1 0
ROT EBROD AMI, VI ri doctiſſimi, Parabolarum ſeu Similium Liber elegantiſſimus.
Wee
be, unn* 8— n—— n

E RAS MVS ROT ER OD A MVS, C VM PRINMIS erudito Petro Aegidio celebratiſſimæ ciuitatis Antuuerpienſis a libellis S
VL GAR P quidẽ& craſſum iſtud amicorũ genus, Petre amicorũ cãdidiſſime, quorũ ut omnis ui 0 6 t, ita neceſſitudinis quoc; ratio in corporibus ſita eſt. ſiquando procul ſeiunctos agere cõtigerit, annulos,
pugiũculos, pileolos, at q; alia id genus ſymbola cre nad ſonie bro ſolent indict᷑ miſſitare. uidelicet ne uelconſuetudi in muur:
nis intermiſſione langueſcat bene uolètia, uel lõgatẽpo a rum ac locorũ intercapedine prorſus emoriatũt. Nos uero quibus animorum coniunctione, ſocietateq; ſtudiorum, omnis ami citiæ ratio conſtat. cur non potius animi xeniolis,& literatis ſymbolis idẽ tidem alter alterum ſalutemus? Non quod ullum ſit periculum, ne propter interruptam uitæ conſuetudinem, frigus aliquod obrepat, neue tantis re
gionum interuallis ſemota cor pora, copulã ac nexum ſoluant animorum. ſaaux un qui uel hoc arctius ſibi conglutinari ſolent, quo uaſtioribus ſpati; illa fue dchlereldi r int dire mpta. uerum ut ſi quid ex amicitiæ fructu detrahere uideatur ab? nübnpelſe ſentia, id huiuſmodi pignoribus literariis, nõ ſine fœnore ſarciamus. Pro mätts ne inde nihil quidemuulgarium xeniorum ad amicum adeo non uulgatem, adietadi
ſed plur imas inuno libello gemmas mitto. Cur enim non ſic a ppell has muete
execico o ex opulentiſſimo ſimmorum autorum mundo ſelectas Nu⸗ lber per enimdum Ariſtotelem, Plinium ac Plutarchum locupletandis Adagi mcd cñ g orum Chiliadibus relego, dum Anneum Senecam amẽdis, quibus ile no genglzug contaminatus erat, ſed prorſus extinctus, repurgo, has obiter annotauiti wd nnn ö bi munuſeulumhaudquaꝗ ingratum futuras. ſic enim augurabar, quo nlbmene 5 1& te perſpicerem ad orat ionis elegantiam natura compoſituim eſſe.& in- beat n 0 1 telligerem non nitorem modo, ſed uniuerſam prope ſermonis dignitatem of Kli U N a metaphoris proficiſci. Nihil autemaliud eſt Tεραeον quam Cicero col mii pen s Na lationem uocat, quamexplicata metaphora. Cæterorum ornamentorum louie 10 ſing ula ſuam quandam, ac peculiarem adferunt gratiam,& commodita tete! f ö tẽ dictiõi.metaphora ſola cumulatius præſtat uniuerſa, ꝗᷓ exornatibes reli ſmiaco 0 quæ ſingula. Delectare uis f nu lla pfꝰ habet feſtiuitatis. Hocere ſtudes? ns bauorg 14 alia probat, uel efficatiis, uel apertius. Flectere paras? Nulla plus addit dil 0 0 0 acrimoniæ. St udes copiæ? nuſg ſuppellex locu pletior. Placet laconiſm amn 3. nulla plus cogitationi relinquit. Sublimitatem affectas? hc quiduis quan ft 0 0 tumuis attollit. Eſt quod uelis extenuare? nulla magis de iicit. Eh ęr ic raf 1 tas, ac lucem g nulla melius rem ob oculos ponit. Hac fere condiuntur ada lol 1 1 Lerelg

gia, huic gratiã ſuã debẽt apologi, hæc cõmẽdat apophthegmata, luius ac- ceſſione cõduplicat᷑ ſententiæ dos. adeo, ut Salomon ille uir diuinus oracu la ſua, nõ alio magis ꝗᷓ parabolarũĩ titulouoluerit cõmendari. Tolle me- taphoræ ſuppelleciilẽ ex oratoribns, ie iuna erũt oĩa. Tolle parabolas eꝓ pheticis& euãgelicis literis, magnã gratiæ partẽ detraxeris, At fortaſſe di cet aligs. Belle hic munus ſuũ ornat uerbis, quaſi uero magni ſit negotij ſi militudlines nuſꝗ nõobuias adducere. Verũ nos nõ paſſim obuias ſumpfi/ mus, nec Iapillos in littore ſparſas collegimus. ſed exquiſitas aliquot gẽrnas ex abſtruſis Muſarũ theſauris deprõpſimus. Neq; em̃ hæc a tõſtrinis aut ſordidis fori cõciliabulis petũt᷑, quæ doctorũ aures& oculos mort. Ah in timis naturæ arcanis, e penitiſſimis diſciplinarũ adytis ſunt eruẽda, ab elo quẽriũ Poetarũ eruditis fabulis, a nobiliũ hiſtoricorũ monumẽtis. ꝗᷓ ꝗdẽ ĩ re, ut duplex eſt difficultas, ita gemĩa laus debet᷑. Primũ illud ipſum nò nihil ẽ perueſtigaſſe, ꝙ ſitegregiũ. Neq; uero minus eſt, ꝙ deprehẽderis, id cõcin niter accõmodare. Queadmodũ eſtaligd, primũ inſignẽ reper iſſe gẽmã.
deinde nõnulla laus eſt, repertã apte ſceptris, aut ãnulis addidiſſe, Addam exemplũ, quo res fiat dilucidior. Cicuta uenenũ eſt homini, uinit cicutæ. c ſicicutæ uiaũ ad miſceas, iamuenenũ multo præſentius& prorſus immedli cabile reddis, ꝓpterea ꝙ uis& impetus uini, ueneni noxã cicius ad uitalia mẽbra perferat. Iam hoc ipſum rẽ naturæ abſtruſam tenere, nõne pars eſt eruditiòis, nec inelegãs, nec ĩiucũdaę Age iã, ſi ꝗs ad hũc uſum accõmodet, ut dicat. adulationẽ amicitiæ præſentaneũ eſſe uenenũ. uerũ ei rurſum ue/ nenouenenũ eſſe libertatẽ admonẽdi, quã gręci uocãt wegpno; Quod ſi libertatẽ prius inficias,& ita cõmiſceas cũ adulatiõe, ut tũ maxie aduleris amico, cñ maxime uideris obiurgare. iã imed icabile malũ eſſe. nulla ne hic ingen laus eſſe uidebit᷑? Nõ mediocris opinor. neq; uelim tñ aucupari gra tiã, ubi nihil ꝓmerear. Quibus hic titulus præfert᷑ ex Ariſtotele, Plinioq;,
in his mea eſt collatiõis inuẽt io. Porro quæ ex Plutarcho, denecaq; deſump tateſtat᷑ inſcriptio, in his nihil mihi uindico, præter colligẽdi, explicãdic; la- borẽ.& ſi ꝗd laudis meret᷑ cõmoda breuitas. Nec; uero me clã eſt, quãtũ ſi
miliſ pelagus poſſit e rerũ oĩm naturis, e tot diſciplinis, e tot poetise tot hi ſtor iographis, e tot oratoribus aggregari. Verũ quæ demẽtia ſit, ꝙ infini/ tit eſt, uelle perſeg Guſtũ dũtaxat dare uoluimus, ut ingenia iuuenũũ ad bia ſimilia cõquirẽda excitaremus. E Plutarcho cõplura recẽſuimus, partim q; is autor græcus eſt, parti ꝙ in hoc gñere ſie excellit, ut cũ hoc nemo uel elo quẽt iſſunorũ iure cõferri queat. E deneca, qniã in eo tũ aliud agẽtes uerſa- bamur, nõ ita multa decerpſimus, Nõ alienũ fuerit, hũc libellũ Adagijs, aut
ſi maui, Copiæ, cõmẽtariq, ceu coronidẽ adiũſgere, ꝙ cũ illis plurimii ha-
beat affinitatis,& ad hc uel in primis faciat. Epithalamiĩ tuũ, ꝗ minus& abſolutũ ſit& ædiri, famulus mes in cauſa fuit, ꝗ Louanij me ꝗdẽ impru
dẽte, re liquit exẽplũ. Bene Vale. Baſileæ. Anno a CHRIST O nato. M. D, X IIII. Idibus Octobris. A ii

D. ERASMI ROT. STMILIA
PARABOLAE
Similia D. Eraſmi Roterodami. EXPDLVTARCHIMORALIBVS
Vi adhortantur,& excitant ad philoſophiã, nec docent nec a eam. perinde faciunt, ut hi qui præmungunt lucernã
— nec infundunt oleum.
Vt quibus domi nihil eſt boni, in foro plærunq; uerſantur& ob ambulant. Sic quidam, quia nihil habeant quod priuatim agant, ad publica adminiſtran da conferunt ſeſe.
Vt q animi cauſa nauim ingredit᷑ ut ſpectet, aut in ea jambulet deinde repente ſoluta atq; in altum reuulſa, nauſeãs ac uomẽs fru ſtra foras proſpectat. Sic qui leuiter,& quaſi luſus gratia attingunt Remp. ſed a ſemel ſuſcepta non poſſunt ſeſe explicare, negociotũ undis ſecum hominem& inuitum trahentibus
Vt qui perſonatus in tlieatrũ procedit hiſtrio Sic ꝗ ad Rẽp. ad miniſtrãdam accedit, nõ ut ciuibus ꝓſit, ſed ſibi gloriã cõparęt.
Qui ſenſim ac uolentes deſcendũt in puteũ, nihili lædunt᷑; qui ca ſu incidunt, ualde turbant᷑. Sic qui certo conſilio accedunt ad Rep. moderate ferunt, qui ſeſe temere iniiciunt, eos pœnitet 5
Vt uinũ primũ ſeruit, ac paret bibẽti, at paulati admixtũ uenis rapit hoĩem ac traducit in ſuos mores. Ita q Rẽp. admiĩſtrat. initio ſe popli moribꝰ accõmodat, poſt ſenſim eũ ad ſua trahit ĩſtituta.
Qui captat aues, earum uoces imitat᷑ ut alliciat in laqueos. Sic ut multitudinem in tuam adducas ſententiam illius ingenio obſe cundes,& obſeruias oportet.
In facie plus offendit neuus, aut uerrucula, qᷓ in reliquo corpo re grandes maculsæ, aut cicatrices. Sic exigua delicta, magna uick tur in principe, cuius uita in conſpicuo eſt. 4
Vt mulieres laborãtes citta aut ſtomacho nauſeãtes malos quoſdi cibos Igerũt, ac paulo poſt reuomũt. ſic populꝰ p ſtultitiã aut ĩ0pia melioꝶ. quoſuis etiã creat magiſtratꝰ ac eoſdẽ paulo poſt abiicit
Vt optimum uinum ſi in uas ſordidũ& impurum infuſum ſt,
unaue
fopus lie qui ob 5
nente kre emnnende re
1 12 Ublede
Aut alalla
dona et q umcieſcun Vthede dll Se bl
arteag 0
Gurdat Agent ag dium luis
Non 0 prfocamt lidiam pk.
Oibern quæltm blicama . Aale klum inte

EX PLVTARCHMORALIB VS III
perdit gratiam. ita bona ſentẽtia, ſi a malo uiro proficiſcatur, aut i doctrina in malum uirum inc iderit.
Vt non ſatis eſt clauus, neq; frenum, niſi adſit qui arte moderet᷑.
Ita non ſufficit eloquentia ad moderandum populum, niſi acceſſe rit ſermonis moderatrix ratio. Diſſimile.
Qui nauem gubernant, aliena uoce iuſſuq; utunt Sed qui Rem publicam gubernant, in ſe ipſis ſapientiam habeant oportet, ut nõ ſit opus aliena uoce. ö
Vt qui obtuſo freno conatur equum domare, excutit, equo con temnente frenum. Sic qui populum uincere conatur, non ſatis in/ ſtructus potentia, ab imperio deturbatur. N
Qui plebẽ ludis, epulis, largitiõibus regunt, ſimiles ſunt iis, qui bruta aĩalia paſcunt ac uenant᷑. Muſici leui chordarũ tactu demul cẽt, nõ graui pulſu. Sic ratio placida, citiꝰ qᷓ aſpera mouet populũ.
Vt longiore uia potius utendum eſt, ſi modo ſit tutior qᷓ breui ore& periculoſa. Sic ad opes, ad gloriam enitendum, ut ſerius con tingant tuto potius qᷓ ſtatim cum periculo.
Vt ignis non reddit fumum, ſi ſtatim emicet flamma. Sic nec gloria eſt obnoxia inuidiæ, ſi protinus eluceſcat, ſed eos qui paula tim creſcunt, ſequitur inuidia. i
Vt hædera adhærens arborum ramis, ope aliena in altum erigi tur. Sic obſcuri conſuetudine potentium creſcunt, deinde præfo-/ cant eos, a quibus ſunt euecti in altum. ö
Quædam corpora lumen ſolis exceptum ſuo fulgore uiciſſim augent atq; illuſtrant. Ita quidã aliorum fauore commendati, ui ciſſim ſuis dotibus eos commendant.
Non quæuis arbor patitur complectentem ſe uitem, ſed quædi præfocant eam,& extinguũt. Ita ambitioſi quidam, iuuenes ob in uidiam premunt, ne quando emergunt. ö
Gubernator optimos quærit nautas. Architecton doctiſſimos quærit miniſtros. Ita princeps eos aſciſcet amicos, qui ad Rempu blicam adminiſtrandam maxime ſunt idonei.
Muſicus chordas diſſonãtes, non ſtatim abiicit, atq; incidit, ſed ſenſim intendens aut remittens, ad concentũ adducit. Ita princeps A iii

D. ERA SMI ROT. SIMILIA lenĩter debet emendare peccantes, non protinus tollere.
Iaculum, ſi in ſolidum aliquid inciderit, nonnunqᷓ in mittentẽ retorquetur. Ita conuicium in fortem& conſtantem uitum tortũ, recidit in conuicium facientem.
Vt rex mundi magna curat, parua relinquens fortunæ, quem/ admodnm dicit Euripides. Ita princeps non niſi in grauibus& ar duis negotiis exercebitur.
Alexander Bucephalum iam ſenemab aliis equis geſtãdum cu/ rare ſolet, donec ad hoſtem uentum eſſet, ut integer ad pugnam ueniret. Ita ſenum magiſtratuum utendum opera, ut eis adimat᷑ quantum poteſt laboris, ad neceſſitatẽ uſus illorum reſeruetur.
Gubernator quædam ſuis manibus facit, quædam per alios.& aliquando aliis ad clauum admiſſis, ipſe in proram demigrat. Sic
in Repub. non debet unus occupare oĩa munia, ſed alis uiciſſim dare locum. rectius enim fieri, quæ multorum manibus peragãt.
Hiſtrio, ſic affectus ac mores addet fabulæ de ſuo, ut præſcriptũ
tamen,& numeros non prætereat. Ita qui magiſtratum gerit, ſic adminiſtret, ut praſcriptum regis non exeat.
Non eſt infirmior manus, quod in digitos ſit diſſecta, ſed ad ope randum agilior. Ita negotia multis communicata, in Repub. ple nius conficiuntur.
Vt qui non conſueuerunt neq; cœnare, neq; lauare, niſi ex ptæ ſcripto medici, ii nec ſanitate fruuntur. Sic qui omnia ad princi pis iudicium refert, reddit eos dominos plus quam uellet ciuitas, ut nihili iam nec recte fieri poſſit, niſi principis arbitrio.
Medici morbos quos nõ poſſunt prorſus tollere, ad ſumma cor poris in apertum euocant. Sic magiſtratus ſi clam ciuitatis uitiis mederi nõ poteſt, ut quam minime medicis ac pharmacis, hoc eſt ſuppliciis egeat.
Medicus multo educto ſanguine corrupto, paulum inno xiici/ bi miniſtrat. Sic princeps ſublatis multis malis ac nocentibus, le ui gtatia,& humanitate moleſtiam eam miti gabit.
Vt qui præternauigatis ſyrtibus, iuxta portum frangit na uem, nhil magni fecit. Ita qui uno, atq; altero magiſtratu recte geſto
9
11.
laben Maat
Falleatiu t ex quit ifeſtucz maraturds Aqui et
faünnite
Noli cot aum cilo minteligu
Meſtinit gaoſcere c
Vic Nhurgici,
memtem, qu
1 D 7 5 a perle dle, quam unſtunt Am aufer
Que erlangt. tam 5 boc 1 b en 19 fuxta Plat mum f Aim ul

EX PLVTARCIMORALIITBVS III in ſummo naufragium facit.
Vt Coloſſi ſeu ſtatuæ male libratæ, ſæpius ſubuertuntur. Ita nĩ mius honor per inuidiam euertit multos.
Diſſimile.
Exaluearium ſtrepitu ac tumultu, colligunt apes recte ualere. contra ex quiete rempublicam.
Ex feſtuca incenſa, aut lucerna neglecta domi, nonnunquam conflarat urbs tota. Sic ex priuatis odlis ac diſſidiis publica per/ nicies oritur.
Aer qui eſt in auribus, niſi tranquillus ſit,& carens propria uo ce, ſed tinnitu fuerit ac tumultu plenus, non exacte recipit ea quæ dicuntur. Sic ea pars, quæ philoſophia dicta, iudicat ſi quid in tus oſtrepat,& obtiniat, nõ recte iudicabit, quæ foris accipiunt.
Diſſimile. f
Morbi corporis pulſu,& colore depræhenduntur, eorumq; ad/ uentum calor& laſſitudo prænunciant. At animi morbos pleriq; non intelligunt eſſe morbos
Vt eſt initium ſanitatis, ſenſus morbi. Ita correctionis initium, agnoſcere culpam.
Vt difficillime ſanantur, qui ſui ſenſu carent in morbo uelut lethargici, ac phrenetici. Ita difficillime reuocantur ad bonam mentem, qui non agnoſcunt ſua uitia.
Vt periculoſior eſt tempeſtas, quæ non ſinit in portum appel- lere, quam quæ uetat nauigare. Ita grauiores animi motus qui non ſinunt hominem conſiſtere, ratione perturbata, ſed præcipi tem auferunt in tempeſtates.
Diſſimile:
Qui corporis morbo laborant, quieti ſe tradunt, medicum acerſunt. abſtinent. ſed qui ægrotant animo, quo grauius ægro tant, hoc magis abhorrent a qviete,& a medico.
Vt ex igni& terra ueluti neceſſariis, compoſitus eſt mundus, iuxta Platonem, terra ſoliditatem conferente, igni calorem ac formam. Ita magna imperia non parantur, niſi miſceatur cum fortuna uirtus,& altera alteri ſit auxilio. 5

D. ERASMI ROT. SIMILIA
Vt mũdus nõ erat mũdus, minutioribus corporibus adhuc ſpat ſim uolãtibus,& elabentibus, ſolidioribus uero inter ſe depugniti bus, ſed tempeſtatis, erroris, tumultus plena erant oĩa donec ter⸗ ra ex his accepta magnitudine, ſeipſam figeret, aliiſq; in ſe ſtabil præberet ſedem. Sic magna imperia plena tumultus, donec aucta potentia, etiã finitimis regibus ſtabilitatem præſtat, ut terras cæte xis elementis circunferentibus ſeſe.
Vt nauis multis ictibus compingitur, clauis paxilis. deinde ad tempus aliquantum relinquitur, donec cohæreſcant claui commis ſuræq;. deinde tuto ſulcat maria. Sic ciuitas multis ſudoribus cödit, donec aucta tempore, tutã ac tranquillã uitam præbeat ciuibus.
Qui uenantur beſtias, induunt exuuium cerui. qui aucupantut aues. plumatis utuntur tunicis. cauentq; ne tauris appareant init ſte purpurea, rubra, aut alba Elephantis, quod hoc colore 5 tentur. Sic qui uelit feram nationem cicurare, domareq;, morib ac ueſtitu ſemet illi ad tempus accommodet, neceſſum eſt.
Vt aeris circunfuſi temperies elicit terræ fertilitatem. Contra cœli inclementia uitiumque premit atque extinguit. Ita fauor & benignitas principis, excitat honeſta ſtudia. Rurſum tenaci/ tas,& odium extinguit arteis. b
Vt ceruis fruſtra ſunt ingentia cornua, cum deſit animus. ia non ſatis eſt opibus pollere, niſi fortitudo acceſſerit.
Vt Cyclops exoculatus manus quoquo uerſum porrigebat, mil lo certo ſcopo. Ita magnus rex, cui deſit prudentia, quiduis ag greditur ingenti rerum tumultu, ſed nullo iudicio. f
Quemadmodum imperiti artifices, cum ſtatuis exiguis mas nas ſubdunt baſes, magis conſpicuam reddunt illarum exiguld tem. Ita fortuna ſi puſillo animo munus amplum addat, indicat & arguit magis animi humilitatem. 1
Vt ferrum ſi non utaris, obducitur rubigine. Sic animi uigol, niſi negotiis tractandis exerceas.
Qui ſimul& Rempublicam tractat,& artem exercet ſedenta⸗ riam. perinde facit, atq; ille, qui mulierem ingenuam ac prob,
detracta ſtola, datoq; præcinctorio, in offieina detineat.
kalt ita Delica! la ſecul lnisignot Amouosh. fämipt cl, ine kteminitie numdilcut Vettallu
K derum fulda lud df kept tem Hducete n Vtkerru ctanim Wguud barktrezt bin ait maticeq Vt Aan he dei t meritatz Vt in 0 hecageng ſihil Alte Vtatg can

EX PLVTARCHI MOR ALITIB VS V
Vt Herculem parum decebat, exuto leonis exuuio, ueſtis Mileſia cum ſeruiret Omphalæ. Sic barum decorum ciuili uiro, depoſita q geſſit perſona, ad ocioſam, ac uoluptuariam uitam ſe conferre.
Ignis ſemel accenſus facile ſeruatur, extinctus haud facile redac cenditur, ita famã tueri facile eſt, extinctam nõ facile eſt reſtituere.
Deliacũ nauigiũ, dũ ſubinde ſarcit᷑& recõcinat, ueluti ppetuũ in
multa ſecula reddit. Sic famæ ſemp aliqd adiiciẽdũ, ne collabatur. Canis ignotos allatrat, erga notos mitior ſecũdũ Heraclitũ. Sic ĩui dia nouos hoĩes,& nup euectos potiſſimũ ĩfeſtat, ĩ notos ĩã mitior.
Flãmã primũ emicãtem multus comitat᷑ fumus, ꝗ quidem eua/ neſcit, iã inualeſcẽte& explicãte ſe flãma. Sic res egregias aggredi entem initio multa premit inuidia, donec aucta gloria ĩnuidiæ fu mum diſcutiat. Nam fumus gloriæ inuidia eſt.
Vt ſtultus, qui aduerſis uentis& undis nauigat, orta tranquillita te portum petit. Sic qui tum negotium relinquit, cum diu iam cũ inuidia Iuctatus, deinceps citra inuidiam uiuere poſſit.
Vt difficillimum ac periculoſum eſt annoſas arbores ,quæ iam late ſparſere radices, reuellere loco.& alio tranſplantare. Ita Remp. longo tempore ſuis inueteratam inſtitutis ad aliam uitæ rationẽ traducere non licet citra maximos rerum motus.
Vt ferrum, aut æs uſu ſplendeſcit. Sic exercendis negotlis eni/ teſcit animi uigor.
Vt gaudent qui a furioſis dominis aufugerunt. Sic gaudere de bent ſenes, qui ætatis benelicio libidine non infeſtantur.
Ibin aiũt, ubi cõſenuit, iãq; quod erat turbidũ, expirarit magĩs a romatice olere. Sic gloria ſenum trãquillior,& conſilia ſedatiora.
Vt aqua uino adtmnixta. reddit illud moderatiꝰ„& ſobriæ nym/ phæ deũ temulentũ cõpeſcũt. Sic in Rep. ſenes admixti, iuuenũte meritatẽ& ambitionẽ reuerentia ſui teddunt moderatiorem.
Vt in ſcena u ꝙοννααα tantum oſtenditur, nec loquens quicqua, nec agens. Sic princeps, qui ueſtitu& titulo tantum principẽ agit, nihil autem curat eorum, quæ uere ſunt principum officia.
Vt arcus tenſus rumpitur. Sic animus remiſſus frangitur.
Vt cantor ſenex non omittit artem, nec abiicit lyram, ſed leui/

D. ERASMI ROT. STMILIA.
ores ſequitur harmonias,& uocisfugitat contentionem, iuueni bus aptiorem. Sic in ſenectute non oportet a Rep. prorſus deſiſte/ re, ſed eligere negotia remiſſiora, quæ conueniant ætati.
Athletæ abſtinẽt a laboribꝰ neceſſariis, ut in nõ neceſſariis uale/ ant nobis cõtra faciẽdũ. Qui equos d omãt, primũ blãdiũt᷑, ac mol lillime tract it, ut aſſueſcãt freno. Sic populus lenitate ſubeũidus
Veſtalibus tempus erat præſtitutum. Primum, in quo diſcerent.
Alterum, in quo exercerẽt. Tertiũ, in quo docerent. Idem fiebat in ſacerdotibꝰ Epheſiæ Dianæ. Itidem faciendum iis, qui Rẽp:gerũt.
Arbores inuidæ, uetulæq; ſubnaſcentes arbuſculas umbra ſua
premunt, nec ſinũt effloreſcere. Non ſic faciendum ſenioribus ma giſtratibus ſed inuitandi potius.& adiu uandi iuuenes.
EKemedia ſtatim mordent uel offendunt, poſtea conferunt ſalu
tem& uoluptatem. Ita ſalubria monita initio ſunt nõnihil amara poſtea correcto iucundiflima. 5
50 80 4 1 5 5 7 f Inſania alendi equos non cõſequitur lenticulã. led arua frumẽ⸗/
tifera. Sic adulatio non infeſtat pauperes atq; humiles, ſed magna rum familiarum ac fortunarum ruina, morbusq; eſt.
Pediculi corpora exanima deſerunt, utpote defecta ſanguine, quo alebantur. Sic adulatores rebus proſperis ac feracibusa axidas& ſteriles non attingunt.
Vt nümũ exploras num ſit adulterinus priuſꝗ᷑ eo ſit opus Sic
amicus probandus anteqᷓ eo ſit opus. Vt q præguſtãdo letale uenenũ, in exitiũ coniiciũt ſeſe Sic quis micũ admittit priuſqᷓ coguorit, ac ſno malo diſcit qualis ſit. vt ignis omniũ cõdimẽtorũ eſt ſuauiſſimũ uelut inquit Euen. Ita amicitia omnem uitam conduleat, ſi admiſceatur. Vt adulterina ſplendorem ac nitorem tantum auri Sic adulator gratiam, obſequium,& hilaritatem amici. Vt ſylueſtria ſemina, quæ ſpatio ac magnitudine ac a ticũ, haud facile repurgant᷑, nã per anguſta foramina non excidũt, per ampla ſimul excidũt. Sic adulatio quæ amicitiam imitatur, non facile ab amicitia reiicitur, ac ſeparat᷑. a Obſoniorum egregii artifices condimentis nonnihil auſteti 2d miſcent, quo dulcedinis tollant ſacietatem. Sic adulatores fetam
imitantul.
dlunt,
cedũt ad iti
Mar code Kanne uit (ualit tiennut,e Wbllis i Itprat Tabiedil⸗ Smadu loriemff ItCite affect Vihhecn Mun. hole uen hama kpibusn V per mit in Beneol iet Alatort Dictutz Namicn Mech liter, N
Kut iui b 75

EX PLVTARCHT MORATLTIBVS. vf
quandam libertatem ac ſeueritatem admiſct, ut nun ma adulentur, ꝗᷓ cum uidentur obiurgare, ac libere loqui.
Vt difficile depræhenduntur beſtiæ, quæ ad loci ſimilitudinem mutant colorem. Sic eos aſſentatores haud facile depræhendas, 9 ad omne uitæ inſtitutũ omneſq; affectus ſeſe accommodant.
Qui alũt beluã, primum accõmodãt ſe illius ingenio,& anim aduertnut, quibus rebus offedat᷑ aut placet᷑ donec aſſuefaccta fiat
tractabilis. Sic adulator oibꝰ amici ſtudiis& affectibꝰ ſeſe accõmodat.
Vt præterfluẽs aqua nullo certo colore eſt, ſed ſemp refert colo rẽ ſubiecti ſoli. Ita adulator ſuĩ diſſimilis eſt, ꝓ re nata ſeſe adaptãs.
Simia dum hominem imitari conatur, ſepe capitur. Aſt adu- Diſſi lator idem faciens, alios capit& allicit. mile,
Vt Circes poculis homines ſubito tranfformabantur in feras. Sic affectus repente alium reddunt hominem.
Vt ſpeculum quicquid obiicitur, imitatur. Sic adulator. Vtumbra quicquid agas, reſpondet& adeſt. Sic adulator quo-/ quo te uertas, ſequitur. Chamæleõ omnẽ imitat᷑ color, præter ꝗᷓ albũ. Sic adulator in turpibus nihil nõ ĩmirat, ſolũ quod honeſtũ eſt, imitari nõ poteſt. Vt ĩperiti pictores, cũ pulchra nõ q̃ãt aſſeq, rugis& uerrucis ex brimũt ſimilitudĩes. Sic adulator refert ĩtẽperãtiã, iracũdiã amici. Bene olet unguentũ, bene olet& pharmacũ, uerũ illud ad nihil utile, niſi ut delectet, hoc præter odor, maiorẽ habet utilitatẽ. Sic adulator tantum iucundus, amicus etiã utilis& neceſſarius. Pictura colores habet iucũdos, ſunt& pharmaca grati coloris. Sic amicus ideo delectat ut ĩuuet, adulator tantum delectat. Medicꝰ ſi res poſtulet aliquãdo crocũ& nardũ ĩiicit& lauat ſua uiter,& paſcit humaniter. Sic amicus aliquã do blandus eſt. Quidã tauris cœſtrũ canibꝰ crotonẽ ĩ aures ĩmittũt. Sic adulator in aurẽ admiſſus haud facile excutit · ſed tranſuerſũ agit, quo lubet Pictores illuſtrãt lucida, appoſitis ũbris& obſcuris. Sic adulator laudũs diuerſa uicia in aliis. in amico nutrit ac fouet, quæ adſunt. Vt oratores aliquoties aliã pſonã loquẽtẽ faciũt uel fidei cauſa, uel ut juiciã fugiãt. Sic adulatox natrat quæ ab aliis de amico audi erit, etiãſi nõ audit. Bii
2

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
Palæſtritæ corpus humiliant, ut alios deiiciant. Ita quidam ſeip ſos uituperant, ut uideantur admirari familiares.
Vt pictura eſt tacita poeſis. Ita ſilentio quoq; laudat adulator, nempe uultu nutuq;& obſequiis.
Vt qui uenantur, facilius fallunt feras, ſi aliud agentes, hoc eſt, iter facientes, aut agricolantes id faciant. Ita maxime laudat adu lator, cum non apparet eum laudare.
Si ager laudĩdo redderet᷑ fertilior, nõ minꝰ laudãdus eſſet ꝗ arã dus, aut ſtercorandus. Sic amicus ſi reddit᷑ laude melior expedit ali quando laudare, ſin minus quorſum pertinet inutilis palpatio.
Vt patroclus in bellũ proditurus, reliqua quidem Achillis arma
ſibi ſũpſit, ſolã ha ſtam, ut graut ac præualidã nõ attigit. Ita adula/
tor ola ueri amici ſymbola imitat᷑ præter ſolã admonẽdi libertatẽ. In Menãdri cõmœdia ĩducit᷑ falſus Hercules, clauã geſtãs nõ to buſtã, ſed inanẽ᷑ ac leut. Sic adulatoris libertas mollis eſt& blãda. Vt puluĩinaria mulierum quãꝗ uident᷑ reniti ac reſiſtere capiti/ bus, cedũt magis,& accommodant ſeſe Sic libertas adulatoris tu met quidem, ſed in ſe recipit inclinantem. 5 Vt mel exulcerata mordet ac purgat, alioquĩ utile& dulce. Sica ici libertas non mordet, niſi ſi quid eſt uicioſum& cortigendũ. Qui in leuibus nugis obiurgat amicum, in grauibus rebus tacer. Idem facit quod Aliptes, ſinens Athletam inebriari& libidinari cir ca lecythum duntaxat difficilis ac moroſus. Item quaſi præceptor puerum de ſtilo ac tabula obiurget, batbha riſmum aut ſolœciſmum cõmittentem diſſimulet. 5 Item quaſi malus orator. nihil ad argumenta reſpondens, uocẽ, aut codicillos indiligenter ſcriptos calumnĩetur. a Item perinde ac ſi quis hominis tuber ibus ac fiſtulis laborantis, medici ſmilio pilos& ungues ſecet Ita adulator libertate utitur, in lis in quibus non eſt opus. 5 Vt ſiqs merũ, alioꝗ cõferẽs, aduerſus cicutã, admiſceat illi uene nũ reddit ĩmedicabile, quod calore uim ueneni ꝓtinus deuehat 2d cor. Ita adulator itelligẽs libertatẽ eſſe remediũ aduerſus adulatio nem, eam iꝑſam adulationi admiſcet, quo magis ſit noxia.
Rubi ira
Vttrag
Uumirato Aim loten Vme tut am Vim Mlator mia lte que lum m cela Qu 705 gall ketur.“ Comma Phat iurgatie leſtia 9 ul

EX PLVTARCHIT MORALIBVS. vn
Vti medicus dat operam, quo ſanitatem tueatur,& augeat. Ita fa/ cit amicus. At adulator ulceroſas titillat partes. Sunt cibaria, quæ neq; ſanguĩ cõferũt, neq; ſpiritibꝰ, neq; neruis
neq; medullis, ſed pudenda tantum mouent, uentrem inflant, cor
pus turgidum reddunt. Talis eſt adulatoris oratio, uicioſa tantum auget& irritat, alioquin infrugifera. Vbi corpus uitioſis inflatum humoribus, ibi adſunt bubones. Sie ubi iraſcitur, amat, odit amicus, id præmit adulator. 5 Vt tragœdiarum hiſtrionibus choro opus& amicis concinnen
tibus, theatroq; applaudẽte. Sic qui gaudent adulatoribus, nihil
agunt, niſi ſint qui applaudant.
Quemadmodum iuxta Mathematicos ſuperficies& lineæ nec inflectuntur, nec producunt᷑, neq; mouentur der ſe, cum ſint intelli/ gibiles, ſed in dectuntur, producũtur& migrant dariter cum ipſis corporibus. Ita adulator ſuopte quidem affectu non mouetur, ſed cum irato amico iraſcitur, cum gaudente ridet.
Animal in intimis uires habet maxime proprias. Sic amicus ni hil oſtentat, ſed tum cælat; cum maxime iuuat.
Vt medicus& non ſentientem ſanat. Sic amicus etiam ſi igno retur, amicum iuuat.
Vt mala pictura, fractis ue ſtibꝰ, rugis& angulis rẽ repræſẽtat. Sic adulator ſudoribꝰ, clamoribꝰ amicũ imitat᷑ nihil exhibẽs ſyncerũ.
Simia cum nec domũ poſſit ſeruare more canis, nec onera ge- ſtare quemadmodum equus, nec arare ſicuti boues, paraſitatur, ac riſum mouet. Sic adulator, cum in ſeriis ac grauibus rebus neſciat eſſe uſuĩ, uoluptatum miniſter eſt.
Quidam male pinxerat gallos gallinaceos, iuſſitq; puero, ut ue/ ros gallinaceos procul abigeret a tabula, ne collatione depræhẽde retur. Sic adulator ueros amicos pro uiribus abigit, ne ex illorum comparatione depræhendatur fictus amicus.
Pharmacum non adhibitum in loco, dolet abſq; fructu. Sic ob
iurgatio non ut debet admota. Atq; idem facit amicus cum mo- leſtia, quod adulator cum uoluptate, lædit enim uterq;. 8 Qui lignũ ob ĩperitiã rectũ facere neſciũt, diſtorqnt ĩ diuerſam

D. ERASMI ROT. SIMILIA. partẽ. Sic quidã fuga uitii, in aliud uitiũ incidũt grauius.
Vt medico carnem ſecante, manus cõcinnitatem quandã& ele gantĩam ſeruat, abeſt aũt ſaltatoria geſticulatio. Ita libertas ad- mittit urbanitatem, ſeruata grauitate, adulator riſibus, ſcurrili busqʒ iocis libertatem, ueluti malis condimentis edulcat.
Ignaui canes apud mẽſã audẽt, in uenatu minime. Sic ingenero ſũ eſt, cũ ſobrius libere loqui nõ audeas, inter pocula id facere.
Aqua delabitur ubicumq; cauum ac decliuem locum reperit, Sic adulator uehementer urget, ſiquid lapſus eſt amicus N
Vt pituita paulatim collecta tum maxime apparet ac uincit, cum natura uincitur. Sic quidam amici, potentes admonere non audent, niſi labantur, ſed ſimul atq; commutata fortunæ aura ſũt humiles facti, tum obiurgant.
Sanus fert, ſi exprobres ĩtẽ perãtiã, Iibidinẽ, luxũ, eadẽ nõ ferret ægrotãs. Sic admonẽdus amĩcus, cũ deſierit iraſci aut amare.
Nutrices pueros Iapſos non obiurgant ac puniunt, ſed accurrẽ tes erigunt, deinde obiurgant. Sic amicus cum affligitur, adiuuan dus eſt& erigendus, poſtea monendus& obiurgandus, quod ſuo ui tio in eam calamitatem inciderit.
Vt rupturæ& ſpaſmata tum demũ mouentur, cum corpus ali/ quo malo corrĩpitur. Sic amici non ingenui fœlicibus adulantur, lapſos obiurgant,& illorum infortunio fruuntur.
Oculo lippienti non eſt admouendum lumen Nec animus affe ctu laborans admittit grauem admonitionem, ſed admiſcenda laus eſt, ac ſice medendum.
Qui in rebus leuiculis acriter obĩurgat amicum. Perinde facit, ac ſi medicus amarum& acre pharmacum, ac ſumptuoſum in le uiſſimis morbis paſſim admoueat.
Veluti ſi quis laborat hepatis uitio, medico oſtẽdat ungues ex ulceratos. inepte faciat. Ita qui grauibus laborans malis; de nugis conſulat amicum.
Ferrum prius calore ſolutum ac mollitum, poſtea frigida dure ſcit, ac ſolidatur aqua. Sic amicus prius laude delinitus, mox libe
ian 10 Lutter (um: ftlectum 0 bite Viſtat E Mul nioſem U n iman püncpes col lug chu cat, inan Sata: Nesſtalt Nga nigat It bleges Vila dez no Vid conſtie mog Vt laptr magn Vt Ouibu Sol gui an

EX PLVTARCHI MORALIBVS VIII.
re admonebitur.
Vt bonus medicus mauult morbo mederi, ſomno ciboq;. qᷓ ſcã monio aut caſtorio. Sic amicus, pater, præceptor, magis ſtudet laude corrigere, qᷓ obiurgatione, ſi liceat.
Quemadmodum medicus ubi ſecuit carnem, non ſtatim deſe rit ſectum, ſed rigat ac lenit. Sic qui acrius obiurgauit, debet reli qua uitæ conſuetudine lenire eam moleſtiam.
Vt ſtatuarii primum ictibus incidunt lapidem, poſtea poliunt atq; æquant. Sic amicus obiurgationem lenitate mitigabit.
Vt cuſtos aſſidens puero, cauet& admonet ne quid peccet. Sic ratio ſemper animo præſens non ſinit uſq; labi, aut peccare.
Vt imperiti ſtatuarii pulchram exiſtimant ſtatuam quæ ſit ua
ſtiſſima mole. Sic reges nonnulli faſtu& aſperitate ſe egregios
principes uideri putant.
Vt coloſſi foris inſignes deum aliquem repræſentãt, intus pleni luto, clauis, ſordibus. Ita rex purpura, equis, auro, ſatellitio magnifi cus, in animo nihil habet, præter ſordidos affectus& inſcitiam.
Statuæ magnitudine moleqʒ ſua librantur,& coſiſtunt. At re
ges ſtulti ſubuertuntur.
Regula primum xecta ſit oportet, deinde quæ applicentur cor rigat. Ita princeps primum ipſe uitiis careat neceſſe eſt, deinde ali is leges præſcribat,
Vt lapſus non poteſt erigere lapſum. Ita malus& ſtultus prin/ ceps, non poteſt emendare populum.
Vt deus in cœlo pulcherrimũ, ac iucundiſſimum ſui ſimulacrũ conſtituit ſolem. Sic in Repub. principem, ꝗ prudẽtia, iuſticia, be ningitate ſe erga omnes repræſentet.
Vt deus ĩraſcitur, qui fulmẽ ac tonitru imitant᷑, eoſq; in tarta/ ra præcipitat, ut Salmoneum. Sic ſuperbis& elatis ĩndignatur, quĩ magnitudinem æmulantur, non exprimunt bonitatem.
Vt canes ouium cuſtodes, excubias agunt, non ſibi timentes, ſed ouibus. Ita rex non tam ſibi debet timere quam populo.
Sol iucundiſſimus eſt iis, ꝗ ipſũ poſſunt intueri. Sic princeps iis, qui amant iuſticiam. f

D. ERA SMI ROT. STMILII.
Vt in magna tempeſtate, ualidiſſimo clauo, optimo gubernato re, plurimis fulturis opus eſt. Ita magnas& turbulentas res admi⸗ niſtranti ſumma opus eſt ſapientia. a
Vt in malis ſõniis nõ nulla turbat anĩmũ ægritudo ſedpræterea nihil efficiũt. Sic mali, ſed impotẽtes non admodũ lædunt.
Quemadmodum fulgur prius emicat, quã audiat᷑ tonitru, quod ſonitus auribus excipiatur, iumini uiſus occurrat,& ſanguis prius apparet quam uulnus. Sic princeps aliquando prius condemnat, A redarguatur delator.
In magno fluctu, non ſiſtitur nauis, niſi pondus ancoræ retineat alto infixæ uado. Sic in magnis rerum procellis ſumma ratiode bent animum cohibere, ne ab affect ibus auferatur.
Sol cum maxime tollitur in altum, arduꝰ ad polum ſeptentrio nalem, minimum mouetur. Ita quo maior eſt poteſtas, hoc magis coercenda eſt animi temeritas.
Qui morbo comitiali ſunt obnoxii, frigore depræhẽdunt᷑, nam ilico capitis uertigine laborant. At indoctos ſi paululum euexerit fortuna, protinus arguit cuiuſmodi ſint.
Vt non queas cognoſcere uas integrum ſit necne niſi liquorẽ in fuderis. Sic nec hominẽ, niſi imperium commiſeris.
Vt medicus libentius ſanat oculum, qui pro multis uidet, mul toſq; cuſtodit. Sic philoſophus libentius principis animum ĩſtruet,
qui pro multis ſolicitus eſt.
Non fodit puteos, qui fontes habet, aut nouit. Sic nõ petit aliun de qualecumq; eonſilium, qui ipſe didicit philoſophiam.
Ixion Iunonem amans, in nubem incidit. Sic quidam dum uerã expetunt amiciciam, uulgarem ac falſam amplectuntur.
Inter A gathallos,& Acanthytides tantum eſt odiũ, ut ſi ſanguis eorũ ui miſceat᷑, continuo ſeparent ſe rurſus, ac diſſiliant. Sic inter patritios& plebem, etiam ſi quando pro rerum uſu cõiunguntur,
durat tamen uſq; odium naturale.
Vt cantharides maxime læto tritico innaſcuntur,& roſis floren tibus. Sic ĩnuidia maxime comitatur eos, qui uirtute florent Vti ſol ſi immineat hominis uertici, aut prorſum tollit umbri.
k
Aut int Win nul Gina bleltam Nit om fannt pto ung edi eſt Hconſol Vlem lum fre.
ul lim Umium Vtma leut Quida gg pulchent mals qu Auati udeplor Vtau bet eO tet keel Que timed din ll tue dde. 0 Opesuic 0 non

EX PLVTARCHñ MoRALIBVS= IX
aut minimam reddit. Sic ingens ꝑloria extinguit inuidiam. Vbi nullum lumen, ibi nulla umbra. Ita ubi nulla fœlicitas, ibi nulla inuidia. 93527 0 Qui inuident amicorum fœlicitati, nolunt eos prorſus ſubuer ti, ſed tamen grauantur illorum excellentia. Vt qui uicini domũ nolint omnino demoliri, ſed ſatis habent, ſi detrahatur quod ob ſcurat proximas. 8 5 Vt unguentum non ſolum delectat olfactum, uerum etiam re⸗ medio eſt aduerſus male olentia. Sic in malis bonorum memo ria conſolatur. a Vt ſemel admiſſum intro hoſpitem, non facile expellas. Ita luctum receptum tua ſponte non poſſis cum uelis depellere. Diſſimile i Qui lippiunt aut alioqui laborant oculis, non ſinunt alios ad- moliri manum, At qui lugent, quibuſuis ſe tractandos exhibent, ut malum quo laborant, exacerbetur. 5
Vt mæſtis conducit, ſi ſe ad lucem conferant e tenebris. Ita& lugentibus, ſi a triſtibus cogitationem ad læta tranſferant.
Quidam Homeriĩ uerſus acephalos, id eſt capite diminutos,& luiabęvg, id eſt, cauda diminutos excerpunt, tam multa integra pulcherrimaqʒ prætermittentes. Idem faciunt, qui dle paucis uitæ
malis queruntur, diſſimulatis tot commoditatibus.
Auari cum multa congerant, non fruuntur præſentibus, ſubla/ ta deplorant, Sic qui lugent extinctos, uiuis non fruuntur.
Vt auis capta, ſi diutius alatur in carcere, etiamſi dimittat᷑ ſtu det eo redire. Sic animus diu uerſatus in hoc corpore, non facile reuellitur. At puerorum animus lubentius euolat..
Quemadmodum igni ſi extictam ſubito facem admoueas, ſta tim redaccenditur. Sic animus, ſi ſtatim euolet a corpore, facile re dit in ſuam naturam. 8 a
Vt ueſtes uidentur addere colorem homini, cum per ſe ſint fri- gidæ. non addunt autem, ſed eum qui eſt in corpore tuentur. Sic opes uidentur dare iucundam uitam, cum ea proficiſcatur ab ani mo, non a rebus externis. i
C

D. ERASMI ROT. SMILIA. 5 Vt qui febri laborãt, e diuerſis diuerſa capiũt, hoc eſt,e calid is k. t frigeſcunt, e frigidis caleſcunt. Sic& diuitiæ moleſtiam adferunt nun ſtultis,& paupertas gaudium ſapienti. reh Vt fonti non deeſt humor, ſemper ex eo ſcatens Sic probouio ini ſemper adeſt gaudium, etiam ſi res externæ mutentur. dmg Vt honoratior eſt domus, ſi luceat ignis, quemadmodum in- Vamp quit Homerus. Sic fortunæ commoda ſplendidiora iucundioraq; moneh ſi animi gaudio condecorentur. i Vutor Vt aromata pannos, ac laceras ueſtes odoratas reddũt, contra uonlolum byſſus ſudore infecta male olet. Sic quæuis uita jucunda, ſi uirtus olcl fl acceſſerit. cõtra malitia, etiam quæ ſplendida uidentur, moleſta man reddit,& intoleranda. tour Quidã in foro fœlices uidẽt; domi moribus uxorũ cruciãt. Sic Utinc diuites foris fœlices apparẽt, itus malitia noctes dieſq; diſcrutiat imaftco. A praua uxore facile diuortum feceris, malitia uiſceribus inſi⸗ Fimo det, nec potes illi repudium ſcribere. 1 mutnnut Vt ii quos dolentes ſopor oecuparit, triſtia ſomniant. Ita qui tau inuidia, ſuperſtitione, auaritia laborant. Wrotisg Vt uxor mala foris ob pudorẽ eſt modeſtior, domi ſui ſimilist. une Sic malitia apud alios premit ſeſe, in ſõnis aperit. Nam tũ incèſtat cin matrem aut ſororem, aut ueneno tollit amicum. Viinſ⸗ Vt corpus nõ eſt capax uoluptatũ, niſi bene tẽperatũ. ita animꝰ letberet nö capit uerã uoluptatem, niſi liber metu ac cæteris affectibns. dicke, 0 ö* Quẽadmodũ agricola ſylueſtribus ſecurim aut ignẽ admoner: Vtqu e ac funditus extirpat, uineas uero atq; oleas ãputat cautĩ ac cirüſpe cop 1. cte, ne forte ſuperuacua reſecãs, lædat& id, quod ſanũ eſt. Sic philo pa facil N Mien ſophus ex animo iuuenum libidinẽ, auaritiam inuidiam penitus lac. 11 44 reuellet, cæterum pudorem immodicum cautim emendabit, ne ſi Am 6 i mul omnem euellat iracundiam. 1 patare; 11 0 f Nutrices ſæpius extergẽtes ſordes puerorũ, aliquãdo carnẽ auellit Bie 4 109 Ita dũ quædam uitia nimis anxie conamur emendare, lædimus iim e 5 Vt qui demoliũt᷑ ædes templi uicinas, quæ cõtigua ſũt ea ſmüt, ſcuntut ne quid ſacri demoliant᷑ Sic quædam uitia caute ſunt corrigendꝭ, Sube N quæ cum uirtutibus proxime cohærent. dueſcit
Vt locus ſupinꝰ ac mollis nihil expellit, qd ĩciderit, nec pöt auet

EX PLVTARCHI MORALIBVS 8
tere. Sic animus uitioſa præditus uerecundia, nulli peruius eſt, niſi turpibus affectibus.
Vt qui lucernam non ferunt, multo minus ferrent ſalem. Sic
qui mediocribus rebus perturbantur, multo magis obſtupeſcunt in magnis.
Vtamphoræ facile circumagunt᷑ auribus. Ita quidam quouis ſermone huc aut illuc impelluntur.
Viator qui ſemel in ſaxum impegerit, aut gubernator in rupẽ; non ſolum horret eadem, uerumetiam ſimilia. Sic qui uitium agnoſcit ſuum, etiam a confinibus cauebit.
Vt manus eadem in uarios diſſecta digitos. Sic mutorumcha ritas eos unum reddit, diſcretos tamen..
Vt in corpore ex humidi frigidi, calidi, ſiccĩ temperatura, op/ tima fit conſtitutio. Sic ex fratrũ cõcordia maxime floret genꝰ.
Vt morbus in corpore non admittente quod proprium eſt,
multarum noxiarum& abſurdarum rerum gignit appetentiã, Ita calumnia, ſuſpicioq; aduerſus cognatos& domeſticos, malas & noxias aliorum neceſſitudines inducit. 8
Qui reiectis cognatis, peregrinos aſciſcit amicos. Pexide facit, ac ſi quis amputato pede carneo, ligneum pedem addat.
Vt inſaniat, qui fratris imaginem ueneretur, corpus pulſet, ac uerberet. Ita ſtultum ſit amare in adoptiuis nomen, uerum fratrẽ abdicare, aut odiſſe. Diſſimle. N
Vt quæ glutino commiſſa ſũt. ſi ſoluãt; facile reglutinanf. A ſic orpus rũpatur, haud facile coit. Sic inter alios amicitia diru pta facile coit, in fratribus ſemel dirupta aut nõ coit, aut cicatrico ſa coit. f
Armis perditis aut inſtrumentis licet alia parare, corpus aliud parare non queas. Sic amicos alios inuenies, fratres non item.
Ex eadem materia prima natura ſunt elementa iuter ſe diuer ſiſſima pugnantiſſimaq;. Sic aliquoties ex iiſdem barentibus na ſcuntur fratres ingenlis diſſimilimi.
Subduc materiam, extinguetur ignis ſubduc occaſionem con- quieſcit odium ſiue inuidia.
Cii

D. ERASMI ROT. SIM IIIA. E Vti monas non exit ſuum finẽ, ſed ſemper in uno mat et, unde alk & nomen habet. Duas aũt initium differentiæ infinitun i, proti Noi
nus enim per ſe duplicatur, ad multitudinem. Ita ſermo, donec
ö apud unummanet, uere arcanus eſt& ſecretus, quod ſi ad alterũ 5 10 ttanſierit, iam ſpargitur in famam.(uah f N Vt procliue non eſt auem e manu amiſſam recipere aut cohi- int bere. Ita nec dictum ſemel ab ore profettum ꝓropterea quod ab Vtubi aliis uolat ad alios. Diſſimile. zum ha N Non ut nauem arreptam fluctibus, ancora licet ſiſtere. Ita uet Ven ene bum e portu, uelut in altum emiſſum. ag hon N Vt uas experiamur, aquam non uinum infundimus. Ita friuo eigne lum quiddam aliquando committendum amicis, quo ſilentii fl⸗ ue dem experiamur, ut ſi effutiant, nĩhil ſit periculi, dium Vt puer glaciem, nec retinere poteſt, nec uult amittete. Ita gar alioqui rulus nec tacere poteſt quod accepit, nec poteſt obliuiſci. 5 fecpoſt laculos& uĩperas proprii rumpunt fœtus. Sic garrulus, uel ci nis, qu ſua pernicie promit arcana. 1 töenube Aegroti ob odium amari& graue olẽtis pharmaci, ipſum etiã Plato 1 cyathum oderunt. Sic qui triſtia nunciant,& ipſi habent inuiſi. Atetan f Vt pars corporis uitiata, attrahit etiam a uitiis uitioſos humoꝰ de. la tet. Sic garruli lingua ſemper ardens,& inflammata, ſecretorum alter pt aliquid undiq; colligit ad ſeſe. l Ten 140 Vt rupes obiicitur flumini, ne ſe effundat. Ita ratio linguæ ob ibu. licienda, ne temere diffluat. i Lepu Kn Grues cum ex Cilicia deuolant, Iapillos in os ſumunt, atq; ita br. die 10 Taurum montem aquilis plenum tuto tranſuolant, idq; noctuimè beunte 1 uox prodat. Ita tutiſſimum ubiq; ſilentium. Viü 1 1661 Vt egregius artifex ĩaculãdi, ſtatim ſeopum petit. Ita ſapit qui Vt. 0 100 pauca loquitur, ſed ad rem. dien 10 Celtiberi ita ferrum temperant ac durant, ut infoſſo in terram: 1 i N quod eſt terreum, auferatur, ac repurgetur. Sic Laconicus ſermo ſiſeno 0 ſublatione ſuperuacui fit penetrantior. U 5 Diſſimile. tebile
Vt ſingula haſtilia facile frangas, coniuntta non poſſis. Ita k, cun
3

EX PTLIVTARCHI MORALIBVS. XI. dilſidentes facile ſuperantur, concordes haud facile.
Non idem finis ſermonis qui curſus, iuxta Sophoclems nam il/ lic uincit qui præuenit, hic qui magis ad rem dixit, non qui eeleri
us, imo uincit ſæpe, qui poſterior dicit. Qui aliis interrogatis, ipſi præripiunt reſponſionem. Perinde faciunt, ac ſi quem ab alio uolentem oſculari, priores occupent. Vt ubi dolet, ibi manum habemus. Ita ſi quid delectat ibi lin guam habe mus, id eſt libenter eius rei facimus mentionem. Vt canes, ſi iram effuderint in lapidem aut ſaxũ, mitiores ſunt
erga homines. Sic qui bilem in alienos euomuerit, placidior eſt
erga ſuos. Qui de natura queritur, quod quædam genuerit homini noxia diſſimulatis tot bonis. Perinde facit, ac ſi quis Nilum calumniet alioqui frugiferũ Aegypto, quod crocodilũ habeat aut aſpidem, nec poſtea uelit frui prognatis frugibus, ſed tantum querat᷑ de ue/ nenis, quæ nutrit. Aut ſi quis in copioſa oratoris oratione, q̃ mul- tis exuberet uirtutibns, de pauculis uoculis temere elapſis cauillet᷑. Plato uetat aquam a uicinis petere, niſi prius domi foderis uſqʒ ad teram, quam Ceramitidem uocant, repereritq; non eſſe ſpẽ ue næ. Ita prius excutiendum, ut parſimonia, alia ue uia tibi ſuppe/ dites, priuſqͥ a menſariis pecuniam mutuam petas. a Templum Epheſiæ Dianæ tutos reddebat obæratos a credito ribus. At multo magis frugalitas& parſionia præbet aſylum. Lepus ſimul parit,& aliud alit,& rurſum ſuperfœtat Ita fœnera tor. Sic æs alienum, priuſqᷓ conceperit, parit. Nam dantes ſtatim petunt& ponẽtes tollunt,& fœnerant quod pro fœnore accipiũt. Vt ignis inualeſcens, alia poſt alia corripit. Sic uſura. 5 Vt equus ſemel accepto freno, ſeſſorem alium poſt alium fert. Sic qui ſemel inciderit in æs alienum, nunquam explicatur. Qui ĩ lutum inciderit eum oportet aut ſurgere aut manere, enã ſi ſe uoluat. magis etiã inquinat᷑. Sic qui rẽ habet cũ fœneratoribꝰ. Cholerici qui purgari nolunt, ſub tempus collecta indies maio re bile, poſtea grauiter diſcrutiantur. Sic qui ſinũt fœnus accreſce re, cum adeſt dies, grauitex e capite laborant. a ö Ciii

—
D. ERASMI ROT. SIMILIA. 11 Qui dicunt, carebo domo, carebo famulitio, ne debeam. Per pumik inde faciũt, ac ſi hydropicus dicat medico, ego gracilis fam,& ina poem nis, nam nihil refert quam gracilis ſit, modo ſanus. ö abr ag Vt pedẽ aut manũ, ſi cõputruerit, data mercede reſecamꝰ. Ita porno ne domus aut famulitium abiiciendnmut liberemur ære alieno, cue hoc eſt ut liberi fiamus. pueri lu Vt in calamitatibus firmiſſimĩ, atq; optimi amici adſunt utilĩ rosa ter. Sic& ſermones optimi. a Vd a Vt nãdi ĩperiti, dũ uolũt ſuccurrere ĩis. qui præfocãt, ac mergũt, mul Kp. un a cũ illis mergũt᷑& nocẽt magis quã proſũt. Sic amici qui inre ulenttati bus aduerſis tãtũ collachrymãt amico. Diſſimile. Vtosne Nõ quẽ admodũ in tragœdiis. Ita nobis in calamitatibꝰ opꝰ eſt, deccbur in g cõploret& collachrymet. Diſſimile. 5 boek read 1 Corpus onerispondere premitur. At animus ex ſeſe ſæpenume med ro pondus addit rebus. a cnetgunt Quæ natura ſunt amara, his admixtis quibuſdam dulcibus gra dudtiesdin tiam addimus, Ita res per ſe triſtes ratione ſunt alleuiandæ. Ip Vt cochleæ ſemper domum ſuam ſecum circumferunt. Ita latest 0 quidamhorrent peregrinas regiones. Viperi⸗ 1 Vt pueris cũ terrent᷑ perſonis, damus eas in manus,& uerſatas i ualetas ö oſtendimus inanes, ut diſcant nõ timere. Ita conueniet adhibita Videc ratione, res ſpecie terrificas excutere, ut cum uiderimus non eſſe ſumma Ne quod apparet, contemnamus. Mlcatz 4 0 Qut᷑admodũ formicæ ſi ſemel ãtro,& apes ſi ſemel aluearibꝰ cu hini nn 1 eiici cõtigat, pegrinãf Ita ꝗdã ſi ſemel patriã exeãt, exules ſe putãt. VMMaà 0 Je Vt nauis cui firma eſt ancora, in quouis portu põt cõquieſcere. demue 1 1010 Ita animus ſi accedat recta ratio, quouis in loco tranquille uiuet. Vip 10 1 Qui eos fœlices dicũt, ꝗ p oĩa uagãt᷑ maria terraſq;. Perinde fa dhmom een ciũt, ac ſi ꝗs ſtellas errones iudicet fortunatiores fixis, quãqᷓ illis Vtm: quoq; ſuus orbis eſt, in quo uoluãt, nec ſoli licet ſuos egredi fines. isdelec N Vr ꝗ decretũ ĩferũt ad populũ, adſcribũt bona fortuna, ne nihil Vtg. , 0 19 de ſuo uideant᷑ addidiſſe. Ita quidam alienis libris nugas aſſcribũt, tubꝰ vel e quæ nihil ad rem pertinent. tecogun M Qui uinũ habet acre,& uapidũ, nec ut uinũ põt reddere, necut rcanig
acetũ. ta Zenoni d ag nec bona ſũt, nec mala. uo

EX PLIVTARCHI MORALIBVS. XII.
Primũ homines ĩuaſerũt animalia noxia, poſt& oues& boues, poſttemo a nulllo genere temperatũ eſt,& Athenis primũ calũni ator aliquis ſupplicio affectus eſt,& recte, poſt hũc unus& alter, poſtremo nec a bonis eſt temperatum. Ita cum aperitur ius in ma los, cauendnm, ne poſtea in bonos recidat. 1
Pueri ludentes petunt ranas ſaxis, at illæ tactæ ſerio emoriũt᷑. Sic nos animi cauſa uenamur, ſed feræ ſerio occiduntur.
Vt nõ æque cernũt cicadæ& accipitres, neq; ſimiliter uolant aquila& perdix Ita non omnia, quæ rationis participia ſũt, æque ualent ratiocinandi acumine.
Vt os non ſecatur trama, niſi prius cinere& aceto præmollitũ; nec ebur inflecti poteſt niſi Zutho prius mollefiat. Sic fortuna nõ poteſt reddere uulneratos animo, niſi acceſſerit malitia. b
Vt medica terra diu retinet ſemina propter aſperitatẽ, ut ſere emergant. Ita morborum, ac dolorum cauſæ in hominibus ali/ quoties diu latent, donec uoluptas in febrem erumpat. ö
Vt ſapiẽs gubernator, in tranquillitate tempeſtatem expectat: Ita rebus tranquillis ad dolorẽ aliquem præparandus eſt animus.
Vt periculoſa eſt ſecundum Hippocratem, ſumme bona corpo ris ualetudo. Ita febus maxime ꝓſperis, metuẽda diuerſa fortuna.
Vt deciduæ ſtellæ ſubito extinguũtur. Ita quos fortuna ſubito in ſumma prouexit, repente ſolent corruere. a
Vt ſcarabei, ac uultures offẽdũt᷑ unguẽtis,& Schyta iurauit ſe malle equũ hĩniẽtẽ audire, qᷓ citharœſd ũ canẽtẽ̃. Ita nõ oĩbꝰ placẽt optĩa
Vt Mathematci centro, ac patio. Ita quidam omnem uolu/ ptatem uentre circumſcribunt. l ö
Vt polypi non extendunt ſua flagella, niſi ad eſculenta. Sic qui dam omnem feœlicitatem cibo, potuqʒ metiuntur..
Vt maior dolor obſcurat minorem. Sic animi uoluptas corꝑo tis delectationem.
Vt q uehementi laborãt fame. nec eſt qd edatꝑ ſuis ĩpſorũ ar/ tubꝰ ueſci coguntur. Ita quidam præ fame gloria, ſeſe ipſos lauda te coguntur, ſi deſit a quo laudentur. Quẽadmodũ a piſcibus hyrcanis, nec boni qppiã expectat᷑, nec mali. Sic Epicurei, nec turba ri nos uolũt deorũ metu, nec delectari beneuolẽtia.

D. ERA SMI ROT. SIMILIA.
Si fieri poteſt. lippitudinem auferimus ab oculis ſin id nõ licet, non tamen eruimus oculum. Ita ſi ſuperſtitio tolli prorſus non
poteſt, non tamen protinus credendum, nullos eſſe deos.
Vt principem ſimul& metuimus& amamus, ut ĩfeſtum malis, bonis placidum. Sic& deum. Diſſimile.
Non quemadmodum quoties cũ truculẽto agimus tyranno, animo ſumus anxio. Sic in ſacris myſteriis anxium, ac diffiden tem oportet eſſe.
Diſſimile.
Qui nauem fregit, tamen ſpe uehitur, nam fieri poteſt ut cor- pus natũs in terrã deferat. At ꝗ excidite philoſophia, totus periit.
Vt Athletæ nõ ferũt coronã, niſi uicerĩt. Sic bonis uiris præmia fœlicitatis nõ ante cõtingũt, quã peracto huius uitæ certamine.
Vt auſtera remedia, ſed neceſſaria, leuant quidem ægrotantes, ſed offendunt& inficiunt ſanos. Sic acris obiurgatio uitio mede tur, probos offendit.
Stoici qui ſe dicunt inuictos, improhibitos,& cætera, cum om
nia ſecus patiantur, ſimiles ſunt nauibus, quibus inſcriptum eſt, eb No M0 oi od N o do pob n dæ hoc eſt, ſplendidi, ac magni
fici tituli. At nihilo ſeciꝰĩterĩ i actãt᷑ fluctibꝰ, cõminuũt᷑, ac ſubuertũk
Scarabei fugiunt unguenta, dele ctantur fœtoribus. Sic nonnul lis peſſima pro optimis placent.
Vt pauperiores aliquando donant munuſcula ditioribus, quo
plus recipiant. Sic indoctiores prouocamus nonnullos, ut eru ditiora uiciſſim illi reſpondeant.
Accenſam lucernam nemo moleſte fert. extinctam dolent om nes. Ita naſci iucundum, mori inanimale.
Vt non ſatis eſt ſoli bonitas, niſi accedat& cultor idoneus,& ſe mina. Ita non ſufficit ingenii fœlicitas, niſi accedat doctor& in ſtitutor egregius,& præcepta idonea.
Vt ſtilla cauat aſſiduitate ſaxum, at ferrum contractatione atte ritur, Ita aſſiduitas etiã duriſſima uincit. 15 Vt curruum totæ ui inflexæ nũquam ad priſtinĩ rectitudinẽ
EU deute ſcanla Autemus n innidt
Vt indi fr euecto ſugnans
Vtinn licllim m ſonoteß,
Vtindt aumillin aminitt:
Vkeris Ant. di umpug
Mceon tbusmilt
Quidi dle. At Amagis
tm ladileen
Viſid lo um frattum sim kklat non

„ * U
4
EX PLVTARCHT MORALTB VS XIII.
queunt reuocati, itidem hiſtrionum baculi. Ita quædam ingenia ſic conſuetudine.& inſtitutione deprauant, ut corrigi non queant.
Vt ciuiles ſeditiones rectius in hoſtes tranſferimus Sic rectius inuidemus alienis, quam fratribus, etiam ſi ſit optimũ omnino non inuidere.
Vt in bilance, altera ſurgẽte, altera cedit, ac deprimitur. Ita fra ter euecto ad maiora fratri cedere debet, ſubmittens ſeſe, non re bugnans. 8
Vt in numeris minores additi maioribus, eos multiplicant,& uiciſſim multiplicant᷑ ipſi. Sic frater obſeruiens fratri euecto ad honores,& auget illius dignitatẽ,& uiciſſi m ornat᷑ illi ſplendore.
Vt in digitis, etiam qui ſcribere, aut canere neſciunt, tamẽ una cum illis mouentur,& obſequũt᷑. Sic fratres fratribus magiſtratũ adminiſtrantibus adeſſe conuenit.
Vt feris bellum eſt cum iis quæ iiſdem aluntur. cũ cæteris dacẽ agunt. Sic inuidia& emulatio inter eiuſdem artis profeſſores. Nam pugili cum curſore conuenit.
Vt conuenit amantibus diuerſas amicas, in eandem depereun tibus male conuenit. Sic diſſident qui eadem ex re gloriã affectãt.
Diſſimile.
Qui diuerſam ingrediuntur uiam, non poſſunt ſibi mutuo pro deſſe. At qui diuerſa uitæ ratione utuntuß, adi munt inuidiam, ac magis ſibi inuicem ſunt auxilio.
Vt macula ſtatim eluenda, ne inhæteſcat,& difficilius eximaf Ita diſſenſio fratrũ ilico tollenda, ne gignat odium.
Vt ſi buboni accedat febris, nihil eſt periculi, uerum ſi ſublato illo tamen morbus perſeueret, uidetur altius egiſſe radices. Sic fratrum diſſenſio, quæ ceſſat lite finita, cauſæ erat, non ipſorum. at ſi manet etiamdum negotio confecto, iam negotium prætextꝰ erat, non cauſa ſed exulceratus animus in cauſa fuit. 5
Vt aqua in jocos hiantes ac diductos influit ac magis eos diuel lit. Ita quidam irritant fratrum diſſidia.
Vt amici dete ſtantur ſaxum, aut canem incurrentem, qui eos dirimat. Sic execrari deberent homines caninos, qui maledicẽtia
D

D. ERASMI ROr. SIMILIA.
ſua dirimunt neceſſitudinem, mutuàamq; beneuolentiam. Caſſiteris, id eſt, ſtannum, uel plumbum album s ruptum ferruminat, utrumq; contingens propter affinitatem, quã habet cum utroq;. Ita amicus amicitiam ac beneuolentiam diſruptam reconciliare debet, utriq; ſeſe accommodans ex æquo. Vt non impletur uas quod ſemper effundit, nihil accipit. Ita
non accipit ſapientiam, qui ſemper loquitur, nunquam auſcultat,
Erat porticus in olympia, quam ſeptiuocam uocant, quod pro una uoce multas redderet. Ita locutulei quidam, uel uno prouoca ti uerbo ſermonem immenſum referunt.
Vaſcula inania maxime tinniunt. Ita quibus minimum ineſt
mentis, hi ſunt loquaciſſimi.
Aiunt ſemen, quod ſtatim effunditur, inutile eſſe ad genituram Ita ſermo garrulorum ad nihil conducit. Vt ædium oſtio carentiũ,& crumenarum abſqʒ uinculis, nulla eſt utilitas. Ita multo magis oris clauſtro carentis, nullus eſt uſus.
Vt triticum incluſum in uaſe, menſura auctum inuenitur. led uitiat Sic garrulus accepto ſermoni ſemper addit,& maiorem eum reddit, ſed fide iam carentem.
Qui abigat homines ceſto Veneris, a Venere uideatur alienus. Sic qui oratione moleſtus eſt& reddit inimicos, a Muſis eſt alie/ nus.& utendi ĩgnarus, quandoquidem oratio ad conciliandos ho
mines eſt reperta. Vt terra quo melior eſt natura, hoc magis corrumpitur, ſi ne/
gligatur. Ita ingenia, niſi recte excolantur, quo ſunt fœliciora,
hoc pluribus uitiis obducuntur. Eſt terra quædam aſperior, duriorq;, quæ tamen culta proti⸗ nus ferax reddatur. Sic ingenia duriora natura, inſtitutione
manſueſcunt. Nulla fere eſt arbor, quæ non ſterileſcat, ac tortuoſa fiat, ſi cul
tura deſit. Ita nullum tam fœlix ingenium quod non degeneret,
citra rectam educationem. Nullus equus recte ſeſſori paret, niſi arte domitus. Ita nullum
ingenium non ferox, niſi præceꝑtis cicuretur,& educatione.
im i pu unte du Vtagti Mlintitu ent in uic Cuidi uc nec run qu Nonſat Ambuſtu is imm Vt plur hal 0 laletinen (em. pratunt il lierisſec Nutri dilcipub Plant us mo Vtſur fitatisb. Lira creandi tg aiduigc VI dantirf Viin kinn

11 EX pLVTARCHT MORALIBVSs XIII
Nulla tam fera bellua, quæ non manſueſcat cura. Ita nullum tam agreſte ingenium, quod inſtitutione non miteſcat. N Vt molli materiæ facile ſigillum imprimitur, ſi dureſcat non 1 item. Ita puerorum ingenia facile quamuis recipiãt diſciplinam, 9 ſin ætate dureſcant, non item. ö Vt agricolæ uallos apponunt arbuſculis, quo recte creſcant. Ita qui inſtituit, addit moni ta,& præcepta ingeniis ſalubria ne deuari cent in uicia. g Qui diu in uinculis fuerunt, cum ſoluũtur, tamen claudicant 1 adhuc, nec ingredi poſſunt. Ita diu uiciis aſſueti etiam cum ea de lerunt, quædam retinent ueſtigia. Non ſatis eſt habere corpus ſanum, uerũ& bonæ habitudinis, ac robuſtum ſit, oportet, Sic ratio non ſolum pura debet eſſe,& a a uitiis immunis, niſi ſit& robuſta. a. Vt plures urbes præternauigaſſe pulchrũ eſt, ſed expedit unam ö incolere optimam. Ita quam plurima ſunt cognoſcenda, ſequen da retinendaq; optima. Quemadmodum proci cum Penelope potiri non poſſent, ſtu u, prarunt illius ancillas. Ita qui philoſophiã nõ poſſunt aſſequi, aliis literis ſe contaminant. f Nutrices uagientibus pueris rurſum apponunt papillam. Sic diſcipulꝰ offẽſus correptiõe, rurſũ eſt laude ſubleuãdus, ne deficiat. Plantæ mediocri aqua aluntur, immodlca ſuffocantur. Sic ani mus, moderatis laboribus adiuuatur, immoderatis obruitur. t Vt ſunt uices ſomni& uigiliæ, noctis& diei, tempeſtatis& ſere 1 i nitatis, belli& pacis. Ita labores leuandi otio& luſibus. 5 Lyram& arcum remittimus, quo melius poſſint tendi. Ita re/ 5 creandus otio animus, ut ad labores reddatur uegetior. Vt Hierophantæ, quatenus licet, aperiũt myſteria. Sic de rebus 4 arduis cautim& circumſpecte iudicandum. 5 Vt myſteria cum ſilentio ſpectantur. Ita quædam melius lau- dantur ſileptio, quam ratione. N 0 Vt in lance momẽtum in utramq; partem æque propẽſum eſt, N & in neutram inflectitur. Ita dubius animus.
Dii

D. ERASMI ROT. SILIMILIA.
Medici pharmacis amaris. dulce nonnihil admiſct᷑t ut alliciãt.. Ita parentes obiurgationis aſperitatẽ lenitate debent mitigare. be Auriga non ſemper adducit habenas, ſed aliquando remittit. ad Ita pueris nonnihil indulgendum. Duubus u. Vt aſparagus ſpinoſus dulciſſimũ fert fructum. Ita ex duris ini ehtidfti tiis magna uoluptas naſcitur. bio watit Qui prima uirginum diſſidia non ferunt ad tempus. Idẽ faciũt cumſpit quod ii, qui Offenſi labruſcis, uuas maturas aliis relinquunt. Paſttingl Sponſæ quæ ſtatim offenſæ moribus uirorum, eos deſerũt. Per dumicam: inde faciunt, ac ſi quis ictus ab apibus mel relinquat. ar, mag Vaſa initio quauis occaſione diſſoluuntur, at tempore cõmiſſu Vinuti ris compactis uix igni ferroq; diſſecantur. Ita prima cõiugatorũ bee ſumil cõſuetudo leui momento dirũpitur, ſin coaluerit, lõge firmior eſt. uro mer Ignis facile accendit᷑ in paleis,& pilis leporinis. ſed idem mot J. eo. extinguitur, ſi nihil addas, Sic iræ amantium, aut nuper coniu Kuna cur gatorum, ſinemo ſe admiſcuerit. fuglatl Qui uenenis piſcatur, facile interimit,& tollit piſcem, ſed corru Figur ptum& malum. Sic quæ philtris captãt maxitos, ſtupidos habẽt ure, mali N& inutiles. ummiott 0 Vt Circe non fruebatur iis, quos uerterat in ſues aut leones, ſed vii 1 Vlyſſem ſanum ultra omnes dilexit. Ita quæ ueneficiis nactæ ſunt much W maritos, inſuauem cup illis uitam agunt, ob dementiam. ſimieme 1 Quæ malunt dominari dementibus maritis, quam ſanis ac went 0 b prudentibus parere. Perinde faciunt ac ſi quis in itinere malit du iin 0 cere cæcum, quam ſequi uidentem,& uiæ gnarum. monetr Vt Paſiphaæ maluit tauri congreſſum, cum uxor eſſet Minois. 5 Viol Sic quædam nuptæ moderatis, ac ſeueris uiris, ad intemperantiũ ami 10 amorem deuergunt. 5 vie 10 0 Vt qui in equum inſilire nõ poſſunt ob imbecillitatem. dockt 5 125 10 1 ipſum inflectere genua. Sic quidam generoſas ac potentes nacti ral an, uxores, nõ dant operam, ut ipſi meliores fiant, ſed illas deprimũt. domuor 11 1 1100 Pro equi magnitudine temperamus frena. Ita pro uxoris dig in 0 nitate moderanda gubernatio. ltaten

EX PLVTARCHI MORALIBVS. XV.
Luna cum ſoli coniungitur, tum obſcuratur,& occultatur, cum abeſt, lucet. Contra proba uxor præſente marito, maxime cõſpi
ci debet, eodem abſente, maxime condi ac latere.
Duabus uocibus ſimul ſonantibus, gratior fit concentus. Ita quicquid fit in familia, fit quidem utriuſq; conſenſu, ſed tamẽ ar- bitrio mariti. n
Cum ſpirat Boreas, conatur ui ueſtem reuellere, at homo ma- gis aſtringit pallium, quod ſi ſol tepido uento demulſerit, ia ſpõte & tunĩcam abiicit. Sic uxor conans cõuiciis maritum a luxu reuo care, magis irritat, ſi placide ferat& roget, magis efficit.
Vt inutile ſpectaculum auro gemmiſq; adornatum, niſi repræ ſentet ſimilem imaginem. Ita inutilis uxor quantumuis opulẽta, ſi uiro mœſto ſit hilaris, hilari meœſta. n
Vt Geometræ negĩt moueri lineas& ſuperficies ſine corpore, ſed una cum corporibus moueri. Sic uxor in ſeriis,& ludicris,& riſu,& lætis,& triſtibus, accommodabit ſe marito.
Vt qui nõ ferũt uxores ſecũ edere, aut bĩbere. docẽt eas ingur gi tare, maritis abſentibus. Ita qui non communicant luſus,& iocos cum uxore, faciunt, ut alibi quærant, inſciis uiris.
Vt tex muſicæ ſtudioſus complures reddit muſicos, literarum ſtudioſos doctos, aleator aleatores, rapax rapaces. Ita uir comptus ſimilem eff. cit uxorem, uoluptuarius incõtinentem, caſtus& ſo- brius caſtam& ſobriam.*
Vt ſiniſtrarum partium ictus redundant in dexteras. Ita uirum oportet uxoris incõmodis commodiſq; commoueri,& contra.
Vt uincula ex cõmiſſura uires accipiunt. Sic ex conſenſu uiris & mulieris, familiæ ſtatus. f
Vt corpus nihil poteſt abſq; animo, nec animus recte ualet, niſi corpore incolumi, Sic inter uxorẽ& maritum oĩa ſunt cõmunia.
Vt uinum appellatur, etiam ſi maior aquæ pars ſit admixta. Ita domus mariti dicetur, etiam ſi mulier plus contulerit.
Vt nemo ſentit qua parte ſtringat ca ceus, niſi qui indutus eſt. Ita nemo nouit ingenium mulieris, niſi qui duxit uxorem.
Quemadmodum febres ex occultis cauſis, ac ſenſim collectæ, Diii

D. ERA SMI ROT. SIMILIA.
magis metuũtur, quam quæ ex manifeſtis& grauibus cauſis ſunt ortæ. Ita occultæ ac puſillæ, cotidianæq; offenſæ magis dirimunt beneuolentiam coniugatorum.
Qui pronubæ Iunoni rem diuinam faciebant, exemptum fel abiiciebant ad altare, ſignificantes a matrimonio bilem omnem procul eſſe oportere.
Vt uinum ſic eſt auſterum, ut idem tamen ſit utile ac iucundũ, non amarum, uelut aloe. Sic erit& materfamilias.
Quæ ueretur ridere apuduirum, ne uideatur laſciua, nec agere quicquam, ne audax. Perinde facit quaſi nec ungeretur, ne uide retur unguentis uti, nec lauaret faciem, ne fucis uti putetur.
Vt orator neglectis fucis, ac theatricis cultibus, rebus ipſis ma/ gis mouet auditorem. Sic uxor non meretricio corporis cultu, ſed
moribus commendatur uiro.
Vt tibicen per alienam uocem ſonat. Ita mulier quædam nõ grauabitur per uirum loqui.
Vt philoſophi colentes principem, ſe redd unt nobiliores, non illum. Sic uxores ſubdentes ſe uiro, laudem conſequuntur. conan tes autem imperat, deterius audiunt, quam quæ ſubiiciuntur. Imperium uiri in uxorem non erit cuiuſmodi eſt domini in tẽ poſſeſſam, ſed cuiuſmodi eſt animi in corpus.
Vt humida miſcentur omnibus partibus. Sic inter coniugatos. omnia debent eſſe connmunia.
Vt ælurus unguentis efferatur,& in rabiem agitur. Ita quædam uxores inſaniunt, ſi ſenſerint in uiris unguenta.
Qui miniſtrant Elephantis, nõ ſumũt lucidam ueſtem. qui tau ris, purpuream non induunt, nam his coloribus efferantur. Tigri- des tympanorum ſtrepitum non ferũt. ita uxor ab his debet abſti nere, quibus ſenſerit maritum uehementer offendi.
Vt apicula per om̃ia circũuolitãs, id quod eſt utile, domũ addu cit. Ita ſtudioſus ex uno quoq; quod ad mores confert, excerpit.
Vt corporis uitia graujora ſũt, quæ faciũt hulcus. ita quædũ ani mi uitia ob id ſunt grauiora, quod uehementius perturbant, minus enim cruciat, ſi quis non credat eſſe deos, quã ſi quis ſuper-
Hetaclit cpitosin f Em comu
Polyeta. Couinthi. L dalle, At
Licet let fete ned fre poſ
Amide wiszefag
Latton to lunt
Vit gurbon⸗
Viqu peperan dit ta le
Uovios.
Dion accipitſ quicqui
Gude implot⸗ de trale
Vt A

EX PLVTARCHI MORALIBVS. XVI.
ſtitioſe timeat deos. Diſſimile.
Comicus uenuſte dixit de iis, qui lectos inaurant, ac deargentãt, cum dii nihil nobis gratis dederint, niſi ſomnũ, cur, id ſibi magno uolunt conſtare At cum dii ſomnũ nobis deder int curarum,& laborum delinimentum ſuperſtitioſus ſibi illũ reddit carnificinã.
Heraclitus dixit, uigilãtibus unum communem eſſe mundum, ſopitos in ſuum quenq; diſcedere. At ſuperſtitioſus ne uigilans qui dem cõmuni cũ aliis mundo fruitur, ſemper ſõniante cogitatiõe.
Diſſimile. f
Polyerates tyrannus non erat formidabilis, niſi Sami. Periãder Corinthi. Deſinebat metuere, qui illinc in liberam ciuitatem emi graſſet. At ſuperſtitioſus nõ habet quo cõfugiat, ut metu liberet᷑.
Diſſimile. d 8
Licet ſeruis. quibus ſpes nõ eſt libertatis, ad principis ſtatuã con fugere, uẽditionẽ poſtulare, mutare dominũ, ſi durius habiti ſunt, ꝗ ferre poſſint Superſtitioſis nec hoc licet.
Si miſerũ eſt leruire, multo miſerx imũ eſt ſeruire his, quos nõ poifis effugere. Diffimile. e
Latrones aut fugitiui, ſi aram aut ſtatuam appræhenderint, in
tuto ſunt. At hic maxme trepitat ſuperſtitioſus.
Vt tigrides circũſtrepentibus tympanis aguntur in rabiem. Ita
quæ bonas mentes compeſcunt, feras& agreſtes irritãt,& efferãt. Vt quibuſdam minus mali fuit, non amnino uidere, quam perperam uidere uelut Herculi, qui filios uidens pro hoſtibus occi
dit. Ita leuius malum eſt, deos omnino non credere, quam credere
noxios. Bion inquit, quemdmodum quicquid paxillo appenderis, id accipit ſuſtinetq;. Ita quibuſdam quicquid ſuaſer is admittunt, quicquid impoſueris ferunt. Diſſimile. i Gubernator uidens inſurgere tempeſtatem, deorum auxilium implor at, nihilo ſegnius interim clauum moderãs,& antemnam detrahens. At ſuperſtitioſus deſpondet animum. Vt Arithmeticorum digiti aliquando ualẽt multis milibus,

D. ERASMI ROT. SITMILIA.
aliquando nihil. Sic regum amici, aliquoties ꝗduis poſſunt, rur ſum mutata faſtidium gratia, nihil poſſunt.
Vt frequẽtiꝰ cõuenit᷑ ad ſpectaculũ, ubi nõnihil theatricæ ſtipis confertur. Ita diſciplinæ a pluribus coluntur, quæ præter uolupta tem, ac dignitatem, emolumẽtum etiam& cõmoditatẽ adferũt.
Vt in tranquillitate corpus expeditum redditur aduerſus immi nentem tempeſtatem, Ita tenui uictu, parcaq;, ut medici loquunt᷑, dieta utendum, ut ſi incidat opiparum conuiuium poſſis enatare.
Vt in conuiuiis temperamus ab appoſitis cibis, quo locus ſit lau titiis, quas expectamus. Ita quotidia na parſimonia præmunien di ſumus.
Vt qui ſacrum exhibent, ipſi nihil inde guſtant. Ita quĩdam alios accipiunt, ipſi abſtinenteg.
Vt qui ſacram pecuniã uertunt in uſus belli, uoluptatẽ tranſfe/ runt ad neceſſitatem. Ita qui ad uſum edunt, ac bibunt.
Quidam faſtiditis propriis uxoribus,& formoſis, amantibus, cum ſcorto mercede coeunt, gloriæ cauſa, magis quã uoluptatis. Ita quoſdam cibi delectãt uel ob id ipſum, quod rari ſint ac mag/ no empti.
Vt axillarum titillatio riſũ gignit, ſed inſuauem& ſpaſmo ſimi lem. Ita uoluptates iniucũdæ, quas corpus ab animo extimulatum, non ſponte capit.
Diſſimile.
Abominamur fœminas utentes ueneficiis in nos,& amplecti/ mur ciborum artifices. 5
Vt membrum ſcabioſum ſemper opus habet frictu. Ita cupi/ ditas animi nunquam ſatiatur..
Vt Athenienſes nunquam de pace conſultabãt niſi pullati, quẽ admodum dicebat Demades. Ita nobis non ue nit in mentem mo deratior uictus, niſi iam febri æſtuantibus,& admotis pharmacis-
Lyſimachus ob ſitim coactus ſe debere Scythis. deinde cũ frigi dam bibiſſet aquam, dii boni, inquit, quam breuis uoluptatis cau la. quantam depoſui fœlicitatem. Ita nobis cogitandum, poſtꝗ ob potiũculã intẽpeſtiuã, aut Venerem in lõgum morbũ incurrimus
EU l Vici tet cueri loch Tolcalc dem vim mhumo Quim⸗ guſiccmt Vtmaut Iakabor⸗ mnun. uicor (uuliput Kebrü don ſolun hunt. Ita Vina mpeſtat mittendu Homir uſorum Venn Agtauat Gilt Neant, 3. kate Crx Veſte Itauom Vilo a0 uad macis Qui
bre

EX PpLVTARCHI MOR ALIB VS XVII.
Vt cicatrix admonet cauendum eſſe uulnus. Ita memoria præ teritorum malorum reddit cautiores.
Vt pueriles querimoniæ, facile cõquieſcunt. Ita leues cupidita tes ſubducta materia facile fædantur.
Floſculorum odores per ſe parum efficaces, admixti oleo ma iorem uim habent. Ita morborum cauſæ ſi in corpus incidant, iam humoribus collectis abundans.
Qui male affecto corpore, uitæ ratione morbum accerſunt ii quaſi cœnum commouent.
Vt nautæ nimiũ onerantes nauem, deinde in exhaurienda ſen/ tina laborant. Ita qui corpus onerant cibis, ac deinde clyſteribus inaniunt.
Qui corpus ægre affectum ad balneas ac uoluptates trahit- Quaſi putrem ac laceram nauem deducit in mare.
Si ebrii comeſſatores irrumpant in domum luctu fune ſtam, non ſolum nihil adferent fœlicitatis, ſed eiulatum potius excita bunt. Ita uoluptates in corpore ægro offendunt quoq;.
Vt nautæ ſereno cœlo non nihil jaxant uela, cum eſt ſuſpicio tempeſtatis, contrahunt. Ita corpori recte affecto nonnĩhil per/ mittendum, contra ſi quid timebitur morbi, cautius agendum.
Homines tantum pingues, ac robuſti, duriq;, ſimiles ſunt gym naſiorum columnis, ut dixit Ariſto. 0
Vt nauibus ſentinæ plenis onus detrahendum. Ita corporibus aggrauatis, ſubducendus cibus, ac potus.
Qui ita corpus exinaniunt pharmacis, ut peregrinis rebus ex/ pleant. ac magis noxiis. Perinde faciunt, ac ſi quis expulſis e ciui tate Græcis, inducat Perſas, aut Scythas. a f
Veſtes quæ nitro, ſimilibuſq; rebus lauantur magis atteruntur. Ita uomitus pharmacis extorti, magis offendunt.
Vt ſceleſtæ mulieres abortum prouocãt, ut rurſum impleant᷑ ac uoluptuentur. Ita quidam in hoc ipſum corpus euacuãt phar macis,& clyſteribus, ut denuo liceat ingurgitare.
Qui a praſcripta uitæ ratione, ne tantulum quidem audẽt diſce dere. ii oſtrei uel ſtipitis potius uiuunt. e
E

D. ERASMI ROr. sTMILIA.
vr ferrum crebris immerſionibus conſumitur. Ita corpus cre bris permutationibus uitiatur, hoc eſt ſi nunc immodicis labbri
pus intendatur, nunc uolupt atibus liquefiat, ac molliatur.
Nautæ a nauigandi labore turpiter conferũt ſe ad uoluptates, xurſum a uoluptatibus ad nauigationẽ᷑ redeũt. Ita quid a deliciis
ad labores, a laboribus ad delitias, ſũma uitæ icõſtãtia ſeſe uertũt.
Qui uiro malo addit opes& gloriam, is febricitanti miniſtrat
uinum, bilioſo mel, cœliacis obſonia, quæ morbum animi, hoc
eſt ſtultitiam augeant.
Qui morbo laborant, cibos puriſſimos& lautiſſimos faſtidiũt & recuſant, ſi quis edere compellat, idem reſtituti bonæ ualetudi ni, caſeo quoque, aut cepe lubenter ueſcunt᷑. Ita ſtultis magnifica fortuna liucũda, Sapiẽtibꝰ et iã humilis, ac tenuis fortuna ſuauis. Qui cibi dumtaxat cauſa ad conuiuium accedunt. Quaſiuas
adducunt implendum. Miſtum. Qui in eadem uehuntur naui,& in iiſdem militant tentoriis, ſeſe mutuo ferant, oportet. Sic qui uerſantur in Republica. At in cõuiuiis nõ idẽ᷑ eſt neceſſe. nã illic periculũ eſt cõmune, hic nõ itẽ. Qui rogant quid ſimus facturi, ſi non edamus, aut bibamus,& huiulmodi rebus utamur. Perinde faciunt, quaſi Danaides eſſent
ſolicitæ quid facturæ ſint, ſi dolium impleatur.
Qui e ſeruitute manamiiſi ſunt, quæ dominis ſolent facere cd ſeruirent, ea faciunt ſibi ipſis, ſuoq; arbitrio& præſidio. Sic nunc anima alit corpus multo labore, multisq; curis, poſtea facta libera. ſeipſam alet contemplatione ueri, nec poterit ab ea auelli
Vt corpus eſt inſtrumẽtũ animæ. Sic anima eſt inſtrumẽtũ dei.
Vt grauiora corporis uitia, quæ in uulnus.& in tumores eruin punt. Ita animi affectus, qui grauious curis uitam reddunt mole ſtam, ut uitium eſt, ex atomis omnia nata credere. at non angit animũ quẽadmodũ auaritia. Diſſimile.
Non timet mare, qui non nauigat, non bellum qui non bellat. non latrones, domi manens, non calumniatorem pauper, non in uictam priuatus, non terræmotum, qui eſt in Galatia, non fulmẽ
qui eſt in Aethiopia. At ſuperſticioſus omnia timet. terram, mare,
Tpram ckugiat, Licetſ. von datut Aimile
dieß quic
Hunt a gant,& u WIig Aeoutſe dit ani Cum: inuocat. vel, atg uxilioc Item di& m Vttr berſtitie toad tytanr Qu bang Unt, ut Vte uinculi

EX PLVTARCHI MORALIBVS XVIII
aerem, cœ lum, tenebras, lumen, ſtrepitum, ſilentium, ſomnium. g Diſſimile.
Serui cum dormiunt, non timent heros, uincti obliuiſcuntur cd
pedum in ſomno, ulcera, carcinomata& grauiſſimi etiam crucia tus conquieſcunt. Sola ſuperſtitio etiam dormientem infeſtat.
Diſſimile. Tyrannũ mutato ſolo licet effugere. Qui deũ timet nõ eſt quo effugiat, quãdoꝗdẽ nuſqͥ nõ eſt deus, Diſſimile.
Licet ſeruis, poſtulare diſtractionem& mutare dominum, Idẽ non datur ſuperſticioſis, cum omnes deos metuant.
Si miſeri ſunt, qui duros nacti ſunt dominos, quanto infœlici- ores, qui dominis ſeruiunt uitiis, a quibus non poſſunt aufugere.
Diſſimile.
Sunt aræ ſeruis, ſunt ſtatuæ, ſunt aſyla latronibus ad quæ confu giant,& ubi tuto ſint. At hic maxime timet ſuperſtitioſus.
Vt Tigrides. ſi quis tympanis circumſonet, in rabiem agi dicũt, adeout ſeipſas deniq; diſcerpant. Ita quoſdam offendit, quod alis addit animum, puta muſica, eloquentia& c.
Cum nauta uidet ĩminere tempeſtatem, primũ quidem deos
inuocat, ut incolumi liceat in portum appellere, mox contrahit uela, atq; oĩa nihilo ſecius parat, quibus eſt opus. Ita nos debemꝰ
auxilio diuino fidere, ſed ſic ut noſtrã quoq; ĩduſtriã adhibeamꝰ.
Item arator ab Heſiodo iubetur diis ſacrificare, deinde aggre/ di,& miles primum inuocat opem diuinam, deinde armatur. Vt tremunt, qui urſorum aut draconum luſtra adeunt. Sic ſu-
perſtitioſi cum tractant diuina, exiſtimantes deos ſemper para-
tos ad nocendum. 6
Qui diuos colunt metu alicuius mali. Perinde faciunt, ut ii quĩ tyrannos uenerantur, ne noceant, quos oderunt animo.
Quidam dum ſtulte fugiunt latrones, aut feras, in auia incidũt & barathra, aut præcipitia. Sic quidam ſuperſtitionem ita fugi- unt, ut incidant in impietatem, cum in medio ſit pietas.
Vt qui e uinculis emittũt licẽtius uagant᷑ ꝗᷓ ii q nũq̃ fuerunt in uinculis. Sic pueritia cum a præceptoris gubernatione ſoluitur. EIii

D. ERASMI ROT. STMILIA.
Qui demiſſi a pædagogis, ſuo relinquuntur arbitrio, non abii⸗ ciunt imperium, ſed mutãt principem. Nam pro pædagogo iam rationi parent.
Qui in ciuitatem aſcripti ſunt,& hoſpites, multa damnant, ac moleſte ferunt. At qui in ea a pueris ſunt educati, quiq; aſueuerũt, probant. Sic qui philoſophiam a pueris imbiberunt.
Vt athletis amphiotides adduntur contra plagas. Ita pueris focalibus magis eſt opus, aduerſus peſtilentem orationem.
Vt peius ſentiunt de homine, qui dicunt eum eſſe iracundum, pernicioſum, quam negãt eum uiuere. Ita minus male ſentiũt de diis, qui negant ullos eſſe, quam qui dicunt moroſos, noxios, irrĩ tabiles, ut faciunt ſuperſtitioſi. ö
Vt ager ſi non colatur, non ſolum infrugiferus manet, uerum etiam multa ſylueſtria producit. Ita adoleſcens rationis capax,
niſi præceptis honeſtis exerceatur, non ſolum non euadet bonus, ſed ad multa uitia deflectetur. Diſſimile. In ludo ſphæræ, ſimul diſcunt,& mittere& excipere commode. At in doctrina prius eſt bene accipere, quam mittere, quemadmo dum concipere prius eſt, quam parere. i
Vt aues ſubuentaneos concipiunt fœtus. Sic inutilis oratio ac cepta, nec inhærens, ſed protinus iu auras diſpergitur.
Vaſa ad excipienduſm quod infundif, accõmodant& inclinant ſeſe. Sic qui diſcit debet accommodare ſeſe, ne quid effluat eorũ, quæ utiliter dicuntur.
Vaſorum malorum& putrium aures quibuſlibet implent᷑ poti us quam neceſſariis. Ita quidam ſtultiſſima protinus diſcunt.
Qui equos recte alunt, eos docent parere freno. Pueros qui uo let inſtituere primum aſuefaciat, ut dicto ſint audientes.
Si quid in utres uelis infundere boni, uentum atq; aerem emo ueas, oportet. Sic faſtum, ac tumorem eximas oportet ab animo eius, quem uelis docere.
Malus conſiliarius omnia deprauat aſſidens. Sic inuidia nulla magis damnat, quam quæ ſunt optime dicta. b
requüd n.
Vtadn vneuolur lte dicat fette probe
kacilee am melius
iptocliui ile. Vtmal ſpercilu (Gem ufagi iepte die Quic eam an de Opor ati,
Non dilum. f Non Löteip pendat Vt. No fucig mo, f 8 pi

EX pLVTARCHI MoRALIBVS. XIX.
Vt lumen. Ita nec oratio ulli prodeſt, niſi uolentibus accipere. Vt œconomicis& amici proſunt& inimici, quemadmodum dixit Xenophon. Sic uigilans auditor& cordatus nõ ſolum dictis, uerumetiam erxratis aliorum fit eruditior. Vt in alienis oculis noſmetipſos cõſpicimus. Sic in aliena dictio one quid nos deceat aut dedeceat, contemplandum eſt.
Vt ad ſacrum epulum, ſic ad auditionem oportet placidum ac beneuolum accedere, ut benedicta probes candide. aut ſi parum recte dicat, tacitus notes quamobrem errauerit,& animi conatũ certe probes.
Facile eſt demoliri, quod alius extruxit, at difficillimum, idem aut melius aliquid extruere. Ita aliorum orationem repræhẽdere in procliui eſt, at eodem modo meliusue dicere, non eſt perinde facile.
Vt multa belli inania, iuxta prouerbium. Ita& auditionis, puta ſupercilium, acclamatio, ſtrepitus,& id genus alia. ö
Quemadmodum in lis, quæ ad tibiam canũtur, multa fallunt, ac ſuffugiunt auditorem errata. I ta in oratione phalerata, multa inepte dicta fallunt auditorem, ob phaleras,& fucos orationis.
Qui coronas nectunt, belliſſima quærũt, non utiliſſima. At apes etiam amariſſimo thymo inſidunt, atq; inde mellificium colligũt. Sic oportet auditorem. non floſculos orationis, uoluptatis cauſa ſectari, ſed uim ſententiarum.& utilitateſh.
Diſſimile. 18 Non oportet hoc animo ad audiendũ accedere, quo ad ſpecta⸗ culum. puta ut tantum delectemur, ſed ut meliores efficiamur.
Non conuenit, ut in tonſtrina ſurgens, ad ſpeculum contemple ris te ĩpſum, num recte ſis curatus. Ab oratione diſcedens, non ex pendas, num melior ſis factus, aut deterior ex auditione.
Vt balnei non purgantis. Ita nec ſermonis ulla eſt utilitas.
Non ſic ad audiendum eſt accedẽdum, ut uelis inungi& oblini fucis, quo nitidior fias, ſed gratiam habeas, ſi uelut alueare acri fu
mo, ſic ipſe mordaci ſermone, purgerĩis animo, qui cæcutientiæ
& lippitudinis eſt ꝑlenus. Eiii

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
Qui bibunt, ubi iam deſietint ſitire, tum poculi ſculpturã cõtẽ/ plantur. Sic in oratiõe, primũ animaduertẽdũ, ꝗᷓ ſalutare ſit quod dicit, deinde ſi uacat, quid ſit elegans, aut nitidum, cõſiderare licet.
Qui ſtatim orationis ornatum requirit. Perinde facit ac ſi quis nolit antidotũ bibere, niſi uas ſit adductũ ex Atticæ Veneris figuli na, nec in hyeme ueſtẽ iduere, niſi quæ lanã habeat ouiũ Atticarũ.
Vt qui ad conuiuium acceſſit, utitur appoſitis, nec aliud requi rit. Ita diſcentem tacite audire oportet, donec qui dicit ꝑerorarit. tum ſi lubeat utilem aliquam quæſtionem proponere.
Vt apud Homerum Vlyſſes riderur a procis, quod panis fruſtu- la peteret, non enſes, neq; lebetes. Ita magis ride ndi ſunt, qui diſſe renti minutulas ac friuolas quæſtiunculas obiiciunt.
Vt qui claue uelit ſecare ligna, ſecuri aperire oſtiũ, utriuſq; uſu ſeſe priuat. Sic qui dicentem alienis ac friuolis quæſtiunculis pet turbant, non ſolum nullum capiunt fructũ ex ĩis quæ dicunt, uerũ etiam mali uiri opinionem, atq; odium lucrifaciunt.
Vt motbus non cælandus eſt, ſed in publicum efferendus, quo ſanari poſſit, ut dixit Heraclitus. Sic inſcitia non eſt tegenda.
Vt tragœdi in theatris. Ita philoſophus in ſcholis eſt audiendꝰ, nempe ad finem uſq;, Diſſimile.
Qui pecuniam dat, quãtum impertit alii, tantum ſibi detrahit. At non idem fit in laude,& tamen hoc ĩmaginantur maligni qui/ dam, partius impertiefſtes laudem. quam pecuniam.
Vt qui maligne dant aliis, uidentur ipſi parum habere. Ita qui parce& maligne laudant alios, uidentur adhuc ſuas eſurire ac ſiti re laudes. Diſſimile.
Iudex in cauſa nihil tribuens amori, tantum rem perpendit, ac ſecundum eam pronunciat. At in audiendis philoſophis, multis lapſibus candide fauendum eſt. unde ueteres juxta Mercuri ſta⸗ tuam, Gratiarum item ponere ſoliti ſunt. a
Vt iuxta uias aſperas, ac ſalebroſas, uiolæ, floſculiq; nonnunqᷓ occurrunt. ſta in oratione infacunda nonnunꝗᷓ& ſententiæ,& figu ræ incidunt dignæ quæ laudentur.
Vt hadera undeuis ex ſe inuenit, quo ſe alliget. Ita amor etiam
ict Mumm Bons ch bucht, fete coul uultu, o Vt in lu gaipere. S aum qui di (uicaſt ſopticisla um lliis at non. Wlaus, au Vtildie faridical ciuiatff lidet ac n Kectas l Vtcaut mus aue Qui ce zelllectu obligetu hadus, ViI.
Ita uuln Vg cedini, Vi. pr Auetisl dada ta

EX pIVTARCHI MoRALIBVS. XX.
is capitur, quæ non amantem offendunt.
Vt amantes candide interpretantur uitia quædam. Ita debent & auditores dicentium.
Bonus cõuiua nõ exiſtimat hoc tãtũ ſuarũ eſſe partĩũ, ut ſuaui ter accipiat᷑, cura ſumptuqʒ alieno, ſed debet cõmodũ uiciſſim ex- hibere cõuiuã. Sic auditor nõ tantũ audit otioſus, dicente ſolicito. ſed uultu, oculis, applauſu, fauore, iuuare oportet dicentem.
Vt in ludo ſphæræ alterius eſt commode mittere, alterius ſcite excipere. Sic in audiendo cõuenit utrumq; ſuo fungi officio, tum eum qui diſſerit, tum eum qui auſcultat.
Qui caſtam ac philoſophicam oratiõem meretriciis ac philo ſophicis laudibus proſequuntur. Perinde faciunt atq; ii, qui athle tam liliis aut roſis coronent, non lauro, aut oleaſtro. b
Vt non quæuis corona quemuis decet uictorem. Ita non quæ- nis laus, aut quiuis honos, quencunque hominem
Vt ridiculus ſit cantor, qui rem grauem Lydiis efferat modis. Ita ridiculus qui de diis, aut recte uiuendo uerba faciens, xhetoricis laſciuiat floſculis. a
Non quẽadmodũ paraſitus conuicio tactus ab is, a quibus alit, ridet ac nihil commouet᷑. Ita a philoſopho reprehenſus debet eſſe affectus, ſed nec offendi oportet, nec impudenter negligere.
Vt caro quæ callo obduruit, nõ accipit nibices plagarũ. Ita ani mus aſſuetudine peccand i, nõ cõmouet correptiõe licet acri.
Qui correptus ſtatim fugit, exoſus admonitorem, Perĩde kacit, ac ſi fectus a medico continuo offenſus aufugiat, non expectans ut obligetur,& oblinat᷑ uulnus ac mitigetur. nam is quod dolet iam paſſus, quod confert, non uult experiri. 8
Vt Telephi uulnus eadẽ haſta ſanatũ eſt, quæ uulnus inflixerat.
Ita uulnus obiurgationis ab eodem ſanabitur, qui fecit.
Vt q ſacris iniciãt᷑ pferũt primos illos inſultus, ſpe ſecuturæ dul
cedinis ac lucis. Iiem faciendum iis, qui a philoſopho obiurgant.
Vt priuſq aſſueuimus, multa nos offẽdũt in homĩe, quæ poſtea aſſuetis lunt etiam iucũda Sic in literis, in philoſophia, prima illa
tædia toleranda ſunt, donec uſu fiant facilia iucundaq;. 8

D. ERASMI ROT. SIMILIA. Vt uaſa anguſto ore difficilius recipiunt, ſed retinent certius li⸗
quorem. Ita ingenia quæ tardius percipiunt, fere meminerunt
tenatius.
Vt pulli inuolucres ſemper hiantes pendent de ore alieno. Sic quidam moleſti ſunt docenti, quod neceſſarium ſit eis omnia mã ſa in os inſerere, nihilq; tradant ipſi ſibi.
Vt quidam crebris diuerticulis uiam breuem reddũt longam. Sic nonnulli docentem crebris quæſtiunculis nihil ad rem pertinẽ tibus interpellantes, perpetuam interrumpunt doctrinam.
Quemadmodum ignaui, cibiq; auidi canes, domi ferarum pel les mordent, ac uillos uellunt, feras ipſas in uenatu non attingunt. Sic quidam præpoſtere ſtudioſi de nugis agunt, caput diſciplinæ non attingunt. Diſſimile.
Non ut uaſa, itidem ingenia deſyderant repletiond, ſed ſatis eſt accenſio, uelut incitamentum in materia, quouis inueniendi,& cupiditas ueritatis incitetur.
Veluti ſi quis ignem petat a uicino, deinde illic luculento reper to foco deſideat, maneatq;. Ita quidam ſemper aſſident præcepto ri, nec accedunt ingenium ſuum, ut domi ſuo fruantur igni.
Quemadmodum iuxta Philoxenũ, ſuauiſſimæ ſunt carnes, quæ non ſunt carnes,& iucundiſſimæ piſces, qui non ſunt piſces. Ita max ime delectat admixta philoſophiæ poeſis,& poeſi admixta philo ſophia. R
Vt in opſoniis non ſolum ſequimur uoluptatem ſed etiam ſalu britatem. Sic in audiendis& legendis author ibus.
Fruſtra clauduntur portæ ciuitatis, ſi una relinquataur aperta, per quam hoſtes irrumpant. Ita non ſatis eſt in cæteris tempera tumeſſe, ſi auditus pateat pernicioſis ſermonibus.
Vt diligentius ſeruanda eſt porta, qua uia ſit ad regiam. Ita cau tius ſeruandus auditus, quod maxime ſit cum rationali animi par te coniunctus.& quod per eam admittitur, max ime poteſt uel iuuare uel lædere.
Quidam Amethyſtũ adhibent in compotationibus aduerſus
ebrietatem. Multo magis in audiendis poetis præcepta ſunt adhi
EN bl. denne gu Mini cg nüt az malta timo tiipoſſent QUemac dlum pra utoribug, Simulti ct TLycurgi poclca, no lülatis, man Miolophi, bognitione uema⸗ eren quo flat. Ita nouetq g
Nonut mendatio Venen bas 2. Vi fee cia ec. Vtin f quipini Imitabin Quad pta. Ita umetſiq dau furt

EX PLVTARCHI MoRALIB VS XXI.
benda, ne quid inficiant animum. 5
Vt in his locis ubĩi multæ naſcuntur herbæ ad remedium effi- caces, in iiſdem multæ naſcuntur letales. Sic in poetis multa præ clara, multa peſtifera.
Vt Simonides dixit, ſtupidiores eſſe Theſſalos, quam ut a ſe de cipi poſſent. Ita ꝗ feliciore ſunt ingenio, citius a poetis corrũpũt᷑.
Quemadmodum Vlyſſes auribus cera obturatis, Sirenum perĩ culum præternauigauit. Ita nos ſi quid incidit blande fœdum in autoribus, præteruehi oportebit.
Si multi inebrientur uino, non ob id incidendæ uites, ita ut fe eit Lycurgus, ſed propius adꝶmouendi fontes. Ita ſi multi abutunt poetica, non protinus abiicienda, ſed adhibenda cautio, ut fiat ſalutaris,
Vt mandragora iuxta uites naſcens, uinum reddit lenius Ita philoſophiæ ratio admota poeticæ, moderationem efficit eius cognitionem.
Quemadmodum in picturis plus mouet color, quam lineæ, pro pterea quod propius hominis formam repræſentet ille, magiſqꝛ fallat. Ita mendacium admixta ueri ſimilitudine, magis allicit, mouetq;, quam duplex oratio, quæ nihil habeat fuci⸗
Diſſi mile.
Nonut inuenire licet ſacra ſine tibiis& choro. Ita poeſim abſq; mendatio licet inuenire. 5
Venenum admixtum cibis, peſtilens ſententia adqmixta rebus utilibus, ac iucundis. i
Vt fœdis animantibus ſcite effictis delectamur. Ita in poeſi, quia eſt rerum adumbratio, etiam mala recte efficta delectãt.
Vt in paricidio, aut in ceſtu depicto, artem modo laudamus eiꝰ qui pinxit, rem ipſam deteſtamur. Itidem in poetis elocutionem imitabimur, rem execrabimur.
Quædam per ſe non pulchra, quibuſdam ob id bona ſunt, quod apta. Ita laudantur in poetis quædam, quod congruunt perſonæ, tametſi alioqui fœda. Demonides claudus præcabaf᷑, ut crepidæ, quas furto amiſerat, quadrarent ad pedes eius qui e
105 0
1
1
1

D. ERASMI ROT. SATMILIA.
Vt perĩculum ſit, ſi omnes in idem inclinẽt latus nauis, ſed alis alio inflectentibus, nauis optime libratur. Sic ſeditio& diſlenſio imer rhetores tutiorem reddit ſtatum ciuitatis. Item diſſenſio po etarum inter ſe facit, ut minus inficiant opinionem lectoris.
Quemadmodum medici Cantharidis, quæ letale uenenũ eſt, pedibus tamen& alis ad remedium utuntur. Ita licet ex eadem po eſi decerpere, quo medearis illius ueneno. Nam ſemper aliquid admiſcent, quo ſignificent ſe damnare, quod narrant.
Qui omnia ſtudent exprimere, multa praua imitantur impru dentes. quemadmodum Ariſtotelis balbutiem,& Platonis incur/ uos humeros familiares exprimebant. a
Diſſi mile.
Non quemadmodũ omnia religioſe metuimus, ac reueremur in lacris. Ita oportet in autoribus omnia uenerari ſed audacter adhibito iudicio probare quædam, quædam improbare.
Diſſimile.
Non ſic eſt Poetis parẽdũ aut Philoſophis, quẽ admodũ pueri obtẽpe rant pædagogis. ſed quemadmodũ Cato puer parebat qui dem pædagogo iubenti, ſed rogabat quam ob cauſam id iuberet.
Ita fides habenda autoribus, ſi cauſam idoneam reddiderint. Quemadmodũ in uite, luxuriantibus foliis ac palmitibus ſæpe fructus occultantur. Ita in poematibus, figuris ac fabulis luxurian tibus, multa cognitu utilia fallunt adoleſcentem. Quemadmodum in eiuſdem paſcuis apis florem ſequitur- ca pra fruticem, ſus radicem, quadrupedia fructum. Sic in poetis aliꝰ aliud quærit, hic hiſtoriam, ille ſermonis ornamenta, ille proba⸗ tiones, ille præcepta uiuendi,
Vt equis non in ipſo curſu frenum iniicĩmus, ſed ante curſum. Sic qui propenſi ſunt ad iram aut libidinem, ante rationibus ac monitis refrenandi ſunt, priuſquam in periculum uentum ſit.
Vt apis ex amariſſimis floribus,& aſperrimis ſp inis mel ſuaui ſimum, ac leniſſimum colligit. Sic ex turpibus, ac ſceleratis fabu lis, utcunq; decerpi poteſt aliquid utilitatis.
Vt freno circumagitur equus, ut clauo nauis. Ita oratione du/
EI pl unt bon
Cum m0 Marum
Itquiue um, aut vominem,
Viquf e perturd: kgendis p vum ner
Truſtra! deuſum tr chinttituin
Viincu tus indue
Aquidde
Nonut erepen uumabiit
Vtad! ia ad p 8 noſtt
Vt 53 Ne. Ita
Voq de nor ds, nul conqui tis hab
Vt. accum
Vt U

EX PLVTARCHT MORALIB VSA XXII cuntur homines.
Quemadmodum medici pharmacum, adunicum morbum re
pertum, ad omnes ſimiles ac finitimos accommodant. Ita conue nit autorum dicta ad uarios uſus accommodare.
Vt qui ueſtes flagellant, corpus non attingunt. Sic qui generis uĩtium, aut paupertatem exprobrant, non proprie tangunt ipſum hominem, ſed externa calumniantur.
Vt qui ſubito e ſummis tenebris in lucem educitur, magnope re perturbatur, niſi paulatim Iumini aſſueuerit. Sic in Poetis præ legendis, Philoſophorum opiniones inſpergendæ in animos pue/ rorum, ne poſtea ad tam diuerſas doctrinæ rationes perturbentur-
Fruſtra ſuber appenditur retibus ut natẽt, ſi plumbum annexũ deorſum trahat,& in æquo teneat. Ita fruſtra præceptis bene uiuẽ di inſtituimur, ſi malitia addita non ſinit e ſtultitia emergere.
Vt in curatione non ſentitur morbi leuamen, niſi ſyncerus ha-/ bitus inducatur. Sic in philoſophia non proficitur, niſi paulatim aliquid decedat de ſtultitia, donec in alium mentis habitũ ꝓficiat.
Non ut Cæneus ſubito e muliere factus eſt uir, optãdo tantum. Sic repente ex improbo uiro, probus euadit quiſpiam, ut qui cubĩ tum abiit ſtultus, ſurgat ſapiens,
Vt ad lineam applicandus eſt Iapis, non ad lapidem linea. Sic uita ad philoſophorum decreta corrigendã eſt, non ea ſunt ad mo
res noſtros trahenda.
Vt paulatim umbra remiſſa ſentimus nos magis eſſe in lumi/ ne. Ita ſenſim imminuta ſtultitia, in ſapientia proficimus,
Vt qui in immenſo nauigant mari ex ipſa uentorũ ui, curſusq; te npore coniiciũt ſe promouiſſe, etiam ſi nondum appareat por tas, nuſq tamen conſiſtunt, donec portum attigerint. Ita non conquieſcendum in philoſophia, donec ad perfectum illum ſapiẽ
tis habitum peruentum ſit. Vt qui paulũ addit paulo, idq; frequenter facit, ingentẽ aceruũ accumulat. Ita aſſiduitas ad bonã mentẽ parãdã plurimum ualet.
Vt uerus amor erga mulierẽ, non deſyderat teſtẽ, ſed ſat habet
F ii

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
ſi clam ea potiatur. Ita uir ſapiens recti conſcientia contentus. At qui ficte amant, oſtentant& iactant.
Vt agricolæ lubentius uident ſpicas inclinatas, quam erectas in altum, nam illas onuſtas fructu intelligunt, has inanes. Sic ado/ leſcentes priuſquam profecerunt in philoſophia, tumẽt ubi doctri næ fructum perceperint, ſubmittunt ſeſe.
Vt e uaſis cum explentur liquore, aer expellitur. Sic qui profe/ cerunt in philoſophia, ueris implentur bonis, ac minus iam glori ant᷑ barba& pallio, minuſq; ſeueri ſunt in alios, in ſeipſos duriores.
Vt initiantur homines clamore ac tumultu, deinde cum ſacra fiunt, taciti ac uenerabundi auſcultant. Ita initia philoſophiæ tu multuoſa ſunt, tranquilla myſteria.
Vt in tempeſtate apparentibus geminis, nautæ in ſpem erigük. Ita poſt primam illam in philoſophia deſperationem, lux uexita/ tis oborta diſcutit eam diffidentiam.
Menedemus aiebat multos nauigare Athenas. qui primũ eſſent ſapientes, de inde fieri philoſophos, id eſt ſapientiæ ſtudioſos, dein de rhetores, poſtremo idiotas. Sic in philoſophia quo magis pro- feceris, hoc minus turgebis faſtu.
Qui dẽtibus laborant, protinus medicum adeunt, malum expo nunt. qui febre tenentur, accerſunt. at phreneticus, nec accerſit, nec admittit, ob morbi uehementiam. Ita qui uitia ſua cælant, nec admonentem patiuntitt, de his nulla ſalutis ſpes eſt.
Vt qui laborant, non affectant haberi ulceroſi, ſed magis fugi unt eſſe quam uideri. Ita non eſt affectandum, ut uidearis malus, ſed magis abominandum ne ſis talis, quam ne uidearis.
Diogenes uidens adoleſcentulum quendam in popina, ei pudo re intro fugienti. quo interius, inꝗt, fugeris, hoc magis eris in popi na. Ita uitioſi quo magis abdunt ſeſe intra ſeipſos, hoc magis ſunt id quod ſunt. Foras prodeant oportet, ſi cupiunt effugere ſeipſos.
Vt ꝗ egẽt, hoc magis ac moſeſtius egent, quo magis diſſimulãt egeſtatem. Sic qui ui: ioſi ſunt, ac diſſimulant ob faſtum& arrogan tiam, peiores ſunt. 5
Vt equi iam manſuefacti, etiam ſi auriga non utatur habenis
F)
men lun oem piu cope hit cot Gema fut, ſign has conlue Vtnon Henter uit Vtacer lüttutis, n. Mam: Ammus,e Vtqui mati di Veatisp qu btoponit Olm lui teme mimi pe benda ſu Vtqu heuicin mimisp⸗ Abon Qu aum ficat n neglig Lic Mum

EX PLVTARCHI MORALIBVS. XXIII.
tamen ſuapte ſponte rectam pergunt ire uiam. Sic affectus a rati one iampridem domiti& aſſuefacti, nec in ſomnis, nec in morbis ſopita ratione, quicquam tentant turpe,
Vt corpus aſſuefit, ne conniueant aut lachrymentur oculi, ne palpitet cor. Ita multo magis animus ne phantaſiis cõmoueatur.
Quemadmodum cum morbꝰ in corporis parteis non ſuas trãſ fertur, ſignum eſt morbi parantis abire. Sic cum offendimur, qui bus conſueuimus delectari, indicium eſt futuræ ſanitatis.
Vt non eſt uerus amor, qui caret zelotypia. Ita non amat uehe menter uirtutem, niſi qui ardet æmulatione recte factorũ ab aliis.
Vt acer equus ſuapte ſponte facile currit. Ita qui ardet amore uirtutis, non eget admonitore.
Vt amanti omnia placent in amato. Sic in eo, in quo uirtutem amamus, etiam geſtum, inceſſum,& aſpectũ imitari gaudemus.
Vt qui uere amant, etiam balbutiem ac pallorem adamant in amatis. Sic admirator uirtutis, non horret Ariſtidis exilium, nec Socratis paupertatem, nec Photionis condemnationem.
Vt qui ſe comunt, adhibent ſpeculum. Sic geſturus negotium proponit ſibi laudatorum uirorum exempla.
Olim ediſcebant nomina digitorum, iiſq; aduerſus terrores ue luti remedio utebant, ſingulis lente recitatis. Sic aduerſus omneis animi perturbationes exempla quædam ptimorum uirorum ha benda ſunt in promptu. l e
Vt qui deſperat ſe fore diuitem, largius impendit. at qui iam ſpe uicinus eſt opulento, is nec puſillum contemnit lucellum,& mi nimis parcit. Ita qui confidit ſe fore bonum uirum,& minima uĩ tia ſtudet corrigere,& nihil negligit, quod aliquo modo conducat ad bonam mentem.
Qui ſepem aut aggerem conſtruunt, quæuis congerunt, lignũ, ſax im, aut columnam a ſepulchro delapſam. At qui regiam ædi ficat, nihil temere componit. Sic uir bonus nullam uitæ partem negligit incompoſitam. Diſſimile. b
Licet inuenire regionem, ubi uenena non ſint, quemadmodum affirmant de Creta. At non licet inuenire rempublicam, quæ non F iii

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
alat inuidiam, contentiopemq;. 10
Vt priſcis ſatis erat ſi a feris non lIæderentur, poſteriores etiã in 100 ſuum commodum uertere cœperunt, pellibus ueſtiri, carnibus ueſci, felle mederi. Sic nobis agendum eſt, ut ab inimicis non ſo
lum non lædamur, uerumetiam adiuuemur. fabeſt ab Non poteſt quæuis arbor miteſcere, neq; quælibet fera cicura don hade 9 ri, proinde hæc quoq; qua poſſunt in ſuum uertunt uſum. Sie ab ini qui ad amicitiam adduci non poſſunt, horum odio ad noſttum lem commodum abutemur. llutem Aqua maris inutilis potui, ſed alit piſces, ſeruit nauigantibus co, ſcd Sic in unaquaq; re quod ineſt commoditatis, excerpendum eſt. oem. Prometheus, Satyrum cum primum uidens ignem uellet am/ Itil plecti, admonuit eum exuere contingentem. at oculis præbere fecit tu lumen, calfacit inquiens,& ſeruit artibus. Sic eadem res, ut uta dam di ris, ita pernitioſa eſt, aut utilis. deglech E corporis morbo quidam hoc excerpunt commodi, quod ua Vg cant negotiis, quibus diſtringebantur.& quoſdam labores obie cottam cti reddidere ualidos. Sic quibuſdam exilium, paupertas, naufra onid] gium, occaſio fuit philoſophandi. quer. Quemadmodum qui ſtomacho ualent,& animantia ſaniſſi Viü ma, ſaxa, ferrum, ſerpentes,& ſcorpios concoquunt, eaq; in nu lam. f f trimenta uertunt. contra ualetudinarii, etiam pane& uino offen rene . duntur. Sic ſtulti& arflicitias perdunt, ſapientes etiam inimici Vti 0 1109 tiis recte norunt uti. dopel 1 W 0 9 Lynceus per quercum uidet, inimicus etiam per famulum, per anit 0 1 amicum perſpicit, quid agas. Qu 1 0 40 Vt uultures ad extincta corpora odore feruntur, ſana non ſen deal een tiunt. Sic inimicus, ſi quid deliqueris, ſtatim olfacit, atq; eo con dem 14 1 feſtim accurrit, ad recte facta ſtupidus. 8 V 9 1 0 a Vt hoſtis ſemp ĩminẽs muris.ĩ cauſa eſt ut uigilet, ac ſobria ſit ci mil ie uitas. Sic inimicus obſeruãs, ꝗd agas, facit ut nihil agas, dicasue temere. 5 WN Dionyſiaci ſæpe negligenter inter ſe canunt in theatris uerum itair „ cum cextatur, tum multo diligentius agunt omnia. Sic accurati/ N
us gerit rem, qui ſcit uitam ſuam ab aduexſario obſeruari. ent b

EX PLVTARCHI MORALIBVS. XXIII.
Abſurdum exiſtimant obprobrare cuipiam corporis uitium, a quo non ſis ipſe immunis. At multo magis ridiculum, animi uĩtium in alterum coniicere, quod in te recidat.
Quemadmodum Thelephus, quoniam carebat amico, coa- ctus eſt ab hoſte petere remedium ac medelam uulneris. Ita qui non habent liberos, amicos, a quibus admoneantur, ſæpꝑe nume-/ to ab inimicis ſua audiunt uitia.
Item ut Thelephus non reſpexit hoſtem, cuĩus erat haſta, ſed ſalutem quam adferebat. Ita non oportet offendi inimici conui/ cio, ſed ſi uerum admonet, uertendum eſt ad uitæ correcti/ onem.
Vt ille Theſſalum Prometheum uolens occidere, gladio di ſecuit tuber, ac ſanauit. Ita ſæpenumero conuitium per iracun/ diam dictum ab inimico. uitium animi uel ignotum nobis uel neglectum ſanat.
Vt qui luctantur, non abſtergunt ſuum puluerem, ſed ſe mutuo contaminant, ut mutuo cadant. Sic quidam accepto conuitio, non id purgant, ſed obſeruant quid uiciſſim in illos poſſit tor/ queri. 8
Vt ſi uel inimicus oſtendat lutum adhærens feſti, non reiicis in lum, ſed abſtergis. Ita ſi quis oſtendat maculam uitæ, non xe gerendum eſt conuitium, ſed abſtergenda labes.
Vt inueterata conſuetudo etiam ſi la dat, tamen haud facile propellitur. Ita ſimultas inuidiam, zelotypia mali memoriam in animo relinquit,*
Quemadmoãũ a feris exorſi, didicimus& homines jugulare. Sic aſſueti ini micis male facere(quod iuſtum exiſtimatur) niſi ca uemus, diſcimus paulatim.& erga quoſuis eadem facere.
Vt non eſt Corydalis abſq; criſta. ita non eſt ingenium abſq; inuidia innata.
vt cupimus cloacas quã Iongiſſime ab ædibus noſtris abeſſe. ita in inimicos uitiorum purgamema reiicere profuerit.
Vt Onomademus noluit omneis tolli, qui diuerſarum fuiſ/
ſent partium, ne ſublatis inimicis omnibus, cum amicis(inquit)

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
incipiamus digladiari. Ita conſumptis in hoſtes huiuſmodi affect bus. magis comes ſumus erga amicos, i
Vt agricolæ iuxta allia& cepas, ſerunt roſas, quod quicquid eſt in illis moleſti odoris, in hæc tranſeat. Sic inimicus, ſi quid eſt in nobis mali animi, id totum in ſe recipiens, ac conſumens, reddit nos amicis iucundiores.
Perinde ac ſi mutilus, ac cæcus metuat, ne Briareus fiat Centi manus, aut Argus centoculus. Ita quidam metuunt, ne plurium ſint amici, cum nec unum adhuc uerum habeant amicum. 5
Vt mulier impudica, cum multis ſe commiſcens, nullum certũ habet amatorem. Ita qui multorum appetit amicitiam.
Vt puella in pratis alium poſt alium floſculum decerpẽs, ſemꝑ nouis arridentibus capitur, priores negligit. Sic qui multas inſti/ tuit amicitias, ac mox ſaturatus alias quærit.
Vt fluuius in multos deductus riuos, fluit tenuis ac languidus Sic beneuolentia in multos diſtracta langueſcit& euaneſcit. 5
Vt animantia quæ unicum pariunt fœtum, uehemẽtius amãt, Sic erga unum ardentior eſt beneuolentia.
Quemadmodũ muſcæ in popinis non manent, ſi deſit nidor. Ita uulgares diuitum amici non perſeuerant, ſi non adſit utilitas.
Veluti qui nummum adulterinum. Ita qui amicum habet nõ exploratum, ubi ſenſerit ĩimprobum eſſe, cum priuatur eo, gaudet, cum habet, optat effugkre.
Vt malum cibum nec retinere poſſis citra noxam, nec reiicere ſine moleſtia. Ita malum amicum, ſi teneas, lædit, nec tamẽ abſq; inimicitia. ac tumultu ueluti bilem potes abiicere.
Vt rubo, ſpiniſq; complectentibus nos diſcuſſis, ad uitem aut oleam tendimus. Ita non quemuis obuiam oportet in amicitiam admittere, ſed ad idoneos, reiectis aliis, eundum eſt.
Vt Zeuxis lente pingebat, quod diu duraret. Ita diu exploran/
dus amicus, qui ſit perpetuus futurus.
Vt diligenter compingitur nauis, quæ ſit in tempeſtatibus præ ſidio futura,& agger uariis caſibus oppoſitus. Ita diligenter ꝑrobã dus amicus, quo ſis uſurus ad omnia. 0
ktiam rel löten Dane. Atinphil Veſtat Ii pate Em, is re la bell lum uiti⸗ Vtcul calis in guidami nezttem Vqu ſhfacile mant. libat qu laue lla None n adlt Mectun It lelager (Que quamg ole ph cum n dudur In g damu ceu cat
Q

EX PLVTARCHI MORALIBVS XXV.
Diſſimile.
Qui ſubinde ſubſtitit in uia, minus ꝓficit. Atq; in philoſophia etiam relabimur in malitiã, intermiſſo ad honeſta curſu, ceu na/ uis retroacta æſtu. Diſſimile.
Planetæ iuxta Mathematicos cum deſinunt procedere, figũtur. At in philoſophia ſubſi tere nõ licet, ſed aſſidue eſt progrediendũ.
Vt ſtatera non poteſt conſiſtere, ſed aut in hanc aut in illã uer/ git partem. Sic in philoſophia, qui non proficit ad bonam men- tem, is reuoluitur ad malam mentem.
In bello nunquam remittendæ ſunt excubiæ. Ita ſemꝑer aduer ſum uitia nobis dimicandum. i
Vt culmus primum in altum ſurgit impetu, deinde crebris ge-
niculis interſecat᷑, poſtremo in ſummo uenti flatibus laborat. Sic quidam initio feruent, deinde ſubinde ſubſiſtunt& offenduntur. in extremo deficiunt defatigati.
Vt qui leuiter amant, gaudent quidem amico præſente, abſen tis facile obliuiſcunt᷑. at qui penitus amant, non ſinũt abeſſe quod amant. Sic quidam facile auocantur a ſtudio philoſophiæ, nego tiis, at qui uere amant, omnium præ illa obliuiſcuntur, nihilq; illis ſine illa dulce eſſe poteſt. Diflimile.
Non quemadmodum unguentis, cum adſunt delectamur, cũ non adſunt, non diſcrutiamur. Ita oportet erga philoſophiam eſſe affectum. 1
Vt qui uehementer eſurit aut ſitit, nulla re poteſt auelli, donec ſædauerit apperentiam. Sic omnia poſthabẽda ſitienti ſapientiã.
Quemadmodum graue eſt nauim ingreſſis, cum terra diſcedit quam egnoſcunt,& nondum apparet ad quam nauigant. Sic phi loſophantibus initio moleſtum a conſuetis diſcedere commodis, cum nondum uideant ad quam fœlicitatem philoſophia ſit per ductura.
In philoſophiæ ſtudio, ceu per metamorphoſin quandam, qui dam uelut aues facti conferunt ad contemplationem naturæ, qui ceu catellæ ad rixas,& morſus ſoplliſmatum,& quæſtiũcularũ.
Quemadmodum Anachar ſis dixit, Athenienſes ad nihil aliud

D. ER AS MI ROT. STMILIA.
uti nummis, niſi ad numerandum. Ita quidam utuntur philoſo⸗ phiæ præceptis, tantum ut oſtentent.
Vr apicula ex floſculis ſuccum mellis colligit, cum alii non de ctentur, niſi colore,& odore. Sic philoſophiæ ſtudioſus,& ex Poe tis inuenit, quod ad bene uiuendum conducat, cum alii tantum uoluptate deliniantur. a
Qui in Platone,& Demoſthene nĩihil quærunt, niſi puritatem Attici ſermonis, quid aliud agunt, quam ii, qui in pharmacis vihil amant niſi fragrantiã& nitorẽ, uim purgãdi, ſeruandiq; negligũit.
Vt non medentur qui uendunt pharmaca. Ita non ſunt philo ſophi, qui quicquid e philoſophia ſumpſerint, id tranſferunt ad oſtentationem.
Vt auĩs quicquid pabuli nacta eſt, in pullos tranſfert protinus, ipſi nihilo melius eſt. Ita quidam ideo diſcunt, ut ſtatim doceãt, ipſi nihilo meliores euadunt. a
Quemadmodum lac coagulo concreſcit. Sic homines com pinguntur& unum fiunt amicitia.
Vt aliis uenti ſecundi ſunt, aliis aduerſi. Ita aliis fortuna fauet, aliis aduerſatur.
Vt Briareus centum manibus quinquaginta paſcens uentres, nihilo fœlicior erat nobis, qui duabus unum adminiſtramus. Sic tantundem commoditatis capies e paucorum amicitia, quantum e multorum. penſatuſ enim incommodum, ſi pauci inſeruiunt, paucis eſt inſeri iendum.
Vti Creon filiam nihil adiuuit, ſed eam complexus una cum
illa periit incendio. Sic quidam fœlicibus amicis non fruuntur, cum infœlicibus pereunt.
Vt bruta ſiui commiſceantur diuerſo generi, diſcedunt indig nãtia,& grauiter ferentia. ſie inter ſimiles placide coit,& cohæret amicitia. Diſſimile.
Mufica Symphonia conſtate diuerſis, puta grauibus& acutis inter ſe ratione compoſitis. At amicitia conſtat ſimilibus.
g Diſſimile. f
Non ut polypus ſe quibufuis locis. Ita nos debemus nos quotn
EN lber ohe Kemi
Non u Am hal itituto, undi ſtu bambire
qui laqücer inilorun
Vipti Anhabe
Huge lum omi more
Vtlu flcgtam Vt Forian tg dice
ant, q.
Viſ. bonum ceptot
Vt ba nat niotu bit in.
Vt ltau it
Vi.

EX pTLVTARCHI MOoRATLITBVS XXVI.
libet moribus accommodare. Diſſimile. . ani Polypus ſuperficiem,& colorem dumtaxat mutat. At amicus raab uere ſimilis eſſe debet amicis,& moribus,& affectibus,& ſtudiis. 1 Diſſi mile.. 1 Non ut Proteus præſtigiis ſeſe in omnes uertebat formas, nec ö 1 ullam habebat certam ac propriam. Sic oportet nullo certouitæ 5 inſtituto, cum ſtudioſo legere, cum palæſtrico colluctari cum ue. 1 nandi ſtudioſis uenari, cum biboſis ſimul inebriari, cum ambitio 1 ſo ambire magiſtratum. i Vt qui propriam domum non habet, per multas domos uagat᷑ Ita qui certum uitæ inſtitutum non ſequitur, nunc in horum, nũc in illorum mores tranſit. a Vt prima materia quibuſlibet formis uariatur, cum propriam 5 non habeat. Ita animus multorum amicitiæ ſubiectus, Eruggium herbam ſi uni capræ in os inſeras, cum ipſa ſiſtitur, tum omnes conſiſtunt, donec paſtor herbam eximat. Ita princi g pis mores mira ui in populum tranſfunduntur. 15 K Vt Ixion Iunonem perſequens, in nubem incidit. Sic multi in 1. fucatam,& uulgarem amicitiam incurrunt. 1 Vt lumen magis prodeſt iis qui uident, quam qui uidentur. Sic 00 f gloria magis confert iis qui eam ſentiunt, quam quibus cõtingit. 9 m Vt grauius puniendus, qui letiferum denenum non in unum ö N 1 calicem, ſed in fontem, unde bibũt omnes, iniicit. Sic magis pec 1 ö cant, qui principis corrumpunt ingenium, quã ꝗ priuati hominis. ö m Vt ſacrificis honorem habet ciuitas, quod commune omnium 1 bonum a diis petant. Ita multo magis honorãdus principis præ- ceptor bonus, qui talem fingit, ut omnibus ſit utilis futurus. Vt artifexlubentius faciat Iyrã, qua ſciat Amphionis arte The 9 banorum urbem condendam, quam eam qua Thales Lacedamo niorum ſeditionem compoſuit. Ita philoſophus lubentius forma bit ingenium principis orbi profuturum. Vt mendum quod induruit, ac diutius inhæſit, difficile tollif. 14 Ita uitia inueterata non facile corriguntur. 14 Vt liber poſt lituras iterum infectus non facile e. 3 ii

D. ERASMI ROT. STM TLIA.
altius imbiberit atramentum. Ita animũs ſæpe in eadem rela/ pſus uitia.
Veluti ſi quis cæcus in quempiam incidat, illum cæcum appel let, qui non uitauerit. Sic nos fortunam facimus cæcam, in quam noſtrapte incidimus cæcitate.
Vt quemadmodum ſi ſol non ſit, per reliqua aſtra noctem age remus. Ita quantum ad reliquos attinet ſenſus, nihil differemus à brutis, niſi ratio adſit.
Vt pictor ille ſpumam equi, quam arte nequibat exprimere, im pacta in os equi ſpongia, uariis imbuta coloribus, caſu expreſſit. Sic quædam caſus conficit, quæ prouidentia, curaq; noſtra non poſ ſunt effici.
Vt non debet ſumere citharam, qui canendi ſit imperitus. Ita non debet imperium ſumere, qui non ſit prudentia præditus,
Vt medici in uehementi fluxu pituitæ, non ſtatim ſuccurrunt pharmacis, ſed foris admouent, quod tempore concoquat humo
rem, ac tum medentur. Ita in recenti dolore tacendum, donec tẽ pore mitior admittat conſolationem.
Vt in democratia, cui ſorte contigit imperium, eum oportet imperare, cui contigit, eum oportet equo animo ferre. Sic in ui ta hominum quod ſors dederit, boni conſulendum eſt.
Vt terræ fœtus aliquindo copioſe ptoueniunt, aliquando ma- ligne. Et in animantibus aliquando fœtura fœlix, aliquando ſterĩ litas eſt. Et in mari aliquando tempeſtas, aliquando tranquillitas. Sic in uitæ uarii fortunæ caſus..
Vt ſuus cuiq; arbori fructus. Ita luctus non eſt alius fructus, quã lachrymæ.
Vt nemo miratur liquefactum, quod potuit liqueſcere. ſectum quod erat ſectile, exuſtum quod exuſtibile. Ita mirandum non eſt mortuum eſſe, qui erat mortalis.
Quemadmodum ex eodem luto licet fingere animãtia, ac fut ſum confundere, atq; continenter aliud ex alio facere. Sic natura ex eadem materia genuit maiores noſtros, his extinctis, nos, dein
de alios atq; alios. 8
not
lädatur, (uen est op kntendn dict Uuem lüchmm em factiint fumu Via ermont bum i. Non

EX PLVTARCHI MORALIBVS. XXVII.
Quemadmodum mutua pecunia æquo animo reddenda eſt. Sic uitæ munus, quam mutuo accepimus a diis, citra queremo-/ niam eſt reponenda. n
Vt non qui multũ cecinit, aut rhetoricatus eſt, aut gubernauit, laũdatur, ſed qui ſcite. Sic non qui diu uixit, ſed qui bene.
Quemadmaodum quod in teſſeris cecidit, id arte& ratione qᷓ poteſt optime diſponendum. Ita quod in uita accidit, in optimã uertendum partem.
Sicut menſarii non grauatim reddũt depoſita pignora, ut quæ in hoc ipſũ acceperint, ut reſtituãt. Sic nos quod a diis accepimus.
Quemadmodum araneæ ex ſe telas texunt. Ita quidam ex ſeip ſis comminiſcuntur fabulas ac mendatia, cum nihil ſubſit ueri.
Quemadmodum iris nihil aliud eſt, quam relucentia ſolis re fracti in nubibus. Ita fabula, quædam eſt ueri repræſentatio.
Fumus initio ingens facile euaneſcit. Sic gloria falſo parta,
Vt fugitiuis ab altaribus ac templis reuulſis, nihil ſupereſt, præ ter mortuorum ſepulchra. Sic qui uera, ſuaq; gloria deſtituti, ma iorum imaginibus efferunt ſeſe.
Nonutimur aqua turbata, niſi conſtiterit. Multo minusutẽdũ eſt animo commoto, priuſq ad ſe redierit. Ita Socrates.
Si qua terra referta ſit ſaltubus, feris,& herbis ſylueſtribus, mul toq; limo, protinus diſplicet imperito cœlono. At peritus agrico la ex iis ipſis coniectat ſoli molliciem, ac feracitatem, tantoqʒ im penſius dat operã, ut eam repurget. Sic magnis ingeniis magna uitia ſolent innafci, quæ non cõuenit ſtatim tollere, ſed potius me deri. expectanda ætas, donec ad frugem bonam reducatur.
Quemadmodum Aegyptii lege iubebantur expectare, donec peperiſſet ſi qua grauida morbo fuiſſet correpta. Ita non eſt facile abiicienda ſpes in hominum erratis.
Vt Hyenæ fel,& Phocæ coagulum, atqʒ aliæ peſſimarum fera/ rum partes, aduerſus magnos motbos efficax habet remedium. Sic deus peſſimis tyrannis utitur nõnunꝗᷓ. ad correctionẽ uitiorũ.
Quemadmodum agricola non incidit ſpinam, priuſqꝗᷓ aſpara- gum inde ceperit,& Lybies non ante incendunt ee m, quam
iii

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
thus collegerint. Ita deus non excedit genus regum peſtilens ptl uſquam hinc f ructus aliquis bonus contigerit. Diſſimile,
Cantharides& ſcorpii in ſe conferũt ſuĩ ueneni remedium. At ipſi peccato ineſt ſua pœna, ſuppliciumq;.
Vt pueri quidam admirantur, ac fœlices iudicant nebulones miſeros, cum in ſcena ſaltant, aureis induti. Sic ſtulti fœlicesexi ſtimant diuitiis onuſtos.
Vt quĩ diutina tabe conficiuntur, non effugiunt mortem, ſed lente moriuntur. Sic qui non ſtatim puniuntur, non effugiunt pœ nam, ſed longa ducuntur pœna.
Vt qui in carcere detinentur, unde non ſit effugium, tamen ali quando ludunt teſſeris. Sic qui in uita uoluptatibus utuntur, cum ſint ſcelerati.
Vt amnes quidam repente ſe cõdunt ſub terram, nihilominus eo perferuntur, quo tendunt. Ita numinum iraæ, licet occultæ, ta/ men in externas calamitates auferunt aliquando nocentes.
Vt qui æſtuant febribus, æque calent, ſiue unam inſtraueris ue ſtem, ſiue plureis, tamen in ſolatium illorum, multitudo ueſtium tollitur. Sic obſeruiendum, quibus mederi non poflis.
Quemadmodum Iſchiacis medici pollicem inurũt,& cum ali bi doleat, alibi admouegt remedium. Sic deus nonnunquam ut patres ſanet, ſæuit in filios.
Vt ſcorpius non tantummodo putandus eſt habere aculeum cum ferit,ſed ſemper eſt obſeruandus. Ita malis prognati, etiam ſi non peccent, tamen uencnum habent.
Vt medici quibuſdam morbis occurrunt, priuſquam appareãt. Ita deus quædam punit, ne fiant.
Qui uincit in certaminibus præconem adhibet quo uictor pro nũciet᷑. Multo magis uera uirtus alieno debet ore laudari, nõ ſuo.
Quidam fame coacti, cum deeſt quod edant, ſuis ipſorum ar- tubus turpiter ueſcuntur. Sic quidam ſiti gloriæ, cum deeſt qui laudet, ipſi laudant ſe ipſos, non ſine dedecore.
Vt qui inambulantes attollunt ſeſe ac dilatant, faſtuoſi uocant,
El atladn 14, Au Ain
lutem Amilliuz ound (uio Amiſcet Unperat not eiguba wſdip: Uuem lem, zut dum, ne Que fämit Non! 0090 Picte dicatut ſogtect bis ih Qui mplk ommo uu dncete ems
0
Dona Itaad dug Vii

EX PLVTARCHI MORALITIBVS. XXVII.
at laudantur qui itidem faciunt in pugilum certamine, aut in pug na,& uocantur fortes& inuicti. Sic qui in rebus aduerſis erigit animum, fortis habetur& inſuperabilis.
In tempeſtate qui confugiunt ſub arborem, ſerenitate facta, ra mos illius uellunt fugientes. Sic in rebus afflictis utimur præſidio quorundam, quos eoſdẽ per inuidiã affligimus in rebus proſperis.
Qui obſeruant ne moleſti ſint lippientibus, umbram aliquam admiſcent lumini. Sic quidã laudibus ſuis aliquid erratorum aut uituperationis aſpergunt, ut inuidiam effugiant.
Vt non inuidetur his, qui domum aut agrum magno emexrũt, ſed quibus gratis contigit. Ita nemo his inuidet, qui gloriam mag no ſibi pararunt, ſed quibus fortunæ fauore contigit.
Quemadmodum iubemur, aut omnino cauere locum peſtilen tem, aut ſi in eo ſis, circumſpecte agere. Sic aut omnino uitan- dum, ne laudes te ipſum, aut id cautim,& circumſpecte agendũ.
Qui eſuriũt, magis irritãt᷑ ſi cõſpexerĩt alios edẽtes. Sic magis inflãmãt᷑ ad gloriã, qui gloriæ ſunt auidi, cũ alios audiũt laudari.
Non oportet titillare, qui natura procliues ſunt ad riſum. Ita non oporiet laudare, qui gloriæ ſuapte ſponte ſunt appetentiores.
Pictores ſeponunt ad tẽpus opera ſua, tũ ex interuallo rectius iu dicaturi, nam aſſiduitas in cauſa eſt, quo minus bene iudicent. Sic
nos rectius iudicamus amicos, quos ex interuallo reuiſimus. Ac de nobis ipſis, quoniam adſumus aſſidue, mifus recte iudicamus.
Qui ſe una cum ipſis ædibus incendunt, omnia intus tumultu complẽt, ut nec uidere poſſint, nec diſpicere quid ſit utile. Sic ira commotus animus. Diſſimile.
Nauis deſerta recipit gubernatorem, ſi quis uelit in portum re ducere. At animus ira percitus non admitt it gubernatricem rati onem aliunde, niſi intu: ratio clauem arripiat.
Quemadmoduum qui expectant obſidionem, colligunt ac de ponunt pecuniam, atq; omnia parant ſub hoſtium aduentum. Ita aduerſus aſſultum iracundiæ præceptis philoſophiæ munien-/
dus& inſttuendus eſt animus.
Vt in tumultu non audimus quid nobis dicatux. Ita iratĩ non

D. ERA SMI ROT. SIMILIA.
admittimus alienum conſilium, niſi ratio loquatur intus, quæ tu multum aninii compeſcat. Vt munita tyrannis ab alienis tolli non poteſt, a familiaribus oteſt, Ita concitatus animus ex ſe præbet, quo ſoluatur ira. Vt ferrum tenue& infirmum ſi denuo fodiatur, facile frangit. Sic animus ſæpe commotus ira, qualibet de cauſa commouetur.
Vt non magno negotio flamma extinguitur in pilis leporinis, aut ſcyrpis, aut ſtipulis accendi cœpta, at non item ſi ſolida cotri puerit. Sic ira primum gliſcens facile uel ioco, uel riſu compeſcit᷑, cum uidemus fumantem adhuc, quod ſi proceſſerit, uix ullo nego tio poſſit extingui.
Vt nautæ præſentientes tempeſtatem, ancoris firmant naues. Itaq; priuſq ingruat tempeſtas iracundiæ, ratione firmandus eſt animus,& in diuerſum nitendum.
Diſſimile.
Amor leuat᷑ cantu. corollis oſculis, At ira ſi ĩdulgeas exaſperał.
Vt prima tyrannidis ſolutio eſt, ſi reclametur, ſi non pareatur. Sic iræ ſtatim eſt reclamandum.
Vt iuxta ſententiam Hippocratis, morbus eſt periculoſiſſimus, in quo ægrotus ſubinde mutat oris habitum, ac ſui diſſimillimus redditur. Ita nullus eſt animi morbus ira periculoſior, quæ uultũ, uocem, inceſſum ſic immutat, ut idem alius eſſe uideatur.
Lotis adducunt ſpectilum. Id multo magis exhibendum irato.
Diſſimile.
Mare commotum cum algam& ſpumam eiĩectat, purgari di- citur, etiam ſi littus contaminat. At qui commotus ira, uerba effũ dlit amara, contumelioſa, primum inquinant ipſum a quo dicunt, & famæ labem aſpergunt.
Vt in febre, ſic& jn morbo linguam habere lenem ac tæneram, bonæ ſpei ſignum eſt. Diſſimile.
In febri linguæ ſcabrities, ac ſordes ſignũ eſt mali, non cauſa. In ira linguæ duxities, malorum maximorum eſt cauſa.
Vt tumor potiſſimum accidit ex plaga carnis. Sic molles& im becilles animi maxime intumeſcunt ira, ut mulierum ac ſenum.
.
E U guad Vina mo con felt lipate offerte Vtpuer bal. Ita i Uuinoz demusa Burke Mn donathei ub et, taent, il Viper Pigtir fulbut ſſtamum
(boi nec taſſ luceebr: Vilc mii multi It 0 Sox
No. medi Vin

EX PLVTARCHIMORALIB VS XXIX.
Barbari quĩdam ferrum ĩinfieiũt ueneno, ut bis noxlum ſit. Sic quidam dictis inſtigant commotos.
Vt nutrices pueris dicunt, ne plora,& accipies. Ita dicendum animo commoto, ne clama, ne feſtina, ac melius quæ uis, conſe/ queris.
Vt pater uidens puerum uolentem incidere quippiam, ipſe ar-
repto ferro id facit. Ita ratio uindictã exipiẽs iræ, utiliter caſtigat.
Vt puer ſe uulnerat ob imperitiam, dum alium ferro quærit læ dere. Ita iracundia ſibi nocet ſæpenumero, cũ aliis nocere ſtudet.
Qui nos docuit ſagittare, non uetuit iacularĩ ſed uetuit ne aber raremus a ſcopo. Ita non eſt interdicta punitio, ſed in tempore & apte facienda.
Vt primis nunciis non ſtatim creditur, quemadmodum pho⸗/ cion Athenienſis, nũciata Alexandri morte. Si hodie, inquit, mor
tuus eſt,& cras& perinde mortuus erit. Ita nõ ſtatim ĩræ fidendũ
dicenti, ille mihi fecit iniuriam, ſed ꝓferẽda fides in dies aliquot.
Vt per nebulam corpora. Sic per iracundiã res maiores uidẽt.
Pigri remiges ſereno cælo deſident in portu, deinde coguntur flantibus uentis nauigare cum periculo. Sic qui non punit, cum eſt animo ſædato, cogitur aliquando uel iratus punire.
Diſſimile.
Cibo iuxta naturam utitur is qui eſurit. At uindicta debet uti, qui nec ſitit eam, nec eſurit. 1
Vt aſſidua tuſſi concutitur& quaſſatur corpus, atq; exulceratur. Ita crebra ira animum exulcerat.
Vt luxus deprehenditur e cantu tibicinæ, e coronis proĩectis, ac ſimilibus indiciis. Ita iracundum intelliges e ſeruorum uultibus iniuſtis N
Vt qui per inane ingrediuntur, quo magis innituntur, hoc ma is peccant. Ita qui ſui amantes, ſibi fidunt.
Diſſimile.
Non ut medici bili medentur amaris. Ita oportet iracundiam medicari ĩracundia.
Vt minutæ literæ, ſi quis intendat, offendunt oculos. Sic qui tes
.

D. ERASMI ROT. STMILIA.
minutulas iracunde curat, moroſior redditur ad maiores.
Quemadmodum in œconomicis inquit Xenophon, ſuũ habẽt locum uaſa ſacris parata, ſuum quæ cœnis, alibi quæ agriculturæ, ſearſim quæ bello. Itaq; quiſq; inueniet in animo ſuo mala ab in uidia profecta, a zelotypia, ab ignauia, ab auaritia.
VtLamias fabulæ narrant foris oculatas eſſe, domi oculis in ua ſe reconditis, nihil uidere. Ita quidam in alienis perſpicaces ſunt, ad ſua cæcutiunt. 8
Vt quibus domi multum eſt malorum, gaudent apud alios ner ſari. Ita animus ſibi male conſcius, ſua horrens, de alienis agit, & malitiam ſuam apud alios paſcit.
Gallina ſæpenumero pabulo appoſito, in angulo ſcalpẽs, ac uer rens ſcrobem, e ſtercore ordei granum unum depromere mauult. Sic curioſi prætermiſſis aut interruptis fermonibus obnoxiis, ſigd malũ in cuiuſqͥ familia occultum eſt, id proferrunt in medium.
Vt taxat᷑ in comœdiis Cleõ, quod alibi manꝰ haberet, alibi mẽ tem. Ita multis in locis eſt curioſi hominis animus, nec una ha- bitat in domo. i
vtsSicyæ, quod eſt in corpore peſſimum, id attrahunt. Sic eu rioſorum aures, quod eſt in bominum uita uitioſiſſimum, id libẽ tiſſime audiunt.
Ciuitates portas hahent quaſdam nefaſtas, per quas educuntur nocentes ad ſupplicium̃ capitis, eiiciuntur purgamenta, nihil aũt infertur ſacrum aut purum. Sic aures curioſorum non tranſeunt, niſi homicidia, adulteria.
Vt nemo ferret ſi quis medicus, uel Aeſculapius ultro accedens
ad alienum morbũ percontaret᷑, num haberet phiſtulã in ano, aut num mulier haberet cantrum in pudendis, cum hæc curioſitas ſit
ſalutifera, quod inuocatus accederet. Multo magis eiiciendus cu
rioſus, ꝗ aliena mala nõ curat, ſed retegit tm̃, idq; non accerſitus. Diſſimile. 5 Portitoribus indignamur, quod aliena ſcrutantur uaſa, cum id lex eis permittat,& ni faciant, damnum facturi ſint. Multo magis ſuccenſendum iis, qui ſuis omiſſis neg otiis, aliena perſcrutantur.
Vico umi fle cane umnoti Vtqu gur pto nt. Sicc Aenasſ Vi teäszlen Mat ud aacphal erne d algt Vp myfin mum qu Vie la mit Lecun Vt Kine 0 Ou lertun em. 8 mer V piust U ade inuit

EX pLVTARCHI MORALEIBVS XXX.
Vt coci optant pecorum prouentũ, piſcatores piſciũ. Sic curio ſus malorum, nouarũ rerum cõmotionem, ut habeat quod uenet᷑.
Vt fele prætercurrente, tollunt e medio opſonia. Ita apparen te curioſo, uertunt inſtitutum ſermonem, donec abierit, ut minus iam norit rerum, quam cæteri.
Vt quidam inſana libidine, neglectis formoſiſſimis mulieribus quæ proſtant, ad incluſam& ſumptuoſam penetrant, etiam defor mẽ̃. Sic curioſus cõtẽptis præclaris ſpectaculis ac fabulis tã multis, alienas ſcrutat᷑ epiſtolas, alienas domos, nõ abſq; periculo nõnũꝗᷓ.
Vt Simonides gratiarum ſcrinium ſemper inane repperit, mer cedis ſemper plenum. Ita ſi curioſus poſt aliquantum tempus ſuã aperiat penum, inutilibus& inſuauibus rebus plenam inueniet.
Quidam e poetis eligunt deterrima, ut ex Homericis uerſibus acephalos.& ou ois tragicos ſyllogiſmos,& ab Archilocho ob- ſcœne dicta in mulieres. Sic curioſus peſſima& inſuauiſſima, e cuiuſq; uita decerpit. N
Vt Philippus ex deterrimis hominibus conditam ciuĩtatem mynf e mR oꝶ appellauit. Sic curioſus malis undiq; cõgeſtis, theſau rum quẽdam inamabilem& inamœnũ ſibi in memoria cõſtruit.
Vt quidam neglectis pulchris picturis, prodigioſas ac monſtro ſas mirantur imagines, ut trioculos, carentes ſuris, cynocephalos. Sic curioſi malis al ienis magis delectantur, quam honeſtis.
Vt uenatores non ſinunt canes quiduiꝭ alfacere, aut mordere, ſed integros eos ſeruant feræ. Sic oportet aures& oculos non ſine re quouis uagari, ſed rebus neceſſariis reſeruare.
Quemadmodum aquilæ& leones cum ambulant, introrſum uertunt ungues, ne conterantur, ac ſeruant in prædam illorũ aci⸗ em. Sic animi uigorem non conuenit alienis rebus noſcendis ab ſumere, ſed ſeruare ad uſum neceſſariorum.
Vt turpe eſt ingredi domum alienam, aut introſpicere. Ita tur pius eſt ſcrutari quid alii ſuæ domi faciant. i
Vt admonuit Socrates cauendum ab iis eduliis, quæ illicerent ad edendum etiam non eſurien tes,& a potu qui, ad bibendum
inuitaret etiam non ſitientes. Sic fugienda ſunt pectacula, Hü ii

D. ERASMI ROT. STIMILIA.
ſermonesq; qui pelliciunt ſui deſyderio eos, ad quos nihil attinent Mg
Vt ulcus cruentat ſe ipſum, dum ſcalpitur. Ita curioſitas& ſua gb e
mala ſtudet cognoſcere& dolorem accerſit cognoſcendi libido ſi bann
ue pruritus. me
Quemadmodũ admonet Xenophon, ut in rebus proſperls max itatut:
ime meminerimus honorare deos, quo ſi quando inciderit neceſ ſilts ei
ſitas, audacter eos poſſimus accerſere, ceu iam beneuolos& ami Ntipfe!
13 cos. Sic dicta quæ morbis animi queant mederi, multo ante eom kehr
17 paranda ſunt, ut cum opus eſt, facile ſucurrant. N i056
1 LAM FAMILIARIA. nba
Vt canes feroces ad omnem uocem irritantur, ad ſolam notã, em!
ac familiarem manſueſcunt. Sic animi morbi qui ſæuiunt, com Nö
peſci non poſſunt, niſi dicta adſint nota familiariaq;, quæ commo bun
tos corripiant. 5 MC
Qui nauſeant inter nauigandum, exiſtimant ſe melius habitu eq!
ros, ſi ex ſcapha in liburnum, aut in triremem demigrarint. At ni letuus i
hil agunt, cum ſecum circunferant timiditatem ac bilem. Ita fru 1, que
ſtra uertunt genus uitæ, qui morbos animi ſecum adferunt. dist
Qui laborant aduerſa ualetudine, iis omnia ſunt moleſta, faſti unt.
diunt cibos, incuſant medicos, ſuccenſent amicis, at reſtituta ſani quac.
tas omnia reddit iucunda. Sic animo ægroto quæuis uita inſuauis Vt
animo ſano nulſum uigæ genus non iucundum, t a0
Vt calceus ad pediꝭ formam torquetur, nõ contra. Sic uitæ ge lialie
N nus cuiq; eſt eiuſmodi, cuiuſmodi ſunt animi affectus. Q Kn 9 ö Vt fruſtra puro haurias uaſe e fonte turbido. Ita nõ potes aliis mint.
1 1 iucundus eſſe, aut rebus obeundis ac cõmodus, niſi purgaueris an autet Nie mum malis affectibus. V
1 0 Plato confert hominis uĩtam ludo teffarum, quid iactu cadat, dur UA 1 non eſt in nobis ſitum. at quod cecidit, recte diſponere in nobis pen ö eſt. Sic euẽtus in nobis non eſt, quod obuenit, id in bonum uerte/ to i re noſtrĩi muneris eſt. 1 N Vt corpus ægrotum nec æſtum ferre poteſt, nec frigus. Ita ani gur
0 10 mus ægrotusproſpexis, atq; aduerſis rebus iuxta offenditur. 9
Vt apis ex amariſſimo thymo, ſuauiſſimum mel colligit. ĩta ſa/ for!
9 biens ex triſtillimis rebus aliquid excerpit utilitatis.

EX PLVTARCHI MORATLIBVS. XXXI.
Vt qui canem lapide petẽs, nouercam percuſſit, ne ſic quidem, inquit, male. Ita quod præter expectationem euenit, inbonam partem uertendum eſt.
Vt medicus curans eos qui dentibus cruciantur, non tam con/ triſtatur aliorum malis, quam ſua bona ualetudine gaudet, ſed pla cidus eis apparet. Sic qui cupit alienæ mederi iracundiæ, non de bet ipſe ſnnul commoueri, ſed placide tractare animum ægrotũ.
Febricantibus amara uidentur omnia, at ubi conſpexerimus alios eadem non faſtidientes, iam non cibum, ſed nos ipſos incipi mus accuſare. Sic deſinemus incuſare negotia, ſi uiderimus alios eadem hilariter ac lubenter obeuntes.
Sytiæ quod eſt peſſimum attrahunt. Sic quidam ſuis bonis nõ kruuntur, ſed malis expendendis diſcrutiantur.
Vt Chius ille uina optima emebat aliis, ipſe uappam potabat. Sic qui omnia ſua deprauãt, nec ſuis ipſorũ bonis fruuntur. Huius ſeruus interrogatus, quid ageret dominus, cum adſint inquit bo/ na, quærit mala.
Si pueris unum ludum auferas, reliquis omnibus abiectis plo⸗ rant. Sic quidam ſi quid obtigerit diſpendii, protinus irati, reli qua omnia commoda ſibi reddunt iniucunda.
Vt quidam alienas picturas, ſtatuas, poemata diligenter aſpici unt, ac ſingula excutiunt per otium, ſua neglectui habent. Sic mul ti alienas fortunas magis admirantur, ſuaꝭ oderunt.
Quemadmodum adulteri alienas uxores adamant, ſuas contẽ nunt. Sic quidam aliorum bonis magis delectantur, ſua eleuant, aut etiam negligunt.
Vt uincti beatos iudicant ſolutos, ſoluti liberos, Iiberi ciues, hi xurſum diuites, hi ſatrapas, ſatrapæ reges, reges deos, tonare pro⸗ pemodum ae fulgurare cupientes. Sie qui ſemper expendit, quã to ſit allis inferior, nunꝗᷓ ſua contentus eſt forte.
In Olympiis non licet uincere, delecto aduerſario. Sic in uita quæcunq; obtigit fortuna, cum ea luctandum eſt.
Vt floridum aulæum aliquando multa tegit ſordida. Sic ſplen dor& ſtrepitus potentum, multas obtegit eee 0
111

D. ERA SMI ROr. SIMIL IA.
Vt quibuſdam cum foris, in foro, aut in curia conſpicuĩ ſint ac ſplendidi. domi moroſa uxor contriſtat omnem uitam Sic regno. & diuitiis multa adſunt occulta mala.
Vt uelis utendum pro nauis magnitudine. Ita cupiditates pro
facultate ſunt moderandæ.
Qvi boue uenatur leporem,& aratro ĩaculatur,& ſagena cap/ tat ceruos, ſi non aſſequitur, non poteſt accuſare fortunam ſed ſuã ipſius ſtultitiam. Sic qui conantur quod non queant efficere, non debent incuſare fortunam, ſed ſuam dementiam.
Bos ad aratrum adhibẽdus, equus ad currus, ad uenatum canis, ut inquit Pindarus. Sic quiſq; debet eam uitæ rationemcapeſſe-
re, ad quam natura ſit appoſitus.
Qui ſtudeat Plato eſſe doctrina, dormire cum beata uetula, ut Euphorion cum Alexandro potare, ut Medius. diues eſſe, ut Iſme nias. uirtute præcellens, ut Epaminondas. doleatq; quod unus nõ
ſit hæc omnia. Perinde facit ac ſi moleſte ferat, quod non ſit leo montanus,& idem Melitæa catella in ſinu uiduæ diuitis.
Vt qui curſu certant, nõ diſcrutiantur, cum uident coronas ath letarum, ſed ſuis oblectantur. Ita te non oportet aliena fœlicitate diſcrutiari, ſed tua gaudere ſorte.
Vt plures ſunt qui lauare uelint, quam qui uelint inungi. Ita ad magis ardua, magiſq; præclara pauciores confluunt.
Qui dolent, quod nn excellant in omnibus, etiam diuerſiſſi⸗ mis. Perinde faciunt, ac ſi quis moleſte ferat, quod uinea non fe rat ficus, quodq;olea non ferat botros.
Vt feris alis, aliũde uictus. Sic hominibus aliis aliunde uiuẽdi ratio, alius philoſophatur, alius militat.
Vt muſcæ a leuibus locis ueluti ſpeculis, dilabuntur, aſperis& cauis inſident. Sic quidam bonorum obliti, triſtium memoriam urgent, ac premunt.
Vt eſt locus in Olyntho Thraciæ, in quẽ ſi ſcarabeus inciderit, non poſſit exire, ſed diſtorquens ſeſe immoritur. Sic quidam ma lorum ſuorum memoriæ immoriuntur.
Vt in pictura quæ ſplendida ſunt, oculis ſunt obiicienda, cælan
empkrd abend Ttgta bus tem ein uit Vt Mu bib. Kc! Colatione far m dur: Auundu
Cuber Klentos motusc VNq Micum fois ad Vtſi ut. 8 Acedu Vte lum te dis, du cu Vt Ata Med
f

EX PLVTARCHT MORATIBVS xxxn.
da ſi qua mala quæ deleri non queant. Sic in uita, bonorum con templatione, obſcuranda malorum memoria.
Vt in Muſica graues acutis ſic miſcent᷑, ut concentũ efficiant. Ita bonis& malis utẽdũ in uita, ut ex utriſq; uiuendi ratio tẽperet᷑.
Vt grammaticus non ſolum uocalibns utitur, ſed& conſonan/ tibus, tenuibus, aſpiratis, gr auibus, longis, ut modulata ſit oratio. Sic in uita nihil purum
Vt Muſici duriores harmonias aliis obſcurant modulationi/ bus. Sic in uita ſi quid accidit præter animi ſententiam, meliorũ collatione eſt obſcurandum,
Vt flamma excitata uento, maior eſt ac uehementior, ſed pa/
rum durabilis ac conſtans. Sic uehemens cupiditas ob metum
adiunctum, incertam habet uoluptatem. f Diſſimile. N
Gubernator etiam ſi multum conducit, tamen non poteſt ſæda re uentos& undas. At ratio, ac mentis habitus non ſolum animi
motus componit, uerum& corporis morbos ſæpe leuat.
Vt qui per febrim aut epialum, horrent atq; æſtuant. grauius afficiuntur lis, qui eadem foris patiuntur. Sic fortunæ res, quod foris adueniant, minus diſcrutiant, quam ea quæ ſunt animi.
Vt ſi fons ipſe turbidus ſit, quicquid inde fluxerit, nõ poteſt eſſe purũ. Sic animus ſi ſit infectus malis affectibus omnia uitiat quæ accedunt. contra, ſi purus& tranquillus.
Vt qui thus tundunt, etiam ſi purgẽtur, tamen odorem in mul tum tempus referunt. Ita animus diu uerſatus in honeſtis nego/ tis, diu ſeruabit iucundam memoriam, qua fretus cõteimnet eos, quĩ uitam ut miſeram deplorant.
Vt multa agreſtia ſubnaſcentia in agro, mala quidẽ ipſa ſunt,
ſed tamen ſigna fœlicis atqʒ; uberis ſoli, ſi quis excolat. Sic animĩ
affectꝰ ꝑ ſe mali, arguſit igeniũ nõ malũ, ſi accedat recta iſtitutio. EX SENE CA. V I quĩ ſe meminerunt inquilinos eſſe.& in conducto habi tare,& modeſtius ſe gerunt,& minus grauatim exeunt. Ita
.
qui intelligunt domicilium corporis ad breue tempus a natura

D. ERASMI ROT. SIMILIA
conmodatum eſſe,& uiuunt temperantius,& libentius moriunt Vt fœlitior eſt, quem uentus acrior cito in portũ pertulit, quĩ
quem uenti ſegnes,& longa tranquillitas lentiſſimo tedio delaſſa
runt. Ita fortunatior, quem feſtinata mors ſtatim his uitæ malis eximit. Quemadmodũ nauigantibus, terræq; urbesq; recedunt. Sic
rapidifſimi temporis curſu, primum pueritiam abſcondimus, de
inde adoleſcentiam, deinde ſenectutis optimos annos.
Vt qui ſerius exiuit, curſus celeritate penſet ac ſarciat oportet. Ita qui ſerius ad bonam uitam, aut literas acceſſit, diligentia repa ret neceſſe eſt, ſuperioris ceſſationis iacturam.
Animalia quædam circa cubilia confundunt ueſtigia, ne que/ ant inueniri. Sic nobis cælandum bonum noſtrũ, quo tutius ſit.
Vt in aperto poſita& expoſita negliguntur, ac prætereuntur, ab ſtruſa petunt᷑ inſidiis. Ita qui ualde latet,& a uulgo ſemotus eſt, in huĩus uitam inquirunt homines.
Demetrius uitam perpetuo tranquillam,& ſine ullis fortunæ incurſionibus, mare mortuum uocauit.
Vt ſol minora obſcurat lumina. Ita ad uirtutem reliqua com moda nihil habent momenti.
Vt nihil adfert momenti nimbus in mare decidens. Ita fortu⸗
næ incommoda nihil mouent ſapientem.
Foma quædam ſuaꝝ er acerba ſunt,& in uino nimium ueteri delectat& ipſa amaritudo. Sic amicorum defunctorũ memoria mordet animum, ſed non ſine uoluptate.
Supra modum deditus uino fecem quoq; exorbet Sic admodũ uĩtæ auidus, qui ne extrema quidem ſenecta uult mori.
Vt in eundum amnem nemo bis deſcendit. Sic ob rapidum curſum uitæ, homo ad ſingula momenta alius eſt. 5
Vt latronum genus, quod Aegyptii Philiſtas uocant, in hoc am
plectuntut;, ut ſtrangulent. Sic uoluptates dum blandiunt, necant.
Alumenta quorum in aſpero indurata eſt ungula, quamlibet pa tiuntur uiam, in paluſtri paſcuo ſaginata cito ſubteruntur. Sic animus duris rebus aſſuetus minus offenditur.
5
EN aht cent K
Alaten ectant. Robot for epl nt. Qua umore ot em iht le Tonus,
mila ox Vthrr ite nlabg ecomm Nauis bialdit Aust ulugete derpe en quo bum Vtpf umu Non lem! Nd tuner ſuame Q
dus et

EX PLVTARCHI MORALIB VS XXXIII.
Vt alia ueſtis magis ſapientem decet quam alia, cum nullam
oderit. Sic magis congruit hoc aut hoc loco uiuere. Diſſimile. g
Alia remedia cum adminiſtrant᷑ triſtia poſt ſanitatem deniq;
delectant. Philoſophia pariter ſalutaris eſt& dulcis.
Robora in rectum quamuis flexa reuocabis. Curuatas trabes calor explicat,& aliter natæ in id finguntur, quod uſus noſter exi 1 Sit. Quanto magis animus accipit formam flexibilis,& omni i humore obſequentior.
Quemadmodum ſtultus eſt, qui equum empturus, non ipſum 5 inſpicit, ſed ſtratum eius ac frenos. Sic ſtultiſſimus, qui amicum ö aſciturus, eum e ueſtitu, aut opibus æſtimat. 8 9
Vt grando illiſa tectis diſſultat, magno quidem fragore, uerum 4 nulla noxia. Sic inſultus fortunæ nihil poteſt in ſapientem. 0 4. Vt præſtigiatorum fraudes fallunt,& cum uoluptate. Sic ſo- 7
phiſticis argut iis capi ridiculnm eſt, non periculoſum. l
N In labyrintho properantes ipſa implicat nelocitas. Sic qui ui 4 tæ commodis ſtudent, magis inuoluuntur incommodis.
Wing Nauis in fluuio magna, in mari parua eſt. Sic mediocres ali
bi, alibi uidentur inſignes. 1 um lin Auis quæ pluma tantum tenetur, minimo diſpendio poteſt 9
aufugere. Sic opes non debt nos remora i a ſtudio ſapientiæ: N t Serpens etiam peſtifera dum frigore torpet, tute tractatur,
don quod deſit uenenum, ſed quod non poſſit explicare. Sic qui buſdam ad eximiam malitiam uires deſunt, non animus. 15 Vt Phœnix non niſi quingenteſimo anno naſcitur. Ita inſig 0 1 nium uirorum rarus eſt prouentus. an Non faciunt equum meliorem aurei freni. Nec hominem me liorem fortunæ ornamenta. i Radii ſolis& ſi contingunt terram, tamen ibi ſunt unde mit- tuntur. Sic ſapientis animus, tametſi uerſatur hic, tamen apud ſuam originem eſt. 5 5 Qui nim ium incitatus fertur, non ubi uult, ſiſtit ſeſe, ſed lon⸗ gius effert᷑ quã uelit. Sic nimia in dicẽdo celeritas temere rapit,

b. ER ASMI ROT. SATMILIA.
Vt ſegetem nimia ſternit ubertas, rami onere franguntur. Sic animos immoderata rumpit fœlicitas.. a
Flamma nec premi poteſt, nec quieſcere. Sic animus natiuo impetu fertur ad honeſta. f
Semen licet exiguum, tamen locum nactum idoneum uires ſu as explicat,& ex minimo in maximos actus diffundit. Sic ratio lapientiæ paucis conſtat uerbis, in opere creſcit.
Vinum quod in dolio placuit, non fert ætatem, quod recens du rum eſt,& aſperum, poſtea placet. Sic adoleſcentia durior matu reſcit,& ad frugem peruenit.
Qui multis negotiis diſtrahitur, ueluti lacus eſt ad quem a mul tis concurritur, qui eum& exhauriunt& turbant. 18
Non eſt admirationi una arbor, ubi ſylua tota in altũ ſurrexit.
Sic non animaduertit᷑ una ſententia, cum paſſim omnia referta
ſunt ſententiis, ſed ſi raro incidat. f Ignis qui ualentem materiam occupauit, aqua& interdum ruĩ na extinguendus eſt. ille qui alimentis deficitur; ſua ſponte ſubſi⸗ dit. Sic facilis eſt mors ſenum. dladiator tota pugna timidiſſimus, cum moriendum eſt. for titer aduerſario iugulum præſtat,& errantem ęladium ſibi attem perat. Sic mors admota etiam imperitis animum dedit, ut præ- ſentem fortiter ferant, gui, cum procul abeſſet, formidabant.
Magnus gubernatòt᷑,& ſciſſo nauigat uelo,& ſi exarmauit, ta-
men reliquias nauigii aptat ad curſum. Sic in corpore parum fœ lici ac deficiente, tamen fortis animus ſui ſimilis eſt. 5
In naui quæ ſentinam trahit, uni aut alteri rimæ obſi ſtitur. ubi pluribꝰ locis laxari cœperit, ſuccurri nõ põt nauigio dehiſcenti. Ita in ſenili corpore, aliquatenus fulciri poteſt imbecillitas. ueru ubi totum collabi cœperit, nihil agitur remediis.
Vt putri& ruinam minanti ædificio non adhibentur fulturæ,
ſed circumſpiciendum ut exeas. Ita defecto corpore demigran dum e uita. 8
Vt ſi quis uaria ſpargat, neceſſe eſt ut aliqua proueniant. Sic omnia tentanti quædam ſuecedunt.
Vat Donfal cgr Naphil pilot tor eti Viin inltmus gutinl. Vtlen dolenid dueptt 0
Dallgu
Erce glos, aui,
VN Seph inuolo
Can fituri dla.
Vt! elcit
La. ace
füt lu pia mol 0 quo

E X SENEC A XXXIIII.
Vna tuſis non facit phthiſim, ſed in morem adducta. Ita error non ſtatim gignit animum morbum.
Vt ægrotus non quærit medicum diſertum, ſed ſanandi peritũ. Sic a philoſopho non requirimus orationem phaſeratam.
Philoſophus etiam eloquens, perinde eſt quaſi ſi bonus guber nator etiam formoſus ſit.
Vt in corporibus morbus ſegnitie& laſſitudine præſentitur. Sic infirmus animus, priuſquam opprimatur malis, præſumptione quatitur.
Vt ſemina bona, ſi in ſolum bonum inciderint, ſimiſia originĩ proueniũt, eadem humꝰ ſterilis ac paluſtris necat. Sic philoſophiæ præcepta, ſi in bonum, aut prauum animum inciderint.
Non continuo melior gubernator, cui pulchrius ac maĩus ſit nauigium. Ita non eſt melior uir, cui fortuna ſplendidior,
Difſimile. 8
Ex congiario epulo, aut uiſceratione, tanto minus redit ad ſin gulos, quanto in plures diſtribuitur. Non idem accidit in bonis animi, quæ tota adſingulos pueniũt, nec cõmunicatiõe minuũt᷑.
Vt plus debet Neptuno, qui merces precioſiſſimas deportauit. Sic plus debet principi, qui trãquillitatem,& pacem publicam nõ in uoluptatibus, ſed honeſtiſſimis ſtudiis conſumit.
Canis quicquid excepit, protinus deuorat,& ſemper ad ſpem futuri hiat. Ita quod expectantibus foribna proiecit. id ſine ulla uoluptate demittimus, ſtatim ad rapinam alterius erecti.
Vt libri quos non euoluas, ſitu cohæreſcunt. Ita memoria eua
neſcit, niſi ſubinde renoues.
Lana quoſdam colores ſtatim imbibit, quoſdã non niſi fæpius macerata recocta. Sic alias diſciplias ingenia cũ accepere, ꝓtinꝰ p ſtãt. philoſophia niſi alte deſcẽdit,& diu edit, nõ colorabit animũ.
In aquam demiſſa quædam, cum ſint rectiſſima, ſpeciem curui præfractiq; uiſentibus reddunt. Ita ſi de rebus perperam iudicamꝰ noſtrum eſt uitium, non rerum.
Quærimus nonnunquam eos, quibuſcum ſtamus. ita quidam
quod ſciunt, ſe ſcire neſciunt. 1 ii

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
Quemadmodum pernitioſior hoſtis fugientibus. Sic grauius eſt incommodum ſi cedas, ac des terga.
Quõ fabula, ſic uita. non quãdiu, ſed quam bene acta ſit, refert.
Vt ictum quem præuideris, commodius excipis. Sic præco gitatum malum minus offendit.
Vt hiſtrio non eſt fœlicior, quod in ſcenis adornatus, rex aut deus uideatur. Sic nec homo fortunæ muneribus, quandoquidẽ ſuis bonis æſtimatus, nihili eſt.
Vt pumilio, etiam ſi in monte conſiſtat, puſillus eſt, Coloſſus etiam ſi in puteo, magnus. Ita ſapiens in quacumq; fortuna ſuis bonis magnus eſt, ſtultus& in ſumma fortuna humilis.
Quemadmodum reus paribus ſentẽtiis abſoluitur. Sic ſapiens ubi paria maleficiis merita ſunt, magis meminit benefactorum,
ꝗᷓ iniuriarum. Difſimile.
Illud uenenum quod ſerpentes ſine ſua pernicie continent, in alienam effundunt. At malitia maximam ſui ueneni partem bi bit ipſa. Diſſimile.
Creditori præter ſortem extra ordinem numeramus, benefici orum autem uſum eſſe gratuitum iudicamus,& illa creſcunt mo ra, tantoq; plus ſoluendum eſt, quanto tardius.
Vt poſt malam etiam ſegetem ſerendum, ut poſt naufragium tentantur maria, ut fœgeratorem a foro non fugat coactor. Ita beneficium denuo collocandum; etiam ſi ſemel incideris in ho- minem ingratum. f
Fucata facies nec diu nec multis imponit. Ita ſimulatio, non niſi ad tempus,& paucos decipit.
Vt umbra nos uel inuitos comitatur. Ita gloria uirtutem ſe/ quitur, etiam fugientem.
Vt umbra aliquando antecedit, aliquando ſequitur. Sic qui/ buſdam ſtatim contigitfama, quibuſdam poſt mortem. deniq; ea quo longius ſequitur, hoc magis eſſe ſolet.
Vt nec mundus creſcit, nec ſol, nec luna, nec mare. Ita pares ſunt omnes ſapientes.
Vt oculi diutino morbo difficiles facti, quouis ſolis radio offen
EL b untl. d Kobli urnſum (Gema nanum! Vt aq co. Ila guanbit Vtbon eqn Itinlti casual iu lilam rec Vtnul lit. ien ift Anga Vted lum miʒ uli modi Vtec fledeng (ibu inuiteg orig, pez ade Tesom All babes Vte

EX PLVTARCHI MORALTIBVS. XXXV. duntur. Sic uitia, multa& aſſidua contracta temulentia durant & ſobriis.
f Vt dolium efferueſcente uino rumpitur,& quod jn imo eſt, eru itur in ſummum. Sic ebrietas abditiffima pectoris profert.
Quemadmodum onerati mero, non continent cibum. Ita nec arcanum redundante uino.
Vt æque mortuus eſt, qui conditus eſt in odoribus,& qui trahit᷑ unco. Ita æque ſunt infœlices,& qui uoluptatibus indulgent,& qui ambitioſis negotiis uacant.
Vt bonus artifex e quauis materia ſimulacrum fingit. Ita ſapi ens quamuis fortunam ſemper adminiſtrabit.
Vt initia morborum quamuis leuia ſerpunt. Ita ſi uitia& affe/ ctus uel leuiſſimos ſemel admittas, creſcunt& augeſcunt.
Vt quædam feræ etiam domitæ, tamen ſubito ad feritatem na tiuam recurrunt. Ita nunquam bona fide uitia manſueſcunt.
Vt nullum animal nec mite, nec ferum paret rationi, qua ca/ ret. Sic nullus affectus.
Qui ſibi comparatione deteriorum bonus uidetur. Perinde eſt ac ſi quis ad claudos reſpiciens, ſuam miretur uelocitatem.
Vt e diuerſis uocibus conſtat chorus. Ita uariarum diſciplina rum mixtura conſtat eruditio.
Qui imitatur autores, dabit operam, vt ſimilis illis ſit, quem- admodum filius ſimilis eſt patri, non quẽadimodũ imago picta.
Vt e diuerſis numeris conſtat unus, ſummam illorum in ſe cõ plectens. Sic e diuerſis conflatur eruditio, iam tua, non aliorum. Cibus innatans ſtomacho, onus eſt, non gibus. idem mutatus,
in uires& ſanguinem tranſit. Sic quæ legeris, ſi ſolida durãt in me
moria, aliena manẽt. ſi abeũt in ingeniũ, tum reddũt eruditiorẽ. Apes e uariis uarios colligunt ſuccos, ſed eos ſuo ſpiritu mutãt ac digerunt, alioqui non facturæ mel. Sic euoluendi ſunt auto- res omnes, ſed quod legeris in tuum uſum tranſformandum, Alibi diligenter expenditur, non quid habeat quiſq;, ſed quid habeat ſuũ. Itidem homint᷑ ſuis propriis bonis oportet æſtimare. Vt egregius artifex, non inuna materia artifex eſt. Sic ſapiẽs i J iii

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
in quauis fortuna ſe bene gerit.
Quemadmodum fures alienis poculis anſas mutant, ne poſſint agnoſci. Ita nonnulli de alienis inuentis paululum quiddam im mutant, ac ſibi uſurpant,& detractis aut additis paueulis uerbis ex iſtimant ſuum uideri poſſe, quod eſt alienum.
Vt ſydera contrarium mundo iter intendunt. Ita ſapiẽs aduer ſus opinionem omnium uadit.
Cum potentes imperio æditi,& conſenſu ſeruiẽtium ualidi, no cere intentent, tam citra ſapientem omnes eorum impetus defici ent, ꝗᷓ quæ neruo, tormentis ue in altum exprimuntur, cum extra uiſum exierunt, citra cœlum tamen flectuntur.
Adiice illos, qui non aliter q quibus difficilis ſomnus, uerſant ſe & hoc atq; illo modo componũt, donec quietem laſſitudine inue niant, ſtatum uitæ ſuæ formando, ſubinde in eo nouiſſime manẽt, in quo illos non mutandi odium, ſed ſenectus ad nouãdum pigta deprehendit.
Nihil ergo magis præſtandum eſt q ne pecorũ ritu ſequamur antecedentium gregem, per gentes non quo eundũ eſt, ſed quo ik.
Vt in magna ſtrage alius alium trahit in ruinã. Ita in publico errore, alius alium ſecum trahit ad perniciem.
Vt qui in ludo uerſantur gladiatorio, cum iiſdem uĩuunt ac pu grant. Ita uulgus hoꝶinum inter ſeſe dimicat,& alius alium ſpo⸗ liat uel amiciſfſimunf
Vt feræ mutuo laniatu uiuuut. ita quiſquis potentior malo in ferioris diteſcit ac creſcit. a
Vt qui per ſpinoſa ingrediuntur loca, ſuſpenſis pedibus eant ne ceſſe eſt. Ita de rebus friuolis, aut moleſtis loquenti, breuiter eſt tranſiliendum ad uberiora, gratioraq;.
Vt qui ſpinas habet in pedibus, ubiq; ſpinas calcat. Ita ſtexili in genio omnis materia ſterilis eſt.
Vt qui in alieno habitant, multis anguntur incommodis, ſem- perq; de aliqua domicilii parte queruntur. Ita animus nunc de ca
pite, nunc de pedibus, nunc de ſtomacho, nunc aliud de alio querif ſignificãs ſe nõ eſſe in ſuo domicilio. ſed unde breui ſit emigrandũ
Viton Aeelle u ſum mix nil
(eme lumtubz ſmeeffal ect eic duloluta. mmulkto amemer
Maui hunguen Gbremle belteetial
Temp cottuant pernicie
Vtin Umyſte la phil ctoptit
Vtq Magni
Vt 9
Vulen
iin
uur V. tume
Ita b

BX SEN E. CA XXXVI.
Vt montium proceritas minus apparet procul intuentibus, ubi acceſſeris, tum apparet qᷓ ſint in arduo. Ita nemo proſpicit ꝗᷓ excel dd ſus ſit animus philoſophi, quantumq; ſupra res omneis humanas u emineat, niſi propius contempleris,& imitatione actillum acceſſe ris. a 3 Quemadmodum ſpiritus noſter clariorem ſonum reddit, cum illum tuba per longi canalis anguſtias tractum patenti ore nouiſ ten ſime effud it. Sic ſenſus noſtros clariores arcta carminis neceſſitas oben efficit, eadem negligentius audiuntur, minuſq; percutiunt, quam diu ſoluta oratione dicuntur. Poteſt trahi& huc, ut ſi quis dicat fa mam uirtutis clariorem exiſtere, ſi diu rebus aduerſis oppreſſa, tan — dem emerſerit. f 7 Vt qui in ſolem uenit, licet non in hoc uenerit, coloratur,& qui — in unguentaria taberna reſederunt,& paulo diutius cõmorati ſunt ö 2 odorem loci ſecum ferunt. Ita qui cum ſapiente cõſuetudinem ha 1 bent, etiam ſi non hoc agant, tamen redduntur meliores. g Diffimile. i 0
Tempeſtas minatur antequam ſurgat, crepãt ædificia antequã 1 corruant, prænnunciat fumus incendium. At ſubita eſt ex homine 5 7 pernicies,& eo diligentius tegitur, quo propius accedit.* Vt in corpore latet animus, unde uim& impetum ſumant oĩa 9
51& myſteria, quæ eſt ſacrorum pars optima: nõ patent niſi initigtis * Ita philoſophiæ præcepta nota ſunt omnidus, id uero quod in ea eſt optimum, latet. 8
Vt quoſdam uxor magno ambitu ducta torquet. Ita quidam ö magnis laboribus accerſunt, magno futura malo.
Vt puerorum, dum primum diſcunt ſcribere, digiti tenentur 5 & aliena manu per literarum ſimulacra ducuntur, poſt iubentur imitari propoſitum. Sic primum animus ad præſcriptum adiuue tur oportet, donec incipiat per ſe philoſophari. 2 Vt minuta quædam animalia, cum mordent, non ſentiuntur, tumor indicat morſum,& in ipſo tumore nullum uulnus apparet. 0 ita bonorum cõſuetudinẽ prodeſſe non deꝑrehendis, ſed profuiſſe.

D. ERA SMI ROT. STMILIA
Vt primum eſt expurganda bilis, unde naſcitur inſania, deinde monendus homo, alioqui qui furioſum admoneat, quomodo de bet procedere, quomõ ſe gerere in publico, furioſior ſit ĩpſo furio ſo. Sic primum animus eſt liberandus falſis opinionibus, poſtea tradenda præcepta philoſophiæ.
Vt qui ex claro ſole redierunt in umbram, his caligant oculi. Ita qui a diuinorum contemplatione, ad humana recidunt.
Vt medici uetant admoueri remedia, cum morbus in acceſſu eſt, ac ſæuit, ſed cum ſe remittit. Ita ad primos illos iræ aut dolo- ris motus, non eſt adhibenda conſolatio uel admonitio, ſed ubi tempore cœperint eſſe leuiores.
Vt apparatus ſcenæ, quia cõmodato datus eſt, ſtatim redditur. & ſine querela. Ita quicquid in uita contigit magnificum, ſiue ſe rius, ſiue mox a fortuna repetatur, æquo animo reddemus, ſi his tanquam commadatitiis utimur.
Vt qui uariis tempeſtatibus huc& illuc ĩactatus eſt, nec tũ per uenit, nõ multũ nauigauit, ſed multum ĩactatus eſt. Sic qui diu ui xit nec profecit ad bonos mores, non diu uixit ſed diu fuit
Generoſus equus melius geſtabit ſarcinam ꝗᷓ ignauum iumen tum, nemo tamen imponit. Ita magna ingenia ſunt quidem& ip ſa idonea functioni munium ed indi gna quæ tam ſordidis occu pationibus onerentur.
t ſydera mundi, ſiel paulũ ſubſiſtant, aut aberrent, ſummo
id omnium malo fiat. Ita principi ceſſare non licet. quod ſi facit magna rerum humanarum pernicie fit.
EX LVCIANO, XENOPHONTE, AC DEMOSTHENE.
T hiſtriões Herculem in ſcenis, aut Agamemnonem rep̃ſen Wines perſonati,auro amicti, toruum tuentes,& late hiantes, tenuem& exilem ædunt uocem. Ita quidam in dialogis faciunt Platonem, aut magnos uiros loquentes, quorum pondus non po ſint ingenio tueri.
Bona fabula aliquando exibilatur, uitio hiſtrionis male agen
U Laboe Vt fctaaubsc ducctone mat, ut Vtnon luntauat, ir lud (ucdt Maul rodt. it. m acce V bil um nunc ultoptt
Nom pet lultatior umex i Vtco klolun Awifli Vtra dertem. bonista Ech dnnn piep WI.
tra p Impro liſum

1
EX LVCI. XEN O. DEM OS. xXXXVII.
tis. Ita bona oratio diſplicet, ſi quis parum apte referat.
Vt Momus tauri opificem deum carpſit, quod non præpoſuiſ/ ſet oculos cornibus, ubi maxime erat opus. Ita pepperam faciũt, qui coronas in uertice ponunt, cum ſub naribus magis adponi con ueniat, ut plurimum uoluptatis ex odore poſſint haurire.
Vt non omnes inſaniunt, qui Phrigiam audiunt tibiam, ſed hi duntaxat, quos Rhea corripuit. ita non commouentur philoſo-/ phiæ laudibus, niſi quĩ ad eam natura ſunt propenſi.
Qudd tibiæ ſunt ignaris muſices. hoc opes his, qui neſciunt uti.
Vt qui primo muſicen diſcunt, citharas aliquot perdunt& ob terunt. ita magno reipublicæ malo adminiſtrat magiſtratum, ꝗ rudis accedit& imperitus.
Vt bilanx in eam uergit partem, unde plus accipit. Sic qui- dam nunc huic, nunc illi fauent, qui plurimum det, non cuius cau ſa ſit optima.
EX ARIiSTOTELE, pLiNio, TIHEOPHR AST O. X omni genere curioſitas hominum ſigna collegit inſtantis tẽ peſtatis. At multo magis conueniebat hac uti diligentia in cõ ſultationibus, ut obſeruatis experimentis coniiciant, quid malo/ rum ex uno quoq; perperam inſt ituto conſequatur.
Vt cœlo quamuis ſereno, nubecula quaꝶnlibet parua uenturn ꝓ celloſum dabit. Sic rebus admodum pacai, ex minimo diſſidio, grauiſſimi rerum motus ſubĩto exoriuntur.
Vt ranæ ultra ſolitum uocales tempeſtatem ſiꝑnificant immi- nentem. ita cum plurimum ualet apud principes oratio malorũ, bonis tacentibus, tum inſtat rerum perturbatio.
Echinus præſentiens tempeſtatem, aut affigit ſeſe, aut harena faburrat. ita cum imminet fortunæ tumultus, animus eſt philoſo phiæ præceptis confirmandus.
Vt imperiti tempeſtatem non ſentiunt niſi ſero, ſuoq; malo, cõ tra prudentes agricolæ proſpiciunt, cauentq;. ita uulgus homii ũ improuidum ſuo malo diſcit, cum interim uir ſapiens procul præ uiſum malum uitet, ut Democritus metente fratre ardentiſſimo K

p. EKASMITI ROr. ITMILIA.
æeſtu, monuit ut reliquæ ſegeti parceret, raperetq; deſecta ſub te ctum, paucis mox horis ſæuo imbre uaticinatione approbata.
Quemadmodum non raro fit, ut cœlo maxime ſereno ſæuus
imber ſubito cOriatur. Ita rebus maxime proſperis ac lætis, ſæ⸗ penumero grauiſſima rerum incidit perturbatio. 5
Cum æſtate uehementius tonuerit ꝗᷓ fulſerit(ut inquit Plinius) uentos denunciat. Ita ubi quis uehementer inclamat in aliorum uitia, ipſe non perinde lucens morum integritate, judicium eſt anĩ mi magis ambitionis uento tumeſcentis, ꝗᷓ ſolide pii.
Delphini tranquillo mari laſciuientes, flatum qua ueniunt par te denunciant. ita cum exultant improbi, tolluntq; ſeſe, rerum hu manarum tempeſtatem inſtare ſignificãt.
Diſſimile.
Sol, una, ſtella mare, terra, arbores, herbæ, bruta,& in his apes, formicæ, conchæ, deniq; lucernæ, tempeſtatem præſentiunt. 80ʃꝰ homo ſua mala non præſentit, neq; proſpicit.
Cum bruta ſolitum naturæ motem relinquunt, tempeſtatis in dicium eſt, hoc eſt, cum mergi fugiunt maria aut ſtagna, cum ab ſconduntur formicæ aut oua progerunt, lumbrici e terra fugiunt. tempeſtatis præſagium eſt. ita cum audent kacinoroſi, tacent in regri, ſapit uulgus, deſipiunt principes, ſacerdotes pro terrenis di/ glad antur, perniciem humanæ uitæ ſignificat.
Vt Pyrites gemmaf on aperit uim igneam, niſi ſi atteras, tum
enim digitos adurit. ita quorundam malitiam non ſentias, niſi cum illis conſuetudinem aut commercium habueris. aut non ſen tias philoſopliæ uim, niſi exercueris. ita ſuccina attritu uim attra hendi& odorem produnt.
Vt ſcarabeum, aut uiperam, aut araneam in gemma redditam & imitatam a natura(nam id uidemus eſſe factum in nonnullis) non horremus, ſed amplectimur, effigie delectati. Sic uitiorum erudita pictura delectamur in Hiſtoricis ac Poetis. 5 Quemadmodum gemma Chalazias, etiã ſi in ĩgnẽ coniiciat; tñ natiuum frigus ſuum retinet. ita quidam ſic frigent ad literas ac uirtutem, ut nullis exemplis, aut hortatibus inflammare poſſis.
eodislau Vtgen ib antepe ſüoloph cio ma Matz
mum qu Gingunt Nemo fttisleſt bunum dl gal Nuentillt Vitru emä. ir Vtcr mum dum: Vin
1 quæ duuntu Viſo tum It Vtir
lt nece Ufern uso 0 Zuine dami

EX ARIS. PLIN. THEO. XXXVIII.
Sicut Alexander Magnus uetuit, ne quis ſe pingeret præter unũ Apellem, aut ne quis ſe fingeret ære præter Lyſippum, aut gemma ſculperet præter Pyrgotelem, ſummos uidelicet agtifices. ita nõ conuenit CHRIST VM a quouis prædicari, aut uirtutem a quouis laudari. N
Vt gemma minutula quædam res eſt, ſed ingentibus tamen ſa xis anteponitur. Sic homo puſillus, ſed ingenio ualens. aut ſic philoſophia, ſeu uĩrtus oſtentatione minimum quiddam eſt, ſed precio maximum.
Vt æra Corinthia caſus fecit,& pictoribus illis, equi& canis ſpu mam, quam ars aſſequi non potuit, caſus expreſſit. ita multa forte obtingunt, quæ nullo conſilio potueris efficere. 8
Nemo tam inſanus, ut uel e Neronis capedine, quã Plinius tre centis ſeſtextiis æſtimat, uenenum bibere malit, ꝗᷓ e Samio uaſcu- lo uinum innoxium. ita qui ſapit, malit ſalubria præcepta uiuen di qualicunq; ſermone propoſita, ꝗᷓ peſtiferas opiniones ab elo- quentiſſimo ſcriptore haurire.
vVitrum mire cryſtallum imitat᷑, res uiliſſima rem lõge pcioſiſ ſimã. ĩta aſſentatio amicitiam imitat, res peſſima longe optimã.
Vt cryſtalli fragmenta ſarciri nullo modo poſſunt. ita difficil limum eos reconciliare, qui ex arctiſſima familiaritate in mutuũ odium uenerint. 8 5
Vt natura gẽmas altiſſime recondidit, lia paſſim obuia ſunt. Ita quæ ſunt optima, pauciſſimis nota ſund nec niſi ſummo ſtudio eruuntur.
Vt ſuccina paleas ad ſe trahũt, magnes ferrum, chryſocolla au rum. Ita quiſq; aſciſcit ſibi ſuis aptum moribus. 5
Vt indomita uis adamanti, unde& nomẽ additũ gemmæ, adeo ut nec caleſcat igni, nec ferro cedat, quin magis ictum ita reſpuẽs, uti ferrum ſimul& incudes diſſiliant. Sie ſapientis animus aduer ſus omnem fortunæ ſæuientis impetum inuictus. a
Quemadmodum adamas aduerſus om̃ia inuittus hircino ſan guine eoq; cal ido ac recenti maceratus, malleo frangitur. Ita quæ
dam ing enia nulla ui peruincas, blanditia e ant. 11

D. ERAS MI ROT. SIMILIA.
Adamas una re molleſcit ad ictus ferri, alias indomitus. ita nul lum eſt ingeniũ tam ferũ, quod non aliqua rõne queat expugnari,
Quemadmodum ſi ferrum inter adamantem ponas& magne tem. diuerſo niſu nunc huc, nunc illuc fertur. Ita dubius animus nunc ad honeſta rapitur, nunc ad diuerſa trahitur affectibus.
Vt adamas ſi iuxta magnetem ponatur, non patitur abſtrahi ferrum, aut ſi admotus magnes apprehenderit, adamase diuerſo rapit, atq; aufert. Ita pecuniæ ſtudium diſſidet cum Chriſtiana pi etate,& modis oĩbꝰ auocat, nec ſinit adhæreſcere Chriſto.
Sicuti Nero prĩceps gladiatorum pugnas ſmaragdo ſpectabat Ita quidam malunt diuorũ imagines ꝗᷓ ipſos diuos aĩo cõtẽplari.
Vti ferrũ aut chalybs, cætera quidem duritie rigoreq; ſuperat, ab adamante uincitur. Ita res quidem potens eſt amor in liberos, ſed hunc quoq; ſuperat pietas in deum.
Vt adamas ſi frangĩ contingat malleis, in minutiſſimas diſſilit cruſtas, adeout uixoculis cernĩ queant. Ita arctiſſima neceſſitudo ſi quando contingat dirimi, in ſummam uertitur ſimultatem,& ex arctiſſimis fœderibus, ſi ſemel rumpantur, maxima naſcuntur diſſidia. Aut ſupra modum incandeſcit ſemel uicta lenitas.
Sicut animantia quædam etiam corporis partes amputant, ob quæ periclitari ſeſe ſciunt, ueluti fiber. Ita ſapientis eſt aliquando facultatum iactura, uit conſulere. N
Quemadmodum fi opalo gemma, multarum gemmarum do tes eminent. nempe carbunculi tenuior ignis ſamethyſti fulgens purpura, ſmaragdĩ uirens mare, cunctaq; hæc pariter incredibili mixtura lucentia. Ita multorum uirtutes in uno hoc eminẽt, aut in ſacris literis ſimul inuenitur, quicquid apud ullos Ethnicos ſcri ptores placere poteſt.
Opalum gemmam indiſcreta ſimilitudine adulterant Indi, ex perimentum in ſole tantum. Ita uirtutes quædam uitia ſic imitã tur, ut difficilimum ſit dignoſcere, niſi ad ſummĩ lucẽ proferant᷑.
Carbunculi ignis& nomen& ſpeciem habent, cum ignem non ſentiant, unde& Apyruſtæ dicti. Ita quidam pietatis opinionem& imaginem obtinent, cum a te ſint alieniſſimi. ö
del uc Kant. fi unn ini llisger Aut iple quid Lqnod in letkant ac Mhisg bumdel luteflic⸗ Odtionis kümi uit Vtqu lumord Taqurd letlagin nem au Drac Actrauſ ilolo Que oct. Moniti Taci
gs mo Acud Ine dboer tema dtum V.

EX ARIS T. pLIN. THEO. XXXIX.
5 Anthraciti carbunculorũ generi peculiare eſt, ut coniectus in ignem uelut intermortuus extinguatꝑ, contra aquis perfuſus exar- deſcat. Ita quoſdam contra ria mouent. ſi exhorteris, magis lang ueſcunt. ſidehorteris, magis accenduntur. ſi bene merearis red/ duntur inimici. ſin male, pluris te faciunt.
Iris gemma non niſi in opaco reddit colores arcus cœleſtis, nec ita ut ipſe habeat in ſe, ſed parietibꝰ illidat, in ſole coloribus caret Ita quidam uaria uirtutum ſimulacra præ ſe ferũt, ſed in obſcuro & quod in ſe non habent, tamen in aliorum animis ueluti reptæ ſentant ac gignunt.
Vt his gemmis ſummũ eſt pᷣcium, quæ non modo uarietate co lorum delectant oculos.& nares odore, uerum etiam ad remedia ſunt efficaces. Sic his libris ſummũ eſt p̃cium, qui non ſolũ habẽ̃t orationis illecebras, uerum et ſalubribus præceptis nos liberant animi uitiis.
Vt quidam gemmas quaſdam ſecum ubiq; circunferũt aduer ſus morbos, maleficia, ebrietatem, tonitrua, ruinas, cæteraq; mala Ita quædam philoſophiæ decreta ſemper ad manum habenda, ad uerſus incurſuros animi morbos. libidinem, iracundiam, ambitio nem, auaritiam,& his conſimiles.
Draconites nec poliri poteſt, nec artem admittit, alioqui elegãs ac tranſlucens. Ita diuina ſcripiura habet nitorem, nec artificium philoſophiæ aut rhetorices admittit. 25
Quædam gemmæ aceto maceratæ niteſcunt, pleræq; melle de coctæ. Ita quoſdã meliores reddit acris obiurgatio, quoſdam ad- monitio blandior.
Facilius inſculpes gemmis quæ uoles, ſi terebra ferueat. ita ma gis mouebit orator, ſi non ſolum acriter dicat, ſed ferueat,& amet id quod laudat, oderit quod uituperet.
In Chio, Dianæ facies eſt in ſublimi poſita, cuius uultus intran tibus triſtis. exeuntibus exhilarata uidef᷑. ita ſordidi quidam adeũ tem amicum triſtes accipiunt, timentes ne quid petat, aut ne ſum
tum adferat conuiua, at alacres dimittunt abeuntem.
Vt ingentes obeliſci magno quidem negocio ſtatunnt᷑& collo K iii

D. ERASMI ROT. SIMILTA.
tantur ob immenſum molis pondus, ſed collocati ſemel, inſfiniti: durant ſeculis. Ita arduum eſt uĩrtutis aut ſapientiæ parare famã ſed parata nunquam intermoritur.
Vt ingentià pondera, quæ nullis hominũ uiribus tolli poſſunt machinis facile tolluntur. ita quod ui nequeas efficexe, ratione& arte facile efficias.
Vt obeliſcis prægrandibus tantum ferme ſubſternitur intra ter ram, quantum extat, ut immoti conſiſtant. ita ſemper manſuræ famæ magna firmaq; fundamenta ſint, oportet
Stulte reges ægyptiorum operam populi, ac pecunias in ſubſtru endis pyramidibus conſumebant, quæ nihil habebant præter ſtul tam& ocioſam oſtẽtationem, cum idem in rebus utilibus fieri po tuerit. ita quidã elaborant in difficilimis cæterũ infrugiferis, ipᷣm pᷣclarũ exiſt imantes, quod in laborioſo negocio uerſantur.
Sicut Pyramis quã Rhodope meretricula Aeſopi conſerua con ſtruxit pecunia corporis quæſtu collecta, maiori miraculo famaq; fuit, ꝗ cæteræ regum pyramides ita uehementius miramur, ſi ꝗd recte faciunt, a quibus tale nihil expectabatur, ueluti ſi quis Hollan dum uideat peritum equitem, aut frugalem Anglum, aut Theolo gum eloquentem.
Vt labyrintlros non oportet ingredi ſine filo, quo ſecurus poſſis reqjre. ĩta non eſt ſuſcigiendum negocium, niſi prius perſpecta ra tione, qua te poſſis in Murlus explicare.
Vt in admirãdis operibus, ſed inutilibus, maĩor eſt laus artificis cuĩus arte res confecta eſt, qᷓ regis, cuius impendio. ita belli gloria maxima ex parte penes militem eſt cõductitiũ, quorum induſtria geritur res, minima pars ad reges redit, qui aliena etiam pecunia militem conducunt.
Vt Dianæ Epheſiæ templum uiginti annis a tota A ſia, tot regũ impendio tot artificum ingeniis confectum, Heroſtratus obſcurus
homo nocte una poterat exurere. ita facilimum eſt urbes egregi as bello demoliri, aut ædificare difficilimum:
Quemadmodũ ædificia in paluſtri ſolo poſita, nec terræmotu
quatiuntur, nec hiatu abſorbentur. ita humilis fortuna nõ eſt ma
ximis malis obnoxia.
Hark ulli qu duo
tO fptaphe toſexcen ad fer
Vum. bft alan unprope
Itqui Allopia gadſad
Vüm: lpientis
Meg Aapopul
Vm quo al. Aliqussz
Vg. duo ma
lun qu
ViI.
tundia dibh lla que Qu. dapie dur am Dauer ctorb Ca 0

EX ARIS. PLIN. THEO, XL.
Sicut Echo non ſonat. niſi cum reddit acceptam uocem. ita nõ
nulli quicquid in ipſos dicitur, in alterum regerunt. aut non habẽt quod dicant, niſi dicta referant aliena. f Vt Olympiæ porticus uocem acceptã arte ſepties reddit, unde Heptaphonon oppidani uocant. ita quoſdam ſi uno tãgas conui tio, ſexcenta regerunt, aut ſi paucis ad loquendum prouoces, garri endi finem non faciunt. 5 Vti magnes non quiduis ad ſe trahit, ſed ferrum duntaxat, cum ſint alia multo leuiora. ita quorundam oratio non mouet oẽs, ſed iam propenſos ad id, quod illi ſuadent. 3 Vt quidam magnetes ferrum attrahunt, at Theamedes, qui in æthiopia naſcitur, ferrum abigit, reſpuitq;. ita eſt Muſices genus quod ſædet affectus, eſt quod incitet. g i Vti magnes occulta quadã& incognita ui ferrũ ad ſe trahit. ita ſapientia ſecreta quadã ratione trahit ad ſe aĩos hominum. i Vt equus ſtrigoſus imputatur non equi culpæ, ſed equiſonibus. ita populus male moratus, epiſcopis aut principibus. Vt magnes ad ſe trahit omne ferrum, ſed æthiopicus magnetẽ quoq; alium ad ſe rapit. ita rex populũ quo lubet, cogit. At ingẽs aliquis rex etiam regibus cæteris uim facit. N Vt gagates aqua infuſa incenditur, oleo reſtinguitur. ita quidã quo magis roges, magis frigeſcunt. ſi negligas, ultro capiunt. Aut ſunt quos officiis alienes, neglectu prouoc ad amorem. 8 Vt lapis e Scyro fluctuat integer ſidit comminutus. Sic res diſ cordia peſſum eunt, concordia ſuſtinentur. f Siphnius Iapis oleo excalfactus dureſcit, alioqui molliſſimus. Ita quoſdam benefactis reddas deteriores. a Quemadmodum de Carthaginenſibus dictum eſt, quod ad te⸗ cta pice, ad uina calce uterentur. ita quidam præpoſtere rebus utũ tur, amicis aſperi, ſupplices inimicis. Carthaginenſes pice linebãt parietes, cum uaſa picari ſoleant,& muſta calce condiebant, au/ ctor Plir ius. Calx aquis accenditur. ita quoſdam contraria mouent. FSypſo madido ſtatim utẽdũ, quod celerrime ſiccet᷑. ĩta ſtatim

D. ERASMI ROT. SIMILIA
fingenda literis ac moribus ætas rudis, prĩiuſquam durior non ad mittat fingentis manum. Diſſimile.
Gypſum etiamſi iam induruit, tamen tundi rurſum,& in fari nam reſolui poteſt.Simul atq; ſemel induruit ingenium aduleſcẽ tis, ætate uitiiſq;, non poteſt refingi.
Vt uitrum quia pellucidum, nihil cælat. Ita quidam nihil tege gere, nihil diſſimulare norunt, quicquid in animo eſt, id protinus omnibus palam eſt.
Vt ĩis qui cæcutientibus ſunt oculis, quiuis locus obſcurus eſt, propterea quod caliginẽ ſecum in oculis circunferunt. Ita parum eruditis, omnis liber ac ſtylus difficilis eſt& obſcurus.
Sicut ignis in om̃ibus officinis omnium artium& operum eſt inſtrumentum. Ita ſine charitate nihil recte geritur.
Vt uitrum copiĩa uiluit, alioqui nec auro nec argento ceſſurum
Ita ſacerdotes ob turbã minoriĩs fiũ t, magno in precio futuri, ſi ſin gulæ ciuitates ſingulos haberent ſacerdotes, ut olim.
Sicut primum pictura cœpit ab umbris& lineis, deinde mono chromata, mox acceſſit lumẽ& umbræ una cum oculorũ uarieta te, donec ad ſummã artificii peruenit admirationem Ita uirtus in nobis non ſtatim abſoluta naſcitur, ſed paulatim cotidianis aucti bus, ad ſummum perducitur.
Vt non eſt optima imago, quæ materia teſtatur opes locatoris auf artem pictoris ſedeuæ rem proxime repræſentat. Ita optima eſt eloquentia quæ non oſtentat ingenium dicentis, ſed rem aptiſ ſime oſtendit.
Vt Zeuſis picturus Iunonem, Agrigentinis om̃ibus uirginibus inſpectis, quĩq; præcipuas elegit, ex quibus quod eſſet in unaquaq; præcipuũ, imitaretur. Ita e plurimis optimi nobis ad exemplũ ui tæ, aut dicendi, proponendi ſunt, nec in his tamen reddenda ſunt omnia, ſed optima. a
Vt non quiuis pictor quauis in parte artis ualet, ſed bic in dis exprimendis præcipuus, alius in uultibus reddendis, alius in Iineis
excelluit, alius in colorũ mixtura, al ius in ſymmetria. Sic qui uirtu
te profitent; aliis dotibus enitẽt alii tem in eloquentia ſeu Iiteris
tle ſolt wöflennt aner Vthye lanc etia um may cos poff (uma funttibi⸗ Miindoe laute 1 dum ag mtatde fobis qu form geſbi re premum Buce ſonem! lebat n ruesq VoI beeſlit melius; picantt Vile plasſen uus, pos! N0 nelcit dicad ident

EX AR IST. PLINI. THEOP. XII.
Qui ex balneo calent, uehementius frigeſcũt,& aqua frigidior eſſe ſolet, quæ prius caluit. Ita uehementius ſeſe oderunt, qui pri us fuerint amici,& ſceleratiores ſunt, qui a pia uità ad impiam ſe tranſtule runt. i
Vt hyeme media, Alcyones ſumma fruuntur tranquillitate,& hanc etiam aliis communicant. Ita cum maxime ſæuit fortuna, tum maxime animi tranquillitate fruuntur pii,& hanc in alios quos poſſunt tranſfundunt.
Cum aſinus ipſe ſit a ονοτDꝰ, ex oſſibus tam huius optimæ fiunt tibiæ, ut ait A eſopus apud plutarchum. Ita diuites quidam ipſi indocti, tamen pecunia ſua ſuppeditant ingenium ſtudioſis.
Plutarchus teſtatur ſe uidiſſe in Africa coruos, qui lapillos in a- quam aggeſſerint, donec aqua eo ſurgeret, ut cõtingi poſſet. Idem narrat de cane coniiciente lapillos in amphoram oleariam. Ita nobis quod uiribus diminutum erit, ingenio ſupplendum eſt.
Formicæ triticum arrodunt ea parte, qua germinare incipit, ne ſibi reddatur inutile. Sic potẽtes quo miniſtris perpetuo utant, premunt, ne ſi emerſerint ta dio ſeruitutis, relinquant aulam.
Bucephalus Alexandri Magni equus, quoties nudus eſſet, equi ſonem in tergum admittebat, ornatus regiis phaleris neminem fe
rebat. n iſi regem ipſum, in reliquos omneis ferociebat. Ita quidã tenues quemuis ferunt, diuites facti deſpiciunt uulgares. 9
Vt Timanthes qui Iphigeniam pinxit, d æterorum affectus ex/ preſſit. Agamemnonis autem uultum uelo obtexit. Ita quadam melius relinquuntur ſuo cuiq; iudicio æſtimanda, quam uerbis ex
plicantur.
Vt laudatur in hoc Timanthes, quod in omnibus eius operibus plus ſemper intelligitur, quam pingitur. Ita optimum orationis genus, in quo plurima cogitationi relinquuntur, pauca narrantur & plus jneſt ſenſuum quam uerborum.
Notatus Protogenes, alioqui ſummus in pictura artifex, quod neſciret manum tollere de tabula. Ita quidam ſcriptores immo- dica diligentia peccant, quibus nihil unquam ſatis emendatum
idetur. uide 1

b. ERASMI ROr. sTMILIA. Quemadmodum Protogenes pictor Apellem ex unica linea
cognouit, nunqᷓ alioqui uiſum. Ita ex unico reſponſo ingenium
& prudentiam ꝑirum deprehendet, qui fit ĩpſe ſapiens. N Vt Apelles pictor queri ſolitus eſt, periſſe diẽ in quo non duxiſ/
let lineam. Ita Chriſtianus dolebit, ſi quo die nom euaſit ſeipſo me
lior in pietate.. Vt ſigna quædam argillacea ſummo in precio fuerunt, ob ad/
mirationem artis. Ita nonnunquam res humilis ac nihili, inge-
nium oratoris commendat.
Vt gypſum, aut argilla dum eſt uda. in quamuis imaginem fa
eile ſequitur fingentis manum. Ita rudes anni ad omnem diſci/ plinam ſunt idonei. 15 Vt quod maiore negotio chalybi aut marmori inſculpleris, da rat diutius. Ita quod maiore ſtudio diſcimus, nunꝗᷓ obliuiſcimur. Vt illud opus eſt laudatiſſimum, in quo ſimul& ars commen- dat materiam,& materia uiciſſim artem. Ita liber eſt optimus, in quo& argumenti utilitas commendat eloquentiam,& autoris facundia commendat argumentum. Accius poeta cum eſſet ipſe admodum breuis, tamẽ in æde Ca- mœnarum maxima forma ſtatuam ſibi poſuit. Ita quidam re ui les& humiles, ambitione fucoqʒ; dilatant ſeſe. 7 Vt Perillus qui Phalaridi taurum donauit æneum, fuoperiit in uento. Sic aliquoties falum conſilium in caput autoris redũdar. Vt Philoſophus miſſa lingua uictimæ, rem ſimul& optimã& peſſimã miſit. Sic opes optimæ ſunt ſi rette utaris. peſſimæ ſi ſecus. Vt non ĩpſe ſolum magnes attrahit, uerumetiam aliud ferrum ad ſe trahit ferrum magneti affrictum. Ita contagio uis uirtutis, aut improbitatis pernicies ab alio in aljum tranſit f Vt a Seribus molliſſima uellera,& ab iiſdem duriſſimum ferrũ mittitur. Sic a quibuſdam diuerſa proficiſcuntun. Vt carboni ſemel exuſto ſuffocatoq;, ſi denuo flagret, maĩor eſt uis. Ita ſemel ſopitum odium, ſi rurſum excandeſcat, acrius eſt. Sicuti terra quæ auri aut argenti uenas habet, in cæteris uere ſterilis elle conſueuit. Ita qui congerendo ſtudent auro, eiuſq; me
ullüc⸗ Ratz de dt Aumadi Atgent mum. It. In arg Aſe tra , litera Vtren cibtum No anim duod hui Vile num, aut ginem 0 lltute n Vtſu cutem minis u quibus. Galle
le lin tas m niaté n In 8 duo lt fert. lta Vte Mal um bond G
ſeme

EX ARIS. PLIN. THEO. XLII.
talla iã cõceperũt in alo, nullã bonæ rei frugẽ ꝓducere cõſueuerũt. Karo auri& argenti uena reperitur. niſi alia non procul ſit, un-
de& Græci nomen indidere. Ita nulla uirtus ſolitgria eſt, ſed alia
aliam adiungit. Argentum cum ſit candidum, nigras tamen ducit lineas, uti ſtã num. Ita quorundam alia ſpecies eſt, alia facta.
In argento uiuo omnia natant, excepto auro. nam hoc unum
ad ſe trahit. Ita nihil inſidit animo auari, præter lucrum, diſcipli
næ, literæ, probitas, in ſummo fluitant, non deſcendunt in pectꝰ.
Vt rem eandem diuerſa ſpecula uarie reddunt, pro forma ſpe/ culorum diuerſa. Sic idem factum, diuerſi uarie interprætantur, pro animorum uarietate. quod huic magnum eſt, illi paruum. quod huic pulchrum, illi fœdum erit.
Vt ſpeculum non reddit imaginem, niſi ſubſternas uitro ſtan/
num, aut æs, aut aurum, aut ſimile quippiam ſolidum, quod ima
ginem non ſinat perfluere. Ita non niſi in animis ſolidis,& uera uirtute nixis, relucet imagoueri. f
Vt ſunt quidam fontes, qui potu pecudum, atq; etiam hominũ cutem& pilos tingunt albo, nigroue. Ita relucet etiam in ipſo ho minis uultu& fror te, quod agunt, quibus præceptis imbutus ſit,& quibus ex autoribus hauriat uitæ rationem.
Gallus Phrygiæ fluuius, ſi modice bibag, medetur corporiagma
lis, ſi immodice, iymphatum animum agi Ita ſi philoſophiæ lĩ teras modice attingas, proſunt, ſin totum te illi addixeris ſtudio. ſa nitatẽ mẽtis auferũt,& inanis gloriæ furore quodã præcipitẽ agũt. In Bœotia ad Trophonium deum iuxta flumen Orchomenon, duo ſunt fontes, quorum alter memoriam, alter obliuionem ad/ fert. Ita fere magno alicui bono, magni mali periculũ eſt uicinũ. Vt qui ſapiunt, nõ ſtatim e quouis bibũt fonte, propterea quod alii ſalutẽ adferunt, alii perniciem, nonnulli furorẽ. ita non e ſt tu tum quemuis librũ euoluere, quod ex aliis haurias affectũ animi bonum, ex aliis libidinem aut ambit ionis infaniam trahas. Qui biberint ex Clitorio lacu, his uini tediũ oboritur. ita qui
ſemel guſtarint poeticen, abhorrent a pbiloſophiæ 8. 11

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
aut contra, ſiue qui ſe mundanis uoluptatibus ingurgitant, abhot rent ab honeſtis illis, ac ueris oblectamentis.
Apud Troglodytas lacus eſt, qui ter in die fit amarus aut ſalſus, ac rurſum dulcis, totieſq; etiam nocte, unde& inſanus dictus. sic quidã ĩnæquales, nunc aſperi, nunc ſunt blandi, aliquando profuſi, mox ſordidi, iam uehementer amant, iam ſupra modum oderunt
Periculoſiores ſunt fontes, qui lympidis aquis blandientesocu lis tamen perniciem adferunt, minus formidandi, qui ipſa ſpecie teſtantur aquas eſſe fugiendas. ita difficilius uitantur mala, quæ boni prætextu fallunt.
Sicuti terra quæ uenas aquarum occultat, nebulam quandã ex halat ante ſolis ortum, lõgius intuentibus. ita qui uere boni ſunt & eruditi, etiam ſi non oſtentent, tamen ſemper aliquid ex ſe pro dunt. unde qui obſeruet, depᷣhendere poſſit ſubeſſe uim boni.
In Narnienſi agro terra imbre fit ſiccior, æſtu humeſcit. unde Cicero iocatur illic ex imbre puluerem, ex ſiccitate fieri lutum. Ita quoſdam admonitio reddit deteriores.
Garus ambuſta& infuſa medetur malis, ſed ſi interim garũ nõ nomines. ita quædã beneficia, beneficia non ſunt, ſi cõmemores.
Terra quæ gignit ſalem, nihil aliud gignit. Sie ingenia fœcũda in literis, in cæteris fere rebus non perinde ualent.
Ens in quo nitrum gaſcitur, nec aliud quicqᷓ gignit, nec alit. ita ſapientiæ ſtudium tot hominis animũ ſibi uendicat.
Spongiis adeo tenues ſunt ſenſuum notæ, ut multi dubitent ani malia ſint, nec ne. ita quorundam is cultus eſt. is ſermo, ea uita, ut dubites Chriſtiani ſint, an Ethnici.
Sieuti ſal modice cibis aſperſus condit,& gratiam ſaporis addit Ita ſi paululum anti quitatis aut ioci adqmiſcueris, oratio fiet uenu ſtior. ſi plus ſatis, nihil inſuauius.
Quemadmodum Echineis ſine Remora piſcis perpuſillus(eſt aũt magnæ limaci ſimilis) quamuis magnã nauimuelis ac remis incitatam ſubito ſiſtit. ita ſcortulum aliquoties adamatum ingen tes animi ad honeſta impetus retinet alligatq;
Torpedo piſcis haud nocet niſi contactu, ſed uirus ſuũ etiam ab
1 nepet in fanſmit habens lum enen
Lepusp IHadeou fam uttit
ln naſſ ultia ret
Maren eie incon uptocel
Muren lmumeſ
Mpile guck int
Vt M. ltalacere ptonune VA ul, q qu Utorum Vtm dedulũ
Abit
Vtir dero
quid r
Que
rund
aq ius C ſimul unt

nee
EX ARIST. PLIN. THEO. XLIII.
ære per linum,& arundinis internodia ad piſcatoris manum mire tranſmittit. Sic improbi ac peſtilentes haud nocent, ſi nihil cum il lis habeas commercii. uerum quacunq; conſuetudine cõtacti mo rum uenena afflant.
Lepus piſcis homini certiſſimum eſt uenenũ,& homo uiciſſim illi, adeo ut uel digitulo cõtactus, ſtatim emoriatur. Ita hoſtes mu tuam utrinq; perniciem dant.& accipiunt.
In naſſam facilis illapſus eſt, ſed exitus difficilis. Sic decliue iter in uitia, reditus ad meliorem frugem non perinde facilis.
Murena fuſte non poteſt interimi, erula protinus. Ita quoſdã eue incommodũ exanimat, ut conaitium, qui grauiſfimas fortu næ procellas inf racto tulerunt animo.
Murena nõ in capite, ſed in cauda aĩam habet. ita quod chariſ ſimum eſt, non ibi recondendũ, ubi ſtatim periculis ſit obnoxium
Vt piſces in mari nati educatiq; nihil tñ ſapiũt ſalis marini. Ita quidã inter barbaros geniti& educti longe abſunt ab oi barbarie.
Vt Magi, uerbis etiã non intel lectis prodigioſa quædũ efficiũt. Ita ſacerdotes nonnulli precibus non intellectis, bona tamen fide pronunciatis deum conciliant ac mouent. 8
Vt Appion Homerũ ab inferis euocatũ, nihil aliud interroga uit, ꝗᷓ quibus parentibus genitus eſſet. Sic quidam grauiſſimorum uirorum concilio conuacato, de meris nugis conſulunt. 2
Vt magi prodigioſa quædam promittuld, iiſq; promiſſis uulgꝰ credulũ alliciunt. ita principes maximarũ rerum ſpes oſtentant. ut ſibi reddant addictos. e b
Vt in magicis artibus uulgus hoc mag is admirat, quo minus percipiunt rationem, cur illa, aut illa tam ſurda præſcribantur. Ita quid magis admirant᷑ ſtilũ aut carmẽ, quod non intelligunt.
Quemadmodum medici quo doctiores uideantur- dinerſas re rum ſpecies, ex diuerſis mundi partibus petitas inter ſe nen Ita quidam oſtẽtatores, orõnem parum eruditã uideri credũt, niſi ius Cæſareũ ac põᷣtificũ, Poetas, Oratores, Philoſophos, Sophiſtas ſimul cõmiſcuerint,& pluribus authoribus ac literis conſarcinaue
rint, ꝗᷓ Mithridaticũ ferunt fuiſſe concinnatũ Id r
1

D. ERASMI ROT. SIMIL IA.
quaginta quatuor diuerſis rerum generibus.
Vt periculoſum eſt dæmones euocare, propterea quod ſi quid erratũ fuerit, magno conãtis diſcrimine fiat. Nam aiunt Tullum Hoſtiliũ ictũ fulmĩe, quod ex Numæ libris Iouem deuocare cona tus, quædã parum rite feciſſet. ita periculoſum eſt, cum principibꝰ habere commerciũ, aut cum moroſis potentibus. quod offenſi re qualibet leui funditus ſubuertant hominem.
Quemadmodũ Magi ſibi conſcii fucum eſſe quod promittunt prodigioſis quibuſdã, ac præſcriptis ceremoniis dementant, ac ter ritant infirmiores. ita quidã ſacerdotes cum procul abſint a uera pietate, cæremoniis inuoluunt indoctos, quo plebem ſibi magis habeant obnoxiam.
Vt auguria& auſpicia non ualent, niſi iis, qui quærunt& obſer uant. ita præcepta philoſophiæ non mutant niſi hos, qui meliores fieri ſtudent,& hoc animo ad legendum acceſſerint.
Crocodilus inuictũ alioqui,& pernicioſum animal, tamen Ten tyritas ad eo metuit, ut ad uocem etiam expaueſcat ita tyranni cũ omnes contemnant, tamen eruditorum literas ſubtiment.
Vt quorũdã hominum etiam aſpectus faſcinũ habet, ita ſunt quorum omnis uitæ conſuetudo mores inficit.
Vt Pfylli non ſolũ ipſi non læduntur a ſerpentibus, uerum ex a liis genenũ exugunt. ita uere philoſophus non modo ipſe non tan gitur uitiis, ſed aliorun quoq; morbis orõne uitaq; ſua medetur.
Semel icti a ſcorpio, nunꝗᷓ poſtea a ueſpis, crabronibus aut api bus feriuntur. ta nullum eſt incommodum, quod non commodi tatis aliquid habeat adiunctum.
Vt qui a cane rabido morſi ſunt, non ſolum rabiũt ipſi, uerum etiam alios contagio inficiunt. ita qui peſtilentem alicunde imbi berint opimionem,& alios ſuis inficiunt colloquiis.
Vt efficaciſſima remedia nata ſunt ex morbis peſſimis. ita bo næ leges ex malis prognatæ ſunt moribus. 5
Sicut ex uipera, crocodilo, cæteriſq; nocẽtiſſimis beſtiis medici remedia quædã aduerſus uenenorũ noxã, ac morbos efficacia quæ
1 anĩaduerſo in nocẽtes, multos uel arcet uel reuocat a faci noribus. i
7
Coco 2 aulit
Cham: 0 ride Iynce i ab oc ud le mor Kcenti e Muti, ö aum aut
dom pot peilen Acor tinus ir Olin enthü Holt liores. Em doe m Ger ablun Vt. tur. it gne a He didi * 0.8
Bon

EX ARIS. PLIN. THEO. XIIIIII.
Crocodilus anceps animal, nunc in terris agit, nunc in aquis, in terra ponit oua, in aqua prædatur ac inſidiatur. ita quidam ſimul & aulici ſunt,& eccleſiaſtici, utrobiq; peſtilentes. i
Chamaæleon quia pauidiſſimũ anĩal, ſubinde color mutat. ita qui uiribus non pollent, ad uarias artes confugiant neceſſe eſt. i
Lynces clariſſime oĩm animantiũ cernũt, ſed mira illis obliuio rei ab oculis ſemotæ. ita quidã acri ingenio, ſed obliuioſi.
Quædam remedia triſtiora ſunt ipſo morbo, ut ſatius ſit oppe tere mortẽ, ꝗᷓ his aucupari ſalutẽ, uelut ſugere ſanguinẽ e uulnere recenti gladiatorum morientium. ita quandoq; ſatius eſt ferre
iniuriã, ꝗᷓ ma iore incõmodo ulciſci,ferre pacẽ᷑ etiã ſiparũ eommo
dam aut æquam, qᷓ bellum cum immenſis malis ſuſcipere. Scorpius letale uenenum habet, Aconitum letalius, tamen hoc in potu datum, aduerſus ſcorpiorum ictus remedium habet. ita dũ
uenenum cum ueneno colluctatur, ſeruatur homo. itidem duorũ
22
peſtilentiũ ciuium diſcordia, nonnunqᷓ Reipub. ſaluti eſt.
Aconitum etiam contactu necat. ita quorundam cõuictus pro tinus inficit, aut ſi uel tantillũ cum illis inceptes commercii. Olim in Capitolio certabant quadrigæ Latinis feriis, uictor ab ſinthiũ bibebat. ita ſalubria magis quærenda ſunt qᷓ iucunda. Sorba quæ magis blandiuntur ſpecie uenenum habent, ita blã diores amici magis cauendi ꝗᷓ triſtes atq; aſperi. f Empetron herba, latine calcifraga, quo propius abeſt a Mari,
hoc minꝰ eſt ſalſa, quo lõgius, hoc amarior eſt. ĩta quidã apud Gal los Germaniam ſpirant, apud Germanos Galliam,& quo longius abſunt, hoc magis referunt eam gentem.
Vt optima remedia maxime perniciem adferũt, niſi apte ſumã
tur. ita Chriſti ſacramenta ſalutaria recte ſumentibus., letalia indi
gne accipientibus.
Herbæ ſalutares conſuetudine perdunt medẽdi uim. ita admo
nitio ſi aſſidua ſit nõ emendat aſſuetũ iam obiurgationibus. Vt qui ante uenenum ſumunt antidotum, non læduntur uene
no. Sic qui ſalubribus opiniõibus, ac decretis confirmarint animũ
non inficientur oratione malorũʒ ſi forte in eos inciderint.

D. ERASMI ROT. SIMILIA Vt Mithridati cotidie ſumenti uenenũ, conſuetudine factũ eſt
innoxium. ita mala quibus aſſueueris, non offendunt. 1
Vt ſuus cuiq; morbus uidetur atrociſſimus. ita ſuum cuiq; ĩncõ 1 5
modum maxi me dolet. i La 1
Vt herba moly diſfic ile quidem effoditur, ſed ad remedia p ter bene
cæteras efficax eſt. ita quæ præclara ſunt non contingunt, niſi ma 1
gno negocio. Vu
Vt inter ſalutares herbas naſcuntur& uenena. ita ex autoribus Fun
quæ recte dixerint, ſunt excerpenda. bambi
Vt elleborum concitatis intus omnibus. ipſum in primis exit. e
ita dux fortis adhortatus ſuos inter primos prodit in hoſtem, ue 3 50
lut inquit Hierophilus, autore plinio. Ans
Vt elleborum ſi parcius ſumas, magis offendit quod inhæreat tber
uiſceribus, inficiatq; corpus. ſin copioſius, erumpat celerius. ita alem
non eſt obiurgandus amicus, niſi ea uehementia, quæ uitio liberet aufn
illius animum. Nam leuior expoſtulatio contriſtat amiciciam memo
nullo fructu. Ferle
Vti elleborũ tametſi efficax tamen medici uetant dari ſentbus bp
aut pueris, aut exilibus. ita admonitio ſic eſt temperanda, utferre olaptu
poſſit quem uelis emendare, nec ſolũ ſpectandũ eſt uitium, ſed na ae
tua quoque eius, cuius uitio ſtudeas mederi. pb
We Vt uulgus ineptum magno labore, magnoq; impẽdio remedia lu fon
in ab extremis Indis aut Fbiopibus petũt, cum in hortis nobis naſca Aran
7„ tur, quo morbis mederĩ poſſimus. ita præſidia beatæ uitæ magno vabit.! in 0 molimine foris quærimus, in impexiis, in opibus, in uoluptatibus, Amexit f Nie cum in animo ſit, quod nos beatos efficiat. 5 N. * 6 i Climenos herba ita morbo medetur, ut ſterilitatem adferat eti minida 1 Anm in uiris. ita quidam malum aliquod ita profligant, ut aliud di praden 11 10 uer ſum admittant. derele 0 7 g i Minor uis ineſt in radicibus herbarum ſalubrium cum ſemen Vte 1 1 ö matureſcit. ita deterior fit ingenii naturæq; uis, quoties liberis gi dum 5 Ni gnendis datur opera. cler 1 Herbam canariam canis ita mandit, ut homo nõ cernat niſide U e paſtam,& percuſſus a ſerpente aliam quandam petit ſed eam non tert
Cie

EX ARIST. PLINI. THEOP. XL v
decerpit inſpectante homine. Ita quidam diſciplinas a ſe reper tas cælant, ne proſint& aliis.
Lotos quam latini fabam Græcam uocant, ramenta ligni ha/ bet amariſſima, fructum dulciſſimum. Ita conatus ad ſummam uirtutem durus eſt, fructu nihil ſuauus. g
Vt uitis refugit braſſicam, quercus abhorret ab oleo, multo ma gis autem a nuce iuglande( Nam uitis cum omnia complectatur, ſolam braſſicam declinat. quercus ſi in ſerobem oleæ depacta fue tit, emoritur. eadem& iuxta nucem iuglandem inareſcit.) Sic in ter quaſdi nationes naturale diſſidium eſt, ut nullo pacto queãt co aleſcere cõcordia, ut inter hos fere, quos mare aut alpes diremerũt
Vt Democritus medicus Conſidiæ mulieri, omnem curationẽ auſteram recuſanti, lac caprarum de dit, quas lentiſco paſcebat. Sic iis qui prorſus a tetricis philoſophiæ præceptis, fabellæ quædam amœniores proponendæ, ſed quæ philoſophiam reſipiant. b
Ferula ſolis aſinis gratiſſimum eſt pabulum, cæteris animanti bus præſentaneum uenenum. Ita ſæpe quod alios offendit, alis uoluptati eſt.
Hædera pota neruis nocet, eadem foris adhibita prodeſt. Sic philoſophiam ſi penitꝰ imbibas, nocet ad pietatem, ſi leuiter& ue luti foris admoueas, prodeſt ad eruditionem.
Arundinis radix contrita& impoſita. filices ſtirpem corporè ex trahit. item arundinem filicis radix. ita uiciſſim& pecuniæ ſtudi um eximit animis amorem ſapiẽtiæ,& ſapientia ſtudiũ pecuniæ.
Rhododaphnes arboris folia quadrupedibus uenena ſunt, ho- minibus præſidia aduerſus ſerpentes. ita diuinæ literæ ſobriis ac prudentibus ſalutarem præbent alimoniam, ſtultis aũt& impiis hæreſeos,& maiĩoris impietatis miniſtrant occaſionem.
Vt quod nulla ui efficias, id aliquoties fit herbæ ſucco, ſi modo quam oportet adhibeas. ita quoſdam magis permoueris apta ꝗᷓ
uiolenta oratione.
Vino modico nerui& oculi iuuãt᷑, eodẽ copioſiore lædũt᷑. Sic li teris modice guſtatis adiuuat uita, eadẽ lædit; ſi ꝗs ĩmodice ĩcũbat Sicuti uina& poma ſubacerba, uetuſtate miteſcũt, dulceſcũtq;
M

D. ERASMIL ROT. SITIMILIA.
Sic ætatis inſolentia longo rerum uſu mitigatur.
Chamaleon herba mutat foliorum colores, cum terra in qua naſcitur, hic nigra, illic uiridis, alibi cyanea, alibi crocea,& alis, aliiſq; coloribus. Ita conuenit hominem pro loco, in quo agit, ui tæ habitum commutare.
Quemadmodum heliotropium herba, ſemper in eam ſpectat partem, qua ſol eſt,& eo condito, florem contrahit. Sic nonnulli ad regis omnes nutus obſecundant,& in quodeunq; uiderint ilum eſſe propenſum, in id feruntur& ipſi.
Adyanton herbam etiam ſi perfundas aqua, aut immergas, ta men ſiccæ ſimilis eſt. Ita in uirum bonum non hæret cõtumelia: aut infamia, etiam ſi quis infamare conetur.
Vt in rerum natura quæ ſpectatiſſime florent, celeberrime maꝝ ceſcunt, ueluti roſæ, lilia, uiolæ, cum alia durent. Ita in hominum uita quæ florentiſſima ſunt, citiſſime uertuntur in diuerſum.
Vt roſa flos, unus omniũ longe gratiſſimus, de ſpinis naſcitur. Sic e triſtibus& aſperis laboribus fructus capitur ĩiucundiſſimus.
Crocũ gaudet calcari, pᷣmẽdoq; meliꝰ ꝓuenit, unde iuxta ſemi tas,& fõtes lætiſſimũ eſt. Ita uirtꝰ aduerſis exercita rebꝰ, lætiꝰ emicat
Vt nihil inſidioſius melle uenenato(nam ſunt quædam huiuſ/ modi). Ita nihil magis timendum qᷓ blandus hoſtis. 5
Vrtica ſine aculeis adurit, ac uulnerat ſola lanugine, ſoloq; con tactu. Ita quidam notaperta ui, ſed clanculum nocent.
Quemadmodum urtica, ſi contanter attingas, ac timide, adu- rit. ſin premas tota manu, non adurit. Ita pecunia ſi cautim circũ ſpectimq; tractes, inficiet. ſin cõtẽtim ac neglectim, innoxia eſt.
Vt radix quam mediei uulgo Rebarbarum uocant, cum ſit bili oſa, tamen peculiari quadã ui bilem pellit. Ita fit nonnũqᷓ, ut amor pellat amorem, ceu clauus clauum, ira iram,& dolor dolorem.
Vt eſt quædã uenenorũ cõtraria natura, ſic ut ſæpenumero ue nenũ ueneno pellat. Sic uitiũ uitio pellitur,& malus malo obiicit,
Vt tutiſſimũ in trifolio cubare, quod in hac herba negẽt ſerpẽtẽ aſpiei. Ita in his uerſandũ libris, in quibus nullla uenena timent Quemadmodum panace herba, una contra morbos omneig ha
betleme dates nor Vtrepe oni tt Klolliciti Vt acet lite uale neq blar dcetuntp Medic leis luce Calkatior dum h anonc Kuti: umacui aim ui duo mag Quen cömune dine militad Via fat, fe zudiun Vtp Rlurisv

EX ARIS. PLIN. THEO; XLVI.
bet remedium. Ita CHRIS TI mors una aduerſus omneis cupi
ditates noxias efficax eſt.
Vt nepentes herba, ab Homero prædicata, addita oculis, omnẽ conuiuiĩi triſtitiam diſcutit. Ita bona mens inſita nobis, omnem uĩ tæ ſollicitudinem abolet.
Vt acetum acre quidem guſtu, ſed aduerſus ſerpentium ictus mire ualet, Ita præcepta philoſophiæ auſtera quidem illa, mini meq; blanda, ſed contra peſtiferas animi cupiditates remedium adferunt præſentaneum.
Medici uetant uti Halicaccabo. quanꝗᷓ dentibus firmãdis ꝓdeſt, ſi eius ſucco colluãt᷑. ꝓpterea quod periculũ eſt, ne ſi diutius id fiat. delirationẽ gignat,& plus adferat incõmodi qᷓ cõmodi. Ita nõ eſt utẽdum his literis, quæ ſic linguam expoliunt, ut mores inficiant, aut non conuenit ſequi, quæ ſic augent rem, ut famam lædant.
Sicuti naſturtium ad Venerem quidem reddit ſegniorẽ, ſed ani uim acuit. Ita philoſohiæ ſtudium corporis curam ac uigorem, ad animi uigorem traducit, ut hoc plus ſapiat homo inrebus æternis, quo magis ſtupet ad iſta corporea, craſſaq;.
Quemadmodũ in ſuperioris Libyæ populis, quoniam mulieres cõmunes ſuut, ut ĩ Politicis teſtatur Ariſtoteles, filios ĩuxta ſimilĩ
tudinem formarum partiuntur. Ita confuſis operum titulis,ſtili ſi militudinem,& orationis phraſin oportet ſpectare. b
Vt qui comœdos audiunt, non ob hoc audiunt ut ipſi conſtedi fiant, ſed ut uoluptatem capiant. Ita nunc permulti contionantẽ audiunt, non ut imitatione meliores fiant, fed uti delectentur.
Vt Pharmacopolæ bracteis aureis tegunt remedia quædã, quo pluris uendant. Ita quidam lenocinio uerborun nihil ad rem per tinentium, rem commendari putant. 5
Sicut unda undam perpetuo propellit. Ita dies diem trudit.
Vt a currente flumine tantum habes, quantum hauris. Ita ex annis ſemper euntibus nihil accipis, niſi quod in res duras colloca ris. Diſſimile.
Luna ſemel extincta ſubinde renaſcitur,& ubi conſenuit reiuue
neſcit. At homo nec renaſcitur mortuus, nec h 11 70 1

D. ERASMI ROT. SFMILIA.
Diſſimile. J
Poſt hyemem denuo recurrit Ver. At poſt ſenectam nulla te⸗ currit iuuenta.
Sol poſt oceubitũ redit nouus, homo non item. Diſſimile.
Vt ſtultũ ſit relictis fontibus cõſectari riuulos. Ita iĩneptum eſt relictis euangeliis, Lyræ,& ſimilium ſomnia ſequi.
Vt maximi medici, minores quoq; morbos optime ſanant. Ita doctiſſimi præceprores,& minima optime docent.
Vt lamiæ domi cæcucientes, foris nihil non uidẽt. ita quidã i in alienis negociis plus ſatis oculati, in ſuis parum perſpiciunt.
Vt impendio malignus ſit, qui fontem ſcatentem obtegat, aut ſolem obradiantẽ prohibeat, aut lumen recuſet de ſuo lumine ac
cendere, aut uiam monſtrare grauetur. ita uehemẽter ſit inhuma
nus, qui prodeſſe nolit citra ullum ſuũ incommodum.
Vt equæ conſpecta in aquis forma ſua, aguntur in rabiẽ autore Columella. ita quidã nimium admirantes ſua, ad inſaniam ul redduntur inſolentes.
Vt bonaſo cornua oneri ſunt tantum, nulli autẽ uſui, adeo lun in ſe reflexa. ita Sophiſtæ dialecticen habent, ſed qua neminem uincere poſſint, adeo eſt intorta.
Pardus odoris gratia allectas feras inuadit atq; occidit. ita qui dam blandiloquentia irretitos fallunt ac perdunt. Sic principum aul habent, neſcio quid blandũ, quod inuitet in perniciem.
Qui tigridis catulos rapuit, bene ſecũ agi putat, ſiuel unũ inſe quenti matri auferat impune. ita qui alienam inuaſit poſſeſſio
nem etiam ſi cogatur reddere. lucrum tamen facit, ſi uel portio
nem aliquam retineat.
In pantheris quod ſpecioſiſſimum eſſe oportuit, id cælandũ eſt ut placeat, reliquo corpore maculis picturato. ita in quibuſdã oĩa placent, præter uitã, quod eſt totius negocii caput.
Vt Tarandi cutis ferro impenetrabilis. ita quoſdam nihil que at dictis lædere.
Hiene ſicut& Ichneumon nunc mas eſt, nunc fœmina. ita qui dam ſui diſſimiles, nunc fortia loquuntur, nunc mollia, nunc ꝑhile
1 5
fran 1415 ucki arte Chum: lle. itaq uptant q Amph ute pro fakatione em cot donun Pr 0p b hi habe mini noc Vip ſuſed ft tum hab dicut nihiley Viſt Nroſcer lete it leitum dicu itaptit Vi. lapien Sic du i U hole. V entil

10
EX ARIS T. PLIN. THEO. XLVII.
ſophi ſunt, nunc nepotes, nunc amici, nunc inimici.
Vt Aſpalacus non niſi apud Bœotios uiuit ubi naſcitur, alio tranſlatus perit. ita quidam peregre uiuere non poſſunt, nulla in ſtructi arte. 3 5
Chamaleon quoniam aura paſcitur non cibo ſemper hiãti eſt ore. ĩta qui gloriolis& auris alũtur popularibus, ſemper aliquid captant quod famam augeat. n
Amphisbena ſerpens utrinq; caput habet,& utralibet corporis parte pro cauda utitur. ita quitlã ancipites, nunc hac, nunc diuer, ſa ratione ſe tuentur,& cum eſt commodũ ad eccleſiaſticam liber tatem confugiunt, cum uiſum eſt, principum prætextu rem gerũt canonum obliti. a
Prophyrius ſerpens uenenum habet, ſed quoniam edẽtulus eſt, ſibi habet. ita quidam male cogitant, ſed quod deſit facultas. ne
mini nocent.
Vt palma quia cortice ſit cultellato. difficilis quidem eſt aſcen ſu, ſed fructum habet dulciſſimum, itidem eruditig& uirtus adi
tum habent difficilem, ſed fructum dulciſſimum.
Sicuti mundus undiq; teres, ac rotundus ſibi conſtat. ita ſapiẽs nihil extra ſe quærit, ſeipſo contentus. Vt ſtultiſſimũ eſt cũ huius mundi, in quo nati ſumus, naturã co gnoſcere non poſſumus, alios innumerabiles: mundos foris quæ rere. ita abſurdum eſt negleclis rebus domęſticis de alienis ehe ſo licitum& curioſum. i
Sicuti deus cum nihil nõ uideat, nihil tamen uidenti ſimilis eſt. ita princeps nihil ignorare debet, multa diſſimulare. g
Vt deus plurimũ ſapiens,& intelligens minimũ loquitur, ita
ſapiens non niſi neceſſaria Ioquetur.
Sicut ex contrariis elementis mira harmonia tẽperatus eſt mũ
dus, ita diuerſis hominũ ſtudiis conſtat reſpublica. Vt deus quo nihil eſt melius, minime apparet.
hole optimũ, nemꝑe mens bona, maxime latet.
Vt unus deus adminiſtrat uniuerſa, ſed qui ſit optimus ac ſapi
entillimus. ita monarcha res ſit ſaluberrimas, ſi det deo ſimilis. * 0 g M iii
ita quod eſt in

D. ERASMI ROT. SIMILTA.
Vt orbium diuerſus in contraria niſus, motum omnium tem-
perat. Ita ſenum contatio, iuuenum in republiba feruorem, ac præcipitantiam moderatur. e
Vt ſol non Alius eſt pauperi, alius diuiti, ſed omnibus cõmunis. Ita princeps perſonam ſpectare non debet, ſed rem.
Vt idem ſol ceram liquefacit,& lutum indurat. Ita eadem ora tio alios reddit meliores, alios deteriores pro ingeniorũ uarietate.
Quemadmodum Luna quo propior eſt ſoli, hoc minus habet luminis. Ita plus fructus ac dignitatis eſt iis, qui procul abſunt a magnis principibus. f
Vti Solis defectꝰ magnã mortaliũ pnicit᷑ trahit. Ita regis errot etiam leuis, magnĩ tamẽ in rebus humanis gignit perturbationẽ.
Sicut Mercurius qᷓ minĩo ſpatio diſcedit a Sole, licet alioquin uagus& errabundus. Ita non oportet longius ab honeſto diſce/ dere ſapientem.
Vt cometes nouus apparens, aut magnum bonum, aut ingens malum portendit mortalibus. Ita nouus princeps ſalutem adfert rebus humanis ſi bonus eſt, maximam peſtem, ſi malus.
Vt plures apparere ſoles prodigiũ eſt. Ita plures eſſe monar chas, aut imperatores.
Vt Luna quod luminis accepit a ſole, mundo refundit. Ita do num a deo acceptum, in cõmodum aliorum eſt conferendum.
c Caſtoris& Polluris faces ſi ſolitariæ appareant, dirum eſt oſtentum. ſin geminæ, ſalutare. Ita non oportet potentiam eſſe ſeiunctam a ſapientibus, alioqui peſtilentem.
Vt Saturnus qui ex ſeptem erronibus ſummum tenet locum, tardiſſime circumagitur. Ita qui in ſumma conſtituti ſunt pote/ ſtate, q minime præcipites oportet eſſe.
Vt ſtellæ ſubito natæ, ſubito item euaneſcunt, aut decidunt. Ita qui repente ſubuehunt᷑ ad ſummos honores, cito præcipitari ſolẽt.
Vt canicula peſtilens eſt omnibus ſydus. Ita principis mali po teſtas omnibus nocet.
Luna præcipue mouet inferiora, non quod efficatior, ſed quia proꝑior. Ita multum habet momẽti ad res conficiendas uicinitas.
tbr laasulkes Mpb abnum mores. Licutit itfulmin ti, tutun Vt aut lamecho Vtqus Gotlaula. Tbuspare Vt no Wnoſtte Vtifu Lafortu unt, a Quit fottung Sicut ericul Hyp ci cicc lölalit dpiise nach . ws auc M U ſipen

EX ARIS. PLIN. THEO. VXLVIII.
Vt bruta fulmina montes feriunt irrito ictu. Ita ſtulta potentia ſuas uires, in quod nihil opus eſt conſumit. ö 5
Vt Aphricæ Auſter ſerenus eſt, Aquilo nubilus, præter aliarum regionum naturam. Ita quidam cum regione miſtant ingenium ac mores. i
Sicuti nec Aegyptus ob calorem, nec Scythia ob rigorem ſen tit fulmina. Ita uel ingens potentia, uel extrema fortunæ humili tas, tutum reddit a contumeliis. 118 5
Vt autũno aut uere maxime fulgurat, minus hyeme aut æſtate. Ita mediocris fortunæ celſitudo, ictibus obnoxia eſt. f
Vt quædam fulmina æs ac ferrum liquefaciunt, ne cera quidẽ confuſa. Ita diuina uis, aut regia poteſtas in obſiſtẽtes ſæuit, mol libus parcit ac cedentibus. i
Vt non folum ſtultum eſt, uerum etiam periculoſum euocare fulmina. Ita dementia eſt reges ad ſe accerſere, qui non niſi mag no noſtto malo prouocamur.
Vti fulmen quodcũq; animal protinus occidit excepto home. Ita fortunæ procellæ indoctos, ac brutos protinus animo deiici⸗ unt, ſapientem non item.
Qui im altis ſunt ſpecubus, a fulmine non feriuntur, Ita infima fortuna tutiſſima eſt.
Sicut aliquando tonat ſine fulgetris, dq; tonitru terrorẽ hapet, periculo uacat. ita quorundam minæ terrènt, non nocent.
Hypanis fluuius Scythicorũ amniũ princeps. per ſe purus& dul cis, circa Callipodas Exampeo fonte amaro infici, atq; ita diſſimi lis ſui in mare cõdit᷑ de quo ꝗdẽ eſt illud Solini elogiũ. Qui in prin cipiis eũ norũt, prædicãt. ꝗ in fine experti ſunt, nõ iniuria execrãt᷑. ita ꝗdi inicio blãdi& amici, poſtea lõge diſſimiles ſui reperiunf.
Vt attagen alias uocalis, captus obtumeſcit. ĩta quibufſdam ſer uitus adimit uocem, qui liberi loquebantur, Aut ſponte loquũtur, aut canunt nonnulli. ſi cogas, reticeſcunt. i
Memoria ſimilis reti, quod maiora cõtinet, minuta trãſmittit. Vt arbor exciſa repullulat, euulſa non refruticatur. ita malum
ſipenitus tollatur, non renaſcitur. 5
*
U

D. ERASMI ROT. SLTMILIA“
Vt auibus pennas accidimus, ne longĩus auolcnt. ita qu ibuſdĩ
opes& autoritatem, ne ſe tollant in altum.
Vt acciſæ pennæ tẽpore renaſcuntur. ita niſi aſſidue premas re
naſcitur potentia.
Vt qui chirurgi manus horrent, diæta curantur. ita qui aſperi ora non ferunt remedia, leuioribus remediis ſunt corrigendi.
Vt ſi Venerem ſuã Apelles, aut ſi Protogenes Hialyſiũ illũ ſuũ cœno oblitũ uideret. magnũ accipęret dolorẽ. ita ſi quis conſpici at eũ corruptũ, quẽ ad bonos mores inſtituiſſet, aut ignominiis af fectum, quẽ ornaſſet honoribus, iniquo animo ferret.
Vt mulieres ob hoc ipſum bene olent, quia nihil olẽt,& in qui buſdã delectat cultus neglectus. ita Theologica oratio hoc ipſo ui detur ornatior, quod ornamenta neglexit,
Vt magis eſt probanda medicina, quæ uitioſas corporis partes ſanat, ꝗᷓ quæ exurit. ita melior eſt magiſtratus, qui ciues impro bos corrigit ꝗᷓ qui tollit e medio. 0
Vt apud iureconſultos, etiam qui frigidã ſuffundunt, ſimili no tantur infamia. ita culpandus qui ad turpia hortatur, non is ſolũ qui turpia facit.
Vt qui parãt ſtatuam facere, prius rude quoddam ſimulacrum fingunt e trunco, poſtea dolant ac poliunt. ita qui orationem. auf librum inſtituit.
Vt callus temporebactus adimit ſenſum. ita diutina mala cõ ſuetudo facit, ut leuius feramus.
Vt natura non eſt eadẽ omnibus locis, neq; flatuũ, nec maris, nec pluuiæ nec arborũ, nec animantiũ. ita non oportet hominẽ ubiuis eundem eſſe, ſed cum loco ac tempore uarĩari.
Vt Euripus in Eubœa ſepties in die defluit, ac toties refluit mira celeritate. At idẽ tribus diebus unoquoq; menſe ſt it immotus, ſe ptima, octaua, nonaq; luna. ita quidã inæquales ſibi, aut nimiũ p cipites ſunt, aut nimiũ lẽti, in utrãq; partẽ plus ſatis uehementes.
Vt æſtũ maris, auctus ad detrimenta lunæ magis ſentiũt imbe cilliora corpora. ita rebus contrariis uehementius cõmouet᷑ ani mus, minus ſibi cõſtans,& affect ibus uitiatus
Vtc cunt. I. nunc el
Vtac luspen
Itad dbus, lectant!
Que Kdüdet chunt, iu ad!
In d. ühilm bern
Va fuuial, bet, ſie
ul
lat, ſi tatibu mmat
Ly.
fer tos dit fer cult II cone V Wh
N 189 ta,
4

EX ARIST. PLINI. THEOP. LIX.
Vt conchylia creſcente luna augeſcunt, decreſcente marceſ- cunt. Ita ſtultus a fortuna pendens, nunc magnus eſt, nunc puſillꝰ, nunc elatus, nunc ſupplex, utcuiq; Rhamnuſia mutauerit ſeſe.
Vt aqua maris in imo dulcior eſt, quam in ſummo · ita quo al tius penetres in philoſophiam, hoc minus habet amaritudinis.
Tradunt phyſici ueteres, ſolem marinis aquis paſci, lunam dul cibus, ita ſapientes amara quærunt, modo utilia. ſtulti quæ de/ lectant modo, ſectantur. f
Quidam fluuii per medios lacus erumpunt, ut illis nõ miſceãt᷑, ſed iidem eadem aquarum magnitudine poſt multa paſſuũ mila exeunt, qua fuerant inuecti, ita ſi in uitioſam incideris ciuitatem ita ad tempus utendum hoſpitio, ut idem exeas qui ueneris.
In Aſphaltite iudææ lacu, item in Aritiſſa Armeniæ maioris, nihil mergi poteſt. ita quidam quicquid commiſeris, in propatu lo gerunt, neq; quicquam celare poſſunt.. 5
Vt aqua marina ad potum inutilis, melius ſuſtinet nauem, quã fluuialis, dulcis& potui aptior. ita ſuum unaquæq; res uſum ha/ bet. ſi quis utatur ad id quod oportet.
In Dodona iouis fons, cum ſit gelidus,& immerſas faces exting uat, ſi admoueris extinctas, accendit. ita CHR iS I VS ſi cupidi nimatum, erigit& animoſum reddit.—
Lynceſtis aqua, quæ uocatur Acidula, ri ſecus ac uinum temu ler tos reddit. ita quoſdam etiam ſua paupertas,& inſcitia red/ dit feroces,& improbos. Eadem enim uitia e diuerſis naſcuntur cauſis, ut ex ſcientia arrogantia, eadem ex ignoxantia. a
Tirrheus lapis quamuis grandis innatat, comminutus ſidit. ita concordia ſuſtinemur, diſcordia peſſum iĩmus. N
Vt oleum infuſum tranquillat mare,& lucem addit. ita philo ſophia componit animi motus,& ignorantiæ caliginem diſcutit.
Vt ad Naphtham(ideſt hituminis genus) etiam procul uiſam ignes tranſiliunt, ob naturæ cognationem. ita ingenia literis na ta, ſtatim eas arripiunt. n 3 f
Aiunt ignem Chimeræ montis ſemper ardentis, aqua accendi.
N
tatibus flagrantem attigerit, ſedat ac refrigerat, ſi deiectum& exa

b. ERASMI ROT. SIMILIA.
fœno reſtingui. ita quoſdam quo magis ores, minus cõmoueas:
ſi dehorteris, ultro uolunt. a
Vt aquæ ſalinæ, pluuia incidente, dulciores ſunt cæteris aquis. ita meliores ſolẽnt eſſe, quos e diuerſa uita mutauerit diuinæ gra tiæ influxus, ueluti Paulus.
Vt canes Melitæi, potiſſimum in deliciis ſunt, opulentis ac po tentibus fœminis. ita principes effœminati delitiis, plurimi faciũt adulatores,& ad gratiam omnia tum loquentes, tum facientes.
Vt ſunt flumina quædam, quæ cum eadem ſint, diuerſis locis diuerſa ſortiuntur nomina. ita quædam res in alio homine, uariis
nominibus mutãtur, uelut faſtus in principe ſplendor appellatur,
in priuato ſuperbia. Sicuti quo directius non ferit ſol radiis ſuis, hoc minor eſt um bra noſtri, quo obliquius, hoc magis increſcit umbra corporis.
ita quãto plus quiſq; aſſecutus eſt ueræ ſapientiæ, hoc minus mag nifice de ſe ſentit. quo longius abeſt ab ea, hoc ſe magis dilatat ſtultiſſima perſuaſione ſapientiæ.
Vt inter tot hominũ milia, nullæ facies ſunt per omnia ſimiles
nec ullæ uoces. ita ſuum cuiq; ingenium eſt, ſuus cuiq; mos.
Tradunt in Albania naſci homines glauca oculorum acie, qui
noctuarum xitu, plus noctu quam interdiu cernant. ita quidam
plus ſapiunt in rebus facinoroſis, quam in bonis ac præclaris, aut
in ſoͤrdidis potius, quae in egregiis. i Vt pſylli in Africa, Marſi in Italia, non ſolum ĩpſi non lædunß a ſerpentibus, uerumetiam contrectatu, hac ſaliua medentur aliis
periclitantibus. ita philoſophis non ſatis eſſe debet, ſi ipſi non cor rumpuntur uitioſis affectibus. uerum oportet oratiõe aliis quoq; cupiditates noxias eximere. 5 Vt homini ſemper adeſt remediũ aduerſus ſerpentiũ uirus, nẽ pe ſaliua, qua contacti, ceu feruenti perfuſi aqua, fugiunt, emoriun tur etiam ſi in fauces penetrauerit. Sic aduerſus omnes peſtiferas cupiditates, præſens remedium ſemper nobiſcum circunferimus, ſi modo nouerimus uti, d ab animo petatur, oportet. Qui faſcino utuntur, laudando necant arbores, ſata, pueros. ita
Zdllato Hunt. niciem e bewegt Qui ia qui: b imp Eſt i. hlenes wodeſt cunt ſe dicu Culngf dunt a. Vt! nec f Kes, ar
Vt! tem lequer equi lutep
Ab adus tut m ita 0
(utit
* bunt doc ita

EX ARIS. PLIN. THEO, Lx.
adulator laudando perdit.
Sunt qui aſpectu effaſcinant hominem. ĩta inuidus oculus per niciem adfert rebus lætis. Nec ſatis tutus regum oculus, ſi quid ha beas egregie pulchrum. 8
Qui effaſcinant, in oculis gemĩnã habere pupillam dicuntur. ita qui utuntur inuidia alienæ fœlicitatis, non eam intuentur ocu lo ſimplici, ſed quicquid uident, ſiniſtre interpretantur. f
Eſt indiæ gens dicta Pãdora, quæ in pueritia cano ſit capillitio in ſenecta nigreſcunt capilli. ita nonnulli primis annis ſobrii ac modeſti, grandiores iam ad nugas& ineptiſſimas uoluptates abii ciunt ſeſe,& puaſi pueraſcunt.
Sicuti fœminæ quæ maturius parient, citius ſeneſcunt, uelut in Calingis indiæ gente, quinquennes parinnt, ſed octauũ non exce/
dunt annum, ita præcocia ingenia cito deficiunt.
Vt Androgyni ſic utreſq; imitãtur, ut neutrum ſint, nec mares nec fœminæ. ita quidam dum& Theologi uolunt eſſe& Rheto/ res, a neutris agnoſcuntur-
Vt mare grauida, minus laborat& in geſtatione,& in partu. ita ſi rem honeſtiſſimam animo conceperimus, minore negocio cõ ſequemur, ꝗᷓ ſtulta quædam oblectamẽta. Et qui mundi præmia ſequuntur, minore dolore margaritum illud Euangelicum ſꝶi pa rare poterunt. e f
Agrippæ qui uocãtur, quoniam præpoſtere naſcunt, hoc eſt, pe dibus prĩimũ emergentibus, malis auſpiciis in uit ingredi credun tur, magnoq; humani generis malo, ut Marcus Agrippa& Nero. ita qui per nefas ac ſimoniã irrumpũt in imperiũ, aut epiſcopatũ
(uti uocant) magnã peſtem adducunt ſibi ſuiſq;.
vt nonnullæ mulieres ex uiris quibuſdã non concipiũt, alis ad iunctæ, fœcundæ fiunt. ita ſunt qui apud quoſdã præceptores in dociles aliis traditi doctoribus proficiunt, quodſint ut corporum
ita& ingeniorũ cognationes ac diſſidia.
vt horologii umbrã progreſſam ſentis progredientẽ non ſen N ii

D. ERASMI ROT. SITIMILIA.
tis,& fruticẽ aut herbam creuiſſe apparet, nõ apparet creſcere. ita & ingeniorum profectus, quoniam minutis conſtat auctibus, ex interuallo ſentitur.
Vt Elephant cũ nare non poſſint, tamen amnibus impenſe de lectantur, circaq; illos uagari gaudent. ita quid cum literas neſci unt, tamen inter eruditos uerſari gaudent.
Dracones exugentes ſanguinẽ elephantoꝶ, occidunt eos,& ipſi uĩciſſim inebriati opprimuntur atq; cõmoriuntur. ita ſæpenume ro in bello, pars utraq;& perimit& perit, damnũ dat& accipit.
Bonaſus animal, quoniĩ cornibus inutiliter implexis nõ poteſt lædere, fugiens fimũ reddit, cuius contactus inſequẽtes ut ignis ali quis cõburit. ĩta nonnulli quoniã coram non audent congredi, a tergo ſparſis probris contaminant hominem.
Sicuti leo citius ſæuit in uirũ qᷓ in fœminã, pueros non niſi ſum ma fame coactus attingit, ſimplicibus ac proſtratis parcit. ĩta po tentes infirmioribus debent ignoſcere, res in alios experiri, quos uincere pulchrum ſit.
Vt laſciuia ſimĩarũ febrim excutit ſeonĩ ĩta inimici conuiciũ aut contumelia, nonnunquã excuſſa deſidia, ueternoq; ad honeſti ſtudium nos acuit.
Leonis catuli informes naſcuntur, uix ingrediuntur ſemeſtres, nor nouẽtur niſi bimeſtres. ita quæ egregia futura ſunt, ſero pro
eniunt,& lentis auctigus abſoluuntur.
Leo cunctis formidatũ animal, cantum ac criſtã galli formidat ita ſummi principes infirmorũ conuicia nonnunqᷓ timere cogũt᷑.
Iniecto in oculos ſago leo ſine ullo negocio capitur, alioqui in expugnabilis. ita facillimũ eſt potentiſſimum etiam domare, mo do cognitum ſit illius ingenium.
Camelus non gaudet potu, niſi prius obturbata conculcatione aqua. ita quibuſdã nihil placet in literis, niſi barbarie cõſpurcatũ
Vt camelopardalis ſiue nabis, collo refert equũ pedibus& cru ribus bouẽ, capite camelũ, maculis tigrim aut pardũ. ĩta quid in æquales ſibi uarias hominũ formas exprimunt, ſi cultũ inſpicias 2 ſanctũ aliquẽ exiſtimes, ſi orationẽ᷑ audias, Satrapã ioqui putes, ſi
E31
litamen Rhino til Catobl iltueare. Aqueũ 20 Vibal lu peſti Lapis, dbſum more baliqu Apis lwerkect müätytg Ctoc busſuls lotto] lempet C0
ita qui demna Ing dotent Inet 05. it et Ni. Di. lee.
0 cut b7q dor

EX ARIST. PLIN. THEO. LXI.
uitam expendas, nebulonem inuenies. ſi ſcripta, bubulcũ. Rhinoceros cornu gerit in naribus. ita quorundam ſales den tati ſunt& aculeati. f Catoblepas& baſiliſcus ſolo aſpectu necant, mexime ſi oculos intueare. ita tyranni nõnulli ſolo oculorum coniectu nönullos ad la queũ adigunt. Aut formoſa mulier aut ipudica perimit intuitu. Vt baſiliſcus ſibilo fugat omnes ſerpentes. ita quidam adeo lunt peſtilẽtes, ut alii ad illos collati boni uide ant, atq; ultro cedãt. Lupis quos gregarios uocaz̃t, etiam in fame ſurrepit obliuio cibi, ſi modo reſpexerint ac protinus alium quærunt. ita nonnul lis mox excidit, quod modo inſtituerant narrare, i intexriectis uer bis aliquot, animũ illorũ alio deuocaris. Aſpis peſtilentiſſimum malũ non uagatur. niſi cum cõpare, ea interfectorem pertinaciſſime perſequitur. ita tyranni filium aut aliũ tyrannidis ſucceſſorẽ adiũgunt, ne deſit ultor, ſi ꝗd acciderit, Crocodilus patitur Troqhilum auiculam carpere eſcam e fauci pus ſuis, non illius amore, ſed ſua ipſius cauſa. Repurgat enim roſtro ſuo os illius. ita tyranniĩ etiam ſiquid alicuĩ concedunt ſemper ad ſuum refetunt cõmodum. i 805 Crocodilus terribilis eſt in fugaces, fugax contra inſequentes, ita quidam ſi concedas ac metuas: tum ferociunt. ſi ſtrenue con/ temnas& obſiſtas, ſtatim concedunt. In aſpidis ictu nullum eſt remedium, niſi ut partes contact am putentur. ita quædam uitia ſola morte ſanari poſſunt. Ineuitabile malũ eſlet aſpis, niſi natura hebetes addidiſſet ocu/ los. ita quidam eſſent peſtilentiſſimi, ſi prauæ cupiditati accede/ ret& ingenii uis, ut rationẽ quoq; nocendi poſſint excogitare. Dictamũ herba, ſagittas educit e corpore, hanc cerui monſtra uere. ita philoſophiæ ratio, fortunæ iacula eximit animo. Diſſimile. Cerui paſtu dictami excutiũt corpore ſagittas, a phalangio per cuſſi cancrorum eſu ſibi medentur. lacertæ a ſerpentibus icli, her ba quadam ſe refouent. nirundines uexatis pullorum oculis cheli⸗
donia ſuccurxunt. Teſtudo cumilæ paſtu uires aduerſus ſerpentes N iii

D. ERASMI ROT. STMILIA.
eficit. Muſtela in murium uenatu ruta ſe conſirmat. Ciconia ori gano, hedera apri ſibi medentur in morbis, item cancrorum eſu. Anguis fœniculi ſucco abiicit uernãĩ nauſeam ſylueſtris lactucæ ſucco reſtinguſt. Pantheræ aduerſus aconitum, hominis excre mentis ſibi medentur. Elephas chamæleonte fronde(nam ſimilis eſt animanti color) deuorata. Vrſi cum Mandragoræ mala degu ſtauere, formicas lambunt. Ceruus uenenatis pabulis herba cyna re reſiſtit. Palumbes, graculi, merulæ, perdices, lauri folio annuum faſtidium purgant. Idem faciunt colũbæ. turtures, gallinacei, her ba quæ uocatur helixine, anates, anſeres, cæteræq; aquaticæ, herba ſiderite, grues& ſumiles, iunco paluſtri. Coruus occiſo Chamæle onte, qui etiam uictori nocet, lauro infeſtum uirus extinguit. bre uiter, nullum eſt animal, quod non intelligat ſua remedia. Solus homo neſcit unde uel corporis nel animi remedia petere debeat. Hyena uocem humanam imitatur,& nomen alicuius ediſcit;
quem euocatum lacerat. ita quidam ohſequio blandiũtur, donee
in perniciem trahant.
Hyæna ſic auida eſt excrementorũ hominis ut ſi in uaſe ſuſpen dantur altius qᷓ ut poſſit attingere, enecet ſeſe, defatigati porrectu coxporis. ĩta nonnullis quod eſt fœdiſſimum, id dulciſſimum eſt.
Fibri Pontici genitalia ſiblipſis amputant membra in uenatu, quod ob hot ſe peti intelligant. ita prudentis eſt aliquando abii/ cerè rem, ob quam periclitatur.
Cerui cum axrexere aures, acerrimi auditus ſunt, cum remiſere ſurdi. ita prĩcipes ſi quid eſt quod placeat, id procul etiã percipiũt ſi quid ſecus, quantumuis clames, non intelligunt.
Ceruĩ cum ſua cornua cogantur abiicere, tamen occultant ea, præcipue dextrũ. ne medicamenti uis aliis ſit uſui. ita diuites non nulli cum ipſi diuitiis uti non queant, haud tñ ſinunt alios frui.
Vti Chamæleon, non alio paſcitur alimento ꝗᷓ aeris,& idcirco ore eſt ſemper hiante. ĩta quoſdam aura popularis alit, neq; quicqͥ captant præter laudes& gloriam. ö
Cameleon qui ſubinde mutat colorem, omnem ĩmitatur. præ ter rubrum& candidum. ita adulator nihil non imitatur in ami
toptet
Tara fat col geutem
Eyſt il. At Vtlu gen Vic Daa Vti, on in Vin duc All ſaitp egteg Nu Nm ctunt M. dd
M nog 8d mod
* dlc 0 Se ob

EX ARIS. pLIN. THEO. LXII.
co, præter ea quæ honeſta ſunt. 5 Tarandus omnium arborũ& fruticum, locorumq; in quibus la titat, colorem uillis etiã imitatur. ita tutior erit, qui ad quamcũq; gentem ſe contulerit, eius ritus ac mores imitetur. e Diſſimile. Hyſtrix nõ iaculatur ſpinas ſuas. niſi cum prouocatur aut urge
tur. At ſcurra in quemuis ſua dicta conuenit.
Vrſus informes gignit catulos, eos lambendo format. ita rudẽ
ingenii fœtum diutina cura expoliri conuenit.
Vti canis properans in enitendo, cæcos parit catulos. ita præcĩ pitata opera non poſſunt eſſe abſoluta.
Vt ignaui canes oĩbus ignotis allatrant. ita barbari quicquid non intelligunt, carpunt ac damnant.
Vt muti quidã canes, ꝓrius mordent qᷓ latrant, ſunt em̃& hmõi quos aliquot ipſe uidi. ĩta quidã prius lædũt qᷓ expoſtulent.
Aſinæ per omnem gignunt uitam, cum homo tam mature de
ſinat parere. ita facilior ac perpetuus ꝑrouentus rerum uilium. egregia raro contingunt. i
Nuallum eſt animal quod impenſius amet ſuos fœtus ꝗᷓ aſinus, & ſimia. ita indocti ſuas commentaciunculas præter alios ample ctuntur.
Mulus ex equo& aſina cõffatus nec equus eſt nec aſinus. ita qui di dum& aulici eſſe uolunt& eceleſiaſtici, aeutrum ſunt.
Diſſimile.
Muli calcitratus nino crebro inhibetur, mulieris petulantia ui no prouocatur. i N
Simia catulos fere complexu necat. ita nonnulli parentes im modico erga liberos affectu,& indulgentia corrumpunt illos.
Diſſimile.
Vt eſt regio quæ careat uenenis, ueluti Creta. ita non eſt reſpu blica aut aula quæ careat inuidia.
Creta nullum habet uenenum præter phalangiũ, id eſt araneĩ genus. ita non eſt monaſteriũ tam ſanctum, quod immune ſit ab
oObtrectationis& inuidentiæ malo.

D. ERA SMI ROT. SIMILIA
Angues in Syria erga indigenas uenenum non habent, nec eos petunt, exteros cum cruciatu exanimant. ĩta inſulares in ſuos ſatis humani, in alienigenas immitiſſimi ſunt.
Indicæ teſtudines, meridiano tempore blandiente gaudẽt toto dorſo per tranquilla fluitare, donec oblitis ſui, ſolis uapore ſiccef cortex, ut mergi nequeãt, iamq; inuitæ natent opportunæ uenan tium prædæ. ita quidam ſpe magnarum rerum allecti, in princi⸗ pum aulas ſeſe coniiciunt,& adeo qeliniuntur aulæ delitiis, donec imprudentes eo redigantur, ut non poſſint, etiam ſi uelint, in ſuũ ocium ſeſe recipere. a
Mugiles ſi caput condiderint, putant ſe totos occultari. Ita qui dam ſi ſua uitia diſſimularint ĩpſi, putant ab aliis non animaduer ti, qui mos idem& pueris eſt.
Alutarium piſcem ſemper ſequitur piſcis nomine ſargus, qui illo cœnum fodiente excitatum deuorat pabulum. ita ſunt qui ſe miſceant alienis negotiis, ut eis laborãtibus, fructum ipſi pripiãt.
Scombri in aquis ſulphureum habent colorem, extra aquas ſi/ milem cæteris. ita diuites in ſuo regno diis pares,& cæteris longe præſtantiores uidentur, in morte nihil ab aliis differunt.
Vt echineis licet exiguus piſcis, nauem uelis citatã remoratur. ita animũ ad honeſta properantem puellula quæpiam nõnunquã reugcat, ac retardat affixa.
Sicuti Polypus qui quid brachiis attigerit, ſuctu tenet ac attra
hit. ita difficillimum eſt euellere de manibus quorũdam, ſi quid
nacti fuerint.
Polypus ſtupidũ alioquin animal, in captandis conchis incredi bili utitur ſolertia. ita quidam ad ſolum quæſtum ſuum ſapiunt, alibi pecudes meræ.
Vti ſæpenumero Polypus dum conchæ carnem captat, ipſe ca pitur ac tenetur. ita ſæpius dum aliis nocere ſtudemus, nos ipſos in periculum adducimus.
Vt Echinus ſemper in ſpinis ingreditur, quod ſpinas ſecum cix cumferat. ita quibuſdã in omni negotio acerbitas eſt, propterea quod animo ſecum adferant aſperitatem; etiam ſi res iꝑla nihil
abeat! Vie lacum Mini. num co ncapac am ſui Vtu dationi amimus inq Nl Ficun Oni all I10
fü fe. en Str. cola imo Vt Optir A me. bene A
den
Mo 199
qui 1575 nul
0

EX ARIST. PLINI. e 3 5
habeat incommodi. e
Vt caneri in metu utroq; uorſum parĩ celeritate ingrediuntur, Ita cum res exigit, uertendi ſunt in diuerſum mores.
Minimi cancri, quos pinnoteras uocant, quo katiores ſint, ina nium concharum teſtis ſe condunt,& cum accreuerint, migrant in capaciores. Ita quidam maiorum ſuorum tĩtulis tuentur ſeſe, cum ſuis diffidant uirtutibus.
Vt uniones tametſi in mari naſcuntur, tamen plus habent cog nationis cum cœlo, cuius faciem reddunt. Ita pius ac generoſus animus magis a cœlo pendet, unde ducit originem. quam a ter- ra, in qua uiuit.
Rhombus, ſquatina, 8 rhaia& paſtinaca, cum tardilſimi ſint piſcium, tamen ſæpe reperiuntur, habentes in uentre mugilem omnium uelociſſimũ, ſolertia& ingenio capientes. Ita quidam arte ſuperant longe potentiores, opibus aut uiribus. 1
Trochus piſcis ipſe ſe irit,& ex ſeſe concipit. Ita quidam ĩ inge⸗ nii fœlicitate ipſi litterarum ſemina infundunt ſibi, quos al Aucnvis uocant Græci. 05 f
Struthiocamelus auium maxima, ſed ftolidiſſima. Nam ubi collum occultarit frutice, latere ſeſe exiſtimat. Ita quidam ingen ti mole corporis onuſti, minimũ habent ingenii.
Vt Phœnix nunꝗ eſt niſi unica,& ea uix credita cuiqᷓ. Itagerũ
optimarum ſumma raritas eſt.
Aquila auiũ rapaciſſima, non oppetit morbo neq; ſenio, ſed fa 21 ne. Ita auarus quo magis accedit ætas, hoc magis cruciatur ha⸗ bendi ſtudio,& minus poteſt uti partis.
Aquilarum pennæ quoq; aliarum auium pennis admixtæ, eas deuorant. Ita tyrannis penitus inſita uis eſt ſpoliandæ plebis, ut mortui quoq; aliquid auferant.
Vultures triduo futura cadauera præſentiũt, eoq; aduolant. Ita quidam captatores, multis etiã annis morti diuitũ imminent.
Vultures ipſi nihil occidunt, ſed ab aliis occiſa inuadũt. Ita nõ nulli alienis fruuntur ſudoribus.
Cybindus auis bellum internicinum gerit cum aquila 385 ut

D. ERASMI ROr. SITIMILIA.
cohærentes ſæpenumero prendantur, Ita fit aliquoties, ut dum mutuum in ſe odium pertinaciter exercent principes, utriq; ſub⸗ uertantur, tertio quopiam inuadente.
Coccyx oua ſubdit in nidis alienis. Itaquidam alienas uxores fa ciunt matres.
Coceycis pullus ubi adoleuerit, eum ſit nothus, tamen legiti⸗ mos deuorat, unaq; matrem ipſam. Ita quidam magna indulgen tia, ſtultoq; amore quorundam edugati, ſubuertunt eos.
pauo non explicat pennas niſi laudatas. Ita quidam putant ſe non habere, quod habent, niſi ſint qui mirentur.
Galli ſæpius in pugna commoriuntnr. Ita quidam mutuis diſ ſidiis conficiunt ſeſe.
Gallus uictor illico cantu ſuperĩorẽ᷑ ſeſe teſtatur. Ita quidã ſua facinora iactant ipſi,& ſuarum laudum ridiculi ſunt tibicines.
Vti ciconias nemo aduenire ſentit, ſed adueniſſe, nemo diſce/ dere, ſed diſceſſiſſe, quod noctu clanculũq; faciant utrumq;. Ita iuuentutem nemo intelligit diſcedere, ſed diſceſſiſſe.& ſenectutẽ non ſentimus aduenire, ſed adueniſſe.
Apud Theſſalos capitale eſt occidere ciconiam, non ob aliud, niſi quod ſerpentes interficit. parcitur& apud Britannos miluiis, quod urbem raptis extis pecudum, repurgent. Ita quibuſdam ho nos habendus, non quod ipſi digni ſint, ſed quod illorum opera nobis ſit uſui. 0
Ciconia tametſi demigrat, tamen reuerſa, ſemper eoſdem re- petit nidos. Ita non oportet amicorum ob intermiſſam uitæ con ſuetudinem, obliuiſci, ſed memoriã illorũ ſemꝑ nobiſcũ circũferre
Ciconiæ quoties conuolãt in campum, quem Pythonis comen uocant,(is eſt locus in Aſia) quæ ultima omnium aduenerit, eam lacerant, atq; ita diſcedunt, in una omnium ceſſatione caſtigata. Ita multitudinis uitia, unius inſigni ſupplicio ſunt uel ſananda uel arcenda..
Coturnici ueneni ſemengratiſſimus eſt cibus. Ita quidam mu ledicentia,& uirulentis dictis impendio delectantur. 9
Vt hixundines ſub hominum tectis nidulantur,& tamen non
Aue ſuhe Hit amico del cum nec u pater urget Lu iti do tindi V on! olan done * dull rod loru 0 cen pitr liti. g
pe. in
nu
ba kel

EX ARIS. PLIN. THEO. LXIIII.
allueſcunt, nee fidunt homini, ita quidam amicos ſemper habt ſuſpectos, præſertim Inſulares,
Hirundo æſtate aduolat, inſtante hyeme deuglat. Ita infidus amicus rebus lætis præſto eſt, cõmutata fortuna, deſerit amicum.
Seleucides aues nunqᷓ conſpiciũtur a Caſini montis incolis niſi cum illarum præſidio eſt opus, aduerſus locuſtas uaſtantes fruges, nec unde ueniant, quoue abeant cognitum. Ita quidam nunqᷓ ap parent, niſi cum noſtro egenʒ auxilio. nec uiſunt amicos, niſi cũ urget neceſſitas aliqua. i
Luſciniis tantum eſt canendi ſtudium, ut certantes emoriant᷑, ſpiritu citĩus deficiente quam cantu. Ita nõnulli literarum immo dico amore ualetudinem extinguunt,& dum a nullo uinci uolũt eruditione, pereunt in ipſo conatu. 21
Vt Halcyones etiam media hyeme mare tranquillum præſtãt, non ſibi ſolum, ſed aliis quoq;. Ita ſapiens turbatiſſimis rebus, nõ ſolum ipſe tuebitur animi tranquillitatem, ſed alios concitatos cõ ponet ac ſedabit: f d
Vt halcyones uidere rariſſimum eſt, ſed quoties apparent tran quillitatem uel faciunt, uel denunciant. Ita Abbates& Epiſcopi ra ro deberent prodire inprincipum aulas, ſed rerum motus,& bel lorum tempeſtates autoritate ſua compoſituri.
Columbo in uolatu pernicitas, ſed dum plaudit in aere ſini pla cens. implicatis ſtrepitu pennis, capitur a inſidiante alicubi acei pitre. Ita multi dum oſtentant ſuas uires magis quam utuntur, ob liti ſui, præda fiunt inimicis.
Apodes auiculæ, aut pendent uolatu, aut iacent, ꝓpterea quod pedibus careant. Ita quidã in utrãq; partẽ nimis uehemẽtes, aut ni mium tumultuantur negotiis, aut toti torpent otio. nil mediũ eſt. Taurus auis cum ſit puſilla, tamẽ boum uocẽ imitatur. Ita non nulli cum re ſint exigui, tamen loquuntur reges ac ſatrapas. 5
Arrodunt hominis cibum mures, uiuunt ſub eodem tecto, nec tamen aſueſcunt homini. Ita quidam amici parum ſynceri, nec relinquunt cibi cõmodiq; cauſa, nec amant tamen aut fidunt.
Sicuti picis mirum eſt ſtudium imitandi uerba 1 adeo
ii

D. ERASMI ROT. SITIMILIA.
ut ir conatu nonnunqᷓ emorĩantur. ita nõnullis dulce ediſcere pre mull 5 culas& pſalmos, eoſq; ſubinde ſonare, cum non intelligant. ſotici 0 Vt oua pleng ſidunt, inania fluitãt. ita quĩ ueris uirtutibus, aut ail literis eſt præditus, minus oſtentat ſe, ꝗᷓ qui ſecus. 125 olle Si fœmina inter aues ſaliat fœminam, naſcunt᷑ quidem oua ſed quod ex quibus nihil naſcatur. ita conſiliũ quod animo conceperis nõ V. accedente ratione, friuolũ eſt& inutile. Oua ſic nata Hyponemia te it hoc eſt ſubuentanea uocant. Dicuntur& Zephyria, quæ uento cõ irur cipiuntur. Sic euanidum eſt, quicquid imaginatione, non certo iu ment dicio inſtituitur. 5 05 A Serius æduntur, quæ diutius uictura ſunt. ita diu premendum I mi opus, quod ſemper legi uelis. man Qu maius eſt animal, hoc minus eſt fœcundũ, minuta nume u roſi fœtus ſunt, adeo ut Achantis minima auicula duodenos parĩ cilin at pullos. ita quæ minus ualent pondere, nũo ſunt perſanda. 1 da Salamandra non niſi magnis imbribus prouenit, ſerenitate de v ficit. ita quidam non apparent, niſi ſtatu ciuitatis bello aut ſediti aur one turbato, iidem rebus pace compoſitis, emoriuntur. obe Salamandræ tantus eſt rigor, ut ignem contactũ non aliter ꝗᷓ ex l ö glac ies extinguat. ita quidam citius hominem ad torporem addu tor 0 xerint ꝗᷓ ipſi ad honeſta inflammentur. lolo N. M talpæ quod parũ aut nihil cernantliquidius audiunt. ita na 0 ＋ ö i tura paria facit, dum quibus corporis formam negauit, his animi uit f Kn uigorem confert. ö 0 1 Vti culices ad dulcia non aduolant. ſed acria petũt. ita quidam 5 0 i maledicis& infeſtiuis ſermonibus uehementius delectantur.. qu I Non omnem eſcam omnes amant piſces, ſed alius alia delectat ele N. N unde piſcatores gnari quã quiſq; maxime appetit. fallunt ea potiſ 1 ſimum obiecta. ita adulator deprehenſo homĩs ingenio, quibus de 1 ö rebus deliniat; a quibus abhorreat, quod illi gratiſſimum eſſe in 00 6 N tellexerit, hoc potiſſimum eum captat. U l Sicuti capreæ& coturnices uenenis ſaginantur. ita quidam a 42 1 11 luntur maledictis& obtrectationibus. N 7 15 4 Vt inter animantium genera, occulta quædã ſunt diſſidia, cum i

EX ARIS T. PLIN. THEO. LXV.
nulla appareat diſſidii ratio, uelut araneæ& ſerpenti, formicis ac ſoricibus, trochilo& aquilæ, aliiſq; compluribus. ita ſunt qui illã aut illam oderint gentem, cũ neſciant quãobrem oderint. Quidã odere rhetoricen, aut græcas literas, cum hoc ipſum ignorent, quod oderunt. 5.
Vt in culice non minus admiranda naturæ uis eſt, ꝗᷓ in elephã te. ita ſapiens in maximis pariter ac minimis negociis, magnum uirum oſtendit. Aut ingenii uis etiam in ludicro atq; humili argu mento elucet. f Apis cum minimum ſit inſectum, tamẽ admirabile facit opus & mira ratione politiã moderatur. ita in puſillis corporibus ſum ma nonnunquam ingenii uis. 5 g Apes exteriora tectoria faciũt ex ſuccis amarioribus, quod dul ciſſimum eſt, in intimis recondunt. ita theologia inſipidis quibuſ dã allegoriarũ corticibus obtegit ſapiẽtiã, quos prophanos arceat
Vt apes non quiduis ex omnibus colligunt, ſed aliunde Metyn, aliunde Piſſoceron, aliunde Propolin, aliunde Rhithacen, aliunde ſobolem, aliur de mel. ita non oĩa petenda ex eodem autore, ſed ex unoquoq; ſumendum, quod habet utiliſsimũ. Ex poetis& ora
toribus uerborum ſplendor. E dialecticis argutia diſserendi. Ephi loſophis cognitio naturæ. E Theologis præcepta uiuendi.
Cum ad omnia aduolent apes, tamen nullis nocent floribi; ĩta uirtus& literæ ſic ab aliis ſumuntur, ut niailo deterior ſit is, qui communicauit. 5 t 8
A floribus marcidis apes abſtinent. ita non attingendus liber, qui putidas habet ſententias. Aut nihil attingendum, quod nõ ſit elegans& ſuceulentum. 1 99 Apes fucis ad opus& fœtũ calore confouendũ, utuntur, ubi cœ perint mella matureſcere, tum expellunt ac trucidãt. ita ab inimi cis quoq; ſumendũ, ſi quo pacto per occaſionẽ prodeſſe poſſint.
Si fuco alas ademeris,& in alueum reiicias, is cæteris item fucis alas adimit. ita qui in monachorum tracti naſſam ſemel amiſe rint uitæ libertatem, alios quoq; quos poſſunt pertrahunt, ne meli
or ſit aliorum conditio. N 5 5 O iii

D. ERASMI ROr. SIMILIA.
Apes peragunt opus ſuũ non ſtatis diebus. ſed quoties cæli cm moditas inuitat. ita ſuo quæq; tempore rapienda eſt occaſio.
Rex apum ſolus aculeũ non habet, aut certe nõ utit, ad hæc grã dior eſt corpore,& ſpecie decentior. ſed alis qᷓ cæteræ minoribus. ita principem oportet eſſe clemẽtiſſimum,& a ſua ciuitate nuſquã auolare longius.
Rex ipſe quidem non operatur, ſed obambulans, ac circunuolis alios uelut exhortatur. ita princeps non opera, ſed conſilio& iuſſu prodeſſe debet ſuis.
Vt fuci cum ipſi non mellificent, tamen illarum inſidiantur la boribus. ita ſunt qui nihil ipſi excudãt, ſed aliorum uigiliis elabo rata furto ſibĩ uendicant.
Vt apis amiſſo aculeo, iã nec nocere poteſt, exarmata, nec pro deſſe ad mellificium. ita mortales qui nocere norunt, idem no runt prodeſſe.
Cum maxime feruent apum inter ſe prælia tum ĩactu pulueris, aut fumo tota res componitur. ita grauiſſimi rerum motus inter principes, affinitate aut ſimili re quapiam nugaciſſima finiuntur.
Ter nouenis crabronum ĩctibus interfici hominem exiſtimant Ita offenſa tametſi per ſe non capitalis, tamẽ ſæpius iterata capita lem parit inimicitiam. ö
amnat᷑ bombicina ueſtis ſeu multiciũ, quod pellucens non te gat corpus, cum in huric uſum ſit reperta ueſtis. ita ridenda facun dia, qᷓ rem nõ explicat, ſed inuoluit, cũ in hoc reptus ſit hoĩ ſermo.
Vt aranearũ telas corui perrumpũt, muſcæ implicantur. ita le ges plebeculam uexant, a potentibus uiolantur impune.
Scorpius uenenũ in cauda gerit,& oblique ferit. ita quidã in fi ne uirus effundunt ſuum,& diſſimulanter lædunt. 5
Muta cicada pro miraculo eſt, quod ĩpſum genus ſit garrulum Sũt aũt hmõi in agro Rhegino. Sic magĩs admiramur cõſtãtiã& ſilentiũ in fœmĩa, quod ipſum genus mutabile ſit& loquax.
Muſcæ& alia nõnulla ĩſecta ſuctu uiuunt, ideoq; eis pro lingua
t᷑ fiſtula. ĩta quoſdã uideas bibões, ꝗ potu uiuãt, a cibo abhoxreãt. Vt lampyrides non ſunt conſpicuæ, niſi noctu aut in obſcuro.
ö
ug tur aute Indut les ſbi Vi Ir donftu nuidet Hiro inlacia latusc Vüf l. Sic Vie ſele me contab quodz 0 quod cala denett du dent, 0 aſine cum dat did
l
0d cel
6
qui
4 ita nid

Ex ARIS. pLIN. THEO. LXVI.
Ita quidam non ſunt illuſtres, niſi inter humiles& idiotas, obſcurĩ tur autem inter egregios.
Induſtriũ aĩal formica, ſed nõ laborat niſi ſibi. ita nõnulli mor tales ſibi dũtaxat conſulunt,& ſuũ modo negocium agunt.
Vt Indicæ formicæ aurum e cauernis erutum ſeruant tantum; non fruuntur. ita diues auarus nec fruitur ipſe ſuis opibus,& aliis inuidet illarum uſum.
Hirudo ẽ quoddam pediculi genus, cui nõ eſt exitus cibi, quod inſaciabile ſit, ſuctu ſanguinis ihtumeſcens rumpitur deniq;. Sic a uarus copia ſua præfocatur. f
Vti pyraulis ultro aduolãs lucernis, aduſtis alis collabitur ac pe rit. Sic quidam ipſi ſibi accerſunt perniciem.
Vt cochleæ lente ingrediuntur, nec quicꝗᷓ attingunt, aut uſquã ſeſe mouent, niſi cornibus prætentarint. ita fapientẽ oportet eſſe contabundum, minimeq; præcipitem,& pedetẽtim aggredi, guſtu quodam prius ſumpto.
Quemadmodum apud Myconios non eſt indecorum caluitiũ, quod illic omnes calui naſcantur. ita apud Italos(ut hos exempli cauſa nominem) non eſt turpe pecuniæ ſtudium, quo nemo non tenetur apud illos.
Sunt qui propius admota non cernunt, quæ longius. abſunt, ui dent, ita nõnulli plus ſapiũt in rebus alienis ꝗᷓ in his ꝗᷓ ad ſe ptinẽt.
uibus maiora ſunt corda, timidiſſima um, maximeq; brüta. aſino maximum eſt,& in paphlagõia perdicibus bina ſunt corda: cum animi ſit conceptaculum& fops. ita quidam quo magis abũ dant inſignibus, hoc minus habent rei, ueluti ſi doctor indoctus la tiſſimo utatur pileo aut epomide. g
Animantia quibus longa ſunt crura, iiſdem longum ſit collum oportet. ita qui magno ſtrepitu ſtudent uiuere, longius rapiant ne ceſſe eſt, unde ſuppetat ſumptus..
Chamæleon maximũ habet pulmonẽ,& nihil aliud intus. ita quidã p̃ter oſtentationem& uentoſam iactantiã nihil habent.
Simia cum imitet᷑ hoĩem tũ animal eſt oĩum deformoſiſſimũ. ita ſi quis affectet, quod optimum eſt, niſi fœliciter affectet, incidit in id quod eſt ꝑeſſimum.

b. ERASMI ROT. STIMILETA
Vt a uitiis corporis quidã ĩnuenere cognomemuelut a diſtortis cruribus Vari, tumidis labris Chilones, a naſo prægrãdi Naſones, Sic nonnulli malefactis ſibi famam pariunt ac nobilitantur.
Infantes qui celerius loquunt᷑ tardius ingredi incipiunt. ĩta qui ad dicendũ prõptior eſt, ad rem gerendã minus eſt paratus
E uoce agnoſcimus hoĩem, facie nõ conſpecta, nã ſua cuiq; uox. Ita ex oratione licet hominis uitam coniectare.
Vultures unguentorũ odore fugant, ad cadauera aduolant. ita quidam a rebus honeſtis abhorrent ad fœda rapiuntur.
Sicut unguentis& uinis, ita& libris precium addit antiquitas.
Ex maioribus cedris, quæ florent, non ferunt fruttum. quæ fru ctiferæ ſunt. non florent. ita nonnunquam quibus adeſt dicendi le pos, non adeſt ſapientia, quibus ſuppetit rerum utilium cognitio, deeſt eloquii uenuſtas.
Vt palmæ arboris ramus, impoſito onere non deflectitur in ter ram cæterarum more, ſed renititur,& ultro aduerſus ſarcinæ pon dus erigit ſeſe. ita uiri fortis animus, quo plus negociis premitur, quoq; magis ſæuit fortuna, hoc eſt erectior.
In Cipania uites populos amplexæ, ipſa æquabãt cacumina, a- deo ut uindemiator rogũ ac tumultũ exciperet. ita qui in arduis uerſantur negociis periculi meminiſſe debent 8175
Quemadmodũ uitis tametſi arbor omniũ nobiliſſima, tafnen arumdinũ, aut uallorura, aut arborũ infrugiferarum eget ſuſtenta/ culis. ĩta potentes& eruditi inferiorum egent opera.
Vt uallus aliquoties frondibus ſuis uitem amplexam ſtrãgulat. ita nonnunq adminiculi gratia obiter aſciti, ſubuertunt& oppri/ munt potentiorem. e 1
Vt uitis niſi amputes late ſeſe ſpargit, brachiis ſuis omnia com plectens& implicis. ita brinceps ambitioſus ſempex aliquid e pro ximis ſuo adiungit imperio, niſi ſubinde uindicetur.
Sicut Aminæa uina ſenio fiunt meliora, ita quidã in iuuenta ſo lutiores aut aſperiores, ætate& uſu rerum fiunt Mmiti agree Cõtra Apiana uina,& alia quædã initio dulcia, auſt eritatem ac
ꝑiunt ab annis. ita quidam ætate fiunt inhumaniores
Sicut aq Toluitur!
Viuit kodeme lltarise temule
Sicu miauule
Vine
Autftut dogen Heu hacken inde e alle nuſtat O. addle N ſtilkt D quũ 0 qui tate led
4 10 mu
kin ben

EX ARIST. PLINI. THEOP. LXVIII.
Sicuti Maroneum uinum, cuius meminit Homerus, uitiestã to aquæ mixtum, tamen uigorem ſuum ſeruat. Ita ſapiens nullis ſoluitur uoluptatibus. N
Vt uino nõ eſt aliud corporis uiribus utilius, ſi kecte utaris. nec eodem eſt quicꝗᷓ pernicioſius, ſi modus abſit. Ita philoſophia ſa- lutaris eſt res, ſi modice adhibeas, peſtilentiſſima. ſi eius ſtudio temulentus, a cõmunis uĩtæ muniis reddaris alienus.
Sicuti uina languidiora uappeſcunt ætate. Ita deſipiſcunt inge nia uulgarla, eximia etiam ad extremam durant ætatem.
Vina non modo ſoli ſui referũt ſaporem, uerũetiam arborum aut fruticum uicinorum. Ita non ſolum exprimimus eos, unde progeniti ſumus, ſed& eos quorum conſuetudine ſumus uſi-
Sicuti imitatitia uina, quæ frugibus conficiuntur apud quoſdã. hactenus aſſequuntur uini uim, quod inebriant, non tamen per- inde reficiunt cordis uigorem. Ita quidam quod in poetis eſt uitii, id aſſequuntur, nempe obſccenitatem. cæterum eloquentiam, ue nuſtatem, etuditionem non poſſunt exprimere.
Oliua ſero prouenit, ſed fructum habent egregiũ. Salix ſtatim adoleſcit, ſed ſterilis eſt. Ita præcox ingenium. 1
Negant ullum animal uenenatum fame aut ſiti emori. Ita pe/ ſtilẽtes homĩes domi habent, unde ſe paſcãt,& ſuo alan ueneno,
Perſica ob id ip̃m pluris uænibant, quod iùõ durarẽt, niſin trĩ duũ. ita auidius rapiendũ, quod cito præteruolat, ut iuuenta.
Caprifici ficus nunqᷓ matureſcit, ſed tamen gignit uermiculos, qui deuolantes ad ueram ficum, perfoſſo ficorum cortice, maturi tatem illis tribuant. ita ſunt qul ĩpſi nihil que ant egregium facere,
ſed tamen aliquo pacto ſtimulant alios, ut id faciant.
Vt aquæ laus eſt, ſi nihil ſapiat(nam uitioſæ ſignum eſt ſapor aut ſuccus). ita a cætetis quidem requirimus eloquentiam. Theo- logus hoc ĩpſo laudatur. quod infans eſt.& a Muſis alienus.
Fere non conuenit odori& ſapori, ut ficis quibus nihil duſcius, nullus eſt odor:& cotoneis plurĩmum odoris, ſapor autem aſper rimus, ita uix in eodem inuenias homine blandiloquentiam,& beneficentiam ac ſidem. eee e A

D. ERASMI ROT. SIMùILIA.
Vtlanrus tota uiret perpetuo. ita doctrinæ fama non ſeneſcit, neq; marceſcit. Lauri baccæ amaræ ꝗdem ſunt, ſed ſaluti cõferũt: ita philoſophiæ præcepta, ſalutaria magis qᷓ blãda ſunt aut ĩucũda.
Vina uaſis irſtuſa e taxo factis, mortifera ſunt. ita ſalutaris ali oquin eruditio, ſi inciderit in hominem peſtilentem, moribus il lius redditur noxia.
Fraxinum campeſtrem in tãtum horrent ſerpentes, ut nec ma tutinas, neq; ueſpertinas illius umbras quãuis longiſſimas, unꝗᷓ at tingant.& ſi gyro frondibus huius arboris claudatur ignis,& fer-
pens, citius in ignem fugiet, quam in fraxinum. ita nihil conue⸗
nit uitiis& ſtudio ſapientiæ, ſubcuius umbra quiſquis ſe continu erit, tutus exit ab huius uitæ uenenis.
Tilia cum habeat corticem ac folia dulcia, tamen fructum eiꝰ nullum animal attingit. Ita quorundam oratio blanda, grataq;& compoſita, ſententiarum nullus fructus.
Vti buxꝰ ſemper quidẽ uiret, ſed alioqui& odore noxia,& fem habet omnibus inuiſum animantibus. Ita quidam præter oratiõis
gratiam, nihil adferunt non fugiendum. ö
Rhododendri frondes iumẽtis, capris,& ouĩibus uenenũ eſt. ide
homini cõtra ſerpentiũ uenena remedio. Ita quod ſtultis pernitiẽ adfert, ut res aduerſæ aut eruditio, id fapiens uertit in ſuũ bonum.
Vt arborum aliæ gaudent montibus, aliæ uallibus, aliæ ſiccis locis, aliæ riguis& qt oſis. Ita non omne uitæ genus omni homi nĩ conuenit. Sunt quæ quouis ꝓueniunt loco. ĩta ſunt horarũ om niũ homines, accommodati ad mores omnium.
Sunt arbores aliquot. quæ poſt ſolſticium inuertunt ſua folia, ut ulmus, tilia, olea, populus, alba ſalix. ita uulgus procerum, ſi mul atq; princeps uitæ genus diuerſum commutarit, uertunt& i ſi uultum, eultum, orationem,& omnia. 5
Sorbo folia uniuerſa decidunt, cum cæteris arboribus paulatim id accidat. ita quidam ſubito nudantur, aut profundunt, aut ge- nus uitæ commutant, cum ſenſim id fieri oporteat. 5
Ficus non floxet, cum fructus habeat dulciſſimos. ita quidam benefaciunt nihil policitantes.
Mon mas. Ita fi leriusc
Viatt lla quot qui fine fillunte
Galix perdm docend
apt
point, mũ qui uimt
Stol
rü alin negoti Vit perl nepa In bus a plus hoc! V kat

EX ARIS. PLIN. THEO: LXIꝝ.
Morus nouiſſima omnium germinat,& tamen parit inter pri mas. Ita qui tempus idoneum opperiũtur rei conficiendæ, etiam ſi ſerius cœperint, tamen maturius conficiunt. 8
Vt arbores quædam belle florent, uerũ nullũ adferunt fructum. Ita quorundam puerorũ indoles magnam uiĩtæ frugem pollicet᷑, . qui ſimul atq; adoleuerint, ad ineptiſſimas conuerſi uoluptates, 15 fallunt expectationem omnium. 5 5 N Salix ante maturitatem ahʒicit ſemen, unde& Homerus frugi„
. perdam uocat. Ita quædam ingenia præcotia citius proſiliunt ad l docendum, aut ſcribendum, quam oportet.
Cupreſſi ſemina adeo minuta ſunt, ut quædam oculis cernĩ nõ poſſint,& tamen in eo tanta eſt arbor, tam procera. Ita ratio mini mũ quiddam eſt& occultum. ſed eadem maxima eſt, ſi prodeat,
& uim ſuam explicet.
Stolonibus amputatis, oĩa celerius adoleſcũt in arbore, nimi/ rũ alimẽtis collatis in und ſtitpẽ. Ita animus leuatus ſuperuacuis negotiis, plus eff icit in ſtudiis honeſtis, tota mentis ui in idẽ intẽta.
Vitis niſi fubinde amputetur, ipſe ſua fœcunditate, gracileſcit 1 & perit. ita cohibẽ dum eſt immoderatũ ſtudiũ fœlicibus ingeniis, ne parũ moderato labore conſumantur.
In uite quicquid per amputationem adimit matertæ, id fructi bus additur. ita qui reciderit curas ſuperuaquizeas rerũ ſordichrũ, plus ualebit in rebus ſeriis& grauibus. Au minꝰ eſt uerborũ, hoc grauiores ſententiæ, i 5
Vt in inſerenda calamus altius depreſſus, tardius fert, ſed du- rat fortiꝰ. ita præſtat ſic rem aggredi, ut firmior ſit ac durabilior, potiꝰ quam ut præſens ſpectes lucellũ. N
Arbor per ſe infrugifera, inſitione diſcit ferre fructꝰ. ita prauũ ingeniũ inſtitutione ad bonam frugem poteſt demutari. ö
Arbor ſuapte natura nõ niſi unicũ fœtũ gignit, inſitione eadem diuerſi generis fructibus onerat᷑. ita qui naturam ſuam ſequit, ſem
per idem eſt, qui arte ducitur, ſui diſſimilis eſt. 11 Vt noctuæ aues ĩauſpicatæ noctu gemẽtes( r ã hæc illis uox eſt) 00 mortaliũ inuidẽt quieti. ita uirulenta lingua ſemper aliquid ſpar git, quo concordiã hoĩm diſturbet. P ii

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
Vt ager fetax, ſed quem oporteat multo impendio colere, non multum iuuat colonũ. Sic homo quæſtuoſus, ſed idem ſumptuo ſus haud multuꝑ reponit hæredi profuturum. i
Vt in re ruſtica nõ ſatis eſt te ipſum bonum eſſe colonũ ſed ma gni refert cuiuſmodi habeas& uicinum. Sicut in uita non ſatis eſt ſi te ipſum integrum uirum præſtes, ſed refert cum quibus habe- as conſuetudinem.
Vt in loco peſtilenti quoq; qui aſſueuere, durant. ita incommo da parum lædunt aſſuetos.
Vt loci ſalubritas incolarum colore deprehendif᷑. ita muneris ſanctitas eorum arguitur uita, qui in eo uerſantur. ueluti qui uer ſantur in ceremoniis, cum ſint nequiſſimæ uitæ, declarant eas ad pietatem nihil conducere.
Vt nihil minus expedit qᷓ agrũ optime colere. ita ſæpenumero inutiliſſimum eſt, nimis eſſe in negocio diligentem.
Diligentes agricolæ terram prius nœtulis quibuſdam deprehẽ dunt& explorant, priuſqͥ illi credant ſementem. ita explorandus amicus ante q committas arcanum.
Vti faba& lupinum non exhaurit, ſed ſtercorat agrum in quo alitur. ita gtatus meliorem reddit fortunam eius a quo beneficio adiuuatur,& refert quod accepit.
Frnum græcum quo tractatur peius. hoc prouenit melius. ita liberi quidam, quanto habueris indulgentius, tanto minus ualent, neglecti uero& uexati euadunt in uiros..
Vti ſalicis ſemen ante maturitatem abiectum nõ ſolum ipſum nihil gignit, uerumetiã fœminis ſterilitatis eſt medicamentũ, hoc eſt efficit ne concipiant. ita ſermones iſtorũ qui prius docent ꝗᷓ ue re ſapĩant, nõ ſolũ ipſos non reddunt meliores, uerũetiã auditores ſuos inficiunt,& reddunt indociles. 5
Nouella uitis copioſius gignit uinum, ſed uetuſtior melius. ita plura loquuntur iuuenes, ſed utiliora ſenes. a
Ex arboribus quæ uehementer fœecundæ ſunt, eo celerius ſene ſcũt ita raro ſunt uiuaces egregio præditi ingenio,& optima quæ quæ mortalium fuga ciſſima ſunt.

EX ARIS T. PLIN. THEO. LXX.
Solent arbores protinus mori. ſi quando præter ſolitũ fœcun dæ fuerint. ita fortuna præter morem blanda ac fauens exitium imminere ſæpenumero ſignificat. a 8
Eſt apud Indos herba qᷓdã pᷣcipui odoris refertaminutis ſerpẽti bus, quarũ ictu protinus moriendũ ſit. ita habent principũ quorũ dam aulæ quod allectet, ſed occultant letale uenenum, ni caueas
Apud eoſdem eſt ſpina. cui us ſuccus inſperſus oculis, cæcitatem adfert omnibus animantibus. Magis aũt excæcat homines. ſi quid aſpergas de puluere auri in ot᷑ulos. f
Vt in arboribus robuſtiores ſunt partes Aquilonĩ oppoſitæ, ꝗᷓ ꝗᷓ Auſtrũ aut Zephyrũ ſpectant. ita fortiores ac firmiores ſumus in his, in quibus non duris caſibus exercuit fortuna.
Cedrus& iuniperus, ſi oleo perungas, nec tineas ſentiunt, nec ca riem. ita ſemel imbutus diuini ſpiritus ſucco animus, nullam hu ius mundi ſentit corruptelam. N
Arbores infœcundæ fiamiores ſunt fœcundis. ita robuſtius eſt corpus his qui nihil pariũt in literis ꝗ qui ſeſe laboribus exhauriũt
Vt quercus& aliæ quædam arbores ſub terra defoſſæ duriores redduntur ac durabiliores. ita qui diu pᷣmuntur aduerſa fortuna, diutius florent. e
Cupreſſo non innaſcuntur ceraſtæ propter amaritndinem, nec buxo propter duritiem. ita peſtis adulatiõigfugit ſeuera ac triſtia ingenĩa. mollia captat& facilia. 4 9
Iuglans crepitu pᷣnunciat ſe frangi, ut fugere liceat priuſꝗ fiat ruĩna. ita quidam non lædunt, niſi prius oſtendant ſe infenſos. Alii prius læſerunt ꝗͥ expoſtulent. i
Abies adeo cohæret glutino ut prius ſcindatur qua ſolida eſt, ꝗᷓ
ua glutino ferruminata. ita poſt reditum in gratiam firmior de ker ele amicitia,& arctius cohærent, quos copulauit mutuæ be ne
uolentiæ glutinum qᷓ quos natura eoniunxit. 5 Hædera complexu necat arbores. ita fortuna proſpera dum blã
ditur, ſtrangulat& perdit. f Vt quædam terræ mergam(ea eſt candida medulla) in ſe con
tinent, qua ſtercorentut ac pingueſcant. ita ingenium probum ſe
1 P iii

D. ERASMI ROT. SIMILIA.
cum habet, unde fiat melius. dic
Nihil proiectius excrementis anĩmantium,& tamen in ſterco⸗ bet fin
0 randis agris præcipuũ habet uſum. ita nulla res eſt tam nihili,quæ VI.
non aliqua proſſt, ſi noris uti. me len
4 Cracca leguminis genus eſt adeo gratũ columbis, ut ea ſemel V.
3 guſtata, negent illos poſtea ab eo loco profugere. ita qui ſemel au malie
læ mel& honorẽ deguſtarint, nunꝗᷓ ab aula poſſunt auelli quot
Orobãchæ ciceri infeſta eſt,& eruo ut æra tritico, ordeo feſtuca,*
quæ uocat᷑ Aegilops, lenti ſecuri daca. atq; hæ quidẽ oẽs cõplexu ts
necant. ita quorundã amicitia peſtilens eſt magis ꝗᷓ inimicitia. cöm
Aiũt Aſiæ& Græciæ balneatores, cũ uelint turbam pellere, car rupt
bonibus iniicere ſemẽ ære, quod id faciat uertigines. ĩta philoſo mod
phi quoties uolunt a ſuis libris ſubmouere uulgus indoctũ, mathe*
maticos quoſdam numeros& figuras admiſcent, ut ex his oborta tion
uertigine capitis, librum abiiciant. V
Arator niſi incuruus ſit, præuaricaf, uꝛdicebant antiqui. ita mi uln
les, niſi impius ſit, parum eſt miles. biko
Vt boni agricolæ eſt noſſe terram ſuam quam colit. ita præce V
ptor diligens in primis ſtudeat cuiuſq; indolem& ingeniũ cogno del.
ſcere, neq; enim eadem ſunt omnibus adhibenda. nita.
Vti nouales licet alternis interquieſcant annis, tñ eã ceſſationẽ V
ubertate cõpẽſant. itꝭ elaxatio igenioꝶ mediocris facit, ut ad ſtu ami
I dia reuerſi, plus efficiatꝰ uigore animilicet breuiore tpis ſpacio. 8
Nilus famẽ adfert ægyptiis ſi uel parũ exundarit, hoc eſt minus ttal
N duodecim cubitis, uel plus ſatis hoc eſt ultra octodeci. ita pariter Uf
110 ö obſtat ad bonã mentẽ fortuna uel nimiũ ſecũda, uel nimiũ malig
1 na bic egeſtate uexans, illic deliciis auocans ab honeſto. in
Me Vt heliotropiũ ac lupinũ circũagunt᷑ cũ ſole,& quocũq; ſe mo fu
100 e uerit ile. eodẽ deflectunt& hæc cacumen. ita proceres aulici quo 1 0 N f cunq; regis ingenium uergit, eo propendent omnes.
ene Sicuti quaſdam arbores fœecũditas& luxuries enecat. ita quoſ a
ane dam perdit immoderatus rerum ſucceſſus. be
* l Ager nimiũ ſtercoratus adurik, non ſtercoratus alget. ita mode il
1 rata lectione uegetandũ erit ingeniũ, nam lectione ſaginat animꝰ 1 non aliter ꝗ aruum ſtercore.

EX ARIS. PLIN. THEO. LXXI.
Sicuti utilius eſt crebro ſtercorarĩ agrum q multũ. ita plus ha bet fructus aſſidua lectio qᷓ auida.
Vt pulegiũ ipſo brumæ die floret, cũ marcẽt oĩa. ita rebꝰ peſſi me uexatis, regnant mali, quorũ in pace nullus eff łeſpectus.
Vr cibi, potus cceliq; nouitas offendit, etiãſi niutes in paria, aut in aliꝗto meliora. ita pᷣſtat ferre principt; aut magiſtratꝰ priſtios qᷓ nouos aſciſcere. qd oĩs reꝶ nouatio nõ careat perturbatione.
Vt hominem uehementer ægrotum, uel lunæ deliquiũ, uel uen tus aſperior. uel maris deceſſus, aut huiuſmodi quæpiam leuis re cõmutatio tollit e medio. ita animos imbecilles& affectibꝰ cor/ ruptos quæuis offenſa perturbat, cum qui firmis ſunt animis, iſtiuſ madi non ſentiant. 8
Vt plus eſt periculi corporibus noſtris uere& autũno, ob muta tionẽ. ita nouitas oĩs offendit ac lædit rempublicam.
Vt qui cogunt᷑ ſecare, malũt ære ſecare q ferro.quod hoc pacto uulnus ſit ſanabilius. ita qui cogit᷑ obiurgare quẽpiã, ita modera bit᷑ orõne. ut ipſa in ſe nõnihil admiſceat occultæ medelæ.
Vt pterniõibus& ambuſtis, frigida pariter atq; calida aqua me det᷑. ita quædã errata diuerſa ratione tolli poſſunt, ſeueritate& le nitate, ſubducta benignitate, x addita beneficentia.
Vt pterniões& facit& tollit frigꝰ. ĩtẽ ignis ambuſta ſanat. ita amici obiurgantis oratio, dolori quẽ fecit, gadem medetur..
Sicuti Scorpius ſi poſt ictũ admoueat᷑ vdneri, uenenũ ad ſe re/ trahit. ita nihil eſt tam noxiũ, quin ſecũ adferat remediũ ſuĩ ma li. ſi quis modo uti nouerit.
Vt celerius inebriant᷑, qui dilutũ bibunt, ꝗᷓ quĩ merũ. ita eitius inficiunt animũ, quæ ſobrietatis aliquid habent admixtũ, ꝗᷓ quæ ſimpliciter obſcœna ſunt. Nam a uehementer obſecenis refugit animus; contra illa blandiunt᷑ aliqua uirtutis ſpecie..
Vt qui uino cæcutiunt, aut alioqui laborant oculis, plures ſe ui dere res credũt, cũ unam uideant. ita qui ob imperitiam, uerũ nõ perſpiciũt in autoribus, multas ac uarias inducũt ſententias. unde illud apud iuris male conſultos, uel dic, toties repetitum. Sicuti uinũ alios hebetiores reddit, alios acutiores, alios eligues

— 2
en
—
r
D. ERA SMI ROT. SIMILIIA
fait, alios Ioquaculos, pro corporum habitu. ita eadem ſtultĩtia & ignorantia ueri quoſdam incitat ad ſtudium pecuniæ, quoſdam ad uoluptates. a
Vt ſol lutum indurat, ceram liquefacit. ĩta eadem oratio ah eodem dicta, hunc emolliet ad pœnitudinem erratorum, hunc ir xitabit ad contumaciam.
Vt uinum dilutius magis prouocat uomĩtum ᷓ uel aqua ſim⸗ plex uel uinum merum. ita intolerabilior eſt nequitia pietatis ſi mulatrone condita, qᷓ ſimplex& aperta malitia.
Vt magis humectat uentrẽ, magiſq; ſitim pellit humor, quĩ ſen
ſim infundif, ᷓ qui uniuerſim haurit᷑. ita magis cohibent a peten
do munera paulatim data diſpenſataq;, qᷓ ſiſemel dones uniuerſa
Sicuti laborioſius eſt inanem ĩactare manum q ſaxo aut lpum bo libratam. ita moleſtius eſt in nihili rebus operam ſumere qᷓ in arduis uerſari negociis.
Vt qui locis æqualibus ambulant, magis defatigantur ꝗᷓ qui in æqualibus. ita laborioſius eſt, ſemper eadem aut ſimilia repetere, quã in uariis uerſati negociis.
Vt citius fatigatur qui q longũ̃ ſit iter, neſcit. ĩta minore tædio rem gerit, cuĩ negocii ratio moduſq; præcognitus ſit,
Vt morbus ad uicinũ ſerxpit cõtagio, ſanĩtas ad ægrotãtẽ nõ ĩtẽ ita ex cõſuetudine fil orũ facile boni corrumpunt᷑ at nõ contra.
Vt oſcitant permutẽi, quod oſcitantẽ conſpiciũt& micturiunt. quod meientẽ uiderint. ita quidã nullo certo ĩudicio ad ſuſcipiẽda negocia ꝑmouent, ſed quiduis in aliis ĩmitant᷑ ac referunt.
Vt aromatũ, florum, ſimiliũq; odor gratior ſentit e longinquo
d e proximo(offendunt em̃ nonnunqᷓ naribus admota, qͥ procul delectabant). ita ſunt quæ ſi leuiter attingas, placeant. ſin ęxcuti as accuratius& propius inſpicias gratiam amittunt. quod genũs ſunt poetarum fabulæ aut gentilium hiſtoriæ n
Vt aromata tum uehementius fragrant, cum mouent᷑ aut terũ tur, fraguntur ue. ita uirtutis fama latius ſpargitur, cum exercet negociis& rebus aduerſis. f f 5
Vt cibi male olentes non uident᷑ male olere his qui ederint. ita

l
71 40
1
1e 2
EX AR IST. PLINI. THEOP. ILXXII.
ſpurcæ Scotiſtarũ& Sophiſtarũ literæ cum alios melioribus im- butos literis uehementer offendant, ac nauſeam moueant, eos qui nugas iſtiuſmodi imbiberunt, nĩhil offendunt, immo bellæ uidẽ tur& elegantes. 1 f
Vt panthera bene olet, ſed non niſi beſtiis, quàs ad ſe trahit. ho minibus non item olet. Ita Scotus bonis ingeniis grauis eſt. ſtupi dis iſtis& bardis quouis aromate gratior.
Vt qui hircoſi ſunt, grauius olent, cum ſe unguẽtis obleuexint. Ita fœdior eſt nequitiæ fama, ſi eam doctrinæ celebritas reddat magis conſpicuam, latiusq; tr aducat in hominum fabulas.
Vt diameter ſiue dimetiens, ſic ab angulo ad angulum mediã figuram diuidit, ut utrinque ſpatium relinquat æquale. Ita iudex in neutram partem debet eſſe propenſior.
Vti ſol quo magis in alto eſt, hoc minores iacit umbras, quo terræ propinquior, hoc maiores, puta mane hac ueſperi. Ita uir/ tus quo maĩor eſt& excelſior. hoc minus uidere cupit, minusqʒ ſe ſe oſtẽtat. Cõtra ꝗ minꝰ ipſa re ualẽt, magis ſeſe dilatãt oſtẽtatiõe.
Vt maiore cum uoluptate cantionem audimus notam quam ignotam, etiã ſi melior ſit, Ita iis literis impenſius uulgus delecta tur, quas didicit. ö i 8
Vt in Diapaſon tantus eſt concentus, ut uox eadem eaſſe uideat᷑. Ita ueri amici unus ſunt animus. Aut ſic adulſ. Or per oĩa ſubſeguit ad orationẽ diuitis ut unum loquentem dic, non duos.
Vt ſuauius eſt Antiphonum, quam ſi uox omnino ſit eadem. Sic iucundior amigus, ita concors, ut tamen nõnihil diſſideat, 4 adulator per omnia obſeruiens.
Vt uaſa paria quorum alterum plenum ſit, alterum inane, pul ſata concentum faciunt c Ita bene conuenit inter diuitẽ benignum& pauperem indigum.
Vt quæ præclara ſunt, uix multo cultu proueniunt. contra ce/ pe, allium,& quædam huiuſmodi uilia, etiam repoſita aut ſuſpẽ ſa proferunt ſeſe. Ita quæ ſunt egregia, non niſi multo contingũt
labore, quæ mala, paſſim obuia ſunt. Sicuti uulgo dicunt aquilonem noctu exoxtum, nũꝗᷓ ad tertium
2

VO CVLARVM ATLIQV OT.
darare diem. Ita rerũ motus qui non ex altis initiis, ſed facili cad ſa ſubitaq; proficiſcũf, facile ſedant᷑& cõquieſcunt in republica.
Vt uenti deſituri uehementiſſime ſpirare ſolent. Ita mortales cum maxime efferunt ſeſe, ueluti Iulius Pontifex, tum proximi exitio ſolent eſſe..
Sicuti Aquilo initio uehemens, deſinit lenior. contra Auſter initio lenior, deſinit uehemẽtior. Ita qui præcipites magno impetu rem agrediũtur, frigeſcũt in progreſſu. Contra qui conſi lio ſuſcipit, magis ac magis accenditur operis progreſſu. i
Vt qui acrius cupiũt perſpicere, alterũ occludũt oculũ. Ita iudex rectius intelliget iuſtũ, ſi nullius perſonæ reſpectu deuocetur.
icuti luſcioſi non cernunt niſi proxime admota, contra ſenes non niſi longiuſcule diſſita. Ita quidam diuerſo laborant morbo. Nam hic negligit amicorũ res, neq; curat niſi quod proprie ad ſuũ pertinet negotiũ. Contra alii ſuarum rerum negligentes, in alienis tantum ſapiunt. 0 Vt eodẽ halitu, ſed aliter emiſſo calfacimus ac refrĩgeramus. Ita eadẽ oratiõe aliter ꝓnũciata, mouebit᷑ affectus autfrigebit- Sicuti uehementius titillat tactus,& iucũdius mouet frictus alie nus, ꝗᷓ noſter. Ita iucũdius eſt laudarĩ ab iis qui nobis nulla cogna tione aut familiaritate coniũcti ſunt. 1 N* Diſſimile.
Non ut ex ſapientiſimis parentibus ſtultiſſimĩ plerũq; naſcũtt᷑ fi li. Ita a doctis præceptoribus indocti diſcipuli, a probis educato ribus alũni improbi. Nã illic corporũ eſt ꝓpagatio, hic animorũ.
Quod oleum eſt muſcis. formicis, fereq; reliquis inſectis. id eſt adulatio ſtultis principibus. Siquidem oleo perunctta moriuntur illa. hi aſſentatione& obſequio palponum in exitium trahuntur ipſi,& trahunt rempublicam, 9
Vti ſol hominem tingit nigrore, cũ linũ candefaciat. Ita factũ idem huic infamiam conciliabit, illi gloriam& laudem pariet.
Sicuti qui morbo laborant regio, iis mel cæteris dulciſſimum amarum eſt. Sic ſapientiæ præcepta piis iucunda, triſtia ſunt iis
qui prauis affectibus corrupti ſunt. 1 b*
1 AAA A
.

—
EXPOSITIO DFS. ERASMI ROTERODAMT PARA bolarum ſiue ſimilium, ex Plutarchi moralibus Se⸗/ neca, Luciano, Xenophonte, Demoſthęne, Ariſtotele, Plinio, Theophraſto, finis.
VOC VLA
1 8 R VM QV.OAR V ND A M
3 EXP OSITI O.
A ſunt auiculæ quæ& acanthides& cardueles di
cuntur. 5 N
Adyta loca prophanis inacceſſa. f
Aelurus, id eſt felis ſeu catus.
Aera Corinthia fecit caſus, quia incẽſio Corinthi cõfudit metalla.
Agathallia Volaterrano ſeribuntur a ανονn auiculæ ſunt. N
Alcyones aues hyeme in mari nidulantes.
Amnis a circumnando dicitur, unde continue fit alius.
Amphiotides, ut Euſtathius uult, uaſa quædam ſunt ab auribus
clicta, accipiuntur pro aurium integumentis.
a Amuſotatos, id eſt inuenuſtiſſimus, maxime amuſi,& a muſi ca alienus. 4
Antemna eſt uelum tranſuerſum. 7—
Ay riꝙcoyvyop id eſt var mi qevoy hoc eſt contrariæuocis.
Apodes ſine pedibus aues de hirundinum genere. 1
Aſylum, locus aut ædes conſecrata, unde neminem abſtrahere licet. b
Attagen ſeu attagena auis Aſiatica in Ionia præſtans.
Aulæum eſt uelum pictum& ſuſpenſum. quod ſtratum tapes di- citur. a
Ba rathrum, locus profundus& obſcurus, ut carcer Athenien-
ſis 5 Bubo auis eſt nota,& abſceſſus circa inguen maxime. Bucephalus, equus Alexandri Magni, a taurino capite dictus.
Q ii

vOcVLARVM ALIQGQVOT
** 2 4 29 Antliarides uertmiculi ſunt ſubuiridi& ſuperlucenti colote, Jjuorum ſuccus interi mit, niſi alarum adſit remedium.
Capedo Neroꝶis poculum capaciſſimum.
Carcinoma, id eſt, cancer morbus. Caſtoriũ, medicamentũ ex caſtoris, id eſt, fibri teſticulis confectũ. Ceſtus eſt cingulum, quo a Venere aut marito cingitut legitime nubens. Mar. A te Iuno peto ceſton,& ipſa Venus. hiliades ſunt numeri mille contigentes. Cyclops, unum oculum in fronte habens, ut Polyphemus. Cicurare, id eſt, manſuefacere& domare. Cicuta herba fiſtuloſa, cuius ſuccus frigiditate ut uenenũ enecat Cynocephali ſunt canina hab entes capita. Citta u pica prægnantium malitia malam appetentiã faciẽs. Clauus eſt gubernaculum,& committendi inſtrumentum. Cocyx auis temporaria in palumbis, alaudæ& chloridos auium nidis oua generat, putat eadem quæ& cuculus. coloſfi, ingentes ſtatuæ, qualis Herculis Rhodii, unde Coloſſen ſes dicti. Coturnix, uulgo qualea dicitur. Croton, hoc eſt aοτνοi, muſca canina. lonyliaci, id eſt Dionyſiorũ, id eſt conuiuiorum muſici. Jem ſunt t nni,& qui nõ legibus, ſed libidine dnantur. Doryphori ſatellites ſüint, a lanceis ferendis dicti. Chinus piſcis ſpinis inuolutus, ut echinus, id eſt, heritiꝰ animal 1 Echineis piſciculus nauem tenẽs, ande Græcis nomẽ traxit, Latinis Remora dicitur. Efferari eſt in feritatem& furorem rapi Eleuo eſt minoris æſtimo, ut in trutina quæ eleuantu
Lyck e ela euidentia, ya manifeſtus.. N Epithalamium carmen nuptiale. V Errones planetæ. 2
Erugium dicitur etiam Frungium,& Eryngium. Ee id eſt bona nauigatio. gοα prouidentia. c gobꝰ ſer uans, vn id eſt,&, 9 e id eſt medela.

—
EX POSITIO
Epomis, chlamys veſtis circundans brachia. Græce d weανꝰs, cuiꝰ diminutiuum legitur παπντπττπτνi 8 Aſcinus& faſcinũ eſt animalium per incantationem aut uene ficum aſpectum extenuatio& corruptio. a Feles, id eſt cati æluri. 5 Fiber dicitur etiam caſtor. Fucus ueſpæ genus non mellificans, ſed mel abſumens. Fuſtis colaphus robuſtior, ferula leuior. Emin, id eſt. faces quædã geminæ, Caſtoris& Pollucis crediti Grpfum Calli plaſtrum uocant.
H id eſt ĩecur. vVmilis, uilis& abiectus. 1 Aculi ſerpentes ſunt præcipites. Bis auis eſt ægyptiis ſacra, ut ciconia ſerpentibus ueſcens. Ixion frater Phlegiæ, lunonem de ſtupro interpellauit. Aconiſmus eſt Lacoaum ſermo ſententioſus& breuis. Amiæ mulieres ſunt, quæ ut Stryges ſanguinem ſugunt. Lampyrides, uermiculi noctu lucentes. Lippire eſt fluidos oculos habere, qui morbus lippitudo dicitur. Elitæi canes paruuli ſunt, a Melite inſula, quæ eſt inter Italiã & Epirum, ut Strabo uult, ante Pachinm.. Metys, Piſſoceron, Propolis& Rhitachæ fe orum ſunt partes. Monas, id eſt unitas. Dyas. i. binarius nanlerus. a Monochromata, quæ unius ſunt coloris. Chroma enim color eſt. Munia. i. officiʒ debita, a quibus liber immunis dicitur. 988 8 Vmbriæ ciuitas, a Nare fluuio dicta N Epotes, gula& libidine perditi. Eſtros uolitans& muſcæ ſpecies, boues per- ſequens. Alæſtritæ, id eſt luctatores in palæſtra, id eſt lucta ſe exercentes Erſonatus hiſtrio, id eſt, actor fabularum, perſonam id eſt os fi cticium indutus. N pharmaca ſunt medicamenta, interdum uenena& unguenta. philtra, id eſt, amatoxia. i. amaxe facientia per furorem.
Qiii
5
*

vOCVEARVM ALIQGQVOT
Pyramides ſunt columnæ immenſæ, in morem ignis in acumen erectæ, inter miracula mundi habitæ.
Pituita morbus ex catarro proueniens, græce phlegma.
Polypus multoram pedum, quæ flagella uocant, piſcisfraudu/ lentus. 0
Poneropolis, id eſt malorum ciuitas.
17 A primi motus.
Prora anterior pars nauis.
Proteus deus marinus, de quo plene Ver. Geor. quarto.
Pſilli populi in Africa,& Marſi in Italia, contra ſerpentes uim in natam habent. ur ii qui ſe de familia ſancti Pauli adhuc in Ita lia iactitant. a 5
Quadrarent crepidæ, id eſt, pedibus ſuis diſtortis effecti conueni/ re nt. 5
Ebarbarum Calepinus Rhabarbarum uocat.
N Hamwuſiaid eſt, Nemeſis indignatianis dea, ſuperbiæ& inſo lentiæ ultrix Sunt a quibus pro fortuna capitur.
Aburrare eſt impoſito onere alioqui inutilii ut eſt aqua aut are
e procellas ſtabilire.
Salmoneus Aeoli filius, apud Elidem tyrannus de quo ænei. vi.
Scamonium ſuccus ſcamòͤneæ fruticis.
Scarabeus animal pag m uolatile, uulgo Scaranacius dicitur, aiif ſchrœter.
Scopus ſignum intentum, unde epiſcopus ſuperintendens.
Sedare eſt placare& tranquillare, ut pag. cxix quq ſedet affectus a ſedo, non a ſedeo dicitur.
Sedentaria ars, quæ a ſedente fit, ut ſutrina, ſartoria.
Senſim, id eſt paulatim ut facile ſentias
Sicyæ ſunt cucurbitæ,& pyxides uentoſæ, quibus ſanguis elicitur.
Symbola ſunt ſigna& indicia, ſiue amicitiæ& ſoc ietatis, ſiue fidei, ſiue comeſſationis communiter redimendæ. 0
Symmetria, id eſt commenſuratio.
Smilium græce qu jop, culter eſt ſutorius quo corium inciditur.
Vtitur hoc uocabulo Lucianus in Gallo.
.

2
EXPOSITIO
Spaſmus eſt contractio, ut qui contractis labris uidentur ridere- Stolones ſunt inutiles arborum fruticationes. Arandum Scythia fert, magnitudine dorſoq; tauri, pelle uer bee& impenetrabili. ö Telephus rex Myſiorum ab Achille uulneratus haſtæ eius rubi 8¹ ne ſanatus eſt, unde. Vulneris auxilium pelias haſta tulit. Tentyritæ ſeu Tentyri animalia uenenoſa. Plinius. Teſſeræ ſunt tabellæ, quibꝰ in pyrgo ſeu alueolo luditur, ad caſum cuborum ſeu alearum. Theatrum, ædificium in quo ſpectacula æduntur Eſtales, uirgines deæ Veſtæ captæ, quales moniales WVeais ſunt hoſpitalia munera. Zeuſis pictor apud Ciceronem egregius, in ſecundo Rhet. uet- Zythos ſeu zuthos potio aut uinum eſt ex hordeo Vocularum expoſitionis finis. — Haganoæ, in ædibus Thomæ Anshelmi Badenſis. Menſe Julio. Anno M. D. XX. ö

— ——— ä——