duitt an teitz tetitiſis t Paaa wane greman0 © poneti Satu C —— A i f j» Hne tA NYE nN ga Viermi »< y aAA Uk” Cl. Ko Sg Af: Aae 4 Kx De le Caa 6. PÈ a Qotabello. etate(icale í* l UETA G 8 ` IS LAT CA s Acta Vvu f umR 9; laan JEX(aun, A — — N x'. tuo ez TANS> laig lyi t Ph- Juinfihd j Marc. Mareth: t j * : g 5 x— uirtus KEL sI] S e k TARER r 7 En terfi, ( i -r — M. TXNLIII CICERONIS ORAELONV ST Pats I. ET ALEAN DRS Scor Scoti Judio dif> €OLONIÆ AGRIPPINA, In Officina;itckmannica ſumpti- bus Hermanni Mylij. ANNO M. DG: XXII. MIT sutahus, pate L f J ronu Ori aa 1y Haun PB a agepan pesana lacak:| w Mare damio Cert 2O-A Poi P»” 7 æ Beah bn hef Dya D„ At l í > A— is P eriy coh ehina[aaf, tar fma hego TAhI0n e i nD. A J safia ANg p PQ ) i A 4 wha. SOrfen* M TÝLLII CICE. -YORA ronis Oratsonum, Queæpri- T ETAT mo volumine conti- „= nentur, a A ta frian ENDE 4 J g hadNy Ro P. Quin&tio, Or atioprimą. Pro Sex. Roſcio Amerino, Oratio II. Prò QKoſcio Comœdo, Oratio III. juinatio in C, Verrem, Oratio IY. | da errem,— pr. auai V. errem, a ber IIT. Ba i In C. Verrem, Liber I V. Orat iO I. InC Verrem, Liber V. Oratio VIII, In C. Verrem, Liber VI. Oratio IX, In C. Verrem, Liber VH. Oratio X. ProM. Fonteio, Oratio XI. Pro A Cecina, Oratio X II, M. TY L- pRO! t| h RONIS PRO P. QVINGTIO, ” giton ORATIO L ió j uani foiends, agot i ay AEresin duitate dua plurimum pof- sime ig funt eacontra nes amba facium m hos nam Bit, 4 tzanpore ſumma gratia, G elor quen- uoi bniiaten aeo iid quarum alteram, C. Aquli, vertor, dionldam. ai alteram metuo. eloquentia Q. Hortenfi n: medi henra vdidit cendo impediat, nant sihil commoueor: gatia Sex geulan Tip Neuij, ne P. Qu indlió noceat,id yerò non atii. í bt Inka 2i Maneg hoc tantopere queren di” A e re he fummain Mis effe fiin nobis effent faltem uhniitha mediocria. yeràm ita feres habet; vt ego ,quineque G sp ombwii pia tu,& ingænio pm poſſum, cum patrono ataidh pime comparirà LP, P. Quinctius, cui tenues opes, aata hiiia ullà facultates, exigua amicorum copie) funt, eum njama 3 fimo contendat* Iud quog no» A i bis accedit incommodum,quòd M. lunius, gut haxe Aata can ſſam, Aquili aliquoties apud te egit, homo& in aiik AM a alisca afu exercitatus, É inhac multum& fape verfasus, hoc tempore absft, noua legatione im- peditus:& ad me ventum efl, qis vi fi mma habe- ren cetera temporis quidem certè vix fatis ba but, ve rem tantam, tot controuei ſis implicalam, poſſem 4.gnoſcere. ita, quod inihi conſueuit im ceter is cau- fise adiumento, id quoque in hac cauffa deficits nam qudò ininus ingenio poſſum, fufco ipbi dili» gemiam comparaki: queqguanta fit nifi teripi,& : fpatium hg gasd iebun fanrii wu ipi Nas dürfid of befi goi faki y fi na onidbor 1 dipantai imene PRO.. QVINCTIO. fpatium datum fit, intelligi non potefl. Que quò Plura ſunt C. Aquilised te,& hos, qui tibi in confilio adfunt, meliori mente nofira verba audireoporte- bit: pt multi incommodis peritasdebilitatg, tandem agustate talium vinorũ recreetuy,% quöd ftu iudex nullo præſidio fuiffe videbere contra vim,&gratiam, folitudini, atque opia: fi apud hoc confilium ex o- pibus nonex 2: prof:&ò pihil enam[antim, atg Jincerum in ciuitatë: nihil, quod humilitatem cuiuſquam graliitas& virtus iu- licu conſoletur. certè aut apud te,& eos, qui tibi ad- funt, veritas valebit: aut ex hoc loco vepulſa vi,& K. E, coufiflat reperire nonpoterit. non i Wico C. Aquili, quò mipi veniat in dubium tua ſi- des&conſlantia:aut qudꝰ non in ijs, quuos tibi aduo- caſtn viru electiſimũ ciuitati fpern fummam habe ye P. Quinäius debeat.quidergo ef?* primum ma..· gnitudo periculi ſummo timore hominẽ afficit, qudd pno iudicio de ſortuni omnibus decernit. idq; dum cogitat, non tnw ſepe ei yenit in mentem Poteltati, quàm eqyitati tua; proptaga gyod ommneipgtoy um 4 M$,/ y— aaler mannoia pOntA Sfi, apus SUA coHrar, Apofis i a osefate hint fiam* uid debeas facer deind i HAVF Aner ariu P. Quin 3 clins yerbo,.Neuium reuera huiufte etatis homines difèrtifsmos florerifimosornatifmos noſtræ ciuita. ti, cõmuni Sex, Neuiũ defen- S ks Eeo WRR. a i dũt:ſi id eſt defẽdere, cupiditati alterius obtẽperare, gud i facilis quë velit iniquo tudse opprimere poſ fit.* na quid hoc imiqwims,aut indignim, C. Aqiuili, g“ dict aut cõmemoraripoteſt, quàm mt, qui caput alte- 3 7S; zA ORA TJO rim famam fortunafqúedefendam priore loco cauf- fam dicere: cùm praſertim Qu. Hortenfius,qui hoc iudicio partes accufatoris obtinet, contra mefit di- uru, cni fummam copiam Pant aand: dicendi patura Argira itna fit, ve egohus tela depe vulneribus mederi débeam tum id facere cogar, cùm etiam telum aduerfariw nüllum iecerit: sllud au- tem id tempus impugnandi detur cùm Cr vitandi il. loruùmimpetus poteſtas ademia nobis trit,&, ſi qua inre,id quod parati funt facere filfurn crimen, quafi venenatum aliquod telum, iecer int, medicinæ facien- lla loci non erithvid accidit pratoru iniquitate,& : a w P 4 é suria: primim, guga conta grynium sofiy udi- nem iudicium priùs deprovro, quam de re, malii fieri: deinde guòd sta confiitust id ipfum iudicium, vt reus ante guam verbum accufatoris audiffet cau. fam dicere cogeretur quod eorum gratia. drpotentia factum eſt.qui, quaſiſila res: aui ſhonos agatis ita di- ligenter Sex: Neui ftudio 6 cupiditatt morem ge- rani, C meinfinoh rebus opes fadi xpenintir, in guins quò plis propter urtutem nobilstatemó, pof” 1O funt, minus, quantuMpofint, debent ofendire s Cumtörrahfy, d ficulttibis afidu ma af higa intuam C. Aguili filem Deritatem, mifericordig Quinctius confugerit cum adhuc ei propter vinh Al- í le ſariorum non— pan non agendi potejtas zalem, Àa magifiratus sqUUAteh tiri Potuerit: cum eiſlim- mam per inuriãominia ininfica atq inf ſta fuerint: te,.Aquili, vofa, qutin confilio adestis orat atque obecrat, vt multis iniurijiactatam atg, agitatam yegritatemsin hoc tahde loca confiflere,& confirma- W E; 4 ri 1A ENA M kig. POE ; j g t eran Aprono! A U h X "eam, ne otbart “iné atetu fopap ateo ot yi o rantanen non eM pu y qia drta patru ami gppensuin:. NAM WG maneo th mant uum eit ey oue LUIN CONCRA mo i kax oft, uereg pere MOLBA MNT Ò (ötlan ali t MANA MKAN W THO QUARUM ROI 4i GUAM NECU CULM l bercs thani med terat ailemp nena thene laem oueon distan£g, aptata simidini, o nrm- selip R O PaT LR: rì patiamini.*id quo facility faceres pofitis daho operã. vt à principio res, quẽad modũ geflacrctračta — Quinctius fuit. P. Quiuctij huius, frater, fanè cet yarumrerumpaterfamil ias& pru- dens,& aitentus, vna in re paulo minus cõſideratus, qui ſocietatem cum Sex. Neuio fecerit, piro hono, ve- runt tgmennon ita inflituto, yt iura ſocietatu,& offis cia cł rtipatrafamilias noſſe poſſet: non quo ei deeſſet ingenium: nam neg, parumf ſacetus ſeurra Sex. Ne- uius ,neg, inbtu imants preco eſt vnqua exiflimatus) quid ergo eſtꝰẽcùm ei natura nihil melius, quam vocẽ dedi ſet y ater nhil prater libertatem reliqui ifetzvocë in quæſli⸗ im contulit, lidertate vfus efl, quo impunius dicax effet, quare,quòdj focium tibieum yell: nadae 12 gere, nihil erat nifi vt in tuapecunia condiſceret, qtui paa f t: tamen inductus conſuetudine, ac famil laritate Quinctus fecit, vt dixi ſocitta tẽ ea- rum rerm, quæ in Gallia comparaba ntur erat eipe A cuar nare apl 4,& ru fisa(ayè her neculta,& fru- dtuoſalrollitur ab atrijs Liciuis, atque à praconum cõſe ifa in Galliž Neuiws, ó alfi vlgrras rtur, fit, magna muta! io loci, non ingenij: nã qui ab adoleſcẽ- tulo gum fibi i injlitu: epr impendi, pofiea- quam nefäio quidimpend:t, t,& in commune conti- lst, mediocri quafiu contentus a efenonp oterati” nec™3 mirum fi is qui voce venalem habuerat ea qguevoce qusſiuer at, magno ſibi queſtui fore putabat ditadue hercule haul mediocriter de communi, quicquid po- terat, ai i feinpriuatam domum ſeuocabat. qua in as re ita diligenserat, qrafit, j, qui magna fi îde focit- tatem gererent y arbitrioproj ſocio rondemnari ſo- 4 4 lerent. ORAT dO lerentaverùm. bis de rebus non neceffe habeo dicere ea, qua me P. Quinctius cupit commemorgre.tam- etfi caufapoftulat, tamen ,quiaj ofiflas,non fla- 14 Citet, prateribo.* cim annos iam comp lures ſoctetas eſſet,& cùm fepe fufp aus Quinio Nenius fuiffet, nequesta commodè poffet rationem reddere earuns rerum, quàs libidine, non ratione gefferat:moysur in Gallia Quinctius, cùm adiſſet News,& mo- ritur repentind. haredem teſtamento religuu hunc Pi Quinctium, vt, ad quẽ ſummus merror moric ſda veniobat, all eundem ſummus honos quoque perue- 15 niret& quo mortuo, nec ita multò pùſt in Galliam proficiſcitur Quinctius: ibi cum iſto Neuio familia- riter viuit: annum ſeròè vna ſunt, cum& de ſocietate inter fe multa communicarent,& de tota illa ratio- nc atq; re Gallicana:neq; interea verbum vllum in- terpoſuit Neuius, aut ſocictatem fibi qusppiam debe- reaut priuatim Quind ium debliſſe.cum aris alieni aliquantulum eſſet relictm, quibus nominilus pecu- niam Roma curari oporterit:auctionem in Gallia P. hic Qüinétius NADENE f: faturum effe proferibit ea- 16 yum rerumque ipfim eran: priuata.” ibitumpir o- pirmus Sex. Neuits hominem multis verbis deterret, uc auctionetur: eum nõ ita commodè poffe eo tempo- re, qua proſcripfiſſet, vendere: Romæ ſibi nummorum fatultatem eſſe, quam ſi ſaperet, communem exiſti- maret pro frarerna illa neceßitudine,& pro ipfius af. Fnitate: nam p. Quincti conſobrinam habet in ma- trimonio Neuius,& ex ea liberosuia ꝙ virum bo- nü fasercoportebat id loquebatur Nenius: credidit ' Qundtius, alm, qui orationẽ bonorum imitaretur, fada Jome quoti IUA JEOLOG EPAIEN par wenten, non i Timmu hwty sa Nexium crtien fa |k MA pa ON tet OROG terum aM mas anpali ahdu ono w Gladi A eenen oR a i ſodclli Indu l m Eito contronahienil pidebimu, Qumi ` M venderet domy tutine ula percui) } sota due ad r NEMING. ta Kat nn fa. sm tiia 4 4 barit Í p i i ai ; id- Q niaig á 4; ti t X 3 i= H Atila AI A753 ALUS ` singe s Neee pum m GagiaP r nam rek t4 Ż gid. Writu yI Ge OTRE JAIE 15 ML- er Agt i Tin 1e 43T Neies: grtais E DNna FAm BATENT, ſade PRO.QYINCTIO:; facta quoq, imitaturnm. auctionem velle facere de- ſiſtit: komam proſiciſcitur:decedit ex Gallia Romam ſimul Neuius. cum pecuniam C. Quinctius P. Sca- y pule debuiffet, per te, C. Aqili decidit g, Quinctius, i aiii"i a a AMH re pn spen n quod liberis eins diffolueret. hoc eò pêr te agebatitt, quodpropter ærartæm rationem non ſatis erat in ta- buls inſßxiſſe quanum deberetur, nifi à quaſtori- quantum ſalueretur. decida, ſtatuuq; tu 5 Foladfue propter neceßitudimnem, quæ tibi cum Scapulis efani quid ijs ad denarium folueretuy,” hac bw quaj somnia Quin: Sorbit f : ve K— ctius agebat auctore. C& confuafore Nenio: ne mTA, fi cius viebatur confilio cnius P ar apik ppe putabatmon modo ennn pollici erat in Gallia, fed Eoma quotidie, ſimula-“ q. ſibi hic innuißet, nume- raturum ſe diceb at. Quinctius poxro iſtum pↄoſſe fa- A cere villebatadtbere imellgebat: mẽtiri, quia caaſſa, cur mentiretur, non crat, non putabat: quaſi domi nümmos haberet ita conſtituit Scapulis ſe daturũ. Neuium certiorem facit:nogat, vt curet, quod dixif- ſet.tum ille yir optimus(vertor, ne f deridsripu- 19 tet,quod iterum tam dico optimss)qui hanc in fum- mas anguftias adduđum putaret, vt eum fuis condi” tionib fin igſo articulo temporis aftringeret, afem ffenegat ditin, pifi prius $ à* focietatis omnibus deadh: rebu ratiombug O efet, fibici Quin- = cio controuerfie nibil raman ſi tibi vi- detur)ꝙ dix Iti. negat ſe alia ratione facturũ: quod F: g J videbimus, Quinétins:nic hec yelim cures( 6 ` tutione illa perculſus Quiuctiusad avules p He venderet domini iuffa quippiapromififet.* defii de aucos diis= oa t 4 4 gujer puferi, ta Jei grimp pyre h iiiu promijifet nā plus fua referre,quàm fi, cùm autho- g a ORATIO auſert, in Galliam mittit, vt ea, qua proſcripſerat. vů. nirent. deterioſe tempore abſens alictionatur: Scapu- lu difficilsore conditione diffoluit tunc appellat vltrò Nemü,vi quoniam[ufpicaretur aliqua dere fore cũ- trolerſiam videret, vt quam primum,& quam mi- nima cum moliſtia tota res tranſigereturx dat iſte a. micum M. Trebellium:nos communem neceſſarium, Nai T qusiflius dom: erat educatus, é quo vtebatur ifte A Ko kaplirimum, propinquum nofirum Sex. Alphenũ. res f¶onuenine nullo modo poterat:propterea quid hieme. diocrem zacturam facert cuniclialiiſle medsocri pre- 22 dacontentw non etat itaque exeo tempore res eſſe £ in vadimonium cœpilſlcùm vadimonia ſape dilata efeint, cr cùm aliquantum temporis in eare effet © çonfumtum, nequequicguam profetumefjzt: venit ad vadimoniumNeuius.ObfecroC. Aguilssvosg, qui ,_ gdefsin confilio vt diligenter artendatu, vi fingu- AA lare genu fraudis, G nouamrationemn inſidiarum 3 cognofcere pofitis.“atr Je anttionatam effeinGallia: quod fibi videretur Je vendidiſſ: ur afefe quid fibi ſocietas deberet:ſe iam neque Padari an niue palimonium promittere: fi quid agere fecum velit Quinctius, nõ recuſare. hicr cum rem als A: Glz 21 peret regifere š hominemin alp i Pyadaiur. ita fine padimomo ditettur dAndeRonte dis XXX fere Quinctius commoratur:cum ceteru, qua habe- bat, vadim:nia differt, vt expeditus in Galliã pro- ficiſci poffet proficiftitur: Roma egreditur antediem j 11. Kalëd. Februari, Scipione cr Norbanio cof, Qua- svt eum diem momorie mandetis. La Albus Sex-fi- ths, Qüiritidsvir boniisecucùm primis honeflus vna ; profe. a pRO! cun Veni qua Oonan w nik g Galia puerini mM PE quin Romi m Quma quot profu tj r pod, m Quta non N) hrtu honnn n K UY UGO NON ALYA eeen h eraat aN fte tyeh Kpr nnac at adi reana fun am Ag conhd Ga fanruult aun lomai funig C figu wnn Ligi: ta tempore rts elhe LKIMONA j4) diihi i miare iC. dasil, u ái aiiendatu, Yr fnpE 4 fiari gza Igretssur 4t hU sy N orbana iaf, Qat- miistë. L dba mi- —— ym prii bonha vr‘4 pfi I Corni ooaE vs ad tabulam Sefliam fibi ad int hora fe- i ri a. aj nitah. PROP. QWNCILO.— Aα profectus eſt, cùm reniſſent 7eane, AiR Ni quæ nominantur vident per familiarem Ne uij, qui LUEUA MEMO ex Gallia puerosyenalesistsad: ducebat, L. Publicũi æ t qui vt Romam venit narrat Neuio, quo in loco vide- rit Ouinctium.quod niſi ex Publicio narratum Ne- e ENR uio effet, nontam citò resin contentionem pri—— bug tum Neuiw puerosciycym amicos dimittit; pfe fuos nenas T neceffan osab atrijs LICnys, CA Tas macelli ng jo as fori G, cunda poftridie.venius st frequentes: teffi iturifiaP. s saaaiansilh nli Quinctum non ſtinſſe,© fe flitife.rabule maxima y make fignishominyny nolijsu aighe N ifieditur,} Ry a ii poflulat à Burrund prei ore NINTUs, vt ex edicto bo- Tas Meek i na pofidere liceat. infingons prol fezibi eius; qiii a ARAE a| miliarit as fuerat fo ociet as erat affinitas liberisiftius{> viuis dinelli? sullo modopoterat.*quaexreinte lligi IE: ai ii i facile potuit nulli feofficiamtz fanatu, atg, folen lo nuinasealipi| ye quod non auaritia conu nuere,atg yis lare foleat uns j y A etomm fi veritate amicitia, fide fociet. us, pietate pro-rihu tn pinquitas colitur, necef eſt, iſte, quiamic um, Ofii, a siniram afine ama ac fortuni pol are conatus eſt, pant Al igrana i EG hfidiofum, é pimpium effe fateatur libellos 7 A Sex. Alphenm procurator P. Qunti, familiaris© y hojo auaf hent propinquus Sex. Neui, desjcit:| Jaruulum ynum guem zi as he hab ifte prehenderat, adducit: denunci at. ſoſe procurato- rem eſſe, y aequum o fame Ptunisg, P. Quin-: Gij confulere, é aduentum ejus exfpettare: quodſi L. 14 facere nolit, atque imbiberit, eiuſmodi rationibus-A. 4 j Jum ad fuas conditiones perducere, fefenibil precari, SERS| e fi quid agere velit, imdico defenderet Hus diRo: A a, . mé* e ORATIO , Do PO, s,, e jfi me geruit”, Rius interea, cõtra ius&cõſuetu- dine edicto praetoris, de faltu, agrog, cù nuni à feruis cõmunib. vi detruditur. Exiſlima, C. Aquili, id, mo- do& ratione Roma Nenit feciffe.fi hoc. per literas iſtius in Gallia geſtum eſt recte,:qug ordine factum p i e-y w videtur. expulſus, atqut eiectus EPfadio Quintius, accepta infigniiniurta, confugit ad C. Flaccum im- peratorem qui tum erat in prouincia:quem vt spfius dignitas pofiit, honoris gratianomino. eam rem quam pchemonter vindicandam putauerit, ex decre- cdumilio gladiatore neruis s Aipa tar: vteba. æ tsr populo fane PNN, hod istecaput petere ba a maeno Aetas H kusha vt procurator iudica- 13., folús Jatudaret: AT us auum eſſe pro- curatorem fatifdare,quodrews fatisdare nō deberet f ipfe adeftt.appellantur Tribunià quibus că eſſet cer- tum auxilium petitum, ita tamen diſceditur, vt idi- buß Sept. P. Quinctiumſiſli Sex. Alphenus promitte- Š 30 ret penit Romã Quinctius ad vadims nium ſiſtit ſeæx ifte homo acerrimus bonor pofifor, expulfar, ere- Ptor, anni& ſex menſes nihil pest:quiefit AA. onibus hunc quoad poteft producit: à Cn. Dolabella denique pratorepoflulat, vt fibi Quinctius iudicati folui fatidet ex formula quòdab to petat, cuius ex editto praetoris ROMAN bona dies XXX. poſſeßa ſint. Nõ recuſabat Quinctius, quin ita ſatiſdare iuberet, „ bona poſſeſia eſcent ex edicto, decernit: quàm equi, nihil dico:vnum hoc dico,noui:e> hoc ipsi tacuiſſe malem quopiamvtrumgue quiuis intelligerepotu- Mer: ibet P. Qinctium aut ſatiſdare, aut Pponſionẽ cum ttis eius poteritis cognoftere* Alphenus inter ea Rome prô! umm Sex. Nea Q rienpratora W i CNIRANON, coni | f megy H p 4 l d ii /> ~ itty- E i: wia hrni m4 AT - t ' V b E Oe 1: pta mng » BOS nm d patanerit er disri LET Came a is mg Át Gop 2 engi. cduu bal ſanò diſcedit Quinctius:neq, PROP. OVINCTIO. ium Sex. Nenio facere ni bona fua ex edio P. Bur> rienäpratoris dies XXX pofefa efent-recufabit, qus aderant tum Quinctio:demovfirabant, dere iudiciũ fieri oportere: vt aut vter Ginter fè, Allt neuter ſatu- daret: non nectſſe elſe famam alterius in itediciũ ve- $ nire” damabarporròipfe Quinctius ſeſe idcirco nol· zt le ſatudart. ne videretur iudcaſſe bona fua ex edicto poſſeßa eßer ſhonſionem porrd ſi iſtiuſimodi facerit. ſa. id quod niicsuenit,de capite fuo priore loco caufat~“,, efe diurum. Dolabella(quemadmodum folent Ho-o Mi Yu mines nobiles:feu rette ſeu perperaim facere cæperũt, Mi` ita in vtrog, excellunt, vt nemo nofiro loco natus afee í hip Cauipohit) imuri facere fort:Rime pe fenerat: suay t Y J J Á J— perſcuerat: aut ſatudare, aut ſponſionem iubet facere, e> interea recufantes noftros aduocatos acerrimè miri cui hes optiota mifira,tamg iniqua daretur, Ail 6 yt aus ipfe fe capitis damnaret, fi fatis dediffet; aut, caufam capitis ſi ſponſionem feciſſet, ꝑriore loco di- È a ceretl(um in altera re cauſa nubil eſſet, ,quin fecus se™ dicaret ipſe de ſe, quod iudicium grauiſimum eſt: in altera[þes efet ad talem tamen pirum iudicem, ye- niendi, vnde eò plus opis an ſerret, quò minus attuliſ- fit gratia fpöhonem facere maluit: fecit: te iudicem, C. aquili fumpfit,€x ſponſo egit. in hoc ſutuina itey dici, cauffag totai onſiſtit. ludiciuim eh Aguili, non dere pecuniaria fi de fama fortnnsg P. Quin- dij vidles. cum matoresita conſtituerint/ vt qui pro 4 capite diceret, ipoſteriore loco diceret:nos, inaudita crimination: accufatori, priore loso caufa dicere intsiligis:cos pori o gi def taere conſucrũt, yides ac- cuſare. 34 ORATIO cufare, C ea ingenia conuerti adperniciem, qua an- tea verfabantur in falute atg, auxilio ferendo) Liud etiam refliterat,quodhefterno die feceriit,vt te in ius adducerent; vt nobis tempus, quàm diu diceremus, praflitueres:quampem facilè à Pretore impetraſ- fentni docusfes*neg nobisadhuc preter té Guquam fuit, ybi nofirum ius contra illos obtineremus: neg, illis ynqua fatis fuit illud obtinere,quodprobari ozsnibus pily: ita fim iniuria potetiam lenem atque inopen y X€ rfe arbisransurgerùm quoniam tibi inſtat Horten- fiss yt easin confilium, àme poflulat, ne dicendo tempu abjumam: queritur, priore paryono caufam defendente nunquam perorati potiliſſe:non patliar i- ain manere ſaſpicionem, nos rem iudicari nolle: ner “ilud m: Piarrogabo> mepofe caufam commidiks i tenorra ga imaneclent eas neque ta- uentam multa verba faciam: propterea quòd& ahil lo, quli antè dixit, nforma:a sam cauffaef: é à me qui nequeexcogitaremequepronunciare multa pofam, breuttas poſtulatur, que mihimetipfi ami- s Pima efl.* faciam,quod tefapè animaduerti face- re Hortenſi: totam cauffe mea ditionem certas in partes diuidam,tu id femper facis, quia femper potes: ego in hac cauffa faciam propterea quòdin hac vide- er poffe facere. qaod tibinatura dat yt femper pofis, sd mih: cauffa dat vt hodie pofim, certes mihi fines, terminofg confiituam, extra quosegredi nonpof- Sim, fi maxımè velim, vt€ mthifit propofitum de quo dicam:&> Horsenfius habeat. expofita ad que reſpondeat:& iu C. aquili iam ante amims proſpice- te fi tu, quod efet tuum ius,> officium, parteak pRO? npp gw maib PR Mk UAEM ANAM AENDA nmi tee` i GANAR hey m Galandu prina yig f 4 A p% ” io ‘r 44 7 r ii ~ v e B P partia a- 4 : yis> u: so iiy 5 4 4 b y 4- A á l 1y bs K MJ} i< RTIA îti- í ¿~- *> áiN- 4 f- 4 4 ig Bit“i5 r 7 ALERE ái File we ia 790i p374 gs tP s x ds ~” r 6? 4 46 qit am asit anisa pT jt y A% à È+ aii fllit í atija cuf pofi ildret. gir PRÓ P. QVINCTIO. re pofi, quibus de rebus auditurus fis. mus, te bona P. Quinctij Sexte Neui peſſediſſe ex edi- cto Prators in eo ſponſio facta eſt.ſtendam, primũ, cat ffam non fuiffe cur à Pretore poflulares, vi bona P. Quimctij pofıderes:deinde,ex eldliclo te poſidere nõ potuiſſc poſtremò. non poßediſſe. Quæſo C. 4 que qui ejiisin confio, yt, quid pollicit: genter memorie mandeli steni rem tan acipieti, fi haec me minerii ¶E me facilè veſtra exsfimatione reuocabii i extraa cancellos igre- di tonabor guos mhripfecircidedis Nego fuiffe cad- Yati cur pojiuiaret: nego ex edicto pofidere porni pego; ofedife hac tr sgeuma ſam, dili- faligis tü- gurp ex. Neuio neque ex ſoctetatis ratione, negue Priiſatim quicquam debitit Quiudius. quis hitic rei .4 lem, qui aterrimus adutrſarius. in hac re tesiz sji Viete inquã teſtem Neuicicabo. annum,& eo diuti- us pofi mortem C. Qiuut in Calliæ tecum fis x Nega- 36 $ ta qguili,vos:] Y f; i k g Pif i r 5 mal Quinctius. dꝶtt petyje 4b epiftam neſcio quã· innumerabilem pecuniam. doce, aliquando mentio- nem fife dix fe deberizdebu:ffe enncedam mori u? C. Quinas, quitibi, vt ais, gerti nominibus grandem pecýniam debuit ppereseius Py OQAnctius in Galllam all te ipſum vepic, in Agrum coſimunẽ, eù fenier modes erat fed ratioĝuog oni. ni,& omnes Brera, quis tam dyfolutusin re fami- liar: fuiffet quis tam negligens, qiian tui, Sexte diRnlu gui cum resabeo,quiium contENiß sfet a heredem pe nen fec, n on hgtedem, cùm rimum vid: ffei sersiorem facere? appelarei? ratios f, a 5 8 `_ my miifa Maf- o, „ ia Y.n PROP! ORATIO vt fugt Sex, NUMM pem afferret? fi quid in controuerfiam veniret, aut femu anabi Tato aert y Nés ntra parietes,aut fummo iurt experireru Mane efiẽ quod viri optimifaciunt,& fi qui fuos propinquos ac necefarios charos, boneftos efe, atque haberivo~ lunt, id Sexes Neuius nonfacertt? quivfgue eò fer-/ | uet ferturg, auaritia, vtde fuis commodis s polisali-| Pampaman quampartem amittere, 2e qid"parten hũic pro- pelan gain» a? pingu fi 10 vlius ornamentirelmquat:*& is pecu- tilts. MOTAM | plu álv erat at OCUN AMM JI »> niam figuadeberetar non peteret, qui qui ia quod de: wra ipaa ” bitum nun ſulam eſt id datum non eſt, non pꝛeuniam papan 17 modò, ve rum atiam bomini propi ugri fang guinem; Fingan mma Uil ANAVAN: VONGLAI vitamq;pe, ipe reconatur? his ta m okue videli- cet noluiſtiquem nanc riſprnare liberè non finis quë OLLUM LAENE ANUE j May nuncinterficere nefarie cupu, eum tumpadenter ap- ſluun Non g NÇ pelare no lebas; htacredo, hominem propinquum, tui| a adi ng ob truantem, virum bonum, pede uem, maiore NA- j Winje ftu, nolebas;aut non audebas appellare,[epè vt fit, cù| enuey ipſe te conſirmaſſos cum ſtatuiſſes de pecunia men- KU pin tionem facere cum pagatus meditat n veniſſes, ho.| mpg p pe imo timidus, virginali verecundia. ſubiloò ipſe te reti- ien bi pháis nebas: xcideba:: epenteora! 10:αν ane es 4 appella- tinib C enw 49 renon audibas ne iniitus audiret. id trat proſectò. ſůr:din dn 2 credameis hac, Sex. Neuium, ctiius c re it oppugnet? e GUSO Agi C. Aou jae jus auribus pep reife. fidebuiffit, S Sete, petifes flas| iamai timfi non ſtatim panlò quide mpe ſtiſi non pau! lò, 4t Pon peto oud mgy } aliquaudo:ſex quidem illia me nfibus Verte stefi ne controuerjia. anno& fi ficto, anno menfiba ve- g rÒ cuin ttbi quotidie potefi: u homini fuf pia * nendi verbum null m facisbiennio iam nbi 0 fe. A hi i> | Te appelles qui ta n perdi tus ac prof[ud ñ Tet gadeſa tam fedabundansipseunia fic diffa vaN Jeij- non t wyf' ſet, z$£ D PROP. QYINCTIO; fit vt fuit Sex, Neui? cum hominem nomino, fatis í { mihi videor dicere X debuit tibi C. Quintius» nun. 4i quam petiſti. mortuis eſt ille:res ad haredem venit. cum eum quotidie videres, post biennium denig, ap- Pellas dilbitabitur, ytrum ſit probabilius, Sex. Neliũ Fatim fi quid deberetur petiturum fuiffe ,an ne ap- pellaturum quidem biennio?appellandi tempus non erat? at tecum anno plus vixit. in Gallia aginon pos Arst saf : ta juda tuit?at C in prouincia ius dicebatur€ Roma iudi or w: i; s ; cia ſiebant.riſtat, vt aut ſumma negligentia tibi ob- py E k Fitekit aut vnica liberalitas. fi negl:gentiam dices, A mirabimur:fibonitatem, ridebimws: neguepratereg Amal: ca guid pofu dicere,inuenio, Satis eft argumenti nibil Effe debitum Nenio gypi rä dia nibil perinit guid,&3 fi boc ipfum, quodnune facit, oftendo teftimonio efe, nihil deberi? quid enim iam nuir agit Sex. Neuius? gua de re controuerfia efi?quod eft hoc mdicium, in t eie y fbs de pesama mn- quo iam biennium yerfamur? quid negoty geritur, yisawa, veme b. in quo ille tot€ talis viros defatigat? pecuniam peut tast ng ia. abitè Di tereti tit:nũc deniq; veruntameu petitiaudiamus. xde rh- BIPAP] r9| i i tionibus& controue/ ſiu ſocietatu vult dijudicari.%' alirit.id iré firdv:erùm aliquando samen concedamus. Non in- jug 194 094GMEE quit, id ago C. Aquili, neguein eo nunc laboro.pecu Et. Lertt, periſſesfla- uia mea tot annos vtitur P. CQuinctuus. vtatur ſant iaiia non peto. quid igitur pugnas? an, ꝙ lege mulin Bi fi hio k_ ai cü dixifli ne incinitate fit? ne loci[juum, que adhuc x" honeſtißmè dfedit, obiinea:ẽne numeretur inter vi. iig nos decernat de vita, C ornamëtis fuu omnibus? ge uh pudiudic? caufa priore loco dicat?>, eacùm pero- e vaf, rarit, tũ deniq, vocẽ accuſatorũ audiatꝭquidẽ hocquò 7 pertinet? yt ocyus ad tÑ peruenias?at, fi id velles iam pite — Z f “ Aer K. 44? OKATO pridem aclũ eſſe po ferdllent honeſtiorẽ iudicio ofli- deret at fine ſumino ſceleleP. Quinctium, propinqui puum,iugulare non potes yt facilius iudicii fit? at nee queC. Aquilius de capite alterius libenter iudicat:& Q. Hortenſius contra caput nō didicit dicerÅ Quid à a] r y. Pj è io nobis auté C. Aguilirefertur? pecuniam petit ega ..——.—— mns deberi. iudiciñ flat ſtatim:nõ recuſamis.niſ quid praterealſi reretur, vt res. iudicio facte, parata ſit, iudicatũ ſolui fatis dccipiats quibus àmeverbis fatis accipiet, iſdẽ ypſe, quod peto, ſatudet. actij iã poteſt effe C. Aquili:iã tu potes liſcedere liberatus moleſtia 4 5 propè dica no minor e quàm Quintius.” quid agimus £ Hortenſi?quid de hac cõditione dicimusꝭ pc ſſum us 4. liquando, depoſitu armu, ſin culo fortunari, de repecuniaria diſcept are poſſanlita rēnofirá perfe- qui,vt homini propingus caput incolume effe patia- mur?poffumus petitoru perfonain capere accufatoris deponere? immò inquis, abs te fatis acciptam.sgo atz tem tibinö fatisdabo. Quis tandem nobis ifta snra tã equa deferibit?quis hoc flatuit, agui fit m Quin dium, idiniquum effe in Nemum MQnuinctij bona, Linqun, ex edicto Pratorit poßeßa ſunt. erga id vi öf tear, poſtulas: vt, quod nun quam factũ effe indicio e- fendımus, id perinde quafi fati fis nofiro iudicio 15- 46 firmemus. Inueniri ratio C. aquili non potrefi.vt ad faum quifg quæmprimum ſine cuiuſquã dedecore, infamia pernicitq; peruenat? profito fiquid de- beretur, peteret: non omnta iudicia fieri mallet, khi quàm vnum illud vnde hecomnia nafiuntur. qui Inter tot annos ne appellarit quidẽ Quinctia, c po- teflas effet agendi quotidie: qui, quotëpore males. PALL+ gere h Asan ~ pROPR gn AAMO y: gupita pert(es SA oon umag fooerit, DOE e rean! "4 pn iani fonfonn poih ja qeti AUW AINM T haton pIu INAN l f,* probem pos £ e Jalan malujoibs A HKO, AO, MAK OM a A i P N TTV E CSW i Du VUI ALOM i edat:oue mehoronil nent vdeo Ce chal guemer a ViA Kala AARC AN vi — PAS ONAL è** PROP. OVINCTIÖ. gere cæpit, in yadimonijs di ferendis tempus omng o confumferit: quipoflea quàm vadimonium mi fumt tia 29 TARNEN ER, fecerit,h per inſidias vi de agro cõmuni deiecerit: AONNE GORSET mai quicum de reagendhnullo recufante, poteftas fuiffet, aeni datait daer Qaid à fponfionemde prolb facere maluerit: qui, cum reuo- "pamaen Yy cetur ad id iudicium ynde hec n rata funt omnia, tõ- taimm recu omas. na ped ditionem equifimam repudiet: fateatur, fenon pe= MEL aN, parata i cuniam, ſed vitam G fanguinem Ppeterel nonpa- m guiwimrobiii àm dics? mihi fi quid deberetur, peterem, atg adtò 144$ nids, aĝi i pA iai přidem abäuliffem* ni hil hoc tanto negocio, ni- S i mbios zipks n2 Hil kam inuidioſo udicio, nihil tam copioſa aduoca- Pem am Qumu, gnd arma X tione yteřer fipetendum efet: extorquendum eſt in- f: heon dims fwe, Y uito, atq, ingratu, quod non debet eripiendum,atque Arisz k fa », faggi jomni*ð exprimendum eft: de fortunis omnibus-Q Quinctius av Á: fn uarimir aje detliyban ieh potentes, difërtj,„nobiles prunesad-2 pat nalam f lihe uocandi ſunt: adhibenda” 2 eT veritatt: mne ide k sannan dyk fientur: pericula intendantur: formidines opponan-` DB aAA Rur, vt hus rebus aliquando yius, É perterritvs ipfe# cedat: gromi ommia, cum, qui contrà pug- w 4.| nent, video,& cũ illũ conſcſſum conſidero, adeffe, at- b iA í que impendẽre vidẽt ur neq vitari vl o modopoffe-s cú Infin autem alte, C. Aquili, gculosanimumg, retuli, jguo. eme masOrE CODAL. dog agut A leuiora, fumi 48 snbi laf. Fhe, oraq; exif img Nihil igitur debyit vt tu ipſe præa- 4 h akyuA dicas. Quid fi debui fia? omit Aifa pufesscur z$ h & aai à prärorè Poflulares,vt bona poßiderer? non opinor 7 bup ehig Lfe id quidem ius eſſeneq ue cuicgy azp expedire, Quidi: Kb adwr i 4*$ Lr y leny gion o pta t gitur demonsirat! yadimoniim fibt ai 1. deett. Torana ea iak antequã doceo id ſactum non eſſe. libet mibs C. Aditi- liexoſficij ratione, atque ex omu uñ conſurt mudina rë dya- acuntu T 4 ipfa méfs actum fimul Sex. N leui cafidei ag. A g: g, e É B 2 dimi- r 4 Dni nn Sohani KTI Aae s4 ePIS a pium ion venerat, vt aisy is y quicuns tibi af- s: anji firita ſocietanomnts denique cat 2, G pecefitudi es:taresiniercedebant:ilicónead pratorë sre con- uenit? continugne yèrum fuit poſtulare, vt ex edicto bona pof:dere liceretꝰad hac tætrema,. Cinimiciſei maiuratam upidè decurrebas vt tibi nibil in pož “Rerum quod granits, argue udelu faeere peffe 497 Z DAN quid pominiturpims,qui viro mis Jers, ast Ace: bius vjunenire’? quod tantum euenire dedecu Fqua tata calamitas ih nensri potefi? pecyni- 4 openad O pan paunaa a fe er ipuiit Huria tamen dum exiflimatio efi mniegra facileco. «i folarir honeftasegeftatem À at non nemo aut igno-; mima affectus, aut iudicio turpi cõuictus, bonis quie dem ſuu vtitur, alterius opts, id quod miſerrimũ eſt, non exſpectat:hoc tamen in miſerũßadiumento, 2 ſolatio ſubleuatur:cilius yerd hona venierunt, cuius non modo illæ amplißimæ fortuna.ſed etiam victus, pefiuusg necefarim ſul placone cum dedecore fub- > ecus efi:u non modoex numero piorun extarbas t tared fifier pozei mpra ctiam mortuos amasda- E. i tur:etenim mors honefta fepe vitam quoque turpem exornat: vita tuip ue morti quidem honefte lo- go cürelnquit. Zap gohercule cuiw bonat dicto poſ- ſidenttir, huius omni fama C existimat cum boa nu fimul pofidetur:de quo libells in Pnr lo- cis proponuntur, huic neperire quidem certè, taci- tè,obfiureg, conceditur», cus magifiri fiunt, domini confi tuuniur,gu:-qua.& qua cõditione percat, pronũcien::de quo homine praeconis pox pradiiat,€? pretiũ cõſicit, huic acer bijimu Vino, videntiq funus dinur: pROR Jaaser g uwit K AA rega ppr ts VUAI rT O A ia 1 yolurant, peot! “porum rI DONUM, yani puiha wt f ifu de aening k tu valam Kjota dean minouh: foribere Aglatcut tapiri uyla jjo VUN: Mbh cenntar arema ba tion aut dant d esanac lanou norib PABON C ONON iph nub alien jan AMPE COMMO LA Don ena.guui prog fonnieewya KORENE LAEM, fiu, CEUM rA quon nanl tuns faalvaly thp 6 ho tme freudadit, for Ness fin peru 11 A . Ga AR AUTA j aod:i: 3 Tir A piani B? y(W dhia itia) - tynis nwi T j+ má Toh pa) panii: PROP. QVINCTIO. ducstur:fi fon idhabendum fit guo nonamicicon- ueniunt ad exequias tohoneftandas, fed honori en- ptores vt carnifices Ad reliquias vite laceradas& di- firahentas.#itaque maioresnofiri raro id accidere$ voluerunt, praetores, vt confideraiè fieret, compara- X uerunt. viri boni, cum palàm faudantur, cum txp£- a$ riundi poteſtas non eſt. timidè tamen& pedetentin iſtuc deſcendunt. xi acuclitaleCανo mul- ti vadimonijs deſertu ſape illiſi, ac deſtituti: conſi- derant enim, quid& quãtum ſit, alterius bona pro- ſeribere. iugulare ciuem, ne iure quidem quiſquã lo- na proſcribere. iugulare ciuem ne iure quidem quuiſA proj g q pil, hafe quå bonws vult: mauult enim commemorare, fe, cumpo et perderepep: reff: quam, cum paſcere po- Fuerit perdidiffe. hec in homines nulia fecum cogna- tione aut affinitate coniunctos, alienifimos, dmg inimici fimos viri boni faciunt,& bommum ex fii- mations, c communi humanitati ca! ffe, vt, eum ipfi nibil alteri[cientes incammodarint, nihil ipfis iure incommodi cadere poßt. ad vadimonium non sa non yenit:quu?propinquw. firesifia grau ima fua Ponte videretur, tamen eius atrocitas nte pᷣitudinis nomine lenaretur. ad vad:monium non venit: qui? focius, etiam grauius aliquid ei deberes concedere, guicumteaut voluntas congregaffet aut foriuna ü- iunx ſſel. ad vadimonium non yenit:quiẽu, non. qui tibi praſto ſemper fuit. ergo in tum, qui femel boc co- miſit, vt tibi praſto non eſſet, omnia tela cõ eciſii, quæ parata ſunt in eos, qui permulta male agendi cauffa 53 fraudädig fecerum?" fi dupodius pnus agetur, Sex. Neuiiſi in paruula vc captiofu aliquid verereie. non Copton 3 fiaim ORATTO ftatim al C. Aquiliũ, aut 4d eorũ aliquc qul conſu- luntur concurriffe cùm ius amicitie, focistatu affi- nuatis ageretur:aũ offici vationem, Atg exiftimatio- nis duci conueniret eo tempore tunon modò C. Agut lium, aut L. Lucullum, ſed ne ipſe quidẽ te cõſuluiſti, f. ſidne ipſe quidem ad te retuliſti: ne hac quidem tecſ locutus es: hora dlæ fuerunt: Quinctius æd vadimomũ nö yenit. Quidaago fi me hercule has tecum duo ver- ba fecifes,quid ago? refpiraffet cupiditas, atq; allari- tia paululum: aliquid loct rationi& confilio dedif- fes: tu te collegiffes:no neam turpitudinem veniſſes, jil a gw hoc tibieffet apud tales viros confitendum, qua ti- bı vadimonium non fit obitum, eadem te horasonfi- lium cepiſſe, hominis probinqui ſortunasf unditus ł⸗ 54 nertere.* ego pro te niic hos conjulo poft tempuu in 4 lienare,quos tuin tua re, cnm tempus erat, confulere oblitus es. quaro abs te C. Aquili.L Luculle, P. Quin cli, M. Marcelle, vadimonium mibi non obiſt quda ſoctus ér affinis mens, quicum mihi neceſeitudo ve- tus, controuerfia de re pecuniaria recens mteri edit. poflidóne à Pretore, vt eins bona mih: pofidere lice- at?an cùm Rome domis eius, Yxor, liberi ſint, domũ Potius denunciem? quid eſt, quod hac tandem de re vobispoßit videri? profeto ſirecteè veſtram bonitatẽ. atqueprudentiam cog noui: non multum me fallit, fi confulamini, quid fitis re[þonfuri, primim expecta- re: deindt, ſi latitare, ac diutius ludiſtcare videatur, amicos conuenire: quærere, quu procurator ſit: domũ denunciare, dici vix potest quàm multa fint, quere- j ſhondeatis antè ſieri oportère, quàm ad hanc ration? 55 extrema ac neceffariam denenire,* quid ad bac Ne- pins? pgo? T ah putrida iA nmo W aroni( pumi gram rei y unma ih mo afria niri onde ouwe najoj podik apa pun beneri mpe (to, ithik guory NN GLDKAN I efena pora adto arona C 0l f nuhgnan ieies na trandem OM omna tiboan} ma alenia palnonan efer Jtuntd MOUN Lusono wga Atona ti D dum pe hdl tem nous,(Oina ETT mafea yalsmonsun. i mamttúyt,( faum hi tki tH, dojede S PROP. QVINC TIO. 2” Ajen uiusꝰrider fcil. nofiram amentiam, quiin vita fua rationem ſummi offici deſidere mus.& inſtituta bo- norum virorum requiramus. quid mihi, inquit, cum ifla ſumma ſanctimonia, ac diligentia t viderint ifla officia viri honiꝛde me autẽ ita conſiderent, non quid habeam, fed quibus rebus inuenerim, quærãt,& quẽ- admodymusiissgi gropal educatus ſim memini. vetus efi dgefiurrnmulto facilius diuitem,quampa-yadesf trem amiliás fieri poffe. t hac ille fi verbis non audet, EI re quidem vera palàm lequitur. etenim fi yus virot grd} yum bonorum inftituto yiutre multa oportet diftat, atg, dedifcat: quorum illi atati vtrung, difficile efte Non dubitaui, inquit, cùm vallimonium deſertum eſſet, bona proſcribere. improbe: verum, quoxiam tu id tibi arrogas& concedipoflulas concedamus:guid, 4A finuhguam deferuit’? fi ifta cauffaabs te totaper st ZAA mam fraudem, c malitiam fia effi vadimonium?” omnino tibi cum P. Quindio nullum fui: ,quo teno- m mine appellemus?improbumt at ettamſi deſertum vadimonium eſſet, tamen in iſta poſtulatione,& pro- firiptione bonorum improbifimus reperiebare. ma- lirioſumẽnon negas. fraudulentum? iam id quidem arrogas tibi,& preclarum putas. audacem? cupis dumꝰ perfidioſumẽ vulgaria, C& obfoleta funt, res au- tem noua, Cinaudit a. quid ergoeft? vereor me 57 herculê, ne ant grauiotibus vta Verbu, quàm natu- ra ferait lentor quam caufa postulat. An ffe yadimonium deſertum. quafiust à te ftatim,vt Ro- mam redijt, Quinctius, quo die vadimonium iſtuc factum effe dlicerei. reſpondiſti fiatim, nonis Februa- rä. difezdensin memoriam rediit, Quinctius, quo 8 4 die a[9h dan I A lie Roma in Galliam profectus fit:ad EnA i yeliertitur:inuenitur dies profectionu, pridie Kaled. rebruarij. nonis Februar. fi Rome fuit, cauffa nibil 58 dicimus, s vin tibi vadimonium promifèrit*quid? “Pocinueniri quipoteft? profectus eftvnà E, Albius, homo inprimis hon ſtus dicet teſtimonium proſecuti ſunt familiares& 4 1bj.& Quinctij dicent bi qug- que teſtimonium. literæ P. Quinctij, teſtes tot, qui- bus omnibus cauffa iuſtiſe:ma eſt alir pruërint, nalle cur mentintur, cum adfiipu tord tuo tompa- gabuntur.* éin haceiufmodicauffa P. Quinttius laborabit?& diutius in tanto metu mifer periculog, verſabitur?& vehementius eñ gratia adllerſarij per. ö terrebit, quam fide h confolabstur? yiyitenim gpa fontper incultè atque horridè: natura trifli, ac reco- dita fuit:non ad ſolkrium, non in caiipõ, non in con- uiuis ver fatus ehidegitaytamicos obferuantia rë $-parfimonia retineret: antiquam offic rationem di- Texit eniu fblendor omnis his moribusobjoleuit. at s 9% fiin caufapari difcedere inferior videretur, tamen k. effet non mediocriter conquerendum. nunc in cauſſa ſuperiore, ne par quillem ſit, poſtulat:infer iorem ſe effe patitur duntaxat vfqueeo,ne cum bonis, fama, fortunug, omnibus Sex. Neny cupiditati crudelita- l 60 tiĝ; diyka Docui qaod primam pollicitus fum, Ci. Aquili cauſam omnino, cur poſtularot, non fuiſſc: quiod neque pecunia deberetur,& ſi maxime debere- tur, commißum ni hil eſſet, quare ad iſtam rationem | perueniretur. Attende nunc, ex edicto prætoris, bona T. Quinctij poſideri nullo modo pottiiſſe. recita edi- [i Bum QVIFRAVDATIONIS CAVSSA LATI- $ Qumun. Mg hi pmi CINOAUIN LUUA T GUSP? AUGNN) ahenev denks procna'ortorely tem, bstipojum, ſunllllanum e Rem. locuples j quotses Neniu tiw Roma rhy farine rüutrttur, tamen YOLLAN. RENG IN(453 fi t, poinias: miri teta te m PRO P. QYINCTIO. LATITARIT. noneftis Quinctius: niſi ſi lati- tant, qui ad negocium ſuum, relicto procuratore, proficifcuntur, CY I HERES-NON- EXTA- BIT. neei quidem. QVI EXVL1I CAVSSA SOLVM VERTE RIT. Hoc à Nenio non obij- citur, quod videt effjefalfum. QVI ABSENS 1V DICIO DEFENSVS NON FVERIT. quo tempore. exiftimas oporiuife Neui abfintem| Quintiium defendit aut quo modo? tum, cumpoftu- f labas, yt bona poĝ:deres? nemo affuit;: nequecnim quifquam diuinarepoterat tepoftulaturum: negue quenquam attinebat id recufare,quod praetor ex edi- cto ſuo non ſirri iubebat. qui locus igitur abſentũ defendendi procuratorisprimuws datusefi? cam pros firibebas, ergo affuit në pafus efhlibellos deiecit Sex, Alphenus: gui primus erat offici gradus, feruatus efi Aprocuratore ſumma cum diligentia. Dideamus, qua deinde ſint conſecuta. Hominem P. Quinctij depre- hondis in publico, conarin abducere. non patitur al- phenus, vi tibi ademit, cur at vt domum reducatur ad Quinctium. hic quoq; ſumm conſtat procuratoris diligentis officium debere tibi dicu Quinckium: pra- curator negat. vadlari vu:promittitun ius vocas sfe- á quitur. iuditium pofinlas:non recufat. quid aliud fit RE kanda| abfentem defendi, ego non intelligo. X at quis erat eE procura!or?credo aliquem eiectum kominem, gge- tem, litigioſum, improbum, qui poſſet curra dinits quotidiamum cõuicium ſuſtinere: nihil minus. eques Rom. locuples, ſui negocij bene gerẽ, deniq u, quem, quoties Neuius in Galliam profeltus eſt, procurato- rem Roma reliquit.& audes, Sex. Neuinnigare ab- B 5 ſentem ORATIO fentem defenfumefe Quinct ium, cum eum defende. it idem,qui te foltbat? crem i judicium acceperit 70 QUU νι auso fama iua comenda- e re profiafeens c cõ edene folsbas, conari hoc dicere, neminem extir ſſ qui Quinctium iudicio defende- 6 yet.” Pofiulabam inguit vt ſatudaret. luun:apoſtu. labas. ita iubebare. recufabat Alphenus. sta verum reren Pràtor decernebat.Tribuni igitur appellgbaytur. hic te inquit, teneo. non eſt iftud iudicium patt, NEG, t= aniprodak dicio defendere, cùm auxilium àTribunis petas. Hoc Ak dubeskgosùm attendo qua prudentia fit Hortenſius, di- sypala?” ea non atbitror:cùm autem antea dix. Ta Af audio,& cauſſam ipſam cõſidero, quid aliud di- cere poboit, non reperio: falcatun enim libellos Alphe- ja num deiecife,vadimonium promifiĝe: iudicii quin r acciperet in ea ipfa verba, qua Neniu edebat në ree cufafescum fatis dare inberesur, recufaffe, ita tam, more& inſututo yer eum Magiſtatum, qui auxilij ga cauffa conftitutas efl,* aut hac facta non fint,neceffe efl, aut C. Aquili,talis vir iuratus hoc ius inciuitate conſlitunt cuius procurator omnia iudicia acceperit, qua quiſque in verba poſtularet: cuius procur ator à ' Pretore Tribunos appellare aufus fit eum non defen- dneius hona recto poſſideri poſſerei miſero, abſentiig- naro omnia fortunarum fuarum, omnia vite orna- / PaA per fummum dedecus, C ignominiam diripi G5 Conienire,* quod fi probari nemini potest, illud certè probari omnibus necef: efè, defenfum effe iudicio abſentem Quinct ium. quod cùm ita eſi, ex H’ edicto bona poffeßa non funt. Atenım Tribuni ple- bis ne audierit quidë. fateor fi isa efl procuratorem Omejarnesi de- ` CA TIKARI paN CONAETUA MEYE casha onnu oor commemo ar p paentigen (iik abiens ne Hortenhum o per damna parem certati lliutnantibu llulctx, wog 4 f 4 N5. itá Dα I timu à ati, R23, Eie i”.® - u,&- phe Nenu eiia na ro gust, revtlahs, tatam? MA ADE p GAAS fsgn: izm pr Kare i S pam son iile p pof mjer oaen , Goran, amns VRA I- ios, G ipone i PRLI UAN potes, iss seh: eÈ idajn ĝi žan. sd am ts, 8 sn. Guan Tram pe inw pesi u- pKTaMD PROP. QYTNCTIO. decreto Pratoris.oporimffeparere quid, fiM. Brue tus interceſſurum ſe dixit palàm, niſt quid inter ip- ſum Alpbenum,& Nauium conueniret? videtúrne interceßiße appellatio Tribunarum nen more, fed auxili cauffa?* quid deinũe fi:? Alphenus, vt onmes 66 intelligere poffent iudicio defendi Quinctium. ne qua ſabeſſe poſſet aliena aut ipfius officio, aut huius exi- mattone[ufhicio, viros bonos complures aduocat. teftatur fto audiente, fe pro communi neceſlitudine idl primum petert ne quid atrocius in P. Quinctium abſentem fine caufa facere conetur:fin autem inimi. cißimè, atque infeſtißime contendere perſeueret, ſe paratum efe omms redastque honeſta ratione de~ f? dere:gpiod pete non e O i id.quod_-A edab accipere.* eins rei, COnast:oni que tabellas obf- 67 gnauerunt yiri comp ures. resin dubium venire non potefi. fit,rebus omnibws integris, neque profiriptis, neque pofihis bonis yt Alphenus promitsat Neuio f- fë Qumaium.ven:t ad vadimoniiiiñ Juincłiu:ta- cet resin controuerfijs, iſto calumniante, biennium, vſque dum inueninetuſj3 Nll Jatione ves abvſitata conſuetud ne recederet.& in hoc ſingulare iudicium caufa omnis concluderetur* quod officium, Aquili, 68 commemorari procuratoris potest, quod ab Alpheno preteriti efe videaturt quid affertur,quare P. Quin. Gius abfens negetur effe def: nfus? anverdid, quod Hortenſium quia nuper iniecit,& quia Neuius fem- per id damutat, dicturum arbitror, non fuiffe Neuio parem certationem cum Alpheno, żllo tempore, ili fa— dominantibus? quodfi velim confiteri, illud opinor, 7# AI concelent, nonprocuratorẽ P. Cuinctij neminẽ fif ? ORATIO fe, fed gratiofum fuiffe, mibi autem ad vincendum Fatis efl fuiffe procuratorem, quicum expersrspojj°t. qualis is fuerit, fi modò abfentem defendebat per ius 9 é magifiratum nihil adrem arbitror pertinere*ge rat, inquit, illarum partium. quid ni: qui apud te efet educasus quem tu à puero fic inftitu:ffes, vt no- ` bili negladiatoriquidem cederet, ficut tu femper sū. mè concupifli. idem volebat Alphenus. ea de re tibi cumeoparcontentioerat, Bruti, inquit.erat fami- liaru: itaque i intercedebat. tu contrà Burris eni, quiiniuriam decernebat: omnium denique - WHorum,qui tum c> poterant per vim, E& felus plue [s rimum, C quod poterant id audebant. an omnes ts "i iſtos vincere volebas, qui nunc, tu vt vincas, tantope- re laborantꝰ aude id dicere, non palàm, ſid hu ipſit, 70 quos aduocaſti. tamerſi nolo cam rem commemo- vando renouare, cuius omnino rei memoriam om- pem tolli funditus, ac deleri arbitror oportere. vnum illud dico: fi propter partium ftudsum potenserat Alpbenus, potentißjimus Neuins. fi fretus gratia po- ſtulabat aliquid iniquius Alphenus, multo miquiora Neuius impetrabat: neque enim inter ſtudium ve- ſtrum quicquam, vt opinor. interfuit: ingenio, vetu- finte, artificio tu facile vicifli. vt aliaomittam, hoc i[etisefl: Alphenus cumijs,& propter eos perijt, quos I— Sa, diligebat:tu pofiquam, quitibi erant amici,non po- i terant vincere: yt amici tibieffent, qui vincebants Ii efecifli.* qudd fitum par tibi ins cum Alpheno fuiffe Ei, 7„< nonpuss, quiatamen aliquem contra te aduocare i|— Roterat: quia magiſtratus aliqui reperiebatur, a- | Isfana) phd guem Alphen caufa confifteret: guid hoc tem- N : Ja mANI. pore wiih o a gam ait hactemp n aniar ia CMO L siex pear t a a pim ni keim Op 1. Piiopa,eiognt fowo Earca naa ma WT, h qusan 4 aE, S 1t. bahain Í tet odem qatomi ekta pme ý imionſ. AA S rony fiaf:omn ChE, air baa Coutart u wu Qusi ETI KARG, gwe 1 Mas earem ad racen dam om m, iania da adeh i wer va rasa arbitror perimant"pa pru n tid na? mgm oudn 0eYa Re darat, Á ús ti emper sà p Apan., ta de rti PUSE, EGIS AYAL f4 WAC, CD PS po l NOS Yhd M y id T tAm 7E(ITNE ν. NRAN 1! BIRITA 11e naran hertert. nin nam aduen patens tra jopas. f frusu gratis pi Aohenss mulsa magus ya onm itr hudium nte = pagota, Ve e atty fist ofi. pt alia mittam, bi y peopier esperi, q ah BIDS 07 AS ATRAI, 0 i TT a qi maa g nbs ras summ Abem fe ji dbam canit 1 4na oy dhgna nprs, 4- T a pn PRO P. QYINCTIO. pore Quinio flatuendum efi? cui neg, magifiratus adhucequusinuentus eft: neg, iudicium redditum efi vfitatum:non conditio,non fþonfio, non denig, plia vnquam interceßit poſtulatio? mitto aqua, ve- ràm ante hoctempus ne fando quidem audita, De re f pecuniaria cupio cõtendere, non licet.at ea de recone,| trouerſia el. mhil ad me attinet: cauſſam capitis di- rrofars,| casoportet: accufa vbiita neceffe eſt. non, inquit, f tu ante nouo modo priore loco dixer: dicendum ne- ceſſardd eſt:praſtituenda horæ ad arbitrium noſtrum: iudex pſe arceſſ tur. quid tumẽ tu aliquem patro- 7a num inuenies, hominem antiqui officij, qui ſplendo- rem noſtrum,& gratiam negligatꝰ pro me pugnabit 2ν L. Philippus eloquentia. grauitate, honore florentif- fimusciuitati: dicet Hortenfius, excellens ingenio, nobilitate, exiflmatione:aderunt-autem homines nobilifımi, ac porentifimi, quorum: frequengiap Gps a conjefum nonmodò P. Quintius, quidecapite de cami, ed quuu guiexira periculum fit, perborrefaa- 4 ysfió cat.” heceftinigua certatioqua tu huicnevbi con- 73 motii h i fifleret quidem contra te, locumreljguifti, nonilla, qua tum contra te Alphenus velitàbatur. quare aut doceas oportet, Alphenum negaſſe ſe procur atorem effe,nondeieciffe lib:llos, iudicium acciperenoluiffe: aut, cum hac facta ſint, ex edicto te bona P. Quinctij non poffedifeconcedas etenim fi ex editto poſſediſtit quaro, cur bona non venicrint? cur ceteri(ponforess C& creditores non conuenerint? nemone fuit, cui de= beret Quinti? fuerunt, é complures fuerunt:pro- pterea qudd Caius frater aliquani um æris alieni re- liguerat. quid ergo efl? homnes grant ab hoc hat sliga 6RNAr˙ Lllienißimi,& ijs debebatur:nequs tamen quiſquam a S inuentus efi tam infigniter improbus, qui violare P. lna NETA Ouinctij exiſtimationem alſentu auderet, O vnis fut, affinis, focis, neceffarims Sex. Neuss, quts quafi eximio pramio ſcelern expoſito, cupidiſimè contenderet, vt per ſe afflictum, atque cuerſumpro- & pinquum fuum non modò honefiè partis bonis; ve- runm etiam communi luce priuaret. vbi erant cateri creditores? denique hoc tempore vbi funi?quw efi, qui fraudationis cauſſa latuiſſe dicat? quu, qui abſen- tem defenſum neget eſſe Qujnctium? nemo inueni- 75 tur.“ at contrà omnes, quibuſcum ratio hlit aut A e eft, aut fait, adfunt, defendunt: fides huius multis locis cognita, neperfidia Sex. N euijderogetur, labo- yant. in huiufmodi fþonfionem teftes dare opor- tebat, exeo numero qui hac dicerent, vadimo- s way unghi deferuit> me fraudauit: àme no» himi aus, quod inficiatus effet, diem petiuit: - 6go experiri non potus, latitauit, procuratorem j nullum reliquit horum nihil dicitur. parantur testes, qui hac dicant, verùm opinor viderimus, cùm dixerint. vnum tamen hoc cogitent, ita ſe , graueseffe,vt,fiveritatem volent retinere, gratie | pregat ahġtatem polint obtinere: ſin eam negligent, ita leues 4* ſint, vt omnes intelligant non ad obtinendum men- "i daum, fed ad verum probandumayétoritatem 76 adiunare.* ego hec duo quaro:primùm, gua ratio- [i ne Neuius fufceptum negotium nontranfegerit, hoc | eft, cur bona, queex edicto pofidebas, non vendide- fi rit: deinde, cur ex tot creditoribus alijs ad aliam rationem nemo accefferis: yt neceffard confiseare, negue pege eoram tar i oue tep am ah,gMi „n onaf farh bna P J opnar guum tepian fun on tua ONON In contr abiuru umt arum I pebasnmoreprolat womgan?, fumme onèdere mibiyrifiak tantaN(a fan y PE COTATA CUT Ok: tia famibar he qu prelen ug cuma pjo comsend aut venh bahe bo bukem jamdiu; mi Cala multan bercule, É nihili qud adbibeba . US Adat, s ran iw\ mn ®i i wiel Iri a dm é E T 3{ t ni a Hi$ vih am: ati 4t UKAN ia malii we maniant: á H ERLA i bai dnui mun 09 mIn ho b, prodni reimere, f ni 14 iat ja umup gan si ohimencam me ye ahanda awitin , gia Talii- A PROP OVINCTIO. neuqe eorum tam temt rarium quenquam fuiſſe ne> que teipſum id, quod turpißimeè ſuſcepiſſet, perſeue- rare& tranſigere potu ſſe, quid ſi tu ipſe Sex. Neui ſtatuiſti bona P. Quinctij ex edicto poſſeſſa non efe? opinor tuum teftimonium, quod in aliena re leneef- ſet, id in tua, quoniam contra te eſt grauiſßimum de. bet eſſe. emuſti bona Sex. Alpheni, L. Sylla dictatore vendente, ſocium tibi in his boni edidiſti Quincti- um. plura nan dico. cum go tu voluntariam[ocieta-sms snf gua sem coibas,quiinte hareditaria focieżate fraudarat Tapar Pofka. C eum iudicio tuo comprobabas, quem ſpoliatum fama fortunifg omnibus arbitrabare.* Diffidebam mehercule C, Aquili, fatis animo certo crconfirma.*ssoeg to, mepoffein hac caufaconfiftere 3 fic cogitabam, cùm contradicturus eſſet Hortenſius,& cum at- tentè auditurus Philippus, fore, vtiper multis in rebus timore prolaberer. dicebam huic.Roftio, ct- ius ſoror eſt cum P. Quinctio, cuùm à mepeteret,& ſumme contẽleret. vt propinquum ſuum defenderem, mihi perdiſficile eſſe centra tales oratores non modd tant am cauſſam perorare, ſed omnino ver hum face- re conari.cum cupidius inſtaret, homini pro amici- tia ſamiliarius dixi, mihi videri ore durißimo eſſe,. qui praſente eo giſtum agere conaretur: qui Verd 2e cum ipfo contenderent, eos, etiamſi quid antea recki aut venufls haberevifi funt, idamittere: ne quid mihi huiuſcemodi accidiret, cùm contra talem arti- ficem dickurus eſſem, me yereri. tum mihi Rcſcus 78 C alia multa conſirmandi mei cauſſa dixit:& me- hercule, ſi nihul diceret, tacito ipſo officio€ fiudio, quodadhibebat erga propinquum fuum, qiemui com- ORATIO etenim cùm artifex eiufmodi fitvt fo- qui in ſcena ſpectetun: tum j yir esufmodi sst, vt(olus dignus videatur, quied non accedat. veruntamen, quid fi, inquit, habes huiuſimo. di cauſſam, vt hoc tibiplanum fit feimin yemis DC commouerat. lus dignus videatur effe, P. emeffe qui poßit biduo, altt fummum tridi millia paffuum ambulare? tamenne yereris, vt pof- fis hec contra Hortenfium contendere? minimè,in- quam: ſad quid ad rem?nimirum inquit:ingo caufa | 79 confift.+ quo modo? docet me eufmodirem,© fa- |© Gum fimul Sex. Neij» quod fi folum proferretur, fatis effe deberet: quod abs te C. Aquili,& à vobu, T. a; i„ in confilio, quafo» Y$ diligenter attenda- Ei tu. profectò intelligetis, lintah mito cuoiditatem t pugnaſſe, G audaciam: hinc veritatem& pudor7, quoad potuerit, reſlitiſſe. Bona peſtulas, vt ex edicto poſeidere liceat:quuo ditẽ te ipſum, Neuli, volo audire: : polo, inauditum facinus ipfius,qui id commifit, voce lonuimci. dic Neuidiem ante diem VA dani. in- y= percalareis-beneagis, quàm longè eft hinc in ſaltum veſtum Gallicanum? Neuiʒte rogo. DCC., millia pafuum.optimè. de falsu deijcitur Quinctius: quo die?pofjuanus hoc quoque exte audsre:quid tasestdic, inquam dism. pudet diceres intelligo: verum& ft- | rG peened faltu C. aquilis zg pridi Eall. inrercalares. bidluo pot, aut, vt ſtatim O 4eiurealiqun cucurrerit. non toto triduo PCC. mil- | liapaffsum conficiuntur,” ô rem incredibilem:ó ct- || piditasim incanfideratatt 6 nuncium volucrxuul i adminiſtri& ſatellites Sex. Neuij Roma trans Al- pesin Sebufianos biduo yeninin» ô hominem fortu- nth natum, ares m A vag p) kdah ti guam piua nnt and peuri viaa in uitg tran niai ngi gom, DUL mily úu meat ai cere, mp adean f aeiy LUPAAN SUN BUWES 4 Mib DA AMENNA AMMURA 1NA ROK LACITOUMIKIN” T ga nat oNN my hah Pratova: oueon 140 fe ah m4it TAi: quanha! py petre f niunu gue frane Pe re fus inoa] wao g fuian kit miwertale tiith atidan, tiyfilery fa há f n C. misi ;‘1 44 E ii et pe 4i ka hw PRO P. QVINCTIÔ. natum, gui eta[modi nuncios, fiu potins Pegafos ha a: o* beat. hic goſi Craßi omnts cum AnIOMH exijlant? fiuk Philippe, qui inter los florebas, hanccauf= fam volenscum Hos tenfio dicere tamen fipertor fim— feei- non enim, guemalmodum purati, omnia wrin eloguen 14: efi quedam tament guam poftulafli vt bona pof:diges, mfiftu, qus tura- renty? dominis defio fundo A Mafamiliatidiijcea yetur? virain lsbetelige: alterum imeredibileeft âl- teram nefarium: ante hoc tempw virungue iman- ditum: DCC: millia pafuum vis effe decurfa biduo? di. negas? anteigitur mfijii. målo: fi enim illud di- ceres, improbè mentiri viderere: cùm hoc confiteris idteamifife concedis, quod ns mendacio quidem te- gere poßu, hot conſilium Aquilio,& ralibus viri, tã cupidum tam audax, tam ti merarium, probabiturꝰ ape pairi D PEriTas vi eam mfirmare nulla Pespofit:* an, ante- Sia # quid hec amentia? quid heP feflinatio gasd bec g3 immaturitás tanta fignificat è non vim? non jeeli? z, non latrocinium? non den:que omniapotiàs; quàni iw quàm officium, quàm pudorem? mittis in:uffü Pratoris: quo conſilio? iuſſurum ſciclæs? quid? iù iufifettum mitierenónne poteras? poftulaturis e- rás: quando? post dies XXX. nempe fi te nhi! im- pediret, fi voluntas eadem materss: fi valere eni⸗ gue fi vıusres: Prator iv feffo: opinor fi vell: r ji vale ret; fi us diceret fi nomo recixiret, quin ex ipſius de- ereto& ſatidaret,& iudicium acciperet. nam per dees imtnortales fi Aihenns procurator P- Quinctij tibi tã ſatudare,€? iudicum Accipere, deniq,omnia. guá poflulares facere vela: fer, gusd ageros?renotares e eiti: z7r f< ie ORATIO tym, guem in Galliam miferas? at hic quidem iam de ſundo expuſſus, iam à fuis dijs penatibu praceps f eigu iam quod indigniſimum eft, fuorum feruort manibus, mincio atg imperio tug yiolatws effrt, cor- i 7 nise" hac ſcilicet tu poftea. di cuiuſquam vitaæ dice- I 2p T audes gui hoc conceda neceffe eft,ita te cæcum cu- sogo pilitae ó auaritia fii fe,vi, cùm pofteä quid futu- Aer i ASNN vam feia paa e h myje) | fpem malefic prajensi tnincerto reliqut temptri e- i 84 uentu collocares?* omnia funt C. Aquils eiufmodi, quiuis vt perfpicerepofit,in hac cauffa improbitatem Y tE) Cgratiam cum inopiæ ó peritate contendere. atg | bacperinds loquor, quaft, fi ipfo illo tempore cumte i prator iufiffet ex edicto pofidere, in poſſeſſionem mi- [i fies debueris aui potueris P. Quinctium de poſſeto. | ne deturbare. Pretor te quemadmodum pofidere iuf- aabul ſit opp iiosh irgo rho qe in verbafata eft? | m ex editto pretoru bona P. Quinctij poſſeſſa non fint redeamus ad edictum id quidem quemadmodi iubet pofsdere? num quid efl casfje C, Aquili, quin ſi lon. ge aliter peffedit quàm praetor edixit ifte ex ediéto n? pofjeders ega[pon Gone picerim? nihil, opinor. cogno- ſtamus edictum. QVI EX EDICTO, MEO IN POSSESSIONEM VENERINT,( dete loquitur F Neui quemadmodum tu putas- ai enim,te ex edicto ' veniſſe: genkea definit. te inſtituit, tibi pra- sopta dat) EOS ITA VIDETYR IN POS- SESSIONE ESSE OPORTERF. quomo- Í do? QVOD IBIDEM RECTE CVSTO- i DIRE POTERINT, ID IDEM CV- STODIANT; QYOD NON POTE- RNT depremi WUA Praim oh NOKE A Ara z ptr A lunt nn di DOUN OBA AN Bensu namel f, i NEk fahi ilmat PRO P. QVINCTIÖ. RVYNT, ID: AVFERRE, ABDVYCERÈ LIBEBIT. quid tum? DOMINVA, inquit, INVITFM DETRFTDERE NON PLA- CET. eum ipſim, qui fraudandi cauſſa latitet: eum ipfum quëmiudicio nemo difendat: eum ipfum, qui uibus creditorihus fis, malè agat, inuitum de predio detrudi vetat.* pepel nti tibi in poſſeſ 85 e. Neui palam dicit, ita pofi- leat Quinctius: ita jofidec aff rature quid$ tu id quemp admodum obſeruas? mitto illud dicere, etum, qui non latitarit, cui Rome domus yxor liberi, procurator ef m, qui tibi vadimo nin non deſeruiſſet: hac omnia miito: iud dico, dominum expulfum effe de pradio, domina àfamilia fua manns allatas effe ante faos lares f. afiliar i hoc dic ERIN 0NI AGN Prator ipſe Sex deto,yt tecum fimul pof to, yt Qu K tio vis nona i partitionis membrum prinsipio pauca. Def unt omnia as pertineb. ex Fpilogi Neuium neappellaw fe quidem Qui inclium, cũ ſimul eſſet, ereperiri poſſet quotidie:deind e quod onmia iudi- sia df fiullimacum fumma fua inuidia,maximeoque periculo R Rrienp feri mallet, quàm illud pecunia- rium iudicium y quoi{vno o` die ty; infigi poſſet: cx quo yno hecomnia nata,& profecta iff consedit- qua in loco conditionem tuli, fi vellet pecuniam petere, P» Quinctium iudicatum folús ſetiſdaturum, dü 1p fofi quid peteret pars cor ditione pieretur.*oflendi, qua$ ri conuenerit, quàm hominis prepn- ideripoſtularentur, praefertim ch Rome or, kbsri effent, È procurator aquè multa ante j qui bona p denii oits, y ytriaſ- ORATIO ytriuſque neceſſerius. locui. dum defertum ef: dicat yadinonium omnino vadimamum nullä fafe: quo die bic fibi promifife dicat, eo die ne Rome guidë eñ fuſſſe, id teſtibus me pollicitm ſum planum facturũ, qúi cr feire deberent,& calſſam cur mentirentur. non haberent. Ex edicto autem non pótuiffe bona pof- fideri,demonfirawi,quàd neque faudandi cauſſa la- 87 titaffet neg exili cafa fol vertiffe diceretur.Re- liquum eſt.vt eum nemia iuducio defendetit: quod cõ- tra copioſißimè defenſum effe contendi,nonab homi- ne alieno, neque ab aliquo calumniatore atq; impro. bo, ſell ab eqitite R. propinquo,& neceſſario ſuo, quem ipf Sext. Neuius procuratorem relinquere Antea con. fef: t: neg eum,fi Tribunos appellarit, iccirco minus iudicium patiparátum fuiffe,neg potentsa procura- toru Neuioiws ereptum: contra, iſtum potentia ſua tum tantummodo fupertorem fuiffe, nunc yobi yix 28 veſpinandi poteſt atem dartꝰ quaſiui, que cauſſa fuf- fescur bond non ygniffent,cum ex edito pofideren- tur. deinde illud quoque requiſiui, qua ratione ex tot pil 1 sbe bh HNS creditoribus neino neque tumi tdem fecerst;neg, nung vontradicat, omneſq pro P. Quindio pugmnt, præ- Vall ſirtim cùm in tali iudicio teſtimonia creditor exi- ſlimentur ad rem maxime pertinere. poſtea ſum vfus aduerſarij teſtumonio, qui fibi eum nuper edidit fa- cium, quem, quomodo nunc intendit, ne in viuorum quidem numero tum demonſtrat fuiſſe.tum illam in- sredibilem celeritatem feu potius audaciam protuli: confi: maui neceffe efe, aut biduo DCC. millia paf- fuum ffe decurfa ,aui Sex. Neuium debus complu? ribus antè in pofjefione mifige, quàm poftularet, vti eslre PRO ja hures oap” apert doman t) fiu saiama! Vi tir ey prei han tem bona uffi i M etw w gueni of fuf e oubwia eNA "A In:men ſoſ t tfa quet Neng ousus petel funu nn ag pe + eN, uam tacerepo tareni Ce perunu mann ETIE faw? fan nhia f ONAIN na wnopua pofa al prudce,” du illofum mi pofaale hiki TALO ONN TAN f T i PRO P. QYINCTIO. siliceret bona pofidere* poftea recitaui edictũ, quod 89 aper:è domină de pradio detrudi vetaret: in quo con~ fitit Neuium ex edito nòn poffed: ffe, cùm confitere~ tar ey predi detrufum ſe Quinctum: omnino au- tem bona poſſeſſa non eſſe con ditui. quod bonorũ poſ- ſeßßio ſpectetur non in aliqua parte ſed in yniuerfis, que teneri, acpoſideri poßnt. dixi, Romæ domum fuiſſe, qudò iſte neafpirarit quidem ſeruos complures, ex quibus ifte non poff: derit neminë,ne attigerit qui~ dem: vnum fuiſſe: quem aitingere SE: bitum frulſo quieuiſſe. x in ipſa Gallia cognouiſtu in 98 pradia priuaſa Quinctij Sex. Neuium non yeniſſe: deniqueex hoc ipfo faltu, quem per vimexpulfo focio peſſedit, ſeruos priuatos Quinctij non omnes eiectos efe Ex quo, cr ex cateri ditis fatis cogitatug, Sex. Neui quiu poteft intelligere, ium nihil aliud egif- ſe, neque nunc agere, nifi vtiper vim, per iniuriam, per iniquitatemsudici totum agrum, qui communis efb fuum facerepofit,* Nunc cauffaperoratasresipfa 97 E> periculi magnitudo C. Aduili cogere videtur, vt ts, atque eos qus tibiin confilio afunt,obfecretobtezc j, trurq; P. Quinctius per ſenectutem, ac ſelitudin ſuam. nihil aliud, niſi vt veſtra naturæ, bonitatiq; ob- ſequamini: vt. cum veritas cum hoc faciat plus huius €u» n } umatan atg, mpn. í ngua zy nilon nomd pepee z aii inopia pofiit ad mifericordiam, quàm illins opes ad ga pneam sp!* erudelitatem. quo die ad te iudicem venimus, eodem 92 nein aa die illoum minas quas antè horrebamus, negligere mſHmnI. cæpimus.ſi cauſſa cum cauſſa contenderet, nos noſtrã n fas potins dadasi” perfacile cuiuis probaturos ftatuebamus. quòd vite~ h ass budio DCC m~ Mr ratio cum ratione yitadecerneret, iccirco nobis etiam g Sex. Naam aam”. qmbgisteiudiceopws eſſe arbirrati ſumus. ea res enim m nifi, gas pfu a C 3 nun glih N AKTI10 punce in liſcrimine verſatur vt úmmne pofit ſe contra Vicana illa atque inculta luxuriam ac licentiam rul petis | parfi Na def ndere: an deformata, atg; orna? omnibw fþoliata, nuda cupiditati, pett lantia addi- Ae: catur,*non comparat fetecum graita pP. Quintius FL cen Negi non opibus nā facultate contendit-oes M o tu magnus es, tibi con cedit fatetur e dicere,non 4d voluntatem loqui poſſe, nã amI Pab afſlicta amicitia transfugere, atq; ad florentem a- ad Silama S iam deuolare,non profufis fumptibus viuere, nen or- , j| nare magnifice deq; conuiuium, öhaberé dos j> mium claufam pudori&ſanctimoniæ, patentem atq; aleo expoſitam cupiditati,& voluptatihus: contta fibiofficium fidem diligentiam vitam omnino ſen utile. ifta fuperiora juid ergo amini per horridam atg, ari lam cordi f -E pd E TE* x (i 94 efi ai plarimumpoffe hi morivwjent:t.«< | eji? non vja tà tamen, yt in capite fortunig bonefliRimorum dominentur y,qiit relicta gnoun proręm diſcipli yguéflum, Ó fun gi Canon Bani mal P š á fi ğ r— qii maluerunt, atg, etiam, quod in ido non fuit, cn ier per fidiaq; vtæerunt. filicet piuereeum, que Sex. Nenin nũ vult: ſi eſt homini honcho locus inci- uitateinuito Nenwo:fi faseft refpirare P. Qtinctium uij: fis gua pudoreor- conira nutum ditionemq contra petulantiam te i namena fibi peperit, tapo i defindentce obtin re: ſhes eſt Chunc miſerum atq; in. | felicem aliquando tandem poffe confi lere, ſin E po- — terit Neuius il, quod libet,& ei libebit quod non li- [| eet q tagendsm ef? qui dens anpellándus ef? cuise 1 Shomni fiies-naplorendaef lquidenig guefius qui o5 mæror dignune inueniri calamitate tanza potefi? tmi. ` ferum t FAEN exti U caylak (eii omn h arino gaet aeie 4 aparam ee wi pub a y Ney 4 tin iN bony 4 prt k l Gw ni 4⁴⁹ i euni B f Ans sirro errerriti Vcom BUGU pexa na ii k oé 413:4 4 k. * a i -Pogi 7 ? t t w pn r á Al 4 hk 1¹¹¹¹ _ viroiugulari: funchi ws abeo cui us yox praeconio qis “fu profisit, indignum efha; pari yinct aut Jnperiore: indignius abinfer:oreatg, hi liore. luctuoſum eſt, tradi alteri că bonis: luckuoſiue, inimico:horribile eſt, cenfamcapiti d licere:horribilius, priore loco dicere. reumjpexit. Quinctims, omnia periclitatus 96 “modð, à quo ius smpetra= omnia ci efl, C. Aquili: non præto ret, inent e non po quidẽ ſuo pofiularet:f quorum fepè€ diu a ed pedes iacuit fi atus obfecrans i pér deosipnmortales,yt aut fecur H Da prat| A j astimiuriam ſine ignomini t4 ſibi in ipone erent,” i ne amie 05 quidë Sex. Neni, * ipfius inimici yuli fap erbifimum ubit: ipfius Sex. Neuij lactymans manum apprehendit„in propinguo- rum bonis pt tifitibends citaram: obfecranit per fratris fui mortui cinerem, per nomë propinquitatis, perj ſius couitlgẽ bus propior P. Quin- dtio nemo eſt, vt aliquando mifericordiam capet: aliqs am, ſi non propinquitat is, at atatu ſuæ:ſi nõ ho mii ee hi uihanitati rationem baberet: vt fech h: ama aualibeieoinumodo t solerabili i ngeret.*ab ippo repadiatus, aba amici 98 giſtratu agitatus Atd, Ferien pam prezen: re appellet habet enmmm. yh tibi fe tibi fuss oungsopes fortunasg; mmendat:ti bicommittit exiſtimatione:u- m4Iid yite: multis ᷣcat us contumel 4s, plurimis jaatus iniit- C4 riis, ORATIO feres riù non turpi ad te,. ſed miſer confugit È fundo oοã- tifimo deiectus ignomiimi omnibus appetitus, cum ' ilum infuis paternis bonis domina ři videret, ipfe filte" ne bili dotem conficere non pofet,nihil alienum tamë 99 vira fuperiore cimifis itag tt hoc obfesrat C, Aqui- J. ! li,vt, quam ex flimationem, quam honeftatem in iudicium tuum propè adta tam alate dicurſaq; attu- lit eam lictat ei ſecum eæ hoc loco(fferre: nè is, de cu- n officio:mo vaguam dabisauitfexagefimo dente anno decore, macula, turpifimag, igrominid — T— paelan a o: | sonen n ornamenti ei omniu SeX. Nentus i pro prti enr mme perve ferar; quò minus, qua p 4 j 1 viſhmatio P. Ouinctuum vſque ad ſenectutem per- | koe; EY, f | s axit,eadem vh gue Ad rogum profeguatiit. i$w Api d r |` PRO SEXTO RO- SCIO AMERINO ORAT II. RE DO#30 vos iudices mira i, quid i: quòd,eġm tot fummi oratores bos :nfg; nobligis fediant, ige po- tiſimũ ſurrexerim, u, qui neq; etate, neque ing:nio, neque auctoritate fin cum hy, qui fedeant, comparandw. omnes enimhi, } quos videtis adeſſe in hac cat: ffa iniuriam nouo fele- re conflaram putant oportere defendi, defendere ph feáproprer iniquitatem temporum nèn audent. ita fis py Ytaifint, propterea quòd officium fequuntar: ta- ceant antem idcirco, quia periculum metuunt, 2* quid irgo? audacifımus ego tx omnibws? minimè, At tax⸗ prosfX R o$ ptm E saglar, ugm UAN padya fima uti qonga esgot ç R ii eT n Se. Rokop roe f r fom padesat maki | „pet out Anolith tai t K pH AWOL NONANI AG ikka t i A, VLAGU gondi. acM Aate oria Lapeenam f nia papoa E an. wni) A E p Mek DOIM ENa? N IR TETN LR EN t omwonen t uvi bugiin ADI beyon| to prawo prahi kiim Ses mand efuinh:m MAC Que tawhom OKLA, omma v ROSEXROSCIO AM. at tanid eficiofior, quam cateri? neistius quidem laudis ita fu m cupidus, vt alijseam pr ereptam ve- lsm,qua me igitur respreter ceteros impulit, vt cauf- fam Sex. 1 eciperemꝰ quia ſi quu iftorum dixiſ- ſet, quos videtu adeft, in qu'bws fum ma auctoritas 9 efl atque amplitudo fi verbi ds rep, fi ¢i iffet, id quod Ai KGa in hac—— eſt, multe plura dixiße, i aum ii quaàm dixiſſet, putaretus: ego etiãſi omnia, qua di. cenda ſunt, liberè dixero, nequaquam tamen ſimili- ter oraiio mea txine atque in vulgus emanare pote- rit.deindt anaa um negue dictum obſcurum r nobilita;e splitudinem, ne i£ prer erar: m O praten- tiam guid liberius lixcro, vel occultum fi propter dai HOL non⸗ adi rem.at cefi vél gnoje adolef cetie Meæ hotetit. ame tfi ni on modò ignoſc ERa ds ratio, ve ùm eiiam coguofiendi conſttetudo iani de ciuitate fublataèfi*acikdit illa quog caufa,qguòd 4 à cateri forſitan tapetitum fis, yt dictret, yt vtrum- rifala io fe fact ré poffe arbitrarentur: à mè gutem y contenderunt, qus apud me amicitia,& beneficis€ dsgnitateplurimum pofi nt: quoram€- go neque benenolentiam erga me ignorare,nec audo. ritatem afþernarisnec voli:at:m negligere debtam. * His de cauf wego huic cas fepatronms€ ᷑vtiti:nũ ele- 5 Gus ynm yqui max mo ingenio[td relictus ex omni- bus, qui minimo periculo peſſmn dicere: nequt vti ſa- tu firmo praſidio deſenſus Sex. koſcius, verum vti ne omnino deferius effer:Forfi:an quaratu, qui iſte ter- ror ſit,& quæ tan:a formido, qua tot, ac talti piros impediat, quò minus pro capite& ſortunũ alterius, quem- to ORATIO quemadmodũ cöfueucrunt, caufa velint dicere:% ad- huc vos ignorare non miri efl, propterea quod cõſultò ab accuſatoribus eius rei, qua conflant hoc iudicis 6 miio faita nö efl” quartes ea eſtẽ bona patru hutuſce | Sex. Roſcij, quæ ſunt ſexagies, qua de viro fortißimo, clariſtimo L. Sylla, quem honori cauffa nomino, duob. millibus nũ müm ſeſe dicit emiſſc adoleſcens, vel ii potrerifims hoc tëpore nostre ciuitatis Le Cornelius sobis Tud: hoc poftulat,vt, quoniamin a ia Chyyſog. is à v en R I alienã pecuniã tã plenã, atq, præclarã, nullo iur in r Roſcij obſta ve, uaſerit:quoniãq; eipecumi vita Scx. ath oficere videatur ,deleaty ex antipg fuo fufpicio- në omne metua, alatu ſeſe Do ARR ion arbi- trabatur huns vanocëtis patrimonii ta amplie co- pios poffe obtinere: Jinato.& eiecteo ſperat ſe poſſe, uod adeptus eft per fcelus, id per luxuria effud: reat- 4 que cöfumere.hüg filiex animolryguli ayie dies noitesg imulat ,ac pug vr euèllati postula:Cad hac Juaprada ta mfariamimtores vos proſiteamini, i vobis æqula,& hon ta poſtul nide lic y fi qua,& honejta pojtutatto videtur ludices, ego contrà breuẽ postulatione ajjei o,&, quomodo mi hi perſuadleo aliquãto aquiorẽ. brnnum à Chr yſogo- no pero,vi pecunia, fortunis 4, noftris cõtētus fitfan- guuinẽ C vita nepetat deinde à vobis ludices, vt au- Hie daciũ ſceleri rtſiſtati, innocẽtiũ calamitatẽleueti,& in cauffa Sex. Roftü periculi p in oës inteditur, pro- | 8 palferi* gudd fi caufa crin aut fachi fufpicio,aut w qualibet denig, vel minimares reperietur quamobrë pideantur illinönihil tamëin deferëdo nomine fecu- ti. poſtremd fi prater eã pradã. quã dixi, quicquã ali- ud caufa inueneritis no recufamus quin Mor libidi. ni Sex. s$ WRO$E) Rí i aar Larl V. i pise Rooy rue prism gudu pr tipor pagai,” predá dinan St| pe cam maa og yos aonet pai Gas y nere ou malt anan aohia el auta potu eflent propery Wrntatem ans don WE praon um buy AEs bi t4 i a D bonori i t 4i i” 8 fO UX LAS vraie br TAD i i á 4 w m pirti snrnid Aa i rerig AS ;-j m fanet * SEx. ROSCI O AM. ; nĩ Sex. Roſcij vita dedatur:ſin aliud agitur nihil,nifi vt ijs ne AAgtr,gul. ſan nihile: fi hoc folàm hoc tëpore pugnatur, yt ad preda danatio Sex. Roſcij. velut cum: lt optima mp? aclarãq; leh; accedatʒuõ- simum est, tẽtias, iu⸗ 7 jurad id aſſequãtur, quod antea pfi| cele f ere, Ó ferro afequi cõlleuerũt? qui eæ cititate in[inatit propter digni- ropter ſetle- ne cùm multa indigna, tũ vel indig⸗ vos idoneos habitos per quorñ tatẽeæ ſenatu in hoc cõſil. ritat ab diatores, nõ modlò vt jupplicia Vi tent, que à v0 Jt pro boc poftul lare homines hcarto saig, g la- malefi verum etia vef da: his ae tebus tãtis ta cüs(uis metuere a J horrere debẽt, oltjs Sex. Roſcij hoc tuedicio ornati auctiq, diſce- commiodè dicere, neꝗ libere vocife rari poſſe nte nu. gralitati etas, libertat it Epor 4s huc acctdit m ius timor, gue nuhi natura pudorquie meus atlribuit&veſtr a dignitas, e visal hi i0- rũ.& Sex. Roſ tij pericul la. quapropter vos oro atq; ob- ſecro iudices rhage bonag cum venia yerba mea audiatis.“fide faptetiag, veftra fretus, plss oneri fu- am guam erre mepolleinell:go:hoc onw ji rosati- orane 4 pri Yi potero feni Airo rom- impediment to: - a> tamē animo nō defida.d id guod[ufceepi quoad pi- — 4146õ4(440 J P fero perfera:i quod fi iperférrentp etero, Opri miTED- — d cy malo quàm id,q: d mihrenm fite femel impofită eft,aut propter perfidia abijcere, aut propter infirmitatemanimideponere.*Te quoque magno- pere M aqao vt, qualem te iam antea popu- jo.prabuifti sum baic cidem quaftioni iudex pre- snet penos fs, ocibus, neg, fatis me 9 zoditati ing-gpt 3 GRRr˙ oſſes, talem te cr nobis,& P. KR. hoc tempore imper- tims guanta multitudo hominum consenerst ad hoc ai ppa ad iudictum, vides,gue fit ommum mortalium expocta. egypta gaatioque cupiditas, vt acha ai ſeuera iudicia ſiant, in- tell gi. longo interuallo iudicium inter ſicarios hoc primum gommittitun, dů m interea bades indign hie me maxima que facta fint. omnes hanc quaſtionem te pyetore de manifeſti maleſicijs ante admiſſi, R quotidianoque ſanguine[perans futuram.* qua vo- ii cifirationsin cæteris judicijs accuſatores yti config- uerunt, ea nos hoc tempore ytimur, qui caufam dicie mupetimus abs te M. Fanni, à vobuq; Iud. vt quam acerrimè maleſicia vindicetis, vt quàm fortißimꝰ pi# hominibus Audaciſeim in reſiltatu, vt hoc cogitetu. nis [i fiin bac cauffa, quivester animus fit, oſtendetu ed » sæ puper hominum cupiditatem O ſcelus,& aui⸗ .daciam, vt non modl) clàm, verum etiam hil in fors. ante tribunal tutum N. Fanni:ante pedes veſtros, iti- r”

mus ab mitto res quemadmodum gifia fit, vobis ex- ponemus:quo Jaciliis C huius nigi minieras illorum audaciam c- ò Esa a ati A han Irad ti C räpublise calamitatem. Sx. Roftiss pater 15/VATPA s Aalto 3$ naii si s919„- Emr, 2 Huliuſce municeps Amerinus fuit cum genere,& Ho- e? A — t) z nn ph S, 3 n bilitate,& pecunia non modò faim Etta m eius VicSI prim, tum grátia atdi hefh:tiis florens hominum nobiliksmorum. Nam cum Matelis, Seruiljgscipionibus fat es non modò beſtitium, verum etiam domeſticus vfas, Cconſue- rudo:quas, pt æquum eſt.femilias hontſtatis amplitu- dinisqúe gratia nomino:ttagque tx ſus omnibus com. modis hoc folum filio reliquit: nam patrimonium domaſtici prædones vi ereptum pofiident:féma© yi> ta inmocenti ab heſpitibis amiciqute paternis de- fenditur.æ hic cùm omni tempore nobilitatin fautor fuiſſet, tum hoc tumultu proximo, cùm omnium no- bilium dignitas& falus in diſerimen ventret, præter ceteros in ea vicinitate cam partem, calſamq; opera, fludeo, auctoritate defendit etemm rectum puttabat, pro eogum honeflate fe pugnare prepter quos ipfe Bo- nefufsnus inter fuos numerabatur, poffeaquam vi- doria conflitutaefl,ab dimiquerecefimu impro, ſcriberentar homines, atgue ex omni regione caperen tur ij qui aduerſarij fuilſe putabantur, erat ille Romæ frequent, atque in foro, C inore omninm quotidie' verfabatúr, magis vt exulrare vitorias nobilitatis videretur, quam timere, ne quid ex ta talamuatis ſi- bi accideret.verant ti veteres inimicitiæ cumi duobui Roſc. Amerinu, quorum alterum ſed ere in decu fa- truk Pind sti jaiste icipi; VËUM I gai Re L — ORRA TTETO $ torum fubfelliis video:alteră tria huiuſce pradia pof idere audio: quas inimicitias ſitam callere potinßet, quàm metuere folebat viueret. neq emim iudices im- inria ine tucbal. nam uuo iſti ſunt Titi Koſc. quorum men ef, ife quiadeft, Magnus alteri Capitoni cagnon] lrer plurimarum pal- i gladiatoi habetur:hic antnu- yocatur:homi marh yetugi perfead eñ! ulit qui cùm ante hacpugna giſtrũ ſcelere. auda- 18 ciag, fuperanit,” sam cùm hic Sex. Koſcius eſſet Ame kii ria T amëifteR cius Eomæ:cum hic filius Bsduus inpro yi, yitag rij tyro eket ferentia Tasi ipsi magi tyro EEL Eteni 4 7 f poluntate patris rei familid- iedifet, ifle autem frequens Romg efit: occiditur-ad balnéas Palatinas redens acant Ser. Roſcius. Spero ex hoc ipſo non⸗ ſſeobſcurum, ad guem ſuſpicio maleficij pertineat. verum id, quod al. buceft fufpiciofum, mfi perfp:enum vesipja jec irit, 19 hunc affinci(Mpa iudicaiote.* Occo Six- Roſcio primus Ameriam nuntiat Manli Glaucia quidam, homo tenuis libertinus cliens,& familiaris fiina Ti Roſcij:& nunciat domum,non fil, Sed T. Capitonts | inimici:& cùm poſſ boram prima m noi occifus ef- fetprimodiluculo nuncius hic Amsriam venit, de- y cem horis nocturnu ſeæ& quinquaginta millia paf- V fuum cifiis peruolanit, non modò yi exoptatumini- nico nuncium primas afferret fedetia cruorëinimi. | ci quam receniiſimum, telumq̃paul antè è corpore Ag extrađtumoftenderet.xquatriduo,qzo hec gejis sity | resad:Chryfogsnumin ogſtra L. S T rras de- deſertur:maguitudo pecunis demonſtratur bonitas pradiorsin,(xam fundosdecem, G tres reliquit. qui i j } acpyg pROSEAN Apy Taberi fere pae i tuda memorat! ND INA hamla M coy. Rolene D0mi maluha, OORU i 1 menta niya WIE i hai yind METEN f A " 4 mapaki upak yr va bod T ortum 1i AAMAR N hp Gil my Aapo hrst (INULA AUPVIK Mh i LS yia prif Mara ou codem 1 uyt vat t CRL CURO E cum C paos cohn faren fla habias nrinn tatom melona i K ent tim —— P RO SEX.ROSCIO AM. -?-y Iui Tyberim ferèg ok Agunt)h uius inopia& h folia oe tudo comemorattr ARN ant, cùm pater a Sex. Roſcius, bomo iã ſplendidus& gratioſus: nullo negocio ſit occiſus, perfi 1cil⸗ hunc, hbominẽ incautũ,= ruflicum, ér Rome ignotum,„dg; jio plipoffe eam rem operam fipo lisenin" Tutius yos te- neã lullices, ſociet as coitur.cum iam 25 mentio nulla ſieret:& cum, etiam quiantea metus- rät, as panar i irs tos-yfefe perienti abrirme ; entur: hominis fludiofiRumi nobi litatis manceps ſit Ba i ſogonus: tria prad Poel obilifima Capitoni: niate paso Re E oprie radă ir qué hodie þofidet:in reliquas om. ii nes fortunas ifte T. Rofcius nomine Chryfogoni, quë- y Palatada red admodaj ipfe disit impetum facit hac bona fexage- fies-S mutur duobus millibus nämûm bac omnia mii in dites imprudčte L. Sy la fata effe certò fiio” neque pofhisam resipi enim mirum cume ꝛodem tẽpore& ta qua praterita gati. Oio Six funt reparet, é ea qua videntur inſtare, preparet: í cùm Erpat ihimčie rationẽ.& belli gerẽdi pote- jari flatem ſolus habeat:cũm omnes in vnũ ſpectẽt, vnus td T. Ca emn ia guber net, cùm tot tãtiq; negocsis is diflëtu fit, ww pé refpirare liberen pofi ſi aliquid nõ amimaduer- a b ARTIA tat:cum Rraſertim iã multt occupationẽ eius obſer- najagisa mlay uent, tẽhusꝗ, aucupẽt: pr t imul aira, ille defpexerit, aind aliquid buinfcemodi molianiur. buc accedit„quèd, aE ix fit ficut ef, tamës Phieitatenemo ef effe in magpa famili quinsena ferni, Lhe:ummprobym babeat IutereriheT. 24 Wis m n AA emaoc Hogeniy ANE- punkti ziam venit predia huius inyadit bans mi jañ, lu- „pit fa perdut x t y A 4t NGAU Fiam priera j fun arraia o fil- ORATIO foleißet nudum etc? domo atque foci patriis diid - i ml penanibw praecipitem- udite oxi bat:1pfe amplifi- f mapecunie fit domins quin fua re fuiffet egentif a ir anflensin alina: multa palàmda- f nus erat, yt fs AA mum ham gaf batinonpaľea s plura dàm de medio temete- iytotshus la: ġè effuftg, dona- ag bat Piliqua cohjistata alctione vẽdebaiꝰ quoil Ame- rinis vfque adco vifum eft indignum; yt vrbe totafle- tus y mitusghs fiereteren:m multa fimul ante cet- $, Jaw 10: perfabaniur:mozs homini: fle:fims Sex. koſci mudel ſima:filij autem tits geſtas ind gnißima, cui |„Zay Setamo patyi monio přadoifki n farius netter guidë [i ad fipulchrum patrium religuiffit:boñorum emptio; 1 flagitioſa peſſeſio furta, rapina, donationes nmo e. rat qui nonardereomnig mallet, quam videre in pe i Sex. Roſcij viri optimi atque hon- ſtiſimi, boꝶtit ia- 5 ctãtõẽ ſe, ac dominantẽ TL. Roſcium. uaq, decur iinum A decretum ſtatim fit,ve decem primi pre ficiſcantur ad LSyllani. doceantq; eum, qui vir Scx. Ro feius fuerit: W songueran:ur de ifiorum felere,© mursi: orent, | pet& illius mortm famã,&ſfilij innocenti fortunas bonſeruatas velit. atque ipſum De cretũ quafo cogno- fiite,DECRETY m DECVRIONY:Legatiin tá- | fira veniũt. Intellgitur In dices d quod i åntè dixi, imprudente L. Sylla ſcelera hæt© flsgitia fieri:nam fiatim Chr) foggy Apſe ad eos accedit.& homi- | nes nobiles allegat. pa m5: it qu:peterent,nead syl'ám á- |; dirint& omnia Ç br jfogonum, que vellent, effe fa- ! 26 dturum polliceri nturxvſꝗ. alld autẽ ille petnnte- ji rat i yon de his rebus Sylla doceribo: oyan gr y 3 m z j mines antiguisqui cx jua natura ckieros finge Er, că S SAt pRO SEX RU- pr r? ITanman ſſeuunen purunpas? aona Mt: turam TRO qniteret, Orednierim terunt, aprem rem oerni part pi E a pobren s Capito oiis Amei M Mii pty Orre Ah quen u aliere Ludioes etia nm ad G fimaaeron, quah sengi ofgnenania Ses ofii wye amex fui bon,| G magreg homu by fieran d oni opeulata boen fatum ehit bitpat PUNO CONAM ouia prohru relerren iureler nn Inma dikoen cufodsrnseg finrlen uly Conjsum dederunt pleni fo BaCi mmen bussa de pemoline liguem aalen ao nyſſſu lnt diquung on: danig, t quoniam ory preno pu pratt tialon tniufa T fecia none, o ARIANA a idian al m3, ng .{ a 4 uaa, san i pepet rahis iew k 7 h" e@ mma” RAAS ARL a(PTOS m De riri grajo p HONY.Ligaiimi boas á gaod 14 amits i i-aata IA bue@ fegra je f iite Jini iy g ah 003 M yarr R Meh) aam gia ndo PR a payt , aleà sta pii; pab A aiim i panys iui rama iini ji .i f {i „PRO SEX. ROSCIO AM. ille confirmaret fefe nomen Sex.Rofti de tabulis exõ- pturum, pradia vacua filio traditurum cumg, id ita futurumT.Roft.Capito,quiin X legatis erat,adpro. mitteret, crediderunt, Ameriam re ighorata renere terunt. ac primd rem differre quotidit ac procraſti- nare ifti cæperunt:deinde aliquanto lentius, nihil a- gere ath ere poſtremò, id quod facilè intellectũ eſt. inſidias vitæ huiuſce Sex. Roſcij parare: neq fefe arbitrari poſſe diutius alienã pecumiã domino inco⸗ lumi obtinere.“quod i fimul atg, fenfit de amicorũ z cognatorumó, fententia Romam confugit,& fefe ad Cæciliani Nepoti ſororem, quam honoris caũſſa no- mnino, contulit, qua pater vſus erat plurim̃ũ m. in quaà muliere Iudices etiã nunc, id quod oinnes ſemper exi- flimauerunt, quaſi æxcmpli cauſſa veſt gia antiquas offici xcmn.ea Sex. Roſcium inopẽ, eiectum domo, atq; expulſum ex ſum bonis, fugientẽ latronum tela & mma recepis domum hofpitig, opprefo tam, de- fperatog, ab omnib.opitulata eft:erus virtute fide,di- Igentia factum eſt. ñt hitpoisus vinum in reos, qiam occiſus inproſcriptos referretur. nampoſtquam iſti intellexcrunt, ſumma diligentia vitam Sex. Roſcij⸗ cuſtodiri, neq fibi pllam cadis faciũdæ poteſtatẽ dari: conſilium decerunt plenũ ſctleri„Lz audacia, ypo- men huius de parruidio deferrent:yi adeamnrima- liquem accuſatorem veterem conparayent, qui de ea re peſſet dicere aliquid, in qua rẽ nulla ſubeſſet ſuſpi- cio: deniq; vt quoni crimi e nonpoterant, tenje pore ipfo pugnariht: tA logut A ns, quòd iudicia tam diu facta non eſſent, condemnari cum oportere, qui primus in iudicium adductus eſſet: huic autem D patro” ’) —— 2 2 skp | ORATIO patronos propter Chryfogoni gratiam defuturos= k 1 12s t f 4 bonarum venditione, C de ifta focierate verbum efa p '$ fallurum neminemiipſo nomine parricidi, Cratrocie| oyu npo ini fi a ganer Dorn epi e tatecriminis fore, vt hic nullo negocio tolleretur cum| moma! 29 ab nullo defenſus effet*hoc cafilio atg adeò hacamë.| finium A n„tiaimpulji,quē iph cùm cuperet, non potuerunt occi- 0 tH ſere, eum iuguladum volli⸗ tradiderunt: Ouid primi iie m, Ò— n querar?att vnde potiſimum exordiar iudices è aut| aut à quib. auæxiũſſ petam deorumne immot.| ojpi o Hoa UE taliũ, populine Romani, peſtramne, qui ſummnã pote- 30 ſltatẽ habetis, hoc tempore idem implorẽ: Pater oli: Tus neare domus obeka ab mimic bona adempta irra my tam ha fepe ferro atg infidijg appe peatata malejujs celeru abiffevidt| turètamen hec alijs nefariis cumulät, atg, adaugëts| j crimen incredibile confingunt: tefies in hune O ai- i Hi cufatores huiuſce pecunia comparant: hanc conditio- ferea guon pu gwaien nem miſero ferunt, vt optet virum malit ceruices| qaifti onmi pja: Roftio dareaninjutus in culeum, per fummum dee| referii nonn | k AON VTAM ANTIE TE perrons hmot patios puta:| opfe qupun) !=:defunt,qguà liberè dicat, qui cum fide defen-| Auvir gatanu gasda Saa ddarid quod in hac cauſſa eſl ſatu, quoniam quidem fuos perales Grafari DOKLAUMAN u0 Gul OVIM GUA rai fuftephnon deeſt profrcto, ludices.*& forhtaninfuf-| pionna | cipieda cauffa temeré impulfw adolejcentia fecerim: bos ils hta oguin ni quoan quidem apizlicet Wrcule vndique| afas Sw H omnes terroresmine periculaq; impendeant omnia, nifos i fuccurra ato Inunvxxrei vi, ueliberatumq;⸗ quæ ad] in dlcaalrſenineſ nan cpufam pe nange biro omnie vame dicere, ve-¶ gia fi Chnyfopom un rùm etsa libenter anna er ltberegue Micere.nuka tes al Fania eyi tat Acep vim mihi maiorë ad=) Wiga qui oswingay a X b: k r P ô 32-hiberenetus quam fides:*etenim quis tam difoluta| tanitgan mary anima ý dtS, GAA CN Ilik b PRO SEX. ROSCIO AM. ni es G O inimo ef qui;hac cùm yideahiacerg enghferepof aA aem profiriptus non eket MgA P F è occiſum in proſcriptorum numerum retul mo mea per vim expuliſtu:patrimoni fidetis:quid vultu ampluussetiammne ad ſubſellia cum©= re t iugiuletis, aut t ferro atque telis veniſts, vt hic a. ty El ni:? a condemneir Cex. Roſciiim? Domine lge AUC ACHI- ” uper habiimus in ciuitate C. I imbriam, C fji! quod ini er omnes í Iſtat, ni, inſanit snt nj an fimum. 5 CUM cHrafs etin funere. Marijyt Q. Scatola vulneraretu vir ſanctiſimus a P atque ornati fimus nofira ciuitati, de cuius laude ne EN,$ que hic locas cft vt multa dican stur,neg plura tamen d poun it quam populus R. memoria retinet: diem Scæuolæ dixi t. poſteaquam com pag eum poffe viue- re. cùm ab eo quæreretur. quid tandẽ accuſaturus eſ- ſet eum, quem pro dignitate ne laudare quidem quiſ- quam fatis comnis pojj Jet: at homine, rat fits yiofis, refbon sdaffe;qgudd non totumtelum corpore re- cepijjet. quo populus R. nihil vida indignius, n ifi eiuf. dem virimortem, qua tantum potuit vt omnes ciues ſuos perdiderit, Cafflixerit:quos quia ſeruare per cõ-| pofitionemyolebat, ipfeal ii interemptus efl: efine 3 hoc illi dicto atque facto Fimbriæ non; fimilimum? inter eos, qui ipfi qi tog + + l pap leumi tta? Hia A nib ue apaug sex Roſcium:quid itæ? ꝗtlia ùt mamibis of us non efl. illud, quia yi firisaf jjugit, qria fe occidè ps in Sceuokafatnnmeft magimisnum videturhic er quia fii Chryjogono,* num esi ferè ũꝰnan nper deoa Pana A immortales, quid eft inhaciaafaesguoi difenfions" in dgeat: qui locit ingenulme palcani requirit, alit A Caia ratoris elogučtiam magnoperedefiderastistam cauf- Er fam; E ORATIO| mome Ñ fam, Tudicesesplicemusatque ante oculosexpofyam W confideremus.ita facillimè, qua res totum iudicum | contineat,& quib.de rebus vos dicere oporteat,& AB guid vos fequi conueniat intell getis. Tres ſunt res, f 4 T A a 2 b$ j i wh 7 quãtum ego exiſtimare poffum,qua obftenthoctem-| iksj faim jA" pore Sex. Roſc. crimen aduerſariorum audacia& f bubu potentia.criminis conſi lionẽ accuſator Erutius ſuſte fit: audacis partes Roſcij popofcerunt: Chryfogonw autem, qui plurimum poteft» potentia pugnat:de| b g% hiſce omnibus rebus me dicere oportere intelligo:* è} quorn nbh sm 30X. f oontulaith LAN caniaii+ Ye fcentulas emt a = fri Aaanu mg s7 codem modo deomnib.ideo quod prima illa res ah bh pneum ofici pertinet duas autë reliquas vobis popi- Eii lus R. impoſuit. quod igitur est? ego crim oportet di- E..>> l| i luam:vos& audacis reſiſtere,& hominum ciun . 2 Arnicioſam ató, intolerandam potentiã prima quo·¶ tun ifun jimm iik BON DAUER METI NON put f f 1 pomp e% 3: F 1, 937 quetempore extinguere,atg, opprimere debetis.* Oce| IL gafimahko cidifepairem Sex. Ro tius gguitur, Sceleftum di| i7 onfi tei< Snmortales at nejarium acinus,atg, rn | apyjity neta yno maleficio Jceleraomnia complexat Videatan| K PET renim fiid quod preclarè à fapientib. dicitur, vulta iifals Zi fepeladitur pietas, quod fupplicium fatis acrerept-| fium bwial mie rietur in eum, qui mortem obtulerit parenti, pro quo| mfafmnen moriipfum, firespoftularet iura diuina atg, buma- taniri Gaisa i | na cogebanisIn hoc tanto, tam atroci tam fingulari| cirera priound wl I malifiiosquod ita raro ertitit, vt fi quando auditi| suns M fannfnu l Mak Aag f ortëii acprodi i qmilenumeretur,* quibus tadë i quidem fas minni [i RAITA anr Accratore Canes Vti oporte-|) pficummiidi i GAR oa TEn O mudaia eins qui incrimen Aiara za pi dýn gt lare eE MT Tos maneg naturam l n , F viram o» framen omnibus dedstam, érde. um insel; iſuc omnia ad perniciem profligata atque perdita? inün dan, quorum s $. DERI ER# ure, C bommam oi PULLIN JALEN IA PIM ca, pprymere sisi w gti”, Scalatu z— tumas Ata,(umk ni omp ZELT T ViA dà lapuntih duiu, i agoluiam(aa an M gSA PATI mi R A E ia£3 na RAAD 4106 tam W ini, Rade 14I, 0347. PIA roe a ki us 423 armer niss A s Por TATSU 3: 4 oag perih am prige tge] PeR Ko 4 S ausm ſceleris filio fuiße.xneſcio, inquit, quæ cauſſa odij fue- PRO SEX.ROSCIQ AM: quorum tu nihil in Sex. Roſcij ne obyciendi quidem cauſſa, contuliſti. Patrẽoccidit Sex. Roſc. qui homo? 39 adoleſcentulus corruptus,& ab bominib.nequam in- ſtructusꝰannos nat us magu quadraginta.vetus vide. licet ſicarius, homo audax, Cſape in cade perſatus. atο boc ah accuſatove ne dici quidẽ audiſti luxuries igi-· tur hominẽ nimirũ,& eris alieni magnitudo crin- domitæ animi cupidlitates ad hoc ſcelu impulerũt.de luxuria purgauit Erutius, cum dixit hunc nein con- uiuio quidem yllo ferè interfuigenilðl-autë vnquā debust cupiditates porrò qua poffunt effe ineo, qui,vt ipfe accujator obiecit ruri femper hahitarit, e? maz ro totznAS Vixerit que vita maximè difunta à etk- f EE ion oficio coniunia?* queres igiturtž- ao) tum ium furorem Sex:Rofcio obiecit? patri inquit, f non placebat. patrinon placebat? quam ob caufam j i neceffe eft enim eam quoque iuſtam,& magnam,& Perſpicuam fuiſſe.nam vt illud incredibile eſt, mor- tem oblatã eße patri à filis ſine plurimu& maximis| caufufic hoc verifimilenon eft, odio fuiffe parenti| flium fine caufu multis, é magni,& neceſſariu. r 4 fad| rurfus igitur eodem reuertamur,& quaramus, qua tanta vitia fuerint in vnĩco filio. quare u patri diſpli. ceret. at per ſpicuum eſt. nullum fuiſſe. pater igitur a- mnens, qui odiſſet eum ſine cauſſa, quem procrearatꝰat i quidem fuit omnium constant:Rimus, ergo illud iã perſpicuum profecto eſt. ſi neque amens pater, neque per ditus filius fuerit, neque odij cauſſam patri, neque —— 4? rit ſuifft odium intelligo, quia antea, um duos filios baberet, illum alterum, qui mortuus eſt, ſecum om- MS~ mtm- ORATIO ' AN pitempore volebat efe,bunc inpradia ruſtica relega- rat. Qulod Erutio ace idehat in mala nugatoriaq; ac- cufatigne, idem mibiyjuuenst m cauffa optima. ille, quo modo crimen commentitium⸗ onfirmaret, non inueniebat:egotestam leuesqua, tatione infirmem 43 ac diluam,reperirenonpoffum.* Quid agis Erutitot HN ér Sub oratii ulchra,tā-uctuofa Sex. Roftiw fila fuo | 7 lgAlö Ae fupplici gratia colenda, ac tueda tras diderat? quid boc patresfamiliás, qui kbes os habent, > praefertim Homines illius ordinis ex municipiisgifli- caningne optati fimt fibi purtate v filios fuos rei fa-| s colenaw opera| $1 miliari maximè feruive, Crinprei plurimi ludid, con lumere*anamandaret higfio| i 44 Virfjet in agro, at tantummodo aleresur ad villam,| r yt commodis omnibus careretꝰquicſi conſtat, hunt non mod) colends pradlijs prefuiſſe, fed certi fundi, | parre viuo, frui folitum eff tamen ne ha, attentayt: | trasé ruflicang relegatio atg, amandatio appellabi- ï diflet argumentatio tua al juetudme patres fati uti quanti d tut? vtdes E J vevitate.quod uni idġuafi noui reprehendis:qod beneuolentia jth id edio falum irimimary:quod honoris cat fa pater filio fuo concefit,id eum fupplicij caufa fes iffe ditin neguet hac tu non inteligu fed vfq,€, qud avgis * p g5" | f non habes yt non modò tibi cõtra nos ditendi p⸗ yerum etidm contra rerum naturž,contrag; confiat i tudibem bominum contrag opinionesomnium. Ai t enim, cum duos filios haberet, alterum à fe nõ dimit | tebat, alterũ ruri eſſe patiebatur. Quelo Eryti vt ho £ in bonam partem aciiptas:non eni Hoxorobradi can 6 fa fed commonendigratia dicũ, ſ tibi fortuna no xp dedit, goner deln, patre orton parun bi {e,t Asimis 4 PV V fulun klaut! fenex ile Coa an Ninot rufu, guan ath proim hy, nominee éti mia haber anerim ufi uel pl MA WEIN A mibifakf t IRVIN goma meL Js Yo nare an aii mni fat non vodi booparyn PRO SEX.ROSCIO AM. dedit, yt patre certo naſcerere, eæ quo intell gerepof~ fes qui animus patriusin liberosefe zat natura certd dedit vt humanitatis non parum haberes. cò accepit fludium doctrinæ, vt ne À liseri quii lemn alienus effes ecquid radem tibi yidetur(vt las veniamus) fenex ille Cecilianus minoris facereEutychum i fili licum quàm illum alterum C hereſirat um?(ni yt opinor, hoc nomine efl alterum in vrbe ſecum ho⸗ joris cauffa habere, alterum rus fupplici caufa rele j { geſſeẽ qud ad iſtas ineptias abisings ies?*quafi verò 47 mil cile fit quamuis multos nominatimprofer. re(ne longius abe 16S VEL VIEIROS MEOS, qus fuos liberos, quo Ki Ps iunt, agric las paf Siduos i mefl: nominari: irus fit, quàm eft hic Ei 4 ba J interfit vtri bune ego g o Vei nte nü- itis efe ptef- : orfani esprefamgrt Z. p e videremus" Abe 4 nimũ ſi vis, ad veritatẽ,&conſidera. non effe cupiunt. yerũ hon cum eriu id nce rtum & nemo vobis magis Euiyehug ei comicũ adoleſce mine. ni refer modò in Vmbriaatg ineavicinitate fed in his vete- ribus municipis, E Àp lids ma- Xi mèla uden HUT: tproji* L0 te intell lige s opta i minũ ſummã laudẽ Sex. Roſcio viti o culi ſc.at non modò imate liberi fae iunt, ſell permultos&ego noui, Ét nifi me fallit animus, vnuſquiſque veſtrum, qui&> ipfiincenfifa nt ftudio, quod ada grum: oli ndüm attinet viitama g, häcrufti- cam, quã tu probro, Ccrimini put- eſſe oportere,& EA hgu IE de dif- ORATIO. 49 bonefifimam é ſaauiſtimã eſſe arbitrantur. quid cenſes hunc ipũ Sex. Roſcium, quo ſiudio,& quain- ꝛellgentia eſſe in ruſtici rebus? vt ex his propinquis eius, bominibus honeftifimis audio non tu in iſto ar- tificio accufatorio callidiores,qguàm hic in ſuo. verũ, vt opinor, quoniam ita Chyſogono viderur. qui huic nullum predium reliquit,& artificiũ obliuiſcatur,& ſtudium deponat licebit. quod tameiſi miſerum,& indignum efl feret tamen aquo animo, Iudices, fi per vos vitam G fama poterit obtinere. hoc vero eft,quod feri non poreſtſi Gin hzc calamitatem venit propter praediorum bonitatem© multitudinem,&, qudd ea fludiose coluit: idl erit ei maximè fraudi: vt parum miferia fit, alijs coluit, non fibi,nifi eti quod omni- 50 no coluit, crimini ſuerit.Na tu Eruti accuſator eſſes ridiculus fi illis temporibus natus effes, cùm abara- tro arceffebantur,qui cöfules fierent:etenim, qui pras effe agro. colendo flagitii putes, profictd illũ Attilium, quem ſua manu ſpargentẽ ſemẽ, qui miſßi erant, cone uenerunt, hominem turpiſimũ, atq; inboneſtißimũ iudicares, at hercule maiorts noſtri longe aliter Cde cateris talibus viris exiflimabant. itag, ex minima tenuifimag,rep-maxımā& florentifyma nobis re- liquerunt:fuos eniñn agros ftudiosè colebant, non a= hienos eupidè appetebantzquibus rebus Cagru,& vr- bibus,&natiomibus rempulb. atque hoc imptrium,& 3r populi R. numen auxerunt. neque ego hac eò profe-· ro,quòd conferenda finr că biſce, de quibus niie quari. mus fed vt illud intelligatur càm apud maiores no- ſtros ſummi viri, clarißimiq; bomines, qui omni tč- poread gubernacula republ. federe debebant tamen in agris pro SEX R y quoque ooionáh k a l w vat. ggo(0 umipit; on h í fawr feraha, í pisong pantm Y yati, AfM unaii mpi je ax bos opun oabi hangu w,: peihew. mg T pan fuben dici dagibgud adren qu gungu aonda keia t CUM MATENON StA: GU nioun abat: we Pa rider INOM TIMU POG qungurasdigy fima yidam, quo Certi G, oda pueh,> bereha oeo pumgua dean of n husou ba:Giloe wt a fileries elkar I R E W à Gun mwanga —— Jeej ae acculert pots h L ecset potsifenmarh P eaprasenta onni quidem yol debts on t mbilp PRI Ea] BOR IA n itg KALM OK n 7e Yagona yidetur ranha himhay (dh? LME imm ja amma, ladit: ttoere. bos 7 e,“negue iro bas Apr i halia da giw 1171 47 sam sgith maats 0 Ti 4, hamai ps omt adh) pigi knaan t pe -o PRO SEX. ROSCIO AM. in agris quoque colendis aliquantum opera, tempo- risg, confumpferint; ignofci oportere ei homini, qui ſe ſateatur eſſeruſticum, cùm ruri afiduus femper vixerit aum praſertim ni hil effet, quod aut patri gratius aut fibi iucundim aut re vera honeſtius fa- cere poffet.* Odium igitur acerrimi patris in fium 52 ex hoc opinor oſtendiur, Eruti, quòd hunc ruri effe patiebatur. nunquid ef aliud imd verð inquit, efl: nam iſtũ exheredare in animo habe bat. audio. nunc dicis aliquichquod ad rem pertineat. nam illa opinor tu quoque concedu leuia eſſe atque inepta. conuiuia| cum patrenoninibat: quippe qui nein onpidum quie l dem niſi perrard veniret. domum fuam iftum nō fe- yèquifquam vocabat: nec mirum, quem neg invi=` sam be videret, negue rure yocaturusefet Pem hath quoque intelligis effe nugatoria. illud quod cæpimusy videamus, quo certius argumentũ odij reperiri nullo modo poteſt. exheredare pater filium cogitabat.$3 mitto qulerere, qua de cauſſa: quæro, qui ſcias? tam- etfi te dicere atqueenumerare cat fas omnes oporte- bat:& id erat certi accuſatoris officium, qui tanti| ſceleri argueret, explicare omnia vitia, atque pecca-| H ta flü guibusincenfiu parens potuerit ammum in-| ducere yt naturam ipfam vinceret: yt amorem Ma| enitus mjitum eyceret ex animo: vt demq; patrem Eee otinferem-qrefin magnu huiuſce peccatis accidere potuiffe non arbitror.* Verum concedo tibt, 54 yi ea pratereasque thi taces, nulla eſſe conredu. illũ 2 6 quidem voluiſſe cæheredare, certè tu planum face· debes. quid er go aſfert, quare id factum putemust uus rè nihil potes d dicere, Inge aliquid ſaltem commodè, D5 yt ne ORATIO yt ne planè yideavis id facere, quod apertè facis, huz ius miferi fortunis, é horum virorum talium digni. f tasi illu dere. exhtred- srefi Hiii vots uit: quam ob cat- fam? mfcio exheredaúitne! non. qui Phibuit?? cogitabat. cogitabat?? cui dixit? nemnt. n efta- lud, iudicio, ac legibus, ac masflare vi efraabuti ad quaftum, atque libidinem; nifi boc m odo actuſare, at- | que id obijcere, quod planum facere non modo non ki s5 po fe verùm ne coneris quidem?* nemo nofirum ef a i ſiat tibi immicit ias cum Ser. Roſcio nul- ent omnes qua de cauffa huic insmicus ve- | nias: ferunt huiuſce pecunia teadcluctum eſſe. quid efi? ita tamen quaftus te cupidum effeoportebat, ergo xiſtimationem,& leg⸗ m Memmiam pu- Ar. harIll E tares aliqu üd valere oportere. in cinitale vtileeſt, pt metu contineat spr an sdacta:Ve- runtamen hoc ita ell vtile, vt ne ptanè illudamur ab acij ſatoribue. innocens elt iam: vtruntamen quanquam av fti z culpa,| fufbicio | tamerfimiferum efi, tamen esqui bunc accuftt, pof- i fim aliquo modo ignoftere: cun; enim aliquid ha- beat, quodl poßit criminoidꝰ ac tose dicere, apet- diſicari& calumniarifiiensnon videtur qua- re acil omnespasimur cheg quàm pis lurimos accuſa- 4 tores, qud immocensyhi aceufatus fit ab] Tolas poteji:na- ` ens nif assa fats fueritycandemiassnanpatsyti j lius eSt autem abfolus innocentem, quam nocentem y ores mi iltos ejjé é 56 ! s S jawi p caujjam non dicere anferibus cs m ppjamffi 4 | Flanes pirolo. yt z l ipak a es aluntur in Capitolio yt fignsjicent,fi fu íi j M e yrierins. at fures internoftere non poffunt. fi igni- ! j fi ant tamen, f qus nocius in Capitoli lium yentrint: & quia 1k me atM 4i P atti (4 aheri"K esi' ni ut kut okari piy the E my, nea penen aLam t š t K acain AEN Aki el Cam u %, gr PRO SEX, ROSCIO AM. & ꝗuiæ id eſt ſi ſpcioſi įineam partim p.guòd filuce quoque canes latre atum ali- qui venerint, opinor, ijs crura ſuſfingantur: quod ATES fint eiia Fi tum, cum fufp C10 nulla fit* fimili- 57 ma iſt accuſatorum ratio, alij vejl üm anſcresſunt, nocert non poſſunt: alij canes, qui& latrare,& mordere poſſun:. cibaria vo- bý preber videmus: yos autem max 7 tametfibefie funt tamen qui tantom modo clamant lebeti in eos smpe:um facere, erentur. hoc populo gra- uliſßmum eſt. deinde ſi voleti riſimile erit aliquem commi/ toie, id quoquëconcedipotefi arnat ang > i le dlicere poſ- nmodo fine fitis, aut quare, auta f y i one latrabitm: crura g ſed, ſi ego hos bene noili, litteram illam, cui alias onines ode- poſtta ne- nas vej * Quid mihiaddefendendus quid hifie autem adfufpicandus tur,veritus efl, audio: fei buerit, nemo dicit. habel on qui cum deliberarit:quein certiorein venerit. n dediſti bone accuſator? 38 u? ne exheredare- vereri des à É sanss anung. planum f a :nihil hicari in m nonne boc palam dicu? nefcio. vnum e iftud vobis modo accuſ⸗ 1CCZpETIM,|630: qu „quad Ch-yfogon MiA, illud ſpect o arbat, neminem isti patronum faturum:dè bonorumem pea fo- , qui yerbum facere hoc tempore one, de cittate nemineme NA fii i Poſßßits4“ua? ORATIO auderet. hac teopinio falſa in iſtam fraudem impulit. non mehercule verbum feciſſes, ſi tibi quenquam re- 30 ſponſurum put ſes. xOpera pretium erat fi animad- uertifii Ludicesnegligentiam eiw in accuſando con- ſderare. credo, cdùm vidiſſet, qui homints in hifce fub. fellin ſederent, quaſiſſe num ille, aut ille defenſurus f- fer: deme fufpicatum quidem, quòd antea cauſſam publicam nullas dixerim. pofteaguam inuenit nes minem eorũ, qui poſſunt,& folent ita negligens eſſe (æpit. vt,cum in mentem veniret ei. reſideret: deinde Patiaretur: nonnunquam etiam puerum vocaret: credo cui cænam imperaret: prorſis vt veſiro conſeſ- fu,© bocconuentupro fumma folițtudine abutere- Go sur:*perorauit aliquando: affedit. furrexi ego, reſpi- rare vifus efl quòd non alius potius diceret. cæpi dice- 7e. vfgueeù animaduerti iudices eum iocari, atque ATN alias es agere, antequam Chryſogonum nominaui: ` ray P quem fimul atgueattigi, fiatim boma feerexit, mie liad rari vifus efi- intellexi guid eum pupugiffer: iteruta ASAS actertio nominati, pofiea bouines curfare vliro&r citro non defiterunt, eredo gui Chi yfogena uncis- rere eager ig cinitate gui agaiTa voluntatem eiuts dicere auderet: aliter cai fam agi, atq; ille exin flimaret:aperiri bonorum emptionem: vexari peſßi- mẽ ſocietatemĩ gratiam potentiamq; eius negligi: Iudices diligenter attendere: populo rem indignam Gi yideri.*que quoniam te fefelerunt Eruti:quomiám. que vides verſa iſſe omniatlar ſſam pro Sex. Roftio fi non commoltyar tbere dici: quem dedrputabas, de- finid nreligu quos tradizuros perabas, vides iudi- care. refliue nobi aliquando vererem tuam illas callt- pRO SEX f ailtm pupii Ten gmi pe uh fatman, Depar ſunt nuttunm fau ouiderit, gudan ea pei quinagr orto fun masus, O PNM fifun: diw aprien in owo dlen Lw ſaunnſ oum w leo yanidentar, tornen Mon t cmurare pends-1 M, alaou meem? pamm fenakhoa t hnpularv aula queaudasa flem, fel i bas cam fw omnik, tå fuli nhia higar re maketenn fi admen neranacreh nonpoteh* Mitatu: mitu vale c mua ih moki hio kcin C fwa atan s iaia GETU Yt, propiar h xera cosmid qrp Poer epanaigil lie.” non ita T gundam Tart acina CN Cenas cubitum 0 an frades mnh Chy Mona quenanam rp A TTIT IE aano DR atia onda ie, pas bomines ia hahi T EILIRAD PIK NAN m og erii, i m yapaaker: Kerin aes arlan yin e ia Chr yagana sancs e a LAON pM, bA, i b> gigue: yt spia, us Myst l ren a PUA slayuns Erusz guat. gf ms BAI T giam kiM, tt- puts méie 149%.) 71 Farat phy ponon suw US PRO SEX. ROSCIO AM: calidi em argueprudentiam: aut confitereh huceg 655 ⏑ e guodputares bic lairocmamme iani an füturum. Deparricidio caufis icicur. ratio abaccu- -jahi fatore redditanoneft, quam oh cauſſam patrem filiu Iceni Jasi occiderit*quod m minimis noxiis crin bis leuioribus&2 peccatis qua magi crebra,© iam propè quotidiana ſunt, maximè,& primum qulæritur, qu recaufa ma- lefici faerit: id Erutius in parricidio queri non puta? oportere, in quo feelere Iudices, etiam ch mulie canj- fe conueniffeynum in lecum,atque inter fe congruea re videntur, tamen non temere creditur:: neque leni coniectura res penditur:neg, teftis incertus auditur: neg, accufatoris ingenio res mdicatur, că multa an= tea commiſſa maleficia, tum yita hoysinss perditifja ma, tum ſingul ari audacia oflentátur nec: ffe efine» queaudacia folàm, fed fummus furor, ata, amentia. haec cùm ſint omnia, tamen extent oportet expreſſa ſceleru veſtigia, vbi, qua ratione, per quos, quo tempo- re maleficium ſit admiſſum, quæ niſi multa,& ma- nifeſta ſunt. profecto restam ſceleſta, tam atrox, tam nefaria credi non poteſt magna eſt enim vis huma. Ez nitatis: multum valet communis fanguinis: rec!a- mitat na perih ipfa natura yea ũ ata, mon nefit efe aliquem humang ecie,& figura,guit tantum iMmAnitATE beſtias vi- serit, vt, propter quos hanc Juauifimami ucem aſpe- xerit, eos ind; guißimè luce priuarit: cùm etiam feras wrar fejepa parim ata educatio, O nararaipfa conci- liet.* non ita multis antè annis aiunt T, Chelium s4 proha) quendam Tarracinenſem, hominem non obſcurum, Saas pie cůùm cænatus cubitum in idem conclaue cum duobus adoles ? EA virettiu, N. ad etat åt- I tem duo filäj ſuidem di- cerent: n rricidio delata funt guid poflea? AA n neutrum ſ pobeli mef quenqua fm id cöclaue co tere, eo potißimum tempore, cun 1b1 lem eſſent duo íi emes filij, qui e fi É defendere facilè | 65 poſſent en erat porro nem o, in quem ea ſeaſp cio con- tiii ueniret. tamen, càmplanumiudicibus ef iilum s (M aperto oflo dormientes eos vepertose efe: itudicto ab- ſoluti adoleſcentes,& fufpicione omni ist herati ſunt. i cùm omnia h polluiſſet, ſomnum ſtatim caperépo pterea qudd qut 1 tantum facinus commiferunt, non modo fine cura i quiefcere, fed ne fpirare quidem fine metu poffunt, ni 66* Videtifne,quos nobis poëte tradiderunt patri v lci- | ſcendi cauffa, ſaßplicium de matre ſumpſiſſe, cum i praſertim deorum immortalium iuſois, atque oracu- li id feciſſe dicantur: tamen vi eos agitent fu rie, ne⸗ Kini que confiflere vyfquam patiamur? quod nep quidem | fine feelereeffe potuerunt. Sic fereshabes Im lices, na. gnam vim, maguam neceßiatem, magnam popidët i elgionempaternus naternus, ſanguus: ex quo,f qr mamia tone pra gi nnnodà) eluinonpotest s nemo enii galang uinqguamsf dumantane hui; h Attama WE verum Ij cù pernranat ad animum; vr firmus fite I atante 67 ror atge aniientiA| confes quatur, nolste enim puta- j xt? re, quemadmodi in fabulis fepenumerò videtisyeos s qui aliquid impiè ſcelerateq, commiſerint, agitari, g per~ koSEXI g periene orreri TLA guj pa fiwterara farae E- neoni nln gnii: due AMi pana a(Pyt P pom Mn i rii M liſcenns: mumm J fur Nte EPUA CURD ooti ptg Ahdi PEE bonusal T JEINU: ANSNARWOY NONM probi: freson op tempa u AA LAIK YEIN: pONE guu paier it kit TG CIRM AAAA, LAN A aart PEDA ON MINM Onel A onumnw Pini fuex ebu wielamiporel inas daben os(apin dentina u Aher naeh fulh, Paty Pisya fonum Solonem diy bh bodeg quoque rin toa na atar, CK? nulun tm, Ten KM, Japar ertian iká ii aeni nai TeS PRO SEX. ROSCIOÓ AM. & perterreri furiarum te tedi ardentibus:: fta qlleu- que frans er Ju Hs terror maxime vexat:Juum queg; {celar aatrar ADDA Ahe Juamalatigitatio- nes—.—— animi terrent. ha funt impijs afi- due dò t dies noesg parentum pœnas à conſceleralißimi filis repetant. Hæc ma- 88 gnitudo maleficii facit, vt, niſi ponè mamfeftu ampar- ricidium proferatur credibile nonfir: nij fitirpis ai daos leſcentia: mfi omnibus flagitiis vitainguinata: nifi Aa fumptus effuficumprobro atque dedecore: nifi prorue"e eA pta audacia: mfi tanta temeritas,vt nonprocul ab-@asets À horreat ab infania; accedat huc oportet odium pa- f rentis: animaduerfions paterne metus: amici im- probi: ſerni conſcij:tempus idoneum: locus opportunè captus ad cam rem:peuè dicam, reſperſas manus ſan- aos guine paterno iudices videant oportet, fitantum fa- dm ciujie| cinu taimmane, tama eai unt,* Qua- S) As re hoc,„quò minus efh fle, nifioflinditur, eò ma pni$ i gis efi ficonuiminur,vindicand lum.itaguecùm mul- euP esei..| i tis ex rebus intelligipotef; maiores nofiros non modò 1 armis plus guàm carteras nationes, ver BARAN A ſilio ſapientiaq potuiſſe tum ex hac re vel maximiè, upplicium inuenerunt. qua in re quantum prudentia preſtiterint i̊s, qui apud cætero⸗ fapisntifsm i fuiſſe dicuntur, cõ dentifima ciuitas Aiheni; tita eſt, ſuiſſe traditur. eius porro ciuit atũ ſaientiſ fimum Solonem dicunt fuiffe, eum, qus leges, qui- bm hodie quoque vtuntur, ſcripſerit. à cuim inter- rogaretur, cur nullum fupplicium conſtittuiſſet in eum, qui parenttau nicaſſet, reſpondit, ſo 00 zide erare Pru- 70 t rerum po- s naih enon onmem frugem neque arborem in omni agro js perire pofi: fic non omn: facinu in omni yita najti. | oer turin vrbe luxuriescreatur: ex luxuria exiflat a- f oslik Partra Iteſſe⸗ Tx auaritia erumpat audacia: in- egr omma filera ai malpitagignuntur. vita amem ht ruſticaq̃uam im en pocas parjimonie, di- a_ Ugni iujlitie magifira eft. verùm hac mifa factos eð dó, ilud quarc; hemo, qui. vt tute dici nungua nter j homines fuerit, per quos homines hos tanti facinus, tam occultum, abſens pyſertim, conſicere potuerit? multa funt falfa, iudices, quetamen argui fufpiciosè poffunt:in his reb. fifufpicio reperta erit, culpam in- effe concedam. Roma Stx, Roſcius occiditur, cum in Anro Amer. effet filim. literas, credo, mifit alicui fica Sakisjyio qui Rome nouerat neminem. arcefiuit aliquë:at “ quando? nuncium mifit: quem? aut ad quë? pretios gratia, fpe, promifis induxit aliquem. nibil horă né confing: quidem potel:& tamen cauffa de parrici- 77 lio dicitur. Rcliquum cfe vt per feruosid admiferit.* di immortalis rem miſeram& calamitoſam. quo in tali crimine innocenti ſaluti ſolet eſſe, vt ſeruos in queſtionem polliceatur: id Sex. Rofi- faceren licet: | yos qå hune accufatis,omnes eins fernos habetis:vnus ELi puer victus quotidiani adminiſter, ex tanta famili N Sex. Roſcio velictus nõ eſt. Te nunc appello P. Scipis, te Metelle: pobi aduocatis, vobis agentibus, aliquo- ties duos feruos paternos in quaſtionem ab aduerfa- ii riiu Sex. Rofe. pofkslauit, meminiflisné T. Rofe. rée- cufare? quid?i ferui vbi funt? Chr yfogonum ludi- ces ft&antur, apud eum funt in honore,© inpretio. stiam nunes€x his quëratur,ego poſtulo, ene Ag Gua: tarnen WO le Wob k pnfi porti mortu paterne f flonon uet: n Rai porting, Agi itu famak ENS W OUUU NEGA s lberd m, oos TRENN KOR qa ratione ndo quas mg, qa ew pretin, pi | tra ofendo, m miinihd fiiumjeda maf: onien f multi anni fien, megua Paes differit, nhontinndita STR oopan aw ormen ge t k"perst? eidha L APNO maant ara PRO SEX. ROSCIO AM. Miumnriuuhi Sge obfecrat, quid facitis? cur recufatis?* dubita FS Jo mA te ewu ihop te eriam nyni Iudices„fi pores lis, Aà quo fi: Sex. Rofi- PID Slices OCS: Ab eóne.s qui propter illius mortem in egeſtate mana, naain C infidiis verfatur, cuine qugrendi quidem de morte Kapa knmi Pra} poteftas permittitur an abis qui queflionem tayu r pa i umli fegitant?b bona pofedent? in cadea: h ex cede vinir? anA erra ixi panging 9NA Iudices in hac canffa funt mifira atque indi- to butami ium, Z4: tamen hoc nihil neque acerbids, neque iniquius markna PT ferri potefl.„mortis paterne de ferui paternis quæ- ilaha Sonem habere filio non licet: n sadisquidem domi- omes areni ah ynat mamy"TIE in(tos, dum ex is de patris morte quara:ur. Gannia om) PESAN nequeita multò poflad hune locum. Iam hoe nia mike duil 2012 Ad Raje. pertinet, de quoram aydaciatum me bi oufi baii ticturũ pollicitus ſum, cum Erutij crimina diluiſſem- ,*Nunc Erutiad te venio. conueniat mihi tecum, ne->| eefe fifi ad bune maleficium iftud pertinet aut ipsă pi ſua manu fräffe, id quod negas: aut per alques libe- i „705: aut feruos,liberdfne, quos neque vt conuensre po- Inerit, neque qua ratione ind: ucere, neq, vbi. neque per G ulonnjan. p i10 neg qua fpesaut prerio, potes oſtendereꝰ ego cõ- siae, a ofen do, non modò mhil eorum fecifi Sex. Ro- fcium, fedn.„ é: quòd tineg, Rome mulii anni fuerit, neque de prediis vnquam temerè Liſceſſcrit. riſtare tibi videbatur feruorum nomen, : Tu ò quafi inporium reiini à saters fi fpicionibus š j, Tobus agoniis t jonfugerepoffes: vb: fsopulnm ofendis çiufmodi, y$ y guafionen doh Faon modò ab hos ME Fehle vided, verèm s- memadha i ME ney fejpicionem in vofmess pfos recidere inseligas? gasè Chipan!"t quideftergo: quò tandem acenſator inopia argu- 8⁰ in hnenn Cufennentori confegerit eiuſmadi tempw erat ingi vt ama p th S omines rulgꝰ impund dccidmentur:: qarë is hoss £ pres em at h shaum. sibl bori gmn sao(a de par απνάνι pe. Rah. facerea«e eose(ernas haona H aif BATA- rg ms apelo P. ORATIO propter multitudinem. ficariorum, núllo negocio fa: cerepotusfti. intersm mib: videris Eruti vna mercede duas res aft qui velle nossudicio perfundere, ai cufare autem eos 1pfos,à quibus mercedë accepi fs. quid ais? vulgo occ:debantur? per quos?& à quibus? nónne cogitas teà ſecloribus buc adductum eſſe⸗ quid poſt- ea? n ſcimus, per ifia temporå eoſdẽ fere ſectoyes fuiſ Si ſe collorum,& bonorum?*y denique, gustum armas ti des noctesgconcur[abant qh Roma srant aßidui, gui omni tempore in preda& ſanguine ver abane tur, Sex. Rofe. temporis illius acerbitatem iniquita- emg obijcient E illam ficariorum multitudinem, in qua ipfi duces ac principes erant, huic crimini pu- tabun: forequinon modò Romanon fuit, fid omni- no quid Roma ageretur, neftiret propterea quòd ruri *;fpeor ne aut moleſtus ſim voba, Iudices aut ne sngeniis yefiri videar diffide e, fi de tam per fpicuis rebus diti- pius d[iram Erusjcrsminatio tota, Vt arbitrorsdif- ſoluta ſt: nifi forte expectatu, vt illa diluam qued pecu latu, ac de eiuſmodi veb. commentitiis, inaudita pobu aste hoc tempus ac noud obiecit. que mihi iſle yilu eftex alia oratione declamare,guam in alium geumo pmentaretur: stan que ad crimen parici- dy, negue aleum, qui caufam diit pertinebant. de quibus quoniam verba arguit, yerbo fatis efi negaret. 6 quid eſt. quod ad ieſtes referuet tbi nos quoque ytin pfa saufjaparatsores rep riet, quaàm putabãt.* Vle E P ifd 7 ditas dxcit, fed fides: n4 fs-Q tann fii 23 ę jio nune ed qi ö menon ctp fimihs libere: accmla e accujare alios potus, 6x qut- bus pojem crefoere: quoa cerium efi non facere dum pirum 82 sfidu quemadmodum tute confireris, fis?* yo| pRO SEX! ani i yera llebu: cerem, minne o facere, quoi mne 1a) ju, G ma fies poao poribus m Sex Root: A t“ij uati 1 quer popii Riss empatat id bomfi bant i qubufriulmn. ; erfi veritati ne aniou propenfw al mieruni fionivir é onanii nocenti clementini oh acerrima) Kopo sernimo Lui lorum etian Tunit niplam reor PRO SEX. ROSCIO AM. Yiramuis licebit: isenim mihi yidetur amplifimus, qui ſua virtute in altiorem locum peruenit, non qui shn aulin per alterius incommodum& calamitatem. Ba li aligi ando ea[irutari, que funt inania y ipw’? queramus, phi maleficium C efl, C inuenir: potefa smf? ghi am intelliges Erutt, certum cremen quam multu fu. v i ikma coarguatur. tametfi neque omma dicam, DE Gt GANL E C& leuiter vnumquodque tangam: neque enim idfa- arsam serem, mfi neceffe ejfet:& id erit fignum me inuti™ Clegane facere, quòd non perſequar longius, quàm falus hu- satitatminai i1s,& mea fides poſtulabit. C ſſam tu nullam re. 84 ginun makituim periebasin Sex. Roftio: at egoimT. R fcio reperio:| pas recum enim mi bi res eſt T. Roſc quoniam fii fid acte palàm aduerfarium tffe profiteru. de Capit.õ yıderimus fiqaemadmodum paratum ff? audio,te~ fiis prodierit. tä alias quog, ſuas palmas cognoſcet. de quibus me ne aud ſſe quidem ſuſpicatur. L. Caf. ihe, quem populws.yerifimum© fapienti fimum iudi. cemputabat identidem in caufis querere folebat cui bono fuiffet. fic yita hominum eft, vt ad maleficium 4 nemo conetur fine fpe,atque emolumento accedere,| dia. a*hunc quafitorem, ac iudicem fugiebant,atg, horre- 35 i bant iü, quibus periculum credebatur:ideo quod,tam-| erſt veritatu erat amicus, tamen. natura Bon tam p miga b6(TVIS y` à ga propenſus ad miſericordiam quàm inclinatus ad ſe- eee ueritatem videbatur. ego, quanqua praef huic qug- T pa sses ſſtioni vir& contra audaciam fortif:muw> Cab in- nocentia climentifimus tamen facilè mepaterer,vel ANT, doipfo acerrimo ludice quarente, vel apud Cafian. saM Tudices, quorumetiam nuncij, quibus cauffa dicenda gj: R`, seer i eft,nomen ipfum reformidant, pro Sex. Rojc. dieere: * f. P in y in hac emim cauffa că viderēt ilos amplifimam pte 86 cuniam poſltidere, hunc in ſumma mendicitare eſſe il. jud quidem nä quarerent, chi bono fuiffet, fed c per- ſpicuum crimen C& ſulſpicionem potius ad pradam ad. Lungerent, quam ad.ſtatem. quid fi accedit codem, D" Pt tenui antea fueris$ quid fi,vt auarus? quid fi vè j| afond; guor audax? quid five slims quioccifus eſtinunitiſßimuu | wK PF R k pum quarenda cauffa, quate ad tanina facinus ad li l agesi gsi pik xer? quid ergo hori negari poteft? tenuitas hos | foh s a eiu·/ modli eſt, yt dißimulari non quleat, at que es + fers qui focieta:ë coieris demunicipis cognatig fore tunis cum ahenifimo. quam fis audax(yt aliaobli= : yifcar) hinc omnes intelligere potuerunt, guod Ex te. i ta focietate,hoc efl ex tot ficariis folus tu inuentus es, n qui cnim accufatoribus federes, atg, os tuum non mo- l i l do oſtenderts, ſed etiam offerres inimicitias tibi fuif: 1 ſelum Sex. Roſcio,& magnas rei familiaris contro- rjias, concedas, nece fef.* Refat, Iudices, vt hog j | i| bd ta 1o88 ut a dubitemus, yter potius Sex. Rofcmim occiderit, is, ad | quem morte eius diumis veneriniʒ an is ad quẽ men- dicitas: i qui antea tenus fuerit: an is, qui posteg factu fit egentifimus: i qui ardens auaritiæ ftratut infejtus in fuos; an i, qui fempet ita vixsrit, vi que- ſtum noſſet nullum. fri ct um autem eum ſolum, qus labore peperiſſet: is qui omnium ſectorum aud atißi. PAD, E m fit; anis qui propter ſori iudiciorumq; inſoleu.- 1| tiam non modò fubfelia, verùm etsam vrbem ipfam reformidat: poflremd iudices, ıd quod ad rë mea fen- tentia maximèpertinet vtrum inimicus potius An fis $o lim,* Has gu Eruti, tot& tanta ſi naclus eſſes in reo,. ` quais $7 magissluceat, guo magu occultatur.*auaritiam pre: pRO eEX. R ; t gutt anaon dan Aert ou j A98 Al·t ltit. quae peb, tiu fonodi materiei") aah fonemene gror vogo pamepo i fi erun e! pemn poe Antre PMS dinem patronora ng" gnf afam et um LACAMI Ypy kibi nonek vulnera pfaf apenes commemo Maneasguti am elh po primam ap uw feen 4¹ hd puami iye pp AONA pope pnois: A mafi pw gum qunt al nteimal i tji CANES AE: GUAMDINTI nanda mulaq, truant fyri CCID M AET mam rerum aimmih vulneribus mederenty tai feeban a quibua Ain sy .) olalorE, C mili iam, ne ulini ta rixerant, ptt pir“Pm mi naera: di ciata panere,& Erat h Ktarten tampik? tong 5471 pN Gath: Li a asar. Aari MIRK BY(1014 P DS aax pi alja 5 ra lumbis cos ' { E, t yN ni,i Mad M, it 4i Euni k 2ta etda yixa yA AENG MUMAN) majud m aá l PRO SEX. ROSCO AM, quàm diu diceres? quo te modo iaĉtares? tempus her- cule te citiss, qua oratio deficeret; etenim in fingulis reb. eiufmodi materies eft, vt dies fingulos pofts con- fumere:neg,ego n npofum non enim mihi tant des rogo tametfi mhil'arrogo, ytte copiefiùs, qua me,pu= tem poſſe dicere: verum ego forſitan propten multitu. dinem patronorũ in grege annumerer. te pugna Can- nenfis accuſatorem ſat bonum facit: multas caſos nõ all Traſimenum Lacum, ſed àd Seruilium vidimus. RB ~ ¥quis fibi noneft vulneratus’rro Phrygio? non ne- 9® ceſſe eſt omnes commemorare, Curtios, Mariss, deniq; Mamercos, quos iam atas à pralijs auocabat: poſtre- mò primum ipfum fenem, Antiftium, quë non modo atas, fed etiam leges pugnare prohibebant. iam quos nemo propter ignobilitatẽ nominat. ſexcenti ſunt, qui inter ficarios,€ de ventficiis accufabant. qui omnes, quod ad me attinzt,vellem yinerent: nihil enim mali eſt canes ibi quamplurimos eſſe. vbi permulti obfer- uandi, multaq ſtruanda ſunt. verum, vt fit, multa 91 fepe imprudenzibus imperatoribus vis belliac turba molitur, di isin alijs rebus erat occupatus, qui fum- mam rerum adminiflrabat: erant interea, qui fuis yulneribus mederentur, qui tanquam ſi offiſa reip. fenpirena ner effer irarusbantin tenebris omitagy miſcebant, à quibuls miror, ne quod iudiciort effet ve- fEssum,no fubjelia quoq, f: combufta nam Q ac- cufatores, C udices[ufkulerunt. boc camodiefh,qsiod ita vixerunt,vt tefiesomnes ſi cuperent, inter ficere nĩ poin namum hominu genus erit qit accufet eos nọ deerit: dü cimitas erit iudicia fitnt Virãm,vi cæ- pi dicere,& Erutius bas fihabererin caufa qua com, E 4 mema- i iymaan] ORATTO memoran poftea quamut diu dicere:& ego idie çes poffum ſell in an:mo ift, quemadmodum ante di- l h, nhw T xi leuiter trarfire ac tantummo lo perfiringerevna- 7 quam; rëm. vt omnes intelligant;me non ftudio t= 2 cufare fedoficso defendere:* Video iguur ca fas ef- | fepe maltas, gua iftum impellerent. videamus nuni, eçqi! s faci itas fu fespisndi malefic ü fuerit. V bi eccifis efl Sex. Rofciw?} Rome. quid tu koſci, vbi tunc erast Hii O Rome:Y e i f LN S 4d agatur, qui ex tanta multitudint occadertt: ac no, bocguaratureum, gui Rom e fit ocsifus vtrum veri- fimiliw fit abeo efe oicifum,qui afiduus eo.tem pore Roma fserit; anah toqui multis annis Romam om- 93 nino ng accefferit.* age nunc caeteras faculiares qua. que conſideremus. Erat tum multitudo ſicariorum, id quod commemorauit krutius:© bomines impu- | nècccidebantur. quid? ea multitudo quaerat? opi- | nor, aitt corum, qui in bonis ETANI OCCUPATI: AU? E0- | rum, qui ab ijs conducehantur, vt aliſuem occide- rent. ſi eos putas, qui alienum appettbant, tu es ineo numero, qui noſtra pecunia diues es: ſin eos, quos, qui leuiore nomine aspellant, percuſſores vocant, quæres in cuins fide fint,© clientela. mibi crede, aliquem de ſoctetatetua reperies.& quicquid tu contra dixe. ra, id cum defenſione noſtra contendito. ita facilli- 94, mè cauffa Sex. Roftij cum tua conferetur.* Dices, i qid poflza fi Roma afiduus fuie? refpondebo 5; ate- l go omminonon fui, fateor me feGorem sffe:verùm 2 alij multi. at ego, vt tute arguis, agricola& ruſticus. yu f e gon contintd ſi me in gregem ficariorum contuli j Y)| fum ficarius. at egoprofecto, quine noui quidëquen- quam rä quidadrem? ali multi quaſi nunc der ifla eadem rattan qok ptá Prai A gnu nun[G i nliakt nithan pirit puat ouei, P qamnndl dwi al Mortaubu alaaa tka punadrièa O6 p indiy te ace bonu ensa ſelm JUE pIE mnane omnu py ma T bauferei cankan — 34 , S PTA 4 torem T í & rn 4 Last PRO SEx. ROSCIO AM. guam ficarium, longèabf Permulta funt gaa A dic ne quareinielligatur, fummam tibs facultatem fife mal: fici füftipiendi. quæ non modò iccircopr ial ipfum non li- benter acculſoʒ verum eò magis etiam, quòd fi de illis çadibus velim commemorare, que tum faite funt ifta eadem ratione. qua Scx. Roſcius occiſus eſt, vereor ures oratio in ea pertinere videatur ŽV idea 95 mus n anc ftritim fi ut cetera que poft morsemsSex. Roſcij abste T. Re fii faita ſunt:quæ ita aperta ma- nif ſta ſunt, vt medius fidtus lullices, inuituse ea dica: persar enim,*cuiufmods é s Ri ji ni fA hanc videar voluiſſe ſerua: e, y! tsbiomnino non pepercerim, cum hoc vtreor,& cupio tibi aliqua cx parte, quod ſalua fide pofim, pa Aa, rurfus immuto voluntatem meam:yenitenim mihin mentem oris tui, te, ctin um ab eiufmodicrimine, cateri foci tui fugerent, ac fe occultarent, vt hoc it- Ka? diciumnon dè illorum preda.fed de huis maleficio fieri videretur potif: mum tibipartesiftas depopofiif- fe;vt iniudi icio verſarere& ſederes cum accuſatore: quainre nihil aliud afequsris, n fi vt ab omnibus mortalibus E anian, Cimpudentia. 10⁰ ifo sex-Rofe oquiprimus Ameriam nunciat? S M enlius Gia tti cliens& fa miliar. quid attinuit eum porifimum nuncidre?qudd finullü samantea confilium demor- te ac de bonis eius inieras nullamiq́; ſocietatem neque feeler neque premi cum bomine vilo coreras, adte minime omniu um pertsnebar. ſlafße nte Manlius niis n ciati quid guafo esws interera:? an cùm Ameriamno þaiufterei cat Ra veniffes caj u accidit E 5 Rome icia quem iam ANTEA ROMINAUI, me Aawi A " ORATIO Rome audierat primus nunciaret? cuius vei cauſſe yemrat Ameriamènonpeffim, inguit,diuinare-cò i rem iam adducam,vt nib:l dininationc opus fit. qua ratione Roſcio Capitoni primum nunciauitẽ cùm A- meris Se. Roſcij domus, vxor, liberiq́ eſſen ꝛcum tet propinqui cognatig,optimè cöuenienteszqua ratione l fectũ it.vt iſle tuus client ſcelerũ tui nuncius T. Roſ "M b cio Capitoni potißimùm niſciaret?occiſis eſt a cœ radtens. nondum lucebat, cùm Amesia fcirũ it. quid bic imcredtbilu cui/ ſin quill hiet tanta celeritas ſeſti- natiog, figmificat? Nō quaro qiiis pircuferit:nihil esk Glaucia quot metuas:në utis te:ſi quid fortè fer- ri babmifls,nö fcrutor nihil ad me arbitror pertinere, quoniã cnius conſilio occifus fit inuenia: cuius mani fit percuiſſin, uon Laboro. vnum hoc fumo ,quod miht apertum tuun feslus, res manifefa dat, vbiyant aAa pade audinit Glaucia qui tå cètò(ciut? fac audiſſe flatim. qua res tum nocte vna tantum itineru con- | tendere coegit? qua necsf:tas eum tanta premebat,Yh i fi fúa[ponte ter Ameriam faceret idtempori Roma A proficifteretur?nullam partem nobis requieſcererẽet- idmne in tam perfpisuis rebus arg ımentatio querè. FA da ant coniectura capiẽla ſi:? uonne vobu hac. qua audiſlius cernere oculn videmimi ludices? non illum 41 miferum ignarum cafus fui, redeuntem à cana vi- i detu?non pofitas infid:as?non impetunsrepinsinum? ji non vey ſatur ante oculos vobis in cade Glaucia? non s nieft ifte T. Rofciu? non fuis maribus èin curxu collo- puriga diicat Automedontem ilum fui fceleris acerbifimi ne- fariag, viđoria nuncium non orat, yteam notem peruigilei? yi bonorés fuè cauffa laboret? pt Capito- ni pRO SEX g quemprimsan M pem print one"e pint ow fundu rra nih t faym volymer l Eratem conioroj f intentafa f? minae pety ty pasem iman daeu moh, r: lil kram. fos enm ui CIUM petne i AKIE OMBUR hi talibu platt|; tam'Ĝurs f, imid ouel du Vindi candan G, tin üun an atA pA 4 met sd temgara RM s maha ragais E S gilek? uiu MALIN 4(2M1 ) Pa NEELU TIAN yis e sade Gwi: WA a mohu nar i i faa faudars uoi jmi M aa itai, TUMM im EN p Cast suja 4 PRO SEX. ROSCTO AM. ni quamprimum nuncie:?* deig erat, quod Capito- 99 nem primen fire voly erit?neftio: nifi hoc video, Ca- pilonem in his hons eſſc ſocium: de tribus& decem fun lis tres nob:lif:mos fundoseum video pofidere: audio"2 eterea: non hanc ſiſpicionem nunc rimum S: tonim conferri: myl; gfe infames palmas ai tement- mmi damy Roma Ioa aT atur: nullum modum efe hominu occilzndi, quo ille non aliquat ocçiderit;multos ferro, multos veneno. habeo etiã dicere, quem contra morem maig- Tuyo piugrem annis LX.deponte in Tyberim deitce. Erutium conſcri phe:quod aunt illum Stx. Rofcia®” intentaſſe,& minitatum effe,[t omnia illa pre telia? b monio efe diurum. ôpreclarum teftem iudices!*9 gauitatem dignam expectatione: ô vitam honefla!"39° aique sinfmodt, pt bbentibus anini ad eius teſtima- nium veſtrum iuſiur andumm accom modetis. prefectè C tam perprene yftorum malicia videremus, nifi ipfos cœcostsdderet cupiditas, O anaritia, C auda cia.* alier ex ipfacade volucrem nuncium Ameria acien m atque ad magifirum fuum mifit"ef U mAg fimularcomnes cuperent, f fcire ad quem malefig,£ cium pertineret, tamen ipfe gei in fuum fcelus, ante omnium oculos voneret: alter fi dijs immor- talibus placet, eao ai etiamin Sex. Rof- cium dicturus ſt. quaſi virò id nuuc agatur, v- trumid quod:xerit, cred:ndum, an quod fecprit, Vind: caudam Gt. itaque more maiorem compara- tam 102 rifeque fi prodierit atque adeò cum prodierit,(Jug— enim proditur um cfe, Jaudiei-*yentat modòd, expli--oge cet fuum volumen illuc,guod ei planum facere po ofump ap? gy nt > iah ~ —— PRO SEX.ROSCIO AM- yh. Gyan tum eſ vt in minimit rebiu homines gmplifimi tefi- 103 pontum de fua re non dicerent- Atanu, qus fuo cognomine declarat tertiam partem orbis terrarum e fubeg ffe tamen fi jus res ageretur teflimomum na diceret nam illud in talem virum non audeo dicere, fi diceret non crederetur. Videte nunc, guam ve fa c> mutata in peiorem partem ſi tomn:a, sùm de boe ni cde cade agatur ,tefiimonium dicturus eſt u,qui C ſector eſt& ficarius, huc eſt, qui& illorum ipſorũ ts$ fi P bonorum de quibus agitur, emptor aique poj fjor ” eſt,& eum hominem occidendum curauit, de cutus er Ogmore quertur* gud tu yir optime! ecquid babes, ia llta:pille ne ttbi deſis, tua quo-⸗ quod disas? mibi anit gque res ptymagna agitun: multa ſceltratè, multa aya audacitemultaimp ohs ſeciſti, vnum flultißimo, . uø profecto tua fponte,non de Erutij ſententia:nibil opus fuit te iſtic ſedere neq; enim accufatore muto, nique refle quifquam vtitur to, qui de accufat oris Jubfellio furg'-huc accedit quòd pauld samen occultior,atque tecllor veſtra iſta cupidi:as eſſet. nunc quid eſt quod quifquamex vobis audire deſideret. cùm quæ faciti, eiufmodi fint, vt ea dedita opera ànobis contra yof- Naxos. metipfos facere pideamini?* age, nunt illa videamus sS indices qua ftatim confecuta funi. Ad Volaterras in | n U pkafira L. Sylla mors Sex.Rofci quatriduo, quo ts 0c- radd cifus eft, Chr yfogono nantiatur. Quaritur etiã nunc, qui eum nuncium mijtrit nonne pex fpicuum efb, ei- dem, qui Ameriamẽ Curat Chryſogonus, vt eius boa na ventant ſtatim, qui non norat hominem, aut rẽ. atqui ei venit inmentem pradia concupiſcere homi- nu ignoti, quem omnino nunquam yideratꝰ ſoletu, cùm 5² paura mibi opw t has bong Cryo gon gia uticu pATLeTN A puuga ex pa COY Oois LNL aumie, keran tanti praniu donal firem iosep mg, v pelala icar tria padi dansur cu ouw Chry'opoxo omg Be" (j lunes, n ma guta tonaj f f, taira Capito. Toi 1A MANG Khk T nad ah. naman J4 BALTIO, 00 5N- atie CUMA YAY C M, Ki. te p trne Xi jun g cir Ia, T m urg E p Ir uhh SIGAN pem , unida WE PRO SEX. ROSCTO cùm aliquid butufmodi auditis, ludices, tontinud dli- nunicipem, atit vici- cere, neceſſe eſt aliquem dixiſſe. que indica per eos plerig produ: i tur.” hic nihil eft quòd fufpicionem hanc puteti:xon 10 num i plerumque indicant: enim ego ita difþutabo, verifimile eff Rojesos iſtam rem ad Chryſogonum detul ſſe: Ch· yſogono tain antea amicitia: peteres à maioribus Roſcij p yent omnes cos colere atquco fein Chryfogoni fidem é cišente haecpofum omnia verè dicere: fed in hac car ffa con- iectura mbil opis eſt. pſos certò ſcio non negare, ad hec bona Ch yſegonum acceſõiſſe impulſu ſuoiſi tum, qui iudicij pa tem acceptrit: oculs cernetu. Poteritis. ne dubitare ludices, qui ĩudicarit? qui ſunt gitur in iftu bonis, quib. partem Chryfogonus dederit? duo Roſcij num quifquam pretereatnemo eSHudices. ni ego dubium eft,quin ġ obtulerint hancpreda Chry- ſogono, qui ab eo pa tem p ade tulerun:ꝰx Age, nunc 10ã ex ipfius Chyiogoniiudicio Roſctorum ſactum confi- deremu. Si:hilin ifta pugnaRofiý,quodopere pre- cium eſſet, fecerant. quam ob caufam à Chryfogono tantis premis donabantu Pfi mbil aliuid fecer int, ni- firem detulerunt, nonne faiis fuit his gratias agi? de- niq; vt perliberaluer ageretur, honoris aliquid habe- ri.cur triapradia, tantapecunia ftatsm Capitoni danturꝰcur, quæ veliqua ſunt, iſte Roſcius omnia cum Chiyſogono oppunieez pof dert nonne perſpicuum Chry/ogonum re co~ guita cona fife? venit in Decemprimss ligat in safira Capito Totam vitam, naiuramm, W eft Iudices, ha erat enim tis cum nam cùm mtiltos atronos, hoftis, habke⸗ ſerulare deſtiterunt, ac am contulerunt.* 107 Lt manub: as Rojey zy i 80NAF Ii 30 minis ex ipfa legatione cognofeite, nifi intelexeritũ Iuudices, nullum eßs offiium, mullum ius tain anctũ atg integrum, quodnon eins fislus,atg, perfidia vig- Lp glaru,& imminuerit: yirum optimum eſſe cum indt- T lo catote:* npedimento ef,quò minus ds his rebus Syla ii TY? lgdoceatur: ceterorum legatorum confilia;& vd- Hi luntatem Gh yfogona enunciar:monet vt prouideat, Hi geam Tts Satur: oſtendit, ſi ſablata ſit venditis PO bonorum, ilium pes uniam grandem amiffurum: fefe capitis capiti periculum Aditurumiillum Alert. hos, i qui fimul erant mifi, fallerenllum identidem mo- am pere,yt caueret, hifce infidiose[þem falfam oftende» ye:cum illo contra hos imreconfila: boszm confilia illi enunciare:cum illo partem fuam depdſci:hiſc eð- liqua fetus hora, ſempix omnes aditus ad Syllam intercludere, poſtremo iſto hortatore, auctore, inter- ceſſore ad Syllam legati non adierunt, iſtius ſide, ac potius perfidia decepti, id quol ex ipſis cognoſcere po- teritu, ſi accuſator voluerit teſt monium eis denun. 6 TI ciareprore certa fpem falfam domam retulerant.* il Inprsuati rebus fiqui rëmandatam non modà ma- i lirioſius geRiffer fui quafius aut commodi cauffa, ve” (i rùm etiam negligentiùs eum maiores fummum ak- [i mifife dedecus exiflimabant itag, mandati confi- pE tutum eftiudicium,non mings turpe quàm furti:iree ` do propterea,quòd quib.in rebus ipfi mtereße nonpoſ⸗ | fumus, inhuoperenofire vicarie fides amicorum ñſuʒpponitur:quam qui lædit, oppugnat umnum com- RISD une prefidium,& quamumin pfo ef diſtur bat vite ſacietatem. non enim poſſumus omnia per nos a- gereralins in alia eſtre magu vtils: iccinio amici tit pg pRO SEX pia TLLCUTIp ATAMU, figbe, Y negl hurus gut Gh PIMI HH qa mibiteofas aM ficu C obhu raiti fulciph oms fit ghu ſunume viucln prati ergo iaie turpe bat hna voa am Cn di folen afani mandatum t tur waf anim fortata raseommend KOMITUA MUUAM dite seg alone pata pmuciſ wiumu indii, amien re mce fas slun wyk ii iida 1i M QU MENGA vi? bhcigifa ugann Katam aloro comm Hon pfngun, TIlsgHA w tanding dunnabitnr fhg andani fer nan lthůng, cam tN piana, ite poner h: Mne, Kezen Pa m eleeri “tan i waa, ya bar am a í tia nik mamam a U + p DIBAD PEIRIN iA AN NAI j fi op T LAATS N i marts aman hi tag, markati mi t ſumn futi K perpe Meny das mitih u d papu p yppugaat win8 iI gns glag, E0iG pijuna m git ss pla: piti mir ” 1 PRO SEX. ROSCIO AM. tie comparantur, vt commune comm odum mutti officis gubernesur,*quid recipis mandatum, fi aus negl: urus aut ad suum commodum conuerfurus? sur mibite offers, ac mei commodi officio fimulato officis, C obftastrecede de medio:per alium srafigam. fufciph onus fficü,quod te putas fuftinere poffe:quod minimè videtur graue ijs, qui minimè ipfi leues funt. er go iccirco turpu hac culpa eſt, qudòd duas ret ſan- ctißimas violat, amicitiam,& fidem.nam neg, Ma. dat quifquam ferè nifi amico:neg, credit, nifies, quë fidelem putat. perditißimi eſt igitur himinu, ſimul Camuitiam diſſoluere,& fallere eum qui laſus nõ effet nif credidiſſet. itane(fidin minimi rebus, qui mandatum neglexerit, turpißimo iudicio condemne. tur neceſſe eſt:in re tanta, cum i, cui fama mortuli, fortune viuicommendate funt, atg, concredite, ige nominia mortutim affecerit, a inter honeſtos homi- nes, atg, adeò imter ptuos numerabitur? in minimi⸗ priuat, rebus etia negligentia in crimen mandati iudicijq infamiam reuocatur: proptereaquòd, fi reclè fias illum negligere oporteat, qui mandarit, nð illum, quli mandai unt receperit. in re tanta, qua pu- blice gſta, atg commiffs fit quinon negligentia pri- uatum aliquod commodum læſerit. ſed perſidia. lega- tions ipfius ceremoniam polluerit, maculaq;, affrca- ritzqua u tandem pæna afficietur? aut quo iudicio damnabitur? ñi hanc ei rem priuatim Sex. Roſcius i14 mandauiſſet, vt cum Chinſetono tranſigeret atq, da. cideret, ing, am rem fidem fuam, fi quid opuseffe Putaret, interponeret ille, qui ſeſe facturum recepiſ- fet, noune, ſi ex es negocis tantulum in rem ſuam son- 1g ORATIO rem rehitüg- taune non hat AA ainnatis per arbitrum:< yet,& houſſtatem omnem naO: d quò d mulið gra” ei rë Sex.Rofcsus ma andauit: ſed id uius en iſ ſe der. Ko funscam far avita bonis nibus à decurionibus publice Ri fi ipá sdatm fhi E exto C. Rofius nonpaulùm nefcio qu dinremfuam conuertit fed hie funditus euertst vonu g; om> fe tria pra> Í 4 dia ſibi lepactus ſt.voluntatem decurion um ac mu⸗ nicipum omnium tantilem, quanti] fidem juam, f— 116 cit. Videte iam por: òcaterá iudices, vtm! vlligatis 4 Jog mal: fium nulu in poße, f€ non conta- f minar it.In rebus minoribus fOciUm jæi turpißi- mum eſt. aqueg turpe: g; illud, de quoan dixi:ng- que iuiuria, propte rea quod auxilium fibij fepuzat munitanit: ad Ein i ahii nxiſſ⸗ qui cum Altero rem cog cuins igitur fidi m confugiet, cùm per e1% pan lalli- turʒ cui ſe coummiſerit? atquie ca funt animà duer te himi maximò qua ad ficllime pracái túr: tecti eſſe ad ali enospofu nul: intim: multa apertiora Í Jo videant nec ffe efh: f cium vero cauer⸗ qu pofi Aoi; i uem etiamfi metuimits nie rjj y ledimut reći | J fuy tur viatores eum, qut fouum fej felli f: t; yi i u7 bonorum ni mero non putarunt haberi opi ort ere?*at | yero T. Roſctus non vnum rei pecuniais hcit ffel- ly,(quod iam etſi glaus eſt.tamen sliguó modo poffe ' feriv detur) verùm nouem homne s honefif:mos, Ii eiuſaem numeris, li gationis, ffic mandai orumque focios, induxit decepit deflirust, at idueriarijstradidits omni fraude© p ofidiaf: fellit:qus de cius ſcłlere fu- ſhica i nih Į potuerun:ſocium eſficij metuere nõ de- buer uni: ciH malitiam non yiderumt: orationi ván credi- pRÔ SEX R tredderunt. IA MUM 1 pajisi ate upari pi intelligatar, ermer bu tè dubitatur, cotincatur dices? nom aut ile lanih epf viduu? aut bird detinha we tuſalmiexu g nam jde g wm plie aountatem. Ng i filani osef ab ihi deos pel T. Rolt A bars, igni eatoni monebat, pro owth quavidebatur tril i qu teperrinu vo Mi maun: Jut Tier tart guscouid diceren parit, poftalabant ax ih pii ali qua videbatur$p PRO SEX. ROSCO AM. crediderunt. ita nunc illi homines boneftifimi pro” Prer iſlius inſidias parũ putantur cautiprouidig, fu- iffe. ifte; qui initio proditor fuit, deinde perfuga: qui primò ſociorum conſilia aduerfärijs enunciauit, de= inde focietatem cum ipfis aduerfaris coijtʒ terret eti- am nos, ac minatur tribus predijs, hoc eft, premis ſcelera, ornatus. In eiuſ nodi vita ludices, in hu tot tantis}, flagitijt hoc que ioque malefistum; de quo itz dicium efl; reperieti: etenim quaærert ita debeti: 118 vbi mulsa auare, multa audacit multa perfidsosè faia pidetis, tereinter illatot flagitis, pai öres dem minime latèt sqi iòd ita promptu n, Er propojit si efi venõexillismaleficiiyquein illo conftat e efes hoc wl intelligatur, verümex hoc,etiamf quòd illorum fors tè dubitatur, conuincatur: Quid tande m, quæſo, lu- dices? num aut ille laniftaomnino iam à glai liis re- pudii cefife videtur? aut hic diſcipulus magiſtro tantulũ aaiim dearte concedere? par efl auaritia, fimilis improbi- ipi tas, tadẽ impfudentia, gemuldx Audacia. etenim quo- airi niam fidem magiftri cognoſtis cognoſcite nunc diſci- puli æquitatem. Diæ: iam antea, ſæpenumero po- 119 ffulatos eſſe ab iſtu duos ſeruos in quaſtionẽ: tu fem- per T. Rofts recufasti: quero abste, ynequi polala- bant, indigni erant qui impetrarent? an iſte non cð- mouchat, pro quo poflulabane?? anres ipfa tibi inie oftulabant homines nobilifim at- gue tnte gé érrimi noſtra ciuitati, guos amantea Ma y minati: qut ita vtxcrunt talesg, 4pορά R. puta tur, vt quicqulid dicerent, nemo ¶ſt qui non æquum „pgm putaret. pofiulabant auiem pro homine miferrimo, F at qut "e multa smprobès euf ifu elus quoguela= 74s$ tame:fi hag qri-oeles ii literas adamas ORATIO azqueinfelicifimo, qui velipfe fefe in cruciatum da, yıcuperet, dum de patris mortequareretur-res porrò PEE} z abs te eiufmodi poftulabatur vt mhil intereffet ytri i> i Z ipi 120 eam rërecufares, an de maleficio confiterere.* Que Í cum ita fint guaro abste; quam ob cau ffam recufa-= yis? cùm occiditur Sex. Rofiims ibidem fuerunt. fer- yos ipfos guod ad ms attinet neg, arguo,neg, purgo: ꝗudd a vobis hos pugnari video, ne in quæſtionem den. tr, fu piciofum efè: quòd yrd apud vos ipfos in hae nore tanto ſunt, profectꝰ nectſſe eſt, ſciant aliquid, „è: os arquod fidixerint, perniciofum vobis fusuri fit. in do- minos quari de feruis iniquum efi. anné queritur? Serx. enim Roſcius reus eſt: neq; enim, cũ de hoc que- ritur, vos effe dominos dicitis cũ Chryſogono ſunt. ita credo: literi eorum,& vrbanitate Ch yſogonus di- citur, vt inter ſuos omnium deliciarum 4tg, omnium artium puerulos, ex tot elegantißimis Amilii, lectos, velit hos verfari, homines penè operarios, ex Amerins 121 difuplina pairifamilie ruflicani.*non eftita profe- Hò iudices: non efi verifimile,vt Chryfoĝynus horum taut humanitatem: nō ytre fami- liaris negocio diligentiam cognorit eorum,& fidem, a Et quiddam, quod ðccultatur:quod quò fludiofiùs ab i Np: ipfis opprimitur,€ abfronditur, eò magis eminet& i 122 apparet:*quidigitur? Chryfogonus fus maleficijoce culsandi cauffasguaftionë de hi haberinon yultémia $ nime Iudices: non in omnes arbitror omnia conueni- $ aey 1 re. egoin Chryfogono quod ad me attinet,nihil eiuf- modi fufþicor: neg, hoc mibi nunc primùm in mente. yenit dicere:meminiflis meita difiribui ffe initio sau. ſam; in crimin, cuius tota argumentatio pen miſſs Erutio pro BEX 3 grurin: Qm adaa maga MA p fra funt- priami Ro Gurami tentsamg, C Hanani io mobe pei , oooi 4 oportere. gupoh n vonhat, camsades faha) inuenire gureet auda monifikw initio quants fapana G memg ti cuman aus acneea ja poſſun. quepreeririwl Ludua bu fipendoey wibi vefir shiladi anut C genns. quepopsa(i NOMU(ORUM£ octa baruitwr:de duam neou anmala MiM tacto Te maximam; dico vereor nnonilehih ner fid ali ouoir itanesh haba minihi rum dicendum nibil ma faron prohiiG Bofei emptor efl Chry A, tut Dominu bong gaota do venire paragr Im Na uy n nam ih. anné gueri t4, de hus a să Chryfogono fin 43. abt A| A9404 ara:4, O 7 1 b t xine ann. n R RAN ? rum roghadh qia PN 47,4 wata E p ba haberim? mes y 16T 7 IMA SIN panoh ad mesim s 1 ; ngis 71 gamni th iita pga PRO SEX. ROSCO AM. Erutioeft:& in audaciam; cu:us partes Rofi tijs im” pofita funt quidquid malsf ğfieleris cad serit pro? prium id Rofciorum sffe di nimiam gratia po= tentiamg, Ch? fogons di cimus& nobis obſtare, Nii Prxfferri nullo modo poſſe,& à vobis quonia; n potèfias dataeft non modd infirmari verm etiam vindicari oportere.” ego ficexiffimo; qui queri velit ex ı conftat, cùm cades facta fit, 4 pere verũ inuenire: quirecufet,eum pr of:ctò tametfi verba non ai audet tamen reipfa de maleficio fuo confiteris Dixi initio iudices nollemeplura deif orein(celere dicere; quam cauffa poftularet, acnecef:tas ipfà cogeret. nå\ & multeres aforri pofiit ede vnaquag, esri mal. i tis cum argumentis dici potett.verum ego, quod inui: j tus ac nec-farid facio, neg diu, neg:ligenter facere N poſſum. quæ præteriri nullo modo poterant, ea leuiter Iudices attigt. quæ poita ſunt in ſaſpicionihus: de qui- bus fi tapero dicere, pluribus verbu fit diſſerendum, ea veſtru ingenii coniecturæq⸗ committo. Venio nunc I24 ii n adilludnomen aureum Chryfogoni: Jub quo nomine tota jocietas ftatuitur: de quò Iui dices nea, quo modo o ef dicam, neque quo modo taceam reperire poſſum. ſi e- cap nim taceo, ve lmaximamparten relinquo: fin usem dico, vereor ne non ille ſolus, id quod ad me nihil atti- nn alä quoqueplures lafos fe efe putent: tametfi ita res ſe habet, vt mihi in communem cauſſam ſecto. rum dicendum nihil magnopere videatur: hec enim cauſſa noua pro fecto© fingularis eft eji: gonorũ Stx. 125 Roſcij emptor eſt Chryſogonus. Primum hoc videa- mus, etus hominu bona qua ratione venierunt, aut quo modo venire potutrun:. atg, hocnon ita quaeram F 2 Iudi⸗ bit: PAA — E k quos sffafe, eumceu goni i ORA TETO Iudices, vtid dicam, efeindignum hominis innocem ti bonaveniffe: fienim hzc audientur, ac liberè di- Seniur, non fuit tantus homo Sex. Roſcius in ciuitate, yt de co pot ſmum conqueramur. verum ego hoc quaro; qui potuerunt iſta ipſa lege, qua de proferi- ptione eft fiue V aleria ſt fiue Cornelia,(nõ enimnos ui, nec[cio) verum iſla ipſalege bona Sex. Roſcij ve· a26 nire qui potuerunt?* foriptumenim ita dicunt efe, yt corum bonaventant,quiproferipti funt:quoinnti. mero Sex. Roſcius non eſt: aut eorum qui in aduer. ſariorum præſidij ociſ ſunt. dum prafidia vlla fat- runt, in Syllaprafidijs fuit. poſteaquam ab armis re- ceſſerunt, in ſummo ocio, rediens à cæna, komæ occi- fus efl. filege: bona quoquelege veniffe fateor. finat- tem conſtat, contra omnes non modo veteres leges ve- yũ etiam nouas occiſum eſſe: bona quo iure aut quo- 127 modo, aut qua lege venirunt,guaro. in quẽ hoc di- A cam? quayis Eruti? nonin eumĘguem vis& putas: SSS. yam Syllam& oratio mea ab initio, ipfius eximia g9 f Nagi SSmrmommremporepurganirego-hac omnia Chry- ge arhan: fogonum fecsffe dsco, prementiretur, vt malü ciuem yeli Rofium falfe fingeret, vt eum apud aduerſarios oe- cifum effe diceret,vt his derebus à legatis Amterinorũ doceri L. Syllam paſſus non ſit. denique etiam illud fufpicor omnino hac bona non ven:ffe- iá quod poftea 128 ſiper vos Iudices licitum erit aperietur*opinor eath effe in:ge quam ad diem proferiptionesvenditiones. gúefiant, nimirum ad Kal. tul. aliquot poft menfts © bomo occ: fus efl. é bona veniffe dicuntur. profe- do aut hec bonain tabulas publicas nulla redierunt, nosq; ab iſto uebulone ſacetiùs deludimur, quàm pu- tamm: prO SEX f pedaran, a aa) igu ratione jont: 10 In eut, prifi mhe pu hirutar, C se Rofe mt pim laboras depoo o modi dmi hac indiona fean O * Verum qu Im7¹ fan iuaias ny paeis, patimase} inigué w n/i proudemus arbaro p anoni mes(enfi ac dalare vure celem senfem wrt gomon fem ran, quarci ptim bona ve nini cu quineque aya que prifiritu funa hon Tos lex forigta ft: dende diem venier, oua dei cur tantalo ronen Oh folenbininnmg: faum voluerit oofer quin friat propter man tupartim connue i i commi fe, plao gi Antia prateriri? nong trenin lupiter Opd ` Lerm ANS Ea GERS 4(ENA, RON ileng venale fatear, byi m mado 7237 n(147, yi MISA S POTU GE, ' w pitata ARON w 4 gums 4r wi PRO SEX. ROSCIO AM. tamus: aut, fi redierunt, tabule publice corrupte a- liqua ratione ſunt: nam lege quidem bona venire nõ potuiſſe conſtat. Intelligo, me ante tempus, Iudices, hec ſcrutari,& propi modum errgre qu cum capiti Sex. Rofo mederi debeam, red:usam TAFE: none- nim laborat de pecunia, non vllins rationem fui com- modi ducit:facilè egeftarë fuam fe laturum putat fi hac indigna ſuſpicione,& ſicto crimine liberatus ſit. x Verum quaſo à vobis iudices, vt hac pauca, quæ re- ſlant, ita audiatu, vt partim me dicere pro me pſo putetis, partimpro Sex. Roftio: que enim mihi pf indigna© intolerabilia videntur, quæque ad omnes, nifi prouidemus arbitror pert:nere,ea pro me ipfo,ex ammi mei fenfu ac dolorepronuncio: que ad huius vita cafum, caufamg, persinsant,© quid hic pro fe dici velit,& qua conditione conlentus ſit, iam in ex- trema oratione noſtra iudicetu. x Ego hacà Chryſa- gono mea[ponts remoto Sex, Roftio quaro: primi, quare ciuis optimi bona venierint: deinde, quare ho- mini eius, qui neque apud aduerſarios occtſus eſtne- que proſcriptu fuerat, bona venierint, cum in eos ſod los lex ſcripta ſit: deinde, quare aliquanto poſt eam diem venierint, quæ deis inlege præſinuta eſt: dinde, cur tantulo venierint. quæ omnia ſi, quemadmodum folentlsberti nequam& improbi facre, in patronũ fuum voluerit conferre nihil egerit: nemo eſt enim, qui neſciat, propter magnitudinem rerũ multa mul- tos partim conniuente, partim imprudente L. Sylla commiſiſſe. placet igitur in his rebus aliquid impru. dent ie prateriri? non placet, Iudices, ſed neceffe est. etenim fi lupiter Opt. Max. cui nuu Ó arbitrio 3 calum, 129, — — OA ORATIO a Nø Cælum terra ,mariag, teg untur fepe ventis véhemëa / tribus, aut immoderatis tempeſtatibus, aut nimio ore hominibus nocuit, vre : quorum nihil pernitiei galore, aũit intoleralul. bzs deleuit, fruges perdidit `» çauffa diumo confié, fed yi p/a,€” magmitudsnere- yum fatum putamus: at contra, commoda quibus viimur lucema, gua fruimur fpiritumg, quem duci- ab o nibidarietg impertiri videm ui, quid mi „tamir, L. Syülam, cùm folus remp, regeret orbemg, terrarum gubsrnarers imperijg; Mmaiefiarem quam i armis receperat, legibus confirmaret aliqua animad- uerterenonporvijfe? nifihoc mirum efi, quod vis di- uina affequi non pofiit fiid mens bumana adepta nn fi.*verùm vt hec m ffa ſaciam, quæ tam fatta funt; ex ijs, qua nune maxımè fiunt, ngnne quiuis poi efin. ieligere, ommum arc hitectum,& machinatorem v num ſſe Chypſagonum. qui Sex. Roſci nomen firn dum curauit, hoc iudicium conflauit, cuius honori cal ſſa accuſare ſe dicit Euiius? — N Eo leſunt non pauca. * aptam,& ratione difpofitam fe habere exiftimant, Ip quiin Salentinis aut sn Brutiis habent, vnde vix tex Pa U in anno audire nuncium poffunt alter tibi defendit Haoi dı Palatio c> edibus fus, habet animi relaxands cail. T ſa rus amænum,& ſuburbanũ, plura preterca pi a dia, neq; tamen vllum niſi praclarum er propinqui: demus referta vafis Corin: hijs& Deliacu, in quibus ef authepfa illa, quam tanio precro nuper mercatus eft, vt, què pratereuntes pretium enumerari audis- banh 133 pro SEX! bant, fundum venire W qalani argenti: q% pabalaram$ guaje i ilanpucti eſt lan fddeg ſ ynan damo pot quam varis UMM l i á sita hateten at pito ba(LASTA mimi é arim fi ¥ iii Ipleveré qumatmoit pilopaimpa fori miss Jatofum, macte lllct MMRDA E MEIRIN pull poenem paset, queer nimi partenmi N piatat 76 qua alieni me anim taueriſint. tenei nrm volsi feri nöi fi guni-deret bumili disontendere oue i Iki , partt Im,(7 mai bA i Sex. Koa nome (m nTa hii % 999 pm le bannt! % 4)“ PTT. MAs OAIE urani para noo pé puisim Oy) p eS p partig rs „puam me ép Deia, t gI wg nes PRO SEX. ROSCIO AM. bant, fundum venire arbitrarentur. quid praterea calati argenti? quid firagule veftis? quid piétaruns tabularum? quid fignorum? quid marmoris apud illumputatis effe? tantum ftilicet, quantum è multis fplendidug, familis in turba© rapinis coaceruari vnain domo potuit.* Familiam vero quantam, fp 134 quam varijs cum artiſiciis habeat quid ego dicam? mitto haſce artes vulgares, coquos, piſtores, lecticarios, animi& aurium cauſſa tot homines habet, vt quoa tidiano cantu vocum C neruorum,€? tibiarum, no- urni g, conuiuiis tata vicinitas per fonet. in hac vi- ta Indices quosfumptus quotidianos, quas effufiones fieri putatis? qua verò conuiuia? honeſta credo, in eiu[mod: domos fi domws hec habenda etpotins qua officinanequitie é diuerforium flagitiori omnium. *¥ ipfe verè quemadmodum compofito& delibuto ca- 135 pillo paßim per forũ volitet, cum magna caterua to- gatorum, videtu, Iudices, vt omnes deſpiciat: vn ho- minem pra ſe neminẽ putet:vt ſe ſolum beatum, ſolũ Potentem putet. que verè efficiat, qua conetur, fi velim commemorare vereor, Ix adices, ne q̃uis imperi- tior exiſtimet me cauſoã nobilitatis victoriamq, vo- luiſſe ladere: tametfi meoisrepsffum fiquid inhac parte mihi non placeat, vituperare:non enim vereor, ne quis alienũ me animum habu ſſe à cauſſa nobili- tatis exiftimer,* fäuntä, quime norunt, n meproslla 136 tenta ini firmag,p parte,poj fieaquam id, quod maximè volui fieri nū potuit, vt eõponeretur: id maximè dë- fendiſſe.v t ü vincerent, qus vicerunt. quis enim erat, ſui nõ v deret humilitatẽ cum dignitate de amplitu- dinecontendere? quo in certamine perditi siui erat EA non O RATFO pon fe ad eos adiungere,quibus incolu mibus,& domi dignitas& foris auſctoritas, retineretur. quæ perfe- dcta ſſſe,© fuum cmg, honorem,& gradum reddi- tum, gaudeo Iudices, vehementergúe leror, eaqút o- mnia deorum yoluntaie ftudio populi.confihto d imperio, Ó f litate L: Sylla gefa cffe mtellsgo*guo animaduerſum eſt in eos, qui contra omni ratione pugnarent: non debeo reprehendere, quod viris forti- busquorum opera eximia inrébus gerendis extitit, þonos habitus efl: laudo, guàd vt fierent, iccirco pu- gnatum ffe arbitror: meg in co fiudio partium faif- fe confites r. fin autem id actum eſt,& iccirco arma ſumpta ſunt, vt homines poftremi pecuniis alenu lo- cupletarentur,& in fortunas yvniuſcuiuſq; impetum facerent:& id non modo re prohibere non licet, fed ne yerbis quidë vituperare; tum vero inifto bello non recreatu neque refluutus fed ſubaclus opprefusá;po. 138 pulus Ro. eji.* verum longè alster eft: nibil horum efi Iudices: non modònon ladetur caufa nobilitatis, fi iftis homimbus refiftetis, verum etiam ornabitur. etenim qui hac vitupcrare volunt, Chryſagonum tá- tum poſſe queruntur: qus laudare volunt, conceſſum tinë efecommimorant. Ac iam nibil eſt.quod quif- quam aut tam ſtultus, aut tam improbus ſit, quli di- cat; vellem quidem liceret, hoc dixiffem: dicas, licet, hoc fecifem: facias, licet, nemo prohibet. hoc decre- uiſſ m: decerne, modo reciè, omnes approbabunt. hoc iudicaſſem: laudabunt comnts, iredè& ordine iu- 9 dicaru.* dum neceffe erat,resg ipfa cogebat, vnuso- mnia poterat: qui pofleaquam Magifiraius creauit, leges conftituit, fua cuig, procuratio auctoritaaqe e pRO SEX yatt pr fina: qp sy popeti poterit pn papeuumy prt m getos, 1a an asit Ap ODAV qim Aita r fri fanon Ia mi eruordestru i ornamenta ua uotih uano Giit lalu fe, dele alsguid de pe turpe maferamgini yema pati non potuerat tionen ferrepife, qu aliis rebu anica yeri mante gii aa afe randin ai ibsia Te ciuitate frora fan Jf peaadguipfi tsei me berculesbocmdipa ft:mnin gulla 4 les vuos alsousdad pe queror:saronexpe roremp. recupe aa, it? oremm ulii nah Uug, KODikun bo * ? hila bo maluersm: fatta tane hinermi, lud be ere Dum ornant NO 4i PRO SEX. ROSCIO '"o eftreflituta: qua firetincre volunt ğ,quireci T. qa) in perpetuum poterunt obtinere. in has cades,& ra Br piny O Nostantos, tamg, profijos f: nfa Si j cient aut app robabunt nalo in es s grausus qaicgua/ W "a ppuuswi ne omeragjuid PEN E S fa patia firiifl: nobiles, mifi ie i ES CRTA onga milericordeserunt ys homin gos n qii bu eni 1s i ornamenta, ſua concedant ne f; ej r 140 definant aliquando dicere, male al quem l fefiqu verè ac liberè locutus fit: dal pa famcum Chryfogono communicare:d mi leſus ſit, deje 4 liguid detractum arhit 7 i j ne turpe mifer umqúefit, eos qiu E, Aehre} uν7 yem pati nor potuerunt, Javi nequiſimi domi na- ra prabbase ngn Le——ß— z, quae quidem dominatio ludices in aliis rebus antea verſahatur: nunc verò quam viaim ihhðsppje quò iter affetet deris: ad ſidem, ad iuſiu- Wh randum ad iulicia veſtra, ad id quod ſolum propè in ciuitate ſincerum mg, reflat.*hicneetiam 141I ſeſe putat aliquidp- ffe Chryfogonss? hic eiiam po- ya tens effe vult? rem miferam atque acerbam! neque suaiaenbs ah me herculeshocindignè fero, qud verear, ne quid pof- fit:vérùm quèdanfm ejk quòd fþerauit fefe apud ia- les viros aliquid ad perniciem poffe innocentis id ipoũ queror:iccircone experrecta nobsistas armi ata, a 7- 70 remp. recuperauit, vt ad libidinẽ ſuam libertiſ⸗ uuliq; nobilium, bona fortunas veſtras, noſtra⸗ vt- xarej poffe nt? ¥fiidactum eft, fateor me erraſſe, qui 142 hoc malutrim: fatcor inſaniſſe, qui cũ illa ſenſerim: p pmo snpo veti a atty IG: Bi LLA Atd MOi TETUM(8143 TRAI a am nahal ek gi 146l, IA. 409e" $ omats när g now muti, giianin E hii tamer fi inermis, Iudices finfi. fin autem victoria no- hauam Ipa” M gaei Dilium ornamenio,atgue emolumento reip. populoq⸗ isb ITUM F5 R de anpa aa aaa EE ORATTO R debet effe, tum verd optimo, C nobili fimo cuique meam orationem grauifimam effe oportet. qudd ſi ' ti quisefi,qui é fe& cauſſam ledi putet, cui Chryfo- | w gonus yituperetur, i cauffam ignorat, feipfum propè non nouit:cauffaenim fplendidiorfiet, fi neguifima cuiquerefifteturile improbifimus Chryfogoni fau- tor, qui fibi cum illo rationem communicatam pu.. : À hG „ 8 tat,laditur,cùm ab hoc fplendore caufa fiparatur.* 7°. oratio, vt iam antè dixi mea eft: T quamevti refp.& dolor meus,& iftorum iniuria coegit. jed Rofcius horum nihilindignum putat, ne- minem accufas:. nihilde fuo patr:monio queritur: putat homo imperitus morum, agricola,& rusticus ifta omnia, qu vos per Syllam geſta eſſe dicitis mort, lege, iure gentium fecta:culpa lileratus, ey crimine 144 nefario ſolutus, cupit à vobis diftedere:*fi hac indig- nafufpicione careat, anifħo aquo fe carere fuis omnie bus commodis dicii:rogat orat, te Chryfogone fini hilde patris forsunis ampli fimisin fuam rem cona uertit, finulla inre te fraudauit, fi tibi optima fide fuaomnia cofit adnumerauit appendit, fi veſtitũ, Juo ipſe tectuu erat, annulũq; dte digito. ſi os ſuum tibi tradidit, fiex omnibusrebus fe ipfum nudum, neque praterea quicquam excepit, vt fibi per te liceat inno- 3145 cemi amicori opibus pitam in egeftate degere.*pra- EN dia mea tu pofides: ego aliena mifiricordia viuo. c- T| cedo:& quòd animus agum efl,€> quia neceffeest, I| l mea domus tibi pates: mihi claufaefi, fero„familie | mea maxima vteru: ego ſeruum habeo nullũ, patior, C ferendũ puto. quié yu amplius? quid infequeris è quidoppugnas? qua inreiuam voluntatem ledi à me puia? pRO SEX putai upom mod Joram as fa vu 00M ri ampli t AM cume cup ata pii pufi fnm: s des plM ao len k tł Hain reisan Vades O d# AigRuh puta andi quem ta e patrine pei quaf verè ne gers altaria Dlia, NA Yia citani, AA feg ma SA N RAN tii oy na Muret. Gaia f$ x t “ ma i 17 pi 4+ N w 7 4; 74 ni9 git 4 4 G y, ih. 4 bi bdh DWY Aa e 4 Yt riiu Wi t b4 r4 á 41 Y 4 4 dean imi 47%. k amije 44 ww p 6 w pin PRO SEX ri ampliu:? fiinimiciti CUIM eO CUS gnowfti? fi metus }. non peſſ? ſin, qtiod be a que Rojey fuerunt, Ga funs, iccirco bun ilius fil um ſtudts per dere: nó né oflendis id te vereri, qkonpratey ceteros tu metue- renon debeas ne quani do liberis proferiptorum bona patria reddantur t* facis iniuriam L, Sylla, Chy- 146 ſogone, fimaiorem[þem emptionis tue in huius exi- ? ua inis rebus, wye ias L. Sylla gefit, quod fi i ur hunc miſerũ tanta calamita- te affici velis: firii aio hid præter animã tradidit, nic ſib quidquã paternũ, ne mo: tibi cau ſſa tj? y refit per delitas efi? qguaprad lo fuit tam nefaris gui pirata tă barbarus, ye, cùm integra predam fine fa anguine haberepoffet, cruenta ſpolia detrahere mallet?» fcis hunc nihil hilvnquã contra nas eum, quem nt bere, nihil aude, mbil pe ffesn tuam cogitafe:€ tamen oppig metuere potes neg, odiffedebes, nec quiegs iam reliqui vides, quod ei detrahere poſo: niſi hoc in- dignum putas, quòd veflitum federein iudic o vides, quem tu è patrimonio tanquam naufragio nu di exa puti) iſti. quaſi verò neſcias hunc er alie vef G4 Balearici filia, Nepotis forore fpe—— is IA Nu cũ patrẽ clarißimũ. amp lifimospatruos, natFfmum fratrem baberet tamen, cim i ROSCIO AM. putas?ybi tuis iommodž offi wangan tibi obflo?fi fpo- liorum cauffa vis hominëoccidereifholiafts o Iri: qu apefedifli quàm ahalbi co- ab cone aliquid metuis quem:- des pf Pe ab ſeſe tam atrecim ae fare imenti quidẽ cauſa, eos immortales, quæ iſta tan bacru» tam fera immaniq; naturaꝰ qu SRKT 0 Virtute perfecit nt-quanto honore ipfa ex illorum di- Hiceretur, nõ minora illt ornamenta ex fus .* An, quod diligenter defenditur id 7 nihi crede, fi propao üs, dy atatia velei omnes husu hofpi- alderen ltherè deſendere, fatis copiosè 47: fin autẽpro magnitudine iniuriæ proq; eo, qudod ſumma reip. is huius periculo tentatur, hec omnes vendicarent: confijtere meheri ule vobis ifto in BIE. loco non liceret. nune ita defenditur non fanè vt mo- leftè ferre adusrjarij debeant,neque v: fe porintia fu- 149 beraripuient.à qua de mi gerenda ſunt, ea per Caci- liam tranßguntur: fori udicijq; rationem Meſſala, yt videri, Iudices, ſuſcepit, qui ſi iam ſati ataiu atq; roboris haberes ipfepro Sex. Roftio diceret: quoniam ad dicendum impedimento eſt atas.& udor, quior- pat etatem caufam mihi tradidit quẽ ſua cauſſa cu. pere ac debere intelligebat: ipfe afiduitare, confilio, auctoritate, dillgentia ptifecit, vt Sex. Roſcj vita e· repta de manibus ſectorum, ſententii ludicũ permit- teretur.nmirum ludices pro hac nobilitate pars ma- rima ciuitati in armi flit, hac acta res eſt, vti nobi- les reſtituerenur in ciuitatem, qui hoc facerent, quod facere Meſſalã videtu, qui caput innecentũ defende- rent. qui iniuria reſiſterent, qui quantum peſſent, in ſalute alteriuu, qua i» exitio mallent oftendere. quod ſi omnes, qui eodem loco nati ſunt facerent.& reſß. ex 150 ilis c ipfi exinuidiaminus laborarent. ¥verùm fià Chyfogono ludies non impetramus, vt pecunia no- fſtra contentus fit, vitamnepetat; fiille adduci non potefl; yt cu ademerit nobis emnia, qua nofira erant pe- Proyris ne locer quoyi Teiaparhi Syna expler pf (a quart Ket ſmunlu qupa muhin ea meddan, teh vefir GUNMA noi potefi— lictein WIA iMi trantur, gero ae woran hu binaumi flum dullaumm vlan namece tumbil aliadaorg Tatiane tolaniyri g wrando agamio of, ad quem maleh altera parte fiig accu faroremn bs ton tan wflam, mos fificinguidem pata Pattuoh jare Roia MAN p kacens ia idia peri yea has nomnat IN s hes aĝan th, mn aman bo fuom p43 149A IA TES G 11 stu madent ii tusni nga AN funa] M 4? nami. om) mp u nmpas: fikoa” mia niu, punh pen a G P RO SEX.ROSCIO AM. Propria ne lucem quoque hancque communis efl, e Tiperecupiar:fis son fatis habet auaritiam fuampe- Sunia explereynifi ctiam fanguii 1s perlitus fit, vnum perfugium, ludices,vña fpes reli qua eſt Sex. Roſcio, eadem qula reipublicæ, veſtra priſtina bonitas& mi- ſericordia qua ſi manet, ſalat eriam nunc eſſe pofi mus ſin ea crudelitas, que hoc tempore in rep. perfa- ta eſt, veſtros quoque an mos, id q non poteſt. durior es acer biie sa, reddit ađum refl, se- dices:inter feras[atius eft atat em degere, qu Hinhac tant+immanitate verfari. ſeruati elli ad eainne rem delecti, vt eos condemna- reti, quos ſectores, ac ſicarj iugulare non potuiſſent? ſolent hoc bon Imperatores facere, cùm pralium cõ. mittunt, yt in eo loco, quo ſugam hoſtium fore arbi- trantur, milites collocent, in quos, ſi qui ex acie fu- gerint, de improuiſo incidant. nimirum ſuniliter ar- bitrantur iſti bonorum emptores, vos hic tales viros ſedere, qui excipiatis eos, qui de ſui manibus efge- gerint, dij pro hibeant, Iudices, vt hoc, quod maiores cõ. ſilium publicum vocari voluerunt, præſidium ſecto- rum exiſtimetur. x an verò lud ices vos non intelligi-! ti nihil aliud 4gi, niſi vt p oſcriptorum liberi quauis ratione tolanturꝰ& eius rei initium in veſtro iure- iurando atque in Sex. Roſcij periculo queri? dubium eft ad quem maleſicium pertintat, cuùm videatis ex altera parte ſectofum, inimicum ſicarium, eũdemq; accuſatorem hoc tempore: ex alt ra agentem proba- pini fü filiam, in quo non modò culpa nulla; fed ne fufpicio quidem potuit co nfift:re? nunquid hit akud videti obſtare Roſcio, niſi quod patre bona penie- runt? Ad eamnne rem vos re- IIV w ORATIO 353 runt?* guòd fiid vos fufcipitis, cr eademintréopés ram vefiramprofi emmi: fitccirco ſedetu, yt ad vos adducantur eorum libert, quorum bona venierunt, caueteper deos immortales ludlices, nenoua,& muls to crudclior per vos proſcriptio inſt aurata eſſe videa- tur. illam priorem, qu e 4 eft in eos, quiarma baa pere potuerunt, tamen ſcnatus ſuſcipere noluit, ne quid acrius, quàm more aioin comparatum efts publico confilio fami videretur. banc verd, qua sd ecrum liberos, atg infantis impi ueyorum incunabu⸗ la pertine t, mifi fbac udicio à vobis reijcitis,& afpira namini, videte per deos immort„quem in locum t54 Rempublicam peruemuram puteti:* homines fa- pientes,& iſta auctoritate.& pot. eflate praditos;qud yos efis, ex quibusrebus maxsmè refp. laborat s ŭs maximè mederi conuenit. Veſtrum nemo eft, quin intelligat populum Romanum, qui quondamin i fies leuifimwsexifltimabatur, hoc tempore domejti- ca cmlelitate laborare. hanc tollite ex ciuitate Iudi- ces: hanc pati nolitediutius in hac rep. verſaris qus non modò id habst infe mali, quòd tot ciues atrocif- fimè fuftulit: verùm etiam quòd bhomn:bus lenifii- mis ademit miſericordiam conſuetudine incommo- dorum: nam cùm omnibus hory aliquid atrociter furividemus aut-audimus etian quinatura mi- rilimi ſumus. æſiduitate maleſtiarum, ſinſum om- wm humanitatis exanimis amnittsmys. Defit fortaffe qsippi sm: PRO CON 0 Prinoipiun n AGEN| Ca MNNKUA DATTE U madenvawia rederi fingulari fda praditw, in fibuvionatr. filem bomini UGI ne talem virum corrum ſum inalum nen rea baoata u perdu éi' fim perforeren nome tabula, proferet umuy bulis bonomi. atinky * ire crede t pfamulf h? min fum fi fens w fa? ny firben, quini fequi debea e DN verum monte firipfi, Sedego opiny pa d po proared tar fi epf proferi fuus in pa w minah HANA PRO Q. ROSCIO COMOED O, ORATITIO III. vi Principium deeft: etiam narratio, fi que fuit cum O PTA a nonnulla parte confirmationis. wo mälitiamnature, crederetur. is fcilicet vir optimus, i fingulari fide praeditus, in fuo iudicio tabulis fais te- fibus yticonatur: folent ferè dicere quiper tabulas, akh miwa hominis honefti pecuniam expenfam tulerunt, Egó-* alld[opan humi netalem virum corrumperepotuisvt mea cauffa fal2» el fo fum in codicem referret? expeĉto, quàm mox Che- rea hacorationeytatur, Egóne hanc manum pleng perfidie,€r hos digitos meosimpsllere potui, vt fal- buexisuael ſum perſcriberent numenꝰ quòd fi ille fuas proferet T wut besre. verien tabulas proferes fuas quoque Rofiiws. erit iz illius ta-}' himoa bulis hocnomë. at in huius non erit. xcur potius illiue, 2 Ay Mbimmbe h Wiwe credetur? feri fier ille, fi non infu huius e per Eem i minadas wa penſum tuliſſet? non ſeripfiſſet hic, quod fibiexpenia Cona m i jas bori abosi fum firri iuf fet? nam quemadmodum turpe est i sium gauti fcribere, quod non debetur; ſic improbum eſt non re. abbum baar ferre,quod debeas: aqueenim tabule condemnantur nT eius, qui verum non retulit;& eius, qui falſum per- feripfit. Sed ego copia C> facultate cauffa confifusyi= * de, quo progrediar. fi tabulas C. Fannius aceh,& , expenfi proferi fuas, in fuam rem, fuo arbitratu firi- Ptas, quo ininus ſecundum illum iudicetus, non recuſo. pi* quis eb ahemmortales, eße ne quendilam tanta anda- Ha praditum, qui quud nomen referre sn tabulas ti- -= p ORATIO 3*aui hocfrater fratri, quis parens filio tribuit, yt guodcunque retuliſſet, id ratum haberet? ratum ha” bebit Koſcius. profer. quod tibi fuerit perſcaſum, huic erit perfuafum: quod tibi fuerit probatum, huse erit probatum. paulo anteà M. Perpenna, P. Saturi, tabulaspoftebamus, nure tuas, C. Fanni Cherea, ſo- lius flagitamus: C, quo minus fecundum eas lis dea turnon recu famus. ¥ quidita non profers? non con- ficis tabulas? imo dil.gentißime. non refert parua omina in codices? io, omnes nii hh O tte- nur hoc nomen?-S CC 15S Ar: quomodo tibi tanta pecunia extraordinaria tacet? quomodo I. S CCCiood ia codice accepti cr exp: nſi nõ(um? meat, id petere audeat?quod in codicem iniuratus ve. sfr noluit, id iurare inlitem non dubstet? quod fibi probare non poit, idpe: fuadere alteri conerur?* Nia mium cito ait meindignari de tabulis non haberefe hoc nomen in codice accepti& expenfi relatum con- fiteturr, ſed in aduerſarijs pater: contendii.yſque co ne Me diligis;& magnifi e circumfþpicis, vt pecuniam padgnex tui tabulu fed aduer farijsperas? fuumcodi- cem teftis locovecitare, arrogantieift ſaarum per- ſcriptiomum,& lituraruen aduerſaria proferre, uon amentia eſi quod ſi candem vim, d ligeutiam au- ctoritatem habent aduerſania. quam tabulæ, quid at. tinet codicem inſtituere, conſcribereſordin in con ſer. nareðnemoria tradere literarum vetuftatem? ftd fis quod aduer[ars mhil credimus iccirco codicem jeri~ bere ingtituimus:quod etiam apud oinnis leus& in- firmum quni ALA dem ban fex menfes, oar tamda riu Coud, hranio anodo omn omnes, ot penu rationes ini tab ſenntum amps t trum catea nomma dipha babes to fut fin Olh Pra. KUA ETAS, Ne refere o r th DA i #4 i é 4 P yiera e roata 4 i ú á Y P Mamai CALU it y åt T T “iNT n AAR© ANAA M AITE B CAINA l ÉKUR$ uM ihh r tag Ei MÅ %-> $ gepi uho arms pias: fE j, iodain ai KAN LT L 4) t$ t gM tti 4 va gia pobno srin veits jmi AUNI firmumeft, id apud 1d dicetur?* quide ſt, qaod uerfaria? quideft, q quo idii bulas? qua de caufá! quia ſunt aterne: hac delenti Pir èg haec parui temporis memoriam, ille Or etue exiflimatior his fidem& relig hec funt deiecta, illeinordin:m confza uerſaria in iudicium protulit nemo: tulit: tabulas recitauit. tu C fe granita te, auctoritate ornatis, cumiam petere non auderes. e 7 confuetudiné; diutius dicere s quod ad rem vehementer pe dem hoc nomen Fanit in adit Abeſcit: quid reſpondeat, neſcit plo, non habet, ſunt duo menſesi iy expenfi referri del fex menfes, cur tamdiu tacet hoc nomen in aduerſa- rin? quid, ſi tandem amplius triennium eſt? quo-⸗ modo, cum omnes, qui tabulas conſiſciant, menfiruas pene rationes in tabulas transferant, tù hoc nomen triennium amplius in a luerſarin iacere pateris trumi cætera nomina in codicem accepti É 2, qu ma abut con- ficis? fi etiam, quamobrem, cum i ords nem refe rebas, hoc nomẽ triennio ampigus, qüod codicẽ accepti& digefta l habes an nion? fi nor „ner ferres? PRO Q RO SCI icem graue&.ſanctum eſſe igenter ſcribamus ad. 7 genter conſictamus ta- illa feruantur fin- o : quid fi pa EXEM- it. amplius funt nis mágnum in aduerſarijs rėlinguebas? i; debere tibi Roſcium, cur ſcribebai? ro- aduerſariu ſcriptum firma eſſe kideo: t cur in Sed hæt quanquaim abli i n e | al— op- bic. niſi planum facit-S1959 4d baliz fibs dai moderatum qusnsum aequius& melius fit dari, alle ORATIO l menipfe mihi fatifacere non pofum, nifi à C. Fau- nio ipfo teftimonium fumo, hanc pecuniam ei non deberi. magnum eft, quod conor: difficsle eft, quod polliceor: nifi cundem© aduerfarium,& teftem to habuerit Rofciws, nolo vincat.* pecunia tibi debe- batur certa, qua niic petitur per iudicë, n qua legiticy ma partis ſponſio facta eſt. hic tu fi amplik-S» nummo petifli, quam tibi debitum eſt. cauſſam per- didiſli: propserea quod aliud eft iudicium, aliud eſt arbitrium. iudicium eſt pecunia certa: arbitrium incerta. ad iudicium hot modo venimus, vt totam li- tem aut obtineammo, aut amittamus: ad arbitrium| hoc animo adimus, vt neque nihil, neque tantuni y yı quantum poſtulauimus, conſequamur. eun vei ipſa verba formula teftimonio funt, quid sfl in indicio? diretumafperum fimplex. fip terii. S139 Aami parmar, 3 í z bulig e deberi, caufam perdit. Quid eft in arbitrio? inte, ’ tamen confitetur plus fe petere,quàm debeatur:fed fa. tis fuperg, habere diast, quod fibi ab arbitro tribus- 12 tur. itaque alter cayffe confidit, alter diffidit.* Qua cumita fint, quaero abs te,quid ita de hac pesuma, de ipfis-SI939, detuarum tabularum fide compro- m: fum feceris arbitrium fumferisquaninmaeguins Ó melius fit dari repromittiué fi ꝑMeret. qui in hãc rem fuig arbiter? vinam is quidem Roma effet. Ro- mma eſt. iam vtinam adeſſet in iudicio. adest. vtinam ſederet in conſilio C. Piſonit. ipſe C. biſo eſl. eundem netu arbitrum, c iudicem fumebas? sidem& tafi· nitam largitiong remittebas?& eundẽ in anguſtiſ fimam iy OTid PNAN auhhh K 1i? nemo:quaws dicem vensi, ve pofa ari animatseri hicab arbitro ad suiit baus penna, de tanidan f nam petent bit quo due? quo tepi diffe me dicit? memo. ds, fati fidei e diligõis fia fatu fermila É fi fevde sur amda cunda petita oh certa, ci bes pecunia merftef d Ppap. iammm penjan atemis pulatam n(ftaa ergo IR oul G neim C xifono(miile igues noson mina fouden nos iwda pigopier eximium ii Tniikanw? pirin Maata leontina ppe tifi ikha j Ilna con Jea y myr t nlii (.” CANA zi 7 A R A y IN UAR ATLAR ye SLi adigan, Ain Waa iaria: arbira ATEMA, yI INAN EARAITI mi, eon iana Aamar.$ tua TN PRO Q: ROSCIO COM. fmam formulam ſpon ſionis concludebas? qui Vha quam ad arbitrum, quantum petit, tantum abfiu- lit è nemo:quantumenim equiuseffet ſibi dari, pe- tijt. de quo nomine ád arbitrum adifli, de eo adiu- dicem yenifli.” ceteri q:) am la- 13 befal ari animaduertunt, ad arl hic ab arbitro ad iudicè venire efl au has pecunia, de tabulari fide artstrum fumfit, indi- cauit fibi pecuniam no debert. 1am dua partes cauffa funt confeta: adnuinera fe fef life non dicit: cum tabulas non recitat reliquum efl, vi flipulait fe efe dicat. praterea enim quemadmodi ceria pecun:am peterepofit,no reperio. Sripulatus es? vhi? quo die? quo tëpore? quo prefente? quis fþopon- diffe me dicit? nemo.* Hicego fi finem faciam dicen. 14. di[aty fidei&diligẽtiæ meæ, ſati cauſie& cõtrouer. fia fatis formule& fþonlioni, fatis etiam iudici fecif- j Je videar, cur fecundu m Ro fiiBm iudicaridebeat. pe- cunia petita eft certa, cü tertia parte fþorifio factaeft. š i hac pecunia, neceffe ef aut data aut expenſa lata, aut fipulata fit. datam non effe Fann:ms confitetur: ex2 penfam latam nt effe codices Fanni confirmant: flia y platam no efje taciturnitas teflium concedit,“quid 15~ ng ergo eſt. quod& res eius eſt.cui Cptcunia leuiſimaſi. 40α &exiſtinatio ſanctißima fuit ſempen: C iudex fi va HAA iy i quem nosnon minus bene de nobisexiftimare guay kridt yaw< fecundum nosiudicare velimnis: cr aduocatioea ef, fiv WH f quhpkopter eximium fplendorem, yt iudicë vni,. 4 Lane AVEN Yeri dibeamus? perinde ac fiin hanc formulam omŻ2 R 7 F nia indicia legitima omnia arbitria hanoraria, om- nia oficia domoſtica concluſa,& comprehenſa fintꝰ G Z pirine udicem catſſ m a .gat: expenſum tu- ò J ſuit oratio neceſſaria, icem, hac ad C. Pifo- ia, hac i ptrinde dicemus. ila fuperior hac erit voluntaris: ila ad nem: illa proreo ,hecpro Ro ſcio: illa v X6 bone exiflimationis cauffa comparata.* Pecuniam i petis Fanni à Roſcio: quam$ 2 dic audaller,& aptr- l te, vtrum qua tibi ex fotietate debeatur, an quaæ ex i Tiberalitate huius pror t C oftentata: quorum alterum efl grauius, Éi odi sofisss:: alterum liuius, È ſacilim. quacæ fodesate del eatur? quid áis? boc ia non leuiter ferenta j eft, negue negligenter defen- dendum- fi qua enim funt priuata m dicis fumma exiflimationis,€ s dicam capitis, tria c funt; fiducia, tutela, que enim perſidio fumé y nefarium eft fi æcontinet vitam:& spilum fraudare s qi jamperuenit: È fo- 1 f j 37 áum fellere, quì fe negocio comunxit.” Qua cumi- NE ta fon,qui fit qui ſocium fë anid darit;& fe fefelleritscon- i rrn rems: di labis e enim nöbiiam tacite vita aitain oi pregan Ea ii Ê oa Hi Kaa iN ? E Y; mam vita smi A vh a fur? Rofcius aE f i$. buic barere peccatum, gu i | epy t dico) pls fidei, quam ar pis eritatis, Bae | l A: ſciplina poßſidet in ſe: quem p opulus R. meliorem vi- Zàni, quam bhiſtrionen efe arbitratur: qui iggi- Serifimus eft jera p opter artificium, vÉ dign m 2 Ae S fir curia proptsT al jfinoni am?” fed quideg pis de Rofi io apud Pifo: Jem: dico? ignotum bominem ſci- licet Í smit ome guem iaupam piam bonsit faquin 4 facere connus, Gh fa diceres: endam ts yirump pi marium í arouebas, fe EA dicabas: Charca ari dasht Rolau. fho ONUN é dumi Axpe H tamen, guem freiss Cham? i au 4 qus perunan ie PRO Q ROSCIO COM. icit pluribus verbis commendo. efine quifquam omz uC? nium mortalium de quo melius exiflsmestu? efine s quifquam, qur Mbi purion] prudentior, humanior sof- mals. kwa, MDeralior VACANT mid su-Saturisguieon- daO tra huns venu? exiflimas alite Tremenet efiune ata debatar, mga que in can ſſa in nomen huius incidiſti, toties hunc G- Notat: p virum bonum eſſe dixiſti,& honor is ca uffa appella- oba:aiosmlaii fti? quod nemo nifi aut honeflifimo, aut amicifimo wiar’ idasi facere confueuit,*¥ qua in re mshi ridicule es vifus ape oenn ih effe inconftans ,quieundem cx laderes, é» laudares: ntaia iudicis hm C virum optimum,€ hominem improbifymum ef- on agiti, tria hes f fe diceres:: eundem, tu& honoris cai faappsllabas,é Í uge oam perki fis POr AONa Tn effe dicebas,& ſocium fraudaſſe LINKY YNA arguebas. fe fed, vt npin laudem veritati tribuebas, A LALAM JUNK: C crimen gratie concedebas:de oc ae dicahas: Charee arbitratu cauſſam agebas. Frall- dawit Roſcius. efl hoc quidem auribus, animisá, ho- minum abſurdum. quid ſi tandem aliquem timi- dum, dementem, diuitem, inertem naclus cffet, qui expeririuon poffet? tamen incredibile effet.* yeryn- 2 shi tamen, quem fraudauit? videamus. C. Fanmüm Jkrirtte Cheream Roſcius fraudauit? oro atque obſecro vos, heandii qui vtrunque noſtu, vitam inter fevtrufue confer- ; frue conj fiderate. non- — 9 mattriãi. e ank caly lilitat an pidmmr: non. ne ab imis vnguibus vfque Adverticem fummum, fi quam cõ niect turam affert Wominibus tacita corporis figura,ex fraude fallacis, mendacijs cõſtare totus vi- detur, qusiccirco capite C fupercil is femper eft rafiss ne vllum pilam viri boni habere dicatur? cuius per- 6 3 ſonam ORATIO Y fonampraslarè Rafaw i in ſcena tractare conſatuit. peguetamen pro beneficio cipar| gratia réfertur:nam, l pahionemillumimprotifsmum, ë persuni fimum i lenonem cum agitagtr Chereani. perfona illa, lutu- | lenta, impura, imila, in pan moribus, naira, Vi- Pa N"Tai, eft exp prefa. qus quami n Rofcium fimilem famf aude ¿r malittat jil videtur: nifi fortè, guòd preclar rè hūs imitari feinperfona le- 21 pons animaduertii-*quamobremeriam a atg etiam conſidera C, P Pifo q pappen frandalf dicatur. Ro- ſcius Fanniu. n quid eſt hoc? probus improbum, du⸗ it ahus calidum smpe- fi. quemadmo dens tmpt udlentem p fitus, liberals an: lum s fi Fannius Ro fun mm fi 4¹¹ laff: diceretur, vtrun- que ex vtriu fg, perfona ver fimile vi ideretur ér Fan- nium pir malitiam feci ife, e Roſcium per impri; dentiam deceptum effe: fis, cùm Roſcius Fannium fraudaffe erguatur. verñ ꝗ incredibilt eſt.& Roſcium quicquã per auaritiam appetiſſe.& Fannium quic- A a quam per fuam! onitatemn aniſea 2 ＋ 7g" Mufmodi:fp ctemus relic üd. H- 51355 0j Cité e. sa far dauit Fannium. qua de cafa? ubridet Sati- rius veterator: vt fibi videtur, ast, propter ipſa II S. 1000 video: ſed tamen cur ipſa.Siood tam re: hementer concupierit, quero.nam tibi M. Perpen- 14. C. Piſo ceriè tanti non ſuſſſet, vt focum fraudas retis. Rofcio cuy tanti fuerit, cau am reqturo. ege: batꝰ imò locuples erat. debebat? imo in fuis numis yerfabatur. auarus erat?-imo etiam antequam loct ples-famper liberalifi simus, munificentifimwg, fuit. | 23*X proh deum hommuma, fidem,-SCCCID99; CCC | umt O lah ROL ceca: 0¢ mips CCE nh GES cc Coc f: popii Kei hi Prapta pricih Reluo-81997 Ctun ijnta ſiln borá, fåproper mag diaris. Quid ego san tem ponere certo 07 fiiu fia fa fimi MGi ASN Chon errare poit: 4 iuf danm oloti phle apratorefor modatw,“guedi cinadegeri.Rofa tobha tras sái ita? propter familia paier maguitudi r pemn pir manran cion a nenin leE R UARA O COM. CCCI. CCCII. quaftus facere noluit,(na certè-S C CE199 9. CCCID99. CCCII. merere Gipotuu G debust, fi poteft DienyfaH-SC CCID S- CCCII. Mre is pgr fumma fya- dem,& malitiam,& perfiditan H SISOS appe tijt?& illa fuit pecunia immanis hec paruula: illa honeſta, hac ſordida:illa iucunda, hac a erbarilla pro- pria, hicc in cauſſa, Qiniydicio collocat, decem his annis proximis-S Texagits honein me tonfequi potuit, noluit: laborem quafins recepit, Juæſtum la- hori reiecit: populo R. adhuc ſeruire non deſtitit, ſi- bi fetuireiam pridem deftiit.* hoc tu ynqua Fanni fassres? fed fi hës quaftus reciperepoffes ,non eodlem tempore& gefum€ animam ageris dic nuncteab Rofüo-SI299 areumjeripinm efe, qui tantas, €r tam infinitas pecunias non propter inertiam la- boris,[zd propter inaguſſicentiam liberalitatu ripu- diarit. Quid ego nunc illa disam, que vobi in men⸗ tem ventre certo ſcio? fraudabat te in ſocietate Ro- feius, funt iura, fan formule dz omnibus rebus con- flituta, ne quis aut in genere iniuria, Aut ratione de Chionis errare popit: expreffe funt enim ex vniuſcu- ufo damno dolore,incommodo calamitate, iniuria publice àpratore formula, ad quaspriuara lis accõ- modatur.*quecùm ita fint: cur non arbitri pro fo- cio adegeris Q. Roſcium, quæro. formulam nọnoras? nobifima erat, iudicia grauia experiri nolebas?quid ita? propter familiaritatem yeierem? cur ergo ladi? propter integritatem homin 2 cur igitur in mulm? propter magnitudinem crimini? nane vero, quem per. arbitrum circumutnire non poſſes, Qim de G 4 aTe N „$ ORATIO, iai ga re proprium crat iudi Ah per iudicem con- damnabu, cuius de ea re nullum eſt anbitrium? quin ' fea attru hoc crimen aut obijce, vbi licet agere: aus tactre noli ubi non oportet. fanielſi iam hoc tuo tiſtimonio ne crimen fublat umefk: nam quo tu tempore illa for- ka viinoluifti,n ibilhuncin focierate em fraudis fe- ciſſe oſtendiſti. fecit pactionem. num tabulas hä- besan nong finon haber quemadmodum pačhio ei è 36 fihabet, ctir non nominas?* dic nunc, Roſcium abs te petife,vt familiarem fuum ſumeres arbitrum.no perit. dic ádh onem fei affe, vt abſolueretur. non pe- pigit. quare quare fis abfolutu. quod trat fumma innocentia, C integritate. quid emm fatum efi? ve- nifli domum vltro-Roftij: fati fecifti: Guod temere cõm ſiſſis in iudicium vt denunciares, rogaſti vt igno- fieret:te affuturum negafli: deberitibi ex focietate mhil, clami: stafi. iudi dd ic denunciauit: abfolutus - tamen fraudis ac urti mentionem facere audes? pe fiatin in pudentia: pactionem enim inquit, me. ci fecerat, iccirco videlicet ne condemnaretur? quid erit cauffa, cur metueret ne condemnaretur? ves erat nanifeſia: furtum erat apertum.” curs rei furtum faum erat? exorditur magna cum expeclatione ve. teri hiflrionis exponere focistatë, Panurgus, inquit, fuit Fannij u fuit ei cum Roftio communis. Hic pri- mum gueflus eft non leuiter Saturius, communem Li faum efe gratis c Roftio,qui pretio proprius fusfet | i|| Fanni. Largitus eft fcilicet homo liberalis,& difjolu- . 28 tué bonitate affluens Fannius Rofcio. fic puto” quo. niam ille hic conftitit paulifper, mihi quoguenecef- fi fe i paulùm commorari, Panurgum tu Satxri pre- popen Fa (conie 14 ji a guapartt eid pime, expe faem fiamm] Rojen jist sfog bamomadmuaki nigtt lunu nomen pajn aana ca exte naa Auerteh puw AET Galii nial antw. f fin aret quA Veni quam friebat vilel on comei pity uenI:O fiio fdmriam coy PRO Q, ROSCIO CoM. proprium Fanni dici fuife:at ego totum Rofti fuif- fe contendo quid erat emm Fanny? corps. quid Rof- citdiltipline ſacies non erat, ars erat P qiap y, nonerat-S 000 ex qu parteerat Rofi, amplius erat-S CCCID99-nt- mo enim illum ex trus co corporis fh abat, fedex erat Fa artificio comico eflsmabat nam illa membra merere per fe nonamplius po sola eA Nare l A t quæ erat hoc tradita, locabat fe non minus H- SF? CCCI i ogeratem captiofam& indignam,*9 yhia— Si 19997 P alier CCCID9 quodfis, in ſociel ate u affert.nafi iccirco moleĝè pateris, quòd -S 1222: t Uex arcapro fen bas;-SCCC Tao ex diſciplina& art ſicio Roſcius promebat: quam e- nim: em& expectationem, q̃ uod fiudium& quem fauorem fect imin ſcenam attulit Pauurgus? ijuoũ Roſcij ſuit dij cipulus qut diligebant hunc, illi fate- bant:qui admirabãtur hunc, illũ p robabant:qui de- nigue hu us nomen audierant 1n eyudii umge :6x veritatepau 14 f erlecium exiniMaAbar. ca pex opinrone mmitaafimaT.~gmidjererilleper 30 paudi anin adu oode vi tidia fet, omnes quere- baninihiat mime perier Jum protncipof- ſe ioin— veniret ab Statilio, tametſi arti- ficio Roſcium ſuperaret, aſpicere nemo poſſ- t pera£= uim ficut ex improbo parreprobum filum vali ſic ex pfa bifirione bonum. comedum fis ripelis- fumaret.quia veniebat à Roftio„plus ctiam fire, quam pae. videbatur. quod item nuper in Erotepáñ comædo vftuenit: qui pofieaquam èf cena non modd fibil w fedetiam conuicio explodebatur icut in aram G$ co nfa“ ORATIO ' confugit in haim dommtim, diſciplimam patrocimitim: nomen. itaque perbretti temę ore.ſtt nt in notißinmũ m udem erat Difirtonsbu, ad primos peruenit coma- 31 dos.“ qua resextulit eum? pnà commendatio buis: qrii tamen Panti gum illum non ſolunt, vt Roſcij di- feiperlen faeſſe dueretnr, domum recepit> fed etiam fummo cum labore fiomacho. mifer:aqhe erudit: mam gao qulgue fi folant Og fior hoc do- cet iracundius,& laboriofim: quod en: ipfe cele- viter airipuit, id cum tard percipi videt. diſcru- ciatm. Faulo longim oralio mea pronecła eſt hac de casſſa. vt condlirianem ſocittatis diligenter cognoſc 32 retu.* qua deinde confècuta? Pannrgum, si '- bunc fernum communem. Q. Fi ge OT. interfecit. èn hanc ren, ingus i torem dedifli: lsecontefiata, indicio damniininrig conftituto, tu fine me cum Fløstio acci ft : vtrum pro dimidia parte, an protota focietate? planius di- cam, vtrum pro me,anpro me Ó pro te? pro me? potmi. exemplo multorum liatumeft: iure fecerunt minli:mibilinea re tibiininrie feci: pete tu tuum: foue partem ni ege,& anſer queddebetur: ſaaimiꝗ̃t inripofideat, at pez fequatur, at enin t Mi gotinum gefafti bene. gere Ó tutuum bene. magno Gi partem decide.-S CCCIDDD tu afem; | j 33 hoc verè,-S CCCIDDD tt quoqiie anjer-* fed bane decifonem Refcij, oratione,'epimiene augere licet: ve d veritate mediocrem&'tengemefjemtt- mieti: acaſjit enim agrium temporibuk is,(HIM IAG- remt pretia praediorum: qui ager Megy rillam habuit, ng tuam dimidiam partem dicidi fi-magno'tutuamy. fiul: fii. fi" ? gje nlapoteja } qaptu ah. celamiat aid ALctáL POTCH ON IACI potek, ROATE CONAIE MMDD, Cè u A EELAZTLIE brene tuats fh, VEIRKE huty e> Mei d> bomi. P C primky PRO@_ROSCIO ĈoM. ueq; ex ylla parte fuit cultus, qui nũc multo pluris efè, quam tunc fuit: neg, idefimirum: tum enim propter. risp. calamitates omnium poffeRiones erant incerte; 4auαun ia nunc, deùm immortaliun benignitate nnum for- m tune funt certa: tum erat ager incultus fine tefo, nunc eft cultsfimus cum optima yilla, ¥yeruntamë, épi: Pah quoniam natura tam maliuolus es, nunquam iſta te moleſtia& cura liberaho. præclare ſuum negotium :miemgik` gfir Rofcius: fundum frutuofiRiımi abftulit. quid iion nde, di adie? tuam partem di Pidie, quemadmodum vë, smaa rA huh decide. vertit hic rationem,€ id, quod probari non abiymurwmie poteſt, fingereco natur. pa re, inquit, decidiſti.er. y huc vnsuerfa cauffa deducitur, vtrum Roftins cum Wa Togu Flallio de ſaa part⸗„an de tota ſocietate fecerit pa- fionem. ¥ nam g90 Roſcium, ſi quid communi no- 35 i jamia minge., Confiteor prafia lare debere focietati. fo- i f çistatis non fuas lites redĝmit„cum ij shona? odai accepit. quid ita? fatis n t amplius à fe nemis d gik? m ném periturum gui de[xa par te decidit trelig tegranireliſuit actionam quſpro ſociit ti tranfigit fa jaiets tildlat, neminem eorii pofiea| petiturũ. quidita? Ela-| aea uio fibicauerenon venit in mentem? nefciebat vide- f lice: Panargum fuifgin focietate.[fcisbat. nefcrebat, Fannium Roſcio ef in praclarè. nam ifiecum l eo litem conteſtantem habbliat. cur igitur decidit,& l yon reflipulatur, neminem amplius pesien? cur de fundo decidis, C iudicio non abfoluitur? cu? tam i imperite facit vt ne Rofcium Jiipulations alet, Mo"i à Fanno indicio fE ANAR if hoc primum& ex 36, sonditione iuri, C ex confuetudine cautionu grauif- f mum© firmifimum argumentum: quod ego plu- ribus WA ms ORATIO vibus verbu amplecterer, ſi non alia certiora& da” riora teſtimonia in cauſſa haberem.& ne fortë me l hoc fra ftra pollicuum effe pradices te, inquam, Fanni 3 7 natio tua quaeſt? Roſcium cum Flauio pro ſocietate decidiſſelquo temporeẽ ab hinc annis IV. deſenſio meg qua eſt? Roſcium pro ſua parte cum Flallio tranſegiſ- fesrepromittis tu ab hine triennium Roſcio. quidère- cita iftam refpulationem clarins. attende quaſo Pi- ſo: Fannium inuitum,& huc atq; illuc tergiuerſan- tem, teſtimonium contra ſe dicere cogo. quid enim re- flipulatio clamat? QVOD'A FLAVIO ABSTVLE- RO,PARTEM DIMiDIAM INDE ROSCIO MẸ o SOLVTVRV M SPONDEO. tuayox eft Fann* 3? guidtu auferre potes à Flauio. ſi Flauius nihil debet? quid hicporrò nunc reflipulatur, quod satn pridem ipſe cxegit? quid verò Flauius tihi daturus eſt, qui Roſcioom ne, qulod debnit, diſſoluitꝰcur in re tam ve- teri, in negotio tam confecto, in ſociet ate diſſoluta, nouahacreflipulatio interponitur? quis eft huius re fiipularionis feriptor?teft?arbiter? quis?tu Pifo:tù enim Q. Rofcium pro opera. pro labore,quòd cognitor fuiffet quod vadimonia obiffetsrogafii yt Fannio da- ret-S CCCIDO0,hac conditione, vt fi quidilleex. egiffet à Elanio partem eius dimidiam Roftio diffol- ueret, ſatis ne iſta reflipulatio dicere tibt yidetur a- 30 perte, Roſcium pro ſe decidiſſolx at enim forſitan hoc tibi veniat in mentem, repromiſiſſe Fann um Roſ⸗ cio fi quid à Flauio exigiſſet, eius partem dimidiam: ſed omnino exeg ſſe nihil. quidẽ tu non exitum cæa- i étions ſed initium reproimiſ ioni ſpectart debes: ne- E qut, J ab tuis ſubſellijs contra te teſtem ſuſcitabo. Crimi- peretà Bofoin ugu munveroad quodn qyamovtey, OM H-$ CCCI É (o Saturi quid pat mnino FANNIN d nula, additiu erdi onno mour, H lit meg facin, pfbeura CCCI A Flay hguinab ding agatur bo plami res on doum? í quireg Elani brrr E r quif ex biorán mamiudicso comp birh á me telen N tontra Do py j"oontra fe nuno L mi rg 4E p Fe ý siwt i 7 55. s aa TIA e f, r "4 18 e arii GES 27 sak a y giy pmen PRO Q, ROSCIO COM. que fi ille perfequi voluit, non, quodin fe fuit, iudi- cauit Roftium[uas non focietatis lites redemiffe.quid fi tandem planum fasio, poft decifionem veterem Rof. cij, poſt repromißionem recentem hanc Fannij-S CCCioↄdↄ Faunium à Q. Flauio Panurgi nomine abfiulifes tamen diutius illudere virioptimi existi- mationi audebit? paulo ante quærebam id quod ve- hementer ad rem pertinebat, qua de caſſa Flauiuu, cum de tota lite ficeret pactionem, neque ſatu acci- peret à Roſcio, neque iudicio abſolueretur à Fannio. nunc vero, id quod mirum& incredibile eſt, requiro, quamobrem, cum de tota re decidiſſet cum Roſcio, H- S CCclogↄg ſeparatim Fannio diſſoluiiẽ hoc lo- co Saturi quid pares reſpondere, ſcire cupio: vtrum o- mnino Fannium à Flauio-S CCCioↄↄ nonab. uran alio noming g alia ge cauſſa abſtuliſſeꝰx : k A fialia de cauffa; qurata tibicum eo interceferat? nulla. adllictus erat tibiꝰnon fruſtræ tempus contero: omnino inquit,-S CCCID99 à Flauio non abfiu- lit neg Panurgi nomine feque cuiufquam. planum facio, poft hanc recentem fipulationem Rofcij-S CCCIDDD à Flauio te alſtuliſſe. nunquid cauſſæ eſt quin ab iudicio aleas tunpiſßum victu?·quo teſte igitur hoc plannm faciam? venerat; vt opinor, hec res in iudicium? certè. quis erat petitor? Fannius, quires? Flauins:qui iudex? Cluuius:ex his ynus mi. brieret proltcendus, quipesumam datamdicat: quis eft ex his grámRimus? hine controuerfia, qui om- nium iudicio comprobatns oft tidex. qnem igitur ex hin rebus à me teſtem expect atuꝰpetitoremꝰ? Fannius efi: contra fenungham teftimonium dicet, reum? Flalius 40 41 ORATIO Flanins eft: is iam pridem efem yritus: fi vpiueret, yera ba eius audiret. iudicem? Claniusefls quidi dia cit? H- SCCCID99 Ranura: nomine Flauium Fa- nio difoto fe, qumi Mi ex isnlusheiias eques R. eſt: j fiex vita,homoclart imus cfi: fi ex te, udicem ſum- E iila pfifttfie arare qod arepotuit& debuit, di- M 43 it:* pegapega nunt equini Romano, homini hone⸗ ſto, iudici iuo credli oportere, circumfpicit efiuatne, gat-nos-Cluui teſtimonium recitaturos. recitabi- mus. erras: inanis,& tenui ſpe te conſolarũ. recita teſtimomum T. Manilij,& C. Luſcij Ocreæ, duorum ſenatorum, hominum ornatißimorum, qui ex Clu- uie audierunt. vtrum dicis, Luſcio& Manilio, an dCluuio non eſſc credendum? planius atque aper- tius dicam: ptrum Lufcius C» Manilius nihil de H- SCCC1I9202 e% Clyuio aydierunt, añ Cluuiu falfum Lufcio r Manilio dixis? hoc ega loco ſoluto & quieto fum animo: C quorfum recidat refþon- um tuum, non magnopere laboro: firmifimis enim, C fanctifimi tefimonii Virorum optimorum cát- a4 Ja Roftij communita ofl. Ji iam tibi deliberatum eftquibus abroges fidem infiurandi:refponde. Ma- nilio é» Lúfcio negas eff? credendum? dic: aude. ef tua contumacie, arrogantie, vittġ, vniuerſa yox: quid expeđtas, quam mox ego Euisum& Mani- lsum dicam ordine effe fenatores, etategrandès natt, natura ſanctos& religiofos, copijs rét familiaris lo- cupletes,& pecunioſos? non faciam: mihil mihi detraham, cum illi exactæ eætati feueri fime fru- étum, quein meruerunt, retribuam, maga'a ado lèfientia indige! illorum bond exiflimattone, quam 8 illo⸗ PROQ worum enerom i * ybi paro Pafo AAM dumt, virag potn Ví friot Maou dmiarhi i wu am pouti am oredidernt? tius tfi oniu propter flem e podat? qum] deheru? cum but™ dixit enton, ww ko, f diceret iureti ter periarus, é m ieraft Ei, q poffum, ri peiereces perian gitna quu enan deprecatio Comnanenetar è props talibu perier, ber non ennes paion comprihmdstur, foi 1nfidse tenduntar d rafet, C facce traro consendo, le NS taratus quam wy enn orfan snpra qa drniudey fi f minfeeh raff nimim> di: gig, 132a, TIRA B am A oh a en Laam O et, t gyk 6 f sily noni r6 ionwi aa Cam: Mih F"n ii cia wm jY ii pordan, munit TT arobe! ty nen PRO Q, ROSCIO COM: lorum ſeueriſima ſenectus deſiderat meam laudem tibi vero Pifo diu deliberandum,& concoquen- dum eſt, vtrnmm potius Cherea iniurato in ſua lite, an Manlio& Luſcio iuratis in alieno iudicio cre- des. Eeliquum eſt, vt Cluuium falſum dixiſſe Lu- fiio& Manilio contendat, quod ſi facit, Jua impru- dentia eſt? ciimne teſtem improbabit? quem iudi- cem probarit? ei negabit credi oportere, cus ipfe crediderit? eius toſtu ad iudicem fidem infirmabit, cuius propter fidem cr religionem iudicis teftes com- parabat? quem ego fi ferrem iudicem, refigere non deberet? cum teſtem producam reprehendere aude- bit?* dixit enim, inquit, iniuratis Lufiio€ Man- Ho, fi diceret iuratus, crederes? át quid interefi in- ter periurum,€r mendacem? qui mentiri folet, pea ierat CONUEN, quem ego vt mentiatur inducere poſſum, vt pcicrer torarẽ facile potero: nam qui ſe- mela veritatedejiexit, bic non maiore religione ad periurium, giam ad mendacium perduci confaeuit: quis enim deprecatione deorum, non conftientie fide commonetur? propterea, quepæna ab dis immor- talibus periure, hec eadem mendaci conftitutaeft: non enim ex pactione verborum, quibus iuſiuranduni comprohenduur, ſed ex perfilia& malitia, per quã inſidic tenduntur alicui, dj immortalis hominibus iraſci,& ſuccenſere conſutuerunt. at ego hoc ex cõ- trario centendo. leuior eſſet auctoritas Cluuij ſi dice. ret iuratus quam nunc efl cum dicit imiuratus:tum enim forfiran improbis nimis cupida videretur, qui qua de reiudex fuifat tefli effet: nunc omnibus ini- mici necefe ef caffimus& conftantifimus effe vi. deatur, * 45 46 47 ORATIO 48 deatur,qui id,guod feit, familiaribus fuis dicit* dit nuni fipotes, firesfi cauſſa patitur. Clumium eſſe mentitum. menritis eſt Cluuius? ipſa mihi veritas manum iniecit,& pauliſper conſiſtere,& commora. yi cogit:ynde hoc totum ditum,& conflatum men= dacium efi? Roftius eft videlicet homo callidus Cver- futus:hoc initio cogitare capit, quoniam Fannius 4 mepétit-S CCCIDDD petam à C. Cluuio equite Romano;ornátifimo homine, yt mea cauffa min- tiatur:dicat deciſionem factam eſſe, quæ facta non ef: -S CCCIDDD à Flauio datá effe non funt. eft hocprincipium impr Fannio, quæ data sbianimi, miferi 49 ingenij mullius confilj.* quid deinde? posteaquam fe praeclare confirmaust;venit ad Clusium, quem ho- minem?leuem?ynmo gratifimum mobilem? immo conſt antißimum familiarem unmo alieniſeimum. hunc poſttaqilam ſalutalit. rogare cœ t blande,& conc inne ſcilicetʒ mentire mea lauſſa, yirs optimi tuis familiaribus prafentit us:dic Flausum cum Eat. nio de Panurgo dec idife qui mhil tra CCCI dediffe le? ido verd cupide& lib ent zit: dic-8 m nullum dedit:quid il- sy mentiar tua caufa:& fi quando me vis peierare,vt paululum tu compendi facias paratum fore ſcito.non fuit cauſſa, cur tan. so tum laborem caperes& ad me venires: pet nunttun hoc, quod erat tã leae,t ranfizere potiüftt.* prob deũ hominumqe fidem. hoc gute Roſcius vnꝗ uamà Clunio petýfet, fi-S mi dut Clunius Rofcio petenti concefiffet, fi vaiuerja ’! dg partsceps€ f: t 7797 4t _Ballione,a:!! vix 1o eins fimilihoc poflulare auderes liss in iudicium haberet: E ç medius fidiws tu Fanns & im- vum in adem nelang Puan am toen Ne g g ETAR otrkuiftar enim RI primarios: improbos, žer mpori atalfa ef efefi F* niri teſtem s$ Roſcius Clusium: cur tam fero? cur cumalteta pin- fio foluenda effet? non tum, cum prima? nam iam antea H- S 1000. difoluerat. deinde, fi iamperfa: ſum erat Cluuio vt nictiretur: cur potius-S CCC- 1929; qu i4 CCCID93. CCC 13590.CCCIO099, data dixit Fannio à Flauio, cum ex! eſtipulatione pars eius dimidia Roftü d Iam intelligis C. Pifos fihi ſoli, ſocietati nihil Rofisisi n peti— cum fina è apertuin,1 reſiſtere,& repugnare con- ali gun£ 2 in l im fi horna tendo, quo mhil captiofi 6, nequ*— pi çi, quaroenim potuerit ne Roſcius eæ ſ 10n potuti, guen adı nodum abftulit? fipotuit, quemadmodyı nnon fibiexegit?? nam quod fibi petit ur certè alleri non exigitur. an 53 ita ef: efis quod vninerfe focistatis fuiffet, petifet; effes, egaliter omnes partiren- ta partis effes, nd quod ſol fi ibi exegit? gü il intereſt inter eum qui ; C qui cognitor efl daui? qui per fë litem conteſtatur, ſib bi fols pesis: alter intmo poteſt. nifi qi cogi mtor efi failus: itane verd? cognitor fi “Fufes tuus; quod viciſſet iudicio, ferrestuum: fuo w fuu H pomi v z $4 ORATIO nomine petijt: quod abſtulir, tibi, non fibi exegit? *quod fi quifquam petere poteft alteris- qui cognitor non eft facts: quago, quid ug„eum Panurgus fa interfectus, Óli lontefaiA cum E jauih lamni M- uria effet, tuin edm litem cognitor Rofe fis factus cum praſertim ex tua oratione, quodcumque tibipe- teres buic pereres: quodcunque tibi exigerss, idin fo- cietatem recideret. quod ſi ad Roſcium:hil perse miret, quod tu à Flauio abfiul fes, niſi te in ſuam li⸗ tem dediſſet cognitorem: ad teperuenine nihil debit, quod Rofcins pro fua parte exigit, quoniam tuts to- gg gnitor non eſt faclus. quid enim huic reſpondere po. teris Fanni? cum de ſua parte Roſcius tranſegit cum Flauio, ađlionemtibi tuam reliquit, annon? finm reliquit, quemadmodum-S CCCID29: ab e pofisaexegifli? fireliqust,quid ab hoc petir quodper te pregi G petere debes? fimillima enim, Gma. xime genmnha ocietas hereditati efl.quemadmodum ſocius in ſocietate habet partem: ſic harésin heredi- tate habet partem. vt heres fibi folt, non cohæredibus petit, fic ſocius ſibi ſoli, non ſocjs petit:& quemad. modum vterque pro ſua parte petit, fic pro fuapartt diſſoluit: hares ex ſua parte, qua hareditatem adit: z6 focim exea, qua focwetatem coit.* quemadmodum ſuam partem Koſcius ſuo nomine condonare potuit Flalio, vt tam tu non peteres: fic cum exegit fuam partem,& tibi integram petitionem reliqust,tecum partiri non debet. niſi fortè tu peruerſa more. quod huius efl ab alio extorquere non potes, huic eripert potes. Vſtat in ſententia Saturius: quodcunq, ibi petat foins, id focietatis fieri. Quod fi ita eft: qad S me rum confilio OMG diligemer, 1t,(0 i ai pomifan nhia 1 (js, Rojer, WOM PRO SEX.ROSCIO AM. (malum) ſtultitia fiuit Roſcius, qui ex iurüperito- rum confilio Aaugòritásetefhpularetur AFanuio diligenter, nt, quod i exegit à Flauio dimidiam partem fhi fohieter figuidemfine cai tione,& re- promifone nihilo minus id Fannius ſocietati, hoc eſt, Rofcio debebat? S LA — Ru » Āe* uνοοderantur non pauca. E $ H 2 Se f 2 i Verras guay fg m part Asét aS popek Veas Ai vt papis | kaw pn, r (i 4) et qi ptem j FONIOGK EOTKIN Mi Ae Aeri agf. v Aly l A y de fT an tA Z7 ioa gch dL veiam . A u hi gi anuh a i F ACCVSATIONIS INC. VERREM LIBER PRIMVS, QVI DIVI- natio dicitut. RNAFoltV. 8 Qi qui aajuht, fortè miratur, mequi tot annos in caufis iudicij sque 8 5 REN publicisita fim verfatus, vt defen- A derim multos, leſerim neminem, ſubi. to nunc mutata voluntate ad accuſandum deſcẽde- re:is ſi mei conſilij cauſam rationemq; cognouerit, vna C& id quod facio probauit,& in hac cauſa pro- feclò neminem mihi eſſe prabonẽdũ actorem put abit. * Cùm Questor inSıcilia fuiffe, iudices, itag, ex ea prouincia deceſſilſem, vt Siculis omnibus iucundam diuturnamq; memoriam Questura, nominisg met relinquerem:factum eit, vticũſummũ in veteribus patronis multis, tũ nonnullum etiã in me præſidium ſuis fortunis conſtitutum eſſe arbitrarentur Quli nunc populati atque vexati, cuncki ad me publiceè ſedè venerunt, Vt fuarum fortunarum omnium cauſam defenſionemq; ſuſciperem< me fepè efe pollicitum ſæpe oſtendiſſe dicebant, ſi quod tempus accidifet quotempore aliquidàme requirerent, commodi eorumme nohdefuturum.* Å tempas AFERA y uive j 7 OAA Iquisvefirum, ludices, aut eorum, RAA es IN VERREM dempus aiebant, noniam yt commoda fus, fedh vitam ſalutemq; totius prouincie defenderem:ſe- ſe iam ne deos quidemin ſuis vrbibus, dd qiios cona fugerent, habere: quod eorum ſtmulacra ſanctiſima C. Verres ex delubrs religioſiſima ſuſtuliſſet: quas res luxuries inflagitijs, crudelitas in ſup- plicije, auaritia in rapinis, ſuperbia in contu- melijs eſicere potuiſſet, eas omnes fefe boc vno Pra- tore per triennium pertuliſſe:rogare& orare, ne ile fos fupplices afpþernarer, quos metncolumi nemi- ni fupplices efe oporteret.*Tuli gráuniter&acer- bè tudices ineumme locum adductum, vt allt eos homines ſbes falleret, qui opemà me at qut Auæilium petiſſent: aut ego, qui me ad defenden- dof homines ab ineunte adoleſcentia dediſſem, tempore atg, officio coactus ad accuſandum tta» ducėrer. Dicebam haberecos aktorem Q. Cecilium, qui praſertim Quæſtor in eadem prouincia poft me Quaæſtorem fuiſſet. quo ego adinments ſpera- bam hanc xme. moleftiam poffe dimoueri, id mili érat aduerfariummaximè:- namili muliò mi- hi hoc facilius remiſiſſent, ſiiſtum non nofentjaut 3fiifte apud eos Quaestor non fuiffet.* Addductus ſun, Judices officio fide, mifericordia,multorum bono- yum exemplo veteri confuetudine, inftitureg, maiorum y Vtonushoc laboris atå, ofică, nonex meo fed ex meorum neceſſariorum tempore mibi ſuſcipiendum putarem. Quo in negotio tamen illa me res Iudices, conſolatur, quod hæc qua vide- par eje accnſatio mea, non potias accuſatic, guam gom defert t qilt s morl aits prode tone efe debeattawi f Jie polam: Qlik y folstium quern ordinem Senan res ferdonéos wmi diioram(enera Rmnanterea tan 1 ſalunie afeli è guam defenſio eſt exiſtimanda. Defendo enim multos mortales, multas ciuitates, prouinciam Siciliam totam. Quamobrem ſi mihi vnus eſt accu- ſandus, propemodum manere in inſtituto mes vide- or,& non omninò à defendendis hominibus ſuble- uandisq, diſcedere.x Quòd fi hanc caufamtamido- A neam, tam illuſtrem, tam grauem non haberem, ſi alt hocà me Siculi non petiſſent, aut mihi cum Sia culis cauſa tanta neceßitudinis non intercede- ret,& hoc quod facio, me Reip. caiſſa facere profi. terer: vt homo ſingulari cupiditate, audacia, ſcele- ye praeditus, cuius furta alꝗ flagitia non in Sicilia ſolum, ſed in Achaia, Aſia, Cilicia, Panphylia, Ro- ma denig, ante oculos omnium maæxima turpißuma- que noſſemus, me agente in iudicium vocaretur: gquis tandem eſſot, qui meum factum aut conſilium poffet reprehendere? Quideft, prò Dem bomi» numq ſidem, in quo e9 Reip. plus hoc teinpore prodeſſe pofım? Quid et, quod aut populo Rom gra- tim efe debeat?aut focis exteris, nationibus op= tatius eſſe poßitẽ aut ſaluti fortunisqʒ omnium ma= Eñ accomodatum ſit? Populatæ, vexatæ, funditus euerſoprouinciæ: ſocij ſtipendiarijque populi Rom afllicti, miſeri, iam non ſaluti ſpem, ſed exi- tij ſolotium quærunt.* Qui iudicia manere apud? ordinem Senatorium volunt, queruntur accuſato- res feidondos non habete: qui accuſare poſſunt, iudiciorum feneritatem deſiderant. Populus Rom.intere a, tametſi multis incommodis dificuls tatibusqſue aſſ ectus et, tamen nihil aguè in Rep: 1a stg IN VERREM. Aty, ilam vetevem iudiciorum vim gramitatemgy yequirit Iudiciorum deſiderio Tribunitia potestas eflagitataeh: judiciorum lenitate ordo quoque alins ad res iudicandas potulatur: Iudicum culpa atque dedecore etiam Cenforiumnomen s quod aſperius antea populo videri folebat ,, id nune pof- atur: idiampopuldre Atque pláufibile fatum eft: x in hac libidine hominum Hotentifimorum; in ? Pop. Rom. quotidiana querimonia, iudiciorum infamia, totius or dini- offenfioné; cum hoc vnum his totincommodis remedium efe arbitrare, vt homines idonei atque integri cauſam Reip. le- Kumqʒ ſuſc iperent:fateor me falutis ómnium caufa ad eam pariem accefife Reip. ſubleuandæ, qua fo m iximè laboraret.” Nuńc quoniam qiubus rebus l a Jduaius ad caufam áccefferim demónftraui, di- cendumnecefarioest de contentione nofira t in conflituenoàccilſa tor, quid fequi pofitis habe- atis: Ego fic intelligo, Iuclices, cum de pecunijs re- petundis homencmufpidm deferatur 5 ſi certa- meninier aliduos fit; cui põtifimum delatio detun, Dac dud imprimi fpectari oportere: quem maxi- g3 vélint aoremefeü; quibus fate effe ditan- tiv iiiurie;& quem minimè velitis, qui eds init- ' viasfeiiffe arguatur.* inhac caulſa, Iudices, tam- ah vitum efe arbitror perfþicuum,; tamen de rog dicam; C de eo prius, quod apud vos pluri- mum debet valere, hoc egt de voluntate eot um, qut- businiuria fae funt, quorum cauſa iudicium de decunijsrepetundi eit conſtitutum. Siciliam LIBER prouinciam Wer triennium depopulatüs efie„ictlori nitates vaſtaſſe, domos exinaniſſe⸗ fana ſpoliaſſe dicitur. Adſunt, queruntur Siculi ysiuerfi; ad meamfidemegeguam habent petas tam iam& diu cognit am, confugiunt: alxilium ſibi per me à vobis atque à Rep. Rom. legibus pez tunt: me defenſorem talamitatum ſuarum, me pitom imürarüm, me cognitorem—turis-fut meactorem caufetotius effe yoluerunt. ¥ Vtrum, s Cecili, hoc dices, me non Siculorum rogatu ad caufam accedere? an optimorum fidelifimo- rumq; ſociorum volunt atem apud hos grauens eſſe non oportere? Si id audebis dicere, quod C. Ver- rec, cui te inimicum eſſe ſimulas, maximè exiſli- mari vult, Siculos hoc à me non petiſſe: primum calſam inimici tui ſubleuabis, de quo non praiudi- cium, ſed plane iudicium iamfactum putatur: quod ita percrebuit Siculos omneès actorem ſua Cauſæ contra illius iniurias quæſiſſe. Hoc ſi tit ini- 13 micus ens faum negabis, quod ipfe, cuimaximè J hiac rec olſtat, negare non audet, videto ne nimium famıliariter nimitti exercere videâre. De- inde funt testes viri clar:f ciuitati qtos iT nominali non eſt neceffe, eos qui ad= omnes an j funt, appellabo, quosfimentirsr teftes effe impa- dentiæ meæ minime vellem.Scit is, qui eſt in conſilio, C. Marẽ ellus: ſcit is, quem adeſſe video, Cn. Lentt. lus Marcellinus: quorum fide atq; praſidio Siculi maximè vtuntur, quòd omnind Marcellorum no- mini tota illa prouincia adiuncta eſt.& Hi ſciunt 4 13 hoc j N VEIREM Pae non modd zme petitum efe fed ita[epè& ita pp Ron hapit" vehementer efe petitum, vt aut caufa mibi fuftie quogud ego pwa 1 l piendafuerit aut oficium necefitudinis repúdian= hjamfit,gumtota te dum. Sedquid ego hi reſtim vtor? quaſi tes du- yum caafacnfitat biaaut obfcura fit. Adfunt homines ex tota pro- erepta pecigi vincia nobiliĝimi, qui prafentes vos orant atg obfe-.$ iptum Hee W crant Iudices, ytin actore caufa fue dehoendo,| pmexenanmeh, yeñrum iudicium à ſuo iudicio ne dliſcrepet. Omni-| quandon | um ciuitatum totius Sicilie legationes adfunty rastame preter duas ciuitates: quarum duarum fi adeffenty| duo crimina yel maxima minuerentur, quecum qutus lepu non mbò þis ciuitatibus C, Verri communicata fſunt.x pis nationibus um y4 enim cură me potiſimum hoc pr sfidium pe- pastur. Quis agits ~ tiyerunt? Si effet dubium, petiffent àme prefidium, nbitraru lege apiy necne, dicerem cum petiſſent. Nunc verò, cum id tatSicilatoa hy ita perſpicuum ſir, vt oculis iudicare pofitis, neſcis Í vet:guod auri guo cur hoc mihi detrimento effe debeat, fi id mibi obij-| yamin meis vlaku ciatur, me potißimum eſſe delectum. verùm id t6„lhi non ſumo, Iudices,& hoc non modo in oratiu- ne mea non pono, fed ne m opimtone quidem chiufs quamrelinquo me omnibus patronisef ephfitum. Non ita en, ſed vniuſtuiuſque temporis, valetu- in vnaguaone re be pofet bac vosevtor dinis facultatis ad agendum, drêa ratio ef. Meg rat baramrerami 7 P, J.. fuit femper hac in hac re volunt, ententia, bitrati okap adele gurmuis vt hoc mallem dehis qui effent rdoneiyfufa i ciperet quam me:me vt malem: quam neminem. fiiin Daa yy` Religuumeft tam, vt illud gueramus, cumbhoc (onſtet, Siculos àme petiſſe, ecquid hanc rem, apud vos animosq; veſtrot valere oporteat: ecquid puntantea yig autoritatisapudvosin fuorre foci í i K Pop, tap. rare andei ; foumadefendere LIBER$ Pop Rom fupplices vestri habere debeant. De quoquid ego plura commemorem? quafivero du- bium ſit, quin tota leæ depecunijs repetundis ſocio- rum cauſa conſtituta ſit. Nam ciuibus cum funt ereptæ pecuniæ, cituli ferè actione,& priuato iure I repetuntur. Hec lex focialiseft g Hoc Ius natio- num exterarumeft hanc habentarfem minws ali- quando nunc quidem munitam, quàm anteą: Ve- runtamen, fiqua reliqua fpes eit, quæ ſociorum a- nimos conſol ari poßit, ea tota in hac lege poſita eſt: cuius legis non modò à Pop. Rom. ſed etiam ab vlti- vns nationibus iampridem ſeueri cuſtodes requi- runtur.“ Quis igitur eft, qui neget oportere eorum 16 arbitratu lege agi, quorum caufalex ſit conſtitu- taẽ Sicilia tota ſi vna voce loqueretur, hoc dice- ret: quod auri, quod ar genti, quod ornamento- rum in meis vrbibus, ſedibus, delubris futt, quod in vnaquaqueè re beneficio Senatus Populiqúe Rom. iuris habui, id mihitu C. Verres eripuiſti atque a b- ſtuliſti: quo nomine abs te ſeſtertium millie? e lege repeto. Si vniuerſa, vt dixi, prouincia loqui poſſet, hac voce vteretur. queniam id non pate- rat, harum rerum actorem, quem idoneum eſſe ar- bitrata iſt ipſa delegit. Iñ huiuſmodi re quiſquam tam ĩmpudensreperietur, qui ad alieuam rau. ſam ĩnilitic i c, qitarum ne gocium eſt, accedere, aut aſpirare audeatẽSi tibi, Q. Cecil, hoc Sicu- li dicrent, tè nonmhοννEmmun; neñoimu qui ſis, nun- quam te antea vidimus, ſine nos per eum noſtras fertunas defendere, cuius fideseft nobis cognita: I 4 nonne VERREM nonneid dicerent, quod cuiuis probare deberent? nunc hoc dicunt:vtrumque ſe noſſe, alterum fè cu- pere defemorem eſſe fortunarum ſuarum, alterum Aplanẽ nolle.æ Cur nolunt, etiamfi tacerent, fatis dicunt. verumnon tacent, tamen his ınuitifimis te offeresttamen in aliena cauſa loquere? tamen eos defendes, qii fe ab omnibus defertos potius, quã abs te defenfosefe malum? tamen his operam tu- am pollicebere, qui te neque v lle fua caufa y nec fi cupias poffe arbitrantur. Cur corum fhem exiguam, yeliquarum fortunarum, quam habent in legis C iulicij ſeueritate politam vi extorquere cona- rütcur te interponis inuitiſimis his, mbus maxi- mè lex confultum efe vult? cur de quibus i prouincia non optimè esmeritus„ COs nunc plang fortunis omnibus conaris euertere?ꝰ cur his non modo perſequendi iuris ſui, ſed etiam deplor 22 calamitatis alimis poleſtatem? Nam te ac qiiem eorum afuturum putas= 4 vt per te alium, fed vt per alique cantur, laborare? At enim[olumjd est, vt me Si- culi maximeè velint: alterum illud eredo obſeurtum eſtaquo Verres minimè fe aciufarivelit« Ecquis vnquam tam palam de honor e, tam vehementer de falute[uacontendit guam ille atque illius amici: yt nehac mihidelatiodetur? Sunt muita; que Verres in mne eſſe arbꝛtratur, quæ ſcit in te, Q Cecili non 23 eſſe:quæ cutuſuodi in vttaque neftinin funtypat- lo poſt comme morabo. N unc tautum id dicam, guod tacit us tu mihi aſſentiare, nullam rem in mẽ ofès n te ipſuim vlei LIBER E efle,quamille contemnat:nullam in te,quam perti- meſ⸗ at. Ita g, magnus ile defenfor,& aiyicus eins tibi Horte nfius fuf agatter, me oppugni er: ab iudicibus petit, yi tu mihi anteponare, C ait hoc fe honestè f. e vila inui⸗ E aihe yla ofenfione co ntendere. Non enim, quitssllud peto quod fo- mvehemenț:i uscontendiimpe trang, rems yè luatur:non peto.ſeſ ꝝc abhoc potiue, quàm ab mthi hoc:concede, guod fan cuſetur, id peto. B. Lquον haneſtum, quod non imiidioſum: quod cum deder ifine vllo tuo peric ulo fineinf: mia illud ded Ma ıbfoluatur, cuius ego caufalaboro, T 24 Et ai Ma liquis metus as liunus fit adgrati- a,i í S huib s oftendi tabell 4s a non enim fingulos ferre[ena constituere, ceratam vni- 4, nonillainfa- propter Verrem labo- aè res tota deleđat.vi- ibus quos adhuc elufit, fi iñ pro nihilo putauit accufandi voluntas ortes ſbectatocq; homines translatæſit, ſe cys a 0 on poſſe. nte denuncio, fi me caufam hanc vos lueritis rationem illi defendenditotameffe andam,& ita tamen SE aS meliore iore conditione fit,quam qua ipfe effe vult: Yyrimtetur homineseos, quosipfe vidit amplif- fimos,L. Craſſum& M. Antonium, qui nibil fe 15 arbi- x Huic egobomi-, s quos non fine caufa con stemfit 7 IN VERREM arbitrabantur ad iudicia caufafy, amicoruns preterfi C& ingenium aſt erre oportere. nilul erit quod WE agente arbitretur iudicium fine mag- 26 nomultorum perigylo poffe corrumpi Ego in hoc iudicio Mihi Siculo caufam rot am, pa- puli Ro. ſuſceptam eſße arbitror: vt mihi non vnus homo mproltus opplimendus ſtt, id quod Siculi pe- tiuerunt:` fed onninfiniæabitas, id quod Pop: Ro. iam dudum flagitat extinguenda atque delena dafit.inquo cgoquid eniti, aut quid efficere pof- ſim, malo in aliorum ſbe rehinquere, quaàm in ora- 27tione mea ponere.Tu verè, Caciliqguid papes quo tempore, aut qua in re non modò ſpecimen caterit aliquod dedidtirſed tũtè tui periculum feciſtièꝰ In mentem tibi non venit, quid negotij ſit cauſam pt- blicam fulſtineretvitam alterius totam explicared atq, eam non modò in animis iudi um, ſed etiam in oculu, conſpectug, omnium exponere? ſociorum falutem commoda prouinciarum, vimlegum, ęra- uitatem iudiciorum defendere è Cognoſce ex me, quoniam hoc primum tempus diſcendi nactu es quam multaefe oporteatin eo qui alterum ac- cuſet:ex quibus ſi vnum aliquod in te cognoueri, ego iam tibiipſe iſtuc quod expetis, mea voluntate concedam. Primum integritatem atque inno- centiam ſingularem. nihil eſt enim quoct minus fe- rendum fit quàm rationem ab altero vite repoſce- 28re eum, qui non poßit ſua reldere,* Hic ego de te plura non dicam vnum illud credo, omnes animad- uertere, te adhuc ab nullis, nifià Sicalis potuiffe ceg- ye AG IMGICINI px menon Awies cefeest. Ii gut entum O IN erth depri den pum efeà Verre MCeuiiumß EIT Verre cumilo f cognoſci: Siculos hoc dicere, cum eidem ſint ira- ti, cui tute inimicuim̃ eſſe dicis, ſeſe tamen te acto- ve ad iudicium non affuturos. Quare negent, g” ex menon audies:hos patere id fufhicari, quod ne- E ceſſe eſt.-Illi quidem,vt eft hominum genus nimis d= cutum&> fufhiciofum, non teex Sicilia litterasin i Verh deportarevelle arbitrantur, fed cumýf- H f 4 dem litteris illius Pretura€ tus a Questura cõfigna- 1 pom i tajit, aſbortare te velle ex Sicilia litteras fufpican-29 tur. Deinde accuſatorem firmum, verumqle eſſe oportet, Eum ego, fite putem cupereeffe, facilè VEL ngah ga intelli 190 effe n on poſſe. Nerea dico, quæ ſi dicam, seni tamen infirm are non pofis. te ante quam de Sici ajenti i lia decefferis, in gratiam rediffe cum Verre: Po- mtt G cafon tamonem ſcrib⸗ am,& familiaremtuum reten, Wisam expina tum effe àVerreinprouincia, cum tudecederes: ed atiumi.Ceciliumfiatrem tuum lefifimum atque orna- un) ina adolefcentem non modò non adefe, m neque tecum tilas iuiurias perſequi, ſed eſſe cum Cosnafie Verre, cum illo familiarißimè atque amicißimè vi- endi paii uere. Sunt hac,& alia inte falſi accuſatoris gi aben é fignapermulta,gubus ego nunc non ytor. hocdico, jis te opat te fimaximè cupias, tamen verum accuſatorem 30 mes nlont efenonpofe.* Videoenim permulta efe crimina,| quorum tibi focietas cum VERRE eiufmodi eft,| yt ea in accilſando attingere non audeas. Quæri- tur Sicilia tota C. Verrem ab aratoribus cùm è D amr 7 a aé.` des“inku fibi incellamimperauiffet, d cùmef- in poani- fettriticimodis.S. V. profrumento in modios| SPECO ATN manas s à 5 sh) iai wef ſingulos, duodenos ſeſtertios exegiſſe. Magnum cri- f MEB, ajil f Ki Ni IN VERREM men inpenspecunia furtum impudens, iniuria non Fererd-ego hoc yno crimine illum condemnem ne- l 3! cefe et.*Tu,Cecili 1u facies? Vtrum hoc tan- iii tum crimenpratermittes? an obijcies? Si obij ci- es, ill ne alteri crimini dabis pn eodem tempore ia tu ipfe fecifti? audebis ita ai- |l cuſare alterum, vt quo minus tute contemniie;re- N cufarenonpofis? Si pratermirtes, qualis eritifia IM tua accuſatio, qua domeſtici per riculi metu, certiſ- nis. non modo fufpicienem, ionem ipfam pertimeftat? f. i in eadem y ; i fimi C maximi crin verum etiam m PEN 3? Emptum est ex umentun: ab Siculis Preto- g reVerre 4 umento pecuma omnts[oluta nor oc crimeninV erre My graue ine n elt or son gri o nullum. er 1 enimtu Quæ- am tu trad y qua etiam ne quan Gt maea apente,te act for, pecumam public ſi cuperet Prator, t ji gnaexpartetu a poteftas erat. Huius qioque igitur | criministeaccufante mentio nulla fiet ilebi KD roto iudicio de maximis& not ji li a a e As Okt. i cr iniurijs. Mib: crede, Cecili, na e$ Hii fando haarova defendere is, qüi cumy | 3ʒ num ſocietate coniunctus eft,*¥ 93——— 4 cilli- l i tatibus pro fumento pecumam exegerunt. Qui 1? A hoc Verre Pretore factum eſt folum non, fedet- fa tam neftore Cecilio. Qui digitur datius es huic | crimim, quod& potuisti prohibere ne fieret,& | debuifliżan torum idrelingues? Ergo id omnino ii Verresiniudicio fuonon audiet, quod cum facie- hat, quemadmodum defenſurus eſſet, non reperie- bat. de mir spenn hefi(h dicerem. i yi deme opinioni Maru id ionaid ci A LIBER-I bat. Atque e go hec, quæ in medio poſita ſunt com- memoro. Sunt alia magis occulta furta queille, vt istius credoanimos ata imbetusretardaret; cum Quaſtore ſuo benieniſimè communicauit.* Hæc 34 tu ſcis ad me eſſe delata, quæ ſi velim proferre, Facile onines intelligent, vobis inter vos EoI voluntatemfuiſe coniuniam, ſed nepredam qüi- dem adhuc eſſe diuiſam. Quapropter ſi tibi iudici- ium poſtulas dariſquod tecum vnaffecerit, concedoʒ ſi id legepermittitur: ſin auten ſatione di- cimus, coucellas oportet ys, git nuko fuo peccato fi m impediuntur, Juo minus alterius peccata demon- gtrare poſunt. xAc vidè quantum interfuturumfit 35 inter meam átq, tâm accuſationem. Ego etiam quæ tu ſine Verrè commiſiſti, Verri crimini datu- 7ſu m quod te ñon probibuerit, cum fummam ip- fe haberet pöreftatem:tu contra, ue q̃uæ ille quidem Fecit, obijcies, ne quà eæ parte coniunctus cum eo re- periare. Quid illa, Cæcili? contemnendane viden- tur eſſelſine quibus caulſa ſuſtineri, præſertim tan- tá nullo m odo poteſtꝰaliqua facultas gendi, ali- qua dicendi conſuetudo, aliqua in foro, iudicijs, le- Libus, aut ratio, aut exercitatio. intelligo qims i fiopulofo difficils, in loce verfer. nam-cüm omnis Arogantia odigſa eſt tumilla ingeni atque elo- güentia mult molefifıma Quamobrem nihil dico de meo ingemo, neq; eſt quod poßim dicere: neque ſi eſſet, dicerem. aut enim id milu ſati eſt, quod eft deme opinionis, qħicquid eft aut fiid parum eft; ego mains id conmemorando facere non pofum, *De 39 p ili viſa ſunt, q IN VERREM „De te, Cacili, iammèherculè boc extra hanë contentionem certameng, nostrum familiaritet gecumloquar, Tu ipfe quemadmodum existimes pide etiam atg etiam: C tu te collige:& qui ſic, C quid facere poficonfidera Put aſue te poſſe demaximis, acerbifimüg, rebus, cum caufam j fociorum fortunafg, prouintiesius Pop. Rom. gra- uitatem iudici lecumq́; ſuſe eperi, tot ves, tamgra. nes, tam varias, vocejmemoria, conſilio„ingenio, 38 ſuftinerel Purafne te poſſe, glle C. Verres in Qua» ſtura, quæin legatione quain Pretura, que Roma, qus inltalia, quæ in Achaia; Afia, Pamphyliaque paz trårit p ea quemadmodum locis temporibusquë diuiſa ſint, fic cviminibus& oratione diſtingue- reẽ Putaſne poſſe, id quod in eiuſinodi reo maxis ẽ neceſſartum eſt facere, vi qua ille libidinose, qua nefariè, quæ crudeliter fecerit, ea equè acers pac indigna videantar efe ysqm audient, ata ni[enferunt? Magna funt ea, qua dico, mihi crede noli hac contemnere:dicenda, de- mentrandaexplicanda Junt omma caufa non ſolũ exponenda, Jed etiamgrauiter copiofeqúe agens daeſt perſiciendum elt, fiquid agere aut perfice- re vi ,vt homines te non folùumaudiant, verumet- jam libenter Sudiofeğ, audiant:In quo fite Multum naturaadiuuaret, fioptimis à pueritia difciplinis atque artibus ftuduiffes,& n his elaboraſſes, ſi li- terasGrecas Athenis, non Lilybai, Latinas Ro- ma nonin Sicilia ditticifes: tamen efet magnum; tant am cauſam tam expeltatam„& diligenti con- cogitationepral gu toena magi* ran malora 7A, ouantami probus ilmta tined oudn manj enha, fa I4 idnirid, mgutudine p Taboramnibils LIBER I : confequi g> memoria completi,& oratione expos nere, C voce,& viribus ſuſtinere.. Fortaſſe dices, 48 quid?ergo hac in te[untomyia? vtinam quidem efe fent:veruntamen vt effe poffent, magno ftudio mi- bi àpueritiaeS elaboratum. Quòd fi ego hac pra- NaS s A Ca pter magmi¹ι]Rmrerum ac diſicultatem afequi non potui, qui in amni vita nihil aliud egi: quam tyit longe tu te ab his rebus abrſſe arbitrare] quas non modòd antea nunquam cogit aſti, ſed ne unnc Ini- dem, cùm in eas ingrederu, quæ& quanta finr, fuf- lasede picari potes.Lgo, qui, ſicut omnesſciunt, in foro 410 ague) iudichsg, ita verfer, vt eiuſdem ætatis aut nemo,> w laca temporibns aut pauci, plurei cauſas defenderimt,& qui omne y waione kay tempus, quod mihi ab amicorum negotijs datur in in un unt te his ſt udijs laboribioaſue confumam, qna paratior ad eille lhidn pjum forenfem promptiorg; efe poin: tamenita nk deos mihi velim propitios, vt cum illius temporis un- hi venit in mentem,guo dte citato reo mihi dicen- dum ſit, ñᷣon ſolum commoueor animo, ſed etiam mli toto corpore perhorrefco o* iam nunc mente 7$ cogitatione profpicio, quatum ftudia hominum, Gaid gui tomna aturifunt, quantamexpetationen magnitudo iudicij ſit allatura, quantam audito- rum multnudinem C. Verris infanmna concitatu- ra, quant am deniq; audientiam orationi meæ im- probit as illius factura ſit. Qus cum cogito, iam nunc a timed quanam proof enjenehomrum gurdiini- PERE mict infenſic ſunt,& eaſbectatione ommium,& maęnitudiue rerum dignum eloqui poſim. 43 Tu horum nibil metuis, nibil cogitas, nihil lalo- ſas; IN VERREM yas: dr ſi quicl eæ vetere aliqua oratione, louem e- go Optimum Maximum, aut, vellem liferi potuif- fer 1udicesyautyaliquid eiuſmodi ediſcere potueru, yaclarè te paratumin judicium venturum-arhi- traris. Ac fi tibinema reſponſurus eſſet, tamen ipfam caufam, Vt ego arbitror demonfit arenon pofes.* Nunc ne illud quidemtoRitas; tibi cum homine di- Serpo 41TAicendumpRrutißiundo futurum eße certame: qut ci modolifferendum, mödè omnii ora- Fandumg, jit? Cuius ego nge- tione pugnandum cer niumita laudo, vt non pertimeſcam: itapiobo, VE pme ab eo delectari facilis: gulam decipi putem poſ- 7. Nunquam ille me opprimeti onſilio, nunquam lo ärtijicioperuertet, nungjuam ingenio tae fuo la- befattare atque firmare tonabitty. nour omnes hominis petitiones rationeſdus dicendi:: ſapè in iſdem: ſape in contraris caufis verfati fumus. Itá comta meille dicet quamuis fit ingeniofus, vt ñon- nullum etiam de ſuo ingenio iudicium fieri arbitte- 45 tur. re verd, Cacili: quemadmodum fis elufuruss aam omni ratione iaitaturusy videre iam videeré gaotesilte tiliporeſtatem optioncing, J acrus fits vt eligas vtrum velis fatum effe necne, verum ef- fe anfalfum:ytrum dixeris,id contra te futurum., qui tibi aftus quierror, qua tenebre dij immorta- les erunt, homini minimè malo? Quid cum accuſa- tionis tue membra diuidere cæperit, 6 in digiti fuis fingulas partes cauſa conſtit lere? Quid cũ v- numquodgtranfigere,expedireyabfolneretIphe pro- feid metuere incipiesyne innocenti periculi facef= feriso fons. Qudenm jin A dia deonere II! perin commemo poimagjper w comdo um eki iog, diio Nor ornatib J Yv men LApaleiam hominemnon eta tionetyronè*De tanend ſabſlſ quan fatis ateni eumefe bene rol pesna fant omn, aanandicinm fa poun indscium fi LIBER I feris. ¥* Quid cum commiferari, conqueri, Cr ex iliius$ inuidia deonerare aliquid,€” in re traijcere cœ peritꝰ commemorare Quaſtoris cumPratore neceßi- tudinem conſtitutamꝰ morem maiorum? fortis relit ionem? poterifne eins orationis fubire inuidiã? Vi- de modòù etiam atg, etiam confidera:mihi enim yi- detur periculum forene ille non modò yerbis te obe ruat fed gefu ipfo ac motu corporis perftringat a= ciem ingenytuhteg, abinstitutis tuis cogitationi- büs abdui at. Atq hlliuſcè rei iudicium iamconti- 47 huò video futurum. Sienimmihi hodie y eſbonde- ve adhhæc, quæ dico, potueris, ſi ab ifto libro, quem tibi magifter ludi neftio quis ex alienis orationibus compofitum dedit verbo vno difreferis, poffe tecrilli quoq, iudicionon deefe cr caufe atg, oficio tuo faa), tisfacere arbitrabor:fine mecum inhac prolufione”=) nibil fueris, quem teinipfa pugna cumacerrina aduerfario fore putemus? Efko ipfe nihil eſt, nihil potešt:at venit paratus cum fubftriptoribus exerci- tatis& diſerti.eſt tamẽ hoc aliquid, tametſi nõ eſt ſatu, onmibꝰenim rebus u, qui princeps in agëdo eft, ornatifimus Cparatiſimus eſſe debets- V erunta- men.Apuleium efe video proximum ſubſcriptorẽ, hominem non ætate, ſed vfuforenfi atque exercita- tione tyronẽ. Deinde, vt opinor, hiabet Allienũ, hunc 48 tamen à ſub ſellijs:qui quid in dicendo pofiit, nuni quam fatis attendi: inclamando quidem video eum effe benè robuftum,atg, exercitatum. inhoe ſbestus ſunt omnes. hic, ſi tu eris actor cõſtitutus, zotum iudicium ſuſtinebit. Ac ne is quidem tantum K fote ÎN VERKEM thtenlet in dicendo, quantum poteſt: fed conſulet laudi Cexiſtationi tua,& ex eo quod ip ſe pot eſt in flicendo, aliquantil renuttet, vt tu tandem aliquil eße videare. Vt in 44loribis Gracisfieri videmu, ſe- pe illum qui eſt ſecundarum, aut tertiarum partiũ, cum poſeit aliquãto clarius dicere, quam ipſe ptima- mmittere, vt ille pr imc epsquã maxi- yum, multum ſu lLlienus, tibi ſermet, tibi le- mè excellat:fic faciet A d J Vlocinabitur, minus aliquato contëdet,quam poteft, Iam hoc conſiderate, cuiusmodi accuſatores in tã- to iudicio ſimus habituri, cum& ipe Allienus ex es Facultate fi quam habet, aliquantũ detracturus fit, d Cecilin tüm denig fe aliquid futurumputet, fi Allienus minꝰ vehemẽsfusrit E ſibi primas in dice- do partes conceſſerit. Quartum quẽ ſit habiturus, nab video, niſi quem fortè ex illo grege Oratorum, qui ſubſcriptionem ſibi poſtularunt, cuic unq, vos dela. o tionem dediſſetu.xex quibus aliemiſuimis hominilis ita paratus venis, vt tibi hofpes aliquis fit recipiens dus. Quibus ego ñon fum tantum honorem habituris vt ad ca, qua dixerint, certo loco, aut ſigillatim v- nicuiqʒ reſponde am ſic bneuiter, quoniam non cõſul⸗ ro, ſed caſu ineorum mentionẽ incilli:quaſi prateli- ens ſatüfaciam vniueyſis. Tant ane vobis inopiá vi- deor effe amicorum, Yt mihinon ex lis, quos inecun adduxerim, ſed de populo ſubſcriptor addatureꝰ vo- bi autem tanta inopia reorum est,vt mihi cauſam præripere conemini potius, quamn aliquos àcolum⸗ saga Menia vefir ordinis reos reperiatis.* Custo- dem inqun, Tullo me apponite. Quidꝰ mibi quam mul⸗ Nadcuνιu fitam, guignan TT qil pedeam gaw multa fnt nte ; f fnocapat elje $ á F bas duipotestt rufis© videor h vefponfúram; aui fite refè n hincd Qu g b fecftYerrem Te cum onmibus: num exuma cy tali vlore fun Bu iuti per Pisid gginea taar inleg ĝar(olere ond Walii in go i qu alterin, ihe Hhtqueri folere permi oportere qis e n Ki au, MA ti —＋ pki rags Ni w ry 14 qg 0st- x mi n 9⁴ LIBER f multis cuſtodib us opis erit, fite femel àd meds capſas admiſero! qui non ſolum ne quid enun- ties, ſed etiam ne quid auſeras, cuſtodiendus fis. Sed deifto cuftodetoto fic vobis breuißimè reſpondebo, non efehos tales viros commiſſros, vt ad cauſam t antam à ms ſuſceptam, mihi cre- litam, quiſſuuam ſubſcriptor me inuito aſpirare poſ- fit. Et enim ſides men cuſtodem repudiat, Ailigentia hec ulatorem reformidat.* lerum vt adte, Ca- ciliredeam, quam multa te deficiant, vides,; quia multa ſint inte, qua reus nocens in ccuſatore ſuo cnpiat eſſe, prefectò iam intelligis> Qnid ad hec dici poteſtꝰ non enim quæros, quid tu dictu- rus ſis: video nihi non te, ſed hunc librumeſſo vefþonfürum; quem monitor tuus hic tenet. qui ſi te rettè monere volet; ſuadebit tili, vt hinc diſc eilas, ne que mibi verbum vllum reſſonde as. Nuid enim dicesdꝰan id quod dictit as, iniuriam ti- bi feciffe Verrem? arbitròr.neg, enim effet verifimi. le, cum omnibus Siculis faceret iniurias, te illi v- mum eximium, cui conſuleret, fuiße.* Sed cateri Si- culi vltorem ſuarum iniuriarum inuenerunt:tu dũ tuas iniurias per te, id quod nõ potes, perſequi cona- ris, id agisʒvt caterorum quoq;ʒ iniuriæ ſint impuni- tæ atq́; inultæ:-& hoc tepraterit, non id ſolum ſpe- clari ſolere, qui debeat, ſed e tiam ilud, qui poſut Vlciſci. In quo vtrunq; ſit, eum ſuperiorem eſie: in Juo alterum, in eo non quid is velit, ſed quid faceré Pofit. queri ſolere. Ouod ſi ei potiſimum cenſet permitti oporters accuſandipoteſtatem, cui ma- K2 Ga ji? 33 IN VERREM imam.V erres imiuriam fecerit: ytrumtandem cenfes hos Iudices gramus ferre oportere,te abil. lo effe lafum,anprouinciam Siciliam efe vexatam ai perditam? Opinor concedis multò hoc&effe gra- niùs ó ab omnibus ferri graniùs oportere. Conce- deigitur,yt tibi anteponatur in accu ando prouin- cia:nam prouincia áccufat eum iè agit cauſam, quẽ ſibe illa defenſorem ſui uris, vltorem iniiſ iarum, adlorem totniu cauſeæ adloptauit. At eam tiliC. Ver- $5 res ecit imuriam,gueceterorum qog, animos of; Juοꝗq. fet alrenoincommödo c òmmouerë.minimè: nam id qüog adren pertinere arbitror qualis iniuria di- catur, qua caufa inimicitiarum profer atur:Cognof- cite eù me:namistea e profed nifi planè nuhil ſa- pit, nun qi am proferet Agonis eft quadam Libybæ- tána libërta Veneris Eryeme,gue mulier ante hunc Qr sfl orë copiofa planè czlocpplesfuit.Ab hbacpre- fectus antoni guidar fjfphöntácðs ſetuos alduce- hat per iniƷũʒ quibus ſe inclaſſe vti velle dice- hat Tum illa,vt mos in Sicilra est omniumV enereo. nn G eoruingu: AV enerë fe liberauerunt,vt pra- Íigione!n Veneri nomenq; obijceret, di- omnia fua Veneris effe.*V bilor Qua ori sèiiro:ro optimo'homini áquifimonunciatum ? vöcariadfe Agöñidemiübei iüdicim dat ſta- ih lipaiereteam ſe& fua Veneris efe dixiffe, 1- dn ini Reciperatoresid quod ñecefjeerat. nege- niin eyat cuqiiam dubium, qiin illa dixiffer-in pof: ſeßionem bonorum mulieris mittit:ipfam Veneriin ſerunutem adiudicat. deimde bona vendit, pecuni- Aih pu redigit, 1t mine Agony t omnes t pertalite: beum Verter! t tinar ovet C pos omnes admi Muti, guid i bonmumexigi herú calamitatem banem coercenki fe iteruitry"i è bo, quominwsy Wriequidemyga wit ouid habes woa mode muhi j apud je 926⸗&nauit, vtrum te perfidioſum, an Pehr orem exiflımarimáuisèvideo effe neceſ- pit peii LIBER L dm redigit. Ita dum pecuniamancipia Venerisnas mine Agonis ac religione retmere vult, fortunas omnes libertatëg,[uamistius imuria perdidit Lily- beun Verres ye nit poſtea, rem cognoſcit, factim improbat cogit Quaftorë fuum pecuniam qguamexA-| gonidis bonis redegifet eam mulieri omnem| 57 i annumerare reddere. ¥ Eft adbuc, id quod[i yos omnes admirari yideo non Verres, ſed Q. Mutius. quid enim facere poruit elegantius ad hominum exiſtimationẽꝰaquiusad leuandam mu- lieris calamitatem? vehementius ad Quæſtoris li- bidinem coercendam? Summe hæc onmiàa mihi vide nt ur eſſe laudanda. Sed renentè è, vestigio exhomine tanquam aliquo Circedpoclo, fais eſt Verres: redit ad ſa atque ad mores ſuot. nam ex illa pecunia magnam partem ad ſe vertit, mu- lieri reddidit quantulum viſum.x Hic tuſilæ- 58 ſum te à Verre eſſes dicec, patiar,& concedam: fi f iniuriam tibi factam quereris, defendam,& ue- gabo. Deinde de iniuria quæ tibi facta ſit, neminem noſtrum SGauiorem vindicem eſſe oportet, quam te- ipfum cui facla dicitur. Si tucum illo poſteæ in gra- tiamredifti y fidomiillius aliquoties fuisti, fiille, fealterütrum. Sed egotecumineo nonpugnae bo, quominus vtrumyelis eligas.“Quid fi neim- jurie quidem,qua tibi abillo factaſit, cauſa rema- net? quidhabes,quod pokis dicere, quamobrem non mode mihi, fed cuiquam anteponáre? nifi e forte IN VERREM l fortè illud, quod dicturm te effe audio Quaftorē ile liusfuifequa caufa grauis effet£ certares mecum vter noſtrum illi amic ior eſſe deberet: m contentis one fuftipiendarum inimicitiarum, ridiculum eſt putare causă necefitudinisad inferendum periculũ 60 iuſtã videri oportere.” Etenim fi plurimas à tuobræ- tore iniurias accepiſſes, tamen cas ferendo maiorem laudem, quam vlciſcendo mererere. Cumwverò nullũ illius in vit a rectius factum ſit, qulam id quod tu init- riam appellas: hi ſtatuent hanc cauſam, quam ne in alio quidem probar ent, in te iu sam ad necefitudi- në violandamvideri?qui ffumnamiņiuriam ab illo accepisti, tamen quoniam Quastor eius fuifti, nö por tes eum ſine vlla vituperationè accuſare: ſi verd null a tibi facta eſt iniuria ſine ſcelere eum ac cuſare non pates. Quare cum incertum fit de iuiuria:quem- quam effe borum putas quinon malit te ſine vitupe- 61 ratione, quàm cum fi elere diſcederetꝰ At vide quid differat inter meam opiuionem ac tuam. tU ca om- nibs inferior fis, hacynain retemihi antefere | yi putas oportere, quòùd Questor iilius fueris: ego i E fi fuperior ceteris rebus eſſes,te hanc vnam ob cai- 4 famaccufatoremrepudiari putarem oportere. Sig | enim àa maioribus noftri accepimus, Pratorem Qua- i ftori fuo parentis loco effe opartere:nullam nég, tr A. friorem meg grauiorem caufam necefitudinis pefe 4 j $ reperiri, quam coniunctionem fortis, quàm prouin- | ciæ, qu am officij, quam pullicam muneris ſocieta- ſaã tem.Quamobrem ſi iure eum popis aciufare, tame çumistibipayëntis numero fuiffet y idpiè facere pon in L Flaccum ue aumumnemo pri fedmelit fov adieam compro! C. Iulio conen iji tu alatti anii penosa Sii f profos p numcomodut fi lere operan tt 4 povabili vide Hm aceptai LIBER 1. non poſſes.cum verd neq; iniuriam acceperi,& Pra" torituopericulum crees fatearis neceffe esf, te illi iniustum impiuma, bellum inferre conari. Etemm iſta Quæſtura ad eam rem valet, vt elaborandum ti- bi in ratione reddenda ſit, quamobrem, qui Quæ- fror eius fueris, accuſes: non vt ob eam ipſam cau- ſam poſt ulandum ſit, vt tibi potißſimum accuſatio detur. Neq, verò vnquam venit in contentionem de accilſando qui Quaſtor fuiſſet, quin repudiaretur. x3 Itag, neq, L. Philoni in C. Seruilium nomini defe- yendipoteftasest data, negueM. Aurelio Scauro inL.Flaccum,neg, Cn. Pompeioin T. Albutium: quorum nemo propter indignitatem repudiatus eſt, fedne libido violande necefitudinis autoritate iudicum comprobaretur. Atq; ile On. Pöpeius ita cũ C. Iulio contendit, vt tu mecum. Quæſtor enim Albu, tij fuerat, vttu Verri. Iulius hoc ſecum autorita- tis adaecufandum afferebat, quèd yghoc tempo- renosab Sicülis, fictumille aý Sdrdy rogatus ad caufamacceferat. Semper haec caufa plurimuin valuit femper Hac ratio accuſandi fuit honeſtiſima pro fesġs,pro falute prouincie, pra exterară natio- num cõmodi inimicitias ſuſcipere, ad periculũ ac- cedere, operám ftudium, laborem interponere.” Et- enim fi probabilis eft eorum caufa, qui imurias fuas perfequi volunt quain re dolori fuo,ng Reip. cõmodis eruiunt:quanto ila cauſa honeſtior, quæ non ſolũ probabilis videri, fedetiagrata effe dehet ,nullapri- patim accepta iniuria,fociorum ata, amicort Po.R, K 4 dola- 64 IN VERREM i dolore atque iniurijscommoueri?ꝰ Nuper cum in P. Cabinum vir fortißimus& innoc entiſimus L. Piſa | delationẽ nominis poſtulat,& contia Q. Cacilus pe-: teret; ſe veteres inimicit iat iãdiu ſuſceptas per- ſequi diceret cum autoritas et dignitas Piſonis Va- lebat plurimum, tumilla erat cauſa iu fuſuma, uod 5 eum fibi Ai hæi patronũ aAdoptarant,“ etenim cũ lex ipſa de pecunijs repetundis ſoctor um atġ, amicorum Po. K. cauſa parata ſit, iniquũ eft non eum legis iudi. cijg actorem idoneum maxime putari, quem actorẽ cauſa ſua ſocij,defenſoremq; fortunarum ſuarũ po. tißimum eſſe voluerunt. An quod åd cõmemorandũ eft honeftius, id ad probandi non mms ltò videri llebet Suiu?Vtra igit ur eſt ſulendidior? vtra illuſtrior cõ. me mor atꝛoꝰAccuſaui eum, quicum Qula ſtor ſueram, quicum me fors confuetudog, maiorum, quicum me deorum haminũꝗ, iudiciu coniunxerat. an accuuſaui rogatu ſocorum atque amicoruim? delectus fum ab vniuerſa prouinc ia, qui eius iura fortunasq; defene a derem. Dubitare quiſquam potelt, quin hoc honeſtius fit eorum caufa apud guos Quajtor fueris, quàm lii] 6 eum cuins Questor fueris accufare? Clarifimı viri N nofreciuitaris temporibus optimis hoc fibi amplifte mam pülcherrimumg ducebant ab hojpitibws cliens O N tibusg,[uis ab exteri nationibus que in amicitiam Hoi Rop Ro.ditionemá, effent murisspropulfare: edz ia umg, fortunas defendere.:Catonem ilum fapt- | 67 entem clarifimum virum et prudentifimum cum ii multis oranes imimicitias gefiffe accepimus,propter Hifþanorum apud quos Conful fuerat y iniurias.” Nuper buusmperi g tur nemo un. homine parsi lä cje mitati puii accufate Lady f pende pa ur, cam j Pa Cona jed myly LIBER T. Nuper Ca. Domitium[cimus Decimo Syllano diem dixiſſe propter vnius hominis Egritemari paterni á- miciatg, hofbitis iniurias. Neg, enim magisanimos hominum nocentium res vnquam vlla cominotit, quam hæc maioru mconj ſauctudo longo interuallo re- peiitaat relata. fociorum querimonia delate âd hommem non inertiſumum ſuſceptæ ab eo, qui vi- deba ițeorymj fidè diligentiag, fua poffe- -YLA defendere.” Hac timeni bomined,boc laborant, hoc 63 inſtitui atq; adeò inſtitutumreferri ac renouari mole ſlè ferunt. putant fore, vti, ſi paulatim hæccon. ſuetudo ſerpere acpdite cœpęrit, per homines ho- neſt ſimos virosꝗ fortiſimos, non unperitos adu- leſcentulos, aut illiuſmodi quadruplatores leges iudiciaq; adminiſtrentu.*x. Cuius conſuetudinis 69 atq́; inſtuuti patres maieresq; noſtros non pœnite- bat, tum cum P. Lentilis v o gory ncas S Senatus fuit, accuſabat M. 40 qltuin uo Eißtore C Rutihio Rufo:aut cum P, Afin a anai rtute, fortuna, gloria, ſebus geſtis ampliſimus, poſt eaquam bis Con S. ſul&Cenſorfuerat, L. Cottam in iullicium vocabat. Iure tum florebat popul$ Rom. nomen aure autoritas huius imperij, ciui tatisque maleſtas grauis habeba- tur nemo mirabålurin Africane illo quod in ne nũc homine pi aruis opibus ac facultatibus predito; fimu- lãt fefe mirari, cum moleftè ferät. Nidſibiiſte 70 vultꝰ accuſatoremme ſe exiſtimari, qui antea de- fendere onfueuerarènunc praefertim eaiam atate, cum Acdilitatem p petat? Ego verꝰ& atatis non mo- do mea, ſed multo etiam fuperioris,& honoris am~ K5 pliſſimi 4 Ah IN VERREM plißnni puto eſſe„ C accuſare improbas& miſe. fanfre sanin defendere:. Et profectò aut pemi l A boc remedium e_agrateac propèdefperatareipe| fuumph iudicijq; corruptis ac contaminatu paucorum td, vitioac turpitudine_ homines ad legum defenfio-| im Jem dicioramg, autoritatem quam honeftifie| upp “moset mtegrrimos sdileni iGimosg, accedere:| mip — ait, piehot quidemprodeffe poterit, p profecto nul. rf ia vnquam medicina his tot incommodis yeperietur, CCulunane 71˙** Nulla falus Reip. maior eft, quam eos quialtes:Ẹ} ramt yumaccufant non minus de laude debonore,defas| ma ſita, qua millas qui accufa antur, de capite ac for- A tunis fuis pertimefcere. Itag femper ý diligentifi- f me laboriofifimeg, accujarunt; gui feipfosini dif> } crimen exiſtimationi⸗ venire arbitrati ſunt.Ouam- nat obrem hoc ſtatuere, aa debetis, Q. Cac ilium, ENE de quonulla vnquamopinio fuerit, å, in bog l F | d3 | å ipfo iydicioe expectatio A fit, quineg, vt antè i I i ow A, ADA ne g vtirel liqui tem- poris[þema confirm Sibani non nimis hanc cata Hi fam ſeuere, non nimis accuratè>? non nimis dili- fi. gter attarum. babetenim nihi l quod inofenfone aE deperdat, vt turpi fimè Sagitiofifime g Gifte- | dat: nihil de fuis veférivus ornamentis requiret. AANI 7? A nobis multos oblides habet P. Ro. quos vt in- columes conferuare, tueri 3 confirmare,ac recie perare poſimo, omniratione evit dimicandum., babet bonorem yquempetimus: habet(þem, quam propofitam nobi habemus: habet exifumationë mal, humano conj v0ſudore, laborervigilj ⁊q; colleclã, vt ſi in hac ne olaran yobi fa z Fa LIBER I. keas ſa noſtrumofſcium ac diligentiam probauerimus, PEA héc que dixi; retinere per Pop. Ro. incolumia ac| a T ſalua poßimus:ſi tãtulum oſfenſum titubatumq; ſt,[i ytet, quefingulatim ac dit collecta funi> Vno : tempore ymuerfa perdamus.* Quapropter, ludi- 73 AT ces veſtrum eſt quem exıStimetis facili- Sy mè poffe magnitgdinem caufe àc iudicij ſutine- Py: paje re ieaiaia. Vosfi mihi -Cecilium antepofneritis, e me dignitate fupe- yatüm non arbitrabor: opul, Roman, ne tam honeſt am, ſeueram, Airesia ufati- onem neg, vobis placuiffe, negi ordini veſtro places “panga ve arbitretur, prouidete, mense A CCVSATIONIS INC. VERREM LI- j“ BER II. A hii SEV- ACTIO i. ORATIO V. J \VOD erat optandummaximè, Iadi- I ces,& quod vnum ad inuidiam ve- r ordinis infamiamque iudiciorum a s. g 3| edandum maximèpertinebat, id non| Su humano confilio fed propè diuinitus datum atque oblatum yobis fummo feip. tempere videtur, Inue⸗ IN VẸRREM Inueterauit enim iam opinio pernicioſa Rêi, vobisquje periculoſa, quenonmodò Rome, ſed& apud exterasnationes omnium fermone percre- buit:his iudicis quenunc fint, pecuniofumhomi- nem, quamuis ſit nocens, neminem poffe damnari, *Nunc in ipſo diſcrimine ordinis iudiciorumq; ve- ſtrorum, cum ſint parati, qui concionibus© legi- bus hanc inuidiam Senatus inſlammare conentur, veus in iudicium adductus eit. C. Ferres, homo vita atq factis, omnium iam opinione damnatus, pecunie magnitudine, fua fhe, ac praedicatione ab- folutus. Huic ego caufa, 1udices,cum fumma volun- tate& exyc clatione Populi Rom. atoy accefi non ed yt infamie com- minem in guo orum amifam, Karti ae ati facere ex- vt augerem inuidiam or dinis muni ſucturreret z. adduxi en reconciliare exi Fimationem it o in gratiacum populo Roman redire ingratia cum pop ulo Ron i teris nationibus pofeti:depectlazore arary, vexa- torem Afia atq; Pamphylig,predonemiure vrbani, labem atque perniciem prouincie Sicilie.* De quo 2 1 fivos feuerèreligiofeq; iudicaueritis, autoritas ea, quain vobis remanere debet, haerebit. Siniskius int gentes diuitia iudiciorumreligionem, veritatemqʒ Perſregerint: ego hoc tamen aſſequar, vt tudictum potins Reip-quam aug reus iudicibus, aut accilſa- tor reo defuiſſe videatur. Equidem vt de me confi- tear ludices, cùm multemibià C. Verreimfidia serra mariq; fatta fint, quas partım mea diligentia deuitarim, partim amicorum Hudio, afficioq repu- lerim:nunquam tamen, neqʒ tãtum periculum ibi adire veien. j yetere ac dinti pendimtempi demin Siika inienit ſfe g m pofila Brosdufum ou; Pinnaginta di MT Ken , gag Jatt. p pes bhf: EWAN S Lh aep tisu joana m r gi kami LIBER II. alire viſus ſum, neq;ʒ tant operè pert imui, vt nunc in ipſo iudicio.x Neq;ʒ tãtum ine expectatio accuſatio- nis mea, cõcur ſusqʒ tãtæ multitudinis, quil e go rebꝰ vehlementißimè perturbor, commouet, quãtum iſtins inſidia nefariæ, quas vuo tempore mihi, vobis, M. Glabrioni Pratori focis, exteris nationibus ordini, nommi deniq; Senatorio facere conatur, qui ita di- ctitatjs eſſe metuẽdum, qui quod ipis ſolis ſatis eſ- ſet, ſurripuiſſent: ſe tantum rapuiſſe, vt id multis ſatis eſſe poſßit. nihil eſſe tam ſanctum, quod nõ vio- lare, nihil tàm munitum, quod non eæpugnari pecu. nia pofit.* Quòd fi quàm audax eft ad conandum, tam eſſet obſcurus in agendo, fortaſſe alijua inre noꝶ aliquãdo fefelliſſet. verum hoc adhuc percõmo- de cadit, quod cùm incredibili eius audacia lin- gularis ſtultitia coniuncta eſt. Nam vt apertis in corripiendis pecunijs fuit„ ſic inſpè corrumpendi iudicij perſhicua ſuia conſilia, conatiqʒ omnibus fecit. Semel ait ſe in vita pertimiiſſẽ; tum cùm primum reus à me factüs ſit: quod cumè prouinsia ſec ens eſſet, inuidiaq;& infamia noñ recenti, ſed vetere ac diuturnaflagraret, tũ ad iudicium corrũ- pendum tempus alienum oſfenderet. Itaqʒ cùm ego õ diem in Sicilia inquirendi perexiguã poſtulauiſos, inuenit iſte, qui ſibt in Acharam biduo breuiorem di- em poſtularet: non vt idem conſiceret diligentia,& induſt ria ſua, quòd ego meò labore& vigilijscon- fecutus ſum. Etenim ille Achaicus inquiſitor ne Brunduſium qitidemperuenit: ego Siciliam totam Juinquaſint a diebus ſic obij, vt omnium populorum, prie ÍN VERREM priuatornmq; literas, iniuridsqi cognofterem iyt perſpicuum cuiuis eſſe poſlit, hominem ab iſto quæſi- tum eſſe, non qui ſeũ ſuum adduceret, ſed qui meũ 7 tempus obfideret.* Nune homo audacifiımis atg ae ' mentifimus hoc cogitat: intelligit me tta paratum atq? inſtructum in iudicium venire, vt non modò in auribus vefiris,[ed in oculis omnium fua furtå atg? flagitia depxuris fim: Videt Senatores multos effe teftes audacie fue:videt multos equites Romanas; fiequentes praterea ciues átque focios, quibus ipſe infignes iniurias fecerit: videt etiam tot graues ab amic iſiimis ciuit atibus legationes cum publicis at, 8 toritatibus ae testimonis conuenife.* Que cum ité fint vfque eù de omnibus bonis malè exiftımat:vfqué ed Senatoria iudicia perdita profigataqúe efe at- bitratur, vt hoc palam dictitet, non ſine caufßafe ct- pidumpecuniefwife quonia tantumin pecunia pres fidumezperiatur eſſe:ſeſe( id quod diſicilimum fu eritjtempus ipfum emiſſe iudicij ſui, quo catera facia lius emere piker vt quoniam criminum vim ſubter⸗ fugere nullo modo poter at procellam temporis deui- ? taret.» Quòå fin modò in caufa veri etiãin aliquo Í i| honesto praſidio, aut in alicuiis eloquentia aut gra. tia[þem aliquam collocaſſet, profectò non hæc omnid EN colligeret atq aucuparetur: non vſque ed deſpice⸗ Lomi ret, contemmeretque ordinem Senatorium, vt arbi⸗ tratu eius deligeretur eæ Senatu: qui reus fieret: i ipi j É r h f Í iii qui dum bic, quæ opus eſſent, compar aret, cauſæm in- 10 terea amte eum diceret.“ Quibus ego rebus quid iſte ſperet,& quò animũ intendat, facilè perſpicio: quã- obreni malefis ald deferunt fede tiura Mbang speriin dedo Kr MG Miicia in CIBER""IN ohrem verd ſe confidat aliquid perficere polſt hoc Glabrionem Pratore,& hoc conſilio intelligere non pofum. Vnum ilud intelligo, quod Pretor in re- iectione iudicum iudicauit, ea fpe istum faife pre- ditum, uvt ommem rationem ſalutis in pecunia po- neret: hoc etepto præſidio, vt nullam ſibi remad. iuument ofore arbitraretur. Etenim quod eſt inge- mumn tantumꝰ quæ tanta faculta⸗ licendi& C& co- pia, quæ iſtius vitam tòt vi itüsflagi týsi; conuictam, iampridlein omninin voluntate— iteig tamnatiy AlGUAEEY. nere” Cms vi adolef- li centie maculas inon jiniasg; Peeran CN maenife* Qua cu primiis gr dilus honori y quid aliud habet in fe nifi ndl niina Cn. Ca bonẽ ſpoliatum à Questore fuo pecu Dia Nib i pikrata lica anudatum© proditum Cõfulë?defertan exere proninciam? fortis necefitudinë,reli-s fione qúe valat3?C kees etium fait Afia r totiusól p Sa Miæ: sås multas dğà pateráfi mos plurimas yrbes, onmia fana depeculatus eſt: E ùn inn. Do! lahellam ſcelus ſuum ilad priftinuns yenouaiutt et i? nftauranit Qiie Torium: cum eum. cui leğatus> pr Quaftore fuiffe t, E ininuidiam fuit malefici ğs addu xit, C& in ipſis periculi non ſolum dleſeruit, ſed etižioppugni Aint a prodidir.ccuiuskro i2— tura vrlana adiu fac rarumfuit, publicorumgiezda speritin depopiilatió: ſimul in iune dicends bono- tum poſſeſionumaqtte contra omnium inſtituta ad- —— a ossosa: owi À í> i A l monitiia dlictio,& condonatio. Iam verd omnium vitiorum ai x adi fiorumplurima& inaxima conſtituit monumen- o Omow pr ta& indicia in prouincia bicilia: quam iſte per tri- ennium 41 ámi IN VERREM enninum itavexanit ac perdidit, vtea reftituit in antiquum Statum nullo modopofit: vix autem per multosannos, innocentesgúe Praetores aliqua ex parte recreari aliquando poffe yideátur.*Hoc pre- tore Siculi neque fuas leges,neque nostraSenatus- conſalta, neque conimunia iura tenuerunt:tantum ſuiſque habet in Sicilia, quantuim homninis auariſi- mi& libidinoſißimi aut imprudentiam ſubterfu⸗ git, aut ſatiet ati ſuperfuit. Nulla res per trienni- um, niſi ad nut ium istius iudicata eſt. nulla restam tyia cuiuſquamatq; uuit afuit. quæ non alied, impe- rio iſtius abiudicaretur. junumerabiles pecuniæex aratorum bonis nous nefarioqule inſtituto coacta: ſocij idelißimi in hjo tium nuimero exiſtimati: ci. 1 Romani ſeruilem in modum cſucidti C necati: i propter pecuniam iudicio li- mi abſentes teifas homines nocentiſim herati:honeſtiſimi atq; nteger? Aindicta cauſa damnati atquẽ ciecti: portus mi- niim máxima tutiſumaqʒ vrbes, pirat s predo- nibusq patefaa:nautamilitefy; Siculorum, foch nostri atq; amicifame necati: clafes optime atque opporzum fima cum magna ignominia Pop. Rom. ſe Cperditæ. Idem iſte Prætor monumẽta an- ngu:funa partim Regum locupletf morum, quæ illi „Amento vrbibus eſſe voluerunt, partim etiam nrorum Imperatorum, quæ victores ciuitatibus S: ulis aut dederunt, aut tradiderunt, Ppoliauit, nudanitgúe omnia. Neq; hoc folum in Stapuis publi- cu ornamètify; feat fedetiam delubra omnia fan- ctiſimis religionibus con/ecrata depeculat us es, Deum pei demg MiA f pý, migu s humin t le morare puli em cGmemotdi perca, UA pii ugeg mempecitnt og noti funt:fimal imtereaaliud fpem nunc habe atertan, ludi tesabeo conflit mime prouinci s grandi pei pianijque ad es LIBER II. Deũ deniq; nullũ Siculis, qui ei paulò magis aſt abra atq, antiquo artificio factus videretur, reliquit. In ſtupris verò, et flagitijs nefarias eius libidines cõme- morare pudore deterreor: fimul illorum calamitas tem cõmemorando augere nolo, quibus liberos con- iuge sq;, ſulas inte gras ab iſtius petulantia cõſeruare non licitum eft.” At enim hac ita cūmifa süt ábiftoy ze yt non cognita fint ab omnibus. Hominë effe arbitror P neminem, guinome istius audierit, quin faa quoqs ai eius nefaria comemorare poffit, yt mihi magis timë~ a dumfit, ñe multa cfimina praetermittere, quam ne| qua in iſtum ſingere eæiſtimer. Neq; enim mihi vi- detur hec multitudo, quæ ad audiendũ cõuenit, cag- noſcere ex me cauſam voliiße: ſed ea quæ ſcit, mecũ recognoſcere. Quæ cum itaſint, iſte homo amens ac perditus alia mecũ tatione pugnat. non id agitur, vt alicuius eloquentiam milu opponat: non gratia, non autoritate cuiuſquam, nõ potentiam nititur: ſimulat his ferebi cõfidere, ſed video quid agat, neq;, enim ágit occultifımè, proponit inania mihi nobilitatis, hoc eft hominum arrogantium nomina qui non tam ine impediunt;quòd nobiles[unt quàm adiuuant ꝙ. noti ſunt:ſimulat ſe eorum præſidio confidere, cum interea aliud quiddam iamdiu machinetur. Quam fpem nunc habeat in manibus&quid moliatur, bre. uiteriam, Iudices exponam: fed prius vt ab initio res ab eo conſtituta ſit, quæſo cognojcite. Vt pri- mum è prouincia redijt, redemptio eſt huius iudic Facta grandi pecunia:manſit in conditione, atque pacto yſque ad eum finem, dum iudices reiecłi ſunt. poftea- 6 — 17 IN VERREM pofteaq damreiettio iudicum faaet, qiodetm ſor tittone, in iu⸗[þem fortuna Populi R omani,& in reiciendis iudicibus mea diligentia iStortn impi- de amii erat, venunciata eft tot. 1 cOditió.*Pre- habebat:libi aowa f nten ie í dg teri fi , vr non modù Populo Ros jdergtur Ecce atle loi ls haza w nins Con/ularibu ecunia maioreti- fortunis, omnium w hns Pe; rantiy Oi rpe dem hbopimnescomparantur. Quares ia UUA r`S j te? oumento mdiciog introitu adoa rore petu- bi ipfe conde ah tiam fi tem repentè,his js AY patefataest:post aperto ikjes lia fine vil nimus:* Nam vt Hortenſius COs. defi: reducebatur ècampocimmaximi ep fegquẽtia à mil- titudine:pt obutam caſu ei multitudin C. Curio; mniá t MRR aiji ; 10 gnatus domum quem ego hominem honoris potius, quam contumea lie caufa nominatum volo:-Etenim ea dicam,quail- le ſi commemorari noluiſſet non tant oin conuentu; tamapertè,p alamı g dikil ijjet. que tamen àme pede tentim cautegue icen: vt& amicitie noſtra, C dignitatis illins habita ratio eſſe intelligatur. 19*yidet adipem formcem Fabianumin turba Vert tem: ha m,& ei voce maxima vi- ctortamn gratulatur: ipf Hortenfio y qui Conful ea rat ſactus propimquis neceſſar ijſque eius, qui tum d ARe- j0T Ciit 10 Miket Ch g ſionato. Qui FE Q LIBER Ìt aterant, verbam nullam facitzcùnmhoc cöfftit hie amplexatur, hunc iubet fine ctra effe. renuncioyin= quit, tibi, te hodiernis comitijs effeab folutum. Quod (umtam multi s honef fi mi aulliſenc, J šia- tim ad me defertur: inmmod verd, vt oya me vide- rat, narrabat.a ilad indl ioni aly s ridiculum vi+ debatur:ridiculũ iᷣc, qui iſtius caür iin teftiñ fide; n crimunu ratie, inti die cü potejtate;ndin comity s i arbitrabantur gnum ijs, qui & Pha mne grati em ad iu- ıntur:* Eta mi homines dicium corrüpendum fare arbitra enim ſic ratiocinaba inter ſe, Er mecumlogue tury aperte fpicuè nulla efe inilieiatis: quireus pridie iam h ipfè ſe condemnat um put abat, i, poſteaquam defen- for eius Conful es fadt G Quid gitur? quod tota Sicilia,- quòdomnes Siculi, omnesne- à qúe litere Rô: ilinuito COS. de- iminá non testes, non noA Po aih Rom vquentur?non 0- pniainyniis Atiune Lertentur. FVerè loquar, Iuc E a vébeme e nter me hiac res com- mouebai. optinis enim qıf Jue ita loquebatur, Iſie quidemtibi eripietur,ſed nos non te nebimu iu- dicta diutius: etenim puis porerir Verre abſoluto de transferendu rudicis recuſare?* Erat omnibus ⁊ł molestum:negque eos tam iflins perditi,[ubita leti- tia, ſuam hominis amplifiminona gratulatio com- moueba::Cu ebam difimilare me id molefèfer= i£2 2 re: aia onnes pubie pi 7 mae funt; nihilneid valet Aeiudices noncu IN VERREM ve:cupiebamanimidalorem vultu tegere, G taci- turnitate celare. eccè autemillis ipfis diebus, cùm | Prætoes deſignati ſortirentur,€ M. Metello ob- fi tigiſſet, vt ij depecunij⸗ repetundis quæreret: nun- ciaturmiſu, tant am iſti gratulationem eſſe factam, yt is quoque domum puëros mitteret, qui vxori fug nunciarët:” Sanène hec qudemres mihi placebat: neque tantoperèquidin hac forte metuendum mih effet inteligebam. ynumilüd ex hominibus certis ex quibus omnia comperi, eperiebam, fiſcos conplu- res cum petunia Sictlienſi à quodam Senatore al Equn em Komanum eſſetra flatos: ex his quafi X. fitos ad fenatorem lùm velictas eſſe comitioſum nomine, diuifores onmumtribuum notu ad istum a3 Vocatos.* Ex guibus gudam; qui fèomnia mea caufa facere debere arbitrabatur; eademilla nođe adme venit. demonſtrat, qua iſte oratione vſis eſſet:commẽ moraſſe iſtum, quam liberaliter eos traclaſſet etiam antea, cum ipſe Prætur am petiſſet, Cproximi Conſularibus, Prærorijſq comitij s: de- inde efje pollicitum quantum vellẽt pecuniæſt int le- Aulit ate dete. ſfent. hoc alios negaſſe audere, alios | refpondifje jno p1¹t art id perſic ipoſſe:inuentum tamẽ eſſe fortem amicum ex eadem familia C. Verrem Homilia, ex optima diuiſorũ diſciplina, patrit iſtus diſcipulum atq; amicum, quiHS.qiuingẽtis nilitibus depofitis id fe perfecturum polliceretu:& Fulſſe ta- men nõnullos, qui ſe vnà fachuros eſſe dicerent. qus cit ita eſſont, ſanò beneuolo animo me, vt magnope- 24 YÈcaner ë premonebat.* Solicitabar rebus maxiiid Ynos 22 nu mág multo maou va tion toremcanjai M Metellum 4 nmhlim, ede AN attedtte LIBER H. pno,atg, eo perexiguotempore. yrgebañtcomitia? C his ipfis oppugnabar grandi pecunta inſt abat iu- diciumtei quoq; ne gocio fiſci Sicilienſesmnabãtur. agere, quæ ad tudicium pertinebant liberè, comiti- orum metu deterrebar. petitioni toto animo ſeruixe propter iudicium non licebat. minari deniq, diuiſo- ribus ratio non erat, propterea quod éosintelligere cebä, mehociudicio diſtrictũ atá obligatümfu- turum.* Atque hoc ipſo tempore Siculis denuntia- 25 tum eſſe audio, primum ab Hortenſio, daomum ad illum vt yenirent, Siculos ſanè in eo liberos Fuiſſe: qui quamobrem accerſerentur cum int elligerent, nõ ve nißent: Inte ſea comitia noſtra, quorũ iſte ſe, vt cæ- terorum hoc anno comitiorum, dominum eſſe arbi- trabatur, haberi cœpta ſunt. Curſare iſte homo po- tens, cũfilio blando&gratioſo circum tribus, pater. nos amicos, hoc eſt diuiſores appellare omnes& conuenire. Quòd cùm effet intelei& animaduer- fum fecit antino libentifiımo Popul. Rom. yt cuius diuitia me de fide deducerenonpatuifentyne eiuf dempecunjjs de honore deijcerer.* Poſt eaquam illa 6 petitionis magna cura liberatus fum, animo ceps multò magis vacuo ac foluto,nihil aliud nifi deru- dicio agere,&cogitare. Reperio, Iudices, hac ab iſtis conſilia inita& coſtiruta, vt quacũque opus elſet ra- tione, res ita duceretur, vt apud M. Metellum Præ- torem cauſa diceretur:in es eſſe heł- commoda:primũ M. Metellum amicißimum, deinde Hortẽſium COS. non folum, fed etiam.Metellum, qui quam ifti fit amicus, attẽdite.dedit enim prærogatiuam ſuæ volũ. L 3 tatis yid IN VERREM tath eiufmodi vt iSi proprárogati uis iam reddidif: Ja 24$ i ſe videdtur.Avme ta iturum tãtũᷣ de rebus exiſti- 4 maumilturirintantoRerp. extstimationisg, meepe pmm Q Mi a i riculo çuiquam conj ſulrurum jootis a quam oji 10 É| genfi aq f dignitati mes 2 AccerfitaltercoOsS. defgratus pi tum erant li Siculos, veniunt nonnulli„ propterea q: J. iudi Metellus eſſet Prætor in Sicil arz cumtüsttalogus$ túr. fe Confulem efe, fratrem fuum alt Í ila A prouincia) nobtiner e, alterum effe Í fanha tima pecunijis repetundis, h terrine nocerupofiti yet i 28 tionibus eſſe prouiſum.x Leske v, Metelie it-(g dikena tr dicit corripere, fiho teftes, prafertim Sist- yes fam dehonat los timidos hom s, non- folum autorite f. forumu tia tate deterrere öfularin tu(7 duorum huchanua Prætorñ potestate? Quid faceres pro homine innos cente& propinquo ſropter hominẽ per diti atgùedlieni imum déoficso ac dignitaredecei tömittB vro ille dlictitatulicui qu 5 I efe videatur?” Nä boc” Verrem ai nonfato Yt ceteros ex veftra famikia;jet opera fua lem factum. Duo tgitur COSS.& quafitorerit ex illius voluntate.nen HEMUS giny bominem in o a nii stioniy=-Gl RAFIODE, LM um fernien nem:acceiet nobis etiam iudex et.€Eej h- nins Collega nostri accufatoris, bomo mrs gnitus: quem minime expe- peasy(r cogni in ego confilio quod conemur aliıguatatto- j j candis j diat efje | necorrumpere: pries quod tam antea, cum t judex in Luntano confilio fuiffet, turpi imumillud TONAT que fui gazki 4 yp Me» pimp LIBER II. Jacinusnon folum grauiter tulit, fedetiaminmie- diumprotulit.bunc indicem ex Cal. Ian, nonhabe- bimus.* Q Manlium C O Cornificium luos fe- uerif:mos atque integerrinios iudices, gue od Trib. Pi.tumerunt, iudices non habebimus.Sulpititis indextriſti& integet magiſtratum ineat nec eſſe efi Nonis Decembr. M: Crepereius ex acerrima illa Eque ſtri familia& diſciplina, L. Cafimsex familia tum adcaeterasres,tum ad iudicandum fe- ueriſima, Cn. Tremellius homo/ lée diligentia tres hi homines veteres Trib. milita- umma religione, A gnati, ex Cal.Ian. non iu⸗ licabũt. Sub- cum, quoniam is ei fum d fortiemur etiamin-Metell hllic ipſi quæſtioni præfutturus eft. Ian.& Prætore,& propè toto conſili magnas acculſatoris minas magi ctationem ad noſtrum aetan iti Nonne süt hodie Sextiles. piſtis hunc diem iã ne nume ſunt ante ludos votiuos, quos eſt hi ludi dies quindecim auſfere uuò Romani conſequentur. Ita prope ꝗ diebus interpolitis,t lenique ſe ad ea, eiio- his dicta erunt, reſhonſuros e/ ſe ducturos& dicendo& accuſando ludos Victoriæ.cum his plebeios eſſe con nunckos, fe- cundum quos aut nuli atii pauci dies ad agendum futuri fur it: ita defefa ac refrigerata accufatione 3 E~a) ta fecundum Cal. z ss ona coueire C- quidem:-Decem dies mi E arbitrantur demaeg facilè ad u 3 remintegram ad M> Metellum E Pretorem efe y enturä. quem ego hominemfi ciusfideidififus ef- L4 fem, 7 IN VERREM ſem, iudicem nonretinuiſſem.* Nunt tamen es ani. 32 mo ſum, vt eo iudice quàm Prætore hanc rem tranſ⸗ iei malimic iurato ſuam, quàm iniurato aliorum tabellas committere. Nunc ægo, iudices, iam vos conſulo, quid mihi faciendum putetus id enim conſi- lä mihiprofeđdtaciti dabitis, quodegomet mibi | neceſſariò capiendum int elligo. Si vtar ad dicen- dum meo legitimo tempore, mei laboris, induſtriæ, diligenriaque capiam fructum:& ex accil ſatione perficiam, vt nemo ynquam poft hominum memo- riam par atior, vigilantior, compoſitior ad iudici- um veniſſe videatur. ſed in hac laude induſtris 0 mes, reus ne elabatur ſummum periculum es. i Quid eſt igirur, quod fieri poßit? non obſcurum opi- 33 nor, neque abſcondirum.* fructum iſtumlaudu, qui | éx perpetua oratione percipi potuit. in alia tempos yareferuemus:nunc hominem tabulis, testib uatis publicisq; literi; antoritatibusg, aictij Res omnis mhi tecum erit Hortenſi: dicam aperte, fite mecum dicendo; 4t haç caufa conte {i do, atque ine H merem Nunc quoniam pugnare contra ine inf iſti, non tamex tua natura, quàm eæ iſtius tempors e> caufa ,malitiosè neceffe et iſtiuſmodlivationi TU 34 aliquo confilio obfistere.* Tuaratio est, vi fecundi binos ludos mihi reſpaudere incipias: mea, vt antè primos ludoscomperèdinem-ita fiet Yt tua iftara- i tio exiſtimetur aſtuta, meum hoc vonſiliũ neceſſari, um.Verum id quod inſtitueram dicere, mihivem te- cung EIS tlendũi criminibus ii j} s880 quoguein Act tif an- ininihus operan Conjúe í ti- à nii eumee, pustn foipe ait acc pamet maana νν w antur-hoi ine pY ofibent J LIBER I, ji! cum efe, huiuſinodi 15 Ego cü hanc caufam'Siculo-| j mihi amplũc& præclarũ diligentieq; peri- tiæq; fecißẽt. prapor in i g ini ius ria, Aii taq, meo videa ur afa ž ais. iudicium iã omnit iudicio condemmatum vocari, niſi iſta tua intolera- $ 7 qua per hoſce annos in ‘y eti in stius hominis deſpe- r. Nunc verò, quoniam hac iudicionu mtãtoperè s„guos libidinis, infamiaq, etedeat, qui quafi de indu- Í }.Rom-irtuerve yide- cepihe, magnum fort afe onus,& iihi periculoſum, veruntamen dignum in ruos etatis indujtrieg, mea contende- ANOIA rë.* Quoniam totus oydopaucorum improbitate@ 36 T audaci a premitur, ó yrgeturinfamia iudiciorum, profiteor huic generi! hominum ine inimicum, accu- fa oremodiofum, afıduum acerbum aduerfarium,| hoc mihi fuz 710, hoc mihi de epofco, quod P agam in; magi tratu, quòdcragam exeo loço, exquo me Po, Rom ex Cal.Ian. fecum agere de Rep.ac de homini- l bus improbis voluit. hoç munus edilitatis mee Po, i Rom. amplifimum pulcherrimumg, polliceor. ino- neo predico antè denuncio quiaut deponere, aut yecipere,aut accipere,aut polliceriyaut interprerès L 5 Cota a quo omnes J IN VERREM corrumpendiiudicij ſolent eße:quique ad hanc rem aut potentiam, aut impudentiam ſuã profefi Junt, abftıneät in hoc iudicio manus animoſq; al hoc ſce- lere nefario Erit tum Conful Hortenſius cum ſum 7 f f k 37 mo imperio:dy potestatezego autem Aedilis, hoc ef p S, paulo amplius qiam priuaius. Tamen hac huiuſmo- direseft;guam me aturun efe polliceor, ita Pop, Rom, grata atgjiucunda,yt ipſe COS. in hac caufa preme minws etiamfi fieri popit, quàm priuatus efe yideatur-omnmianon modò caommemiorabuniur„fet etiã expofitis certis rebus àgentur, que intra deeem annos; poſt eaquam iudi 1a all Senatum tranſlata ſunt, in relus iudi andis neffariè flagitioſeg, faila gg funi Coguoſcet ex me Pop Rom. quid fit, auamob. caret annos propè quin- reincd Equeſter ordo iudi quaginta continuos nullo iudice Equit..tudicate, ne tenuifima quidem fi fhi iudicandamconctitutaſit:qu Senatorium ordinem trãsjatis, vnumquemq; noſt rorumm poteſtæte, Q Calidius dam- natus dixerit, minors HS XX XM.Pretoriumhomi- nem honeſte non poſſe damnari quidd ſit, quod P. Sep- timio Seratore dãnato Q. Hortenſio Pratore de pe- cunijs repetundis, lis aftımata fit eo nomine, quod il- 3 le ob rem iudicaudam pecuniam accepiſſet. xquòdl is CHerennio, quòd in C. Popilio Senatoribus, qui ambo peculatus damnati ſunt, qudd in M. Attilio, qui de maieftate damnatus eft; hoc planum factum es eospecunmiam ob rem iudicadam accepife, qued inuentifunt Senatores y quiCWVerre Pr.yrbanos for- cto acteptepecunid obrë it, quod iudicijsad ataq, Po. Roin h solora Pk regrian A E yciendi i menter Pop Yii nationes reni, viley «retur, fe LIBERI fortiente,exirët in eum reum quem incognita cati- facondemnarët quod inuentus est Senator qtii cum iudex effi t u eodem iudicio ab reo pecuniam acci- peret, quam iudlic ibus druideret,& 4b accuſatore, vt reum dammaret. lã verò quomodo illam labem, 44 ignominiam, APD totins ordinis congue-| rarꝰhoc factum eſſe in ha tate, cùm Senato- rius ordoiudi J fignis; iuratorū ec omnia Me dili- toy. QUO qne tan- planũ ſacer— 'scilia multis audientibus fapè m, cuius fiducie ibi foli pecuniam qua-; uræ Sicilicſis diſtrin larè agi diceret fi vni- rem ſilam conuerteret, alterum u traderet, tertiũ illum v- ſlamumg, annum totum iudici- y quo mihi venit in ment em illud id M Glabrionem m uper cumin Te- 44 ; gciendis iudicibus commemoraffem intellexi vehe- "s menter Pop. Rom commoueri: me arbitrari ſore, yti nationes extere Legatos ad-Pop. Rom. mitte- ait: vt lex de pecunýjs repetundis iudiciumg, tol- a j leretur. fi enim iudicia nulla ſint, tantum vnum-| ui NAWN+ laman guenque ablaturum putant quantum fibi ac liberis PP fuiu faiis efe arbitretur Nune quodin éiufmodiin- Knis y P7 di- E a a aaa IN VE licia ſint, tantum vnumquemq̃, auferre; quantum fibi patronis aduocatis,Pratoribus, iudicibus fatis f| futurum ſi fit. hoi profed infinitum efe: ſe allariſi- | nocentifi- RREM E3 mi hominis cupiditati fatisfacere pof ? meviltorianonpofe,* Ocommemoraánda iudicia, praclaramg exis fri ordlinis, cũ ſocijb. Ro. iullicia dle pecunijo reperun. í nt, qia maioribus noftris fociorum cau An"En am defe bonami ſpen Pobi má inionem animo nnbib } ipoteft, apid vos odio effe debet, nation no amparata ſunt, rabußet, mifi de t? Quomá- S 4 quam ef apud Pop Rom.cun wy ere, tatetih* Nui ah Ba. artero(i periurio vós fui fimilesej f per deos immortales, iudices, Kenaa moneo preditog,i yA aba obportt- aanuc po niſimum nobis hoc diuinitus da ter i nidia infamia turpitudine tornum tinu nia tam exi y iudicüs fe uerit as nuita relig sudici T j P, idicta— itaque A rop. i| ¿7 Auli diuturnaqile IAN ius in]* Negue enim villam aliam i obc citai Populus Romanus tribunitiam potefta- | o tem tan 110 fudio reſ utſiuit:quã cus ebat, verho illam poſcere vid batar: rev ne cia poſcebat. poi Ni Neque hoc Q. Catulũ hominem ſapientißimũ atque peama j ampligimum) fugit,quiCn. Pompeio yiro fortifimo quaturpipn i Cclarißimo de tribunitia potes tate referente, t | eſſet ſententi am vogatus, hoc initio eñ ſumma cum il autoritate vfus, Patres confiriptos iudicia malè& flagitiosè tteriquòd fiinrebusiudicandis Pop. Ro. exiftima- ernen mod itë LIBE&R I. êxiffimationi fatisfacere voluifent, nontantopere homines fuiffe tribunitiam poteſtatem deſideratu- 0. Ipfe denique Cn. Pompeius, ria imücocionë 45 ad vrbem COS. deſignatus habuit, v„id quod ma- vimè expectari videbatur, oſtendit ſe tribunitiam poteſtatem reſtiturum, factus esti Eeo IMEE, é Lrataà concionis adlmurmuratio. Idein in eadẽ cone cione cum dixiſſet populat as vexatasq; eſſe prouin= cias iudicia autem ti erpi aó fugii 7*> irei fel prouidere åt conſulre vellettũ verò nõ trepitu, a ſed maximo clamore fua Pop. Kak niſicauit volũ- Aa i tatem.Nũc aũt homines in ſpeculis ſunt, obſeruãt 46(iN quemadmodum ſe vnuiſquiſque veſtrũ gerat in reti- a nenda veligione, conſeruandisque legibus: videut ad huc poſt legem tribunitiam vnum Senatorem vel 17 tenuſ:mum eſſe damnatum. quod tametſi nunre-Hα. prehendunt, tamen magnoperè quod laudẽt, nõ ha- bent, Nilla est enim laus, ibi eſſe integrum, vbine- moest qui aut pofiit aut conetür corrumpere.* Hoc eft iudicium inquo vos dereco, Pop. Rom. de yobis iudicabit:in hoc homine ttatuetur, pofitné Sena- töribusindicantibus,homonos centifimus perniciofif- ſimusqule dãnari. Deinde cſt huit ſmodi reus, in quo hoinine nihil fit preter fumms peccata, maximaque pecuniamivt ſi li beratu fi fit nüùllaalia fi ſalbirio, nifiea Ju turpißim teft refidere pofit. non gratia nico- gnatione, nõ alijs recte factis, nõ denique ae diocti vitio tot tantaque etus Vitia Jublenata effe exiſtimabuntur. x Poſtremò ego causã ſic agã, iudi- 48 teseiufmodires ita notas it A ita magnas, ith 49,/ani intereſſe yi , $j a mi thi feſtal proferam, vt nemo a vobis vt iſtuñn oluatis per gratiam conetur contendere, Habed ertam viam at 2, qua omnes il- mui pofim.“Itá omnibuson spuli Roz atemi lorun onat is i yes A me ag tur modà Aures hominum, q linuät rami ve liqguot 1am per an- n Atque ih- erom- 5667 ydin p PUI OTAI nos conceptan famiam delere ondlituta iudicia } na at tollere potesti nes, poft h&ci vtimur, nilllum hoc ſplendore, atq fuiße Hie ſi qutid erite fe n itate confilium $ ho nines non rod fieri E t D0 eft fed alium omnind à or lınem ad res iudi- non iar quærendum Aitennteen opter pria uumab dijsimmortal libus guod[per uhi y dat ‘20 impro- þocidë,l sdl eto, vt in hos biiprerereu eum4 jui i ampride mMinuentus e jt 4 tepe- yiatur.deinde fi plures imp bþocp Ti Rom. ludices,. Mihi prins, quamyim perjenerantiam7 ad illorum rimpřobitäre em perfequendam dij uturam.* Verum boribus, periculis inumeity sg, mew tum; dedecus ſeuere me perſcuutn⸗- rum eſſe pollic eor:id ne accidattu tuaæ ſapiẽtia, au- thoritate, diligẽtta, M. Glabrio, pot es promderë. fuf tipe aujam judiciorum: fujeipec aufam feueritatisy integritatis, fider, s onis:[ufcipe causa Senattij um Pop. Rom.& in lau- quo laco: qud robi fuert int. Hoc vobts, vitam ine herculẽ 7 YMO, 9 quod'egola cm admifumerit, yris hociudicio probatusji de,& in grat ia elſe poßit. Cug ira ghis, bt j: Ee oi j ĝġüid dare Populo Rom. quid reddere mdioribus tiis üebeas. Fac tibipaterne legis Acilie veniat in men- tem 3 paa pat Romanus de pecunġs repeż vifi a Autoritati s, queteobli jè; 4 iudicibus vfus jue te dies no commoteant;fortifin tibi patrem, L j- mum allum, oraitiſum CAUA mle. Qulare refi Glabrionis parti vim& acrimontam cœperis sied veſiſtendum hominibus audac i is, fian Sceuola prudentiam ad proſpictendas inſidias, quæ tuæ atque horumfame comparantur fifoceri Scauri constan- tiam, yt ne qiti o de vera C certa pofiit fententia dimouere intelliget Pop. Ro. integeriimno atque ho- lio nocenti reo omenti ad nem ſalutis. x Mi hi certum eſt uon cõmittere, vt in hac cauſa Prator neshifimo Pratore; deleitog,; confi 77 agnitu din empecanie plus hal nobis conſiliumqʒ etur:nõ patiar rem in id tem- ili guos adhuc ferui defionatoruns 17¹ viini, Cùm eos nouo exemplo Yni- Hii uerjosá rceſſerent, eos tum lictores Conſulum vo- cent: vt t hó mines RÄ. aniea foch atq; amici Pops Ro.nvn f«c fuppli ces, non modò ius ſiuum, for- om neseorum imperio amittant, verume- y uris fus poteftatem nòn habeant: pre felh caup, àme perorata XL. die- ; tamnobis d vniq; refbondeant, cùm linionem diuturnitate addu- 2, VE tK s res iudicetúr, cum hac IN VERREM hac frequentia totius Italie Roma difceferit, qüå conuenit vno tempore vndique comitiorum, indicio- rum cenfendiqúe caufa- huius iudici yó laudis fiu- dum Coffenſionis periculum, vestrum laborem ſolicitudinemque noftram: fcientiam qud agatur, memoriamg, quid à quoque ditam fit omniũ pu · 5 to eſſe oportere. Faciam hoc non nouum, ſed abijs, quinúnc principes hoftra ciuitatis ſunt, antè fallũ, yt teſtibus vt ar ſtatim. Illud à me nouiũ, iudices, co- gnoſcetis, quod ita teſtes conſtituã, vt crimen totum explicem:vbi id interrogado; avgumentis atg ota- tione firmauero, tum teſtes ad crimen acc ommodtẽ: vt Nhil inter illam vſitatam accuſationem, atque banc nouaminterfit n iſi quòd in illa tunc, cũ omnia dicta ſunt, teſtes dantur, hic in ſingulas res dabũ. tur:vt illi quoque eadem interrogari ultas ara gumentandi dicendiqúe fit.Si quis etit, qui perpe- tuamorationem accufationemgúe defideret: alte- ra ađione audiet: Nunc id quod facimus; eration ne facimusvt malitia illorum confilio nostro og- 56 curramus neceffariö fieri intelligat.* Hac prima a- f chionis erit accuſatio. Dicimus C. Verrem, cuin mul- M 1a libidinosè,multain deos bominefqúe nefariè fe- ii cerit,tumpraterea CCCC.feftertit ex Sicilia con- K ii tra leges abſtuliſſo. hoc teſtibus, hoc tabulis, priuatũ publicifqúeautoribus ita vobis planum faciemus, vt hoc ſtatuatis etiamſi ſpatium ad dicendum nostro commodo, vacuoſque dies habuiffemus ,tamen ora- | tione longa mhil opus fuiffes i ACCYV- tedi Verres quifun paratus ad andi ditar.ne hor turpiin cùn alfit tamnim fife vidèatu,1 ine laboris mer, tms Namh. hunadefery Jeiogofrereti ACCVSATIONIS IN C. VER REM LI- BER II SEV ACTIO II. ORATIO VI. EMİNEM veftrüignorare arbitror, 1 Iudices, hunc per hoſce dies ſermo- nem vulgi, atq; hanc opinionem Pop, FKom fullſe, C Verrem altela actione reſhonſurũ nonfuiſſe, neq ad iudiciũ affaturũ Cua Fama non idcirco ſolũ emanærat, ꝙ ifte certèſtatue- rat ac deliberauerat, non adeſſe:verũ“tiam, quòd nemo quëquam tå audacem, tã amentem, tam im- pudemẽ fore arbitrabatur, qus tã nefarhs crimini- Uus, tã multis teſtibus conuictus, orà iudicũ aſpice- 2 je aut os ſuum Po Roin. oſtend erè auderet.ſt idẽ Verres qui fuit ſemper, vt ad audendũ proiectus fic paratus ad audiendum. præſt ò eſt, reſponder, defen- ditur.ne hoc quidem ſibi reliquifecit, vt in rebus turpifimis cum mamfeflò teneatur fic reticeat,& abſit, tamen impudentiæ ſuæ pudẽtem exitum quæ- fife videatur. Patior Iudices,& non moieftè fero ane laboris mei,vos virtutis vestrafiutum efe la- turos. Nam ſi iſte id feciſſet, quòd primo ſtatuerat, Yt nonadeffetyninus aliquanto quam mihtonus eſ ſet, cognoſceretur, quod ego in iac accuſatone cõ- M paa a In VERREM paranda conſtituendaq, elaboraſſem: pestra verð 3 laus tenuisplanè at, obſcura, Iudices, eſſet. Neq enim hoc à vobi⸗ Pop. Rom. expectat: neq; en potes | efe contentus fi condemnatus ſit u, qui adeſſe nolu- (i erit,& fi fortesfuernisineo, quem nemo fit anju i defendere:immò veròadfit, vefpþondeat, ſummũ o- Ri pibus fummo ftudio potentifimorum hominum de- i fendatur.certet mea diligentia cu lorum omni cupiditate:veftra integritascum iftius pecuma:te- fium conftantia cilius patronörum minis ata, po- tentia Tum demum illa victa videbuntur, eũ in con- Itentionem certameng penerint.* Abſens ſi iſte eſt damnatus,non tani ipfe fibi conſuluiſſe, quã innidiſ PE. fevestre laudi videtettir. Neg, emim falus vila mae oP ior Reip. boc tempore reperiri poteft, quàm Po.Ro, i intelligere diligenter reieđis ab accùfatore iudici- | bus focios leges, Remp. Senatorio confilio maxımè poſſe defendi.neg,tánta fortunis omnium perniciet poteft actedere, ſuamopinione Po Rom. tationem veritatis integritatis fidei, religionis ab hoc ordine abiudicari.* Itaque mihi videor magnam,© maxi- mè agram,& propè depoſitam Reip. Partemfnſcæ- piſſe:neq́ in eo magis mez, quã Vestre laudi esisti- mationiq, ſeruiſſe. Acceßi enim ad inuidiã inditic- | jum leuandam, vituperationemá, tollendam: vte i hac res pro voluntate Po. Ro. eſſet iudicata, uliſus i] ex parte meá diligentia conftituta autoritas iudici- li orum videretur.Poftremd vt effet hoc iudicatum, ve fini aliquando ind iciarie cötrouerfie coftitueretg: §*Erenim fine dubio, Iudices pn has caufaearesin difiti- dfrmialdwi ſaunckntetn peia planit deiude tii lunonis Deimpudentu furt qui muteti amentia ne UM pmG ineen vimini necant ti uitati tadehderat.i u bona resh deo aan Rom, cra tain: ph lila aen: oi g tarada MNE A ai i, 7 ki i j Rin R„4 i A mw li * sina $4 > ¢ i t i h amt prat anma, aporo 1 PLEIS 4 LIBSR TII. diferimëadducitur:reus ef enim nocentifinmus, qui fi condënetur definent homines dicere: his iudicije pecuniä plurimi pofle: fin ábfoluitur, definemus nos de tudicijs trangferendis recuſare. tametſi de abſo- lutione iſtius, neq ipſe iam ſperat, nec Po. Ro. metuit De impudent ia ſingulari, ꝙ adeſt, quodreſpondet.: ſunt qui mirẽtur: mihi pro catera eius audacia, atq; amentia, ne hoc quidem mirandu videtur; multa e- nim& in deos,& in homines impiè nefarieğ, com- i miſit, quorum ſcelerum pꝶ nis agitatur,& zmentè nag conſilioq; deduritur.* Agunt eÑ pracipitë pena ci- FP aPrA us mum Rom.quos partim fecuripercufit, partimin vinculi necauit partim implorantes iura liberta- tis& ciuitatis in crucem ſuſtulit. Kapiunt eum ad ſupplicium dij patrij, quod iſte iuuentus est qui è cT plexu parentum abreptos fliosad necem duceret, i © parentes pretium pro ſepultura liberum poſceret. Religiones Verd, cereinonieg, ommium ſacrorum fanor umg, violata: ſimulacraꝗ, deorum, qua non f modò ex fuis templi ablåta funt, fed etiam iacent| in tenebris ab iſtaretruſa atq abdita, confiſtere e- i ius animum fins furore atá, ametia nö finit è Néģ, 8 bas iste mibi videtur fe ad damnationem offerre folum; neque hoc auåritia fupplicio communi, qui tot ſce- leribus ſe obſtrin æerit, contentus ſc:ſingulars quã- dam pænam iſtis immanũs atq; importuna natus ra deſiderat. non id ſolum quæritur, vt iſto damna- to hona reſtituantur ijs, quibus erepta ſunt: fede religiones deorum immortaliuim expiandæ,& ci- mum Rom cruciatm, multorumque innocentium M 2 fan: n AE a aT a IN VERREM l Sf anonis istius fupplicio Luendus est.* Nō enimfurë; ' fam: ſed ereptorem:non adulterum, ſed expugnatorem pudicittæ:non ſacrilegum, ſed hoſtem ſacrorum te- ligionemg; non ſicarium, ſed crudelißimum carni- ſcem liuium ſociorumq; in veſtrum iullicium ad- duximus:vt ego hunc vnum eiuſinodlireum poſt ho. pinum memoriam fuiffe arbitrer, cut damnari ex- ; ediret. Nam quis boc nõ int elligitiſtũů abſolutũ dij⸗ lanj: homi nibusq; inuiti, tamen er manibus Po. Ro eripi á nullo modo poffe?quis hoc non perſpie it pràċčlarè no- bifium actun, iri fi Pó. Ro.iftius vnius ſupplicio con- tentus erit? ac non fi ſtatuerit, nõ iſtum matuis in ſe⸗ ſe ſcelus concepiſſe, cũ fana ſpoliarit, cũ tot houmnes inmocEnte necàrit cuùm ciu⸗ Ro. morte, ctuciatis cruce affecerit, cũ p żdonüm duces accepta pecunia dimiſerit, quã cos fi qi iſtum tot, tantu, tam nefa- üs fteler:buw cooperttmiiu rati ſentẽtia ſua libera- iöponte* Non etnon est in hoc homine cuidua pècas girio Lattirer.non iᷣ eſt reus, non id tempus, non il confilium(inetuone quid arrogantiùs apud tales viros pideár dicere) ne ator quidem eft is cui reus, tam nocens,táam perditus, tam victus, aut occultè furripi, aut impunè eript poſut. His ego iudicibus nõ AN probabo C. Verrem contrá leges pecunias cepiffe? ARON ſuſtinebunt tales viri fe tot Senatoribus, tot Equiti- bus Romm. tot ciuitatibus, tot hominibus honeſtißimũ [i éji támilluflri proiinciá,tot populorum, pritatos | rümğ, literi non credidiſſeltanta Pop;Rori. volun- Ti jarireftinife? x fustineant:reperiemu, fiiftumvis uum ad aliudiudicium perdùçere poterimuigii- bui yu proben$ Ci Carboni 0 deamii quipe Ai mnm latu etiam quos accepta repondeat, fuarejernan confont percnfos:fei daretur, e: guod negan Aonin Auge. aquam Roma rittenuife s fhiostèderit, Mt eNA, erit: gi n erit: 1A Sop Rom, Fitt canendi i$ Yi n emm ad eony Ne o mopyon iki PIUA:4; Madiev) LIBER ML buis probemus iftum in Questura pecuniampublicam Cn.Carboni COS. datam auertſſequibus perſua- deamus iſtum alieno nomine àa Quaſtoribus vrbanis, quod priore actione didiciſtis, pecuniam abſſtuliſſe. Erunt, qui ineo quog, audaciam eins reprehendant, quod aliquot nominibss decapite quantum commo- düm fuerit fiumentidecumani detraxerit. Erunt etiamforrafè Iudices, qui illum eius peculatum vel acenimè vindicandum putent, qudd iſte M. Mar- celli,& P. aſticani monime nt a, quæ nomine, illorum, re vera Pop. Rom.& erant& habebantur, ex fa- nis religioli Rimis ex vrbibus fociorum atque amico- rum non dubitauerit auferre. ¥ Emerferitex pect- zy cd latus etiamiudicio:meditetuy de ducibus hoftium, quos accepta pecùnia liberauit: videat, quid de illis refþondeat, quos in eorum locum fubditos domi ſuæ reſeruauit:quærat non ſolum, quemadmodum noſtro crimini, verùm etiam quo pacto ſuæ confeſi- oni poßit mederi: meminerit ſe priorè actione cla- more Popul. Rom. infeſto, atqè inimico excitatum confeſſum ee, lurreu ſeprædonum ſecuri non eſſe percſoc: ſe iam tum eſſe veritum, ne fibi crimini daretur, eocabſſe pecunia liberatos: fateatur, id quod negari non poteſt, ſe priuatum hominem pra- donum duces viuos atq; incolumes domi ſuæ, poſte- aquam Romam redierit, vfque dum per me liçue- rit, tenuiſſe: boc in illo maieſt atis iudicio ſilicuiſſe fibi ostëderit,ego oportuiffe concedam.*Ex hoc quo. 13 que euaferit: proficifcar eòùquò me iampridem vo- cat Pop. Rom, de iure enim libertati& ciuitatu M3 fuum IN VERREM fiumputat efeiudicaum, d ređè putat. Confina gat ifteantè vi fuaconjilia Senatorsia, questiones omniumperrumpat, euolet ex veſtra ſeueritate. mihi credite, anctinſibis apud Rop. Rom. laqueis te- nebitur, credet ijs Equitibus Ro. Pop. Rom.quiad vos antea produi testes, ipfis infpeđantibms abisa ciuemRom. qui cognitores bomines honéftos da- ret, ſublatũ eſſe in crucemdixerùnt.” cyedent omr Y4 pes V. XXX:tribus bomini grauifiımo atg ond- tifimo MAntoniosqti[e prejente cine Ro, fecuri percuffam effe dixit.audietar.Pop. Ro.vir prima- rim Egues Ro.L i i familiarë Herènt negociatorem ex Africa, cume Syracufis amplits çentüciues Ro-cogno TE erent, laihrymantesg, defer derent protefimonio dixst[ecurieffe percufa pro- babit fdem& autoritatẽ,& religionẽ fua. L. Sued tius bomo omnibus ornamentis praeditus apudvos dixit mnltos ciuesRom.in latni imperio crudelifiımè per vim morte eſſe multatos Hanc ego cal ſam cùm agam beneſictol de locu fuperiore„non Vereor ne aut isi Pop-Rom. 15 Aedilit atis amplius RImtan, vu yiarex p1p-yum manug HrAgYseTipE toratius Cose KoËr3. % *Quapropter oës inho iudicio conëtur estram niſi veſt dicesyguifquam,y 1. Meagidém ratio cumin PPj prareritis efè rebus cognita ùm mreliqus explota- prouiſa eſt. EÆcο meit ſtudium in Remp. iam empore oftendi ct longo interuallo veterẽ con- fletudinem retuli,& rogatu ſocio rũ atq amicorũ Dy E8 Po, Remeorum peloto ie ò tiam maWtithGO f ſetuſſent. ſtuureßel redotauãbe tabal FRomanvt ci honimesl gnapec t merjipr granti nots funt, tamenvja, i grtate dubii m, Seeba mra nos LIBER HI, SMuME w Po, Re.meorum autem necefariorum nomen hont” m i Mis saatir k E D 7-a rR nis audacifimi detuli. Quod meum factum lectißi- sjt miviri atg, ornatifimi, quo in numero è Vobis coite wti P a j j S UWA i plures fuere, ita probarunt, vt ei, qui iſtius Quaſtor fuiſſet,& ab iſto læſus, inimicitias iuſt as perſeque- aaia vetur n modò deferendi nominis, ſed ne ſubſcribẽ- austi vag diquidem, cùm id poftularet facerent potestatem., ' In Siciliam ſum inquirendi cauſaprofectus:quo in 6 PAN Ra T1 negocioindustria mea celeritas reditionis, diligene paie uag R tiam multitudo literarũ et teſtiũ declarauit:pudo- rẽ verò ac religionẽ, quod cum veniſſem Senator ad ſocios Pop. Ro. qui in ea prouincia Queſtor fuiſſem, ad hofhites meos ac neceſſarios, cauſæ cõmunis de- ites fenſor, diuerti potils, quã ad eos, qui ame auxiliũ temafe per petiuiſſent. Nemini meus aduentus labori aut[ume ptui,neġ, publicè neq; priuatim fuit. Vim in ingui- rẽdo tantã habui, quantã mihi lex dabat: non quan. tã habere poteram iſtorũ ſtulio, quos iſte vexærat. vRomam vt ex Sicilia redij, cumiſte, atq; iſtius ami- 17 çi homines laut: cy vrbani, ſermones huiuftemodi dißipaſſeut, quòo animos testium retardaret, me ma- gna pecunia à vera accuſatiome eſſe dleductum: ta- merfi probabatur nemini, quòd© ex Sicilia testes erant ij, qui Quæſtorem me in prouincis cognoue- rant,& hinc homines maximè illuſtres, qui vt ipf i noti ſunt, ſic noſtrum vnumquenq; optimè nor ant: tamen vſq; cò timui, nequis de mea fide atg; inte- i gritate dubitaret,donec ad reğciendos ludices Ve- I nimus. Sciebam in reijciendis ludicibus nonnullos memoria noſtra pactionis ſuſſi tionem non vitaſſe 4 cum IN VERREM cum in ipſa accuſatione corum induſtria ac diligë- t aprob aretur.*Itareieci Iudices,vt hoc coflet poft hune satum Reip- quo nunc ytimur, ji ſimili ſplẽdore Cdiguitatè⸗ öfiliumnullum fu rfe Quar y iste lat- dem communem ait fibi efe mecum, qti cum P,Gal- anial eiecit M. Lucretium retinuit:cœñ giit patvarus eX ev Oret ELA ſuos familiarißi. iòs Fex. Peduceum, QConſidium, Qlunium: ijci palus efet refpondit, qudd cos mmuadicamdò ninta um füi iuris fententiaqúe cognofteret.* Ira y iugi- P cibis reie s prrabam iam onus meum ivobifi um efe çommune:putabamnon folim notis, fed ettam gno- ti probatam meam fidem efe& dilige quod menon fefellit. Nam comit tjs meis, cum isteinfinia largitione contra me vteretur, P. Riudicau tit iſtiut necontra fidemmeammiil onorem meum Mihil poft perenang queapud:3 poru:fjet,a apud fe contra debere.. Quo quidem hpi Iudices ciranin hunc reuri confe iftis, quis tam nimiche huic ordi- ni fuit, quis tam nouarũ rerum, iudiciorum, iudis i- que cupidus, qui non conſpectu, con/eſſuq, vestro ci- moueretur?*Cum in£ ovefira mihi dignit asſtuctum 20 diligentie veferret, id ſum aſſecut us, vt vna horæ, quacabi dicere, reo audaci pecunioſo, profuſo, per- dito ſhem iudicij corrumpendi præciderem: vt pα di Itea tanto numero cit Atos.Ro.inudicarety ipfo abfoluto Remp.ftare nõ poffe: yt alter dies ami- cis istius C defenforia non modo ſbem victoria, fed etiam voluntatem defenfionis auferret: vrier- tins dies fic hominem prosterneret, yt morbo fimu- lats atque ali AN; frliid szil gue G me primum inter LIR ER JI, lato non quid reſponderet, ſed quemadmodum non reſponderet, deliheraret:deinde reliquis diebus, his criminibis, his teſtibus,&vrbanis,& prouinctalibus us atg, oppreffus eft 3> vè bi ludörum diebus nemo:fumconperendinatum, fed con arer.” QOkapropter ego quod ad'me 1 enim fþolya C. Verris, fed Pop. Rom: concupini. Meum fyity L no odere ad accufandum; que caufa à tam illuſtri prouincia defenſorẽ n? Reip iᷣſulere. quid iam Reip: ho- lia iudiciorum adducere sane totus ordo cym P. R.& de© in gratia popit efe è ostendere ag per- fuadere hominem nocentem adductum efe?quis est in P R. quli hoc non ex priore actione alſtulerit: on- nium ante damnatorum ſcelera furta, flagitia, ſi in vnum locum canferantur, vix cum huius parua parte æꝗuari, conſcrrique poſſobæx Vos, quod ad ve- 22 ſtram famã nationem, ſalutemque cammu- nem pertinet, Iudices, proſficite, atque conſulite, ſplendor veſter facit, vt peccare ſine ſummo Reip: detrimento, acperictilo non poßitis. Non enim po- teſ ſherare P. R. Iſ alios inſeuatu, qui rectè poſ- ſint iudlitare, vosſi non potueritu, neceſſe eft cum de toto ordine defperarit, aliud genus hominum, atque aliamratienemiudiciorum requirat. Hoc ſ vobis ideò leuius videtar, quod putatis onus efe graue Cy incommodü iudicare: intelligere debetis primum intereße, vtrum id onus voſmetipſi reiece- riti: m cuius damna! 21 IN VERREM vitisan qud probare-Po, Ro’ fidem vestram yer ligionem non pot ueritis, eb vobus iudicandi potestas erepta fit deinde etiamillud cogitare, quanto peri- culo venturi fimus ad eos iudices y-quos propter or licare. Feri s ftitote rdinis teneat, 1em[ciant efe ne abfolui yel. 23 hü veftri Pop.Ro.de yobis voluerit iz j lexi, Iudicc. vobis dicã id quod inte eſſe quoſd yt hoc palã iam dictitent, ſe iſt um Domint improbif T e E iae kaai aik wønoimi ý#rpitud le, vt ab ſenatu tudioia per ignominiam tierpitudi- nemg, auferantur. Il cc me, Iudices, pluribus verbi voluſcũ agere cocgit non timor ineus de veſtra fide, fedfhes illoränsya y qua çumVerregportia ſubitd all iudicum retraxiſſet, nonnulli ſuſpicati[unt non Gne canfin ilius cofiliumtamrepentè efe mutatum, 3 f j/ 24Nunc ne nouo querimonia genere vi pofiit Hor- tenfiibex eadicere,opprum reim, de quo nihildi- 0],? cat accuſator, uihil eſſe tam periculoſum fortun innocentium, quam tatere aduerſarios:& ne ali terquàm ego vel:m, meum lauder ingenium, cum m,[ublenasurym fug on dixerim, per- dicat;me fi muita dix eum quem contra dlic erem, qni didife:moremilli geram, Viar oratione perpetua, non quoniam hoc fit neceĝe, verum vt experiar, vtrum ĩille ferat moleſtiuùs me tunc tacije, ah 2şnunc dicere.* Hic tu fortaffe eris diligens, nequam ego horam demes legitimis horisremitam+ niſi omn: tempore;quod mihi lege concefüm est, abufus | ero,querere:deum atg, hominum fidem implorá- bi circumueniti Gs Verrem, quod accuſator nolit tam- amdu guam qhi aietgon fimefhies n g lum dun WWT Tarna gud Kiki cr M. gwi LIBER III. tamdiu quamdiu liceat dicere quod-mihi leg meg auf(adet eo mihi nonvti licechit? Nam accufandi ibi tempts meg cs auja datumeft, Yt pofem Oihe fione mea crimina cauſamque explicare, hot finon vior non tibi iniuriam facio, fedde meo*iu- re aliquid& commodo detrabo cauſſam enim, in- quit, cos- ofii aportet E4 re quidem, quod aliter cõ- denari: auis ſit nocens, nõ RUR id igitur tà zoleſte tulià m Poi tidj Fad fe, quo mn’ fë n a ti NS caufacogni ta poßät multi abfolu: incognita quid condemnari nenio potest. x adima eni? endinatum, quod babet lexn fe moleſtiſimũ. his vt cauſa dicatur:quod aut mea cau- Ja potius es a tolltuti,„quam tua: aut nihilo tua pos tius, qua mea. Nam fi bisd dicere et commodt, certè vtriusqʒ(õmune e 3 5 piris ditit, opu eft redargui,acti Hatoris caulſavt bis ageretur, cõſti- tutũ eſt. Veru m, vt opinor Glai primus tulit, comperendinaretur reus: antea vel indicari primo poterat vel amplius pronunciari.Vtram igisur putas leger molligrem? opinor illam yeterem, qua vel ci- Sabfoluiveltardè condënari licebat. Ego tibiillá Aciliã legem eſtituo, qua lege multi ſemel accuſa- ti;[emel dia cufia fe melaiditi testibus condë= nari funt; nequaquã tam mamfest Stis neg,tatis crimi- nibus quanti tu conuinceris: putaæ te non hac tã a- troci, ſed illa lege mitiſuma caußã dicere. accuſabo, reſpode bis. teſt tib editis ita mittam in confilium, ve etiam fi lex ampliand di faciatpotestatem, tamen i⸗ ſti tunpefibi exiſt iment nõ primo iudicare Werum 7⁊ f IN VERREM ficaußa cognofciopus est y pară ne çcogñita estdij- fimulamus Hortenfi, quòd fepè experti ir: dicenda fumus.quis nos magnoperè attendit vnquam, in hoc quidem genere caufayum,vbi aliquid ereptum aut ablatum à quopiam dicitur? none antin tabulis aut in teftibusomnis exſſectatio iudicum eſtꝰ Dixipri- ma aclione me planũ eſſe facturum C. Lerrem HS. quadringenties contra legem abſtuliſſe. Quidẽ hos planius egiſſem ſiita narraſſem. Dio quid am fuit Haleſinus:qui, cum eius filio Pratore Sacerdote heredit as à propinquos permagna veniſſet, mbil habuit neque negocij, neque controuerſie. Verres ſimul ac tetigit pouinciam, ſtatim Meſßanam litteras dedit: Dionemeuocauit: calummiato- uo appofuit,qiiillam hareditatem Vez ves ex ſinu neri Erycina commiſſam eſſe dicerẽt. hac de re ote- 28 lit feipfum c ogniturum.* pofum deinceps totamtë explicare:deinde ad extremum id, quod accidit, dicere, Dionem HS.decies centena milia numeraf- fet caufam certifimam obtineret: praterea gre- ges equarum eiw iftum abigendos uraſſe: argenti veſting, ſtragulæ quod futerit, curaſſe auferendum. Heac neg, cum ego dicerem, neque cum tu negares, magni momenti noſtra eſſet oratio. Quo tempore igitur atres iudex erigeret,animumg, atrenderet? cum Dio ipſe prodiret, cùim cateri, qui tum inSicilia negocis Dionis interfuifent:cum per eos iplos dies, per quoscaufam Dio diceret, veperivetur pecunias fumpfife mutus nomina fua exe giffe, predia ven- didiſſe:cum tabula virorum bonorum proferrentun: cuin fibu meng explicarem: femtumden modd vono teneti jedit fami, cognei qUla C00 1UMG jutia addu qui imegoi feulafem C. ; menes mi me appoi Yobisremi muy derë ve Pr, tone alium in E B, p. i ) f, u y t 4 r * un i 7 wd r M wais n mt T Ju * erl nnng un a ut pmd+ A LU a LIBER 1IL thm qui pecuntam Dioni dederunt, dicerent fe taii ium aude eùnummos fumi, vt Verri darentur: cum amici, hoſpites, patroni Dioni, homines hone- ſtiſßimi hæc eadem ſe auliſſe dicerent.Opinor cùm ⁊ꝰ hac fierent, tum vos audiretis, ſicut audiſtu: tum callſa abi videretur. ſicà me ſunt acta omnia pria- ve actione, vt in criminibus ommibus nullum eſſet, in quo quiſquam veſtrum perpetuam accuſationem requireret. Nego ego ¶ e quicquam à teſtibus di- ctum, quod aut veſtrum cuipiain ſet obſcurum, aut cuiusquam oratoris eloquentiam quareret. Et- enim fic me ipfim egiſſe memoria tenetis, vt inte- ſtibus interrogandis omnia crimina proponerem& explicarem: vt cùm rem totam in medio propoſuiſ- ſem, tum de nique teſtem interragarem. Itaque non modòvos;guibis eft iudicandum; ostra crimina teneti ſed etiampop. Ro: tot am accuſationẽm cau- ſamq; cognoitit: tameiſi ita de meo facto loquor, quafi ego ilud meávoluntatë potis, quä vêftra in- iura adductùs fecerim. Interpoſulſtis accäfatorë, 59 Jui, cum ego mibi C& X. dies folos in Siciliam po- ſtulaſſem, C.& VIII. ſibi in Achaiam postularet: menſes milli tres cũ eripuiſſetis ad agenduni maxi- me appoſitos, religuum omne tempus hilius anni me vobis remiſſirum put aſtis:vt cũ horis noſtris nos eſſe- inis vſtj tu binis ludis interpoſitis, quadrageſimo polt lie reſpõdere cedeinde ita tẽpus duceretur, vt à Ms Elabrione Pr.& mayna parte horum iulicũ ad pra- torẽ alium, iudicesq́; alios veniremus. H ⁊c ſi ego nõ ʒi Yidifem, fi me non oësnoti ignotig monnifents id agi, IN VERREM dpi id cogitari in eo laborari, vt res in illud tempi reijceretun:credo fi meis ljoris in Accuſando vti vo- luiſſem, vererer ne mihi crimina nõ ſuppeterent, ne oratio deeſſet, ne vxor viresq; deſicerent, ne quẽ ne- mo prima actione defendere aufus efet, eñego bis accuſare nõ poſſem. Ego meum cõſiliũ tum iudicilu, tũ Po. R. probaui. Nemo eſt, qui alia ratione iHoyum iniuriæ, atq; impudentiæ potuiſſe obſiſti arbitretut. Etenim qua ſtultitia fuiſſem, ſi. quam diem, quii- Rum eripiendum redemerunt, in cautione viderit; cum ita cauerent, Si poſt Calen. Ianuar. in couſ- lium iretur, in eam diem ego, cuùm potuiſſem vitare; 32 incidifem?* Nunc mibi temporis eins, quod mihiad llicẽdum datur, quoniam in aniiuo eit cauſam om. nem exponere, habenda vatio eſt diligenter. Itaqus primum illum altumiſtius vita tunpißimum fia- gitioſißimum prat ermittam: nihil à me de pueritið fuaflagitäs peccatisg, audiet: nihil ex illa impura adolefcentia fua, qua qualis fuerit, aut meminiftis aut ex eo, quẽ ſui ſimilimum produxit, recognoſce- re poteſtis. Onmiapræteribo, qua mihi turpia dictu vidlebuntur, neq; ſolũ quid iſtum aud tre, verũ etiam quid me deceat licere, conſiderabo. Nos, quæſonlate hoc, Cconcedite pudori meo, vt aliquãpartem dei- 33 Sins impudentiareticere pofim.* Omne illud tẽpus, quod fuit ante quã iſte ad magiſtratu, remqᷓ pulli. ca acceſit, habe at per me ſolutum ac liberũ, fleatuſ de nocturni eius bacc hiationibus ac Vigilis:lenoniz aleatorũ, perdluctorũ nulla ment io ſiat:dana, dede- cora, qua res patri cius, atas ipſius pertulit pratere- Antur: piur luteiwi bufe irun no oratiter l bogra? pemji ornabát eum utis tehran fnulu pim Mu pritap sdmimhra LIBER III Antur:lucreturð indicia veteris infámiê: patiatny rius vit reliqua ine hanc taniã iacturã criminum facere Questor En. Papirio Cõſuli fuiſti abhinc an- nos XINI éx ea die ad banc dië que fecistiin iudi- tiä voco. Hora nulla vacuaŭ furto ſcelere, crudeli- tate,flahitio reperietur. Hi ſunt anni con/ tmptiin Quæſtura,& legatione Aſiatica,& Pratura vrba- na,& Pretura Sicilienfi. Quare hec eadë erit qua- dripartita aipear is accufationis nieg. Oua ſlor cx.C prouinciam fortitus es obtigit tibt TConfularis yt cùm COS. Cn. Carbone eſes, eanique prouinciz olrineres. Rrat tum diRenfio ciuium, de qua nihil fum durus quid fentiredebueris: vnum hoc ilico;in ein{modi tëpore ar forte ftatuere te dee buiſſe, vtrum males fentire atque defendere. Car- bo grauiter ferebat fibi Quaſtorem obtigiße, homi. hemfingnlari lnx uria, atque inertia: veruntamen ornabát eum beneficis ofici/qúe omnibus. Ne di- utius teneam pecunia attributantimerata eft. pro- pan ef Quaftor in prouinciam. venit in Galliam ectatus Ad exercitum Conſularem cum pecunia: firul ac primū e; occafio viſa eſt(cognoſcite homi- his principium m agistr ituum berendorum,& Rei. adminiſtrandæ) atler ſa pecunia publica Quaſtor Confulem exercitum, prouinciamqúe deſeruit. “Vidro gad ezari. erigit fe,fperat fibs aurampof- 3ý tiat ſe aliqitam afl. sriibat crimine, voluntati kf-14 mhet ſenſioniſ⸗ a ri; quibus Cn:Carbonjs morsui nimen; AN odio fit:quibu ilian mn reiectionem proditionemque Conſulu ſui tratam ſperatfore. quaſi yerò id cud IE pidia IN VERREM piditate defendend nobilitatis, aut ſtudio partium fecerit:ac non apeitifimè Gonfulem y exetcituimg ki 2A ALA sAd$ se cofAafit, O propter impuđentifi= prouinctamꝗt mum furtum aufugerit.} ſt enim obſcurum Ceiuſ⸗ modi factum eiw, vt poft aliqulis ſuſpicari, C. Ver- yem, quod ferre nouos homines nonpotuerit,ad nýs bilitatem hoc est ad fuos tranfiſſe, nihil fecißße pro⸗ yter pecuniam.* Videamus varones quehadmodum 36; retulerit:iamipfe oftendets quamobremCn.Catbo. në reliquerittiam ſe ipſe iudis Abit Primũ breuita. tem cognoſcite. ACCEPI, inquit, LICIES DVCEN- TA TRIGINTAQVINQVE MILIA QV ADR N- GENTOS XVII. NYMMO çş.DEDISTIPEN DIO, FRVMENTO, LEGATIS PROQY AESTORIBVS; COHORTI PPAETORIAE, HS. MILLE SEX- CENTA TRIGINTA QVINQVE MILIA QV d- DRINGENTOS XVIl. NVMMOS RELIQYI ARIMINI HS. SEXCENTA MILİÍA. Hoi eſt rationes referret hoc modo aui ego, alit tu, Horten- faw qufquam hominum retulit? qaid hoc efè qua jnpudentia? qua audacia? quod exemplum: ex tot hominumrationibus relatis huiuſinoli eſt? illata- men NS. ſexcenta milia, qtia ne que falfo quidem otint quibus data effent deſcribere, quæ ſe Aimini fi ribitreliquifequeipfa HS.[excenta miliarelia qua fatta ſunt, neque Carbo attigit, neque Sylla vi dit, peque in ærarium relata funt. Oppidum fi elegit Ariminum, quod tum cùm iſte rationes refe» rebat, oppreſſum direptum que erat. non ſuſpicaba- tur id quod nune Jenties fatis mulrosexilla cala- mitás brig fet,no felbeeſfeqn pec more má CMaAduentu minè atg, al uit apud eo! quedan profir: LIBER III Smhi mitate Ariminenſium teſtes nobis in hanc rem reli- E ù guos effe. Recita denuò.LENTVLO, L. TRIA-37 I S RIO QV AESTORIBV S VRBANIS, RES RATIO- h NVM RELATARVM.:Recita.Ex S,C.yt hoc pacto shisni rationemveferre liceret, eo Syllanus repentè facus eſt, non vt honos& diguitas nobilitati reſtituere- oife uhifuin tur. Quodd ſi illinc inanis profug ſſes, tamen iſta tua Fuga, nefaria: proditio Conſulis tui, ſcelerata iu- dicaretur. Malus ciulis, improbus conſul, ſellitio- fus homo Cn. Carbo fuit:ſuerit alijs, tibi quando eſſe cœpit: poſteaquam t. uniam, rem fi tariam, rationes ommes ſulas, e xercitumq; commiſit. Nam ſi tibi antea diſpliculſſet, idemfeciſſes, quod| anno post.Pifo Questor cum L. Sciptoni Conſuli obrigifet non attigir pecunia non ad exercită pro- fects eſt:quod de Rep ſenſit, ita ſonſit, vt nec fidẽ ſuã nec morẽ maiorum, nec neceßitudinẽ ſortis læleret. xgltenim ſi hac perturbare omnia,& permijcere VO- 9 lumus, totã vit am periculosã, inuidioſ muinfeſtam- gue teddem?:fi nalläreligionem[ors habebit, nulla ſocietatẽ coniunctio ſecundæ dubiæſ, fortunæ nullã àautoritatẽ mores atq; inſtituta maiorũ. Ommnium NT ef cGmunis immens qui fait hostu fuoră. Nemo vne nw, HE quã ſapiens proditori credendũ putauit. Ioſe Sylla, "i cuiaduentu: istius gratifımus effe debuit, ab fe ho- pa:— minë, atg, ab exercitu ſuo remouit: Beneuenti efe i ñnußit apud eos, quos ſuis partibus amicifimos eſſe in⸗ mals telligebat, vbt iſte gũma rei cauſaq nocere nihil pof- pipon HAE fet ei poftea praemia tamē liberaliter tribuit: bong ik PI qualam proſcriptorũ in agro Beneuentano diripi- ma N enda IN VERREM ebda cõcefit habuit bonorë vt preditori no ve ami- l 89 cojide.* Nunc quānis fint homines,qui mortui Cn, Carbonë oderint:tamë bi debët non quid illi accide⸗ re voluerunt, ſed quid ipfis in tali re metuendũ ſit, cogitare.cõmunẽ eſt boc malũ, cõmunis metus; com- mune periculũ. nullæ sũt occultiores inſidiæ, quã ba, qua latẽt in ſimulatione fcij,aut inaliquo neceſi- tudinis nomine. Nã eũ, qui palã ef aduer) arius. fa- cile cauendo vitare poßis. hoc verò occul tũ, inteſtniũ. ac dome ſticũ malum, nẽ modo nõ exiſtit, verum etiã aa a perſßicere atqʒ enplor are potue- ris.xItane verò tu cũ Quaſtor ad exercitum mipik ſic, cuſtos non ſolũ pecunia, ſed etiã Conſulis parti- ceps onmiũ reruim cõſiliorumqʒ fueris, habitus fisin liberũ loco, ſicut mos maiorũ ferebat, repenteè relin- quasdeſeras? ad ad nerfariostrafeas?O fcelus, ô pots temüinvltimasterras exportandi. No enim poteſt ea natura, qua tantũ facinus cõmiſerit, hoc vn fe lere eße contẽt:neceſſe eit ſemper aliquid eiuſino- di moliatur: neceſſe eft in fimili audacia perfidiag G! yerfetur.” Itaq; idëiste quem Gn. Dolabella postea C. Malleolo occifo pro Qua Sore habuit(hánd feioan maior etiā hac neceßitudo fuerit, quã illa Carboni: ac pluas iudliciũ voluntatis valere, quã fortis debeat) zdẽ in Cn. Dolabellã qui in Cn. Carbonẽ fuit. Nam f qua inipfam valebant crimina contulit inilli:can Hoi Jamg; illius omnë ad inimicos accuſatoreſq́ detulit. | i| Ipfein eũ cui Legatus, cui pro Quaftore fuerat; ini micifimi atq; improbifimum teftimonit dixıte ille miſer ch effet ti proditione iftius nefaria tii impro- ba- A att S faatt,” pnia J ferueti bella volanta ambos nonjol pie Syuanara termittam, u. calamitatedi tipit omni tenp t legationem Cn. Dolabella immortales; tombik illa Cn. Dolah Namitifte tinfmodifi guad cala (ratermitt: du giog d fiplare nij LIBER III. bo é falfo eiufdë testimonio, tummaultò ex maxis ma parte iſt ius furtorum ac flagitiorum intuidia con⸗ flagrauit. x quid boc homine faciatis? aut ad quam 4? ſpbem tã perſidioſum, tam importunum animal re- ſeriletis:qui in On. Carbone fortem, inCn. Dola- bella voluntatem neglexerit, ac violarit: eoſque ambos non folum deferuerit, fed etiam prodiderit; atq; oppνY)arit. Nolitè quæſo, Iudices, breuitate o- rationis meæ potius, quam rerum ipſarum magniu- dine crimina põderare:imibi enim properandū ne- geſlario eꝶ̃, yvi omnia vobis, quemili constitutá funt,pofim exponere.” Quamobrem Questura iftius 43 demöftrata,primig; magiſtratus,& furto C& ſcele- ve perſpecto, reliqua attendite. In quibus illud tem- pis Sllanarum proſcriptionum ac rapinarum præ- termittam, neque ego iſtum ſibi pllam eæ communi calamitate defenſionem ſinam ſiimere: ſuis eum cer- t proprij ſqʒ criminibus accuſabo. Quamobrem hoc ommni tempore Syllano eæ acciſſationè circũſcripto, le gationem eius praclaramcognoſcite.* Poſteaquã 44 Cn. Dolabellæ prouinciaCicilia conſtituta eſt, O dj immortales, quantaà iſte cupiditate, quibus allega- tionibus illam ſibi legationem expagnailit? id quod En. Dolabellæ principiũ maxim calamitatis fuit. Nam vt iſte profectus et: quacunque iter fecit, eiuſinodifuit, non vt Legatus Populi Romani fed vt guædã calamitas peruadere videretur, In Achaia (orætermittã minora omnia, quorum ſimile forſitan Altus quoq; aliquid aliquãdo fecerit:nihil dica, niſi fingulare, niſi guodſi in aliũ reũ diceretur, ineredibi⸗ N2 le Wa E ia aT aai IN VERREM i le videretur)maſtratũ ycionium nũmos popoſcit. Ne ſit hoc crimen in Verrẽ:fecerunt alij. Ch ille non f 45 daret, an Madtertit improbũ, ſed nö inauditum. Genꝰ animaduerſionis videte:quæretis ex quo gene- re hominẽ iſt um iudicetis. Ienẽ ex lignis viridibus atá, umidi in boc loco angajto fieri iufir:ibiı bomi- në ingenyü dominobile,P R. ſol iũ atg, amicum fi- mo excruçiatā femiuiuum reliquit. 14 que iftefig- na guas tabulas pias ex Achaia fustulerit, no dica hoc loco: est alius mibi ad hanc eius cupiditate de- moſtrandã ſeruatit Athenis audistis ex ade Miner- Dictum hoc eſt in Cn. áta uae pradè auri pondus abl Dola elle udicio.dictuimget Ad stimati. H uis cone Ñly non modo part:cipem C: Vertem, fed pribcipem y lie j= rd 46 fuiße reperietu. Delum venit, ibt exſano Apollinis p f aale is 7 oulchertima⸗ in onerariam nauem ftam g 4 P 6, 4 cia[usSiukit jigna i S Ža ＋ Poſtiidiè cum ſpoliatum fant conyciendd t METEEN olëbant grauiter ferebat piu ih os eius fanireligio atg, anti- MAR j ip[nin Apollinem natum efe ar- fi ur, verbumn tamen facere non audebant, ne fortè ea res ad Bolabellam ipſumpertineret. Tum yi fubitotempe Fites coorté funt inaxima, Iudices, vt RAER: non mödè p iſci, cum cuperet, Dolabella non n oppido confifteret:-ita magni li ji eüciebantur. Hic nauis illå predonis iftius | Fah oht earal A atak Pa lua i onustafignis religiofis, expulfa atque eicita jiucbd; il frang tun, in littore ſicna illa Apollinis reperun- tur 1uſu Dolabellæ reponuntur, tempeſt as ſedatin, Do- LIBER IM. Dolabella Delo proſiciſcitur. Non dubito, quin, ta.47 metfi nullus inte fenfus humanitatis, nulla ratio vnquamj fuit religionis; nunc tamen in metu peri culoqúe tuo tuorum tibifielerum veniatin men- tem. Potesne tibi vlla fpes falutis; commoda oftendi, cum recordar, in deos immortales quam impius, quam ſceleratus, quam nefarius funeri? 3 Apollinemne tu Delium ſpoliare anfus esè? illine tu emple, tam antiquo, tam ſancto, tamreli- g8 tofo MANUS IMDIAS AC Jacrilegas afferre conatus es? Siin pueritianon his artibus€” difciplinis insti- tutus eras,vt ea qua liveris mandata funt, difveres atq cognoſceres:ne poſtea quidem, cum in ea ipfa loca vem:fty potuifti accipere, id qtiod ef proditum memorie ac literi?* Latonã ex lor gagramd i, riam ad pariendum vicinam teme poribus exacte fugſſe Delum, atque ibi Apollinem Dianam, peperife. Qua ex opinione ye ominum illa in/ula eoruin deorum facra putatur: tant h eius a perhd vi ne Per- o» düs homimh üm claſſem ad autoritas religionis(7 ef Ó feq quidem,cùm be Uumtoti gi gú indixi rjj y mille nun Delum appu! e a ye aut attingere n H improb fii ime, atqae amenti Rn cupiditas tata, gue tantam extinguerer religionem? 8 3 ue nuntc quidemre rentur aut yial: 4- C; ſi tum hæc non cogit al antum malam, guod non tibi cordaru nitlluuin pro feeleribus tus iamdiu debeatur?*In Afamverò 4 signis t quid ego aduentmiftins, prandia, N 3 CENAS, 9 errore, efu- 4 48 e IN VERREM gens equos, muneraq;i ömemorem? nihi! cum Verá rede quotidiani i criminibus aturus fam. Chie per vim figna pulch berrima g ico aa Su lfe, item o ripuit) Tenem iiaei qui apü dTenediosfa:? deus habetur quivi hmi illam dicitær cõdudiſſecuiu ex nomine Tenedus nominatur: hunc i ipfum, ingquã, Tenem, pulcherrimè factum, quem ya lam in co- mitiovi p ARDS anagno cum gemiti ciuitatis, lunonis Giir lua tio) A S 2 cerbaioti Afie?q ira apud omnes?quamnemiz ni veſtro inaudita? De qu cum lega⸗ tiad C. Neronem en Aſi ſum tulerunt, eia tum Pop. Ro Pertinerent, nen ad Pra Romáä de eferti oportere, Qitas ifte tabulas figna fufiulit?qua cog? toui ego pmet raeng ditbis R AF ob nunc Verres yh ad omnes calum MNE y lua nai d: nae z Samo ve A ni, refh 0i- STi gar nodi qiuerti mommas k ed f AKA alium P yrtitus es, de teig confi- uerunt? poftea- quam sief ri fibus t nos yi aris tuis- vti An? villiſti, nullun imd praterduo, bus funt, qieipfa, Samo ſublata sünon petafli me rni familiar ifımis in bahe rem teftimama denunciaturũt qui tua domi ſapefulßet: ež gue:n medis a ppob qien ma s,(metl W Onid ae eden Quar dent Car gione bi guere G Verremt fı Dolabe l j y foliaam pam: pth hilan erent aier tus oppia nifmamf fg fg onum al la pendi) íl fenan loci publ sif lega sitninper: LIBER IIL ex quibus quererem, figna ftirentne fuiffe; que non efem?*Quid tum hos dete iudicaturos'arbitratus$> es, cnmviderent te iamnon contra accufatorem tuum fed contra Quaſtorem, ſectoremq, pugnaret Qua dere Caridemum Chium teftimonium priore atone dicere audiftis:fefe,scum efet Trierarchus, > Verremex Afiadecedentem profequeretur, iuf- fu Dolabella fuiffe vnà cum ifto Sami, fefeg tã ſci- re ſpoliatum eſſe fanum Iunonis,& oppidum Sa- mum: poſteaq; ſe cauſſam apud Chios ciues ſuos Sa- mis accufantibus publice dixiſſe:cddqʒ ſe abſolutum, quod planuam feciſſet, ea quaæ Legati Samiorum di- cerent adVerrem,non ad fe pertinere,” Afpendüve- 53; tus oppidum> nobile in Pamphylia ſcitis eſſe, ple- nißimum ſignorum optimorum, non dicam illinc hoc fignum ablatum eſſe,& illud: hoc dico, nullũ te Af- pendi fignumV erres reliquife: omnia ex fanis, e8 locis publicis palä fpeđantibus omnibus, ploftris-e- uella afportatag, eĝe.Atq etiam ilum Afbendit ciz thariſtã, de quo ſepe audiſtis id, quod eſt Græcis ho⸗ minibus in prouerbio, quẽ omnia itus canere dice- baut, ſuſtulit,& in intinus ſuis adlibus hoſalit, vt et- iam illũ ipſum artiſicio ſuoſuper ideatur.Per- ga f anum antiquiſimumc& ſanctißimum Diana fä- mus efe. id qxogs à te nudatum& ſpoliatũ eſſe: ex ipſa Diana quod habebat auvi detrađlū atq; abla- tum effe, dico. Queimalum, eſt iſta tanta audacia, atq; amentia? quas enim ſociorũ atq;ʒ amicorũ vrbes adiſti Legationis iure,& nomino, ſſ in eas vi cũ ex- ercitu imperioq; iuuaſiſes, tamen opinor que figna N 4 atque IN VERREM f: atg, ornamenta è x hi vrbihus[uftulifes,hec monin perlai tuam domum,neque in fyburbana amicoruni, fed pionii? 3Romam in publicum deportaſſes. uid egode M, ovahonait Marc ello loguar, qui Syrac uſas vrbem ornatift vnmte caßt mam cepit? quid de.Scipione, qui bellumin A- falita t fa gekit: Antiochumq regem potentiſimum vicitt ? guid de Flammio,gui Regem Philippum,© Mate- yit, dontam fübegii?quid de.Paulo, qus Regem Ferfem gilgentiá vt àac vt/tute[uperauit quid de L. Mummto, gitYi- P bem pule herrimam atq; ornatißimam Corenthum, fadet plenif nam terum omnium fustu let vrbes, Achaz te, B æotiag, mnlt as ſub impertun: Pop. Rom. ditit- s cuż honorem- ictis erant vactæ:at nema; ſubiunxit⸗‘quo um dom ture florerent fignis& tabulis p verõ vrbem totam, templa deorum, mnesqʒ Italis partes illorum donis at mon mentis e xos natas wiz demus. Fereor ne bas sat cuiquam ni qua,& iam obfoleta videantur; tta emm tũ i biliter omneserai thai node vt hac'lans eximie virtutis,& imocentia non ſolum homintim, verum i 56 etiam temporum illorum nele vide atur. P Serulutg gestis adest dete fen- filtè, Vir- tute cæpit, Vrbem antiqtam, C€ ambu r sexem, inm fortif yer clarikimus, maxnnis rebu tentiam larurui est:Olynthum vt, copys, ô AE A ctam& ornatamtecen prof: ro-nam poftea s Olyrthun vrbem hoftiu lius imperator Pop. Rom. ain tii en ijſdem Hal saatini yiu ida paca; tliis locs Legatus Quasioriws oppia pacata fotto- 1i rum at que amicoru bienda ac pexanda ct- 57 vast:* Tu queexfans teligiofiRimis per fcelus é per LIBER MI. per latrociniñ abſtuliſti, ea nos videre niſi in tuis, a- mic orumq; tuorim tectis non pof umns..Seruilinsy que ſiouẽdtq, ornamentaex vrbe hostium yi une Imperatorto iúre fi- ſtulit, ea Pop.Ro. app, per triumphū vexit in tabuilas publicas ad ærarium perſeribenda cura- publics hominis amplifimt TIQNES RELATAE Non[olùm numerum fignorumy jiufeniufg, magmtudinë, figuram fta- tä literis defni i vides Gertè maior eft virtutis, vi- forig iucundnas gutam iftavoluptas, qüe perci- pitur ex libidine c cupiditate: multò diligentius > habere dico Seruilium predam.R. quamtetus x virtütecapta, belli leg ! furta notata atq; deſerpta. Dices tua quoque fig-58 na C tabulas pilas ornamento vrbi forog,:.fu- ſemulcum P. R. forum comitium- que adornau ad fpeciem magnifico ornatu: ad fenfumcogn:tionemg, acerbo© lugubri: vidi col- urtis tuis preda prouinciaruin, fho- lüs[ocior q; amicorum. Quo quideintemporey Iudice.ice ſpem maximam reliquorum quoqʒ pec- catorum nactus emt:vidit enim eos, qui iudiciorum dommos fe dicivolebant, harum cupiditatum efe feruos* Soch verd, nationesqúe extere[þem omni- umtum primum abiecere rerum ac fortunarum fus arum propterea quod cafu Legati ex Afia atque A- chaiaplurimi Romæ tunc fucrunt, qui deorum fi. mulacra eæ ſun fanis ſublatæ inforo veneraban- tur:itemq; cateraſigna& ornamenta cũ cognoſce- N5 rent, iße. memini, vidi/ lucere omnia In VERREM rent, alia alio in loco lachrymantes intue bantur· Quorumomnium huns fermonem tum effe audiez f Damms:nihil eſſe, quod quiſquam dubitaret deesie tio ſociorum at qus amicorum: cum quidem vide- rent in foro P. R. quo in loco antea qui ſocijs iniu- rias fecerant, ace uſari,& condemna i folebant, ibi efe palampofita ea, quaæ ah ſocijs per ſcelus ablata 60 erept aqe elſent. Ric ego non arbitror illum nega- surum, figna feje plurima tabulas piss innumera- bileshabere: fed, vt opinor, foiet hac guerapuig Cfuratus ef nonnunquam dicer e fe emiffe. Quo- o niam quidemim Achaiam, Afiam, Pamphylam fumptu publico,& Legationis nos nercator fig- norum tabularumqme pictarum miſſis eit st, habea È iftius patris eins acceptita bulas omnes, quas quoad vixit: diiipentif:mè legi at refi patr tuu quoad aiste confecije:namin i Slo iudices hos nouum reperietis. Audimus aliquem tabulas num: quam confeciſſe, sum de Ate tonio fal/a. nam fecit diligentißimè: verùmſtit bot è probandum, Audinus i- bum non ab mitia fecife iex tempore aliquo. confecifeye ua etiam hitiuſce rei ratio. Hoſ verò nouum,& ridiculum eſt, quod hic nobis re- Phondit, cum ab co tabulas poſtulatemus: vfque at A. Terentium,& C. Caßium Conſulesconf cciſſei | G1 poftea deftisiffe.* Alio loco hes cuinfinodi fityconfis | l i f derabimus:nunc nihil ad me attinet: horum emm | temporum, in quibus nunc verſor, habeo cabulas& | snas& patris Plurima figna pulcherrima, pluri- i Mi genus aliquod mir tin pot otmoiati hſet,yt/ ARAM NITE wi „ i i rm i i 4 si ý P Mik j aio tik aN i Kine k fienapulcherrima, quenunc adim LIBER III. pnas tabulas deportaffe te negare non potest atque vtinamneges:vnum aftende in tabulis aut tuis, aut patris tui einptuiin eſſe, viciſti: ne hæc quidem duo tum tu- uiid Iunonis quomodo emeris. hec, inquam,, quein libis tuis ſola iam ſunt, ectorem expeclant, velita ac deſtituta à A um stant, qug multos annos ai Samiæ fieternẽt t, habes, itates atque eſfrenatas babebat: ce- tere libidines eius ratto n iali iqua aut modo conti- nebantur. milti f tum in genttis, quàm maltis matribus isin illa terra atque impura legar tione vim attuliſſè exiſtimatis! ecquo in appida pe- lem poſuit, vbi hon plira ſtuprorum flagitiorumq; fuorum, quam aduentus[ui veftigia reliquerit? Sed ego omnia, quæ ne gari poterunt, pratermittam:et-⸗ iam bec qua certißim afa unt&(larißima,, relin- gaam:vnum aliquod de næfarijt iſtius factis eligam, quò facilis ad Siciliam pofiım aliquando, que mi-z bi bos aneris negochg, impofuit peruenire.® Oppi- dum eſt in Helleſpõto Lampſacum, Iudices inprimis Aſiæ protinciæ clarum& nobile:homines autem iph Lampfaceni tuin jummèin omnes ciues Romanos oficiol tum praeterea maxunè fedati,& quieti propè prater ceteros, ad ſummum Eræcorum oci- uim potilus, quàm al vllam vim,“aut tumultum ace commodati. Accidit, cum iſtèà Cn. Dolabella effla- git aſſet, vt ſe ad Regem Nicomedem, Regemq, Sa- dalam mitteret, cumqde iter hoc ſibi magis 4d guda Hun ècredo inhifce folis rebus indo- 6z 63 64 Li o; lodamum deduci iubet. Quod vbi eft Phiodaimo IN VERREM fium fuum; quam ad Reip. tempus accon nmodatum depopoftiftet; ýr illo itinere veniret Lampjacum; .propè pernicie cummagnacalamitate; C tiß:dleducituriſte a ad lanito tem, comitefqúe eins, item apu} ceteras hofi collocantur vt mos erat istius; atqne vi eum juelis bidines flagitiofe facere aamonuerant- ſtatimne- gocium d. ar illis fuis Enn nequifimis turpifi= > homi nibus svt videant,& ꝛnute ſtigent, ec- misqhe qüe vir, gofit, autmulier digna, quamobrem ifte ampfaci diutius commoraret ir.*¥ Erat comes ei c} stius libtdine s: quy rem quendam hoj Rubrius quidam homofa 1étus ad t$ quocung, venerat, hec inueftigare miro artificio, le fert. Philoda- :is ad eum rem iftam 4 omnia fo foleb s exiflıma- mumn’ te que eni} gen ere, honore, í tione facilè principem I ampla cen HONAT EE habitaret, prop terea quod vi- 4 hritudine: ntetuss efe fi- yum non haberet, mulierem e: xi; 3 ſed eam ſumma int. gritate pudicittaque ri. Homovtha audiuit, fii i: ad id quodnon modòùi pfe nunquam y derat, fedne an"e qui- dem ab eo, qui ipſ- n fet, vt ftatim pi Ph:lodamā migrare ſe dueretv.Hof es ian j ai fafie aretur, veritus ne quidin ipfo lèo] Tnd pr ei vnnẽ ſumma vi ryeimere cœptt: iste q ahol f linquendi caufamreperire non poffet, alra fib one viam munire ad l ftupr waia r: Rubriumde tias ſil as, in omnibus eiufmodi rebus adintor rem fui conſcium, parum lautè dineren A Phi- gun- LIBER TIT nunciatum, tameifierat non ignarus quantum fibi ac liberis[fui iamtummali conſtitueretur, tamen ad iftum venit, oftendit munus ilid Jum non efes fecum fua partesefent hoſpitum recipiendorum, tumipjos tantum Prætores& Conſules, non Lega» torum aſſeclas recipere ſolere. Iſte, qui vnæ cupidi- tate raperetur, totumi illius postulatum caufamqúe neglexit:per Vin ad eumyqui nepe non debebat, Rubrium deduci, mperauit Hic Philodamus, poſtea- quam ius fuum obrinere noh portit, Yt huinanitat? conj fuetudi» ema;;[uam 2 retineret, laborabat: homa y bopiralifintus amici fimusjúe“nofra- exiftimnatus efet, noluit videri ipfum illan j Rubrium inuitus indomam füamrêcepilfës An S ornatè vt erat inprimis inter ſuos co- nuiitumCõphαναt: rogii Rub Sea quos eicon Jodie ſit inuitet loi un fib l ji foli; fi vid eatur letifiımim ado- Setii, yt etiam filiu lej rennen] or ü ad propinquum ſuum quendã mit- teret ad iœnarni. Tum Rubrii tat eos omnes Verres certio Ek qui dopis'ef- fet. aturè veniunt, diſe unt jit ſermo inter eos& inuitatio. vt Græcò more D heretur: hoſpes hortatur, poſcunt maioribus poculis celibratum om- nium fernioi latitiág; conniniü Poſteaquam ſatis calere res Rulrio viſa eſt:quæſo, inqunt, Philodame, curad nos filiam tuam non intro vocar 1ube Ho- mo qu/& fumima grauitate,& iam id atatis,& pa- rens eſſet, obſtupllit homiuis impr obi dito. inftafe Ribtius Tum levt aligi id refponderet negauit À morig ifin dò nites inut- 66 IN VERREM moris efe Grecorum; ytin conuinio virorum accum⸗ berent inulieres Hic tum alius ex alia parte, Enini- uerd ferendum hoc non est: vocetur mulier.& fi- mul ſeruis ſuis Rubrius, vt tanuam⸗ lauderent, i- 67 pſi ad fores aßiſterent, imperát.* Quod vbi ille in- tellexit,id agi atgueid parari, Vt filie fuavisaf- ferretut ifertüos[fuos ad ſe vocat, hisimperat, vt feipfum negligant, filiamdefendant:_ excurra aliquis ,. qui hoc tantum domestici mali_ filio fu nunciet.Clamor intereafittota domointer ferui Rubri atg, hofpiti:iačtatur domi fue vir optimis homo honeſtiſimus pro ſe quifque. manus affert: aquadeniġ, feruenti à Rubrio ipfo Philodamus petn funditur. Hæc vbi ſilio nunciata ſunt, ſtatimexani. matus ad edes contendit, yt& vitæ patris,& pudi- citie fororis fuccurreret. Omnes eodem animo Lani- pjaseni fimul vt hoc audiueruntquòd eos tum Pli- lodami dignit as, tum iniuriæ magnitudo mouebat, ad&des noctuconuenerunt. Hic lictor istius Corue- Iius, qui cuin e ius feruis erat à Rubrio, quali in prali- dio ad auferëda mulierem collocatis occiditur:fera ui nõnulli vulnerãtur:ipſe Rubrissin turba fadtid- tur 1e, quifuacupiditate tañtós tumultis concis 68 tatos videret, cupere aliqua euolare, fipofei*Po- Sridie mane homines in concionem veniunt:quarit quid optimũ factu ſitpro ſe quiſqvt in quoqʒ erat autoritatis plurimum, ad populum loquebatur: in- nentus eñ nemo, cuius non hiac& ſententia eſſet,& oratio, Non eſſe metuendum, ſi iſtus nefarium ſce- lus Lampfaceni ylti vi manuque ¶ent, ne Senatu⸗ | :(um Pintaa i pera mAh ogia wodi gonbi G ews E penam, i s pa Mab gAe y LIBER FIT. populufqúe Rom. ineam ciuitatem animaduertena dum putaret. Onòll ſi hoc iure Legati Pop. Romant in focios nationesgs exteras verentur; Vi ptidicga tiam liberorum[eruareab eorum libidine tutam non liceret:auiduis efle perveti fatiùs nàm in täta i IWF i J 3 viatg; acerbitate verfari.* Heccumomnes fenti-g9 rent,& cum in eam rationempro ſuo quiſque ſenſu ac dolore loqueretur:omnes ad eam domum, in qua iſte diuerſabatur, profecti ſunt: cædere tanũam ſa. æis, inſt aie ferro, ligna& ſarmenta circundare, i- gnem ſubijcere cœperunt. Tum ciues Rom. qui Lam- placi negotiabantur, concurrunt, orant Lampſace- nos, vt granitisapud eos nomen Legationis, quàm iniuria Legati putaretur. fefe intelligere hominem illum eſſe impur um ac nefarium: ſed quoniam nec Perfeciſſet quod conatus eſſet, neq; futurus eſſet La- pſaci peſtca, leullis eorum peccatum fore, ſi homini ſcelerato peperciſſent, quam ſi legato non peperciſ- ſent. Sic iſte multò ſceleratior& nequitior, quàm ille Adrianus, aliquanto etiamfelicior fuit. Ille quod eius auaritiam ciues Ro. ferre uon potuerant, Vtica domi fua vinus exufius eft:idq; ita illi meritò accediſſe exiſtimatum eſt, vt letarentur omnes, ne- que vlla animaduerſio conſtituereiur. Hic ſocio- rum ambuſtas incendio, tamen eæ illaſlamma peri- culoque euolauit:neq; adhuc cauſam vllam excog tare potuit, quamobrem commiſerit, aut quid æue- nerit, vt intantum periculum veniret. Noß enim poteft dicere cùm ſeditionem ſedare vellem 3 cun sya famentuinimperarsin, cùm fipendiam coterem pi d 1P cuns IN VERREM cum âliquid denique Reip. cauſagererem, quod 4. crius imperaui, quod animaduerti, quòd minatus fum. qua fidicerer, tamen igno ſci nonoporteret, fi lo fociis, intantumaddu- Nune cum ipfe cauſam ere, neque falſam nimis atrociter imperando 71 Am periculúm videretin.+ illius tumultus, neque veram di hoino aütem ordinu fui Neron:fuit, P. Tertius confingere audeat: liß mus, quĩ tum accenfus C þaceademfe Lamp aci coonofje dixerit: vir omnni- pui rebw ornatifimus C Varro, quitum in Afis 1 j Tribuni mui tumfun, hæ ezdemipfi í p damo a udijie at botejtis dubitare,qi tunan tam exillo periculo eripere voluerit, quam jum inaičium referuare? Nifi vero:llud di- rone nter, juo tempore qtudem figni fatis namit Horrenjpus, q 7 r d poffet dicere, fe tacere non monio Terti priore aĉ R Ly sof cet, quod ihie pela i dedit, hi quid effet quoa | pfe:»tg namdiu in ceteris rebis tacterit jare omnes pojem, nil baburjj ceret. Hot tum dixit, Philodamum G e lium aG. Ne- rone effe damnatos.» dequo ne multa diſſeram, 1% tantum dico, fecutum id effe Neronem G eius confili um, quòd Cornelium liRoremoce ifem effe cõ- ſtaret: putaſſe non oportere effe,nein vlci tëdä qui- deminiuria, cimiguam hominis occidendi poteftate. i In quo video Neronis iudicio non te abſolutum eſſe i improbitati? fed ilios damnatos efe cadi. Verum ifta damnatio tamen cuiufmodi fut? Audite quefo, l Judices aliquando nuſeremini ſociorum,&oſtẽ- dite aliquid bhum vefira fide praſidij elſe oportere, Quòd niod At nonon mon uis Romanas de cre LIBER STII Quòd toti Afie iure occifus videbatur iftius ille ver- bo lictor, re vera miniſter inprolipimæ cupiditatu: pertimuit iſte, ne Philod amus Neronis iudicio libe- raretur. rogat& orat Dolabellam, vt deè ſua pro- uincia decedat, ad Neronem proficiſcatur: ſe de- monſtrat incolumem eſſe uon polſe, ſi Philodama vi- tlere, atq; aliquando Romam venire, licuiſſet.x Cõ- 73 motus est Dolabella:fecit id, quod ii ltir epreben- derunt, vt exercitum, prollinciam, be lumn relingque- ret,& in Afiamhominis ne quıfımi caufa, inalienă protlinciam proficiſceretur Poſtea quàm ad Ne- vonem veniticontendit ab eo, vt Plulodami cau- ſam cognoſceret. Venerat ipfe,qui effet in conhlto, © primus fententiam diceret. Adduxerat-etiam præfectos,& Tribunos militares fuos; quos Nero omnes in conſilium vocalitterat in conſilioꝶ etiam aguifımus iudexipfe Verres: erant nonnulli togati creditores ian quibus ad exigendas pecu- nias improbißimi cuiuſque Legati plurimum pro- deſt gratia.“ Ille miſen defenſorem reperirenemi- 74 nem poterat.quis enim effet aut togatus, quì Dola- belle gratia:aut Græcus, qui eiuſdem vi& impe- yio non moueretur? Accufator autem apponitur ci- uis Romanus de creditoribus Lampfacenorum: qui fi diæiſſet quod iſte tußoſſet, per etuſdemm iſt ius lictores àpopulopecuniam poffet exigere. Cùm hac omnis tanta cõtentione, tantis co pijs agerõtur: cũ illũ mi- ſerum multi accuſarõtinemo defenderet, cũq;, Do- labella cũ ſuis præfectis pugnaret in conſilio, Verres fortunas agi fuas diseret, idem teſtimonium dice- — A * ÍN VERREM tat idem effet in cofiliosdem accuſatorem paraſſeti ¶ sqeimpifma A beccum omnia fierent,& cum hominem conftaret labala, negne tsiy occiſum:tamen tanta vis iſtius iniuri.tanta inisto milers in egeat improbitas put abatur. v de Philodamo amplius pro- fami iein. 75 nunciaretur.* Quid ego nunt in altera actione Cn. em gning ono Dolabella fþiritus?quid huius lachrymas& cencur- dnom ernnũ a fiones prof eramũ quid C. N eronis viri optimi atque innocentißimi nonnullis in rebus animum nim ti⸗ midum atq́j, demiſſum: qui in illa re quid facerepo- tuerit, non habe bat: nifi fortè id quod omnnes t de- Giderabant, Vtagereteamrem fine Verre cDo labella: quicquid effet fine his actum, omnes pro- barent. Tum verò quod pronunciatum eſt, nonper Nerouem iud icatum, ſed per Dolabellam ereptum exiſlimabatur. Condemnatii enim perpaucis fen-| pfe nocens acerri tentijs Philodamus,& eius filius. Adeſt, mit at, viget bint al mhrida Dolabella, vt quàm primum fecuri ferianiurg|) tenetisVere i quò quamminimè multiex illis-de iftiusnefario Y fincreronprosin; p 76 fcelere audiri poſſent: Cõſtituitur in foro Laodicea| vep S ſpectaculum acerbum, cmiſerum,& graue totid- concupieris auod toe 16 lina ğ Lazi OTAI RON fia proumcie, ęr andis natuparens adduétusad fupe N plicium:ex altera parte filius: ille qudd pudicitiam inimitèrtay bnin 7 uad v:$, k à liberorum hic quòd vitam patris jamama; forora Ẹ imesomwa defenderat.F lebat vterg, non de fuo upplicio, feh f anicormain, ater de filij morte, de patris filius, Quid lachrymai Taa dhasi i 9; 79 x ſeang Alllemſa yumipfum Neronem putatis profudiſſe? quem fle- dinem propnlfar | í T A i,; vpropnjany ii tum totins Afiefuife?. quemluđum C gemtum Y cinfofy/ne ks) E haa 5 a 4 IS JNS ai ||| i Lampſacenorumt᷑ ſecuri eſſe percuſſos honnneſ inno- dsn/ihare ilan p gii 1 centes nobiles focios Pop. Rom. atgue amicos proi Po, p r ERA ae e m k K0. i prer bominis flagitiofifimi fingularem nequitiam\ tyor e | ama EIBER III. atque improbißimam cupiditatem. Vemo iam, Do-77 labella, neque tui, neque tuor um liberum, quostu miſeros in egeſtate atq, in ſolitudine reliquiſtimi- ſereri poteit· Verresue tili tanti fuit, vt eius libidi- nem luuininum innocentium[anguine lui velles? Id- circone exercitũ atq; hoſtẽ relinquebas, vt tua vi& crudelitate iſtius homini⸗ improbißimi pericula ſubleuai es? Quòd enimeñ tibi Quæſtoris in locũ cõ- titueras, idcirco tibi amicum in Perpetuum fore pu- tafti? Neftiebas ab eo Cn Carbonen COS: cuins re- Yera Quastor fuit, ñon modo relictum> Jedetiam foliata auxilis, pecunia, nefariè oppugnatum C> 1 proditum?. Expertus igitur esistius perfidiam tum; j| cùm fe ad inimicos ttas contulit, cum in te homo i- ple nocens acerrimum teſtimonium dixit, cuùm ra- tiones ad ærariũ niſi dãnatd te referre nolnit. Tã- tene tlte, Verres libidimen erũt, vt eas capere ac ſu- i finere non prouincie Pop.Rom.non nationes exte> li| re poft? Túne quod videris, quod audieris, quod ji concupierisyquod cogitarisnifiid ad nutum tuun præſtò fuerit, niſi libidini tuæ cupiditatig, paruerit, immitẽttur hominesẽ expugnabantur domibdciui tates non modoò pabatæ, verùim etiam ſociorum atg; ammicorum, ad vim atſj, ad atma confugient, vt aß fe atg, ab liberis fuis Legati Po, Ro. ſcelus atq; libi⸗ dinem propulfare poffint? Namquaro abs te; cit- cumſeſuſue fis Lampſaci: cœperitne do muin in qaá diterfabare illa multitudoincendire: voluerintne Legátum Pop. Ro.çomburere viuum Lampfaceni? negarenon potes, babeo enim teftinoniumtuums 9 2 quod E ia a aaa IN VERREM A ſuod apud Neronem dixifti:habeo quas ad eundem| jif "o lireras mifit.* Recita hunc ipfum locum de tefli- E monio.TESTIMONIV MC. VERRISIN AR- i| TEMIDORV M: NON MV LT:POST IN DOMV.Bellúmne Po. Ro.Lampfać Tutka face- ye conabatur?deficere ab imperio ac nomine nostro yolebat? Video enim, O ex his, quæ legi& auditi; zntelligo, in quaciuitate nou modò Leg átis PopRo. circumfefus non modo ioni, ferro; manu, copiis oje pugnatus fed aliua éx parte violatus ſit, niſi publi⸗ ce ſatis factumſit, ei ciuitati bellum indici athn 80ferriſolere.Qufuit ioitun cauſd cur cũncta lili. 1a5 Lampſacendrum de conc ione, ſuẽadmodum tu- te ſcribis, domum tuam cucurreretꝰ tu enim neq in literis, quas Nerom mittis, neg, 1 teftimonio, cale§ ihunnangamyla ſam tanti tumultis oſtendis vllã. obſeſſum te dici, Rome datarumire ignem allatum,[armenta circumdata, lictorein tuũ; occifum efe dici prodeundi tibi in publicum pote- fiatem fattamnega: cauſaim huius tànti tetroſi occultas. Nam fi qua Rubri iniuřiam fao nomme, ac non impulſutuo,& tua cupiditáte fecifetzdetni comitis iniuria queftüm ad tepotius; quam teop- pignátumvemirent. Cùmigitur, que caufa illinsti multus fuerit testes Anobi prodtdti dixerint, ifi | celatit, nonne cauſam hanc, quam nos propoſuimis, A, um illorum te ſtimonia, tum iſtius taciturnitas pei- T Sı peita cöfrinat?*Huicbomini párcetis igitur, I udi- ces;ciius tanta peccata funt, Vt hi, quibus iniuria | fecerityneque legitimunrtempusexpeđare adil- ciſcendum, neque vim tantam dolors in poſterum diferte li potuerint? uN PT AS na. 1 ne ios nman i LIBER TIL‘ differre potuerint? Circumfefuses. y% quibus? a Lampfacenis. barbaris hominibus credo, aut üs qui Popul.Rom.nomencontemnerent? immò verd ab hominibus& natura,& conſuetudine,& diſcipli- fimis:porrò autem Popul. Roman, conditio- ne focis fortuna ferais, voluntate fupplicibus. vt perfbicuum fit omnibus nifi tanta acerbitas iniuriæ, tanta vis[celeris fuiffet, vt Lampſaceni moriendum ſibi potius, quam perpetiendum putarent, nunquam illos in eum locum progreſeuros fuiſſe, vt vehemen- tiùs odio libidinis tue qnam metu Legationis mone- rentur.!Nolite per deos immortales cogere ſocios 8ʒ atque exteras nationes hoc vti perfugio:quo, nifi vos vindicati, ventur neceſſariꝰ. Lampſacenos in iſtum nunqu am vlla res miti gaſſet, niſi eum pænas Rome daturumcredidifent. Et f talem accepe- rant iniuriam, quamnulla lege fatis dignè perfe- qui poterant, tamen incommoda fuá vestris com- mittere legibus& iudicijs, quam dolori ſuo per- mittere maluerunt, Ta mibi,‘cam circumfefus% tam illustri ciuitate fis propter tuum fcelus atque flagitium:cum coc geris homines miſeros& cala- mitofos, quafi defperatis nostris legibus cr iudicýs ad vim, ad manus, ad arma confugere:cum te in op- pidis& ciuitatibas amicorum non Legatum P. R. ſel tyrannum libidinoſum, crudelemque præbue- ris:cum apud cxteras nationes imperijj nominuque noſtri famam tuis probri flagitijoque violatis: cum te exferro amitorum Pop. Rom,. eripueris, è flam- ma ſociorum euolaris: hic tibi perfugiumſperas fu- 0 3 tu- a A a a á In VERREM LI i turumerrás-vt huc inctleres, non yt hic cõquieſre: qan pbl religa Sresilli te viuum exire pafi funt.* cr ais iudiciũ eſſa deferénon detan 4i factum, te iniuria cir- unſeſſum eſſe Lampſaci, qubd ras bomimessqui pi Philodamus cum filio condemnatus fit. Quid fido- ljreriseucandosa ceo, ſi planum facio, teſte bomine nequam, verum ad 10 Kaunne hanc rem tamen idoneo(te ipſo inguam tefte doce- yiprobibitumi bo)te buius ciycūfefionis tug caufam culpamin$- fprum fomir alios tranftulifle?neg ineas, quos tu infimulara, eret Pericles Epl effe animaduerfumiiam nihil te iudicium Neronis adiuuat> Recitaguds ad Neronem literas miſſt. EPISTOLACVERRIS ADNERONEN. THEMISTAGORASET THESS ALIS Themištaporam é Thefalum fcribi þopiinmeon- derer: autet citafle.quem populum gui te ciycum|edit gutte Via pfuj* uum comburere conat us eſt. vbi hos perſegqueris ybiaccufas? vbi defendit ius nQmeng, Legatilin 84 Philodami iudicio dicesid aum.” Cedo mihisofiu fantan perich Verristeftimonium. videamus quid idem iſte iuratus Peumnonen let dixerit Recita. AB ACCFSATORE K 9064- wodà inter TVS RESPONDIT, I N HOCIVDICIO§ telsinoumevel NON PERSÉQV]: SIBLIN ANIMA$ vun oinm li ESSE ALLO TEMPORE PERSEQOVI Ẹ tati Acipitenm n ii| Que igitur teiųuat Neronis iudicium? qaid Philo- nere nonleni | i+ 7 Tp$, Ei The rarr i f 7 5 r wW 4 dami dandtio? Legatus çü efes circäfejfis, cig sgte- prefdy ca K admodum tatèad Neroue ſe ripliſtt, Pop. Rom. cõ- naparan E. 0 myaparonei — a effet iniuria tujigaiy armatum, dele a n0 es perſe⸗ utus dici tibi im animoeffe alto tempore Guof-namgs) ii i per fequn Qnod fuit id pempustquado es perfecutus | gurimmindi siim Legationi? cur canſam Pop Rg misina j deſeruiſt: ac prodidjtièçur iniurias tuas cdʒuncs näpust g 1 cum | munig, cata kegstorum fai LIBER IIT. cum publicis reliquii? Nonte ad Senatumcaush deferreẽnon de tam atrocibus iniurijs conqueriènon eos homines, qui populum concitarant, Conſulum literis euocandos curare PAAA M. Aure- 35 lio Scauro poftulante,' quod is Ephefi fe Quaftorem viprobibitumefe dicebat, quòminus è fano Diane ſeruum ſuum, quiinilud Afylum confugiffet addu- ceret, Pericles Epheſius homo nobilißimus Romam guosatus eS quod auctor iniuriæ illius fuiſſe ar- gueretur. Tu,ſite Legatum ita Lampſaci tractatum eſſe Senat um docuiſſes, vt tui comites vulneraren- tur, lictor occideretur, ipſe cir cumfef w penèincen= derere:eius autem reiduces& auctores& princi- pes fuiſſe, quos ſe ribs, Themiſtagoram& Theſſa- lum, quis non cõmouereturẽquis non ex iniuria, qug tibi effet fata fibi prouiderer? quis nonin eare cau» ſum tulam, periculum communè agi arbitraretur? Ete nim numen legati eiufmodi efe d deket qaod non moddò inter ſociorum iura, ſed etiam iuter haſtium tela incolume verfetur.® Magnum bac Lainpjace- 36 num crimenes, libidinis at, improbifime cupidi- tatis, Accipitenunc auaritia propemoduinin fuo ge- nere non leuis. Milefiosnauempep ofcit, qua eum prefi dü c aufa] Myndum proſ eqi Hr. Uh Rati myoparonem egregium itè ſua claſſe ornatum, atq; armatum, ded Hoc pr. fidio? Myndumpr afes ctus eſt. nam quid Mylesijs laua pub lica alſtulerit, item de ſumlit it in aduentum, decontumelijs& in- iurijs in magiſtratum Mileſium, tamoetſi dici tũ ve- re, tam grauiter& vehementer pateſt, tamen dice- 0 4 76 RREM j Pra tam, e- 4ģ; omnia testi ibus integra refere uabo.Iindyquod neque taceri Yo mo do poteft neg $ 87 dici pro dignitate,cogno ſcite.*x Milites remigefyúe MiletumMyndopedibustenerti jul etip le myo nem palcherrimm electum, L. Mag: oyr L. K. ab 0, qui Myndi habita- bant, ver lidit. H:[unt ho tusin hostium numero ce paro- p“ chorum nauibus mines quos nuper Se mgto ad omnes Poj Rom. bottes[gue ab Dianio, ue im Ponto ef guod in Hifi l} pauigarunt. O Gi yitiam fingularen fe Pop. Rom.quam ttbi úeretir de diffe;a 1 ] do malej firem at tam dhi 55 miiuitatem tekim futmamꝰꝰ an quatem Cn.Dolabellain eum y qtii Milesijsque rem geſtam tere tuo rogatiu conat i que erat it publice 45 interasrelaiaillayumiegi i myoparoni rat, ami f yenunigationemg, eus Cji TENKNCZA 1emG etiisy į tolli iuſſeratii dcirco te eæ hoc crimine ela; sü effe ar ii i bitrabare? Múlt lit opin o, quii jem l i f N multis in locis. femper enim ext fi maſli,& maximꝭ al defenſionem fore, fi | in Sicilia, fatis cautum tib Į aut referri aliquid in literas publicas vetuifes aut i; quod relatum èffet,tolit coegifes- Hoc quàm nibil ſit.tame tſi ex multis Sicilia ci ituit atibus priore acti- one Aidiciſti, tamen etiam in hac ipſa ciuitate cog- noſce. LIBER IIN. dem dicto audientes, quãdiu ad- ul ac diſceſſerunt, non foa | tumi prohibiti fnt, fed nofce, Sunt illi qu Junt proui mmprrant tum sliva perfiri bu„Guo ſeribũt, cur non tum inlitteras re. MHane in istæ literæ Mileti, manent,&dũ manebunt. Decem enim naues iuf- fius ex pecunia veli gali profua quaque parte Afia obremynamex decemnon predohui: ı fedLegatilatrocinio: non viiempi F stis, le T ai afó ribils tempestate fo- cioriim amiſame in literas publicas retulerunt. x% rep? otne 4i Sunt Reme Legat: Miles principes ciuitatis:qili tamelſi menſem Februari- um& COSS. deſiguatorum nomen exſpectant, ta- znẽ hoc faci inus non modo negareinterrogati ëd he tig dem reticere po oterunt. Dicentsy in- sryieligis sende uđi,& legum domeſtica- one factum ſit. oſten- n in ea cla ffe; que contra pitata ga atam ipj fum confreleratum fuiffe, C Q: Dati Cn. Dolabella occiſo, du ias fibi ates yeniffe arbitratus eſt. vnam Qu eſtoria ionisinain à Dolabella ſtatim pro Quaſtore alteram tutelæ.Nã cùm pupilli Mal- tutor efet in bona eius impetum fecit. nam usin prouinciam fic copiosèprofeđus erat, rfus nihil relinqueret- praterea pecua nias occuparat apud populos, fyngraphas feceraty argentioptimi calati grandè pone dus[ecum tulerat pe Q- 5(nam Bik.: Key mines nobilimi at 9o 9I IN VERREM (namille quoque ſodalis iſtius erat in hoc morbo G⸗ cupiditate grande pondus argenti, familiam ma- i gnã, multos artiſices, multus formoſos hominesre- Liquit. Ide quod argentiylacuit, inuaſit: qua man- H cipia voluit abduxityna caterag,, quem Aſia fas ii cilımè cöparanıur gue Hle reliquerat, ahoyigrg; ?? religuavendidit pecunia exegit.*Cüad HS.XX) quinquies redegiſſe cõſtaret, vt Rkomam rellt, nul- a lam literam pupillo, niullam matri eiię, nullam tu- toribus reddidit:ſeruos artiſices pupili cumhaberet domi, circuñipedes autem bomines formofos G li- teratos, ſuos eſſe dicebat, ſe emiſie. Cü fepiùs mar ter,& auia pueri poſtularẽt, vtiſinun rellderet pe- cuniam, nec rationem daret, diceret ſaltem quant ii# pecunia Malleoli deportaſſet: multis eflagitatus a- í| liguando dixit ,HS:decies- deinde in codicis extrez maceranomen inñmum flagitioſa litura fecit: expenfa Cin yſogono ſeruo NS. ſexcenta nullia, ace cepta pupillo Madlcolo retulit. Quomodo eæ decies Hsc. ſexc enta ſint facta, quomodo DC. eodem modo quadrarint, vt illa de Cn. Carlonis pes uni a reliqua HS.fexcëta faa fint:yuomodo Chr yfogono expen- (a lata fint:cur d nomen infimum, in liturag, fit 93 yos exiStimabiti. Tamen HS.fexcenta miliacum f accepta retuliſſet, S. qdinq; millia foiutand süt: bomines pofteaquam rew faus eff, alij redditi, n alj etiamnunc retinentur: peculia omnium y Vica- || R tit väg retinentur.Hac eft isins preclara tutela. En i li euituosliberoscommirias. enmemoriamortui fo- dalis en metus vinorum exifiimationis, Chm tibi fe H i tolg fmsk fons pentameta Sicilie neceffe demm M pret prog, pohmat A1 LIBER III. pota Afia fþoliandamac yexandam tradidiffet: ch tibi expofita effet omnis ad predandum Pamphylia: contentus his tam opimis rebus nonfuiſtiꝰ mants à tutela, manus Apupillo, manus à ſod alis filio abſtine- re nonpotuist:? lamte non Siculi non aratores(vt dičtitasycircumueniunt non hi, qui decretis edictu- qlle tuis in te concitati infeſtique ſunt: Malleolus à me productus est,€y mater eius at, atia, qla Mis fereflentes, enerfumàtepuerum patris bonis effe xerunt.*Quidexfþetas? andum ab inferis ille94 Q. Malleolus exi tatata abs te oficia tutele, fodali- tatis familiaritatisg flagitet?ipfumputato adeffe, homo allariſſime& ſhurciſſime, redde bona fodalis flio:ſi non quæ abſtuliſti, at quæ conteſſus es. Cur cogis fodalis filium banc prunmamin foro vocem cum dolore c> querimonia cmittere?Gur[adalis vxorë, ſodalis ſocrum, domuim deniq;, totam fodalis: morz tui, contrate testimonium dicere? Cur prudentiſ- ſfimasl eĝifımasg feminas intantum virorum cd- uentum inſolitas inuit asq prodire cogis? Recita ommum tefltimonia. TESTIMONIVM MATRIS ET AVIAE.*Pro Queftore verò quomodo istecon- mune Meliadum vexarit, quomodo Lyciam, Pam- phyliam, Piſidiam, Phrygiamq, totam frumento im- perando, æſtimado, hac ſua quamtum primum ex- cogitauit, Sicilienſi eſtimatione afflixerit, non eſt neceſſe demonctrare venbis. Hoc ſcitote:his nomini- bm qua res per eum gefte[unt cumifte ciuitatibus frumentum, coria, cilicia faccosimperaret, neque ea ſumeret, proq, his rebus pecuniã exigeret, his no- Tini- 25 96„Conſiſtã in vno nomine:multa ſ g7 ftatempeftemg IN VERREM sinibus foli Cn.Dolabelle HS-ad tricies litem efe altimatam. Que omnia, etiamfi voluntate Dolda bellefiebant, pey istumomnia, gerebantur, t ex eodem ge- nere.Recitá: DE LITIBYVS- AESTIMATIS CN. DOLABELLAE PR:PO ROM: PECV NIAE RE- DACTAE QV oD ACOMMVNI MELIADVYM. Te hac cocgiſcet te aſt imaſſe, tibi pecumtam numera. tam eſſe dico: eademqúe vi© iniuria cùm pecs- nias maximas cogeres, per on prouin- cia te, tanquam aliquam calamit 1e peru :Scaurus, qui Cn. Dolabelli am accufauit, istum in[ua potestate ár ditione ren quit. bomo adolef: ċens cum istius in inquirenti lta furta ac fla gita cognofcere t fecit peritè& ca idè: volumen eiis rerum geſtarum maximum iſti oſtendtit: ab homine qua voluit, in Dol. lit: itum teſtem produxit: disis iltéga le accufatoa yem put auit.Quo ex genere ieftinm, qui cum iftof urati funt; fem magnacopia fuif- fer:qui vt fe peris nék sone crimis numliberarent, quò ego vellem deftenfuros polli- Jam tempe- demonstro.“Itaque ſi vti vol ulolitium, co 98 cebantur.* aem 00y oluntatem ommum rept- diaui non modò proditori, fedne perfuge quidem locus in meis caſtris cuiquam fuit. Forſitan melio- resilli Alcuſatores habendiſunt, qui hæc ommiafe- cerunt: ſed ego defenſorem in mea perſona, uon aç- cuſatorem maximè laudari volo. Rationes ad era- vium, antequam Dolabella condemmatus es, no at- det LIBER II. det referre. Impetrat à Senatu yt dies fibi proroga- retur, quòd talulas ſuas ab accuſatoribus Dolabella obfionatas diceret perinde quaſi exſeribendi pote- fiatem non haberet. ſolus eſt hic, qui nunquã ratio- hes ad rarium referat. Audiſtis Quæſtoriam ra- tionem tribus ver] ſieulis relatam: legationis, non niſi condemn ato G eiecko eo, qui poffet reprehendere: nunc denique Preture,quamex.C. ftatim refer- ) i vaie ad hoctempusnon retulit,*Que-99 in Senatu expectare dixit, perinde quafinð 1e Pratore poffèt rationem referre, Yt ivt omnes eode modo fine Qiiaftore Pra- tor.Dixit idem, Dolabellamimpetrafje.omen magis ptü gua caufa placuit, probauerät. Veri Qi res quoq, iampridem venerunt:cur non rerulifh:?: larum rati ionũ exe 1 fks E legátionis, que- fioriaqúe tue procurationis illa funt nomina, qug ol belle necef ariò ſunt eſtimata. EX LITIBVS AESTIMATIS POLABELL AE PR;-ET PROPR, n Verres illi expen lumtulerit, HS. quingenta tà quinque millia:& quod plus fecit Dolabel- laV errem aceepi ffe guam iste infuis tabulis habuit, HS. ducenta tiiginta duso inillia:& Yu- menti feci taccep! feitum, as decies C octingen- ta milie ood ty homo cast: fimus ali iud in tabulis habebas Hinc illæ eætr- iatis pecunie, quas nulio duce tahe aliqua ex particula inueftigamus, redundarunt. Hinc ratio cum.& Cn, Poſthumijs, Curtijs, multu nominibus, quoſum in tabulis iſte ha- bet uod minus Dolabellå Verri acceptum retulit, 109 İN VERREM bet nullum. Hinc HS.ġtisterdecies.Tadio numé yata Athenis teftibus plani j[gee Hinc empta aper- tißimẽ Pratura:ni fi fortè id gean 1n du biumest, quo- modo iſte Prator fact icet aut indu- 0¹ Tria, aut opera prob 4t4, tut fr itatis exi Simsi tionepraclara aut denig,, id quod leuißimum eſt afıduitate gui antè Qu ftüram cüm m rena lenoniliuq; vixiſſei: Quaſt ur am ita geßoſſet, quem- admodum coğnouiši: Roma poſt Oaaſt uram illam nefariam viæ triduum conſtitiſſet:abſens nõ in ol- liione iacuiſſer, fed in aßidua commemoratione omnibws ommium ſlagitiorumfuißet:is repentè, vt Romaim veuit ratis Prator factus eſt Alsa portò pecuniare accufareiur d data, cui ſit data, nilil ad me, nihil ad rem pertinere, arbitror: dátam quidein ife e tuminter omnesrecenti negociof acile conſta⸗ tożbar.* Homo ſtultißime& ameutißime, tabulas cuin conficeres,& cum extraordinaria pecuniæ cximen fubterfügere velles atis te elapſunuin ommi uſßiti. one arbitrabre, ſi quibus pecuniã credebas, ijsex- penſum nonferres? neg, in tuastabulas vllum nomẽ referres, cũ tot tibinominilus acceptum Curtij re- ferrem? Quid proderat tibite expenfum illis nō ts- life an tuis folis tábulis tc cauſam dicturumeæxiſti. imash?*Vernimadillim iam Veniamis praclaram 03 Prabntam ining ea, quæ notiora funt his> qui alſunt, quã nobis, qui meditati ad dicendum para- tig, venimus: in quibus non dubito, quin ffenſionem negligentiæ vit are atq; eſfugere non peßim. Multi enimita dicent, de illo nihil dixit, in quo ego intera fii ehle pertal otie daersi M eA DORKEN niparuma I Det LIBER IHE fuii llam iviuriam non attigit que mihi aut qla di mico meb facta eſt, quibus ego in rebus interfui. His om nibus,qui istius ini urias norunt, hoc est, Pop.Ro. yniuerfo,me vehementer excufarum volo, nö negli- gentia mea fore vt multa prateream: ſed quod alia teſtibus integra reſeruari velim, multa autem pro- pter rationem breuitatis ac temporis pretermitten- daexiſtimem Fatelor etiam illud inuitus, ine pror- ſuto,(um iste punctiim temporis nullum vacillim pec- cato præterire paſſis ſit, omuia qitæ ab iſto commi ſ- fa fmni npotuifje cognofvere. Quapropter itá më sys auditote, ytex virogue ġe- y OCYIImIN. nere,& iuri dicendi,& ſartorum tectorũ exigen- — u ea poſtuletis, quæ inaximè diun a fint eo reo, i parum ac ERATE EE e oporteat“Nä triog Batai ictus eft ,qguianfpicato ž Chelidone furre- xijje já inađus est y rbana prouincig, magis ex fu sa~ Ch i tanauan e ex bap. Rom. poluntate. qui principio, qualis in ediclo nititaende ferii, cognoſcite.P. Anntus Aſellus mortilus eſt C. Sacer- dote Prarore:i cun haberet vnic am filiam, neqʒ cẽ- fus efetiquod eü natura hortabatur, lex nullaproa hibebat fecit ve flä bonis fui Í baredem inſtituorit. hare erat filis rO omni cũ pupilla, legia. quitas, Volütas patri edila Pratorum, conſuetudo iuris, qggoderat tum,cum Afellns eft mertuns:*19ë Prætor deſignatusſ(vtrum admonitus, antentatus, an qua sſt ief acacitate inbi rebus fine duceilla, fineindice peruenerit ad bauc improbitatem neſcio. Yastantnin homini audaciam amentiamg cogno⸗ fente) 105 OÒ inhumanuin 107 Quis vnquam edixit isto modo? De IN VERREM ſcite)appellat heredemL. Annium, qui erat inſtitu- tus fecundum filiam. nonenim mihi perfuadetur, iftum ah illo prius appellatum Dicit ſe poſſe ei condo- narꝰ edlicto haredtaten„dočet hominë quid pofiit eriallibonates huic vendibilis vide hatur. Iſte ta. nefi fingulari est audaciá,támen pupille matre sil- lebat pé unia n Accipere, ne quid no- n tam improbumch interponeret FTutores, pec untam Præ-. Tont grandem praefertim, mitiebat:in ui edicetet,quam Yt hoc e tori ſi pupillæ nomine ded/ quemadmodum in rationem inducerent, quemad- alo fao dare pojfeut ynon:debant:fi- ve tam improbum non arbitraban. ati perneganerunt. Iſte ad arbitnũ arat hareditatem ereptam liberis, quàm aguum edictum ſcripſerit, quefo cognoſcite. CVMIN TELLILGAM LEGEM VOCO- NIAM. Quis vnquam tr ederet Verrem mulierum aduerfarium futurum? an ideò aliquid coꝝtra mu. lieres ſecit, ne tot Jedlictum ad Chelidonis arbitrit ſcriptum videreturꝰ Cupiditati hominum ait feob- uiamire. Quid potius,on m dò his temporibus, fed etiam apud maioresnostros! quis tamtenorus fuit Acupidicate? Dic, qucſocatera. delectat cnim ine þominis granitas fiientiaiuris atithoritas QVI AB AVLOPOSTHVM10,9.FVIV10 CENSORIBVS} POSTVEEA,FECIT, FECERIT. Fecit, fecerit?* quis vnquam eins reifraudem aut periculum pro fuit edito, qua negue peſt edictumm, neque ante editum prouideri po- Py modi fine per: Po f mul O kmn] tur.fepè appe!! eim cui condon ti pende TOP EOERURI puopert mitsja neatexcer iquidi (epatici Cedom runt Cali citar aC vitm poterit LIBER IIL potuit lure legibus, authoritate amnium, qui con- ſulebantur, teſtamentum P. Annius fecerat non improbum, non inoſſicioſum, non inhumanum. quod fiitaſeciſſet, tamen poſt illius mortem nibil de te- ſtamento illius noui iuris conſtitui oporteret. Voconia leæ te videlicet delectabat.imitatus eſſes ipſum illum C. Voconium, qui lege ſua heredittatem ademit nulli ueq, vin gini, neq; mulieri: ſanxit in po- terum, qui poft eos Cenfores cenfus efet, nequis haeredem virgine neúe hulieremfaceret, ¥Inlege, Foconia non eſt, fecit fecerit:neq; in vlla prateritũ tempus reprehenditur, niſi eius rei, quæ ſua ſponte ſcelerata ac nefaria eſt, vt etiam ſi lex nõ eßet na. gnopere vitãdaſuexit. atq; in his rebus multa vide- ns ita[anita efe legib, yt ante facta in iudiciũ non vacentur. Cornelia, Teſtamõtaria, Nummaria, cateye complures:in quibus non ius aliquod nouuni populo conſtituitur, ſed ſancitur, vt quod sëper ma- Ium fac inus fuerit, eius quæſtia ad populum perti- neat ex certo tẽpore. De iure verò Ciuiliſi quis no- 199 ili quid inſtituit,omnia ſuæ antè acta ſunt, rata eſe ſe patitur.Cedo nuhn leges Atinias, Furias,Flſſias: ipſam, vt dixi, Voconiam, omnes præterea de iure Ciuili:hoc reperies in omnibus ſtatui ius, quod poſt eã legem populus vtatur. Qui plurimum tribuunt edi- ito, Pretori editum legem annuam dicunt efe. té elicto plus cõplecteru, quã lege.Si finem edicto pra- toris afferunt Calen. Ianuarij, cur non initiu quoſ, edicti naſcitur à Cal. Ianuarij?an in eum anni pro- gredi nemo poterit edicto, quo Prator alius futurus eft: IÑ VERREM 81O oft:inillum;guo alius Praetor fuityregredietur?* Ái l ſi hoc iuris nõ vnius cauſa bominis edixiſſes, cautiu | compoluiĝes.Seribis,fi quis bharedemfecity fecerit: f qguòd fi plus legavit, quàm ad haeredem haredefue ' perueniat quod per legem Voconiam et, qui cenfus non fit;licet:cur hoccumin eodemgenere fit, non canes?quia nen generis, fed hominis caufamverbis ampleđteris:vi facilè appareat tepr ecio effe como- tum. Atque bocin poſterum edix: fes, minus eket gefarium, tamen effet improbum. fed tum vitupe- rari poſſet, in dubium venire non poffet. nemo enim committeret. nunc eſt eiuſinodi edlictum, vt quiuis intelligat mor populo efe jerii aN cundis haredibus.*Itagu nrbi serce ARI multisverbis merceñatio proo ecquis est inuentus po SeaPretor, qui tlludideme- diceret?nonmodò nemo edixit, fedne metuit quis dem quiſdam, ne quis ediceret Nam post te Preto- yem multi tetamenta eodem modofecerunt. inbi nuper Amnga.ea de multorum propinquorum ſentẽ- tia, pecunioſa mulier, quod cenſa nõ erat, teſtamẽ⸗ to fecit haredem fliam. Itaque hoc magnum isdi- cium Bominā de iftius ingulariimprobitate; quod i Verres ſua ſponte inſtituiſſet, id neminem metuiſe, ati i we quis reperiretur, qui iftius inftituti fequi vellet: | ji| Solus enim tu inuentus es cui non fatis fuerit corii- i gere volũtates viuor ümfi etiam refctinderes mor ii yrz tuorum.*Tu ipfe ex Sicihenfi edicte hoc ſutuliſti, a yoluiſti, eæ improuiſo ſi qua res nata eſſent, ex vrba- us edlicto deternere:quã poſtea tu tili defenſionem relis- arbon gulri proh hfj tbi dRo andie Muten mortui d Reenen many, LIB SRK ILL relinquebas, in ea maximè offendiſti, ciim tuam P autoritatem tute ipfe edito proninciali repu- diabas. Atque ego ñon dubito; qüinvt mihiz cui ſilia maximẽè cordi eſt, ve hæc acerba vi- deatur atque indiona: ſic ynicuique veſtrum, qui Jimili ſenſu atque indulgentia filiarum, com- mouemini. Quid enim natura nobis iucundiusè quid charius eſſe voluit?quid et dignius, in quo i omnis noſlra dilicentia indulgentiaque conſuma- tur? Homo importumiſime, cur tantam iniuriamb. iig: m Annio mortuofecijti?cur hüc dolorë cineri eins at- que ofıbw inufafti vr liberis tius bona pátřiavoluna tate patris, iure, legibus tradita eriperes,& cui tibi i eſſet cõmodũ, õdonares? Quibuſcũ piui bona noſtra Partimur, ijs Prator adimere nobis mortus bona a Jortunafg poterit? Nec Petitions, inquit, nec poſſeſo uas jetun fionem dabo. Eripies igitur pupille totam pretex. hi mit Nam på tamẽ detrahes ornamenta, non ſolum fortuns, ſed niem Moda jicon etiam ingenuitatit? Miramur ad arma contra ipag ¶ iſt um honnnem Lampſacenos iſſe? miramur iſtum sd senfa niena de prouinc ia decedentem clam Syracuſis profugiſ- ambuna feꝛnos ſi alienam vic em pro nostra iniuria doleře- nlor niied mus ve ſtigium iſtius in foro non eßeet relictum. Pa- vrå: pferd nemin ter dat filse: prohibes leges finunt:tamen te intet- iwakiwa.de fais bonisita dår,vr ab iure non abeat.qtid wiwu reprehendas?nihil opinor. At égò con- tedo próh:be fi potes fihabesquite audiat, ſi poteſt tibi dicto audiens eſſe quiſquam.eripias tu Yolun tatem mortui bona viui ius omnibus? hoc populus Rom:non manu Vindicafetnifite huic tempore at. 2 2 Jua II$ IN VERREM güe buic indicioreferuaffet fFoſt eaquam ius Pra- rorium conflitutum eſt, ſemper hoc iure vfifumus: fi tabule teſlamenti non proferrentur, tum vti proximum quemque potiffimum baredem efe g- porieret.fiu inteſtato mortuus eſſet, ita ſecundum eumpofefio daretur Quare bor ſit aquiſimuin fa- cilè eñ docere. ſed in vetain yſitata:ſatis eſt oſede. ye omńes anrea iis ità dixiffe,& boc vertis edictum ti anslatitiumq; elſe.Co]uite aliud hommnni in ye vetere editum noui,& fimul, dumeft: vnde iw Ciuile diſcatur, adoleſcentes ei in difciplina tradi- te:mirum eſt hominis ngeniũ, mira prudentia. Mi- putius quidam Mortum eft ante iftum Praetor. eu testamentum erat nullum.lege bareditas ad gentẽ Minutiam vemebat. Si habulſſet iSe editum, quod ante ictum,& poſtea omnes habuerũt. poſſeßio Mi nutia genti effet data:fi quis teftamento fe- haredë eſſe arbitrarcturʒ quodtũ non extaret, lege ageret in hareditatẽ:aut propřádė litis vindiciarum cum ſats accepiſſet ſponſionem faceret, ita de hæredita- te certaret. hoc opinor iure& maiores noſtri,& nos ſemper vſi ſumus. videte vt hoc iſte correxxerit. Tió* cūpònit editum bis verbis in quiuis intelligere pof- fit, vnius hominis cauſa conſcriptum eſſe, tantum quol bominem non naminat: cauſain quidem totã perfi vibit, ius, conſuctudine m, æquitatẽ, edicta om- niumnegligit~ EX EDICTO VRBANO. SIDE H AFREDITATE AMBIGETVR,SI POSSESSOR SPONSIONEM NON FACIT. lam quid ad Pra- torem, yter poſſelſor ſit? nonne id quari oportet, yia ti ymfiſehnen mh, pon moi presisert Nopp tegnon des poef R y BaNG in bjo Arianed tN mai. Ai M METE T a va uaa LIBER II. ytrum poſſeſſorem eſſe oporteat& ergo quia pofef- ſor eſt, non moues poffefione: fipo for noneffet, nondares, nufquam enim ſcribis, neque tu aliud quicquam edicto amplecter isani fi eam cauſam, pro gqua pecuniam acceperas.* lam hoc ridiculum efl- S1 DE HAE REDIT ATE AMBIGĢGE- TVR DETABVLAETESTAMENTI OB- e ATAE NON MINVS MVLTISSI- NIS,QVAM ELEGEOPORTE AT, 4D i PROFERENTV RSECVNDV MTA» BVLASTESTAMENTIPOȚİSSIMVM HAEREDIT ATEM; DABO.Hoc třanslatitil est fequiillud oportet Sitabulatefamenti nö proe ferëtur quid ait? feesdaturum, quife dicat hare- demeffe. Quid ergo intereſt,proferantur, néne? fi protulerit vno ſegno tfit Opica ex lege opor- tet, non dèspefe eſtonem: ſi omnino tabulas non proferet, dabis. Quid nunc licamꝰ neminem vnquã poſtea al. ium edixife? valdè ſit mirum, neminẽ fuiſ— ſe, qui iſtius ſe ſimilem dici vellet. ipſe in Sicilienſi e- diéte hoc non habettexegerat enim iam mercedem, Item vt illo edicto, de quo antè dixi, in Sicilia de harelitatũ pofefromibus dandis edixit idem, quod omnes Roma preteritum. EX EDICTO SICiĻi- ENSI.SI DE HAERKEDITATE AMBIGETVR. 117 * At per deosimmortalés,quid eft; quod de hoc di-118 cipofit?Iterumenimiam quaro abste, ficut mo- dòin illo capite Anmanode mulierum hærelitati- bus:, nunc inhoc dekareditatum pofefionibus: cu ea capita in elictum prouinciale tranferre P 3 no- 4 IN VERREM nolueriſ. vtrum digniores homine⸗ exiſtimaſti eoc, gui habitabant in prollincia, ſuam nos, qui equa iure yteremur? an aliud Roma equum eft? aliudin Sicilia? Nonenimbhoc potest hoc loco dici, multa ef- ſe in prouincijs Aliteredicenda: non de hæredit atũ quidem poſſeßionibus, nö de mulierum hereditati- bu. Namytroġue genere video non modà CattTos, fedte iplum totidë verbis edixiffe quot verbis edità Rome folet. Qua Romae magna cum infamia, precia accepto edixeras,ea folate, ne gratis in prouincißa lieſ ſuſtuliſſe video. łt diu fui 10 malè audires, eæ ellictoSici um ellictum totum corum arbitratu, qitam deſignatus, componeret, qui ab isto ius ad vtilita- temjuamnun narentur, tum veroin magi ſlratu cbtya illud edictum ſuum ſine vlla religione decer- nebat:-Itaque T Pifo multos codicesimpleuit eari yerum,in quibus it a interceß t, quod iſte aliter atq; vt ediæerat, decrenuſſet.quod vos oblitos efe nö av- bitror,guaemnltitudo, qu! ordo ad Pifonis fellä ifa Pratore folitus fitconuenire. Quem e collegam niſi habiliſet, lapidlibus coopertus fetin fore, fed eò leniorës iSbius imiurie videbantur, quod erat in aguitate prudentiag, Pifomi parat Rinum pefu- gium:guo fine labore, fine moleta, ſine inmpenſa, etiam fine patrono homines vrerentur.* Nā,qguafo, redite ismemoriam, Iudices gua libido iſtius in iu. rve dicendafuert gua Varietas decretorum, qua nundinatio, quam imauesdomus eorum ommiũ, qui deiureciniliconfuli folest quam plena atg, refet- ra Chelidanis: à qua muliere cum erat ad eym vene gum L g p aurem e my pem tanm ore Y bjsefevajatam seha y? sgan Pin mi irat yini hl l. Kννν,˙ n LIBER III tum,& in aurem eius inſuſurratum, aliàs reuoca- bat eor, inter quos iam decreuerat, decretumq; mu- tabat:alias inter alios contrarium fine vlla religio- ne llecernebat, ac proximis paulo aute decreuerat. MHinc illi bomines erãt, qui etiam ridiculi inuenie- bantur eæ dolore. quorum alij, vt audiſtis, ne gabãt mirandum eſſe, ius tam nequam eſſe Verrinum. alij etiamffigidiores erant:ſed quia ſtomachabantur, ridiculi videbantur eſſe, cum Sacerdotem execra- bantur, qui Verrem tani nequam reliquiſſet. Que ego nö comm iemorarem(neqse enim perfacetè li- anapa hac ſeueritate digno ſunt) mfi vosil- lud vellem recordari iftius nequitiam& iniquit a- tem, tum in ore vulgi atque in communibus prouer- büs efe verfátam. Inplebem verò Namanam vtrum ſuperbiam prius memoremdan crudelitatem? Sine dubio crudelitas grauior eſt at q, atrocior. Oblitoſ- ne igitur hos putatin eſſe, quemadmodlũ iſte ſolitis virgis plebem Romanam concidere, quam remeti Trib. ple. in cõcione egit, cum eum, quem virgis iſte 0110 in proſpectum Pop. produæit, cuius rei cognofeendefac ram vobis[fuo tempore potesta- tem. Superbia verd qua fuerit, quis ign oralt? 3 admodum is tennif imum quenquecõtempferit, de- fpexerit,li iberum efe nunquam duxerit. P, Trebo- pius viros bonos,& bonestos complures fecit hare- des:inhis fecit f Riihi libertum. is A Trebonium fra- trem habuerat proſcriptum, ei cum cautum vellet, ſcripfit, vt heredes iurarentʒ ſe turaturos, vt ex ſua cuiuſque parte ne minus dimidium ad A. Tr. ebonit P 4 fa 12 724 arbitrabatur.Itaꝶ ei Lerrespoſ 125 IN VERREM Fatrem illum proſcriptum peruleniret. Libertus ita yat:cateri heredes adeunt ad Verrem docent non oportere ſe iurare facturos eſſe, quod cantra legem Corneliã eſſet, quæ proſcriptum iui ari vetat, imper trãt vt ne ꝛunẽt.dat his poſſe ſiunẽ.Id ego nonrepre- hẽdo. etenimerat iniquũ homi ni proſcripta, ccenti, de fraternis bonis quicquã dari:& ille libertus, niſi ex teſtamento patroni im aſſet, fcelus[e facturum iefionë hereditatis negat fe daturum, ne poffet patronum fuum praz ſcriptum iuuare: ſimil vt eſſet pna, quòd alterus patroni teſtamento ohtemperaſſet. Das poſſeſcio nem ei qui non iurallit. concedo. Pratoritin eſt. adinmũi tis ei qui iurailit? quo exemploẽproſc ritum itulat. lex eſt. pœnꝶ eſt. qui ad ęũ, qui uit dicit? Vtrũ reprehè⸗ zniſerijse- dis quod patronym it iabat ei, qui tũ yat? an quod alterius patrons mortar yoluntare cö- feruabat à quo fummi beneficium acceper at? viri þorügeprehëdis È Et hoc tüde fella vir«o; xit EFquiti.tam locupleti lil res,O modeſtum ordinẽ quòd illinc viuis ſunrexit. Poffum fexaginta decret proferre, in quibitvg ego pecuniam non dicam miercefsje, ipfa decreto- yumnouitas iniqmitasqúe declarat«~ Verumytex yno de ceteris coniedtirami facere pofitis id quod priore attione οoſtis, aulite. C. Sulpitius Olym- pius fuit.i mortuus eſt C. Sacerdote Pratore, neſcig an antequam Ferres Preturam petere cœperit. fecit heredem M. Octauium Ligur em. Ligur harte litatem adjt, poſſedit Sacerdote Pratore ſine vla cone di uS hie 9 da tinus ſit hom LIBER ML controuerſia. Poſteaquam Verres magiſtratum in- ijt:ex edlicto iſtius, quod edlictum gacerdos non ha. buerat, Sulpitij patronifilia ſeætam partem hære- ditatis ab Ligure petere pit. Ligur non aderat, .Frater eius cauſam agebat. aderant amici, pro- pinqui, dicebat iſte, n i scum muliere deciderettr, urum. L. Gellius cauſam Li- uris defendebat:docebat edichinn eius non oporte- ) p re ad eas hereditates valere, queanteeum Preto- rem veniſſent eſi hoc tum fuiſſet edictum, Fortaſos Ligurem hæreditatem aditurum non fuſſe. Aequa postulatio,[ummabominum autoritas precio fu- perabatur,* Venit Romam Ligur:non dubitabat, 126 quin fi ipfe Verrem conuen:ffet, equitate çaufe,(Pr authoritate[ua commouere hominem poffet. dô- mum ad eum Yenit:rem demonstrat: quà pridein ſibi hæreditas vemſſet, loc et: quod facils in cauſa equifıma homini mgeniofo fuit, multa, Iuæ quem- ui mouere poflent Mixit: ad eættemum petere cæ- pitne vfque cò fuam authoritatem deficeret, gra- tiamſũie contemneret, vt ſe tanta iniuria aficerët: Homo Ligurem acçufare cepit qui in re aduentitia atque hæredit ligens tam attentus effet: debere eum quoque rationem ducere: multa fibi opus effe, multa canibus fuis, quoscirea ſe haberet offumila planiùs çommèmararez quam ipfum Ligurem pro testimonio dicere aüdi- iY Quid eni bus crederet?an hec ad remnon pertinent? non M. Otlaniotnon.Liguri? quis nobis credet?cui nos? Fi quid Verres? vtrúmmne bis quidemtesti- 127 INVEXBEN. quid eſt Verres, quod planum ſieri teſtibus poßit, fiboc non fittanid, quod dicunt lene eft?nihil leuir üs, qàm Pratorem vrbis hoc iuris infuo magistra- tu conſtituere, omnibus his, quibus hereditas venes rit, coharedem Pratorem eſſe oportere. An verd du- bitamus, quo ore iſte cateros hoununes inferiore lo- co aushoritate,ordine; quo ore homines rufticanos ex municipij s, quo deniqueore, quos nunquam li- beroshomines duxerity folitus fit appellare; quiob jus dendum.Oétautum Ligurem, honunem ot- natiſßimum lot o, ordine, nomine, virtiul e, ingenio, copis pofcerepecuniamnon dubitarit?* In[artis 6 7 7 m r erit, gtii ego di- tedis verd quemadmodum fefegef cam dixerunt qui fenferunt funt ali, qui dicant: noteres àc mamifefle prolatae funt,© proferuntir, Dixit.Fanmus Egues Rom.fiater germanus Q Titinij iullicis iui, tibiſe pecuniũ d edife Recita te- Kimoniũ C. Fannij. Nolite C. Fanio dicenti crele- re:noli,nquã, tu, Q. Titini C. Faunio fratri credere. dicit eninrem incredibilem, C. Verrë infimukat a- Uaritia& audacia; quæ vitia videntur m quemuis potius, quàm in iſtum conuenire. Dixit Q. Tadius homofamuliarißimus patrii itius, non alionus àma- tris eius genere& nomine:tabulas protulit, quibus pecuniam fededife ofiendit. Recita nomina Q. Tas dij. Recita teſlimonium CTadij. Ne tabulis quidem :Tadä nec teftimonio credetur? Quid igitur init= dicijs ſequemurꝰ quid eſt aliud omnibus omnia pec- çata& maleficia concedere nifi hoc, hominem bo- eefifimorumteftimongs,© virorum bonorum ta- bu& * "i 4. K, 4t., i bah © niriy gabi mni ia w g LIBER IM. bälis no credere?” Nam quid ego de quotidiano fir-12 mone quarimontag, Pop.Rom loguar? de istius im- pudentiR:mofurto,[eu potius nouo at fingulari la- j A A g 9 oris, celeberrimo cla- trecinii dtanoqg, afet anero Se Bre“s contioi attr, gh maxit ar tm yreruih frequentißimæ quotidie aduocatiene-⸗ funt:in eò la- co, in fermone hominam andacte[ue monimentum ateni rélini uere.* Aedë Ca þabuit tuesdam,.Silla;,.Metello Confulibus-is mortuus estirel:nquit pup S ae L Ofauins, C. Aurei COSS. ædes ſacras locauiſſent, nea, poinifent omnta fi a exigere, negue ý Praetores gtibgs erat negocium d latum,.S acerdos CM. Caſius facti eſtS. C. quilus de ſartis tectis cog- nitum Giudicatum non efet, vti C Ver res, P. Celius Pratores co? erent© iudiwarent. n 1 botefta- te iſte permiſſa, vt eæx C. Fannio, O exo Tadio ca- gnouſt Veruntamen ùm effèt o onimibaki inrebus a- pernfimè impudent fimeg, predatus, bos voluit clariſimum indicium relinquere latreciniorum ſuorum, de quo non aulire aliquando, ſed videre OTU LURICEIS quotidie pofemus*quafiuit quis edem Caftoris far- 13} tam team deberet tradero. Iunium ipſim mortuũ efe ftiebat:ftire volebat ad quë illares pertineret. audit pupillum eſſe ſilium. homo qui ſemper ita palã dictitaſſet, pupillos& pupillas certiß imam predam eſſe Pratoribus;optatum negocium fibi in finum de- latum eſſe dicebat. Mouimentum illa amplitudine, illa P. Iunius 1z30 alig w # ef 132 tiġ, poſſet, ar bitrabatun.L. IN VERREM illo opere, quamuis ſartum tectum integrumq, eſſet, tamen aliquid ſe inuenturum, in quio in liri preda- nio edem Castoris | tradi oportebát i cafu pupilli luni. tutor erat teſt amento patrin. cum eo ſine vllo intertrimento contenerat iam quemadmodum traderetur- Iste Adje Raboniumyycat:querit,e quidſit, quod à pu- pillo traditũ non ſit, quod exigi debeat. Cuum ille id quod erat, liceret, facilem pupilio traditionem effe: fitna, dong comparare omnia: ipfum templü om- niopere ef inte grum:indignum iſti videri cœpit, ex tanta ede tant aque operè ſe uon opimum predá, 133 prafertim a ſupillo, diſcedere.“ Venit ipſe in adem Caſtori: conſiderat templum: videt vndig, teclum pulcherrimè laqueatum, praterea caetera noua ati inteora.verfat fe:quarit-quid agat.dicit ei quidam ex ills canibis, quoſiſte Lguri dixer at eſſe circa ſe multos Tu Verres hic quod moliare, nihil babes, pififortè visad perpendiculumcolumnas exigere. Homoomniumrerumimperitus guarit, quid hz ad perpendiculum. Dicunt ei ferè nullum efe colum- nam, que ad perpendiculum effe pofit. 1am me ber- ¿ule inquit fic agamus; columnae ad pe rpendicalum 134 exigantur,+ Rabonius quilegemnofer,quain lege numerus tantum columnarum traditur, perpendi- culi mentio fit mulla:&ꝙ qui non pataret ſibi eæpeli- re, ita accipere, ne eodẽ mods reddendium eflet negat id fibi deberi,negat oportere exgi, Ifte Rabomum quieſcere iubet,& ſimul ei nonnullam ſẽ ſociet ati oſtendit. hominem modeſt um,& minimè pertinacẽ facile urne ugs qniterciji AIlunn 4 Chedi are Couine (i Gu GoMNAA E Eques Romini P ititi tutor, indin am E NAHAN Fr LIBER IIT, facilè coercet:columnasita fe exacturum effe cöfir- a mat.” Nouares atque improuifa pupilli calamitas 135 i nunciatur ſtatim C. Auiſto vitrico pupilli, qui nuper t mortuus,M. Iumo patruo, P. Potitio tutori hoini- ni fru galiſimo. Hi reim ad virum primarium ſuimiuo officio ác virtute praeditum M. Marcelluim, qui erat pupilli tutor, deferunt Henit ad Verrem M. Marcel- lus: petit ab eo pro ſua ſide ac diligentia pluribus ver- bisne per[umman iniüriam pupillum Iuniümfore tunis patris conetur èuertere. Iſte qui iara fpe ropi- mone predam illáim deuoraffet neque vlla aquitate oråtionisnequë authoritate M. Marcelli commotus ef. Itaque quemadmodumostendifet, feidexa- cturum eſſe reſpondit. x Cum ſibi omnesad iftum al- 136 legationes d f į interclufos vid s, omnes àditws atduos ac poti erent; apud GUEM NONIUS NON LJUS a r tas, non inſericordia, non propinqui oratio, non a- mici voluntas, non cuiuſquam authoritas pro pre- ció non gratia Vaieret: statuunt id fibi optimum ef- ſe factu, quod ciliuis veuiſſe tin mentem, petere au- xilium à Chelidone, quæ iſto Pratore non modò in zure Ciuilt priulatoruinq; oinmnium controuersijs po- pulo Romano prafuit, verum etiam in his ſartis te- Gi dominata eft-* Venit àd ChelidonemC, Mutius Eqites Romanis publicanus, homocum primis hone- ſtub.venit M. Iunius patrum pueri, fiugalifimus bomo& caftifımus:- vènit homo fummo honore c> pudore,& ſummo officio fþettatifimus ordinis[ui .Potitiiis tütor.O multis acerbam;: ömiferam at- ğué indignam Fretutamtuam. vt mittam catera, gug 57 Ih VERREM quo tandẽ pudore tales viros, quo dolore meretricũ domü vemjje arbitramini? qui nulla conditione iſtã j| turpitudinem fubiffent, niſi olicij neceſitudiniq, yatio coegiffet V eniunt, vt dico, ad Chelidonem do- MN mus erat plena: noua iura, notia decreta noua iudi- cia petebatur. M ibi det poffè fionë, mihihe adimát; inmeiudiciümne detmhi bona adiliçat Ali nuin- ios numieråbansr:alä tabulds oblignabant. domus erat non meretricio cduentu, ſed prætoria turbate-. 138erta.“ Simula poteftás primum data eſt, adeunt loquitur Maftim, rem demonstrat,pe- hi quos dix ‘tir auxiliñin pecimäpollic etur. Refpödit illa, vtm: tetrix non inbhumanè:Libenter dit fe efje facturan, & ſe cum iſto Ailigenter ſermocinatiiram: neuerti jubet tum diftedunt.poftridie reuertuntur. negat illa poſſe hominem exorati, permagnam euin dicere èx illa re pecuntam conſici poſſe. Vereot ne quiis for- te de populs, qui priori actione non affuit, harc, quia proprer inſtznem turpitudinẽ ſunt inctedibilia, fih- gamed betretur. ea vos antea, ludices, cognouſli Sdixit iratis P. potitius tutor pupilli Iunij:dixit A. Iunius tutor& patruus: Muſtias dixiſſet, ſi viueret: ſed pro Mustio, recenti re de Muſtio auditum diæit I. Domitius. qui cum ſcitet me ex Auſtio vuo au- diſſe,qudd eo ſum vſus plurimum: etenim iudicium, HU quod propè omnium fortunar um ſuarum C. Muffius þpabuit me vno defendente vicit: cum hoczyt dico, ſciret L. Domitius me[tire, ad eumres omnes Mi- Sium folnum eft deferre, tamen de Chelidonerë« rhit, quoad potnitralio,refponfionem fua derina tit: conmmat.+ (n Kavontp maoe pupika ageret ient tes abitet abes pugezhi Woalide nily h LIBER III. uit. tãt un in aloleſcente clarißſimo ac principe inng a tutis pudor fuit yt aliġuandin, cù à me premeretur; omnia pot ius reſpoderet, quamChelidoneim nomina- ret. Primò neceſſarios iſtius ad eum allegatos eſſe di- cebat:deinde aliquãdo coactus Chelidonem nomina- uit. Non te putet, Ferres, eius mulieris arbitratui40 geſoiſſe Præturam, quam L. Domitius ab[e nominari vix ſibi honeſtum eſſe arbitrabaturꝰ Reie dli àCbe- lidone capiunt conſilium neceſſarium, vt ſuſcipi- ant ipfi negociim. ciin RAbinio tutore, qnoderát vix HS. quadraginta milium, tranfigunt HS. dú- gentis millibus. Refert ad iſtum rem Raboniis: vt ſi- bi videbatur, ſatis gandem pecuniam,& fatis im- pudente m eſſe. Iſte qui aliquanto plus cogit aſſet, ma- lè accipit verbi Raboniũ:ñepat eum fibi illa decili- one ſatiſfacere polſe. ne multa, locat urum ſe eſſe confirmat.* Tutores hec neſciunt: quol actum erat 141 cum RKalonis, purantideſſe certiſumum: nullam maiorem pupillo metuunt calamitatem. Ife yerò non procraſtinat:locare incipit non proſcripta neq;. edlicta die, alienißimo tempore, Iuldlis ioſis Romanis, foro ornato. Itaq; renunciat Rabonius illam deciſi- onemtutoribus: acturrunt tamen ad tempus tuto- reHdigitum tollit tunius patruus. Iſti color immu- tatus eſt:vultus, oratio, mens denig excidit. quid ageret cæpit cogitare fiopus pupillo redimeretur, ſl res abiret áb eo mancipe, quemipfe appojuiffer:fibà hullampredam elje. ltag excogitat. qwid?nihil ina genigsè nihil quod quiſquam poſir dicere, improbè; vel çallidè.nihil ab iſto tectum, ail vater atorium txo qqiperientur;unpti 143 PBa Operaprecium estipj IN VERREM omnia aperta, omnia perſpicua re- entia, amentia, audacia. Si pupillo nihi prada dë manibus eripitur. quodène liceat pupillore- evpectaueritũ: opus yedimitur y Quod eft igitur yemedium dimi re. Vbi laconfuetudo:» bonis, pradibus pra- disg vendendi, ommum Coss. Cenforum, Preto- yum, jualtorum denique, vt op ima conditione fiti; é X cuiá res hit erum pert ulun Excludit eum folum, cum propè dicain foli potestate” factam elfe oporte. pat guid egm quifquam ad meam pecunia te it- uito afpirat? quid Accedit Locatúr opis id; quodes mea pecunia teficiaturegotme refecturum eſſe dico. probætio futura esi tua, qui locas: predibus C7 pia- dijs popilo cantum eft.& finon putas cautum, fit- licet tu Pratorin nea bona quos voles immn ttes?inė e 1 ad meds fortunas defendendás: accedere nön finog fam leger cognofcere dicen eundemconſcripfilſe, quiillud editum dė heredi- tate. EX OPRERE FACIV NDO QOV AE PV PIL- 1I IVNII. Dic, dit ouafo clariùs.C. VERRES 3 i J PR: VRBIS ADDIDIT. Corriguntur leges Cen. ſoriæ. Quod enim video in multis veteribus legibus, Cn. Domitius, E. Metellus, L. Cafitis, Ch. Seruilus * 3> s: Cenfores addiderunt: Vuit aliquid eìitfinodi C. Verres dic quid addidit. QVI DE L. MARTIO. Q M. PERPENNA CENSORIBVS. SOCIVM NEVÉ PARTEM DATO: NE AMITTITO: NEVE REDIMITO. Quid ita? nevitiojum opni jeretꝰat erat probatio tua, ne par un locuples efet? aterat ó gffet amplis 3 fi velles populo cautum prá- diwipiih giria the non po jijogun iks qjin penil gplteponderst Sdim gnimad u eritis paum gnos taig Arqan nlu coi tore comtotenoi Gotium vetu de Ouddfitantape ~J cert nuguam Ae deatr tamen te Iſſtemrepmert DET DAMNI l REDEMPTO! e a a LIBER III. radibus&predhe.„ Hic teſires ipſaiſi indignitas 44 MBEAS injuria tue non commouebat, fi pupillicalamitas, propinquorum lachiymæ, D. Bruti, cuius pradia ſubierunt periculum, M. Marcelli tutoris autoritas apud te ponderis nibil habebat, ne illud quidem animaduertebas, eiuſinodi fare loc peccatum tuum, quod tu neque negare polſes( in tabulas e- nimretuliſti) neque cum defenſione aliqua con- fiter? Addicitur id opw HS. DLX. millibus cum tutores H:L X X Xımillibus id opus ,ad illius homi» i nis iniquiſimi arbitrium ſe eſtecturos eſſe clamaret. o * Etemm quid erat operis?id quod vas vidistis. om-| nes ille columna,guas dealbatas videtis, machina 145 api appofita nulla impenfa deiecta, eifdemqúe lapidibus IN vepolita funt-hoctu N S. DLX. millibus locauiti. Atqui in illis colunnas dico eſſe, qua à tuo redemp- tore commotæ non ſint: dico eſſe e qua tantum te- ctorium vetus deletum ſit,& nouum inductum. Quòd fitanta pecunia columnas dealbariputafems certè nunquam Aedilitatem petinifem.*® At vt vi- t46 deatur tamen res agi; non eripi pupillo.SI QVID OPERIS€AVSA RESCIDERIS, REFICITO. Quid erat quod reſcinderet: ſum ſuo quenque loco lapidemreponeret? QVI REDEMERIT, SATIS DET DAMNI INFECTI El, QVI A VETERE REDEMPTORE ACCEPERIT. Deridet, cum fibt ipſum iubet ſatidare Rabonium. PECHNIA PRAESENS SOLVATVR. Quibus de bonis? eins, qui, quod tu HS. DLX. millibus locaſti, HS. LMX millibus eſteiturũ ſe eſſe clamauit. Quibus de bono? pupillis 167 IN VERREM pupilli cuims aetatem é folitudinem, etiamfitutoz res non eſſent, defendere Prator debuit. tutoribus defendentibus, non modo patrias eins fortunas fed etiám bonatütorumademifti.. HOC OPVYS BO- NVM SVO CVIQVE FACITO.* Lapis aliquis cadendus& apportandus fuit machina fua„nam ilo non faxum non materies aduectaeſt: tantum operis in iſta locatione fuit, quant um paucæ opera fabrorum mercedis tulerunt,& manus precium ma⸗ china.Vtrum existimatis minus:operiseffe, Vnan columnam efficere áb integro nouam nullo lapide rediuiuo, an quatuor ilias reponere? nemo dubitat, quin mulrd maits ſit nouãfacere Oſtendã in adilus priuatis longa difficilig, veitura, columnas lingula adimpluuiumHs. quadragenis millibus non minu 148 magna, locatas. Sed ineptũ eſt de tãperſpicua iſin impudẽtia pluribus verbis diſputare, præſertimcum ifte apertè tota lege omniū fermonem atgexiftima- tionẽ cõtempſerit, qui etiã ad extremũ coſcripſertt, REDIVIVASIBI HABETO. Quaſi quicquamtedi. uiui ex opere illo tolleretur, ac non totum opus ex rediuiuis condtitueretur. At enim fi pupillo redimi non licebat nonneceffe erat rem ad ipsi peruenites poterat aliquis ad id negocium de populo: accedere, omnes exclufi funt non minns apertè quain pupillus: Diẽ praſtituit operi faciundo Cal. Decẽ᷑. locat circi- ter Idus Septemb. anguſtijs temporis excluduntur omme.Quid ergo? Rabonius iſtã diẽ quomodo aſe- a quitur? Nemo Raboniomolestus eſt neg, Cal. Dec. neque nonis, neque Idibus. Denigue aliquandoin pro pwjnme caja JonaRem, Pet eliak qeptum non reli habarni Mò ipfisRabon hat Recitami .Hortenkwp Y r invefran meam dicente Penta innidiam LIBER TII. prouinciamife proficifcetur priùs, quam opus efe? Ctum eſt Poſt e aquam reus factus eſt, primonegabat opus in acceptumreferre poffe. cum inſtaret Rabo- nius, in me caulſam conferelat, quod tum codicem obfignafem. Petit ù me Rabonius;er amicos allegat: Facilè impetrat. iſte quid ageret, neſcicblat. ſi in acæ ceptum non retuliſſet, put abat ſe aliquid defenſionã habitiurum. Rabonium porrò intelligebat rem totam eſſe patefacturum. tametſi quid poterat eſſe aper. tius guam nunc es yt vno minus tefte háberet Ra- bonio? Opus in acceptum retulit quàdriennio poſt, quàm diem operi dixerat. Hac conlitione ſi quis de 150 populo redemptor acceſolſſet, cùm die cateros re- demptores ecluſiſſet, tum in eius arbitrium ac po- teſtatem venire nolebat, qui ſibi ereptam prædam arbitraretur. Nonne argumentamur qudò iſtapecu- nia peruenerit fecit ipfe iudici: Primum cùm ve hementius cum eo D. Brutus contenderet, qui de ſua pecuniall.CCCC.millia numerauit, quòd iã iſte ferre non poterat opere adllicto, prædibus ac- ceptis de HS. DLX. millibus remiſit D. Bruto HS. CXx millia. Hoc, ſi aliena res eſſet, certè facere non po- tuiſſet. Deinde nummi numerati ſunt Corniſicio, quem ſcribaim ſium fuiſſe negare non poteſt. Poſtre- ind ipſius Rabonij tabulæ pradã illam iſtius fuiſſe cla- mãt. Recita nomina Kabonij. Tlic etiã priore actione 5i Q. Hortenſius pupillum Iunium veniſſe præteætatum in veſtrum conſpectum,& teſtesſecum, parus teſti- momum dicente, queſtus eſt: cœine populariter age- e atq; inuidiam commouere, quòdpuerum pró- Q2 duce= IN VERREM äucerem,çclamitatit. Quid erat, Hortenſi, taudem in illo puero populare? quidinuidiosä? Gracchicre= do aut Saturnini, aut alicuius bominis eiufmodi pi oduxeram filium, vt nomine ipſo& memoria psa tyis animos imperite multitudinis concitarem.Pi Iunij erat, hominis de Plebe Romana filins, quë pá- tter moriens tum tutoribus& propinquis, tum legi- bus, tum equitati magiſtratuum, tum iudicijs ve. 252 Gri commëdandü putauit.” Hic iftius fcelerata loa çationenefariog, latrocinio bonis patrýs fottuniſ⸗ gúe omnibus ſpoliatus vent in iudiciunn ſi nibil ali. gd, falremyt eum, cuits opera ipfe multos annos es ãn ſordlibus, paulo tamen obſoletius veftitum vide- yet. Itaque tibi, Hortenſi, non illius etas fed caufa: nnon veſtitus, ſed fortuna popularis videbatur: neſ⸗ ge tamcommonebát, quödille cum toga pratexta, quàm quòd fine bulla venerat- vestitus enim nemi- nem commauebat is, quemilli mos,& ius ingenuita. gis dabat, quod ornamentum pueritiapater dede- vat indicium atque infigne fortune, boc ab ifto pra- done ereptum ejfe prauiter Cracerbè homines fere- 35; bant.® Negue erant ha lachryme populares magy quam noſtra, quùm tuæ, QHortenſi, quàm horum gui ſententiam laturi ſunt. Ideo quòd communis ef caufa commune pericalum, communi pralidio talis improbitas tanquâm aliquod incendium, restin- guenda eft. Habemis enim liberos paruos. incertum elt guam longa nostrum cuiusque vitafuturafits confulere viuiac profþiceré debemiws, vt illorum foa litudo& pueritia quam firmiſimo praſidio imuni. tafi. Vlereut?t Arge í intercu ET MKN Detta (o h penitgi — a N e EEE PE aaa E trimni LIBER TIT Mnada oy tafit. Quis es enim, gui tueri pofiit liberúm noftros AE dlia teas iiny rüm pueritiam contra improbitatem magistrás umae giy tuum? Mater credo` foslicet magno præſidio fuit uedi Anniæ pupillè mater fumina primaria:minus, illa lleos homine sq, implorante, iſte infanti pupillæ for- tunas patrias ademit. Tutoresne defendent? pef» façilè verò apud iſtiuſimodi prætorem, à quo M. Mar- celli tutoris in cauſa pupill:Iunj& oratio,& volũ- inlsisari; ia$4 autoritas repudiata eft.* Quaremus etiam, 154 quid ie in yltima Phrygia quid in extremis Pame phyliæ partibus feceritꝰqualis in bello pradonũ prado faletas veliti ipfe fuerit, quiinforo Populi Romanipirata nefa- malas ayi TiN veperiatur? Dubitamus quidl iſte in hoſtium praæ. i„ da molitus ſit, qui manubias ſibi tantus e L. Me- tellt manubijs feceritẽqui matore pecunia quatuor columnas dealbandas quam ille omnes adiſicandas loc aueritẽ Exhectemus quid dicant ex Sicilia teſtest ETR S A temp! i sy} j iti iai quis vnquam templum illud aſpexit, quin auaritis tuæ, quim iniurie, quin audaciæ teſti efet? Quis å fi- T“0 maximum venit, quin is ñrunoquo que gradude auaritia tua commoneretur? quam tu viamtehfarum atg, Pompe eiufmodiexe» Lifti, Vttuipfeilaire non audeas? Teputet quif- qum,(um ab Italia freto diſiunctus eſſes, ſocijt temper aſſe? qui ædem Cattoris teſtem furtorum tu- orum effe volueris: quã Populus Romanus quotidie, Iudices etiam tum, cum de te ſententiam ferrem, viderent?* Atque etiain iudicimnin Pratura publi- i H fum bin h cum exercuit. non enim praetereundum eft ne id 55 minima quidem. petita multa eſt apud iſtum FPratorem æ 23-Opis In VERREM Q. Opimio, qui adduclus eſt in iudicium verbo, quod cum efet Trib. Pleb. inercef ffet contralegem Cor- neliam, quodintribunatu dixifet contra alicuius hominis nobilis voluntatem De quo iudicio fi velim dicere omnia,multi appellandi ledendiq ſunt, quod mibi non eſt neceſſe:tantum dicam, paulcos homines arrogantes hoc acliutore Qο OOumittin per ludum 156 y iocum fortunis omnibus epertife.” 1s mibi etat guaritur,guòdànobis VINI. folis diebus prima dio ſui iudici tranſactaſit, cum ipull ipfum tribu boris-Opimius Senator Populi Romanibona fot- tunas, ornamenta omniæ amiſerit. cuius ſropt er jn- dignit at em iudichj, ſæpiſfimè eſt actum in Scnatinit genns hoc totum mulctarum ac iudiciorum eiufmodi tolleretur. lam verdin pons Q. Opimä vendendis quas ifte predas, quàm apertè, quàm improbè fece- vit,longum efl dicere.Hoc dico, mifi vebisid homi num bonetifimorum tabuli plann fecero, fingi 157 Ame hac totä tempori aliſafjutatote.ꝰ Ialu qui eꝶ calamitate Senatoris Pop. Rom. cum Pratorindicig eius prafuifet fpolia domum fuam referre,& ina- pubias detrahere conatus ſit, Aullam ab ſe cala: mitatem poterit deprecari? Nam de fubfortitione jla tuniana ludicumnibil dico. Quid egim? contra tabulas quas tuprorni:fti, audeamdicere? difi est. Nonenun me tua ſolum,& tudic ium autoria, Jed etian: annulus aureus Scriba tui deterret. Non dicam:d guod probare dificilè$t; boc dicam,quod ostendam multos ex te viros primarios audiſſe, cum fliseresygnofci nibi oportere, quòd falfum codicem pe: ius ` ile ti I plu Nami uih podije ypu moog fandoms qohuma quid denent, veat interpola ne defenfonemg disnaleisr tionem bomi 4r frtuten qulimi (HDTC AtA, CON frain Gampo muny p LIBER IIJ. Ì protuleris. Nam qua inuidia C Junius conſl acraral. ea, niſi prouidiſſes, tibi ipſi tum pereundum fuiſſet. Hoc modo iſte ſibi, ſaluti ſuæ proſpicere didicit, re-1 58 ferendo in tabulas& priuatas& publicas quod Leſtum non eſſet, tollendo quod eſſet,& ſemper ali- quid demendo, mutando, curando ne litura appa- X Tan reat, interpolaudo. Eo enim vſque progreditur, vt ne defenſionem quidem maleſiciorum ſuorum ſine alijs maleficijs reperire poßit. Eiuſdem modi ſorti- tionem homo amentiſimus ſuorum quoque Iudicũ fore putauit, per ſodalem ſuum Q. Curtium Iudicẽ ſuaſtiionis:cui niſi eg9o vi populi,& hominum cla- more atq; conuicio reſtitiſſom, eæ luac decuria no- fira, cuius mihi copiam quàm largifimè fa- Gam oportebat erepta efet facultas e- T orum, quos iſte annuerat, in ſuum i confilium fine cauffa fub- ſortiebatur. 09 ACCVSATIONIS IN C. VE RR E M LIFE EII ORATIO VII. PEE VLT A mihi necefario, Indices, pre A. termittëda funt vt pofim aliqtio moz 6© do aliquado de his rebus qna meafi- dei commife funt dicere; recepi enii çaufam Sicilig; eame ad hoc nego- cium protincia attraxit Ego tamen boc onere fufa cepto,& recepta canſſa Sicilienſ, amplexus anima fum aliquanto amplis:[ufcepi enim cauſſam to- tius ordini fuftepi caufam Papuli Romani, quod putabamtum denique retè tudicari poffe, finon modo reis improbus adduceretur, fed etiamdili- gens, firmus accufatar àd iudicium veniret. o“Quò mibi maturius ad Sicilig canſam veniendũ eſt, relictis cateris eiut furtit ac flagitis,& vt viri⸗ bus quàm integerrimu agere,& ad dicendum teni- poris ſatit babere paßim. Atque adeo antequaꝶ deincommodis Sicilie dico, pauca mibi videntur eſſe de prouinciæ dignitate, vetuſt ate, vtilitate di- cenda. Nam cum omnium ſociorum prouinciae rumque rationem diligenter habere debetis tum pracipnè Sicilia judices, plarimisinftifimifgue dg cais | A Primum (i t fripa 1 i ta Siculorum 1 pi exornasit:N, KNO quai NH TE ire è miim lin KLUG TTI t tn deure reye G tame ad bu tan ine pa mý, miere; m eam cela nata E WE, naat miN LIBER IV. caußis Primum quod omnium nationumextera- rum princeps Sicilia ſe ad amicitiam fidemque Po- puli Romani applictlit:hrima omnium, id quodoya namentum imperij eft prouincia eft appellata; pris ona docuit maiores noftros, quam praclarum eſſet exteris gentibws imperare: ſola fuit ea fide, beneuo- lentiaq; er ga Populum Roma num, vt ciuitates eius inſule, quæ ſemel in amicitiam no llram veniſlent, ngnguampoftea deficerent: pleraeque antem,& maxiımè iliuftresin amicitia perpetuò manerent. dus imperij factus eſt; neque enim tamfacile opes Carthagiui tanta concidiſſent, niſi illud&rei ſiu- mentarie ſubſidium,& receptaculum clabibus no- ſtris pateret. Quare P. Africanis, Carthagine dele- ta, Siculorum vrbes fignis monimentisg, pulcherri- mis exornauit:vt, quos victoria Populi Romani ma- ximè ſatari arbitrabatur, apud eos monimenta Vie dtoriæplurima collocaret. Denig, illeipſe M. Mar- cellus, cuius in Sicilia virtutem hoftes, miſeritor- diam viti fidem cateri Siculi perfpexerunt, non ſolum ſocijs in eo bello conſiluit, verum etiam fü- Peratis hoſtibus temperauit: vrbempulcerrimam Sraculſas, quæ cum manu munitißima eſſet, tum lo- ci natura terras ac mari claudebatur, cum vicõſi- liog, cepifet mon folumincolumem pafus efl efe, fed itareliquitornatam, vt effet idem monimen- tum vittorie manfuetudinis continentie: cum boa mines viderent, C& quid expugnaſſet,& quibus pe- percifet c quareliquifertantum ille honoremsSi- Q5 silia Itag, maioribusin Africamey hac prouincia gra-3 4 r k a a A AN IN VERREM cilie habendüm putauit, vt ne hoſtium quidem vr⸗ ſociorum inſula tollendam arbitraretur. ben. S tIrague:ad onines res Sicilia prouincia fempervfi fnan pham ex ARY fet fone: inan a eos naſci, ſed domi noſtræ conditum putaremus. Quando ilaff um entum guod Lileter HN on ad diem dedit?quando t! quos topusef Jeputaret, nony ltra poličitaestquandoid god imperaretnr`y rece faui t£ Iraque ile Cato fapi sens cellam penariam Reip. noſlræ, nutricem pl omane Siciliam no- minauit--Nosverò experti fumus, Italico ma- ximo dificillimogúe bello, Siciliamnobisnon pro bro erario? llo maiorum Vetere aç penaria cella. refertofuiße: nam ſine vllo ſumptu noſtro, Corýsy tunicis fiumentoghe fuppeditato, maxımosexer Geitus nasos vestiuit sisia a Quidilla? (quòd forfite an ne ſentimus quiuilein, ladie quane ta fumèquod moult i⸗ locupletiorib ns ciuibus vumur, guodhabest propinquam, fidelem, fr uctuoſamqie prouinciam quo facile excurrant, vbi libenter ne- goc ium gerant, quos illa partim mercibus ſuppedi- tandis cum quaftu compendioque dimittit, partim retinet vt arare, vt paſcere, vt ne gociari libeatyt denique ſelles ac doimiviliam collocare« quod com- modum non mediocre Populo Romano. eft, tantum cim um Romanor um numerum, tam propè ab do- 7 mo, tam bonisfri ueuofif qúe rebus detineri.*Et qige niamquafiquedampradia Popul. Roman. ſunt vectigalia noſtra, at que puouincia: quemadmodum propinquis yos vestris pradijs maximè deleclam- ni, LIBER IV. vi, ſi Pop. Rom. iucunda ſuburbanitas eſt huiulſce prouinciæ. Iam verò hominum ipſorum, Iudices, ea patientia virtus fiugalitasg eft vt proxime ad nos fram difciplinam illam vererem non hancyqua niic incre bilit, videantur accedere:nihil cæterorũ ſimi- le Græcorum, nulla deſidia, nulla luxæuria: contra ſummus labor inpublicid h iuatiſqlie rebus, ſumma parfimonia fummå diligentia. Sic porro nostros ho- pines diligunt vt-his[olis neque publicanus, neque negotiator odio fit,* Magigtratuum autem noſtro- rum imuriastita multorum tulerũt, vt nunquã aute hoc tempus ad arã legũ, præſidiumq, veſtrum publi- cocõſilio confugerent:tametſi& illum annũ pertu- lerãt:qui ſit eos afflixerat, vt ſalui eſſe non poſſent, niſi C. Marc ellus quaſi aliquo fato veniſſet, vt bisex eadem fuamilia ſalus Sicilia conſtitueretur, poſtquã M. Antonij inſinitum illud imperium ſenſerant. Sic à maioribus fuis acceperant tanta Pop. Rom. in Si- culos effe benepcra vt etiaminiuriasuostrorumlho- minut perferendas putarent.” In neminem citita- o tes ante bune teflimonium publicè dixerunt. Hunc denique ipfum pertulißent fihumano modo, fi vfi- qato more. f denique vnoaliquoin genere. peccafè fafedcumperferre nonpofent luxuriem, crude- litatem, auaritians ſuperbiamicum omnia ſua cã- mod a, iun a, leneficia S. P. Q. R. vnius ſcelere, libi- dine perdidifent; hoc ſtatuerunt: aut iſtius iniu- vias per vos vlciſci& perſequi: aut ſi vobis indigni eſſont viſi, quibus opem auxiliumqtie ferretis, vr- pes ac fedes fuas relinquere; quandoquidem iam ANE IN VERREM ro ante iſtius iniurqjt exagitati reliquiſſent. Hoc cou- filioà L. Metello legationos vniuerſa petiuerunt, yt quamprimum ifti fuccederet: hoc animo toties apud påtronos de fuis miferijs deplorarunt: boc com- moti dolore poulataConfulibus quz non poftulata, fediniStum crimina viderentur efe ediderunt. Fe- cerunt etiam, vt me, cuius ſidem, continentiamſlie cognoucrant, propeè de vitæ meæ ſtatu, dolore, acla. chrymis ſitiß leducerent, vt ego ſtum accuſaremà quo mea longißimè ratio voluutaſque abhorrebat, „quanquam inhac caufa multo plin cis partes mi. hi defenſtonis, quam actuſationis ſuſcepiſſe viden Postremohomines ex tota prouincia nobilimi, prińnigúe publicè priuatinque venerunt: gratfuna åtque honeflifima queque ciuitas vehemientfimè fuas iniurias perfecura cs. At quemadmodum, It- dices, venerunt? Videor emm mihi liberius apad vosiam pro Sictlg loquidebere, quam forfitaniph velint, ſaluti euim corum potius conſulam, quã vo- luntati: Ecqutem exiſtimatis vnquam vila tn pro- uincia reum abſentem contra inquiſittonem acłu- ſatorin tantis opibus, tanta cupidlit ate eſe defenſum Qαores vtryuſq; prolinctæ, qui 18t Pr. fueran, F cum fafcibus mhi praftofuerunt.*hi porrò, qui fucceferunt, vehementer iShiustipidi liberaliter ex iſtius cibarijetractati, non minus acres contra me fuerunt. Videte quid potuerit, qui quatuor in prouincia Quæſtores fudioſidn⁊ deſenſores, pro- pugnatoresg, habuerit: Prarorem verò, coborteimq; tot am ſic ſtudioſam, vt facilè appareret, non tamil. lis pinnarum tiita rfedi publico capl mif gueoppidis Senatu profiti Uyatos deg Yey nti latag, acte gu impau LIBER IV. lis Siriliam, quam inanem oſfenderant, quam Ver- ſem ipſum, qui plenus deceſſerat, prouinciam fuif- re. Minari Siculis fi decreffent legationem, qua cone tra iſtum diceret:minari, ſi qui eſſent profecti: alij ſi Iaudarent bengnißimè proinittere: grauiſimos priuatarum rerum teſtes, quibus nos præſeutibis denunciallimus, cos vicuſtodijſque retinere.*Qua cü omnia faia fint, tamêë vnam folam fcitote efe ciuitatẽ Mamertinam, qua publice Legatos, qui ifiumlaudarent miferit. Eius aut? legationis prin- cipem ciuitatis nobilißimum, C. Heiũ iuratum dice- be aulliſtisiſti nauem onerariam maæimã Mefa- ne efepublice coactis operis edificatam idemġ, Ma- mertinorum Legatus:iſttus laudator, non ſolum iſtũ bona ſua, vernm etiam ſucra, deoſ penates à ma- ioribus traditos, ex ædibus ſuis tripuiſſe dixit. Præ- clara laudatio cum duabus in rebus Le gatorum vna opera conſumitur, in laudando, atque repetẽdo. At- hue ea ipſaciuitas qua ratione illi amica ſit, dicetur rerto loco.reperietis enim, quæ cauſæ bencuolen- tia fint Mamertinis erga itum eas ipfas caufas fa- tis iuftas efe dānationis. Alia ciuitas nulla Iudices, publico cofilio laudat.*yis illa fummi imperý tan tum potuit apud perpautos homines non ciuitates, vt aut lemfimi quidamex miferrimis defertifi- mifqueoppidisinuenirentur, qui iniufu populi ac Senatus proſiciſcerentur: aut hi qui contra iſtum Legatos decreuerant,& teſtimonium publicum mandat aq; ac ceperant, vi, ac metu retinerentur. Quod ego in paucis tamen vſu veniſſe non moleſtd feror — i IN VERREM ferós quòreliqüa tot;é tante, C tamgraues ciè uitates,tota denique Sicilia plus authoritatis apud vos haberet, cum videretis nulla vi retineri, nullo perxulo prohiberi poffe; quo minus experirentur, ecquid apud vos quærimoniæ valerent antiqui/ fimorum fidel ſemorumqile ſocioſum.x Nam quol fort aſſe non nemo vestrum audierit„istum à Syra- cufanispublicèlaudati, id tametfi priore_ atlione ex Heraclij Syracuſani teſtimonio cuiufmodi ef- fe cognouiftis;_ tamen vobis alio loco, vt fe to- ta res habe at, quod ad eam ciuitatem attinet, de- mondtrabitur. Intelligetis enim nullos hominibus quẽquam tanto odio, quanto itum Syracufanis, ef- ſe,& fuiſſe. at enim iſtum ſoli Sic uliperſequuuntur, ciules Romm. qui in Sicilia negotiantur, defendunt, diligunt, ſaluum eſie cupiumt. Primum, fi itaefet, tamen vos in quæſtione de pecunijsrepetundi, qua ſociorum caulſa conſtituta eſt, lege, iudiciog ſelia. % li, ſociorum querimonias audire oporteret. žfedin- relligere potuiſtis priore actione ciues, Rom. ex di cilia plurimos honeſtißimos, maximis de rebus,& quas ipli accepiffent iniurias,&@ quas fcirent alis ¿ffe faitas pro teſtimonio dicere. Ego hoc quod in- relligo, Iudice c ſic confirmo:Videor mihi gratumfe- ċife Sicul is quòd eorum iniurias mèo labore, inimi- citias periculoſimperſecutus. non minus hoc gra⸗ gum me noftris ciuibus intelligo feclſſe: qui hoc ex timant iuris, libertatis, rerum fortumarumęue fuarū falutem iniftius damnatione cofistere. Quas propter de iftius Prarura Sicilenfi non recuſo, quin nt 15 ſauſie Venit | vulgo i slamy qe feri ont iaf J tur:ate chim Wderetm naNO ath | li dere) atune pi tnhar:nam LIBER IV. ita me audiatis„ vt ſi cuiquam generi hominum; fiue Siculorum, fiue noftrorum ciuium, fiuecúi- guam ordini fiue aratorum fine pecuariorum ſiule mercatotum prubatis ſit: ſi non horum omnium communis kostispredogue fucrit: fi cuiquam deni- gue vilainre vnquamtemperatiit, Yt Vos quoque > temperetu. Qui fimul atque ei forte prouincia Si- Cilia obuenit fiatimRoma, Crab vrbe antequam proſiciſceretur, querere ipſe ſecum,& cogitare cum ſuis cœpit, quibilſnam rebis in eaprotincia maxi- mam vno anno pecuniam facerè poſſet. Nolebat in agendo diſcere, tametſi nonprollincis rudis erat Chro: ſed in Siciliamparatus ad prad am medi- iatusqije ve nire cupiebat. Opræclarè coniectumà vullgo in illam pꝛollinciam omen cõmunis famæ at- que ſermonis:(um eæ nomine iſtus, quid in prouin- cia facturus eſſet, perridiculi homines auguraban- tur:etenim quis dubitare poſſet, cum iſtius in Oua. Surafugã,& furtum recognoſceret: cum in lega- tione oppidorum fanorumq; ¶poliationes cogitaret: cum videret in foro latrocimia Præturæ: qualis iſte in quarto actu improbitatis futurus efet? Atque vt intelligatis eum Roma qulaſiſſe non modo genera fu- randiſedetiam nomina:certißimuim accipite at- Lumentum, quo facilius de ſingulari eius inpuden- tia eriſtimare poſlitu. Olo die Siciliam tetigit(vi 19 dete fatine paratus ex illo omine vrbano ad euer- tendam prollimciam venerit)ſtatim Meſſana literas Haleſam mittit: quas ago iſtum in Italia ſcripfiſs ſeurbitrer:nam ſimulatque? naui hrelſu eſt, de- dif IN VERREM dit operam ytHalefinus ad ſe Dio continuo veniret: fede herellitate velle cognoſcere, qua eins filioà pros l 4 205inquo homine Apollodoro Laphirone veniſfet.“ Ed wa erat Iudices pergrandis pecunia. Hic eſt Dio, Iudi. ces nuni bentficio Q, Meteli cinu Ro. factus, de quo multis viris primaris teflibns, maltorumg, tabuli vobis priore actione atiy fatum eſt, HS. vndecie⸗ numeratuin efje, Vt eaman ſam, in qua ne tenuuſi⸗ ma quidemdubitatio poſſet eſſe, ifto cognoſcentt obtineret praterea greges nobilißimarum equarum Abactos:argenti, veſtuq ſtragulæ domi quod fue: vit,eße diveptum.ita HS. vndecies Q. Dionem, quod hariditasei obueniffet, nullam alias ob caufam, 21 perdidiſſe.Quidẽhac hæredit quo Pratore Did- nis filio venerat è eodem,yto P. Anny Senatori f lie:wodem,quò M. Liguri Senatori, C. Sacerdote Pratore. Quidttum nemo moleſtus Dioni fueran plus quam Liguri Sacerdote Pretore, Quid?ad Vera i remquis detulit? nemo: nififorte exiftimatiei ji quadruplarores ad fietumpresto fuiffe.+ Ad vr- f bem cum effet audiuit Diöni cuidam Siculo permas ' gnam veniſſe hareditatem: bæredem ſtatuas iulſum eſſe in foro ponere: nifi pofuiffet, Veneri Erycina efe mul&atum. Tametfi pofite eſſent ex teftamens to, put abat tamen, quoniam Veneris nomen efet; az caufam pecunia fe reperturum.Itaque apponit qui petat Veneri Eryeme illam hareditatem. non enim Quaſtor petit(vt eſt confuetudo)is qui Erycum mõ- temobtinebat. petit Neutus Turpio, quidam itius excurſor& emiſſariusehemo omnium ex illo cona sent pta gaadrup 1 modu pio boft af Anaidi cogno: i peli bar cogo fuistis gien fi nefiunnè wut nonii T ONIA Satine LIBER IV. entu quadruplatorum deterrimus, C. Sacerdo- te Pratore condemnatus iniuriarum. etenim e- rat eiuſinodi caulſa, vt ipſe Præator cum quareret calumniatorem, paulo tamen conſideratiorem repe- rire non poſſet. Hunc hominem Veneri abſoluit, fibi condemnat maluit videlicet homines peccare, qua deos:fe potius à Dione quod nonlicebat, quàm Ve- herem, quodnon debebatur auferre.*Quid ego nüç?3 hic Seæ. Pompeij Chlori teſtimonium recitem? qui caufam edit Dionis: qui omnibus rebus iuterfuit: hominis hone ßimi: tametſi ciuis Romanus virtun iis cailſſa iamdiu eſt, tamen omnium Siculorum pri- imi ac nobilißimi. Quid ipſius Q. Cæcilij Dionis ho- ininis probatißimi ac prudentiſimi? Quid Le Vete- cilij Liguris,.Maniij, L. Caleni? quorum omnium teſtimonij ade hac Dionis pecunia confirmatũ elt. Diæxit hoc idem M. Lucullus, ſed de his Dionis incom- modis pio hoſpitio, quod ſibicum ed eſſet, iam antè cognoſſe.Quidè Lucullus, qui tũ in Macedonia fuit, 24 znelius hac cognouit, quamtu, Hortenſi, qui Romæ fuiſti:ad quem Dio confugit: qui de Dionistniurijs grailſimò per litteras cum Verre que ſtus es? noua tibi hac ſunt& inopinata? nunc primum hoc aures tuæ crimen accipiuntꝰnihilde Dione? nilul de ſo- cru tua, fomina primaria, Seruilia, vetere Dio- nis ſioſpita alldiſtitnonne multa mei teſtes, qua tu ſcis, neſciunt? nonne te mihi teſtem in hoc crimine eripuit non istius innocentia, fed legis exceptio? TESTIMONIA.LKCVLLI, CHLORI, DIO. NIS. Satisne vobis magnam pecuntam Venereus homo a aa i akini IN VERREM pomo, quiè Chelidonis fini in prouinciam profellus tetlume 25 efet Veneris nomine quefife videtur?* Acipne| sjumerarents ME aliaminminore pecunia non minus impudentem ltertlitrrtel calummam. Sofippus© Epicrates fratres funt(soh Meis Agyrinenfes horumpater ab hinc duos& XX. punan tieg annos eft mortuus: in cuim testamento quodam ginitate ma loco ſi commiſſum quid efet s mula erat Venerh init manetti apfos XX. annos, cum tot interëa Pratores, tot papuma t Quaftores,tot calumniatores in prouihciaf ujfent, u þzreditas ab his Veneris nomine petita non ef wafa canffam Verres cognoftit:per Volcatıum pecuniam$ filmimi accepit ferè ad HS CCCC.millia ab duobus frabie| samnit bus. Multorum teflimonia audistis: antea! Viota probabiti runt Agyrinen ſesfratres, ua, vt egentes maneig, etmk 26 diſcederent. At enim ad Verrem pecuma iſta non peruenit. Quæ eſt iſta defenſio? vtrum aſſeueratur in hoc, an hoc tent atur? mihienim res noua es Verres calumniatores apponebat Verres adeft iubebat: Verres cognofcebaty Verres indicabat; pecume maximadabantur.: qui dabant;caufa obtinebant.tu mihi nadefendas? noneft na Verri ii numerata pecunia. Adiuuo te: mei quoque tefles 1|| jdem dicunt, Volcatio dicunt fe dedife s Cue vũ erat Volc atio tant a, vt N S. C CCC.- millia à duo- reires exin AEN) bus homimbusauferret?& quis Volcatio, ſiſus tes; fedeha fponte veniffet ynam:bellamdedifet è nmncexe f Prmsmonn periatur:tecto recipiet nemo At ego amplus di-¶ Iſeun ducan HoU co,HS.quadringenties accepiffe tearguo contra les| wr dendef 1 ges:negotibi ipfi vllum nummum effe numeratum fed cum ob tua decretayob imperata, ob iudicata,| ii nuany pe- Vitt LIBER IV. MA A a aey, i? ail aa pecuniæ dabantur non erat quaerendum, cuius ma- mii nim ASA VOTE e . pü numerarentur fed cuius initria cogerentur,“Cca 12 ANA uR naw Ms. 1 ne : nites nli tui delecti, manus erant tus: Præfectu pes O Epura Pi Scriba, Meici, Accenfi, Arufþices, Precones, maa nus erant tuæ:guò quifque te maximè cognatione, afinitate necefitudine aliqua attingebat, ita mda C, mune imè manus tua putabatúr: cohors tota ila tua, maut hen qua plus mali Siciliæ dedit, quaàm ſi centum cohor- wemi tes fugitiuorum fuiſſent, tua manus ſine contro- "mma pita nerſia fuit.quicquid ab horum quopiam captum o nn FAlatun u eſt, id non modo tibi datum,[zd tua manu nume- i Smis a dube) ratum iuldicari neceſſe eſt. Nam ſi hãc defenſionem| mundis a aprobabitisshon accepit ipfe:licet omnia de pecuñnys mya nwu: gepetundis iudicia tollatu, nemo vnquam tam mamya reus, tam nocent adllucetur, qui iſta defenſioue non jab mia poſßtt vti:et enim cum Verres vtatur, quũù erit vn- mae wh ia MoL teamen a w nhom guam pofihacrewtamperditus,qhinonad Q. Mü- ppi Ime tý innocentiam referatur, ficum iSto conferatur? 4 nait, Toi-Neque nunc tam mibitte Verrem defendere yide-) y: miin tur, quàminV erre defenfionistentare. vationems|! pip mii*Qua dere, Iudices vobis magnopere prouidendum g i mg: mp Sfi: pertinet hoc ad Juman Reip.& adexstima-,| d tionem orllinis, ſalutemq; ſociorum; ſi enim inno- secen centes existimari volumus nón Jolamnos abstinen= ; tes;[edetiam nostros comites prastare debemus, Primum omnium opera tanta danda eſt, vt eos noe hiſcum ducamius, qui nostræfamaæ capitique conſu- = a lant demde fi in hominibus eligendis nos[þes ami- p igy?; follerit vt:ndi sg 4 ci. nými titie fefellerit, vt vindicemue,miſſo fatiamus: ſem- pe þer ita viuamus, vt rationem reddendam nobis ar- M ada ki R 2 bi⸗ 30 IN VERREM bitremur. Africani eft hoc`,: hominis liberalifimi, yeruntamen ea liberalitas eft probanda, que fine 29 periculo existimationis eft,vt in illofuit,* Cū abeo ġuidam Vetus aſſectator ex numero amicorum non impetraret, vt ſe pr fectum in Africam duceret,© ád ferret moleſtè: Noli, inquit, mitât fi tú àme boc nõimpetras: eg9o iampridem ab eo cili exiſtimatia- nemm haram fonè arbitror, peto vt mecum prafe- dlus proficiſcatur,& adhut impetrare non poß kt⸗ enim re vera multo magis eſt petendum ab honini- bus, fi falti efe volumusyvt eant nobiftum in protin- ciam, quam illis in benefici loc o deferendum.òSed u, cum& tuos amicos inprouinctam quafi in praedam inuitabas, ac cum illis, ac per eos pradabare,& eos in cõcione annulu aurei donabas, nõ ſtatuebas uli non ſolum de te, ſed etiam de illotum factis ratios nem eſſe reddendam? Cum hos ſibi quaſtus conſli tiuſſet magnos atque vberes eæ hu calſßju, quas i- ſe inſtnuer at in conſilio, hoc eſt cum ſua cohortè co- gnoſceretium infinium genus inuenerat ad inni- merab lem pecuniam cotripiendam. Dubiumne- mn eſt, quin omnes omnium pecumiæ poſitæ ſut in eoum poteſtate, qui iudicia dant,& eorum q̃un iu- dic ant:quin nemo noſtrum poſſit ædes ſulas; nemo fundum, nemo bona patria obtinere. ſi cum bac à gquopꝛam veſtrum petita ſunt. Prator improbus tui nemo intercedere poſit, det quem velit iudicem: iudeæ nequam& leuu, quod Prætor itiſſerit, tudi- í cet.*Sı véroiliud quoque accedet; vt Pratorineá 3! yerbaiudicium det;vt vel Octauius Balbus iuler, hom omi Jitatat otun ententias rant fort Qu ‘ K argoad Si Nr darerarnin Hit Z i , y) UWA TET PII LMA ml Cum N Imi UN KAW RAG .I i] maawe alata LA MTIMA ha pA Kots M LIBER OVI homo C iuris& officij peritißimus, nou poßit ali- ter iudicare:fi iudicium fit eiufmodi,.Oanini iti» dex efto fi apparet fundum Capenatem:quo deagie fur ex iure eum P. Seruili efe, neque is fundus Q Catulo reſtituetur, non neceſſe erit.Oĉanio tudis ci cogere-Sernilium Q. Catulo fundum veſtitue- yečàut condemnare eum, quem opòrteat? Eiuſ- demmodi totum ius Prætorium, eiiſdemmolli om- ni resiudiciariafuitin Sicilia per triennium Vere ye Pretore. decretaeiufmodi SI NON ACCI» PIT QVYOD TE DEBERE DICIS, AC- CVSES: SI PETITVR, DVCAS. C. Fü- ficuuum ducci iuſim petitorem, L. Suetium, L. Raci- hum. iudicia huiufmodi QVI CIVES ROM., ERANT, SI SICVLI ESSENT, TVM ŠLEORVM LEGIBVS DARI OPOR% FERET: QVI SiC LI, S1 CIV ES- RỌ. ESSENT. Perum vt totum geniss amplect ami- 31 ni iudliciorum prims iura Siculorum, demde istius inftituta cognofcite.Siculiboç iure funt, yt quod ctà uis cum cine agat domi certet fuis legibus: quod Si= culm cù Siculo non eiufdë ciuitatis, vt de eo Pretor iudlicetex P. Rupulij decreto quod is de decẽ legaton rũ ſententia ſtatuit, quã legem Siculi Rupiliam yo- cant.fortiatur. Quod priuatus a populo petit, aut populus à priuato, Senatus ex aliqua ciuitate, qui iudicet, datur:cum alternæ ciuitates reiectæ ſunt. Quod cinis Romanus à Sicülopetit, Siculus iudex datur:quod Siculus-a ciue Romano,ciuis Rom. da- tur: caterarum verum feleđi iudices ex cinium Ro. R 3 mana- IN VERREM manorumconuentu proponi folent: Inter aratores &decumanos lege finmentaria, quam Hieroni- 33 cam appelant iudicia fiunt,» Hec onmia iſtd pra tore non modo perturbata, fed planè& Siculi,& çinibusRom:erepta funt. Primum fualeges, quod cius cum cine ageret ant euin iudicem, quem coi. modum erat.ræconem, aruſpicem, medicum fuum dabat:aut fi legibus erat iudicium conftuusum,& ad ciuem ſuum iudicem veuerant, libere ciui vindi care non licebat. Edlictum enim hoiminis cagꝶnoſci- i te, quo edicto omniæiudicia redegerat iu ſdam ſo. i: teſtatem. Si qus perperam iudicaffet, fe cogni T, rum, cum cognoſſot, animaduerſurum. Idq, cum fa. ciebat, nemo dubitabat, quiu cum iudex alium de ſuo iulicio putet iudicaturumm, ſeq; in ro capiti et riculum aditurum, voluntatem ſpectet eius, quem fiatim de capite[uo putet iudicaturũ.Seleckiè iʒ. pentu att propofiti ey negotiatoribus iudices nulli, hac copia qam dicoiudi uw, coborsnonQ. Suz nole quitamen de cohorte fua dare non folebat, fed C. Verris. Cinuſinodi cohiortem put atis hoi piini- pefu feficutivideiis editum. SI QVED PE R- j PERAM IVDIG{ĖRIT SEN ATV S. Lum quog,ostendam.fi quando fit datus, coañu ftus, quod non fenſcrit, iudicaße. Ex lege Rupilia ſuti tio nulla, niſi cum uihil interreat itias. leęe Hiero- neca iullicia plurimarum controuerſiarum ſullata, o 34 f.? j || j yno nomine, omnia, Geconuenlü at negotiat orit l nulli iudices:Quantam poteftatem habuerit vide- ggi giw res gefferit cognaftite, Heraclius eft Hie- roni 1 L finial pili, G A bu ſanumn run gaia At g, tti fule ad HSAN peracli pleu ta tag pruglenfi yam gubu nre quipa uati qho peranan Yet pem fed euam ori papi fatum po, ibo fuo Lewo patur yt euT y dendea gutui tem qud ameri fe nunguan ali Aefibrig:gri qua de canhapo ti Hint dacobom yamyeyenamon clam bommw f mum. jure foad efeineorehan s fatuus inya paiaftritauegn bareditateni.g an+ Placuity, nytmigntal pt AEREN] AT MND UN iy LIBER IV, vonis filius Syracufanus, homoimprimis dami fus yob:lis é> antebunc Pr, vel pecuniofifimtis Syra~ cuſanorum, nunc nulla alia calamit ate, niſiiſtius de uaritia atg iniuria pauperrimus· huic hæredit as facile ad HS tricies venit testamento propinqui fui Heraclü plena domuscalagi argentioptimi, mul- tag ſtraguls veſtis, precioſißimorumg, mancipio- rumm. quiluus in re bus iſt us cupiditates© inſaniam quisignorat? Eratın fermoneres, magnam Heras clio pecuniam veniffe:non folum H eraclium™ ditiis tem, fed etiam ornatum ſupelleckili, argento, veſte, ng mancipijs futurum. Audit hæc etiamV erres& pri- x mo, illo fuo leuiore artificio ,Heraclium aggredi co- natur, vt eum voget inſpicienda, quæ non reddat, deinde x quibufdam Syracujanis admonetyr, hi au- tem quidam erant afines istius, quorum vxores is fe nunquam alienas exiſt mauit, Cleomenes,& Aeſchrio: qui quaut um apud iſtum, È quia türpå de caußaporuerint,ex reliquis criminibus int ellige⸗ tis Hi vt dico hominem admonent, rem eſſe prac las ram, refertam omnibus rebus: ipfum autemHera- çlıumhominemefe maioyem naitu, non promptiſ ſimum: cœ eum præter Marc ellos patronym, quem, iure[no adire aut appellare ooflet babere neminem, efje in eotetamento,quo ile bases effet fcriptum, yr Ratuas inpalestradeberet ponere: Faciemus vt palæſtritæ uegent ex tetameuta effe pofita: petant hereditatem, quod eam paleſtræ commiſilſie diz cant. Placuit ratio Verri. uam ſoc animo prouide- bat, eum tauta hareditas in ontrouerſiam veniſ R4 fet, 3 39 IN VERREM fet iudiciog, peteretúr:fieri non poſſe, vt ſine preda ipſe diſcederet. approbat conſilium, autor eſt vt quã primum agere miipiant, hominemque id ætatu eninims litigioſum quam tumuti uyoſiſſim?è adoriane tur. Scribitur Heraclio dica. Primo mirantur om- nes improbitatem calumniæ. deinde, qui iftum nof- fent partim fufhicabantur, partim planè videbant adietum efe oculum hereditati. Interea dies ad- ppilog"? die fefe ex inftitutu ge lege Rupilia di- tas Jortituram Syracufis iste edixerat: paratus al hanc dic am ſortiendam venerat. tum eum dotet Heraclius non poffe eo die fortiri quòd lex Rupilig yetaret diebus XXX, fortiridicam, quibus` foripta efet diesXXX. nondum fuerant, fperabatHera. clius ſi ilum diem effugiſſet, ante alteram ſortition gQArrium quem prouincia tum maximè expelir bat fuccefürum.* 1e omnibus iudicis diem tifia lit,& eamdiem constituit vt hanc Heraclidicam ſortiri poſt dies XXX.ex lege poffet. Pofteaquam éa dies venit,ifte incipit fimulare fe velle fortiris Heraclius cum aduocatis adit, ce postular, yt fibi cum palaſtritu, hoc eſt cum populoSyracufana,equa iure diſceptare liceat, aduerſarij poſtulant, vt in eam rem iudicesdentur eæ his ciuitatibus, qua in ill forum conuenirent: electi qui Verri viderentur. Heraclius contrà, vt Iudicesè lege Rupilia den- tur yt ab inſtitutis ſociorum, al authorttate Senatus,ab iure ommum Siculorum ne recedatin, XQuid ego iftius in iure dicendo libidinem demone ſtremẽ qui veſtrum nõ ex vrbana iurudictione coge nouns Jum rereacs m a herivid LIBER IV. nouit? quis vnquam iſto Prætore, Chelidone inuitæ lege agere potuit? Non iſtum, vtnonneminem, pro~ ſinc ta corrupit: demſu it qui Romæ. Cum id quod omnes intelligebant dig eret He raclius: insele cet- tum Siculis; inter ſes quo iure certarent, le gem eſſe Rupiliam, qilam Prætor Rußhilius ex S. C, de decem Legatorum femadii a dediffet:hoc omnes(emper iñ SiciliaConlulesPratoresg feruafe:negauit fe iudi Ww wh Rupili ia forti fi m: quunq; Iudices, quos commodumi i dedit.* Quid ſilic homini faci- 40 eSquοd ſup licium dignum libidiui eius initeni ies? Præſcripti m efi et, homo deterrime,& im- pudentißime, quemad modum inter Sicula iudi- ces dares:cum imperatoris P. R. aultorit as, Legato- rum decem ſummnarii ni a gnit as,& C. inter- cederet cuſus conſulto P. Rupiltus Prætor ex lega- tentia levesinsicilia constituerat: cum ENES Praetores Rupilias leges in cate- ris ſebus,& in iudicijs maximè obferuafent:tu ora Ri f us espro nihilo pretuapr rada tot res ſanctißimas ꝛtihi mlla lex fuitꝰnulla religioꝰ nul llus exi- fiimations puge nullas iudici ý me rus?nullius apud te grauis autoritas? nullum exemplum, quod fequi pelles?* Verumytinflitui dicere, qing iudicibus qt nulla lege nullo inftituto nulla religi one, nulla ſor- te,ex libidine iftius datu non qui cauſſam cognoſce- reut, ſed qui, quod imperatum eſſet, iudicarent. eo die mhil ackum eſt:adeſſe iubentur poſtridie. Hera- clius int erea cum omnes inſidias à Pratorefortu- pis fus ferivideret, capit confilium de amicorum R5© jes Trang W IN VERREM & propinquorum fententia non alleſſe ad iudicium itag, Syracufis illa nože profugit. Isle postero die manè cum multà naturius, guam vnguamanted, ſurrexiſſet, iudices citari iubet.vbi comperit Hera- clium non aleſſe, cagere incipit eos, vt abſenten Heraclium condemnafent. Illi eum cominonefacie unt,vt f ervideatur, vtatur inflitto[uo, nec cos gat ante horam decimam de àbfente fecundumpres 4? jentem indicare. impetrant.* Interea[anè perturba, tus, C/ ipſe.& etus amici.& conſiliarij, moleſte fer. re igperant, Heraclhium profugife: putabant ab. fenu dañmationem, praefertim tanta pecunie, mul- toinuidiofioremfore, quamhi prafens damnatu effet vò accedebat guod indices è lege Rupiliada- fi non erant:mültò etiam remturpiorem Q miquie orem vifum iriintelligebant.‘Itag, hoc dumcorti- gere vult, apertior erus cupiditas, tmprobitasg fas Gta e. Nam ilis quing, iudicibus vti fefe negat: bet id quod initio è lege Rupilia fieri oportierat,Cie tarı Heraclium C& eos qui dicani ſcripſerant: aitꝶ Judices è lege Rupilsa velle forsiri- quod abeoptie die cui multis lachrymis eum oraret atg obfecrar ret Heraclius, impetrare. non poterat: id ei pofte- yadievenitinmentem, èlege Rupilta fortirıdicas oportere. educit ex vrnatres: ᷓcvt abfentem Hee vaclium condemnent, imperat- Itag condemnant, ¥Que malum ifta fuit amentia? ecquando teta- 43tionem fađorum tuorum redditurum putafti? ecqu ando his de rebus tales viras audituros exiſli- gati? petatar hereditas ga, qua nùlla debetur, t8 L! indan MEM rypa ur e dumiNegut pafnalatio qe pamper deest" prator mper bonis omnit tN deh, guun euun retftfi guane enn prn exeonumero 184 bareliai iun conda oftyvt ipams idalter teitaifum p populum gide banfua infan yacufanos, ſaſchenſſel LIBER IV. in pradam Pretoris interponatun nomen ciuita- ti, imponatur honc flæ ciuitati turpißima perfona calumni:? Neque bo: folum: fed ita yes agitur, vt nefimulatio quidem agu:tatis vag adhibeatur, Nam pet deosimmortalesy‘quid inter eſt, vtrum > cogat aliquem de ſitu modi iudicium Prator imperet, Vig bonis omnibns decedere: au det, quoiudicio md ta cat euerti neceſſe fit hu s omnibus forti r tAre non potes S Í E Profectò en teex lege Rupilia fortiri iudictum debuiſſe, 7 cum praefertim E vacliuwsid postularet. Sinillud dices,te Heraclä voluntate ab lege rece fe ipfe te impedies: ipſe tu tua lefenſione implicabere. quare eni n primum ille ipfe adefe noluit, cum exeonumero Iudices haberet y quospoftularatè deinde tu cur poſt illius fugam indices alios forz tuses, ficosqui eraat ante dati, vtriufque dederas voluntate? Deinde caeteras dic% ome aes illo fors M. Posthumius. Ouaſtor ſortitis efi; þane folam ruillo contentu reperire fortitus.* Er- 49 80 inqiiet aliquis donauit popnlo Syracuſano illam þareditatem. primum, fiid confiteri velim, tamen iftum condemnetis neceffe$. peg, emim permifum eft vt impune nobis liceat, quod- alicui eripuerimnug id alteritradere.verum eg ifarep ęrieti heredita- re ita iſtum hradatum vt perpauc a oceultè fecerit; populum quidem Syracufanumin maximam inti- diam fua infamia alieno praemio perueniffe: paucos Syracufanos, cosqu fe nunc publice laudationis cauſſa veniſſe licũt,& tũtc participes pradæ fuſſſe, er BUBE t4 IN nunc non dd iftim laudationem,[rà ad communen litinm aftimationem venife Posteaquam damma- tm eft abfensmon folt ilius hareditatis de qua am- bigebaitir gua erat HS.tricies, fed omnium bonos rum paternorum ipſius Heratlij, qua non minore- yat pecynid palafira Fyracuſanorum, hoc eſt Syra⸗ 46 tufanis pofefiotradtur.» Qua eit ifta Pratura? gripis hareditatem, que venerat à propinquo, Veng- yat teflamento, venerat legibus: que bona, is quite- Samentum fecit huic Heraclio anteguatmest mor- tum owni vtenda ac pof:denda tradiderat: cuims hæreditaris, cunm ille aliquanta ante tepretorem efa ſet mortuus, contronerfiafuergi nulla, mentionem fecerat nemo Verum eſto, eripe hareditatempro- pingui, dap ilaftritis, predarein bonis alieni no- mine citit aris etette leges teh amenta voluntates mortuorum itra vinorum, Num etiam patrys He» yáclinm bonis extürbare oportuit? qui fnul at pro- fugit, quam impudlenter, quàm palam quam aiet- bè,dü immortales illa hona direpta funt: quamil- lares calamitofa Heraclio guaftuofa Verri, turpi Sracuſanis, miſeranda omnibus videhacur. Num ilud quidem ftatim curatur, yt quicquid celattar-e genti fuit inilli bonis, ad iftum deferatur:, quie- f quid Corinthioru vaſorum, Rraguls veſtis. hes ne- A mo dubitabat,guinnon modoex ilia domo capta | oßpreſſa, verum ex tota hrouincia ad ttum compor- tari neceffe efet. Mancipia gua voluit abduxit, a- i lia diuiſit: auctio facta eit, in qua cohors iſtius inui- j 4 Gadominata eft. Verum illud eft praeclarum. Syrae i i cilſani, rame) p™ panir CCL, muyi ononon pr mot busmiy Hunm jamppa aut fi pidt aera p baberet bered Atus et vt populu iegareabiliy alcundel nitq ne àltetum fli fulſcoge quam id ahdu hhtati flara linitad feni LIBER lV. ĉufani, qui prefuerät his Heraclä bonis verboredi- gendus, re diſbertiendi, reddebant eorum nego- ciorum rationes in Senatu: dicebant ſcyphorum paria- omplura, hydrins argenteas, precioſam ve- ſtem ſtragulam, multa mancipia prectoſa Verri da- taefe:dicebant qüantum cuique eiw inju nummos rum efet datum. gemebant Sjracufani: fed tamen patiebantur: vepenterec:tatur vngnomine HS. CCL. millia infu Pretoris data:fit maximus clamor ommium, non modo optinu cuiis neg eorum quie bus indignum ſemper viſum erat, bona priuati, popu- li nomine pes ſummam iniuriam erepta: verum et- iam ipfi illt autores iniuriæ,& e aliqua particula ſocij pradæ, ac rapinarum, clamare caperunt, ſibi bt haberet hereditatem. tantus in curia clamor fa- Aus eſt, vt populus cõcurreret. Resal onimi conuen- tu cognitaceleſiter domum nunctatur. homò inimi- cus ijs, qui recitaſſent: hoſtis omnibuss, qui acclamaſ- ſent:ltuaαuνuαi ac ſtomacho. vetuntamen fuit tum ſui dliſumilis. noſtis os hominis, noſtis auda- ciam. tamen tum rumore popul/.&clamore,&furto manifeſto grandis pᷣecuniæ perturbatus eſt. vbi ſe collegit, Vocat ád fe Syracufands, quik non poffet negare ab ills pecuniam datam:noñ quefiuit procul alicunde(neque enim probaret) ſed proximum, pe- ne altetum filium, quem illam pecuniam diceret ab- ſtuliſſe, oſtendit fë reddere coačturum, qui poftea- quam id audiuit, habuit dignitatis,& ætatu,& no- hilitatis ſuæ rationemm. verba apud Senatum fecit, docuit ad fe nihil pertineredeisto, id quod omnes Pide: Ix VERREM pidlehant:neque ille quidem obſcuiè locutus ſt. It& que illi Syraci ſani ſtatuam poſtea ſtatuerunt:& i vbi primum pot uit, ſſtumreliquit, de p ouinciag, de- 49 zekit:* Et tamë aiunt eum queri folere nonnun quñ, ſe miſcrum, quod non ſilis, ſed ſuorum comituim pec. cati& criminibus premeretur. Trienniumprolin- ciam obtinniſti: geuer electus adoleſcens vnuman- num tecum fuit. ſodales viri fortes Legati tuspti- mo anno te reliquerunt:vnus le gatus P. Tadius, qui erat veliquus nõ ita multun, tecum fiit: qui fi fem- pervnafui fety tamen funma cura tumtuetun multò eriam mågis[ue famapeperciffet. Quid iſ guod tu alios accufes? quid eft quamobrem putes; te tuam culpam non modo etiam deriuare inali- o ſuem ſed cõmunicare cum aliquo poſſeꝰx Numeran. tur illa HS. ducenta quinquaginra Syracuſanin ed quemadmodum ad iftum postea per pfeudotjrumre, uert antur, tabulis vobis& teſtibus, iudices, planum faciam. Ex hac iniquitate iftius c improbitate lu- dices quod prada ex illis bonis ad multos Syracuſa. n0inuito pop. Seuatuꝶ; Sracuſano venerat,&il- laſceleta quoq; per Theomnaſtum,& Aeſebrio- nem,& Diomſodorum,& Cleomeuem inuitiſema ciuit ate facta ſunt primum vt vrbs totaſpoliare tur: quadere alius mihi locusad dicendum ef conSitutm:vt omnia figna ifte per eos- homines quos nominauiyomneebur cx adibi ſacris, omnes vndique tabulas pitas, deorum demque ſimulacra qus vellet, auferret. deinde vt in curia Spraclſis, quem losumikiBuleuterium vocant, honestifimo loco⸗ piy memora" luby CF mine luit:tu Spacnjan eposi rea Jario (aſtntut lenn dumali amnia canh doh yok latera def puai tm ferim tdem fean tindas efek quan fiae: UN ih r X 4l T W 4 l Éi: a Wi cltA 7 Malie? À, ~% t LRTI?) a Syr acn ana WIDI, mnam, pi b, O Cumuni mua IN. ghg iua os y pfe on M » r L W peman wvl Sh pnia N ALT + "E N gii, MS LIBER IV. loco,& apud ilosclarifimo; fabilius ipfius M. Marcell: quicum Syrac ſanis locum eum eripere belli ac victoria lege peſſet, conſertauit,& teddi- dit ftatua ex ere facta, ibi inauratam iſti& alte- ram filio tatuam pofücrunt: yt dum istus homis nis memoria maneret, Senat is Syracuſanus ſine, lachrymis© gemituin cüria effe ñon pofjet.* Per$I eofdem flin imuria um furtorum vyoruimg ſo- cios,iſtius impeſio Syracuſis Malcellea tolluntur maximo gemitu lnĝuqúe civitati: quem illi diem feftum cumtrecentibas beneficis M. Marcelli debi» tum reddebhant, tum generi, noñni, familia Mar- celorum maxima voluntate iribuebant, Mithri- dates in Aſia, cum eain proilinciam totam occupaſ- ſet, Mutia non ſuſtulit boſtis,& hoſtis in caterit rebus ninis ferus& immnanis, tamen honorem ho- minis deorum religione conſecratum violare no- luit:tu Syracufanis ynum diem feti Marcellis im- pertirivetmfti per guos iliadepti ſunt, vt cateroc dies feſtos agere poßint. x At verò pi aclatum diem 52 repoſuiſti. Verrea vt agerent,& ad eum diem, qua ſacris epuluq; opus efentin complures annos 0E> carentur lam in tanta iſtius impudentia remitten- lum aliquid videtur, ne omma coutendamus, ns omnia cim dolore agere videamut. Nam me dies, yox,latera deſtciant, ſi hoc nunc vociferari velim, zuam nuſerum mndieniimq ſit, iſtius nomine apud eos diem feſtumeſſe, qui fefe istius opera fündirtë extmđos ejfe arbitrentur, O Verre_praclarag quoquam fiaccfifli; quo non attuleris tecum fti Atem. E a aT E IN VERREM diem etenim quam tu domum, quam vrbem adġ- ſti, quod ſanum deniquod non euerſum atque exterſum veliqueris. qᷓuare appellentur ſanè iſta Verrea, quæ non ex nomine, ſed ex mån:bus nait- J3 rag tuaconftituta cffe videantur.* Qúåmfacilè ferpat miuria,& peccandi con letudo: quam non facilè reprimatun, Videte, indices: Bidis oppidum eſt tenue ſanẽ mon longè à Syracufis. huius longè primus ciuitatis est Eputates qüidam.huic heredi- tas HS.. quingentorum millium Venerat à mulien quadam propinqua; atque itâ propinqua, Vt eaeta jamfi intestata effet horita, Epicratem Pidinorit legi lem efe oporteret. recens Syradifans erat esguani ante demonfirauts de Heraclio Syracuſano, qui bona non pe fer nifi er veniet þareditas hinc quog, Epicrati venerat, Vt dixijha- 54feditax Cogit are cæperuut eius nimici nihilo m. nus eodem Pretore hunc enertibonis poſſe, quo Hes vaclius eſſet euerſus, rem occultè inntituunt:ad Vere zem per eins interpřetes deferunt: itá cauſſa comi. pomiur.yt item palastrite BidenfespeterentabE- irate hereditatem, quemadmodiim palestritasy- yacufaniab Heraclio petifent. Nunquam vos Pra- torem rā paleftricum vidistis, veiin ita pálaf: itas defendebat,yt abillis ipfe vnélzor VAART 5 qui Hatim cum prefenfifes iubet cuidan foru ş corum nunierari HS. LXXX. m es octuirari 4a tis non poffe,per quendam eorum, qui interfüerat ſit Epicrates certior. primo negligere& contem- nere cæput, quod cauffa prorfis, quod dubitari poffet mhil iis z Í | | L yh babebat, Dei libudmem Atita} ppieratenati He pumdatiji awadaumt umim fakr fermave ommum Syraafananar m dedife aludta pecunannfer mmonumnos aTa Rantibw aliqu modo ip l Tur no ifetaten CETE ALNOCAL Aeng ti wamodo v/aek vje: Quid enimi LIBIR IV. nihil babebat. Deinde cum de Heraclio cogitaret; C& iſtius libidinem noſſet, commodißſimum putauit eſſe de prouincia clam abire. itàq; fecit:profectus eſt Rhegyum. Quod vbi auditum eſt, æſtuare illi qui dederant pecuniam, putare nihil agi poffe abfente Epicrate.nam Heraclins tum affuerat, cumpri- mum dati funt Iudices, dehoc, qui antè quamin ius aditum eſſet, antè quam deniq, mentio contro- uerſiæ facta eſſet, diſceſſiſſet, putabant niſul ægi poſa ſe homines, Rhegyum proficiſcuntur. Epicrateè con- ueniunt: demonſtrant id quod ille ſciebat, ſe HS., ILXXX.dedife. rogant eum.vt id quod ab ipfis abs iffet pecunie curet:ab Jefe caueat quemadmodum yelit, de illa hereditate cum Epicrate neminem ef” fe&urum.* Epicrates homines multis verbis male a fe acceptos dimifit, vedeunt illi Rhegyo Syracuſas queri cü multis ita vt ſit incipiunt, ſeſe HS.LXXX. nummũm fuſtra dediſſe. res percrebuit: in ore atq; fermone omniumcapit effe. Verres refert illam fua Syracufanam:ait fefe velle de illis HS. LXXX. cog- nojcere:aduocat multos, dicunt Bidini Volcatio fe dedife lud nö addunt, iuffu istius. Volcatiŭ vocat pecumamreferriimperat. V olcatius animo eguifi- ino nummos affert, qui nihil amitteret: reddit inſpe- ctantibus multis: Billini nummos auferunt.* Dicet aliquis quid ergo in hoc Verrem reprehendis, qui nã modo ipſe fur non eſt, ſed ne alium quidem paſſus eſt eſſel attendite, iam intelligetis hanc pecuniam qua yia modo vifa est exire ab ifto eade femita,retera tife: Quid enim debuit Praetor? cumconfilio re cog- S Nita, 57 —— adi E A aia aaa In VERREM pita eum comperifet fuum comitem, inris, decreti iudicij corrumpendli cauſſa, qua in re ipfius Pratoris caput exiſtimatioque ageretur, pecumam accepiſſe. Bidinos autem contra Fratoris famam ac fortunat dediſſe:non& in eum, qui accepiſſet, animaduertiſ- ſeꝛ& ineos qui dediſſent Tu qui inſtitueras in eos animaduertere, qui perperam iudicaſſent, quod ſape per imprudentiam ſit: hos pateris impune diſce- lere, qui ob tuũ decretum, ob tuum iudicium pecie niam aut dandl am aut accipiendam putarant? Vola ſatius idem apull te poſteafuit, Eques Romanu, tanta accepta ignominia. nam quid$t turpiin- genuo?quid minus libero dignum, quat in contene tu maximocogià magistratu furtumreddere? qüi co animo effet quo non modoEques Romanwfed quiuis liber debet ef,eafþicerete poftea non potuifa fet:inimicus, hoſtis efet tanta contumelia accepta, niſi tecum collufiſſet,& tuæ potius exiſtimatinmi ſeruiſſet, quam ſua. qui quam tibi amicus nonmodo tum fuerit, quamdiu tecum inprouincia fuit, verũ etiamnunc fit,cumiam à caeteris amicis fis telius, Ctuintelligis,& nos exiſtimare poſſumus. An bos ſolum argumẽtum eſt, nibil iſtomprudente factum, quod Volcatius ei non ſuccenſuitꝰ quod iſte nec in Volcatium, nec in Bidinos animaduertitèꝰ El 30 magnum ar gumẽtum: verum illud maximum, quod illis ipfis Bidinis, quibus iratus efe debuit:vt àqui- bus camperit, quod iure agere cum Fpicrate nihil poſſent, etiam ſi adeſſet, idcirco ſuum decretum pe- sunia elfe pentatum:hisinquamipfis non mode ile lari l nberlittten pinacl Srat i güod 7 pmapatria jo ali feasd groemant: qut eè loge BW goy cratemu ananalaej ipfi cognitio, enfmnumt dihiji ſun nlehne qui gabd amii fendere ajeun fedatu, C modo ilos num kvietan, rene jotea num lere desirerun f im fbi P tne tm TT EAA MES, m a asni ma mimea min mgran a fucaat p Jinas I S LEA IRIM LIBER IV. bamn hareditatem, que Epicrativenerat:fedyt i Heraclio Syracuſano, item in hoc, paulo etiam atro- cius, quod Epicrates appellatus omnino non erat, bona patria, fortunaſqute eius Bidini tradidit. oſtè. dit enim notro modo, ſi quis quid ab abſente peterer, ſe auditurum. Adeunt Bidini, petunt hæreditatem: procuratores poſtulant, vt ſe ad leges ſuas reijciat, aut ex lege Rupilia dicam ſcribi iubeat. aduerſarij non audebant contradicere. exitns nullus reperie- bat ur, inſimulant hominem frandándi cauffa dif- cefife:postulant vt bona pofidere licèat.® debebat Gy Epicrates vllum nummum nemini. àmici, ſi qui quid peteret; iudicio, fe paffuros: iudicatum foluŝ Jatis daturos eſſe dicebant. Cum omnia iudicia ffi gerent, almonitu iſtius inſimulare cuperunt Epi- cratem literas publicas corrupiſſe, à qua ſuſpicione ile aberat plurimum, activnem eius rei poſtulant. amici recuſare, ne quod nouum iudicium, ne qua iplius conitio, illo abſente, de exiſtnnatione eius conſtitueretur:& ſimul idem illud poſtulare non deſiſtebanr. vt ſe ad leges ſuas reijceret. x Iſte am- t plan occafionem calumnia nactus, vbividet efe ális guiquòd-amiciábfeñtem Epicratem nollent de- fendere,ajfeuerat fe eiis rei inpritnis ačtionem efa edaturum. Cum omues perſpicerent ad iſtum non inodo illos nummbs, qui per ſimulationem ab iſto kxierant, reuertiße: ſed multò etiam plures eum posea nummos abstuliffe, amici Epicratem defen- dere deštiterunt ifte Epicratis bona Bidinos omnia Poßidere,& fibi habere mufirad ila HS. D. milis Sa hare⸗ IN VERREM hereditaria ,accefit ipfius antiqua HS. quindecies pe: uma Vtrumres abımıtio ita duéta eft anad ex- tyen um ita perducta eſtꝰ an ita parua eſt pecunia án u homo Verres,vt hec;quedixi, gratis facta efe yrderāunr? Hic hün de mferia Siculorum és, Ludick audite. Heraclius ille Syrar uſanus,& hic Bidinus Fyicrates expulſi bonis omnilus Romam venerunt: ſordidati maxıma barba& lapillo, Romæ biennium propè fuerunt Cum L. Metellus in prouinciam pro-s feckus eſt,tum iſti bene com mẽdaticum Metelloins profierltuntur. Merellm fimul ac venit Syracufisy yirungue teji indit,& de Epicrate,& de Heraclio, in vtriuſo boni nihil erat, quod reſtitui pilſet, 6;"|i quod moueri loco non poterat. Fecerat hac e- ” gregie primoaduentu Metellm, vt omnes istius the jurias; quas modò poſſet, reſcinderet,& imito faderet: Heraclium veſtitui zuſſerat: non reſtitue⸗ baruriquifquu erat ductus Senator Syracufanwab Heraclio, dustiubebati itaque permulti dudi funt, Epicrates quidem continuo restirutus est. Alia iu- diciá Liiýbai alia Agrigenti alia Panormi reftituta funt cenfus qurifto Pretore funt habiti, nonferua- turum fe Metellus oftenderat. decumai quas ise contra legem Heronitam vendiderat, fefe vendie turun Hieroniva lege dixerat. Omnia rant Me- telteuſiodi, vt non tàm ſiã præturam gerere, quam idtius Preturam retexere. videretur a ¥ fimul- at qtle eοin Siciliam veni, mu tat us$. venerat ad eum tllo biduo Letilius quidam, bomo non alie- nus à litteris. itaque co iftetabellario femper vfus Ejte Aimitiaik ci hocestumdemgi tam multis eum) T rent Le ai amii binungium mif g tali l Metelloscipi feh j Ri adbuc bne deplorar am Heraclit seni teim prclunmam empomfig i LIBER W, eſt. Ic epiſtolas complures attulerat: inhis vnam domo que totumimmutarat hominem. repente cæ pit dicere, fe omnia Verris cauffa velle: fibi: cum eo Aintetttame oynationemg, effe mirabantur onmes hoc eitum denique mmentem ven: ffe, posteaquam tam multis eumfadis dectetig, mgulaffet. erant qui putarent Letilium Legatum à Verre vemffes g gHattam, amicitiam, C ognationemgue comine- moraret. Ex illa tempore à ciuitatibus laudationem petere, teſtes non ſolumdeterrere verbu, ſed ettam viretinereræpit, Quod ego nifi meo aduentu:ilius conatis aliquantulum repreſiſſem,& apud Sicii- losnon Metelli, fed Glabrionis literis ac lege pug- naſſein, tam multos huc cuocare non potuiſſem. Ve- uim, quod inſtit ui dicere, miſerias cognoſcite Sicu- lorum. xHerac lus ille,& Epicrates longe mihi ob- uiam cum[uis omnibusproce erunt: vementi Syra- cufas egerunt gratias flentes Romam decedere me- cum cubierunt. quòod erat mihi oppida compluræ etiamreliqua, quæ adirè vellem, conſtitui cum ho- minibus quo die mihi Meſſunæ præſto eſſent. eò mi- hi nungium miſerunt, ſe à pratore retineri. quibus ego tefımomumdenunctaut, quorumnomina edi- .Metello: cupidißbimi veniendi, maæimis iniurijs affecti, adhuc non venerunt. hoc iure ſunt ſocj, vt bis ne deplorarè quidem de ſuis incommodis liceat. Iam Heracli Centuripini optimi nobiliſimiq, ado-66 leſcentis teſtimonium audiſtis, à quo HS. C. millia per calummam malitiamq; petita ſunt Iſte pœnis compromißisq interpofitis, HS. CCC. extorguen- 8 3 da 65 INVERREM da curauit:quodq; iudicium ſecundum Herackium de compromiſeis factum erat, quòd ciuis Centunipi- nus inter duos ciues indicafety id irritumiufit ef- feeumý; iudicemfalfum iudicafe iudiçauit:in Ses patune efet,locis commodisg, publiçis vti vetuit: fi guis eum pulſaſſet, edixit ſeſe iudiciúm iniuriarum non daturum:quicquid ab eo peteretur, iudicem de fuacohorte datarum, ipfi autem nullius actionem vei feft daturum.” Quaiftius autoritastantum Va- 67 luit, vt neg; ilumpulfaret quifquam, cum Pretor inprouincia fua verbopermitteret, rebortaretur; neg, quiſquam ab eo quicquam peteret, cum iſte ca⸗ lumnia licentiam ſia aut haritate dediſſet. iguomi- wia autem illa grauis tamdiu inilo homine fiit, quamdiu iste in prollincia manſit. hoc iniedto meii iudicibus, nous more, nullo exemplor ecqttam vempu. tatis efe in Sicilianifi ad nutum istius iudicatam? Vtrum idfolumvidetur efe atum,quod eft tamen qaum vt Heraclio pecunia eriperciur? an etiatiilz lud inquo prada erat maxima, vt nomine indicios rum,B omnium bona, atq, fortuna in iſtius vnius ef fentpotestate?* lam veròimrerum capitálum qua- SHonibus quid egovnamqaamå, rem colligam,& caufamex multis fimilibus ea fumam, que mae xime improbitate excellere videbuntur. Sopateg quidam fuit Halicienfis, homo domi fug cumprimis locuples atg, bonestus:is abinimicis(uis apud CS4 cerdotem Pratorem rei capitalis cum accuſatus ef- fei facile eo iudicio eſt liberat us. huic eidem Sopa⸗ tro idem iuimici ad C. Perrem; cum ij Sac erdoti uç. f puffa sgo facilia vide qlseriotk non arlia iuuhis rims paet ant antth! jadicio difolute fagui neuen dunnidereten l cenlusidem Tana i ri teih prio modi omnium tra tram venst mone cerdo afe eiw habere it ans foremtamenot ja Mufeaguam a Mo knemeta f T LIBER IV. fuccefiffes einfdemrei nomen detulerunt, ves So⸗ Patro facilis videbatur,& quòd erat innocens,& quod Sacerdotis iudicium improbare itum aufuo rum non arbitrabatur.citatur reus, cauſſa agitur Syracuſis, crimtina tractantur ab accuſatore ea, quæ erant antea non ſolum defenſione, verum etiam iudicio diſſoluta. xcauſſam Sopatri defendebat.69 Minutius Eques Rom. in primis ſplendidus atqᷓ; ho- neſtus, vobisq, Iudiceg non ignotus.nibil erat in cau- ſar quod metuendum, aut omnino quod dubitan- dum videretur. Interea iſtius libertus, C? Acs cenſus idem Timarcbides, qui eſt, id quod ex plu- vimis testibus priore actione didiciſtu, rerum huiuſe modi omnium tranſactor,& adminiſter, ad Sopa- trum venit, monet hominem ne nimis iudicio Sa- cerdotis& cauffe confidat: açcufatores inimicos ga eius habere in animo pecuniam Pretori daše': Pre- toremtamenob falutem malle accipere,& ſimul analle ſi ſieri poſſet, rem iudicatam non reſcindere. Sopater, cum hoc illi improuiſum atque inopinatum accidifet commotus est ſanè: neque inpræſentia Timarchidi quid reſponderet, habuit, niſi ſe conſi- deraturum, quid ſibi de ea ve eſſet faciendum:& ſimul oſteudit, ſe iu ſumma difficultate eſſe numma- rit.poſt ad anucos retulit. qui cum ei fuiſſent au- tores redimendæ ſaluti, ad Timarchidem venit: expoſitis ſuis difficultatibus, bominem ad HS. INX. perducit, eamq; ei pecuniam numerat, Poſteaquan ad cauſſam dicendam vent um eſt:tũ yery fine metu, fine cura onmes erant, qui Sopasrum TO N S4 de- Bie i REER e wE IN VERREM| | defendebant: crimen nullum erat, res indicatis nglabat, g0 Verres nummas acceperat. quis poſet dubitare quid$(l' nameffet futurum? res illo die non peróratur, die Ẹ pys f mittitur iudicium, iterum ad Sopatrum Timar- Jradefetg chides venit: ait accufatores etus multo maiorem pecuniam Pretoripolliċeri, quàm quantam bic dea diſſet:proinde, ſi ſaperet, Videret quid fibi efet fas ciendum. Homo quanquam erat Cr Siculus,& re- us, hoc eſt& iure iniquo,& tempare aduerſo, fere$ ifeibug vetamen atġ, audire diutius Timarchidem nongoa f ta tuit. Facite,nguit, quod vobislibet, daturwnon f| pwi fum amplins idemg, boc amici eius deſenſorils Yillebatur:atg, co etiammagisyquod ife, quoquo H iiem modo fe in ea quaftione prebebat babebat homines honeftos è conti qui Sacerdoti quoque in confilio fuerant tumeum effet idem bic Sopater abfoluts. Hoc rationi babea bant facere cos nullo modapafe, vt eodemerumie$ a ne, jſdem te ſlibus Sopatrum contemnarent dem f 1 homines,qui antea.* Itaque bac vma fþpeadiudiiam venitur. quò pofteaquam vëtum eft, cuin in conſilium ſrequentes contemiſſent ijdem qui ſolebant:c þat vna fpe totadefenfio Sopatrinite- retur confilä frequentia, dignitate, È quode- rant, vt dixi, üdemgui antea Sopatrum eodem illo crimine liberarant:cognofite hominis aper- tam ac non modo non ratione fed ne difimutatione Aan oi quidem tectam improbitatem& audaciam. M. tamen in confllio entu Syracuſano, PRtilium Equitem eo quem habet in conſilio, jubet pinnitateg l operam dare,quod rei prinateiudexejfet, Petilius pertimin, é c a recufas a hen AW N T Id asii LIBER IV. yecufabat quod fuos amicos quos fibi in confilio ef- fe vellet iple Vèrresrerineret: Ie homo liberalis, negat fe quenguäretinere eorum, qut Petrlio Vels l lent adeſſe.it aq; diſcedunt omnes. nã ceteri quoque iinpetrant. ne retineantur, qui ſe velle ditchant al- teruiri corwn, qti tum illud iudicium habeliant ad. effe itaġ, ifte folus cun:[na coborte. neguiRima re- linquitir.*Non dubitabat Minutius, qut Sopatrum 72 defendebat quin ike quoniam confilium dimfifet, illo die reim illam qutaſiturus non eſſot:cum repẽte iu betur dicerere. ſßondet, ad ſquossad me, inquit, ſiti- biidoneus videor gu: de bomine Siculo àc Græculo i„Idoneus esinguit:fed pernele adeſſent hi, t antèa caulfamqúe cognorant. Dic,in= fint, Ñam hercule inquit, Qs Minsttus, ſem, rogauit.& ſ üs abire cæpit. ¥Iste iratus homine hemẽ tioribus pro/ equit ur, ei grauius etiam minari cœpit, qudd in ſe tan- conſtarit. Minutius qui Syra- cuſiſ ſic negotiaretur, vt ſui iuris dignit atiſque me- miniſſet:& gui ſciret ita ſe in prouincia tem age» re oportere, vt ne quid de libertate deyerderet: ljo- miniguevifa funt rque tempus illud tulitCcauſ⸗ ſa, reſpondit:cauſſam fſeſe dimiſo atq; ablegato cõ- ilio defenfurum negauit itag à ſubſellis diſceßit: idemg, hoc prater Siculos cateri Sopatri amici ad- N INURRI uocatig fecerunt.” Ite quaqua est incredibili im- 74 portiluitate& audacia, tamẽ ſubitò ſolus deſtitutus pertimuit,& conturbatus eſt quid ageret, quò ſe 8 5 Yer- ue Petilius vt fibi in cõfilio adef- 73 IN VERREM verteret nefciebat fi dimififet eo tempore quastios nem pòs illis adhibitis quos ablegarat, abfolutum iri Sopatrum videbat:fin autem hominem miſerum atg innocentem condemnaſſet, cum ipſe Prator ſi ne conſilio, reus autem fiue patrono atg, aduocati fuiffet iudicium, C. Sacerdotis reſcidiſſet, in. uidian fe fustinere non poffe tantam arbitrabatur. Itaq; aſtuabat dubitatione: verſabat ſe in vtranq; partem non ſolum mente, verum etiam corpore: vt omnes quiaderant intelligere poffint, inanim ius metum cupiditatemg pugnare erat bominum cõnentus maximys fummum filentium ſumima ex- peđatioquonam effet eius cupiditas Erupttr a. Gree hro dimitebat ſe acceuſus ad aurem Timarcbides 75 Tum iſte aliquando, age, dic inquit. Sapatrus im- plorare homines atg, Deum fidem, ut cuns canfilio, cognoſceret. tum repente iſte teſtes citari iubet. dicit vnus& alter breuiter. nihil interrogatu, precoydixife pronunciat, 138, quafi metueretng Petilius priuata illo tudicio tranſacto, aut dilato, cun ſæteris in couſilium reuerteretur, ita prope⸗ rans de ſella exiluit, hominemiunocentem, Saa 6cerdote alſolutum, indicla cauſa de ſententiaScri⸗ be, Medici, Aruſpicug condemnauit. Retinete, ve- tinete hominem in ciuitate, ludices:parcite,&on. ſeruate, vt ſit qui vabiſcum res iudicet, qui in Se- natu fine vlla cupiditate de bello cr pace fententia ferat tametfiminusid quidem nabis, minus Pop. Rom. laborandumeſt, qualis iftius in Senatu fens tentia futura fit qua enin eins autoritas erit? quä- do fm decernat to fumma dicat E m advitan umna Regem aj} capitale ilaa) | metuendum pripuerit in 12i qapite cini Row j quiimerik inti ſeuſct hocfen yobis, vt f istish peve hlendorem iudicandam pi ddiâapdemg tuf, improbi bdflnendur dnngaidè P oy KIN S LIBER IV, 4o iſte ſententiñ dicere audebit, aut poterit? quan- do autem homo tanta luxuria atġ, defidia, nifi Februario menfe afpirabit incuriam? verum veniat fanè decernat bellum Gretenfibus liberet Byzane tios Regem appsilet Ptolemaeum. qua yalt Horten- fiusomnia dicat& ſentiat:minus hac ad nos, mi» nss ad vite noftre difcrimen, mints ad fortuna- 77 yum norarumpericulum pertinent“illud iliud ef capitale illud e3 formidolofum, iliud optima c19; metuendum quod ifte ex hoc iudicio fi aliquavife eripuerit,in iudicibus fitneçefe eft: fententiam de capite ciuis Rom.feratifitin eins exercitu fignifer, qui imperiu iudictoruin tençre vult:hoc Pop. Rom, recuſat, hoc ferre non poteſt, clamat permittitque vabis, vt ſi iſtis hominibuss delectemini, ſi ex hac ge- uere ſolendorem ordini atque ornamentum curia conſtituere veliti, habeatis ſanẽ vobiſcum istum Senatorenrifium de vobis iudicem, fi vultis} ba< beatis de ſe homines, ſi qui extra istum ordinem ſunt, quibus reijciundi quidem amplius quam trium iudic um præclare leges Cornelie Faciunt poteſta- tem, hunc hominem tamcrudelem, tam fcelera- tum, tamnefarium nolunt iudicare, Etenim fiil- lud eſt tamflagitioſum, quod mihi omnium rers tupißimum, maximeq;ʒ neſarium videtur(ob rem judıcandam pecuniam accipere, precio habere addidtã ſᷣdem& religionem:) quanto illud flagi⸗ tiofi, improbim indignius, edm à quo pecuniam ob abfoluendum acceperis condemnare? vt nepra- donumquidë Pretor infideretinenda confnegudiz nem IN VERREM nem bonſeruaret. Scelus eſt acciperè ab res: quan- to magis abataj quanto etiam fceleratins ah vtrog,? Fidemcum prepof uifes venalemin pro- tlinc ia, valuit apud te plus is, qui pecuniam maio- rem dedit. concedo, forfitan aliquis aliquando eiufmodi quipþiam fecerit cum verd fidem ac res .gianem titam alteri addictam pecunia accepta hableris, poſt eandem adlulei fa üs tradideris mats- repecuniayiirumque falles?€r trades cui voles e et quem fefel leris ne pecuniam quidem reddes 79*quem mihitu Bulbums quem Sialeny ım? quod vn- quam huiufmodimonjirum aut pr odigium au diute mus,aut vidume? quicumreo tranfigat, pofbcum accuſatore decidat:honestos homines qui caufam norint ableget, confiliogúe dimittat: ipfe folu reum abfolutum à quo pecuntam acceperit, toge demnèt pecuniamnon reddat:hunc hominë in itdi cumnumero habebimus? hic alteram decur[enatis yiamindex obtinebit? hic de capite libero rudicabit? huic iudicialis tabella committetunquam iſte non mollo cera, verum etiam ſuanguine, ſi viſum erit, 8⁰ hotabit. Quid enim horum ſe neat feciſſegillud viz tii delicet vnum, quod neceffe eft, pecuniam accepife. cii quid niifte neget?at Eques Rom.qui Sopatrum de- Fendit, qui ominibus etus conſilijs rebusque inter- Fuit, QMinutiuis, iuratus dicit pecuniam datam, iuratus dicit Timarchidem dixiße, matorem ab ac- | f cuſatoribus pecuniam dariydicent hoc- Suuli” om- li nes dicent omnes Halicienfts dicet etiam pratexa ' gatus Sopatrifiliss, qui ab ſto homine crudelißimo patre Irat guclat hitet vtrum ma firi radelti aS ESF, GUNN multi piopter) ltalem nune/ 1i ns infignen WVerrescim bri vermy j w f i KONO eriu g n m Ma UNID, Pian qos av(a DONN i% LTBER IV. patre innocentiſimo, pecüniaqńe patria priuatus et. x Verum ñ de pecunia teſtilus planum facere 8i non poſſem, illud negare poſſes? aut nunc negabis te confilio ruo dimiffo,virisprimaräs, qui in confilio .Sacerdoti fuerant ,tibiqúe effefolebant, remos tis dete indicataiudicafe? tegúecum, quem G, Sacerdos adhibito confilio, caufa. cognita abfol- uuſſet, eundem remoto cunfilio, cauſſa incognita cõ- demnmaſſeꝰ cum hac confeſſus erit, quo in furo palam Sprac uſis, in re atque oculis prouinciæ geſta ſunt, negáto fanè fi voles pecuniamaccëpiffe. reperies credo aliquem, qui cuin hec qua palam gefta funt, videat, quatat qumd tu occultè egers: alt qui du- bitet vtrum malit meis teſtibus, aut bis lefenſoribus credere. Diæt iam ant ea, me non omniu iſtius, qua 8⁊ in hoc genere Hent, enumeraturum: ſeld electu- rum ca, quæ maxime excellerent. Accipite nung aliud vius facinu: nobile, multis locis fepè com- memoratum, C eiufmodi, ytin vho omnia malefie cia ineſſe videantut;atrtenditeenim diligenter: ine uenietis id facinus natum à cupiditate, auctum per ſtuprũ, crudelitate perfectum atq; c. luſum. Itheeg, nius eſt, is qui nobis aßidet, Thermitanus, antea multis propter ſummam virtutem, ſummãq, nobi- litatem, nunc propter ſummam calamitatem atque istius infignem iniuriam ommbus notus, huius Hoſpi. tio Verres cum effet vfus, cum apud eum non mo- do Thermis ſapenumerò fuißet, ſed etiam habitaſ ſet, domo eius omniæ abſtulit, quæ paulò magis ani- mum cuiuſpiam aut ↄculos poſſent commouere. Ete- ni 8 8 IN VERREM nim Sthenius áb adoleftētiá paulo ftudiofims hec cå» pararat, ſuppellectilem eæ are elegatiorẽ,& Delid- cam,& Corinthiiain, tabulas pictas, etiam argenti benefacti, prout Thermitanihominis facultates fén yebant fati:qua,cum effet in Afia Adolefcens, Ru- diose, vt dixi, compan abat, non tam ſuæ deleckatio- nis cauſſa, quam ad inuitationet aduentuſque nga ſtrorun hominum, ſuorum amicorum atque hoſßi- Ftum.Qua poſte aquam iſte omnia abſtulit, aliari, gando, alia poſcendo, alia ſumẽdo ferebat Stheniu⸗ vt poterat. angebatur tamen animi dolore neceſſi- rio:quod domum eitis eæot natam atquie inſtructam, fereiamiste reddiderat nudam atque inanem le. runtamen dolorem ſuum nemini impertiebati Prá- toris iniurias tacitè, hofpitis placidè ferendas arbia 5 trabátur.*intereacupiditate ifie illa(uá nota, atg apud omnes peruulgata,cū figna quaedam pulcher- vima atque antiquifima Thermis in publico poſita vidiſſet, adamauit:à Sthenio petere cœpit, vt ad eà tollenda operam ſuam proſiteretur, ſeq; adiuumet. Sthenius verd non ſolum ne gauit, ſed etiam often- dit id ſieri nullo modo poſſe, vt ſiena antiquiſima, monimenta P. Aftic ani, ex oppido Thermitanorum incolumi illa ciuitate, imperioqe Populi Romi. tola glerëtar,* Etenim vt fimul P. Aff icani quoque huma⸗s nitatem cognoſcatis, oppidum Himeram Cartha. ginenſes quondam ceperant, quod, fuelat inprimi Ficilia clarum& ornatum:Scipio, qui hoc dignum Populo Rom. arbitraretur, bello confecko focios fua per noſtram victoriam recuperare: Siculis omnibus Care eprbatinecap j nera deleta/ donat t leled rá Hea docollotabanti hemra pulbri fpurambabitwn famin inur cumit me jam qud dem mirè t e! vow intelegere Hus é alia Sey Bomo inteligens tuni retituerat pan ant Loram bn:fed quod f apelarentar, tevenifèt.nuye Sripionis forev iepofreret ai tias yebementi mi Siculorami ttwbemrelin panpatiroli g EIBER IV. Carthaginecapta que potuit reflituenda curauit: Himera deleta quos ciues belli calamitas reliquos fecerat, i fefe Thermüs collocarant in eiuſdem agri finibm neque longèab oppido antiquo-hi fe patrum fon unam ac dięnit atem recuperare arbitraban- tur, cum illa maiorum ornamentàa in eorum oppi- do collocabantur:xerant figna ex ere complura ,iñ 87 bis mira pulchritudine ipfa Himera in muliebrem fguramhabitumq; formata, ex oppidinomine, C fluminis erat etiam Stefichori poëte Satua, fenilis, incurua sum libro, fummo, vt putant, artificio fa- cta ab eo qui fuit Himeræ: ſed eſt,& fuit tote in Cræcia ſummo propter ingenium honore& no- mine. Hec iſte ad inſaniam concupierat. Eta iam qudll penè præterij, Capella quædam. ea qui⸗ dem mino, vt etiam nos qui rudes harum rerum ſu- mmnus, intelligere poſſumus, ſcitè facta& venuſte. Hac& alia Scipio non negligenter abiecerat, vt homo intelligens Verres auferre poſſet:ſed Thermi- tanis reſtituerat, non quo ipſe hortos, aut ſuburbas num, aut locum omnino, vbi ea poneret, nullum ha-⸗ beret:fed quod fi domü abstuliffet, nö diu Scipionis appellarentur, ſed eorum, ad quoſcunq; ipſias mor- te venifet.nunc his locis poſita ſunt, vt mihi femper Scipionis fore videantur itaque dicåntur, x Hac cũ gg ite pofieret agereturgáe ea resin Senatu, Sthen nius vehementißimè reſtitit: multaque, vt in pri- mis Siculorum in dic endo copioſus eſt, commemora- uit:vrbem relinquere Thermitanos eſſe honeſtius, quampati tolli eæ yrbe monimenta maiorum, ſo. lia IN VERRÜM lja hoſtium, beneſiciaclarißimi viri, iudicia ſocic „uli Rom.atque amicitie. Commoti animi um,repertus eft nemo, quin mori dice- efle Iraque hoc oppidum Verres inuenit pinorbeterrarim, vnde nihil eimfmoa "i ratis Poj f funt ommi qet farin propè ſolu) direrum de publico per vim,nihil occultè, nibil in. perioynihil gratiaynibilprecio poffet auferre. Ve- yuntamen bafceeius cupiditates exponam alio los 29;:nunc ad Sthentum re uertar.* Itaque ifte vehe- menter Sthenio infenfus, bofp:tium ei renunciat: domo cims emigrat, atgue adeo exit, namia antemigrarat. eumautem immicifim Sthg nü domimfuamfiariminuitant, Vranimum eins in Sthentum inflammarent, ementiendo aliqaid, cx crimingndo. Hiautem erant inimici Aga- sus homo nobilis, Dorotheus, qui habebarm rimontoCallidamam Agatheni eius filiam, de j quáihe audierat.itáque adgenerum Agathinimie orare maluit. Vnanoxintercefferat, cumifte Do- zotheum fit diligebat, vt diceres omnia inter eos efe l ommuna: Agathinum ita obferuabat, Ytalia quem affinem ac propinquum,contemnere etiamfi- gnumillud Himere tam vidlebatur, quod eum mul- ibm gis figura© lineamenta hoſpitæ delectabant. * iraque hortari bominescæpit vt aliquid Sthenio O pericli creat ent criminis confingerent. dicebant feill nihil habere,quod dii eremi tumiste hu apet- te oſtendu,& confirmauit, eos, in Srhenium quic- ud vellent dicerent, ſimulat qile adſe detuliſſent, probaturos. Ita illi non procrastinant: Stenium fia- tim l gluant yas 1 Kellute r noi oteti ria dedifet, tim dema, Do DAOI taret. mulier tacere pi fams sommaren femke vitar tn oĝatianipr pheaquä vider ndia furetti itee:eguites ie ſague cun, idil 4; mA pusi g. maes Me pa parada LIBER TV. timeducunt;aiunt ab eo litteras publicasefe cor- ruptas. Stenius pohulat vt fecum fui ciues agat, de literis publicis corruptis, eiuſqe rei legibus Thermi- tanorum actio ſit:cum Sen. P. R. Thermitanis, quod ſemper in amicitia fidegq, manſiſſent, vrbẽ, agros, len gesg, fuas reddidifet, Publiufq; Rupilius poftea le- gesta Siculisex.C de decem Legatorum fentë- tia dediffet,vt ciues inter fe legibus fuis agerent, i- demá, hoc habuerit Verres ipfe in edio, vt de his ommibus cauſis ſe ad legesreijceret. Iſte homo om- nium æq̃uißimus, atque à cupiditate omnt vema- tiſimus, ſe cogniturum eſſe conſirmat: paratum ad cauſſam dicendani venine hora octaua iubet. non erat obſcurum quid homo improbus ac nefarins cogitaret. neque enim iyſe ſatis occultarat, nec mulier tacere poterat. intellectum eſt id itum agere, Vt cum Sthenium fine vllo argumento ac fine tefte damnafet+ tum homo nefariùs de hominenobili atque id atatu fuoqúe hofpite; virgis fupplicium crudelifımè fumeret:quod cü efet- per- fpicuum, de amicorum hofpitumg, ſuorum ſenten- tia, Thermis Sthenius Romam profugit+ hyemi fuctibusq, ſeſe committere maluit, quam nom i- ſtam communem Siculorum tempestatem; calami- tatemgúe vitåre.* fte homo certus& diligës ad ho: 92 ram octaulam præſto eſt:Sthenium citari iubet, quem pofteaquā videt non adeffe, dolore ardere, atg, ira- cundia furete cæpit» Veneriosin domum Stheny mirtere:equites circumagros eins Villasg, dimit- tere itaque cum expečtas quidnam fibi certi afe- T ratur, IN VERREM LI ratur, ante horam tertiam noctis de foro nõ diſceſ¶ ygn iti ath, fit. Pofiridiemane deſcendit, Agatinum ad ſeſe ¶ igiit a" yocat,iubet eum de literis publicis in abſentẽ Sthe. nium dicere.erat eiufmodi cauffa, vt illene fine ad- uerfario quidem apud inimicum iudicem reperire 93 poffet quid diceret.*itaque tatum verbo pòfuit, Sa- cerdote Pratore, Sthenium literas publicas cor- rupiſſe. Vir ills hocdixerat, cum ifte pronum ciat Sthenimns literas publicas gorrupiſſe videri,& hac praterea ad didit homo Venerius nouo modo, nullo exemplo, eamrem HS. quingenties Vene ri krycina de Sthenj bonis e xacturum: bonaq eis ſtatim cæpit vondero.& vendidiſſet, fi tantulum 34 mora fuiſſet, quo minus ei pecunia ille numerasetur. poſteaquam numerata eſt, cõtentus hac iniguitatt nõ fuit, palã de ſella ac tribunalipronuntiat, fique| imorse, C1 abfentem Stheniumrei capitalis reum facerevel-| sq diebiotem let feje eim nomen receptimum,& fimul vt adeat| Yens dde fmesat fam accederet nomenqúe-deferret y Agathinum| innityuesag nouum affinem atg, hofpitem cœpit hortari. tumil- entone laborer le clarè omnibus audientibus fefeidnon efefañu-|(femgideipa rumyneg, fevfque eo Sthenio eff2 inimicum, veum stertoris retal rei capitalis affinem efe diceret.. H ic tum repent? unimſuun: 6 A Pacilius quidam homo egens& leuis accedit: aity| paneCal, De s A ſi liceret, noQmen abſentis deferre ſe velle. Iſte ve. Ilens ateſet el rd,& licere,& ſe recepturum. Itaque defertun,| Vini: perno edicit ftatim vE Calend. Decembr. adſit Sihe-| Un abincejtofers 95 nims Syracufis:*Hic,qui Romam venſſet, atuh fe⸗¶ uſiun aglin liciter anni iam aduerſo tempore nauigaſſet, om- iierafgheàpat niaque habulſer aquiora& placabiliua quam a- nymiftgan; nimum pe umam Tni wo puta G jet i mo LIBER IV. imum Pratoris atg, hofhitis, rem ad ämicas fuos detulit gua vt erant acerba, atq; indigna, fic videa bantur in omnibus. Itag; in Senatu continuo Cn, Lë= tule 6 Lucülis COSS. faciunt mentionem, pla- cere Statui fi Patribæ.videretur, ne abfentes homines in prouinchsrei fierent rerüm capitalium: Cauſam Sthenij totam,& iſtius crudelitatem& miquit atem Senatum docent. aderat in ſenatu Verres, pater iſtius,& flens vnumque mque Sena- torem rogabat, vt filio fuo parceret, negue tamen multum proficiebat, erat enim ſumma voluntas enatis. Itaq;ʒ ſententiæ dicebantur, cum Sthenius abſens reiu factus eſſet, de abſeute iudicium nullum ßeriylacere:& ſi quod eſſet factum, id ratum eſſe non placere. eb dlie tranſigi uihil potuit, quod& id temporis eråt,& ille pater iſtius inuenerat homi- nes qui dicendo tempus conſumerent. Postea fenex Verres defenſores atque hofpites omaes Sthený cõuenit:rogat eos atq; orat, ne oppugnent filiũ ſuũ de Sthenio ne laborent:conſirmat his, curaturum ſe eße, ne quid ei per filium ſuũ inoceretur. ſe homi- nes certos eius vei cauſſa in Siciliam& terra& mmari miſſurum:& erat ſpatium dierumferè tri- gint a ante Cal. Decembrũ, quo iſte, vt Sracuſis Sthenius adeſſet, edixerat. Commouentur amici 90 Sthenñ:ſperant fore, vt patris litteru nuncijſqũe fi- lius ab incepto furere reuocetur: in Senatu poſtea cauſſa non agitur. Veniunt ad iſtum domeſtici nũ- cijlitteraſque à patre afferunt ante Cal. Decem- vri, cum iſti etiam tuinde Sthenio integra hote T 2 res E aaa Ts E aA Li IN VERREM| Poi; igpyg Matco O j res efet:eodemgue ei tempore de eadem ve littereæ nmg i non Ai Ú complures à multis eius amicis ac neceſſarijs afe- runtur. Hic iſte, qui præ cupiditate, neque offi ſui, neque periculi, neque pietatis, neque humanita- tis rationem habuiffet vnquam: negue in eo quod monebaturjauthoritateni patru, nec in eo, quod rda gabatur, voluntatem anteponendam putauit libi- g dini fue»manè Calend. Decembri> Yt dixerati I? orhen:um citari iubet.Si abs te iftam rem parens tum alicuius ainicirogatu,bemgnitate; aut ambi- ji tione indueuspetiffet, grauifina tamen apudte yoluntas pairis effe debullſet: cùm verð abs temi tis caufa peteret, bominesq; certos doromb- te veniſſeut, cum tibinina|"° je Tnbunos Plhor sta prine, ctin esi M A Jfntem eum fecer siat anunetdi onlennat žm guod pater gwo sferat, agitatam rem peTribunmn ſſehuffumfaftem tatTH atus elet t unemnáti Z fifle t bisg eöteimpore al 1eoro rotates effet ne tum quidem te potuit finon piet at i, at[alui tüa ratis ad oficium fańitateig vedacere: Citat reum:non reſpondet. citat accufa-| tapoi to nlattendite quæſo, videte quantopers ilim|(me amentiæ fortuna ipſa aduerſata ſit:& fimul videte quis Siheny caufam cafus adiünerit) citatus aten- [ator M. Pacilius neſcio quo cafunon veſpondit, 99 Hon affuit. ſipræſeus Sthenitis reis efet factus, fi man f esto in maleficio teneretur, tamen cum acct- fator non adeſſet, Sthenium condemnari non opor teretietemm ſi polſet reus abſente ac cuſatore dan. nari nin ego àV ibonein Velim paruulo nauiĝid m- ter fugitiuorum,ac přsdenum; at tua tela vemf- enu pju em euertul atika lex ione Perum aligis a defer tihem | i:.quo tepore omnis illa mea feſtinatiofuit, cum pratima sefer N periculo capitisob eam catifa ne tu ex reis exi-| Wtextal n merere fi ego non af uifemad diem, Quod igitur Kaan efe Hi1 ni i erdt LIBER IV. Mikuy pyatintuo iudicio optatifunum, me cum citatus sme aln eßem, non adeſſe, cur Sthenio non putaſti prodeſſe l ipil aportere, cum etus acculſator non affuiſet? Itaque 0 thà fecityt exitus principio fimilimus reperiretur, qui uman abfentem reumfecerat, cum abſente accuſatore Mputa w condemnat.xnunciabatur illi primis illis temporibus 100 momalmw id quod paterquoque ad eumpluribus verbis ſcri- f perat agitatamrem eſſe in Senatu etiain concio silma ne Trihunum Pl. de cauſſa Sthenij M. Palicanum eſſe queſtum: poſtremo me ipſum apud collegium hoc Tribunorum Pl. cumeoram omnium- edito nonliceret quenquam Rome efe, qui rei capitalis| condemnat us eſſet, e gißſe cauſſam õthenij: cum rem ita cxpoſuſſom, quemadimodum nunc apud vos, do- ii i cutſſe maʒ hanc damnationem dulci nan oportere, NME Tribunos Pl.hoestatuifje, idqúe omnium Jentene tia pronuncratuin effe, Nonvideri Sihenumimpe- diri édiéto quo minus ei liceret Roma efe. ¥ Cùmior hac adiftum aferreniur timuit aliquando, tû- j motus eit: vertu ſlylã intabulis ſuis, quo facto cau- fam omnem eucrtit fuam:nihil enim ſibi reliqui fe- cit, quod defendi aliqua ratione pohet. Namſiita defenderet, recipi nomen abſentislicet, hoc ſieri in prouincia nullla lex vetat: mala& impraba deſeu- ſone, verum aliqua tamen vti videretur. poſtremo illo defperatifimo perfugio vti poſſet, ſe impruden- tem feciſſe, xiimaſſe idlicere. Quanquam hec mmt" perditifiıma defenjio eſt, tamen aliquid dici videre- tur. tollit ex tabulis id quod erat,& Facit coràm = delatum efje.Hic videte inquot laqueos fe indue- pne T3 rit, IN VERREM föz yit,quorum ex nullo fe vnquam expediret:* primi vat,& in ſermone multis demonſtrarat, licere no- men recipere abfenti': feexemplofecife id quod feciſſet. Hec eum dictaſſe prisre'ačtione. Sex. Pompeius Chlorus dixit ,de cuius virtnte antea cūr memoranr:¢r Cn. Pompeius Thendorus, homo Cu. Pompei clarißimi viri tudlicio plurimu maximuque in rebus probatißimus,& omnium exiſtinatione ornatiſimus:& Poßßides Matro Solentinus, homo ſumma nobilitate, exiſfimatione, virtute: Chac actione quaàm voletu motri dicent é quex iftoip 103 fo aŭdiermt viri primari nostrrordinis, C alý qu interfuerint cum abſentis nomen teciperetun,“de inlle Roma cum ves eſſet acta indenatu, untes iſti amiciinhis etiam] bor defendebant, liz cere fieri;[ape efe fitum iſtum, quoll feciſet, a⸗ larum exemplo inttitutog, feche.` dicit pieterety teftimoniwn tota Sicilia gue m communibus pofta lats cinitatumomniun Confulibusedidit, togare atq, orare patres conſcriptos, vt Staruerent ne ab- fentiuin nomina reciperentar.qua dere n. Lentulũ patronum Siciliæ, claniſimum adoleſcentem dice- re audiſta: Siculos, cum ſecauſſam, queprobi fibi in Senatu agenda efet, docerent, de Stheni cala- mitate quaſtos eſſe: propterq, bauc iniuriam, qua Sthento faita effet eos tatuißej vt quod dico poſtu- 10 · leQus cuim ita ¶ſent, tautane amentia pra- ditus atq;, audaciæ fuiſti, vt inre tamelara, tã te- Hata, tam absiè ipfi 0 Peruulgata, tabulas publicas f ots É pATET e iple in Sicilia[epè& palam de locofuperiore dixe»| flart& g ium porait gaip tunape ciu hyun irew he LIBER IV. corrumpere auderes? At quemadmodum corrupiftt nonne ita,yt onmibus nobis tacentibas ipfe te tua sabala condënarepoffent? quafo codicemcircum- feroftende.videtifne rotum hoc nomen, coram vbi facit delatum, eſſe in lituxaꝰ. Quid fuit iſtic antea ſcriptumè quod mendi iſta litura correxit? qid à nobis, ludic es, expectatis argumenta huius erimi- ni?nibil dicimustabale funtin medio s quaæ ſe corruptas atq interlit a⸗ effe clamant.*ex iis etiã loʒ tum rebus effugere te poſſe confidiẽcum te nos non opinione dubia, ſed tuis veſtigis perſeguamur, qua ts intabulis hublicis expreſſa ac recentia reliqui” fiii mìhietiam Sthenium literas publicas corri) piße c uffa incognita iudicauit, quidefendere non otuerit fenonex ipfius Sthenğ namine literas t publicas corrupiffe. videte pora aliam demen- tiam:videte, vt dum enpedire ſeſe vult, induat. cagnitorem adſcribit Sthenio.Quem? cognatum tog aliquem, aut propinqguim t nen. Thermitanum aliquem honeſtum hominem ac nobilem? neid qui dem. At Siculum, in quo aliquis ſpolendor dignita gitur? ciuem Romanum, zt Sthenins ciuitatis que eßetẽminimè. Quidi cui hocprobari poret Cus ef ſuæ nobiliſumus, ampliſuna cognatione, piurimis ainicitijs, cum pratereatota Sicilia multum auto- ritate& gratia poſſet, inueuere neminem Sicu- lumpotnitygui pro fecoguitor fieret? boc probabi. tisẽ an ipſe ciuẽ Romanum maluitẽ cedòcui Sicu- locum isreus fieret,ciuis Romanus cog™tor falus vnguamſit. omniuiu Pratorum leteras, qui an- T4 tè È IN VERREM tèfuerunt, profer: explica: fiynum inueneris, epo hó tibi quemadmodumin tabulis[iriptum ba- bes;ita geflumefe concedam.* At credo Sthenius 107 boc fibi amplum effe putauit, eligere ècimum Ro. numero, ex amicoruus atq. halpit um[uorum co- pia, quem cognitorem daret Quemdelegit£ quis in tabulis fcriptus e3?.Claudius C. filius Palati na, Non quaro quis hic fit Claudius, quam ſhlendi. dus, quàm ho neſtus, quam idoneus, propter cuiius al. toritatem© dignitatem Sthenins,ab omnitim St- culorum conſuetudine diſcederet,& ciuem Roma- num cognitorem daret.nihil horum quero: fortaffe enim othenus non ſplendor honn nis, ſed Faimlia- ritatem ſecutus eſi.quil ſi omnium mort aliſ Sihen nio nemo inimititior, quam hic C. Claudius, tum ſemper, tum in his ipſis rebus,& tempor ibus wt? fide literis corruptis contrauenitꝰ fi cöntra omni vaiione pugnatit? vevan potins ↄro Sthenio immm cum cognitoiè effefatum, antein Stheny pericu- “ lum inimici eins nomune abufum effe credem? Ac ne quis fortè duübsiet, cmìinfmodt torum fit nego- cium, tametſi tamdudum amnibus iſtius improbita- tem perſpitu am eſſe conſido, tamen paululum etiam attendite. Videtis illum ſub criſpo capillo, ni- grumẽꝰ qui eo vultu nos intuetur, vt fibi ipfe peracu Tus eſſe videatur?qui tabulas tenetbqmi ſcribitꝭ qui monet? qui proximus e54? etC. Claudius, qui in Si cilia[eque ter iſtius, interpres, confector negocio- rum, propè collega Timarc hidi numerabatun, nunc obtinet eum locum,yt vix Aprenio illi de familiari- tate yam fian O Cu. Pompeny ſricctemmĩq; waefer adeun hdi ngmasi! g dagran hi M LIBER IV. pate concedere videatur:& qui fenon Timarchi- W dis, fed ipfius V erris collegam& fociumeffe: dice- ain þat.¥ dubitare etiamnum poteftisyquin eũ iſte potiſ⸗ 109 fimumex omni numero delegert cui improbam perſonam imponeret, quem, C& hilic iuimiciſimum, G fibi amicum effe arbitrare tur? Hic vos dubitati, indices,tantamistius audaciam, tantam crude- litatem,tantam tnityian vindit are?dubitatis ex- um illorum fegutr, qui damnato Crna emplum iua Dolabela danmat ionem Phuloſlami Opuntij reſci- derunt?guòd is, non abſens reus factus effet. quates intquiſima& acerbiſima eſt, ſed cum ei legatio ſuis ciuibis eſſet data. Quod illi iudices ſtatuerunt æquit atem ſecu- d ia gvati funa caufas prefertim aliortim atltoritate tami conſirmatum, dubit abitisꝰ At quẽ hominem C Verres tãta, tam inſigni iniuria ito iHHfcuius alſentis nomtõ re- episti?quemabfen- tenon modo fine crimine,- C ſine teſte, verum et- iamſine accuſatore damnaſti? quem hominem dij immortalesꝰnon Aicam amic um tuum, quod apud honuinem cariſimum eſt: non hoſpirem, quod fan- fimum est:nibil enimminws libenter de Sthenio commemoro:ni hil aliuud in eo quod reprehendi poſ⸗ fit, inuenio, niſi quod hiomo frugaliſimus atq; inte- gerrimus te hominem plenum ſtupri fl agitij, ſcele- yi domum ſuaminuitauit: ni í quad qui C. Marij & Cun. Pompeij, C. Marcelli, LSiſenna, tui defen- iii ſoris cæterorũq; vnorum fortiſimorum hofpes fuiffet| atqheſſet ad eum numerum clarißimorum homintm T5 tuum 112 113 II In VERREM tuum quoq́; uomen adſcrioſerit.æ Quare de hoſßitis iei 1to,& lle io iuo nonio fcelere nihil guerot. oc dit onon his is qin Sthemiuin norunt hoc ef nemi- nicorum qiiin Sicilia fueruni( nemo enim ignorat, guo hic in ciuitate fna fplendore; qra apud omnes Siculos digni ġ, exiflin nariane ſi ſed vt il- li quoqus, qui in ea puo 1 31 l cia non fuerüt, intellige- etuftatueris exemplume- ah iniquitatemrei, tumet- i tatem acerbum onii deretur,= ¥ e Sthenits w, qui, DIAB EboAh ures tomi[nef acillimè cumadep- tuofei” anphfimè ao mageificent fimè gef? qui oppidum non umn maximis ex pecunig fua locis communibus monimeniisg, decorauii? ctr ius le meritiu in Reinp. Thermitanorum, Sick- 106h, vntuerſos fuit aucatabula ſixa Ihermi in cu- efc s fcriptum imperio tuo imiji rias ingua pubi Kè erat 2 Guiu o qula tabula tum nuntc à metameureportata eft, PEOMHES c huius ho nores inter ftos,& aunplitudinem pofſent angas Cire.” Esine bièygtid dpud Chi? Pompeinin clarif- fimum virun cum accuſatus eſſet, quod propter Marij familiaritatem Ce hoſpitium contra Remp. Jenfife ewn n inimiet& actuſatores eins di- ccreut:quòd tum inagis hiii crimineyquam yero accerſeretur: ita Cn. ompeio. abjoluiuws eſt, vt in eo ipſo iudicis Pomipeias huus boſpit io fuo dioniſumum ſtatuerit? ita porro laudaus defen- fug ab ommbus Suul, yi ikem Pom eim nonah homi- ih LIBER IY. homine folum, ſell etiam à prouincia tot a ſe huius al ſolutione imire gratiam arbitraretur è poſtremd eNue hic, qui& animum in Remp.habuit eiufmodi, Gtantum àutoritateapud[Hos cines pottitsvt per- jireretm Sicilia ſolus tꝰ Prætore, quod non moda Siculus nemo fedne Sicilia quidemtota` poruiffets Therint nullum ſionum, nullum or na- vt ex opꝰ ment ım nihilex fàcio, nhel de publica attinge- pestinmprefertimefentmulta preclar a,€? tu ome pid concûpifies:* Denique nunc vide quidinter te cuiusnomine apud Siculos diesfeſti agitantur, & prèclaraila Veri ea celebranturtcuti ſtatuæ Ro- je Gant imaurateà communi Sicilia, quemadmo- us data Vide inquam, quid iuiabstepairono Sicilie dum inſcriptum inter te& hunc Siculis condemmatus, interſit. Hũc ciuitates eæ Sicilia þer- ad eãrem mif- mtilta tẽHimonio ſuo legationibus fis public èiat tite omnium Siculorumpatro numvyna Mamertina ciuitas fasia furtorum AG flagitiotum tuorum publicè laudat, ita tamen noua more yt Legatiladant, Legato laullet:cateræ qui. dem ciuitatecpublicè litteri, Legationits, testi- monis accufant,queruntur, arguunt:fi ta ahſolu- qus fis funditus euerfas fe efe arbitrantur* Hoc de Domine, ac dehmus bonis etiam in Erycomonte monimentum tuorum flagitiarum crudelit atiſque poſuiſtiin quo Stheui Thermitani nomen adſcrio- tum eſt. lidi argenteum Cupidinem cum lamps- de quid tandem habuit argumenti qut rationis tesy quamobrem in co potiĝimum Sthenianum pramius pone- u5 a A a aa IN VERREM ponereturẽ vtrum hoc ſignum cupillitatis tus, an | i tropheum neceſitudimis atque hoſpitij, an amoris indicium eſſe voluiſti? Faciunt hoc homines, quos in ſumma nequitia non folum libido voluptas, veră etiam ipſeus nequitiæ ſama delectat, vt multi in lo- cit not as 4c veliig.ia[celerum[norum velinqui ve- 116 lint.* ardebat amore ilius hoſpitæ, propter quã ho- fpitij iura violarat. hoc non ſolum ſciritum, verun etiam commemorari[femper volebat itaque exilia ipfa reguam accufante Agathins geferat, Vener potiſimum deberi pramium ſtatuis, qua lam to- tám accuſationem iudiciumq, couflarat. Putarem te oratum in deosiſi huc dunum Veneri non de Sthe⸗ ny bonis dedifes. fed de tus:quod fac ſo annoà Chelidone ve- preſertim cuim tibi illo ipſo 117 iffet hereditas.» Hicego fi b: siut Sictilorumrogaturece neris nõ vniuerſa prouinci- atq amos in remp. ex ſtimat pi ACTUAT um non J vna cauſſafuiſſet, quod- neum Sthenium, quem ego in Qu lariter dilexiſſem, de quo optim in proucia exiſiiimationis in pid ſiimumq;. ceſneſſem, tam crud nefarieg, tractaſſes:tamen digna inimicitias hominis improbiſßimi ſuſciperè, vt hoft- || aA 118 tis falutë fortunas, defenderem. X fecerit bocmul- | tiapud maiores noftros:fecit etiam nuperhomo cla- riſumus Cn. Domitius, qui M. Syllauum Conſula- rem , rrijjaejjety car apene nda LIBBER IV. em virum acciſauit propter Egritamari tranſal. pini hoſpitis iniurias put arem me idoneum, qui ex- emplũ ſequerer humanit atis atq ofici, proponer- qie[þem meis bofpitibus at neceßartjs quo tutiorem yitam[efe meo prefidio viéturos efle arbitrarentur, cum verdin communibus iniurijs totius prouincia Sthenij quoque caiſſa(ontineatur, multig, vno tè- pore à me hoſpites at que amici publicèò; priuatimq́; defendantun:profectò vereri non debeo, ne quis boe qiii Fatio, non existimet[ummi oficjratione ims ulſum coactumque ſuſcepiſſe: Atque vt aliquan- do de rebus 4b ifto cogniti, iudicatiſqle, C de iu- dicij datis dicere deff amus$& quoniam facta iftius in hungeneribus in ſinita ſunt, nos modũ aliquẽ vrationi noſt ra criminibuſolle faciamus: È fem pauca tx alij(generib us ſumemus. x Audiſtis ob ius dteundum Varium dicere procuratores[tios ifti cenum e iriginta millia nummum dedife:memi- Hiſtis Q. Varij teſtimonium remqúe hanc totam C- Sacerdotis hominis ornatißimi teſtimonio com- probar ſtitis En SFertium, M. Modium Equites Romanos, fexcentós preter ed ciues Rom.multosga Siculos dix fe ifti peciniam ob us dicëdum dedif= fe dequo crimine quid ego difpþutem,sumtotum po- fitum fitin testibis?quid porrà argumentet, qua de ze dibitare nerso pof tan hoc dubitabit quifquam omniumquin is yenalemin Sicilia iuriſalictiunem habuerit,qui Rome torum editum atque omni decreta vendiderit?& quin ab Siculis obdecreta interponenda pecuniam acceperit qui.Octauium Ligu- I19 12¹ IN VERREM 120 tiburem ob ius dicundum popoſceritꝰ Quod enii praterea genus pecuniæ cogendæ praterijt:, quod non ab omnibus alijs præteritum, excogitauiiłec- qua res apud ciuitates Siculas expetitur, in qua aut honos aliquis fit aut potestas, aiit procuratio, guin cam rem tu ad tuum quaſtum nundinatio- nemgúehominum traduxery? Dicta funt priorè actione,& priuatim,& publicè teftimonia: Legati Centuripini, Halefim,Catinenfes, Panormitanig, dixerunt, multarum prætereaciuitatum. Iam vé- ropriuatim plurimi, quorum ex teſtimonij cognof- cere potuifu tora Sicilia per triennium neminem yllain ciuitate Senajorem fatum efe gratis: ng- minem, vt leges eonum ſunt, ſuſfragij:neminem ni- fiſtius imper iataut literi: at que in his omnibus Se⸗ natoribus coohtandi, nõ modo ſuſfragia nulla fuiſ- ſe. ſed ne genera quidem ſpectata eſſe, eæ quibus in eum ordinemcooptari liceret:neque cenſus, nequè atatis, neque catera Sicullorumiuræ valuiſſe.è qui- cung, Senator voluerit feri quamuis puer, quam- sis indignus quamuis ex% eo loco€x guo non liceret; fis precio apud ifiumfiereridunens vt vinceret, fa- aum efe femper, non modo Siculorum nihil in hac re valuiſſe le ges, ſed ne ab Senatu quidem populog; Rom. datas. Quas enim leges ſocijs amicug, dat is, qui habet imperium à Populo Romano, autoritas tem legum dandarum à Senatu, hæ debent& Po- 2ꝛ huli Rom.& Senatis exiſtimari. Haleſini pro muls ti Ġo magni fui niaiorimg, ſuorum in Remp. noſt ram meritis atque bencſicijs, ſuo iure nuper L. Kici- peplureselente tore Aorigètinor ire agmg 1 mon pecunia ui LEROU T W ANOK vene é LIBER IV. Licinio, Q. Mutio Coss.cum haberentinter fecon- trouerfias deSenatucooptando, leges ab Senatu no- ſtro petieuerunt, decreuit Senatus bonorifico$. C; yt his.Clandius adhibit ias Pulcher Pras 574 beret. C. Clau- ,guitum erant, de ded it in quibus imul- uis mnor ty sonta tor de Senatu cooptando le; dius adhibitis omnibus M gorii fintentia lege sH alefi ra fanii it deetate hominum, ne anni natn: deq natu, guem qui feciſſet, ne legere” Í u rebusque omnia ante i= Siraf uum Au- tur: decen jä, a le cat Guan tetties te D4 Pratorem Ó $ Tod Reri anno ruin fens iih jaoi fomi focüatg amisi Roma im pud fe ne füfragijs gorap ſieriliceret, id precio vt fieyipoſſat, effecit, tAgagemin de Senatu voptando Scipionis leges antigiias halẽt, in quibus& eadlen nilla fančta ſunt, Q boc amplius. cum Agrigentinorum dua genera ſint, vnum veterem, alte: umn colonorum, quos T. Manlius Pratorex.C. de oppidis Siculorum de- daxit Agrigentum, cantin eft m Scipioni legibus, ne plures effe nt ex colonorum numero guam ex Vea tere Agrigë tinorum. Iſte qui omiia ius æprecio exa- guaſſet, on viumg ram delata atque diſeri- men pecunia fuffulifis: von wodo illa, quæ erant a- tarinordinssqueftuqúe] pernuſc uit: ſed etiam in bis duo bin gc neribis, auutim nollorum yat crumque de> Alka VEA IN VERREM 124 deletum ordinemqũe turbauit,” Namcum efet ex veterumnunsro quidam Senator demortuus, cx cim exvirog, genere par numerus reliquus ef- fet, veterem cooptari neceffe. erat legibus, vthis amplius vumerusefet. Quacum ita feres haberet; #uinvenerunt emptum locum illum „nan folum veteres, fed etiam noui: 10 nouus VINC at, litèvasq, à Pratore afe- sentint ad ftum Legatos hittunt,quieum tamenan Senati fiip vat A leges d eant confuetudihemg, dinnium annorum demonftrent, Vi ifte intelligeret, e: feilum locum ye feui ne commercium qutdem efje oporte; 1257 um oratione ifte, cum preciumtam accepif- le ntülum quidem commornse ftx Idemfecit anameo quoq; colonos P. Rupilius dedu- cefqúe fimiles de€ optando Senati at dent- o yeterüm, dcnouorum dedit. Ibinaon ſolum i. fiet apud caterospecuniam accepit, fed etiam genera veieruin at nouorum, numerumg, permjž cuit. Nolite eæpectare dum omnes obe am oratio- ne mea ciuitates:hoc vno compléctor crimine om- nia:neminem iſto Prætore Senatorem fieri potuj- 26 ſe, niſi qui ili pecuni am deliſſet. Hoc idem trãgfe- roin magiftrains curationes facetdotia guibus in rebus non /olũ hominũ iura, ſed etiam deorũ religtio- nes immort aliũ omnes repudiauit. Syraci fs lex eft dereligione,quaein annos fingulos Tous Sacerdotë ſortito cupi iubeai:quod apud illos amplifımum fa- cerlotium putatur. cum ſuſfragijs tres ex tribuis generibus creati funt resreuocatur ad fortem. Per- fecerat LIBER IV. alagi fecerat ifteimperio, vt pro fuffragio Theomua stus familiar is ſuus in tribus illis renunciaretur. in ſor- te cui impe rare non poterat, ex pectabant homines quidnam acturus eſſet.homo id quod eratfacilis 2’ mum, primo vetat fortiri: iubet extra fortem Theomnaſtum tenunciarienegant id Syracuſaniper fe: fas denig ecttatur: in trenunctati totin þbydriam fortes conijceren fet, vt is haberet ſacerdot ium homo ingenioſus& per- acutus, Optime, inquit. nempe ſcriptum ita eit, quot renunciati crunt. quot er go ſunt renunciatis re- Honſum, tres. Nunquid igit ur oportet, niſi tres ſor- tes conijcitvnam edlucinthil. conijci iulet tres, in quibus omnibus ſeriptum eſſet nomen Theomnascti. Nj fit clamor maximus; cumid vniuerſis indiguum religiones[acrorum vllo modo fieri p Í RS p Lss il=- negant efje iubet ille fibt leger qua ſcriptum erat, vt quot eſſe cuius nomene atg nefarium videretur.Ita Louis illud facerdo- tium ampliſimum per hanc rationemTheomnafko datur.x Cephaledimmenſis eſt certus, quo ine uſe ſa-128 im creari oporteat, Erat eius ho- Climacbias cogno- siat aas ard erdotem ma noris cupidus Artheni mine, homo jf: nobilis: fedi fie- yi nullo modo poterat ,- li Herodotus quidam adef- fetseilocusille atque bonos inillam annum ita dea beri putabatur, vt ne Climachias quidë contradice= yet resad iftiin defertur ó itits morè deciditur. toreumata[anè nota acpreciofaauferuntur. He- rodotus Romea erat:fatis putabat[e ad comitia tei- pore venturumm ſi ptidie veniſſet. iſte ne aut alio F menje ix VERREM imenfe afas erat, comitia haberentur: aut Her doto praſenti honos adimeretur, id quoll iſte non laborabat, Climachias minimè volebat, extogitats dixi iamdudum, nõ eſt homo acutior quiſquam, nec fuit.excogitat, inauam, gquemadmodum menſe illo legitimo comitia haberentur, nec tamen Herodo- 129t adeffe poffet-* Eft confuetudo Siculorum catero- yumqúe Gracorum,gudd Juosdies menfesg con- gruere volunt cùm folis luneġ, tatione, vt nonnun- quàm fi quid difivepet eximant Vnum aliquem diem, aut ſummum biduum, eæ menſe. quos ili ct0IMν dies nominant. item nonnunquain vno die longiorem menſem faciunt, aut biduo, Qua iste cum cognouiſſet, nouus aſtrologio, qui non tam celi rationem, qtlàm cælati argenti duceret, eximi iulet non diem ex menſe, ſed ex anno vnumdimidiatum- gue menſem, hoc modo, vt quo die, verbi cauffa, efe oporteret Idtis Laniarjas,eo die Calend. Martia⸗ profiriberet:itag, fit omnibus recuſantibus,& in- plorantibus.dies is erat legitimus comitijs baben⸗ dis.eo modo ſacerdos Climachias tenunciatis ei 230 x Herodotus cum Roma reuertitur, dies, vt ipfept- tabat, quindecim ante comitia, offendit eum men- ſem comitialem comitijciã abhinc triginta diebus habitis. tunc Cephaleditani, decreuerunt intercala- yiumXLV.dies longum, vt reliqui menfes infuat vationẽ reuerterentur Hoc ſi Roma ſiori polſet, cer- re aliqua ratione exuugnaſſet iſte, vt dies XLV. in⸗ ter binos ludós tollerentur per quos folos itdiciilm 131% i 3 fenpofet:® Iam verd Cenfores quemadmodum it bibi⸗ plasto Prato oſcettilet gemi mit myguod om buta comerin permittit f EI bides fula g operim sm fne nla folie MlambicT img otlane adhuca tenirite afp LIBER IV: Vicilia iſto Pratore creati ſunt, opera preciumeñ rognoſcere. ille enim eſt magiſtratus apud Siculos, qui diligentiſfimè mandatur Apopulo propter hanc cauſſam, quod omnes Siculi ex cenfu quotannis tributa conferunt: in cenfu habendo poteftas om- ni aftimationis halendæ, ſummæq, Faciundæ Cen- Joripermittitur.itaġ eum populus fcui maximam ſidem ſuarum rerum habeat, maxima cura deli- git:& propter magnitudinem poteftatis hic magi- Rratus à populo ſumma ambitionè contenditur.& In eave nibil obſcurè facere voluit, nõ in ſortitionel fallere neque dies de fastis eximere:nihil[anè ya- frè nec malitiosè facere conatiset: fed vt ftudia cupiditatesqúe honorum atque ambitiones ex om- mibusciuitatibus tolleret, queres euertende reip, cauſſa ſolent, eſſe, oſtendii ſeſein onmilus ciuita- tibus Cenſoreſelſe facturum. Tanto mercatu] Pretoris indicto concurritur vndig, aditum Sy- racufas:flàgrabat domustota Prætoria Sudio ho- tninum& cup iditate:nec mirum, omnibus comitija tot ciuitatum vnam in domum reuocatis, tantaque ambitione protincietotits in ynocubiculo inclu/ a. Exqlliſitis palam precijs& licitationibus factis de- firibebatCenfores binos in fingulas ciuitates, Ti- marchidesyisfuo labore[uisg accefionibus buius nes gocy atg, operis molestiam confequebatur, vt ad ia stum fine vla follicitudine fumma pecunia referre- tür. Iam hic Timarchides quantam pecuniam fe~ terit plane adhuccognofterenonpotuistis: verun- tamen priore aione quam variè, quàm improbè V a2 prada- 2} Loan xi bis guamuis calir} i}: pi uářitiá htate atque iminnenti fui ay piii inimicos dil IN VERREM yadatus effet multorum ex teftimonijs cognonifti. 134* Sed ne miremüni qua ratione is tantum apudistū jibertm potuerit exponam yobis breuiter, quid ho- in nũ ſit:vt& iſtuus nequitiam, qui illum ſecum ha- buerit, eo praſertim numero at loco,& calamitatẽ prouimcic cognoſ- stis In nulierum corruptelu,& atque nequitia znirandũ Timarchidem ad iſlius uitiam na- , appel- 7 luxur in omni einfmòdi modi te- lacter, quamuis im. p" lenter. eundem mitá 7 9 7⁴ furandinam ipſum Verrem, tantum femper da m exiopitare Pene Ò g ſe, ingénio& co- f. onte faciebat, id quod vos Rome cognou si, erig+ js,quāfal- * Hec verd eiw erat ars, C malitia i miranda nudd acutifimè tota prouincia quid cui- citatione nulla:vt quicquid fua] & 7 jo hi gue ejjet neceje na e,C?7 okorari ji no 5 tetare.eα vtyag parte cauſſas volin ye facültates C iopias:quibis opss ej i 1 umy ; g? guadrupláiorum quicqüid erat babebat in potefi re'qibuws expediret, fpem of eretaccuſato vod cingue negoch conflari volebat, ni char:iStins omnia decreta, imperia, literas liſumè venditabat. xAc non folü litatũ, verũ etiã /e ſli 136 peritißimꝰ& alli { erat adminiſter is meminera taquè:non ſolum nummos figi iſtiex- cide- tndtA nona LIBER TV. ciderāt tollere folebat ex quibus pecuniam maxi- mam fecit, fed ctiamyoluptatumflagitiorumg, i- ſtius ipſe reliquias colligebat. Itaque in Sicilia non Athe nionem, qui nullum oppidum cepi tfe dTimaro 'em fugitiuum aninhos oppidis per triennium to eregua ſe: in Timarchidis poteftate focio- ili. Romani antiquifımorum atque amie j mliberos, matres familias, bona, for- tunssqúeomnes fuifje.Isigitur, ytdico, Timata chidesinomnes ciuitates accepto precio Cen ores dimiſit.comitia iſto Prætore Cenſorum, ne ſimulan- di quidem callſia fuerunt. Iam hoc impudentißimè. licebat enim yidelicet legibus) fingulis Cen us d y tyecentt at ftatus am Pretoris impe- rati funt. Siea FER cx X. X. gaai Ha funt::pecuniam ¿llam ob Cen Im dlederunt:hæc denariiun Juis legibus con- tuler quò tantam peci- niamẽdeinde quamöb em Cenſores ad ſtatuam ti. bı conferebant p oro aliquis Cenforuin est colle- gi ums LENUS al iquor l hominam? namau t public ci⸗ honti= uit Ates istos honores habentiaut gene rati ness Vt Arí e oree Vi mercatores, v e sapei D nam is dicere. teeos magiftratus ho- non Reip- hac autem cum tut ſutebere, qu iſquain dubitabit, quin tu iſtam apud populos preninta iſtius inuidiam atque ofenfionemnon ambitionis neque beneficio- V3 rum IN VERREM yum colocandorum ſel fecunia conciliandæ cauſſa 338 fufceperis?” Itaque Cenfores fecerunt idem, quod innoftra Rep folenti, quiper largitionem ma- giftratus adepti funt:dederunt operam, vtitapo» teftatemgererent» vt illamlacunam rei fami- liaris explerent. Sic cenfus habitus eftte Pre- tore, vt eo cenſu nullius ciuitatis Refp. pofetad- miniſtrarinam locupletiſumi cuiuſque cenſis extenuarant, tenuiſimi auxerant. Itaque in tri- butis imperandis tantum oneris plebi imponeba- tur vt etiam ſi hominestaſ(erent, ros ipſa illum cen. ſumrepidArcttidfioll iutellig: Facillimè re ipfa poteſt. nain L. Metellus; qui,posteaquam egoinguis rendi cauſſa in Siciliam ven, repentè Letily adz uentuiſtius non mado amicus, verum etiamio-: gnatus faki:i quod videbat iftius cenfum fiaz renullo modo poffe, cum cenfum obferuariiufits qui viro fortiſimo atque iunocentiſimo Sea., Be- duceo Pretore habitus efet. erant enim tum Cens fores legibus fad deleđi ù fuis ciuitatibus: quiz bus fi quidu ommiſilſont> pæne legibus erant csn- J39 finuta Fe autem Protore, qui Cenſor, aut legem metuerit, qua non tenebatur, guoniam crea- tuslege non erat? aut animadnerfionem tuam, cum id quod abote emerat, vendiliſſetꝰ Teneat iam ſanè incos teſt es Metellus:cogat alios lauda- re, ſicut in multis conat us eſt:modo hac faciat, qua fecit. Cuis enimn vnquam tauta à quoquam contu- melia, ſuu tanta ignominia affectus efi? Quinto quog anna Sicilia tota cenſetur.erat cenſa Frætore Pedy- placen qutt ne ablentari moet yet Í animo doli que dereth MNNG i quamegom LIBER IV. Peduceo. quintus annus cumte Pretore incidifet.> cenfa denuo eft poftero anno L. Metellus mentio” nem tui cénfus fieri vetat: Cenfores dicit de inte- gro fibi creari placere:interes Peduceanum cenfum obfenrari iubet.hoc fi tuus inimicus tibi fecifet tæ- metfi animo aquo prouincia tuliffet, inimici iudicii graue videretur fecit amicus recens C cognatus voluntarius aliter enim, ſi prouinciam retinere ſi faluus ipſe inprolincia vellet eſſe facere nonporuit, *Expeĝas etiam quid hi iudicent?fi Stibimagiftrat abrogalfet, minore ignominiate aſteciſſet, quam cũ ea, quæ in magifiratu gefi ſti, ſuſtulit atq; irrita iu/- fit efe. Neg in bacre folafuit eiufinodi: fedante- quam egoin Sicilia veni;in maximis rebus ac pluri- mis nam&@ Heraclio Syracufanotuas illos palge Fritas Vonareftituere iuf RPE N E pre Drepat gitano A. Clàti dium: Ġ Cr nifi maturè Letilius in Siciliam minus X X" fiëbus Metellus totamtriennij Præturam reſcidiſ- ſet. Et quoniam de ea pecunia igi am tibi ad fatua Cenfores contulerunt dixi:non mihi prætermitten- dum videt ur ne illud quidem genus pecunie conci- liata, quam tu Aciuitatibus Ratuarum nomine coæ- biſti.vides enim cims pecunia j fummam efe- 2il demad HS.CXX milia. tantum conficitur ex js ac lite pnawn te hoc cõcedit, f ji etimon sec porefkaliser dicere. quare cuiufmodi putamus effe illa, n quenegat cum hec tamimprol funty qus fatetur zonid enim vis conſtitui? onfumpta> z efle omnenm iſtam pecuniã in ſi atuuẽfa ita eſſe: tamen 4 bos 149 143 IN VERREM hoc ferendum nullo modo eſt, tant am ab ſocijt pe- cuniam aulferri, vt omnibus in angiportis pradonis inprobiſim ſt atus ponantur, qlia vix tutoò tranſire poſſe videamur. Verumvbhitandem, autin quibus ftatuis ifta tantapecuniaconfumpta est?ch umetur, inquies fcilicet expeđemus legitimum illud quim- quennium;fihoc interuallo non confumpjerit; tum denig, nomen cins de reetundis pecunts ſatularum 142 nomine deferremus.* Reus est maximis plurimig criminibusin iudiciumyocatús:HS. CX X. milia ere captå Videmus. fi condemnatus ta id ages;vt ista pecuniam qu:nguen- ex hoc vno ge! ri non opin m mo confumatur it pi tam amesyjustte e: pof quinqupanium: fi neg, ahuc conj fpicuum non confumpium irizlicet tai inuentam e rre: ijti HS. GX lia vno genere cot í é yobis hos erit coimprobajum, qua itus eris guu enit tainn fin av c tottantig criminibus e lapſum, ätHATKN NOMINE ACCEH pta ifta pecuni Hef e ceperit: C? ckiert hac nomine pocumtas capere poſunt: vt iã vi jal Lg ＋ non a pecunhινe apendis Homines avsi errere, ſed en peçumari captendarum(Jorohauo- i genera quadăj rimus honeftanonuna turpifimis rebus tnponere. 143* Etenimj CY i verbi gratia, Cent uripinum popojtij pecuniam abjțul iffet: nonopimor effei dubiuin, guin ! eum, fitum id planum fieret, condemnati necejje ef- | fet: Quid cundem populum. HS. CCCmillig popofejeteaqúe coegit atg abfiulit? num idçir- co aminy VWNIRKNE LIBER IV, go abſoluetur, quod adſcriptum est, eam pecuniam nh fortè id orem act ipi- datain ſtatarum nominetnon opinor.i agilt n07 y af S z endif e videamur. 2 f i i i ectant 5 fi gi 1 tiy met COUS t} Ert mu LaCeETe HE} mo~ dü t e de l certes, þinuiti ex 10i gpo“Acade aner rendant- cunta, í initates folita înt Nat ua fent optima cõditione lacsre?ai scere, qut Tatui f aiti ralera- merate os sta ı quibus tibiiste honos hal:audiofinTim E cu Guaj rete cumin fid enenre,g Jü acmoni- fi j2 m haberi etemm t eam potißi- Sl honos: pá- ſemulatio.& fi- {1 erum non oderat ot nominibus à Syracuſanis ta- n foro ſtatuerent, abſtuliſti: vt in Ferröt in eas ſtatuas, un imperaſti:vt ijdẽ darent ho- ne, dederunt:vt ijdem pro par- tein commune Sicilia conferrent, etiamid contu- K5 lerunt. pecuniam c 4a t4; ITN VERREM lerunt.yna ciuitas cumtot nominibus pecumam cha tulerit idemgúe hoc ciuitates cater a fecerint, non res ipfavos admonet, vt putetis modum aliquem huic cupiditati conftiruioportere? Quo d fi hoc yo- ti lūtate fua nulla ciuitas fecit:fi om rio, me- tu, vi, malo adducta tibi pecuniam statuarum na- es ni emdi- atuerit acci- ruat eripere, ioitur in ha rentie T e atuar nom- vimi toactam eße demone num ciuitatum in pofita s ferè omnia ex tuis tniutis derunt, yt statuas neoni cia decefi fet, pollicerentur, toties apud maios s hat me- nius atque | enim tami ulandiè ihr min- znine contuleru bium effe pote rity 7 nifi Tot Pretor res noftros moria: tame 3147 principium tua nouum, non i nam cater ii fü lantur. Rogant vt noſtyi ma mica venia; Ne in cellam quo 4 impër eratur, propter tuos ternos de ter fed Hiero. Auldio. adi LIBER IV. & tua natum eſt iniuria. Cætera non colligam. cũt omnia Sic ulotum poſtulata eiuſinodi, vt crimina collecta in vnum te reum effe videantur. que tamen on nia nouas iniuri as habent, ſed poſtulationum formulas vſit at s. Hoc poſt ulatum de ſt atuis ridi-4g culũ eſſe ur ei qui rem ſententiamq; non per- hil iat. poſtulant enim non vt ne cogantur ſtatuers. quid igitur? vrip[is ne liceat.quid est boc? petis è me quodin tua potestate est vt id tibi facere ne li- nequis teinuttum polliceri, aut facerecogat rgo inquit negabunt enim ome;} i nes|e coegife fime jaluum efe vis, mibi impos ne iſtam yn yt omnino mihi non liceat polliceri. Ex tuaPraeturaprimum nataes hacpostulatio. qua cumvytuntur, hoc fignificant atque adeo apet- tè oſtenduut, ſeſe ad ſtatuas pecuniam mett aç malo coactos, inuitißimos contuliſſe.Quid ſi hoc nã 48 dicant tibi non neceffe fit ipfi id confiteri?} Yide & perſpice qua defenſione ſis vſurus: iam intelli- ges hoc tibi de ſtai uis conſitendum eße mibi enim renunciatur, ita conſtuuià tui patronis homini- bus inge nioſs cauſſamtuam, C ita eos abo te in- ſtitui,& doceri: vt quiſque eæ pronuincia Sicilia grauior homo atque honeftior teftimonium vehe- mentius diuerit, ficuti Siculi multi primari vi- ri multa dixerut,te ſtatim hoc iſtis tuiss defenſo- ribus dicere, inunicus ett, propterea quod ara- tor eſt. itaque vno genere opinor circunſcribere babetisin animo genus hoc aratorum, quod eos infenſo animo atque inimico veniffe dicatu, quia fue- pete ckal opet 150 i51 VERREM vehementior. Ergo aratores Y, nemo corum estquin fuerit in decumis ifte nimici omnes aduerfa peripe tecppiat.omninò praclarète habes-cum gordo atquteid genus hominum, q d optimum atque honeftiRimum eft:à quo vno& fumma Reip. C& illa prouincia maximè continetur. tibi eſt inimiciſſimum.“ Periim esto, alio loco de araio- rum animo,& iniurijs videro: nunc quod mibi abste datur id accipio, eos tibi effi nempe ita dicis propter decumas., coi quero iure an iniuriafint inimici» Q do.. non «ıd ergo ille qua Populi int, prop- coygilane oris cauf, 1s teftibus: ſibi ſtatuæ equeſtresinauratæ voli Romani oculos animoso, maxime ofj ter ade myu lcan Nam fi Ad ſa dedenunt, inimict non ſunt. er tim enim honori tuo nun⸗ tah⁰αL,tĩietentu t k d lunt ſin autem metu coacti t,(onftteare dtuderuινẽj necefle efl tein prouincia pecuniam statuarum no- yimac metum coegi fe.~ytrum tibi coma- ! 1} ay r sap benier bocian crimen i nt mibi tuillud cöcedas quod mine] dume de Matilis reli elige: Equ O ii a p AR num eſt, aratorestibiad ſtatuam «te[ua conti deris:non emm poteris aratores tibi iratos efeat- que inimicos dicere.Ocaufam fingularem, O des fenſionem miſeram ac perditam, nolle hos accipe- ve reum ab accuſatore,& eum reum, qui Praturin Siciliaſuerit, aratores ciſtatuam fua voluntate ſtatuiſ⸗ LIBER IV. fiatuif p aratořes de eo bene é: awat, amicos efefaluum eſe cupere. metuit, 1 e hot vos xii- metis i*VtAY eor guod daturycertèit avyobisiudii 44 dem, et: eos quiifliimimiafin ifunt, Vtipfe exiffimari vult, adi itis honores cumam non yoli tate[uacontulifje.atque w boctamen facili- aratorumte ſtimont 52 poue monimenta pe: ment ugi 0 my:! quas produx ro guiin sS e nt fiue citem Rom. yeli fiue Siculum rogato:& eum LAAN inimi- bitur, qui fe fpoli atum ate dicet, e in tuam Satuan con pras ne- afimus ecqtii 21 derivi atque imperio a lduétus s non officio ac vo. luntate?& i egs pecunie, lu lices ſuæ permag- na est impudentifimneg, co acta abinuitis, non ha- Dira TA neg, habere potui, quantum ab ara- toribus ii Ela jegoriatotibis gui åp i S Syracufisy s Panormi, 1m t gauonta i ertem 7 EAS turamin SIA A fatuf facere no nD j n CINES TA- ionen IN VERREM tionem duxerit. itaque eum non ſolum patronum istius infule, fedetiam Sotera infcriptumyvidi Syra” cufis-Hoc quantum eflfita magnum, vt Latino yn yerbo exprim non pofit. Ises nimirüm Soter; qui falutem dedit. huius nomine etiam dies fefli agitantur„ptichra illa Verrea:„ lea, fed pro Maïsgileis, que illiiftius iuju fustule- runt:huik fornit in foro Syracufis a quo nudu Plius ftat:ipfe autem exeguo nudatam abfe pri- Ainciam proſpir it:huius ſtatuæ omnilus locis ere- ctæ ſunt. qua hoc demonſtrare videntur propemo- dum non miniis multas tatuas iſtum poſiiſſe Syra- cufisquam abúlife. huic etiam Roma videmu t55 inbafiftatuarum maximis literis incifum; com- muni Sicilia datas.* Quamobrem, qui hoc probati pote ſt cuiquam, tantos honores habitos eſſe abinui⸗ tis. Hic tibi etiã multò magis, quã anteè iu aratoribus videndum cr confiderandum est, quid veli: maona res eſt.vtrum tibi Siculos publicè priuatim- qúe amicos, án inimicos exiftimars vi? fi inimicos) quid te futurum eſtꝰquo confugiés?vbi nitere? md- do aratorum boneflifimoram hominum,& locu- pletißimorum maximum numerum abs te abalie- naſti. nunc de Siculis ciuitatibus quid agés? dices tibi Siculos eſſe amicosdqui poterisꝰ qui, quod nul- lo in homine antea fecerunt, vt in eum publice ieſtimonium dicerent:cum præſertim eæ eaprouin- cia condemnati fint complures, qui ibi Prætores fuerunt duo foliabfoluti: huc conueniunt cum li. teris, veniunt cum mandatis,; vemunt cum teſti⸗ mg LIBER IV. mumia, pmonyspublici: fite publicè daudarent; tamen i jà more potiis TER P merito tio facere vidè> e è conquerantur e iniuyias, vt mtil- ; quam de tuis eſt igitur tibi ne156 lor inimic os efe: qui q quidem& in te f jonne hoc ant tantas i to maluei moribus nö ceffarió 4 gauifims hanc catſſan obſecrarũt:qui⸗ tuor Onas fuo imore decedere XCO In) f tendum oflu lata Conſulibus eiliderũt,& me vt ſaluticq; ſuæ defenſionein ſuſciperem, 'yetore pr ohiberentu Y; aqua- mpi edirẽtur, omnit minas A tth omia pericnlapra falute fua lenia d uxerũt: qut přiore at tione ita teftimonia grauiter vehemẽterq; dixerit, vt AftemonemCentuyipinum Legatum; & publice teſtem, Q Hortenſius accilſatorem, non teftem effe diceret. Etenim cum propter vir- tutem& fidem cüm Androne hominine honé- Kißimo& tum etiam propter? eloquens uis ciuibus eloues; vt pofè yyarias iniurias quam apèrtifia erunt Hal lefi- Fraea tenſes, tiram Legatis fet multas iS mè Vobis pl ni, Catinenſ. AOßrinenſes, mM,nhömeraré oin- ? a A DE nOn eft? ulti,& quam multa TN priore aione dixerunt. nunc& illi& reliqui di. cent.” Omnes denig, liocinbac cauffa intelligët, hor 157 y S añimo efe Siculos, vt t fi inis Stam animaduerfum non ſit, ſibirelinguend as domos ac ſedes ſuas,& alia dr edindiih..„atque adeo fugiendum m w efe arbitrentur- Hoshomines tu perfuadébis ad ay honos l 159 N VERREM honores ata, amplit tudinem titam becunias maxi- te[ua contuliffe?credo quite in tuscia emeßenollent y nommi ata tap fat fe cupiebant, Res 1 du n emm mihi nergatë voluntatis ar- vtrumſtatuas voluerint gtibiſtatuere, an cc aclifint.“de quo homine auditum e$ Fonjuam, quod tibi acci idit? vt vius in hyouincia Eattin h. is publicis pofita, partime iam in ali- bus ſacru, per vim per vnitte//(am multitudinem deyrers ntur?tothominesin Afianocentes y torin ca,tot in Hfpþan:a,;Gi illia Sardinia, totini ini i udi- mas volunta g un uitate inc mé at nomini declarauit, vt cupie n fiis Hltatihil nimumtenuiter Sticu gumenta colligere vii Afi verlta fuerunt:eci"o homi n? Nouum eft, idices; im Sicul in ommbus Greiismonstrij Gmile.non crederem boc de ftatuis mifi iacentes, re fasg yu fem: pro- pierea quòd apud omnes Garós fi c más esky ytho- n hominibushabitä in mommênti huiufmodi, e deortiin conjecrari Ar bitrentur. nonnullarel 14 cum Ri; illud propè folij ſuperius cum Mithridate Rege gefjerint, ot g; eim cos rimit á eius impes tum ea„litto- pizs,ace ribus clafıbusa, Juis exceperint, cum Regis imi- iici prarer rateros offent fatuameius, que trat apudipfosinceleberruno Y rbisioco y netum quis vrbis pericillis attigerunt. forfitan yi% } hominem cupe- po aar am rnay ſt niulai umq; ſerate. demin ip conuenire Viaer yenteuertere, Cits ejjigien udeoscum ejem, O Teligio- nem ; ta Jedtamen yidlebam, a LIBER IV us tradi- tare:cuni Hatua fe eius habuife yai nem, quo pofita effetzcum homine ve» reret bellum ato; hoftis efet. Videtis igi- nemeſſe quandam in his rebusa maiorib ta n& b j liia UUtNE reliotonema, Grecorum 3 que j endere. enta hostium in bello ipfo foleat d Popüli Rom. ftatúis M Ee e a A Oa ER nonjuyje Taurominitant, quoru est ciuνi 1go me Ah meá quiretij’ lerata, homi qui IMAA trorum Mapi mremotißimi con- Niſtius euer- ſueuerant eſſe praſi, hitam Jua unt: quoa ia g Homms& reit runt tamen istius id egode SYTACU- j nA er arta ol 1e, CF CONULNTUS ti- z P asisite quanta illuc multi- 1 le dicebatu > ante iplum - G quòèd nif yeſtigium ſtatuarum i- go 161 Cg eſſet relictũ.* Ata ruid horum non medo č INVEAREU yerum omnino aduentu meo factum efe videatur:| omnia ista antè facta funt non modo quàm ego Si- ciliam, verumetiam quàm ifte Italiám attigit duns ego insicilia ſum, nulla ſtatua deiecta eſt. poſteaquã illinc diſceßi, quæ ſunt geſta, cagnoſcite. Centurii- norum ſenatus decreuit populæſq iußitvt qus ſta.- uu& C. Verris ipſius& patris,&- filä chent eas Quee Sores demoliendas locarent: dum4, ea demolitió fieret, Senatores XXX.non minus adeſſent. Videte grauitatemciuitatis© dignitatem.neg, ea ihit be fua ftatuas eße voluerunt guss inutis per vim ate que imperium dediffent:neg, eins hominis, in quem ipfi cum grauifımo teftimonio, quod nunquam an. tea Romam mandata Legatofg, mififent& idgna. nius efje putanerunt fi publico confilio,quain fiper yim multitudinis fatum videretur*Cum hoc coh- filio statuas Centuripini publicè ſuſtuliſſent, aulit Metellus, grauiter fert: euocat ad ſe Centuripinum magiſtratum,& decem primos: niſi reſtituiſſentſta- tuas, vehementer ijs minantur. illi ad Senatũ renũ- ciant: Tatua quaiſtius cauſſa nibil prodeſſent ſepo. nuntur. Decreta Centuripinorum, quadesta- tui erant facta, non tolluntur. Hic ego aluud alſ concedo: Metello homini ſapienti prorſus non poſ- ſum ignoſcere, ſi quid tultè facite Quid? ille hoé putabat Verri criminofumfore y fieis flatuaef- fent deicta?quod fepe vento, aut aliquo caſu ſie. vi ſolet. non erat in hoc neque crimen vllum, neg reprehenfio.ex quo igirur crimen atý, accuſatio naſciturlex hominum iudicis& voluntate, Ego, f Me- | pufemiacentesof ; plu fatui! ifo, bee ducerea sacerimdi n anini infi pe Hectemik fuiet ieliwgutt panfu é ant pracideriteademo tinjmaxi iomtam grake moenaks} bor tamaddi, tan iniguo iure fi ijinein fiis qaid wti y sitisreh qutbus re Netatnapertacay iti najinih iy LIBER iV:; Mmmigas Metellus ftatuás reponere Centuripinos pon coea gifet,bac dicerem."videte, Iudices, quant um G< quam acerbum dolorem ſociorum atque amito- 163 vum animis inuſſerint iſtius iniuria:cum Centuri- dinorum amicißima& ſidelißima cittitas, quæ tan- m Pelrus TEG fi fa ti oficýs cum Populo Rom.coniundtaes, vt non an iri ſolum Remp. noſtram, ſed etiam in quouis homme priuato nomen ipſum Romanorum femper dile- valeira Mii a? xerit:eä publico confilio at, autoritate iudicarit, i mi.Verri ftatuás effe in vrbe ſua non oportere. reci- i jä y=; á it pai tarem decreta Centuripinorum, laudarem illam ci- „naitatem, id quod verißimè poßẽ:commemorarẽ decẽ ainim iA ciuium Centuripinortum fortißimorum, f- ; S! fociorum:eosonmes Fatuife mo- f nanimentum iſt ius in ſua ciuit ate nullum eſſe oporte- ree. Hæc tum dicerem ſi ſtatuas Metellus noun vepo- fuiſſet. xvelim qucrere nunc ex ipſo Metello, quid- 264 nam ſua vi,& autoritate mihi ex hac oratione >? praciderit. eadem opinor omnia conuenire: neq; e- mhala mm ſi maximẽ fatus deiectæ cſſent, eas ego vobis ARpA polſem iac enter oſtendere: hoc vno vterer, ciuita- umanmi temrtam gravem Satuasiüdicaffe C. Vertis de- bse. Hsi moliendas, hoc mihi Metellus non eripuit: hoc oly mh ktiam addidit, vt quererer, ſi mihi videretur, hijai WE taminiguoiure fochs atque amicis imperari, VE. fimm jali snein fuis quidem benejichs libero iudicio vti li- saih iM reret: vt vos ragarem vt conieckuram facereti, pumai!-gualeminijsrebusin meL. Metellum fuiffe puta- romat yetis, in quibus rebus obeffe mihi poet; cum in hae re tam aperta cupiditate fuerit, in qua nihil ob- 2 fuit: adia G TUUK IN VERREM fuit.Sed ego Metello non irafcor, neg, ei fuam pur- Mai gationem eripio,qua ille apud omnes vtitur y vt ni- | 165) I malitiosè,neg, c onſulto feciſſe videatur. Aãi- itur eſt ita perſpicuum, vt negare non poſens, nullam tibi ſtatuam voluntate cuiſquam datam: nullam pecuniam ftatuarim nomine nifi vi expi efa C iode am.quo quidem in crimine non illud folum_intel- ligi volo,te ad fiatuas HS.CXX.milliá coëgife: fed mmulid ctiam illud magis, quod fimul demonſtra- tum efiguantumodium in te aratorum, quantum omnium Sculorumfhit,& fuerit. in quo qua vestra fio futura fit,conitékur aaflequi non queox0- nt Siculi, togätorum enim cauffa multa feii higüidem açerrim imimiiifimig, funt. Inim- babeocives Rom. quod[ociorum commoda ac iia defendi at Joch in hofliumnumeto fe_abste| p AatuL iket f babtos guiertintut: Aråtores inimici funt propter| cumiass Quid? quiagros immunes’ liberosque ii Qu 9/ i araiiy cur oderint? cur Haleſinis tur Centuri- cur Segèftan?cur Halicyenjes?quod genus ho. inum, quem numerum, quem ordinei proferre oßu quite non oderit? fiue ciuium Rom. fiue Sicu- lorumèyt etiam ficauĝkam cut te oderint non pofim dicerestáimenilud dicendum putem: quem omnes _ snortales gdetint eúm quog, Vobis odio efje oporte- 167 re.xAn hoc dicere audebis:, vttum dete aratores, lenique Siculi vniuerſi bene exiſtiment, 7| id non pertinere?neque tu hoc dicere ande- U ue fi cupies,licebit.eripiunt tibi iftam ora- | onem contemnendoruin Siculorum atge aratos | tum LIBBR IV. yum Statud ille equefires,quas tu paulò antè, quàm ad vrbem venires poni infertbig iufifii, VE om- nium Iniinicorumn animos ai cufator umg b tar dares. Nuis enim tibi moleſtus eßet,; aut quis a sppekare auderet cum videret ftatuasab ne eootiatoribus, ab aratoribus à communi Sicilia ẹ Quod eft abul illa prouincia genus humanumėnullumn. ergo ab vni- uerfaprouinciageneratimque à ſingulis etus parti- busnon folum diligitur, fed etiam ornatur. Qais hunc attingere audeat? Potes igitur dicere nihil SL tibi obeſſe oportere aratorum, negectatorum, lorumq; A enia 3 cumeorum nom inia businftatuarum infcriptio e pofitis omnem yabas iniuriamatque infamiam tuam i prHpguee re poffe? è anquorum autoritate tu'j at as cohone- ate acti- Slare tuas conatuses, eorumepo dign fotioyem uean comprobare nonpotero! viſi fortè, quod apud publicanos gratio/ ti, in eare fpes olatur. quegratiane quid tibi [ entia perfec EEs DE fapieniia curasti. Et- iter cognofiite. In lam L. Car- fe quod penitus in i cum Prætorem 5 abeovn guan t familiaritatem Cô- flerudinemg, in vendendi iſtius decretis,& iudi- (ij oſtranſigenduq; negotijs, vt propè alter Timar- X 3 chi- viptura Sic 168 A O IN VERREM j 170 çhides numeraretur.*hocerat etiam capitalior, í quod idem pecuniamijs qui ab ifto aliquid merca- bantur fænoridabat.ea autem fæneratioerat hu- IM iufmod:,ludices,vt etiamhic questus huic cederet, Namquas pecunias tjs ferebat expenfas quibus cum contrahebar:aut[criba istius aut Timarchidi, aut etiam ipfi ifti referebat acceptas. idem praterea pecunias istim extraordinarias grandes fuo nomie 7t pefenetabatür.* Hic primo Carpinatiw antequam in iſtiustantã familiaritatem porueniſſet, aliguo- ties ad ſocios literas de iſtius iniurijs miferat: Cae nuleius verò, qui in portu Syracuſis operas dabat, furta quo, istius permulta nominatim ad focios perfetipferatea, quea fine portorio Syraçufis erant exportata, portum autem C fcripturas eadem fo- cietas habebat. Ita factum eſt, vt effent permulta, qulæ eæ ſocietatisliters dicerè in iſtum ac proferre 172 pofemus. Verum accidit, vt Carpinatius, qui iam cum ifto fumma cõfuetuding preterea reac rations ii cõinius efet crebras poftea literas ad focios deite Siu[ummi oficis in rë cämunem benefici lq, mit- i teres. Etenim ſtum iſte oinnia, quæcunqus Carpi- patins poftulabat, facere ac decernere folebat: tam ille etiam plura firibebat ad fociosivt fi poffet, qua antea fcripferat,eaplang extingderet. Ad extre- mum verd cum ifte iam dëBdebaz, eiufmodilite | teras ad eos miſit, vthuic frequentes oblliam pro- i dirent gratiasg agerent: fađuros efe, ſi quid ime | peraſſet, ſtudiosè pollicerentur. Itaq; ſocij fecerũt, vetere inſtituto publicanorum:non quod iſtum vls apay IEN liga g | | pm diguna | ſllar ſ. men Gyurit y( jilted mife pfa libenter fe pe andafa: pummagijn ai bantt, g r un ſuolm yalere pafen 104 qa Decumnawos to qrg deerant, Yi Yara laderen, pans T lartuſ Dent pornoa ehe! pjanu rwm N ramiudiciocond gi fwi ii cosiudicare o) quosvidelicety buws,yt eos adi mostri generi bilafimo proms prim endas demel qiafuerant, mosac locupl Aini ouor am| n Ai LIBER IV. ponore dignum arbitrarëtur fed quod[ua interefe putabant fe memores gratofq; exiftimari. gratias iiegerunt, Carpinatinm fepe ad fe de eius ofi- cüs liseras mifife dixerunt.” Ife cum reſpondißet, 173 ea fe libenter tecife, operas, Carpinatj magno- pere laudaffet:dat amico ſuo cuidam negotium, qui tum magiſter erat eius ſocietatit, vt diligenter ca- neret, atq; profpiceret;ne quid efet in liter i focios rum, quod contra fuumcaput atq; existimationem valerepoffet.Itaq;ille multitudine fociorum remo- ta, Decumanos conuocat, rem defert, ſt atuunt illi atq; lecernunt, vt h literæ, quibus ewiſtimatio C. Ferris laderetur, remouerentur: operaq; daretur, ne ea res C. Verri ſraudi eſſe foſſet. x Si oſtendo boc 174 decreuiſſe Decumanos: fiplanum facio boc decre- to remot as eſſe literas: quid expectatis amplius? poſſum ne rem magis iudicatam afferre? magis Yea umcondemnatuminiudicium adducere? atqut- rum iudicio condemnatumꝰnempe eorum, quos ſi, qui feueriora iudicia deſiderant, arbitrentur reos iudicare oportere, publicanorum iudicio: populus iudices poftit: dequi- quosvidelicet nunc bus vt eos Iudices habeamus legem ab homine non nostrigeneri non ex Equefiri Ioco profecto, ſed no- bilißimo promulg at as videmus. Decumani, hoc eſt 175 principes,&- quaſi ſenatores publicauorum, remo- nendas de medio literas cenſuerunt. babes ex his qui affuerunt, quosproducam homines honestifi- ynos ac locupletiimos iftos principes Equeſtris or- dinis quorum fplendore vel maximè iſtius, qui le- S 4 IN VERREM gem promulgauit, oratio& cauffa nitatur. veni? ent in medium, dicent quid ſtatuerint: profectd ſi yedte homines noui, nã mentientur:literas enim cõ- munes de medio remouere potuerunt: fidem fuam & religionemremouere non pef Ergo Equi- tes Romanite|uoiudicio condemnari voluerunt, Vosnunc vtrum illorum iudicium an voluntatem 176 ſequi maliti, conſilerate. At vide, quid te amicg- run tuorum ſtudium, quid tuum conſilium, quid ſo- ciorim voluntas adliuuet. dicam paulꝰ aimplius, ne- que enim iam vereor, ne qulis boc me magi accuſa- toriè quam liberè dixiſſe arbitretur.&i iflas lit nondecreto Decumanorum 17 crimen huiufmodi nifi fe diceigclamabo literas remo creto fociorúm erepta mihi effe iſtius indicia ac mo- nimenta furtorum, Aut hoc cont endat nungua efe fa ctum Ro esth negas dejiedo:equae~ oponitur. produ- mntempore:quo- runt, nunc quoq, obligentür non fo- nis periculo, fed o, eſſe factum:non pote- P t 11ftis fuifje literis quod d non dices: fed ne illud ui tantum,„quarum ego tican c yestro confilio C gratie fi im pau ariei„ nihi fumma facultas ad accufandum daretur, rá pores 15 gam tamen„eminere me sex mec canlamnoh àme pra- ne delatam audire oportere: me Si- mü fique cognouit in Sicilia qta renter e) pofuero: Po R. finulliu am pertimue 70:1 vob h faculata one ſtè iudlicandi, ſide,& diligentia hi in eo, y ne minimum quidem de eo juod mi ibi femp perproj volitum fuit de" 257 nihil eft quad inetuas ne quid ia uod latere babes. multaenim quæ ſcio a absteej f ib 1 ecommiſſa, quod aut nimiũt turpia, gui parum credibilia sane pratermittam, tantum X5 agam lanum fts 178 ad credendum. Quod 173 IN VERREM agam de hoc toto nomine ſocietatis, vt verum fois ve pofstis queram, decretumne fit.cumid innence vo, quæram remotane ſint literæ. cũ id quoq conſta. bit, vos iam me tacito intelligetis, ſi ili, qui hoc i- Sim cauſſa decræuerunt, Equites Ro. nunc idem in eum Iudices eſſent, iſtum ſine dubio condemnarent, de quo literas cas, quaæ iſtius furta indicarent,& ad ſe miſas,& ſuo decroto remotas ſcirent eſe. Qlem igit ur ab ijs Equitibus Ro. qui iſtius caufacu- piunt omnia, qui abeo benignißimè tractatiſut, condemnari neceſſb eſſot:in à vobis, Iudices, nulla m aut ratione abſolui poteſi.* Ac ne fortè ea, quæ re- &i motade medio, atque erepta vobis ſunt, omnia i- 282 ta condita fuiffe atque ita abditè latuiſſe videan tur,vt bac diligentia, quam ego àme expelar maximè puto mhil horum inuestigari, nihit afequi potuerit quaconfilio aliquo, aut ratione mueniri potuerunt, inuenta funt, ludices:manifeſtis inte- bus hominem iam teneri videbitis. Nam quol in publicanoruin caufis vel plurynuin etatis mes Ver- for vehementergúe ilum ordinem obferua, fatis cominodè mibividcor corum conſuetudinem yſu, trađaniloa cognouife.= ttaġ, vt hoc comperiyemo- tas effe literas Jocietatis habui rationem annorum, per quos iſte in Siciliafuiſſet:deinde quæſiui, quod erat inuentu facillimum, qui per eoſdem annos ma- giſtri iſtius ſocietatis fuiſſent. apud quos ta- Vulæ fuiſſent.ſciebam enim hanc magiſtrorum, qui tabulas haberent, conſuetudinem eſſe: vt cum tabulas nouo magiſtro taderent, exempla lne- pagftrum foc 1, m A eleu pofeyai i l | | LIBER IV. literarum ipfi b habere nonnollent.` Itaque ad Ł, Vibium Equitem Ro.virum PAAT quem re- perie! am magiSyum fuiffe eoipf a anno, lgui nubi maæximè quærendus erat primum veni. ſans humi- ni præter opinionem uinprouiſo inci i; ſcrutatus ſumg qua potui,& quæſiui omnia: inu eni duos folos libellos ab.Canúleio miffos focġs s cuſis, in quibus erat ratioſeripta menſium rium, xerum exportatarum iſtius nomine ſine porto- vio.itaq; obſignatill atim. erãt em eo genere, quod i8; ego ma xime genusex[osigrum literis reperire cu- pie bam. verum tantum inuen EER, quad apud yos quafi exempli cauffa proferre pofem:fed tamen quidquid erit in his lı rbellis, quar stulumcungúe yi- debit sur ef le hoc quidem certè m anif ftum erit: de gateriß ex hoc comecturam facere debebitis. Reci- ta mihi quaſo hunc primunm libellum: deinde illum alterum lials tiin anule üj. lam verò non quero vn- de CCCC.amphoras mellis habueris, vnde tantam Me! irenfem veftem, vad ide quinquaginta tricliniorū lectos, ynde tot candelalbra:non, nquam, iam quæ- yo vnde bec habueris Jedier ibi tantum opus fue- rini d quaro: itio de melle.ſed tautuinnè Meliten- ſiumẽ quaſi etiam amicorum væoνe: tantum lecko- rumꝰ quaſi î etiam omnium istorum villas ornaturus eſſes. x Cum hæc paucorum men nſium ratio in his li- bellis ſit facite vt vobi triennij totius veniat in mã- tem, Sic contendo:eæ his paruit libellis apud vnum magiſtrum ſocietatin repertis, vosiam conieckura afequi poffe cuinfmgdipradoiste inilla prouincia fusrit, In VERRE fuerit, quam un litas cupiditates; l i gquaminfin tøs habuerit: quantam: p i folumnumeratam, verum-etiam in buiuftemo- Í di rebus voſit am c un qua vobis alioloco pla- roc attendite.” his expira 185 nius ex une 0) i tationibus, qus vecitatæ ſunt, ribit HS. LX. ſocios| perd: Re exvicefimaportorý Syracufis, pauculis ontempti libelliin- ont HS. duodecies,ex ate nunc, cum q í paritinmios piet exportatum puteti? ybao? d Panormo? a quidex fe fibilg- bi animo fem- - ahlie igitu menfibus Yt hi puſilli cœ 7} f y dicant, furta Pratoris gud E yano oppido illa fit he:n habeat:guid exceteris lo guid Agrig quid LHermu:qgi cateriso ê cum m per foluto live delegerat nanda aut otii etuium artbitraba uoi amertinos o t jer- deportaret. His inuentis libellis, soti,& diligentims Juntreconditi:nos tamet igant bot 16 nos finecupiditate agere,bis ipfis libellis contenti: 186 fumus.” Nunc ad fociorum tabulas accepti Gexpë- fiq uasremeuere honestè nullo modo potuerunt, é all amicum tuum Carpinatium reuertemur, Inji uſis à Carpinatio confectas tabulas jua fignficabant multis nominibus eos ni i bomines verfuram Carpinatiofecife; qui pecu- f! niam Verridediſſent. Erit vobis luce clarius, Iudi- ces, cum eosipſos froduxero, qui dederunt. in- telli- i mnes inte ciebamus Sy focietatis, iq Y CIBER TV. oy geris ônimilatempora, peri a Ki cum m effent rodemerün: li, quafi quedam vulnera im fufpi cione ofen, ad h animumque 4C.Verrutió, E ai norn iofatábularum serere in WETA Et. harere he n0, je exi ipinntur tabùla ef 7 ståta effe quidintal fero,me fal mapnamya F erru ratione Verris„neque post Tecnan í }; Voto, tavu concur fus zota cun ij fto l jè expectabant omne ss continereturxrema Merell um des upon:: ere ex Kahin rni Verrutium neg ante aduentum C- uicquam cum Car- pinatio rationis hal uilſe. poſtulo, unhi 1 a aiai a T: E A IN VERRËM qul ſit iſte Verrutius: mercator, an arator, an pecua:- vius:in Sicilia ſit, an deceſſerit. clamare amnes ex conuentu, neininem vnquam eæx Sicilia fuiſſe Verru- tium. ego inſtare, yt mibireſponderet, vbi eſſetiquu eſſet: vnde eſſet:cur ſeruus ſocietatus, qui tabulaſ cõ. fecerit, femper in Verruti nomine certo ex loco më- 89 dofus efet.* Atá, hac poftulabam;non quo illum cogi putarem oportere, vt ea mihi reſponder et innituiſed vt omnibus iſtius furta, illius flagitiũ, vtriuſq, aula- cia perfhicua efje poffet Itaque illi iniurie metta ſcientiaꝶ; peccati mutũ, at que exanimatum, ac vit viuũ relinquo:tabulas in foro ſumma bominumſte. quentia exſcribo:adhibentur in exfcribendo decia nentu viri primary:litere litureqúe oinnes afimi- 190 late expreffesdetabulisin libros transferuntis.à 9 sEXprej! Hæc omnia cũma cura,& diligètia recognita,&col. lata,& ab hominibus honeſtißimis objignata funts Carpinatius tũ mibi reſpondere noluit:neſponde mil nunc tu, Verres, quẽ eſſe hunc tuum pene gentilem Verrutiũ putes. ſieri non poteſt, vt quẽ vidéo te Pra- tore in Sicilia fuiſſe,& quë ex ipfa ratione intelligo locupletem fuiſſe, eũ tu in tua prouincia nõ cognorũ. Atq, adeo hoc ne lõgpius, aut obſcurius eſſe pofit pro- cedit in medit explicate deſcriptionem, imaginẽq tabularum, vt omnes mortales istius auaritia noia veftigia fed ipfa cubilia videre pofmt.*videtis Ver- atiu? yideris primas literas integras? Videti extre- mampartem nominit, caudam illam Lerri, tanquam in luto demerfameffein litura? Sic habent fe tabu- la,ludices,vi videris Quid expeđatitqaid guariti amplia pahiten nen fosili or eis vitapats namia foetin tatai feft 4 Nune VENO guit jé inalam parten ducattat boti pulieres neiiai conii buhne t3 E forigus ari peintiafmodi | G Amonittan accederent, ni oxiftimationen filutg, veieh dentes de indi LIBER TY. mpliu: diu ipfe Verres;quid fedes? quid morari?na Mii áut exbibeas nobis Verrutiumnecefe eft, autte efe ag Verrrutiũ fateare Laudãtur oratores veteresCraßi illi ez Antonü quod crimina diluere dilucidè, quòd copioſè veorã caufas defende? è folebant. Nimirum ill: non ingemo folum his patronis, ſe fortuna etiam praſtiterunt.uemo enim tũc ita peccabat, vt defen- ſioni locũ nonrelinqueret:nemoita viuebat, vt nulla eius vitæ parsſummiæ turpitudinis eſſet eæpersinemo ita inmanifejto peccato tenebatur, vt cum:mpvažs tisana faiſſet in facto, tů impudẽtior videretur, ſi nigaret. „Nunc vero quid ſatiat Hortenſius?auaritianè cri- 192 inkad minafiugalitatis laudibis deprècetur? at hominem flagitiohfimum, libidinoh fimum nequifimumg de- " fendit Àn ab einsinfamia nequitia vefiros animos rin aliam partem fortitudinis commemoratione tra- ms dinu?at hoino inertior, Inauior, agis vir inter mulicres nequam, quàm iinpura inter viros multer- cula, proferri non poteſt. At mores commodi. quis bior? contumacio dquis inhumaniorẽquis fuperbior€ Ag vxga hec fine chinujquam malo.quis acerbior? quis infidios mapami crudelior vnquam fuitꝰ ln hoc bomint᷑ at- 1 1 U4 guein èiufmodi caulſa, quid facerent oinnes Craßi & Antonijẽtant um opinior, Hortenſi,ad cauſſam nã accederent, ne in alterius impudentia ſui pudoris exiſtimationem amitterent. liberi enim ad caulſas ſolutiq; vc niebant:neg, committebant, vt ſi impu · dentes in defendendo eſſe holuiſſent, ingrati in deſerendo exiſtimarentur. pukim dah 7i M. T, MTE: ' ACCVSATIONTS Y. ENIC N ERR EM bi 1 S‘EVE MN ES quialterum ai T C mpulhinimicitts, la pritatim o addi, in pro opes probier hoc etia map udandus àc diligendus emin probum remonet; l nodi forep profitetur, at lenlum ent nı voluntate vi fro? f maniorfufemi tis atg offici, fe etiamyt quadam magis neceſſaria f videndi ratione vediè ſit honeſteq; viuendum. xIta hoc, lulli ces,ex homine clarifimo atg€ loquẽtißimo.Craſ- ſo ſæpò auditum eſ allus rei tam pænitere diceret, quàim quò 406 Carbonem vnquam in tudi- cium Veum guen am fe ipfum ei 415 praſtat, vt ſibi not LIBER V. tium vocauiſſet.minus enim liberas omnium volun- tatesrerum habebat:& vitam ſuam pluribus quàm vellet, obſeruari oculis arbitrabatur. Atque ille his præſidijs ingenij fortunæq, munitus, tamen hac cha ra continebatur, quam ſibi nondum confirmato coñe filio fed ineunte atate Jufteperát, quo minu eriam perficitur eorumvirtw© integritas, quiad hane vem adoleſcentuli, quàm qui iam firmatà atate deſ- cendunt.illi enim antequam potuerant existimare y quanto liberior vita ſit eorum, qui neminem accu- farint. gloriæ cauſſa atꝶ; oltdtationit accilſant: nos, qui iam C quid facere,& quantulum iudicare poſ- ſemiu, oſtendimus, niſt facilè cupiditates noſtras te- neremus, nunquam ipſimet nobit præcideremus iſtam licentiam libertatemg, Viuendi* Atá, boc ego plus 4 oneris habeo, quùm qui catèros accuſarunt( ſi ouus elt id appellandum, quòd cum latitia feras ac vo- luptatejveruntamen has ego amplius Iuſcepi, quam cateriigüòd irapòstulatur ab omnibis, vt ab ijs fe abſtineant maximè vitijs, in quibus alterum repre- henderunt. furem aliquem, aut rapacem accuſaris: vitanda tibi ſemper erit omnis auaritia ſuſpitio. maleſicum quempiam adduxeris, áut crudelem: ca- endum erit ſemper, ne qua in re aſperior aut inhu- manios fuiſſe videarè.corruptorem, adulterum:pro- uidendum diligenter, ne quod invita veſtigium li- lidinis appareat. omnia postremo; que vindicaris in altero tibi ipfi vehementer fugienda funt. Ete- him non modo accufator fed neobiurgator quidem ferendus eſt is, qui quod in altero vitium reprehen- T dit, T E EA A E IN VERREM $ dit, ineo ipfe deprehenditur,* Ego in vno hominẽ ommia vitia, qua poſſunt in homine perdito ne- farioque eſſe, feprehendo: nullus efe indicium libidinis,[celeris audacia, quodnon iw vnius ifliusvitaper[þicere pofitis. Ego is ifto ves legem banc, Iulices, mihi tatuo:viuendun ita effe, vt ifi non modlo factis dictiq; omnilus, ſed etiam ori ocu- lorum, illa contumacia ac ſuperbia, quam videtu, diſimilimus eſſe ac femper fuifje videar. patior nun mole ne, ludices, eam vitam, qua mihi ſuaſpõte an- tea iucunda fuerit, nunc iam mealege& conditio- bᷣ ne neceſſariam quoqj futurã.? Et inhoc honine fie pè àme quaris Hori enſi, quibus inimicitijs, ain qus iniuria adductus, ad accuſandum deſcenderimſnit⸗ to iam rationem officij mei, neceßitudiniq́;, Siculo- rumale ipſis tibi inimicitij creſpondeo. an tu maio· ves vllas inimicitas putas eſſe, quàm contrarias ho- ninum ſent entias ac dißimilitudines tudiorum& volunt atum? Fidem ſanctißimam in vita qui putat, potest ei non inimicus effe; quì Quaftor Confulem ſuum, conſilis commißi, pecuniaæ tradita, vebus om- nibus credlitit, ſpoliare, relinquere, prodere, op: pungnare auſus ſitꝰ pudoram& pudicitiam gui colit potest anino æquo iſtius quotidiana adul- teria meretriciam difciplinam, domehicamlens= cinium videreẽqui religiones deorum immorta- lium retinere vult, ei qui fana ſpoliarit omnia, qui ex Thenſarum orbitis prædariſit auſus, inimicus non eſe qui pot eſtẽ qui iure quo omnes putat eſſe opor- cere, is tibi non infeſtißimus ſit, cum coghitet varieta· tein oneg M oH yam Roman upud onies nmw oed Gumer ares M feomptefints, refet agusi bitraret: am n fefufrtga |+ pmili posu ouwer ule videntur efti aitam Ak PKAN yian maiori ichuu babtt h nafran orum indak pudorem temdeprefi Wiitacredo tentia, won) teriat hun if mrig, mpirnding, tateoblith, LIBER V. tem libidinemq, decretorum tuorumꝰ qui ſociorum iniurijs prouinciarumque incommodis doleat, iᷣ in te non expilationẽ Aſia, vexatione Pamphiliæ, ſqualore& lachiſymis Sicilia concitetur?aqui ci- uium Romanorum iura ac libertatem[antam i a upud onmes baberi yalti non tibi plas etiam, quam P E inimicus eſſe debeat, cumtua verbera, cum ſetures, 7 cumcruces adcinium Romanorum[upplicia fixas iato nikih yècordetur?» Anfiqua inre contra rem meam de- treffet aliquid imiuria iure me eiinimicum efe ar- T bitrarer: cum omnià contra omnium bonorum d rem caufam rationem vtilitatem, voluntatemgúé ; fecerit, quaris cur ei ſim inimicus, cili Populus Rom. infeſt ur ſitẽ qui praſertim plus etiam, quàm pars virilis potulat;pro voluntate Pop. Rom. oneris ac l muneris fufcipere debeam. Quid illa, que leuiora r videntur effe noñ cuitfuis animumpoffunt mouere? T quòd ad tuam ipfius amicitiam caterotumq, om- nium imaiorum at que nobilium faciliorem aditum por iius habet nequitia& audacia, quàm cuiuſquam noſtrum virtus& integritas. odiſti hominuum no- peuspn, uorum induſtrias: deſpicitn eorum ffi galitatem: uom O A pudoremcontemnitis: ingenium verò& virtu- pogas pun tem deprefum extintamá, cupitis.*Vertem ama- 8 agunan, W tiita credo:finouvirtute non industria, noninng=a jons uma centia non pudore non pudicitia:at ſermone, at li- p ou húss teri át humañitate eits delectamini. nihil horum yi Aas eſt, contrag, ſunt omnia, cum ſummo dedecore 4c naes p5 turpitudine, tum ſingulariſtultitia atq; inhumani- tate oblita. buic homini fi cuins domis patet yvirum T? eå 18 IN VERREM ta patere, an liare, ac poſcere aliquid videtun huuc ye Mri ianitores, bunc cubicularij diligunt:huns li- berti veſtri, bunc ſerui ancilleq;, amaut: hiccum yenit, extra ordinem vocatun: hic ſolus introduci- tur, cateri ſapè frugalißimi homines exc luduntur. ex quö intelligi poteft,eos vobi effe charifsmos, qui ita vixerunt ot fine veftro prafidio faluiefe non 9 pofint?* Quidi boc cuiquam ferendum putas effes hös ita viuere in pecunia tehti, vt prorjus nibil ac- quirere velimus:vi dighitarem noftram, Pöpulique Ro. beneſicia non copijs, ſed virtute tueamur:iſtum yebiü ommbus vndique erejtis inpune eludentem ciicumfluere atg, abundare? huius argento domos yeslras huius figni tabulis forum comitiumq or- nari? præſertim cum vos veſtro Marte bhis tebw ommibus ahundeti? Verrem eſſe, qui veſtras villas ſuis manubijornet? Verrem eſſe, qui cum L. Mum. nio certet vt plures bic fociorum vrbes, quàmile hoſtium Holiaſſe videatur:plures bic folus villas ore namenti fanorum, quàm ille faua ſpolijs hoſtium ornaſſe?& is erit ob eam rem vobis charior, vt ca- téri libentius fuö periculo vestris cupiditatibus fer- utant?= Verin bac dicentur aliolaco cy dičafunt: nunc proſiciſcemur ad reliqua, ſi pauca antè etimus à vobis, ludices, deprecati. ſuperiore omni orationẽ perattentos veftros ânimos habuimus. id fuit nobis gratum admodum:ſed muliò erit gratius, ſi reliqua voletis attendere:propterea quòd in his omnibuss, ſuæ antea dicta ſunt, erat quadam ex ipſa varietate àc nolitate rerum ac criminum delectatio, nune irás it cenjoredi poma. Sica pms teode drin PoR p i "rerpansasic LIBER V. tractare cauſam inſtituimus fumentariam: qua magnitidine iniuria ferè criminibus cateris antes cellit:iucunditatis in agendo,& varietati minus habebit. veſtra autem autoritate& prudentia dig- miſimum eſt, Iudices, in audiendo diligentiam non minus religioni tribuere,guàm volupt ati.*In hac ix caufla fiumentaria cognofcenda hec vobis propo- nite, Iudices, Yos derebus fortunisgs Siculorum om= nium,de ciuium Rom. qui arant in Sicilia, honis, Je vectigalibus à maioribus traditu, devita victu- qlie Pop. Rom. cognituros. que ſi magna atg, adeo maxima vobis videntur, quàm variè,& quàm co- josè dicantur expeđtare nolite. Neminem veſtyum preterit Iudices omnem vtilitatem opportunita- temġ,protiniie Sicilie, qua ad commoda Po. Rom. adinnétafit,confifere inre frumentaria maximè: jn catervis rebus adiunamur exilla prouincia, hac ve⸗ vö aliumim 4c ſuſtinemur. x Ea cauſſa tripertita, Iudi- tꝛ cec,erit in accuſatione primum enim de decumano, deinde de empto dicemus frumenio: poftremo de eflimato. Inter Siciliam caterasgúe prouinciss, Iudicec,inagrorum victigalium rationibus hoc in- terest, quòd ceteris aut mpoſitum vectigal eft cer- tum quod ſlipendiariumdicit ur, vt Hifpanis& ple- risg, Pænorum, quafi viitorie premium acpænabelli: aut cenforealocatio conftituta est,vt Afia,lege Së- pronia. sicilie ciuitates ficin amicitia fidemq;,rece- pimus, vt eodem iure eſſent, quo fuiſſent: cadem con- ditione Po. R. parłrent, qua ſuis antea parliſſent. *perpaucaSicilia ciuitates süt bello à maioribus no- iz T3 Siris IN VERREM firü fubae quarum ager cum effet pubicus Bop; Ro. factus, tamen illis eſt redditus, is ager à Cenſo- vibus locari folet. Fæderata ciuitates duæ ſunt, qua, ũ decumæ venire non ſoleant, Mamertina& Tau- rominitana, quinque præterea ges ciuitates ac libere, Genturipina, Halefina, Se- ſtana. Halit venſis, Panormitana geſtana, Halityenſis, Panormitana. nis aper Siert ctuitatum decumanus ej A fmdor. si e federe immu⸗ antéimperinm Po. Ro. ipforum Sicul: lit utis fuit.x Villete nunc maiorum, entiam:qui cum Siciliam tam opps i 4 ři nm belli atque pacis ad Remp adi hl rent, fed neue ve certotempoir lege Hieronica nenderent. voluer h: us ipfos lecuimartih o iege no- .” itá fne- stss f uat non[olum infi- tuta conimut ato imperis, verum etiam nomen ma- n A y na fedneno decur runt, vt ijs iucu eins reci gui Stirlis DTA ras Lege Heri neret:hoc inreante VeiremPratoram sS yſt ſunt: hic primus inſtituta omnium, conſuetuli- nem à matorihus traditam, conditionem amci, ius ſoctetatis, conuellite, C? commutare aufus efta 16* Quain re primura illad reprekendo, éy accuſo, cur iure tau veteritam yſitata quicquam nonui fece- ra? oygmio Aigi °$ i puo gui odentia wt yi mw i parena oute meii jiti exigendn peret(tiete | oue cmjaierer Í inetuer Pun MINUTA T, Ja vendere LIBER V. pilingenio aliquid affecutus es? tot homines fapië- tißimos, qui illam prouinciam antete tenuerunt, prudentia confilioq; vicif RES tut ei ingeni pru- denticq; tuæ. do hoc tibi& concedo:ſcio te Roma, cum Prætor eſſe s, edicto tuo poſſeſiones hareli tatũ 3 libero tum ad alienos à primis haeredibus ad ſecũ⸗ losa legibus ed libidinem tuam tranſtuliſſerſcio te edicta ſuperĩorum omnium c orrexiſſe,& poßeßiones pareditatum non fecundum eos qui proferrent, ſed ſecundmm eos qui dicerent teſtamentum factum, dedife:eafqúeres nouas abste prolatasy cy ingentes magno tibiqueftui fuiffe fcio. eundema qúete memini Cenforiasquoque leges in fartis tectis exigendis tollere© commutare y ne is redi- meret cuia res eſſet: ne pupilo tutores propinqui- gue cenſulerent, quo minus fortunis omnibus euer- ſeretur:exigiam diem præſinirioperi, qua cæteros ab negocio excluderes, ipſe in tuo redẽptore nullam certa diemobferuares.®” Quamobrem nouam legem tein decumis ſtatuiſſe non miror, hominem in elictis Frætorijs, in Cenſonjslegibuis tam prudentem, tam exercitatum nou, inquamemirorᷣte aliquid eæcogi- 1lſe:ſed quod tua ſponte, iniuſſu populi, fine Sens- gus autoritateiuraprouincie Sicilia mui dris id te- prehẽdo, id accuſosæ L. Odtauio& C. Cottaæ Conſuli- 18 bus Senatus permifit, t vini,& olei decumas;& fii» gumminutarum, quas antète Questores ipsSicd- lia vendere conſueſſent, Romæ ven derent, legem- qúe his rebis,quam iphis videret ʒedicerent. Cum locatio ſieret, publicani pen ularunt, quaſdam 4 Tes IN VERREM vesvt ad legem adderent, negue tamenžCen- fori scateris legibus recellerent. contradixit i, qui cafu tum Rome fuit tuus hofpes Verres, hofpes, in- quam, é familiaris tuus Stheniuns hicTheriitanus. Conſules cauſſam ggnouerunt: primas vios ciuitatis multos in Confilium aduosaffent, de conſilij ſententia pronunciarunt» felege. Hieronica 19 vendituros.* Itanò veroprudentiſſimi viri, autoritate præditi, quilus Senatus legum dicenda- rum in locandis vecti galibus ommem poleſt atem permiſerat, Pepuluſquie Romanus idem iiiſſerat, Sic ulo vno retilſaute, cum ampliſicatione yeli- galium nomen Hieronice legis mutare noluerunt: tul homo ininimi conſilij, nullius autoritatis, iniiſſi 20 bopili ac Senatus, tota Sicilia recuſante, cum ma- ximo detrimento atque adeb exitio vectigaliumſto- tam Hieronicam legem ſufiuliſtil at quam legemn corrigit ludicgs atque adeo totamtollit? acusi inb ac diligentiſunt ſcriptam, quæ omnibus cuſto- dijsſubiectum aratorem Decumano tradit, vt neq; in ſegitibuu, neque in areu, neque in horreis, neque in amouendo, neque in aſportando fumento, gra- no vno poſſet arator ſine maxima pœnν fraudare Decumanum. Icripta leꝶ ita fliligenter eſt, vt eum ſcripſiſſe appareat, qui aliæ vectigalia non baberet: ita acutè, vt Siculum:ita ſeuerèe, vt Hyrannum: qua lege Siculis tamen arare expedivet. nam ita diligenter constituta ſunt iura Decumani, vt tamẽ ab inuito aratore plus decuma non pofit auferri, 21 ¥ Cum haç effent itä constituta Verres tot annis at- gae | alguem giii fagitiorann pomas illezg iin a (unore Atg,o H ifan gur fi van bans in 4 70 t i ii ne aa Desmar amg manis A reata S ams tai LIBER V. gue adeo ſeculis inuentus eñ qui hec non cõmutarit ſed euerterit:e- ytilitatemque Re ad fuos improb:f: mos quaestus cont ertețit: qut pri- mum certos inſlituerit, vomine Decumanos, ve ve- ra miniſtros ac ſatellitescipiditatum fuayum: per quos oſtendam ſec preuinciæm per tam atꝗ vaſt at am, Iludices, vt eãn ultis annit mul- torũ innocentia ſapientiaq, retreare nequeamts: Juæ iam diu ad ſalutem ſocioin >. compofita comparatag, eſſent, trieunium vtxd- *porum omnium, qui Decumani vocabantu, prin-22 ceps erat Q, ille Apronigsy, guer videtis: de cuius improbitate fingulari grast Remari legationũ quèr yimonias aud:fiis aſbictte, Indices, yaltum homi» nis& aſpectum:& ex ca contumacia, quam hic in perdris rebus retinet ilos em ſpirit us Sicilien- fes guosfuifeputetis cogitate ac rel òrdamini. tat hic eft Apronius, quemin prouincia pota Verresy cũ yndig, neguifimos bomines conquiſiſet,& cum ipfe fes um fur fimiles duxiffet non parum multos, nequitia, luxuria, auldacia, ſui ſimilimtim iudica- uit.itaque iſtos inter ſe perbreii temport, non ves, non ratio, non commendatio aliqua, ſed ſtudiorum tinpit udo ſimilitudoq, cõiunxit.Lerris mores im- 23 probosimpurofque nostis: fingite volin, ſipoteſtis, aliquem, qui in omnil us iſtis rebus pan ad omnium fiagitiorumnefarias libidines ſſe poßit: is erat A~ pronius ille: quivt ipſe non ſolum vita, ſed etiam corpore atq; ore ſigniſicat, immenſo aliqua vora- J0 eſt, aut gunges vitiorum twf udinumque om- pium huns in omuibus Ipi» hũc in fanorũ expi- f3 latio- 24 re Pilis caperat. IN VERREM lationibus, hunc in impuris ciui hibehat:tantamq; habebat moru concor- dia 1m, Vr Ápr iunctionen: Arqu lýsi ſertus: dere velle foim, incon bante] pretextato Verres ad euertend ka das diripiendafqu quitie, cr udelitati, ues ftitote hoc Pr. trad ctos ſuiſſe, noui inſtitutu& edic calege(quemadmodum antea dixi) reied chuiusa dii ne⸗ 7 á— cios optinojg; Ct- atque aldi- 25 pudiata.Pyrimum edictum, Iudiceg, audite pracla- aratorem fibi adArator Decumna- sp0 pofcerit rum:quantum Decama decumne dare oportere, yt ta no dure cogeretin zi Aprauitis, dato. quid esi b sutym in focios, as in hoftes vios inj atg imperinm a nisego tantunde: epopeii poftet omne yoria eæaralero. qud d omne? Plus iinò cxiam inquiet, fi volete, Qmd Fam?quidcenfes ant dabuyass pontra ediđum fe- ife LIBER IV. gifedamnabere. Per deos immortales quid, quid ell hoc? verſimile enim non e f. xſic mibi perſuadeo, 26 Judices:tametfi omnia inistum hominem conuent- ye puteti tamen hoc vobis falfum videri. ego enim J+? p cumhoctota Sic diceret, t- ta none& anllerem, ſi hac yerbis recitare pof be, recitet ex colie 67—˖ amen affir mare non pius tabulis totidem ficutifaciam.da,quaefo, Seri- e. Kecita edictum de profeßtone. Negat me recitare toium,nam id nutu fignificare yidetur. culis,& mijer ın illud vbi caues tamê Sie gꝰ edicis enimte in greſpicis aratore Decumanum, ſi plnra ſuſtulerit ꝗ in octuplum iudic ium daturum eſſe.nihil mihi pla- cet pratermitti.recita hoc quoque, quod poſtulat, totum, Recita edictum, de iudicio in octuplum. Iu- dicio vt arator Decumanum perfequatur?ꝰ miſerum uci in forum, ab „sá iniquum ex agro hamines trad At H f$ Etn aratro ad ſubſellia, litam litem atq; iudictium. z di o j pet's vd k Ç{4 pe, Sart pj sbvfurerumruflicarãäadin fo- *çum omnibws inalis?? libus, Afig, Mai onie, Hifpanie, Gallie, Afri. sie iphus Iralie qua veđigali in his, inquam, re bus omnibus publicanis petitor ac pignerator non ereptor neg, p! de optimo de iustiſ or ſoleat efe:tu no, de honeſtiſumo genere ho- J minum boc eft de aratoribus,ea tura conſtituebas, gue omnibus alis effent contraria, Vtrum eſt equi- 1, Decumanum petere, an aratorem repeteret iudi- cium integra re an perd ita fieri? esm, qui mani quefierit,an eum qui digito liitus fit, pofidere? Qud qui in fingulis jugi ataniquis b opere ipfinon IN VERREM » pecedunt, quoin numero magnus gna multitudo Sicul Facientꝰtum dede erint Apronio quo linguent aratoress rëling ient laren familiarem fuum venient Syr acufas, vitte praetore videlicet; eguo iure Apronium delicias, ac vitamtua, iudicio yecuperatorio perſequant urei Verum esto reperie- tur aliquis fortis experiens arator, quicum tane tum dederit Decumano quantumilie debert dixe- rit iudicio teeter peram octopli perſequætur. exyecto vim ellecti, ſeueritatẽ Pratoris: faues ara- tori, cupio octuß damnari A pronium. Quid randem poftulataratorèn hil nifi exedioi nin oly- Plum. quid Apronius? non ae st- quid Pratot jubet recüperatsresretjcere decurias* ſeribamus guas tia. de cohorte mea reijcies inquit. Quidiltacohors q quorum hamiuũ eſt? Volusi Aru- fici, C Cornelij Medic i,& horan cani, quos tyi- bunal meun vides lambere, Naim de conuentus lumynguam IndicemynecRecuperatorë de ledit: mi- quos Decuranis omnes dicebat efe,qui vnamagri glebam p paßiderent. veniendum erat ad gos contra Apronium, qui nondum etiam Aproniani conuimj crapulameal. alaſſent.O præclarum& commemo- randum iulicium. Oſeuerum edictum, O tutum Dperfugium aratorum.“Atque vt intelligatis cuuf- moli iſt a iudicia in octuplum, cntiuſinodt iſtius de cohorte recuptratores exiſtimati ſint: ſic attẽdite, ecquemputatis Detum. anum hac licentia permiſſa vt tantuin ab aratore quamum s popofiifet, aufer- ret, ante te Prætorem aquid numeri, ee a LIBER, V. i pet plus guam debererur popoftile? confiderate cë|i veftris ànimis Yefinetipfi, ecquem puteti? prefere zim cum id non folum fine auáritia, ſed etiam impudentia accidere potuerit, multos neceſſe eſt. At ego omnes dico plus quam decumas abftulifes tedo mibi vnum ex triennio Preturatud, qüi octy- pli damnat m fit damnatis? imoveròin quem itidia cium eæ elicto tus poſtulatum ſit. Nemo erat yide- licet aratorum, qui iniuriam ſibi factam queri pof. fet:nemo Decumanorum,qui grano amplius fibi quam deberetu eriprofefis efet. imo vero contd rapiebat, È afportabat quan iin à quo- gie volebat, Apromius: omnnibus autem locis arato- res ſpoliati ac vexati querebantur: neque tamen plium iüdiciumreperietur.*Quid eft hoc? virifor-39 tes honesti gratiofistot Siculi tot Eqrites Rom, ab hemine nequißimo ac turpißimo leſi, panam otua - pli ſine vlla dubitatione commmiſam non pelſeque- bantur? gua caufa qua ratió estèynailla, Iüdicesy guam videtis,quod vltro etiamillups ſe& ivri- fos ab iudicio difcefuros Videbant. etenim qüodef- fet iudiciuin, cum è Verris turpißimo flagitioſſßi- mog, comitati tres Recuperatorum nomini⸗ aſſediſ- ſent, aſſeclæ iſtius non Apatre ei traditi, ſed a meré- wnei tricula commendati?“ageret videlicet caufam d- 3° i gg Taels Tator. nihil ſibi ſtume uti ab Apronio relictum, bona fua etiain direpta fe pulfatum verberatumq; dice- ſet. conferrent viri boni capita: de commeſſatione aii loquerentur inter fe ac de mulierculis, fiquasă dass niks, 5 Pratore abeuntes paſſent deprehendere: res agi vin i de- IN VERREM leretur. ſurrexiſſet Apronius, notla dignitàs pulicd- ni, nõ yt decumanũs ſqualoris plenus ac pulueris, ſed vnguẽtis oblitus, vino vigilijsqlanguidus: umnia pri- mo motit ac fpiritu fuo, vin, vnguenti, corporis odo- re compleſſet:dixiſſet hæc, quæ vul go dicere ſolebat, non ſe decumas emiſſe, ſed bona Fortunasg, arato- vum:non ſe Decumanuim eſſe Apronium, ſel Fer- yem alterum dominum illorum ac tyrannum. quæ cũ dixiſſet,ůilli viri optimi de cohorte iſtius Recupe- atores, non de abſoluendo Apronio leliberarent, Jed quaererent, quomodo petitorem ipfum Apronio commnendaret.x Hanc tu licentiam diripiendonum aratorum cum Decumanis, hoc eſt, Apronio permiſiſſes, vr quantum vellet poſceret, quantũ po. [ti poftifet auferret. Hoc tibi defenfionis ad indicia | um tuum comparabas? habuiſſe te edictum, Recu- peratores daturum in octuplum efi me hercule ey omni copia conuentus Syracuſani ſplendidiſi- morum lominum honeſtiſimorumq; faceres poe teſtatem aratori, non modo reijciendi, ſed et- iam ſumendi Recuperatores: tamen hoc nouum genus iniuria ferre nemo poſſet, te, cum tuos om⸗ nes ſructus publicano tradidiſſes,& rem de mani- bus amiſißes, tum bona tuà repetere àc perſe- 33 qui lite atq; iudicio.xcunmerò verbo iudicium ſit in ellicto, re quidem vera tilorum comitum homi- num nequiſimorum colluſio cum Decumanis ſocij⸗ tuis, atque adeo procuratoribus, tamen aulles illi- ua Hy Ili ak dsiudică mentionemfacere? praefertim cum id j alh non modo oratione mea, ſed etiaia re ipſa refella- tamedabosg PW| tun? — oimmodis aratorum, iniirys> turècum in tant is ine que Decum anori impulumex isto praeclaro edi- 4o non modo factum, ſed ne poſtulatum quidem Erit tamen in aratores 34 in Decumanos o- tidem habuit i 1 Irup lnia daturum. Quis hunc audet í s infefum, aut inimicum fuiffe: quantu lenor ejt, quam mpu- quod Pecumanus elidiſſet id ab aratore magiſtratus sid dereliquit iudicij, quod in aratorem da ipo ſet? Non malum eſt, inquit; eſſe iſt am foimidinem: vt cuin exactum ſit ab a- iudlicium inueniatur. a bk a a aots* lenior quán yidetur. Na edicto, ſein aratore blicanum. s SE fibi dari o Eio Siculiss ratore, tamenn efe commoueat, veliquus metus iuldic fit. j iudicio à me vis exig Gerey YEMOUE Sica lum magi tratum fi hanc vim Allbibes> quidopus eS iudicio? quisporròeri it, quinon malit Dect- inanũs tuis dåre qu: Apofi erẽt. quàim ab affeclis tuis quadrup! licond jemnari?*Illa verð òpraclara efko laui harum, quaef- lala edicti Id omnium cont: ſent inter aratotem© num, ſi vter volet, mn. Frimum quò po- ii petere debe? p dua santum debetur ſed quamtum comma um efh yati fera? Ille auiem punde ablatum eft, iudicio fuum recupera te hulo modo poteit? dea inde in hoc homo ly: nceis rtiam callidis at vetera- tor eſſe vult, quod l ita fcribit, S ivter volet, AA ratores dabo, quàm lepide fefurari patat? verig facit edicit fe Re uee ejje pen ena CAin mis iN VERREM facit poteftatem fed virum itaſi ripſerit; Si vtei voletyan fi Decumam us volet m ihil intereſt, arator poeet es nüquid volet?” Quid? t. quæ eæ tempore ab Apronio ad- imo homine; emmtuos iſt T illa cmufmodi fur monitus ed: Xt 12 o. Septitio bon Equiteg Rom.tefiftente Apronio C affirmanti ſe plus decuma non TAA"y xöyitur peculiare e- di&um repentinum ne quis fru sment Ha area tolle- yet, ante quàm cum Decumano pi alis efet; Fere: bat banc quog, iniquit atem Septitius,& imbriffu⸗ mentum cory rumjiinarea MUTE icum illade- dickum ſepente vberrimum,& d ſißimumua- Sext omnes decimas ad aqin ſcitur, vt aute C4 4l 37 deportatas haberent.* Hot ediilomon Siculi(nim eos quidem iamfu erioribus edictis fatis perdidė- ratat afjlixerát)j ſed iſti ipſi Equites Ro. qus ſuum im vetinere ſecõtra Aproniump poſſe erant arbitra- ti„fplendidi bominesyó alijs Prætoribus gratiofis vnli Aproniotraditi funt, attendite enim cui ij- a modiediĝa funt. Ne to llat, inquit, jèx area, mfi erit pactus. Satis bet pagna vu eft ad imiquè pa aciſcen-· dum. malo en non maturè ex a- tea tollere. At ilta vi Se titium, Cnonnullos Septi- tij ſimiles non c cočrcet qui ita dicimt; nontolam pot ius, qudàm pæ aciſcor. bis boc apponitur, Deporta- ium bebeas ante Cal. Sextiles. deportalo igitur. Niſi pactus erũ, non cõmoutbis. ſic depot tandi dies pra aflitusatollere cogebat dx area: cobibitio tollen- di,mfi pačts s fer y vim adhibeat paiont, non n yoluntarein.” Lamverdilud non folum contra lege Hie- ſitůnttſe LIBER V. Iiieronicã, nec ſalum contra conſuetudinò ſuperia⸗ yum fed etiam contra oimiaiura Siculorum, qu habent à Senatu, Populog, Rom.ne extra fuumfae yum vadimonium promitterecogantur. Statuit i- Ke, vt arator Decumano, quò vellet Decumanus, vadimonium promitteret:& hic quoque Apronio, cũ ex Leontino v| q, Lilybaeum aliquem vaderetur, e% miſeris aratoribus calumniandi quæſtus àccederet. Quanqùain illafuit ad calumniam fingulari confi» lio reperta ratio qtiod edixerat,vt aratores iuge- 7a ſalionum ſuat um proſitereutur. Quæ res cum ad paclionesini quiſuna magnam vim baluit, ſicut oft endemus, nec ad vllã vrilitatem Reip. pertinuit: tum verd ad calumnias, in quas oinnes iucidereut, guos vellet Apronius.” vt enim quifq cõtra voluu- tatem eiiis dixeråt; tain euin iudicium de pro fefuone iigerum poſtulabatur: clius itidich metu magnus à miiltis frumenti humërus ablatus; mag- neg, pecunia coactæ ſunt. non quò iugerum numerũ verẽ proſiteri eſſet dificile, aut amplus etiam pro- fiteri(quid enim in éo periculi efe poffet? fed caufa ſa erat iudicij poſtulandi, quod ex edlicto profeſſus non eſſet. iudicium autem quod fuerit iſto Pratore, ſi quæ cohors, quic ämitatis fuerit, meministi, feire debetis: Quid igitúr eF quod eæ hac iniquita- te nouorum edictorum intelligi velim, Iudices? in- iuriamne factam ſocij sẽ at videtis. autoritatem ſuperiorum repudiatamtuon audebit negare. tane tum Apronium iſto Pretore potu:fe è confiteatur hecefect.” Sed vosfortafe quod vos lex cömonets id 32 IN VERREM id inhoc loco quæretũ:num quas ex hifce rebus pea cunias ceperit, docebo cepiſſe maximas omnes, eas iniquitates de quibus antea dixi, ſui quaſtus cauf- ſaconſtituiſe conuincam:fi prins illud propugnacu- lum, quo contra omnesmeos impetus vſurum ſe putat, ex defenſione eius deiecero. Magno, inquit, decumas vendidi:quid ais an tudecumas, homo au- daciſume, atq, amentißume, vendudiſti ꝰ tu partes eas quas te S. P Q. R. voluit? an ſi uctus integros at- gue adeò bona, forsunasq; aratorum omnes vendi- difli?Si palam præco iuſſu tuo pradicaſſet, non decu- mas frumenti, fed dimidias venire partes> Gita emptores acceſiſſont, vt ad dimidias partès emen- das:ſi pluris vendidiſſes tu dimidias, quàm cateri decumas, cuinam mirum videretur? Quid vero? Í praco decumas pronunciauit,te Vera, hoc estleges edlicto, cõditione plus etiã quàm dimidia vænierut: tamen boc tibi praclarum putabis, te pluris quol non licebat, quã cateros quod oportebat, vendidiſ- ſe. Pluris vendidi decumas quam cateri: Quibus re. bus id affecutus es?innocentia?. afhice adem Casos rizdeimde fiaudes fac mentioneminnoc etia: dili- gentia? codici lituras tuiscontemplariin sthenij Thermitani nomine:deinde aude te dicere diligen- tem:ingenio? qui teſtes interrogari priore ackione nolueris,& ijs tacitum ostuum prabere maluerisy quantumuis& te& patronos tuos ingenioſos eſſe dicino. Qua re igitur id quod ais aſſec utus es? mags na eſt enim laus ſi ſuperiores conſilio viciſti, poſte- rioribus eemplum atque autoritatem reliquiſti, tibi ſietctenft m 1 pon receferun tio DAOeNGA Ih entarlu ſc Popata Roma ditatetur, C colere expedi t Popk mi iedêret, defe telwttu land flah; quara MOR: TAS CMLL Mia ida 1L Tgi y Mastaa prt LIBER V. tibifortaffeidoneus fuit nemo, guemimitarere. á te videlicet inučtoyemrerum optimarum, ac prin- cipean imitabütur omnes.” Quis aratorũ te Prætoe 42 decumam dedit? quis duas?quisnon maximo fe af- ſectum beneficio putauit, cum tribus decumũ pro yna defungeretur? prater paucos, qui pr opter fo- cietatemfurtorum tuorum nihil omnino dederüt’ Vidète inter importunitateruam, Senatus, boni- tatem quid interfit. Senatus,cum temporibus Reip cogitur vt decernat, vt alteræ decumæ exigan- tur:ita decernit, vt pecunia pro h decumis ſolula- tur avatoribus: vt quod plus fumitur quàm debe- tur id ei noh auferri putetur.tu cum tot decumas non S. C. ſed uouis edicti tui, nefariſq, institutis exigeret& eriperes: magnum te fecilſe arbitrabe⸗ re, ſi pluri veudideru, quam L. Hortenſius pater i- fino.Hortensij, quam Cn. Pompeius, quàm M. Marcellus:qui ab æqititate, ab lege, ab inſtituti, non receſſerunt? An tibi vnius anni aut biennij ra 43 tio habenda fuit?[alus prouincie commoda reifiu- mentaria ratio Reip. impoſterum fuit negligens da, cum ita rem conſtitut am accepiſſes, vt é Populo Romano fati fiumenti ex Sicilia ſuppe- ilitatetur, C aratoribus ramen arare atq, agros colere expediret. Quid eſfeciſtis quid aſſecutus eoẽ vt Pop. Rom. Pratore te, neſcio quid ad decumas ac> releret. deſerendas aratione ſrelinquendasqcura- fi. Succeſor tibi L. Metellus. tu innocentior quã Me- tellusẽtu laudis& honoris cupidiorẽ tibi enim Con- [ulatus quaerebatur Metelo paternus honor G aui- Z2 tie P E IN VERREM fis negligebatur malto minoris vendidit. nan modo quam tu, ſed etiam quùm qui ante te vendiderunt. Quaro ſi ipſe excogitare non poterat, quemadmo- dum quam plurimo venderet:netua quidem yrecës gia proxim Prátoris vestigia perfequi poterat, vt tuis praċlarissabs te principe inuentu,& ëxcogitas tis edich atg, inihitutis vteretur?*ille verd tun fë Metellumnnmmèforeputaffet fite vlla inre imie gatus efet qui ab vrbe Roma, quod nemo vnqüam poſt hominum memoriam fecit, cum ſibi in prouin. ciam proficiſcendum putaret, literàs ad Siciliæ ci- intates miſit, per quas hortatur,& vohat, vt arent, vt ſeramtin bene ſicio populi Romani hoc petit ali. guanto ante aduentum fàuim: è fimul oftendit fë lege Hieronicavendiiurum, boc es inomniratid- ne decumarũ nibil iſti finile facturum. atq bæc nöcüpiditate alitia firibit addúđusi vtin alienā prouincia mittal litteras abie tëptis fed confilio:ne fi tēpus[at ionis preterýfet granuin in proninciaSi- 45 cilianullũ haberemus.Cehnoſcite Metelli literái. Recita cpiH.Metelli. Hæ literæ, ludices, L. Mea tolli quas auldiſtis, hoc quantum eſt e Sicilia fida menti hornotini exatauerunt. glebam commolſet in agro decumano Sicilie neho fi Metellus hang e- piſtolam non iniſiſſet. Quid? Metello diuimitus hoc venit in mentemt an ab Sicillis, qui Romã frequen- Ciſimi conuenerant ne gotiatoribusq, Sicilie doctis eſtꝰquorum quanti contentis ad Marcellos antis quifımios Sicilie patronos quanti ad Cn. Pompei- um COsS. deſignatum, caterosq; illus prouincia aes LIBER V- peceffarios fieri foliti fint qnis ionovat? quod qhi- gem iudicium nullo vnqnam de homine factum eft, yrabjens aceufaretnr ab ýs palam, quorum in bo- na liberocg ſummum imperiũ pot eſt atemq; habe- erat inimiarum, vt homines quidui de iſtius prallitate çr ininyýs de- plorare& conqueri mallent.* Quas litert cumal omnet cinitates propè ſuppliciter miſiſet Meteſtus tamen antiqnum modũ ſationi⸗ nulla exparte gexa equi potnitdifugerant Enim permulti. id qnod d- ſtendam:non ſolum arationes fed etiam fedes ſuas patrias iftius iniurijs exagitati reliquerant. Non me hercule criminis augëd: cafa dica, ludices, fed z oculis animog, fenfum, hunc yee yet.tanta vi Perpe ti, quaàm non quem acceptipf 46 rè apud yos;Ó vt potero planifimè exponam,* Nã47 cumguadriennio postin Siciliam venifem,(icmibs affecta viſa eſt, vt ha terræ folent, in quibus hellum ac erbum diuturnumq; verſatum eſt. quos ego cam. pos antea, tollesqúe nitidiſimos, viriclißtmo cqule vidliſeem, hosita vaſtatos nunc ac deſertos videbã, vr ager pfe cultorem defiderare,ai lugere dominũ vidleretur. Herbitenſisager& Eunenſis, Murgen- tius, Aſſorinus, Mac harenſis, Agyrinenſis ita reli- au erat ex maxima parte: vt non ſolum iugerum ſed etiam dominorum multitudlinem qulæreremus. Aetnenſisverꝰ 40er, qui ſolebat ſe cultiſfimus: quod caput eftreifiumentarie, campus Leontinus cuius antea ſpes hac erat, vt cum olſitum villiſſes, annons carit atem non verere: ſic erat deformis rridus, yt in yberrima Siciliæ parte Siciliam atg ho Z 3 que- IN VERREM guareyemus. labefactarat enim yehementer Aarata⸗ yesiam fuperior annus: pr oximus verd funditus ca 43 uerterat.*tu mibi etiz audes mëtionem facere de- cumarumẽtu in tanta acerbitatèe, in tot& tan- tis iniurijs ctin arationib PATUM TETUM ith- ye prou:ncia S icilia con/ fis funditus ara» toribus relii Fis ag$ âc referta nt lignam cuiquã feceris, aliquid te populare pie peaa cum dict. iuri q mam caeteros, decumas ero Atit Po. Ro hot voluerit, aut nerit, vt cũ omnes aratorũ fitan Das narum nomine eriperes, in poſte⸗ rum fructu ilo con rei ſßumoentariæ PoR, priuares. deind tep ah 40 S UI in prouuinctiata fi lorem,[edne[pe quii artemtue prade ad sh- mam á one de Po. Ros mes ritus viderer de loquor, quafiin eofitiniqi quou d propter Llorie cupi Jahi de uiñas rumvinceretjacerbiorem legë duriora edita, in- T ue 49 diarit.* M 107m autoritate repu- je hecumarum nomine rosincia Pop. Ro. aglis eE par 33. miferi? qud- fumenti abfiu- tamen ne putamus på- tronw:n tuuminbhoc crimine cerniculam iañatt- i pam?& populo fe ad coronam daturum? Hat vos | ai quam P op- Rom. mfi LIBER V. antea Iudices audiftis:verum fortaffe ita audiſtis, yt autorë rumorem haberetis, Termonemg, onii; cognoſcite nunc inn umerabilem pecuntam fits mentario nomine ereptam:vt/ ſimul illã quoque eins yocem Puprobam agnoj ſcatis, qui ſe vno quasi tu de- cumar omnia fua peric ula redempturum effe dice- s® bat.* Audiuimus hoc iam dit, Iudices: nego quë quá effe vestrum, quin|(ape audierit, ſocios iſti fulle decumanos.nihil aliud arbitror in iſtum f falsd eſſe nt,$ dictum ab ijs, qui malè⸗ de io exiſtimari gam ſocij put andi ſunt, quosinier res comm ta eſt. ego rem totam fortun⸗ afii je aratorum om- nes iftinsfuife dico, Apronium t eneriocq;, ſeruos, guod ifto Pr fuit nou MAN us Public anorum, Cs- teroſque decumanos, procuratores! iſtius quæſtus, & miniſtros rapinarum dico fuiſſe. Quomodo hocr doces?quomod 10 exlocatione illa columnarũ docui iſtum eſſe pradatumł opinor eæ maximè, quod iniquam legem f semmyn. qua am conatus eſt iura emnia,&c conſuetullinẽ om- niũ commut arec ũ vituperatione, fine Sul Per- a nouamqie di spe gam, at que inſequa- longii iam addictis,& ven- mg decumari. nibily ad tuñ quaeftur cedere fabio atg — 9400 ebant ur edictaẽnam vt vadi- J aveler, pramitsere- fet araror ne tolleret: mas deportatas haberêts bas, quop luris vé nderes 4f ditis decumis sumi iamai iar:vt ex pt ante C: a xtil decu hec omnia, venditis decumis anno tert tio te edixiſſe Z 4 dico IN VERREM fico quafi Reipcaufafaceres, in vendundo efeng pronũtiata: quitus caufa 4i He: qnod erat im- prudentia preterm Rä, id quaestu ac tepore admoni- zꝛ tus reprehendif fli.” Illud yerd cniprobayi pot eſtẽte ſi. petuo quaft u ar maximo qa£ Su tantam tu: infa- 4 miam, atum capitis tur fortur periculum neglexifi?vt j f vimontaſque 4 san huiufce iud trimen ab opini one ıbhorreret; paterere tam aratores- indiga Hiſemiiniurijs vonari àc diripi. pr ofito qu 2s fin tihi inimic Sitationem, Billa prai la sfipera poua t, tameng bste yi crudelitate© aidai tot homines hon efi fi inos naus 2115 arator. Centuripinus imus àc dilig i5 z ORINE Gr , B CUm arationes ni homines eam loi Netea tanta. ab ió iniquitatę 0hheſſus eIt, vt non modo arationes relinguerer, fedetiamex Sicilia profugeret, Romamque cam multis yna ab ifto eteðu veniret fecit vt decuma- nus Nymphonem vocaret, ex edicto lo preclaro, quod nullaim ad aliã rem, niſi ad huiu ſinodi quaſtus Per⸗ tampame Ii IAUNA ImividebaN ta MMA WaN fefumni efe x Nym 54 endere, ifte viros dem illain Medicum crgamenus, quiin dde fho- , Volt- p í Quariti forcaffe gua- r1ta. frumeuti eius efet, SiC` Apron tis Decituia- nusnon dec uma ⁊æ deùbitan, non fan entum remoti atg, celarum,fi fed tritici feptem milia medimnü ex Birnhorn aratombus ed ae ipæena,nonredemptio- nis aliquo ture, tollit.x xenonis Meneni nob sili fimigs hominis vxoris fan na colono locatus: erio q od Decumanorumini ftn ias ferre non poterat s ÒX agroprefugerat. Yerresin Xenonem-a daa pit illad fuum dammnatotium idle itgeru feiga ne,Xenon ad fe pertinere negabat, fund a nR tum effe dicebat:d Tabat ifte iudicium: fi pateret itia ceraciufmodifundiefeplura, quam colon efet rofes, tum Xeno damnaretur. dicebat ille, non modo uon araſſe ſe, id quod ſatis erat. ſed nec do- minum eits effe fundi, nec locatorem: vxoreimeſſe, eam ipſamſuum negocium gerere ipfam locauiffe. j defendebat Xenonem bomo fummo ſßlendore e 1 ſumma alltoritate præditus M. Coſſetius. ifte nihi- lominus iudicium HS, LXXX. dabat. Ille ta- metfi Recuperatores de cohorte latronim fibipa- rari videbat, tamen iudicium accepturum ſe eſſe 2 5 di- Omnu juod in areis 56 Decumanis, qua: Venerijc i dicebat-tum tSte magna Voce are tur, po ir gas c ton- f, tantum tionis contemnere f; temnere f. marchusest A ſtis, is cum pro DCC kecume i? ians sneu d mum ad fum mius AE saa ffo iam cubaret, in cubic neft: fi multeri È Èr Decumano no pare bat, g: lý nemti cum pugnis Ccalcibus 45 effe t,qu: DCC. me- dimni decidere volt jas mlle promifit. Euba ides eſt Groſſbus Cent uripinus, homo cum virtute& ue- bilitate domi[ue,tum ettam pecunia prince ps-buic i i homini, Iudice c,boneſtiſimæ ciliratis honeſtißima, pon modo fume utt ſcitate, ſed vitæ, C jangur my tantun tum Aprong libido tu- lit.nam vi, u daret, nan quant um hial tur. Sofiratis C Numenius dem cinitati,(Am es tesprof ú tgif ent, 3 tur, quam qu afti in eorum aratio: ſtrumentum din ipnit, egit. poſt ea, enm ad Aetnam,& oraret, vt fibi fuarestisnerentm: homi- x vt] fr umeni fratres imperaba- Xararant: hHomtnibus co- Apronti vt nit, omnnein- abauxit, pecus ab- dorus. vemijjet NER talam g sing i ET Ianni i RAT Gsh h ya ATi LIBER V, fufendiiufit in oleaftro quadam; cesy Aetnatn foro. tandiu pepen. uý? Po. Ro. in ſociorum vr- eſter, quamiliu voluu- um in numerabi-$ ibus profero pem corripi ac ＋ 7 que eft arbor, dit inarbore be acforoco!lot tas Aproni laũ iniuriarum, I infinitam multi udmnet Gene lices fingi i niniuriariipretermitto s Vos ante octlos; tota Sicilia decuma- norum hos impoi tunitati atorum direptiones, huius um proponite. con- duæit homines: nec ipſos ad tes f ore& vos eorum in- lut.* Eſlo falſam de 59 3 his 3P em matam de vobi: veruntamen urias leniter ta illis habuit opinto cum de Siculis male mereretur, í ciues Romanos coe luit his indulſit, eorum voluntati& oratie dedi- tus f uit. Iſte ciues Romanos? at nu ullus inimicior, ior fuit.-mittovincla, mitto carcerem ? e5 au tinfi mitto yerbera mitt o fecufes: crucem deni ciuibus Romar E 1m manitatis ingos AL ro, in ſuam bec beneuolentiæ 3 ató aali d dicend litempus idium Romanorum condiz huto.qui que emadmodum e ef- lis ex ipſis: bona ſibi e- reijcto:de decumis, A tionen Arati onibus f fent accepti,Iudises audi repta eſſe dixłre. verum hæc quo oniam buiufinodi se cafus afuit fe erenda ſunt, nihii valu iſe aquitatem, nibil conſuetudinem:dãna deniq, Iudicesa n nulla tã- ta funt qua non viri fortes magno C libero ani- mo afeh ferenda arbitrarentur. Quid ſi Equiti- bus SIPA IN bms Romanis non obj cur Ku, É illt uft fi Gne vlla dabit. j gitid a me amplius dicen dúm,vt eo celerims de is rins ad N? Sicilia pollicitus fum ces fummavirinte hor Jümnagratia,L L in pi at que ab 10, ad tu rpitt bidineſqut atce Cammi 7 duum c Ghot fectaq prohil in foro cuſtodijs Aproni fi tam in > feru satum, neg, ante di i eiw de- s eft.” oll:o, Iudices,dt- :, honeftogelararesest leberrima ati que cam Equite R camani pi manit j 1n yum. refertur eins fermo 4 de It, ac mirari Lel lnm nih cateri rebus augi (boc pipi ái ten firenin paritores à sig- natos habuiſſe Decumanum: ſi mediocre argumens tum videri poteft, ium Decumanorum nomine al ſuo⸗ quaftus efea abufum) adducitur aV ener Sy atque adeo attyahitur Lollius commod: nó um Apro- RIKS Ahk LIBER V. nus e paleſtra rediſſet,& in triclinio, quod in foro tempefi iuo gladiatorum conuiuio. Non me hercule gualoguor crederem, Iud ceſ, tametſi vulgo audie- ram:nili mecum ipſe ſeneæ. um mibi atq; huic vo- lunt ati accuſationis meæ lachriymans gratias age- ret, ſumma cum autoritate eIſet locutus. Statuitur, vt dico, Eques Rom. Propè annos LXXXX, ua- 116 in Apronij conuiuio. cum interea Aproniius CA- pitat, os fuum vnguëtoperfiicaret> quid es Lolli 1u niſi malo coactus rettè facer⸗ neſcis? Ho- ageret, taberet, reſponderet, quid faceret ,jlaautoritate cr erate praeditis, neſcie- Afronius interea cœαhPauũaũ ac pocula poſcebat, ſerui aut em eiuss, qui& moribus ijſdimn eſſeut, qui- bus dominm é eodem geere ac loconaity preie oculos Lollü hac omtia ferebant. ridete conuiuæ, àti ipfe Aprontus: if fortè exiftimatis eum c luxunon tiife,gui hunc in periculo, åcekitio fuo rifumtehere non poĝit: Nemulta, Iu dices:his contumelýsfiitote Q. Lolium“coactum ingt apaa ae ah ar Daa T hali ad Aproni leges con ditionesg, venife.* Lollits eta- 63 te G monbo impellitus, ad leiumomum dicendum venife non potuit. Qauid opuis eſt Lollio? nemo boc neſcit:nemo tuorum amicorum, kemöabs teinter- rogatus nune fe primum hoc dicet audire;.Lol- Iius filius eius adoleſcens lectiſimus præſto eſt: hu- jms verba anditi.nam Q Lollius eius filiis; qui Cali- dium accuſſauit, aloleſcens& bonus,& forts;,& in primis diſertus cun his imurijt contumelijſqẽ 60 letnæ faclerat, decubuiſſet.“ſtatuitur Lollius in ilo? IN VERREM commotasin Siciliam efet profetis, initinere bfa cifus eft actius morris cauſſam fugitiui ſuſtinent: te quidem vera nemo in Sicilia dubitat, quin eò ſit occifus qudd habere claufa non potuerit fua conlilig dé Verre ifte porrò non dubitabat quinis, quran- rea alium ſtudio adductus ac cuſalſet, ſibt aduenien- ti praſto eſſet futurus, cum eſet parentis iniunijs,& domeſtico dolore commotus.x Iainne intellgitů, lu⸗ dices gua pesti, qua immanitas in veſt ra antiguif- fima ſideliſima, proximaꝗ; prouincia yerfata fit? jamne videtis guamob caufam Sicilia tot homi- um antea furtarapinas iniquitates ignominy perpeſſa, hoc non potuerit nouum ac fingulare atg incredibile genus iniuriarum, contumeliarumgúë ferre? Lam ones` intelligunt cur vniuerſa pro- uincia defenſorem ſuæ ſalutis eum quæſiuit:cuius iſte ſidei, diligentiæ, perſeuer antia nulla ratione eripi poſſit. tot iudlicij⸗ interfuiſtis: tot homines no- centes& improbos accuſatos Cveſtra& ſupe- rior um me moria ſcitis eſſe: ecquem vidiftułer- quem aulli ain tantis furtu, in tam aperti, in tanta audacia, tanta impudentia effe verſatumẽ * Apronius ſtipatores Tenerios ſecum habebat: du- 65 ſebat eas circum ciuitates: publicè ſibi conuiuia pa- yari Sterni triclima etiam in foro iubebat, eò voca- vi homincs honeſtiſimos, non ſolum Siculos, fed etiam Equites Romanos: Vt quocum iniré 2 5 conuiuium nemo vnquam, nif tarps 1mpurusgue volmfet,ad eius conuiuium ſpectatißumi, atque boneſtißumi viri tenerentur. Hæc tu omnium mor- EFBRUREeN mortalium profigatiĝime ac perditifime y cèn feires; cùm audiresquotidte, cùm~ videres, ſi finetúom Axio que Mu ſierent, cum tanto peri- aterere, atque concederes?& tan- um eius fermo gitioſe valuetunt, ura tuarum fortuna. o cuo fi yip vt nunq jam animun tur vum, c ogisatióġ, tangeret?” Cerhitis Iudicesy quod 66 C& quam um incendium Decumanorum impetu non olum per agros, ſed etiam per veliquas fortunas n ſolum, per bona, ſell etiam per iura libertatis& ciuitatis iſto Præ tore peruaſerit. vide- tis pendere alios ex arbore: pulfariau tem alios verberari:porrò al lios in publ lico custodiri, desti- tui alios in conuiuio, condemnari alioc à medico,& præcone Eretargtiehe temen interea nihilominus eorum omniumeæ agris a ac diripi. Quid eſt hoclP Popul. Rom. leges? iudicia? foc fideles? ncia fuburbana? nónne nia potius eiuſmodi ſunt, quafi. Ahenie vi- ILR Komnimpe di t4 udices, gitian- ; lo. quid pu- Ba cititi sti s quemadmodum iai unt? All- diſtis permulta indicta,© teſt imonia ciuitatum & reliquarum audietis. x ac idelig illuſtribreuiter co 20ſci Ahyri- tin primis hone ſta ciuitas Sicilia, hominum ante hunc Pratorem locupletium, fumi moruinq;: a- ratorumesus agii decninas cih emyjet idem Apro- nius, imum de Agyrin enfi6T IN VERREM iit. quicum eò cum appa ac vi, veniſſet, poſcere petuman elleret. nalle | accepta pe- ccurrere.ũt tros Ma- giftratus licëa! ifed bomines é fatis fortes, È fa- tu planeè fruſi, ac ſobrij,& nis hac ciuitas de 68Ju loqttor, In lices.xitaq, homntui in primis impro- bißimo reſbo ndent Agyriuenſes, ſeſe dec un uros: lucrum, cumil. bus idest mi grandem cœpit, vt accepto lucro d ſe negocij quicquam babere d: ebat, g cunia quàm primum aliam ciuitat quemadmoduin dëleient,d le magno praſertim eunſſct non Addituros. Apto- sus certiöremfatitiftum,cüiatésetat; qiüdre eſſet:ſtatim tauquam coumratio aliqua Agyrj con- pra Remp: faita; ur Legatus Pretoris pilfatus qüe primi âdistiati , Srracufas:pre- borte fuá sen) s viraj ortifunt; it. xingerebat iſte Ar- ‚pictorem Tle- polemum,& burt tecuperatores; quoruit ¿inis Rominemo etat fed Gràci facrilegi; iampri⸗ ent:Cornelij. idebant Agnnenſes quicquid ád Eos Recuperatores Apronits attuliſ⸗ ſet, illum pefacile probaturum: conaei⁰ν ανn iftius sedicum Co slan A ujmoat ? demimprobijrej LIBER V. iſtius inuitia infam iag, malebant, quàm ad eins ch- ilitiones páčlionesġ; accedere. querebant, quein yerb aRechp eratores daret: rejþondebat, fi fipateret aduer ſus edlictum feciſſe, quæ in iudicio dicturum eſe dicebat. iniqu Rimis yerbis; imp robifi imis Recu- Peratorilns, conſl ickari malel ant, quàm quicquam cum ifto Jua vol luntase decidere fummit tebar ife Timárchidem, qui moneret eas, fi ſaperent, vt tranſigerent.perneg Abant. Quid ergo? infi ngulas HS-quinquagenis millibus danndri mauultis? mal- le dicebant.tuim ifte clarè omnibus audientibus, qui uit, vir gu ad necem cadetur. hic ill; fentes rogare atġ, orare cæperunt, Vt(ibi fuas 4s; OMNESzATALIONESQ, VACUAS Apt 0a eret: vt ipfifine ignominia molestiáġ, difcederent.* Hac iege,„Iudices, decumas vendidit79 Verres.dicat licet Hortenſit, ſi volet, magno Ver- yemveñdiilife: hac cone ditio fuit ifto Pretore ara- torum, vt ſecum praclarè agi arbitratentur, f vacuos agros Apronio tr- adere liceret, multas enim cruc FIARE ofitas ef 1 yere cupiebant: quantum pronius edidiſſet deberi, tantum ex edicto dan- dum erat, etiamns ſi plus edidiſſet, quam qulantum patum efet etiam. quomodo? Magistratus eæ ip- fins edio exigere e debebant. at arator repetere poterat. verum Artemidoro Recuperatore. quid ſi minus arator dediſſet, quàm p opojcifet Apronius? iudicium in aratontmin quadruplum: ex quo iu- dicum numero? eæ cohorte Pratoris præclara hone nlihimorum. Qlid ampliusſminus te iuge- Ag rnin damnatis èr 7151ʃ i jeget es, ji fi té niotri adere lit IN VERREM rum profeſum eſſe dico. Recuperatores reijſcł, quod aduerſum edictum feceris ex quo numerot ex eadem cohorte, Quid erit extremum? fidam- natus ert(| namdubitatio damnationis illis Re- cuperatoribus qua poterat effe?)virgis te ad necem cadi neceſſe erit. His legibus, his conditiombus, erit quiſquam tam ſtultus, qui decumas veniſſe arbi- tretur? qui aratori nouem paries reliquas fatas efe exiftimet?quinonintellzgat:štum fibi quastui pradaqúe habuife bona, poffefiones fortunas ara- torumèvirgatum metu Agyrinenfes, quod impe- 71 faturum eſſet, facturo efe efe dixerunt.* Accipite nunc quid imperarit:&dipimulate voc, ſi poteflu, yos intelligere ipfum Pretorem,quod tota Sicilia perſpexerit, redemptorem decumarum, atque ad» eò aratorum dominum ac regem fuiffe-~ Imperat Agyrinenfibus, vt decumas ipſi publicè actipiant, Apronio lucrum dent. fi magno emerant, quo- niam til es qui diligentißime precium exquiſiti, qui vt ais, niagno ven idiſti, quare put abas empto- ſi lucrum addi oportereẽ eſto, put abas. quamob. yem imperabas vt alderentẽ quid eſt aliud cape- ye, é conciliare pecunias in quote lex tenet; fiho nonest:vi at imperio cogere inuitos, lucyum da- re alteri, hoc eſt pecuniam dare? Age quid tum, ſi Apronio delitijs Pratoris Iucelli aliquid iuſe ſunt dareꝰ putate Apronio datum, ſi Apro- mianum Iucellum, ac non Prætoria prada vobis vi- debitur. Imperas vt decumas accipiant, Apro- uio dent lucrumtritic: medinma XXXI Quid flcdulex Mre Hi CANU MAUNE pone fatin | pamini tur. luwe itate Ys, mi puntur tretia 1s LX A tein conu nhik confi egifi LIBER Y. Onid efl hoc?vna ciuitas ex vno agro plebi. Romnà> napropè menfirua cibaria Pratoris imperio dona- ve Apronio cogitur. tu magno decumas vendidifti? cumtantum lucri Decumano- fit datum: profeto fiprecium exquififes:ligenter, tum cum vende- bas, X. medimna potius addidiſſent, quàm Hy. DC. poftea. Magna predayiderur: audite reliqus,& dilig enter attondite, quꝰ minus miremini Siculos ve neceſſaria coactos, auxiliuimn. à patromis, 2 Confis libus, al Senatu, ab legibus, à iudicijs petiuiſſe.x Vt 73 probaret Apronuis hoc triticumimperat Agrinen- ibus Verres, yti in medimna fingula dentur Apro- nio HS-111.Quid est hoc tanto numero frumena tiinlucri nomineimperato exprefo, nummi prate- yeaexigentur, Ys probetur frumentum? An pote- rat non modo Aproniiu, ſed quius, exereituiſt metiundum eſfet, improbare Siculum frumentum? guod illi ex area ſi vellet, admetiri licebat. frumẽ- ti tantus numerus imperio tuo datur,& cogitur. non est fati:nsmmi preterea imperantur. dantur. parum eft-pro decumss hordei al:a pecunia cogi- tur. Iubes I S. XXX. lucri dari. Ita abynacis uitate, vi, minu, imperio, iniuriaque Pratoris eri- piuntur tviticimedimna XXXIIL gpraterea HS. LX. An bhac obfiura funt? aut fi omnes bomia nes velint, obſeura eſſe poſſunt& quæ tu palam egiſti in conuentu imperaſti, ommnibus inſpectan- tibus cobgifli: qua de re Agyrinenſes magi- ratus& quinque primi, quos tui quaestus caufa Jacuocafii aita& imperia tua domum ad Sena- AA, 2 tui 754 IN VERREM ium ſuum yemuut iauerunt: quorum renuntiatio le- ſibus illoruum lit eris pul litis mand ata eſt: quoruns quib oci- Legati bomines nobilifimi R oma funt 74 demps o teftimonio dixer"a:*Co gon nenſtum publicas literas. blicum ciuitatis. R MONIVM PVBLICV M: H aduertiſti in boc teftimonio, Iudices, Apollodorum, cui Pyragro j statis pe rym nomen ſognomen e s$ É pri iuc te ſtari ac dlicere, nuj al Siculi auditum O cognitum, tra q̃uenquam iꝝ ia um ciuem Rodi CLIES Cillẽ quip hiam, qt magnis inturys é m Pium AICEreEcopeTeEntuT. fati y f otjifter eti aiteritrás estin eor dolor imuri ynate fed vniierf| z z atioñibus ac tefli 10 dolore publicè eñimde SAW yi niniins Jimma- rum aforo, iudicgs con- hoino impi- tniiarato troueisi rifime, É ſeruare debui umy ó quibus parcere, ad genus hominum ſtudioſſimè cona Primo annòo vænierunt eiis agri decumæ tritici nedimmma XVIII. Attidius iffius item minister in decumis ctin em iffet 5 prefecti nomime cùm veniſſet Herbitam cùm Veneris: ig- umvaereni LIBER V. lorusġ, eipublicè quod dinerteretur, datus effet:co⸗ guntur Herbirenſes et lucri dare tritici modium XXXV IL.millia cum decume veniffertritics mo- dium XVIII. atq, hoc triricum lucri coguntar da- re publicè cum iam priuatim aratores eæ agris ſbo- liati atque exagitati decumanorum iniurijs profa- giſſent. Anno ſecundo cuùm emiſſet Apronius dect” mas triticimodium XXV. millibus, ipfe Herbiram l cum illa pradonum copia, manuquie veniſſet, Po.pub- licè coactus eſt ei conferre lusri tritici modium XXVI. accuſationem HS. MM. De accefione dubi- to an Apronio iph datafit merces opera precinmque impudentiæ. dè tritici quidem numero tanto, qui potest dubitare, qlin ad iſtum pradonem frument a- rium ficut Agyrinenfe frumentum, peruenerit? Anno yerò tertio in hoc agro conſuetudine vfs eft regis. olere aiunt barbaros Reges Perfarum at Syrorum plures væores habere:his autem yxoribus ciuitates attribuere, hoc modo. hac ciuitas mulieri redimi- culum prabeat, hæc in collum, hæc in crinec:ita popu- los habent vniuerſos non ſolũt conſcios libidin ſua, yerum etiam adminifiros.* Eandem iftius ,@ Regem Siculorum efe dicebat, licentiam, libidi nemq fuiſſe cognoſcite.Aeſchr Syracuſani v- xor eft Pippa cuu nomenistius nequitia tota Siti- lia peruulgatum eſt. de qua muliere verſus plurimi ſupra tribanal/& fupra Pretoris caput ſcribebãtur. hic Aeſchrio Pippa yu adumbratis,in Herbitenfibus decumis nouus inftituitur publicanus. Herbitenjes çumyviderent,fi ad Aefchrionem precium! tedif- 4⁴ 3 ſet, e a ui ſe77 73 gri Docimms emer aty þice IN VERREM fet.f fe ad arbity raam libidine Krma mulieris[polias tmmiri:liciti ſant vſque eo, quoad i fe efficere poffe arbitrabantur.[apra adiecit Aefi seque emm B aae- mesnebat nePrat citar medtnmis M M e dimidio po aperiore anuo. aratores fundinis uth T i igis y quodis i anni exhausti erant ac herditt. inte nife ei amplius al Herbitenſibis ex- fama M primi son poft, demist de capite med:mna DC« te ginita maji bet intabulas pron e, MMM.VEH. tefe permi w i decumas eitf .MM. D. O IIII. ria qit AR f d aey zereont kja OF 4 nm dedluxerat Tertiam, Ctam ab! me. Tantum apud ifumin Si yalmt grans um in 5754 fi Herbitam duo Pratorũ amuli i ercularum deterri incipit pofular tamie Foy cum Ey agzi 77 li Salos n tione tamen st dar ê pietur A, triti- pi demit Aeri ſuo qu pafin animum ad tvegali ri dá $ iH LIBER V. da transferre.¥ tranfatum putabat H erbitenſes: cum iſte, quid de hordeo inquit,& Docimo amicit lo meo? quid copitatis at hoc agebat in cubiculos Judices, atquein lectulo ſuo. negabant illi fi- bi quicquam efe mandatum. non aidioinume- yate HS.XV Quid facerent miferi? aut quid re~ cufarent? praefertim cumin lečulo, decumana mu- lieris vestigia viderent recentia, quibw ilumin- flammari ad perſeuerandum intelligebant. Ita ciuitas vna fociorum atque amicorum, duabus de- terrimi mulierculis Verre Pretore vectigalis fuit. Atque ego nunc,eum frumenti nuumerum, Gess ecunias decumanit ab Herbitenfibus da- :guoilli frumento,& quibus pecunijs tamenà Decumanorum iniurijs ciuos ſuos non re- demerunt perditi enim,& direptis aratorun bo- nis hec Decumanis merces dabatur, vt aliquando ex eorum apris atque exv bibusabirent.* Itaque cum Phulinius Herbitenſis homo diſertus, é pru- dens,& domi nobilis, de calamitate aratorum,& rum paucitate publice dice- ret. animaduertiſtis, Iudices, gemitum Pop. Roma- nìi,cuius frequentia huic cauffa nunqnam defuit. qua de paucitate aratorum alio loco dicam. nuncil- lud quod penè praterij, non omnino relinquendim Nam per deos immortales, quod de capite de fuga,& de reliqu yidetur ipfi demjit-quo tandem modo vobis nū modo feren- dum, verum etiam audiendum yidetur?” VNU 81 adbuc fuitpof Romam conditam: dij immorta. les faxint, ne ſit alten:( Refp.toram fe tra- Aa 4 didit didit, temporibus coacla,& malis domestici, L. Syl- la.hic tantum potuit,vt nemo illo inuito, nec bo- 14,nec patriam,nec vitan retinere poffet: anim: habuit ád audaci hon dubitaret, banacimium Romanorum cum venderet, ſe pradam ſuam vendere. eius om res geftas non folu mo propter malorum, incomm metum publica autoritate í hocillius Senatus confulto qúe eft: vt quibus il pecunias in aerarium re hoc neill: quidem effe licitum, nia: Populo fa/ 8ꝛ ſummas imnnnuere. illum viris fortiſimi iudica- runt Patres conftrinti remittere de[fumma non po» tuffe: tẹ mihe i deterrimærectè remifife Senato- reripicanunt illede quo lege Populus Romanus inferat vt iplius voluntas Po Rons. efet prolege,ta, men in bot vno genere ve prebenditur.tu qui bare libidinem tibituam illoreprèhendi quamipfe q biconcedetur, qui decapite 8; vechgalium Populi Romani remififli?x atqueim! hoc uin m, Yt dicerem con 2 rumgúe raum um religi one legum rez hus implicat: nstenge efe voluifis? in jquod ex éa pecunia remiferit, decumis i fet eidë ill: Doci um quinque milia, Cacceſonem adſcripßiſet E S. M D. coẽgit Sege- ſlenſeta Docimotantidem publicè accipere: id quod Lenere audaciæ mültò etiam impudẽtius in lei£ 15 cùm addix Hoc eft tritici modi giit VAIA ni y VAi m 1 Fag t 44 CUNANKS ENY KECK trI GAM Wa LIBER. V? quod ex Segestenfium publico teftimonio cognof- publicum, TESTIMO» nanti decumas åt- gite. Recita testimonittn NIVM PVBLICVM. Audiftisq s tritici modium quinque onoſcite, cognoſcite nunc tulerit. LEX DECVMIS RRE PR. Hoc nominè MM.de capite efe dëpt, phani vitu, de večtigalium Tertte Mi- ceperit à Docrn 4 , virum impudentims à ſocijs abſlu- m neretricidedit? animprobius Po» y noademit? an audacius tabulas publie i orum feueritate te vlla et? fedfieripuerit, non iti é palo oH cascommititauit$ FN yis att vlla largitio er intelligis hac, qua iaim dudum loquor, ad aliam queTonem, atg, ad peculatusiudivium pertine» re,* itag, hocmibireferuabo genus integrum totũ: 84 4d Hanũ quam inſtitii caußam frumenti ac decu- znalum veuertar. Quli cuin Agros maximos ac fera- cifimos per feipfum hot eft per Apronium Verrem alterũ, depopularet ur, ad minoresciuitates habe⸗ bat alios,quos tangua canes immitteret, nequã ho- mines€r improboc,quibus aut ſrumentum, aut pe- cuniam publice cogebat dari. A. Valentiit eſt inSi- cilia interpres, quo iſte interprete non ad linguam Grecam ſed ad furta& flagitia vti folebat. Fit interpres bic, homo leuss atque gens, repentè de- cumanus:emit agti Liparenfis miferi, atqiieiunė decumas tritici medimni DC. Liparenſes vocan- 44 5 tur; INVERRBI >- numerare V dlentio co- taper deos immortales,| nem?tantóne minoris| ad medimna DC.HS,X-| Í cutta adde- lan cum mag- jummi tur:ipſi accipere deci guntur lucri HS vtrum tibi fumes ad defe tibi decumas vendidiſſe p XX. milia lucri Saim. yet, boc est iritici mei vo decunasvendid Eſſe ab inuitis Lpa- uny tts 85 renji bus hanc pecuniam?* ruid ego eX tE quero, gbure guid defenfurm fis potius qu am cognofcam exipfa fimmt ciuitate guid geſtum ſ ft Recita teflimoniumpubli- çumä Liparenfium deinde quemadmodum Valentio nummi finz dati. TE: TUM 1ONIVM PVBOUR QVOMOB SOLVTV M SIT EX LITERIS PVe iE f BLICIS. Etiamne hac tam parua ciuitas, tam pro- igit cul ama tuisati, zconfpeđuremota, feitas aune inti i Sicilia, in inſula incuita ten cumalata ge foros Vene lýs tuis maioribus umentario\ deeh genere prate uain tu tota m- ſulãcuda u iod munufa Oid Amt $"i K culum condon ntaria lu- qai Vtip cra tanquã à mediterraneh xigebantur? Itag qi peraet tot annis ENSA(uos ante te Pretorems redimere Cafas ya O tenui⸗ ciy i frugalif ne eripitur qua qu umfrun | rant?ẽ ad quos tu Decumanum Diagnetum Vene- gium mififti nonum genus pesi icant. cur hoc asto- | | i | ve non Roina ſarui publici ad vectigalia accedant: án| KEGA S LIBER V. Anno fecundo Tifenfes HS. XXX. lacri dare co- gunturinuititertio Anno HS.MM. modium tritici Jucri Diog oneto Venerio dare coact ſunt. Hic Diog- netus quex publicis vectigalibus tanta lucra acit, vicariun nullum habet, nilil amnino peculij, vos e- tiam nunc dubitate, fipotestis, yiram tãtum nun rum tritic: Venerius apparitor iſt ius fibi anh us exegerit. Latq; hæc eæ publico TIMONIVM PVBLI E ENSIVM. Obſcurè, Iudices, Pretor RA? cumeius liquanto 13 šant, quam quantum Populo Rom. decumarum nomine daturi fnt. Hac æqulit as in tuo imp erioj fuit, hei Pran naene As; ve iblicanorume a magnis de- liqui n: ibil fi fieret, nonme tamẽ nu- inerare pecunias coacti ſuni?addicutur decumæ M. Ceſoo, cum adeſßent Legati Ame tratini. fiim co- giter Heraclius Legatus numerare HS. XXIE Quid hoc ePquaifta prada? quevis? qua dire- pii rio fociorumi fii i erat Heraclio ab Senatu manda- tum, vt emeret emiffet:finon erat, qui poterat Jua fponte pecuniat mnumerare è Cafio renunciat ſe dediſſe. Cognoſcite renunciationem ex literis. 8 Recits ex literis publicis, LITTERAE PVBLICAE. Quo-.erat hos Legato permifam? nallo. cur fecitg 0 r peteretur: mü omnt Ca pi Ql pig erepte, IN VERREM Aquis hoc di ieit? nota inig Recita fecit? coactus eft tef imoniump nbliaum TEST TIMONIVM- PVBLI- CV.ab bhaceżdem cititate-anno fecunda fimi- liratione e: S ponio datam, em testimo At Ameſtratinos homines tenue ümas medimnis DCCC. vendi EL Vene 4 nefe pecus li Venerid€ cognoſcite nomina cogis eos plus lucri addere venierant, cum magno vanilie H.M uam i Banobali anquamiſte Rom. plis Pretori tribui ferui nomine ad ret:* Petrini cum eorum deci- m P; Ne- iniuriarum edi mnm DC ? PI ilum ipfum peEruer mæ mano addict. N10 Turpioni ii pro Sacerdote Pra ent tameninuiti ; jgiturnöTúrpii *Ou tipli agrosimmu cumas i eidem Turpioni cum decumeC HS. XV. dare coacti Gaii. T fesprobare,hac ad decumanos lucra veni attigife: tamsnha pecunie pey yin atg iniuriam pham capta, C conciliatæ tibifaudi& damnatio. ni LIBER V. ñi efe deberet. cùmyeròd hoc nemini perſuadere pofi tetamamentem fuiffe, Vi Apronium ac Ture pione em feruos hommes, tuo, libe amg thorum periculo dinite esidübitaturum quenquã exiſtimas, quin js bectibi ömhis pecu- nià quafita fit$* Segesta item ad immuñem siuita- BES iN Symm nachus decumanus immittitut, is ah.iſto lit eras aſfert: vt ſibi contra iura om. Rupi liam extraforum y Audite litteras, LIFTERAR Ç. dmodum arati- ni bonefti gra- ere[unt ig- adi Algo via, contrag, legem monium prot guas PAE Í 1 é VERRIS. yes lint eX x vnap 1 tiofi, cognoftite, tera. 4 Diocles est ir Atores ite. in codem eni: rnau m Sege- anot tanis eft) 6 Ay 7 5, pro aecuma HS. fex J Ne, homo illaſtris ač not MITA- Symm ac ho, anneus Brochus Sena- Aorè, ła virtute, qua omnes ex- mmospræter frum- iſtin náti, dare. Venerione ſeruo tè Pratorè talis vir, Sena- tum coactus eſt tor Pop. Rom. quaæ Hitate antèce Jeiebas indicar ſet, improbi& rapaces magiſtratus in proſimcijs inſeruiebant publicanis ornabant æos, quicuq; in Opes Tui fuit? hune ordinem, fidia D non exiſtimabas: uẽ hoc quidem Phimes coi anomi 9} Panteacum Equesterorda mudica-94 IN VERREM $ operi ex aut:quemeunq;ʒ equitem Romanum in ps⸗ rtincia viderant, benepcijs ac liber alitate profeque+ barur:neg tantumilla res nocentibus proderat; i quantum obfuit multus cum aliquid tontra vtilita- tem eius ordinis voluntatemą, fi eciſſent. retineba. tur hoc ti nefcio quo modo quafi communi confilio ab illis diligenter ,vt qui vnam equitem Ro. contuz | molia dignum putaſſet, ab vniuerſo ordine malo PA 95 dignusindcaretur.* tufic ordinem Senatorium deſpeteiſtilſic ad iniurias libidinesque tuas omnia tocqua ti fic babuit ftatutum cum animo ac delja i habitarent in Sicilia; ant gui te Pretore attigiffent, Iudices retjcere agitares, tamenad eiufdem ordini eventurum? inquibus, ies incommodo nullus dolor inf- Ipati prudentes à vini Siculos folët emm 7 p k ZAY, o5 Actileumtont: nelia, q1 -bom difhcilimè pofüt.* Spoliafti inulti ⁊ſſe ininiurijs ſuis graues. ve xaſti nehotiato- res:inuiti enim Romam raroq;, decedunt. Equitem Ro. ad Apronij iniurias dediſti Quid enim iam noce- unt, quibus non licet tul Quid cum Se- quid aliud dicis niſ | hoc?cedo me etiamiftum Senatorem, vt hoc am. NECI] plißimum nomen Senatorum non modo ad inuidiã imperitorum, ſed etiam ad contumeliam improbo- aik rum f — repe natores{jummis imurijs afhicis? poaa fei po fed imoti peanta ad l det, IMC umite e KN hh did LIBER V. vumnatum effe videatur.'*Neg, hacin vno fecit 97 Anneo fed in omnibus Senatoribis:vt ordinis homë nontantum ad honorem quantum ad ignomimam valerer. In C. Caßio viro clariimo& fortift- mo, cum is co ipſo tempore, primo iſtius anno COS. eſſet, tanta improbitate vſus eſt, vt cum eius vxor femina primaria“paternas babet arationes in Leontino frumentum omnein decumas auferre iuf- ſerit. Hu ne ti uinhac caußateftem Verres habebis: quoniam iudicemne haberes pr onidisti.*V os auté, Iudices, ptitare debetis,„efec quiddam nobis inter nos commune atq; coniunctit. multa funtim pofita huic ordini munera nulti labores nulta joriak ty non folum legum, ac iudiciorum, fed etiam rumorum ac tempor um.S ic n bikeri quafi propofirusy ath ellitus in al u, vt ab omnibus ventis inuidiæ circũ- flati polfe videatur inhac tam mifera& indigná collitione vitæ, ne hoc jilde retiuebimus, ludices, yt mag Mranh s noftrisin obtinendoiure nostro ne ptiſimi ac deſpectißimi eſſe videamurꝰ conte aput abant intereſſe, publicè potius, qu mui i agnoemi quamin aliquem iftius emif- farium in cedere. 4 Appoſitus erat Venileius quidam, guiemeret ù liceri non deftitit:illi, quoad videba- tur ferri aliquo modo poje contenderunt: pofire~= mò liceridefiterunt. Addicitur Venuleto tritic mod. V11.C. Lepat Pofiderus renuntiat, cum J omnibus hoc intoler indum videretur, tamen Veti leio dantur ne accedat triticimod. VIE praterea HS. miſerãt, qui decumas emerent agri 39 IN VERREM HS. MM.millia,ex guofacilè apparet, que merces Decumani, qui Praetoris aeffe vidéatur< cedo Therinitanorum mili literas& teſtimonium, TABVLAE THE RMITANOR RVM ET TESTI. 6 MONIVM.-* Anadl. irenfes tam omn frumento ablato iam omnibwsiniurý s tuis ¿xinenitos tributi ferre miferosacp yditoscotgijii: Vt Apronio då- yent HS.XX.millia.tecita Gecretum de tributi, prea ér publicum testimonium:$.. DE-TRIBVTO CONF STIMONIVM INA. CHARI cumdecume venija fent agı uin MMM. CC. Apro- lare tritici mod. LXXX. MMAI. li efo attendite, quantis ni- nenti cogatur ex omni agro lecumanb. merusfrni iper omues tiui tates, quæ detum- 1s debet; për- currit oratio mea:& in hoc genere nunc, Iudlites, verlor, inquo non figilatim arat ores eierfi bonis jhus futt) ſed quæ publicè Decumanis lucra da. on ta ſunt, yta nandoex eorum Agri atg; vrb:bus ex pleti argi ſaturati cum hoc cum ilo quafisdece- IOJ deret. Cátia tinis I nobrem im iper Asti anno tet- tio; vt decumas agri ſui; qu. isCalat adare confie- yerant,Ameftrati M. Cél io Decumaño darent? pa neque ante se Pratore in illifecerant, neque ipſe hoc ita ſtatueſ as antea per bie ennil. Thed- sifa Syraciſanus in agrum Muticenfi em cur abs teimmſſus eſt? qui aratores ita vexauit, vt illi in alteras decumas Mi ſuod in alijs quoque ciuitati- bus ostendam, irituumemere neceffarid propter ino- piam cogit fyonibas te p Cu Sepil! t, ablaa mariah per i ahlat LU mdi ne ejt fram ſalietckt wita ater sanfarelingus otu Vitorin LIBER V. inopiam cogerentut. Iam verò ex Hybleuſſum h 102 ionibus intelligetis, que pacta ſiut cum Decuma- no Cn.Sergio, fexiestantum, quàm quantum ſatũ fit, ablatum effe aratoribti` Recita fationes&@ paiones eX literi publicis. recita. PACTIONES HYBLENSIVMCVM VENERIQ: SERVO EX LITERIS PVBLICIS.Cagnofcite item profefrones fationum, ÖpathonesMencorumcHV enrio fer- uo-Recitå ex literis publici. PROFESSIONES SA. TIONV M, ËT PACTIONES ORVM CYMVENERIO SERVO ET LITERIS PVBLICIS Patiemini, Iudices, à ſocijs, ab aratoribus Pop. Rom. ab his quì vobis laborant vobi feruiunt:quiita ple- bem Romani ab fefe álivolunt,yt fibi ac liberis fuis tantũ ſuperſit, quo ipſi alipofint-ab his per fumma iniariam per ſummas contumelias, plus aliquanto ablatum eſſe, quã nat um ſit? Setio, tudices, mode- 103 yandü:hı efe iam orationi mea fuĝiendamg, Ve- Sram[atietatem:non verfa borin vno genere diuti- 115:&ita catera de oratione mea tollã, vt tamen in cauſſa relinquam. Audictis Agrigentinorũ fortißo- morũ virorum diligentißimorumq́; querimonias: cognoſcetis, Iudices, Eut ellinorum fummi laboris, ſummæq, induſtriæ, dolorè,& iniurias: Herac hen- fium, Icilienfiam, dernenſium, Folentinorũ incom- ji moda proferent ur: Catinenſium locupletißimorum hominam amicifımorumg, agros vexatos ab Apro- T nio sognoftetis: Tyndaritanam nobilifimam cini- tatem, Cephaleditanam, Halentinam, Apollonien- ſem, EKggynam, Capitinã perditas eſſe hac iniguita- Bo te EE E ——— 105 IN. VERREM te Decumanorum int elligetu: Meus, gentinis, Aſori⸗ AE Letiny nini omnino. reli- khera da; R4 1r uárum cititatum T rarios` omnes per tiiennium popula Ro. ni vei guo y p Aiga :nibhiLomni noj juper- t rem fim, aut relitum Fuiſſe tantum quantumex eo, quo ifin Aig JES e tant uin, quani ctum:Citaris st Du fuit, red inaar friaa ntinortm. Hoe triennij, institui ntertium, quod& yum agror PRAM ANNI cunje certeca yaátorem nui nα Aνν, Atten. Yis, ANNUS tE nen Aot Pri Aet 8 tits, Decu 9 Be Acini nj bus perpái- Ihlis ca dicam Ai xerunt enii 2e publi 8 ip?$ A t CEMNECMOTIALENECIS ATLCENIG OTAI Alinen ein, le- i E as am KA pi i5 inc ipesn, publucè icere- Apromii Vea 4 Veneru s y Vocafje ad fe magi- leči fier- itr ın oro fibi medio ner efoinum efe non modo input- blco fedetiamdée 1Co CONUIUATE-~-dumi inei connus[ýmphorta canerety maximisgue poi ulis str arcttr velinere, folam efe AT RtOTES: atga 4⁰ handu MO hamt PT bpe! mla mad ma MOGI oèrantó Juerunian t men fument s KIIN iii FI Ahlatu ef f O crimey Vma AIA tatenömody unũ pachn Eltiare mfa halier feat UNEX PNO A ; LIBER V. abhinon modoper iniuriam, fed etiam pet càñ- tumeliamtantum ex prami frumenti; quantum Apronius im peraſſet.x Audistis hac„Iudices;quenite ego omnia pratereo ac relinquo. nihil de luxuria 196 Apronij loquor, nibil de inſolenti ia, nihil de ſingula- rinequitia, ac turpitudine:tantũ de quaſtu, aclu- rro dicam vnius agri,& vnius anni, quo facilius vos coniecturam de triennio de tota Sicilia facere poſi- tis. Sed mibi Aptuenfium by$ p| aena TA icas pnn 4s deportarint, docuerät Prætoris, Apronius, id Ata ipforum vopnofrite:Recitatefli moni Aetnenfiam. TESTI- S NIV M AETNENSIV M Quid ais? dicydic qua- a clari? vt Pop. Ro. de ſuis vectigalibus:de ſuis ara- w i0? de fuis facys atgamicis audiat..MEDIM- ii NA. Per Deos ummortales, vnus ager vno anno cce. millia mod.tritici,&raterea ilS. Lmil. luæri dat Apronioꝰtautoue minoris decumæ vanierũt, quam fuerunt lane i fatis maguo paniſſent, hic tai nimta- menfiuménti pecunieg;numerusab arátari vim allatus eſtꝰytrũ enim horuin dixeris, in eo aa pa© crimes harebit. 4NA illud quid; vtinam ditas, ad Apronium non pe rueniße tantum. itate nõ modo publicis tenebo, ſed etiam priuatis a- vatorũ pactionibus ac literis, vt intelligas nõtè dili- gentiorẽ in faciendis furtis fulſſc 5 dices quod je, quam me inde- j prehẽdẽdis. ¶oc tu ferest hoc quiſquã defendet?hoc bi fi aliter ſtatllere voluerint, ſuftine buntꝰ yno ad-| ; y| Hentuyex pno agro Qi Apromampreter cam; quam! i B9> diris IN VERREM -dixi pecuniam numerat am, CCC. millia mod. tri- 100 sici lucri nomine fustulife?*Quid? hoc Aetnen- fes foli dicum?imò etiam Centuripiui, qui agriAet- nenſis multo maximam partempoßident. quorum Legati bominibus nobilifimis Androni& Arthe- moni Senatus ea mandata dedit que publicë ad cis uitatein iplor um̃ pertin: bant:de bis initiryýs, quas ciues Centútipini nonin fuis fed i aliorumfimibus acceperunt Senatus C Populus Centuripinus Lea gatos noluit mittereiiph aratores Ceñturipii, qui pumerus ih Sicilia maximus, bominun honeff- fimor um& loc upletißimorum, tres Legatos tiues fuos delegeruni: vt eoruin teftimonio non vmis 4- gri fed propè totius Sicilia calamitates cugnoſce- yetijatani enim tora Sicilia ferè Centurinni:& bacın te graniores certiotesh, teftes funt guod car terá ciunates fui folimini ominodis cõmouentur: Centuripini, qtti in onmibus ferè fnibus habent poſ⸗ ſeſiones, etiam caterarum ciuitatum dana ac de~ otmema ſenſerumt. Verum, vt dixi natio certaef fetnenſum,& publicis,& priuati literi config nata mea diligentia penſum magis in Leontino de groes eætgendum, propter hant caiſſam, quodiph LTeontini publicè non ſanè me multum adiuuerunt. neg, enim eos ifto Pratore i e decumanorum imit- riæ læſerunt:pòtius eam adiunerunt. Minumfor- taſſe hoc vobis, aut ini redlibile videatir, in tant a. ratorum ine ommodis, l eontihos; qhi principes rei fiumentariefuerunt expertes mcommodorum dt queiniuriarum fufehos canfe es Iudices, quod in 1 LIBER V. jp agro Leontino, prater vnam Mnafiftrati fami- .A liam glebam Leontmorum pofidet nemo. ttaque Mnafiftrati hominis honeftifimi atg, optimi virite- Fimonium Iudices,andietis:ceterosLeontinos,qui. busnon modo Aproniusin Agri; fed ne tempeſtas quidem vlla nocere potuit, expectare nolite. tenim non modo incomodinihil cæperunt:ſed etiam in 4- pronianis illis rapinis, in quæſtu ſunt cõpendiog ver- fati” Quapropter quoniam me Ledtina CIHEA atJ 11o legatio propter eam, quam Aixi, caufam de S Er è J- e mihimetincundaratio,© Viareper irenda est, 4d Apronij quaſtum, ſiue adeo qua ad iſtius ingem em immanemqlle prædam poßm peruenire. Aci Leon- anno tertio vanierũt tritici medimnis tini dec umæ XXXVI. hocefttriticimod, CCXVI. magnos Iudices ,magno.neg, enim hoc pofum negare. ita- que nei efe est aut damnum, aut cirtè non magnum lucrum fecife decumanum, hoc enim folet vfu ve- uire j e, qui magnoredemerũt. Quidſi oendo in hacLIr yna emptione lucri fieri tritici modios, C. quid fi CC.quid fi CcCC.dubit abitis etiam, cili iſta tan- ta præda quafitafit? Iniquum me efje quifpiam dicet, qui exlucri magnitudine coniecturain fa- Quid fi docebo, ludicêsy(eos ciamfurti,atg preda gui CCCC-mnlhia mod.-lacr: faciunt, damnum fa- cturos fuiſſe, ſitua iniquit a, ſit, vt ex cuborte Re- s non intercedeten! uum quu poterit 1m cuperatores 14t0 lucro, tant aq; iniquitate dabitaxe, quin prop- ter improbit atẽ tam magnos guasius feceris? prop- i r ter magnit udinein quæſt us, improbus dſe voluleruẽ Bb 3 Qua- IN VERREM Ai f2 ¥Ouomodo hncigitur afequar iudices vt ſiã lucri quantum faum fit? non ex Apronġ tabulis, quas cgo cum conquirerem, non inueni: Ó cumin ins ip- fümedax h exprefivt conjicere tabu fimentiebatur qua snobrem renonciat fiha ta ttil pulim ta n lanibil tibierant 2 fi j efet: G uo Fe cikis:ne PTT ahgamt yoat aE folio nn ti P dpois vetr ni detumarum, vt ſit.ſingula Fios re NCSIMDETIO A 4 glam i et cüm J f Atores prot f Mimnum fere trittei fatione e: Y rum vt omne ts INGIS inedi nia Atama. a j aa Fk T7 á 4+ i tsiy alh CMhiii pia Erario dernan ia j üe decüime ar noy bona veniebant aratorain Vi pluri- bus LIBÈ Di tus alignantomedimnis i umas emeret, quam iu- geraerant fat?In Leontin inge rum ſubſcriptio. aç profèf io non eft plus XXx. decumæ. XXXVI. me- dimvis vænierunt. Errauit? lanpo tius inſanillit Apro- niusꝛꝰimd tum inſaniſſet, fiaratoribus q guod deber licitũ eßet:cnon quody dronius impera/ Jefuifer dare ¥ hi ostedo;mı inus tribus medimnis ingeri neminë dediſſe decumæ: concedes opinor, 10 ffuctus ar ationis perceptus ſi fit, ne- á hoci in bes rya fingu- ytet deiu minemminus tribus decumis dedi neficġ loso petitum eft ab Apronio, Vi 1u, J la terni nadi zmis( decidere liceret-d Nam cuma retur:multis au- palea quidem melti quaterni tem non j. oiu exomnif p rentur:tum arat agro Leontino pna exi igeret het „gqutet- miad chim- jt: profin- y4 te potiss pe a}, EPN uam an Apronii Bb E aT E Oa IN VERREM Í quamternas decumas darent. Nunc vt hoc tempo- re aqua regiè, fen potius tyrannicè Satuit in arde tores Apronius pratermittam:neg, eos appelem, à ġuibus omne fomentin eripuit;& quibus nihil non modo de ſiuctu, ſid nede bonit quidẽ ſiuis reliqui fe. ċìt:ex his ternis medimni(qnod benefici, gratia 116C40“ſa conceſlit) quid lutri ſiat cugnoſcite.Profeſio esl ayri Leontim ad ingerum xxx.inil. Hæt funtad ! tyitici melliumæ ex.ideſt tritict uod. Pxl. mil- | lia. deductis tritis mod. ccxvl. quanti decumæ tii Yemerunt, reliqua tritici cecxxur. addeto- tius ſummæ Dxl millia modtres quinquageſimas, id et, tritici mod. xxxiI. cccc. 46 omnibus emmterhe praterea quinguagefime esigebantur: í iji Sunt hæc iam ad NS. cccxi, mod- tritici. At egoccce, lucri facta efe dixeram, nonenim ducoin hac tatione eos ,quibus ternis medimmnis non eft luitumaecidere. Verùmyi bac ipfararone fummam meiproimficöpleam, ad fingula medim- hamili HSduopnulti HS.quimque accefionis ca- geb ant ur darc: gui minimnm, ſingilosnummot. bhoc minintum vtlequamur, quoniam XC. medimna diximus, accedant nono pefimoque exempload i II7 HS. xc.millia.“ Hic h: etiam dicere audebis ma- fe? i ex eodem agro dimi- f S abſt ulorit, qeam populo Ro. nferit. cc- di CEST AS oy t Leontini vedda fiex lege, j fi yt quae ds- midiæ eſſent, decumæ vocarentur parno venlidiſti. multo enimpluris fructus annui Sicilis vanire po- tug- LIBER V. tuerunt fiidte Senatus aut populus Ro. facere Yos Iuiſſet.& enim ſæpe decumæ tanti væanierunt cum i yenir q quantinung lege Verreg ih orbani decumas venditas. -NORBANI DECVMAE VENDIȚTAE AGRI LEONTINI. Atque tum- neque indicium dè modoiugerum dabatur, seque enim erat Afte- midorus Cornelius Recuperator: neque gbara- tore magifiratus Siculustantum exigebant quan- tum Decumanus ediderat:ne ec beneficiumpetebatur Decumano, Vt in iugera fingulaternis medimnis dec idlere liceret:nec nummorum acceſionem coge- batur arator dare, nec ternas quinquageſimas fru- menti addere;& tamen populo R, magnus fit- menti mumerus mittebatur. x Quid verdifte ſibi 118 quinguagefima? quid porrà nummorum accefio- nes voluntꝰquo id iure, atque adeo qua id potius ore feciſt? dabat arator. quomodo? aut ynde? qui ſi lar gißimus eſſe vellet, cutili hea fura yteretur:vt antea folebant facere i n decumis, cum æqua lege& conditione vaniebant nummum dabat vnde? defrum ento?quafi habuifette. Prato- re quod venderet. de viuo gitar erat aliquid reſe- candumivt eſſet, vnde Anronio ad illos f̃ uctus ara- tionem hoc corollarium nummorum adderetur. Iam id porrò vtrum libentes, an inuiti dabantꝰ li- bent esꝰamalant credo Apronium. iniitisqua re, nif vc malo cogebantur? lamıfte homo amentiſ- ſimus in vendundis decumis nummorum faciebat acceſiones ad ſ‚ngulas decumas? neque multum Bb 5 bina mnm IN VERREM N biná anr terna millia addebat. fiunt per tyiens müm AS fortaffe.millia,hoc neġ, exemplo cuufe k gaam neh, vllo iure fecit: neque eampecuniamre- tlit:neg, hoc paruum crimen quemadmodũ defen. 0 bogitauit.* quod inas vendi- aratorũ ftus cauffa vendide e S. dena meritafets He u9 furu fit,“homo cum ita fit audes dicere te dilfcum hrperh 51 pipe non populi Rom] H figa villicus ex sebon orrai liti, demptisvegulis y m- ? 5-YY sai äta domino XX. mkta confer erit:primo dominus t Caudẽ at, vil cοꝗα.d e t tet,Zů¹˙., airin nto Ab ipi mercedis e; l Aum lit:deinde cun atidi T Fit eas Tes q$ PEF f uctus cr caltura con- no[vpplicio villi- cum a puret. Item Dha přlus Romei Ke rrem, guan nunem, eti ie n, putat ſe honum in aratio- 3 lemn àc villiiu, ITAIM aratorum, gros vi Maxit cam atum ef j go. hoc intellig:= tef? gimabit. ynde e ` LIBER V. a teſtꝰex hoc maximè, quod ager decumanus prouin- cia Sicilie pro rišti ritiam deſertus i efe blꝛcis litęeris æudiſtis.* I y ha E i T IN VERREM ! dü immortales fiexprouincia tota centum fêptuae ginta eiecifes,pofésne Jeueris iudicibus falum efè [e vnus ager Agyrinenfis centum ſeptuaginta ara- toribus inanior cumſit, vos coniectin am totius pro. uint iæ non facietis? Atque hoc perægquè in omni Aoro Decumanoreperietis, quibus aliquid tamen- reliqui faerit ex magno patrimonio, cos inagris mhinoreintrumento, minus multis iugis, minores | yemanfife:quod metuebant, firecefiffent nereli- si í qaafortunas omnes mitterent. quibus autem ifte ji nihil reliqui, quod perderent, fecerat:eosplane Pii ponfolum exapris yerum ex ciuitatibus fuis pro- fublllerillt ipſi, qui remanſerant, yix decumapars i aratorum, relicturi agros omnęs erant: nifi ad cos jj i Metellus Roma literas mififet, decumas lege Hie- ronica venditurum,& niſi ab'ijs hoc petiuiſet, vt ſertrent quàm plurimum:quod!l ſenper ſua cauſe ſa fecerant, tum eos nemo roga: et, quamdlis int elli- gebant ſeſe ſbi,& Po. Ro. non Verri Apronio fe- T22 zere impendere, laborare.” lam yero fi Siculerum fortunas negligit: fi quemadmodum fucü Po. Roă i magiſtratibus nostris trađentur, nor ratis: at yos communem popul” Rom. caujjam fufiip: defendite Rtectos aratores eſſe d oros veiga- les vexatosatg exinanitos Verre pop atam, proniniam, hec omnia doceo litteris çil- tatuin é> priuatis primariorum Yirurtim testimo- näs. Quid vultu amplius? num expeđtatis, dum L. Metellus qui multosin iftum tees imperio Opos teſtate deterrnit, idem abſens de titius ſcelere,un- probi- ahtate AMA j4 ii itubt giii rti „feuma 1? „aatar Oud pn optil, Zw LIBER V, probitate audacia testimonium diçat?non opiuar. At isoptime,qui fucceft iftipotuit. cognofrere,ita el, verum amicitia impeditur. At debet nos certig- res facere quo pačto fë babeat prouincias debet; ye- runtamen non cogitur. NumquisinVerremL, Me- 123 telli teftimonium requirit? nema. nuni qui poftulat? non opinor, Quid fi testimonio L, Metelli ac literig hac omnia vera effe docebo quid dicetis? virum Me- tellum falſum ſcriberetan amicum ledendi elſe cu- pidum? an Pratorem quemadmodum prouincia aſtecta ſit neſcire? Recita literas L Meteli, quas ad Cn. Pompeium,& M. Craffum COSS. quas ad IIl. Mummium Pratorem: quái ad Qua flores vrbis milt. EPISTOLA L. METELLI. DECVMAS FRVMENTI LEGE HIERONICA VENDIDI. Cum ſcribit ſe lege Hieronica vendidiſſe, quid ſcri- lit ẽita ſe vendidiſſe, vt mneſprater Verrem. cum ſcribit lege Hieronica vendidiſſe, quid feribit? feperitum erepta Siculi maiorum nostrorum beneficia ius ipſorum, conditionem ſocietatis, ami- titie fæderumreddidiĝe- dicit quanti. cuiufque Agri decumas vendiderit.deinde quid feribit?* Re 124 titade Epiftolareliqua. SVMMA DATA EST OPERA à ME, VT:QVAMPLVRIMO DECV- MAS VENDEREM. Curigitur,Meielle, non itamagno vendidit? quia defertas atationes ina- hes agrosproninciam mi[eram perditamqlle oſt en- di: quidꝰ id ipſum quod ſatum eſt, qua ralioue quiſquam, quiſereret, inuentu eſt? Recita literas. LITTERAE. ait ſe miliſſe,& cõſir maſſerſilam inter- poſalſſe INVEERXEN pofig: autor tatem.tantũ quod aratoribut, Metela Yws obfides non dedit; fein“palid re Verri ſimileni Futuumn At huſll eſt tandem, in quo ſe laboraſſe di- ; i ES OVI RELIQVI E- MVM SERERENT. Qui J 00 nui DA quoex bello? qua ?lghanát iz Sicilia tanta clades, aut n duiturnüm; tam calamitofum arfatüm eft vt is, qui tibi ſucceſſerit, ve. es collegiſſe,& recreaſſe videatu⸗ Arthagine nſibus Sicilia vonata eſt.& memoriam cum bis in ea i4 magna fugitiuorum copia verſats ſint: tamen aratorum int erneci o facta ni eſt. tuiñ fe- mente pi obibità> aŭt mef e àmi) f Fus an nuus interi bat:tamen iucolumis numevus manebat dö- dunorim atque aratorum tüm qui M. Leuinio ant P. Rupilio, a ut M: Aqui lio Prætoribis ineampro- uiuciam fuci ant, aratores veliquos non colli- gebant, tanto lus Verrescum Ap ronio prolincis Siciliæ calaini it quam aut Haſdru- bal ium Pæenorum ctil; aut Athemo cum fugis naximis coß js vt temporibus illi, fimul- E + sin} A ! jet; ager aráretur omnis, ne> que aratori Prator per liter 4 ſipplicaret, neq; eum praſens oraret, yt quam plurumu mn ſereret: nune Hi em ne postabitumquidem huius importuniſimaæ peſtis sguifqiaem reperire tur qui füavolintate ará- ret:paucieſſent reliqui qui L. Metelli authoritate in agros atad ſaum laren familiarem PE arg, hoftis fap I ſulten, Dota anun eje aonje gi aratores tt teik: Wall LİBER V:| ttti yy Alli te literi, homo aud acißime atq, amentiſime, 128 Meniny ingulatum elfe non fenti?non vides, cum w qui tibt fuscefityat atores reliquos apeti t, hoc eum difertë ſeribererelig guo s bos eleh n ex bello, neque ex ali⸗ quá huiufmodi calamitate fed ex tui ofiėlere im- porian nitate, auaritta, TURELA e Rect ttet áe 4 TAMEN PRO EO. VT TEMPOR 5 DIPPI. tli CVETAS ARATORVMQVE. PEN VRIA TV- LIT.Aratorum; inguity-p ia, fiego áccufat tor toties de re eadem dicerem,; vererer ne ani- mos veſtros olfenderem ludises. clamat Mès tellus: nifi literas miliens; non eft ſatis, niſi præ- fens confixuaf femne il guideni ſatu eſt. reliquos inquit aratores: reliquos? prope lugut bri verlo ca- lamitateinprotlncia. Siciliæ ſiguiſicar. tt ara: toxum penuria Expectate étiam, Iudices y dipo 127 teſtis, autoritateni accufation š meg. dico aratores iftius auatitiaeieikos feribit Metellus religios ab fe efe confirmatos-dicoagrosreliosyardtionesqúe deferta efe:ferib it Met ellus arâtorum efe penti- riam. hos cùm fetibi t illud o 0 t, deiectoc, eiectos, fortunis omnibus expulfos efe populi Ro focios, at- que amicos quibus ſ qua calamitas propter il um ſaluus vecki galibus noſtris actidiſſet animaduertere in eum vos apirtebatipraje th n cum ea lgs iudi- caretis gue ſociorum caulſſa elſet conſtituta. cum verd perditis proj figas sqúe fochs vetigalia populi s eg| Ran, fint diminuta, res fiumi entari, tenpneatke, P a o e, falus vrbis aique exercituum noſtrorum, in sii poferisatemyflinsanaritiainterierit, faltempd- Iin VERREM populiRom samoda reſpicite ſi ſacijs fidelifimis pró- a? fþicere non laboratis.* Atque vt intelligatis abitò pra lucropradaꝗ. prætõti, nec vectigalium, nec poſte- ritati habit am eſſe rationem: cognoſcite, quid ad extremtm ſcribat Metellus. In reliquum tẽpus, ait, ſe vectigalibus proſpexiſſe. non ſcriberet ſe vettiga- Iibus proſpe cife mfi hoc vellet oſtendere, te veiga- lia perdidife-Quid enimerat 5 quod vectigalibus proſpiceret. Metellus in lecumi,& in totare frumẽ- 147ia, f ifte non vectigalia Poptili Roms. ſito quæſtit peruertilſet⸗ Atque ipſe Metellus, qui vectigalibus proſpicit, qui reliquos al atotes colligit, quid aſſequi.- tur nifi hoi? vt arent, ſi qui poſſunt, quibus arattum ſaltem aliquod ſatelles iſtius Apromius reliquum fe. cit:quitamen in agiis fhe atq expectatione Metelli remanſerunt. Quid cateri Sinal quid ilie m,οον numerus aratorum ê qui non modo eX agris diei ſunt, ſed etiam ex ciuitatibus[uis ex prouincta, de- nig bonis fortuniq. omnibu⸗ ereptis profugerunt: qua ratione ij renuocabuntur? quot Prætorum inno- centia ſapienti aſle opuss eIt, vt illa aratorum mul⸗ i titudo aliquando infuis agris ac fedibus collocetur? 29 x gc nemireminitantam multitudinem profugilſe, quantam eæ literi publicu, aratorumq;, profeſo- nibus cognouifkis:fcitote tantam acerbitatem iftius, tant um ſcelus in aratoresfuiſſe(incredilile dictu eil, Iudices, ſed& factum,& tota Sicilia peruul- gatum)vt homincs propter miurias licenitamqúe decumanorum mortem fibipfi confcinerint, Cen- turipinum Dioclem hominem locupletem ſuſpen. diffe LOH EI R njftat, quo die fit ei nunciatum Apronium rrachint m primum ciuitatis ppetife dixit apud vos homo s Florinus, cum auidiffet tan- SEHS tum Decumanum, deberi, s omnihus efficere noñ n hominum difolutifi- fuifli, tamen nunquam us lutufque prouincie ad ehant:non, mquam perpe- mus crudelifimusque fem PYA P voyo A J; perpeterere, quòd 11¹¹ tui capitis periculum perti terere vt homines iniuria tue remedium morte ac fü- igi fendio quarerent mifi earesad queflum,& adpre- dam tuampertineret.* Quidziliud berpetereresatten- dite, Iudices. ommibus enim neruis mihi contenden- tiad ia dumest atque in hoc laborandum, yt omnes intelli gant quan: improbam, quàm manifeflam, quam co- fefamrempecunia redimere conentur:Graue crimen est hoc,& vehemens,€ post hominum. mesnoriam iudiciaque de pecunijs repetundis conſtituta grauißi- umi mum, Pretorem Po.Rom. focios habuiffe decumanos. 16 Non hoc nunc primum audit priuatus de inimico reus ab accufatore:iam- antea in fella fedens Praetor, cuns auνmnα} prouinciam Siciliam obtineret, cum ab ommbusnon pariti folum id quod commune est propter imperium, fedet- iamid, quod iftius praecipuum est, propter crudelita- ; tem metueretur, millies audiuit, cum eius animum ad uws E perſequendum non negligentia tardaret,ſed conſcien- mat tiaſceleris alaritiæq; ſæ frenaret. loquebantur enim gnb I decumani palam,€ prater ceteros is, qui apud iſtum 1. plurimumpoterat; maximofque agras populabatur, Ce Apro- — — IN Apronius: per paruin ex illis piany crisad fel fe per.— uenire; Pratorem effe focum.* hoc cun D cumani tota prouincia loquerentur„tu in retamtu p nefaria tean interponerent, nihilne ti⸗ i ſilere: nihit uim tuine- in veyſa⸗ es fact- ⁄ oppo- que nomes retur: cum Decum— endas non fam vim; eo 1, tam perditum, tam nummarium fore pere 9 ex idi- cioteylla falus feruare poffet? cum planum fieret; de- cumis contra mj flituta legis, confi fmetudnemgue omi- nium venditis in aratorum boms fesi diripig- dis decumanos dictitaſſe tuas eſſe partes, tuam rem, tuam prædam:idque te tacuiſſe,& cum dißimulare no npoffes potui tamen perpeti perfi re quòd ma- gnitudo lucri obfiuraret periculi magnitudinem pluf- ques oaeiai di te pani cupiditas, qram iudi- é es. lu dquidemt nihil eorun z tores: iu id neſcich mo id tibi renunäabat} Rome querimome de tuis iniurijs, conuentuſque habebautun: Nnorabas hac, ignorabas hes ommia?} quid cum palam Syrasufiste audiente maximo conuentu.Rubrius Q. Apronium ohjeen ka biuit, ni Apronius lictitaret, te ſibiin acumis eſſe ſociumiliasc te voæ non perculit nonpen turba- omebat tota prouincia=ne- EIIBAENKI. piti Č fortunis tuis proſpiceres, etiam dites illorum,© ſbon- fio illa ne sti. Prô dy immortales, hoc aut tüifet aŭt quamuis nocens, qui modo iudicia Roma fore putaret, non aliquare fimulatione Popisli Rom. exiſtimationi fe hominum ſponſio fit de capite, ac for- cis? non perſequeris? non innocens homo pe vendicaſſet: x quid eſt hoc: A’ tunis tuis: tu fedes, qute) 1s è non perquiris cuidixerit Apronius? quis > ynde hoc natum? quemadmodum prola- is tibt ad aurem accehiffet,& dixiſſet A- pronium dictitare, te ſibi cffe ſocium, commoueri te ETET T ODOTtUIE, VOCAI ommum, nec itum ante ttti ſatigfa- cere, quam tu ommum exiflimatiom fatisfeciffes: cum yerbo verd in ſoro celeberrimo, tanta frequentia, hoc pronio, reuera tibiobiectum effet, tu lagam tacitus accipere potuliſſes: otam mamifefta quicquid dixiffes, te deterius efe facturum?* Quafiores, Le- gatos, Præfectos fios, Tribugos ulti mijfos fece- le prouincia decedere iufferunt quod eorum © fimulatione A pnguam. tantam| niſi hoc ita ſtatuiſſes, in unt, e7 culpa fe minus commodè audire arbitrarentur, aut quod peccare illos aliqua in re indicarent.tu Apromum bominem vix liberum contaminatum, perditum, fla- gitiofum guinon modo animum integrum, ſed ne ani- mam quidem puram conſerilare potuiſſet, eum in tãto tuo dedecore profeckö ne verbo quidem grauiore appel- Jaffes:nea apud te tam fanêta religio focietatis fuiſſet, yt tui capitis periculum negligeres: nifi vem tam no- tam effe omnibus c tam mamfeftam videres,” Cum Ce 2 codem l4; i Pretor 136 yolüntateiiis ari 2? 17 quo meam i Scandilius Eques Rum quer nhon rem de focietatefe cit, uſtitit sopprefit, non .S. V mil. cæbit Scandilius icë poj ſtulare. ſatiſue vobis Præ- ti cancelli videntur in fua pro- unali vt aut de fho cå- 15:4iit con- uinci ne ecefe efef onſio mm effe dicat prouin- i ihis, qui id facie s tedaturi.bene agis, s Recuperatores git , non foli contra contra fortunas iudicare.* Ve- eses: nemo effet, quin hoe fè iimus quifa, certifi- icilia tota qui neftiret de- non audiffet ita Apronii soneftus Syracufis mul- ua copia tecuperatores care nullo modo poſſent. uperatores. tum iſte ho- ſelſpicionem leuare, atq; ab ſe i ecuperet Recuperatores dict fede cohorte fita uM. fddem quem ego ac- ſtriam ac diligẽtiam ſpectari id est quod ego dicendo aut cogitando, effice- quidébeanı? teneo medijs vectigalibus Po. Row, in ipfis fruđibus prouincia Sicilie furen mani- frumentariam omnem, in:teneo, in uen sita vt negat nam Snai biog siei? Aposfo, panet radin- dum ho aen te, atque innocentiam tuam TOR velis, ¥ hic tu Medi am,& Arufpi- cem, pr cone n tuum Recuperatores da his? tamiti llumi f ? att et- quemtu in cohortè tua Caſlianum bas fi iquares inair eft t Papyrium Po- tamonem homi 1em feue etere illa equeflri linas Scandilius poſtu sA de conuentu Recupe- ratores. Tamifle negat fe de exiflimatione fua cui- quam mifi fiis, commiſſurum. Negotiatores putant efe turpe, id forum fibi iniquum eiurare,vbi negoci- entur. Pretor prouinciam. fi fu tam totam fil japim aurat. O impudentiam ſingularem, lic poſt tulat fe Rome abfolui, quiin fua prouincia iudicant fe abſol- us, nullo moc lo poffèqui plus exiflimet apud lectißimos Senatores pecuniam, quam apud dtresnegotiatores me- tum valere. Scandilius verò negat fefe apud Artemia dorum Recuperatorem y yerbum ej f; sfog urum: CO ta- menvrget, atque onerat te bonis conditionibus ia pti pelis ,fiexprouincia Sicilia tota fiatuasidoneum iudicem aut Recuperatorem nullum poffe reperiri, poſtulat à te, vt Romam reijcias. hic emmue- rò tu exclamas, hominem improbum, qui pofu- let ibi de tua exiſtimatione iudicium fieri, vhi te iniidiojum efe intelligebat. negas te Ramam reie- Ce 3 cturum, iudi em þa ey 139 INVERRE M durum, negas de cõũuentu Retuperatores datumum, co- hortem tuam proponis, Scand'ius rem fe totam reli- Eurum dicit, é» fio tempore efe rediturum. Quid tu ibitumzquid facis? Scandilium cogis. quid? fponfi — nem acceptam facere? impudenter tollis expectatum exiſtimationis tuæ iudicium. non facis. quidergo? A- pronio permittis, vt quos velit, de cohorte fumat Re- cuperatoreszindignum, pmi potius ex imquis jumen- diquamytrifgueex equis reijciendi fieri poteftatem, 140 neutrumfaciscorum.* Quidergo, eſt aliquid quod improbiule fieri poteſtꝛcogit enim Scandiluum quin ii illa milianummum dare atque adnumerare Apt ii Quid potuit elegantius facere Prator cupidus exiſti mationis bonae„qui ab fefe omnem fufpitionem propil- fare,qui fe eripere ex infamia cuperet? Addluctus erat in ſermonem, inuidiam, pittiperationemelictitarat ho- mo improbus atque impurus Apronius, ocium eſſe Pra⸗ torem:venerat res in iudicium, atq; diſerimen:pot eſtas crat ifti hominiintegro, atque innocenti data,vt in A- pronium cum animaduertiſſet, ſeſe gralißima leuaret infamia. Quid excogitat pœnæ? quid animadllerſionis in Aproniũ: Cogit Scandiliũ. Apronio ob ſingillarẽ in. probitat atg, audacia pradicationemg, nefaris focie- tatis,.S. V millia mercedinomine ac premi dare.¥ Quid interfuit homo audacifime vtrum hoc decere- | reszanid quod Apronius dlictitabat, tu de tepofiterere, I| E acdifitares: quem hominem fi quispudoriñte, ath, 1 adeo fi quis metus fuiffet„fine fupplicio dimittere non — 14 debuifti hiic abs te fine premio diftedere noluifti. Om- nia fimul intelligere potuiftis, Iudices, ex hoc pno cri- mine mne Scandliliano: de focietate de non yt folen men domeſt uli tui conſt Prætore ta tum, fed Ron i an, intelligi poteft illudiſtin ò i s cumarumh, tertii in de ecompofi= * fimul tn: Apro= I n coOmnemo- nij deifto non modo confe i ratio. eedem accedit, quod hoc quoque it ꝛeſtis itum ſtatuiſſe in prouincia fua, ex fua iudicium extra cohortem fuam comi fuiffe nemini. Ecquis eftiudex, cuinon ab initio decu- mani criminis perfuafum fit ,iflum in oratorum bo- na, fortunaſque impetum feciſſe ꝛ quis hoc non ex eo ſtatim iudicauit, quod oſtendi tum decumas nollale- ge atque adeo nulla lege„contra ommum conſuetuli- nem, atqut inſtituta vendiliſſe: Ferum vt iſtos ego Indices tam ſeueros, tam diligentes, tamreligioſas non haberem. ecquis eſt, ex iniuriarum magnitudine, im- probitate dlecretorum, iudiciorumm iniqttitate, qui hoc noniamd Laturit,& indicarit? Etiam ſane, ſit aliquis dif i ca focior ſitne de: facta, t lligere po- imationis ttendum Ò gum, officij, reipubli- lis:poſ⸗ itare cum tanta lusra vE 7 X ＋ vi& metu expreſſas co- mia cillitates vs atque imperio s metu non modo Apronio, atq; sil e4 E. eins ſimilibiis, peri Venerijs ſcrilis dare coactas: .~ é 1 na B 1 Quod fiquis ciorum incommodis minus mouletluroſt 4 quem 4 4 IN VERREM i quemaratorum fuge, calamitates, exilia, füfpendia e denique non permoueni: non pofum dubitare quin"e is tamen cum vaflatam Siciliam, relictos agros, ex ciuitatum literis,& epiſtola L. Mete lli cognouer itfa- | tuat fierinonpofevt dei ifto non feu iudicetur. Erit etiam aliquis qui hac omnia difimulare acne-; gligere pofit attuli por sfiones ipfo prefente faas de joopa decumarum focietate,ab ipfo p hil ibitas iudicari:Quid eſt, quod poffet qi uifqu am maniſeſtius hoc deſiderareꝛ nondubito quin vobis fihfierih, Iudices: veruntaa|104? di y anen progrediar lòngins:non meherclequo magis hog* iam. Du $ yobis perfu tadeatur, quami iam perſuaſum effe confido: do: Julſchhendlte "k fedvt il adlijullo impudentiae fue finem faciat:a.| povinte ji liquando defi nat, cà fe putare poffe emere; quaipfe femper habuit venalia; fidem; iufinrandum, verita- tem offi vciumreligionem:definant amici eius ea dicti- tare, qula detrimento, maculæ, inuidis, inſamia 145 nobis omnibus effe e pofint ¥* at quiamici? Omiferum atque iuuidioſum offenſumque paucorum culpa, at- que indignitate ordinem Senatorium. Albam Aemi- lium fedentem în faucibus macelli loqui palam, vicif- ia Se Verrem emptos habere iudices:alium H S. CCCC. ' mnillibus, alium H.D. quem minimo, CCC. atg, Gii eì cum refponfum effet fieri nonpofe„multos teftesef- j ſe dicturos, meprarerea cauffa non Iicet hercules inquit omnes omnia dicant, inillonifiitáres{| mirain manifeflaeritallata, vt refbonderà nibil poĝit, vici- 146 mus.* Bene agis Alba:ad tuam veniam conditionë. Wg nihil putas valereiniudicis cieđura, mhil fifpicis-| numita lj nens, nihil anteactæ pita exiſtimationem, nihil banorũ| miini piro- LIDER pirorum tefl imonia, uthilctuitatilin ali reg nem imiudi ritro: veſt cem, eim h mumi e diator,quam fi diin decumis, faria,& in bonisara datum. ¥ Decumas agri didife.oftendiiam illud initio non exiji flimi gno vèn: didiffe eum Er eA 1 Guti serbo decumas yer cer eiior ihitai Decuma 15 nullas rel ife alio$7 oai ife. pl uris ei siam. quam te vendidiſſ : nec enim flit, aratorem quenquam quod quifquam queri poyan que ill ud vnꝗ yam drato i quanti decume vemrent. n on paai ita cit guo nei ai garator- e tan ata funt itad lecume peni eunt.arasoris Aute Met cum lege equifıme jeri- risint Y reflitaf ſefrumer rimo yanirepojs unt pedit ei dect yt opinar. mas Ven TREPILE) XKE. 0 it eontini, q qui plu „Si dacea pluris alig Cens potui rimu effici it IN VERREM potuiffe te vendere, neque his voluiſſe addicere, gui con- oqu tra Apronium licerentur:& Apronio multo mino- ljg oa ris, quàmalijs potueris ,tradidiffe: fi ſi hoc doceo, pote⸗ ritne te Alba tuus antiquiſlimus amicus, alſoluereꝛ Dico Equitem Ro hominem inprimis honeftam: Q. i“ Minutium eum fiis fimilibus ad decumas agri Leon- 4 tim triti mod.non.non MM.non MMM. fedad ; vnas vnius agri we tritici mod. X X X. millia d "i voluife addere:€r ei poteftatem emendi non effefa- P 147 am ne res Ats ab pronios” X negare hoc, nifi ump forte negare ommia conſtituiſti pen modo potes. påx aniti lam res geſta edl. mi atu, Syracufis: tefiis eſt tota prouincia, propterea Dai vndique ademen- das decumas- folent eo conuenire. quod fiue fateris, fi- ue conuinceris quot& quàm manifeſtis in rebus, te- neare non vides ꝛ primum tuam rem illam,& pre- dam fuiſſe. nam niſi ita eſſev, cur tu Apronium ma- lebas, quem omnes tuum procurare in decumisne- gocium loquebantur, quañı Minutium decumas ax gri Leontini ſumere: deinde: immenfum, atque infi- nitum lucrum eſſe factum. nam ſi XXX. millibus mod. Wa tritici tu sommotus non eſſes: certè hoc idem lucni Minutius e libenter dedifet. fi ille accipere Gba i 150⁰ voluſſet. quantam igitur illi fpem preda propo- a ſitam arbitramur fuiſſe, qui tantum preſeus lucrum nulla opera infumpta contempſerit, atque deſpexe- rit ꝛ deinde ipſe Minutius nir quam tanti habere yoluifer, fidecumastu lege Iieronica venderes. ſed quoll tulis nouis elictis,& iniquiſimis inſtitutis plus aliquantò ſe, quaim decumas ablaturum viuckat, id- rco 77 longius progre us es Apronio lember, 7 est, quam mus plus etiam multo m potuerit, vendidiffe: vt etiam, te non tradidiſſe, ronio: aiunt emm teita di- So, cupioque te illud defen- „ tamen non potes hoc qu- afi edicare, magno te. decumas are qut multo plurisı volue- sy hA rng siá 21. DOC CORCELAN i prn quòd iam aci ctitare, quloc dere. Ve practarumn atl f 1 sin Vit ita ije, cum fuye) rint emere. ¥ Tenetur í sunar iudlices,& ma- 152 as hominis, ſcelus, n ff tenetur auaritia, cupid improbitas>al idacia. Quid fi hec, quedico, ipfius amic, defenforefque iudicarunt? quid vu iltis am- juentu L. Mecgih Presoris yugn omnes eius i îi gpanchrefto medicamentoa- lit mmestad Metellum, edaitip comites mCOS reder Apron ſtulauit in Api on qi gam fori 4 i buerac,;& habebat mi rouincia:non impetya INVERREM , vet Metellus p licinum à. fe de capite.Verris hoc iudicium nolle fieri; tota Metellicohors pho- onio. C. Gal- s miH inat atnv filrss m non ingratorum, aderat | uus homor » lo tudiciũ ex edita non poteft im s ¥N nrang, .” Nonrepre- hendo Metellum, pepercit ho mico, C? quemad- t modũ ipſum dlitere audili, neceſſærio. Non reprehẽlo, inquam, Metelli: fed hoc miror,quomodo de guo ho- mine preiudicium noluerit fieriper Recuperatores, de boc ipjo non modopraiudicarit, verum grauifimè ac Ww vehementiſe⸗ licarit. Primum enims, ſi Apro- I4 nium dbjoiutum iti pataret:nihil erat, quod vllum m preiudicium vererètur. demde fi condënato Apronio, if comunitam cum eo Verris cauffam omnes erant exi- flimaturi: Metellus quidem cé eoram rem, caufama Apronio codemnato, d fimulvynares vty n ÅCCENSVS ÅPRONIO SALVTEM Di- cI T. Iam hocquidem non rè pfit Accenfus:cur enim fi Papyrius Scriba. volo eg rum, Lif orum, Viatorum. FAC ApHIBEAS„ QVOOD Ap NEM PRRÆTORIS ATTINET errem,& hortatu pronij coi BES V TIAM eh te? T marchide? quà c nres quitan finHABES SVMPTV MVN Neceſſe eſt, quod redundaret dle ve j 2 quæſtil, ad illum potiſimum, per qulem agebatis Eer, SCRIBAS, ÁPPARITORES, RE- NTES j ÅRRIPE. CvM L. VVLETÈIO, Qv ri Pry h iaiy M PoTEST, CADE, CON- 3 Videtequàms valde malitie CIDE. machidèes, pta det Iam hoc,c ni depromer evu detur ad om 1e genus n modata? VoLo MIIHI CREDAS 7 gemino; E PR Gi fia. IN COHOR Quid ej fl hoc in cobor ceszquidzin n ris atgue furtis: itate, auda- s HABEAR E Apronium do- 1onitore, an fug fponte 156! IN VERREM ſponte per enerat? Qvop CVQ Oovs Sir, Orpon e Qua impudentia putatis eum m domina- tione fife, quiin fuga tamı mprobus fir: ait, omia ics poffe: dare, profankere, iaaa ni hoc mihitam moleftum est-Aproniv fuae ms EPOSTVLAT ITE OMNES dere Tima tam quoa hocid ein patrono)(üo precipit. VINCERE Sa LENT. Verregui api Pretore non Sirok non Peduceo, nonhocipfo Metello: Scis METELLVM SAPIENTEM Es SE., Hot perd ferni dam nan potèst, irrideri viri optimi; L Merelli ingenium,& coutemni ac deſpici à fagitiuo S1 VVITEIVNM HABEBIS, VDIBVNDVSPERFICIES. orvat Timarchides-: qui aut Vul- teum pecunia corzanipi putet poj; aŭt Metellum v- mus arbitratu gerere Preturamn. ſedl errallit conioctu- va domeſticæ guia ı mul os per fe s O per alios multa ludibundo'inosè apud Verrem effeciffe vidit: ad omnes ccfden patere aditus arbitrabatur. facilius vos eficieb diżundi, que volebatisà V erre, quòd znulta łius ludorumm genera noratis. INCVLCA- TVM ESTMETELLO ETVVITEIO TE ANKATORES EVEITISSE. Quis t, cum aratorem aliquem im ob iudicandum, lum, aut imperandum aliquid, aut , pecumiain acceperat? aut Seflio Li- iſtuc Apronio aitri euerterat? aut T aut dec remit ni Gori; cum aligueri innocentem fecuri percuffi rarè nema. omnes ei Verri tuncattribuebant, quem nune condemiid- BiN ah LIBER? V condemnari volunt: OBTV DERVNTETVS AvrEeEsS TE SOCNVM P RÆTORIS FVISSE. Videſue hoc quàm cleruin rit: cum etiam Timarchides hoc in desnon hoc crimen nos in te conſins m defen demadcrimen aligi rere? libertus cr Accenfäs tuus:,& tibi ac liberis rebus coniunctus àc proximus, , pulgò effe ab ommbus ita de- 10, tibi Ahromum en lecumis ſo- Scia TtT ÍMPROBTTA- tam m aratores piftolam vo totins familia precepta& in dletis, vt moneat 4 bus fè infi runipat?S cipit qt didicit ipſc. vert ſtimat ias ad oinnium familiarit. Yquangu qua vera funt dicam:Apronins ipf precio,vt Verrem non conututo;i mone incalito atque improbo poffet corrurpere:qgui= 1 bus ry .V te rONIKIN, ꝗquibu. rött at muner- iliaritatem Metelli: V ulte cor- lelineat? egpre- nem, que domi ſdem exi- nunitas: m merito fam irs iere, non fêr- A ~] EPER Ap RE \ inead ma linai, NONANI ores niil seilh fiium puerum effe, vehementer crtat. nim dd omnes Pretorum filios ijdem alitus fant. O Timarchide,Metelltest filinsinprouicra:no puer, j 15 A⁰ dens us illo Ioco àc no- perat non dicerem, fi pieri efe illam iul aftünarem sünè, um te actuam vitam noſſes, in Siciliam tecum grandem Patexta- irá puerum apa- ilitudine Ahdutefet, na degenerare non 100 elit, M: Catonis xeo boni fperare „qui inp atris luxurie fit vixerit, ve ai—— nege, ſobrium connitium 4 j pr TS I61 pn me fmit batri, putaretur. x Quibus in|” M Linten d | m Republ feafiin> u, anbi H iuriam. sfajt gji ARBA non folam tibi, fedet-| 7tqu mal Jii iam patrie: qui non modo tib?y oluptati i, ſcd etiim an mn qui aliquando vſui Reipulbl.eſſe pt ofen; eos inftituere,| Paak 1i atiy EIBERNVA atque erudine ad maiarum iuſtituta, atque ciuitatis ſciplin am, non ad tilas tunpitudines debuiſti, eſſet inerti atque impuro C improbo parente natus pu- dens,& probus filius: haberet aliquid abs te Refþ. mu- neris, nunc pro te Verrem ſubſtitttiſti alterum ci- litati:niſi hoc forto deterior eſt, ſi fieri pateſt, quod tu eiuſimodli euaſiſti, non in hominis luxurioſi, ſed tan- tum in furis ac diuiforis diftiplina educatus.” Quid ifto fefliuius fore arbitramur, qui efl tuus natura filius, confuetudine difcipulus, voluntate fimilis: Quem ego, Iudices, quamtumuis bonum fortemque facilè paterer euadere: non enim me inimicitis commouent, ſi quæ milu cum iſto futura ſint, nani ſi in omnibus rebus in- nocens fuero, meique ſimili, quid mihi iſtius inimi- citie nocebunt? fin aliqua in re Verri fimilis fuero, non magis mihi deerit inimicus, quam Verri defuit. Etenim Iudices„eiufmodi Refp. debet efe,& erit, ſcueritate iudiciorum conſtituta, vt inimicus ne- quedeeffe nocenti poſßit, neque obeſſe innocenti, qua- propter nulla res eft: quamobrem ego iftum nolimex paternis probris, ac vitiis emergere: id quod tamet- fifti difficile eft tamen haud fiio an fieri pofit:pra~- ſertim ſi( vt nunc ſit) cuſtodes amicorum eum ſecta- buntur:quoniam pater tam negligens ac difolutus eft, *¥ Ferùm huc longius, quam voluntas fuit, ab epi- ſtola Timarchidis digreſſa eſt oratio mea. qua reci- tata, conclufurum me effe crimen decumarum di- geram: exquo intellexiftis innumerabilem frumen= tinumerum per triennium auerſum à Rep-effe, abre- ptumque aratoribus. Sequitur, vt de frumenta empta TN Dd vos; 162 165 164 IN ERREM s Iudices, doceam, maximo atque tnd atif fimo furto: dequo dum certa,& pauca& magna dicam hreuiter, attendite. Frumentum emere in Si- cilia debuit Verres eæ Senatuſconſulto,& ex lege Terentia Cr Cafia frumentaria. Emund duo gene- ra fuerunt: vnum certarum Decumarum, alte- rum quod praterea ciuitatibus æqualiter eſſet diſtri- butum. Illius decumant tantum., quantum. ex primis decumis fuiffet huius imperatu tritici mod D C CC. millia: precium autem confi litutum deeuma- no in mod. fingulos HS ternos: imperato H S. IIUM. ita in frumentum imperatum H S- duodetricies w annos fingulos Verri dec ernebatur quod aratoribus folueret: in alteras decumas fermè ad. nohagies, fic pêr trienmum ad hanc frumenti emptionem Sicili- enfem prope centies& tricies erogatum eſt.* Hant pecuniamtantam, datam tibi ex arario inopi, at- que exhaufto: datam ád frumentum., hoc e$ ad neceßit. mee Q vite: datam vt sian bi. lis aratoribus, yuibus. tanta onera R poneret, foluerern ir, abste fic laceratam afed De vtpofim illud probare, fi velim, omnem te hane pecuniam domum tuam auertife. etenim fic: bang rem totam adminiſtraſti, vi hoc, quod-dico, pro- bari aquiſonno iudici poßit, ſed ego habebo nationem autoritatis mee: meminero, quo animo, quo confia lio adcauffam publicam acceferim: non agam teum accufatoriè nihil fingamnihilprobarivelimme dicen- A te quod nonante mihimetipfi probatum fit:* In hac ' pecunia publica Iulices, hec infunt-tria genera furå torum, CREN oris, Rom LIBER V: porum neam cum pòfita efetapud eds focie~ fates, it aċiributa; binis centefimis fæneratns t. Dei naltis ciuitatibus pro frumento nihil foluit oinnino.Poflremò fi cui ciditati foluit tantum detraxit, quantuin commodum fuit:nulli, quoil debi- tum eſt, redllilit. Ac primum hoc ex te quæro. tu cui publicami ex Carpinati litteris gratias egerunt, pecu- nia publica ex arario erogata ex vectigalibus Popu- l Romani ad emendum frumentum attributa, fue- ritnè tibi quæſtui? penſitaritne tibi bina⸗ centeſi- mas: crollo te negaturum. turpis enim eft& pe riciloſa confeßio. onfe“X mibi autem hoc perarduum igy onfirare: quibus enim teftibus> Publican rijicè funt: tacebunt littere eorum de- ſant. Quo? Me WItHY VEY- improbam„crim jen tante=. teig, tan- } 1 rattati F TraiTaii Nor umanorim remot e, 0?.V efio Cilonehomine Equeftris ordinis ho- ò, atque ornatißimo: qui ifti ita amic=H n fi vir bonus non effet, tame diceret graue videretur: Shoib tt tiam fin imimiakimus ifiefet, tamen eins redi oporteret:* iln iratur& expectat, guidnan, Vectius dicturus ſit.nihil dicet ex tumporemi- SAA hilex fna voluntate< mhil vt e y strumtuis licuiffe vi-: deatur. miſet in Siciliam liceras ad Carpinatium, cum eſſet magiſter ſcripturæ& ſex publicanorum: gaas tgo Syracufis apud Carpinatiam in litterarum allatarum libris, Roma in literară mifară apud tge ili Dd 2 gifirum e EE a aE INVERREM Woi giſtrum T alium familiarem tuum inueni: quibuses literis impudentiá fænrationisguaefo cognofcite.Li- TERÆ Mir ss AE.V ECT, LSERYI= j LI,.ANTISTI TIS MAGISTRORVM: N Praflo fe tib ait futurum Lectius,& obſeruatu rum quemadmodum rationes. ad aerarium refe- ras:vt fi hanc ex fænere populo pecumam non retus 168 leris, reddas ſocietati“ Poffumus hoc teſte, poſſumus P. Seruilij,& C. Antiſtitis magiſtrorum, primo- yum hominim atque bonefifimorum, pofumus w autoritate focietatis, cuius literis vtimur, quod di- ` cimus obtinere> analiqua firmiora:, aut grauiuna ™ quaerenda funt? V ečtius tuns familiari fimus, Vectius | Ti tuus affinis cuius fororëhabesin matrimonio tua fid- ter vxori V eĉtius frater tui Quafloris, efiatur impt- dẽtißimũ tuũ furtũ certißimumq; pecurlatũt nam quo alio nomine pecunia publicæ feneratio eſt appellãdar Recita reliqua. Scribam tuum dicit Vemtes huius Perſcriptorem fernerationis fuiſſe: ei quoque ma- giſtri minantur in literis:& caſit Scribæ tum duo ma- Cſtri fuerunt cum Veclio, binas centeſimas ab ſe ab- latas ferundum non putant:& rectè nun putant. lis enim hoc focit vnquam: quis denique conatus ef facereraut poffe fieri cogitanit> vt cum Senatuspubli- t canos vſura ſape iuuiſſet, magiſtratus à publicanis i pecuniam pro vfuris auderetauferre? Centè huic ſo- | mini fpes nulla ſalutis eſſet. ſipublicani, hoceſt ſiegli- tes Komani iudicarent.& Minor eſſe cura nunci luli- ces, yobis diſceptautibus debet:& tanto minor, quanto efl honeflins alienis imuris, quam re fua commoteeri. Quid 1u dederat puh | goag) | LADERE Quid adhac vefpondere cogitas: ` g syl F w Taka 4{ an tibi Noc etum ejje negare Fitili 15 fi iger e turn dei hoc lient] teri ſcul ſyſe nihil audacius improb iuſqe feciſti, non mehercule hoc, quod omnibus fingulare yidetur, de quomihideinceps dicendum eft, pofum, Iudices, diere audacius efe aut impudentius, quod permul- tiscinitatibus profrumento nibilfoluit omnino: ma- ior hec praldla fortaſſe ef fed illaimpudentia certè non ſed à Publicanis fenore accepto, ſſe criquam probabis ꝛ quo non modo ce- ynimor.¥Et quoniam de illa fæneratione fatisditum i eſt nunc dehactotapecunia auerfa:quefo, cognoſcite. Sitilic ciuitates multæ ſunt, ludices, ornata, atq; ho- neſterex quibus in primis numeranda eſt culitas Hale- fena:nullam enim reperietis aut officys ſideliorem, aut copiis locupletiorem aut autoritate grauiorem. H uic ifle annos ſin gulos cum ſexagimtæ tritici millia mo- dium impercuiſſet, pro tritico aummos abſtulit, qulanti erat in Sicilia triticum: quos de publico num- mos acceperat, retinuit omnes. Obſtupui, Iudices, cum hoc mihũ primum Haleſa demonſtrauit in Senatil Ha- lefinorum homo fummo ingenio, ſumma prudentia, fumma autoritate praeditus Halefinus Aeniasiculi Se- natus dederat publicè cauſſam, vt mihi, fratriq; meo gratias ageret. C ſimul, qui nos ea, qua ad judicii per- Då 3 tinerent. 7 í 172 IN VERREM 171 tinerent, doceret.æ demonſtrat hanc iſtius conſuetudi⸗ nem ac rationem fliſſcncum ommis frumenti copia de cumarum nomine pones iſtum eſſet redacta, ſolitum eſ⸗ feilum pecuniam cogere à ciuitatibus frumentum in- probare: quantum frumenti Romam effet nütten- dum, tantum de fuo queftu, ac de fua copia frumenti ꝛnittere poſco rationes, inſpicio literæs. video frumenti granum Halefinos quibus LX millia modium tmpera- taerant nullamidedife pecuniam Volcatto, Timarchi- di, Scribæ dediſſe. reperio genus huiufcemodi y Tudi ces prade, yt Prator, qui frumentum emere debebat. nonemat, fed vendat:pecunias guas ciuitatibus diftria bueredebebat, eas omnes auertat, atque auferat. nun znihi iam furtum, ſed monſtrum, ac prodigium vidleba- tur:ciuitatum frumentum improbaret, fuum probare, cum fuumprobaffet, precium eifrumento conftituere quod- conftituiffet, id ciuitatibus auferre>: quod à populo Rom. accepifet, tenere. ¥ quod vultis'efe in vno furto peccatorum gradus? vt fi fingulis infifie= re velim, progredi ifte non pofiit. Improbas frumentum Siculum. Quid> ipfe quod mittis? peculiarem-habes a- liquam Siciliam, que tibi exalio genere frumentum fuppeditare poſit? Cum Senatus decernit, vt ema- tur in Sicilia frumentum, aut populus iubet:hoc, vt o⸗ Pinor, intelligit, ex Sicilia Siculum frumentum aßppor- tari oportere. tu cum ciuitatum Sicilie vulgo omme fru menti improbas, num eæ Acgypto, aut ex Syria frumã- tum Romam mittis? improbas Haltſintim, Cephali- ditanum, Thermitanum, Ameſtratinum, Tindarita- num, Herbitenſe: multarum preterea ciuitatum. Quid accidit ramh mati y, Dube am pe literis Du UM, M afrmenn ye 14A DONCHS AEKA | Ean Dis oor DPED A O l 1 anadan Piket RN. tahi ema EFEARNIUV. ardit tandem, vt horum populorum agri frumen- pum eiufmodi te Pretore ferrent, quod nunquam antea, quod neque ribi, neque populo Rom- poſſet proba- n e preſertim cum ex tſlem agris, eiuſdlemque anni frumentuni ex decumis Romam imancipes adilex- iſſent. quidl acciderat, vt ex codem horreo decuma- numprobaretur emptum nonpr obaretur:dubiurmneeft quinifta omnis improbatio cogende pecunie cauſſa nata fit?” Efto:improbas Halefinum; habes abalo po=173 pulo quod probes: eme illud, quod placet:miffos fac eos; quoram fruinentum imprebafti, fed ab ijs quos repudias, exigi tantum pecuniæ, quantilin ad eum numerum frumenti fatis ſit, quem ciuitati impe- yas: Dubiumeftquid egeris?.in medimna fingula yi- deo ex literis publicis tibi Halefinos H~- quinos de- nos dediffe-oftendam ex tabulis locupletifimorumara- torum, codem tempore neminem in Sicilia plu- risfrumentumyendidiffe. Qua ergò ifla ratio? aut qua potins amentia? frumentum improbare id, quod ex eo loco ſit, ex quo Senatus& Pop-Rem. emi volue- yit v exeo acerto; ex quopartem ti idem decuma- yum nomine probaris+ deinde à ciuitatibus pecunias al emendum frumenttim cogere, cilin ex erario ac- seperi. vtrum te“tex Terentia Siculorum pecunia frumentum emere a Siculis, an Populi Romani — pecunia frumentum áb Siculis emere. sufit? Tam yperd-ab ifto, omnem illam ex erario pecuni- amquam bis oportuit ciuitatibus pro frumenta dari, lucri factam videtis, accipis enim N S. XV. pro me- dimno. tanii emm eft illo tempore medimmum, retimes Dd 4 HS.XII 174 IN VERREM H SXU tantienimet frumentum Siöilienfe exlega aflimatum. Quid interzstytrumhoc focininy an fru- mentum non improbaris. ſed frumento prohato,& uc⸗ cepto, hecuniam publicam tenueris omnem, neq; quica quam vlli diſſolueris ciuitati? cũ aſtimatio legis ciufa modi fit, vt ceteristemporibus tolerabilis Siculis; tè Pratore etiam grata eſſe debuerit. Eſt enim modius lo. ge HI S. III. afimarus: filit autem te Pretore, yt tu in mnultis epiſtolis ad amicot tuos gloriaris, H SIN Sed fuerit H SIII. quoniam tu tantum à ciuitatibusin modios fingulos exegifli: cùmifi folueres Siculis tate tum quantum te populus Romanusiuferat, aratoriz bus fieri gratiſßimum poſſetetu non modo eos actipt. re, quod oportebat 3 ſed etiam dare, quod non 375 debebant, coegiſti.x Atque hec ita geſaeſe, Iudices, cognofiiteex literis publicis ciuitatum,’ crex teflimos nijs publicis: in quibus nihil fictum, nihil ad tempus alcommodatum intelligetis. Omnia quoe dicimus ma. cionihus populorum non interpoſitu, neqj perturbatis, neg repentinis, fed certis inſtitutis, ordine relataatq;, confecta ſunt. Recita rationes Haleſinor. Cui pecuniã clatam dicit odic, dic etiam clarius VoIATIO, Ti- MARCH¹DI, MEVIO. Quidedt Verremne illam quidem tibi defenſiunem reliqitam feciſti, mantipesin iftis rebus effe verſates, mancipes frumentum impro- baffe precio cum ciuitatibus decidiſſe,& eoſcdem abs te illarum ciuitatum nomine pecunias ahſtuliſſe, de- inde ipſos ſibi frumeutum coemiſſe, nihil heæc ad te pertinere? Mala mehercule at mifera defenfio; Preto- vem hocdicre; Egofrumentum nequeattigi,neque Aſpexi: mmt am co pnia sanp pea an naneran Q filari: vudis G conjalem foh ileal KMA ten conns ram dami nieehpemiat fotunie meh nem: denora kitai, ita f metalne pr LIBER V A apeximancipibuspoteftatem probandi improbandiq; u à ciuitatibus pecunias extorjerunts ego autem quam pecuniam populis daredebui;manct> pibus- dedi:® mala esthac quidem, ut dixi, defenſio cri-176 minisfed tamenhac ipfa tibt, ſi vti cupias, non licet: yetat te Volcatius tuæ tuorumq; delicia, mentionem i) manipis facere. Timarchides autem columem fami»| i lie veftra premit fauces defenfionis tue: cui fimul,& AEN Volcatio pecumia à ciuitate numerata eßt. iam verd ə i SR eN Scribatunsannulo aure fuo, quemex his rebus inue- nit, iſta te ratione vti non ſinet. Quid igitur St reli» quumꝛ niſi vti fateare, te Rkomam frumentum em- bw«y prum Siculorumpecunia mifife; publicam pecuniam inmin ek conuertife> O confuetudo peccandis 11 guantam habes iucunditatem in improbis& audaci- bas cum porna abfuit,& licentia conſecuta csl. l Iſte in 177 hoc genere peculotus non nunc primum inuenitur ſed w. Omwen Bane demam teneti: vidimus huic ab erario pecu- hami Quaftoriad fumptum exercitus Con= inimi— Jularis: vidimus paucis post menfibus& exercitum, motii C conſulem ſpoliatum. illa omnispecunia latuit in mdomoni. illa caligne ac tenebris, qulæ totam Rempub. tum occu- Qihsimg pauer ant. iterum gefit hereditariam Quafiuram cũ i minmehis— Dolabella: magnam pecumai anertit: ſed eius ra Wn tionem cum damnatione Dolabellæ permiſcuit. Com- miſſa eit pecunia tanta Pratori: non reperietit homi- nenm timide, nec leuiter hac improbißima lucra ligu- n riintem: denorare omnem pecuniam publicamnon dubitanit: ita ferpit illud infitam in natura malum t confuetudine peccandi libera finem vt audacia flatue- Dd 5 re ipſẽ ws ú IN VERREM 8 4 ſe ſibi non poſßit tx teneturigitur aliquando,& in rebus tum maximis, tum manife fli n tenetur:Atque in eamfraudemmihi videturdiuinitss inciliſſe, non folum vt eas pænas, quas proximè meruiſſet ſolueret: ſed vt illa etiam ſcelera eius: in Carbonem& in Do- labellam vindicarentur. Etenim nouaquog, aliares extitit, Iudicesin hoc crimine: qua tollat omnë dubis tationem fuperioris illius Decumani criminis. Nam vt illud miſſum faciã, permultos aratores in alteras de- cumas,& in hæc DPCCC. millia modium, quod emptũ populo Rom.darent non habuiffe:fed à tuoprocurato- re,hocest ab Apronio, emiſſe. Ex quointelligi potest; nihil te aratoribus reliqui feciſſe, vt hoc prætercã, quod in multis edi teſtimonijs expoſitum:po test illo quicquã eſſe certius, in tua poteſtate atque in tuis horreis om- ne fiumentum sicilisæ per triennium, atque omnes 179 frudtusagri decumani fuiſſeł cum enim à ctlitatibus Pro frumento pecuniã exigebas, vnde erat frumentum quod Romam mitteres, ſi tu id non omne clauſum& cqyreſſum poßidebasꝰ Itaq; in eo frumento primus tili ille quæſtus fuit ipſius frumeuti, quod erat ereptum al aratoribus:alter, quòd id frumenti improbißimè par- tä non ſemel ſad bis, neq;, vno, ſad duobus precijs vnum Ó idem frumentum vendidifti:femel ciuitatibus:S: XV in medimnum: iterũ populo Romanoza quo HS: 0 Sr i in medlimma, pro codem illo frumento abſtuliſti. At enim fuming Centuripinorum& Agrigentino- rum,& nonnullorum fortaffe] præterea probaſti,& his populis pecuniam diſſolliſti. ſint aliqus ciuitates in conumerd quarum frumentum improbari nolueris: Quid” INA EN ONL YPI vt tantam pecki ſoice y rte este 5 2 isnè pecunia; quia yaen tn mihire= ville, jai circum- n qua tu trien- im, ingu am, da ittlam pe- mento omine Suebi 128 Aevitae i imf f f eri„nonpo mim prefu iſti, qui ten mihiex illis aratoribus. cuntem contuleritut, nidii ej fie guo oporti lexit, ſolutum. confirmo, Iudices, nemi- nemef fed Kauru m: Ex omni pecunia quam ara ori- bus ſoluere debuiſti certis nummibiz dedus iones fieri folebant: primum prof ctat rione es tolibi::demdepro * Hecomnia, Iúdices,nonrerum í ogi to cerrara. certarum fe fieno ornin improbifimoruñi funt vos cabula.nam collybus efe qurpotest, cumvtantur ome nes yno genere nuinmorũꝰ cerarium verò quid vocas quomodo hoc nemen ad rationes magi ſtratuis? quo- mado al pecuniam publ licam allati eP Nã illud ge- nus tertiũ deduction. onai quafi non modo liceret; edetiam oporteret: nec folum oporteret. fed pla- ne neceffe efet: Scribe nomine de tota pecunia bine quing—— ahebantur. Quis tbi hoc concef- 8 qua lexꝛ quæ Senatus aut horitas: quæ porrò æqlli- ta spt tantam pecuniam Scriba tuus auferret, fine dë aratorum bonis, ſile de populi Romani vectigalibuss Nam s4 paisje pani e A iniuriade- SH iy blait, Cæquũ Aritor paria 127 cede © p alia usd ri bonis predabitur?* in 182 hac cauſa Scribarũ ordinem in me concitabit. Horten- I IN VERREM fims?& eorum commoda à int labeſactari, atque op- puugnari iniuria dicetsquaſi verò hoc Stribis vllo cæẽ- Plo ſit, aut vllo iure conceſſum. Quid ego vetera repetãs aut quid eorum Scribarum mentionem fadam„guos conſtat ſanctißimos homines, atq; innocontiſſimosfu- ife? non me fugit Tadices vetera exi empla pro fitis fa- bulisiam audiri atque baberi. in his temporibus ver⸗ ſabor miſeris, ac perditir. Nuper, Hortenſi, Queſtor ſu- iſti.quid tuni Scribæ fecerint, tu potes ſlicereet go de men bocdicossúmineadě ifta Sicilia pro frumento amita- rihus pecuniam ſoluerem,& mecũ duos frugalißimus homines Scribas haberd, L. Manilium,&.Sergium, non modd iſt as duas quinquageſimas fed omninonie mum nullum cuiquàm eſſe deducti. dicerem hoc mihi g, totum ofe attr ibuendum, Iudites, ſi illi vnquam à me hoc Poſtulafec čt fi vnquã omnino cogitaſſent Qulãob- yem enim Scriba deducat, ac non potius mulið, qui alduxerit, tabellariuss cuuius adiuentu certiores faltñ petiueruntepræco, qui adl ſſe inßßiteviatonat Venerim, qui ſiſcum ſiſtulits quæ pars operæ, alt opportunituti- in Scriba eliscur ei non modo mercet tanta detur jed sur cuim eo tania pecunia partitio fiatrordoesbhone- fius:quis negat?autquid ea resad hane reni perti- net? estverd honi eſtus, qudd eotum homimum filei ta- bulepublice, p ericulaquė magiſtratum committun- tur. itaque ex his Scribis, qui digni ſunt illo ordime pa- tribus familiär, viris boñis arque honefiss perconta- mini, quidl ſibi iſta quinquageſimæ velint: iam omnes 18 4 intelligetis nouam rem totam atq; indignam vileri. ĝ, ad eos me Scribas reuoca, ſi placets ali hoscolligere, qui num- AUNIA guat Canit hum, HS E LIBERV. quinumulis corrogatis de nepotum bonis, at de ſceni corum corollariis, cum decuriam emerunt;ex primo ordine exploforum-in fecundum ordinem ciuitatis f veniffedicunt.eos Scribas tecum difeeptatores huius criminis habebo qui iftos Scribas eſſe moleftè ferunt. tametſi, cum in eo ordine videamus eſſe multos non idoneos, qut ordo induſtriæ propofitus est& digni- tati, mirabimur tunpes aliquot in eo cfe, quò quinis licet precio peruenire? Tu ex pecunia publica.Stre- decies Scribam tuum permiffu tuo cum abfiulife fa- teare reliquam tibi vlam defen fonem putasefeehoc ferre quenquam poſſeo hoc quenquam denique nung tüorumaduocatoruis animo eguo- andire arbitrare? qua in Ciuitate C. Catoni clariſiimo viro, CA ulari homini, HS. VIH. millibus lis aflimata fit:meadem ciuitate apparitori tuo eſſe conceſſuꝛn, vt I S. vns no- mine terdeciss anferretꝰx hinc illeest annulus aureus, pgi quo tu iftum in concione donafti: que. tua donatio fingulari impudentia predita noua S iculis omnibus, mihi verd incredibilis videbatur. Sæpe enim noſtri Im- peratores ſaperatis hoſtibus, optimè Rep geſta, Scribas ſuos anmlis aureis in concione donarunt: tu yerd qui- bus rebus geſtis, quo hoſte ſuperato, concionem donan- di cauſa adæacare allſs esneque enim ſolum Scribam tuum annilo, ſed etiam virum fortißßimum, ac tus difimhimum;:Rubrium, excelienti virtute, ai> thorĩtate, copiis, corona& p haleris,& torque dona. ſti: A. Coſſutium ſanctiſimum viruin atque ho- nefifimum:.Cafiritium fumma fplendore,ingea nio gratia preditum: X. Qui i sinim Jee fit horu trium 1$ G 187 rum liceret: E aaa Ta aE aA IN VERREM yrum dona voluerunt? Siiulos prater- ea potentifimos nobilifimofque-donafh-qui non quemadmodum fþerafli,traditores fuerunt s fed orii- tiores tuo iidicio ad teflimonia dicunda vencinnt. quibus ex hoftium folijs? zde qua vičtoria? güaèx præda, ault manubiſs, har abs te donatio conflit et? an quod te Pretore, paucorum aduentu miyopa- ronum, clakis pulcherrima, Siciliż propugnaculum, prefidiumgue prouincie piratarum manibus mi enla est? angdòd ager Syracuſanus j te Pretore, yaftai d foram Syracufi numnaunatchorum fan dauit? an qilollin portu Syrácufano pi siai us mapero anipise zhi- hil poj: im yi lamobrem te in iſtam amen tiam incilliſſe anbitrer: niſi fortè idegiſti, vt homim bus ne ob juidlem rerúmi tuarum malè gefi- ilòest aureo Sertha donatis,& G äd ceam donationem concio est aduocata. quod erat os tuum, cum videbus in concione eos homines, quorum ex bonis iſte anmilus aureus donabatur: qui ipſi annii. los aureos pofuerant liberis, detraxerant prefet wnt de Scriba tuus hoc tuum munus ac beneficiin titeye tur? quaporrò prefatio tue donationis. fuit? illa fè licet vetis atque Imperatoria: qaando tuquidens ii prelio, in bello,j inre militari; cuins ne mentio qaid Pretore vlla facta est anillaguando quidem tunul- ła vnquam miki in cupiditate àc turpitudime ile» flliſti, omnibilſque in Iſdem flagitijs mecum& in legatione,& in Pretura,& hic in Sicilia penſatis es: ob hafietes fſuoniam te locupletati, hoc anmil⸗- lo ai= Ciuuuum Rom perire EIBER lhaureo dono. vera hec filiſſet oratio:non enim iſte an- ns abs te datus virum fortem, fed sem Focepiletenr jam tÉ. bta unam annu- lum ab alio dlatum teftem vi duceremus: abs te donatum comitem pecuniæ iudicamus. Dictum, 188 Tüdices zikde decimano frumento: d étum deempto: n© reliquum etde æſtimato. quod tum agnitud s iniuriae generequemui de- S 8 bet commou: non inger fefio comparatur. Nam cum ex S, C. C e i J frumentum ei ineellam j umere licerat idat tum Senatis itae ſtim j dium binis, hordei aratorib 7 a A] adiecto tritici mod riis ternis eflimauit. Nonest in hoc crimen, Hortenfi ore: multos sfp piros bonos,&- cum citita- porteret efti- fe. Scio quid stea fuerat in ne forteak i hoc me fortes,& innocentes, cum ar- S e a a 3 tibus frument ncel pee m aj] eC pecu foleat fici i: fito q! confuetudine bonorumnunc in iftius facto reprehen- ditur: hoc reprehendo; quod cum in Sicilia H-II: 89 tritici modius effet. ve iftius epiftola ad te mifa decla- rat[fummum H.ternis, id quod& teſtimoniis om- nibus,& tabulis aratorum planum factum anteà eſt: tum ifte pro tritici modis fingulis ternos ab aratori- bus denarios exegit. Hoc crimen eſt. vt intelligas non ex eſtimatione, neque eæ ternis denarjjs pendere cri- men; fed ex coauctione annoa at qule aſtimationis. Etenim EN E TEENE IN VERREM ' Etenim hac aflimatio nata eft, Iudices., initio none Pratorum, aut Conſi ſalum⸗„fedex aratorum„atque ciuitatum commodo.: Neme enim fuit initio tam impudens, qui cum frumentum deberetur pecuniam pofceret: certè hoc ab aratore primum eft profe- clum aut abed ciuitate, cui imperabatur. cam ant l frumentum vendiliſſet: aut ſeruare vellet: aut in eum locum, quo imperabatur, frumentum portare nollet: petiuit inbeneficiiloco,© gratiæ, vt fibi pro frumento, quanti frumentum eſſet, dare liceret. Ex Wi huiufmodiprincipio atque ex liberalitate, atque ai~ / commodatione magiftratuum confuctudo aflimatio- ' 190 nis introducta eſt. X Seçuti ſunt alariores magiſtre⸗ tus, qui tamen inauaritia fua non folum viamque- | jt fius inuenerunt; verumetiamexitum, acrationem iW defenfionisinflituerunt femper ad vltima, ac diff- j cillina loca apportandum frumentum imperaret, | yt veure dificultate ad quam vellent æſtimatio- nem peruenirent. In hoc genere facilior eft exifti- matio„quam reprehenfio. ideo quod eum qui huc facit, auarum poffumus exiflimare: crimen inea pi conſtituere non tam facilè poſſumus: quol vide- {^i sur concedendum magiftratibus noftris efe, | Ys- quo loco velint, frumentum accipere liceat. I- taque hoc eß, quod multi fortaffe fecerunt:& ita multi, yti quos innocentifimos meminimus, aut audiuimus non fecerint” Queroyunc àte; Hortenfi, cum vtris tandẽ iſtuus factũ collocaturuses> c ijscre- do, qui benignitate adducti per beneficum& gratiam ciuitatibus concefferunt; vt numos pio frumenta dar eni 391 Jau iNokiN, e 1011ß III prii yy boe non ahl pptarem E POI Sr Wi oge"i entum Ennen defan, vl Cal atore Perre | PBRVI dnent.Ita credo:pttijſe ab iſto aratores, vt cum HS:ternistriticimodium vendere non poffent, pro fingulis mmoiliis ternos denarios dare liceret. An qäoniam hoc non audes dicere illuc confugies: Ve- Rura- difficultate adductos, ternos denarios dare maluiſſe ecuius vecturæẽ quo ex loco in quem locum ne portarentꝰ philomelon⸗ Ephesi? video quid m- ter annonam intereffe ſole at: vidleo quot dierũ via ft:video bilomelenſibus eæpedins, qlanti Epheſi fifiumëtum tantum dare potius in Phrygia, quã Ephefumportare:aut ad emedum frumentū Ephe- ſum pecuniam,& Legatos mittere. in Sicilia Ve- D geid emijmod:? Enna mediterranea eſt maxi- mè, coge vi ad aqua tibisid quod fummi turis eſt, fiumentum Enne nſes metiantur, vel Plut iam, vel Haleſam, vel Catina, lacà iuter ſe maximè diuer- ſa:e odem die, quo in Meri deportabunt. tametfi ne vedtura quidè apus eſt. Já toti grafius hic, tudi- ces, eſtimat ionũ, ex annonæ nat il⸗ eſtvarietate. hoc enim magiſtratul in prouincia aſſequt poteft, vt ibi Aclipidt, vbi eſt caxfimũ. ideo valet Ita ratio afti- måfibnn In Afia, Valerin Hifpania, valet in bis přotinciis,in gubu vni precium frumento efje no filer in Sicilia verd quid citiuſoſa int ererat, qtio loco daretꝰneq; emimn portandũ er at:& quo quiſq⸗ vehere iuſus Het. ibi tantidem frumentit emeret, qaati domi pelilfet Quãobrem ſi quid. Horteſi, 193 docere vñʒ aliquid ab iſto ſfimile aſtimat ione atq; à caterisefe fati doceas oportet:aliquom loco Sici- lia Pratore Verre ternis denariuiruici modiũſu- Ee fes ” 192 IN VERREM iſl. vide quam tibi deſenſionem patefacerim, quam iniquam in focios, quam remotam ab ytilitate Reip. quam ſciunctam à voluntate, atq; ſententia legis, tu, ciuin tibi frumentum in meit agris atque in mea ciui- tate,denigue eum isin locisin quibus esverfaris.rene geris, prouinciam admimifiras, paratus fim dare. an- gulum mihi aliſuem eligas prouincia, reconditum ac dlerelictumẽ iubeas ibi me metiri, quo portare non ex- 194 paliatevbi emere non poſſimeimprobum facimus, Iu- dices, non ferendum, nemim lege conceſſum:ſcil fortaſ⸗- ſe ad bulc in nullo etiam vindicatum. tamen ego boc, quod ferre nego poffe, V erri Iudices, cõcedo,& largior: ſi vllo im loce eius prouincie frumentum tanti fiit quanti iſte aſlimæuit: hoc crimen in iſtum reum vas lere oportere non arbitror. Verum enimuerd cum eſt H.binis aut eti ternis quibufais m locis próuineie, duodenos ſeſtertios exegiſti. Si mihi tecum neque de annona, neque de aſtimatione tita poteſt eſſe contro- ulerſia, quid ſedesequid cxprctat qutill defendes vtrum tibi petumic conciliatæ videntur aduerſum leges, ad- uerſum Remp. cum maxima ſociorum iniuriadun ve- o il rectè ondime Rey fine cuiuſqſuam inmia factũ effe defendest cum tibi Senatus ex arario pecuniam 595 přompfifet,& fingulos tibi denarios adnum: rafet, qiios tu pro fmgulis modijs aratoribus folueres: quid facere debuistizfi quod.Pifo ille frugi» quà legem de pecungs repetundis primas tulit: cum emifes quantè ejfet quod fuperaret pecunie, retuli ffes: fi vt ambitiofi bormines aut benigni, cum pluris fenatus aftimaffet, quam quanti efet annona ex Senatu aſtimat ont nõ ex anite- anona ration ji i ngin trak AGI (u rumentun Vro f ia nemm v oncelerat. Hi M. mnoueto£i NA jui i i Í | etiam cel l ad EEREN V eż annona ratione foluiffes. fin vt pleriquefaciunt, ia quo cnim erat aliquis quastus, fed i honeflus atque efus frumentum, quoniam vilius erat,ne emiffes: fumpfifes id nummorum, qued tibi Senatus celle na> mine concefferat. Hoc vero quid eſts quam habet ra- tionem,non quero equitatis, fed ipfius improbitatis atque impudentiæ; neque enim eſt fenò quiuam quod homines palam facere auleant in magiſtratu, quam- uis improbi:quin eius fati fi non bonam, at aliquã tationem afferre ſoleant. Hoc quid eſtꝰvenit Prator: frumentum, inquit, me abs teemere oportet. optime. modium denario benigne ac liberaliter: nam ego tri- bus HS.nonpofum vendere-mihi frumento non opus eſt. nummos volo. non ſperaueram, inquit arator, ms ad denatios peruenturumtſed ſi ita neceſſe eſt, quãti frumentumſit conſidera. Video eſſe binis H S. Quid érgo àmne tibi nummorum dari poteſt, cum Se- natus tibi quaternos nummos dederit? Quid pof- tat, attendite.& vos quæſo ſimul, Iudices, æqui- tatem Pratoris attendite.& Quaternos I S. quos mihi Senatus decreuit,& ex ærario dedit, ego habe- bo, C in ciſtã tranſferam ex fiſco. Quid poftea?quid p fingulis modis quos tibi impero, tu mihi octonos M S. dato. qua ratione? qulid quæris rationemẽnon tantam rationem res habet quanta vtilitatem atq; pradam. dicinguit ile planius:Senatus te voluit mihi numa mos dare,sne tibi fru menti metiri; tu eòs numos quous mihi Senatus dare voluit åpfe habebis? à me, cmi fin- gulos denarios dari oportuit, binas aufers& huic pra- dlæ AC direptioni cellenomiẽ imponisd hac deerat iniuria Eea È hee 196 197 IN VERREM: perisi é& hec calamitas aratoribus te Pratore, qua reli- m m quis fortunis omnibus enerterërur, N ⁊ quid eſſe re- m nau Liqui poterat ei, qui per hãc iniuriã non modo fru- TE prid mentä omne amittere fed etiam omne inſtrumen- A tūvëdere cogeretur? quo enim fe verteret ni habe- bat:exquo fructu nũmos quos tili daret muennet Decumarum nomine tantum erat ablatũ, quantũ voluntas tulerat Apronij. pro alteris decumis emp- toġ, frumento aut mhil datum, aut tantum da- sum quantum reliqui Scriba fecerat:aut vltro eta iñ id quod didicifti, ablatit. cogantur etiam nümi ab aratore quomodo?quo iure?quo exemplo? Nai cum fruu diripiebarur aratorum atg, omni la- cerabantur iniuria, videbatur. td perdere arator, quod aratro ipfe quefifet ingu? elaboraſſet, quod 399 agri fegetesg extulißẽ ¥Qu:bus iniurys grauifie mis tamë illud erat miſerum ſol at iũ. quod id per dere videbatur quod alto pratore eodë ex agrorea parare poffet.nümos Vero vt daret arator quos non exarat boues& aratrum ipfum,& omne infit- mentũ vendat neceße eſt. Non enim debetis hoc co~ gitare:habet idë innummis:habet idem in vrbanis pradijs.nã cum aratori onus al quod imponitur, nõ očs fi qua funt preterea, facultates, fed arationis ipfius vis ac ratio cöfideranda eſt: quid ea ſuſtine- re, quid pati, quid eficere poßit ac debeat. Quan- quam illi quoq, ſunt homines ab ifto omni ratione exinaniti ac perditiztamen hat vobis est ftatuediiy quid aratorem ipſum arationis nomine muneris in Rëpfungi ac fuftinere velitis Imponitis decumæ, patitis, ynan tott pti Jy arni ener W ÈIBER Yy: patiuntur.alteras temporibns veftris, feruiendun putant.dent emptū praterea: dabunt fi voletis.* 209 Hes qua fint grauia ,é& quid his rebus detractis poſ fit dd dominos puri ac reliqu: peruenire, 0 edo vos ex veftris rebus ruſticis coniectura Aſſequi poße. ad- dite nunc codẽ iſt ius edicta, inſtituta uniurias: ad- dite Aproný,V eneriorumg ſeruorũ in agro Decu- mano regna ac rapinas udduã hac omitto, de cella loquor placetne vobis in ce lz magiftratibus noftris frumentũ Siculos gratis d4?Quid hoc indignius? guid iniquiusꝰat q; hoc ſcitote aſ ato ribus, hoc Pre- tore optandum a petendũ fuiſſe. S fitenus eft En- tellinus homo cum primis ciuit ati prudẽs& domi nobilis cuius verba auliſtis, qui adhoc iudiciũ Le- gatus publicè cũ arthemone,€> Memfio primaris viris m:[fus eft.1s cum in Senatui Entellino multa mecũ de iſtius iniur js ageret, hoc dixit:fi de cella atg bas exiſtimatione cõcederetur, velle Siculo Senatui pollicere frumentũ in cella gratis,ne post- hac t ant as pecunias mag iſtratibus noſtris decerns- ; 3 remus.* Perfpicere yos certò fcio Siculis, quanto- pere hoc expediat, nõ ad aequitatis conditionë, ſed ad minima malorũ eligenda.Nã qui mille modium Verri fue partis in cella gratis dediſſet: duo millia pummum aut ad fummam tria dediſſet: idem nũc pro eodem numero frumenti HS.LIIl. millia dare coact us eſt.hoc arator Aſſequi per triennium certo frucku ſuo non potuit, vendiderit inſtrumentũ ne- ceſſe eſtʒ quod ſi hoc munus& vectigal aratio tole- rare hoc eft Sicilia ferre ac pati poteft:Pop Rö fe- rat porius guam noftris magiſtratilus. magua iſt Es 3 pecs- IN VERREM pecunia, magnum praclarumá, vethigal fimodoid falua prouincia fifine iniuria fociorum percipere pof- fitis nibil detraho. Magiftratibus tantulum detiir in cellam, quantum femper datumeft. quod praterea Verres imperat, il ſi facere non poſſunt, reculſent: ſi poffunt, Populi Romani potius hoc fit vetigal, quam “7 Prada Pratoris.* Deinde cuvin vno genere folo fru- menti ifla aflimatio constituitur: fi eftaqua& fi- genda populo Romance, Sicilia decumas det pro fingu- listritici modis ternos denarios:fibi habeat frumenti. Data tibipecunia eft, Verres, vna, qua frumentum tibiemeresin cella;altera, quafrumentum emeres À ciuitatibus quo Romam mitteres. tibi datam pecunũã domi retines:& praterea pecuniam per ma- guam tuo nonune aufers. fal idem ineo frumen⸗ to,quod ad Populum Romanum pertinet:exige eadem eſtimatione pecuniam à ciuitatibus,& refer quam accepiſti tum refertius erit argrium Populi Roman 10ꝛ 4am vnquam fiit.” At enim iftam rem in publico ; frumento Sicilia non ferret, hancrem inme fru- mento tulit proinde quafiaut eguior fit ifta aflimatig in tuo quam in Poptili Romani commodo: auteares, guam ego dico, C ea quam tufi 7 fiinte r fe genereina iuria non magnitudine pecunia differat. Eerum iſtam ipfam cellam ferre nullo modo poffunt. vt omnia re- mittantur, ytomnibus iniurğs ex calamitatibus, guas te Pretore retulerunt, inpofterum libegentur:i- fiam fe cellam atque iftam aflimationem negant vllo 2o 4"odoferre poffe.” Mulsa Sophocles Agrigentinys apud Cr.Pompenm C O Snyper hono difertifimus,& omni LIP ahiri mi iematoram i i. phl ob iudicando knaratone de "aion defer LIPE RCT omni doctrina& virtute ornatifintus, protota S4- gilia de aratorum miſerijs grauiter ac copios èdi- xife,ac deploraffe dicitur.ex qui? bus hoc, tjs qui aderant(nam mag no conuenti acta res fi ang: pium yii debatur:qua inre Senatus cp! nÈ AÇ benign:$ imè cum aratoribus egiffet,la tei aftnnaſeet, in ea re prædari Pra euertt aratores:& id non modo ſier. quaſi liceat, conccſum lit.& í fiuszfalfum effe crimen? bocnung eedi m agnam bac ratione pecuniam captain? dem dicet.non mi toribus? q“ po oterit dicere?quid iguur di 3 alios?quid eft hos? vtrum crim im deferfio fio, anco- mit at us exilio quæritin rẽtu in hac&ep. Hominum lilidine,& vt adhuc habutt f dicioruinmetiam licentia ynon ex itre, n tate nonex legenon ex eo œ licuerit: aliquis fecerity1d quod reprehendi itur, reãè fa- dum effe defedes?*feceri: aliqui alia quàm mul- ta.cur in boc vne crimine ifto geneve defenfionis ve teri? Sunt quadam omnins inte ſingularia, que in nullum alium bominë dici neq; cõnenire poſont: quadam tibi cum tulti communia. erg ò vt omit- tam tuos peculatus, vt ob ius dicunt Rp omie A cept as, vt eiuſimodi catera, qulæ for ſit an alj quogque etiam fecerintiliud,in quo te grau: fimè, accuſaui, quòd ob iudicandam rem pecuniam accepiſſes, ea- demiftaratione defendes feciffe alios tvt ego afi- tiar orationi, defenſionẽ tame n nõ probabo, potius Ee 4 enin a REPET RN IN. VERREM. i enim te danato, cæteris anguſtior locus improbit a⸗ tis defendendæ relinquetur, quàm te abſoluto alij, quod audacißimè fecerunt, re ctè feciſſe exiſtimien. 207 tur.*Lugent oës prouincte:queritur oes lil aU pul t: regna de ni gi tamomnia deni ſt/ i cupid ditati- bus,& ilinnijs expoſtulat: loctis intra oceanum iã nullus eft neg, tam longinguus neg tam recoditus, quò non per hec tempora nofrorum homin libi- do,iniquitafġ, peruaferit:fufimere iå Populus Ro, ommum nationum, non vim, non arma, non belln, ſed luctum lachyn as, querimonias non poteft. in eiufmodi re ac maribu s fi i quievit adduitu in il. dicium, cum manifeſtin in flagitijſs tenebitur, alios eadem feciſſe dicer:illi eæempla non deerunt: Reih. | i falm deerit fi improborum exemptis improbi tudi- (i 208 cio ac periculo liberabuntur.* Placent vobis homa nummores? placet ita geri magiftratus, yt gerun- turèplacet focios fic traĝari, quas dreftat, vt per hec topora tractatos videtiꝰcur hæc à ine opera cõ. fumitur? quid fedetis? iur nonin media orationè mea conſurgitin atq; diſceditis? Vultis aũt iftoram audasias ac libidines aliqua ex parte refecare?dt- ſinite dubit are, vtrũ ſit vtilius, ꝓpter multosim- probos vni parcere: an vnius improbi fupplicio mul* ⁊209 torum improbit atem coercere.æ Tametſi qua iſta funt exempla multor@nam cumin cauffa tanta, i cum ncrimine maximo dici a defenfore ceptieft, feñitatum effe aliquid: expectant ý qu audiunt, i j exempla ex Vetere memoria& monimentis ac li- a teris plena dignitatis plenaantiguitati:hac pluria | mum Wie frunto o: pat m n DIBER V mim folent€y autarjtatis habere ad pro bandum, G incu nditat tudiendum. africanosn i Catones,(7 i Sa ume morabis? é eos fecife non placeat: tamen contra idë dices?quamuis ves hominum autoritate pt non poteris proferre, I trem,C. Mar iam,.Scai tolam, M. Siauru,.Me-s tellũ qui oẽs prouincias habnerunt,& fiumintum celle nomineimperaueruni mag toritas,& N t etiam delict. i f nem te- gere pfit= Nen habes neex h ú qui nuper fuerunt, vliä autorë iftius j imationis. Quo me igitur saut ad queexem] pla rerocas? ab illis hominibus, quitũ verſari ſunt in Rep. cü& optuni moreſ erã: y hominũ cæ ſtimatis grasu hahebd- tur,& iudicia feuer: pichan„ad tha 4 E minun lis centiam& libidinem me alducu?& in quos ali- quidexempli Pop.Rom. ftatus putat oi itere abis tu defenſions exempla quæris? Non fi gio ne hos quidem mores, dummodo ex his ea que probat Pope Ram exempla, non ea quæ condemnat, ſequamur. non circumſbictam, non quaram forisy ñ babeasita dices principes ciuitatis, P. Seruiliun, Q caull: guitanta autoritate funt tantis relus geftis, vt in tilo antiquorum É clarif:morum hom nü, de qui~ bus antea dixi,numerozreponaniur.* exëpla qua- nimus, c7 ea non antiqaa:mod hiaat ril exerci- tum habuit. Quære Hortenſi quontam te recentiæ exẽpla delectant quid fecerint. Itane ve:dꝰ.Ca- tulus frumẽto eſt ſus pecuniam nõ coegit.b. Ser- Ee 5 uilius iare non potevo. ani teos centes, Q. Caitiu Pa- A ae rna eft hominü átt- h, sah9 j Nm nanoa IN VERREM. pilius quinquennium exercitui cum praefet, e7 ie ſta ratione innumerabilẽ pecuniam facere poßet, non ſtatuit ſihi quicquũ licere, quod non pairë fui, nonauum Ò. Metellum facere vidifet: C. Verres } reperietur, qui non expefiast, id licere dieat? quod nimo nifi improbus fecerit, id alioi exëplo fefe- ciſſe deſendatꝰ At in Sibilia factitatum feg tua efè iſta r Sicilia? cur aea tiino ii vetuftatë fidelitatë, propin debet: huig E2 precipua lex inturie defini j ilison g gti T erp m fi rishori . Sicilie prouinc iaci i proc i. NUN qig in tuo imperio pecunia celle nomine zai a fum? neg, ego hoc in tug lande pono.alig funt i aih confilia fë mma laude di iona: quibus illam tă g! rouinciam efit€ periit i erex fhi, atq; recre- afti. nam hac de cella ne Lepidus qui dë fecer at, cui tu fuccefifi Qua fi unt tibi igitur exëpla in Sicilia celle fi hor crime non modo Marcelli facto, fed ne £13 Lepidi quidë potes defendere?” an me ad M. Anto- nij aſtimat ionẽ frumẽti cxactionẽq; pecuniæ reuo- h caturus es? ita, inquit ad M. Antoni hoc enim mis hi fiomficaffe é> annu ffevifus e3. Ex ommbusne i- i gitur Pop. Ro. praetoribus Conſulibus, Imperatori- j bus M. Antomum delegiti? eiusvnum improbi f finum faum, guod imitarere?d hic vtrum mihi dificile eft dicere, an his ex::mare, itafe in illo infinito imperio M. Antonium geßife,vt multo fti pernioiofid ú fit dicere fe inre improbijsimavoluife Anta- Lpr, LERER V. Antonium imitari:quàam fipofit defendere, nikil ins lita fè M. Antonio fii ile fecife? Hominesin iudicis al grimen de ofendi endum 3 MN it guifþiam proferre folent, fedqi lpr obarint: Antonunu: n, cum muita contra focioram falutem, multa contra volun- tatem prouinciarum< i faceret er cogitaret in medys eins iniuriis, C7 cupiditatibus mors obprefit. tu mihi qa afi eins om. nia fui ta atque cõfiha.P..R.tudices comprobarinn, i ita siitany exemplo iſtius audaciam „i innoce- ltum s. hoi ji 2 fumma Prlidenti⸗ nin in noina rit exifima paetae in confit i poteft repri Benk Si gs j modo incommoda non"ar e tiin cellă i imperauit. oumefesan ante noui tritici nod. HS. XV, petiuerunt ab eo iialer V aret, r aliquanto eins fuit efimatio, qi Am Anno- jd eſtimalit denar rgs.V ides eande meflima- propter temporis difimilitudinem, in illo laudis babere in te criminis zinillo benefici, intei zo dë tempore Antonius 1I. den poft meßë, fumma inpilitate ci aratores fi umẽti ida- re gratis malebat: Œ aiebat fe ratidčaftim afe uãti Salerdotẽ, neq; mẽtiebatur: ſad eadt iſta æſtimations alter fubleuarat aratores, altereuerterat. Q⁰ nifi os mnis frumzriratio ex temporibus efet G annona, ng cxn 21 4 215 IN VERREM j ex numero, nech, er ſumma conſideranda, nunquã tam grati ſu ſeſquimodij, Q. Hortẽſis fuſſent: quot tu cum ad menſuræ tam exiguam rationem Pops Ro. in capit a deſcripſiſſes gratifimum ommbus fe- cifti-caritas enim annona faciebat, vt iftuc, quod reparaum videbatur, tempore mag nũ videretur, Idemiftuc fi in vilitate Pop.Ro. largiri voluiffet, derifum tuum beneficium effet atque contemptih, 216 yoli igitur dicere iftum idem feciffe. quod Sacera dotemtqjtomam nom eo tempore, neg, fimili fecit anno.dicito potius, quoniam hahes aut orẽ idone. u KOW t ne tonius yno aduentu, 6 vix menftrins D um, quod å cibarijs fecerit, id iſtum per triennium fecii: ru reyrchenſiobin⸗ Juoprimum iniuris gradi reſ- Stere 1mcipiet feueritas iudicis quotus erit ifie dea parins qui non fit deferendus 4& in quo primum aftimationiis imqumtas atch. ihprobiti 48 reprehẽda- tur: non enim ž vobis fumma, fed gents aflıma-+ i k tionis eft cGprobati:neg, hoc potestis iudi trebi ' nis denarijs eftimare licere. vhi enim femei ab an> nona ratione,& ab aratorũ voluntateres ad Pia- toris libidine translata ef: nõ eft iamin lege, atq, in officio, fed in voluntate bominum, ará, audacia pofitus modus eſtimandi. Quapropter fi fivas s femel in iudic ando finẽ æquitatis& legis tranfieritis: feia tote vos nullum ceteris in eftizmnando finë improbi- 221 tatis drauaritiereliquiffe. Videte igitur quå múl- ta fimul à vobis poftulentur, abfoluite eum, qui fe fateatur maximas pecunids cüm fumma focorum iniuria cepiße.nó fatis. Junt alij quoġ, caplures gui idẽ fecerint, abſoluite et/ã illos, fi qus funt: vt iny- noiudicio quamplurinos improbos liberetis. neid l guidë[atis eft facitejvt cëtëris poſthac ids liteat, || anr licebit at hoc parum efl:pmittite, vt liceat, quati E quifh, velir tanti eftimet ,aftimabit. Videtis iam Sfecto, ludices, hac aſtimatione à vobis cõprobato, i neg, modum poſt hac agis, auaritia cuiuſquam, 222 neg, pænamimprobitatis futuram.* Quas obres quid, Hortenſi? Conſul es defignatus, prouinciam ſortitus ec: de aſtimatione cum dices frumenti, ſic te audiemus, quaſi id quod al iſto recteè efs de is my fe dict ili licebit: aibli h, W sf umm M} udine conje quati onh påan m 0 fu pamen ta dacth mporepat aalende Arbit W ludvesnosba nfuros putes gu boad volur Pop, hny:"eg edl | nendi Me eidi laat a Coin "nte T G TEBE R V, defendes te Ai profiteare:& quafi g iſti li- enum efe dices,vehemëter cupias tibi licere? aty fi id licebit:nibil eft quod putetisquëquam pofthas cõmiſſurum, vt de pecunijs re petundis cõdemnari p fit:quantam enim quifque concupierit pecuniž, tantam licebit per celle nomen aft:mationis mag- nitudine confeguatur ¥At enim eft quiddam, œ et. iam ſi palam in defendendo non dicit Horten- fus, tame n ita dicit, vt vos id ſaſpicari& cagit are Poßit is: ꝑtinere hoc ad cõmodum Senatorium, per- tinere ad vtilitatẽ eorum, qui iudicent, qui inpro- nincijs cum poteſtate, aut cum legatione ſe futu- ros aliquando arbitrentur. Praclaros viros exiſti- mas, Iudices nos habere, quos alienis peccatis con⸗- ceffuros put es, quo facilius ipſos pæcłare liceat. Er- Qo ıd volumus Lop. Kom. id prouincias, id ſocios na- tionefii exteras exiſtimæreẽſi í Senatores iudicent, hoc certè vnum gents imfimte pecunie per ſumm⸗ iniuriam cogendæ nullo modo poſſe reprehenditꝙ fi ita eſt, quid poſ fumus contra illum Pratorem dice- re, qui quotidie templum tenet, qui Remp. ſabſiſte- Te negat poffe, m ad Equeſtrem ordinẽ uudicta re- pee“Quod fi ille hoc nuta agitare cæperit, fe ali; quo d genus cogende pecunie Senatorum F- —— iam propò conceſſum ordint, quo gene- re ab ſocijs maæuna pecunia per ſummam inturã auferatur: igeque, illud modoSenatorijs iudicijs re. prehendi poße idq, dum Equeſter ordo iud it aret, nunquam eſſe comm ſſum: quis obſtet: qui erit tam cupidus veſtri, tam fauter ordinis qui de transj rendis iudicij poßit recuſare? atque ytitam pô fat 74 aligu: e ＋ et 4 * IN VERREM aliqua vationehoc crimen quamuis falfaymodo hu. mana, at q; vſit ata defendere.minore periculo ve- firoyminore perie ulo preuinciarum omnium, iudi. i caretis, Negaret bic aftimatione fe vfum: vos id credidifie homini,non fatum comp robafße videre- nuni. nollo medo negare poteft. Vigettir àtota Si- cilia:neno et ex tanto numero araor Ñ, a quo pe- 225 çuniacellenomine në fit exata.)*V ellë etiam hoc Pſet dicere, nihil ad ſe iſtã rationẽ pertinere:per quaestores rë frumentaria efe adminifiratam: n id qgurdë ei licet dicere:proprerea quodip fius litera recitantúr ad ciuitates de ternis denarijs mife: Oa eft igirur defenfio? feci quod arguis, coigi pe- cumas maximas celle nomine, fed mibi hoc licuiti vobis ſi proſpicitu licebit. periculoſum prouinciu, genus iniuriæ confirmari tudii io, perniciosū nofiro ordini,P..exiStimare, nō poffe eos homines qui ipfi legibus teneantur, leges in tudicando religiosè defendere. ata, iSto Pratore, Iudices, non folum eflımandı frumëti modus nö fuit fed ne imperan- d: quidë.neque emim id quod debebatur fed quan- tũ commod um fuit unperauit. Summam faliam vobis ex publicis literis,& teſtimonijs ciumatum aN fi umentimn ce lam imperati, reperietis qunquies PY tanto, Iudices, amplus iſtũ, quam quant umm es in cellam ſumere licitum ſit, cilitat ilus imperaſſe. Quid ad hanc impudentia addi poteft fié efima- ult tãti, vt homines ferre nõ poſßet,& tanto plws, 226 quã erat ei cõceſũ legib. imper auit Quapropter cogumatota re frunẽᷣtaria, ludicess iam facilimè perſbicere al enoti puenta ee edw: VE AUD INAU taut male AME IAE ronitione trah t ano funentium gt ſuadem mag pa l t antam Geray i re led acate,(RG k$ w J4 og "4 0 TAN j paani. h geli ha NONS. ih LIBER V. Pirere pote ſtis, amifam effe Po. Rom, Siciliamfiu- ctuoſſßumam, atq, opportunißimam prouinciam, niſi tam vosiſtius damnatione recuperatis. Quid eſt e- nim Siciliafiei agri cultionem fustuleris?& ſi ara- torum numerum ac nomen extinxeris? quid enim potest efe in calamitate reſidui, quod non ad miſe- jösaratores islo Pretore per fummam iniuriam ignominiam peruenerit? quibus, cum decumas dare deberent, viæ ipſis decumæ relictæ ſunt: cum pecunia deberetur, ſoluta non eſt:cum optima efti- matione Senatus fiuthentum easin cellam dare voluiſſot, etiam inſtrumenta agrorum vendere co- acti ſunt. Dixi iam antea, Iudices, vt has omnes in- iurias tollatu, tamen ipſam ratiouem ar andiſpe napis& iucunditute quadam, qulain fructu, atque emolumento teneri.eteuim ad incertum caſuin,& euentununcertus quotannis labor,& certus fumptus impenditur. annona porro pretium, mfiintalamia tate frugum non habet. ſi autem vber tas in perci- piendis fi uctibus fuit, conſequitur vilitas in ven- dendi: yt aut malè vendendum intelligas, ſi proc efa ſit: aut malè perceptosſtuctus, ſi rectè licet vendo- re. Totæ autem res ruſtica eiuſinodi ſunt, vt, eas non ratio, neq; labot, ſed res incertißimæ, venti, tempe- ſtatecqule moderentur. Hinc cum vnæ decume lege, Cconditione trahantur:alteræ nolis inſtitutis pro- pter annona rationem imperentur: ematurprater- ea fiumentum quotannis publicè: poſtremò etiam in cellam magiſtratibus& Legatis imperetur: quid, aut quantumpraterea o3 quod aut liberum poßit Ff þa- w h rT eieeeieeeee, ae T ie p IN VERREM habere ille arator ac dominus in poteſt ate, ſuorum y 228 fructuumsautin iplis fructibus folutum:* Quodfi| ICCV Ñ hacferuntur omnia:fi vobis potius ac Pop.Rom. qua f i fibi,& fui commodis opera fumptu, labore defern INC uiunt:etiamne hac mua debent edita,& imperia 3 H Pratorum,& Apronij dominationem,& Veneriorũ LI feruorum furta,rapinasg, perferre? etiamne fin- f mentum pro empto gratis dare? etianine in cellam, 0¹ H cum cupiant grati dare vltro, pecuniam grandem dareẽ etiamne hac tot detrimenta atque damna cum maæximis iniurjs contumelijſq. penferreĩ Itaq; Mi bac Iudices, quæ pati nullo modo potuerunt, non pertulerunt. arationestota vicilia deſertas, atq; a dominis velictas eſſe cagnoſcitis: neq; quic quam a- liud agitur hoc iudicio, niſi vt antiquipumi ſocij ahami fidelißimig, Siculi coloni Populi Romani, Ma atque aratores, veſtra ſeueritate,& diligentia me duce,atque autore; in agros, atque in ſedesſuas reuertantur. us op A pIE MA fenon magmi ppellandumputi * 40CF- am, nonen eja compledo | Woodirerami ACCVSAIIONIS erid, fa, INCVERREM ETDE ER VRE ORATIO IX. $ Enio nunc ad itin, quemadmodum? i l Ti i KX ipfe appellat, Rudium: vt amici eius, oi| H E:; morbum& infaniam:vt Siculi latro- EANGE " ego quo nomine appellem,$ a neſci io» vem Vobis proponam, j k yos eam fuo nominis pondere penditote s ges 1E mni| a nusiplum prius cognofcite Iudice deinde fortaf- i t RP jenn magnopere quaretis quo id nomine appellandum putetis. Nego sh S Sicilia tota, tam lo- N bä cuplete; posvete pionii tot oppidis, totfa“ R ymiläs tamcopiofis vllum ar genteum vas, vllum Corinthium, aut Deliacum faſſe. uego vllam gem- mam, aut margaritamfuilſo, aut quicquam ex ey aulo, aut ebore Factum, ſianum vllum æneum, mata mor eum, eburneum: nego vllam picturam, neque în tabulisneque textilemfuife._ quinquafierit, wa inpexerit:qusd placitum f ir abstulerit.* magnum z VI yıdeor dicere> attendite etiamquemadmodum i Na dicam. non enim verbi, neque crimini algendi ej N f Jp i Jj caiſſa complector omnia:cum dico nibil ilume- A iufmodi reram in tota promnciareliquife, latinè[l Ef 2 me| IN VERREM f ine ſcitote, non accuſatoriè loqui, etiam planius ni hil in edibwcuiufquam neinoppidis quidem: ni- bilin locis communibis, neinfanis quidem: nihil apud Siculum nibil apud ciuem Romanumideniqué j nihil iſtum, quod ad oculos animumque acciderit, y ne que priuati, neque publici, neq, profani, neque ſa- cri totam Sicilia reliquife,* Vnde igitur potius in- cipiam, quam ab cà ciuitate, quæ tibi vna iu amo- ye atq; indleliciſsſuitłẽaut eæ quo potius numeto, quã ex ipfis laudatoribus tuis? facilius enim perſpi- cietur, qualis apud eus fueris, qui te derunt, qui ac- cuſant, qui perſequuntur:cum apud tuos Mamerti- nos inueniare improbiſima vatione eſſe pradatis. C. Heius eſt Mamertinus(oinnes hoc mihi, qui Me/ [anam accefferunt facilè concedent) omnibus rebus ı illa ciintate ornátifımus huius domus est vel optıma Mefjané,notifima quidem certè, ¢7 nostris"i" ninibiis apertiĝfima; maximegńúe peibofpitaliss Cmimet lomus ante aduentum iftius fic ornatafuit, ve Prina yb: quoque effet ornamento: namipfa Meffana, MiM jua fitu, mænibus, portuqúe ornåtafit ab his yea,:omi hits qgiuibusiste deleatur, fânèvacuá atquenuda, a ¿jt.” Erat apud Heium ſacrarium magnacum di- |; gritate in ådibis; à maioribus traditum, petani- quum, in quo ſign a pulcherrima quatuor, fummo artific o,ſumma nobilitate:quæ non modo iũ ho- minem inge nioſum, atq; intelligentem, verumetiam quc uu noſtruin, quos iſte idiotas appellat, delectare i polent:vnumCupidinis marmoreum, Praxitelu(nia | ınmrumdidicietiam dumin iftuminguiro,arnificum| í ñ omi⸗ ulb ante | LIBERVI. om opinor artifex eiufdem modi Cupidi- nem fecitilum,quieft Thefbis, propter quem The- bie yifuntur. Namalia vifendı caufa nulla eft. Itaque ille.Mummins cum Thefpis ea quead g- de pido ſigna t Urei„hunc marmoreum Cußpidinem, quod erat confecratus,non att BE Pom yt ad il- s| Felicitatis[unt, cetera pia peeraa 4 ex illo op- lud fa CA AAA O erat hoc, quod dito, jt Cupidinis è marmore, exalteraparte Hercules e= a gregiè factus ex are. is dicebatur efe Myronis Yt o-! pinor:& certè ita eit. ante hofte deos erant tabt- læ quæ huii s[acrarý religionem fi graei Rent. jon maxima, Verum l; A vestitu, m more Atheni- ſtinebant. Seibcne n efje dite- heg vife- int:quo- tidie domis erat non dol namento, quã civitati.*C aiii ul 6 tißemam ſcimus fuiſſen vſus eſt hoc Cupidine tandiu, i dum forun pulog, Rom. ha- Ki buit ornatum:& cum eſſet hoſbes Heioram, Ma- mertini autempopuli patronis, vt illis benignis y» fus eſt ad commodandum, ſic ipfe diligens fuit ad reportandum. Nuper r homines nobiles ciufinodi, ii Judices:& qui d diconuper?imò ò verò modò ac pla- nè pauls ante vidimus:qui forum, ac baſilicas non EF z ſpolijs erant zresa praterea duo figni exımia venuftate, virginal: hab que manibus fublatis fac enj: m VrmnumyYEe 77 Am vt g1i 1 f. f :omnibus be idum patebi n dý simmortálibt pi e aT E A } IN VERREM a i folijs prouinciarum, fed ornamentis amicorum,cõ-|" n modis hofþtum, non furtis nocentium,ornarent:ġus tamen figna, atque ornamenta fuacui igreddebam: Fi non ablata x vrbi us- fociorum quatridui cauffa per fimulationem dedilit: atis domnm deinde atyne 7 ad fuas villas auferebant* Hecomnia, qua dixifig- na, Judices ab Heivi Ann erres abftulit: WE lum inquam, horum reliqtit, neque aliud vllum tæ- ii men, prater vnum peruetis ligneum, bonam Fot- | tunam,yt opinor, eam iste domi fue habere noluit. Pro deum hominumgqúe fidem yqeid hoc efè quabat cauffa? gua hs ec impui lentia ej! 1? que dico Gigna, an- tegquam abs te[ublata funt, A efanaim cumiwmpge yionemó venit utin viderit: tol Pari runt, iol homine tegris s, innocenti bi ye Er audaces quorum: tam potens, tam noi| yio quicguam pofte quiexiila facra- qut attinger , ne“domus lactpletifimas i circo neuo ſuperiorum attigit tic.Clatdins Pulcher retulit, Eoi ferr? At non requ irčbat ill g€ Si tolen ai HN CANA: plinam:facilè ille facrario pa- trio continebatur: eioh àAmaioribus relictum ef- ciebat. At hæreditatem ſacrorum non quare- bat, meretricis heredem quarebat?* Sed quid ego tam tolleret? ideo res poflet álle jis domun non knti omaat: E LIBER VE tamvehementer inuehor? verbo iam vno repellar. emi inquit. O dij immortales, præclaram defenſio- nem. mercatorem cũ imperio ac ſecuribus in prouin- ciam miſimus: qui omnia ſigna, tabulas pictas, omne ar gentum, aurum, ebur, gemmas coemeret: nihil cuiquamrelinqueret. hac enim mibi adom- nia defenfio patefieri videtur: emiſſe. Primum, ſi id, quod vis, tibi e go concedam. vt emeris: quoniam intoto hoc genere hac vna defenfione vſurus es: quæro, cuiuſimoditu iudicia Roma putaris eſſe, ſi tibi hoc quenquam conceſſurum put aſti, te inbrat u- ra ac imperio, tot res tam pretioſas, onmes deniq rec qua al ic iius precij fuerint, tota ex prouincia coemiſſe. xvidete maiorũ diligentiam, qui nihil dum 9 etiam iſtiuſmodi ſuſpicabantur: veruntamen ea. qua paruis in rebus accidere pote rant, prouidebant. Neminemquicum poteftate, aut legatione in pro- uinciã eſſet profectus:tam amentem fore putarunt: vt emeret argentum:dabatur enim de publico. vt veſtem:prebebatur enim legibus. mancipiũi puta- uerunt quo& omnes vtimur,& non prebetur% populo. fanxerunt ne quis eineret mancipium, nifi indemortuilocum.fiquis Roma efet? mòfi quis ibidem. non enimte uere domum tuamvoluerunt in prouincia: ſed illum vſum prouin- — ciæ ſupplere.æ quæ fuit caula, cur tã diligenter uos is in prouincijs ab emptionibus re mouerentẽ bac, Iudi- ces:quòd putabant ereptionem, non emptionem, cum venditori ſuo arbitratu vendere uon liceret. in pro- uincjjs intelligebant, ſi i, qui eſſet cum imperio ac F jas Ff 4 po 11 id quanti agtimabat, t IN VERREM potestate, quod apud quemque e eflet, emere velet, idg, ei liceret:fore vti quod quifque veiler, fiue efet yanale fine non effet quantivellet auferret, Dicet aliquis noli ifto modo agere cñ Verre, noli eiusfa- dla ad antique religionis rationem exquirere: con- cede vt imptine emerit’; apaia bonarationeg- merit nih:l pro potestate, nihil ab inuito, nibil per iniuriam fic agam. fi guid ver"m habuit Heius, fi i antı vendidit: defina guare recur emetris.” Quid igitur nobis faciendū efni argumentis ytenduminre eiufmodi? querendum credo eft, Heiusiste num as alienam habuerit?num ritẽſi fecit: numtanta dificulta aria tentcrit,tanta eg, tanta r a f 9 jesika A ſholiaretꝰyt deos 1 ionem fe- cile nullam er fucus[u mhil cife nullam,( ter fruć uos nihi VNGUAM: NON NHOLOIN AYE 4i lieno nullo 7 fedir n fiis gummis multis efe, ac femper fuiffe. fi pát çontră, ac dico effent omnia,tamen illi hat, que tot annos aaa vendit- 7 Quid imnagnit udine pecunie per- iſimile non eſt, ve illeni hih tus religioni fue monumentis- auahi umreinu pu opprejerui patrios vendere 10n in familia, ſacrarioꝶ ma yumnon; ſuaſum eſt eil locuples, tam dea I2 que maiorum pecuniam anteponeret ¥Sitista: ve- runtamẽ abducuntur homines nonnunqtam etiam ab inſtitutis fiis magnitudine pecunie. Videamus quata iſta pecunia ſuit, quæ potuerit Heium homi- nem maximè locupletem, minimè auarum, ab hu- Manitate, à pietate, ab religione deducere, Ita iuf, taaderetite li uen amperio Meteri his tj d LIBER VI. m in tabulas referre: Hæc omnia Myrohis,Polycleti HS. VI. mil. Recita ex tabuli. TABVLAE radlara nomina artiſicù, que yai tffe. 2 3 ſtimo veruntamen quanti,-hec nofi funt harum rerum, foleant: quanti bec t, Venire pofent: ſtimet. nungquam Juadringentis Cupidinem illuni pitaſſet, commiſiſſet, vt propter eum in ſermonem honinum, 4 tam vituperationem Ve- nint. x Qui mentir? uione fignum eneum non magnum HS C XXmlibwm yenreninvidimus? giidh jelih nominare homines, quiautnon minoris, att luris emerent? nonne pofum? ete~ nii odus est in bisrebus cupiditatis, idem eft aefimationis d ficile eft enim finem facerepre- 7. cio ni libidini feceris Videoigirur Heium, neque voluntate neg, dificultate aliqua temporis, neque magntudine pecunia. adductum efe, vt hac fi- gmna vaderet:teque iſta ſimulatione emptionis sinami Vimeu imperio, faftibus, ab homine eo, quem vna baas ki cum citeris ſocijs non ſol um poteſtati tua, fedet- Ef 5 iam Itur nefcit, quanti haec æſti-14 IN VERREM ja fidei populus 1 Romanus commiſcrat, eripuiſſe, atq; + A 15 af tulife,“Omid mihi tam opt Iudices s poef f ratæſunt fratres quidam Tleptolemus c7 Hiero? quorä alterum fingere opinor ècera folitum effe, al- terum effe picturem. hoſce opinor Cybira, cũ in ſuſpi- tionem veniſſent ſuis cilibus fanũ eæpilaſſe Apolli- nis, veritos pœnã iudicij ac legis, doma profugiſſe, quod Verrem artiſicij ſui cupidum cognoueraut, tũ cum iſte, id quod ex teſtibus didiciſtis, Cybiram cum inanibus ſyngraphisvenerat: domo profugientes ad eum ſe exæules, cum iſte eſſet in Aſia, contulerunt, hablit ſecum eos ab illo tempore,& in legationis pradis atquefurtis multum illorum opera confilio: q; vfus est.” hi funt illi quibus in tabulisretulit fe- ſe Q Taduus dediſſe iuſſu iſtius, Gracis pictoribus. g Egs @ IN VERREM Tosiam bene cognitos,& reprobatos ſerum in Sici- liam duxit. Quo poſteaquam venerunt, mirandum inmodum(canes venaticos diceres)ita odoralan- tur omnia& perueſtigQbant, vt vbiquicguid effets aliqua ratione inuenirent. alud minitando, ali- ud pollicendozaliud per feruos aliud per liberos, per amicum aliud, aliud per inimicũ inueniebãt, quic- quid illu placuerat perdendum erat, nihil aliud op- tabant, quorum poſcebatur argentum niſi vt Hiero- nic Tlepolemo diſtliceret.“ Verũ me hercules hoc, Iullices, dicam memini Pampſnilum Lilybat anum hofpitem meum, é amicum,nobilem hominem mi- hi narrare:cum iſte ab ſeſe ydriam Boeti manu eclaro opere& grandi pondere, per po- ſtulißet, ſe ſanè triſtem,& cont urbatum domum reuertiſſe quod vas eiufmodi, quod ſibià atre, Gà maioribus efet reium y quo folitus effet vti ad feſtos dies, ad hoſpitim adueutum, à ſe eſſet ablatum. cum ſederem, inquit, domi triſtis ac- currit Venerius tubet me ſcyphos ſigillatos ad Pra- torem ſtatim afferre, permotus ſum, mquit: binos habebam, iubeo promi vtroſque, ne quil plus mali naſceretur,& mecun ad Prætoris domum ferri. eo cum venio, Prator quieſcebat: fratres illi Jybira- tæ inambulabant. qui ſimul vt me viderunt, vbi ſunt, Pamphile, iſuiunt ſc)phiẽoſtendo triſtis lau. dant. incipio queri, me nihil habiturum, quod alicu- ius eſſet precij ſi etiam ſeyphi eſſent ablatietum ilt, ybt ie cont urbatum videt:quid vis nobis dare, idti abstene anferantur? ne multa HSC me, iw guig LIBER VI: ğuit popofterant:dixime daturum c: Vocat inte⸗ or: fagphos pofcit. tüm ilos cæpife Pres staffe fe, id iquod audifent alicuus luteum negotium effe, nta Hea heberit. fibi videri. ita Pamphilis ſcyphos op- guod in ſuo ati timos aufert.*Et me hercule: egoa bocneftio quid nygatoriwn ſciebam eſſe, iſta in- telligere, tamen mirari ſolebam, iſtum in hin ipfis rebus aliquem ſenſum habere, quem ſcirem nulla in re quicquam ſimile hominis habere. tum primum p z 2 Fainetſi 33 intelleæi ad eam remiſtosſtatres Cybiratas fu yt iſte in furando manibus tur. At ita ſudioſ. nis, vt putetur in ſu per(vid ete ho ſe, 5oculii illorum vtere- præclaræ exiſtimatia- ligens efle: yt nu- poſteaquam eſt compe nato; mortuo- ijile eſſet,ludis Circenſibus mane apud L. Siſennam virum primarium, cum eſſent triclinia „ cum pro dignitate gentu g i L. Siſenua domus eſſot plena koiaaa honeftorum; e rgentuniy contemplari vnumquodq; erit. mirari ſtultitiam a- s cupiditatis, cuiné geret. alij amentiam aaa BiLaN multi teſtes diæiſ- ſent, quic quam illorum veniret in mentem.pueri au- tem Silenna, credo qai audiu Hent, qua in iſtũ te- Rimonia eſſeut dicta, oculos de iſto nuſquam deij- cere; neque ab argento digitum diſcedere.Et bo- 34 GZ 2 ni fiú ÍN VERREM ötiudicis pårui exrebus conieđuram facere vniýf- cuiuſ ꝗ.& cupiditatu,& incontineutia. qui reus lege,& reus cumperendinatus, re& opinione ho- minum pene damuatus, temperare non pottterit maximo conuentu,quin.Sifenne argentum tra» dbaret,& couſideraret:hunc in prouincia Pratorem quiſquam put abit à Siculorum argento cupidita- tem, aut manus abftinere potuiffe?*Verum vti žily- 3) balum, vnde digreſſa, eſt oratio, reuertatur. Diocles 6ſt Eampluli gener illius, à quo Hidria ablata eſt, Popilius cognomine. ab boc ábacivafa oimia, vt expoſita fuerant, altulit. dicat ſe emilft. etenimbic propt er magnitudiuein furti ſunt, vt opinor, literæ Fatta.iuſit Timarcludem aſtimare al gentum. quo snodo? quo qui vnquam tenuißunè in donationem hiſtriouum aſtimauit. Tametſi iam dudum erro, qui tam inulta de tuu emptionilus verba faciam, E quaramzvtrum emerit,& quomodo, Cr quanti emieru:quod verlo traufigere poßum Ede mili ſcri- ptum, quid ar genti iu prouincia Sicilia parari, vn- anuma ma 36 de quıdq, añt quanti emèris.* quid fitèquaüquä non i i i |i debebam egò abs tè has literas poſcere. me enim qmmpurar ie ii tabulas tuas habere,& proferre oportebat.verum| bomini tamper i negas te horum annorum aliquöt confecife, cóm- ti fubuenii es | pone hoc poĝulo de argenta:de relinquo videro, nec| miaereptachil i ſeriptumm babeo, nec poſſum edere. Quid faturum dibα igitur esièquid existimas hofte iudices facerepofa. ludα (e? domus pleña fignorumpulcherrimorum iamet- quen dier fats iam anté Praturam multa ad villastuas pofita, a>| mèefe nong pud amic os multa depoſita, multa alis data atq; N. tapir ds- LIBER VI donata. tábulenullnmindicant emptum: OMne dr- getum ablatam ex Sicilia efttnihil cnignam, quod ſuum dici vellet relickum fingitur. improba defen- fo, Pratorem omne id argentum coêmife: tamer idipfum tabulis demonftrarinonpotest: f qnas ta- bulas profers, in bis qne habes: qnomodo habes, ſcriptum non eſt.horum aut em temporum, cumte plurimas res emiffe dicas”, tabulas omnino nullàs profers:nonne te& prolatis& non prolazi tabi- liscondemnarinecefeeR* Tu à M. Celio Eguite 37 Rom. leckiſimo adloleſcente, qua voliliſti vaſa ar. gentea Lilybæi abſtuliſti:tu c. Cacur promptiſimi homini,& experientu,& in primis gratioſi, fupe ellectilem omnem aufere non dubitaſti: tu ma- ximam& pulcherrimam menfam citreã à.Lu- tadio Diodoro, qut.Catuli beneficio L. Sylla cigis Roma. factus eft omnibus fcientibus Lilybai abfite lsunontibiobütio, quodhomimem dignifimum tuis moribus, Apollonium Niconis filium Drepanie tanum, qui nuno A. Clodius vocatur, omuti argento optimè failo fpolia sti ac depeculatuses tacea. noi enim put at ille ſibi iniuriam factã: propteręa qud bomini iamperdito, Qcollum in laqueum inſerene ti, ſubueniſti, cum pupillis Drepanitanis bona pas triaerepta cŪillopartituses. gaudeo etiamfiguid abillo abstulisti c abs te mbil reims faum efe dico.à Liſane vero Lilybat ano primo homine, apud quem diuerſatus es, Apollinis fignum ablatune certè efe non oportuit: at dices te emiſſe. ſcio Ho. M. ita pinor. ſcio inquam, proferamlitteras. 69 3 2 IN VERREM &ramen id ſactum non oportuit. A pupilią Heioyoni arcellustutor ej lys quo pecuniam gra- demeripueras Si emblems ntis Lilybaivtrū zSemptaef s erepta?® Sed quidego ishim in ein/n ediocres iniuri ias colligo: gua tatummodosn furta istius é damnis corum,à quibus a rebat verf: ataejje videantur? accipite ſi vultis, Iudices, rem ciuſinodi: vt amentiam ſin. Hudletat èls etus her: odorus eſt„ qui apν diætt.is Lilybæi multos tam domt nobi lis C apud eoę 5 lendidus& ra , þabere euin perbona nte annos habit guoj ſe coniui tiofis de hoc Ve torgumar mint nominţi ummo artificio faita, quod ift ybr arid diuit fi cupiditate iuſiammatu eſt non ſollm i⸗ verum hrign yt DORAN. i) non inüitushal 39 Melits apud endai tuin ifie contu pnt ad: ALUUT caddy gi8, Heyd ür;À ijjent aevet iliud aroč- EHIN aP giniez oy maist y quam prse ge patici tiklis'et dii jije i tum, rear Mabile 40 domo pi 41 , Atin vay ukop | qh anbititi satiatiti noth f perio pe Í annor i onor aji lllla ſla, inũ nttronst karate atten CIBER YR prefensillüdoptimè fatum argentum amittere. Quod Vbi audiuit ifte fg eò eft commotus y VE fine pladubitationeinfanire ommbus ac furere vide» potuerat argẽtum eripere, ipſe Dia- bivaja optimè faita dicebat: minita- yetur qui nor doroerepta fi e í J 3odoro, vosiferari palā, lacrymas in- jix tenere. Eriphyla accepimus m fabulis. [a falutem etiam a- auroc gemmũ, pulehritudine eius in yiriproderet fimilis itius cupiditas: Doc itid, quoyi- crior atq; inſanior, qudd illa cupiel derat:buius libidines'non folum oculis 5 ý ed etiã au- yvihus excitabantur.xconquir. Diodorũ tota prouin-40 Iot uerat,& Vva- cia iubet.ille ex Sicilia caſtra iam ſa collegerat. Homo, vt aliquo modo illum in prouin- ſciam reuocaret, hanc exc ogitauii rattonem: ſi hæc ratio potius, quam amentia nominanda eſt. apponit lamg dicat ſe Diodorũ Meli- tenfemrer capitalis reum velle facere. primo mirũ nibus videri, Diodorum reum, hominem quie- n, ab ommi non modò facinore, verum etiam ati ſuſpitioue remortßꝰimum. deinde eſſe u, ficri omnia illa propter argentum. Ise re nomen deferri.&tum primum nomẽ rerepiſſe.*yeclamat Si- perp! non dubitatit argenti supiditatemteos Š opinor iffum al 2 : cilia totá, pI ferirerum capitalium:neg, ſolum praſentes reos fieri, ſede am abſentes. Diodorus Roma fordlidatus cireũ patronos atq; hoſpit es cur ſare, rem ommbus yárrare-littera mitiunisr ifia patre vehemente sy GZ 4 4b Hr In VERREM abamicisitë videret quid ageret; de Diodoro què pragrederetur:rem claram eſſe,& inuidinſam: in- fanire hominem, periturum hoc vng crimine, niſi canißet.iſte etiam tum patrem, ſi non in parentus, at in hominum numerg putabat: ad iuditium nou- dum ſe ſati inſtruxerat:primms annus erat promin- ciæinon, vt in Sthenio, iam refertus pecunia, i- tag, fator eius paulúlumnonpudore fed metu; ac timore reprefuseft. condemnare Diodorum non audet, dbfentem de reis'eximit. Diodorus interea ,„Pratore išlo prope triennium prouincia domoqúe &* caruit: caterinô folumsSiculi fed etiä ciues Rom, hoc ſtatuerant: quoniam iſte tantum cupiditatę progrederetum, nihil eſie quol quiſquam putaret ſe, quod iſti paulo magu placeret, conſernare, aut domi retinete poſſe. poſtea verdò quanrintellexerunt, iflivhumfortem, quem fummè prouincia expe- ckabat, Q. Arrium non accedere:flairuerunt' fe nis hil tam clauſum, neque tam reconditum poſſe ha- bere, quod unn iſt ius cupi dit ati apertiſimum, Ptißimumq; eſſet. Tum iſte ab Equite Rom. ſplendi- do,& gratioſo Cn. Calidio, cuitte filſum ſciebat See natorem Po. Ro.& Iudicem eſe, equuless argens teos nobiles, qui O. Maximi fuerant, alfert. Am- prudens huc incidi, Iudice, temit euim, non alſtu- lit. nollem dixiſſe. iactabit ſe,& in his equitabit e- quuleis. emi, pecuniam ſolui. credo etiam tabula Proſerentur. eſt tanti.cedo tabulas. dilus ſan cri- men hoc Calidianum, dum eg o tabulas aſpicere Poßim. Veruntamen quid erat, quod Calidius Ro- ma 43 r | r pennti je genus abs EJM Iidem? tapo l„redderes pre t! 1 S Beim a U ay g y; Aa 1s w am LIBER VI me quereretur fe cum tot annos in Sicilia nega- ciaretur, abs te ſolo ita effe contemptum ita deſpe- ctum, vt etiam cum cæteris Siculis diſpoliaretur: ſtemeras, quid erat, quod confirmabat, ſe als te argentumeferepetiturum, Ñtibifua voluntate yendiderat? tu porropoffesfacere yt Cn. Calidio ponredderesiprefertim cumis L. Siſenna defene ſore tuo, tam familiariter vreretur, cum& cæte- ris familiaribus Siſenns reddidiſſes?* deinde non 44 opinor negaturum effete, homini honesto ſed non gratiolfori, guam Cn. Calidius eſt, L. Cordio argen- tum per Potamonemamitamtuum reddidife. qui guidem caeterorum cauflam apud te dificiliorem fe- cit. Namn cnin te compluribus conſirmaſſec redditu- rum: pofi aguan Cordius pro teſtimonio dixit te fibi neddidiſeſinem readendifeciſti: quod imelle- le manibiis atuiſſa teſtimonium tamd ejj ugere non pofje.Cn-Calidio Equiti Ro. per omhes Praetores licuit argentum habere benefağtm:lia nit poffe domeſtici copij e, cum magiſtratum, aut aliquem ſuperiarem inuitaſſet ornare,& Appara- ye conuiuium. mlti domi Cn. Calidij cum imperio ac poteslate fi erunt:nemo inuentus eſt tam amens, qui illul argentum tam præclarum, ac tam nobile eriheret:nemo tam audaæ, qui poſceret:nemo tã im- pudens qui poftularet vt venderet.“ Superbũ eſt e- nim, Iudices,& non ferendũ, dicere Pratorẽ inpro- nincia homim honeſto, locupleti, ſpleudido. Vende mibivafa celata.hoc eft enim dicere: nones dignus tu, qui habe as quæ tam benefacta fint: nisa dignita- Gt 5 tis Q IN VERREM tis ĩta m̃ Tu uli mantemede. UACalidiusꝰqui vt nõ ram v itam atā. éx ciſtimat tionem tamci illius conferam, quo X. millia diui: ſti: trecẽta ac- Eque- m tibivis eft, orab nyt ri netil guicquan dtibi laceret, guicq! j ꝗquod tibi placere quàm tes” la tat feiamd nM etig? it hoc institut e e, libile p aute, cig ins icilia fuerũt.inc orat ante a ò loi e in domo hac non rerea nihil efet argenti, patella gandis, v nulacr deorum ßpatela, qua multeres ad res diuinas vtene: ur thuribulum, þecgut igo opere,&[ammo artifi- io fad tcati, frfealiqaando portione catera:fed quibus et. tamen apnd eos reman- ] Iudices, multæ fuiſe fere apud Siçälos omnes: ego idem confirino, aung un multa foniuna aden ea ynarel gio retinuifjer+ Dis gunc ne vnum quidẽ eſſè. fe Qu jd hoces? quod mins umsin proninciain iniji inus nor etur, Vtnon Vnits libidiner nitteb INS runt: qieaj [ed ne domus qhi- dem paulò gttor expers bus iniuriæ repe- quicum rO ERURAEA ye enifet, ſi quicquam terat. Cn. Poinp lo, qüi ifi uit Tındatita. nusi cænam ifti dabas apud villam in Tindarita- po fecit qu od Sicult uon audebant.ille ciuis Ro.quoοd erat, p 50 IN VERREM erat, impunius id ſe facturum putauit. appoſuit pa- tellam, in qun ſioilla erant egregia. iſte continuo vt vidit, non Aubitauit illud infigne penatium, hofpia taliumq; deorum ex hoſtitalt menſæa tollere, ſed ta- men, quod antea de iftim abftinentia dixeram, fi- gili autilfisreliqunm argentum fine vlla auaritia 49 reddidit.» Quid? Eupolemo Calacino homini nobi- li Lucullorum hofpiti ac perfamiliari, qui nuc apud exercitum cum L Lucullo eft nonidewfecit? cæ- nabat apud eum. ar gentum illi, cæterum purum ap- poſuerat, ne purus ipfe relinqueretur: duo pocula non magna, Veruntamen cum emblematis. hic quafi feltinumacroatsa, ne fine corollario de conuiuia diſcederet ibidemcñuiuũ inſpectantibus emblema- ta auellenda curauit. Neq; ego nunc iſtius facta omnia enumerare conor.neg, opus eft, nec fierivl- lomodo poteft. tantummodo vniufiu:ufg, de varia improbitate generis indicia apud vos& exempla profero.neque enimita fege bis rebüs, tan- guam rationem aliqgandg cfetre:fed pror- fuita, quafi ant rens nimguam efet fatuvus: aut quo plnraabstuliffet,eo minore periculo in indicium effet venturus: qui hac, qua dico, iam non octulte, non per amicos, atq; interpretes, ſed palæm de loco fuperiore ageret proimperio& poteſtate.x Catinã cuin veniffet oppidum locuples honeſtum, copioſum: Dionyfiarchumad fe Proagorum,hoc ef fuunaum magıftratum vocariiubeteipalamimperát, Vto- mne argentum, guod apud quena, cffet Catinæ cona querendum curaret,& ad ſe aferendum, Pilar- chum C pitupit cuma ANS AG IMAI Joncar, anfad ui T, Aux Trhianum aeteferri fines unnlierum, A Quden unter aprin. LIBER VL chum Ceuturipinnin primarium hominem geherty virtute, pecunia, non hoc idem iuratum dicert audi- Riseſibt iſtum negocium dedife atque imperauilſe yt Centuripis, in ciuitate totius Sicilis multo ma- xia C locupletiſima, omne ar gẽtum çonquireret, C& ad ſe comportari iuberet. Aghrio ſimilirer iſti- 1imperio vaſa Corinthia per Appollodorum, quẽ te- ſiẽ audiſtis, Syracuſas deportata ſunt.* Illa verò a- ptima, quod cum Naluntium veniſſet Prætor labori- oſus& diligẽs, jpſe in opidum accedere noluit, quod erat diffcili aſcenſu atq; ardus: Artagatum Halũ- tinum hominem nā folum domi fue, fed tota Siçili in primis nobilem vocati iufit ei negocium dedit; vE quicquid Halunti effet argenti calati, aut fi quid e- tiam Corimhicrum vt omne ſtatim ad mare ex op- pido deportaretur-aſcendit in oppidum Artagathus homo nolilu, qui à ſui& amari& diligi vellet: Ferebat grauiter, illam fibi abisto prouinciam datã, nec quid faceret, habebat. pronunc iat quid ſibi im peratum eſſet:iubet omnes proferre, quæ haberent. metus erat ſumtmus. ipſe enim Iyrannis non dliſce- debat longius: Artagathum& argentum in lecti- ca cub ans ad mare infia oppidum expectalat. x quẽ conc ur ſiun factum in oppido putatis quem clamo- remque m porrò fletum mulierum? qui videret, e- quum Troianum introductum, vrbem captam eſſò di- ceretef erri ſine thecis vaſa, extorqueri alia de ma. nibus innlierum, efftingi multorum fores, reuelli clauſtra. Quid emim put atis? ſcuta ſiquando con- quirunter àpriuatis in bells as tumultu, tamen ho- mings IN VEKREM minesinniti dant, etſi au ſalutẽ communẽ dariſen⸗ tiunt:ne quem putetis ſine maximo dolore argentũ relatum domo quol alteri eriperet, protuliſſetom- nia diferuutur. Cybiratæ ſratres vocantur, pauca improbant:quæ pi obant, üscrüftaaut emb'emd- ta detrahuntur.s ie Haline ni eæcuſio delitijs, cum argento puro domum reuerterunt.* Ouod vnquam; Iullices, huiuſcemodi euerriculum vlla in prouin- cia fuitẽ auertere aliquid de publico quam abſcu- rißime per magiſtratum ſolebant: etiam aliauid de priuato nonnunquam occulte auferebant:& illi ta- mencondemnabautur, C ſi quaritis vteſom tmibi letraban 1; fi illos ego acca atore sputo, jí ſe, qui Bu- lore aut aligxo leuiter perje tur- Nam nos quiem acimusin Verre; quemin luto volutalum tg- tiss corporis ve igis inuenin iis? perm gnum efin eum direre ali quidẽqui prateriens, lectica pauli- fher depofita,non per praftig jasfed palam per pote- ſtatem, vno imperio oſtiatim tot um oppidum compi- Iarit. Attamen vt poſit ſe dicere emiſſe, Artaga- 1ho imperat, vt aliquid illis toot umarge AAi A ivel la ccipere. hii dedit. eos nummos tamen iſte Artagat ho uon reddidit. vo- luit Roma repetere art& athus. Cu. Lentulus Mar- cellinus diſſuaſit, ficut ipſum dicere audiſtis, at. que hac tota de re audiſtis Artagathi€ Lentu- 3 li testimonium.” Et ne forte hominem exiſtimetis hanc tautam vim emblematum fine caufa coa- eer- ridisti Citi i ; ti , t l$ ks LIBER VI. villete quanti vos; quanti exiſti- inti leges iudicia, i, fecerit. postes collegerat emble- ternare volu Romant; mattone po uam xeliquifjets } thain, tnsiri ui oji pham 4i Kocart ſubel,& ularios cõ- ducit ma ARAL MEEI tinios s pacul illigabat, ita apte in s Alre tuctudebat yt ea adl illam rem nata tiA Da- Atore i; EE part ſedere ſolebat& pal- 4 lro.* Hec rgo non auderein proferre, ni ve-5] rerer ne fortè plus. ab aläsin fermone, gua 6. Quis enim eſt, quide issus Ane in tadlicio voles PHEIN Ss ae TOI OTES MAND iL AILAI Y-ĵ 3 Ay f gr, $45 Dyo] fi STUIG! cum egetin Hypanta. Prea todum yinciaoccijusefi nefcio Tets. lifa Mitsi O ceininiNKi HS e CHi Y{ôi annulum fácere IN VERR EM faceré aurificemiufit vocati in foro. ad ſellamcur- duba,& ei palam appendit aurum. hominem in foro ſellam iubet ponere,& facere annulum om- nibis praſentilus. Nimium fortaße dicet aliqui hunc diligeutenn. hactenus reprebendat, ſi quis vo- let:nihil ampliuc. verunifuit ei concedendum. flius enim L. Pi/ onis erat eiuu, qui primus de pecunij repetundũ legem tulit.xRidiculũ eſt uunc de Verre me dicere, cum de biſone fugi dixerim. verunta- men quantum iuterſit, videte. iſte cum aliquot abas corum faceret vafa aured, non laborauit, qui non modoin Sicilia, verum etiam Ruimæ in iudicio at- diret:ille in aurĩ ſemuncia totam Hiſpaniam ſcire voluit, vnde brætori annulis fiovet. nimirum vt hic nomen ſuum comprubauit:ſic ille cguomen. Nullo modo poſſum ouunia iſtiu factæ aut Memoria tön- ſequi, aut matione oplecti. genera ipfacupió bres uit er attingere:vt hic modo me conunonuit Piſonis annulus, quod totũ effluxerat. Quam multis iftum utatıs bominibus bonestis de digitis annulos at- resalſtuliſſetuuuquam dubitauit, quotieſcunque alicuius aut gemma, aut annulo delectatus eſt. in- credibilemrem dicam, ſed tamclaram, vt ipſum nogaturum non Arbitrer.* Cum Falentio eius in⸗ 59 terpreti epištola Agrigento allata efet cafu fignum iſle animaduertit in cretula:placuit ei, exquiſi⸗ uit vnde eſſet epiſtola: reſpoudit Anrigento. iste literas ad quos ſolebat. miſit: vtis annulus adfe primo quoque rempore aſferretur. ita literi iſtius patrif amilias L. Titio cuidam, ciui kom. annulus de digito | ro daratw ei s of namit pe LIBER yI. — detractus eſt. Illa vero eius cupiditas incre- lillilis eſt. nam vt in ſingula conclauia, qus iſte non do R Rome, fed liini villis habet p tricenos lectosoptime Stratos, cum cateris ornamentis cons uy quaereret nimium muita comparare yi deretur, nulla domus in Sicilia locuples fuit, vbi iſte non tex- rea inltitueri 176 s rinã inſtituerit. tulièt est s egeſtan. aperdiueset gg nobili, Lamia nomihe:per triennium iſtiplena dó- mo telarum:ra gulam veftein confecit: wibil nifi conchylio tinim. Att: ilus hotho pecuniofis, neç bulöo Lilybæi Critoláni H Enne, Syracufis,Aeftbrio, p Cleomenes, Theomnaſt us, Pelori Arcbonides, Me- g iStuis vox me citius defècerit qüamnothina. Ipfe abat purpuram,tantum amici operas-“¿redo? iam enim non libet omnid criniñatis quafi verd hoc mi- bino fatis fit ad chimen pabiifetram multum quad daret, voluiſſe deportare tam multa: hoc denique qüod concedit,amicorr úm operi efe- huiufmodi vebus yfumi* Iam vero li ios æratos,& ænea:num ci li prater ifti üm Syracufis per triennium facta eſſe cxiſtimatus emebat credo. ſed tautum yos certiores Iulices, facio, quid iſte in prouin- cia Prator egerit, ne cui forte nimium negligens fuie videatur, neqüefe faris; cum poteftatem habuerit, inſtruxiſſe c onaffe: Venio nunt- non iam ad furtumn ron ad auaritia; hon ad cupidi- tatem felad eiufmodifacinus in quo onmia nefa- via coniinerimibi atá, ineſſe videantur: in quo dij immortales violati: exiſtimatio atq; autoritas no- minis Po. Ro. imminuta, ſioſpitium ſpoliatũ ac prodi- Hh tum: candelabra õo IN VERREM tumꝛ: abalienati ſcelere iſtius a nobis omnes: Reges| ipi grandigi amicifim nationesġ,que in corumtegno at ditios| yde guyone 16 ne[unt.* NA Reges Syria Regi Antioi hifliospue-| im gMimtw ros[titis Roma nuper fuiſſe:qui venerant non pro- umnnan a pter Syrieregnum(namid fine controuerfia obti-|iuramtot nebant, vt àpatre,&à maioribus acc eperant) ſed regnum Asgypti ad ſe,& ad Selenem matrem fuam pertinere arbitrabantur- hi poſt quam temporibus Populi Rom.exclufiper Senatum agere que yolue- rant, non potuerunt, in Syriamin regnũ patriu pro- fecti.eorum alter, qui bus vocatur., iterper Siciliamfacere voluit itaque ilto Pretore venit eraa hie Verres- haereditatem fibi venije arbitratusest, quodin eius regnum ac manus VE- nerat is, quem iſte& audierat multa ſecum præ- clara habere, et ſuſpicabatur. mittit homini mu- nera ſatis large hac ad vſum domeſticæm, vini, olei, quod viſum erat: etiam tritici, quod ſatis eſſet, de þisdecumis. deinde ipfum Regem ad cænam vo- caut exornat amplè,magnificeque triclinium: ex- ponit ea, quibus abundabat, plurima ac pulcerrims ſimamamhn, yafa argentea namque-hac aurea nondum. fece- epoerepega qat. ommbus curat rebus inftratum G paratumy?|i» ftcónuinium. Quidmultas: Re c ita diſceßit, it| riporeincala C& iſtum copioſe ornatum,& fehonorifice acceptum| iy raen arbitraretur.vocat adeænam deinde ipſebrætorem. exponit ſuas copias omnes, multum argentum, non paul a eriam pocula ex auro, duaæ vt mos eſt re⸗ Lino, maximè in 8 yria, gemmis erant diſtincta elaribimis. Erat etiam vas vinarium eæ yna ſem:- wt UTUI O V y ata R sei mi Mantepnten tipt Maxed 1 Conium dany LIBER VI. ina pergrandi, trulla eæcauata cum manubrio AÑ= reo, de qua, credo, ſati idoneum, ſati grauemte- Sem Q. Ainutum dicere audiſtü. xiſte vnumquodqᷓ yas in manus[umere laudare, mirari. Rex gai- dere Pretori Po. Rom. fats iucundum,& gratum illud efe conuiuium. pofteaquaminde difcegù eft,co- Eit are iſte nihil aliud, quã id quod ipſa res declara- uit, niſi quemadmodum Regẽ ex prouincia ſpoliatũ expilatumq, dimitteret. mittit rogatum vafa ea quapulcherrima apud illur viderat: aitfe fuis calaroribus velle ostendere. Rex qui iflum non nofa ſet, ſine vlla ſuſpicione libentißumè dedit. mittit et- iam trullam gemmeam rogatum: velle eam ſe di- ligentius conſiderars. ea quoque ei mittitur. Nunc 64 reliquum, Iudices, attendite. de quo& vos audi- ſtis Popul. Rom. non nunc primam audiet,€ in exteris nationibis vfque ad yltimas terras perua- gatum eſt. Caudelabrum è gemmis clarißimi, ope- re mirabili perfectem, Reges hi, quor dico, Romam cum attuliſſout, vt in capitolio ponerent:quod non- dum etiam porfoctum teimplum oſtenderant, ne- que ponere, neque vul go oſtendere ac proferre vo- luerunt,& vt magniſiteutius videretur, cum ſuo tempore in calls Iouis Op. Max. poneretur:& cla- rius, cum pulchritudo eius recens ad oculos homi- num at q; int gra perueniret, ſtatuerunt id ſecũ in Syriam reportare:yt cum audiſſent ſimulacrum Ig- uOpt Max. dedicatum, Legatos initterent„ qui cum cæteris rebis illud quoque eximium, atq; pul- cberrimum donum in capitolium aſferrent. per- Hh a fia IN VERREM nenit rer ad iſtius aures neſtio quamodo: uam Re id calatum voluerat: non quo quic quam metueret,* aut ſulpicarerut, ſed yt ne multi illul ante perci- Ari j erent oculis guam Po. Ro. ife petis à Rege,& eum pluribus verbũ vogat, vti ad ſe mittat? cupere ſs ſ5 ai dicit inſpicere, neq; ſe alijs videndi pote ſtatem efe T 65 facturum. Antiochus qui animo et zuerilieſſet, É PE ybğio nibil de iftius improbitate fufpii at its eſt: im- po 2 perat[fui vtidin Prætoriuin inilolutuin quã occi-: tiſimè deferrent.quù poſteaqilam attulerunt, ite yeieđis conslituertnt, 13e clamare iœ- uolucrag gno Syria, dignaintegio mu- p taig amremeffer g ` nere dignam Capitolio. Etenim erat eo ſſlendore a T qui ex clariſuni& pinrimis gemmis efe i ea varietate operum, yi ays cettate videretur cum ( copia:ea magtitdsne, Yi intelligipofet; non ad í bommum apparatum, fed ad amplifimi templiora nament um elſe factum. quod cum fati iansperp æiſſe videretur, tollere incipiunt, Vi teferrent, iste ait, ſe velle illud etiam, atque etiam couſiderare, ne⸗ quaquam ſe eſſe ſatiatum. iubet illos diſcedere,& 66 candelabrumrélinguere* fic ilituminanes ad An- ' tiochümyénertuntur. Rex primo nibil mettere, ni- bi! fufpicati.dies pnis alter plures i non referti. tum mittit Rexadifum fifibi` Videatur, vereda lat iubet iſte poſterius ad ſe reterti. mirunilivi- leri. nuttit iterinm uon redditur. ipſe hominemap- pellat, ragat vt reddat. Os hoiminu, in fignemg im- pudentiam coęnuoſcite. quol ſciret, quodq, ex ipfo Rege audiffet in Capitolio effe ponendum,quod 1a- úi g= 1a LIBER VI. umia maximo, qtiodPopulo Romano feruari W piama- yideret id ſibt vt donaret rogare,& vehementer U iy petere cœhit. Cum ille ſe& religione Iouis Capito- nA, lini, x hominum exiſtimatione impediri dwl- yet; quod multæ nationes teſtes eſſent Wins. ope- ri ac nunetis, iſte bomint minari acerrimè cœpit. Vhi yvideteummhilo magi minis quam precibus permoueri, repente hominem de prouincia iubet ante noem difcedere. ait fe comperiſſe ex eins regno pirat as in Siciliam eſie venturos.* Rex mii gy ximo connentu Syracuſis, inforo, ne quit forte me in crimime obſcuro verſari, atqne afingere ali- guid fufpitione hominum arbitrerur:in foyo, ingmä, Syracufis flens deos homineſq, coniestans clama- t, Candelabrum faftum è gemm, quod in re cœ Capitolium miſſerrus eſſet, quod in templo clarißimo, Po. Ro. monimentum fuae Jocietatis amicitiag efe voluiffet id fibic Verrem alſtuliſſe. dè cateru opes pe nimeni Kib ex atro,& gemmi que fua penes illum efent, ſe non laborare: hoc ſibieripi miſerum eſſe& in- diguum. id etſi antea iam mente& cogitatione fug fratris,[ui conſecratum eſſet, tamentumfein il- = loconuentuciuium Ro.dare;donare, dicare, confe- crare Ioui Opt. Max. teſtemq; ipſum Iouem ſulæ voluntatis ac religionis adhibere. Que vox? quela- o ppi terdtqua vires huius vnius crunini querimoniam W ai fuflinere? Rex Antiochus, qui Roma ante Gina oc ulos omnium noſtrum biennium ferè comitatu AA a yegio atque ornatu fuiffet; icum amicus Cr focius TO ilo Popu Ro.effet amicfimo patre, auo, maioribus, an. ip pm Hh 3 tis LIN L IN VERREM tiquiſimis& clarißimis Regibus, opulentißimo c maximoregno praeceps è prouincia Popu, Rom=%a turbatus efte quemadmodum hoc accepturas natia 68 anes exteras quemadmodum huius tuifađi famā inregna aliorum, atque invitimas terras peruene turam putafti?cum audirent x Pretore Pop. Roin přouincia violatum Regem, fþoliatum hoſpitem, eictum[otium Populi Romatque amicum? Nomë vestrum Populiqúe Romaniodto- atque acerbitati ſcitote nationibus exteru, Iudices, ſuturumi ſi iſti uus hac tanta ĩniuria impuaita diſceſſerit. fic oma pesarbitrabuntir prafertimicum hac omnino fae g! mma de nofßrorüm homintem ataritia& cupidita- ye percrebuerit: noniflius folius bocefe facinus, fed eorum etiam, qui approbarint. Multi Reges y mul- ta liberæ ciuitates, multi priuati opulenti, ac po- tentes, habant profecto in animo Capitolium fic ore nare, vt templi dignitas, imperijque noſtri nomen de ſiderat. qui ſi intellexerint, interuerſo regali hoc dono, grauiter vos tuliſſe, grata fore vobis Populo- gäe Ro fua tudia ac dona arbitrabuntar: fin hoc vos in Rege tam nobili,iure tã eximia, in iniuriaitã acerba neglexife audierint, non erant tam amen- tes, vt operam, curam pecuniam impendant in eas | res, qulas volis gratas fore non arbitrentur.* Hoc lo- 00, Q. Catule, te aopello. loquor enim de tuo clariſ- ſimo pulcherrimoque monimento. non Iudicis ſulum ſeueritatæn in hoc crimine, ſed propè inimici atq; accufatoris vim fuftipere debess tuus eft enim ho- pas inillo templo Senats Populiqúe Rom. beneficias ts 1 nomini atni penam ti mesh f met prame ? teret, Quare LIBER VI: no tni nominis eterna memoria fimul cumtemplo iko i čonfecratur.tibi hac cura ſuſcipienda, tibi bac ope- a ra fumendi est,“vt Capitolium quomodo magnifi- RIR centius eſt re ſfitutum ſic copioſius ornatum ſit. quam "kr fuit:vt illa flamma diuinitus extitiſſe videatur, non gua deleet Ioni Opt. Maxitemplum, fed qua pre- 2 clarius magnificentiusqile depoſceret.* Audifti. Q. 70, S Minutium Rulfum dicere, domi ſuæ diuerſatum Aea effe Antiochum Regem Syracuſis: fe illud ſcire ad — iſtum eſſe delatum, ſeſcire non redditum. audistis N. 0 c audies omnes è conuentu Syracuſſano, qut VA ADNa ita dicant fefe audientibusillud Ioui Opt» Max. tO caping- dicatum eſſe ab Rege Antiocho,& conſecratum. Si iudex non eſſes,& hæc ad te delata res effet, te potißimum hoc perſequi, te petere,& agere opor- teret. Quare non dubito, quo animo iudeæ huius a criminis efe debeas qui apud aliumiudicem multo P tSn winen h acrior quàamsgo fum, aG or accu] arorque effe debe- : í res.Vobis autem Iudices, quid hoc indignius aut 7r ne Wii quid minus ferendum videri poteſt? Verrefné ha» nay bebit domi[fua candelabrum Toui Opt.Max:è geme ieoa a arsi mis auróqúe perfectum? cuins fulgore collusere,atqs t, Monan tan A illustrari Louis Opt: Max- templumoportebat, id wan myeniona apud iſtum in eiiſinodi conuiuqᷓs conſtituetur, aua cmmerr. l domesticis Supri flagitijsqúe flagrabunt?n iftius f lenonis turpiſßuni domo fumul cum cæleris Chelido- i nis hæreditarijs ornamentis, Capitolij ornamenta T ponenturꝰ Quid huic ſacri vnquam fore, aut quid i gii fuiſſe religioſi putati, qui nunc tanto ſcelere ſe ob⸗ oiim kuih Krictum eſſe non ſentiatẽ qui in iudicium veniat; Hb 4 vbi 72 INVERREHM vbi ne p ecari quidem Iouem Oht. Max. atque ab coaikilium petere more omnium. pofu Phgua etiam dij immortales ſiia repetunt in eo—. guod ho minibus ad fuds re sreppetund: ns eft An tutum miramur Athen Mineruam, Deli Apalli» nem, Iunonem Sami, Perga Dianam, maltos prae terea abifto devs tota Afia;Gráciag, violatos, qui à Capitolio manus gl itl- quod prinatihomines de[uu pecuniis ornant ornaturtó ſunt, id C. Ferres ab Regibus ornari non eſt valie itag, hoc nefario[relere con pre nibil poſtea tota in. Sstilianeg me factisnegue religiofi efe> duxit. ita fefeineaproyinciz pert efit y. Vtabifta non[olut hormi; lgs- immottáe ibus bellum indictum putaretur. geta esto oppi- dum peruotils in Siciii 4, iudices, quod aù Ae apa Liente à Troia, atq; in ſiac loca v niente, conditum efe demon fiant ltag: 4e Segeſtani aaia per- petua focietate; atque ar natione[e cum Po:Ro.coni Hoc quondam oppid itinere. jion- potae dum, cuim illa ciuitas cum Pœ- nis ſulo nomiue ac ſua ſſonte bellaret, à Cart hagi- henhi bus vicaptum atque deletumef: omniaghe, quæ ornamento vrbi eſſe poſſent, Carthaginem ſunt ex illo loco deportat afuit apid Segeftanos ex ære ſimulacrum Diana, tum ſummn na atq; antiquiſima piaditumreligione tä fingulari opere arti ificiog pere Feltum, hoc translatum Carthaginem locum tan. tim, hominesq, mutarat: religionem quidem pri, inam confi ertabatenam Propter eximiampulchri- tadi. LIBER VL eA tulinem etiam hoqtibus digna, quam ſanctißimè co- ſlexe, batur. xaliquot ſeculu poſt, P. Sc ipio bel-73 inem cepit. gua in. Vitos na(vꝛdete honmmis vintutem&di liġentis n, v7. Grdomaf icis zutu exemplis gati- deati sy Gei ore Olie A ahan DASANAN i bi- 4 S 4¹ ontocatis Siculis ainnibus qudi ime qie Sitiliam vexatam 4 Ca cognordt, iubet oninta conquiri: poll bimaguz cura forev omni. çititati=- n fuifent,veftituerentür; tuümils rant Himera ſublata, de quibiis tanis ſunt reddita.tũ alia Gelò- nigentinis. in quibus etiamille nobilis Hi t tirus guem crt udeliſimus omnium Tyrannorum Phalaris TUY, quo vitios fapplit ĝ caufa demitres ibücereflammam Jolebdt: i dderet Agrigëtinis di> Ka itare, vtrum eſſet aire, an Po, Ro. olt empera- tum C domeftice crudeli- (nastya manfuetudinis haberët,* Illo tempie 74 se fanis maxima cü curahec ipſa Diana, de ns vedditur:veportatur Segestam, infi» dibus[fumma cum gratulatione ciui letitia reponitur.hæc erat pofita Segeſte, ſa- nè——— bafi:in qua grandibus literis P. 4i- cani nomen erat inciſum, eũque Carthagine cap- tareſtituiſſe, perſcriptum. c olebatur à ciuibus, ab omnibus adue nis viſebatur.cum Quaſtor eſſem, ni- Hh 5 hil IN VERREM hil mibiabillis ef demonflratum prius. Erat ad- modum amplam& exce! fuiñ fignum ci Sola: ve- runtamenineratin illamagmitudine atas atg ha- birus viramalis fagitta pendebant ab hemero, finie Siâ mantiver ebar arcuin, dextra ardentemfa⸗ cem prafe erebat* Hane cumi iste fat rorum omnium hoslis teligionumng predo vidiſſet, quaſi fi ipfailla face pert fis efeiitaflagrarei ugiditæte, atgan mentia tæpir. imperat ni ſte, vt eũ de- moliatur,&> fib: dent: hil hibig gratiusoftendit fu- turam.ili verd dicere, id fibi hefasefe, feg, cum Jummareii ione, ti fummönern lepi i O iúdicio- ri tuerit tumpetere abtlis tum minari: tun Poe, tum metũvdendereapſ ponebant fů⸗ interdum nomen Africani, donum Populi Romani ilud efe dicchant iniͤil ſe in eo poteſt ati habere, quod Im- peraror ctarifimis vr rbehoftium capta monimen- JÉrum vittoria Populi Romani efe voltfet:”cumifte nibilo renifius, atg, etian multo vehementius ine Sajet guotidierrés agitur in Senatu, vehementer ab omnibis reclamatur. itaq; illo tempore ac pri- mo iftms adilentu pernegatur. pof ea‘quicquid er tatonerisin nauti remgibusg, exigendi, Hfite mento imperando,Segej ſtanis preter cateros impo- vebat, aliquanto ampluus, quamferre polſent. pra- teroa magifiratus eorumeuoc pabat:opt muin& no- bilifimum quëg, ad fe accerſebat, circũ omnia pro- uinciæ fora rapicha figillatim vnicuig, calamitä- tifore ſe denuntiabat, vniuer ſom ſe funditus ila e- verſurũ eſe ciuitatem minabatut. itaq; aliquãde mnla LIBER VI. multis malis magnog metu victi Segeſt ani prato- Wi yis imperio parendum efe decreyerunt.magno cum luu,& gemitu totius ciuitati multis cum lachri= mis& lamentatione virorum mulier umg omniu, fimulacrä Diana tollendā locatur.* Videte quanta 77| relioione fuerit.apud Segestanos reperti efe, Lu-| Ji FJES APUG DEZCI ANR EDEYE CjjE 1 ' lices, ſcito inem, neque liberũ, nequse ſet uũ, neque ciuem, neque peregrinum, qui illud fignum auderet attingere.Banbaros quoſdam Lilyliæo ſci- tote aduocatos efe operarios hi denique ihs Iena⸗ s yitoti otij ac geligionu, mercede accepta[us Kulerunt. quod cum ex oppido exportaretur, quem n fuctum eſſe arbitraminis uorum. nonnulli ef= e conuentum mulier A sts, AAAA Si SS+ guemjietum maioyuiinaiu iam illum diemmemotiatenekant s cum illa ea- OENNTE puat dem Diana Se geſtum Carihaginè rctecta, victos p riam Populi] ffet: quam dif- i Ea fimilis hic naebatur$ tum Im- ” larißimus deos patrios n s ex yrbe boftiumyrecuperatos, sA, LA ITIO? A nunc ex vrbe fociovuin Pretor eiufdem populi túre Ha pasati Pißinnus, atq, impurifımus cofdemillas deos nefas „io ſcelere auferebat. Quid hoc tota Sicilia eſt cla- š yiwguamomnes Segeflanas matronas& virgi- uas r nes conueniße, cum Diana exportaretur e oppi- r dałynxife vnguentis compleffe coronis>. floribus, i thure; odoribusgúeincenfis y/que ad agri fines po- „migis efetxHane tytantamreligionem fi tumin 7 imperio proptet cupiditatem atque audaciam non pertimeſcebæsine nunc quidem in tanto tuo libes 10 1E IN VERREM yorüqune tuorum per iculo perharreſcis? Quem tibi ant hominem intitis dijs immort Ilibus, aut verd Aeumtantis eorum OEE i auxilio fu- tnrumpatatTibi illa Dianain pate, atquè ino- cio rèligionem nullam atttilit? quacu nduasvrbes in guibmslocatafuerat capta incej: afgúe vidiſſet, bi ex dnorúm bellorum flamina j ferrog úe ſeruata eſt:quæ Carthaginenſium vicloria loco mutato, ve- keaenn anen non amiſit: P. Africani vin iuteè ves lgionem ffimul cum loco retinperauit. Quo quidem ſcelere ſoſteßto, cum inanis Het baſte,& in so Af icant namn incifim,s res indihna ati, ro yanda videbàrur omnibus non folüm religiones t fe piolatas,y verumetiam P. Iffttani viri fortiſim 7g- rump: 4 uin gloriam, memoriam virtutis, mM oni- jo menta vitoria CVerrem fustulife,+0 uad cumit yenuntiarernrde baf at literis, PEEM IPUNE Ut ius negocy efe venturos fiet- iam baſim tangtam iudicè fii[cele it aque tolendam iius imperio! bis locstio ex publicis Sege tanb amionerecitata et. Tenunc,.S ipio, teingquam lechtßim TOT mq, adolèfrentemappello, abs te ofii m tuum debitü generi.€” nommi Te- quiro,& flagito.Cur pro ifto, qui fai dem, hono- ˖öV*v elig elkta depecu alatus est. per on s48? cür eum defenſum eſſe vieu egotu ü partes fufcipto cur tuum onus fuftineo? M: Tullins P, a cani monimenta requirit, P. Spio eum, qui illa ſaſtu- lit defendit. cum mosà maioril us trai itu fit, ve H0- pih ihe LIBER VI. i monimenta maiorum, ita[torum quifque defen- Xat, yt eane orn ariquide nnomine alieno finat, tit iTiaderis? quinonobrutaliguaex parte moni- menta:Sscipionis fed fahditus fuftulit ac delenit, Quijnamigitur per dtos immortal les tuebitur.80 Scip ipionis memor Khi m nortui?quis monimenta atque indicia virtuti fitu earelinguis ac defery? neque ſolũ ſpoliata illa patiere, ſell etiam eorum Poliato- rem veæatoremq defendes? adfuit Segeftani cli- 2 entes tii, foch Po.Ro. atque amici:certioyem tefa- y Ow innt, P Hicanum Carthagine de letá fimulac ră eg, ito- jane mäioribus fui restirufe: idg, apud Segesta- hos eiis Imperatoris noininë pofitam ai dedicatu fuiſſe:hoc Verrem demolie oe aſportanduiu, nomeng, omni ino.Scij joni delendum curi affe: g- yant tè atque obfectan; t fibi religione in, genge f' ritë al di M, oloriam h yeftituas:vi quod EX VI- fet- be boftiz ım per P. Afii čamin recuperaritit; id pér t teexprai lonis doino conſcruare poßint. Quid aut tu his reſßõdere houeſte potes, aut: lli facere, niſi vt te ac ſid sem tuamimplorent? allſunt,& implo- fant potes dómeftica laudis amplitua dinem; Sci- pio, tleri, pot es. omn nia inte ſunt, quà aut fortuna 4 bominibus, aut natura largitur. non pracerpo ffu- Cum olficij tui:non Alienam mihi laudem appeto: non eſt pudoris miei, P. Scipione florentiſumo a- doleftente vitio& incolumi, me propugnatorem inoniinentorum P. Scipionis defenforémqúe pro- fiteriz*quamobrë fi fu tipis domestic laudis patto- sinium,me non folum| ſiere de veſtris monimentis opor- INVERREM oporte bit, ſed etiam latari, P.-Africani eiüfmodi eſe fortunas mortui, vt eins honos ab ýs, qui ex ed- dem famili a ſint, defendatur, nequẽ vllum aduen- titium requir atur auxilium. ſi iſtius amicitia te impe liet:ſi hoc, quod abs te poſtulo, minu ad ofi- cinin tunmpertinere arbitrabere: ſuccedã ego vi- carius tuo muneri:[uftipiam paries, quas alienas eſe arhitrabar. vt iſta præclara nobilitas deſinat queri pop: Ro. homimbusnoui atqueindufirýsli- benter konoresmadare, fempergue mandaffe. non eft querendum in eacinitate:, quapropter virtu- temomnibusnationibusimperat y virtutempluri- mum poſſe. Sit apus alios imaꝶo P. Afticani, ornen- -ter aly moriuivirtutesac nomine. talis ille, vir fu- it, ita 0Ro. meritus eſt„ vt non vni famis lie fed vninerfa ciuitaticommendatus efe debeat. ER aliqua mea pars Virilis,quod eius ciuitatis fums guamille amplam illuſtrem, claramque reddidit: precipue quod inbis artibus promea patte verfor; quarwnille princeps it æquitate, induſtria, tem- perãtia, leſenſione miſerorum, odio improborum. quæ coguatio ſtuliorum&artium propemodũ non ininus eſt coniuncta, quam iſt a, qua vos delectami- 82 ni generis nomini: Re petoabs te Verresjmonia mentum P. Africam. caufam Siculorum quam fi fcepivelinġnoniudiciä depecunýjs: repetundiné ſit Hoc tempore:Sege ſtanoruminiuria negligantur, baſis P. Afticani reſtituatuu: nomen inuictiſimi Imperatoris incidatur.: fignum pulchertimum Gartbagine captumreponainr docabste non Si- cenlga f i BKA principet piere Ledao LIBER vi calorum defen Uh try Staut postula n Africani CAM Y ſuſcepit. Non vereor u>, Seruilio itdi» ci? rity mo. ni conftituat, t hac non pa J forti $ mui slari Mierer ntumest, quami monimentorum. Ó putare omnes bonos aliena i Hridi iionemad oficium fuum pertinere, H i n*Et quidem ceteris iftius f urtis, atquæè flagitijs ita 83 moueor, vt ea reprebendend- atantumputem: hic ciasta verò tantum dolore aficior, vt nibil mihi indignius mdli ferendumvideatur. Verres Africani monimentis u i domum fuam plenamfiupri plenan flagitä, ple- nam dedecori, ornabit? Ae LURREAN alis imari ſanclißi ii Dianefimula- aia m virginis inea domo scollocabit, in quafempsr i satur?* At hoc fo- 84 sf quid? à ž Tinda- ficio pofitum fi- fađü Lallalſiß lum Africani un aa yitanis none mulacru: r41 i s ii at quemaaini mmor tales? quã audactert quam libidinos impudenter? audifiis nupey gibna dicere Legatos Tixdaritanos, bomines Honeſtiſſi⸗ mot ac priucipeſ ciuitatis: Mercurium y quifacrig Aia IN VERREM ånniuerfarijs apud eos, ac fumma religione colež yetuy:quem P. Africanus Carthagine capta Tinda- ritanis non ſolum ſilaæ victoriæ, ſed etiam illorum ſidei, ſacietatuq; monimentum, atqe indicium de- f [ful gut difet:huius vifi ilere imperiog, efe ji yt primum ihillud oppidum yei it, ftatimtanquam itafieri non[olum aoporterét; fed etiamnecef fet:tanquam hoc Senatus manc affet, Popu Romauffet:itacontinud fignuin vt demoliren. inpe rauit. tod iqui audiebant, in- Bs tur é Meſſanam deportaren cum illia, qui adetant indegui credibile videretον&eſt ab iſto pruno illo aduenc tuperjener 1t u7 difé ¿drins mándat Proagoro 80 patro cuin yerba alidliſtis, vt demoliatur. cum re- cuſaret, vc hementen minatur ita tumek iliy oppi- doprofisifritur.Prodgorusrefert reniad Senatum: yehementer vnſligue reclamatut:ne multa. iteru iftealiquantopost ad illas venis: querit continuo de figno,ré Hondetur ei.Seuatumuon permittere.pæ. nam capitis couſtit utam, ſi iniußa Senatus quiſ⸗ quam attigi Jei fimul religio commemoratur: ium ifte Quam mibi religionem natras! quans panam? quemSenatumẽ viuum te non relinqttam, moriere vir go, niſi ſgtum traditur. Sopater iterum flens ad Senatum defèrt iftis cupiditatem; minafqúe dea mopjirat Senatus Sopatto reff onfumnulúm daty ſed commotis perturbatuſque diſcedir. ille Prato- ri accerſitis nuncioyrem demöstrat:negat vllo mo- do fieri poffe atque hac(nihil enini pretermmittena du de iſlius impudenta videtur)agebantur in ton- uena yrat N ibat, pui Corantin. I CODINA maant co vna Ti tet hominem(Lenei r melomioyo MA caserie w oppidu Si fanami gepro ea Soph woinapfiata Meh (multitudo arrori (m4 Senatum elan Hercai po | aoriales vlerfcer micenteninon opo PON 0p pum venie policer MaC Marcelican ———˖ —— meu LIBER yI. j entu palam,de fella ac.de loco fuperiore*erat hya éms[umma tempestas, yt ipfum Sopatrum dic erë aud iſtis, perfrigida, imber maximus, cum iſte im- perat lictoribus vt Sopatrum de portic u, in qua ipſẽ ſedebat, precipitem in forumdeſciant, uudum- qule conſtituant. viæ erat hoc plaue etiam impe- ratum, cum illum ſpoliatum, ſtipatumqũe licto-| ribus videres. omnesideo putubant, vt miſer at⸗ que innocens virgis raderetur fefellit hec homines opinio.virgis ifte cederet fiñe caufa focium Pop. Ro: atque amicum? non Yfque eo eft inprobi: non ome mia ſunt in eo vna vitia, nũquam fuit crudalis. leui- ter homine m clenenter qije accepit. Equeſtres ſunt inedlio inforo Marcellorum ſtatuæ: ficuti fere cateris in oppidis Siciliæ. e quibus iſte C. Marcelli ſtatuam delegit:cuius oſñicia in illa ciuitate, tota- que prouincia recentißimatrant& maxima. in ca Sopatrum hominem tum domi nobilem, tä fum- wo inagiftratupredith, diiaricari ac deligariiu- bet.“quo cruciatu fit affectus venireinmëntem ne- 3 ceſſe eſt omnibus, cũ cum eſſet vinctus nudus in aere, in imbri infigore.neqhe tamen ſinis huic iniuria crudelitatique ſiebat.donec populus atque vniu er- ſa multitudo atrocitate rei miſeric ordiaqile com- mota, Senatum clamore coëgit ei fimulacrum illud AIlercurij polliceretur, clamabant fore vt ipſiſeſe dij immortales vlciſcerentur, hominem interea perire imocentem non oportere.tum ſtequens Senatus ad e iſtum ve nit, ollicetur ſynum. Ita Sopater de ſta- mpe tuaC. Maycelli cum iam pene obriguiſſet, vix vi⸗ i uns S iN VERREM i äus aufertur. Non pofum difpofite iſtum accuſare, fi cupiam, opit ešt non folum ingenio, verumetiam g8 artificto quodam fingulari.*V nur hoc crimen vide- cur eſſe,& à me pro vno ponitur, de Mercurio Tin- daritano. plura funt: fedea guo, pačio diftinguere ac ſeparare poſum neſcio: eſt pecuniarum capt a- um, quod ſignum à ſocijs pecuniæ magua ſuſtulit: eſt peculatus, quod publice populi Re fonum, de prada hostium captums, pofitum Imperatoris no» ſtri nomine non Aulutauit auferre: eſt maieſtatis, qund imperij noſt: 1gloria, rerumque geſtatum ino- auimenta guertere atque aſportare auſus eſt. eit ſce- e leri quod veligionesmaximas violauit: eſt crude- litatis, quod in hominem innocentẽ, in ſociũ atque d- miciim, nollum ac ſiugulare ſupplicij genus excogita. 80 Uutt. illud verꝰ quid ſit iam non queo dicere: quo no. mine appelem; neſcio:ꝗquod in C. Marcelli ſtatua⸗ Olid eſt hocꝰpatronuſuè quod eratꝰquidtum? qus sd Deitat vtrumeares ad opem, an ad calamita- gem clientium atg bofpitum valere debebat? an vt hoc oſtenderes, contra vim tuam in patroni praſidi™ ſu hil eſſeẽ quis hoc non intelligeret, in imprabi præ- ſentis imperio maiotem efe vim, quàm in bonorum | Abſentiumm patrocinio? an verò eæ hoc illa tuaſin- gularis fignificatur infolentia, uperbia, contuma- ciat detrahere videlicet aliquid tede amplitudi- øe Marcellarum putaſti it aque nunc Sicilorum gi| Marcelli non funt patroni: Vexres in eorum locum ii 2 Jubtitutms efix quamin te tantam virtutem eſſe, 2O aut dignitatem arbitratus es, yt conqrere cliente- lam artana Sikori C R atuar SANLANI SIG vifimile v LIBER VE lam tamilluſtrem, tam ſlendidæ proliuciæ, trauſ- ducere ad te, auferre à certiſumis antiqui ſimiſqlle patri onisẽtu iſta Aultitia, nequitia, inertia, non moilo totius Sicilie fed vnius tenuifimi Siculi cliẽ- telam tut Marcelli ſtatua pro patibu- lo in clientes Marcellorum fuitẽtu ex illi honore ĵ fos,ġ ü bonorem illi bå ıbuerant, fupplicig qüirebas? Quid posFea? quid taudem täis ftatuis fore arbitrabare? an yeroid quad accidit È Naita Tindaritanitatuã iſtius, quam fibi propter M ar- cellos, alt iorectiam baſi poni iuſſerat, deturbarũt, fimitlac ſucceſſum iſti audierunt. Dedit igitur tibi fortuná Siculorum C. Marcellumiudicem; Vt cti- tus ad statuam Siculite Pretore allgabantur, eius rel ligion te eundem vinctum aſtrictumque deda- mus. Ac primio, Iudicec, hac fignum dite- gx bat iſte Tindaritanos C. Marcello huic Aeſernina vendidiſſe, at. hoc ſua cauſſa etiam Marcellum ipſum paniy efje ditutgm: ſuod mibi nunquam vèrifimile vifum käi leſcentẽ illo loco natũ, pa- tronum Siciliæ, nomen ſuum iſti ad translationem crimini commollaturum. vetuntamenitares mihi tota prouifay atgypranedta eft; vti(i maxime efer inuentus;quiin fe Juftipereifkins culpam crimenq cuperet, tamenis proſicere nihil poſſet, eos enim te- ſter deduxi,& eas literas deportaui, vt de iſtius facto dubiũ nemini eſſe poſſet. publicæ literæ ſunt, 92 deportatũ eſſe Mercuriũ Meſſanam ſumptu publico. dicunt quätiprafuife buicnegocio publice Legatũ Foleam Quid uẽ vbi eſtepreſto eſt.teſtu eſt. Pros- li 2£ INVERREM pori Sopåtri infu qui est hic?qui ad ftatuam astri» Am eftquid i2vbieftestis eit. vidistis hominem, v} C verba eiu⸗ AudliHis.demoliendum curauit De: sui mocritus Cymnaſiarc hus, quod i ei loco praerat. ul a quid?hocnos dicimus? imò veroipfeprafens: Roma gen Hi. nuper ipſum eſſe pollicitum, Sefe id fignum Legatis n} | eſeredditurum, ſt eius reiteshificatio tolleretur, cautumg effet eos te ſtimonium non eſſe dicturos. dixit hoc apud vos Zoſippus, È H efmenias hoii- ones nobilimi, principes Tindaritanæ ciuitatis NQuid, Agrigentoꝛnonne ciuſdem P. Scipionis moui- mentum, fignum Apollinis pulcherrimum, cuius in femine litterulis minul is argentei nomẽ Myronis erat inſcriptum, ex Acſculaſij religioſchimo faus ſuſtuliſtiũ qtod iſte, ludices, cum clam feciſſet; cum ad ſuum[celm illud furtumg, nefarios quoſdam saez rloae lanan homines improbos duces, atq; adiutores adbhibuif*-syi irnpanins mhi fet, vehementer commota ciuitases„Vno eade: induninn tempore Agrigentini beneficiu if Africani>, religios buia namun fugiti nem domefticam ornamentum Vi bis, iudicium vi- mieh ctoria, teſtimonium ſoc ietatiu, requirebant. itaque ei ad 1i 4b illis, qui principes in ea ciuitate erant, præcipi- D zur, negocium datur Quastoribus&Aellilibus, yt notu vigilias agerent ad adès facras. etenimis | fie Agrigenti, credo propter multitudinem illorum it, | hominũ, atque virtutẽ,& quod ciues Ro. viri for- biy W | tes ac ſtrenui,& honeſti permulti in illo oppido, cõ- iunckiſumo animo cum inlis Agrigentinis viunt ac a N negotiantur,nonaudebat palàm tollere, aut boſce- 24 re, qua placebãt.æIl erculi templum elt apud Agri” A gene l ganim pa LIBER VI, M gentinos,nonlongè žforo, fane ſandlum apild il- TEA loss religiofwn ibi ef exere ſimulatrum ipſius o AW Ferculu, quo nonfacile quicquam dixerim me vi~ na nw.tameifinon ram multum iniftis re- npn bn intelligo guam multa vidi. vſq, eo, Iudic es, nega yt rifus erys at mentum paulo fit attritins, quodin : a lia precibus, gratulationibus non folum id venerari, B w3? mcum pe yerum etiam oſcillari ſolent. Ad hoc teinplu νσ eſer iſte Aerrgenti, duce Timarc hide vep nte no⸗ dle intempeſta ſeruorum arm atorlumm ſit concurſus gtg impetus clamor àvigilibus, fanique cufrodibus toilitur.qui primo cum obſiſtere àc defendere cona- rentur, malè mulctati clauis ac fuſtibus repellũtur: postea conuullis repagulis, eſfsactiſqʒ valuis, demo- liireſignum ac vectibus labefactare conantur, Inte- rea exclamore fama totà vrbe percrebuit, eæpug- nari dçospatrios non hoSTium aduentu neg; repen- tino pradonumimpetu-jedexdomoargue cohorte Piatoria manum fugitiuorum inſtru⸗ Tam arma- tamqúe vemffe xne mo Agrigẽtini ætate tã affecta, 95 neq; viribus tã inſi mus fuit, qui non illa nocte co ni- cio excitatis ſuſrexerit, telumq;, quod cuique ſors % efferebaceairipuerit. itaqne brenitempore ail fæ- gam ex vrbe tota concurritar- Hora amplins iam in dodam fono permulti bommes moliebantur: wua mH illud imereg nåla lababat ex partescum ali vecti- sih Gusi tý deligatun > repente apidatio, dant toris noctur- (t li 3 p In VERREM pi milites dut tamer s figilla perpa?-yula tollunt, ne omnino inanes adiftumpr adonem religio onum Te- neiterentur. Nungua tm tam m guin aliqui dfacetè,& con lèd hacreai ebant 1n labores L 1 immaniß manthium: cfe rriot sentnarur n iti itatis tes, fide f gue tamex nobii citit Ate. Chr le eſt Sicalis yelar in J; n anus PUNE KaMVerieM, um Ery- artere. aaue y tutem ågri= I1ŁA fi print poii fa VITI jore qiaguain ex taim ampla, ne- SF a Met qui i per Aforinorum ag rosfinitı is apud illos Habetur 1 dem, religione maxima colitur. fanum eus ejk F inagropropter ipfam viam, qua 4 ineo Gore esk fimu ulaçrum praeslare fatin è more, id hikemjeas e aa prepter pn eins fanirelig ligionem non aufus est. Tlepolero daty Hieroniq gp neg cium ilinou fala manu, armas rig veniunt fores adis efringunt:aditur castos qúe mature fentiuni:fignninq uod erat notum yis cinitati, buccina dlatur: hot niese% agris concur- runt.eycitur fugaturg, F lepolemus: neg, qricqua | ex fang Chryfapreieryi sum perparualum fignum 1i 96 ex are defideratum est x Matris magna fanum, az i' pudEngu uhοPEſt. iam en immihi non modo breui- pir ter de vnoquoque dicendum est fed etiamprateieh- Eo dayideniur efjepermulta,yt ad maioraisiius y O? | iluſtriora in hac genere ſurta,& ſcelera yenide | mii. In boc fanoloricas, galeas, aneas q elatas, f opere Corinthio„bydriasg, grandes famili in genere atg, eadem arte perfectas ide ille.Scipio, vin ms nibus AMN WIN ley “i LIDER VI i n> r L A x uus hræcellentiſumus poſterat,& nu nome J prat.Quid iam de iftoplura dic, aut que- la Iudices, abftalitinihil in yetigiofi mo fano`preter vestigia violata religionis, nomèg, P. Se pion is reliquit. bol inin bolia, nonimenta Im- perat decora atq; ornamenta fanorum, poſt- bac! ris nominibus amiſois, in inſtyumento, á: fi CVerts numerabũtur. Tu Vide,> licet Corinth s delectaris? tu illius ærn tper amenta ſolertißimè per- fics? hec Scipio ille non intelligebat, homo dotif- f nus? tu fine vllabona arte fis e literis, intelligis, le no mtemperantia, fed stiateatá, iftos, qui fe elegantes dia ia guam ptlchra effent intela at ea, non ad hominum lu- 1,atg, oppidorumef- nra religioſa eſſe jt n audaciam amentiam, in his prejertim digua non PLOCA NA«mibe artmgifeda FoS religi one quak aa. intoto orbeterrarit Cereris peranti- [modi efet, fedne á Alitus enim in id ſacrarium nõ eſt viris. ſacræ per ini os ac virgines cófici(oa Entehon mam noğy'cl lamistius ferni à ex illo re⸗ gis est apud Ca quainceteris locis, In eo facrarioin quum:quol j ejje qu Pe ite etta an fautar om eius, Iudices; 99 IN VERREM ' ligiofifimo atque antiquißimo fano ſuſtulerunt pa- firidiefacerdotes Cereris atg, illis fami antistes maiores natt probate ac nobiles mulieris, renad magiſtratus ſuos deferuni. omnibus alerbiim, m- 100 dignum, luctuoſum demque videbatur: xilt iste per- motus illa atrocit ate nenotij vt ál fe[teleris shug ſuſpitio temolseretur, dat hoſpiti ſilo clidam nego- cium. yt aliquem reperiret guem ea f eliſſe tuſimu- laret:daretg operam vt is cacrimine dammare- tur, nè ipſe eſſet incrimine:res non procr aſtinatin, nam cum ifte Catinam profectus eſ ket, ferui cmuf- fal damnomen defertur is acenfatur feti testes inet dantur, vem cunctus Senatus Catinenſium legil Aad iudicat Sacerdotes yocantiir: exhis queritur fe up creto in curia, iid iſſot factil: quemadmodii arbi- j trarestur fignum efe ablatum. rejpondetille Piae toris in illo loco fëruos cfe yifos, Tes que efet a tea nõ obſcura, Sacerlotumteſ cæpit. iturin confilium: fernusille innocens bu fententü s abfolattur guo facilis yos hanc omz Jol hbm ftmentýscondemaare pofetis.+ Qmd enni pojtuias Verres? gud? pedi tibiant deormin att han rumłeone tu ſeruos ad ve auſus es quò liberos çaufju faserat?hifhé rebus manus afferre nd dub taji à quibus etidm aculosiohibere te religionum A iura togelant? ne oculis quidem captus in hanc fiaudem tam ſceleratam ac tam nefariaii decidiſti. nam id concupiſti, quod nunſuam vide- 14: irandnim faynmimitite- ne rardi quidei LIBER VTI. masti quod anteanon aſbexeras, n cupiditatemconcepifti, vt eam rum vis, nonbomi- d, inquã, a allxilus tul tant noß mnetus, non ve At ex yirob ERa: an tiid poteft, qui ne t A Ti toitu ex pum exist doat ex viro qii teit duas é P muliere nid viri neaue vidife, neque nofe poterant gualem porra illan fæninam fay]? puta- $/ J. f t5, udices?qi Am pud ARR> retu guamre } A X heret rationeta ue cum Verre loque 7 d J „gua facrarit[poliani UTA i qae facia oGs: ilierum etat, eadein ele violata Quid er- yam caShimoniam Y pEr tilius ſtupr tim AC g hoc folum aui Yidi tim Holtatione: itque antiquum fani: de yua priore ackione its? s dicere auditis. nuc eae dem illa, quæſo, audite:& diligenter, fic vt adhuc. fethi attendue. In lato ab Sicilia mari periculoſoq; diſfuncta: ingua ej ft eodem nomin REAT qriò iſte nunquàm acceſ- fir- quod tamen iſt itextrinum per trienmumad aqulebrem veste conficiendani fuit. Ab ea oppido) nä longè in promontorio, fanume Î lunonis antiquum, guod tanta religtone femper fsi it, Vt non modà kis Prnicis bellis, quein fere locis naali gesta, atque ver atafunt, fed etiam in bac prado- nain muli itudine ſemp er inniolari fang fu erit Qnin etrambhoc memorie| proditum cfi clafe quon- gam Malinife Regis ad eum locumappulfa, pra- l5 fectam irá, ex quibus egam bono cre- I0 o fula es Melita, Iudices fati to3 104 arte perfeta Iac ifie om t27 qüoragn IN VERREM antes ehuUTnEGS felumregi i de dine è fano fuf lile,& ecs in Mafinifaqúe dona tum efe munere: ps, vbi au i e timcertos hon os dentë Punicis frit 4 ma ina yis r in rA eburnea viékorie „V no nuncio perfi poimpitu'g eiuls vei ca curaliit. Prodꝗ çuforguem legibus iud yos fenténtiam| peřta Melitenfes públice fi nihilitimmrel Jocu clafes h neque aS attiger i€ ye jii TELC Ua 11G toy, aut hociudi- yt nihil omn eha yune autister cium appe! labitt ſahhicion bus iniudicium ro ve xata, nudatæ vrues repenunti rerum nullam ſibi iſte neſge inſiciendi rationem, neque defendendi facuitgtem reliqui:: omnibus in yebus qparguitur a me conuincitur à iestibus, vrge< tur canfefione ſua, man fi şftis in maleficis see aut ego acct 4 Itiituy Aut fly fana 7i CAYHIN Attem yiminibiis enun cod iplanitigs dtii ungſaa, & manet - ¥ ay nolcit N rR A ver- ſarlcrimiutin Tädicessoccurrendui efe fati- : a” f. J, etatt auxtum auimoru m, gqlamobrem ermittam afl ea ARTEM, GUA dié UTUS 2 7> VAS, er deos ninmorta- E i lin dt- é 4 é 55 si rénet debor,ignofi £ ide stringer E bDi hæc opinto, hu⁰E,mEàuon ſinlt, conſtat ex antiq R Grecoru liti tam ej tera gentes) cinli tani inatt deas, terta imum repłi Jin erang uameándem Proſerpi- unenſfum nemore:qiſi locus, quod „vmbilicus Siciliæ nomnina- vantur, LATE, G conq̃utrere Ceres anale tadas ýs ignibus, qui e% iiguas fi fibi cum ipfa prafer- r07 vellet, licitur inſtam Aetnae vertige erum] ret orbemommi peragrafe terrarum.” Enna aute:™/ vhiea,qua dico; gestaefememorantur, ef loco pracelfo atque edito:: quois ſunnno ef aquasa agri planities, aqua percgnes. tota vero ab omni aditu circumciſa atque direupta eſt.guaim circa la- (t53 3s 10847 1 N ec folu: IN VERREM cu lucigue funt plurimi,& leđifimi fores omnt tëpore anmi:locns vt ipfe raprumillumyvirginis, quë Í n àpueris accepimus deslarare vidleatur. Etenim propter eſt ſhelunca quaclam„conuerſa ddl aquilo- nem infinita aktit udi Ditem patremferunt repente cum currii es titiffe ibreptama,` ex eolo- & ſubito non longe à mt in co loco s Syract- ce vir ginem ſecum afhortaf Syrac uſis penetraſſe fu bterra repente extitife: ybivfgae ad hoc tempi Jani f” shos divs ann uer f AVIOS AGNE celeberrimo virorum mulieruma conuentu. Propter hins opi- ni T qi uod cori in lotis V la atpro- ira‘quadā to- pein rabul: 2 Tepertuntur ta Siciliapri ania publice religio eñ Cereris Enne: nfs. Etenim multa fape pto ipia yim ene ny- meng derlaráit: multis fap! in dfficillinis vebus præſens auxili iim eiw oblatum est: vt bet tnfula ab ta non{plum di ed etiam thioli cuffo diri ig, vi- verum etig cater egen- Ennenlem Cererem maximè colunt. ſum ſacra ſunnmna cupiditate eæ- Pe(unt ur, ad gués Ceresin ilo errore veniffe dicis gur fruges attt life: quantam ef) ſyrel gionem cdle⸗ Ni eoru napid y“oscam natam efe nO- fri iges in- nenifje conftat? Itaque apud patres noſtros atroci a difi: ili Reip tempore, cumTi. Gracho magnorum per êr! chlorum inel ex ostentis por- tenderetur, P. Mutio, I. Calphurnio COS S. ali- tion eft sd libros Sibylinos« in qmibis inuentum eſt, Cer erem antiſuißimam placari oportere. tum ex ones tesnáti CR CTED Eo LIBER VL px onplifinye es gio Decemuirali Sacerdotes po+ puli Rom.cumeſ in vrbe noſtra Cerers pnle her- enti femnum a tamenyf- anta enim erat au- rimu E ai que Ennam pi toritas,& vet NOAHÆ onis Vtc ñ illuc P fedadip/amCererem, profi- ) Cereris, l cifti lerenttr.“ Non obiundam diutius auu es ve-109 ſtras:iamdudum ereor, ne oratio inea aliena ab iudic iorn: na dicendi conſue- tudine ef īc ipfam Cerere an- tiquiRimam, rel gioh ſimam, principem MIA(2. e, guotidi ised o atey 7 f VLERA hoc dico; 9 Crorum, ague apu d omnes gente es nAj ion es, fiunt; à .Verreexj uis tem plž, ac ſedilus eſe ſublatã. Qui acc eſiſtis Eun am, vidiſti mulacrū Cererua mar- more,& in altero ieiplii bere, funt ea perampla ague) preclara, fed nonita antiqua. exare fuit sulari opere,ci quoddam modica amplitudine ac fi facibus perantiquum, omnium illorém, que funt eo fano, multo antiqu ſuſt ulit. ac tamen eo contentus u caf ğa ex eadem ade fustulit in quibiis erant tmagi- hnes Sicilie Regum ac Tyrannorum: que non folum pictorum artiſicio deleclabãt ſed etiam commemo- vatione hominum,& cognitiane formarum. Ac vi- dete, quantotetrior bic tyrannus Syråcufanis fue- vit, quam quiſquam ſuperiorum: cum illi tamen or- narint en pladleorum immortalium: hic etiamde- 24 um monimenta atquẽ oynameuta ſuſtulerit. x Iã verd quid eo de vallis illiu templi commemorem? vereor ne bec qui non viderit, omnid me nimis at= ere atque ornare arbitreuturiquod tamen nemo ſuſpicari debet, tam eſſemè cupidum, vt tot vmos prmarios velim, præſertim e& iudicum numero. ĝu: Syrårufis fuerint qui bac viderint, efe temea vitat.& mendacio meocouſcios. Confirmàre hoc liquido, Iudlites, poſſum, valuas maguiſicentioreseæ auro at qite ebore, perfectiores nullas vnquàm vl⸗ lo tempore fuiſſe.incredibilè dictu eſt, quàm multi Graci de harum valuarum pulchritudine ſcriptum veliquerint. nimium furſitan hac illi mirentur atq; Hferant. eſto veruntamen honeſtius eſt Reip. no- Stra, ludiceszea, qua illis pulchrà efe viddeantur, Imperatorem noſtrum in bollo reliquiſſe, quam Præ- torem inpace abotuliſſe Ex ebore dillgentiſimè per- fi Gé a Morol dar aht MEUG PIE p Tufrula olite foram Aea LIBER: VI fecta argumenta erant in valuistea detrahenda cte yanit omnia. Gorgonis os pulcherrimum crinitum i anguibus reuglit atque abftnlit. C tamen indica- pit, fe non folum artific io, ſed etiam precio quaſtuq⸗ duci:nam bullas omnes aureas ex hi valai, quaee· rant& multæ& granes, non dubitaut auferre: HR narum ifte nén opere delectabatur, fed pondere» vt quæ olim ad q Iraque einfmodi yaluas reliquit, ornandum templum erant maximò, nunc tãtum ad ai claudendum facts eſſe vid antur.*Etiamne gitin? 3 hál) nasihat as? vidienim yosinhoc non minimeriUm, Sace teſtes dicerent, commoueri: qudòd erant huinſinodi, yt femel vidife fatis efer:in quibus neg, mant fas gum quicquam meg pulchrit udo erat vlla. ſed tan- tum magnitudo incredibili: de qua vel audu e fas ti eſſet:nimium, videre plus quam femel: etiamné id concupiti? Nam Sappho, qua fublata de. Pryta= f neo est dat tibi iuitam excliſationem, propè vt con- m ejje videatur,® M: 126 cedendum atque ignoftend Sylalanionis opus tam perfectum, tam elegans, tam K elaboratum, quiſquã non modo priuatus, fed popu- [us potius haberet quam bomo elegãtißimus atqʒ eris ditifimusVerrestnimirumcontradici nihil poteſt. nostrum enim ynüfyuifqueĘ quita beati, quamiste ef non fumus, tam delicati efe non pofumus, fi guardo aliquid iftiufmodividere.: volets eat ad g- dem Felicitatis ad monimentum Catuli;in porti- cum Metelli.det operam vt admittatur in alicu- ius iftorum Tufculanum, pectet eorum ornatum, fi quidifte[fuorum Aedilibus accommodauit: Verres Kk, 3 haç IN VERREM hac habeat domi, Varres ornamenti fanorum atue oppidorum babeat plenam domum, villas refertas, Erramnéhuimsoperarġ tudia ac delicias, Iudices; perfereriquiira natus eſt, ita educatus, ita fa- Gm animo. C corpore, vt multo appoſittor ad eferenda,quañ ad auferendahgná effe videatur, * Ařĝ, hac Sappho Jublata quantum defideriam fuk eitguerit dicrvix potefl nam tum ipfa fuit egte. facta, tum epigrammæ Gracum pernobile inci- nbabuit in baf:quod ifle eruditas homo cy Gre- cuis guibac fubtiliter iudicat, guifolmsintelligity fi vnam litteram Gracam[tiffet certe sion[fuhuhife ftar cripii eft maniin t nuin ji l guod omnes propter j em Vifere, propter religionem colere folebant.* Qiuidtex ade Liberi fmulacrur i pii r, Atilt eg sumeji? Qi de -v X a rum Iouis Imperato- CX E nant y palcherrijèfa-s ctum nonns abtuliſti? Quid? exede Liberi parə Kumai apui pulcherrimum, q̃uod viſere fole- bamus nuum dubit aſti toilete? atque ille Peanſa- chj granm yer faris finu cum Aeſculabis apud ikos cotebaiur, AYifiews gti vi Greci ferunt, Lie ber: filzus inuentor olei effe dtcitur vnd cumi Libe- d illos eodem erat in templo conſecra- 70 p% re y S 1291. IouemautemImperatorem quanto honorein ſao lemplofulſſe arbitramini? hinc colligere po- teſli⸗ wia, Qaa aa en aantan n it immela pai Ae mtegin hortertram, guod: Ctlu umuuC concehaatatodn [oe adteni not h APTARI aa M Marcel eplutes efe 4 pnnåoiadlar wileregahfed fnooingenso bon feiw MArEOUNNI NOR viyaguihait, Ja Mloco dicerentur Deba twat BA, PN RUAN LIBER VL teſtun ſtrecordari volxeritis qxanta religione fue- fi mmu ili“d, g! oå Yit eadem[beite atque forma €x Macedon:a captumin Caj f roropo terat Fide minus. Eren:m tria ferebaninr inorbe terrarum enere pulcherrimè lona lons Imperators Vno ir faaa:vnum, ilud Macedo! um, gsodin Ca p lio videntis: aiterum,;n Pont: ore O tertium, quod Syracuſis anre Ferrem ang 0 f 9a usins? Pretore vit allnd Flaminiuwsitaexade ua uftu'it vt in Capitolio, boc eft m terrefirs doml:a Lous pos neret.* Quod antem est ad introitum bonti, 120 id cam tam mulraexilio mari bella. emerfertt, tammtiltraporrò in Pontuminuećka jint, vigie ad panc diemimtegrum mu: oiatumut` feruatum ejf. boc tertiam, quod erat Syracujis, quod M. Mar- cellus armatus& viitor viderat, quod religioni conceferat uod cines atg, incole Syracyfanico~ lere, adirena non ſolum viſere, verum etiam vene- yari ſolebant:id Verres ex templa Ioui ſuſtulit. LIt rʒt ſepius ad M. Marcellum reuertar, Iudices, ſic ha⸗ betote: plures eſſe àSyracnſanis iſt uu aduentu deos, guàm victoria Marc elli homines deſideratos. Ete- nim ille requififè dicitur esiam Arclumedem illum fummo ingenio bominem at difciplina, eumq; cum audiſſet interfectum, bermoleſte tuliſſe. Iſte omnia qua requiſiuit, non vt ſeruaret, verum vt aſporta- retrequiſiuit. Iam illa quia leuiora videhu niur fi þoc ioco dicerentur,ideo prèteribà, quod ifte mens fs Deiphicas è marmore, crateras Ex Are pui) r, Jë- rimas, Vim maximam Vajorsin Coriniſiorum, ER 4 Zd IN VERREM 1320% oibus adibus facris Syracufis abſtulit.xItaqus Iudices, hi qui hoſpites ad ea, qus viſenda ſant, ducere(olento Q ypumquicque oſt endere, quos illi Myfkagogos pocant,conuerfamiam habent de- mmonftrationem(uam, namyt ante demonstra- bant, quid vbique effet;itangne quid vndique ab- | latum ſit, oſtendunt. Quid tumꝭmediocrinè tan- dem dolere eos aſfectos eſſe arbitramini? non ita eſt, Iudic es:primum quod omnes religione mouen- tur© deos patrios quos\maioribús acceperunt, colendos fibi diligenter‘Cr retinendos effe arbi- trantur. deinde hic ornatus, hæc opera dtque arti- ficia figna, tabule pičla, Grecos homines nimioo- pere delectant. Itaque ex ilorum querimonijs in- telligere poſſumus, heſ ills acerbißima videri, qua forſit an nobis leuia, c& contemnenda eſſe videan- tur. mibi credite, Iudices, tametſi voſinetipſos haç eadem audire certo fcio: cummultas acceperint per hofte annos focġ atque exters nationes cala- mitates& iniurias, nullas græci homines graui⸗ us tulexunt, necferunt, quam huinſcemodi ſbolia- tionet fanorum atque oppidorum. Licet iſte dicat, i 33 emife fe,ficuti folet dicere: credite hoc mibi, Iu- dices, nulla vnquam ciuitas tota Aſia,& Græcia fignum vllum, tabulam pictam, vllum denique or- namentumn vrbis fua voluntate cuiquam vendidit, nififortèexiftimatis. pofteaquziudicia feueraRoma [i fieri defierint,Gracos homines hec vendere cœpif- feque tum non modo non vendebant, cum iudicia fiebant, verum etiam coemebant. niſi arbitramini A na AS LIBER T Craffo,Q.Scauole,C. Claudia potenti Rimis ho- sg mipibHs, qoru in Aedilitates ornatihunas vidimus çonimeri iu m istarum rerum cumGreds~ homini- k, ſſe: his qui poſt iudiciorum diffoluriones Aed'le⸗ Aterbiorem etiam 133 ſcito m iftam& ſimulatam elionem, quan ti clam[utripi tt, Alit Etipiat palam atque auferat nam turpitudinem[fummam fe arbiirantur re pon litteras publicas, pre- cio addu@am ciuitatem, C precio parto e4y que ac ibusvendidiffe atque alienaſ- feetenimı inik Greci rebus ifin quasnos conten nimus delectantur.` itaqte mas ieres ne facil£ picha aS e yimad aiit:apudeos autem quos sedli- vios fecerant;tamei hec relin= ant vrilli quibus æd iucunda ſunt, quæ nobis lenia videbantur haberet hec hèEimenta G fo- latia ſeriiitutis. Quida itramini Rheginos, qu! iam ciules Rom; ani funt mereri velle, yt ab ýs mar- morea Venus illa ne auferatur? quid Tarentinos, vt ne Europam in amittant? vt Satya rum, qui apud illos in ade Veſtæ eſtꝰvt cateraꝰquid Theſpienſes, vt Cnpidinis ſignum, propter quod v- nu m vifuntur Theſpiæ?quid Gnidios, vt Venerem marmoreamẽquid vtpictam, Coos? quid Ephefiosy yr Alexandrum? quid Cjzicenos, vt Aiacem, aut Medeam? quid Rhodios„vt Ialifium?` quid Athe- nienfes, ytexmarmore Iacchum, aut Paralum Kk 5 pie 1 IN VERREM piđum, aut ex are Myronis buculam È Bongum eftyér non neceffarinm commemorare: qiga- pud qaos, viſenda ſunt tota Afia© Gracia.verum illud efi quamobrem hai jan et arun, guod eXe Pohar rasboi volo, mirum quendam dolorem 136 acCe Hs,exguovă yrbbus hei aufeainr.*Ate que vteateros omittamus, Aeipfjis Syrat uſanis t0- am ven:jjen fic primo exiftia Att am yvil f ws amig acêeperam ciui- gateni Syrat iſ anam propi Heraiiy hereditas 4 Mamerti? num focia e mulierum nobilium e arbitro. Preti- viroyumgúe gaibufcum f am tem, nun minu upteerani nimi ain ipium non m ſed DDUINAFET g quid ex litteru y⸗ 4n etiam li beralitate od i 13 Tact] anors n comfmlõ.kit aque Syrac uſis cum ci⸗ uibus Romanb etăni torum tabulas èexquirebaet iniur ias ſognofce bam, ſun lliutius in eo negocio cum rage fuèrathyvi veguiofcerem, curamque anmi yemitterem, ad Carpinatij praeclaras tabulasrez nertehar. vbi cum Equitibm Rom. ex illo conuent baai finas yillosV errut ios, de quibus ante dixi, ex- Cabã:a Syracuſan i prorſiu nihil adiument: neg piihi ntg priuarim expečtabam: nez eratin d- simo postelare.Cum hac ageré repente adme venit Heracluus u qui tum map Frari Syracufis habebat bono nabilis gui fai erdos Louis fujet y qashonos apud Syracajanos e$ amplif inms: agit mecum& çut nattone, yt. iem non beneh am dito ajn upao ansecom W, npe: ex Heni udfn mulos gi natisod jaa(0e, miut Lpa Cy wn? aa LIBER VI. cumſ· atre meo, vt ſi nobis videretun, adiremus ad eorum Senatum, frequentes eſſe in curia: ſe iuſſu Senatus à nobis petere, vt veniremus. Primo 138 nobis futt dubium, quod ageremus. deinde cito ve- nit in meutem, non eſſe vitandiun nobis illum con- uentum& loc um it aque in curiam venimus: ho- 1077 ſurgitur: nosrogatu magiſtratus afed:mus t zui, qin,& autoritate,& um estvfurerum antecedebat Ciliuis omnis oratio hane riam, Senatum populumqite fie grauitergúeferre, quod ego cilie ciuitatibus Senatum popid- em,quid eins vtilitatis, quid falutis atale C VE mud y Diodorus Tımarchides babuit prinio fen Syracufar um cumin cate lumqtle doc uiſß afer em:G iumab ommbis mandata, Legatos; litteras teſlimoniaque ſumpſißem, inilla ciuitate a— K P j nihilein[modifaceremrefbondi, neque Romein j ji: 1: conuentu Siculorum cum à me auxiliam communt ommium legationum conſilio petcbatur, cauſſaque totius ad me Sicilie deferebatar„Legatos Syracu- ſanoum affiuiſſe:neq; ine poſtulare, vt ſuicquam cõ- 4C. Lerrem decerneretur in ea Curia, in qua in- > aurata C Verri ſtatuã viderè.x Quod poſteaquam 139 dixi tantu eft gemitus factus aſpectu ſtatus& cor memoratione, vt illud in curia poſitum monimẽtum ſcelerum non beneficiorũ videretun. Tupro ſe quiſq⸗ quãtum dicẽdo aſſtqui pot erat, docere ine cœpit, ⁊a guæ paulo ante commemoraui,ſpoliatam vrbem,fa- nadirepta:ex Heracli hareditate, quãpaleſtritis cencefiſſet, mulios maximã partem ipſum abituliſa €; aA O ene S IN VERREM ſe:neque po Ulandum fuiſſe, vt ille paleſtritas dili- geret, qui etiam inuentorem olei deum fuftulifjet: neq; illam ſtatuam eſ gex pecunia publica, neque nblicedatam:fedeos qur haereditatis diripienda párticipes fuent faciendam Satuendäāg; curafes cofdë Ruma fuiffe Legatos illius adiutores impro- bit atis, ſocios furtorunn cõſe ios flagitiorum: eo mi- nus mirari me oportere fiilli communi Legatorunz 140 voluntati& ſaluti Siciliadefuſſent.“ Vbi eorũ do- lorem exillius iniurijs non modo non minorem, fed prope maiorem, quamcaterorum Siculorum efe coa gnoni,tum meun animuminillos,tum mei confi- 7j negocij que totius ſuſcepti cauſſam rationem- que propoſui:tum eos hortatu muni, ſalutiqʒ ne deefent:yt ei illamlaudationem; quam ſe vi ac metu coactos pauci illis diebus de- creſſe dicebant, tollerent. Itaqut, Iudices, Syra- cufanihec facinnt istius clientes atq; ainici: primi mihi litteras publicas, quas im ærario ſauckrore con- ditas habebant proferunt:in quibus oſtendunt om- nia, qua dixi ablata, eſſe perſcript„&plura eti- am, qulam ego potui dicere. perſoripta aæutem hoc modo quod ex ade Minerug hoc& illull abeßet: quod ex ade louis, quod eæ ade Liberi, vi quisq; his rebus tuendis conſeruandisqte præfucrat, itaper- ſcrirtum erat, cum rationem ex lege redderet,& una acceperat deberet tradere, petife vi fibi, quod hares abeffent ignofteretur:itaque omnes libera- tos diſceſuße,& efe ignotum omnibus: guas ego li- peras objignandas publico figno deportandasq; cura ui. u, vt cauſſæ Com- Wurare totague pr teanta cuin aug EBERN“ VI. 4i.“ De laudatione ame ratio fic yedditaeft primi 141| cumàV erra litera aliquanto ante àduentui meum de laudatione veniffent nibil efe decretum è de- inde, cum quidam ex illius amicis commoneret, oporè tere decerni, maximo efle clamore€” conuiciorge pudiatos:& poſteaquam meus aduentus appropin- M i qarit imperaffe cum, qui ſummam poteſtatem ba-| beret, vt decernerent: decretum ita eſſe vt multò plus illa laudatio mali, quam boni poßut afferre, Id adeo iudices, vt mibi ab illis demonstratum est, fic bos ex me cognofcite.* Mos est Syracufis, vt fiquáiqi deread Senatum referatur, dicat fententiam, qui velit:nominatim nemo rogatur:& tamen, vt quifque honore& atatè antecedit, ita primus ſo- let ſua ſponte dicere.idque à cæteris ei conceditur. ſiquando tareant omnes, tunc ſortito caguntur di- cere. Cũ hic mos eſſet refertur ad Senatum de lau- datione V erris:in quo primum yt aliquid efet mo- yeæmulti interpellant:de Sex. Peduceo, qui de illa riuitate, totaque prouincia optime meritus eßet, ſeſe antea cum audißẽt ei negocium faceßitum, cũ- ijue eum publice, pro plurimis eius© maximi meritis laudare cuperent, àC. Verre prohibitos eße. iniquum eſſertametſi Peduceus eorum laudatione pajara, 1) iam non vteretur, tamen nõ id prius decernere qund 0 aliqnando voluifent,qgüamquodtum cogerentur: iare pet fenik pu conclamant omnes,& approbant ita fieri oporte-143 ve.reſertur de Peduceotyt quiſque atate& hono- ve antecedebat, ita ſententiamdixit eæ ordine. Id primise 04 adeo ex ipfo.-cognofcitenam principium fen- T ji tens IN VERREM tentia perfiribifolit; Recita. QVOD V ER" BA- EACTAASVNT-DE SEX PED V- CEO. Dic-it qui primi ſuaſerint-decernitur. vefer- tur deinde de Verre. dit quæſo guomodo? Qo VERBA FACTA SVNT DE.VERRE guid poftea forıprumet? CVM. SVRGERETs NEMO, NEQVE SENTENTIAM DICERET quid hoc efi? SORS DVCITV R. quamob- rem? nemo erai voluntarius laudator Præturæ tua?defenfor periculorum tuorum è prajertimiun jnireù Pratare R grariam poffet?aeme. apfi ill: tuš conuiusæ con ſiliarij& cdᷣſcij, verbu facer e nö andea bät inqua curia ftatua tua tabat,& nuda in eafie 14 lij.nemofüitıquëyne nudus guidë filus, in nuda pro- nincis commoueras. Atq etiã hoc me docẽt, eiuſ modi Senatuscdulto ſeſe feciſe laudationẽ, vt oẽs intelligere pofent nont audlattonẽ, ſed potius irriſio. nem eſſe ill am, quæ commonefaceret itius turpem calamitoſamqlie Draturam. Etenim ſcriptum eſſe ira:quod iste virgis nemine cecidiſſet,à quo cogno- ſcitis nobilißimos hamines, at que inuocentißimos ſecuri eſſe percuſſos: quod vigilanter proumciam admimiſtraßet: cuius oumes vigilias imn ſtupris conſtat adulterij ſque eſſe couſumpt as. hoc autem ſcriptumetiam, quod proferre nen auderet reus accuſator recitare uon deſineret, quod pradones procul ab inſula Siciliapronibuſſet Verres: quos 145 etiam intra Syracuſanam inſulamrecepißet. Qus pofteaquan ex illis cognoui, difce fi cfratreè Cu ria, vt nolis abſentilus, ſi quid yellent, decerne- yeut. LIBER VI. vent decernunt Fatin: primum, vt Lfiatri hofi» tiki publice fie ret guos weandemYyolant atem er- pa Syrarufanos j babuifjem. id nonmodotum[ultiperunt, Verum etiam in e inciſum notò tr erunt. Valde hercle te Syracuſani tui, quos crebro commemo- 1 tore tuo fat 14 1u rare ſoles, diligũt:qui cuin ac¹ſ. j 2 S 7 ina putant, Saai C qgod al inquirendi m teyenes ſtã causacomung ende necef te acc] aturi jit, rit. poſteæ decernitur acn variè fed propè cõiunttig ſentent tijvt laudatio, quꝰ C. Verri decreta eſſet, tolleretur-*Atg, adeo cü iam non folum difcekio fa 146 ta effet Jedena! perfcriptum, ata in tabulas tela- tum, Pretor apprliarur.at quis appellat?magifiratus aliquiẽnemo. Senatordne id guidë. Sracuſanorũ aliquutmmimè quu pitur Pretor? a appellat è qui Quæſtor Kults fucrat, Caæcillus. Orem ridiculd,0 deſertum ſioiniuõ O deſperatum ac relicbũ: à magi- gifiratu s iculo,neS..Siculibomincsfacerepofet, ne{uunin ius[uu moribus, fuis leg reha obtinere pof- ſent, non amicus iftius nonhofhesy nondenigue ae ligužs Siculus fed Qua efto Preioren 3 appellat. Quis hoc vidit? ani gie aûdiuit? Pretor equus C& fapiens dimitti tubet Senatum. concurrrit ad memaxımamultitudo, primum Senatores cla- mare, erpi ti ins, eribi libertatem: populus Sena agere: ciues Romaa màamenufquam diſcedere. quo quidem die; nibil egrins f. Aum eſt multo lahore mes, quam vimanus abilo appehatereabsiinereniar, ¥Cum qp åd INVERRENM 4d Pratorem in ius adiſſemus, extcogitat ſanẽ diligenter& cautè, quid decernat. nam ante- quam verbum facerem, de ſella ſurrexit, atq́; 4- büt itague tum de fero, cum iam adleſeraſceret diſceſimus. Poſtridie mane al eo poſtulo, vt Syta- (uſanis liceret S. C. quod pridie feclſſont, miht red- derè. Ille enimttero nogat,& ait ind gnum facinus efesquod egoin Senatu Gréco ye? ba fecifem: quod quidem apud Grecos Grace locutusefem> idfieri pullo modo poffe-Refpondi homini, vt potui vt volui, ytdebui:tum multa, tum etiam bocme memini di- cere facile efe perfpicuum, qtantiimter hun Gilli Numidicum verum cy germanum Metellum in tereßet. illum ne luiſſe ſua lauidatione iuitare L Lu- É; j culum ſororis virum, quicum optime conuenifet: htinc homini alienißimo, d ciulitatibus laudationes 149 pey vim é merum compáráre'*Quod ybi intellexiş multum apud illum recentesnuncios multum tabu⸗ las non cömendatitias fed triburarias valuife: ad- monituipforumSpracuf Anorilus impetum in eas tas bulas facio in quibus fingula per fcripta erant. Ec- ce autem noua turba atque viæa, ne taàmen iſtum o- mning Syra uſis ſine amicis, ſine Hoſpitibus plane nudum eſſe ac deſertum putetis:netinere cœæpit ta- bulas Theomna stus quidam, homo ridicule mfanusy quem Syracufani Theoractum vocant: qut illic e- iuſmodi eſt, vt eum pueri ſectentur:vtomnes, cum loqui cdperit, nrideant. Huius tamen inſania, qua ridicula eſt alij t, mili tum mole ſta ſane fuit: nam cü[pumas ageret imore, aderent oculi Voce maxi- iá VII. amaret, copulati in ii P ges pertincrè, ye, qtiod S..ratuin i deþörtáre, Quid mü mi EI Minatus /em, mi Í $ T citajjem, ta Baas * ＋ tißime declamaſſet, postquam non imdetrauit, cre- o, vt ing redtret, libellum mihi dat, in quo istius furta Syraci. ſanaßelſcripta erant, qud ego antea iainabi lli s cognorā G acceperam. Lau- iʒs SOAR B dent te fane iam Mamertini,qui ex tanta pronin- e8 U cra foli funt quite[aluum velint: ita tamen latt- il: r incest ieir:# adhe: y dent,vt Heiis,quiei us princeps legationis es} allſit: ita laudent, vt ad ea qile yogätierunt,:i! parått fint refpondere, Ac ñe fubito à me opprimantur, hee fumrogatürus nauem Pop.Rom. debeantnè? fate- i“| buntur. prebučrinine Pretore.V eiro? negabunt,e- "| dificaueriminé nanem onerariam maximam publi- ji t Naua ce qguamV erri dederunt?negare honporerunt. fina mentummne ab his fummpferit V er rélpad PopuleRo- i aww mano mitteret, Guti fupetiores? negabunt. Quid uimwth mlitum,; aut nautarum per trie nnium dederintẽ mmh SA nullum datum dicẽt fuiſſe Meſſanam oimniuiniſtius i bl fur- I VERREM i furtorum ac pradarum receptricemè ne gare non pa⸗ terunt.permulta multis nauibus illinc exportgta? I) banc denig, nauem maxımama M amertinis data, onuſtam cum iſto Pratore profectam? fatebuntur. 15¹ xοααubrem tibi! habe fa ınê ftam laudatione Ma-( Nei mertinam: Aranen quidem ciuitatem, vt abs te affecta eſt„it A in te eſſe animatam videmus: ap ud quos etiam Ve rrea illa flagitioſa ſublata ſunt. t etenim minime conueniebat, ei deorum honores N js ! baberi, qui fimulacrai deorum fúftulifet. Etiam WAW piug E ane her cule illud in Syracufanis merito reprehende- MS w Ahri ſicum diem fe Stum ludorum de faftis fuis fuv Huliſſent celeberrimumc y fanti fimum,quod eo ip-"t, m fo die Syracufe à Marcello captaeffe dicuntur ijdë AM fetum Verris nomine agerent:cum ifte: Syracafanis EEE K que ille calamitofus dies reliquerat, lemiſſet. At P n i m yidete hominis impudentiam atque ASANTE Hi Iudices quinonfolumVerreahac turpia, bac ridi- cula ex Heracly pecunia conftituerit: verumetiam Marceliea tolli imperarit:vt ei fasra facerent quo- tannis,cuius opera omnium annorum facra, deosg patrios amiſerant. eius autem familia dies feſtos tollerent, per quamcæteros quo- que feſtos dies recupe- | rarant. ACCF- anome CTi f gione, verumetiam furandi,atg, pradandi fed quadam n ulatione in omui genere hi magnifica cui quemad- dices, pro- ctiam Hari, dubijs { C preclaraeins defer jue äbel- 1m, Il-a 2 quafi opponitur. artenſius. n pentris noui l belli pericula, tens am commemo abit, it is, tum etiam pro[uo iure contendet, ne patiamini talem Imperatorem Populo Romano Siculorum testimo- nýs eripi,neye obteri laudem Imperatoriam crimi- mbus auariti velitis. Non poſſum dißi mulare, Iu- licegetimeo, ne C. Verres propter hãc virtutem exiæ3 LI 2 mam IN VERREM ütaminre militari, omnta,qúa fecit, impune: fes cerit. venit enim mihiin mentem, in iudicio M. A- quilij quantum autorit at, quantum momenti ora- tio M. Antonij habuiſſe exiſtimatafit: qui vt erat in dicendo non folum fa Apiens, ſed etiam fortis: cau- ſa propꝰ perorata, ipſe arripuit M. Aquilium,con- ſtituitqute in conſpecku onmium, tunicamque eius a peclore abſcidit, vt cicatrices Populib Rom Tudiceſa ꝗlle aſpicerent, aduerſo corpore exceptas, fimile de illo vulnere, quodille in capite ab hoftium duce acceperat, multa dixit: eoque adduxis eos, qui erãt zudicaturi, vehementer vt vererentur, ne quem vi- rum fortuna eæ hoſtium telis eripuiſſet, cum ſibi ip- ſe non peperciſſet, hic nun ad Pop. Rom. laudem, ſed All iullicum crudelitatem videretur eſſe ſeruatus. Hac eademnunc ab illis defenſionis ratio, viaque tentatur, idem quæritur. fit fur fit facrilegus, fit flagitiorum omnium vitiorimnque princehs: at efi boa nm Imperator;© fælix ,& ad dubia Reip. tempo- yarejeruandw. Non agam fummo inre tecumnon dicamid quod debeamforſitan obtinere, cum iudi- ciumcerta lege ſit conſtitutum: non quid in ve mi⸗ litari fortiterfeceris, fed quemadmodum manis ab alienispecuniis abftiņnueris, abs te docerioporæ tere:non, inquam, ſic agam ſed ita quæram, quenis admodum tè velle intelliga, quæè tuæ opera,& quan- tafueritin bello? Quid dices?an belio fugitivorum Siciliam virtute ttia liberatäm è magna lams C honefta oratio: fed ramen quo bello? nosenim post id bellum; quod M. Aquilius confecit; fic accepimus, ; nullum m MCak An ALLTA JE fumme atiba pamte po] ne probibendifu KOTUN AANECRTUMI E ita vorili gui vfuertad O om accedere, abs te potim, Srounciar obtin Kaamantè bel pu$ LIIBRRVI. nullum in Siciliafugitiuorum bellum fuiffe. Atin Italia fuit. fateor,& magnum quidem ac vehe- mens: numigitur ex eo bello partem aliquam lau- di appetere conari? num tibi illius victorie gloriam cum Al. Craſſo, aut Cn. Pompeio communicandam putas?non arbitror boc etiam deeſſe tuæ impuden- tia yt quicquam eiufmodi dicere audeas. obftitisti videlicet neex Italia tranlirein Siciliam fugitiuo-a rum copiapoffent.ybi? quando? quaex parte?cum aut nambui jaut ratibus conarentur accedere? nos enim nihil vnquam pror ſus audiuimus,& illud au- diuimus, M. Craſe fortißimi viri virtute conſilioque factum, ne ratibus coniunctis freto fugitiui ad Meſ- ſanam tranſire poſſont: à quo illi conatu non tanto- pere prohibendi fuiſſent, ſi vila in Sicilia praſidia ad illorum aduentum oppofita purarentur. At cum eſaõ ſet in Italia bellum à Sicilia, tamenin Sicilia non fuit.Quid mirumè ne cum in Sicilia qui- dem fuit, eodem interuallo pars eius belli in Italiam vlla peruaſit. Etenim propinquit as locorum ad vtrã partem boc loco profertur? vtrum aditum facilem boflibus?an contagionem imitandieius bedi pericu- lofamfuife?aditus omnis hominibus fine vlla facul- tate nauium non modo diſiunctus, ſed etiam clauſus uit:yt illis quibus Siciliam pr opinquam fuifle dicisy facilius faerit ad Oceanum peruenire, quam ad Pe- leridem accedere.xComagio autem iſta ſeruilis bel- jp cür abs te potius guam àb his omnibus, qui cates yas prouincias obtinuerunt pradicatur? an quod in gicilia iam ante bella fugitinorum fuerunt? at ea Ll 3 ipfa IN-VERREM 1eft,cur ipfa prouincia minimo inpericulo fit& fuerit. Nam pofteaquam illinc M. Aquilius deceſut, omnium inſlituta atque edlicla Pratorum fuerunt eiufmodi, vt ne quis cuin telo ferius efet. Vetus eſt quod dicam, C& fropter ſcuerit atem ex- empli nemini fortaſſe ve ſtium inau ditum: L. Dos mitium Pratorem in Sicilia, cum aper ingent ad eum allatus eſſet, admiratum requiſilie, quis eum percußiſſet, cum audiſſet paſtorem cuiuſdam fu- ife, eumad fe vocari iufiffe: illum cupidè ad Pre- torem;quafi ad laudem atque premium ascurriſſe: quaſiſſe Domnitium, qui tantam beſtiam percuſ if- fet?ilumrefpondife, venabula, Hatimdeinde iuj- ſu Prætoriiincrucem eſſe ſublatum. durum hoc for- tafe videatür, neque ego Vlliam in partem diſuto: tantum intellig, maluſſſe Domitium crudelem in animaduertendo, qulam in pratermittendo diſſolu. 8 tum videri. Ergo luis inſtitutis prouincia, iam tum, cum bello fugitiuorum totaItalia arderet, homo non acerrimus, nec fortißimus, Cn. Nor banus in ſummo ocio fiit: perfacile enim fefe Siciliatue- batur, ne quod in ipſa bellum polſet existerestenim cum nihil tam coniunctum ſit, quam negotiatores noſtri cum Siculu, Vſu, re, ratione, concordia:& cum ipſi Siculires ſuas ita conſtit atas habeant, vt bis pacem expediat efe:imperiumautem Pop. Rom. fic diligant vt id imminui, atit commutari minimè velint: cumg, hec.ab firuorü bello pericula,& Pra- torum inſtitutis,& dominorum diſciplina proui- ſa ſint, nullumn eſt maluim domeſticum, guod ex ip- ſa pro- A cammen! ti ninem AGM oi gMt: aaa Danih T ERE. VLL Ouid ioitur? nullinò mo- rorun Verre Pretore? nullene con dicuntur? mhil lanè quod ad tiu th Sictita f ſenſiones factæ eſſe F. P. Q. R. perulen- rit:nihil quod iſte Romam pùblicè conſeripſerit:& tamen taptum eſſe in Sicilia mo- ueri aliquot locis ſeruit picor: id adeò non tam exre quam ex iſtius facti, decretiſq coſ noſco. Ac videte, quam non inimico animo ſim àctuu¹⁸s: e- go ipſe hac, quæ ille ſuæxit, quæ adhuc nunquam au. diſti, cemme moral quem locum figitit cuin ſdam Siculi familia in ſuſpic ionem vocdt a ch con urationis: res delata ad iſtum. Ratim(vt par 10 proferam. ¥ InTricalino J? ım ante tenuerunt, Leonida fuit) Hju eius homines qui nominatierant, Com- pre henſi funt, adductique Luhybæum. domitio de- nurciatumeſt, vt adeſſet. caufa dita damnati funt. Quid deinde?quid cenfeti? fartumfortafes aut predam expečtatis aliquam? nolite y/queque- que eadem quarere: in metu belli, furandi qui la- cus poteft efeletram fiqua hsi fuitinbac re oci afio, prerermffaeft: tuin potuit à Leonida nummorum aliquid Auferre, cum denunciauit, vt adelſſet. fuit nundinatio aliqua,& iſti non noua, ne cauſſam liceret. etiam alter locus, yt abſoluerentur.dam- natis quidem ſeruis, qua præd andi potest eſſe ra- tio? produci ad ſupplicium neceſſe eſt: teß es enim funt, qui inconſilio fuerunt, teftes publica tabule, testis fþtendi Rimaciuitas Lilybatana, teftis bó- nesti fimus maximusá, Conuentus ciuium Romana- s hyad ri. te pronuc[a 41 gum. nihil potest. producendifunt.itag! Il 4 tur, IN VERREM atur,& ad palum alligantur. Etiam nunc mibi spear gta emis, Judices quid deinde factum uod istenihil vnguan ſine aliquo quešiu d in eiufmodi re feripotuit? quod xpečkate fac inus, quam vultis im- probum: vincam tamen expečationem omnium, l pomine[teleris coniurationifyúe damnati, ad fup- Plicium traditi ad palum alhgati, repente multis eni llibus hominum inf Gaprike fo luti fant ir Leo gidieilli domino rellditi. uid hoc loco potes dice- ye, homo ateniifsime$ nifi: d quod egonon quero: guod denique inve tamnefaria, tametfi dubitari non potefi tamenne fi dubitetur quidem, queri-z #' porteat? quid, aut quantum, allt quamodo accepe- vi. remitto tibi boc totum atque ilta te curalibera, pequeeniinmetuo ne hoc cuiquam perfuadeatur, yt ad quod facinus nemo prater te vlla pecunia ad- du cpotuerit id tu grati fu cipere eonatie fa; veri de išta furandipr adandiquerationenihil dico: de bacimperatoriaiam tua laude difþuto.*Quid ais 3* bone cuſtos, defenſorg que r protincid. tu quos ſeruos aima capere, ac bellum facere in Sicilia voluiſſe co⸗ gnoras,& de conſilij ſentẽtia iudicaras:hos ad fup- ! Pplicium tam more maiorum traditos,& ad palum ki alligatos, ex media morte eripere ac liberare au- J ess Vt quam dammatis ſeruis crucem fixeras, hanç | indemmatis ciuibus Ro. reſeruares? Perditaçinitas tes, defper atis omnibus rebus, hos folent exitus ex- l itiales habere vt damnati in integrumrestituatury vinti foluantur exalesreduçantur resiudicatarea feiudan= t i conmodumeji?e ouod ad ominta t x W yrtineret. Opu Aquaform f p fe n tie pumos ot Sici aotenoraii y watit p 4] tat LIBER VI. faindantur Qua cum accidunt nemo eſt, quin intel- lięat ruere illam Remp. þac vbi eueniunt, nemo eSF, uiylam fpei q! ine ficuti fad que| a funt, faêta funt vt bomines popu lares aut nobiles ſupplicio, aut exilio leuarentur: yt non ab his iplis, qui iudit aſſeut: vt nõ ſtatim: vt nã orum facinorum damnati, quæ ad vitam& om- nium fortunas pertinerent.boi verd nouum, Ce- infmodiest v: magis propter reum, quàm prapter rem ipfam credibile efe videatur:vt homines ſer- uos:vt ipfe qui iudicatat:yt Statim è medio fuppli» cio dimiſerit: vteius facinoris damnatos feruos, quod ad omninm liberorum caput s G Vanguinem pertineret.* O preclarum Imperatorem, nec iam ch .Aquiliofortifımo viro,[ed verò cum Paulis, Sci- pionibus, Maris conferendum, tantumne vidiſ⸗ ſe in metu periculoquie prouinciæꝰcum ſeruitiorum animos in Sicilia ſuſpenſos propter bellum Italia fugitiuorum videret, ne quis ſe commouere aude- ret, qulantum terroris iniecit? comprehendi iuſit. Quis nonpertimefcat? caufam dicere daminase quid fernis tam formidolefum? fecife videri pro- nunciauit.exortam videtur flammam paucorum dolore ac morte restinxife. Quid deinde feguitur? perbera, atque ignes& illa extreha ad fuppli- cium damnatorum, metum cæterorum, cruciatus, C& crux. hiſce ommnibus ſupplicij sſuut liberati. Qlis dubitet, quin feruorum animos fumma formdi- ne oppreferit? cum viderent ea facilitate Preto- yem, yg abeo ſeruorum ſceleris coniurationiſ- Ll5 qe A ſalutis reliquam eſſe arbitretur:at- 13 14 15 cio redimeretur.* Quid?hoc in IN VERREM qúe damnatorum vita, vel ipfo carni ice internuna damot quidꝰin Leonte Megare ifte motus ſeruorum, pirum tibi ti uii icit, an nouam tatii attulit o Halj teni c bonejti magne futuo mfimatai sis X. à domino accepiſti: quod nuper ipfeiuratus docuit guem- admodun siah elfit. quite Romano..Ma- érinto abfente, cum i ejfet Me y quo od eius cos paStorefqúe tibiin fifpicionem vemfe dixeras, HS. cent um alſtuliſti Do L. Flauius, gut tibi eam pecuniam numer ruit procurator Ca Ma- trinij, d ixit ipfe C. Matrinius: dicet vir clari fimus Cn. Lentulus Cenfor, qus Matrinij honoris cauſa ſa, recenti negocio all te litteras miſit, mittendaſ- lienda pro- sm Aelian a EM ALDENTIAH Fia Kimi. agi 16 1ńe curattit.* Ouid? de Apollonio Dioclis filio Pa- normitano, chi Gemino cognome neſt, præteriri ecgltt dhoc tota Sicilia clarius? ecquid mani- feftins prof ferri poteft quem i, Vti PAnormum yea nit ad fe vocari,& de Tribunali citari iuf concurfu magno, frequensi por m n mirari, quo& Apollonin fust tandai ab isto n nefiio quid attulit, pro à Verre non fine cauffac una smnium, qtidnam et, cum exanimatus fubito ipfe accurrit cam adolefcente fiios Nans paier lanian Ho Nomo pecunio. zanere excog giti iuit: te pe hoino diues re : expečtatio #'i i n Dá n uit affet em 4 tam f Keent, vI 7 ie }, pater grandis natu iamdiu leĝo tenebatur.” no- ym adiftrum pecoris effe di- ceret:eum dicit & alias familias conci- familia non erat. eum ſta- Apollonius affirmat ſeruum habere neminem. ifte homi- 4 in[p mnuino jerit ripi àtribunali c in carcerem cony ctiubet. lamare, cum raperetur, nihil commi ifile: niám fibi efe in nominibus, numeratam in prefentia non habere. bac cum OANA ninum frequentia teſtiſicaretur, vt qutuis in- tellgere poſſet, eum pecuniam non dediſſet, | llia tam acerba iniuria afficisum maxi- o hoc is pecunia, clamaret in vincla, ( se Videte Rra Prætoris,& eius Pfatoris, qui in bis rebus non ita defendatur, yr mediocris Praetor: fedita laudetur, vyt opti- Cum ſeruorum bellum metueretur, loꝛninos indemnatos afficiebat, hoc ſeruos damnatos libe erabat. Apollonium loct- mum hominem, quii ſi fugitiui bellum in Sici- fortunas amitterer, belli da cauſ a, in vincla con- lia acerent, Ai feg gtiutorum nominen iecit:feruos, quos ipfe cumcfilie belli faciẽdi caw- ſa conſenſille iudic anit, eos fine confilij fententi 4 Palen omni uppl; i lonio aliguid com mifjum est, quamobrem iure in eum animadulerteretur: tamen ne hanc rem ſic a- gemus yt crimini, aut inui idiareoputeoue efje opor- terefi 4uo de homine ſeuerius iudicalit Non agam tam ibe ralit.“Quid? fiab Ape 19 In VERREM tam aterbe, non vtar iſta accuſatoria confuetudie ne fi quid eft fatum clementer, vt diſſolute factũ crimineriſi quid viudicatum ſeuere eſt, vt eæ eo crudelitatis inuidiam colligam: non agam iſta ra- rione, tua ſequar iudicia, tuam defendam autori- gatem quoad tu voles:fimul ac tute cæperis tüd it- diciareftindere,mihi fuccenfere deſinito:meo enim iure contendam, eum qui ſuo iudicio condemnatus ſit, iuratorum iudicum ſeutentijc damnari oporte- 20%eNon deſendam Apolloni caufam, amici atque Hoſpitis mei, ne tuum iudicium videar reſcindere: shil de hominis frugalitate, virtute, diligentia, di- cam:pratermittam illud etiam de quo autea dixi, fortunas eius ita conſtitutas fuiße, familia, pecore, villis, pecunijg creditis, vt nenini miuus expediret, vllum in gicilia tumultum, aut belum commoner: non dicam ne illud quideimn, ſimaxinit in culpa fue- rit Apollonius tamen in hominem honeſtiſimum, ci- uitati honeftilime, tam grauiter animadserti ay cauffa india non oportuiſſe.“ nullam inuidiam in te ne ex illis quidem rebus concitabo.cum eſſet talis vir in carcre, in tenebrüs, in ſqualore, in ſordibus, ty- rannicis int erdlictis tuis patri cadta ætate,& ado- leſcenti filio adeundi ad illum miſerum psteſt atem uunquam eſſe factam: etiam illud præteribo quotieſcunque Panormum veneris illo anno& fex menfibus(nam pam diu fuit in carcere A- pollonius) toties ad te Senatum Panormitanum adeſſe ſupplicem cum magiſtratibus, ſacerdoti- bafqhe publics, orantem, GUTE Vt lia 2 IBER: VIL şt aliquando ille mifer atque innoctns calamita- ce illa liberetur. a nguambac omnia, que fi yelim perfequi,facilè oftendam tua crudelirate in aliðs, omne cricordis iudicum iampri- dem ehe præcluſoc. omnià igituriſta conced- ae] rvemitram.preuideoenimquid. fitdefenfurus H tenſcus.fatebit ur apud istum neque fi nectutem pa- tris neque adoleftentia flä, neque la rimas vtri- ufqúe plus valui? guam neg MN pras uincie.dicet Remp.adminiSrari fine metu ac feue- ritate ni pofe:quaret qiiar n fa praferantur bcur fer uresdate? cur carcer ad tusꝰcur tot ſuppliciaſint in mprobos more maiorum conftituta? que cum omnia grauiter feuereque di- xerit, queramcur hunc eundem Apollonium Verres idem repẽte, nulla noua re allata, nulla dej ei nſtone, fine cauffa de carcere em nitti inferis? tantumjuei n hoc crimine fufpitionis efe affirmabo, vtiamiphs iudicibus fine mea argumentatione coniectura Ja cere permittam, quod hoc genus praedandi, quam improbnin,quarn indignum, quamg, ad magnitut dine m ſuæſtus immenſum, inſinitumque eſſe v. dea- tur.Nam qus iſte in Apollomo fecit, eaprimun breuiter cognoftite, quot`& quanta fint: deinde bec eæpendite, atque aſtimate pecunia: reperietis idcirco hac in vno homine pernicioſo tot conſtitus ta vt cæteris formidines ſimilium inc oinmodorliin atque exempla periculorum proponerentur- I1 mum inſimulatio eſt repeutina, capitalss, atqut tun nidioſi crininis ſtatnite quanti hoc puteti,& guans multa SIN A aditus. mi w In VERREM multo vedemiffe. Deinde crimen fine accufatorès fententia fine confilio damnatio fine g- Stimate harumrterum omnium pr in his iniquitatibus vnum hafife Ap profecto multosex his inc onnnodlis pecunt raſſe. Foſtremo tenebra, vincla, carcer, ſupplicium, atque à cunſbectu parentuum. denig que à libero f ſhiritu& commani fum. *Hæc verò, quæ vel vita redini rectè poffunt, e- ſtimare pecunia non queo. hac oninia ſero redi Abollonius, iam mærore, ac tamen cæteros docuit, ante iſtius auaritia 4 leri occurrere. Niſi verò aſtimatis homis cuniofifsimum fine“aliqua cauffa quafius ad tam incredibile crimen: aut ſine eademe. yepente è carcere emiffum: aut hot predandi tenus AE aae ådbibitüm ac tentatum, C. per ilum omnibus pecunio fis Siculi metum prop ftum& iniectum.“Cupio mbi, quoniam de militari ejns iriki fis ices äl forie pretereo. Naminihi videor de omm 17e- bus eins gefti is dixife qaa quidem ad b ig- rum pertinerent fufhicionem:cerre nihil ra= termifi. Habets hominis confilia, dili; A vigilantiam, cuſtodiam, defonſtonemqu zies fommna illuc pertinet, vt ſciatis, quoniam pluſa ge- nera[unt Imperatorum ex quo genere ifte fit. Nè diutius in tanta penuria virorum fori inn talem Imperatorem ignorare poĝitis: non ad Q. Maximi [apientiañh, neque ad illins fuperioris Afiicani inre gerenda voat Vasit i j TOUP AG NAN LIBER VI. gerenda celeritatë neg ad huius, qui. poftea fuit fingu are confilium neque ad Paulirationem, at iplinam neque adC. Mary yim atque virtute: fed ad aliud penus Imperat ren[anè i diligeter re- sf ò 26 f r 7 P COnfErMAndK, gaafe cognoj çtte.* Itive- rum primum laborem, qui Vel maximus eſt in re litari, Iadices,& in Siciliæ maximt neecj accipite quaf titin fibi je Cr tucKndumn Ta A ne, enese ogwereddiderit, Primum tempa në, ad miá gaitudinem fri Orii, CALE? tũ vim ac imbriun. Preiiaru oç bem Syracufas c lege yat: cuins hic fitus ats que hac natura effe locicaligúe dicitur, vt nullus vn- quam diestam magia turbulentaqúe tempe fate fuerit,„quin aliquo tempore fols om eius diet homines yiderent. hic ita Viuebat ifte bonus Imperator hi- berns menſilus, vt cum non facilè, non modo extra tectum, ſed ne etra lectum 4 quam yi deret. ita diei breuitas conuiuijs, nocti longitudo ſtupris& js conterebatur.¥* Cum aute ver effe ca perat, 27 s initiumijte non à F Afeiig, neque ab aliguo tro notabdt: ſed cum roſam viderat, tunc incipere Yer arbitrabatur: dabat fe labori atg, itineribus: in quibus vfque eò fe prebebat patientem atque im- pigrum, Vt eum nemo Vgua n eguo ſedlentem videret. Nam, vt mosfuit Bitlihniæ Regillus lectica heraphoro ferebatar: in qua puluinus erat perlu- cidus Melitenſi roſa factus, ipſe autem coronam d0 luch habebat vnam in capite, alteram in collo, reti. niiet Culumgasad nares fibi apponebat tenulſimo li- j no ? 28 In VER no, minutis maculis plenă rofe-Sic confedo itinè- ye cumad aliquod oppidum venerat, cadem letica pfqueincubiculum deferebatur. eo veniebat Siu- lorum magiliratus, venitbant Equites Ro. id quot ex multis iurati auditis: cõtrouerſiæ ſecretò defe- yebantur paulo poft palam decreta auferebantur: deinde vbi pauliſper in cubiculo precio, non aquit a⸗ te ira defe ripje rat, Leucri iam,& Libero reliquũ tẽpus deberi arbitrabatur.quo loco mihi non præ- termittëda videtur praclaritmperatori egregia de fingularis diligentia. Nam fcitote efe oppidum in Sicilianullum ex bis oppidis, in quibus conf fierë Praetores& conuentum agere folent, quon oppido noniftiex aliquafamilia non ign sleitaad libidinem mulier efet: ita quod numeroih conuiuium adhibebantur palam: fi que caſtiores erant, ad tempus veniebant:lucem, con- uentumque vitabant. erant auite mconuiuia non il- Io ſilentio Pratorum, atque Imperatorum, neq, es pudore qui in magisiratuum conuiuꝗs ve/ſari ſo⸗ let, ſed cum maximio clamore, atque conuicio. non- nunguaetiam res ád manus, atg ad pugnam yenit- bat. ifte eniin Pretor feuer ac diligens, qti Pops Romani legibusnun juam parmiffer: illis diligenter legibus qizin pocūlis ponebantur, obtemperabat. itaque erant exitin eiufmodi, yi alit mter mante conlittio, tauquam è prelio avfertetär: alins tan- quam occiſis relinqueretur: pleriq; fuſi ſine mente ac fine vllo ſenſu ĩacereni. vt quitiis cum aſpexiffet, uon ſe Pratoris conuiuiuin ſell vi Canenſem pug- naih 1 exe CAK speru nones jin efe max" toft neeltav Kabat LIBER VIL ham æquitis videre arbitraretur.“ Cum verò aſt ⸗ ſumms eſſe iam cuperat, quod temus omnes Sici- lie femper Pratores in itineribus tonſumere cou- ſueuerunt:propterea quod tum putant obeun⸗ di efe maxime prouinciam cumin arei flumen- pa funtiguod& familiecongregantur> C mag- nitudo feruitij perſpicitur,& labor operis maximè offenditn,& ffumenti copia cmmonet tempu⸗ anni non impelitit um, inquam,; cum concurſant kæteri Prætores, iſte nouo quodam eæ genere Im- perator pulcherrimo Y actſat um loco ſtatiua fibi caftrafaciebat. ¥ pam inipfo àdituatque 39 öre portus vhi primum ek altofinis ad vrbem ab littore infleclitur, tabernacula carbaſe intenta pelit collocabat, huc eæ illa domo Prætoria quæ Repi Hieronü fuit fitemigrabat, vt per eos dies nemo iſtum eætra illum locum videre poſſet. in gum autem ſpſum locum adit us erat nemini, nifi guraut fociis; autminifter libidinis effe poffet: buc ömnes muliéëres; tte confueué- rat conueniebant: quatum incredibile eſt quantæ iultitudo fuerit Syvracuſis. hue homines digni iſtin amicitia, digni vità illa, conuiuij sqũe veniebant. inter eiuſinodi yiros ac inulieres adul- ta atate filiis verſabatui: vt eum etiam ſi naturã à parenti ſimilitudine abriperet; conſuetudo ta- jmen ac difciplina patti fimilem efe togëret. æ buc c Tertiaæ illa perducta per dolum atque inſidias ab Rhadio tibicne, maximas im iſtius caſtru- effe- ciſſe turb as dicituricuin indignè pateretur vxor Eleomenis Sytacufaninobilis mulier, itẽq, vxor Ae- Mm ſchronis IN VERREM fchronu, honeſto loco nata;in contentum fuum Mi? mi Iſidori fliam vemiſſe, iſte autem Hannibal. qui infuis castris virtute putaret: oportere, non ger nere certati: fic hanc. Tertiam dilexit; yteam fer cum e prouincia exportaret. ac per eos dies cum i- ne cum pallio purpureo, talarique tunica verſare- tur in conuiuijs muliebribib, non offendebantur homine s in eo, neque moleſte ferebant abeſſe à forg magiſtratum, non ius dici;noniudiciafieri, lucum il- lum littoris percrepare totum mulierum vocibuty cantuque fymphonia: inforo filentium efe fummum cauffarum atqueturis, non ferebant homines mole» Ne. non enim ius abeſſe videbatur à foro, neque jita dicia: fed vis,© crudelitas y C bonorum acerba atque indigna lireptio. Hunc tu igitur Imperato- 2 3 vem effe defendis, Hortenfi? huius furta, rapinas, cupiditatem, crudelitatem, ſuperbiam, ſcelus, au- daciam, rerum geſtarum magnitudine, atque Im- peratoris laudibus tegere conaris Hic ſcilicet eſt meiuendum ne ad exitum defenſionis tiia vetus ills Antoniana dicendiratio, atque autoritas profera- turene ecitetun Verres, ne lenudetur à poctore, ne cicatrices populus Rom:afpiciat, ex mulierum mor- 33 fu vestigia libidinis atque nequitiae. Pij faciant, yt vei nulitaris, vt belli mentionemfacere audeas, cognoſcentur enim onmiaà iſtius æra illa vetera, vt non ſolum in imperio, verum eliam in Mipëdýs quaa lisfuerit;inteligatis, rènouabitur prima illa miti- tiacumisteèforoabduci,nonvt ipfe predicat,përa ducifolebat aleatoris Placentini castra commemo- rabuntur: in quibus cum frequensfuifet y tamen ere afre, mtuma hmo L, LAc revlon Teire imira mi bitvto Chelrdon guod cum palad f s, g t coptationet mue felgne Nme omma wet, Irà Qi nile tam n A confi MEY Ran inetrarea E LIBER VIr. aue dirutus eſt. multa eius in ſtipendijs damna pro⸗ Ferentur, quæ ab.iſto ætatis fructu diſſoluta Gο- penſata ſunt. Iam verò, cum in eillſinodi pation- 34 tia tipituduis, alienæ non ſua ſacietate obdu- Iuiſſet, qui vir fuetit, quot prſilia, quam iunita pudoris& pudicitiæ vi& audacia ceperit, guid me artinet dicereꝰ aut coniungere cum iftius flagitio cuiuſquam præterea dedecusꝰnan faciam, Iudices. omnia vetera pratermittam. duòo ſola fecentià ſinè cuiuſquam infamia ponam:ex quibus coniecturam Facerè de omnibus poßiti. vnum illud, quod ita fuit illuſtre, notumque omnibus, vt nemo tam ruſticanus homo L. Lacullo& M. cCottaCOS S. Romaa vx vllo municipio vailimonij cauſſa venerit, quin feiret iura omnia Populi Romani nutu atque ar- ditrio Chelidoni meretriculæ gubernari. alterum, quod cum paludatus exiſſet, votaqueé oro imperio ſuo communiqne populi Romani nuncupaſſet: no- ctu ſtupti caulſſa lectica in vrbem introferri ſo- litus et ad mulierem, nuptam vni, propoſitam omnibus contra fan, contra auſpicia, contra omnnes diuinas atque humanas religiones.& Odi immortales, quid intere inter mentes hominum C cogitationes!] ita mihi meam voluntatem, ſbemque reliquæ vitæ, veſtra populiqus Romani ex- eſtinatio comprobet: yt ego gaos adbuc mihi ma- gifiratus populus Romani mandauit, fic eos acces ĝiyvt me omnium officiorum obstringi religione ar- bitrarer. Ita Quaſtor ſum factus, vt miln hono⸗ rem ilum tum non ſolum datum, ſed eriam cre- situm ac commſſum putarem, ſic obtinus Quaæſtu⸗ Mh 2 yän IN VERREM i f à j monimeé 1Y ämin prouincia Sicilia, Vt omnium oculos in mè mtiini | ynum coniectos arbitrarer:vt ine, Quaſturamque peniuwejel meam quafi in aliquo orbis terre theatro verſari s ptim duert oxillimarem: vt omnia femper y qua iucunda vi- dentur effe non modo bis extraordinaris cupidi» tatibis, ſod etiam ipli natura ac neceſitati deuega- ka i 36 yem.» Nunc fum defignatis Äedilis:babeorationem vata dalt | quid a Pop: Rom. acceperim: mibi ludos fanttifimos P ank YA i maxima cumcerimoniá Cereri, Libero, Liberæꝗlle tiau Facieudos: mihi Floram mattem popula Ro. ludorum celebritate placandam: mihi lo- inii dos antiquißimos, qui piimi Romani ſunt nomi- nati,macimacum diguitate„ ac veligione loui, T lunoni, Mineruaqhe efje Faciundot:mihi ſacrarun E adiumprocürationem> mili totam vrbem tuen- dam efe comimifam:ob earum rerum laborem, E[olicitudinem fiu ikus illos datos, antiquiorom zn Senatu ſententia dicenda locum, togam pi ætex- tam, ſellam curulem, ius, imagines ad iueinoriam poſtexit ateina prodend am. Ex bis ego ebu omni- bus Tudicesitamibi deos omnes propitios efe ve- ! lim, vt, tame ſ mibi iucundipimus est bonos populis WEN d f̃amen neſquaquam tani um capio voluptatis, quan- tum ſolicitudinu& laboru, vt hac ipſa Aedilitas, non quia necelſo fuerit, alicui candidato data: i fed quia fic oportuerit, recte collocata,& iudicio i 32 populi diguo in loco poſita eſe videatur æ Tu cum ef- i ſes Prætor renunciatus quoqꝗuo modo(mitto enim et pratereo quid tumfit aum)fed cum Hſes renunci⸗ ätus vt dixi, nonipſapræconis voce exvcit atus ès, qli te totiex ſomorum inniorumd, centulj ſillo honořė i iR u n à dii tik dl i è Ai í ‘ 4/ 1 pils g y 4 i— ati id i iſet vt ius diceres, quantum negocij, qui goy. q: nquam cogitafti s neque illud rationis res nu hab habúij neq̃uit iamque veni tua Chelidonem in Prathua extrudere uoluiſti, ſed in Chelidonis domum tam detuliſti:xSecuta prouincia eſt:in qua tibiʒ nunguam venit in mentem, non tibi idcirco fal- ſecures,& tantam imperij vim, tantamꝗtie ornamentorum omnium dignitatem earum rerum vi,& autoritatè onnia repagul⸗ iugis pudoris exofici pefringeres bona`predam tuam diceres: nullins domus claufaynulins vita ſepta, nullius pu- licitia munita, contra tuam cupid ciam, poſſet eſſein qua tute ita geßiſti, vt cum om- nibus tene are rebus, ad bellum fugitiuorum. confu- gias:ex quo iamm intelliges non modo tibi nullam defenſianemſed maximam vim ci im tam. Niſi fortè Italici bellifugitiuorum rveliqtias, odum proferes. ad rtuna obtuliſ- atg; illud Tbempſanum inc quod recens, cum te peropportune fe fer fiquidinte virtutis ata indus qui ſemper fueras, inuentus es*Cũ ad te Valentini 39 ven ſent,&pro bis homo diſer tus& nobili M. M4. rius loqueretur vt negocium[ufciperes:vt; cË pene s LIBER VI aficipronuncianit-yt hoc putares,aliquam Reip: J eea r. 4 partem tibi creditam annumtibi illum vnum ,, do~ mocarendumefle meretricis? Cum tibi forte obti- i fortè expergefacere tepoſſes: eampro- uinciam, quam tueri fingulari fapientia atque in» tegritate dificile efet y ad fummam ſtultitiam, Itaque non modo domo tem,& auda- omm 40 r E ali a Ta IN VERREM teprètorium imperium ac nomen efet ad illam patu uzn manum extinguendam ducem te principemgúe prabertsinon modo id refugiſti, ſed eo ipſo tempo- re cum cfles m littore Tertiaillatua, quam tecum diportabas eratin omnium conſpectu. ipfis autem Valentini ex tam ilustrinobiligáe municipio,tan- tis de rebusrefponjum nullum dedifti cum efjescum zonica pulla c> pallio Quidhunc proficiftentem, quid nipfaprouincia fecifje exiftimatiy? quicum iom ex prouincia nonai triumphum, fed ad iudi- cinm decederet neilamquideminfamiamfugerity qem fine vlla voluptate capiebat.” O diuina Se- narmfequentisin aede Bellone. Memoria tenetis Iadices,caum adu eſperaſceret,& e pauio antè efet de hoc Thempfano incommodo nunciatum cun inuenivetur nemo qui in iila loca cumimperio mi tteretur, dix ife quendam, Verrem elſe non longe à Them ſa:qανu valde vniuerſi ad- mun mun arint, quanpalam principes contradixe- vint. Er is tot criminibus tesi nonij cque conuictus, in eorum tabellis ſbem ſibi aliquam ponit, quorum omninm palan i, ca ufai incognita, Voce damnatus F eft Eso mh ex fugitiuorum bello, aut fufpitio- ne bellii sadia adep west: quod ne que bellum eiuf= modi pegue beli tpericulum fuit in Sicilia, nequeab iſto prouiſum eſt, nequodefet:at verò contra bellum ipradonum ilafi mbabuit ornatam, dili- gentiamghe adhibuit in en ſin gularem Itaque iſto Pratore hreclare defenſa prouincia eſt. Sic de bello praedonum, fide claffe Stóilienfi, iudices, di- cam vt hoc tam ante confinmem, in loc vno genere omnes t è Mam pead Siela, per m TA gete x prdhhil fum ofca) pam miterei rifuna am naper ego myak erri pupi videmot Aaeiamexil debarur, 0 Q wid yquod tan eeft letu. MNE AGG LIBER VII. omnes ineſſe cul pas iſtius maximas auaritia, ma- jeſtatis, lementte, libidiniscrudelitatis. hæc dum breuiter expono:quefo; vt feciftis adhuc diligenter attendite.x Rem naualem primum ita dico eſſe 4 adminiſtratam, non vti prouincia defeuderetur, ſed vt claſis noꝛmine pecunia quareretur. Superi- orum Pratorum conſuetudo cum hæc fuiſſet, vt na- uleſ ciuitatibus, certusque numerus nautarum mia litumque imperaretur, maximæ& locuplet iſin me ciuitati Mamertinæ nihil horum imperauiſti. ob hant rem quid tib Mamertini clam dederint pecuni æ, poſt ſi videbitur ex ipforum literis© tefli- busquaremus.* nauem verò Cybeam. maximamy trirehis inftar, pulcherrimam atque ornatiſi- 43 mam palam edificatam fumptu publico fciente Sicilia, per maſiſtratum Senatumque Mamer- tinum, tibi datam donatamqlle eſſe dico. ſæc nauis onuſta prada Sicilienſi, cum ipſa quoque efetexprada fimul cumifte decederet appulfa Ve- liam eftscum plurimis rebus, C ijs guasante Ro- mam mittere cum caeteris furtis noluity quod erans, charißime, maximeque eum delectabant. Eam na- uem nuper egomet vidi Veliæ, multique alij vide- runt pulcherrimam atque ornatifimam, Iudices, qua quidem omnibus qui eam aſpexerant, proſpe- ctare iam exilium, atque explorare fugam domini videbatur.” Quid mibi hac loco refpondebi?nihi for: 44 te id, quod tamerſtprobari nullo modo poteſt, tamen dici quidem in iudicio de pecunijs repetundis ne- ceſſe eſt.de tua pecunia coni are ædificatã eſſe eam nauem. Aude boc ſaltem dicere, quad neceſſe eſt. no Mm 4 li metu⸗ VERREM jimetuere, H ort enſi, ne queram. qui licuerit adi⸗ ficare nauem genatori.antiquæ fant iſtæ leges, & mortua, quemadmodum tu ſoles dicere, qua petant fuit ista Ref. quondamifulit iſta ſeuen yitas in iudicije, vt iſtam rem accufator mag= pis criminibus obijcigndampataret: s Qldidenim tibinaue opns faw? qui fiquo publicè-pi oficiſce- reri,& praſidij,& vecturacauſſa, ſumptu pulle lico nauigia praberentur: priuatim ati æin nec proficifci"quoquam potes, pecaccerfere res tran[marinas ex ýs locis in quibus tibi habire; 45 mercarinihil licet.* Deinde cuy quicquam comia legesparaflı? valeret hoc crimen in illa veteri ſeueritate aç dignitate Reip. nune noan modote hoc crimine nonarguo:fed neillaquidem. çommy= ni vituperatione reprehendo. Poſtremo tu tibi hoc nunquam criminoſum, numquam indidioſum fore put aſtił celeberrimio loco palam tibi ædliſicari gue- rariam nauem in ea prouincia, quam tucum inin perio obtinebas? Quideos loquisqti videbant> quid existimare eos guiaudtebant arbitrabare?inanem te nanem eſſe in Italiam deductur amẽ nauiculariã te,cum Romam veniſſes, eſſe facturumꝰne illud quin dem quiſquam poterat ſuſpicari, te habere in Italig maritimum fundum,& ad fructus depert andes o- nerariam nallem comparare, eiuſinodi dete yalt iſti ſer mone n eſſe omnium: palam vt loquerentur, te illam nauem parare, qua præd ame Sicilia der portaret,& qua ad ea furta, quæreliquiſſes, com- 46mearetꝰꝰ Verum hac omnia, ſi doces nauem de tua pecunia adiſitatam, remitto, atque concelo. D d ptun proferren y Mamertini non RGA appr obeng dg LIBER hoc, homo amentißime ligis priore 4e P, M s Mamertinis la sudi IR 4 Hi. Heius pri£p$ cilii sA y pri 1 5 y qü a tuam taudatio- enit s puüiicy Mameiti- i igue faciende Senatores e praftijie» KECHUA esi Máo te Cynis, vt ic unt tametſitu “9 t£ 75$ ote l pė$ p Dé 1t 7 u 7 T 1ciunt, imperio tibi tuo a non preco praltof uerunt yh tandem iſtuc latet. quod tu de tua pecunia dicis impenſum?* At teo hotuiſie ſierti vt ex rario mhil dá- mm vel capito apka 4 ficut apud malores esi polii e grati coati fabri Ss g- rati, exæd i al tý efi ipo tuit: b F i a deinde id quod perfpicio,& quod oſtendam cuin ist orl ex litter, multas. pecunia f inoperumlocationes faifas atque ine nzs efje pel Nam illud minime mirum eſt, Mamertinos, aquo ſummum beneſicium acceperãt, quem ſibi amiciorem quam l>- Ros efle cognouerant, eius capitiliteri ſuu peperciſſe. Sedſi argumento ef Mamertinos pecuntas tibi non dediſſe,-quia feripe tum non habent, ſit argumento tibi gratis conſta- renauem quia quid emeris, aut“quidi locane- j; vis, ſcriptum proferre non potes. At enim idcirco 4 i nasem Mamertinis nomimperasti y quodfunt fæa jaa derati.dý approbent:habemus hominem in. Feci- TY Mm 5 li- F F y is nı in tabulis-nt soa habent Fri- 47 $ A? IN VERRĒM lium manibus educatum, vaum pretercateros in publicis religionibus fæderum ſanctum& diligen- tem.omnes qut ante te Prætos es fuerunt dedantur Mamertiniquodġs nauem contra pactionem ſæ- Gá cerisimperarint Sed tamen tu,já ite bamo de re» ligiofe,cur Taurominitanisiten fæderatis nauem imperafii?an boc probabis?in cauſaa popeilorum fine precio varit mius Ó difpare m conditionẽ ſuiſa ſes Quid ſi eiufnodi eſſe hæc duo fœdera duornpor pulorũ, Iu- ces, doc£0, Vt Taurominitauis nomina- tim cauti& exceptum fit feder rene nauem daro debeant:Mamertini ini fofa wderef inctum atque perſcriptum ſit, vti naueim dare neceſſe ſitꝰ itit au- tem contra ſdus& Tauronunitanis umperaſſe, G Mamertinisremifife?num cui dubium poterit effes quiınVerrePretore pius Mamertmis Cybea,quam T iurominitani fædus apenan fit? Recitentur. fadera MAM ERTINORVM ET FAV ROs MINITANORVM CVM?OP. ROM. FOEDERA. Lto igitur tuo quemadmodumipfe pra dicas, leneficio, vt res indicat, precio atg meta cede, mintuſt: maic ſtatem Rłip. miulliſti auxilia Pop. Rom. minuifti copias maiorum virtute ac far pi'entiacomparatas: ſuſtulitti ius imperij, conditionẽ ſociorũ, memoriam fœderis. Qui ex fœdere ipſo na- uem vel ſq, ad imperaſſemus, ſumptis pe- riculoq, ſuo armatã atq; ornatam mittene debue- runtebi ne in freto ante[ua tecta,&domos naui- yogarent:ne fia mænia portusg, defenderent: precia abs teiusfæderis C imperi conditionemredeme- runt.Quid cenſctis in loc fædere faciundo voluiſe Má- (Cerloria daredel atx alio penerem tip ppan fagia Mce s quoque weldm(ii LIESER VII Mamertinos impendere laboris, n pecunie, ne bæi biremis afcriberetur, fii id y o molo pofent à nostris maioribus 1i trare? nam ctin hoc inti- nu imponebs jAttir t W g quo modoin illo fædere focietatis quafi quedam pota feruitutis,, Quod tum recentibus[nis offi- cisyintegra re, nulli I al busa maioribusy runt:id nunc nullo uc iure Imperij noſtri quotanui vſinpatdm ie femper retentum, ju fficultate nauium à C. Fer- te precio aßecuti ſunt. At non tii aj nenatë si darei ut:ecquem nautam, ec que m militem, qui aut in claſſe, auti in præſid ji PEME, re Pretore per trien- pium Mamertini dederunt? De pique umex fe na- upal tuftonfulto, itemque ex lege Terentia€ Cafta | frumentum aqualiteremi ab omni Sicilie cinita- tikus oporteret: id quoque munus leue mune Mamertinis remifiTti, Dices fru mentum Ma- mertinos non debere. quomodo non debere? an vt # punji peyenderent? noneninrerat hoc genus frumenti e% mhul go genere quod exigeretur fed ex eo,quod emere- mumm pur Teigirur autore, interprete, ne foro quidem smmm ep commeatu Mamertini populum Romanum iuua- Hu ye debuerunt,* Qia tandem ciuitasfuit, que de-sy npase beretẽqui publicos agros arant, vertum eff quid ex snm niwi lege Cenſoria dare debeant. cur ijs quicquam pra- näs gimt| alio genere imper atifti? Quid Decumani? wp] nüquid praeter fingulas Decumas ex lege Hieronica j nisani| lebent ẽ cur ijs quoqus ſtatuiſti, quantum éx hocge~ oiuj vere frumẽtiempti darẽt. qui ſunt immumes, jenn 1 mini e cilitatijinerat nefcio Populi Romani difficultati- aſſequi non potite- jcti fuo z OÈ át inis poft gue come VERREM IN erũ eti am Gihil debent, atijs nan modo imperacti: quo plus darent qulam poterant, hæc fexagena mil- lia molium, qua Mamertinis remiſeras, aldidiſti, hery Negue hac dico ceteris nonreike. imperatum Mamertinis qui erant in eademcaufja, C quibus ſuperiores omues Prætores, item Vt cateri; impe- rarant:pecuniamg, exfenatuftonj& exlea ge difolucrant, his dlico non recte rem ulto hot bencficium quemadmodum dicitur y tralali am Mamertino- ClAlla f. CAinCu⁰⁰,b cl, tumcognoſcit,& de conſilij ſententia Mamerti- dnũ ſe frumont um non imperare pronunciat:* au- dité decretun, mercenary Pratoris, commentario-,; È cognofcite quanta do grattitas, quantain constituendo iure fit auton ritas Recitaconmentarium.DECRETV M E) COMMENTARIO. Libenter.an fe face perferibit.Quid hi boc verbo non ef nos videlicetmuitum te quafiuin f. acdeconfily fententia preclarum recitari confit Indices andistis vtrum vobis onfiuumre r demPratoris videbatur cú aadicbati nomina?. an g4 Predonis improbifimi focietas. atġ, comitatu?“en faderum in int erpretesſocictatis pači res religios nis autores? nunguamin Sis ilia Fumentyin publice ef emptum quim Mamerttnis pro portiong impera» lary tur, antequam hos delectum praclarumquæ confilia, umijte dedityyt ab bis nummos acciperet, ac fui fi- milis eſſet. Itaque tantũ valuit iſtius decretiauto- ritas, quantũ debuit eius bominis qtia quibiss.. fru- mentũ emere debuillet, ijs decretum vendidiſſet. Nã Sa- LIBER VI Sarim L. Metellus vt iſti ſucceßit, ex C. Sacerdotis & Sex. Peducei inſtituto, ac literis ſumentum Ma- mertinis imperauit, iũ illi intellexerũt, ſe id, quod malo autore enifent diutius obtinere non pofe. *Ageporròtuyguite tam religioſum exiſtimare vo 53 luisi interpret? fæderüm,cur Taur otminitanis fits ment um, cur Netinis imperaſtit quarui ciuitatum vrrag ferderata eſt. ac Netini quidem ſibi nun de- fuerunt, nam ſimulac prouinciait. libenter te Má- mertinis quidem remittere:te adierunt,& čanden fuanrcaujamfederis efe docuerunt tu aliter de- cernere eadem in calſſa non potuiſti, ptoilincia Netinosſumentuim date non aportere:& ab his taa men exiget Clò mihi eiu/ dem Prætoris literas,& rerum decretarumftumẽti imperati,& rerum de- cgtarum tritici empti. LIIIERAE PRAETORIS ERM DECRET ARV M FRV MENTI IMPERA: TRET FRV MENTI EMPII- Qmd potius iù háctä- ta ac tã turpi in onſt antiaſuſpicari peſſumus, Iudi- ces, ouam id quod neceſße eſtiaut iſtiNetinis pecu- niam, cum poſc eret, non datam: aut id effe atum; yt intelligerent Mamertini bene fè apud iftum ta multapreciá àc münera collocaſe, cum idem alij iu- i yisex eädémcåufànonobtinerent.* Hic milietia audebit mentionem facere Mamertina laudatio- hisin qua quã multa ſint vuluera, quis eſt veſtrũ, ladices, qui intelligat: primum, vt in iudicijs, qui decem laualatores dare non poteſt, honetus eft éi nullum dare, ſuam illum quaſi legitimumt numerũ conſuetudinis non explere. tot in Sicilia ciuitates ſantiqanlus tu per triennium prafuiſti:arguunt ca- te⸗ INVERREM teræ:pallta,& parus metil repreſſæ ſilent: vna lau⸗ lat. hoc Iulid eſt, niſi intelligere quid habeat vtili- tatis vera laudatiopſed tamenita Verres prouin- ciæ praſuilti, vt hac vtilitate neceſſario ſit caren- 7 dum.* Demde id quod alto loco ante dixi qua est ie Fatandelaüdatio cuius laudationis Legati prin- tipes ér publice tibi nauem alificatam,& priua- tim ſe iplos abs te ſpoliatos, eæpilatoſque eſſe dixe- funtẽ boſtremo quud aliud iſtifaciunt, cum te ſoli ex Sicilia laudant:niſi teſtimonio nobis ſunt, te om- niafibiefelargirum, quetu de Rep. noftra detra+ Keris? QuaColoniaes in Italia tam bono iure?quod ram immune municipium, quod per hos annos tam commoda vacatione ſit vſum omntum rerum, quam Mamertina ciuitas per triennium:? foli ex fæ- dere qüod debuerunt non dederit:foli ifo Pratore ommum verumimmunes fuerunt Joliin iftiusite perio ea conlitione vitæ fuerunt, vt Po. Ro. nihil da- rent, Verri nilul deue garent.Veruiu vt ad claſſem, $ quo ex loco sù digreffursrenertar: accepisti à Ma- mertinis nanuemvtontra legem:tremifisticontra fë- deraitain vna ciuitate bis improbus fuiſti: cum&- remiſiſti quad non oportebat,& accepiſti quod non licehat. eigere te ohortuit nauem, quæ con- trapredones, non quæ cum præda nauigarets quæ defenderet, ne prouincia fþoliaretur. Non qua noua prouincie fpolia portaret, Mamertini tibi& yrbem quò furta vndigtie Aeportares,&nauem, quo exporiares praebuerunt Iliid tibi oppidtem recept a- culu pradle fuit:ili homines teſtes, cuſtodesꝶ; fure torumiilli tibi& locum furtis,& furtorum vehis culum 4 n i T si i k 2y í ” i 4 tan tUM. gua LIBER VII, comparaueruntaltaquenetum qui i dem, cum clafem auaritia as neguitiatuaperdidifti, nauen t Mamertinis imperare aufus eS, è quo tempore 1 tagune calamitate proa rogandi, tamen ab tanta inopia uauium, uincie etiarn fi lis impetraretur. reprim randi vun,& rogandi conatum pt Pop. Rom. redditaliremis, fed Prætori donata m tiot O mpe- eciara illanon Cybea. Ea fint merces imperij, auxlij, iuri, conſuetudinis, ſcderis.Habetis vnius ciuit atis 59 frmum auxilium amiſſum, ac venditum pre- cio.. cognofiite nunc uouam pradandi ratio- nem, ab hoc primum excogit atam. Siiimptum omnem in claſſemiſfumento, Kipendio, cæteris- que rebus, ſuo quæque Nauarcho cilit a ſemper dare folebat. isnegue vt acculſaretur à nauts con- mittereaudebat,€ ciuibus fuis rationem refer- yedebebat:in illoomni negocio, non modo labore, fed etiampericulo ſuo verſabatur. Erat hoc, vt di- co fađitarumn femper:nec folum in Sicilia, ſed in omnibus protincijs: etiam in ſociorum, G Latino- rum ſtipendio ac ſumptutuum, cum illurum auxi- lüs vti folebamus Verres poft imperium conſtitu- tum primus imperauit, vi ea pecania onmis. ciui- tatihus ſibi adnumeraretun: vt is eam pecuniam tractaret, quem ipſe yræfeciſſet. cui poteſt eſſe du- bium quamobrem É um conſuetudinem vete- rem primus immut aris:z& tantam vtilit atẽ per a- lios tractandæ pecuniæ neglexer i? G tantam dif- feult atem cum crimine, moleſtiam cum ſuſpic ione ſuſceperisꝰ Deinde alj quaſtis inſtituuntur: eæ vno gene. INVERREMu Leuere nauali videte quam multi: accipere æ tiuiz tatibis pecunias, ne nautas darent: precio certo miſſos fac ere nautas: miſſorum mne ftipendinih lücrariireliguisquod deberet,non dare. Bac omniå ex ciuitatum tefimonýs cogna, Recita testis moniácivitatum, TESTİMONIV M CIVIFATVM: éi Hünicine høminem? banccine impudentiam, Ia- dice bhanceaneandaciämh? ciuitatibäs pronimerd milſtum pectimarum ſummas deſcribere, certo precio ſeacentenos nummos naut atum mmfione cð- ſtititere.qudos qui dederàt,(bommeutum totius æſta⸗ tit Alſtulerat. iſte quo& naute nomine pro ſti- pendio frnmentogue acteperat, lucrabatii. Itaque flus duplex vnius n efiebat: Atque haë homo bnt fimisin tanto pralónumimperi;. tantog 4, periculo pronmeie fie pala fatriébat; tipfi praedones ſcinẽt,& tota prouincia teſtis effei* Ch propter iftis uhane tantam aüäritia,nöminecláfis efët insiti- lia re quidem verd nates inanes que prædam Præ- forvent:taméö, cum töri no qua praedonibus metum al P. Ceſectus& P. Tadiis decem nauibus his ſemiple- nis naiugarent, nauem quand ampiraætarum pra- da refertani, non ceperunt, ſed adduxerunt onere ſuo planè captam atq. depreſſam. Erat ᷣa nalisple- nailllentutit ſormoſiſimæ, plena argenti facki at- què fienati, mult acum ſtragula ve ſte. Hac vna na- ins Aclaſſe noſtra nõ capta ei:ſed inttenta ad Me- garidem, qui locus eſt non longe à Syraculis. quod yhũ iſti nunciat umes tametfi totu cii muliereu- lsiacebat ebrii erexit fe tamen,© Satit Quas Sori Legatogy fuo cuftodes mifit complúresyýt m- hig IBER: VIL nia fibiintegraquamprimum exhiberentur.¥ Ap- pellitur na allis Syracuſas:expectatur ab ommbus fupplic inn fum; de captiuisputatur.ifte quaſi pra- da ſibi aduect.non prædonibus captiss ſi quli ſenes aut deformes erat, eosin hoftin aa ducit: qui aliquid forme,atatis artificyg, habebant, abducit omnes nonnullos Scribis fuis filio, cohortiġ, diſtri- buit:fyinpboniacos homines fex cuidam amico fuo Romam muneri mifit. nox illa tota exinamenda imitur. Archipiratam ipfum videt, nemo dequo pplicium ſumi portuit:hodii g, omnes fit babers perf ıfum(quid eius fit vos co diectura quo- aflei t r cla à piratis ob hunc Ar- ib parat am pecuniaim accepiſſe. Coniectura bona eft iudex efe bonus nemo poteft,„qui fefhicione certanon mouetur hominem- noftis, confuetudi- nemg, omnium. tenetis: qui ducë predonum aut boflium ceperit, quamlil enter eumm palam ante o- culos omniumeffe p statur Hominem intanto c0- nentu Syracuſis vꝛdi ueminem, Iudices, quiArchi- pirasam captum. vidiffe fe diceret, cum omnes, VE mos fi eri, concurrerent, quærerent, vi- id accidit, cur ta⸗ topereifte ho- teum ne cafu auidem guijqua [otmnes mar: n Syrái ufis, qui ai cis namen eudiſient: cum cum ſapè ti- / n eius cruciat u atque fupplicio paſce- re oculo. 4 ere vellent, poteftas aſpictendi nemini fa Vnus plures predo- num(es viuos cepit..veruillus, quam omnes Nn antea moc cultaret 10¹ 6S tN VERREM. Antea. Ecquando ogi túr io frau guilquam cá? yimtvt videre pirata cap Ú non liceri 1eAt contra, quiaig, iter fici, hoi incundif:mu Ppectaculum omn bus vinctorum capto: rig hoſttum prabebat. I- tanue ei(õcunſus ynliq́ ſiebant: vt no modo ex hit oppidis qua ducebantur, ſed etiã ex finitimis viba di iKa conuenent. ipfe aŭt trit phus quan nobre ; umphorum gratiRimus Pop. Rom fuit, amuauia nihile viorsa dulcius: autem teſtimomum victoriæ certis, q! 4 licit duct 3 qizme 4 afpere speme tueri eostet vinos ad] apem non f. 4s eft; qs ifie e brem fup Sri non ſumpfiſtiẽ a 1 i guam ob caufam hami g referuafli? ecguem at- fecubi ipercuffus fit?vnum cedo autorem tu? fadti, nius profer exemplum. viuum tu Ar:hipiratam feruabás:quem per triumphum credo, quem ante currum tuum duc eres. neg, enim q nuic quam erat iam veli iquum, ni ifi yt claffeı rop- Roni ämiffa prouincia KA lacer: arn pi decernererur.* Age porrd, cuftodirı ducem pre- donum nono MOTE, qui am fecuri 1j ertri omnitim ex- emplo magis placut. Qua funt fta cuftodia? apud guos homnes quem Aadmodum eſt aſſeruatubꝰ 14 tomias vyr acuſanas omnes audiſts, pler á nofi, opus eft ingens magnificum, Regum,‘at Tyranno- yum: aum el ex ſaxo in mirandam al rit udinem Aepreſſo,& multorum operus penuils excfaĘsinshid tans pulcherrima ym, mphusnanaliste>, Aiſti in Sicilia antea sipi, Archipirátam gui nd ini anea occulta HKEBEHRNNVVII. tam clauſum al exitus, nilul tã ſceptrum vndiq; nibil tam tutum ad cuffodias nec fiert, nec cogita- i poteg in has Latomias ſi qui publicè cuftodien- di funt etramex cateri oppidis Siciliæ deduci im- Perãtur. οnd ed multos captiuos ciues Romanos coniecerat,& quod eodẽ cœteros piratas contrudi imper ar at, int elle xit, ſi hunc ſulditit ium Arehipi- ratem in eandem culſtotiam dediſſet, fore vt à multis ilisin Latomäs verus ille dux quereretur, itaque hominë huic optima tutiſumæq; cuſt odiæ nõ atdet committere, denig f; Syracufas rotas timet, amándat hominem.quot Lilybaeum fortaffe. video: tamen homines maritimos non planè reformidat. vnnimò, ludices. Panormum guiu? audio: quan- quam Syracuſis, quoniam in Syracuſano captus erat, maximò ſi minus ſupplicio affici at cuſtodiri Wpoftehaat. ne banormũ quidem. Quid gitun? guo pätari?ad homines à piratarä metu& fu icione alie nißimos, à nauii gando rebusque maritimis re- mot iß:mos, al Ceturipinos, homines maximè me · diterranegs fummos aratores, quinomen nunqua timui fent maritimi prædonis, vnũ te pratore hor- uiſſent apronũ terteſtrem Archipiratam. Et vt qiun facilè pi rjþiceret sid ab ifto actũ eſſe, vt ille 32 le& libenter ſe illum qui non erat, eſe ſimularet:umperat Centuripinis, vt u victu ca- tersa rebus guam liberalißimè commodißimeq; habe atur.x Interea Syracllſani homines periti,& humani,gui non modo ea qgua perfpicua effent; vi- dere ver enä occulta fufpicari poffen; habebant An 2 ratios 6? 69 7⁰ 71 INTVEKRRKRE M jat ionem omnes quotidli piratarum qui fecuri fea rirenturtaquam̃ multos eſſe oporteret, eæ ipfo nati» dio guod erat faut fex temorUmnumera y con⸗ geic hant. ſte quod ommnes qui art ſi ij aliquid ha- bucrant aut forma, remouerat atque abduxerat: reliquos: ſi vt conſuetudo eſt, vninerſos ad palũ al- ligaſſet, clamorem pepuli fore Jufþicabatur, cum tanto plures abdui eflent, quam reli&i. propter hanc càufam cum inſtituliſſet alios alis tempore produt ere:tamen in tanto conuentu nemo erat, qum rationem numeruimq, haberet;& reliquos non deſideraret ſolum, ſed etiam poſceret& flagi- taret.* Cum maximus numerus deeſſet, tum fte homo nefarius in corum locum, quos domum fuam depiratis abduxerat, ſulſtituere& ſupponeſe cœ- pit ciues Romanos, quos in carcerem antea come- cerat:juorum alios Sertorianos lites fuiſſe inſi- onulabai é ex Hifpania fugientes ád Sicil ap- pulſos eſſe dicebat:alios qui à predombuš erat ca- ptici mercaturas facerent, aui aliquam ob caufa nauig arent ſuavolunt ate cum pirati fuiſſe argue⸗ bat. It aq; alij ciues ko.ne cognoſcerẽtur, capitibus obuolutis čcarcere ad palim, atque ad necë apie- bantur:aly cum amuliis ciuibus Roret Vnoſceren- tur al omnibus defenderentun, ſecuri ferieban- tur- Quorum ego de acerbißima mortes crudelißßi- mog, cruciatu dicamycum eñ locum tractare c- pero:& ita diſam, vt ſi mè in ea querimonia, quã fum habituris de iftius crudelitate,& de cimum Ro. indignifima morte;non modo Vires, verumet, iam vi⸗ fon Annus eguer Ro atam neoa Tate tmart Pop babere de enha tinna, poron efesch LIBEK VII. jum vĩt a deficiat, id mih: praeclarum& iucundum pue.” Hec igitur eſt geſta res, hac victoria pre- clara myoparone piratico Apto duæ liberatus, fimphon:aci Romam mififormofihomnes; Ora: dolefcentes, artifices domum abdacti: in eorum licum,& ad eorũ numerũ ciues Ro. hoſtilẽ in mo⸗ iti:omnis veſtis allata: omne pauèrfum At quë» tionetqui tot mies dum cruciati,& aurum argenti rabl almodũ ipſẽ ſeſe induit priore a tacuiſſet, repente in M. Annij Haiminis ſolendidiſ- fimi teftimonio.cum is ciues Ro dixiſſet,& Archi- piratami negaffet ſecuri eſſe percuſſim: exiluit cõ- ſtientia ſceleris,& furorè ex maleſicijs concepto excitatus dixit ſe, quad feiret fiin crimini datum iri pecuniam accepiffe neque de vero Archipirat a ſumpfiſſe ſupplicium, ideo fecuri non pereufife:do~ ni effe apud fefe Archipiraras dixit duos.*O cle- ment iã Popul: Romani, fed potius patientiam mi- yam ac fiugularem auem Roman. fecuri eſſe per⸗ cufum Annius egues Romanis dicit taces.: Archie piratam negat fateris.fit in eo gem tus ommum & clamor. cum tamen à preſenti ſupplicio tuo ſe cont inuit Pop Rom& repreßit,& ſalutis tuæ ra- tionem iudicum ſeueritati reſerualit. Qu. ſciebas tibi crimini datum iri? quamobrë friebas? quam- obremetiain fufpiċcabare?inimich habebas neming. fihaberes tam non ita vixeras, vt metum iudici propohtum habere debes. antè te, idg fieri folet conftientia timidum, fifpiciosige faciebat? quid igitur cum eſſes cum imperio, iam tū iudicium e Nn 3 cri- tH. e INVVERREM crimen horrebas: reus cum tot teſtibus coνuuare, 74 potes de damnatione dubitaretx l erum ſi crumen hoc met us bas, ue quis als te ſuppoſitũ elſe diceret, quis pro Archipir ataſec uri fernetur, vtrum t andẽ Doo tibiad defenfionem: firmius fore put afti tin iudicio Mai çoaitu atque: efiagitatu meo producere ad igno tos tanto poft eim quem Archipixata efe di eres anrecentire;Syracufanis apud notos, inſpectante Sicilia penò tota, ſecuri ferire vide guid mtezfit vtrum faciendũ fuerit. in illo reprehenſio nulla efe potumt:hc defenfió nulla eft~ itaque iludfemper omnesfecerunt:hocquisante te, quis pretex tefe- rerit quero. Piratan viuum tenuti. queri ad fie nemdum cum imperio fuf? quamobrem? qua sb caufam? quo exemplo teur ram diu? curyinguaty cibus Romanis quos pitata ceperant, fecuri fiae fiimpercufis, ipfis piratis lucis yfuram tam dita 75 turnam dedift: Verum efto, fi tibi illud liberum, omne tempus, quod cums imperia fuiſti etiane priz uatus etiamne rens etiamnò penè dammatus, ho⸗ ſtium duces priuata in domo detinuiſtiẽl nuum, alæ terum menſem, yrope annum:deniq; domi tula pi: yata à qua tempore capti funt, quoad perme licis tü eft fuerunt:hoc eft quoad per M. Acilium Cla- n brionem licitum eſt, qui poſtulãte me, product atq; incarcerem condi imperauit. Quod eſt buiuſce re ims? que confuetudoquod eyemplum hoſtẽ acer? rimum at que infeſt ſimun Popii. Rom. ſeu pot ius communem hoſtẽ, gentium, nat ionumq; uunium, zuiſquan emnium inortalium priuatis intra mæ- t14 de- f tepti a dama(ua vetinert ptu coki t Ih beauf iefe doend kti ferete men is te nieta itet ikam Syrah Stab onmanabiu del guin abs tepen etentur fupp CUERO ANE mety tie i < J j Luwi, M3 panakis pt ELBE RY” vI øta domi fua retinere poteru?” Quid fi pridie,gia à me tu coactus es cõſiteri, ciuilus&om.ſecuri per- cufis praedonum ducem viuere inquam pridie domo tua profygiffet pumecontra Populum Rom. facere id i 7 b À] s3} A 5 7 r s fj. diceres apud me habitauit mec fuit egoillum di iudicium meum-quo facilins crimen u micorum diluere pe Itane vero?tutua pericula commum periculo dè- fendesẽtu ſapplicta9 quæ debotus hoſtibus victi, ad gui non ad Po: Ro. rempus confer) E tát ruciſtodijs a a af PEN At ¢ ji trið- phant e gy diutius vuos hoftium düces fernät, vt his per triumphum ductis puleherrimũ ſpecta ulũ, fructũq; victoria populus komas pamen cum de foro im Capitolu incipiunt illos duci in carcerem iube dieg& victoribus imperij& victis vi VEt nunc credo eſſe dubium quin tu id comn ſem, viuum atq; incotumem reſeruaui, repere pipit: rus non fueripraſertim cum ſtatuiſſes, vt ais ti⸗ bi caußã eſſe dicendã, vt ille Archipinatanũ potius ſecuri feriretur, quã, quod erat ante oculos paſitũ, tuopericulo viueretꝰ Si enm eſſet mortuus, tu qui crimen ais te metuiſſe, quaro cui probares, cũ con- ſtaret iſtum Syracuſts ab nullo viſum eſſi Arc ſipi- vatam, ab amnibus deſideratum? Cum dubit aret nemo, quin abs te pecunta liberatus effet: cum val- go loquerentur ſuppoſitum in eius locum, quem pro alo probare veles:cum effes; te idiri- men tanto ante metuiſſerſi eũ diceres eſſe mortuũ, H 4 qui IN VERREM. quis te Audiret?nunc cum viuum itum neftioguë 78 produces;tamentederideri vides. ¥ Quid fi aú- fusiſſeteſi vimcula rupiſſet kita vt Nico ille nobi⸗ likimus pirata[noit guem P: geruilius, qua felici- tate cepe rat:eadem recuſ rauit.quid diere Ve- yum hos erat-fiille femel verus: Ar chipirata ſecu- ri percuſſis ¿fet pecumam:llam na haberes:fibic falfis effet mortuus aut profigiſſet:nõ eſſet diſici- Ie alium in ſuppoſiti lacum ſupponere. Plura dixi, quam volui de illo Archipirata,& tamen ea qua certiſima ſiint ſiuius criminis an guiment a, prater · miſi, volo enim mihi totum eſie crimen boç inte grunmm eit certus locus, certa lex, certum tribunal, 78 quo hoc reſcruetun RHac tanta præada auctus: mã · cipijsargento, veſte locupletatus, nihilo diligẽtior ad claſſem ornand am, milites reuocandos aledoſq; eße cæpit:cum ea res non ſolum prouinci ſalutt, verũ etiam ipſi præda eſſe poſſet. Nam eſt ate ſum- ma, quo tempore cæteri pratores obire prouinciã, & concurſare conſueulerunt: aut etiam in tanto pradonũ metu, e& periculo ipſi nauigare:eo tẽpore ad luxuriam, libidineſq, ſuas domo ſua regia, qua Regis Hieronis fuit gua Pretoresvti folët,conten tis non fuit.tabernacula quemadmodum conſue- uerat temporibus aſtiui: quod antea tam demon· ſtraui, carbaſeis intenta veli collocari iußit in li- tore:quod eft littus in inſula Syracuſis poſt Aret hu- ſe fontem, propter ipſum introitum at que oſtium 80 partus, amæno ſane& ab arbitris remoto loco.* Htc dies aftinos ſexaſ inta Prator pop. Rom. cuſtos ae- fenſor⸗ afha protuncté pans Cleomenes Wt ih dim adieri arini mul dhilt donis be to ac libero tot mad escaghat yem fngud Nafleyat, Ueumen. menen Syra fanw beo facit, yt ilen waigaret: fed etian wnofciog, abe fetii tonino w iftius lib titen animo fecht ma At tanguan tem fočioran, EPFFERN VIL muy ſenſorq; prouinciæ ſic vixit, yt muliebria quot idis conuiuia eſſont, vin accumberet nems prater ipſum & pratextatum filium:tametſi recte ſine excep- tione dixeram vium, cum iſti eſſent, neminem fulſſe. nunnunquam etià libertus Timarcludes ada sy preter Ve prer amga yem abRhodio tibicine abduxerat: Pippa quedam, vxor Aeſc hrionis Syracuſani: de qua u here pls- P tanen ea g vimi verſus, qui in iſt ius cupidlit atem facti ſunt to- ta Sicilia gercelebrantur. X Erat Nice facie exii$t te mig Vt praedicatur y yxor Cleomenis Syracuſani. hanc Cleomenes vir amabat+. veruntamen hus libidini aduerfarinec poterat nec audebat:& ſi- mul ab ifto donis beneficifg plurimis deuincieba- skt hihebatur: mulieres autẽ nu tiii Ai al aoi tii nam Miini ifidori filiam; quam iffe pi tur illa autem tempore ifte tametfi ea eft hoininis Wi gwig fèt, impudentia, quam uoſtis, ipfe tamen cum vir eſſet WJA máu Syracufis y xorem eins parum poterat animo ſolu- epon to ac libero tot in acta dies ſecum habere: itaqus iil excogitat rem ſingularem.naues, quibus Legatus i aipania prefuerat, Cleomeni tradit, Olaßi Pop. Rom. Cleo- y dmo funga menem Syracufanum praeffe iubet atgueimperate i hoc eo facit, vt ille non folum abeffet ù domo tum că pauigaret: fed etiam libenter cum magno honorey beneficiog, abeffet:ipfe autem remoto atque able- gato vito non libertus quam ante(quis enim vn⸗ quam iftius ubidini obftitu?) fed paulo folutiore tamen animo fecimilam haberet finontanquam yirum, at tanquam amulum remouißet. Acci- pit nauem ſociorum, at que amicorum Cleomenes Nn 5 Syrés B3 tione po.Rom nomen atting TN ED gyracufanus Quid primum aut aci uſem aut que- rar iudices? Sulo ne bomini, Legati, Q:aftorisy Pratoris denique poteftate honorem; authoritatë dar? Sı te impediebat fta conmu arum mulieruma J IO VECERE M gue occupatio: yt: denariis afimatumfr bernacula?vhitot ta j pus Cx Legatis à Senatu#0 datardenique vlu Prafecti,& uis Kam. dignus iſto negocio nem tates quæ in amitit ia fideque po. Ka. pe ſcrant ivbs Segeſtana? vbi Ce quætum officijsſide, vetuſtate: 1A(tuit as, ANg og nan guid fihgrumipfarum ciuita 4„Nauar(hiu, Syracuſanus alane iufuses 1 imper arenon amnis honos ab ifto dignitatis eguis tatis.oſſiij que ſubl at us eſtꝰ Ecquod im Sicilia bel⸗ lum geſtimius, qulin Genuri pinis l Ysy Syra uſaniz boſt bus vt e remnurẽ atq;, hac omnia 4 ad memorian vetuſtatu, non ad contumeliam ciumatis referri yolo. itaque ille vir clarifımus, fummwá;1mpez for:M: Marcellus chius virtutecapte miſericordig gonſeruata ſunt Syrac A iaia in ea parte vr⸗ bis. quæ infula eft Syracufanum nemmem Voluita balun quã Syracuſauũ in ea parte habitare non licet:eſt enim locus quem vel pauci poßunt defen- dere.committere igitur eum A fidelißimis homi⸗ nibus noluit. fir mul quod ab illa parse vrbis nauubus aditus ex alzo sjin guamobrë quingfirosexeratus fs Ne excliſerant, iis claiſſra loci cominittenda non zuuidl interſit inter tuam lihidinẽ 84 furorem- udentiã. illi aditũ litoris Syra aritimim aci faa ntu dafi tibus: tlli Vr= tri tmpery in opera SYF eos Syricujanis imnerium co in eu laco Sy1 o nalles. nauibus Syracuſa bisfua. parters aile 9 yn litur Centuripina“ ra Her) jite nfs, Herai lien/ R yallo“ crem, nen tnopss firm apropt ey ha 1conuinium eit adi RAibA a H antem qui vifus mittis diebus poneer oaae etar menin confhe Aum Hautis pauliſper dedit stetit foieatus Přétor Pop. Rom. cum pallio 47e0, g; talari ,muherculanixus n litore. ipfo iflutn vé efiitu Siculi áuefg, Romani per- uinto die denique appulſa eſt, radices palmarin Agreſtium, gularum erat in illis locit, ficut in magna parte Si- cilie, multitudo, collegebant, E miferi perdi- tigue alebantur. Cleomenes autem, digs eyer- pe vider rüt.” Poſtraquã paulũ prouecta claſc 86 IN VERREM yvenem cum luxuria, at qus nequitia, tum etid imperio put aret:ſimuliter totos dies, in litore t> bernaculo pofito perpotabat. Ecce autemrepente ebrio Cleomenë efurientibus caeteris nuntiatur pt= ratarum nates effe m portu Ed:ffe.nam tais locus nominat ur. noſtia autem claßis erat in portu Pa> chym. Cliomenes autẽ, quod erat terreſtre preſi- duum nõ re, ſed nomine, ſperabat ijc milit bus quos exeo loco deduxifet explere fe numerum nauta- rum e remigium poffe reperta eſt eadem iſtius ho- minis alariſclnt ratio in præſidijs, quæ in cloſßibus: 87 nam erant perpausi reliqui ceterigdimfi Yprin- ceps Cleomenes m quadriremiCeturipina malum erigi, vela teri,prac idi-anchoras unperauit:& fi- mul, vt ſe cateri ſequerentur ſignũ dari uſßit. hac Centuripina nanis crat incredibili celerit ate velu. Nam ſeire iſto prætore nemo poterat, quid queque naus remis facere poffet. Etfi in bac guadriremi propter honorem& gratiam Cleomenis minime multi remiges& milites leerant. Euolar at tamè conſpectil fere fugiens quadrinemis, cum etiam tunc ceteræ naues ſus in loco moliebantur. Erat animus in reliquis, quamquam eraut pauci, quos 9u0 mado ſeſe res habeat, pugnare tamen fe velle clamabant: quod reliquum yita viriumqúe fa- mesfeċerat, id ferro potifimum reddere vole- bant. Quod fi Cleomenes nou tanto antefugiſſet, aliqua tamen ad refiftendum ratio fuiffet, erat e- $3 nim fola illa natis conftrata,© ita magna,vt pro- pugnacüla cateris poffet efe.qua fi in predoni pu- g" ngi dende Al prafeku Antropomu po pur pterea Croit perat lam Jeje inter nener perfects fan ileo repente prate fw áuarita neguit ani Popi Ro iw K nmam adveherdf ot Otem ae M WO cafum ile atque faney wni nglareg Mi LIBER VII. üna verfaretur vrbis inftar habereinter illo s pitáà ticos myoparones Videretur, eundem nece ſſario cürfum tenerè cæpi runt.” Pelorum verſus, ſed tũc inopes relicti à duce perfectoq; claßis, vt ipfe Cle- omenes, ita cateri nauigabant:neque ita tamen tã predonum fugieb ant impetum, quam Imperato- rem, ſequebãtur. Tum vt quiſq; in figs poſtremius ita periculo princeps erát:p ojtremam enim quam- gue naüem piratë primam adoriebámur: ita pri- ma Haluntinorum nauis càpitur cui praeerat Haa lunt inis homo nobilis vĩlarchus, quem ab illis pra- dombus Locrenſes poſtea publice ſ ede merunt, ex 4¹0priore actione iuſ ato rem omnẽ, cauſſamq;, cognoftis deitide Apollonienfis nauis capit uñ,& eius Præfectus Antropinus occiditur.* Haet dum agun- 99 tur, interea Cleomenes iam ad Peloi litis perue- nerat, iam ſeſe in tert am è naui iecerat, quadri- rememq; in ſallo fluctuautem reliquerat. reliqui prafecti nauium, cum in teram Imperator exiſ- fet cum ipfineque tepignare negue mari effugere yllo modo pofent appälfis ad Pelorũ nauibus Cled- menemperfecuti funt. Tune prádonuim dux He- racleo, repente, prater ſpem non ſua virtute, ſed i⸗ ſtius allaritia nequitiaq, victor, claſſem pulcherri- mam Pop. Ro. in litus expulſam& eiectam, cuum primum adveſperaſoeret, inflammari incenliq⸗ sufit” O tempus miſerum, atq; acerbũ prottinciæ 9t Siciliæ.O caſum illum multis imocdtibus calami tofum, atque funefkum.O iftius nequitia dc turpte tudinẽ ſingularem. vna atꝗ, eadem nox etai; qug Pratot o0 to 93 „rat vxor, dua conſolari hominem in me © Hums autem piaclari Imperatoris ita erat fouei IN VERREM fiamma, actlakis Po.:Ro Ai if ATi rtur n Praetor amoru tur peen lon::m incendio co j yut huiujce manyncinss VAIE cuy iY A44 L P; etori., quo flumè cor 0 ilop acla- erant paulo ani te milieres c pe ia. Cleomenes, quanquam noꝶ erat, tamen inpublico eſſe non andet:ncludit fe domi: ade antu, atque i mo admitteretur:nemo mientem excitare, pero,re ab omnibus cot, maxima multitudo. do erat praedonum ac la ſublatus, aut tumulo: nauium Cr calamitaten quum nunciabat. Cuin Pr retur s: C cona Raret ei neminemnunciaffe: fi mum eius cum clamore concur fusatque impetus: Tumifte excita- tus exit audit rëomnem ex Timarchide fagi fumit. hibajat proie odit in medium, vin, fomu, ftu- priplenisExcipitur ab omnibus nfa clamore vt ei Lampſaleni periculi fimilitudo verfateturante oculos:hoc etiam maus hot videbatur; in oiio fimi> limultitudo hominum hecirat maxima. tumi- flins acta tommemorabantt ur, tum flagitioſa illa con- uiniastum appellabantur à multitudme mulieres nominatim: tam querebatur ex ipfo palàm, tot digs tañ; C periculi reli- tor gue armataj bu Manapa HrLAOnes 4a FN m nora niue noira Kmi i Kon perten peni LISER VN gper quos mnquam viſus elſet, vbi fu- teguid eg jfet? tum Imperator ab ifto p ——* quicquam proj fatum, quàm vti cemplum de Adria no transferritur.Syracufds, pii luo fepulchra d ad Vrncenfes Prétorum imp robori, duábufg, inprouüincijs co tuerentur} erùm habit 4ſt à udine ratio tem- poris,habita eft tumultus, habita etiam dignitatis existimationisg, comu fis ciui irn Romanorum, vt non modo illa prominää, verũ etiam hac Rep.dignifimus exištimetur.* Cor- frmantipfifecumis etiatum fem iſomnis ſtuperei. arma capiunt totum foru atque inj fulam, que eft vr- bis magna] párs complent: Vna lam ſolam notem pradones ad Pelorum connnorati, cum fumantes et- iam noſtras naues reliquiſſet, accedere incipiunt ad Syracufas qui videlicet fap è audiffent, nihil eſſe pul- Sy otis fiati— :quod is conttentus Syracli- ams yrracufarum mMænA ät e fied Verre. Pratorenen Vidijent,# uros* Cr priho ad illa eftiua Prato (am illam ad partem litoris, vbi ifte uli is pofitis catra luxurie collo+ aquàm inanem locum ofen e- n commouniffe ex eo- loco caſtra fenferunt st 1 vllometu inportum i ipfum pe- netrare cæperun um in portum dicos ludices(ex- planandum eft enim di'igentius Corum Cau fa qui locumignorant) inyrbein dico atque in vrbis inti- amampartem yeniffepiraras x non snim poriu ihug i J p iclllin ris accel per eosa (arat. qu tan, CF a Ñ opi m IN VERREM: | öppidumclaudıtur, fed vibe portus ipfe cingitut É concluditur:nonvi alluantur a mari mæma eK- Jő trema, ſed influat in vrbis ſinũ portus.Hic tebra- Tore Heracleo Archipirata cum quatuor moparo. nibus paruis ad arbitrium fuum nauigauit.Pro dý l immortales piraticm myoparo,cum imperium poa pul: Romani, nomen, ac ſaſces eſſentd yracuſis, yſq. ad forũ,& ad omnes vrbis crepidines acceſßit: quò neque Cart haginenſium glorioſißimæ claſſes, cum måri plurimum poreränt multis bellis fepè conata ynquam afþirare potueruntineque Populi Romani inuicta antè tè bratorem gloria illa naualis vn- quam tòt Pünicis Sicilienfibwygnë bellis penetrare Potuit: qui locus eiuſmodi eſt, vt ameè Syracuſani in membus fui in vrbe, in foro hostem armati ag victorem quam in portu vllam hoſtium nanem yi- 77 derent. hicte Přetore praedonum nauicula per- | uagatæ ſunt, quò Athemenfium clafis fola poſt hominum memoriam CCC.nauibus Vi ac multitu- dine inuafit:quain eo ipfo portu,) loci ipfius por- tuſque natuia victa, atque fuperataeft. hic pri- mum opts ipfius ciuitatis vite, comminuta, de- prefed; fant:in hoc porta At henienſium nobilita- tis imperij,gloria naufiagium factum exiſtima- tur:eone prata penetraumẽ quo ſimul atq; adiſfet, 'non modo à latere fed eiiam à teręo mag nampar. tem vrbis velinqueret. Inſulam totam praterue- ctus eſt:quæ eſt vrbs magna pars Syracuſis ſuo ne- mine ac mo nibuis quo in loco, maiores(vt antè di- xi) Syracufanum quenguam habitare yetuerunt: qudd a opotante tamta ta Thise u. het auten if hrm gh Mabatur tortin tuu naba p wa telignj Spray EER”VI uò strallass a 3£ guòd qui illam partemyrbis tenuerint, in eorum pos= tectatem portum faturam intelligebant.*¥ At quem- adinodum estperuagatus? radices palmarum agreftiit is in noftris nauibus inuenerants iacebant, vt om- nes ilius improbitatem c> calamitatem Sicilie pof- fent cognoſcere: Siculosnẽ militess aratorumnè libe- focequorum patres tantum labore ſuo frumenti exa- rabant,vt Pop.Rom. totiqúe Italia fuppeditare pof- fent:eofnéininfula Cereris natos, vbi primum fruges inuenta effe dicuntur eo cibo efevfos, à quo maiores eorum ceteros quoque frugibus inuentis remouerunt? Te Pretorè Siculi milites palmarüm flipitibus; pre- dones Siculo: frumento alebanturt.™ O fþetaculum miferam atque acerbum ludibrio efe vrbis gloriam, To Ro.nomemhominum conuent, atque multitu- dine piraticomyoparone,;inportu Syracufano de claf- f Po. Ram. triumphum agere piratam, cum Prætorit neguißſimi iuertiſßimiq; oculos prædonum remi reſ- pergerent. Poſteaquam eportu pirate non mety ali- quoafesti, fedfatietate exierant, tum cæperunt ore homines caufam illius tante calamitatis:di- Cpalam diſputare, minims eſſe miran- dum fi militibus remigibufqúe dimifis reliquis, ege- flate& fameperditis, Pretore tot dies cum mulier- eulis perpotante tanta ignominia C calamitas effet accepta. hec autem iſtius vituperatio, arque infamia confirmabatur eorum ſermons, quià ſuis ciui- tatibus illi nauibus prepoſiti fuerant: qui ex illo munmero reliqui Syracuſas claſſe amiſſa Qô ice⸗ O — 100 INVERREM dicebant, quos ex ſua quiſque naui mmiſſos ſciret eſſenes erai clara; neque folusn argumentis, fed etiam certis teſtibus iſtius audaciatenebatus.homo certior fit agi nihil in fono,& comlentu tota die, niſi hoc queæri à Nauarc his, quemadmodum clafis fit amiſſa. illos re- Hondere,& doctre vnumquemque miſßtone remigum, fame reliquorum, Cleomenis timore& fugæ. Quod Poſteaquã iſte cognouit, ſanc rationem habere cæpit. caufam fibi dicendam efe fiatuerat iam antè ,quàm boc vfu veniret:ita vt ipfum priore actione dicere at- diſtu. Videbat illis Nalarchis teſtibus, tautum hoc crimen ſuſtinere ſe nullo modo poffe: confilium capit primo ftultum,yeruntamen clemens.” Cleomenem(7 101 Nauarchos ad fe vocari iubet. vemunt: accufat eos, quod huiufinodi defe fermones habuerint: rogat, yt id facere defiftant,& in fua quifquenani dicat fe tantum habuiffenautarum, quanti oportuerit ne- que quenquã eſſe dimiſſum: Illi enimuero ſo oſtendũt, quod vellet efe facturos. Ifte non procraftinat, aduo- cat amicos ftatim: quarit ex his ſigillatim, quot quiſc qué nautas habuerit: refpondit vnuſquiſque vt erat preceptum. Ifie in tabellas refert, obſignat ſignis ami- corũ prolidens homo:vt contra hoc crimen, ſiquando | opus effet hac videlicet teflificatione vteretur* Deri» C admonitum,hafteeitabellas nihil profuturas:et- iam plus ex nimia Pratoris diligentia ſuſpitionis in | eo crimine futurum.: Iam ifte erat hac ſtultitiaæ i multis inrgous vfus pt publicè guo, que pellet inci- nita 102 ſum credo eſſe hominem amentem à ſuis cumſiliariie: (extre somplezafon KUIS MAMIE 1 KU wn rocade ofe Nuanchos, ita fis ninm pan an E netiowe bon aut mte fm Ws molunejgue K. obraba ranh ropal conii ELPER,; VIE itatum litteris& tolli& referri iuberet, quæ omnia nunc intelligit fibi nihil prodefe, pofteaquam certis! litteris; teflibus, autoritatibusg, connincitur.ybi hos ðvillet, llorũ confeßionem, teſtiſicationem ſuam, tabel- las fibi nullo adiumento futuras: init confilium non improbi Praetoris nam id quidem effet ferendum) fed SI importuni atque amentis tyranni. ſtatuit, ſ hoc cri- men extenuare vellet(nam omnino tolli poffe non ar- g bitrabatur) Nauarchos omnes teſtes ſui ſceleris vita Ma--efe prinandos:* Occurrebat illa ratio:Quid Cleome- santan we ni ſietꝛpoterdne animaduertere in eos, quos dicto au- dientes eſſc iuſßiemiſſum facere eum, cui imperium po- teflatemguepermifi? poteròne eos afficere fupplicios OR. Kaa qui Cleomenem ſeiuti ſunt? ionoſcere Cleomeni, qui WNE g fecum fugere fe confeqgui infitzpoteronè in eos efe yehemens:qui naues manesnon modo habuerunt fed peaca oportarns, etiam apertas? in eum difolutus, quì folus babue= i rit conſtratam nauem,& minus exinanitam: Pe- uis geat Cleomenes và. vbi fides? vbi execrationes? vbi shlang dextra, complexuſcue? vbi illud contubermum mu- vege T liebris militie-in illo delicatifimo litore?-fieri nullo modo poterat; quin Cleomeni parceretur.* Cleome- nem yocat dicit ei fe flatuiffe animaduertere in omnes 104 Nauarchos. ità fui periculi rationes ferre ac pofi- — 93 mimi jini, C totius iftius culpe crimen, dlsnhipiwi inconftantie potins fufupiam, pa quam alt in te ſim crudelis aut tot, tam graues teſtes mbosi pinos ijncolumefyue efe patiaragit gratias Cleome- diopi ps, approbat confilium, dicit ita fieri oportere. ad- te Da2 moneh I NY VERR EM. monet tamen illud, quod iſtum fugerat, in Phalar- gum Centuripinum Nauarchum non poffe ammad- uerti, propterca, quod ſecum fuiſſet vna in Centuri- pina quadriremi, Quid ergo? ifte homo ex eiufmodi ciuitate, aloleſceus nobiliſßumus, teſtis relinqueturrin praſentia, inquit Cleomenes; quoniamita neceffe eff: fed poft aliquid videbimus: ne iſte nobis obſtare 107 poſfit! Hac poſteaquum acta& conſtituta funtipro- cedit ifterepenteè Pretorio: inflammatus felere, fa- rore, crudelitateir forum venit> Náuarchos vocari iubet, qui nihil ſauſpicarentur, ſtatim accurrunt. Iſie | homimbus miferis innocentibuoque inijci catena⸗ imperat. implorare illi fidem Populi Rom.© quare il faceret, rogare.tunc iſte hoc canſſe dicit, uod claſ ſem pradonibuis prodidiſſent. Fit clamor& adini ratio populi, tantã eſſe in homine impudentiamatq; audlaciam, vt aut alijs caufam calamitatis attri- bueret, quæ omnis propter auaritiam ihſius accitliſſet: aut cum ipfe predonum focius putaretur,'alijsprodi= tionis crimen inferret. demde bhoc quinto deci- 106 modiecrimē effe natum, postquam dafis effet amif fa* Cüm bac fierent quaerebatur vbi effet Cleomenes, | nonquo illum ipfum, cuiufinodi efet, quifquam fp- plicio propter illud incommodum dignum putaret. naim quid Cleomenes facere potuit(nowemim pofam quenqua infimulare falsò\quid, inquam, magnopere potuit Cleomenes facerèiflius auaritia nauibus exi- nanitisatg, ei vident federe adlatus Pratoris,& ad aurem gfaca parente iolelcentuum Doc Tep noti tuulit indlel unitig augi ſhlimmmulſur, v IEN. k tuam gta mfpami yat Parer aderat Di fana bofes tuu ftm aplau t véna ndaespreli on fenku nonb diguam ad pante nh? Sed quid tpi wi belua comme wn bofpitem faum, haft C exinana ty caufa indika kimnin a ronerudels nobi ( y unam. a y pd, vanam MEE? y ADL NN 14 os ir, 7 4⁴⁰ LIBER VII. ad attrem funiliaæiter, vt ſolitus erat, inſuſurra- re:tum verè omnibus indig uißimum viſum eſt ho- x fuis ciuitatibus in ctot: Cleomenem mines honeſtaßimos, electas fertum at que in vincula cor tiorum, ac tinpitudinis ſocietatem num eſſe pratori.apponitur his ta- ator Namiw Turpio quidam, quli C. Sa- cerdore Pretore. minriarum damnatus ift, homo bene appofitus ad iftius audaciam: quem iftein decani pn rebus capitalibus, in omni calumnidy precurforem habere folebat& emiffarium. Veni- unt Sracuſas parentes propinquiq; miſerorum 4- dolefcentium hoc repentino calamitatis fue com- moti nuncio:vinctos aſpiciunt catenis liberos ſuos, cum iſt ins auaritia pœ uam collo, E ceruicibus fuis ſuſtinerent:adlſunt, defendunt, proclamant fidem taam, qua nuſquam erat, net vnquam fuit, implo- rant. bater aderat Dexio Lyndaritanus homo no- bil himus, hoſpes tuus cuius tu domi fueras, quem boſßitem appellaras eum cum illa autorit ate,& mſeria videres praditum, non te eius lachm ma, non ſe nectus, non boſpit j ius, at que numen à ſcele- re aliquam ad partem humanit atis reuoc are po- tuit?* sed quid ego hofpiči tirá in hac tamim- mani bellua commemoro? gwi Sthenium Termita» num hoſpit em ſuum, euius domum per hofpitium exhauſit,& exinaniuit, abſentem in reos retule- rity caufa india capite damnarit: abeo nunc bojfþitiorumiura asá oficia quaeramus? cumbomi» neemmerudeli nobisreseft, an cum feraatgie O0 3 immani 107 108 TÄ VERREM ihmani bellua> te patris lachrymæ de innb.- centis filj periculo non mouebant? cum patrem domireliquijfes filium tecum haberes te neque pra- fens filius de liberorum charitate, negue abfens pater tog de indulgentia pätriá commönebát.* Catenas habe- bát hofpes tuus Ariftens, Dexionis filins. Quil itaz prodiderat clajfem. quod ob premium z deferuerat exercitu. Quid Cleomenes: ignauns fuerát at eum tú ob virtutem, corona aurea donaras. dimiſcrat nal- Tas. at ab oinnibus tu mercedemt mißionis accepe- yas. Alter parens ex altera parte erat Herbitenſis Eubulide, homo domi fue clarus Cy nobilis: qui quia Cleomenem in defendendo filio leſerat, nudus pens eſt deſtitutus. Ouid erat autem, quod quiſ- quam diceret, aut defenderet? Cleomenem nomi- nare non licet, at cauſſa cogit, inoriere ſi appellarist nunquã enim iſte eſt cliquam mediocriter minatus. At remiges non erant. Pretore, tu accufas? frange ceruicem. Sineque Pretorem negue Pretori emu- lum appellare licebit:cuminhis duobus tota cauffa tio fit, quid futurumefte* Dicit ettam caufam Hera- clius Segeftanus homo domi fue fummo loco natus, Audite vt veſtra humanitas poſtlllat, Iudices audie- tis enim de magnis incommodis iniurijſqtie ſocio- rum. Hunc ſcitote fuiſſe Heraclium in ea cauſſa, qui propter grauem morbum oculorum tum non nali- gallit,& iuſou eius qui poteſtatem habuit, in com- meatu Syracuſis remanſerit. Iſte certe neque prodidit claſſem, neque metu perterritus fugit, neque exer- cium akit qie CUIN ADIL anturia mort patiebatur„dam sinus efendi pdtede lomas ma matri valt nki Aum:quod fi re hile aminiplas Torem tehes nti naioran apud ' í nfen, quan IALTA 0O tetaan huis, pE LIBER VIL citum deferuit etenim tünc effet hoc animaduer futs cumclafis Syractfis profiäftebatur: is tamemin ea> dem cauſſafuit, quaſi eſſet in aliquo manifefto fes- lere deprehenfns în quë ne falfo guidë caufageonfer- re criminis potuit.x Fuit in illis Nauarc his Heracliẽ- ſis quilã Furus(nã habẽt illi nonnulla huinſcemodi latina nomina) homo quandin vixit, domi ſuæ, non ſolum poſt mortem tota Sicilia clarus,& nobis lisin quo homine tantum animà fuit, non ſolum vt iſtum liber lecleret( nam il quidem, quoniam mori- endüm videbat fine periculo fe facere inteli igebat)ve⸗ yum mortepropofita cum lachrymans in carcere ma- ter noctes dieſque aßileret defenſonem caiſſe ſuta ſenpſit: quam nunc nemo eſt in Silia, qum habeat, quin legat, quin tui ſceleris& trudelitatis ex illa oratione commoneſiat. In qua docet, qulot 4 cilitate ſua nautas acceperit: quot,& quanti quenque dimi- Jerit: quot fecum habuerit. item de ceteris nauibus dicit. quecum apud te diceret, virgis oculi verbere bantur.ilo, mortepropofita, facile dolorem corporis patiebatur„clamabat, 1 quod ſcriptum reliquit fa- cinus eſſe indignum plus impudicißimæ milieris 4 pud te de Cleomenis falute, quamde fua vita lachry- mas matris valere.” demde etiam illud video effe di- Aum:quod.ſi rectè vos populut Rõ. cognouit, uon fal- foille iam inipfamorte de yobis predicauit: nonpoffe Verrem teſtes interficiendo, crimina fua extinguere: grauiorem apud fapientes iudices fe fore-ab.infe- wis teflem y guam, fi viins in iudicium producere- 00 4 tar III IIg fentu ciuiũ Ro. uulſſu tus ſecuri ciues Ro. fern I. NVERREM. tur tum auaritia folim, fi viueret: nunc cum ita effet necatus fceleris audaciaycrudelitatistefië fos re. Iam illa præclara:non teſtiũ modo cateruas, cñ tua requsveretur, ſed tũ à dijs Manibus innocentũ pænas, ſceleratorumq; furias in tuum iudiciũ cſe Venturas efe ideo leuiorem caſum ſuum fingere, ꝙ iam antè aciem ſecurium tuarum, Sextiq, tii carnſſicis vultum& manum vidiſſet, cumn in Ne mult a, Iudices, libertatem qlã vos ſocijs dedi- ſtuz hac ille in acerbißimo ſupplicio miſerrima ſer- uitutis abuſus eſt. Condẽnat oẽs de conſilij ſenten- tia, tamen neq́; iſte in tanta re, tot hominum, tot⸗ que ciuium cauſſa, P. Vectium ad ſe acłerſit. Quaæ- ſtorẽ ſuum, culius conſilio vteretur:neq; b. Ceruim talem virum Legatum, qui quia Legatis iſto Præ- tore in Sicilia fuit, primus ab iſto iudeꝶx reicctus eſt: ſed de latronum, hoc eſt de comitum ſuorũ ſen. I1g tentia condemnat omnes. Hic cuncti Siculi ſide- lißimi at ſj, antiquiſſimi ſocij plurimis aſfecli bene· fiis à maioribus noftris grauiter commouetar ó de ſuis periculis fortuniſq; omnibus pertimeſcunt. Illa clementiã manſiletudinemq; noſtri imperj in tantã crudelitatẽ, inhumanit atẽq eſſe conuers condenari tot homines vno tëpore nullo crimine? defenſionem ſuurum furterum Prætorem improlũ ex indignißima mortæ innocentiũ quærere? Nihil addi ia videtur, Iudices, ad hanc improbit atem a- mentiam, crudelitatemq;, poſſe.&rectè nihil vide- tur:nů ſi cñ aliorum improlũt ate certet,long om- nes mal- litium äh atà mai ſippla d miferi päreni soceri i ada ia NANG or abant, ti fe Pn mig en uma, UET, 7 a$ a ai ran Pratama i KERBER? VIP vet multumq; ſuperabit. ſed ſecũ ipſe cert at:id nolio ſcelere erã exceptum agit,vt ſemper ſuperius ſuuum ſ acnus vincat. PhalarchumCenturipinũ di: efe à Cleomene quod in eus quudrire pes veđus efet: tamen quia pertimuerát adole/⸗ cens quod eánde fuam caufam? lebat effe, quam illorü, qus innocentes per ibant ád bomine áccedit, Tımarchides, à fecuri negat effe ei periculum: vir- cis he cederettrymonet vt caueat. Ne multa. ipsi ò a 2 dicere adoleſcentem audiſtis, ſed oł virgarũ ò S AJ£$ sN e metũ, pecuniam Timarchidi nimerajje. Leuia barů Nauar- Cleome- 176 sit hec in hoc reò crimina,:i vir chus nobiliRıma citirati precto redemit: humanũ. alius ne condemnaretur, pecuntam dedit: yſitatum eft non vult Pop. Rom. objoleris criminibus Aiei ſari Verrem, notla poſtulat, inaudita deſiderat: no de pråtorè Sicilió, fed de crudeliR:mo tyranno fie- Vludicium àrbitratur. Includuntim in carcerem con lemmati:ſuppliciumconſtituitur in illos:ſumi- tarde miferi parentibus Nauarchorũ, prohiben- tur adire dd filios fuds prohibentur beris fuis ci- bñ veftitiima, ferre“patres hiygnos videtis, tace> 11} bitin liminẽ: mat reſth miſere per nocl abant ad o. Fin carceri áb extremo cóplext hberä exvcluſa.q̃ mbil aliud orabant nifivr iliorũ extremũ ſpiri tumexcipere fibi liceret. Aderat ianitor carceris, rarmfex pratoris mors tetrorq; ſyciorũ&ciuium ckor Sertius, cui ex omni gemitu doloreq; certa meices parabatur vt adeas, tantum dabù: vt ci- bumtibi introferre liceat, tantum. nemo recuſa- O% j bat» IN VERREM. dat. Quid vt vno ictu ſccuris afferam mortem flio tuo, quid dabin ne dut erucieturs ne ſapius ftriature ne cum fenfu doloris aliquo aut cruciatu ſpiritus au- feratur? Etenim ob hhanc cauſam pecumia littori da» 118 batur.*O magnum atque intolerandum dolerem,ô grauem acerbamá, fortunam, non Pitam liberúm fed mortis celeritatem precio redimere cogebantur paren» tes. atqueipf etiam añoleftentes cum Sextio deea» dem plaga&de vno illo ictu loquebantur:idq; poſtre- mum parentes fuosliberiorabant, vt leuandicnucia- tus ſui cauſa lictori pecuma daretur. Multi& graucs dolores inuenti parentibus& propinquis: mullti. Ve- untamen mors ſic extrema non exit. eſtne aliquid vl- tra, quo progredi crudelitas pofitzreperietur. Namil- lorum liberi cum erunt fecuri percufi ac necati, cor~ pora feris obijcictur. hoc ſi luctuoſum eſt parenti redi- mat precio ſepeliendi poteſtatem. Onaſum Segeſta- nam hominem nobilem dicere audiftis fe ob fepultura Heraclij Nauarchi pecuniam Timarchidi dinume- yaffe:hocne pofis dicere: patres enim veniunt amißis filäs irati.vir primarius bomo nobilifimus dicit: neg, de filio dicit. Iam hoc quis tum fuit Syracuſis, qui naun audierit? quin ſciatthas per Timarchidem pactiones ſepultura cum viuis etiam illis efe faas» non palam cum Timarchide loquebantur è non omnes hominum propinquiadhibebantur: nonpalam viuorum fune- yalocabantur? Quibus rebus omnibus actin atque de- ciſis producuntur è carcere,& deligantur ad palum. x20 ¥Quis tam fuit illo tempore durus& ferrem? quis tam 119 hm calamitas IAY dupl „ 1 KUNONKO OC MARN wnis fuga naci tate i KAAI i MIEGI mo jrttu? itam ego tcalunmatt K aerokinus m unore aat Y EA TT LIBSBERK VII. fam imbu manus prètervnuM te, q̃ui non illorum ga tate nobilitate, miferia commoueretu?? ecgtis faits quin lachrymaretur gꝗulin ita calamitatem putaret forum, vt fortunam tamen non alienam, pericitium autem commune agi arbitraretur. F eriuntur ſecuri letaris tu in omnium gemitu,& triump hiaetteſtes a⸗ tlaritie tuæ gaudes eſſe ſublatos. Errabas, Verres,& vehementer errabas, cum te maculas furtrum,& flagitiorum iuorum, ſociorum innocentium ſanguine elllere arbitrabare: praceps amentid ferebare, qui ts èxillimares anaritie pulnerá crudelitatis remedys poffe[anare-Erenim quànquam ill funt mortui fee- leris tui teſtes, tamen eorum propinqui, neg tibi neg illis defunt:tamen ex illo ipfo numero Nanarchorunt aliqui viuunt,& adſunt, quos vt mihi videtar, abil- lorum innocenti pena fortuna ad hanc caufam re> ferlauit. Adeſt Philarchus Haluntinus:qut ſuia cũ it Cleomene non fugit, oppreſſus à pradonibuts© captus ešt:cui calamitas faluti fuit: qui mfi captus à piratis efet in hunc predonem fociorum incidiſſet.dicet in pro teſtimonio de mißione nautarum, de fame,de Cleo- menis fuga Adeft Centuripinus Phalargus in amplif- fina ciuitate,amplifumno loco natus eade dicit, nulla in re diſcrepat: Per deos immortales, Iuulices, quo tã- 122 dem animo feretis ꝛ aut hec quemadmodlum auditis: Vtrum ego defipio& plufqua fatisopusest, doleo in tanta calamitate miferiag, ociorum: anyos quoque bic acerbifimus innocenti cruciatus,© mæror pari f 6 á andia aikai eri a ñ Her enfu doloris afficit è Ego eniin Heroitenjem ci hie raclien- IN VERREEM raclienſem ſecuri eſſe percußũ dico, verſatur mihi ante oculos indignitas calamitatis eorumme popu- lorum ciues, enrumne agrorum colonos, ex quibus maxima vis frumenti quotannis plebi Rom. loat operis ac laboribis queritur: qui à parentibus jpe noſtri imperzj naſtraq; aequitatis ſuſcepti educatiq; ſunt:ad C. Verrit nef artam iminan tatem, Cad 123 eis fecurem funeftam cfe fernatos?* Cum mihi Tyndarit ani ullus venit in mentem, cum Fegeſta⸗ nium iura fimul ciutari atg, officia confiderò. quas vrbes p Africanus etiam ornandas effe fþolýs hoftium arbitratus eft, eas C. V erres no jolum illis ornamenty, Jedetia viris nobiligimis nefario fte- lerepriuanit en p Tyndar:tani libenter pradicët, nosinfeptendecim populis Sicilia nimeramus:nas Jemperin omnib, Punicis Sicilienfibuiý, bells ami- citiam fidemg, Pop. Ro fecuti fumus:à nobis omnia Pop. Ro. ſemper& bell adiumenta,& padis orna- menta adminiſtrata ſunt. Multum yerd hec his 124 Vita profuerit in iftius impertorac poteftate.*V e2 Jirosquondäm nautas Contra Carthagine Scipio Alxit. at nunc naues contra prædones penè inanes Cleomenes ducit. Vebifcum Africanus hoftium ſpolia,& præmia laudus communicauit. at nunc per me ſpoliati, naue à pradonibus abducta, ipſi in hoſtium numero, locoqj, ducemini, Quid Yero? illa Segeftanorum në folum literis tradit 4; nèg; ome- morata verbis fed multis officis dort vfurpata& cüprobät a cognatio quos tandem fructus huiufte mecekitudinis in iftius imperio tulit?nempe hac fuit iure, Koue concedere" milat nemo 4h videatur, emanik gi pnag gua nonah iaei sbs a nenta, O Mex id- dakam Trà bae bs Hat y PARS, Ti sea nane a IMMI IAS, C nhani digii w Daiei i ganem, QKI i e rabt i na DIBER YVI jere y iudices: vi ex finu patrisnobiliRimw adaa leſcens&& compleæu matris ereptus innotens fi- Uins iſt ius carniſici Sextio dederetur. Cui ciuitati ni maiores noftri maximos agrosató, optimos con= pi ceſſor unt:quam unmunem eſſe voluerunt: hec tan- i tam apud te cognationis fillelitatus, vetuſtatis, au- tor it atis ne huc quidem iur obtinuit, vt vmus ho- neftiRuni atque innoce ntißimi ciuis mortem& na ſanouinẽ deprecaretiir.x Quo cõſugiẽt focij?quem 12 implorabunt gua fpedenig, vt viuere velinttene- i bantur, fi vos eosdeferitu$ad Senatum deuementy qui deV crre fupplicium fumar? non eft vfitatumy l nenSenatorium. ad- PoRomconfugient?fatiliseft cauffa Populi;legë ennm ſe ſociorũũ cauſſa iuſiße,& vos eilegi cuftedes ac vindices prapoſauiſſe dicet. Hic locus eſt gitur vnuus, qud perfugiant: hic portus bac arx bac ara fociorum: quo quidemnunc non uaconfugiunt; vt aunteain fuis repetendis rebus ſelebant. uon argent um, non auum, non veſtem, non mancipia repetunt:ng grnainentd, que eÆ e bibus fanis, erepta funt:metuunt homines i- periti ne tain hac Pop. kom. concedat,& ita fieri velit. patumim enim iam multos& ſilemus, cum videamus ad paucos homines oës ommum, nationi pecunias peruemjfe quod(ò magis ferre equo ani- moatgue concedere videmur. quia nemo iſtorum diſemmulat, nemo laborat, vt obſeura ſua cupidi- tas effe videatur.* in vrbe nora pulcherrima 1b atque ornatiſima quod fignum? que tabula pi- Gaefqua nonab hoftibus viti tapia atque ap- portata 127 INVERREM portata ſitdat iſtorum villa ſociorum fideliſſimorũch- Plurimis,& pulcberrimis ſpoliis ornatæ refertaque ſunt. yli pecunias exterarum nationum eſſe arbutra- mini: quibus nunc omnes egenticum Athenas, Perga- mũ, Cyæicum, Miletum, Chion, Samon, totam deni- qus Aſiam, Achaiam, Graciam, Siciliam iam in pau- ſů villis incli ſas eſſe ideatis. Sell hæci vt dico, ominia iam ſocij veſiri relinquunt,& negligunt: ludices:ne publicè à Populo Romano ſpoliarentur, ficijs ac jide prouiderunt, paucorum cupiditati, tum cum ebfifterenon poterant, tamen fuficere aliquo mo» do poterant. Nunc verò iam adempta est non mo- do refiftendi, verum etiam fuppeditandi facultas: Itaque res fias negligunt: pecunias, quonomine in- dicium hoc appellatur, non repetunt: relinquunt&- negligunt.* hoc iam ornatu ad Vos confugiunt. afpi- te, Iudices,(gualorem, fordefque fociorum. est Sthenius hic Termitanus cum hoc capillo arque vee ſterdomo ſua totæ expilata, mentionem tuorum fur- torum non facit: ſeſè ipſum abs te repetit, nihil am- Plius. totum enim tua libidine& ſcelere ex ſua patria, inqua multis virtutibus& beneficiis floruit princeps, füftulifli. Dexio hic quem videtis, non que publicè Tyndari, non qua priuatim fibieripuifti, fed vnicum miferahs te filium optimum atque. innoçentifimi flagitat. non ex litibus aſtunatic tuis pecumam, do- mum, fedex tuacalamitdte cineri atque ofibus fil ſai ſolatium vult aliquod reportare, Hic iam gram- dis natu Eubulida hoc tantum exala etatelabo- ris itinerifque fufcepit; nonyt aliquid ex h Doa S pis vur- N, malini HRRER VV. nis vfurparet, fed vt quibus oculis cruentas ceruices filii fui viderat; ğftemte condemnati videret. ¥$i per:metellum licitum eſſet, Iidices, matres illorũ, 128 yxores, ſororeſq ue veniebant. quarum vua, cum ego ad Heracliam noctu acceilerem, cum omnibus ma- tronis eius ciuitatis, Ó cun maltis facibus mihi ob- niam venit:& ita me ſilam ſalutem Apbellans, tẹ feum carnificem nominans, fili nomen implorans, mihi ad pedes mifèra iacuit: quafi egoexcitare fliù eius ab inferis pofem. faciebant hoc idem in ceteris ciuitatibus grandesnata matres,& item parulli li- beri miſcrorum:quorum vtroruimꝗ; atas laborem,& induſtriam meam, fidem& in yeſtram P mije icordian requirebat.* Itaque ad me, Iudices preter ceteras 129 hanc querimoniam Sicilia detulit lachrymis. ego ad hoc non gloria indúctus accefi:fed ne falfa damnatio, ne carcer, ne catenæ, ne perbera, ne ſecures, ne crucia- tus[ociorum, ne fanguis innocentium, ne demig eti exanguium corpora mariuori, nemaror parentum ac propinquorum magiftratibus noftris quaftui poffet effe-Hanc ego fi A Sadie danai. fins per ye~ ftram fidern,€ feueritate deiecero Iudices fatis oficia meo ſatis illorum voluntati, quid me hac petiuerunt, fatum efearbitrabor.* Quapropter fiquem fortè inueneris, qui hoc nauale crimen conetur defendere, iſta defendatulla cõmunia, qua ad cauſam nihil per- tinent, prætermittat: me culpam fortune afigñare, calamitatëecrimim dare, me amifionem-cdafis obija see, cum multi piri fortes incõmuni incertoq;, peri- snio I Və ILNVERREM culo belli,& terra& mari ſape offenderint. Nullã tibi raea fo cunanihileft;quöd cetero l res mi nus cimice g fias pi oferas: nihileft; qod multo- umna: frag nafort rtunecolli Cas. ego paues inanes remiges, nautasg, dimfjesii: reliquos s Imarum: prfuiſſe cle af.R, S4- culi per, p s atg amiei Syrai uſanum: te tllo teporeipj perioribusý diebus omnib.in lit- torecum mul Kkali s perpotaffe dico.brsri reri om- | piu autores teſteſq; produco. Numtibi infultare in calaimitate, vn um inter cludere per f fugiũ fortu- nenu cafus be osex cprobrare aut oLijcere yide- orstamei fif j na fibi obijci nolle, qi fe fortunæ cõ qui in eius perisulis ſunt ac varietate v ius quidë EAtaMit G utua iek tuna pa y in ciᷣuuis tice Tice tuna SNELA devi, ta Et. In illa autẽ ale non Martem fuhe coinn ed V enere poffumus dicere. quid fifortung ici tibini oportè ty cuir tu fortuna illarum inno- 132 tium ventam aç locum non dedihi?” Etiam illud pradites licet qudl ſupplicium more maiori fum- Pſerũt, ſecuriq percuſteri idcirco à me in crimen C innidiã vocari:non in ſupplicio crimẽ meũ ver- titur: non eꝙ ſecuri negoquenquam ferin debere: non ego metum ex Te militari, non ſeueritatẽ im- perij, non ponam flagitij tolli dico oportere: fateor non modo in ſocios, ſed etiã in ciues miiteſq; no: ſtros per ſope eſſe ſeuerè ac vehementer vindica- tum. quare het quoq; pratermittas licet. Ego cul- P Ain sam mat? Mati 1 , iigagmenoa aa imè mi PA ONE em um famin rildi oret ai m aati i s a Mema T raami kaipi LIBERVIE r pam non in Nautarchis Lin te fuiffe demonflro, pre- cio milites renigsſut dimifife arguo. hoc Nauar- chireligui dicunt, hoc Netinorum fæderata cititas publicè dicit, hoc Herbitenſcs, hoc Ameſtratini, hoc Ennenſes, hoc Agyriuenſes, Tyndaritani, Locren- ſes, publicè dicunt: tuus denique teſtis, tuus Im- perator, tuus hofpes Cleomoenes hoc dicit. ſeſe in ter- ram eſſe egreſſam, vti Pachiyno, terreſtri præſidio milites colligeret, quas in nallibus collocaret. quod certè non feciſſet, ſi ſuum numeruim naues haberent. ea eft enim ratio inſtructarum ornatarumque naui- um, vt non modo plures, ſed ne ſingulari quidem poſ- ſint accedere.x Dico prætertæ illos ipſas reliquos nau- tas ſame, atq; inopia rerum omnium confectos fuiſſe ac perditos.dico aut omnes extra culpa fuiffe:aut fi v- mi attribuenda culpa fit in eo maximam fuiffe, qui optima naue plarimos nautas haberet fummi impe- rium obtineret aut f omnes in culpa faerint,nò opor- tuiſſe Cleomenẽ cõſtitui ſpcctatorem illorum mortis, atque cruciatus.dico etiam, in illo ſupplicio mercedë lacrimarum,mercedem vulneris atá, plagæ, mercedẽ funeris ac ſepulturæ conſtitui neſas fuiſſe.æ Quapro- prer ſi mihi reſpondere voles, hæc dicito claſſem inſtru- dtam atque ornatam fuiſſe, nullum propugnatorem abfuiſſe, nullum vacuum tranſtrum fuiſſe remigi, rẽ frumentariam eſſe ſuppeditatam, mentiri Nalarchos, ment iri tot& tã graues ciuitates, mentiri etiã Sici- lia totz prodit effe teà Cleomene, qui fè dixerit ex- ife in terram vt Pachyno deduceret, milites; amimi Pp, illis 134 GA e rtum: numi nantem ab his W ob fepulturam d k z me dict lent ni ofutahis H e à me dita funt nonrefutabis,” Hic tuetiam dicere audebis, eftin1 dicibus ille famila- ris meus; efè paternusamicus ille:? nonytrquijqúe maximd eſt quicum tibi aliquid fit zita tui huiufce- modlicyimimis maximè eum pudet? Paternus ami- pater fi iudicaret,per deos immortales quid 135 fin alia dic s emch i facere poffet, cum tibi hiec diceret? tu ain prouincia Po.Ro.Prator cam tibimaritimum bellumefet ada miniftrandum, Mamertinis,€x fæderequam debe- "i rent nauem, per triennium remifijti:tibi apud eofdem "ni priuatim nauis oneraria maxima publicè eft edifica- ta: tu à ànitatibus pecunias claßis nomine coegi fi: tu precio remiges dimijiſti:tu cum nauis eſſet à Qla- ſtore,& ab Legato capta pradonum, archipiratam ab omnium oculis remouifti:tu gui ciues Rom-effedi- cerentur,gui à multis cognofcerentur fecuri ferire po- 156 tuiſti:tu tulam domuuumm piratas abdulcere, in iudicium archipirataim domo producere 4 ufus es:* tu inpro- umcia tam fplendida, apud focios fidelifimos, ciues Rom:honeflifimos, in metu periculoque prouincie, dies continuos complures inlittore contiiuijſque iacui- j; fli:teper eos dies nem» domi tue cõuenire,nemoin fo- ro viderepotuit:tu fociorum atque amicorum. adea 4 conuiuia matres familias adhibliiſtirtu inter eiufmo- dimulierespratextatum tuum filium, nepotem met coollocauiſti: vt atati maximẽ lulricæ atque incerta exempla ignyſget pofta t tofuo ac neceho o ac tecetoN mumretahi nanma ,fenfuoii futro mda tat NaNO tota EFBBEBRNR VI. erempla nequitiæ parentis vita praberet:til Prætor in prouincia cum tunica pallieque purpureo vfus es: tw propter amorem libidinemå, tuam, imperium naui- um Legato Pop.Ro. aden nifli„Syracuſano tradidiſti: tui milites in prouincia Sicilie frugibus frumentoque caruere: tua luxuria atque auaritia clafis populi Ro. i à predonibus capta C incenſa eſtꝰ poſt Syracuſas con-' ditas quem inportum nunquam hofhs acceſſerat, in 37 i eo te Pretore primum piratæ nauigauerunt. neque i *| hac tottantaquededecora difimulatione tua, negue obliuione hominum ac taciturnitate tegere voluiſti: ſed etiam nalium prefectos ſine vlla cauſſa de com- plexuparentum fuorum hofþitumá, tuorum ad mor- tem cruciatumqule rapuifli: neque in parentum lu- mg čtu atque lachrymis, te meinominiscommemoratig "ra|: tibi hominum innocentium fanguis non Asal modo poluptati, fedetiam queftmi fuit. Haec fi tibi tusis parens diceret poffes ab eo peniam petereꝛpoſſes vt tibiignofteret poflulare?* Satis efl fatum Siculis fa- y 38 tis officio ac neceßitudinilulices ſatis promiſſo mune- ri noſtro ac recepto.reliqua eſt ea cauſſa, Iudices, quæ non iam recepta fed innata: neque delata ad me, ſed in anima, ſenſuquie meo penitus affixa atque inſita miw E ef:que non ad fociorum falutem fed ad cinium Rom. miw| hoc eſt ad vniuſcuiuſque noſtrum vitam,& fangui- nem pertinet. In qua nolite à me, quaſi dubium fit ali- byn| quid argumenta iudices expetare.omnia qus dicam de fupplicio ciuium Ro.ficerunt clara& illuftria, vt alea probanda totam Siciliã teſtem adhibere poßim. pmi Ph a furo- furorem qi IN VERREM úda fieleriséy audacia comes ifius efre- natim animum, unportunamq naturam tantaapr preſiit amentia, vt nunguam dubitaret in consentu palam ſupplicia, quæ in conuictos maleficij ſeruos conflituta funt eain ciues Ro.exprot ore,* virgis gut multos ceciderit quid ego: commemorem è? tantuin breliſlime dico, lulices mullum fuit oinnino iſto Pra- tore in hoc genere diſcrimen Itaque iam conſuetudine al corpora culium Ronmet iam jine ifi ims nutil fereba- tuy manus ipfa litoris. Num potes hoc negare, Ver- yeszinforo Lilybai maximo conuentu, C. Seruilium cillem kom in conuentu Panormitano veterem nego- ciatorem, ad trilunal, ante pedes tuos, all terram vingis& verberibus abiectumẽaudle hoc primum ne- gare fipotes.nemo Lilybai fuit quin viderit: nemo in Sicilia quin audierit. Plagis confectum dico à lito- 130 vibus tuis cimem Romante oculostuos concidiffe.* ob güm caufam dy immortales? tametſi inuriam fa- (io communi cauſa,& iuri ciuitatis: quaſi enim pof- ſit eſſe vlla cauſſa, cur hoc cuique ciui Rom. iure acci- datira quaro qua imn Seruilio caufa fuerit ignofiite in hoc vno; Iudices:m ceteris emm nõ magnopere cau- ſas requinam. Locutus erat liberius de iftius improbi- tate atque neguitia.quod ifti fimulac renunciatũ efh hominem iubet Lilybaum vadimonium Venerio ſer- uo promittere„promittit. Lilybaeum. yenitur. cogere eum cerpit, cum ageret nemo, nemo poſtularet, NS. duobus millibus fþonfionem facere cum liore fuo ni furtis quafium. faceret.. Recuperatores de cohorte fia CIDER? VI dicit daturum. Seruilius& recuſare,&depre- llerſcrio, iudicii ca- ne iniquis iudicibus nullo ad nltitueretur.* Hèc vime loquere- qı ni, C adpul- exercitatiRimi cadunt 1dos verberandofa, hon imè yirsis:demqueproximus lictor( de Juo ſapò j i ixt) Sextius conuerfo bacillo oculos mifero tun- illi cum fanguis os laminus ia- vehernentißimè cœpit. itaꝗt oculoſque compleſſet, cocidit:cuin illi nil centi latera tunderentur: vt aliquando[pondere fe di- nan ceret. ſec ille affectus illinc tum pro mortuo ſublatus, tgo- breuipofteaeft mortuus. Ifte autem homo Venerin, ai& alſluens omni lepore,& venuſlate de bonis illius in ede Veneris argenteum Cupid memp ofuit fic etiam t: un fortunis hominum abutebatiur ad nocturna Vota ct- piditatum fuarum.” Nam quid ego de cæteris ciuium 142 T Ro. ſupplicijs ſigillatim potius quam generatim atque mi vniuerſe loqtuar: Carcer ille, qui eſt à crudelißimo ty- ranno Dyoniſio factus Syracuſis, quaæ Latomia vocan- i tur, iſtius imperio domicilium ciulium Romanorum fuit vt quifqueiflius animum, aut oculos offenderat, in Latomias ſt atim conijciebatur. Indignium hoc vi- deo videri omnibus Iudices: cr idiam priore actione, cuim hec teftes dicerent intellexi. retineri enimputa- msme tis oportere iura libertatis„non modo hic vhi tri- Ti bum plebis ſunt, vbi cateri magiſtnatus, vbi plenum forumiudiciorum, vbi Senatus autoritas, pbiexifli- matio populi Romani& frequentia: ſed vbicunque terrarum,& gentium violatum ius ciuium Roma- PP 3 norum IN. VERREM: RAT norum fit ftatuitis id pertinere ad commune cati ſam libertatis,& dignitatis.“ In externorũ ſomi. 143 num d maleficorum,fceleratorämg, in predonum inl hoſtiumq, cuſtodias tu tantum numerum ciuiuko- P manorum eludere aufus es? nunguamne tibi it- a dicii, nunquam concionis, nunquam hutus tanta frequentiæ, quæ nunc animo te iniquißimo infe- flißimoque intuetur, venit in mentem? nunquain tibi populikomani abſentis dgnit as, nun quam ſpe- cies ipſa huiuſcemodi multitudinu, in oculis an- moque ver ſata eſtẽnunquam te in horũ conſpeclũ rediturum, nunqam in forum populi Romani ve- turum, nūguam fub legum& iudiciorum potefta- tem caſurum eſſe putaftı? At que erat ifta libido` iwa crudelitatis exercendat quæ tot ſcel erum fufcepit- mugas dorum caufa?nulla iudices prater praedandi noud cownt fingularemá, rationem. ¥* Namvt ili quos žp:.is accipimus finis quofdam obfedife maritimos ant pisiga] aliqua promötoria, aut pratupta faxa tenuifedi- n cuntur:vt eos, qui eſſent appulſi nauioijs, interfice ve pofent:fic iſte in omnia maria infeſtus ex omni- bus Sicilia partibus imminebat:quæcunq́, nauis ex Afia qua ex Syriayqua Tyro, qua Alexandria, ve- | nerat, ſtatim certis iudicibus& cuſtodibus tene- up batur: vectores omnes in Latomias conijcieban- tur:onera atqus merces in Pratoriam domum de- ferebant ur. Verſabatur in Sicilia longo interuallo alter nā Dionyfius ihe, nec Phalaris(tulitemimil- pi ji la quondam infula multos é> crudelès tyrannos) itali eam fed quoddam nouum monſtrum, eæx vetere illa im- nnuuiuſm manita- nitattit"’ nenm 00) t44 ETIBER VII. e einka peis Verfata efje dicitur. ne Scyllam| 145 infeſtam, ne T arbitror doc luribu G ma> non enim Charyldin nautin, quã iſt unmin eodem faete etiam iſte infeſtior, quod multoj ioribus can:bus[ucet l ps alter., multo T i; 3 importun:o o4 n obtinèbat„ille[ay uume| aetgam folam,& eam Ststiig partem tenuiſſe di- a citur. At que caufait j pfo, tudi- A ces buiustanefaria qua nunc ih i DEIAn deſenſione cõn emorabitar. Quicũt acceſſerant: 1 f i ad Sicilia paula pleniores, eos Sertorianos nulites lmn.¶ elſſe, atq; à Diano ſugere diceba, nit 4 MAS -| dūperculum pr oferebant aly purpuram Tyi tam: gꝰmas alii,& tbus alij atq odores, veſtẽ linteam: e peee jaye margaritas: vina nonull: Grac a,ve aleſque Aſiati. poopdnisi f cos:ytintellgeretur ex mercibus y quibus ex locis mnbg u| nauigarent. nõ int ellgebãt cas ipfas fibi caujffas efe periculi, quibus ar gumẽtis fe ad falutem yti arbia trabantur ifte enimhac eosex piratarum ſociet a- te aleptos eſſe dicebat: ipſos in Lat omia⸗ abduci imperabatinaues eorum atg onera diligeter afler- uanda curabat.His inſtitutu completus iam mer- catorum carcer efet tum illifiebant, qat. Sue- tium Equitem Rum lectißimum vitiun dicere au- diſti: qua ceteros audietu ceruices in carcere frã- gebantur ĩnd gnißimè citlium Rom. Yt etiam illa yox,g illz imploratio,Ciuis Rom. fëm: quafepè multis in vlt imn terri opem inter barbaros G fa- ins ġ mikia$ lutemtulit ea mort em illis acerbiorem, C& ſuppli- miansnuke f cium maturius ferret, Quid ft, verresquid ad ga Pp 4 hes 1 OALA UENS SR maumiie mr E NEILS URI, LAN E 146 VERREM hac cogitas reſponderesnum mentiri me? num finge- re aliquidenum augere crimen? numquid horum di- cere iſtis defenſoribus titis aulides? Sedo mihi quæſo ex ipfius finu litteras Syracufanorum,quas ifte ad arbi- trium fuum confetas efe arbitràtur: cedò rationem carceris que diligenti fimè conficitur, quo quifque die datus incufiodiam, quo mortuus ,ġuo necatus fit. 147 LITERAE SYRACVSANORVM ,* Videtis cines Romanos gregatim coniettos in latomias: videtisin- dignikimo in loco coacerdatam multitudinẽ veſtro- yum ciuium.quaritenunce vefligia,quibus exitus illo- rumexillo loco compareant, nulla funt. omnefne mortui: fiita poffet defendere,tamen fides huic defen- fioninon haberetur. fed firiptum extatinijfdem lit- teris, quod ifte homo barbarus, ac diffolutus neque attendere vnquam, neque intelligere potuit. t3 pey£- Xvsay, inquit hocefbvt Siculi loquuntur, fuppliçio afeli ac necati funt.” Siquis Rex, fiqua ciuitas ex- 14°. terarumgentium, fiqua natio feciffet aliquid inci- nem Rom. eiuſimodi, nonnò publicè vindicaremus:non bello perſequeremur?ꝰ pofemus hanc iniuriam igno- ininiamque nominis Romani inultam impunitam- qhe dimitterezquot bella maiores noftros€” quanta ſelſcepiſſe arbitramini, quod ciues Rom. iniuriaaf- fecki, quod nalicularij retenti, quod mercatores fpoliati dicerentur? at cgoretentos non queror: fpo- liatos ferendum puto: nauibus, mancipijs, merci- bus ademptis in vincula coniectos eſſe mercatores,& 149 in vinculis ciucs Ro. necatos eſſe ai guo.x Si hoc apd Scythas dine ciui- Ro. Senhatores lectißimos ciuitatis, non 1 fori lieis ct- 0; etta trg- rum homi ğa enn h im- pergany litudo, tatanominis Rox:-digmitasesta sd omnnes natiunes vt i hainn nemini conceſſaeſſe videatur. Nuni luten fe eueritateii ıdicum., ci HνhνE,ttum freguent li Romani efle videam? X Si me} feriintelligo non poffe ex his laquei aliqua viacratione explicaris, ini vllum pë ium putem, umt yas incilendumest, in quibus te ab eodem me fu- i j uifietia, fade- TAA- Pola Quid enim aaa fu- fenſio non minuseffh Seii a quain 0 cte ſe dicit.“ od id iure fec ifti:? quisi idem fecit? HT* foru mplemim,& bafilicas y am hominum i amino quoy idemus. $I Tue amentia s fiue f fati, feu nonest ifte moleftus exitus:mquoreli- s incolames licet confe raare. Verres f A aian dal, NUN GHS ilis, translator Ye, d- í fibi auet oritatisin Rep. „vt quibus ho jiiibi s per Senatum, per populi Roman.per omnes m sagifiratus, in foro, in fij fragijs, E 3 in hac uerjor pecuniap P ublice tan INVERRENM. in hac vrbe„in Republ. Verfari liceret: üs omnibus mortem acerbam crüdelemque proponeret, fifi fiforuna 152 eos ad aliquam partem Sicilie detuli iffet.” An Cn. 4 Pa Pompeium clari Rimum virum& fortißimum per- i multi occifo Perpenna ex illo Sertoriano numero mi- litum confugerunt guem non ille fummo cum ſtudio ſaluum incolumiëque f oruauitecui cimi fupplici n illa Pik, dextera inuicta& ſidem porrexit, e fpem falutis oftendit? Itane vero? quibus fiit portus apid eum, t contra quem arn änt te cuius nullu W in Republ. vnquã it, mors& crucia- tus erat confit utus? Videqi LA commodam defen- ſionem excogitaris. malo me herculesid, p tu de- fendis„hic iudicibus Populog, Ro.quam id, quod ego infimulo, probari. malo, inquam,teifli generi homi- num quam mercatoribus& naliculariisinimicum, atque infeſtum putari. meum enm crimen auaritig te nimia coarguit:tua defenſio irotirenajeams& i pri aae inaudita crudelitatis,& pene noug 1153 proferiptionis.* Sed nonticet me iſto tantobono,It- {i dices, vti, NEAR adfunt enim Puteoli toti:frequen- 1i tifimi venerunt ad hoc iudiai mercatores, homines ri locupletes atque honeſti, quipartım focios fuos spat- tim libertos ab ifto fpoliatos, in vincla comedtos, par- tim in vinclis necatos, partim ſccum percu os efedi- cent. Hic videquam me fis vfurus agao. cum ego P; Gramum teftemproduxero, qui ſeoslibeßtosate fe- curi percuſſos eſſe dicat: ſui à te nauem ſuam, mer- ceſque repetat: refellito fi poteris: meum tejiem deferam an M. Ammy wa utbonta Baat boritá NCMO QUEN aum gui oinnibu ponat efer, WTB&R- VIP deram tibi fauebo, te.inquam, adliuuabo: oſtendito llos cum Sertorio fuiſſe, à Dianio fugientes ad Si- ciliam eſſe delatos, nihil eſt, quod te malim probare, lum enim facinus, quod maiore ſupplicio dignuin fit reperiri neque proferripotest. ¥ Reducam iterum Equnem Ro. L. Flauium,fi voles, quoniam priore d= ione pt patrom tuidiftitant, noua quadam fapien- tia vt omnes intelligunt, confcientia tud'atque au thoritate meorum teſtium s telem nullum- interro- Zajti:mnterrogetur Flauius, ſi voles, quinam fuerit L. Herennius is, quem ille argentariam Lepti feciſſe di- cit:quicum amplius centumciues Romanos haberet ex conuentu Syracuſanorum, qui eum non ſolum co- gnoſcerent, ſed etiam lachrymantes, ac te imploran- tes defenderent: tamen à te inſpectantibus omnibus Syracufanis fecuri percuffus et, hunc quoque teſtem meum refelli Cillum Herennium Sertorianu m fuif- 154 Ei as d yi y x ud deil cè ſcabs te demonſtrari,& probari volo. Quid de illa 155 multitudine dicemus eorum, qui capitibus inuolutis in piratarum captiuorumque numero produceban- tur; vt fecuriferirentur è quaiftanoua diligentia? quam ob caufam abste cogitata? an te-Flautj, caterorumque de L. Herennio vociferatio commoue- bat? an.Anmj graliſßimi, atque honeſtißimi viri fummaauthoritas* paulo te dilgentiorem timidio- remque fecerat> qui nuper pro teffimonio, non ad- uenamnefcio quem nec alienum fed eum cH manum,qui omnibus in illo conuentu notus, qut Sy- racufisnatus effet, à te fecuri percufum efe a Po M IN RRE 156 K Poſ hanc illorum vociferationom, polſt hant com- munem fai nani atque querimomam non mitior in ſußplicio, ſed- ior effe cœhit. capitibus inuolutis ciues Ro. adnecempro lucere infiituit:quos tamen id- circonecabat palam, quod homines inconuentu(id quod antea diximis) nimium dlil genter prádonam numerum requirebant. Hecmp lehe Kom. te Pratore est confti tuta conditio: hec negocij gerendi ſpes, hoc capitis, vitæque diſcrimen. parunene multa mercato- ribus ſunt neceſſario pe ericulá fubeurida fortune’; mifi etiam he formul ines ab ſtratibus, atque in noftris PO im pendebunt? ad eamne rem fuit hac fuburl bana ac fidelis rpa Sicilia, pleha optimorum focioruis,€” honfifimorum ciuium Romanorum, que cines Rom. onines fiis tofa fedibus libentißimè ſemper accepit: vt qai vfgueex vlrima Syriaatque A eg yptonauigarent, q i apad Barbaros propter togæ nomen in honore aliquo fuiſſent, qui ex pradonum infiilijs qui ex tempeftatum periculis pro- fugiffent in Sicilia fecuri feriventur cum fe iam do- mum veniſſe arbitrarentur? Nam quid egode P. 157 Galio Conſano intinicipe dicant, Indicesꝛ àut qua vi vocis, qua grauitate verborum, quo dolore amimi dicäm} tametfi dolor me noz deficit. vt cetera mi- hiin dicendo digna re, diona dolore meo fuppetant, magis elaboiandum est. quod crimen eufmodiest vt cun: primum ad me delatum est, vfurum me illo non put arem. tametſi en Lununm eſſe intelli— gebam, tamen credibile fore non rarhitraban cod- ctus ctus lachrymis o: Romm, qui in Sicilia negoctantur:a lductus V aintinoruin Honlinum ho- neſtißimorum teſtimonijs, oniniuiiꝗe Rhegyno- yam, multorumque Equitum Ro. qui caſit tum Mef- fane fuerunt: dedi tantuin priore actione tefirmg- nium, res vt nemini dulbia eſſe poſſet. Qllid nunc a- H í ac deiftius } gam? ¥ cumiam tot horas devno gener nefaria crudeiatate dicant:cum. prs nnem yim yerborum eiufmodi, que ftelere iftius digna funt alys orim pegue hoc prouideriin, Vt Va- sattentostenerein:quemadino- s modus atque y- o tantum habet ipfa grauitatis vt neque mea, qua nulla eſt; neque inrebus conſumt tietate crinii dumde tantare dicam? opino? naratioest:rem in medito ponam: cuilſquam, ad inflammaudos veſtros animos elo- quentia requiratur. Gaulids hic, quem dico, Coſſa- nus, cum illo numero al iſto in vincula coniectus effet, &neſcio qua tatione clam è Latomijs profugiſſet, Meſſanamꝗ, veniſſet, qui propè iam Italiam, Gmg- nia Rhegynorum videret,& ex illo metu mortis ac tenebris,quafi luce libertatis,& odorealiquo legum recreatus, venixifer:loqui Mefana capitsé» queri: fe ciuem Roin vinclaeffe conietum, fibi recta iter eſſe Romam, V errifepraftoaduenienti futurum, nonm- telligebat miſer, nihil intereſſe, vitrum hec Meſſanæ, an apud ipſum in Pratoris lodſueretur. Namyt antè vos docui, hanc ſibi iſte vrbem delegerat, quam habe- ret adiutricem[celerum, furtorum receptricem, fla- gitiorum omnium fociam.Itaýad magiftratumMa- mertinum EET, e E IN VERREM mertinum fiatim deducitur Ganius eoá; ipfo dhe cafa Meffanz Verres venit resad eum deferiur, eſſeciuem ipta | Romanum, qui fe Syracufisin Latomijs fuifequere- yetur: quem iam ingredientem nauem, Verri ni- inis atrocit' minitantem,à ſe retractũ eſſe,& aſer- 160 fatum, pt ipſe in eñ ſtatueret, quod yideretur.* Agit hominibus gratias,© corum erga fe beneuolentiam dilicentiamg collandat. ipfe inflammatus ſcelere& fürs rein foram yenit ardebant oculi:toto ex ore crú- delitas eminebat: expeđtabant omnes quò tandem progreffurus aut quidnarsaiturus effet: cum repente hominem proripi, atg;in foro medio nudar, ac deli- gari& virgas expediri tubet.Clamabat ille mifer fe ciuem eſſe komanum, municipem Coſſanum, meruiſe fe fe cum L. Precio ſplendidißimo Equite Romano, qui Panormi negociaretur, ex quo'hec Verres ſcire poſſet. tum iſte ſe comperiſſe ait kum ſheculandi cal fa in Siciliam ab ducibus fugitinorum effe mifum cuins tiimari rei neg, index megne vefligium aliquod, neg, fufpicio (euiquam eſſet ylla.deinde iubet vndiĝ, hominem pro- pinat bony! 161 iipi, vehementißimeq, verberari. x Cedebatur virgis pient:fone fees | in medio foro Meffana ciuis Romanus, Indices diin- | terea nullus gemitus nulla yox alia iftius miferiintey pe Pakon j dolorëcreptumg plagarum audiebatur,mifihat, Ci-"giuventu uis Romanus fum-hac fe commemoratione ciuitatis, umeſſt perfol ommia verbera depulſurum, cruciatumq;, à corpore wunef omnibws deiecturũ arbitrabatur. is non modo hoc nonperfecit, ufunnn ſr yt virgarum vim deprecarotur: ſed cum implora- Aarczennnum, ret ſapius, vſunparetque nomen ciuitatincnux, crux, imn Laromig$ inquam, eum i NUN galias yea,* 4 A t ery ＋£i 4S IMEA. Iek 4 RAN ATIR AM NETE p 4 UOA MOi IW rS eM Apik T LIBER-AVEb inguaminfeli: i& arum ofo gui nunguam ifam poteffaiemy derat comparzbatur. QO nomen dul- ce libertatis:O iws eximium nof ttatis:O lex È 8 laf lfid O oratiter deftdera- Portia lege i d cxahaaand i: pl omane Tribun ta, C aiqi do reddita plebi Komang Irivunt- s X puyicmetandemomnia recidertnt? tia°! efi yt ciuis Romin prouincia Pop Koman òpp do fæ- 39 f E— deratorum, ah eo, qui beneſicio opali Rom. j afees ro VITZ cadere- Aha} a` JECHTES baheret deligat us in fi mignes candentesg amine, cdterig r? fire ill:usacerba impio- ructatus adinoueban ratio,& vix miſcrabilu, non inhibellat: xec cimi quidem Romanorum, qur tum allerant, fletu& gemitu maximotommetebare tin Crucer tu age- re aufus es quenquam, qu: je tuem Romanum efe diceret? Nolit tam vehementer agere boc prima alione i uclicec, noluli.vidiſtis enim vt ani 3i miile titudinis iniftum dolore,& odio.& communis pe~ riculi metu concitarentur: ftatui egomet mibi, tä modum or ationi mea,& C. Numitorio Equiti Ro. primario homini, sefi meo:& Glabrionē id quod fapientifımè fecit, facere lat at iis ſum: vt repente confilio in medlio teſtè dnnitteret etenim vereba- tur ne Po.Ro. ab ifto eas pænas yi repetiffe videre- tur quas veritus effet,ne ifte legibus& veſtro iudi- cio non eſſet perſoluturus.Nũc quoniam iãexplo- ratum eft omnibus, quo loco caliſa tua ſit,& quid de te futurum fit:fic tecum agam. Gawium iftüm, quem repentinum fþeculatorem fuiffe dicis, often- damin Latomias Syracufis à te efe conweitum,ne- queig 1 A e a ao e A S Í EEA- S IKRE M Ah; i que id ſolum e literis oſtendam Syraciſanorum, ne pofis dicere nxe quta fit aliquisinliteris Gauius, hoc i fingere ,& eligere numen, vt hunc illum efe pofim dicere:fid Leundam arbitrium tuum teftes dabo, qui iftum pfam Syracufis abs tein Latomias toneitum efe dicant. prodscametiam Coffanos, municipes il- Iius 4c neceſſarios, qui te nunc fero doceant, Indices fero illum.Ganium, quemtu incrucem emfti, ci- uem Ro. mulnicipem Coſſanum, non ſpeculatorem 164 fugitiuorun, falſſc.* Cuim hc omnia, quæ polliceor, cumulatè tuis proximis plana fecero:tum iftuc ipfum tenebo quod abs temihi datur. co contentum me cfe diam. Quidenim nuper tu ipfescum Po. Ro.clamo- re,atque impetu perturbatus, exiluiſtiʒ quid, inquamm, locutus es? illum quod moram ſupplicio qulæreret, ideo clamitaſſeſe eſſe ciuem Romanum: ſedl ſpecula- torem fuiffe Iam mei teftes veri funt. Quid enim di- dt aliud-Numitorius? quid M. c>.Cotij nobili- fimihomines, ex agro Taurominitanos quid Q. Lus ceins è qui argentariam Rhegyi maximam fecitẽ e adhuc enim teſtes ex eo genene à ti, non quinouife Ganiun, fed quife vi- ! iſſo dicerent: cumt is, qut ſe ciuem Ro. eſſe clamaret, 1) in crucem ageretur. Hoctu, Verres; idem dicis, hoc tu confiteris, illumtlamitafe, fe ciuem eſſe koma- numnapud te nomen cilitatis ne tantum quidem va- luife, vt dilationem aliquam crucis, yt cnudllißimi teterrimig, fupplicy aliquam paruam moram faltem 165 poffet afferre. ¥ Hoc teneo, hichareo, lulices, hoc ſum conten- e ctuem Roi MINNAS Dy ad ealoc. noti efi QI "7 s Romani: confiitue i n uis Rom. fum: poffe im t alium n mlibet ſupplicium, quod yeli eu flite- iamomnes prouincids tam omniaregna, iam liberas ciuit atos, iam uomnem orbem terrarum, qui Semper noftri hominibus maximè patuit, ciuibus Ra: oum g| fiadefenfione pracluferis Qui ei IN VERREM p R. gui tumin Sicilia negoi bibatur, nominabat? etz enfüummun ; jamne id magnum fuit-? Panormumlitteras mit- nim | tere s afleruaffe hominem, i ufodüýs Mamertinorum in) (a taorumvinitum, clufumhabuife, dum Panormo prhitramnin, gei t A Precius pemret: cognofceret hominem: aliquid de pfe infor maw UT ſuinmo ſuoplicio remitteres ſi gnoraret: tum, ſi ita guod enm W NY :bi videretur,hoc iuris inomnes conſtitueres: vt qui fenm, regione pre ti neque tibi notus eſſet neque cognitorem locupletem iun(eleri ankai darent guamui ctuisRom.efetincrucem tolleretur. Traianem b 168 ¥ ged quid egoplura de Gamio? quafitu Gauiotum q i vltro troget Fueris infeſtus; ac non nomini, generi, itri citiun-yR Hallis non illi, inquam, homini, ſod cauſſa communi typmi, W libertati inimicus fuiflse Quid enim attinuit cum iniquum ihi Mamertini more, atque inTituto[uo crucem fixiſ- im nguy fent poft vrbem.in via Pompeia:te iubere in eapar- finim fe te fizere, qua ad frotum ſpectaret:& hoc addere, natoelen: quad negar? nullo modo potes, quod omnibus audia tanta G tami ri entibus dixifltipalàm, teidcircò illum locum delige- yenu. No j yesvt ille quiſe ciuem Rom. eſſe diceret, excruceT= y Ran, lym talian cernere ac domum fuam profpicere poffetè I- trennen taque illacrux fola, Iudices, poft condit am Meſſa- ipu aten nam 10l0 in loco fixa eſt, Iralia conſpectus ad eam rem bkan. 4 abistodeleđw eſt, vt ille in dolore crul iatuque mo- tye nifea, riens, peranguſto freto diuiſa ſeruit utus ac libertatis t tenebame:i | iura cognofeeret: Italia autem alumnum ſuum, ſer- ſun miſhit en l uituti extremo,[ummóque fupplicia afeđum videa:(npyine tanden 169 let. Facinus eſt vinciri ciuem Rom.(celus, verbe- iia jagu i rari: propèparicidiumpnecari: quid dicamincri= oidi fdu i cem tollere? verbo fat i digno tam nefariaresappel=- What, omnes EN lari nullo modo poteft. non fuit omnibus ilte con- ft Cat yhyy Hin tentus Syectet, inquit, patriam: m conſßecku le- inat, ye gum libertatiſdue moriatur. nontuhoc loco Gatte arah tegen um, uon ynum homine m, nefcio quaei ciuem ype aia, tton. 2 LIBER VIF nüm, fed communem libertatis,© cinitati caufam in illum cruciatum,& crucem egiſti. lam vero vi- dete hominis audaciam. nonne eum grauiter tulife arbitramint,quòd illam ciuibus Romanis crucem non poſſet in foro, non in comit io, non in roſtris deſigere⁊ quod enim his locu in prouincia ſua celebrit ate ſimi- umum,; regione proximum pot uit, elegit: monimen- tum ſceleri audaciaque ſua voluit eſſe in conſpectu Italia, veſtibulo Sicilia, prateruectione omvium, qui vitro citroqúe nauigarent.*¥ Sihacnonad i- n sesRomanos amicos norerciuita. tu, non ad eos, qui Populi Romani nomen aulliſſent: denique, ſi nun ad homines, verum ad bestias: att et- iam, vt long ius progrediar, ſi in aliqua deſertiſſima folitudine ad ſaxa& ad ſcopulos haæc conqueri& de- plorare vellem: tamen omnia mut a at que inanimas tanta© tam indigna rerum atrocitate commoue- rentur. Nunc vero cum loguar apud Senatores Pop. Rom. Iegum, iudiciorumqus& iuris autores, timere non debeo, ne non vnus iſte ciui Rom illa cru. ce-dignus cateti omnes ſimili periculo indigniſtimi ztidicentur.* Paulo ante, Iudices, lachrimas in17g morte miſera, at que indignißima Nauarchorum non tenebamus:& rectè ac merito ſociorum innocen- tium miſeria commouebamur. quid nunc in noſtro fanguine tandemfacere debemus? nam ciuium Ra- manorum ſangui coniunctus exiſtimandus eſt, quo- niam id& ſaluti omnium rat io,& verit as omnium pofiulat. omnes hoc loco ciues Romani,& qui ad- funt,& qui vbicunque ſunt, veſtram ſeueritatem deſiderant, veſtram fidem implorant, veſtrum auxilium requirunt: omnia ſua tura, commoda, auxilia, totam denique libertatem in veftris fen-: Oq. 2 tentis IN VERREM sza tentis vèrJart arbitrantur.* Ame, tametfi fati habent, tamen ſi res aliter acciderit, plus habe- bunt fortaffe, quampoftulant. nam é fi qua vis iftum de veftra feueritate eripuerit id quod neque metuo, Iudicessnegue vllo modo fieri poffe video:ſed ſi in hoc me ratio fefellerit, Siculi cauſſam ſuam pe- riſſe querentur,& mecum pariter moleftè ferent: populus quidem Romanus breui, qúoniam mihi pote- statem apud fe agendi dedit; ius{uum, me agentes ſuis ſulfragijs ante Cal. F ebruarias recuper abit. Ac ſi de meagloria& amplitudine quaritis, Iudices: non ef alienum meis rationibus, iſtum mihi eæ hoc iudi- cio ereptum ad illud Pop. Ro. iudicium reſeruari. Splẽ. didaett illa cauſſa, probabilis mißi& Facilis, populo grata atque inunda: Doenique ſi videor hic, quod ego 1on quaſiui, de vno iſto voluiſſe creſcere: iſto abſoluto, quod fine multorum fcelere fieri non poteft, de multis mihi crefcere licebit: Sedme hercules veftra, reiqúe publicæ cauſſa, Iudices; nolo in hoc delecto conſilio tantum flagitium effe commiffum.-nolo eos Tudi- ces, quos ego probatim atque de legerim; ficin bac yrbe not atos iſto abſoluto ambulareʒvt non cer a. ſeil cæno oblitiefe videantur:* Quamobrem te quo- 173 gue, Hortenfis quamonendi locuseft; exhac la- to moneo: videas etiam atque etiam, C confide- yes, quid agas, quo progrediare: quem hominem, &gua ratione defendas. neque de illo quicquam tibi praſinio, quo minus ingenio mecum, atque omni dicendi facultate contendas. cateray fiqua putas te occultius extra tudicium, qua ad iudicium perti- nent, facere poſſe: ſi quid artificio, confilio, po- tentia gratia ,copijs iftius moliricogitas: magnopt re cenſes deſiſ as:& illa qua tentata ĩam, È Ra abᷣ iſto defendere foleba ptesguatemy quafacubat tu taputentur tihi ianrationem of wei per jolutan ioni omnis wsi: religy paper peðaek :fed de iudi mef. at ono wa pronidend am Rep pern LIBER VII. ab iſto ſunt, à me autem pertieſtigata,& cognita, moneo vt extinguas,& longius progredi ne ſiuas.ma- gno tus periculo peceabitur inhoc iudicis, maiore quam put as. Quod enimte liberatum iam exifli- mationis metu ,. defunctum honoribus»defignatum T4 CO S. cogites:mihi crede, ornamenta iſta,& bene- ficia Populi Romani non minore negocio retinentur, quam comparantur. tulit hæc ciuitas, quoad potuit, quoad neceffe fuit, regiam iftam vestram domina- tionem iniudicys& inomng Rep-tulit fed quo diePo- pulo Rom. Tribunipl.reftituti funt, omnìaifta vobis (fifortè nondum intellióitw) adempta atquè erepta funt:omnium nunc oculi coniecti ſunt hoc ipſo tempo- re in vnumquenque noſtrum, qua fide accuſem, qua rel gione hi iudic ent, qua tu rat ione defendas de o- mnihus nobis, ſi quis tantulum de recta regione de- flexerit:non illa tacita exiſtimatio, quam antea con- temnere ſolebatu, ſed vehemens ac liberum Populi Romani iudicium confequetur. nulla tibi, Quinte, ct iſto cognatio eſt, nulla neceſitudo: quibus excuſatio- nibus ant ea nimium in aliquo iudicio ſtudium tunm defendere folebas: earum habere in hoc homine nullã pot es, qua iſte in prouincia palam dictit abat, cum eg quaæ faciebat, tua ſe ſiducia facere dicebat: eane ve- yaputentur,tibi maxime eft prouidendum.*Ego nei yẹ iamrationem officii confido efle omnibus iniquifimis meis perfolutam: nam. iftum paucis horis prima actionis omnium mortalium ſententiis condem- naui: reliquum iudicium non iam de mea fides gua perſpecta eſt:neque de iſtius vita, qua damnatæ est: Jed de iudicibus,€ vere yt dicam, dete futu- rumeft. at quo tempore futurum eft? nam idma- ximè prouidendumest-Etenim cum omnibusin rebus tum in Rep. permagni momenti eſt, ratio atque incli- 24 3 natio IN VERREM patiotempori:nempe eoum Populu Ro. aliud genus W hominum, atque sliumordinem ad res iudicandas (n requirit:nempe ealege de indii ýs, tudicibufgue nobis N promulgat a, quam non is promulgauis, cutus nomine Ai proſcript am vide tu, ſed hic ren. hic, mquam, ſua ſpe n atg; opinione,quā de vobis habet> legem ilam firi- 177 bendam promulgandamque cur auit. It aqi ñ primo | agere cœpimus, lex nõ er at promalgata: cum iſte ve⸗ fira feneritatepermotw malta ſigena dederat, quã- obrem is refponjurus non videretur, mentio de lege nulla fiebat Pofteaquam ifte vecreari& confirmari vifu eftlex atim promulgataeft: cuilegi vestra iE dignit as vehementer aduerſaretur, iſtius ſpes falſas Nh, È infignisimpndentiamaximè[ufragatur- Hic fi i quid erit commiſſum à quequam h um quod re- prehsndatur: aut Populus Romanus iucic abit de es homine, guem iam antea iudicijs indignum putauit: aut hi, qui propt er efenſionem iudiciorum de vete- Í vibus iudicthms lege noua noui Iudices erunt consi- J 178 tuts.* mibì porro., vt ego non dicam, quis omni- ! um mortalium nonintellgit, quam longè progredi i fit neceffe? Potero filere, Hortenfi? potero difi- i mulare? cum tåntum Refp. vulnus acceperit, vt | expilata prouincia, vexati fochs di immortales | ſpoliati, ciues Romani cruciati Cr necati impunè a me actore efje videantur? potero hot ego onus tan- ii] tum aut in hoc iudicio deponere, aut diutiws tacitus ſuſtinere? non agitanda res erit? nonin medium proferenda? non Populi Romani fides imploranda? a nonomnes,qui tanto fe fielere obftrinxerint,yt aut W fidem ſuam corrumpi paterentur, aut iudicium corri- 179 perent, in difirimenac iudiciũ vocandi:Quaret ali. guis fortaffe:tantumnè igitur laboremytantm inimi- cittas Lli pinas tot bomn imbere plicet guod hg ria Pop Rom Weri Inge abanb i gendum efvent en hmin[pinh Populo Romano com Peris MOOD A NON Jet, bomn priè! maximi m laborib fanna omg! riá! mil atque ooheant itii maximnifome plifimos bonres Marum C. Lait giti; ac labani penemmui piam perveni G ricbomm: peregun'i que in odio apid. hmin vartu iceri prafho rme Japun, tim vulnus: efe! Anandum bores Jafcipias tanca tN Emam nobil funt, nullis nf E uuthicent À i Akta M Mi“ uT il` tinen al makay ah p aboh ny Mimart U AN MADU ma, y j tudet y iepen in fry eamat. giy j i i. "rimai: nhy wa fona deina ti CY, menta iih tere E araman Ma um air ER BNIN Gp Vii p LOdRS(Tant ots iaoa Gean, gai omin g, aml gi ‘Egtoh? wm K tah sabus deN, T eukia, ba mig , gusi A y patana hotp tA igm! 1g isum i da nes nt tuan B j pman em y Gan bhest“ TA dade m 41¹ mar 1. ler iojo an LIBER VII. micitias tot hominum Jujcepturus es? non Sudio quia dem hercule vllo, neque volunt ate. ſed non idem mi- hi licet quod iu, qui noliligenere nati ſunt: quibus o- mnia Pop. Kom. beneficia dormientibus deferuntur longè alia mihi lege in hac ciuitate€r conditione vi- uendum eſt.venit enim mihi in mentem M. Catonis hominis fapientifimi: qüi cumi fe virtute; non genere Populo Romano commendari put aret:cum toſe ſai ge- neris initium ac nominisyab fe gigni cr propaſari vel- let hominum potëtifamorum fufcepit inimicitias, é? maxim is in laboribus vſque ad ſummam ſenectntem, ſumma cum gloria vixit. Pofteaqhe Pompeu: hu 18 mili atque ob/iuro loco natus, nonne plurim:i tnimt citiu maximifque fuis periculis, ac labai ibus am- plißimos honores eſt adeptus? Modo.Fimbriam, C. Marium,C. Lalium vidimus non medsocr'bus inm:i- citiis, ac laboribus contendere, vt ad iftos honores peruenirent,ad quos vos per ludum© per neg igen- tiam peruenifiu Hac eadem eft nofira rationistegia & via:horum nos hominum ſectam at gue intnut a perſequimur. Videmus quant a ſit in inuidia quanto- que in odio apud quojdam homines nobiles, nouorum hominum virtus& induſtriaſi tantulum oçälcs de=, iecerimus, praffo eſſe infidias: fi vl um locum aperne- rimis ſuſpit ioni aut crimini, accipiendum efe fa- tim vulnus: effe nobis ſemper vigilandum, ſemper laborandum videmus. Inimigit ia ſunt, ſube ant ur: labores, ſuſcipiantur. Etenim tacit ⁊ magis& occul- ta inimicitia timenda ſunt, quam indicta,& aperte. Hominum nobilium non ferè quiſquã noſtræ induſtria quit, nullis noftris officiis bene uolentiã i lorum alli- cere poſſumus:quaſi natura& genere diſiuncti fint, ita dißident à nobis animo at volunt ate. Quaſe 24 4 quid E RR EM ul? quoras d- inuid 0 guam uret pee fané fa- recep- perfolutum, auam fi qui ad „fed etiam eni Pron- i es, aut auda- Aum iudicium velint e Popula Romano : Gh me in hoc derunt, fatis ve- fatis vjgilantem i ment in hi hominibus, quorum 5 Pop pu Romanı falutis cái fia fufte- g ren:, atque aci torem fut urum. XNU te, Iu mj iter T Optime Maxime, cuius iſte donum n tuo puicherrima templo, dignum Ca- nationum; dignum re- bus, tibidiçatum ata 1 fcelus de tegýsma- anemi, bulcher imu⸗ te, Iuno Regina, A faciar um Me- ıma fimili[ce- Hibu donis orn am ER) eA íe, Minerua, Yi uamitemi fte, duobusinclarifsi- ; fij simis templis expilauit> Athenis, Syrácufis, cum omnid £ paiet a e: pårietes abi bfiulit. Tteque, Lato- naé — e Deli ñon fanum j fedem anti- jo latrocinios guem iſte Chio a pergæ ſpo- bis apud atà; impetu coj ſuſtulit:te que eti atqiie e Tiia it, cutus mnulacră Janë 3 tandi mqúe ct- esi nyila;& in hricanus in vrbe tanorum, iuuentu- vakai efe.* teque Hercules, quem iſte intem eTa fer- uorum inſtructa,& comparata manu conuellere ex fuis led: pê satgue auferre conatws efi: teque, Jantif- fima Fdea quam apud Erguinos auguſtißimo& reli- f ſmo in tem 9ʃ0 fi i foliar äreliq kin itni nomẽ 1ohricani,& veſtigia riolata religiont ma- in y torie; f, aniqúe ornamenta non exte úe omnium rerum Frenin tonia maximorũ; legũʒ iudiciorumq; arbitri& te es, cele · berrımoin loco Pretorii locati Caſtor,& Polluæ, quo- rumè templo quæſtum ſibi iſte,& predam maximam zimprol ißimꝰ comparauit: omnefyue dijs qü vehiculis Thenfarum filennes cætus ladorum initis, quorumi- ter iſte adju um queftum,non ad religionum digni- tatem faciendum, exigendumque curauit:* teque, Ceres& Libera, quarum facra ficut opiniones homi- num, acreligi iones fe runt, longè maximi, atque 0c- cultifimis cer emoniis continentur::à quibus initia vi- tæ atque victus legum, morum, mamſuetudinu, huma- nt atis exempla bominibus,& ciuitatibus data, ac fifperiita efje dicuntur; quarum facra Populus Ro- QJ% 5 mMAanus ricanivi n yauit: tegue, Me RNS quem Ve: Pepan: peant 135 186 ——— IN VERREM LIB. VIL panus 4 Gracis aſcit a,& accepta, tantarel; ione C? publicè& priuatim tuetur, non vt aß aljjs alla⸗ KR ta, fed yt cateris hinc tradita effe videantur: qua ab HA ifto vno fic polluta€ violata funt> vt ſimulacrum Cereri vnum, quod à viro non modo tangi, fedne af- ji pici quidem fas fuit,è ſararioCatina conuellendum, auertendumque cun autrit: alterum aut em Enna eæ ſus ſade, ac domo ſultulerit, quod erat talent homi⸗ pes cum viderent aut pfam viderefe Cererem, aut efigiē Cereris non humana manu factam, ſed cœlo y delapfam arbitrarentur. vos etiam at que etiã im- T ploro;& appello fandifimae dea, qua illos Ennenfes W lams, lucofqúe coliti, sunataqúe Sicilie,qua mihi ;:fendendatradita eft, prafidetis:à quibus inuentis Á frug bus,& in orbem terrarũ diſtributis; oẽs gentes, ac naiiones vefiri religione numinis continentur: ca- terosinë deosydeasqúe omnes imploro, atqsobteftors guorum templis G religionibus ifte nefario quodam furore,& aud acia iuitinctiu, belum ſacrilegum ſem perunpi umq;ʒ habuit indictũ, vt ſi in hoc reo; at que tahac caujjasomnia mea confilia ad falutE ſociorum, dignit atem Pop. Ro. ſilem meam ſpectauerunt ſi nul- lam ad rems, niſi ad officin C veritatem omnes meg curevigilia,cogitationefqune laborarunt: quames mens in Jufcipienda cauffa fust fidesin agenda:eadë veſtra in iudicanda lit. Denique vti C. Ferrems ſi e- ims omma ſunt inaulit 4,& ſingularia facinora fiet | leris audacia perfidia Lbidinis auaritia, erudelita- j tis, dignus exitus eiufmodi vita, atque fatis, veftra Ii iudicio confequatur:vtque Keſp. meaqiie fides, vna hac accufatione mea contenta fit: mhuque poſt hac bonos pot ius defendere liceat, quam improbos Accha ſare neceße ſit. DEN se Paugtahntinio COAN y d atad ALT T] Hihat' Wenda tanni bly UNDIN(RINNE UT: ie WIU, EAE mi euiar ineen mat e LOR SINR> ia afus desi gneisi t PTAR eige Ki C miy: i guton, a3 h T gi uk N4 giui T 4 ue-man., mussa y: mi pit, aN ii Kk sandam iut⸗ . UA, oani t proferantn oran ME perariory PRO M. FONTEI OrATIO XI, i Deſunt permulta. O C ¥pretore opprefam efe zrealieno į iliam: ù quibas verfuras tamary cumiarum facas efe dicun? à Gal- Ses lat mhil minw: à quibus igitur? à ciuibus Roin. qui negotiantur in Gallia? cur eorum perba non audim. 5? cur eorum tabule nulle profes | tumuri inſet Tor vitroratg inſto inſector, inquã, ac flagito teftes. Plus ego in hac catf- ſelaboris,& opera conſumoo inpoſcendeteſtibus, qua ceteri defenſores in refutandis. audacter hoc di co, iu- Aicec, nõ temerè confirmosefsrta Gallia negotiatori efi plena cisium Rom. nemo Gallori fine ciue Roi, quscquam negatijgerit: nummus in Gallia null w fi- ne ciuium Rom. tabuli commouetur. pidete, qud ⁊ leſcendam, iudices, quàm lonqò videar à conſuetudi- ne mea,& cautione ac diligentia diſcedere. vne ta- bule proferantur, inquib Dus vefigium fitaliquod, quod figwficet Picuntam Fonteio datam: vnum ex toto ntgotiaorum, colonorum, publicanorum, ara- tmum pecuariorum numero teſtem producant: verà 4 Alcli⸗ ORATIO accuſatum efe concedan. prô dj immortales gut if cauffa? quedefenfio? prouincie Gallia M: Fontes prejuu, qus conſtat ex ys genstibus hominum,© ci- uit tum, qui(vi vetera mittam) partim naſtra me- moria beila cum populo Rom. acerba y at diuturna geſſerunt: partimmodò ab noftris imperatoribws fub. ac modò bellis domiti, modd triumphis,ac monim- ti notati, modò ab fenatu agri vrbibun ꝗ; mulctoti funt: partit, qui cum ipfo.Fonteio ftrrum ac ma- nus contulerunt, multog, eius fudore ac labore fub po- puli Romani imperium, ditionsmá ceciderunt: ¥$t incadem prouincia Narbo Marti solonia noſtrorũ ciuum, ſpecula populi Rom. ac propugnaculum iftis ipſis nat ionibus oppoſituum c obiectum. eſt item vrbs Maſßilia, de qua antè dixi, ſortißimorum fedelißimo- rumg ſociorum, qui Gallicerum bellorum pericula à populo.. copiis armiqúepropulfarunt. sft praterea numerus ciuium R. maximus atque hominum honte ſtiſimorum. hulic prouincicæ, qua ex hac gentium va rietate conſtaret, u. Fonteius(vt dixi) prafuit: quë erant hoftes fubegis: qui proximi fuerant, eos ex ijs a- gris quibus erant mulilaii, decedere coegit. ceteri qui iccirco magnis fepè erant bellis fuperati, vt fem- per pop. K. parerent, magnos equitatus ad bella, qua tum in toco orbe terrarum à pop. R. gerebantur, ma- gnas pecunias ad eorum fiipendium maximum frike menti numerum ad Hiſpanienſe bellum tolerandum 4 imperauit. hac qui geßit. in udiſ ium vocatur: vos, qus in re non interſuiſlu, cauſſam vnd cũ populo Ro- mano cognoſcetu. dicunt contra, quibus inuitiſemis imperatum eſt:dicunt, qui ex agru ex.Fomtei de- creto mnes mani puneprelemim gsr yos auei ETA lk yigi damo pos monnen Datu gu polunutt se optime iereume in Bataite num -igma) fi ribus efiri, am ilmel iuctsdam fimm nan habere debeti hoef famerico moenia tefta mam cnlenhe y mani am Ga u imes popula l mp mesg 1mp umul triban Wai ad os(xer EO, ornat Nmn aefa toos padeti RUM: Fontes wa filari s labort khp- na x WRR durt /J, ü LAGET UNT 5 wm on boin w i hang din 1a t S A Bha past ii qaii] PRO M. FONTEIO ereto decedere funt coati:dicunt quiex bello cade,& fuganancpřimům anden: contra-Fonteiuin iner- mëconfijiere, quid coloni Narbonenfes.qusd volun? quid exiftimant? huncper vos volunt. ſe per hunc in. columes exiſti mant eſſe. quid Maßjilienſium ciuitas? hunc preſemem ijs affecit honoribus quos habuit am- plißimos. nos autem abſent or at atq obfecrat, vt fua religio, laudatio, auctoritas aliquid apud veſtros ani- mos momenti habuiffe videbatur.* quid? ciuium R.$ gaa voluntas efi? zemo eft ex tánto numero,ġuin huc optimè de prouincia, de imperio, de fotiis, de ciuibus meritum effe arbitretur: qaoniam igitur videtis, qui oppugnent M: Fonteiuin: cognofcitis qui defensi ve- linr, atuite nunc, quid vefira aequitas, qud populi R: dignitas poflulet: Vtrum colonis veftris negotiato~ ribus veſtyu, amitißimis atque antiquiſßimit focie credere,& conſulere malitus an ijt, quib. neg, propter iracundiam fidem, neg, propter infidelitatem, bono- yem håbere debeti. xquid, fi maiorem etiam homini 6 honeſt ſi morũ copi am afſero, qui huius virtuti; atq, imnocen tis teſtimonio poßimt eſſe? tamẽ ne plus Gal- lorum conſenſio valebit, quàm fumma auctoritas o7 mnium? cùm Gallie Fonteius prefet; citis, iudices, maximos populi Rom. exercitas in duabus Hiſpaniis clar ſj:mo:q imperatoresſuiſſe. quã multi equites R- gua multi tribuni militũ, ſuales,& quot,& quoties legati ad cos exercitus? praterea Ch. Pompeius ma- ximus atq; ornat:ſimus, hyemauit in Gallia, M. Fon. teio imper ãte. ſatunẽ vobů multon, ſatu idoneos teſtes C coñfcios videtur ipfa fártuna effe voluiff: eari re- jä,que M: Fonteio pretore gererentur in Galliaẽ quẽ 4 2 ex tan⸗ ORATIO ' er tamo hominum numero teſtem in hac callſſa pro⸗ au ducerepoteftis? quisefiex eo numero, quiyabis at- ii| cor placeat? eo nos iam laudator,& teſts vtemur. Vdubitabiti etiam diutiùs, iudices quin illud, quod initio vobis propoſui, veriſimum ſit! aliuid per hoc ELLI iulicium nibil agi, niſi vt M. Fonteio oppreſſotefli- | monijs eorum. quibu multa reip. cauſſa inuitißimu imperata ſunt, ſegniores poſi hac ad imperandum ce- teri ſint, cum videant eosoppugnari, quibus oppreſbũ populi Romani imperium incolume eſſe non pofit: Obiellum eſt etiam, guaſttum A. Fonttiuim ex viarũ muniione feciſſe: vt aut ne cogeret munire, aut id, quod munitum effet ne improbæret. ſi& coacti ſunt munire omnes,& multorum opera improbata ſunt: certè yirung falſum eſt,& ob vacationem pretium datum cùm immunis nemo fuerit;€ ob probatio- ⁊ nem cùm multa improbata ſiut.xquidiſi hoc crimen optimis hominibus delegare poſſumus,& ita, vt nus stilpam in alios transferati, fed vti doceamus, eos ifii mur iprafuijje, qui facilè oficium ſuum& praſtare,& probare poſſunt? tamen ne vos omnia in m iratu teflibus freti confenetu? cũ ma- iꝛ0rib. reip.negotijs M. Fonteius impediretur:& cuùm al remp. pertineret viam Domitiam munire.: lega- ti fuis primaris viris, C, Annio Bellieno, é Fonteio negotiuun dedit.itaq, præfuerunt, imperauerunt pro dignitate fia, quod viſum eſt,& probauerunt. quod yos finulla aliaexre, ex lstoris quidëvefiringuds feri- pfifia,& omiſßu, C allatis certè ſcire potniſlio. qu4s fi antea non legifis, nuncex nobi, quid deijsrebus Tonteius ad legatos fuos ſeripſerit, quid ad tum ili reſcri sata oparte” umik MAI Da nunt (raK AtA, 4” i pune deI WA maxima herti IKKI et MAC proum GX Lone euere vm nim unthe hteo, PRO M. FONTEIO reſerpſerirt, cognoſcite. Literæ ad C. Annium liga- tum, ad C. Fonteium legatum. LITERAE AC. ANNIO LEGATO, A C. FONTELO LEG ATO. x Sati opiti er efe pe[pieu ome udices„pa no rationem 9 munitionis neg, ad.Fonte: ũ pert inere, C ab ijselfe tractatam, quosnemo popit reprehendere. cognoſcite nunc de crimine vinario, quod ilu inuidiofißimum& maximum effe polapit. Crimen à Plerorio, isdi- ces, ita conflitutun$t: Fonteio non in Gallia primis veniſſe in mentem, vt pryn vini inftitueret fed, in Italia hac propofita ratione, R Roma profectum:ita- que Titarium Toloſæ quaternos denarius in ſingulas vini amp horas pretorij nomineexegife, Crodunum Porcium& Numium terxos victortatos, Nulcha- lone ſcuere vmbiuos& vičtoriatos mil le,, atqtie in his locs Crodemi& Nulchalone ab his portorium ef- feexaitum, fi qui Cobiamacho,qui y icusinter Tolo- fam é Narbone em eſt, diuert erentur, neque Toloſam ive vellent, cùm Eleſiodolus tantum fenos denarios ab üsqui ad boflem f port areut, exegijſet IT ces eſſe crimen.&crimen⸗ genere ipſo ma am F ctigal en mefe impo ofitum frudtibus nofira d citur: i pecuniam permagnam ratione iſta cogi pori ffe conſtteor,& inuidioſam. vel maximò enim inimici banc rem fermonibus dinulgare voluerunt. ſedego i- tae exiflimo,q quò mains crimen finidg quod oſtendatur efe faif um, hoc maiorem ab coii miuriamji jeri, quid confingat; pult emim magnitudiue usi ficsesnpart ANIMOS OTUN, Gk audiunt slid fficilis aditus veri- tati rcliuqdatul. ve- Deſiderantur quæ de erimine vinario crant reli- a 3 qua, ORATIO qua, nec non quæ ad bellum Vocontiorum,& diſ- poſitionem hybernotum pert ncbant. yy%* At hoc Galli'negant, as ratio. rerum& viar- ' gumentorum coarguit. potefl igitur tefbus iydexna A credere? cupidis, C iratis, Cr comuratis É ab reli- a E r gione rimats non ſolùm poteſt. fed etiam debet, esq- mm fi,quia Galli dicunt, iccirco M, Fontes nocens exiflimandus eft, quid mhs opus efi fapiente iudice? qud aguo quafitore? quid oyatore non ftulto? duunt | enim Gallsnegare nonpoffumas hic, fiingeniofi,@ W periti,& aqui iudicis has partes eſſe exiſtimatis, ut quoniam quidem teftes dicunt, fine vlla dubitatione credendum fit. Salus ipſa virorum fortium innocen. preat Callntutm à tiam tueri nonpoteſt. finautemin rebus iudicandis WENE 7— iia GLOEI P ; non minimã partẽ ad vnamquamq, rem exiſtiman- muqu 1 jj k{ i) NERA [ii Li dam, momentog, fuo ponderandam fapientia iudicis Rogun i moony, rera gii PI h tene::ne muliù vef 4matores grauioresg, partes ſunt WH Ja ad cogitandum,qi j ad dicendum mee,®© mihi enim | ſemper vnaquaq; de ve teſtu nõ ſolñ ſemel. werũ etiam breuiter inter rogandus,& ſapè etiam nõ interrogan- dus ne aut irato facultas ad dicendi data aut cupido auđoritas attributa effe videatur. vos&ſapius caniẽ rem animis agitare, G dliutids vno quoq; de teſte cogi- | tare poteſta. C fiquide nos interrogare nolumus, que cauffa nobi tacendi fuerit exiflimare debetis quai-; obrē fi hoc iudices, præſcriptũ lege, aut officio putati upjo, quam) | teftibus credere: nihilef, cur alius alioiudice melior. j aut fapientior exiflimstur: vai eft enim, é fimplex wai figula aurium iudicium, promifeuè é cīmuniter feultis mér, fili yg ac fapientibuab natura datum. uid eſt Ritur, vbi. 44 i lucere po fit prudentia? ybi diſcerni ſtultut auditor, Ratuneg i, É Tea sane t het parim orbu re Fanbrian mai ty gauhs puen quifguroi panu in.C parta aucion an jernso telan PRO M. FONTEIO. c> cr edulws, ab religiofo, C fapienti iudice ↄ nimirũ illad. in quo ta qua dicuntur à teſt bus, coniectura,&- K Giawmwgjp) cogitatione traduntur quanta auctoritate, quanta wiii) amimni equitate,qguanto pudore, quan:a fide, quanta mengi| religione quanto fixdio exiflimationis bond, quanta iltimis,| cura, quanto timore dicaniur. an yerd vos id in teſti- A moniti bominum harbarorñ dubitabitu, quod perſa- pe neſtra,& patrũ memoria ſapientißimi iudices de clariĝımis nofira ciuitati viris dubiiancumnan putauerunt? qui Cn.& L. Capionibus, L.& QQMe- mwa., h ginh, e u tellis teſtebus in Q. Pompeiuum hominem nouum non libitu redidtrunt: quorum pirtuti generi rebus geftis fidem ni PIUA ISN WOCE, Cauctoritatem in teftimonio cupiditatis atg, inimi- ii MER tie! citiarum fufpicio derogauit.* ecquem hominẽ vidi- 14 Mi: mus ecquemn verè(ommemorare poſſamus parem tõ- filio grauitate,conftantia,ceseris virtutibus, honoru, ingenij, rerũ geſtarum ornamentis M. Aemilio Siate ro fuiffe? tamen huius cuss iniurati nutu propèter- LE i i i varum orbis regebatur)suratiteflnonionequesn Ca Fimbriam neq; in C. Memmiumcreditum eſt. nolue· TA runt ij. quiiudic abant, hanc pateſe inimicitiis viam: pniermogaa| eM quifque odiſet. vt eum teſtumonio poffet tollere» Auantus in L. Craſſo pudor ſuerit, quod ingenium, anau TE ARB DIM, GITES GUMMI, x boata me.= mib ira| guantaa auctoritas, quis ignorat? tamen is cnius eti- am ſermo teſtimonij auctoritatem Habebat, teſtimo- nio ipfo, quein M. Marcellum inimico animo dixit, ilah ar din iait probare noy potuit.* Fuit, fuit illis iudicibus diui- 1$ TEn aum ac fingulare, indices, coifilium, qui fenonfo- nar; om ABe y Š 3 i e: T lum de reo ſed etiam de accuſatore, de teste iudica- fe pmte};? è$ Sr re arbitrabantur, quid fitum, quid fortuna àc tem- es daian. wi g£ s` a a igs f Pre alatum, quid pretio corruptum, quid fpe aut NTE a 44 meta ORATIO getu deprauatum quid à ate aliqua ant inie i micitijs proj felum videretur. quafi iudexinon ame u pie Retur o mnia conhilig non anima ar mente woii S u Ppicies: fiq quid evil % ri pl dick ar bitrab tür: profects antea, non furdum recife: nihil erit hamid, e multarui amobremillens sfäo qu wf pins plaj rerum peritus Adresiudicandas. wimpi Z6 reoh icquites R.- qugsnòs3 6 proosa OME n rip. iudic iá maximn floruerunt, ha- ſiulmi, An busruni neum Mamie M. Scat` gott wimida A, PPETI. 7o tejte nons? A güm t tii? Sis D- k crelli u cior Marcello Craſſus, Fimbrie Soau yus ẹx cènilibw fiudisatg obt rect atio- nàm huic Gálli? quorum„quioptima s, frumentum, iam is femal its noH red retim 720 TTT nan ritui: op l i emolurnennnon fis 1 es aliquid dicere vild üs eredi nencontuenit: M i mentum Capionib us€r Metili propofisum fuiffe es f Bi Q, Pompey damnanions cum fludiorum fiorini obe AON trectatorem ſoſtiliſſent, quam cuncta Gallis ex M. amikul Fonteij 18 ate„in qua illa pron ingia piip A Bini? akate immunitatem ac libertatem poſitam eſſe arbitratur. z fi homines ipj Ps fpeë are conuen it(sd quodintefee Profi Gd valere plurimàm kaa modò cum fum- my ciuitati nofira viris, fed tum infimo cite Rom, quifquam amplifimus Gallia comparandus efe feig India n. PRO M. FONTEIO. Indyciomarus,qi quid fh ît tefimonism dicere;? mouetur i to timore, q qio n fis úm vnuſo quifque cùm ineum lo- cum productus eſlꝰrecordamini, indices, quanto- 18 perè laborare ſoltatus non modò quid dicati pro teſti- monio fed etiam quibus verbis ytamini, n 3e quod mi- nas moderatè pofitum, ne quod ab aliqua cupiditate| n prolapfum verbum effe videatur vultu denique laba- waimiiù| qua fignijicars pofiit fufpicio cupiditasi: vt e cùm proditi masiofo quadam tacita de yo. f "Anii bi pudoris, acreligionis:€ cum diſcediti, ea dili- genter conſeruata, ac retenta videatur. credo hst 19 n Aln. aaea arum in tefimonio timliiiſſe, aut co- jil nii gitaffe: qui prim bum con fiderasifin mum ae E pofi ira confuetud, quo nos etiam tunc v- m ia timur, cH ea dicii jua comperta habemus, e: POAR upeat gueipfiy: dinie oro rifin nio fito fuftulit atq 7ue t i —— emma ſeſeir dixit verebatur enim yi deliccinequid Ii apud vos populumſᷓ R. de exiſtimatione ſua deperde. o asinda pe| yet: nequa fama— ein ſinodi Inducio-| ni henwi marum, talen mi am temerè dixife adi fe:non intelligebat; fèin teflimonio nihil prater vo- 1 maw E(em, Gos éaudaciam, neque ciu inihua fis neg, acon- il uynn faroribus nofiri prefiare debere.* anver ifia na-??| pm pimnim| tiones religione iurifiurandi, ac metu deori immor- talium in teſtimenis dicindu commoueri arbitra- mimiẽ qua tantùm à ceterarum gentium more ac na. pemnimhisi tura difentiunt a qubd cetera pro religionibus vis bel. praes ia la fifipiunt, ifia i ireligiongs: ilein nin ine ani S beli gerendis ab dijs immortalibus pacem, ac veniam ra, kd ret petunt, ifta cum ipfis däs immortalibus bella gefe- acdan?| tune. bafuni nationes, que quondam tam longè ab ih 45 Jui ORATIO ! fuis fedibus Delphos vjg, ad Apollinem Pythiumatg, adoraculumorhisterre vexandum ac[pþoliandu pros fete funi, ab ijdem gentibw antis oin teftimonio l religiofis obfefum Capitokumef, aigle lupiter, cu⸗ ins nomine maiores nofiri ſanct am ieſtimoniorũ fi⸗ z1 dem effe voluerunt.,* pofiremò ys guicquã ſandtum ac religioſum videri poteſt, quietiam fi quado aliquo metu adducti deosplacandos eſſa arbitrantur, huma. nis hoſtuis eorum aras ac templa ſ ineſtant:vt ue re- ligionem guidem colere poßint, nifi eam ipfampriùs feelere violarint. quis emm ignorat, cos vg adhang " diemretinere illam immanem ac barbaram confute- tudinem hominum immolandorum? quamobrem quali fide,quálipietate exiflimatise f eosguietiam deosimmortales arbitrentur hominy fcelere& fane i guine facillime poffe placari? cum bis vos tefabus ve- A Ea firam religionem coniungetis? 4b his quicquã ſanctè, aut moderatè dicti putabitis?* boc vefre mentes tã caſta, tam integra ſibi ſuſcipient, vt⸗ ùm omnes legati 22 nofiri, qui illo trsennio sn Galliam venerunt, Omnes equites R. quiin illa prouincia fuerunt, omnes ngoe tiatores tius prouincie denique omnes in Gallia, qui funt foci populi Rs atgannici, M. Fonteium incolu- pos tamen Gallis credere malitis? quid vt fecutiefe yideamini? yoluntatémne bommum? grauior igi- tur vobis erit hofum voluntas, qua ciuium? an di- gnitatẽ teſtium 2 poteflisigitur ignotos notis, miquos equisalienigenas domeſlicis, cupidas moderatis mer- cenarios. gratuitis, impios religiofis; inimicifimos buis imperio ac nomini, bonis, at fidelibus E has cie pe mem eſſe cupiant, iurati priuatim Cpublicè laudent, hrde MINILI favo eum gui) ns terror enm ig. norum tekaa poani: fi ſau, yt conti a mini Ctt WO,(uT laGAt Mes, aeque foci mé borim N Fontey. voi 56 propinqui ii wfri ci SUW, Peri GROK, iE INLE y salao naast ese| IA IG IN, IAMS 1A| a MADIM IAG D Ai T 1 oih A Tuman p N YWAM, qut maiss. AAT g AAM NWT jat yn IEM, m gabie gans omean. aw sgos yhe PRO M. FONTEIO. Gciuibus anteferr:? an ver dubitat iudiers qain 23 inſitas inimicitias iſtæ gentes omnes& habeant,& gerant cum populi Rom. nomine? ſic exiſtimatis eos bic[agatos bra: charosg, verſari auimo demiſſo atque humili, yt ſolent ij, qui aff cti iniurijs, ad opem iudi- cum ſupplices nferioesg, configiuntꝰ nihii verð mi⸗ nus. hi contra vag antur leti atque erecti paſim tota foro, cum quibuſdam minu,& barbars aig imma- ni terrore verborum, quod ega profetò non crede- rem, niſi aliquloties ex pſis accuſatoribus vobiſcum fi misl, iudices, audiſſ m, cùm preciperent yt cauere- a ne hoc abjolato nouum aliquod bellum Gallicum çoncitaretur. ¥ fi M. Fonteium, tudices in caufade: 24 fierent omnia, fi turpi adolefientia, vita infami, magiſtratibus, quos ante oculos vefiros gefst, malè ge- fiu legationibin flegitiose obita, conuiékus virorũ bo- norum teſtemonijs, inuiſus ſais omnibus in iudicium pocaretur: ſi in es iudicio colonorum populi R. bonenſtum, fideliſßimotum ſociorum ciuium Rom omnium teſtimoniu tabulaq; preinere tur: tamen iſſet vobis magnoperè prouidendum, ne guos ita affletos à veſtra patribas maioribiuaq; à ce- piſſesu, vt contemnendi eſſent, eos pertimuiſe,& eo- 50 Maſeilien rum minis Cterrore commoti eſſe videremimi.nunc 25 però, cùm ladat nemo bonus, laudent omnes voſtri cilles, atque ſocij.orpugnent ij, qui ſaniſßm hanc vr- bem c> hoc imperinm oppugnarunt: cumiqde inimi- c M. Fontej. vobis, ac populo Rom. minentur ami- gi ac propinqui fupplicent yobis: dubitabitis non modòd veftris ciuibus, quì maximè gloria as lande ducuntur, verùin etiam exteris nationibus ac gin- tibus ndi üü i duit —4 fî J> gnan yit 3175 3 Arms pt quic- D pj; f arbisrarens ar: quidfa- AMIR M. Fontcio arbisramiws? de quo hi pideor bac.propè casf- scere) dequo !—— siae, iii dicas f siba aihtonil Iſhomine, iudic: m probrefi HIB s3 nguam rew afir ; i3 honoribus perendu, in pote- RO M. FONTEIO. i ani 5 a i s in smperys gerendi, fic accufatus eſt, yt nñ nullum fatcinus, nulla turpitudo, qua à libidin lantia, aus ab audacis nata eſſet, ab accuſatore obijceretur, ſi non vera, attamen aed poteflasibs aii seniii nukum p fictacum aliqua ratione ac ſiſpicione? M. AEu¹. 28 ſummum noſtræ ciuit atis virum, ſci- -A M. Bruto., extant orationts, ex qui- lium Scauus mu acct i busintelligi potefi, multajn iium ipſum Scaurum eſſe dicta falio, quis negat£ veruntámen ab inimi- mido iskin codia, 6 obieđa. Quam multa M. Aquilius ati» dinit in fuo iudicio? quàm multa.Cotta? deniqut $ P. Rutilius? quli elſi damnatus oſt, mihi videtur ta- em: men inter viros optimas atq; innocentißimos eſſe nu- r merandus. ille igitur ipſe hamo ſauctiſßinnus, ac tem. nowa) perantifimu, multa audiuitin fua caufa ua ad ſu. seima) fpidonem fiuprorum ac libidinempsrtinsrent.” Ex- 29 nozuda] tatoratio homin pinio mea fert)nofirori ho- minum longẽ ingenioſiſimi, at que eloquemtiſimi, C. enmi) Graichi: qua in oratione prmulia in L. Piſonem sdesisiwG| turpia as flagitiofa dicuntur:at in gusm viri? qui tauta virtute atque intgritate ſuit, vt etiam illu op- timis temporibus cùm hominem inusnire neguan r neminem poſſes, ſolis tamen Frugi nominaretur: sinansa gutm cum in concinem Gracchus vocari iuberet,& aiii viator quareret, quem Piſunem? qudd erant plures okadi| Cogis me inquis dicersinimicum meun Frugi. isi- : gitur vir, quem us inimicus quidem ſaæris in appellan. pre g| dofignifcare poterat, nifiantè laudaffet:quivno cos s d| giominededarabatur,non modò gass efferfed etiam ' yaf qualis efes< tamen in falfam asque miquam pro- a brorum inſimulationem yosabasur:* M Fonteius 3% P na ORATT0 ita duabus actionihs accuſatus eſt, vt obiectum mhi ſit, quo ſigaiſicari veſt gum lbidins, petulantiæ cru. deluatu, aulaciæ poßit. non modo nullum fucinu helius protulerunt, ſed ne dictum quidem aliquod re- prehenderunt. quòdſi aut quantam voluntatem ha- bent ad hunc ophrimendum, aut quantamſed malt dicendum liceutiam, tantum haberent aut ad emen- tendum anims, áut ad ffgigndum ingenij, non mè- liore fortunaad probranuncaudienda Fonteius, quã illi, de quibus antea commemoralli, funſſet. frugi:gi- tar hominem, iudses fregi inquam,& in ommbus vitæ partibus moderatum ac temperantem, plenum pudors; plenum officij plenum religiona, videtis po- ſitum in veſtra fide ac poteſtate: atque ita, yt com- mfu fit fidei, permſſus poteſt ati. videte igitur, v- trum ſit æqtlius, ho minem honeſtißßimum, virum for. tifsmum ciuem optimum dediinimicißimi, aq; im- manfimis nationibus, an reddiamscu: prejetim cum tot res ſint, quæ veſtris animis pro huius inno- cents ſalute ſupplicent:primum generis antiquitas; quam Thuſculo ex ilarifımo municipio proſectam in monimentis rerum geſtarum inciſam ac notatam videmus: tum autem contimus præiura, quæ& ce- teris ornamentu,& exiſtimatione innocontia maxi- me floruerunt: deinde recens memoria parem cusus ſanguine non ſolum Aſculanorum manus j àqua m- ter fectus eſt, ſed totum illud ſociale bellum matula ſceleru imbutum eſt: poſtremò ipſe cùm in omnibus vitæ partibis honeſtus at qus integer, tum in re mili- tart cuùm ſummi conſilij,& maximi animi, tùm Ve- rò vfu quog, bellorum gerendorum imprimis e o aR M T ſin n monendigu a leaser pro MEA AWA petog fria, finas ninndo efni yum in bas tepo von modi(dat, iM nan naba Fenta Ientum obole daibupartim tett yep. alamate onih hafod(fop nfanakanar. ti vpub, tenpora re di u ymuinia vi, puskat fibu, qus L Cat fintu fuifetan Mhi lan, patari bomi patera C, Mariam, (n, non lsteru bon finhu gehia yi frst oculos m earig Wp. partes tram briri defderandi/ Un copia populum ERANS, profe Ngrum, ad pericu ram adamla ran dom i bisi y Riy ams po ji E TN i iman awina ai paima n0 PRO M. FONTETO. bominum qui nune funt, exercitatus:“quare fi èti 32 iam monendi efti à me, quòd non efti iudices, pideo hoc leuster pro mea aučtoritate vob praecipere poſſe, yt ex eo genere homines, quorum cognita virtus, in- dufiria,:licitas inre militari fit, diligenter vobie retinendosexiflmetis fuit enim maior talium viro- rum inhac rep: copia: qua cüm effet, tamen eorum non modò[aluti fedetiam honori confulebatur, quid nunc nobis faciendum eft, fiudiis militaribus apud iuuentutem obſoletu, hominibus autem ac fummis ducibuspartim aiats, partim ciniratis difcordsi hac reip. calamitate confumpti, càm tot bella aut à vo- bis neceffar:d fuftipiantuir, aut fubitò atque impro- uiſa naſcantur. nonne& hominem ipfum ad'dubia reipub. tempora reſeruandum,& ceteros ſtudio lau- dis ac virtutu inflammandos putatu? recordami- ni, quoslegatos nuper in bello L: Iulius gos P: Rü- tilius, quos L. Cato, quos Cm. Pompeius habuerit: feistis fuifetum M: Cornutum, L. Cinnam, L. Sula lam, pratorios homines, belli gerendi peritifimos praterea C. Marium, P. Didium, Q. Catulũ. P. Craſa- ſum, non literis homines ad rei militaris ſcientiam, fed rebus geftis ac victorijs eruditos. agt verò nunc in- ferte oculos in curiam, introfpicite penitùsin omnes reip. partesvtrum videtis nihil poſſe accidere, vt ta⸗ les viri deſiderandi ſint: an, ſi acciderit, orum homi- num copiapopulum R. zbundare? qua fi diligenter attendetis, profectò, iudices, virum ad labores bells impigrum,ad pericula fortem, ad vfum as diſciplimã peritum, ad confilia prudent?, ad cafum fortunamq; felicem domi vobis ac liberis veftris retinere, quàm inimicigimis popnli Roman. nationibus& erudiliſ- ws eo PRO M ORATIO harg NO apa axioo | 34 fim kwada, gron aa mäåletie.* at infe a rT i posats? is in Fontium inflant Y ginden Sas JGA T i. ypmag, esh y multa er firmiprefia"E A dy i ahhiuty 4 H, sifi immani atqut intolervan-(i mlu. primum obijcitur cbira iſto- Cid: nos verò, dijs, vobisad i dæ barbariæ re ma partt germa n n WAtA rum impetus M acedonia fidelu& amica populo ko-") n Yahy L nan. prouincia: quæ ſe acj fuds vrbes non folùmcona pom filio, fed etiam manu Fonte conferuatam efedicats, MPMI vtilaper henc Thracum aduentu as depopulatio- ne deſenſa fuit, ſic ab huiius nunc capite Gallorum 3j ponp apie ser tare qie rna pellit;* conftumitur ex altera partevlterior H ſpania: qua proſecto non modo reli- gione ſuax rej Gere iſtorum cupiditati poteft, ſedl etiam opem poyasi: ſeeleratorum hominum periuria teflimonijs aclaua WM quoda so dationibus ſatis Atque exipfietiam Gallig fidelißima& Gima auxilia fjumuntur: venié i hais fubfidio;mifero atque innocenti, Maf: ifi um cuncta ciuitas: qua non ſolum ob eam cauſſam labo- rat, vt huic, à quo ipſa ſertiata eſt parem friti mrez | ferre videatur fedetiam, gudd ea conditione atque ed‘ondtaivumng i faso fein üsterris collocatam el ſyearbitratur, ne quil ius pi niuùni 36 noftris homi: nibus ifle gentesnocere pofins:* pugnat aanse me penicilo | pariter pro ſalute M. Fonteij Narbonenfis coloma; isione repulsar queperhincipfa nuper obfidione boflium liberata, Ybu fusien nune eiufdem miferi ac ptriculu commouetur. de- unm] furig, i anmas v n guod prajidsa, qw mfi namote Ne nique, vt oportte bello Gallico. vt maiorum iura mo. wiscömemorati resá per firibuntnemo eftciuis Rom.quifibivilaexs cuſatione vtendum putet. omnes illuuꝛ prouincie pub. bumana in licant,; sAOYICO ole Pecilarijiceteri negotiatores yho ant- n‘l4 m mo M. Fonteinm dique yna voce defendunt: qudd fi an fhindu tan- 1 PRO M. FONTEIO tantas auxiliorum noſtrorum copias Induciomarus jpſe deſpexerit, dux allobrogum ceterotumq Gallo- rum: num etiam de matri hunc complexu, lectiſi- me mifèriimeá, femine, yobis inſpectantihus alellet arqu abſtrahet ꝰ praſertim cuùm vngo Veſt ali ex al- tera parte germanum fratrem complexa teneat, Ve~ fP RA t Ain nhl— v akani| ſtramq, iudices, ac populi Rom. fidem imploret: qua pro vobs liberis, veftris tot annos indis immortali- bus placandas occupata eſt, vt ea nunc pro falute fut, ratrig, ſai animos veſtros placart oſit:cui miſe. J J P 37 ra quodpraefidium, quod folatium reliquum eſt, hoc amiffo? nam cetera femina gignere ipfe fibiprafidia, l & habere domi fortunarum omnium ſocium parti- cipem poffunt: huic verò virgini quid eft pråter fra- trem quod aut jucundam, aut carum effe pofiit? no- lite patitudicessaras dearum immortalium, Veſtæq; matris, quotidianu virgimis lamentationibus de ve· firo iudicio commoueri. proſpicite, ne igni ille ater- nus, nocturnis Fonttis laboribus vigilije, ſeruatus, ſacerdotis Veſta lacnmis extinctus effe dicatur. * tendit ad vos virgo Veftalis manus fupplices eafdë, quas pro vobis dijs immortalibus tendere conſueuit. cauete, ne periculoſum, ſuperbumq⸗ ſit, eius vos obſe⸗ crationem repudiare, cuius preces ſi dij aſßernaren- tur, hec ſalla eſſe non poſſent. videt:onẽ ſubirò, iudi- ces, vinum fortißimum M. Fonteium parentis é fo- roris cõmemoratione lacrymas profadiſſe 2 qui nun- quam in acie pertimuerit, qui ſe arma us ſaßè in ho- ſtaum manum immiſerit, cùm in eiuſimodi periculis tadem fe folażia fuis relinquere arbitraretur, que fuuspater fibi religuiffes, idem U ani- me u 8 ORATIO e, y): et ! mo pertimefcit,nenon modò ornamento© adiume- to non fit ju, fed etiam cum acerbifimo luau dede- ' cus aternum miſeris atque ignominiam reliquat. f 39 ¥ ô fortunam longè dſpare m M. Fonteij, ſidiligere potmiffis vt potiùstelistibi Gallorum, quam. perts- rijs inereundum effet: tum enim bita facia virtus; mortis comes gloria fuiffes: nunc yerd gui est dolor? yiđorie teatgusimpery pænas ad eorum arbitrium uffirre, quaut vitti ar mi funt, aut inuitifimi paa yucrunt? à quo periculo defendite iudices, tinem for- tem atque in uocentem: curate, vt noſtris teſtibus plus, quàm alienig:1 credidiſſe videamini, plus ſa- Iuti ciuum. quùm hoſtium libidini con ulusffe, gra- uiorem duxiſſe cius obſocrationem, que veftris facris preſit, quàm corium audaciam, qui cum omnium ſa⸗ crũ delubri que bella g· ſcrunt. poſtremd proſticite, zudices,id quod ad d gnitatem populi Rom. maximè pertinet, vt plus apud yos preces yir ginis V efla- lis, quàm mina Gallorum valuiſ⸗ fè videantur. Maros: fi u egent, bog i Ha A Uan tudis pofi l ii Wi: auti. O ah GINA DUALI, WREE TACIONE| a a a aa o aae PRO A. CACINÀ Gp iumin viny| ORATIO- ALL X L quantuin in agro locis defertis att- i 3e dacia poteft, tantum in i i Soja iudicis impudentia va 1 ai nimi© a nüs nunc cauſſa cæ-| y Aone, At inati ie RANS gex. AEbu:i impu dentia, quàm tum i| in vi facienda cofit audaciae: yeràm C ilud con- Mog fiderati bominis effi E qua de re iure decertari ii jua oporteret, armis non contendere: C hoc tonfantis, Li quici z armis certă e noluiffet, eum iure iu- W TRENN, diciog, fuperaie. ¥ As mihi quidem cuùm audax præ. 2 i mamanman) cipue fus) i videtur AEbutius id co ynuocandis homin: t bus cr armandis, tum impudsns in iudicio: non$ qudd in iudicium venire a aufus eft:(na in rde| tametfi improbè fiin aperta restan en i N iamvf ſed qi f 4 gitir reri, nij ii niam fi fata vi efes i retinenda non fi| cta ſit, fesih:| toq; on 1| futuros:fine confüeru dine li tids egerit, hoc ſuperiorem diſceſſi aut in iudicio poſit idem improbitasʒ quodi fidens ia: aut na sò libentins tum audacia ci offerimus, 9 F gad nunc impudensie faciliùsobf ſiſteremu. itaqut longè alia ratione ennpearere gi ad agendã tauſſain b j w ORATIO hac aione venio, atque initio veneram: tum enim nofira caufefpeserat pofita in defenfione mta, nunc in confefione aduerſarij: tum in noſtris, nunc yero in illorum teflibus dequibus ego antea laborabam,ne fi improbi ef:nt, falfi aliquid dicerent: fi probi exifli- marentur quod dix iſſent, prohærent. uunt ſum ani- mo aquiſoimo. ſi enim ſunt vini boni, me adiuant. cũ idiurati dicunt, quod ego inimn atus inſimulo: ſin au- tem minùs dones, me non ledunt,càm fiue creditur ijs hoc ipſum. quod nos arguimus, con tentur fiue fi- des non habetur, de aduerſarij teſtium fide deroga- 4 tur. x veruntamen cum illorum cauſæ actionem con. ſidero, non video, quid impudentitls diti poßit: cum autem veſtram in iudicando dubirationem, vereor, neidquod videntur impudenter fcfe aftutè& cal- lidè fecerint:nam fi negaffent vim bominibus armas tis efef atam, facilè honeftifimis teftibus, inre per- ſpicua tentrentin:ſin confißi eſſent,& idquod nul. lo tempore iure ſeri poteſt, tum ab fe iure factum ef- fe defenderent, fperarunt id,quod affzcuti funt, feim- iecturos vobis cauſſam deliberandi,& iudicandi iu- fiam moram ac rel.gionem. fimulillud, quod indi- gnißimũ eſt, futurum arbitrati ſunt, vt in hac cauf- fanon deimprobitate Sexti Aebuti, fed deiure ciui- liiudicium fieri videretur. qua in re fi mihieffet ve mus A. Cacsne cauffa agenda, profiterer fatis ido- nesm eff: me defenforem, propterea quòd fidèemeam, dligentiamqúe prefiarem: que cum funt inaciore cauffe, nihilest, imreprafertim aperta ac fimplici, guòd excellens ingenium requiratur. fedcum de co iure mihi dicendi fit, quód pertineat ad omnes, quod coxſti- pRO 4 on Ama pfuutum pt ae mpi, quo je" yinuta, AMIA iyi f aduson arl ATiA IKINI pfaria, iiao j p geny Cata RENE) peoaos iS yori hade reupna (uram dabie G nligninkeif dinem pit, G1 do faciant, prali dum yeomagitt dina ad difira henis riendorann maleho vum alteram leis ir: pafo if derum of vebem Ysres pertinet, non HUTALACEIN sLGICIS iw, C estei ow, id iam malai tguaque resofit Kone iudicanda é kulme, tadi nigue cafaf Win moran€ f; di mf i PRO A. CÆCINA. conſlitutum ſit à maioribus, conſeruatum vſqq ad hoc tempus, quo ſublato, non ſolùm pars aliqua iuris di- minuta, fed etiam yisea, qua suri maximò efi ad- uerſaria, iudicio cõfir mata effe videatur: video ſum- mi ingenjj cauſſam eſſe, non vti demonſtretur, quod ante oculos est, fed ne, figuis vobis error in tanta re mearbitrentur cauffe, qua M X fit obieđus, omnes pot! vos veligioni veſtræ defuiſſ.. perſuadeo recuperatores, nõ vos tam proptes iuris ob- fiuram dubiamg, rationem bis iam d2 eadem cauffa dubitaſſe, quàm, quòd videtur ad jumma ilius exi- flimationem hoc iudicium pertinere motam ad con. demnandum acquiſiſſe, fimul erilli fpatium ad fefe colligendum dediſſe, quod quoniam iam in conſuetu- dinem venit,& id viri boni veſtri ſimiles in iudican- do faciunt, reprehend:ndum fortaffe minùs queren- dum vero magis etiam videtur: ideo qudd omniaiu- dicia ad diſtrahendarum controueſſiarum, aut pu- niendorum maleficiorum cauffa reperta funt: quo- rum alterum leitius eſt, propterea qudd& minùs le- dit: C perfepè diſceptatore domeſtico djudicatur: alterum efi vehementifimum, quod C ad gratio- res res pertinet, non henorariam operam amici, ſed feueritatem iudicis ac vim requirit.* quod eft gra- 7 uius,& cuius rei cauſſa maxime iudicia confistuta funt, id iam mala conſuetudine diſſolutum eft. nam yt quaque res efi turpifima fic maximè,& matu- rißimè iudicanda eſt: at ea, in qua exiſtimationis periculum cst, ta: difimè iudicatur. qui igitur con- uenit que cauffa fuerit adconfiituendum iudicim Š y A 0 tandem moram eff: adindicandum? fi quis,qut Jho- b3 pendit, ORATIO pondit, qu 1inreverbofevnoobligauit, id wEpS maturoindi ciasfine vlla re ligi one iudicis condemnada tar: quiper tutelam,asi st focietatem, ait rem man- datam, aut fiduciarati onem fraud awit quempiam, n eo quò deltum maius efi, cò pæna efi tardior. xef enim turpe iudicium, Q falum quidem jia yi- ¢ iu uy qua iniquè accidat, quia resi indigna viſtunationem fequi: quia turpi ided rem indignan 1 non iudi- idex,recuperatórue dicat: confligere: potuiſti ad nire: juate aii i sre, Vt judic cem; tamen i aut timidior vi 1r, quàm, for- ior, qua am apie ntem wdicem ejfe a- i j ex muma t0 j át fi leuiore acktone ore(x commodiore:! aui ne oli mi 1405 ut mih praje cribat, quemadmodum Juar, aut ifeto d, quod ad fi fed delatum etenim| h prat 07, f restituit iniquum 1 giid pofit, ug } A i é iam ve, iudicem, quid agi potue erit aus 3E g 9 quid actum ſit, quærere. x yeruniar benigniiati pater emus, fi alia ration cuperarepoſſemus. nunc verdò quis eſt. qui adt vim ar. mati hominibus ſact am relim qui putet oportere, aut eius vei leniorem actionem nobis aligi nam demone firarepopu? ex guo genere peccati vt sils(lamitant) yel iniuriarum, vel capitis iudicia confiituta] funt, in h: ndere, cùm em per in⸗ JER NIMEE veſtra Moia jiri Ye- E9 potefis atrocitatim nofi: am rip ideati mihilaliud atum, mfi poffe terdictum eſſe repetiram? vernim fine yos ofina- tione PRO A. CÆCINA tionis illius periculum, fiue iuris d | fecta huca adiudicandum alterius rei cat fi n Voy r: is[apins prolato iudicio fuftul ftis al- -hedierno die cauſſam profe Ad aufe- ubitatio taaccaſio- me! ipſi iam terius£go i ram, ne dintins le controuerfianofira ac dé commu- í m iure du fi forte ydebor altils initium rei 10 h i demon jirar i jes Fatio turis, C71, `| di quo iudici iumefi aaiae 2 coggerit, qua 0 vt ignoſcatu: non enim nunuls laborat A: Cacina,ne MNECEN hra fummożure eg) qiffe;qguam ne certusn ius nonor heinuiſo bo fevideat tur. M. radenia uit, recuperatores, à mu- ncipio Tar qumienſi, qui&domi ſuæ cumprimis hooneſtus exiſtimatus efi,€ Rome arge ntariam non n| ignobilem fecit.# þabuitin matrimonia Cèfensiam; ;| eo Sori municipio fummo loso natam,© proba- Eo sam feminam ficut 6 yius multis pfe rebus dd Gils oftes cadit,€r in morte fua teflamento declaratite huic Céſen ſuinien fi yendi- It d yetur, quò Kiia efit res o cautior, it yt in ndodos collocarerur. a- * liquanto Pf„iam ai ae via difoluta, Fulcinius , i þuic fendo vxoris contine tia quadampradis, ato E que adiuncta mercatur. u Fulcinius: multa ri; Ee aafintimit pia iaremota funt à cauffaspra- mna E permitiam eftamento facis hared dem quem habebat nusa Y è Cefenmafisum:y fumfruđun omnium bonorum mpa fuorum Ceſennie legat, vt fruerssue vnà cum filio. gasnih i Y magnus honos vir iucüdwsmi ee fet fidiutur: 12 popi| numefeke iffet, frueretur enim bonis cum ee, qem dm,! fua beuis ber⸗ em efe apieben Gex qua maximi : fu- ORATIO fructum ipfa capiebat. ſed hunc fructum maturè for. tuna ademit; nam breui tempore M. Fulcimiusado- lefcens mortuus efl, haredë Pa: Cefenniam fecit, vxo- rigrande pondus argenti, matrig, partem bonorum 13 maiorem legauit.“itaque sn partem mulieres poca- ta funt. cùm cffet hac auctio hereditaria conſtituta, AEbutius ifle, guiam diuCafennie viduitate, ac fo- litudine-aleretur, ac fe eius in familiaritatem infi- nuaſſet hac ratione, vt cum aliquo ſuo compendio ne- gotia mulieris, fi qua acciderent, controuerſtasq; ſu- ſciperet, verſabatur quoque eo tempore in his rationi. bus auckioni,& partitionis, a·que etiam ſe ipſe infe- vebat,& intrudebat,& in ceam opinionem Cefen- niam adducebat, vt mulier imperita nihil putaret 14 agi callide poſſe, vbi mon adeſſet Ałbutius. quam perſonam iam ex quotidiana cognoſcitu vita recupe- ratores, mulierum aſſentatoru, cognitoris viduarum, defenſoru nimium litigioff. conciti ad rixam, inepti ac ſtulti inter viros„inter mulieres, peritiiuris€ callie di:hanc perfonam imponite AEbutio:t enim Cefen- nia fuit Aehut ius, ne fortè queratis num propinquus? mihil alienin. amicu aut àpatre, ait àaviro tradi- tus? nihilminus. quis igitür? ille, quem fupra de- formani voluntarius amicus mulieris ynon necep- dine aliqua, fed fito officio, ſimulataq; ſedulit ate(- iunctus, magis opportuna opera nonnunquam, quàm 15 aliquando fideli. ¥ cùm effet, vt dicere inſtituerem, conſtuuta auctio Roma, ſuadebant amici cognatiqúe Ceſennia id, quod ipfi quoque mulieri in mentem ve- niebat: quoniam poteſtas eſſet emendi fundum ilum Fuloimianum, qui fundo cims antiquo continens efet, nullam miraretur ſleme pone fala, pew poata raunen Auntmit: ſeault w fibi epena pu nafad aliter feri fut quemadmol menpfit, xlin 4 wier moritur, fa Manam ex i PRO A. CÆCINA. Utr mullam eſſe rationem, amittere eiuſmodi occaſſo- ½ nem, cum præſertim pecunia ex partitione deberetur: wanaf nufgua eam poffe melins colocari:itag, mulier facere| ' conftituit mandat,vt fundum fibi emat.cui tandem?| mieu] cuspu'ati$ annon inmentëvenit homini ilis ad “sauniu| hoc munus,€ adomniamulieris negotia pa athfine ; quo nihil faru cautè nihil fatis callidè egi, pofa? re. 18 ù| Aèattenditis. AEbutio negotium datur, adeſt ad ta- bulam. licetur A Ebutiu: deterrentur emptores mul- ti, partim gratia Ceſenniæ, partim etiam pretio fun- dus addlicttur AEbutio: pecuniam argentario pro- í dhuh- mittit A Ehutius, quo teſtimonio nunc vir optimus v- R nges Ciy. titur, ſibi emptum eſſe. quaſi verd aut nos ei uegemus i bopouwiwo| additum, aut tum Miſquam fuerit, qui dubilarit, djawa nof quin emeretur Ceſenniæ, cum id pleriq; ſcirẽt, omnes| ſau un feſe audiſſent, hi coniecturæ aſſequi pſſent, cùmpe- üni] cuniæ Ceſennis ex illa hareditate deberetur. eam por. 7ò inpraedijs collocari maxime expzdires effent autem muoit] praedia, que mulieri maximò conuenirent, ea veni- medm] vent, liceretur is, quem Cefennie dare operam nemo(i PLEA UNA miraretur fibiemere nemo pof: fufpicari.” hacem- 17| saneti] prione faa, pecunia foluitur à Cefennia. cuius rei ll omid mi] purat ifterationem reddi nonpoffe, quòdipfe tabulas| auerterit: fe autë hahereargentarij tabulas, in qui- i bas ſibi expenſa pecunia lata ſit, acceptaquie relata:| guafiid aliter fieri oportuerit. cùm omnia ita faita i ef nt, quemadmodum nos def:ndimus,Cefennia fun i dum poffedit, locauitg,negueita multò poft A. Ce- cine nupfit, vt in pauca conferam, teſtamenio facto mulier moritur, facit haredem ex deunce,& ſemun- cia Cæcinam, ex duabus ſextuli M. Fulcinium liber. b 5 tum pi noe mea” pals food” iord viri, AEbuttio ſextulam aſpergit. hanc ille meriedemn ift efe voluit afiduitatis G im o, figuam fufisperat, iftz autem hac fextula-miol fe anfam retinere ommum conironsrharum putate jynn 18 ¥iam princapid aufus est dicere ni n pef: heredem efs i nuw fe Cefennia Cacinam quòd i e iure eſſet, quã jg cum faa ceteri ciues, propter incommodum Volateranorums—; í calamitatemque ciuilim. itaque homo timidus am- fea ſaleluß piritssg, quineque animi, negus confit fatis habes y yet, non putauit efje tanti hereditatem, vt de ciuita- tein dubium veniret: concepit credo, AEbutio,gua- figi tum yellét de Cefennia bonis vt haberet: imme, vt trias viro forti, ac ſapienti dignum fa t ita calumniam, pig oale flultitiamq obiriuit. ac coniugdit.* in pofi fion: bo- 10 19 norum cùm eſſet,& dùm ipſe ſcxtulam ſuam ni- mm miùm exaggeraret nomine haredis arbitrum famin-gyori 3 lia ercifiundapoflulauit. itaque illis paucis diebus, iy, pofteaquam videt nihil feab A. Casina poffe litium uH terrore abradere, homini Romein foro denuntist s fundum illum, de quo ante dixi, cuius iſtum empto- yem dimonſtraui fuſſſe mandato Ceſennia, ſuum eſ⸗ fe feg, fibi emfe- quid ais? suus ille funduseft,quem nii] fine vlla controuerfia quatrienn un(boi eft, ex quo tempore fundus penijt, qt oad vixis) pofedit Cefen- ; pia è vfus enim(inquis) eius é fructus fundi tefla- ii zo minto yiri, füsrat Cefennie. ¥ cùm hot noue litis genus tam malitiosè imenderet, placuit Cæcina áe Maii amicorum fententia confiituere, quo die in rem pré- i fenem veniverur,é de fundo Cecina moribus dedu- i i cretu. colloguuntur. dies ex vtrinfyue commodo 1i CiN fimitur, Caçina cum amicis ad dum venit im ca· ii| i feism O A. CÆCINA ſtellum Axiam: ex quio loco fundus is, de quo agitur, J | nor} homines per po N t B T, AR mi ISG egifje, OA maffe AE-~ but m makerentur, partim nou cre. in Caſtellum venit, denun- „abiturum eum non ri gc fast cauf- m, quam ver bis te ad omnes in- at, non modo in eum fundũ, ſid etiam in illum prxi- gebatur, armatos homines di ingres quentes á, td- 22 nanciabatur nems putasit: atg ol men, quà potuit, ad tum fandum, hersoportebat, erus atit indie. olee directo ordine defimunt, ad eds leretur, iſte cum on fer eruumq; ſutim nomine Antiochas clara voce imperauit y? eim,qui illum olearu o sop intra ffet, occideret. homo mea fententia prudentigi- ! z, tamen in h acre pls mihi animi quam Ph ainm e armatoru Smul titudinẽ vidiret,& ⸗ cam Vorë AEbatij, quam comme- $ 2 mor aui, audlſſet, ta: me acce] fi t propi ins,(7 tami ingre- diers in tra fin em eius loci,qu? olea termi nabani im- piin armati Aniiohicetirorumg, telaatg, inea? fuè O RA: TA© yefugit. eodem tempore fein fugam conferint vnà a- mici, aduotatig, eius metu p rterriti: quemadmo- 23 dum illi mm licere audiſtu. hisrebus ita ge- fis P. Dolabella prætor Aterd it vi eſt conſuetudo, DE VI HOMINIÈVS ARMATIS, fim yila exceptiont, tantum, yt vnde deieciſſet, reſtitueret. reſtituiſſe ſe dixit, ſpanſio faé hac de fponfione yobis iudicandum eft, Maximè fuit optandum Ca- cina recuperaiores primum vt controuerſia nihil ha- beret: ſecundo loco, vt ne cum tam improbo homine: gertib, vt cum tam ſtulto haberel, etenim non minùs vos fiultitia illius fubleuat, quàm ladit improbitas. improbus fuit,quèd hominescoegit, armauit, coattis armatisgvimfecit, lefitin eo Cacinam. fubleuauit ibidem: nam in eas ipſ- A ret, quas improbißimẽ ſecit, teſtimonia ſumpſit,& ein in cauffa teſtimonijsvtitur. 24“itaque mihicertuw eft recuperatores,anteguam ad meam defenfionem meosg, teftes venio, illins vti con⸗ fifione é teftimonijs. quid confitetur? aique ita li- benter conſitetur, vt non ſolum fateri, ſed etiam pro· jiteri videatur, recuper atores, contocaui homintt, coëgi armaui: terrori mortis ac periculo capiti„ne accederes,obfliti. ferro,(inquit) ferro(é hoc dicit in indio)rereieci atque perteri ttia quid? teftes quid a- iuntꝰ P. Vetilius propinquus A Ebutij ſe A Rbutis cum armatis ſeruu veniſſe aduocatum. quid preterea? fuiſſe complures armatos. quid alud? minatum effe AEbutium Cacine, quid ego de hoc tefledicam, nifi hoc, recuperatores, vt iccirco non mints ei credatis qudd bamo minus idoneus hiabetur: ſed ideo creda- iu, quddl ex illaparte il dicit, quo ili cauſſe mari- mèef quar anpisws MEM amrogartt á CAW ilum nii captas ny buo intudicio eh iuo praterea tefe odi dixerunt, P aloritate grani, Cote cwi nomen Wusconfidens, q nini dixery PRO A. CÆCINA. mè ef alienum? ¥ A. Terentius alter teftis non mo- 25 dꝰ AEbutium, ſed etiã ſeipſum arguit. in AEbutium hoc dicit, armatos homines fuiffe. de fe autem hoc| prèdicat, Antiocho AEbutä feruo imp perae, yt in| Cecinam aduenientem cum ferro inuad ler et. quid lo- quar amplins hoc denomine? in quem ego dicere, cùm rogaret à Cecina nunquam volui, ne arguere illum rei capitalu viderer: de eo dubito nunc, quo- modo aut loquar, aut taceam,€ àmi pfe defe iur atis predicet. ¥ deinde L. Celius n ion folà ùm nAi utium cũ 26 armatis dixit fuiffe co? ipiuribus, perùm ctiam cum| aduocatis perpaucis tò veniſſe Cæcinam. dë hoc tgo j tefte Ta e arque meo teſti vt credatis, poftulo? P. Memmius fecutus eft, qui fium non par- uum beneficium commemoranit in amicos Ca ne y quibus ſeſe viam per fratri fui fundum dedife dixit,|i qua: effugere poffent cùm effent metu omnesperterri- F ti. huic ego tefli gratias agam ,quòd Ginn miferi- 1i io prei i teflimonio religi ofm* 4. Atilius,& eius filius L. Atiliu,& armatos ibi fuiſſe, I É fj fuosarmatos addasiffe, dixerunt etiam hotam.| plùs: cum AEbutius Cæcina malum minaretur, ibi| tum Cæcinam pofiuláfe, pt moribus deductio fitret,| bos idem.Rutilius dixit, é» e libentiùs dixit, vt a-! liquo in iudicio eius ti eflimonió creditum putaretur.| duo praeterea teftes nihil de vi, ſed dt ipſa emptione fundi dixerunt, P. Ceſennius auctor fundi, nun tam auctoritate graui, quàm corpore, Cangentarius sex.(i Clodius, cui nomen f Phormio nec minùsmgernec i minùs confidens, quàm ille Terentianus eft Phormio, nihil de yi dixerunt nihil praterea, quod sd yefirum iudi- w $ 30 tur, né ferki lém ir ORATIO ¥ udi 28 iudicium pertineret:* Decimo verò loco tefi exhi w dixi f $ nator pos ctatus,& ad extremum refiri ornamentúm prli Rom.[þlendor ordinis decus diguco yar anisguereligs Fidiculde (Hi tta yehe ENS. AGEI 0; veniffits m haest, á ede iam ium mol:mqúe fiis iterum di- iudiſiorum, exte: nius Talculla: yt non modo znihi vide reddidi, vtn ceré, hen milia fundus (1I. populus cum rifu acela- rant emm Omnes, 1 tAn um cio accepifets ¥ in eum quid dicCam, ntgare non poßit? veniſſe in conſilium , cùm eius confily iudex non efet? 0, CUM Cdi fan m nen audiſſet, pote- fe, fibi liquere? dan l0- condemnare, ORUA NaI yor demnars eius non pi fam, fi edad. expl, yi trum grai ius ali ad homine 7m. co ioe ef: ¢ ancer- 1s,„omi obici- mare conatur? perunta- non adſuiſſe 7.„tefli ng, dicerent menis Heian Tera intelligeret animo c4m ab TEE ſed tant fp r dealiquo res c gi tå eum dix f; ntteflesarmárosi plure. p jé liss di: Xit, “ysy yereratór intelligere precisate; qui d cauffa o opt aret: fesi mon AECH) in unawe M :n lig PRO A. CKCINA. wl tantummodo errare, quod omnes teftes infirma⸗ ret, qui ante eum dixiſſant: cùm ſubito ecce idem | qui folet fuos folos feruos armatos faſſe dixit. quid buze tu homini factas? nónne concedas interdum, yt excufatione fumme fiultitie, fumme improbitatis ji odium deprecetur?+ vtrum recuperatoris his tefli- ži și bus non credidiſtis, cùm, quid liqueret, non habui- flis? at controuerſia non erat, quin verum dicerent s An in coacta multitudine, in armis, in telis, in pra- saanhsl| fent; metu mortis. perfpicuo periculo sadis, dubium wpn pebisfuit, anefe vis aligua pideretur, néne? quir bus igitur in rebus vis intelligi potest, fi in bisnon intelligetur? an vero illa defenſio vobis praclara vi- smfamf fest? non deieci, fed obfliti: non enim te ſum paſſas 0} in fundum ingredi, fed armatos homines oppo- | ſui: vt intelligeres, fi infundo pedem poſueſſes, ſta- | sim tibi efe pereundum. quid Ais? is, qui armis si; perterritus, fugatus pulſis est, non yidetur efe de- icatu?” poftersùs de vesbo videbimus: nunc rem ip- 32 | famponamus, quam illsnon negant: C eius vei ius, actionemq; quærr- 1. Eſt hac ves poſita, quæ ab ad. Cacinam cùm ad conſtitutum uerſario nc djem tepu g venii pulſum prohibitumg, effe yi cosis hominibus, armatis. cùm hoc conftet, ego homo imperitus st- ris, ignarus negotiorum ac litium, banc puto me hé- bere actionem, vt per interdictũ, maum iis tentam, atque iniuruem tuam perſaqular. ſac in boc errare me, nec vllo modo poff: hoc per interdictumid affe- gui, quod yelim: te vti in hac re magiſtro volo. ¥ quero, fisné aliqua huius vei atio, an nala? 33 conuo- i PRO: y ORATIO fi | 1557 ai pifi: peta nET conuocari homines propter poffefionis controlerſtam mahlumk non oportet: armari multitudinm iuris retinenl' ſan nann calſſa non conuenit: nic iuri quicquam tam inimi- cum, quàm vis:nes equitati quicquam tam infeftit est quàm conuocati homines& armati. quod cum i ita fit, resg, eiufmodi fit, vt inprimis à magiſtrati- bus animaduertendæ eſſe videatur: iterum quaros< q wilt? fit neeius rei aliqua actio, an nulla? nullam eſſe di-> jun T ces? audine cupio, qui inpace Cr ocio cùm manum fe- PA cerit, copias pararit, multitudinem hominum coë= gerit armarit, infiruxerit, homines inerm:s, qu ad conſtitutum experuundi iurisgratia ven ſſent, armis, viris, terrore periculoq; mortis repulerit, fugarit, 4- luenttv quik JCAHbunmu l sjayjarum, qui Al fuuendum tuih 4 kga. flami wW: Ngaa magi nn naw"f hin nauta briata mata Pifo, ea í 34 uerterit, hoc dicat. feciequilem, qua dicis, omnia,„ AT; i iſuun malutt Crea funt cr turbulenta, temeraria,& periculo- e ` yim feri petah i fa: quid ergoe? impunè feci: nam, quid agas me- cum ex iureciuili, ac pretorio, non habes. itaneyt- rò recuperatores? hoc pos audietis?€ apud vos dich patiemini fepids? cùm maioresnoftritanta diligen- tia prudentiag, fuerint, vt omnia omnium non modù tantarum rerum, ſed etiam tenuißimarum iura ſta. fos de claas, dn rouf istid afana ra quid jaci no tetisgie funpe mins oM G i tuerint, perfecutig,fint,vt hoc genus vnum, vel ma- MICAS | ximũ prætermitterent, vt fi qut me exire domo mea erin, AN n coëg ſſet armis, haberem actionem:ſi qui introire AMn: TAA M prohibuifet,nonbabezem? nondum de Cecine cauf- BH, noun gje | ſadiſputo, nondum de iure poſſeſonis noftræ loquor, MUNO ANLAU, TI 35 rantúm dz tua:fenfiene C. Pifo queror.” quando onile bosrofon li ita dicis,& ita conſtituis: ſi Cæcina, cm in fundo MAILAS ) efit, inde deiectus efet, tem per hacinterd:Gheum Mmo pott } reſtitui oportu ſſꝛ: nune verdꝰ deicctum nuo modo"ugus jgan efft inde ybi non fuerit, hocinterdicto mhil nes affe- Wiga: áribi cutos PRO.CÆCINA. tutos effe: quero, fite bodie domum tuam redeuns tem coaĉi homines cr armati non modò limine te- dtoq; adium tuarum, ſe primo aditu veſtibuloque prohibuerint, quid acturus ſis? monet amicu mens L. Calphurmus, vt idem dicas quod ipfe antea dixit, iniuriarum. quid ad cauſſam poſſeſions? quid ad reſtituendum eum, quem oportet reſtitui? quid de~ nique ad ius ciuile? aut actoris, ad notionem atque animaduerſionem ages iniuriarum? plus tibi ego largiar. non folúm gerũ verùm etiam condemnaru licet: nunquid magu poſßidebu? actio enim iniuria- rum nonius poſſeſſionis aſſequitur, ſed dolorem im- minulta libert atu iudicio pœnaqule mitigat. prator interea, Piſo, tanta de re tacebit? quemadmodum te reſtituat in adss tuas non habebis? qui dies totos aut yim fieri vetat, aut reflitui faitamiubet, qui de fof- ſis, de cloacu, de minimis aquarum itinerumqᷓ; con- trouerfiis interdicit, isrepentè obtumefcet? im atro- cifimarequid faciat, non habebu?& C. Pifonedo- mo teclisglle ſuu prohibiso,prohibito inquamper ho- mines coactos,& armatos, prator, quemadmodum more ér exemplo opitulari pofit, non habebit? quid enim dicet? aut quid tu tam infigni accepta iniuria pofiulabis? vnde vi prohibitus fis? nemovnquamin- terdixit. nouum eflynon dico inufitatum ,verùm o- mnins inauditum. vnde deiectus?. quid proficies cùm ille hocrefpondebit iibi, quod tu nunc mihi: at- matos fe tibi obftitifeynein ades accederes: deijci por- rònullo mode potusffe, quinon accefferis? deijcior 37 rgo, inquis. fi quis meorum deijcitur. omnino., iam bene agis: à verbis enim resedi,& aquitate vteru: c nam nam yerba ipſa ſi ſequi volumus, quomodo tu deijct⸗ ru, cùm ſeruus tuus deijcitun? peran itaeft,vt dich: l sé déiectum debeo intelligere, etiam fi taus non fue» 1 ri. nónne? aġe nune, fineguidem tuorum quiſquã loto motus efst,atg, omnes in adibus alſernati ac re- tent i, iu ſoluo prolubitus, C tiis edibus vi atqut ar- pierriems: viran hanc ationem habebis, qua fi(amus anillam quampiam? an ommno nula #9 "J k lám? nullam efe actionem dicere snre tam infigni y j i tama, atroci mequt prudentiæ neque auctoritatu tus eſt. alia ſi qua fortè eſt. quæ nosfagerit ,dic qua fit: 38 cupio difiere.* hacfi eflqua nos vfi fumus: te iudi⸗ ce vincamue neceffe efi: non emm vereor, ne hoc di- ` cas, 1n eadem cauffa eodem interdicto te oportere res fitm, Cacinam non- oportere, etenim cui perſpi⸗ cuum non ſit, ad incertum reuocari bona, fortunas, poſſ heiones omnium, fi vlla ex parte ſententia huius inirditi diminuta, ant infirmata fit? fi autoritas te yirorám talium, vis armatorum hominum imdi= cio approbata videatur, in quo iudicio non de armis dubitatum, fd dè verbis quafisum effe dicatur? isné apud vos obtinebit caufam fuam, qui feita defende- rit? cieci ego te armatis hominibus, non deieci: vt tantum facinu nonin æquitate defenfionis, fed inya 50 na litera latuiſſe videatur?+ buiufte reres fatue: tis nullam eſſe actionem? nulli experiundi, ius conſti⸗ | tutũ qudòd obſtiterit ar matis hominibus? quòd mal- li titudime coacla nð introitu, ſed omnind alitu quem- piam prohubuerit? quid ergo? hoc EIECI EGO TE, NON DEIECI. auā habet enim vtilla res aliquid aliqua ex parte diferre videatur, vtrum pedem cum mta- Yatan Iuris ant hos nter diis futis oA G re non pohit: vir Auttaa preden tèmaimibu voh beat, tamen bor H Wa? quia Vis Cal ati, ybimine.p uh). Kfe? nemon am depoffeion nnam content YfTA fedes Meras joe p JIN AN ORAA PAn in an NETIN ENIM ASe! modhin I E oe i t ya piam o je SKL: MUM y wama, un aieas'N np? bnie ia n ube ypags banata U% ahi AN vrs, kimat y” iion? wi det oiin” andaan a i g ACINA. intulero, atg in pof Fone vefiigium fécero; tum gx> Pellar at; n ni atque ijſdem armis mihi antèoccurratur, ne non modò intrare, perùm etiam aſpicere aut aſpurare poßimꝰ qui hoc í g diğciar: an qusun eai abillo differt? vt ille cogatur reſtituere, qui ingreſ expulerit: ille.qui ingredlientẽ repulerit, noun cogatur ynlete per deos immortales, quod ius nobis, quã con. ditionem vobifmetipfis, quam denig, ciuitati legem sonflituere yelitis. husufce generis vna ef aiio, per hoc interdictum, quo nos vfi fumus, conſtituta. cafi nihil valet, aut ſi ad hanc rẽ non pertinet, quid negli- gent ius, aut quid ſtultaus maiorib. noſtris dici poieſt, qus alit tantæ rei praterm ſerint actionem, aut eam zionſtituerint, quæ nequaquã ſatis verbis caufam& rationẽ iuris amplecteretur? periculoſum eit diſſoltti hoc interlictũ: captioſum eſt omn hus rem vllã con- Eitui eiuſimodi, qua cum armis geſta fit, reſcindi iu- re non poßeit: veruntamẽ eſt turpißimunm illud tantæ ſtultinia prudentißimos humines condemnari, Yt yos iudicetis huius rei interdictum., atg alione in men- tēmaioribus noftris non veniffe.“queramur, inquit, licet, tamen hot interdicto AEbutius nõ teuetlir.quid ita? quia vis Cacine facta non eſt. dici in hac caiſſa poteſt, vbi arma fuerint, vhi codia hominũ multitu- lo, vbi ̃aſtructi& certis lecis cũ ferro homines collo- cati. yb: mine pericula, terroresg, martis, 1bi vim nõ nife? nemo inquit, occiſus(ſt. neq ſaucius. quid ais? cum de poſſſionis controuerſia,& depriuatenũ ho- minum contentione iuris lequauiur, tu vim negabis ef: fata ſi cædes& occiſio facta nõ crits ego exercitis maximos ſepeè pulſos& fugatos eſſe dico terroft ipfo t 2 impe⸗ 2? ORATIO impetu q; hoſtium. fſine cuinſquam non modò morte, 42 yerum etiam vulnere. ¥ etenim recuperatoris, non ea ſola vn eſt, quæ ad corpus nofirum vitamå, pêr- uenit, fedetiam multò maiore ea, que periculo mor- ti iniecto, formidine animum perterritum loco fapè c certo de fiatu dimouet: irag, fauci fapè homines, cùm corpore debilitantur, animo tamen non cedunt, neg, eum relinquunt locum, quë. flatuerint defende- ye. at alüpelluntur, integri, vt non dubium fit, qais maior adhibita vi ei fit cuius animus fis perterritus, 43 Juaàm illi, cuius corpus vulntratum fit. qudd ſi vipul- fos dicimus exercitus effe tos, qui metu ac tenui fepè fufpicionepericuli fugerunt: G finon folàm impulfu feutorum neg conflictu corporum, neg iitu cominùs, negponiechione telorum, fed fepè clamoreipfo milit, at inſtructione, aſpectuq; ſignorũ magnas copias pul- [us ffe& vidimus,& audiuimus: qua viin bello ap- pellatur, ta in otio appellabisur?& quod vehemens in ye militari putatur id lene in isre cinili iudicabitur? cr quodexercitus armatos mouet, id aduocationẽ to- gatorũ nõ videbitur mos ſſe? C vulnus corpori magũ iſta vim quàm terror animi declarabit?& fauciatio 44 ducæreretur, cim.gam jaca sfe conftabit?“ruus n. teftis hoc dixit, metu perterritis nofiri aduocatis, lo- cum, quà effugerent, demonftrajfe. quinon modà yt fugerent fed eria ipfius fuga tutam viam quafierunt, pis pis adhibita nö videbitur? quid sgitur fügiebant? propter metum quid metuebant? vim videlicet. po- teftis gitur princ:pia negare,cùm extrema cõcediti? fugiff: perterritos confitemini: caufam fuge dicitis eandem, quam omnes intell gimuu, arma. multitudi- nem pRO ppp horninami ſadtiumu iſtje ppd hoc guide Wn? H ye). ieun maem tori anio pumed nim prova pnonvaldit? qu prabab, quami qui punai aslo C gf ami yum fam Ca buifegun Cass ulunſentan (i: omna taith} aliunde ogi, faruniti videne sefais fofionam contro flic amida wu belo pena in fin indicis det ga qui adextn C legitimi bor bineh, pim non N armasos,os viw hominis t Wfita fuut AN LET 10n Mii ty : n, rennon p| arw obren wg, NOTI t4, MAIO py, waun fr.qsid frin- w meta de tenai(eph j y pus alam mopul lg j NUUN MAČE UMI, e ed ape chamani gia misi ITÉ BA iIYili e huna: pa 7ai8 hhih dew© ruinimesn a wre oan adiantar, eas moet ad edaasate t E imt sf. umit H yoan TUN ALO, rg sym Ie p WITA > mun si PRO A. CÆCINA. nem hominum, incurſionem atq ĩmpetũ armorũ: hac ybi cõteduntur eſſe facta ibi vi facta negabitur?“at 4$ yerd hoc quidẽ iam vetus eſt,& maiorũ exemplo mul- tiin reb. vſitcatum: cum ad vim faciendã reniretur. fiquos armatos quauis procul confpexifent,vt ſtatim teſtiſicati diſcederent, optimo ſponſionem facere pof- fent, ni aduer ſus edict pretoru vis fata sfet. itane yero? fire efe armatos fatis est vt vim facta probes: in mauus eorii incidere, non eſi ſatu? aſpectus aĩ ma- totum ad vim probandom valebir, incurſis& impt- tusnon valebit? quiabierit, faciliùs fibi vim faam probabit,quam quieffugerit?* atego dico hoc:fivt 46 primò in castelo Cacine dixit A Ebutius, ſe homines coegiſ& armãſſe, neg illum ſi ed acceſiiſſet, abitu· rum fiatim Catina diſceßiſſer: dubitare yos non de- buiffe,qusn Caecina fata vis effet fi verd fimul acpro- eul conſpexit ar matos rece ſſet: eo minus dubitars- tis: omnü enim vis eft ,quapericulo aut decedere nos aliunde cogit, aut probibet accedere, qudd fi aliter ſtatueriti, videte, ne hic vos ftatuati, qui piuus dif- sefferit,es vim non effe factam: ne hoc omnibus inpof. fefionum controusrjfis praſcribatis vt confligendum fibi d armis decertandum putent:ne, quemadmodũ in bello pena ignauis ab imperatoribus conſtituitur, ſec in iudicis deterior cauſſa ſit eorum, qui fuger int gua qui adextremum vfq contenderint. ¥ că de inre 47 & legitimi hominum controuer fiis loquimur, G in bi reb. vim nomina mus, pertanuis vis intelligi debet. yidi armatos, guamui paucos: magna vis efl. deceſſã ynius hominis telo perterritus: deiectus dttruſusq; fä. hoc fi ita flaruetis, non modò non erit cur depugnare C3 quif- p ORATIO W guifguam poflhàc pofefionis caufa. vehit, fed ne ilud pipe a quidë, cur repugnare. fin autë vim finecade, fine vul- priori tmt P i j meratidne fine fanguine nullam intelligetis, ftatuetis, dreon heminespof Riens cupidiores qua vitaeffeoportere. mii gwt P i 3 48“age verò de vsteipfm habrbo iudicem ALbuti: re- jag | ſhonde, fitibi videtur:in fandum Cæcina vlrũ noluit tandem ac non potuit accedere? cùm te obſtitiſſe,& pudiaffe dicis, certè hunc volu:ffecõcedis. potes igitur diceré non ei bim fife impedimento, cui, cH cuperet vt, per homines coaĉtos non fit lici- uod maximè vólsit nullo mo- i eog, confilio vzni M, tii accedere? ſi.u. ò j“i do potilit: vis profecto quadam obfliterit neceffe rst: E. antiu dic quamobrem cùm vellet accedere, non at= Í 49&tam negare non potes. descétus må mmhra $ quemadmodum fit, qui non Acceſſerit,d quæritur:di. Ilu glẽ rla⸗ T| znaleri emm, E& depelli de loco neceſſi eſt eum, qui de- cabala nomina WoR‘accidere eiqui poteft, qatromnine m TT, neſſe licit, minquam fuit: qui T C ex to locc, metu permoti fugifei-cu arz-hii guifeh matos vidiffet: dicerésne effe at ti/ nleun teſan qut tã dil genter& tam callidè verbis contro erſias, palio umsat nũ equitate dijudicas,& iura nö ytilitate communi, phh divel | ſed literis exprimus, poterisné dicere deiecti iſſe rum, uri aihio p qui tactus non ern? quid? detrufum dices? nameo.-omy fan l perbo antea praetores hocinterdicto vti folebant. quid tamena LN 4009 potefnẽ detrudi quiſauam. qui non attingiturꝰ iniġimperia p nónne, fi verbum fequi volumus hoc intelligamus ne-: ccf ef eum detrudi cui manus afferamtur? necefeef naditoul ingvam fi ad verbum rem yolumu adfiringere, ne- iki r minem ftatu detrufum, quinon adhibita vi, manu RES dematus& actus praceps intellgatur. Atiectus ve:d qis a penola cond | inimi w aata Eca 17 1a, 1a MIAM s 0h w y piama AA s onak peon TIMA p, pun dite" gy mkoan gaw PRO A. CÆCINA. quî poteft efe qüfquam nifi in inferiorẽ lacum de fu- periore motas? poreft prilfis fugatus eiectus denig, il- lud verò nullo modo potest desectui efe quifquam non modd qui tactus non ſit, ſed ne equo quidem, plano loco. quid'ergo? hocinterditum putamus corum efe cauſſa compofitum, què fe precipitatos e% locis fupe- rioribus dicerent? eosemm verè poffumus dicere effe leiectos. an non, cum voluntas& conſilium.&& ſen.- tentia interdicti intelligatur, impudentiam fumma, aut ſtultitiam ſingularem putabimus,m verborũ er- rore verſari.rem,& cauſſam& vtilitatem comiu nem nõ relinquere ſolum, ſed etiam prodere⸗ an hoc 51 dubium ch quin neq; verborum tanta copia fit; non modà in nofira lingua,qua dicitur ffe inops fed sein i alia guidë ylla,res vtomnes fiw Certis at proprijs vo- cabuli nominentur? neq; verò quicquã opus ſi ver- bis cũ ea res, cuius caꝛiſſa verba qulæſita ſint, intell'ga- i tur. qua lex quod fenas ſconſuliũ, quod magiſtratus ediciũ, quod feædus æut pactio, quodl vt ad priuatas res redeam) teſiamẽtũ, qua iudicia alt ſtipulatianes, alt acti&conuenti formula nõ inſi: mari, aut conuelli| poteft fi adverba rë deficere velimus, conſilium aũt corũ, qui ſcripſerunt,& rationẽ, Cauctoritaã relin-| quamus! ſermo mehercult,& familiaris& quoti- 35 dianas nð coherebit ſi perba inter nos aucup abimur.| deniq; imperium domeſticum nullum erit, fi firuulis! boc noftris conce ferimus, vs ad verba nobis obediant, i non ad id.quodex verbi intelligipofit,obtemperent. p exemplu nuncvti videlicet mihi neceftef hari reră j omnium. non occurrit vnictuiq; veſi um aliud alij iu omni genere exemplũ, quod teſlam onis ſit non ex rer- ER bis 2a| ORATIC bis totumpendereius, fed verba ſertlire hominum cõ⸗ 53 filijs,& auctoritatibus?*ornatè& copios L. Craſ- ſus, homo longe eloquentißimus, paulò antè quàm nos in ſorum venimus, iudicio centumuirali hanc ſenten. tiam defendit:& ſacile, cùm contra eum prudentiſ⸗ fimus homo Qu. Mutius diceret prohalit omuibus A. Curium; qui hares inflitutus effet ita, mortuo Poft- humo filio cum filiusnon modò non:mortuus, ſed ne natus qusdem efer haredem effeoportire? quid? ver- h bs fatis'hoc caut erat? minime. quaresigitur va- f luit? voluntas quatacitis nobis intelligi poffet verbis omnino non vteremur. quia non potelt, verbareperta ſunt, non quæ impelirent, ſed que indicarent volun- A gå tatem.* lex vſum auctoritate fundi iubes effe bien- nium.at vtimur eodem iure in adibus, quæ in lege non appellãtur. ſi via ſit inmunita, iubet, quà velit, agere iumentũ. poteſt hoc ex verbis intelligi.licere. ſi via ft in Brutijs immunita agere fi velit, uumentum per M- Scauri Tuſculanum. actio eſt in aultorem praſentem his verbis: Quandoquidem te in ture conſpicio. hac actione Appius ille cecus vti non peſſet fi tam verè ho. mines verba conſectarentur, quã rẽ, cuius cauſſa ver- Kii be ſunt. nũ conſilerarent. teſtamento ſi recitatis big- ves effet pupillus Cornelius, is iam annos XX. habt- ret vobis interpretib.amitteret hereditat?” veniunt in mentem mihi permulta,vobis pluracertò fcio. ve- yumnenimium multa cöpletamur,atg,ab co,quod propofitum eft, longiùs aberret oratio: hoc ipſum iu- terdictum, de quo agitur, conſideremus, intelligetis e- nim in co ipfi, fiin verbis ius conſtituamis, omnem nii vtilitatem nos buiu⸗ interdici, dum verfuti& cal- i lidi 3 lautuu ſclu l. opinor, fth auguri oin y aatem wii fanila miliga giny bomoi mpfalat f madig mi nulentum er deferri é p unii on logus quwikuna boc propofaerint qufen fuf nusen dfengas lllen, aut ⸗ plur 1⁰ qu ono qonmagan lguita(ententi luerunt: nana mpluribw: nga Mr metak pr dtor dicitur ſljnem. dinini picai ‘ma Oain ODMA DAND ant hy O CEREAN 1) ay iyn ESER SIAE? M Typy Kune rna mea, Meu ife 24, myr. urai moki un moria iy m e LALE IAL WAR the INe PEDAGING NW giat, Si, BAM AI mer handa? 108 MG LINS P p da jokamwsa tg asi PRO A.`CÆCINA. lidi volumus efe,amiffuros. VNDE TV AVT Få- MILIA, AVT PROCVRATOR TVVS. Sime villicus tuus folus deieciſſet: non familia deieciſſet, vt opinor, ſed aliquu de familia: rectè igirur diceres te reſlituiſſe? quippe. quid enim facilius eſt. quã probari ijs, qui latinè ſciant, in vno ſernulo familia nomen nõ palereꝰ ſi verò ne habeas quidem ſeruum prater tuum, qui me deiecerit:clames villelicet, ſi habeo familiam, Afamilia mita fateor te eſſo deiectñ. neq; dubium eſt, quin, ſi ad rem iudicandam verbo ducimur, non re familiaminteligamu, gua conftet ex ferus pluribus, quin vnus homo fanulia non ſit. verbum cersè hoc ng modòpofiulat, fed etiam cogit.* at yerà ratioturi 56 l inter dictig, vis,& pratorum volunt as,& hominum prudentium conſiluum,& auctoritas reſpuat hanc defenſionẽ,& pro nibilo putet. quidergo?sft: homines| latinè non loquuntur Pimmò verd tantü loquuntur z i quanti ef fatis ad intelligendam voluntatë: cùm fibi Ii hoc propofusrint, vt fiue metu deieceris, fine tuorum i guifpþ:am, fiue feruorum, fiue amicorum, vt ſeruos në“ numero diſunguant, ſed appellẽt vno familie nomine. Xde liberis, aut quifquis est, procuratorisnomineap- 57 pelletur: nõ quo omnes ſint aut appellentur procura- tores gui negoti nofiri aliquid gerant: fed in hac re, cognita ſententia interdicti, verba exquiriomnia no- luerunt: nõ n. aliacai ſſa eſt aquitatis in vno ſerno,& in pluribus: nõ alia ratio iuri m hoc genere dũtaxat, ytrũ me tuus procurator deiecexit u, qui legitimèpro. curator dicitur omnium rerum eius, quiin Italia nò i fit abſityẽ reip. cauſſa, quaſi quida pene dominwsk.e,() i Į Alieni iuri picarius: an tuus colonus, aut vicinus aut E5 tliins, ORATIO cliens att libertus, ant quini, qui illam vim, deie- 58 ionemq; tuo rogatu, aut tus nomine fecerit.“guare ſi ad ium reſtituendum, qui vi deectus eft, eanit vim habet equitati ratio:ea intellecta, certè nihil ad rem pertinet, quæ yerborũ vis ſit, ac nominum. tam reſli- tnes, fituns me libertus deiecerit, nulli tuo prapofitus :gotio, quàm ſi procurator deiecerit: non quò omnes fint procurátores, qui alignid nofiri negoti gerunt: ſedquod in hac re quæri nihil attiuet. tam reftitues fi pans firuulus, quàm fi familia deitcerit vniuerſa: nõ quòidëfit feruulums, quod familia: vert quia;no quib. erbi quicquid dicatursqueritur fed qua res agatur. etiam vt iam longiùs à verbo decedamussab equitate ne tantulum quidem: ſi tuus ſerilus nullus fuerit,& omnes alieni ac mercenari:tamë€ ipfi tue familie so crotnire cr nomine continebantur.* Perge orrò hoc g idë interditum:qui. HOMINIB. COACTIS nt- minem coégeri ipii conenerint fuafponte:ceriècogit igui congregat homines C conuocat. coacti ſunt ij, qui ab aliquo funt vnum in locum congregati. finon mod conuocati në funt fed ne conuenerune quidem: ſedij modo fuerunt, qui etiam antea non vu vt fieret, yerům colendi, aut paſcendi cauſſa ffe in agro cafue- uerant: defendes, homines coactos nõ fuiffe: G verbo quidem ſuperabu, me ipſo iudice, re autẽ ne confiſtes quidëvilo udice; vim enim multitudinä reflituivo- iuerunt, non ſolum conuocatæ multitudinũ: fed quia plero, vbi multitudine opus eft, hominescogi folent, ide) de coactis compoſitũ interdictum eſt, quod etiam ſi verbo diſferre videbitur, te tamen erit vnum, o- yinib incaufis idem valebit in guib. perfpisnur vaa i aih A t i ifon.” aot i pD Taiant: jit oia impetu m me fec derese dicerem T TA ETE gA nigi, SALTO 4oatWT, 3 fis, quem homu rnai: n PRO A CÆACTN A, atq eadem cai ſſa æquitatn. ARMATISVE. 66 guid demm? armatos, fi Latinè loqui volumus, quos appellare verè poffumus? opinor eos, qì fruti, teli, parati ornatig, funt, quid igitur? fi glebi aus faxi, asi fuflib aliquem de fundo precipitë egeris, inffi 4 b. armati deisceris vefli tuero: reſti. tliſſe te dices? verba ſi valent ſi cauſſæ nõ rationt, ſed pondirantur: me auctore dicito, vinces profe- Òn ufui ffe armatoseos, qui[axs iacerent, que de terra ipfi tollerent: nan ifs arma seepi te ss neg, glebas, non fu fea matos eos, qui pretereuntes ramu defrine gerent arboris ar marfe fi fiis nominibus alia ad te- endum alia ad nocendum: quæ qui non habierint, eos iuermes fuiſſe vinces. yerům, ſiquadẽ erit armo- ram iudicum ium iſta dicito. iuris iudicium, cum erit& aquit atis, caue in iſta tam frigida, tam itiuna calum nia deliteſcas: non enim rtperies qutnquã iu- dicem, aut recuperatorem, qui, tanquam ſi arma mi- liru inſßiciunda fint ita probet armatüm: fed perin- de valebit, quafi armatifimi fuerint, fi reperientar ita parati fufe, vt vim yite, aut corporà pôt tuerint < 61 afferre.* aig, vt magi imtelligas quam verba nihil 62 y aléant: fi tu folus aut quiuis vnus ci feuto ci gladio impetũ in me feciſſet, atq ego ita deiectus fem, aul- derchne dicere interdictum eſſe de armaim hominib. bic autem hominem ar matum vnum futſſe? nõ, opi- nor, tam impudenseſſes. atqui vide ne multò nunc ſis impudentior: nam tum quidẽ omnes mortales inplo. rare poff, qudd homines in tus negotio Latins loqui obliuiſceren: urxguòdi inermes armatiiudicarentur, gubdhcum interdeclũ qſet de pluribuu, cõm ſſa receſſet yno, ORATIO 3: ab vno, vnus homo plures effe homines iudicarctur:* pefum in his cauſſis non verba veniunt in iudicium, fed sares cuius cauffa verba hac in interdictum con- icclſunt, rim, qua ad caput& ad vitampertiner, reſtitui ſine vlla exceptione voluerunt. ea feplerungs per ho mines coactos aĩ matosq. qua fi alio confilio, eodem periculo factaſit, eodem iure effe voluerunt: non enim maior eft iniuria. fitua familja, quàm fi turs villicus:nonfi tui ferui, quàm fi alieni at merce- narij non ſi tuus procurator, quàm fi vicenus: aut li- bertu tunon fi coačtis bominibus quàm fi volun- tarijs aut etiam afiidurs ac domeſticis non ſi arma- tis, quàm ſi inermib. qui vim haberem armatorum ad nocendum:non ſi pluribus, quàm ſi vno armato: quib. enmn reb.plerung, yis fit,esufmodi hares appele lantur interdicto, ſi per aliasres eadem fađa vi ef, ea, tametſi ver bu interdicti non conciuditur, tamen 64 fententia iuris atg, auctoritate retinetur.* venio nuni adilludtuum: NON DEIECI finon fiut ace cedere puto te ipfum, Pifo,perfpicere, quanto iſta ſit anguftior iniqguiorg, defenſio, quàm ſi illa vterert:nõ fuerunt armati,cum fuftib.& faxis fuerunt y fime hercule mihi, non copioſo bomini ad dicendum, optio detur, vtrum malim defendere, non effe deiectum g- um, cui vi& armis ingredienti ſit accurſum: an ar- masos non fuiffe cos qui fine frutis ac ſine ſero fue- rint:omnino ad probãdum vtramq; rem videam it- ſi mam nugatoriamq; eſſe: ad dicendum autem, in altera videar mihi aliqu id reperire poſſe, non fuiſſe armatos tos, guineg, ferrs quicquam, neg; ſcutum vilum habuerint: hic verè baream, fimihi defen- dendum fits pR indem fremi fm.” ata il uium#4 yim miram VIW poritat ovim an ile Dr Puntea i ifi iki namo nik yt dahla anm pwi wig one tam sud g dentat anos in WAIA VON bono, mnei portere) Cu volantate oi ffam/ caſco⸗ Mlina fmu pobbi eac frbunan ſe miafe fateor sih inter dio pratar idut. fedegoi phidelitefcam.n pobibus neven omfilunstar, gu mbi baberi op hufanga ommen (anfalla sa C LARECANS BON A M4- D T T m yT mede; in uM 8 weg cji A ama AINSAS GA KASAO y deenders, wa a limh wina pew A T d hiin romas t an, fe diiwat,” p dash roon pani TOR auns b r PRO A, CÆCINA. dendam fit eum qui pulfus fugatwg, fit non efe de- iectum. atg illud in tota defenſione tua mihi ma- 65 ximè mirum videbatur, te dicere iuri conſultorum auctoritati obtemperari non oportere. quod ego, ta- merſi non nůc primům, neg, in hac canfja folum au- dio, tamen admodum mirabar abs te quamobrem diceretur:nam ceteri tum ad iſtam orationem decur. runt cum ſe in cauſſa putant habere, aquum& bo- num quod defendaut. ſi coutra verbis,& litteris(& pt dici folet) fummo iure contenditur: folet eiufmodi iniquitati boui& equi nomen dignitatemq, oppo- nere,turm Hud ,quod dicitur; SV MMO IVRE,trri= dent:tum aucupia verborum© literarum tediculas in inuidiam vocant:tum vociferantur» ex aquo& bono, nen ex callido verſutoq; iure, rem iudicari o- portere: fcriptum fequi calumniatoriseffe:bom indi- ci voluntatẽ ſcriptoris, auctoritatẽq; defendert. in 66 iſta verd cauſſa, cũ tu ſis iñ qui te verbo, literæꝶ; defin. das cũ tuæ ſint eæ partes: vnde deicckus es an inde, qudꝰ prohibitus es accedere cieuses non deieđuscùmtua fit hac oratio, fateor me bomines cocg iſſe, fateor, ar- miaffe, fateor tibi mortem eſſe minitatum, fateor hoc interdicto prætoris vindicari, ĥi voluntas& aquitas valtat. ſedl ego imuenio in interdicto verbum vnum, vbi deliteſcam.non deieci te ex so loco, quem in locum pro hibus ne venires. in iſta defenſione accuſas cos, qui conſuluntur, quod æquitatis cenſtant rationem, uon yerbi baberi oporters?& hoc ioco Scauolam dixi- 6 fi caufam apud centumuiros non tenuiſſe: quẽ ege antea commemoraui, cum idem faceret, quod tu nunc (tametfjille in aliqua cauſſa facitbat, tu in nulla fa sis) pRO CRATIO i s Ag slak ie Pa J bamind Ko ci jtamenprobáfenemini quod- d::ndit; qiia verbi Hit deomn” ii oppugnare aguitatë videbatur. ùm id miròr,sehoc Mimpes dit, fed lept ac tN: e in hac ve alieno tempore, Clontia quàm iſta cauſſa poſtulaſſet defend ſſe: tum illul vulgò in iudicijs,& Ai nonnungui abingeniofis hominibus defendi mihi mt: NEA rum videri ſolet nec iuriſconſaltu concedli: nec ius ci 63 uile in caußzis ſemper valere oportere.*nam qui hoc diſputant.ſi id dicunt, non recle aliquid ſtatuere ens, qut conſulantur, non hoc debent dicere, iuri ciuili ſed bominibus fiultis obtemperari non oportere: ſin illas recte reſpondere concedunt,& alirer iudicari dicunt frum, jiu oportere, malè iudicari oportere dicunt:neq, n. ſieri petalenn potefi, aut aliud iudicari de iure, aliud reſponderi o-— hwvtowiut porteat, nec vt quiſquam iuris numeretur peritus, qui an fiene ég id ftatuat effe ius;quod non oporteat indicari: Xare- Wafat sdo contra iudicatum, primùm vtrum refe; teprimi an pemperam ſi rectè,id fuit ius, quod iudicatum eſt: iſ nniſl Inn aliter, non dahium eſi, vtrum uitlices, an iuriſconu- M ba foogun fulti vitaperandi fint. Deinde, fideiurevario quip+-` humming piam iudicatũ eſt non potius cõtra iuriſconſultos ſta. keilu mm tuunt, ſ aliter pronunciatũ eſt ac Mutio placuit qu wnim ex eorum auctoritate ſi vt Manilius fiasuebat fiset: do, atnonga iudicatum. etenitn ipfe Craffus nanita callſſam aps` bwicnh ! Centumuiros egit. vt contra iuriſconſultos diceret: ſed ni fli ia | vt hoc doceret;sHud, quod Scanola defendebat, na eſſe xia: odim Mii juris:& ineam rem noñ folàm rationes afereto it, debmi. non ;; KZ. EFE P ERE _ ttiam Q. Mutio ſocero ſua, mulig peritiſimu ho. mufumm en i 75 minibuss auctorib.vteretur. nam qurut ciule con- nin boe fni á%* poc(nå | temnendum putat i vinctila refellit non modd iudi- anniina | ciorum ſed etiam vtilitatu, vitaq; Gmunn. qii at- fanfis, gaian tem iüterpretes iuri Vituperanbhji imperitos iuri q, uuititei Bitty R AER T ua a ginh bindis ciku emus a LENIG YAKAN PRO A. CÆCINA. dicit de homintbus nonde iure chili detrahit: finpe ritis nonputat efe obtemperandum non homines le> dit, fed legesaciura labefactat, quod vobis venirt in meutẽ proſectò neceſſi oſt: nihil enim in ciuitate tam liligenter, quam ius ciuile, vetinendum:etenim hoc fublato, ni hil eſt: quare exploratum cuiquam poßit eſſe, quid ſuum, aut quid alienum ſit: nihil eſt, quod æquabile inter omnes, atq; vnum omnibus eſſe poßit. *¥ itag, inceteru controuerfijs atg, indicis: cùm qite- ritur aliquid fatum né ne ſit, verum an falſum pio. feratur,& fictus teſtis ſabornari ſolet,& interponi falſs tabule, nunnunquã honeſto ac probabi bono viro iudlici error obijci, improbo facultas lari, vt cum ſciensper perdin iudicarit, teſtimonium aut ta- bulas feuutus ef: videatur, in inre nihil eft ciufi T nomiuine inodi recuperatores, nũ tabulla falſa, nõ teſti improbus. de- niq, nimia iſta, qua dominatur in ciuit ate, poerutia, in hoc ſolo genere quieſcit: qui agat, quomodo aggre- duatin iudicem, quà deniq; digitum perferat, non ſia. bet. illud enim poteſt dici iudici ab aliquo non tam verecundo homine quàm gratioſo: iudica hoc factain eſſe, aut nunquam ẽſſe ſactum, vel cogitatum. crede buicsefi: has comprobat tabulas; hoc non potest: sti filiu aguaius fit, eins teflamentă në efe ruptuts, indica: quod mulier fine tutore auctore promife- rit, deberi. non eſt aditus ad huiuſmmodi res ne- qu potentiæ cuiuſquam, neque grati a. denique quo maius hoc ſanctiusqus videatur, ne pretio quidem corrumpi index in ciuſenolli cauſi poteſt. iſte ve ſter teſtu, qui auſus eſt dicere, feciſſe videri eum. de Juo, ne cuius rei argusretur, quidem ſcire pornifets pje — ORATI O ipfe nunquam auderet iudicare» deberiviro dotems quam mulier nullo auctore dixiſſet. õ rem praclarã, pobisg ob hoc retinendam recuperatorts. quodenim eft sus ciuleẽ quod neq; inflecki gratia niq perfringi potentia, niq; adulterari pecumia pofiit- quod ſi non modò oppreffum fed etiam defertum:aut negligenti- i adſeruatum erit. nibil eſt. quod quiſſuam ſeſe ha- bere certum, aut à patre accepturum, aut relicturum 74 literis arbiiratur. quid enim refert, ades, aut fim dum relitumà patre, aut aliqua ratione habere be- ne partum ſf incertũ ſit, quaæ tua communi iure mã- cipü fintsea poßis ne retinereb ſi parum Jit communi- tum ius? fi ciuili ac publica lige contra alicuiuis gra- tiamteneripoteft? quid iñquam prodefi fundum ha- bere fi que decentifimè defiripta à maiorib. iura ſi- nium pofefionumaguarum,itinerumg, funt„kes perturbari aliqua ratione, commutariq; peſſunt mi. :credite, maior hereditas venit vnicuiq, noſtrum in ijſdem bonis d iure& A legib. quam ab js quibus illa ipſa bona relicta ſunt. nam vt perueniat ad me fundis, teſtamento alicuius fieripoteſt: vt retineam quod meum fatum fit fine iure ciuilinon poteſt. fun- dus à patre relinqui poteſt:at vfucapio fũdi, h. e. ſini ſolicttudinis ac periculi litium. non Apatre relingui. tur fed à legibus ague duus hauftus iter actus, à patre, ſed tanta auctoritas harum rerum omnum à 95 imreciuili fumitur.” quapropter non minus diligan ter ea, qua à maorib.acctpiftis, publica patrimonia iaris quàm prinatarei veftra retinere debetis: non ſelum, quod hac iure ciuili ſipta ſunt: ſed etiam, quod patrimonuum vnuss incommodo dimutitur, 166 4. mitti yi armatu Womit Caina remi non ferret fenti note litauiu, ben⸗ ancer, Teor dineh oori nere fen valere oportere a yós fatuite recy kos loco percomn peal ant afini OUUTN é puent dept IM GG i tt, G me fn tdaret, oi. incede nimim kam gràmto dian viltu? Ar mwa i mie Wi mor ARES, P ga npa P ibig ga eon parmis" e Tan PRO A CÆCINA. mitti non poteſt ſine maghoiniommodo ciuitatis in hac ipſæ cauſſa recuperatores ſi hoc nos non obtinebi⸗ mnus, vt armatis homimbus dt icctum eſſo eum, quem vi ar mati homi nib. pulſum ſugatumq, efe con het: Cecina rem non amittet quam ipfam amino forti fi tempus ita ferret, amitteret: in poſſſßionem in præ- entia nõ yeſtituetur, mhil amplius populiR. cauſſa, ? f í cinitätisius, botia, fortune pofefionesg in dubium}` incertumgq reuocabuntur:veſtra auctoritate hoc cõ- flituetur. hoc praſcribetur:qui cùm tu poſt hac de poſa ſeßßtone conteudes, eum ſi ingreſſum miodbò deieceris, in prædium reſtituas oportebit; ſin autem ingredienti, cum armata multitudine obuius fueriʒ; C ita veni- entem repuleris fugaru, auerteris, non reſtitues: tum ſtatueritis minted: ſolum, non in animo& libi- dine:mf cruor appareat vim non ef: factam:iniuri am taniùm e qui prohibitus ſit:niſi ex to loco, vbi veſligium impreſſerit, deijci neminem poſſe. Luri i- gitur retinere ſententiam,& æquitatem plurimum valere oportere, an verbo àc litera ius omne torqueri, yos ſtatuite recuperatores, vtrũ vtilius eſſe videatur: hos loco percommodè accidit ġuòd non adeft is` qui pauloò antt affuit,& adlſſe nobis freguenterin hag cauffa ſolet, vir ornatißimus C. Adquilius: nam ipſo Praſonte de virtute eius& prudentia timidils dice- rem, quod& ipſe pudore quodam affceretur ex ſua laude,€r me fimili ratio padori à prafentis laude tardaret. cuius autoritati ditum efab ila casfa conceck nimium non oportere. vereor, de tali viro plu dic am, q àm vos aut ſentiatu, aut apud nos comme- dnorars vilite* quapropter hoc dicam, nunquam eius 28 d allcto⸗ OKATAQ auctoritatem nimiùm valere cuius prudentiam po- pulus R in cauendo, non in decipiendo perſpexerit: quiiuris ciuilis rationem nanquam ab aguitate fes iunxerit: quitot annosingenium laborem, fidem ſuam populo R. promptam, expoſitamq; prahlerit: qui ita iuſtus& bonis vit eſt. vt natura, non liſcipli- na conſultuseſſe vidcatur, ita peritus at prudens, vt Ex iure ciuili non ſcientia ſolùm quadam, verũm et- iam bonitas nata videatur: cuius tantum eſt inge- nium, ita prũyta fideo vt quicquid inde haurias, pu- 79 rũlliquidumq; ie hauiire ſentias. quare permagnã initi à nobi gratiam: cùm eum auclorem noſtnæ de- fenfionis effe dicitu. ilad autẽ miror, cur vos aliquid contra me ſentire dicatu, cùm eum auctorem vos pro me appelletu, veſtrã nomiuetii: veruntamen quid ait iſte vefter auctor? ommbus quicquid verbi atk pro- nunciatumq; ſit, ſpectari conuenit. ego ex ifto genere confultorumpofum nominare non neminem,»t opi- uor iſtum ipſum, qulo vos auctore rem iſt am agere,& lefenſionem cauſſa conſtituere dicita: qui cùm iſtam diſputationem mecum ingreſus eſſat, nõ poſſe probari quenquam effe destum nfi ex colocan quo fuiffet rem,& ſenteniam interdicti mecum facere fateba- tur, verbo meexcludi dicebat: à verbo aŭt poffe resedi 80 nõ arbitrabatur.cum exemplu vterer multu, etiam illa me tuerer aquit ate, ab verbo,& ab ſcripto pluri- mü ſapd in rebus aqui boniq; ratianem oſ ſtiunctã, ſemperq; id valuiſeplurimum, quod in ſe auctorita- ti haluiſſet, aquitatu plurimum: conſulatuu eſt me, Gofiendit,in hac ipfa cauffa nihil eſſe quod laborarẽ: uam verbaipfa[ponfionis facere mecum fivelemdi= legente pi Koinger stinti AEbutit auten ofe Cumi hy male fecerit eoim yn qu fenton ta medii nega poterti GE ANt pretn faunuemm tana heitur, valeh SHOTO; Ola anan ando, liielfun vaT pen ex pressan ihan fundem: hato fve dep (t uiixih i in 4 UNO> En nnn g ra; NRUN air"T EN, MLANA Yi * ULAB TALA JE ki Nue. l JUNI than, Pont, W: da awam ii o Wigi nS hI yy niit. gaarepernani| EN AOR nol N MR ADI, CiP p Afu⸗ UMUMAŽKRN YO MEE POIRIA A N W cad ria ii aaun. opo x pÈ pR AA 1A BINAS, V!)i- såm imge| nioa: ganik wy funfa wini pa MARR MKA f PUO MAAR AN f heira dnis p RIA pda, g aom i rangi i h pwt, Kuw) A IPNI,(UGI y ga urnan Bii gamfa nisy mat pumi sgg E ITA pe yat m PRO å. CÆCINÀ. kgenter attendert. quonam inquam modo? quia er> te, imgnit, deiectus efl Cecina vi, hrininibus armati aliquo ex loco: finonextolsco, qu? imlocum venire voluit, at exe certè ynde ſigit. qxid tumꝰ prtor, inquit interdixit vt, vnde deroclus eſſet, ed reſtituere- tur, hoceft, quicunque š locus effet vnde deiru est. AEbutits autem, qui fatetur aliqao rx loca deiectuii efe Cecina, uguo modo Jeveflituiffe dixit, neceffe es mals fecerit ſponſionem. quid eſt Piſo? placet tibt 8i pugnare verbu? platet caufam iuris, cr eguitatis é» no nofira pofefsonie, fed omninòpofifioni omnium conſtetuere in verbo ꝰego quod mihi videretur quod è maior-bus factitatum, quod horum auctoritate, qui- j bus iudicandumeft dignum sfet oftendi,id veruin, id f equum, id vtilt omnibus eſſe:pectari, guo confilio& qua fententia non quibus quidg, verbis efet atum: tu me ad erbi vocas? nonante penio qua resufaro: nege oportere nego obtineri poffe, nego viam rem efe,| queant cprehendi fati, aut caneri, aut excipi pofi;| fi aut praterito aliquo verbo aut ambigue pofito fen- 4 tctia& recognita, nã id quod iutelligitur, ſed id quod ccitur, valebit. quoniam ſatu reciſaui, venio iam 82 guo voc%, qllæro abste, ſimns deieckis, non le Ful- aman fundo,(neg enim prater, fi ex so funde effen leiectus ta merefutuiiuft fede) vudedeiedus eë) fiim cx proxtmo picit funda deistzs, guà adiba ad iftum fundum: furn de via, fum certè alicunde, fiue de priuato fue de publico: e reflitui si iha, reflituif- fi te diuiſti; nego me ex edidlo pretoru roſtitutum eſ- ſe. quid all hæc dicimu aut tus, qutadmodũ dicitur, gladio aw nofiro, defenfio tua confiar m r 4 2 i dd ORATIO * f ad interdicti ſententiam confugis,& de quo fun- do adlum ſit tum,(um AEbutius roſtituere iubebatur. id quarendam effe dicn, neque aquitatem rei verbi laqueo capi putæs oporters, in meu caſtri, malidiiꝗ; yerfari: mea efi ifia defenfio: ego hoc vocifiror,sgo omnes homin:s deosgúe teftor, cùmmaiores viinat- matam nuila iuris defenfionetexerint uon veſtigium eius, qui deiectus ſit. ſed factum illius, qui deiecerit. in iudiceum venire: deicctlum eſſe, qui fugatus ſit, vim eſſfactam cui periculum morti ſit mitctum, Iſtum locum fugi,€ reformidas?&-mess hoc, yt ita di- cam campo aquitatis ad iſtas ver burum angiiſtias,& ad omnes literarum angulos reuocas? in ijsipſis in- tercludbre inſidijs, quas mihi conaris oppouere. Non deieci, ſed eisci. Peracutum hoc tibi videtur: hic eſt mucro defenſionis tuæ: in eum ipſum cauſa tua in- currat neceffe est. ego enim tibirefiros Sinon fumes eo loco detectus, quò prolubitus ſum accedere: at ex eo ſum dtiectus, quò acceßi, vnde fugi ſi prator non di- flinrit locum, quo me reſtitui iuberet,& reſtitui iuſe 3y fit: non fumex edicta reſtitutus. Velim recupena- tores, hoc toꝛum ſi vobis ver ſutius, quam mea conſut· tudo defendend: fers, videbitur, fic exiftimetis: pri- müm, aliumnum me excogitáffe, deinde, huius ra- tionis non modò non snuentorem, fed ne probatorem quidem effe me: idg me non ad meam defenfionem attuli fje, fed illorum defenfioni retuliffe«me prome poff iure dicere:nequesn hac ré, quam ego protuli, guerioporiere, quibus verbisprator interdixerit, fed dt gquo loco fit actum, cum interdixit, neque in vi ar- matorum ſpeclari cportere, in quo loco ſit facla vu, perám i fii roim fré fai ft.in a 11U polu non oportet Í d haid t Netii AG AEU 1 dite Aig ingena, non mt fitnt fed quod iloro gera(aran pertineret: vms um fab eolo ui trami qui pererapuiat qi munja locodeerit f munibe txira. buerit, nontxe due generare ra vreun fundo deies wirer, VNDI puddan, g “wef Cach vrbe. vnde dey Gracbo fueran soverbofionj matire miw nofiri Artinfens, OGA AN KUNGEN| mk iun p I LLON MA ih ewe yeiai ph NE T agta NLIKINUR CELL infans resif: w7 LIA N6 11, 1T APD jy mia p in MON n a Am aeie 4 z poi gugu apop yi P RO A CÆCINA verũm ſiin facta: te verd nullo modo poſſe defende re, in qua rein velo. verba ſpectari oportere in qua re nols non oportere. veruntameh ecquid mihi refpo. 36 detur ad aluud. quod antea dixi non ſolùm re& fin- tentia, ſed varbis quoq, hoc interdictum ita eſſe com- poſitum, vt nihil commutandum videretun? atten- dite diligenter quaſo recuperatores: eſt enim voſtri ingeni non meam, fed maiorum prudentiam cogno- (cere: non enim fum id dicturus, quòd ego inuenerim, ſed quod illos non ſugerit. cum de vi interdicitur, duo genera caufarum effe intelligebant ad que interditi pertineret: vnum, ſi qui ex eo loco, in quoeſſet; alte- rum ſi ab eo loco, quò veniret, vi deiectus eſſet,& ho- rum ytrumquenegue praterea quicquam potet acci. pere recuperatores:™® id aded, fi placèt, confideràte, hi qui meam familiam de meofundo dziecerit ex eo me loco deiecerit fi qui mihi prafid faerit ci armatis ho- minibus extra meum fundum,& me introire prohi- buerit, non ex eo, ſed ab eo loco me deiecerit. ad haæc dus genera rerum, vnum verbum, quod ſatis declara- ret vtraſqut res, inuenerunt, vt ſiue ex fundo, fiue è fundo dtiectus eſſem, vno atq; eodem interdicto reſti- tuerer. YNDE TV. bòc verbum, VNDE, Virun- que declærat,& ex quo loco,& Ahjuo loco vnde de- ierctus eſt Cæcina ex vrbe. vnlle deicctus Carbo? ab vrbe: vnde deiei Gäl X à Capitolio. ynde qui cum Gracho fuerunt? ex Capitolio.” videtis igitur hoc v- 88 no verbo/ gnificart res duas,& ex quo,& à quo loco, cum autẽ eò reſtitui iubet, ita iubet, vt, ſi Galli à mo- ioribus noſtri poſtularent, vt edò reſtituerentur, vnde deiecti eſſent,& aliqua vi hoc aſſeſui poſſent: nõ opi- 3 nor, œ ORATIO por, tos incuniculum,gua agrefi erant, ſed in Capia talium reſtiiui oportere. hoc enim intellgitur.. N- DE TV DEIECISTI: ſiut ex quo loco, ſiue à quo Jocο EO RESTITVAs. hoc iam ſimpleæ eſt,in aum locum reſtituas: ſiue ex hoc loco deietiſti, reſtitue in hunc locum: ſiue ab hoc loco, reſtitue in eum lo- cum, non ex quo ſed à quo deiectus. ni ſi quieæ alto cum ad patriam acceß ſſet, tempeſtate ſubito reiectus optaret vi vnde eſſet deiectus eò refliiuererur:hc;oph nor,optaret,vi,a quo loco depulfus efet in eum fefor- ruña rifituerer noninfalumifedin ipfam vebë qua petebat:fic( quoniaim vim verborum neceſſariò ſimi⸗ litudinem rerum aucupamur) qui poſtulat, vt à quo 98 loco doieclus eſt.ed reſtiruatur.“cum verba nos tò dita cunt, tum res ipſa hoc ſentire atque intelligere cogit, etenim Pifo(redeo nunc adilla principia defenfionie meg ſi qui te ex adibus tui vi hominibus armatis deiecerit, quid agess opinor, hoc interdicto, quo noꝶ yſi fumus perſequere.quidẽſi qui iam dt foro velleũtem armatis hominb domum tilam te introire proh bu· erit guid ages?viere eod? interdifto. cüm igiiue pra= tor interdixerit, vnde deitctus es, vt eò reſtituaris, tu hac idem quod ego dico,& quod per ſpicuum eſt in- terpretabere:cum illud verbum vnde, in vtranque rẽ valeat, eoq; tu reſtitui ſis uſſus, tam te in adestua re. fiitui oportere fiè vefibulo guam fiex interioreadia um parte deitu: fis.* yt verd iam, recupëratoress nulla dubitatio fi: fiue rem- fiue verha fpetare vultis quin fecundam nos iudiceis: exoritur hic, iam obruli rebus omnibus é perditis illa defenſio, eum deijci poſſe, qui tuꝛm poſſideat: qui nonpeßidect. gulla uimhiph gu, rifnar y4, quam malami rimüm Mud ateh pljunuo ngawi an oo Loca fet: ny poflea, uga deji fidianum inter bs y JECIT, additur t avaf, qui von pafadas HOMINIBYS ARA per queri pofekerit, n fiw. ofendos fifi deno quqa jist cere Donfionem, fi deiican f qai pofides ARMATIS HON fonfon neaei] citen.mints deion bominibu aut perei difimilestes duo den quatidiana non(ati ofender pofit sùm dë fatin uß lun mee precarid pofeder Magoa vous fekon ilud addin non paf conceit, vincit tas at AWI AUOF AA MAIE IAE piipu| deim diem pumn ya ii giye jorg» emua Tai JAM i NRN gam j meih| NA AN AT, j wu hena i; uwi á PRO A. CÆ CTN A; nullo modo poffe. itag,, ficgo fim à tuis edibus deie- Eus, riflitui non oportere: fi afè fis oportere. numee ra, quam maltain ifia defenfione falfa fint, Pifo. Ae primùm illud attende, te iam ex ilaa vatione eſſe de- pulſum, quod negabas quenquam deijci poſſe, niſi qui in eo loco eſſet: nunc iam poſſe concediu: eum, qui non pof:deat negas deijci poff:.* cur ergo aut in ilud quo. 91 tdianuminterditü, VNDE ILLE ME VI DE- IECIT, additur cùm ego pof:derem, fè deci nemo poteft, qui non pofidet: aut in hocintetditum, DE HOMINIBVS ARMATIS, non additur, fi opor- tet quari poſſederit necne? negas deijci niſi qui poſ- ſideat. oſtendo, ſi ſine armate, coacliive hominibus deiectus quiſquã ſit, cum, qui fateatur ſedeieciſſe, vin- cere ſponſionem, ſi cſtendat eum non poſſediſſe. negas deijci n ſi qui pofßideat. oſtendo, ex boc interdicto DB ARMATIS HOMINIBVS, qui pofit oftendere non pefedife,eum qui deiectus fit condemnari tamë þonfionis necs ferfe fi fateatur sfe deietum.” dupli. 92 cirer hemines deijciuntur: aut ſine coacti armatuve bominibus, aut per eiuſimodi rationõ ac vim. ad duas dißimiles res duo deuincta interdicta ſunt, in illa vi quotidiana non fatis eft poffe docere fe deiectum, nifi oſtendere poßit, um poflideret. tũ delectum ue id qui- dë fatis efi,nifi docet ita ſe poſſediſſe, vt nec vi, nec clã, nec precariò poßederit. itaq; u, qui ſereſtituiſſe dicit, magna voce fapè confiteri falet fe vi deiecife: verum illud addit non pofsdebat: veletiam, cùm hoc ipfum conceßit, vincit tamen ſponſionem f planum facit, ab ſe illum aut vi, aut clam, aut precarid poſſediſſe. Ryidetunch quot defenfionibus etim, qui ſine aĩ mis ac 93 ma.- 94 w m ORATIO multitudine vim fecerit vti poffe maiores voluerunt? bunc verð qui ab iure, officio, bonis moribus ad fer- yum, ad arma,ad cedem confugerst nudum in cauf- h deſtitutumq, vide tis: vt, qus armatts de pefſeſio- egontendifet, inermis plane dej onſione certaret. ecquid interefl Pifo inter bac inge Baa ecguidin- terefl,vtrum bot additum, cùm A, Cecina poffederit, nécne?ecquid te ratio turis y- ecquid interdictorum diſimilitudo, ecquid auctoritas maiorum commo- ues? fi efet additam,de epy oporteret, additum non efistamen oportebu?* atque egoin hoc Cacing non defe ndo:poff: edit enim Cacinarecuperatores: 7 id tameifi extra caufam efl percurram tamen bress, yr non mnus hominem ipfum, quamius commune defenſum velitu. Ceſenniam poſſediſſe(prapter vſum frouma) non nigas, qui colonus. habuit conductum de Cefennia fundum, n idem ex eadem condu- dione fas ri in funda, du um eſt, quin, ſi Cæſennia tum pofidebat cnm seara in fundo, poftetus mortem hares codem sure poffederit? deinde, ipfe Ce- cina, cùm circuiret pradia, venit in iſtum ſundũ. rati. ones colono acoepit. ſunt in eam rem hnn 2: poſtea cur Aebuti de ifo potius fúnde,quàm de alio, fi quem habes Cecina denunciabas fi Caecina n pofi- debat? ipfeporrò Cecina cur f moribus deduci vole- bat, idg, tibi de amicorum etiam de ipfius C. Aquilij fententia refponderat? At enim Sylla legem tulit. vt nihil deillo tempore, nihil de calamitate reipubl. querar hoc tibir:[þondeo adferipfi fe cundem Sylam in candem legem fiquidius non effet rogari, eim eg lege nihilum rogatum. quid eſt, quod rogari ius non fi? C delibuatafarame tunt-atgue bos G cor aoindicatum eh bam miem canla fun,& GUANCHT., C omni dicis aut periti bon Mantar guid epo con prume. cen tn(orex mea anandi iy dias j í 1 o}, ktt Ai t g DH p CAWN pwu, Mii 17 m 4a. is f 4 s MOTAN Mek AM Dii.. L T Ua AANA "9 na ifi ua i } paw P R OXA. CAEC LNA- fitꝰquod populus iubere, aut vetare non poßit? vt ne longiusabeam, declarat ifla ajcriptio ef: aligu:d: nam nifiefet hocin omnibus legibus non adfiriber e- tiir.*¥ fed quaro abs ie putesné, fi populus 1 ffèrit me tuum, aut item te meum feruum ffe, idiaf mra kig fi mum futurum? per fþicis boc nihilefe. vt in ceteris, qua regani primum ilud concedis, nd giie guid populus iuferit rati efeoportere, deirde nibii rationi afers, quamobrem fi libertas adimi neli modo poßit, ciuitas poßit:mam& codem medo de v raquere traditum nobis efi: fifemel ciuitas adt. mi potifireiinerilibertas nonporefi. qui en:m poteft iure Quiritum liber efe,is qurin numero Quirituni nón chit” atqueego hanc adoleſcẽtulus caufam cùm agerem cota hominem difertifemi noſtræ ciitati Co ttam, probaui. cumm Arreting mulieris libertatem def.nderem, C Cottavtcemuirisrel:gione inec t, nõ pſſe ſacramẽtum noſtrum iuſtum iudicari, qu dd Arretinis adimpta ciuitasiſſet:& ega vehementius contendiſſem, ciuitatem adimi non poruiſſe: Decem- uiri prima actione non iullicauerunt, poſtea requiſita Cdeliberata, ſacramentum noſtrum itiſtñ urdicaue- runt.atque hoc& conttalicente Cotta; Syla yia uoiudicatumefttam verdin ceteri vt omnes, gui in cadem caufa ſunt,& lege agant:& ſuum ius perſe- quantun,& omnesiure ciuili ſine cuiuſquam aut iudicis aut periti hominis aut imperiti dubitatione ptantar guid ego commemgrem? dubium nemini veſtrum eſt. certè quæri hoc ſolere me non præ teru(vtex meea, qua tibi in mentem non yeni- unt, audias) quemadmodum fi ciúirasadiminon pift W A 98 IO poft incoleniasLatinas fapenofiri ciues profeti fint. ant fuanolitate aut legis muleta profećti funt: qah muiatam fi fuferre volyifent, tamenmanirein citt- tasc poruiffent. quid? quem pater patratws dedidit, qit fuuspater poptlúsye vendidit,quo is ture amittes bilit atemẽ vt religiont ciuit as ſoluatur, ciuu R. tra- ditur:qui cùm eft aceptus efi corum, quibus.ſt deli- tus.fi non accipiunt{ vt Mancinum Numantini)re- tinet integram cauſſam,& tus ciuitati ſi pater yen- didit, eum, quem in ſuam poteſtatem ſuſceperat, ex 99 poteflate dimittit"iam populus cùm cum. vendidit, qui miles fatusnon eſt. non adimit ei libertatem, ſel iudicat non eſſe eum liberum, qtli, vt liber ſit, adint periculum nolulit. cum autem incenſum vendit, hoc tuldicat, cùm ij, qui in ſeruititte tiuſta fuerint, cenſa liberentur, eum, qui, cùm liber eſſet, cenſeri noluerit, ipſum ſibi libertatem abiudicaſſe. qudd fi maximè ijſce rebis adimi libertas aut ciuitas poteft non intel- ligunt, qui hac tommemor ãt fi per has rationes adi- mi maiores poff: voluerunt alio modo noluife? nam yt hec ex ire ciwiliprotulerant, fic ajjerant velim, uibus lige ast Romana citiitas, aut libertas erepta 100 fis.” nam quod ad exilium attinet, perfpicuè intelligi potefl qualefit: exilium enim non fupplicumeft fed perfugium portwá, füpplicä:nam qui volunt penam aliquam ſubterfugere, aut calamitat ed folum ver- tunt hoc efi, ſedem ac locũ mut ant. itaq, nulla in le. ge noſtra reperietur, vt apud ceteras ciuitates maleſi⸗ cium vllum exilio efe mulctatum, ſed cùm hominas vincula, ntces, ignominiasꝗ;, vitant, qua funt legi- bus conſtitutaæ, confugiunt quaſt ad aram in exi- lin vn labane detentan oef nlnelihurnt, Met lim iſt uu aumifeſt bu Sylla volunt nibri KOLOS HUETCSG IBES. (es, feigan mwd omnibas awtousfswe Guilem uf mbuh weligipoeh, qubd tu: demdir oubd Sylan ffuleu hrm rers onemiar efe, quo fee ignorat duodecim volon man, bereditatts can tas A. Cecina lepep tamen omnes bon oye laiſinin, muan mo conilso, fommgy wigna pradnem, le mi; A Njem, auim Kra porne dierri PRO A- CECIN À. Mmbiommizn| Bum: qui fiin ciuitate leoi yim fabirevellent, non MWianii waj| prinsciustatem, quai vitaui amitterent, quia no. amenn lun: non adimitur hu citittas ſedl ab hu relinquitur, njat tiaki| atque deponitur: nam cùm ex noflro inre duarum ci uitatumnimoefepehit, tum awistitur hac ciuitas. t Aleem iy denique, càm w, qutprofugit reteptus eiſt in exilium, daran anibani ig. hsc efl, inaliam ciuitatem:* Non me praterit, recu- 101 maniy|, tametfi de boc iure multa prateres, ta- wiati Span men melongims prolapfum effe, quàm ratio vefiri iu- m hlnna, u| dici poftulsrit: veràm id fesi, non quòd in bac cauf- simam nadidi| fa banc defenfionim defiderarearbitrarer, fed vto- nanbboraten hd mnes intehigerent, nec ademptam cuiſuam ciuita. ión f,%% kem eſſe nec adimi pe ſſe.hoc cùm cos ſcire volui, qui- mionn vidit. bye bus Sylla voluit iniuriam facere, stum omnes ceteros u mj| cines nequs enim ratio afſerri poteſl, ii, unleimlarh,( cu, fi cuiquam nouo ciuipotuerit adimi ciustas, non wfaca omnibus antiguifsmis cinibaspofit. ¥ nam ad hanc 10ã i quidem catſſani nihil hoc pertinuſſe, primùm ex ea intelligi poteſt, quod vos ea de re nudicare non debe- ta: leindt, qubd Sylla ipſe ita tulit de curitate, vt non fufiulerit horum nexa atque hereditates: tubet enim esd:m iure efe, quo fuerunt Ariminenfes: quos qui ignor at duodecim coloniarum fniſſe,& à poptulo Ro- man. hærrditates capere potuiſſe? qudd fi adimi ci- uitas d. Cacina lege potuiſſet, magis illam rationem tamen omnes boni quareremus, quemadmodum ſpe- cbatißimum, prudentißimumque hominem, ſum- mo confilio, fumma virtute, fumma autoritate dos meſtica praditum, leuatum iniuria, ciuem ratine- re poſſemus, quàm vti nunc, cùm dt iure ciuitatis :hil potuerit diperdere, quifquam ixifiat, nifi tui Stæte gitu th am onil tper bas rationes adie y ni MA l TE m, Kaam i ip, at omai f now yphouw| son wa apan l pasm pia ian V0| alonusin iaw| natun. tu, anh| diens iseesih| igram, DnE l| i PTA ia 4, mA$ t ORATIO PRO A. CÆCINA. gerte ſimilis& flultitia,& impudentia qui huic ci- 103 litatem adimptam eſſsdicat. qui quoniam roculpe- ralores ſuem ius non deſeruit neq, quicquã illuus au daciæ. petulantiæq; conceßit. derilinguo tam com- munem caufam, populi, Roin. insin vefira fidea religione depono. homo sta fe probati nobis veftrió, fimilibus femper voluit, yt id nen minus in hac cauſ- ſe laberarit, nec contenderit aliud. quàm ne ius ſuum diſſolute relinquere videretur, nec minus verererur, nec contemnere A Ebutium, quàm nc ab eo cõtemptus 104 eff: exifimaretur.* quapropter fi quid extra iudi- cium ef ,guod homini tribuendum fit habetis homie nem- fingulari pudore virtute cognita,© fprilarafi- de ampliſoumum Etrnria totius, in vtraq; fortuna co- j gnitum multe figni& virtutis,& humanitatu. fi f quidincontraria partein homineoffendendi ſit, ha. bet eum vt nihil dicam amplius, qui ſe homines coc giſſe ſateatur. ſin hominibus remotus de cauſſa quari- E tis cum iudictum de vi ſit, is qui arguitur, vim fe ho- in minibus armari fecifjé fateatur: verbo ſe, non aqui- | tate defendere conetur. id quoque ei verbum ipſum ereptum eſſe vidcatu: auctoritatem ſapientiſſimorũ hominum ſacere nobiſcum in iudicium non venire, | vırum Cecina poffederit,nécne: tamen doceri poffe- diffe: multo etiam minus quari, A. Caecina fundus ſit, necne: me tamen id ipſum docuiſſe, fundum eſſe Catinaæ: cum hac ita ſint, ſtatuite, quid vos tempora reipub. de armatis hominibus, quid illius confeſio, AEIR yi, quid noſtra deciſio de æquitate, quid ra- VEETES, tio interdit deiure admoneant, | 2 pt iudicetis. PARTIS PRIMÆ FINTS. ~ Ky rag p poyan lig De epora gis ALAAN WI ga: LAREN SAN qari, A Cama mis m infi aink| b pasea, gasd moti hus, pedidu at ý, ia de siant, Wt A7 t MN, puita 1 Ma KS A e