PAVLIAEGINA TAE PRAECE PTA SALVBRIA GVILI EL MO COPO BASI
LEIENSI INTER P RETE,

Index. Index eoꝶ quæ in toto opere diſcutiuntur.
Vibus affectibus mulieres grauidæ infeſtent, q&& qua victus rõne educandę ſint. Caput. I.
De nutrice. N ·
De lacte nutricis. ij. Quomodo lactis malicicia corrigaturt. ii. Educatio pueri. 91 v. Ad exanthemata puero exorta 15 vi. De tuſſi& de ſtillatione pueri N De pruritu.. vin De dentium ortu. 175 De aphtha.* Ad fœmorum intertrigines.* Ad humectationes aurium. XI. De Siriaſi. xij Ratio victus infantiũ atq; reliquaꝶ deinceps ætatum ad vigoris vſq; inclinationem. xilj De frictione præparatiua.* De exercitatione. xXvĩ De exercitationis generibus. ij De generibus frictionis. xviſ De exclamatione. xix De laſſitudine ob exercitationem** De cute conſtypata.**. De ſpontaneis fatigationibus xxij. De victu ſenum. xxiij. De rugato contractoc; corpore. xxiif Vt ſuauis ſit corporis odor X
Ad habitum cale faciendum xxvi.
.———— 2 2—..

Ad liuores& fuſcedines⸗ n xxviij. N Dentinm cuſtodia. xxix 1 Vt facile quis audiat. xxx. g d oculorum caligation em. xxxĩ. De ſatietate xxxij De ebrietate. a xxxiij. Quibus alimenta corrumpuntur. xxxiiij. e venere. 185 a xxx Qui coire non poſſunt. 5 xxxvi eimmodico concubitu xxxvij De genitalis ſeminis abundantia. xxxviij. De infrigidatis xxxix De combuſtis. xl. De pituita in ſuperiore ventre redundante xli g Vt facile quis vomat. xlij s Qu ſanis aluũ ſoluant,& quæ vrinã moueãt xliij 7 De clyſteribus 5 xliiij 14 De glandibus xv. 1 De apophlegmatiſmis put vacuãtibus& his quæ ꝑ ares purgant,& vnguentis. Xvi. ö Quæ menſtrua ducunt xlvij Quæ ſudorem mouent xlviij. 4 De aere xlix f De aquis. ö L. De lauacris 5 li. 1 De lauacris naturalibus 5 Iij Quę victus ratio quolibet anni tempore ſit vtilis lij Victus in negocio degentium. liij.
Qux victus ratio viatoribus ſit obſeruanda Ay KA
Ad coloris vicium. 15 xxvij.

— 2
*
—— 3—— .—— ʒ
Index.
Naulgantium victus a dvi. De carnium purgatione. 2 lvij. Quomodo nutriendi ſunt graciles. lvijj. De partium attenuatarum curatione. lix. Quæ ſint optimi temperamenti notæ. lx. Diſtemperatorum corporum notæ. bei. De capitis formatione. lxij. Temperaturę cerebri notæ. lxiij.
Quibo notis vẽtriculi temꝑatura dephendat᷑. Lei. Pulmonis ſigna. f lxv. Cordis ſigna. lxvi.
Quibs indicijs iecinoris temꝑatura dephendat᷑. Iævij Teſticulorum temperatura. Ixvijj. De omiſſis. lxix Calidæ intemperantiæ medela. lxx. Frigidæ diſtemperantiæ remedia. lxxi. Aridæ diſtẽperantiæ in ventriculo veluti exẽplo, mox aliaꝶr quoq; diſtemperãtiaꝶ medela. Ixxij De ciborum facultatibus. lxxiij De oleribus. 9 lxxiiij De cymarum natura. Rxv. De radicibus quæ cibi rationem obtinent. l De tuberibus. Ixxvij De frumentaceis. Ixxviij. De leguminibus. Ixxix De temporarijs fructibus. xx De arborum fructibus. 5 lxxxi. De animalibus,& primo de volatilibus Ixxxij. De ouis. Ixxxiij.
De pedeſtribus animalibus. bxxiij.
0 kenn 0 falt tu

Index.
De pattibus animalium. lxxxv/ Ixæxxvi.
De lacte
Quid obſeruandum ſit lac potantibus. Iæxxvij. De lacte ſchiſto. Ixxxviij.
De caſeo. Ixxxix. De piſcibus. xc. Quibus teſta pro tegmine eſt xci. De mollibus. f ü xcij. De cartilagineis. xciij. De cetaceĩs. Xciiij. De vini potentia. xcv. De melle& mulſo. xcvi. De ſomno. xcvij. De vigilia. xcviij De ſopore. Ekxcix. Dioclis epiſtoſa de bona valitudine tuenda: C.
Ad reuerendum in Chriſto patrem, dominũ Germanum de Ganay Caduricenſem epiſco⸗ pum, Guilielmi Copi Baſileiẽſis, in Pauli Aegi netæ ſalubria præcepta, Præfatio.
Edicinam non infimam philoſophiæ partem
m ornatiſſime pater, fœliciillo ſeculo, quum flo⸗
b rerent bonæ literę, ſummopere cultam, neſcio quo pacto, humanaꝶ literaꝶ ſtudioſi, negligunt, con⸗ temnũt, atq; a muſaꝶ contubernio repellũt. Niſi id ẽ, quod adeo barbaroꝶ fecibus obliterata eſt, ut nemo eultioris literaturę ſtudioſus, vel minimo, ut inquiunt, Ggito eam attingere dignet᷑. Qua de re paucos odie

PPP ·A
*
. Præcep. 9 dideas magni nominis viros, qui ad vltimã vᷣſq; ſerẽ⸗ 8 11000 ctam ꝑuenĩant. Sane noſtro ęuo, Picus mirandula, re⸗ 50 nen um naturę mitaculum, atq; Angelus Politianus, qui l 1 160030 ynus a Gothoꝑ iniuria linguã latinam vindicare po⸗ f ö 5 tuiſſet, deo per ætatis vigorẽ, immatura morte nobis 10 5 ſublati ſunt, ꝙ non iuſtam medicinæ in ſuis lucubrati 5 * onibus rõnem habuerũt᷑. Quum enim, ut eſt in oracu i. 4 lo, ſumma hominis prudentia ſit ſeipſum noſcere, ne⸗ 10 1 ſcio quomodo ille ſeſe noſcere putabit, qui animotũ 90 n ſemꝑ indagine ſollicitus, nullam corꝑalis naturæ ſibi 1 141 rõnem ꝓponit. Animũ enim ſine corꝑis adminiculo, 10 Mt viribus carere, phreniticoꝶ inſania⸗ſatis declarat. Itaq; 6 M nemo ſe philoſophũ recte ꝓfitebitur, niſi medicinla g 1 ö N q; didicerit. qua duce in primis corporis naturã, dein⸗ 8 Ie da ꝑ reliquas philoſophiæ partes animũ, poſtremo ſe e N ipſum cognoſcet. Huius monitis Pythagoras, Empe⸗ 62 1 0 N. docles, Democritꝰ, Diocles cariſtiꝰ, Praxagoras, Chry ul 0 Na ſippus, Plato, Dionyſius heracleotes, Nenocrates pla 5 tonicus, Carneades, Cleãthes, Nenophanes colopho 10
nius, ſummi philoſophi in vltima ſenectute mortem
obierunt. Ariſtoteles vero ipſe, quumalioquin natura 1
10 li ſtomachi in firmitati, crebriſq; morbidi corporis of- 5
1* ſenſionibus obnoxius eſſet, ob animi tamen magnitu 5 5„ 5 dinem, quã ex medicinæ ſcientia conceperat, cõtra opi 0 * g nionem hominũ, ad ſexageſimũ vſq; tertiũ ꝑuenit an f b 140 num. Id vero noſtro æuo, ob hanc maxime cauſam, eõ 8 tingere ſolet nemini, quod ſummoꝶ medicoꝶ monu 15
menta, Hippocratis inquam, Galeni, Rufi, Oribaſij⸗ 8
Pauli. Alexandri, pulueribus obſita iacent, negligun⸗ 0
turq;. Ac barbatiſmi quiq;, vel tempo iniuria, vel eir 1

culatoꝶ auaricia inducti, illoꝶ loco habent᷑ in precio. Ergo quum magna iam antiquoꝶ, optimorumq; vo⸗ luminũ, tum oratoꝶ& poetaꝶ, tum philoſophog, co pia Aldi manutij viri vndecunq; doctiſſimi induſtria, nobis reſtituta ſit, laborandũ eſſe duxi, ut medicinæ q q; auctores, ad priſtinæ dignitatis lucem reſurgãt. Igi tur græcaꝶ literarum prima rudimenta, quæ iam pri⸗ dem in Germania ſub Mithridate& Conrado celtè de guſtaueram: ſub vtriuſq́; linguæ doctiſſimis pręcepto ribus Ioãne Laſcari, at; Eraſmo Roterodamo in Pari ſioꝶ academia excolere tentaui. Sed ob eoꝶ præcipi⸗ tem in Italiam abitum, operam fere luſiſſem, niſi mox Hieronymũ aleandꝶ, græce,& latinę,& hebraicę, ad⸗ de etiã chaldaicę, doctiſſimũ, ꝑpetuũ anni poetas& oratores(abſq; em̃ hoꝶ diligenti lectõne, nullus facile Sræcas literas diſcere poſſe ſperet)gręce legentẽ audi uiſſem. Cuius p̃ceptis formatis, vt ſtudioꝶ meog fru ge aliquã reponere, Theodoꝶ Gazam, atq; Nicolaum Leonicenũ, qq; longo admodũ interuallo, imitari, ac deteres eoſc; eruditiſſimos græcos medicos, ꝓvirilire ſtituere niſus ſi um. Atq; in primis Paulũ eginetã, ꝗ vni uerſam medicinã a Galeno& Oribaſio ꝑ innumeros fere libros traditã, in ſeptẽ libros cõpendioſe redegit. Hoꝶ primũt, ꝗ bonã valetudinẽ tueri docet(qd nõ ſo la medicis, verũetiã mortalibus vniuerſis, nõ medio⸗ criter cõducat, integrã ſeruare valetudinè)areli gs ſex libris ſeꝑare, ac latio ſermone donare cõſtitui. Ne ſalu bria p̃cepta ꝑpetuo ab ĩeptis, Salernitanoꝶ deliramẽ tis petere oporteat. Qua in re quis eloquutio forſitan fœelicior deſiderabit, quod tñ ad interptatõnis fidem

32— K— 22 r
0 Præcep: 10 pertinet, niſi nos aliquando exemplaris(quod vnd dd 10ůU taxat habere potuimus) deprauatio fefellerit, nemini UN ceſſerimus. Has vero lucubrationũ noſtraꝶ primitias 4600 tibi pater ampliſſime dicamus, donoq; mittimus: qc optimaꝑ te literaꝶ aſylum, nõ ſolũ Gallia, verũetiam doctapᷣdicat Italia. quotquot em̃ multis iã retro actis annis bonaꝑx literag ſtudioſi, ad hanc noſtrã Pariſinã applicuerũt academiam, eos, ut es doctiſſimus, ita per Mn qhhumaniſſime ſuſcepiſti, fouiſti; ae ſummis honori⸗ g bus extuliſti.omitto feligionẽ, mores ſanctiſſimos, in e tegritatem, ſummã eruditõem, generis claritatem, ne We de multis pauca attingens, nimis frigide te laudẽ. Nã Nee ampliſſimas tuas Vtutes, iuſtũ vix volumen exp lica⸗ ret, nedũ epiſtola. Igit᷑ a ſerijs, tetriciſq; ſtudijs, atc; ar- F duis iſtis tuis curis, remiſſo nõnunq; animo, has no⸗
ere
Wi ſtras minutiores muſas legere nõ aſperneris, ut& re⸗ Nee. cta valeas& diutius viuere poſſis. id qᷓd ſtudioſis om̃i fbi Nen. bus,& mihi in primis q; maxime optandũ eſt. es enim um e alter ille Mœcenas, ꝗᷓ recte valente haudquaꝗᷓ male va Kn lebũtt literę. Quod ſi has noſtras lucubratões excellen wen ö tiæ tuæ placere ſenſerimus, dabimus operam, ut pro⸗ an 1 pediem Galeni quoq; opera, quorum ne vmbram qui N00 dem adhuc latini viderũt, non minore a Romanis, q; em Græcis(quantum latini ſermonis inopia patitur) facis ii litate legantur. Vale pater ornatiſſime. Ex Pariſiorum iii lutecia. xiiij. Kalẽdas Aprilis. Anno. M. D. X. tte 5 a N an
Abe nb l

—ä5—
Pau. Egine.
Pauli Eginetæ præcepta ſalubria Guilielmo Copo Baſileienſi interprete.
Quibus affectibus mulieres grauidæ infeſtent᷑ & qua victus rõne educandæ ſint. Cap. I.
A VONIANM MVLIERES A grauid e, his fere moleſtan ur caſibus, erebra vomitio Ine, puto, cordis dolore, fa⸗ ſtidio, haud ab re fuerit, p⸗ ſidia, quibus eis ſuccurrat᷑; 7. cribere. Itaq; deambu , lationes, cibi non admodũ dulces, vina rufa, odora, p⸗ cipue ꝗnquẽnia,& modica 8 5 potatio, eis cõueniũt. Hec em̃ oĩa vomitionem arcere conſueuerunt. Medicamen torum vero vim obtinent, polygonium ex aqua coctũ & epotum, anetum, pontica radix, quęab incolis Ra vocatur. Hęc& ante,& poſt cibum adhibenda ſunt. Mane vero præcordijs cataplaſma imponere oportet ex Snãthe, halauſtio, eytiſo; myrrha, gummi, fœenicu⸗ i li ſemine. Nec refertvtcunq; miſcere volueris, aut cũ vino veteri& palmulis, aut ſolidum, ſiccumq;; præcor dijs adhibere. Atq; id magnifice iuuat eas, quæ terrã edere cupiunt. ut in ea affectione quam r? id eſt 5 picam vocant.quæ circa tertium geſtationis menſem præcipue infeſtat. quod non poſſit tum fœtus, utpote imbecillus, quicquid ad vterum alimenti ratione fer- tur, abſumere. quapropter variæ in ſtomacho redun⸗ dantiæ accumulantur. vnde& varia,& abſurd 1—

—* ETEFPFFC TT
Præcept.
tunt, vt carbones extinctos, cretam cimoliam⸗& alia p 5 multa. eam ob cauſam ita affectum hunc nominaue⸗ N ö runt, aut ab animalis varietate, aut quod ſępe numero 1 hoc malo pica laborat. Cibi appetentiã inducũt, la⸗ 11 3 bor,&longior peregrinatio. Si vero mulier grauida de f J licatius fuerit educata, inutiliter ſubibit repẽtinas mo⸗ U 5 tiones. faſtidientẽ quoq; licet acres potiões,& pcipue b 4 ſinapi deguſtare. Pedum tumores magnifice diſcu 0 1 100 tit anthyllis in aceto macerata,& braſſicæ latioris folia er
Ne atq; cimolia creta ex aceto illita. item alumẽ ex aceto. 0 medica quoq; mala, quæ& citrea dicunt, in aqua co⸗ ctaʒvtiliter pedibus adhibẽtur. l
De Nutrice. Cap. II. f
Ligenda eſt nutrix, quæ nullo penitus morbo fue
e laboret.& neq; grãdis admodũ natu, nec; val 1
0 a de iuuenis, ita vt iunior ꝗdem quinq;& vigin 4 0 ti annis minor non ſit, grandior vero ꝗnq;& triginta lle nõ excedat. Sit ꝓcero pectore, mammis, papillæ nec; 1
nimia longitudine ꝓmineant, neq; curuitate auertant᷑. b reliquo vero corpore neq; obeſa nimis, neq; macie ad d ö modũ extenuata. Id vero magnoꝑe conducet infanti, 0
N ſi nõ ita pridẽ nutrix peperit. atq; maxime ſi maſculũ, a0 abſtineat ab are faciẽtibus ſupra modũũ, a ſalſis, acutis, f
a ſtringẽtibus, acidis, amaris, valde calorificis, ſuaue 0
admodũ olentibus, excellẽter odoratis, bellarijs, cõdis mẽtis, alijſq; acribus, ac venerẽ haud quaq; admittat.
Exerceat manus& humeros, texendo,& in vlnis cir⸗ 0 cunferendo, ferẽdus aũt in vlnis infans eſt trimeſtris & quadrimeſtris. i fin
fel
0 De lacte nutricis. Cap. III. 0 b

Pau. Egine. 1 Ptimum lac eſſe cognoſces, ſi mediocre fuerit o in craſſitudine, m ultitudine, colore, odore, gu- ſtu. Vtile Vo illud eſt, quod in vnguẽ pollicis inſtillatũt, ad ſplendorẽ, inclinato vngue, videt᷑ nec; ce⸗ leriter, neq; tarde deff uere. Atq; ſic quoq; ꝓbandũ̃ eſt. Lac emulètt᷑ inijce in vas vitreũ modicũ, deinde digi⸗ tis agitatũ, ſine donec cõcreſcat. ſi em̃ plus videris feri q; caſei, inutile. ſi yo cõtra, coctu difficile erit. Optimũ vero fuerit, quod modice vtrunq; habet. Quo modo lactis malicia corrigak. Cap. III. Actis vicia ſic corrigenda ſunt. ſicraſſius fue⸗
rit, vomitu pituita eijciẽda eſt. id qd cũ oximel 1 1 le optime ꝑficit᷑ eaq; laboribus p̃ᷣcipue añ cibũ 1 1 extenuãda eſt. ad quãrem cõmodiſſima fuerint, ori⸗ 5 b 8050 opũ, ſatureia, ſcandix, thym us, paulũ radicu ö U 7
1 ſalſamentũ vetusicũ oxymelle. Si Vo nimis acre, te ö nueq; appareat, tũ a multis laboribus abſtinere,& ali 1
nutricem ex ſorbitõibus,& carnibus ſuillis oportet, 1 ſapam bibere& vinũ dulce, pectus& mammas frica⸗ 1 1 re. nönullis cucurbitula adhibita, auxilio fuit. Medica 1
9 mẽta aũt quæ lac generant,& ſi ſcio nõnihil conferre, 1 aſſidue tñ eis vti nõ iubeo. nam nimisviolẽtereliquãt. 1 ſunt aũt ea, ſemen& radix fœniculi, ꝗ̃ aqua calida ma. cerata exhibenda ſunt. 1 Educatio pueri. Cap. V.
Rimus cibus iamiam genito puello exhiben⸗ 1 p dus, eſt mel. deinde lac dãdũ eſt, bis in die, aut 4 f ter ad ſummũ. Quũ yo promptus ad accipien dũ videbit, nec deſit concoquẽdi ſpes, tum cibos non teplẽtes dare cõuenit, qnquidẽ imprudẽter repletus, ſomnolẽtior, humidiorq;, atqventre quoq; tumido, in
1

. A ⁰Ä.
7 1 ö Præcept. ö 0 flatoch euadit,& vrina aquoſa reddit᷑. quibus ego tum in 90 nihil dandũ cenſeo. At ſatis fuerit duobus annis lacte pon 5 l nutriri, deinde ſolidiores cibos accipere. gu 1 1 Ad exanthemata puero exorta. Cap. VI. ut ...***V kel 5 0 f Væ circa pueri cutem florent, in primis ꝗdem 4 * ö q æquo animo tolerare oportet, quũ vero defſo⸗ 0 . i ruerũt tum balneis curare, adijciẽdo myrti aut 5 14 lentiſci folia, aut roſas. roſaceo qq; aut lentiſcino oleo 11 1 vtendũſ. mox cæratũ cum ceruſa adhibendt̃, atq; leni⸗ 10
i ter ex nitris abſtergere oportet. Nam fortiora pręſidia
1 non feret. Ratio victus ſic cõmodiſſime inſtituitur, ut 1 0 e 10 neq; nimiũ impleat᷑, neq; multa inedia vexetur. Porro 4 ſi pueri aluus aſtricta fuerit, mel cibo adiectum dabis. 0 5
quod ſi ne ſic quidem deijcit, reſinam terebinthinam, 4 1
4 q ciceris quantitatẽ æquet, adijcies, Ad ſolutam vero 425
0 aluum, miliũ q; maxime confert. 0 De tuſſi& de ſtillatõe pueri. Cap. Vll. 1
vel tuſſi vel de ſtillatiõe puer vexat᷑.mellitiſ⸗ 4 q mos(ita em̃ nominant eligmata ex melle) ſu⸗ 10 . mere debet. abluendũ caput eſt multa calida r aqua. mox multo melle linere, deinde linguãdigito le 10 niter comprimere oportet. ita em̃̃ magnam pituitæ co 10 n piam euomet. i 1 0 De pruritu. Cap. VIII. all 1609 Ruritus ſi puerum infeſtat, fomentis curabit᷑ al 10 5 p atq; multa vnctiõe ex oleo crudo, cum exigua cCæra eliquato. De dentium ortu: Cap. IX.
Eptimo fere menſe dentiunt. tum gingiuarũ, maxillarum,& tendinũ inflammatòes eis acet
8

Pau. Egine: 1 dunt. nonnunqh neruorum quoq; diſtentõnes:qud t pore nihil puero dandum quod mãdere oporteat. Gin giuas a balneo aſſidue digito contrectare,& ex galli⸗ naceo adipe,& leporis cerebello molliores teddere cõ uenit. Prodeuntibus vero iam dentibus, teneras, mun daſq; lanas, ceruici, capiti,& maxillis adhibere, atque oleo calido, dulciq; fouere. id quod auribus quoq; in⸗ ſtilladum eſt. Porro puellum tum vberius alere opor⸗ tet,& aqua calida lauare. Quod ſi alui quoq; fluor moleſtauerit, tentandum eam epithematis, quæ ma⸗ æime ventrem ſupprimunt, ſiſtere, inſpergentes lang, aut cuminum, aut anetum, aut apium, quibus roſarũ quoq; ſemen recte adijcitur,& in totum calefacere&
exiccare expedit. Si vero nihil deijcit aluus, melle
ad glandis formã redacto leniter irritetur. prodeſt eti⸗
am calamintha trita, atq; cum melle illita. Neruorit
diſtentione laborantẽ puerum, magnifice iuuabis, ſi
heliotropium ex aqua coquens, ip m laueris, eoq; ma⸗
gis, ſiirino oleo, aut cyprino, aut fycionio vnxeris, atq;
in totũ calefeceris. Exortis iam dentibus, ſi digitos mordet, vulneratq;, operæprecium fuerit radicem iri⸗ dis elixam, acmodice aridam tenere. Hæc enim vlceri bus quoq; auxiliatur, quemadmodũ& butyrum cum melleillitum. Gingiuarum pruritum;veteris ſalſa menti caro ſedat.
De Aphtha. Cap. X.
Leus quoq; puero accidit, quod Aphtha vo⸗ catur, modo ſubalbidum, modo ſubrubrum,
5 nonnunq́; veluti cruſta nigrum. vt vero om̃i⸗ um peſſunum, ita maxime lætale, nigrũ eſt. Huic opẽ *

PPP · AA A»
Præcep. ä affert iris, vel cum melle, vel ſicca etiam adhibita. Item
ain roſarum folia contuſa, flos roſarũ, crocus, paulũ mir⸗ f iin rhæ, galla, thus, cortex thuris, vel ſimul, vel ſingula⸗ 5 — 10 tim melle excepta. Præterea mulſum,& mali punici N 1 dulcis ſuccus. N en Ad femorum intertrigines. Cap. XI. n . e D femorum intertrigines, myrtum aridam, ey 5 1 a pirum, roſas, inſperge. 10 14 0 Ad humectatões aurium. Cap. XII. del N Vrium humectationes ſiccabimus, ſi ianam ben Nin 4 exalumine adhibuerimus; aut vinum mul⸗ fe 5 Ne ſum, aut vinum vetus, aut crocum ex vino tri e l tum inſtillauerimus. ant nn De Siriaſl. Cap. XIII. 5 MN Iriaſis eſt partium circa cerebrum& eius mẽ⸗ 0 11 branas, inflammatio. Hanc ſequitur& ſynci⸗ te f pitis,& oculorum cauitas, cum pallore& ari⸗ f ditate corporis. Eius remedium eſt, oui rubrum cum ken i N roſaceo, caluariæ quidem pigmenti ſpecie impoſitũ, n 8 ſed creberrime mutatum. Aliud ad Siriaſim. Helio i 3 W tropij quod Scorpiuron vocant) folia, cucurbitæ raſu chu .. ram, cucumeris atq; peponum adiacentem carni pelli mi a culam, ſolani hortenſis cũ roſaceo, ſuccũ, caluarię ad⸗ l hibere oportet. 5 Ratio victus infantium, atq; reliqua 1 rum deinceps ætatum, ad vigoris vſq; inclinatõem Ca. XI III. ul t Vumablactati fuerint infantes, ſuo deſiderio 5
Sc hilaritati dimittendi ſunt, ac modice eis cõ

Pau. Egine: ö
N 8— 3 2 5 cdendantut& exercitationes& leuia alimenta: Quum * ſextum ſeptimumve annum attigerint; tum&pueros a de puellas literatoribus tradere oportet, benignis qui⸗
dem, humaniſq;, qui cũ gratia& animi ſecuritate do⸗ ceant. quandoquidem animi relaxatio, ad vegetã cor poris educatõnem plurimum confert. Duodecimo 9 iam exacto anno, ad grammaticoſq;, rhetoreſq; mittẽ dis atq; ad corporis exercitationes cogendi ſunt. A decimo quarto ad primum& vigeſimũ annum: ma⸗ thematicæ, ſapientiæ ſtudio, incumbant.& ad fortio⸗ res exercitationes pro corporis robore ducantur, ut& 0 corpore& animo laborantes, a libidinis impetu cohi⸗ a beantur. Quum ad ætatis ſuæ vigorem peruenerint perfecta educatio, tum animi, tum corporis, eis conue 1 nit. qua de re nullum exercitationis genus abhorreãt,. præſertim quo quiſq; vti ſolitus eſt. Ciboq; pleniore: 8 c qui bonum præbeat alimentũ vtantur. Inclinan⸗ g te iam vigore, educatio moderatior, tum animi, tũ cor⸗ 10 poris iuuat. Exercitationes vero qualeſcunq; fuerint, 5 pro inclinatõis rõne, remittendæ ſunt. Neq; plenior tũ N eſbus exhibendus eſt, vtpote habitu eorum frigeſcere iam incipiente. 3 0
.
De fricatione præparatiua. Cap. XV.
Nte exercitationem corpus modice calfacie⸗
2 mus, linteo fricantes. deinde nudis manibus
exoleo perfricabimus, donec caleſcat ſatis, ae
tranſmutetur corpus, atq; florido rubore ſuborto, ad habitum decentem ꝑducatur.
De Exercitatione. Cap. XVI. 1

e eee eee
r
N
.. m)] 7˙ i... ˙* W ,,
Præcep.
Neereitatio eſt motus veliemens. Vehemen⸗ etiæ terminus eſt anhelitus in ſpiſſitudinem ꝑ⸗ mutatio. Exercitationes, inſtrumentales par⸗
tes præparant, vt& affectõnibus potenter reſiſtant,& ad actiones reddantur fortiores. Præterea vt alimenta validius attrahant, promptius conficiãt,& vberius de inde reficiãtur, propter inductum a forti motu pulmo
nis calorẽ. Itaq; quum alimentũ melius digeratur per
corpus ſi neq; plenitudo, neq; cruditas, tum excremẽ torum, tum humorum, contineatur vel in ventriculo,
vel inteſtinis(periculum enim eſt, ne prius q́; probe cõ
coquantur, ad vniuerſas corporis partes trahantur)cõ ſtat ante alimentorum ſuſceptõem aggrediendas eſſe exercitationes. Temporis autem oportunitas, ex vri⸗ narum colore deprehenditur. ſi quidem aquoſa cruda eſt, ſignificatq; iam redditum ex ventriculo humorẽ. Rufa& hilioſa, iam dudum perfectam concoctiõem notat. Quæ mediocriter pallet, coctionis quæ adhue fit, principium ſignificat. Hoc igit᷑ tempore aggrediẽ⸗ di eę ſunt exercitationes, ſiprius veſicæ, ventriſq; one ra deiſciantur. Dee xercitationũ generibus. Cap. XVII. Mnibus exercitationibus cõmune eſt, quod o animantia ex ſeipſis calorem auctiorem effici
f unt. Proprium vero eſt quod per ſingula gene ra diſcernitur. Vehemens enim, id eſt violenta ex⸗
ercitatio neruos, lacertoſq;, robuſtiores reddit. huiuſ⸗ modi ſunt, fodere, magna onera attollere, ſiue in eodẽè
loco quis maneat, ſiue paulum progrediatur. item ſi quis, quantũ maxime poteſt, deambulet. Huius quo⸗

7
Pau. Egine
Igeneris ſunt, apprehenſum manibus funem f cade⸗
repatq; alia complura. Veloces exercitatõnes ſine robore,& ſine violentia ſunt, vt qcurſus, vt vmbratilis pugna,& acrochiriſmi, id eſt quæ ſummis manib us apprehẽſis fiunt certamina,& vel folle, vel parua ſphę ra ludere. Eſt vbi componitur exercitatio ex robuſta & veloci, vt ſi quis robuſtis exercitatõnibus vehemẽ⸗ ter innixus, veloces quoq; motiones addiderit. Præte Tea per exercitationes quaſdam, alijs lumbi potius q; manus, aut crura laborãt, alijs ſpina velthorax, aut pul mo. Tam diu vero exercitationi indulgendũ eſt, quo ad in tumorem corpus attollitur,& rubeſcit,& motus firmi, æquabiles& faciles fi unt, atq; ſudor vapori vide tur commiſceri. Quieſcẽdũ autem tum primum, quũ exprædictis aliquod mutahitur, veluti ſi detumeſcit corpus, ſi coloris pulchritudo mutatur, ſi motus remit titur, tum illico quieſcere oportet. Sudoris quoq; ſi vel Juantitas vel qualitas mutata eſt, vt ſi minor, vel frigi dior eſt, ab exercitatione deſiſtere, mox circũfuſo oleo
fouere, ac deinde, vt ludimagiſtri ſolent, recreatoriam adhibere frictionẽ congruit.
De generibus frictionis. Cap. XVIII.
Rictionum, vehemens quidem, durum, lenis vero, molle corpus red dit. quapropter ea quæ 2 tempetato corpore laxiora ſunt, vehementers Juæ vero magis compact, leniter fricanda ſunt. At ſi quis mediocriſit corpore, neq; leniter, neq; vehemen⸗ ter, fricari debet, ſed quoad fieri poterit, vtrumq; vita⸗
re exceſſum. Porro multa eademq; vehemens frictio,
Sor potis tumorem demittit. contra lenis& nõ ita muĩ V

D
1
ä ů— FTP ˙ͤ PTT
Præcep.
ta in tumorem attollit. Igitur tres friction diſferentiæ
2 quantitate ſumptæ, tribus a qualitate acceptis com- plexæ, nouem coniugatõnes efficient. vtin ſubſcripta figura videre eſt. Quid vna in quantitate. vt multa, tri⸗ bus ſedm qualitatẽ connexa. vehementi dico,& leni,
& medioci in vehemẽtia, tres ꝓducit differẽtias. Rur
ſus, pauea, iſdem tribus, tres alias. Quæ vero in quali tate moderata eſt, Ilis idem tribus cõiugata, tres ali⸗ as conſtituit, vti ſubſcriptũ eſt. 5.
Quantitas. Qualſtas. 1. Multa Voehemens II Multa et Lenis III Multa Mediocris IIII Pauca Vehemens V Pauca et Lenis
VI Pauca Mediocris
VII. Mediocris Vehemens
VIII Mediocris et Lenis
IX Mliediocris Miediocris De Exclamatione. Cap. XIX.
Inil ad ſanitatis tutelam conducit in exclama⸗
n tionibus concinna, aptaq; modulatio. grauio⸗
5 rum vero ſonorũ fragor vt maxime vtilis eſt.
ita ſummo ſtudio vſui accommodandus. ſiquidẽ mul
tus aer hoc modo in corpus ꝑ inſpiratiõem attractus:
& thoracem,& ventriculum, vniuerſiq; corporis mea⸗
tus dilatat, pate facitq;. quod inter legendũ habundan
tia humiditatũ excernit᷑ per ſudorem quidem, ſi vali⸗ diores, per occultam vero ex vniuerſa mole euaporati
onem, ſi fuerint mitiores. facta enim attenuatiõe mul
ub felt Male uni. dunn lle Un . 00 U
af i u

R 10 1 1
— r
Pau. Egine
tæ ſuperfſuitates, vt mucci, ſputa, pituita, ſcreando ex cernuntur, expendunturqʒ;.Igitur quod præſtantius re medium, ijs qui ob frigiditatem calfactione indigent, afferemus, quam reſpirandi functõem Itaq; ſæpe nu⸗ mero legere oportet, atq; remiſſo vniuerſo corpore, fu ſaq; carne, arteriam, cæteroſ q; ſpirandi meatus in aptã raritatem diducendo, ꝑ reliquas vocis grauitates mo⸗ dulari, id vero neq; temere, neq; inconſiderate facere, ſed tum demum ad vocis exercitatõem accedere, ſi ne
q vicioſis, corruptiſq; humoribus refertum ſit corpus nech magnæ manifeſtæq; in ſtomacho appareant cru⸗ ditates, ne ꝑ vniuerſum corpus corrupti vapores impẽ ſius digerantur.
De laſſitudine ob exercitatõem. Ca. XX.
Lceroſa laſſitudo excrementorum tenuiũ, acri umq plenitudine, conſtat. Tenſiua autem nullum memoratu dignum excremẽtum cor poribus infundi declarat, ſed in muſculis& neruis af⸗ fectio quædam fit, per quam tendi videntur. Inffa⸗ matiua vero, per quam videlicet partes veluti fractas, tumidaſq; ſentimus, tunc potiſſimum aceidere ſolet, quum muſculi ſupra modum calfacti, auulſerint ad ſeſe ex circumfuſis redundantijs quippiam. Eſt & alia affectio, quarta videlicet, quum muſculi vl⸗ tra quam expedit ſiccantur, ita vt ſi nudentur corpo⸗ ra,& ſqualida& collapſa videantur,& ad motiones pi gra. Igitur vlceroſam fatigationem ſanabis, excre⸗ mẽta ſecernens, frictione multa, leniq;, liberaliter ole infundẽdo, quod nullã aſtringendi vim habeat. Sco pus Vo ſanatõis intẽſiua eſt laxitas. Igitur tenſum la⸗

PPP ·AA pp o A
Præcep: æabis, frictione pauca ſimul& leni, ex oled dulci ttan⸗ quillitate& requie, balneis temperatis,& longa in ags calidis mora. qua de re plurimũ auxilij feres, ſi bis aut ter ſic laborantẽ laueris. Tertia laſſitudo quam infſã matiuam diximus, tria habet curationis propoſita, ex crementi vacuatõem, tenſi remiſſionem,& ardoris re- frigerium. Itaq; multum oleum tepidum, frictiones le niſſimæ, atq; in aquis tẽperatis multa, diuturnaq; mo⸗ ra, huiuſmodi fatigationes ſanat. item trãquillitas, ma zime multa& aſſidua. Quarta affectio, prima qui⸗ dem die, nulla eorum quæ diximus, mutatione indi⸗ get, eo dumtaxat excepto, ꝙ aqua nonſit calida, ſed qᷓ dẽſare paulatim poſſit. Poſtero die recreatoria eget ex ercitatõe. Exiliant vero illico ex balneis pᷣſertim quũ frigidam aquã ſubierint, egreſſi aũt cibi ſubinde refi ciantur. De cute conſtypata Cap. XXI. Onſtypatio fit aut ex obſtructione, aut meatu eum denſitate. Obſtructionem quidem, crudo 5 rum& incoctorum humorũ multitudo, craſſi tudoq; efficiunt. denſitatẽ vero, vel frigus, vel aſtrin⸗ getia, vel exiccantia. Id aũt facile diſcernit᷑ ablatis veſti bus, ex cutis albicante pallore, duricie denſitate,& d ab exercitatõe quis aõ facile caleſcit. Huius affectõis medela, calefactio eſt. ideoq; exercitationibus vtendũ eſt,& balneis calidiorihus. Atin frigida natatõe, nõ lõ gaſit mora,& neq; aqᷓ ip̃a ſit admodũ frigida. Antea Vo q́; induant᷑, vngẽdi ſunt ex aliꝗ modicè calorifico vt oleo dulcitenui. Porro cutis denſitatẽ efficaciter ſa⸗ nat anethinum oleum, maxime ſi viride fuetit anethũ⸗ dtemoleckex Populonig tas.

—
— A W³ͤ
Pau. Egine.
De ſpontaneis laboribus. Cap. XXII. Voniam vlceroſa laſſitudo fit ob acrium ex⸗
q cremẽtoꝶ vicium, id ſi paucum fuerit, ſat erit
recreatoria vti exercitatõe. Si vero maius, alti⸗ uſc;talem nec; exercitari, neq;vllo prorſus modo mo ueri ſinemus. ſed trangllitatem, ſomnũq; pſcribentes, in abſtinẽtia tota die ſeruabimus. Mox ad veſperã vn gentes, balneoq; ex aqua modice calida lauantes, cibũ exiguũ& boni ſucci forbendũ dabimus. Sed neq; vi⸗ nũ ei ſubtrahemus, vtpote quod ſemicoctos(ſi quicq́; aliud) concogꝗt humores. Quod ſi ꝑ ea quæ diximus, malũ quieuerit, ad priorẽ conſuetudinẽ ꝓrõne reducẽ dus eſt homo. Si vero poſtero quoq; die gmanet, va⸗ lidiori p̃ſidio occurrendũ eſt malo. atq; ſi fobuſtæ fue⸗ rint vires, duoꝶ alte, aut ſanguinẽ mittere, aut pur⸗ gare cõuenit. ſed vtrum magis faciendũſit, diſcernere oportet. at ſi imbecilles, ſanguis nequaꝗ mittẽdus eſt. ſed moderate purgandt eſt. At vbi crudorũ humor multitudo moleſtauerit, tum neq; ſanguinẽ mittere, neq; purgare, neq; exercitari expedit, ac neq; moueri, neq; lauari. Seruandi ſtaq; tales in omni tranquillitate ſunt. Atq; edulia,& potiones,& medicamenta, quę ex tenuandi, diuidendiq; vim habeant, citra calefactõem mani feſtam exhibeant᷑.Igit᷑ pro cibo oxymel, ptiſanæ paulũ, nõnunq; mulſum quoq; dabimus. Quoniã ve⸗ ro omnibus his præcordia ſuſpẽdunt, infſanturq;(eo quod facile vẽtoſum fit quicquid eis exhibetur)haud ab re fuerit cum alimentis piper quoq; miſcere. Satius etiam num fuerit dioſpolitico medicamẽto vti, atq; eo qͥd ex tribus piperibo cõſtat. oxymelle Vo haud aliud vtilius eſt. Potõnis loco apomelle(ſic em græci ex ab

e eee eee
e
—. A TTT
Pfæcept. lutis ex aqua fauiscremorem vocant) vtantur, præ⸗ cipue acido,& vinis ſubaceſcentibus. Cibis vero citra calfactõem attenuantibus: cuiuſmodi ſunt cappares, ſi vel ex oxymelle, vel ex aceto& oleo ſumamt̃. Ten ſiua laſſitudo, quam non induxit exercitatio, multitu⸗ dinem ſolidas partes extendentẽ, declarat. At conſtat ſi multus affuerit ſanguis, venam ſecare, aut malleolũ incidere, ſaluberrimũ eſſe p̃ſidiũ. Inflammatiua ꝗq̃ ſua ſponte ſuꝑuenit fatigatio, ne paucaꝶ ꝗdem hora⸗ rum dilatõem ſuſtinet, nedum duoꝶ, triumve dien. niſi em̃ illico ſanguinẽ detraxeris, febrim inducet ꝓti⸗ nus vehementiſſimã. Satius aũt fuerit, niſi quid obſtat bis eadẽ die auferre. Primũ ꝗdem ita detrahemus, ut animi defectõem non incurrat homo. In ſecũda vero miſſione, ne animi ꝗdem defectio timẽda eſt. Quod ſi
gs ita affectus ſanguinẽ nõ miſerit is niſi optima for⸗
tuna fauerit, haud quaq; ſeruabitur. De victu ſenum. Cap. XXX. Enectus, frigida dem eſt& ſicca. corrigit᷑ Vo humectantibus, calfacientibuſq;. Igit fricandi ſunt, ſed citra fatigatõem. ac infirmioribus ter eibum dabimus. circa tertiã ꝗdem horã, paulũ panis cum attico melle. deinde ad ſeptimã horam, factis fris
ctionibus,& exercitatõibus ꝓ ſenectutis rõne, ac ad⸗
hibito lauacro, primũ ꝗdẽ quæ aluũ moueant, tum vel piſces, vel aues exhibebimus. In cena vero, ea qᷓ opti⸗ mos humores gignant,& q̃ non facile corrumpantur offerenda ſunt. Neq; ꝓhibeo quominus vinis ex mel le conditis vtant᷑.pᷣſertim ſiquis ſenex, aut in renibus calculum, aut podagtam futurã timet. ac petroſelinon quoq; vino tum adiſciendũ eſt. Qurod ſi ob genitã in
tl bey

Pau. Egine.
— 1
0 ventre pituitã, cogamur eligere quę eam diuidant, trã 1 10 ſeundũ ſubinde eſt ad humectantẽ victus rõnem, ex⸗
7 hibitis ante alia alimenta ficis maturis, atq; ꝑ hyemẽ
en caricis, niſi in dextra pᷣcordioꝶ parte accidentis cuiuſ⸗
10 piam ſenſus obſtiterit. Cæterum quum in ſenili corpo
W re,& pituita,& ſeroſa excremẽta cumulent᷑, neceſſe eſt a quotidie& vrinã ciere,& abſorpto ante cibos oleo, al⸗ 11 uum ſoluere. At conſtat ꝙ omnia olera ante cibos ex 60 oleo& garo edenda ſunt, oliuas quoq; ex muria, atq; 8 pruna Damaſcena capere debent. Porro fortiori alui 5 aſtrictioni p̃ſidium afferunt& mercurialis,& cnecus, 1 atq; terebinthina reſina ponticæ nucis magnitudine. 0 Interdũ clyſter ex oleo ſuppᷣſſam aluum commodiſſi⸗ 0 me ſoluit. 0 De rugato, contractoq; corzge Ca. XXIIII. 5 Vtis erugatõem facit erui farina viti albæ ad⸗ c iecta. Aliud, ſmegma continẽter purgans. ficus pingues cum bryonia cõtritas,& farinã 141
1 erui contuſam, atq; ſepiæ teſtam, exiguo melle inſtilla 1 7 a to excipere oportet. 1 5 Vt ſuauis ſit corporis odor. Cap. XXV..
5 T ſuauem corpus odorem reddat. Cypariſſi N ö v comamaridã contundens, ant piceę corticem, 1 vnguento miſce. Neq; obliuiſcatur quis, ma⸗ ne poſtq́; fuerit indutus, paulũ aut caſiæ, aut ſauinæ deguſtare. a. Ad habitũ calefaciendũ. Cap. XXVI. 1 D habitum vero calefaciendũ, intrito calorifi⸗ a co vtendũ eſt. quod habeat calaminthã, ama⸗ racum, hyſopum, lauri baccas, rorem marinũ,

Præcept. 1 lapidem pytiten, ſalem, fecem vini vſtam: mitrimm: pu⸗ micem pro rõne ſinguloꝶ. Item parum ſinapios,& vuæ timiniæ, quam græci ſtaphidagrian nominant, & grani gnidij.& lauacro vero vtat᷑ calido acopo, bi⸗ batq; vinum fuluum vetus,& potõem ex vino mulſo, pipere, rutha,& ſimilibus. i Ad coloris vitium. Cap. XXVII. Orporis viciatum colorem emendat vita iu⸗ c cunda, manſuetaq;, cibus boni ſucci, cui radi⸗ culam, porrũq;, cũ viridi cicere mi ſcebimus. Ac coloris quoq; pulchritudinẽ efficit, mali punici dul cis ſuccus abſorptus. neq; ab re fuerit, oleũ adijcere, eli xa in ip̃a bryoniæ radice. Hęc em̃ pᷣſidia corpus politũ reddũt. Sciſſuris illinẽda ſunt glutinãtia, quæ ex ab ſtergentitt aliquo conſtent vt farina. itẽ narciſci& bry onyæ radix atq; amarę amygdalæ tum fructus, tũ ra⸗ dix ex aqua cocta, haud inutiliter in balneis adhibent᷑.
Ad liuores& fuſcedines. Cap. XXVIII. Liuore tutos reddemus ſenes, ſi pellem. quo a minus afficiatur, ſpiſſam,& habitũ multo ca⸗ lidiorem fecerimus. quod vt facilius aſſequa⸗ mur, ſalem balneis adijcere oportet. Liuidas vero par tes, ſubmerſa ſpongia in elixæ braſſicæ atq; abſinthij decocto fouebimus.
Dentiũ cuſtodia. Cap. XXIX s
Entes hoc modo incorrupti ſeruabunt᷑. In pri- d mis vitare oportet ciboꝶ corruptõem, aſſidu⸗
um vomitũ,& cibos dentibus inutiles, vt fi⸗ cos aridas, mel coctum, palmulas,& eos qui difficul ter terunt᷑, quiq; glutinoſi ſunt, atq; qui fractu adeo
ci lie

Pau. Egine.
diff eiles ſuntz ut dẽtes moueãt,& qui ea doloris ſpe⸗ cie dentes afficiũt, quã Hæmodiã græci vocãt,ꝭ nos tor pedinem, haud temere appellauerimus. item frigidos 5
& omnes putres. Nequaq́; Vo negligas poſt cænã dẽ⸗ tes purgare. Vt facile quis audiat. Cap. XXX. Vdiendi facilitatẽ pſtat, in primis purgare me a atũ aſordibus. Quę ſi diutius retentæ fuerint, linamentũ madens ex dropaco(ita em̃ vocant genus vnguenti ex pice)in ißum demitte, atq; expreſ⸗ ſum extrahe. ſimul em̃& meatus purgatur,& audien⸗ di vis reſtituit᷑ deinde eruima gnitudine, ei ꝑ diem ad⸗ hibita. obtura meatũ. Poſtero die extrahens, vnge q̊t⸗ tidie ex oleo am gdalino, aut nardino, aut chamæme lino, aut adipe gallinaceo. aut exiguo felle bubulo. Rurſus, tractu temꝑis, ex ficis cum ſinapi tritis facto penicillo, adhibe horis quabo, quo ſubinde extracto, oleũ qͥd in ſucco aſphodeli radicis ferb uerit, infunde. A caligatõem oculoꝶẽ. Cap. XXXI. E caligatione oculi infeſtent; pis in aqua frigi n dademerſis modice ſuſpicere oportet, quãdo ꝗdem videndi robur ita intendit᷑. neq; Vo cre⸗ bra ſectione fatigandi ſunt. vitandũ eſt vinũ craſſum & dulce, item cibi ꝗ non facile ad ventriculũ deſcẽdũt, & qui concoctu difficiles ſunt, atq; ex ꝗbus humores enti, craſſiq; ꝓueniunt. ſimiliter eruca, porrus,& quæ doch acrem vaporem ſurſum mittunt. Nocet etiã,ſi diuturnus ſuerit ſupinus decubitus, frigus, ventus ob uiam veniens, fumus, puluis. Mirifice Vo ꝓdeſt, ſi per petuo menſe quotidie huiuſcemodi aqua oculis inſtil letur, quæ ꝗdem ſicpparandaeſt. In vas fictile extrin⸗
C

r
Præcept. fecus pice litt, fœniculũ virentẽ, aquamq́; pluuialem 0 0 inijceddeinde extracto fœniculo, ꝗd reliquũ ẽ ſeruato. Nl 5 De ſacietate. Cap. XXXII. 0 AàAximũ in cibatõe ſatietatis peccatũ eſt. Nam m eiſi ventriculus probe concoꝗ̃᷑t, ven tamẽ ni mis repletæ, laborãt, dilatant᷑, rumpunt̃: obtu⸗ rant᷑,& flatu implent᷑.atq; in totũ, peſſimos ex ſacieta⸗ te morbos conſtare, in confeſſo eſt. Porro vᷣẽtriculi ple nitudo, etſi omnino tolerabilior eſt ea quæ venis acci⸗ 1 dit, eo ꝙ nonnunq; vel vomitu, vel deiectõe, id qq; reꝶ 00 dũdat excernit᷑ tamẽ ne hæc ꝗdem admittẽda eſt. Ii ee tamẽ ſi nimis ingeſſit aliꝗs, illico vomere debet. Si em̃ e ꝓbe concoxerit, venæ plenitudinis periculũnon eua⸗ ö dent. maxime ſi ꝗs iugiter ꝑ intemperãtiam ſe ingur⸗ gitans, nulla vtat᷑ vacuatione. itaq; vomere debet, pri⸗
uſq; cibi corrumpant᷑. Cui vero vomere non licet, ſolu
ta aluus plerumq; opem tulit. at ſi ne hanc ꝗdem mo
5 uere conceſſum eſt, diutius dormire,& aquam calidã bibere debet, quum vero iam ꝓbe concoxerit, maxi⸗ me ſi ꝗd excreuerit, tum& lauacro,& balneo vtat᷑& ſalſamentũ edat, atq; potõem dilutam ſumat. At fi ne ch deiecit, neq; mature cõcoxit, ac totum quoc; cofpus graue,& ad motiones ineptũ, atq; ſomnolenttt fueritꝭ
4 mens etiain p̃ter rõem pigreſcat. venaꝶ plenitudo ſi⸗ 1 gnificat᷑. Quibus vero pᷣter hæc fatigatio quoq; accẽſ⸗ 8 ferit, eos quieti ꝑmittere, donec ventriculus cõcoquat i ſatius eſt, atq; ſicdeinde vacuare. t 1440 De ebrietate. Cap. X XXIII. 1 7 Brietate detentis, repentinus vomitus pᷣſenta⸗
5 e neum auxiliũ affert. Oportet Vo abunde aquã 0 bbere,& mulſum, atq; ſicvomere: vt& pluri⸗
*
l fene h N00 fel fl, . ö dal 100 e

Pau. Eginè. na pijciant;& vellicatio fiat obtuſiot. Poſt vomitũ ve ro,& leniter ambulent,& vbertim vngant. dein reliꝗͥ
teme: tam diu quieſcant, ſub tegmine dormientes, ꝗᷓ ad ſoluatur temulentia. 8
Quibo alimẽta corrũpunt᷑. Cap. XXNIIII. Orruptis in vẽtriculo cibi, hi gexcremẽta cor frupta deijciũt, rectiſſima via ad ſanitatẽ tẽdũtʒ Quibus vero nihil ſubducit᷑ ex his q leniter al uum mouent, irritandi ſi unt. Atq; ſie affectis, vomitus ante cibũ cõuenit, vel ex vini, vel muſti potatõe. Nihil etiam vel fumoſum, vel graue olens, exhibẽdũ eſt, aut in totũ nullus cibus g facile corrumpat᷑ ſed alimenta boni ſucci eligere oportet. Ideoq; ꝑ tẽpoꝶ interuallaʒ moderate ventris purgationes, ex leuibus medicamẽ tis, huiuſcemodi affectõe laborãtibus cõferunt.
De venere. Cap. XXX V. 0
C neq; venus vtilitate caret. vtpote ꝗᷓ plenitu⸗
2 dinnè vacuat, corpus auctũ, leue, virile, reddit. Et qdꝭ ad animũ ꝑtinet, rõis vim impeditã ſol⸗
uit, ingẽtes iras remittit. iccirco melãch olico aptiſſimũ remediũ eſt, ſi quicq; aliud. Reduci t aũt ad modeſtiã, vel alio quouis mõ inſaniẽtes. atq; morbis, quos pitui ta cõflauit, magnoꝑe cõducit, faſtidiẽtibus, cibi appe⸗ tentiã reſtituit. nõnullos a crebris quoq; ſomnijs libe⸗
rat. Porro veneri, natura calida& humida idonea e.
ꝗppe q cæteris ꝓnior eſt ad libidinẽ. Concubitt᷑ vero nõ admittũt, victus refrigerãs arefaciẽſq;, ætas ſene⸗ ctutis, tempus autũni.Itaq; calida& humida æduca⸗ tio, atq; mediocritas& laboꝶ& cib oꝶ adhibenda eſt. Vt em̃ labores, ſie& cõcubitus i modus ſerueturvii
10

Præcep.
lis eſt. Nam& ad opus excitat,& facilitatẽ quandã ei g ſic conſueuerit, pᷣbet. In primis igit᷑ venerẽ ſtimulat, ſi quicq; aliud, alimentoꝶ abũdãtia. Ideoq; cibi ꝗ plu⸗ rimũ alunt, ad hancrem ſunt idonei. vt ex piſcibus po lypus( ꝗppe hoc animal maxime libidinẽ irritare credi tur)& mollium genus. Olera alt, orminon, eryſimon- eruca, rapa, atc; hæc veluti medicamẽta ſunt, Legumi na vero, faba, cicer, cicera, ſiliqua, piſum. quia flatũ ge nerãt. vñ ruta ga ſpiritũ diſ. cutit, deletq;. venerẽ obtun dit. Vuas aũt magnoꝑe ꝓbo. ſi qdem& humectant, et flatu corpus implent, ſine ꝗbus nullus fit in venerem impetus. Igit᷑ qui in venerẽ cõgreſſurus eſt, obſerua re debet, ne tum vel ſacietas, vel cruditas, vel fatigatio vel vomitio. infeſtet. item neq; purgatio:neq; repenti⸗ nus alui fluor.q;uis nõnunq; diuturno fluori, eo ꝙ are facit, ſit medicamentũ. Vehemẽtem cõcupiſcentia, tã tum abeſt vt laudẽ. vt ei magis renitendũ cenſeã, ma⸗ xime ꝗbus ex morbo ꝓuenire putat̃. Cõmodiſſimum itaq; fuerit,poſt exercitatões,& balneas, atq; cibũ mo dict coire. Sic em̃& robuſtiores erũt vires& frigoris vitabimus nocumentũ. Hora vero ad cõcubitum ap⸗ tior eſt poſt cibum(vt diximus)& ante ſomnũ. ꝗppe ſubſequens ſomnus laborem remittit. Adde ꝗᷓd hoc tẽpus ad ſobolẽ ꝓcreandam aptiſſimũ̃ eſt, cũ ob alias cãs, tũ ꝙ fœmina dormiẽs geniturã melius retinet.
Qui coire non poſſunt. Cap. XXXVI.
Inguedine pudẽda aſſidue illinienda ſunt, ad⸗
p ijcere Vo exiguãradicis narciſci partẽ, aut gra
f ni gnidij, aut pyretriavt vuæ timiniæ, aut ſe⸗ minis vrticæ oportet, aut aniſi ſemen ꝓpinare. aut pia
——— —
—
elt l f
D

N Pau. Egine per aut fatyrion; aut erucæ ꝑtem, aut cneci, aut omnia ſimul. Bulbos quoq; aſſos, rubros gdem paruoſq;, cũ ſale& oleo añ cibũ deuorare, aut ſcyllæ pag marcidæ. vti pterea cõpoſitis medicamẽtis ad hoc ꝓpoſitũ inuẽ tis. ac res quoq; laſciuas creberrime legere cõuenit.
De immodico concubitu. Cap. XXXVII.
Requens cõcubitus, corpus rarius, frigidius,
&& imbecillius reddit. ergo cõſtypantia videli⸗
cet,& ealorifica,& humectantia,& robur affe
rentia, adhibere oportet. Itaq; ſi quẽ immodica venus
læſit, ſub calido oꝑculo getus dormiat, donec corꝑis impetus remittat̃ ac ipe ſic ab imbecillitate leuet᷑.
De genitalis ſeminis abũdantia. XX XVIII. Vnt nõnulliꝗ cumulato multo calidoq; geni⸗ ali ſemine, in veneremruunt. quod quum eie cerint, imbecillũ efficit᷑ corpus, ac ſtomachus quoq; reſoluit᷑, extenuat᷑& areſcit. Si vero a coitu ab⸗ ſtinuerint, accedit& capitis grauitas,& naufea. dein⸗ de ꝑ ſomnũ excernẽtes, ipᷣm eodẽ mõ afficiunt᷑. Qui⸗ bus nihilvñ ſeminis abundantia ꝓueniat, exhibendũ eſt. ſed& cibos& medicamenta ip̃m deſtruẽtia aſſu⸗ mere,& lumbos a balneo, ex oleo roſaceo,& melino, & omphacino, vngere debent, adiecta eis cęra. vt craſ ſiorareddant᷑. Miſcent᷑ quoq; ſucci refrigerãtes, vt ſem peruiui, ſolani, vmbilici veneris.& pſillij atq; hæc ꝗqdẽ eſtate religs Vo temꝑibus, tum alia, tum lactucæ ſuc⸗
cus,& lini ſemen ex aqua coctum. nam& hoc refri ge
rantẽ ſuecũ p bet. ſimiliter plumbi lamina lumbis fi up poſita, ſeminis ꝑ ſomnũ ꝓfuſionem cohibet. Idem effi
ciunt herbę frigidæ ſubſtratæ, adiecta ruta,& tenellis
C iij

„
.
r erer
PPP PPP
Præcept. amerinę ſurculis ac lini quoq; ſemen,& rutæ femem datũ in cibũ. Cauendũ Vo eſt ne dum lũbi tam ſtudio ſe refrigerant᷑, renes afficiant᷑ iniuria. 218
De infrigidatis. Ca. XXXIX. Vi immodice frigoris incõmoda ſenſerunt in q loco calido decumbãt, vncti aut cyprio, aut iri no. deinde paulũ iam calfactis aliꝗd piperis& myrrhæ exvito dulci odorato veteri date oportet. aut ſuccũ cyrenaicũ ex vino vel aceto. aut pyretꝶ, aut ca⸗ ſtoriũ ex aceto, ac cibus quoq; calidior exhibẽdus eſt.
De combuſtis. Cap. NL. U Ombuſti, in locis aurę patẽtibus decũbere de
c bẽt. faciẽ, manus, erura, aqua frigida rigare. Si tim Vo aquæ frigidæ potatõe, ꝓ cõſuetudinis rõne cõpeſcere. At Vo nõ affatim, ſed paulatim hæc fa cere oportet. Cibũ exiguũ,& ꝗ facile conficiat̃, ac hu⸗ midũ magis q́; ſolidũ aſſumere. i N De pituita in ſuꝑiore ventre redundãte. Cap. XII. 5 I cuipiã occurras, ꝗ valentiſſima ꝗdem alimẽ⸗ tarenuit, atq; nihil cibi aſſumit,& ſi inferre co
g gas, nauſea afficit᷑, cupitq; forſitan ſolũ qᷓ acria ſunt& ne ijs ꝗdem delectat ſed infat᷑ tenditurq; ven triculus, atq; nauſeat.& a ſolis ructibus paulũ reſeuat interdũ quoq; ſuſcepta alimenta corrũpit, in acidã ma Exime corruptõem. nõ te lateat ſummã curatõis in ex⸗ purgatõe ventriculi a pituita cõſiſtere. Equidem noui quenqã ita affect, epota radicula ex oxymelie, incre⸗ dibilem craſſæ pituitæ multitudinẽ vomuiſſe, atq; ſie ꝑfectæ ſanitati ſubinde reſtitutum. 5
VP. facile quis vomat. Cap. XIII.
0
1 gef fel 00 ll c U 1 fh lie 0 put In fal fan
f f Nad e
e
0

Pau. Ege. Voniam difficulter vomentes, plurimä ſolent
4 cruciare incõmoda, operæ p̃cium fuerit doce
i re qũo ꝗs facile vomat, ut& pituita bacuet᷑,&
caput leuius reddatur.& ne incrudeſcat id quo auidi⸗
us ſe ꝗs ingurgitauerit, ne ve ledat᷑, ꝗ vinũ intempera
te potauerit. At nec; acerba, neq; arida offerenda ſunt;
ſed quæ partim dulcoris, humiditatiſc ch partim vero acrimoniæ mod habeãt. E bus Pbatiſſima ſuntradi cula, eruca, ſalſamẽtum vetus, origanũ viride, paulum ceparum& porri. Vomitũ quoq; ꝓmouent legumina vt ptiſana melle condita,& faba elixata, itẽ carnes pin gues. Oportet Vo non iuſcula ſolum, veꝶ totam quo q; ipſaꝶ molem deuorare. I git᷑ vomiturus non diumã ducatõi immoret᷑. omniaq; ꝑ elixatõem molliora fiat,
Atq; deligenda ſuntvina dulciora, vtpote ꝗqᷓ magis ſu
ꝑnatare cõſueuerũt, ſitq; potio tepida. ac am ygdalas q q in melle ſubmetſas edere,& placentas guſtare con⸗ uenit. Item peponis& cucumeris ſemen maceratĩʒtri tumq;, mellis loco ſumere. idẽ facit cucumeris radiæ
eum melle trita. Si Vo validiora petis, narciſci bulbo
ex aqua cocto, vinũ infice. Neq; non vomitũ ꝓuocat irinũ vnguentũ, ſi gs illitis ex eo digitis, irritet. Id quo q ad vomitũ ꝑtinet, ut nõ p̃termittas poſt vomitõemꝭ
abluere os& faciẽ, vel ex oxycrato, vel ex aqua, ſic eĩ
E dentibus opẽ feres, atq; capitis grauitatẽ ſeuabis.
Que ſanis aluum ſoluant,& quæ vrinam
moueant. Cap. XLIII.
Eteres ſatis eſſe putabant ad bonã valitudinẽ tuendã, ſi quottidie& alui onera,& vrina, cõ⸗ mode& ſine rep lienſione, ꝓ alimentoꝶs poti⸗ oniſq; multitudine, deiſcerent᷑ atq; ꝓcedente re ex ſen
„ 4
0

—. ̃—
Præce'::
l n. i tentia, laudabant. Sin minus; vrinã ꝗdem mouere ſtu. 160 debant, elixantes ex aqua ſcandicem, apiũ, aſparagũ, b 1 petroſelinon, aniſum, calamintham, origanũ, abſinthi il 5 um, graminis, carduiq; radicem, cytiſum, capillum ve 0 1 neris, adiectoq; vino, ſubinde potui dabãt. Hæc em̃ ꝑ i
vrinã, ſanguinẽ expurgãt. quod haud paruum exiſti⸗ mat᷑ p ſidium. Aluum Vo ſoluebant, iubentes iam ad
*
. 100 ſomnũ conuerſos, reſinam terebinthinã, qᷓ oliuæ ma⸗ 6
5 gnitudinẽ ęquaret, deuorare. q ſi magis citare volue
J f rimus, paulũ radicis ponticæ(q vulgo reubarbaꝶ vo f
n catur) miſcebimus. Idonea quoq; ad vẽtris ſolutõnem 1 11. ſũt oua ſorbilia, atq; ex oleribo, beta, malua, itẽ limacis 1
Nie iuſculum. atq; ſæpe id auxilij ſatis eſt. Validiora vero 0 ſunt, mercurialis cũ ſale ex aqua cocta& comeſta, atq; 1 ius eius epotũ. item ſambuci folia,& polypodij radix 100 duaꝶ drachmaꝶ pondere, ſalſamento inſperſa,velex
0% il bt
eee. ptiſana etiam abſorpta. Seri quoq; lactis tres, quattu⸗ 1 NN orve hæminæ cum ſale aut melle. Et veteris gallinacei 9 1 ius, aut ꝑ ſe, aut cũ duabus drachmis cneci, idem facit 9 N Nonnunq; aloe triũ ciceꝶ magnitudine poſt cænam. aſſumit᷑. Optimũ vero eſt poſt medioctẽ cænã epithy⸗ 5 1 mum ex vino potare. Si ꝗs aũt fortiore eget vacuatõe: 6 1 g ſub V/na aurora epithymi drachmã exoximelle bibat. 3. De clyſteribus. Cap. XIIIIIl. 0 1 Vnt nõnulli aluo aſtricta, quorũ ſtomachus l 1 obimbecillitatẽ, nõ ſuſtinet ea q ventrem ſub e 11 ducunt. ij clyſteribus ſoluendi ſunt. Itaq; retẽ a0 tam in inteſtino pituitã purgabimus, coquentes ficus a aridas, betã, nitꝶ, agreſtis cucumeris radicem, cũmel⸗ 5 le, atq; oleo, vel chamęmelino, velanethino. Si vero ſie m
citas infeſtauerit, de coctũ ex althea& fœno græco.&

Pau. Eginẽ.
chamęmelis inijciemus, adijcientes oleſt.& paula mel
lis. Interdũ etiã oleũ ꝑ ſe, duog acetabuloꝶ quãtitate iniect, deſideratũ pᷣſidium attulit. loc tamẽ non aſſi⸗ due faciendũ eſt, ne ob crebrã irritatõem, natura ſpon taneæ ſecretõis opus, tradat obliuioni. f
De glandibus Cap. XLV. Epenumero glãdibus vtimur, ſtercoris educẽ di gratia, ac in his quoq; ꝗbus id quod ꝑ clyſte re iniectũ eſt nõ educit. Formantur aũt glãdes ex ſale aſſo,& meile& nitro. Th ymus etiã cocto melli adijcit᷑ fiunt interdi ex reſina tetebinthina, adiecto ni tro. item ex nõ ita multo grano gnidio. At quia velli⸗ cant, nõ ſine oleo adhibeant᷑. Præterea addito vel pyre tro, vel pipere, paraliticis opem ferũt. atq; ijs ꝗ a frigo⸗ re inflant᷑. tem centauriũ pici, cæratoq; mixtũ, puden dis reſolutis p̃ſentaneũ̃ fit remediũ. Infantibus Vo ſa lis granũ ĩponimus. N õnunq; ficũ ꝗᷓq; adiecto nitro.
De apophlegmatiſmis caput vacuãtibo,& de ijs
ꝗ ꝑnates purgat,& de vnguẽtis. Ca. XI. VI. Vmores ex capite ꝑ ſputa vacuamus. id ſi le⸗ h niter facere ꝓpoſi uerimus, piper adijcimus ma ſtichęg. Si Vo validiorẽ querimus vacuatõem, Alt Pyretrtt aut vuã timiniã mandere iubemus. Ane⸗ mones etiã cuiuſuis radix manſ. vpituitã euocat. item cortex radicis capparis. atq; ſeroſa qdem excrementa Rea ꝗᷓ diximus, excernunt᷑. Craſſiorẽè Vo pituitã pur gar, ſinapi ex oximelle Sargariatũt. aut ſapa in qua de eoctũ ſit vel origanũ, vel hyſopũ, cui egdem ſinapi cũ orymelle miſcere ſoleo. Vt yo a muccis purget᷑ ce⸗ rebi, excitabimus ipᷣm, acribus medicamentis irritan
N

PPP ·˙A AA K ²˙1
Præcept.
0 tes, quoꝶ nonnulla ſternutamentũ mouent. Igit᷑ ꝑna⸗ 1 I res purgat,& anagallidis,& cuiuſuis anemones, atq; 1 1 betæ ſuccus. Item folioꝶ cucumeris agreſtis ſuccus, 10 0 aut ꝑ ſeipm, aut ex iure, ſuccove betę naribus infuſus. 5 Vbi Vo crudi humores in thoracis, pulmonis, capitis 6
ve ꝑtibus cõtinent, nihil ꝓficit ſternutamentũ. Vn 0
ö guentũ oris hm̃oi eſt. Saponẽ ex betæ ſueco diluẽs, pa 5
latũ& columellã vnge.eſt em̃ efficax auxiliũ,& ꝑ na⸗ 4
res quoq; purgandi vim habet. Fuphorbio etiã nariboꝰ 5
illito, ſępenumero vſus ſum. Itẽ melãthio, a q& Archi 10 genes/ vbi nares obſtructæ ſunt, opẽ petit. Priori Crit to vtit᷑ex aceto ad morbũ regiũ. a
90 Quæx menſtrua ducant. Cap. XL VII.
i 1 Væcũq; vrinã citant, eadẽ quoq; mẽſes duce⸗ l W 4 re poſſunt. huiuſcemodi eſt radicis braſſicę de iu iN coctũ potui datũ, ꝑſicęradix, ruta, chryſanthe 4 Ri mon, dictamũ, erucæ ſeme. Sũt nõnulla q̃ ad os vteri 0 N. adhibita, mẽfes euocãt. ut ruta cũ melle illita, porri ſue 60 160 cus, alliũ tritũ, myrrha ex vino diluta,leporis coagulũ. 10 N Quæ ſudorẽ mouent. Ca. XLVIII.*
Vdorem mouẽt, chamęmelon aridũ, tuſumq; a adiecto oleo atq; valide ꝑfricata ſuꝑficie, ſeſe⸗ 5 f li, pyretꝶ cachrye, anetũ ſimifr oleo excepta f 9 nitg nõ admodũ tenue cũ oleo, ſalis flos ex oleosſi uccꝰ 9 cyrenaicus ex aqua dilutus, ſi corpus ex eo fricet̃ biba 10 turq; ciceris mãgnitudine. item calaminthę/& ex mul N 6 ſo potui data,& extrinſecus ꝑ frictões corꝑi admota. N 1 5 De aere. Cap. XLIX. 5 1 5 Ere exacte puro, vtpote ꝗ neq; ſtagnoꝶ, neq; 1 1 0
2 paludũ, neq; barathri cuiuſpiã peſtilentẽ auã eructantis, vaporibus inficit, haud alius melis

Pau. Egine. ö
or eſt. Cõtra. malus eſt, quꝭ eloaca aliqua magnã vrbè 10 purgãs, ꝑturbat,& nebuloſus. item in valle vndiq; 4 edits mõtibus cõtentus, nulla ſuſcipit aurã. Igit᷑ ꝗ ſie 50 infectus eſt aer, oëm ætatẽ, oẽmq; temꝑaturã ſimifr lę f
f dit. optimus Vo oĩbus ꝓdeſt. At in qualitate, vt calore frigore, ariditate, humiditate, aer mutatus, naudquaq; ö ſimifr omnes afficit. Quippe temꝑato corꝑi, tẽꝑatus,
diſtemꝑatis Vo, ꝗ cõtrariã habuerit temperaturã, aer vtilis eſt. 5 5
I
1 a De aquis. Cap. L. N 0 1 Portet quoq; aquaꝶ& y tutes& vicia nõ igno ö 1 rare. ꝗppe qᷓ magnũ vſum prę cæteris rebo, oĩ⸗ 1 0 bus pᷣbent ad vniuerſam fere victus rõnem.Scire itaq; a
licet optimã aquã eſſe, ꝗᷓ nulla neq; guſtãti, neq; olfaci
enti de ſe pᷣbet qualitatẽ, ſed& bibẽti iucundiſſima,&
an aſpiciẽti puriſſima videt᷑.ꝙ ſia p̃cordijs quoq; celeriter
1 deſcẽdat, nulla aliã hac meliorẽ qᷓrere oportet. Quę ve ro longa in p̃cordijs facta mora, ſtomachũ ledit, atq; in
g flatũ grauẽq; reddit, vitioſa putãda ẽ. Neq; em̃ caleſcit, 9 9 neq; frigeſcit facile hm̃oi aqua. ac elixata quoq; in ea, 5 0 tardiſſime, egreq; coq uunt᷑. Itaq; opæ pᷣcium fuerit ex ö n perimẽto eã diſcernere. Igit᷑ g ꝑſigna ip̃am noſcere vo 4
luerit, ex ijs qᷓ dicturi ſumus iudicet. Sane q ad aglonẽ* 1& ſolẽ occiduũ fluit, tarde trãſmittit& incoctilis, atq; 1 difficulter caleſcit, frigeſ. citq;. Quę vero ad ortum, aut ꝑ meatum aliquem: aut ꝑ terram decurrit,& citiſſime caleſcit, frigeſcitq; hæc de ſe optimæ aquæ ſpem præ bet. Neq; non bona eſt, quę eſta te frigidior, hyeme ve ro calidior eſt. Sunt qui aquas in ſtatera probant, quip N pe qui putant leuiores eſſe meliores, id ſi cum ijs ꝗᷓ dis
U
——
—
2

PP ·˙ Q ̃
Præcept.
1 æimus non diſcordat, laudamus. ſi vero nõ ali ſigno U 1 fulciat᷑, haud ſatis facit ad ꝑfectam bonitatis cõiectu⸗ f 17 ram. Porro pluuialẽ aquã Hippocrates ingt eſſe leuiſſi 1 N mam, dulciſſimã, ligdiſſimã,& tenuiſſimã. qm̃ ſol le⸗ 0 1 uiſſimũ, tenuiſſimũcq; trahit. idq; nõ ſolũ ex alijs ags. 1. 3 vez etiã ex mari& corꝑibus. ideoq; nulla oĩm velociꝰ 90 0 N ꝑutreſcit, vtpote q̃ ex diuerſis qualitatibus cõſtat. Ne il mo Vo exiſtimet aquã facile putreſcentẽ eſſe peſſimã, f ꝗppe alteratõis promptitudo, Vtuti potius ꝗ vicio tri⸗ 0 A Duèda eſt. Igit᷑ ꝗ habet optimaꝶ aquaꝶ notas, ſi facile i 41 quoq; puĩreſcat, optima iudicanda eſt. quũ Vo mutari n W cœperit, bibẽtibus,& raucedinẽ,& tuſſim,& vocis gra In e uitatẽ affert. Pluuialis aqua, ꝗᷓ æſtiua eſt,& cũ toni⸗ M tru, melior eſt q; ꝓcelloſa. At ꝗᷓ a glacie& niue defluit, 1 0 g oim peſſima. ſigqdem ꝑ aquæ cocretoem tenuiores par 0 N tes om̃es exprimunt᷑. Si Vo vel limola vel putris fuerit eien. aqua, aut mala qualitate affecta, ſatius erit ip̃am ꝑ de⸗ h WM coctõem corrigere, ac ſic ſubinde bibere. Suecurrimꝰ it N etiã aquæ vicijs, vinũ miſcentes, aſtringẽti ꝗdem dul⸗ dr ce, alijs Vo acerbũ. Neq; non ꝓdeſt quaſdã aquas ꝑco 90 lare vt limoſam, ut ſalſam, idq; cũ polenta. Aqua vehe 10 75 menter frigida poſt cibũ bibenda eſt, ſed non affatim. lh 4 Sunt g cõtra aquag vicia, eibos, potõeſc;;, inuenerint. Un 4 atq; ali ꝗdem ius ciceꝶ ꝓpinant, aut ipſamet edũt, alij 0 1 caucalidè(id eſt pedẽ pulli) cũ piſciculo aliquo cocto, n 15& fœniculũ ſimifr. Nõnulli prius betã, cucurbitamq; 0 8 ſale conditam cũ vino diluto edunt. 1 1 De lauacris. G 55 7 Vum aquæ frigidæ lauacꝶ laudamus, nõ ijs 2 1 q g quomodolibet degũt, ſed illis dumtaxat ꝗ 0 5 5 9
exacte viuunt,& laboribus, cibiſq; quoad fie
2

Pau. Egine. ti poteſt, cõmodiſſime vtunt᷑, conferre dicimus. Igitut vbi populares vehemẽtiore egent refrigerio, ſaterit na tare interdũ, tp̃e eſtiuo, mõ bene corporati,& iuuenes ſint, ac frictõibus Pcalfacti. Id Vo obſeruãdum eſt, ut neq; ob venerẽ, neq; oh aliã cauſam ſint fatigati.itẽ ne S cruditas, neq; vomitus, neq; alui fluor, neq; vigiliæ infeſtent. ſigdem ſimpfr frigido lauacro vti, haud qua q; tutum eſt. Calidũ Vo vt optimũ eſt, ita& tutiſſimũ. Soluit em̃ fatigatõnem, diſcutit plenitudinẽ, cal facit mitigat, mollit, flatus diffundit, ſomnũ allicit, bñ cor⸗ poratũ reddit. Eſt Vo cõmodiſſimũ cuiq;,& viro et mu lieri,& puero,& ſeni,& priuatis. i 5 De lauacris naturalibus. Cap. LII. Væ ꝑ ſe, naturaliterq; ꝓueniũt thermę, aliæ q dem nitri. aliæ ſalis, aliæ aluminis, aliæ fi ulphu ris, aliæ bituminis, aliæ æris, alię ferri naturam imitant᷑. Nonnullæ compoſitã ex eis vim obtinent.
Igit᷑ in totũ omnes, ꝑ ſe, ſſ ponteq; ꝓuenientes thermæ,
exiccãdi, calfaciendiq; vim habèt.& frigidis, humidiſ⸗
Ich pcipue ꝓſunt. Verum qᷓ nitri, ſalife q mixtura con
ſtant, capiti& thoraci& fluxionibus affecto auxiliant᷑ & ſtomacho quẽ humor infeſtat,& aqua inter cutem laborantibus, tumoribus ex morbo ꝓuenientibus,& pituitoſis. Quæ aluminis vim habèt, ſanguinẽ reijci entibus, ſtomacho vomiturièti, mulieribus ꝗᷓ inordi⸗ natæ purgant᷑,& quæ frequẽtes abortus faci üt. Sul phuris Vo naturã imitãtes, neruos mollificãt, cal faci⸗ untch, fatigatões ſolant᷑. ſtomachũ Vo effœm inãt, ſub
uertãtq;. At q̃ bituminis mixtura cõſtant, caput re⸗ plent, ſenſoria ledunt, calfaciũt Vo atq; mollific ãt ſi ꝗs
duimmoret᷑. Quæ Vo æiis vim retinent, ori, tonſil⸗
D ii

———. — PPP
Præcep.
lis vuæ, oculis, vtiles ſunt. At fetri naturã habentes 0 & ſtomacho,& ſpleni cõueniũt. Ingrediendũ Vo in f aquã ſine tumultu eſt, ut ip̃ius vis ſenſim accedẽs, faci. lius in corpus demergatur.
Quæ victus ratio quolibet anni tempore f a ſit vtilis. a Ca. LIII.
Erpulch fuerit, etiam anni tꝑa in victus rõne Nn p conſiderare. Hyeme ꝗdem,& fortiori exercita i tione,& pleniore cibo vtendũ eſt. pcipue ſi tẽ⸗ peſtas aquilonia fuerit. Si vero auſtralis, ſimifr exerci tari oportet, ſed cibo, potõiq; aligꝗd demere. atq; in to⸗ tum ꝑ tempus humidũ, om̃ino aridũ reddere corpus.
N ll
K
14 1 1 · frigidũ vero, calidius. ac tum carnes eſſe, oleraq; cali 1
i diora, atc; vinũ bibere meracius. Aduentante vere, e alius ꝗdem ꝑ vomitũ, alius ꝑ vẽtrem vacuet; alius ſe⸗ AA 105 cta vena ſanguinẽ mittat, ꝓut cuiuſq; fuerit vel cõſue. in 1 tudo, vel animi promptitudo. Eſtate cõfert quies, b exercitatio remilſior, atq; cibus exiguus, ꝗ quidem ex 0 frigidiore genere deligẽdus eſt. tum Vo potõi adijcere r atq; ꝗcquid refrigerare, humectareq; poſſit, adhibere 0 oportet. Per autumnũ maiori cautela opus eſt. gppe ff a 10 gvſquequaq;& inæqualis,& inordinatus eſt⸗multi⸗ a 5 formeſq; inducit morbos. Itaq; ne circa refrigeratõem 0 5 f ꝗd peccet᷑, eauendũ eſt. a venere quoq;& frigida poti⸗ a Nac one abſtinendũ. Neq; Vo aeri ꝗs ſe credat, velꝑ matus an 1 tinum frigus, vel per ardorem meridianũ. Pomis im⸗ a pleri noxium eſt, non ob ſacietatẽ tantũ, verũetiã quo⸗ i niam vicioſihumores inde naſcunt̃ atq; flatum quoq; fi excitant. ſigdem oĩm fructuũ optimi ficus, vuæc; c 050
. flatum pariunt,& alimenta cortũpunt, niſi ante alios
f
1*

Pau. Egine.
eibos aſſum ant᷑ paſſumpti vero, nec; inflant, neq; cor rumpũt. Quum frigeſcere cœperit aer, corpus ꝓ fri Soris rõne calfacere oportet. atq; oĩa facere ut quũ hy⸗ ems iam ꝓceſſerit. Nec ab re fuerit reuoluto egnoctio dacuare corpus ex aliquo eoꝶ ꝗᷓ diximus, ne redundã tia qdam ꝑ hyemẽ retenta, moleſtid inferat.
Victus in negocio degentiũ. Cap. LIIII Vi in negocio viuit, ſiue in priore vita exercita q re cõſueuit, ſiue nune quoq; exercitat᷑, cõſid e rare debet an facile huiuſmodi conſuetudi⸗ nẽ ita ferat. ut neq; ſubinde egrotet, neq; ſpirãdi diffi⸗ cultate moleſtet᷑. Quippe hm̃oi corꝑis natura, ac eius quoq; qc ex longis interuallis egrotat, haud quaq; in aliã conſuetudinẽ mutãda eſt. At ſi iugiter aliꝗs egro⸗ tare videt atq; id ꝗdem ob plenitudinè, id tibi ꝑvniuer ſam ſalubrẽ educatõem ꝓpone, ut moderata ſem ꝑ ſit ei humoꝶę quãtitas. Si vero ob humog vicia, elaborã⸗ dum eſt, ut ꝙ; optimi fiant humores. git᷑ g plenitudi⸗ nem cumulaueritt eos ꝗdem balnei ingreſſos, illico
& frictõibus vti,& paultt moueri iube bim us. Qui Vo
Prius ea fecerint, js ha c eadẽ paulũ augere, atq; cibũ cdiguum, eũdemq; imbecillæ materiæ, ingerere cõſu lemus. At Vo ꝗ vicioſoꝶ humoꝶ aceruo grauant᷑ plu ra habent curatõis ꝓpoſita, ꝙ non ſit vna vicioſoꝶ hu moꝶx ſpẽs. alij em̃ frigidiorem pituitoſamq; magis, alij ealidiorè bilioſiorẽq;, alij atræ bilis potius multitudi⸗
nem acceruãt. Itaq; tales,& cibos,& potiones, q̃ colle⸗
ctã humorẽ ſuapte nature generare ſolẽt vitare debẽt. Om̃ibus Vo cõe pᷣſidium elt alui ductio.
Que victus rõ viatoribus ſit obſeruãda Cap. I. V.
11¹

„ ee ee
eee
5 e N 4
7.
Ptæcep.
Abores itineris facile tolerabit obeſus, ſi leni⸗ ter incedat. atq; ꝑ ęſtatem ꝗdem faſcia, cuius la
titudo ſex, ſeptẽve digitos, lõgitudo vero ꝗn⸗ q; cubitos ęquet, lũbos ad ilia vſq; inuoluat. ac baculꝰ quoq; nõnihil pſidij viatoribus pᷣbet. qu ẽ ꝑ decli⸗ uem deſcẽdere viam oportet, corpus ſeſe cõtinere nõ valens, ac ſi conto cuipiã niteret̃ ſi uſtinet. In arduũ Vo tendẽtes, facilius eius auxilio in accliuẽ, corꝑis moti⸗ onem ꝑficiũt. Porro ab itinere geſcenti,& vnctio, et eſtiuoꝶ ciboꝶ aliꝗs.& potio moderata hoc temꝑe cõ ueniũt,& poſt prandiũ añ arreptũ iter geſcere. ꝙ ſi mi⸗ grare ꝗs cogat᷑, ſitiatq;, tenuẽ polentã ex aqua cũ pau⸗ co ſale bibat.Ardores Vo& ſolis incendiũ, vitare de⸗ bet. Neq; nudũ ſoli corpus exponere, ne ab itinere are factum induret᷑ ita em̃ neq; fatigabit̃ neq; vlla dictag affectionũ ip̃m infeſtabit. Per frigidã vero hyemen iter arripere volẽsſprius vacuatus vnctuſq;, alimẽtoꝶ qᷓ hyeme ſumẽda pᷣcepimus, aliquod, atq; exiguã poti onem aſſumat. longiori quoq; faſcia, non ſolũ lũbos. ſed ſpinã etiam& pectus, ꝓbe, apteq; inuoluat. Quũ vo geſcit, fueritq; ſub hm̃oi recreatõe frigusvehemẽs tum nec; vngi debet, neq; eibũ, neq; potõem, nec; ſi il lic ꝑmanſurus eſt, aliã quãpiã refectõem caꝑe. Cæteg poſt longa itinera, alioſq; labores vehementiores. c; nõ fatigatus aliꝗs eſt, curari tñ exẽplo fatigatoꝶ de⸗ bet, ut videlicet facilius futuras iniurias deuitet. Nauigantiũ victus. Cap. LVI.
. Omitio qᷓ nauigãtibus accidit, in principio g
dem, neq; facile, neq; vtiliter arcet᷑ ꝗppe quæ magna ex ꝑte iuuare ſolet. At poſt vomitũ, ex igurim eundẽq; boni alimẽti cibũ offerre oportet atq;
fil el
al 0 fal ll
U Un f
l
Hen N U bn fie kel

lente aut arida, aut elixa, cui pauli pulegij adiectũ ſit,
vti. aut panem ex vino diluto, odora toch maceratũ ſu⸗ mere. Sit Vo potatio exi gua, atq; ea vel vini diluti, o⸗ doratiq;, aut aceti mulſi. Borro lẽtes coꝗᷓre oportet do nec molleſcãt, tum terere atq; ſiccare, deinde in vas fi⸗
ctile reponere. Diuturniore autem, frequẽtioreq; fa cto vomitu, cibos vehementer rep ſſiuos adhibere, exi guam potõem dare, vt acetũ mulſum in quo macera⸗ tũ ſit thymũ, aut pulegiũ, aquam, quoq; cũ farinę flo⸗
re. item vinũ odoratũ dilutũ cum polline. Ad gra-
ues Vo in nauibus odores. mala cydonia, aut thymi,
aut pulegiũ olfacere, ac ne aſpiciendũ ꝗdem quoad fi
eri poteſt mate eſt, donec cõſueuerit ꝗs in nauibo ver⸗ ſari. Aquis vero q̃ potui dant; intendendũ eſt, ut neq; turbidæ, neq; graue olentes, neq; ſalſæ ſint. . De carnium purgatiõe. Cap. LVII.
l obeſum nimis eſt corpus, eliquare, purgare ch ipum oportet. Ergo cũ calida temperatiira, extenuãdi vim obtineat, eam craſſis corꝑibus
ut ad mediocritatẽ redeãt, inducemus. Didiciſti Vo dd & yehemẽtes exercitatões,&victus tenuis; medicamẽ tach extenuãtia,& animi ſollicitudines, vniuerſam cor poris temperaturã aridiorẽ, ac ob eam rem corpus ip. ſum tenuius efficiũt. Igit᷑ tenuis victus notꝰ E. Medica menta Vo ad hoc ꝓpoſitũ efficaciora, ſunt rutæ ſemẽ maxime agreſtis cũ accinis& ariſtolochia rotunda,& rende centauriũ,& gentiana,& poliũ, ac ea quoq; q̃ ve hemẽter vrinã cient, ut petroſelinon. ꝗppe omnia æc ſite ſingilatim ꝑ ſe, ile cũ alijs, efficaciter hũores ex cenllare: vacuareq; poſſunt. Aduſtaꝶ quoq; viperarũ
ſales vehementer extenuantiãtem theriaca diſſipandi
D e

Præcep. attenuandiq; vim habet. ſimił ole, in quo coca ſitra dix cucumeris ſilueſtris, illitũ.Adde altheæ, gẽtianæ,
panacis,& ariſtolochiæ radicẽ, item poliũ atc; centau⸗
9 rium. A lauacro nõ ilico cibũ offerre oportet, ſed ut 10
p dormiat p̃cipere. eſtoq; lauacꝶ ex aqua ꝗqᷓ diſtrahẽdi in
vim habeat, maxime ſi ſpõte ſcaturientẽ habuerimus, ter
N qualem Mytilenę videre eſt. ſin minus, ſalis flos aquę 110 Fe marinæ miſceat᷑. ceteg vino tenui, alboq; vtendũ eſt. ud e Arida Vo frictio(id eſt q̃ aſꝑis pannis ſine vnctõne t 1 atq; ſine lotõne fit) vehemẽter extenuat. Minus etiam 5
11 alimẽtoꝶ q; ꝓ exercitatõis rõne offerendũ eſt. Præte⸗ ln
rea corpulenti diu ſub ſole V ſari debent, nihil potare- 1 ſemel dumtaxat cibũ ſumere, aſ ꝑa frictõe ex ſale, ni⸗ „ troq; vti. ꝗppe in balneis, nitri plurimũ, attenuat. non 1 1 0 6 ita multo H)o(yt vegetius nutriat᷑) corpus excitat. At⸗ . tenuat pᷣterea medicamentũ qd habet piperis&petro g ee ſelini duplũ, aſari& aniſi dimidiũ. id& vrinã,& alui qͥ 1 N ch ſedimina vtiliter ducit. un
Qs nutriẽdi ſunt graciles. Cap. LVIII. 1 Vm vero extenuatos nutrire voluerim usvi⸗ 0 num craſſum, edulia valentiſſima, exercitatio⸗ 5 nes lentas, frictõem mediocrẽ,& ut ſimpfr di cam, oĩa pᷣdictis cõtraria facere oportet. picare ꝗͥq; eos · tribus quattuorve diebus nõ mediocte pſidiũ eſt. Q ſiieiunus aliquis lauet᷑, ante lauacꝶ linteo confricari 10 expedit, donec totũ corpus rubeſ cat. tum frictõe vehe f menti ꝗdem, nõ tñ multa, cutem obſtruere, atq; ſie dẽ
ſam, duramq; efficere. Cæteꝶ ꝗ nõ alunt̃, pallentq;. is geh iram inducere, animũcq; irritare ꝓdeſt. 0 De ꝑtium attenuataꝶ curatõe. Cap. LX. 10

Pau. Egine.
b Ates plerunq; extenuant᷑ aut ob diuturnũ i p
ö p ſag ocium, aut ob confractiuũ deligandi mo⸗ ö dũ. Ideoq; firmandæ ſunt ꝑtis vires, cõuellen⸗ duſq; ſanguis plurimus, tum frictòibus modicis, tum idoneis motibus, ac aſꝑſione quoc; aquæ mediocri⸗ ter calidę. Quæ ꝗdem tãtiſꝑ faciẽda ſunt. dt rubeſcat, attollaturq;. deſinendũ Vo anteq; remittat᷑.Picare Vo ut dict eſt, gtem cõuenit. atq; ſi frigidiorẽ eam ſenſe ris, linteis, ac calorifico aliquo medicamento ꝑfricare. Egdem tapſiam, interdũ ex melle, interdũ cũ cęrato, il linere ſolitus ſum. 8 N 5 Quæ ſint optimi tẽperamẽti notæ. Ca. LX. Emperatiſſimus homo eſt, cuius corpus oĩm t extremoꝶ exacte mediũ obtinet, ut gracilita⸗ tis, craſſitudinis, molliciei, duriciei, caloris, fri
Soris, humiditatis, ariditatis. atq; ut breuiter dicã, cũ
& naturales& aĩales functões irrephenſibiles habue⸗ fit medi quoq; fuerit hirſuti glabriq;; ac nigri& albi. Pilos Vo habeat, in puericia ꝗdem rufiores q; nigrio⸗ res. cõtra vero cum adoleuerit.
Diſtemperatoꝶ corpoꝶ notæ. Cap. LXI.
Orpora temꝑata calidiora, citius dentiũt, ac ſi
emiliter ad augmentũ ꝑueniſt, atq; tãgentibus quoc; calidiora apparet.Haud ita multa ſunt pinguedine, colore rubicundo, pilis nigris, modice hi ſpida, latis venis. Quod ſi parum muſculoſus quis ſuerit, videaturque pinguis, craſſuſque, ac venas quo
que latas habuerit, non natura, ſed conſuetudine pin
guls effectus eſt. Frigidioris temperaturæ ſigna, ſi frigidum tangentibus videatur corpus,& glabrum, de pingue. Horum color, vna cum capillis rufus, ac lis.

ee 0 9
Pr æeep:
uiddis quocq; neceſſario, ſi multſſ exceſſerit frigiditas.
Arida Vo,& duritior eſt& gracilior q; bona tempe
raturaõ atq; ſubhirſuta. ſigꝗdem duricies ab arida tem⸗ peratura ſeꝑari nõ poteſt: gracilitas Vo non ſolũ inna⸗
tas, verũetiã acgſitas ꝗᷓ vel ex modica oriunt᷑ cõſuetu⸗ dine, ſegt᷑ tẽperaturas. ſiccitatis p̃terea ſignũ eſt, ſi ea ꝗ exiccãdi vim habẽt,& difficulter mobile,& aridũ, ac ſqualidũ corpus efficiũt. Humida in cæteris ꝗdem
ſimilis eſt bonæ tẽperaturę, ſed mollior, corpulentior⸗
cg. ꝗppe cum inſeꝑabiliter eam comitet᷑& mollicies
& craſſitudo. quod nõ ſolũ de innata tẽperatura, ven de ea quoq;, qᷓ ex parua quadam conſuetudine cõſti⸗
tuta eſt, intelligit. Cæteꝶ ꝓpriũ humiditatis ſignũ eſt,
grauari corpus ab humidiorſpus. Calida& ſicca, ex tremæ diſtemperãtiæ eſt, eius capilli in iuuẽtute& fa⸗
dile augent᷑.& nigri& multi ſunt. at tractu tꝑis, ealue⸗
ſcunt hmoi naturæ, venæ latæ ſunt, ſimif᷑r& arteriæ, qᷓ & magnæ ſunt,& vehemẽter pulſant, totit corpus, ro⸗
buſtlf, firmũ, muſculoſum, pinguedinis expers, cutis vo& durior& nigrior apparet. Quibus frigida hu
midaq; fuerit temperatura, is& thorax,& vniuerſum corpus ſtrictumeſt ac glabꝶ, cutis lenis, albaq; capilſi ſubrufi, maxime in iuuentute, neq; caluent in ſenectu
te. ſunt Vo timidi, pufillanimes, ſomnolẽti, venis latẽ⸗ tibus, craſſi, pingues, muſculos habent imbecillos in- firmoſc;. atq; bleſi quoq; magna exꝑte ſunt. Quod ſi
plurimũ frigiditas humiditaſq; augeat᷑ erit color; vna cũ pilis rufus. liuidi V euadẽt ſi ſupra modũ excedãt. Cætegꝶe frigida, humidaq; temꝑatura. mollior ac cor⸗ pulẽtior eſtq; optima. quæ ſi plurimũ intendat᷑ facile morbis ꝗ ex putredine ꝓueniũt afficiĩ. Qui vero pau⸗
Un 10 I bi öe 5 0 ue e be ö fail U 1 ln N 1 ö

Pau. Egine. 3 0 fumidiores, multo vero calidiores fi unt, ij vt paulo molliores ſunt temꝑatis, ac carnibus magis abũdant, ö ita multo hiſpidiores, calidioreſq; eiradũt. Si at frigi⸗ ö ditas vna cũ ariditate æquafr auget, paꝶ muſculoſum erit corpus, ac imbecillũ quoq;,& glabg. tangẽtibo ve ro frigidũ apparebit. neq; pinguedine carẽt hm̃oi cor⸗ Pora. Licet em̃ tenuia ſint, pinguedo tñ ꝑ carnes diſꝑſa a conſpicit. Color Vo capilloꝶ, frigiditatis modũ ac ꝓ⸗ portionem imitat᷑. Quod Vo ad animi mores ꝑtinet, puſillanimes, timidos,& triſtes facit huiuſcemodi tẽ⸗ peratura. Atq; ut ſummatim dicà, in cõiugatis temꝑa 1 turis, vincẽtis ſꝑ qᷓlitatis ſigna vincere cõſueuerũt. 15 De capitis formatione. Cap. LXII. 441 Aruum ꝗdem caput, vitioſe cõſtructõis cere⸗ ö p bri ꝓprium eſt indiciũ, magnũ Vo nõ neceſſa⸗* rio bonã cerebri compoſiturã ſignificat. ſi em̃ K. ob inſitæ potẽtiæ robur optimã materia formãtis eue niat, bonũ ſignũ eſt. ſi yo ob ſolã materiæ m ultitudi⸗ N ne, non bonũ. taq; diſtinguenda ſunt hæc, tum ex ip̃a 10 Apitis figura, tum ex his ꝗᷓ ab eo oriunt᷑. A figura ꝗdẽ ö ſi cõcinna eſt. gppe hoc ſemꝑ bonũ᷑ eſt ſignũ. Ab ijsve 15 ro ꝗᷓ oriunt᷑ab ip, ſioptime conſtituta funt, ſi omnis 1 neruoſa ſubſtãtia bene coaluit,& valida eſt, atq; ſiacu 1 te vidẽt oculi. In pyramidis vero ſi pẽm faſtigiata capi⸗ ta, deficiẽtem in fronte, vel occipite habẽt eminẽtiam, aut plus q; deceat auctam. Igit᷑ vt paruitatè, ita has qq; vituꝑamus figuras, quaꝶ nõnullæ, quis raro, bonæ ſunt, quum formãs videlicet poteſtas valida fuerit. L.emperaturæ cerebri note. Ca. LXIII. t Emperatũt cerebx, mediocritatẽ ſeruat animaliũ operationũ,& excrementoꝶ, ac minime ab om̃i

1„ eee
ee
Præcepft. pus quæ exttinſecus occutrũt edit. Horum capilli inlantiã ꝗde, ſubrufi ſunt. in puericia ſubflaui. in ado leſcẽtia Vo flaui. atq; medij ſunt inter exacte criſpos ac ſimplices, neq; calueſcũt facile. Si Vo calidius tem⸗ ꝑato fuerit, omnia ꝗᷓ circa caput ſunt.& calidiora, ru bicũdiora apparẽt, neq; latent oculoꝶ venæ, capilli illi co poſt natiuitatẽ ex capite ꝓdeunt. multo ꝗdem cali⸗
dioribus, nigri, robuſti, criſpi. non multo Vo, primum
gdem, ſubfſauideinde nigticant. ꝓcedente Vo ætate⸗ caluent g ſic affecti ſunt. atq; ſi integra ſanitas eſt, ex⸗ cremẽta eis pauca ſunt, capita replẽt᷑ a calorificis edu⸗ lijs, odoribuſq; atq; ab ijs qᷓ extrinſecus occurrũt. bre⸗ uibus ſomnis atq; is haudquaq́; ꝓfundis hm̃oi tẽpe⸗ raturæ cõtentę ſunt. Frigidioris q; cõuenit cerebri notę, excremẽta plura pet ꝓprios meatus, capilli recti, rufi, ſtabiles,& facile arefrigerãtibus cauſis lęduntur.
deſtillatõe, grauedineq; aſſidue capiunt᷑, oculoꝶ venæ viſum effugiũt, atq; ſomnolẽtiores quodammõ ſunt. Qui ſicciori ſunt cerebro, hm̃oi notis dephẽdũtur-
meatus nulla ſuꝑfluitate redũdant, ſenſus habẽt exa⸗
cteligdos, vigilaces ſunt, capillos robuſtiſſimos haud
multo poſtq; geniti ſunt, ꝓducũt, atq; eos criſpos ma⸗
gis, ſed celeriter caluent. Humidioris cerebri, capilli ſimplices ſunt,& haudquaq; caluiciũ admittũt, ſenſus turbulenti, excremẽtog multitudo. ſomnus ꝓlixus at q; ꝓfundus. Si Vo calidũ& ſiccũ fuerit, ſuꝑfluitatis-
bus carẽt, ſenſibus vigẽt, vigilãtiſſimi ſunt, facileq; cal ueſcũt,& primus ꝗdem capilloꝶ ortus celerrimus eſt & bene coaleſcẽs,nigros habẽt capillos,& ſi ꝗs caput tetigerit, ipᷣm calidũ iudicabit, atc; ad vigoris vſq; æta tem rubicũdi ſunt. Quad ſi calori humiditas quoq;
lll al b fi 11
on
fat 40 al

Pau. Egine,.
aàccedat, neq; multũ vtraq; mediocritatem ſi uperet, ijs & coloris gratia,& calor ineſt,& oculoꝶ venæ magnę excremẽta plura mediocriter cõcocta, capilli recti, fub flauf, neq; caluẽt facile, caput a calorificis humectanti buſq; læſum, facile& implet᷑& grauat᷑ vigilare diu ne qunt, dormiẽtes Voimaginibus ꝑ inſomnia infeſtan tur, viſus eis turbidus, ac ne ſenſus ꝗdem vicio carẽt. EFrigidæ aũt ſimul& aridæ cerebri tem ꝑaturę frigi⸗ dũ& decoloratũ caput redd t, neq; oculoꝶ ven pro minẽt.& a refrigerãtibo cauſis facile lædunt᷑huiuſce⸗ modi temꝑaturæ. iccirco inęquafr ſani ſunt, ſenſus eis in ſuuẽtute ꝗdem, ſincęri, illæſiq; ſunt, ętatis Vo ſuc⸗ ceſſione celeriter marceſcũt. atq;(ut ſummatim dicã) oĩa ꝗᷓ circa caput ſunt, feſtinã minant᷑ ſenectutẽ. Cæte rũ poſt natiuitatẽ vix eis capilli oriunt᷑, male coaleſ. cũt, & rufi ſunt. Frigidæ& humidæ cerebri temꝑaturæ
ſomnolẽtos, ſoporatoſq; efficiũt, ſenſus hebetes ſuꝑ⸗
fluitatibus redũdãtes. tales& facile a frigore afficiunt᷑, & caput plenitudini obnoxiũ hñt. atq; deſtillatõe, gra uedineq; facile corripiũt᷑, ſed haud quaq́; calueſcũt.
Quibus notis ventriculi temperatura de præhendatur. Cap. LXIIII.
Entriculi, natura quidẽ aridioris, indicia ſunt. dioceleriter ſitibundi fiant,& exiguus eis ſuf⸗ ficiat potus, ac multo gtauentur,& fluctuatio
nibus infeſtentur, cum ſcilicet fi upernatauerit id quod redundat. atq; edulijs delectentur aridioribus. Hu⸗ midioris, ſi neq; ſitibundi ſunt, ac redũdantem quoq;
humorẽ ſine moleſtia tolerãt, atq; alimẽtis gaudẽt hu midioribus. Calidior natura vetriculus, meliꝰ cõco

e
t ere
e
* —
*
Ptæcepft. quit i appetat. maxime dura dc quæ ſuapte naturadif ficulter conſiciunt᷑.gaudet multis tum alimẽtis, tũ po tibus,& neq; frigida nocent ei, ſi modice ip̃is vtatur. Erigidus natuta ventriculus, idoneus ꝗdem ad ap⸗ petendũ, ſed ad cõcoquẽdũ ineptus, Pcipue q nõ faci le cõcoquunt̃, aut ꝗᷓ frigida ſunt alimẽta, nam facile a⸗ ceſcũt in ipo. gaudet Vo frigidis, ſed ab immodico eo⸗ rum vſu leditur. Quæ Vo morbi rõem habẽt, ventricu li intẽperãtiæ, hoc ab innatis differũt, ꝙ cõtraria, nõ ſi⸗ milia appetũt ut naturales. Igit᷑ ſi ꝓbe concogt ven⸗ triculus, temꝑatus. ſi Vo nõ concogt, intemꝑatus eſt. Item ſi fumofum ructat, immodicus, igneuſq; eſt eius calor. ſi Vo acidũ, ecõtrario. atq; ꝗ cibos coctu diffici⸗ les cõficiũt, immodico ſunt calore. ideoq; eos ꝗ facile cõcoquunt, ut piſces mollioris carnis, ac alios hm̃oi, corrumpũt. Carnes Vo bubulas facile cõcoquũt. Rur ſus ꝗ has ꝗdem cõficere neq̃ unt, piſces Vo cõcoquũt: cõſiderate oportet, num ob humoꝛrẽ aliũde affluentẽ hoc accidat. ꝗppe pituitoſiacidũ, bilioſi, fumoſum& graue olens, atch alias quaſdam extraneas qualitates ructant. Nauſea aũt vtriſq; cõiter accidit. Veꝶxſi vitio⸗ ſi humores ventriculũ implẽtes, in eius cõcauitate na tauerint, vomitu eijciunt᷑. ſi Vo in orificij ipius tunicis cõtinent, inani ad vomitũ nauſea fruſtra cruciant. Pulmonis ſigna. Cap. LXV.
On ſolũ ventriculus ſitibũdos& nõ ſitiẽtes ef
n ficit, atq; frigidę calidæ ve potõnis appetẽtes. vet etiã ea qᷓ in thorace continent᷑ viſcera, cor pulmo, iecur, cũ itaq; biberint tales, nõ illico ſedat᷑ eo⸗ rum ſitis, atq; frigida, exiguaq; potio magis ꝗᷓ multa et
calida, eo ſitim ſolat. ac frigidus aer inſpiratus tefriẽ
1
U
fel W

Pau. Egine.
gerat eos, cũ nihil iuuet ob vẽtricul᷑ ſitiẽtes. Sic g ecõ trario affecti ſunt, a frigida inſpiratõe ſenſibifr mole⸗ ſtant᷑( q potiſſima frigidi pulmonis nota eſt)ac pituitã quoq; cũ tuſſi ſereãtes expuũt. Vt at aridi pulmones rariſſime excremẽtis, pi tuitaq; abũdãt, ita hũidi maxi⸗ m excremẽtoſi ſunt,& obſcurã raucãq; vocẽ reddũt, p̃ſertim ſi ꝗove lvehemẽti, vel acutius log ſtuduerit. Cordis ſigna. Ca. LXVI. Alidioris cordis ſigna ſunt, reſj piratõnis ma⸗ e Fgnitudo, pulſus velox& dẽſus, audaci a, at q; furioſa ferocitas, thorax hirſutus, maxime ſe⸗ eũdũ pectiis,& ea ꝗᷓ pcordijs vicina ſi unt, atq; magna te totũ corpus calidũ, niſi magnoꝑe renitat᷑ hepar. Sane thoracis amplitudo caloris ſignũ eſt, niſi in hac re cerebꝶ ei vehemẽter obſtiterit. Cor ffgidius, pul ſus reddit temꝑatis minores. tales ſi uapte natura timi⸗ di, puſillanimeſq; ſunt, pcipue ſi glabhæ fuerit eis pe⸗ ctus. Aridius cor, pulſus efficit duros,& iram, lentã gdem ſed ferã,& q̃ nõ facile pacat̃ atq; vniuerſum q̊⸗ J corpus aridius, niſi reſiſtatiecur. Humidioris cor dis ſigna, pulſus molles,& mores ad irã ꝗdem proni, ſed ꝗᷓ facile ſedari poſſit, atq; totũ corpus humidius, ni ſi iecur obſtiterit. Calidi& ſicci cordis, pulſus& du ti& magni& veloces& frequẽtes ſunt. atque reſpirati ones magnæ, veloces, frequentes. ac hirſutiſſimũ eſt eis pectus, ſimif᷑& pᷣcordia. ſuntin tractãdis negoci⸗ is prompti, furioſi, audaces, moribus tyrãnicis, velo⸗ ces ad irã,& nõ facile placant᷑. Si Vo cũ caſore vice⸗ rit humiditas, tales minus hirſutiſunt q; ſuꝑiores, ex⸗ pediti ad negocia. neq; Vc ſunt aĩo, ſed ad irã dũtaxat peliues. Pulſus magni, molles, celeres,& frequentes

A ee eee eee
e
Præcep. ſunt. Humidioris& frigidioris, pulſus molles, mo
res pulillanimes, timidi,& ſegnes ſunt. pectus glabg
neutiq́; furiũt. ac ne ad irã ꝗdem ꝓni ſunt. Frigidũ & ſiccum cor, pulſus efficit duriores& paruos. ij oĩm: minime iraſcunt᷑. ſed cũ irati fuerint retinẽt irã, atq; gla
brum eſt eis pectus magis omnibus alijs.
Quibus indicijs iecoris temꝑatura depre
hendatur. Cap. LXVII. ö
Epatis calidli ſigna. Venaꝶ latitudo, flauę bi-
h lis abũdantia, atq; ꝑ vigoris ætatẽ atræ. Cali dior eſt illis ſanguis, atq; eadẽ rõne totũ corpꝰ
niſi cor obſtiterit. ventrẽ& pᷣcordia hñt hlirſuta. Fri⸗- gridioris, venæ anguſtę, multũ pituitę, ſanguis frigidi or. atq; vniuerſi quoq; corꝑis h abitus, niſi a cordis in- fluxu caleſcat. vẽter& p̃cordia pilis nuda Aridioris, ſanguis craſſior& minus abũdãs, venæ ſiccæ, atq; vni uerſa corꝑis habitudo aridior Humiqdioris notę. ſan guis& abũdãs& dilutus, venæ molliores, ac vniuer⸗ ſum quoq; corpus, niſi cor obſtiterit. Calidi Vo& ſicci ſimul indicia, p cordiũ hirſutiſſimũ, ſanguis&craſ ſior& minus abũdans, amara bilis plurima, atq; ꝑ vi⸗ gorem atra, venarũt& latitudo& duricies, atq; vniuer⸗ ſum corpus calidũ& ſiccũ. Sane calor a corde ꝓcedẽs frigiditatẽ a iecinore ortam vincere põt, quèadmodũ & krigiditas calorẽ. Siccitatẽ Vo nõ poteſt cor humidi us ad contrariũ ducere. Igit᷑ mani feſtũ eſt, q ſi in vnũ conuenerint vtriuſq; principij temgaturæ, ſccm illas exgſite afficiet᷑ vniuerſum corpus. At calidũ& hu⸗ midũ hepar, p̃cordia minus hirſuta facit q́; calidũ& ſic cum, plurimũ yo ſanguinis generat, venas latas, habi tũ calidũ& humidũ efficit niſi cor renitat;, d ſi pluri⸗
u b ken mil
05 N

Pau. Egine. 5 mus a natural mõ fuerit vtriuſi q qualitatis exceſſus, a morbis ꝗ ex putredine ac vitioſis humoribus fiunt, fa cile corripiunt᷑ ſic affecti. idq; magis, ſi plurimũ humi⸗ ditas, calor Vo paꝶ increuerit. Præterea vicioſis quoc; humoribꝰ abũdant. lecur homidius, frigidiuſq; gla brum habet Pcordiũ, ſanguinẽ pituitæ naturã imitan⸗ tem effieit, venas anguſtas, atq; totũ quoq; corpus ſi⸗ mir afficit, niſi a corde ad cõtratiam natutã traducat᷑. Frigidũ vero& ſiccũ, paꝶæ ſ. anguinis,& venas ſtri⸗ cdas facit. ac corpus etiã frigidius, Pcordia nuda, niſi & hic quoq; cor dominetur. f De teſticuloꝶ temꝑatura Cap. LXVIII. a Eſticuloꝶ calida tem Ratura, ad libidinẽ ꝓna t eſt/& maſculoꝶ generatrix,& fœcunda,& ce leriter genitales ꝑtes hiſſ pidas facit, ac vicinas qq; attingit ꝑtes. Frigida Vo ecõtrario. Humida ꝗdẽhumido, multoq; ſemine abũdat. Sicca Vo exi guũ ꝗdẽ, ſed craſſum ſemẽ ꝓducit Calida& ſicca tẽ Eeratura: mediocriter craſſum ſemẽ genitale habet,& fœcũdiſſima eſt, ac celeriterab initio ad cõcubitũ᷑ exci cat aial,& citiſſime genitales pres hirſutas reddit, ac vi cinas qͥq;, ſuꝑne ꝗdẽ ad vmbilicũ, inferne Vo vſ q; ad feemora. ꝗppe vehemẽter in libidinẽ irruit hujuſcemo di temperatura, ſed illico ſ- atiatut,& ſi coacta fuerit, læ ditur. Si caliditas h umiditati copuletur, hirſuti qui⸗ dem tales,& abundant magis genitali ſemine, ſed nõ magis appetunt alijs, ac minus nocet eis frequens coi tus. ꝙ ſi plurimum increuerint calor& humor, non ſi ne noxa a venere abſtinent. Frigida& humida teſti culorum tem Ratura, adiacentes partes glabras reddit. & tarde coire incipiũt, neq; ꝓni in venerem ruũt aquo
1

e eee
r
3
— 5
Præcep.
ſum Se tenüe elt eis ſemẽ genitale e pax fecundtẽ fg
minatũq; generatiuũ. Frigida Vo& ſicca, inreligꝗs ꝗ
dem ſuꝑiori ſimilis eſt, ſed craſſum eſt ei ſemen geni⸗
tale& perexiguum. De omiſſis. Ca. LXIX. 5 Inngulæ in nobis ꝑtes peculiarẽ quandã& tem f peraturã& vim obtinèt. ſed oĩm notas ꝑſtrin⸗ gere haud quaꝗᷓ neceſſariũ eſt. ꝗppe q̃ infinitę fere ſunt,& nos cõpendiũ ſcribere ſtatuimus. Porro il las dũtaxat ꝑſequuti ſumus, ꝗbus reliquũ quoch col pus coafficit᷑. reliquas Vo g has, via& rõne ꝑpendere oportet, tum ab excremẽtis, tũ ex religs& actõibus& caſibb, ipaꝶ temꝑaturas ſcrutãtes. Itaq; ſuꝑeſt vt ad p̃ ſidia ꝗbus vniuerſi corꝑis intẽperies corrigi poſſit, no ſtra conuertat᷑ oratio. Calidę corꝑis intẽperãtiæ medela. Cap. LXX. Rgo cũ in calidis diſtemꝑantijs bilis redũdet. e ſiꝑ inferiores ſubit ꝑtes, nullũ negociũ pbet, ſi Vo ad ſuꝑiorem vetriculũ aſcẽderit, poſt ex⸗ ercitatõem& ante cibũ, ac epota aqua, vomitu eijcien da eſt. Exercitatio eis vtilis eſt, nõ velox. nõ vehemẽs, ſed ſegnioratq; lenioꝛ. Nõnulli ꝗ ita calẽt, ꝓrſus exer⸗ citatõibus nõ vtunt᷑, ſed deambulatõe atq; lauacro cõ ti ſunt, ꝗn etiam poſt cibũ lauacris delectañ. Quos cũ calore ſimul ſiccitas infeſtat, i humidiori egèt victꝰ
rõne, tum ex humidis edulijs, tum lauacris. abſtinere voa validis multiſq; exercitatõibꝰ debẽt. quare ꝑ eſta tem citius abluant᷑, deinde a cibo iteꝶ. ac frigida qq;
potio eis ꝓdeſt. Porto aridis temꝑaturis ifeſtiſſima ve
nus eſt. Abſtinere Voa fatigatõne, ęſtu, curis, vigilijs
debẽt. Humidæ natura temꝑaturæ, ꝑ ætatẽ puericig
tles lch le bebe kae ine lun dent bebe LI ö on 0 aa bn A

Pau. Egine. f 5 morbis cotripiunt ꝗ ex defluxione, vel pfenitudine⸗ i vel putredine quoq; ꝓueniũt. Igit᷑& multa exercitatõe & exacta in ventre cõcoctõe, atq; ꝑ vrinas etiã ſecreti⸗ N one, indigent. qc᷑ ſi bis terve ante cibũ Iauent᷑ idq; ex 1 aquis ſuapte natura calidis, mirifice juuant᷑ at ne de⸗ 1 4 fluxionibꝰ infeſtent᷑ ꝓuidendũ eſt,& lauacris,& mul. ta exercitatõe,& cibo,& ſecretõe tum ꝑ vrinam, tũ per* aluum. ac nihil ꝓhibet interdũ apophlegmatiſmis ꝗ⸗ q ac purgatõibus vti, alimẽtiſq; boni ſucci,& vinũ bi bere quo vrina moueatur. Frigideæ diſtẽperantiæ remedia. Cap. LXXI. 4 Rigidag diſtẽperantiaꝶ tres ſunt differẽtięqᷓ N 1 f rum ꝗᷓ ſiccaeſt, peſſima cenſet᷑. ꝗppe qc alijs„ ſenibd tractu tꝑis euenit, id ſtatim a principio* tales moleſtat. Ergo humectare calfacereq; eos opor⸗ tet, modice exerceri, alimẽtis calidis, humidiſq; vii, vi⸗ na calidiora bibere, diutius dormire. Neq; negligere debemus, vt cõtracta quaq; die in corꝑe excrementa, 11 euatuent᷑. Concubitus ſicciores ꝗdem oẽs lædit, ma⸗* xime ſi ariditati frigiditas quoq; iũgat᷑. Calidis Vo& humidis dũtaxat tutus eſt. Ac vitioſę quoq; funt tẽ peraturæ, ꝗqᷓ frigiditatihumiditatẽ copulãt. qm̃ morbis ereberrime eapiunt᷑ ꝗ ex defſuxione ꝓueniſt. hos a la N uacris abſtinere oportet, frequẽter exerceri,victũ tenu 14 em,& mediocriter calidiora vnguẽta adhibere. Qui Vo natura frigidiores ꝗdem ſunt, modũ Vo ſiccitatis, humiditatiſq; nõ excedũt. hoꝶ& excitare& roborare calorẽ cõuenit,& qd ad humidi tatẽ, ſiccitatẽq; ꝑtinet, in vniuerſa victus rõne medi obſeruare. Aride diſtẽperãtiæ in vẽtriculo veluti exẽplo mox aliaꝶ qq; diſtẽ perantiaꝶ medela. Ca. LXXII. N

ee eee eee
* 5
2
2 2
2
Præcep: 2
Ilſtemperantiarum ſiceaꝶ, alia eſt quando ſimi
d lares partes, quæ ſolidæ ſunt ſubſtantiæ, ſicci⸗ ores effectæ ſunt. Hæc nullo medicamẽto vin
cit. Alia, ſubſtãtig ex hũore cõpacte peculiaris affectus eſt, cũ ꝓpria humiditas q̃ ꝑtes alit, ꝓrſus deꝑdita eſt.
Heæc in oĩbus aĩalis ꝑtibus, veluti ſparſus ros continet
ſed ſine cibo in ꝑtibus reponi nõ pot, quapropter diffi cillima eſt huiufcemodi affectõis medela. In paruis ve ro arterijs venis quę conſiſtẽtes ariditates, curare licet. ſi humidos cibos exhibentes, ſingulas ꝑtes peculiari
humiditate impleuerimus. Igit᷑vtile fuerit laborãtem
diu in aqua temperati lauacri Vſari, mox a balneo aſi⸗
ninum lac, nouum, nuꝑ emulctũ, cui paulũ tepidi mel
lis adiectũ ſit exhibere, deinde geſcere ſinere, ad ſecũ⸗ dum vſq; lauacꝶ,w tum vnguento aliquo modice ꝑfri⸗ care, dũmodo exhitũ lac exacte confectũ eſſe, tum ex ructibo, tum ex ventriculi tumore, cõieceris. Porro in⸗
ter primũ atq; ſecũdũ lauacꝶ,w quattuor ꝗnq; ve horæ egnoctiales intercedere debent, ſi tertio quoq; ipᷣm la⸗ uare ꝓpoſueris. Sin minꝰ, plures. Atq; poſt ſingła laua cra antea q́; induat̃, oleo ꝑfricãdꝰẽ. Quinetiã poſt ſecũ
dum lauacꝶ lac ei dabimus, ſi id ꝗdem ei gratum eſt.
Sin minus, ptiſanã exacte coctam, aut alicã veluti pti⸗
ſanã pᷣparatam. deinde rurſus ĩterpoſita requie, vel ad tertiũt lauacꝶ, vel ad cœnã ducemus. Panis ita p̃pa ret, vt ſit ꝓbe in fornace aſſatus, atq; purus. Obſoni um pbeãt vel piſces ſaxatiles, vel aſellũ(quẽ græci oni ſcon vocãt)ex iure albo. Atq; vt breuiter dicam, caput educatõis e ut ſit cibo coctu facilis, boni alimẽti, haud quaq;viſcoſus. nec; ſuꝑfluitatibo redũdans. Potio ãt eſto vinũ aqſum, albũ, pu, paulũ aquꝭ ſuſtinens,

Pau. Egine.
modice ſtringẽs. Hæc ſunt maxime ariditatis pſidia. Modica Vo ſiecitas, nõ tam exgſita circa victũ ob⸗
ſeruatõe indiget, atq; pleniorẽ cibũ admittit. git ꝓpo⸗.
nat᷑ nobis ſiccitas, priori ꝗdem ſimilis, ſed cu modica frigiditas fuerit annexa, in hac calorificoꝶ: materiã ꝓ
frigiditatis mẽſura mutare oportet, adijciẽdo eis quę iam dicta ſunt, ut lacti ꝗdè, plus mellis, ac vin minus
adſum q́; id qc ꝓpoſuims, atq; ędulia etiã calidiora da bimus, nõ ſolũ natiuis tẽꝑaturis, verũtetiã recẽtioribo
ꝗlitatibo. Pręterea nardino, maſtichinoq; vnguẽto iu⸗
Siter illinem. Vbi Vo multa frigiditas ariditati jun git, ea ut difficillima putat, ita maxĩe curatõi ſiſtit, qᷓre
vel eiſdẽ ei medicamẽtis ſuccurrere, vel mel coctũ ab
iecta ſpuma ꝑ ſe exhibere, atq;vina ꝑuetuſta eligere cõ
uenit. Nec; aliud ſalubrius medicamẽti inuenit᷑ eo, qᷓ
aſſidue picatores vtunt vẽtriculo illitũ, atq; mox antea ꝙ refrigeſcat, auulſum. atq; dormire cũ puello corpu⸗ leto, ut iugiter ſuꝑiorẽ ventriculũ attingat, efficaciter auxiliat̃. Cęteꝶ ſi ariditati mediocris calor cõitictus eſt in hac, prima victus rõ obſeruãda eſt, ut videlicet 9 itaafficiunt; mel ꝓrſus non deguſtent,& vinũ vetus
minime ingerãt. ſed eſculẽta tepida& lactea eis exhi⸗
here, atq; ventrẽ om phacino, melinoq; vngere opor⸗
tet. Atq; nimis ſtudioſe tales infrigidare, tuti᷑ nõ t. qñ
gdem febris qͥdammõ naturã imitat᷑ hæc affectio, cũ calor exceſſerit. Rurſus ſupponamꝰ calidã diſtẽpe⸗ rantiã vincere, eiq; hũiditatẽ copulari. Hãc intẽperiem
aqᷓ frigidæ potõe curabimꝰ, atq; refi gerãtia aſtrigẽtia
q; alimẽta idonea ſũt, ſed ꝗ ita ſint auſtera, ut nõ calfa⸗
ciat. Hũidaĩtẽperãtia: ſi ſola fuerit, ſiccãtibd edulijs, q̃ neq; calfaciãt neq; re frigerẽt mirificei uuat᷑, quã eti⸗
*

ee
S
* —
. 4 e
0
Præcep. am corrigit ſolitæ potõis abſtinẽtia. Si Vo frigiditas ei accedit, optima pᷣſidia ſunt, acria omnia, adiectis aſtrin gẽtibus, ꝗbus nulla manifeſta ſit refrigerãdi vis. Exi⸗ gua quoq; potio, eaq; vinoꝶ vehementer calorificoꝶ, eis eximie medet᷑. Ergo diſtẽperantiaꝶ ꝗᷓ in qualita tibus ſunt, hæc ſuntremedia. Cæteꝶ cũ ſæpenume ro ex humore, ꝗ vel in ventriculi ſpacio cõtinet, vel in tunicis ipſius impactus eſt, diſtemꝑantia ꝓueniat, oꝑę pᷣcium fuerit deijs quoq; aliqua ꝑſtringere. Igit᷑ ſi pris ina affectio quempiã infeſtat, expurgato ꝑ vomitũ hu more, facile congeſcit. Si Vo ex alia quadã, aut alijs in fluit ꝑtibus, tum exacta opus eſt inueſtigatõe. nam cu rãdi rõ, efficiẽtis cauſę noticiã ſtatim ſegtur. Sane vni⸗ uerſam curatõem ad mittentẽ ꝑtem dirigere oportet, ſuſcipientẽ Vo interea dũtaxat munire, ut nõ facile id quod influit, ſuſcipiat.qd& aſtringẽtibus ꝑficit& ijs qᷓ ad bonũ habitũ, vniuerſum corpus ꝑducũt. Viciati Vo humores ꝗ ventriculi tunicis impingunt᷑, medio⸗ criter purgãtibus educẽ di ſunt. huiuſmodi eſt aloe,& qᷓ ex ip̃a componit᷑ hieraamata. Viſcoſiorẽ Vo pituitã ſimul ventri impactã, primũ incidere oportet, deinde expurgare, atq; ſi idoneus aligs eſt, ſumpta radicula vomere. Si vero nec; viſcoſua, neq; craſſus fuerit hu⸗ mor, ſatis fuerit vel ptiſanæ ſucco vel mulſo vomitiũ mouere, aut abſinthij ſuccũ ex mulſo bibere. Cæte⸗
rum reliquaꝶe ꝑtium diſtẽperãtię haud abſimifr curan
tur humores ad expeditos idoneoſq; meatus ducẽdo. quod ſi ſenſibili meatu ꝑs caret, abũdantẽ vel ſaniem.
vel humoræ, vel ſpũm quoq; flatuoſum in ip̃a cõtentũ,
in vaporẽ redigere, ac ſic deinde euacuare opottet.
De ciboꝶ facultatibus. Cap. LXXIII.

——.
.
Pau. Eginẽ. Onſequens eſt vt de eiboꝶ facuſtatibo ſermõ nem ꝗ ſalubriũ quoq; pᷣceptoꝶ ꝑs eſt, pdictis
ſubnectamus, ſi prius h ꝑticulatim ip̃os ꝑſeq̃
mur, pauca qᷓdam p̃miſerimus. ꝗppe oportet, ſi quicꝭ aliud, ciboꝶ noſſe facultates. git᷑ cibi ꝗbus extenu andi vis eſt, meatus aperit, humores ob nimit lento⸗ tem adherẽtes abſtergũt, craſſos incidũt& attenuant. Qd ſi diutius gs eis vtal⸗ſeroſas, bilioſaſq; cumula⸗ bit ſuꝑfluitates. Atq; ſi adhuc abidantius ingerantur, melancholicũ ſanguinẽ cõſtituunt. quã ob rem aſſidu us ip̃oꝶ vſus fugiendus eſt, maxime ꝗbus bilioſa fu erit natura. his vero dũtaxat cõgruunt, quibus pituita & crudus,& viſci dus, atq; craſſiis humor cumulatus eſt. Qui Vo cibi impinguãdi vim obtinẽt, ij firmũp̃ bent alimẽ tum, atq; ſi in vẽtriculo iecoreq; ꝓbe conco quant; bonũ ſanguinẽ generãt, ſed lienem& iecur ob ſtruunt. Hoꝶ vero i Poꝶ, ali craſſiores humores dũta rat faciũt, ut lens, alj viſcoſos, ut maluę. Alij&craſſos & viſcidos, ut ꝗbus teſta ꝓ tegmine eſt. Igit᷑ victus ex tenuans ad bonã valetudinẽ tuendã, multo tutiorẽ eo Acraſſitudinẽ inducit. At ga exiguũ alimentũ pᷣhet, ni hil vel firmitudinis vel robori Scorꝑi p̃ſtat. Itaq; vbi in digentia aliquẽ pſſit, eibus in quo plurimũ alimenti ẽ. modice exhibendus eſt, ſed p̃cipue illis citra noxã da⸗ tur. ꝗ exercitatõi oꝑam dant,& q quantũ libuerit dor⸗ miunt.Quicũq; Vo ante cibũ exercitarinõ poſſunt, ali mẽta ũ̃ craſſos ſuccos fa dit: fugere debẽt. At nec; in ocio degẽtes huiuſcemodi cibos admittãt. Porro tit ꝑ Petuum ociũ honæ valitudini maxime aduerſ. atur, ita mediocris motus ſummo p̃ſidio eſt. Mediæ Vo ma terig alimẽta, oĩm pᷣſtantiſſima ſunt. ut pote q̃ medio⸗

—— —„ ͤ d ²
—[—ꝛ————
1 Præcept. 5 141 cris ſubſtãtiæ ſanguinẽ᷑ pducũt, atq; ut huiuſcemodi 1 e edulia corꝑihus noſtris cõmodiſſima ſurt, ita vicioſũ 0 n ſuccũ generãtia, maxime noxia, ſemꝑq; fugiẽda ſunt. 19 1 Summoge Vo vitãda eſt alimẽtoꝶ varietas, P cipue 1 1 vbi cõtrariæ fuerint eis facultates. nam ꝗᷓ ſic ingerunt b N 5 coctioni reſiſtunt. f— 55. f 1 Deoleribus. Ca. LXVXXIIII. 7 Actuca manifeſte refrigerat& humectat, atq; 1 . 1 iccirco ſomnũ quoq; allicit. Vt Vo exoleribus 10 1 a ip̃a maxime nutriẽdi vim habet, ita optimi ſue 05 35 11000 ci ſanguinẽ facit. Intubus refrigerãdi, humectãdiq; 0 Nie vim obtinet. at lactuca inferiorẽ. Malua refrigerat ꝗ 10 1 dem, ſed obſcure, magis Vo humectat, atq; ob viſcoſi 05 n tatẽ aluũ ducit. Beta abſtergendo aluũ inouet. vñ ſi b Ie cerebro edat᷑, ſtomachũ vellicat, atq; iecur& lienem ob flo 5 M ſtruit. Braſſica, bis ꝗdem cocta cõmeſtaq;, ventrem 1 0 cohibet. ſi Vo ſemel neq; admodũt coquat᷑ atq; ex oleo & garo aut ſale edat, ducit potius aluũ, quẽadmodum b ius eius purgãdi poteſtate ſentiũ cremore p̃ſtãtius eſt. i At manifeſtius magiſq; ventrẽ mollit marina braſſicaꝭ che 1 nam& ſalſa& ſubamarulẽta eſt. quapropter auroni qͥ fr 70 q; ſubducẽdi aluũ poteſtas eſt, eo ꝙ plurima ſalſedine 100 4 Fticipat. Braſſica Vo ſtomacho magis cõuenit, vtpote. ꝗ̃ mediocrẽ obtinet aſtringẽdi vim. ac lac qq;& genita bil 4 le ſemẽ ꝓducit. Blitũ& atriplex humore ꝗdem abũ dad 5 dant, ſed exiguũ alimẽtũ pᷣbent. Omnia aculeata us e 1 cardus& fuſus agreſtris, atq; alia huiuſcemodi, ſtoma be * cho idonea ſunt, excepta cinara, qᷓ& dura eſt& mali 171 ſucei. ideoq; cocta cũ oleo& garo& coriandro, exhi⸗ b 14 bẽda eſt. Apiũ, hippoſelinon, ſion, ſmyrniũ, vrinæ ei 15 endæ facultatẽ hñt, ſed ſmyrniũ& magis odoratũ& l
.

Pau. Egine. acre eſt,& rina& menſtrua mouet. Apia Vo ſuauio⸗ ta ſunt, ideoq; ſtomacho aptiora. Eruca calida eſt,& genitale ſemẽ ꝓducit. vñ& libidinẽ excitat, atq; capi⸗ tis eã doloris ſpem, quã cephal eã vocãt. Naſturcit, ocymũ, ſinapi, calida ſunt Nacria,& pᷣcipue naſturciũ, ſunt Vo coctu difficilia, ſtomacho inepta,& mali ſucci Vrtica tenuibo cõſtat ꝑtibus, aluũ ducit, atq; exigu um alimẽtũ pᷣbet Gingidion ſimile ſcãdici eſt, haud paz ſtringẽtis amaruletæq; qlitatis hñs, ſtomacho ap tum, ut faſtidioſis qͥq; idoneũ ſitex aceto mãl um, ſed corpus paꝶx alit. Quæ Vo ſilueſtria olera vocant᷑ ad vi cioſoꝶ humoꝶ gñatõem nihil relig faciũt. Cappa⸗ is& appetẽtiã excitat,& iecoris lieniſ ꝙ obſtructõnes ſoluit, ac pituitã educit. f umẽ da vero eſt in prima mẽſa velex oxymelle, vel ex oleo& aceto. 3 De cymarum mata. Cap. KNV. Litoꝶ, lactucag, atriplici S maluæ, betæ, plãta ꝗdem humida eſt. Cyma Vo arida. Rapa, ſina⸗ 1 Fradicula naſturcium, pyrett, braſſiea, alaq; calida, plantã ꝗdem aridã hñt, eymã vero humidam. Fruticoſaꝶ Vo plantaꝶę cymæ,& quæ in paludibo qu in ortis naſcunt. item ꝗᷓ̃ a bryonia decerpunt᷑. ſtomacho ꝗdem aptæ ſunt,& vrinã mouẽt, exiguũ ve ro alimentũ pᷣhent.ꝙ ſi ꝓbe coquant᷑, magis ꝗᷓ quę ab oleribus ſumunt᷑ alunt. fimiliterde chamedaphnes ey ma ſentiendũ eſt.
—
De radicibus ꝗᷓ abi rõem obtinẽt. Ca. LXXVI.
Vnias quidem& rapa, ſi bis coquantur, haud
b minus reliquis oleribus alũt, ſed ſi iugiter aſſu mantur, craſſum humorem conciliam. Bul
bi aſtringunt, abſtergunt, appetentiam excitãt, ſtoma⸗
F ij

—
r
Præcepft. cho robur addũt,& viſeoſos ex tlic e humores edu cunt. ꝙ ſi bis eoquant᷑ plus ꝗdem alimẽti pſtãt:ſed ni hileducũt. nam qᷓd ama in ipis eſt, ita abijcit. Præte⸗ rea ſi crebro gs eis vtat᷑ genitale ſemen augent,& ve⸗ nerem impẽdio excitant, flatus quoq; faciũt& tormi⸗ na. Atex garo& oleo ſumpti, ſuauiſſimi ſunt,& boni alimẽti, atq; eoctu faciles. Paſtinacę, dauci, ſiſeris, ra dices/ rapis minus alũt, ſunt Vo calidę odoratæq;atq; vrinã mouẽt. abutentibus Vo& coctu difficiles ſunt, & viciatos humores pariũt ꝓ cõi radicũ rõne. Agre ſtis paſtinaea a nõnullis daucus appellat.& maiorẽ cia tandæ vrinæ vim habet. Radicula attenuatoriæ, cal factoriæc; facultatis eſt. ſed añ̃ alios cibos ex oleo 2 garo ducẽdæ alui gratia ſumẽda eſt,poſt cibũ aũt neꝗᷓ g. Cepa, alliũ, porrus, ampelopraſſon, eo ꝙ acri ſũt
potẽtia, corpus calfaciunt, atq; craſſos in jp̃o humores
attenuãt& incidũt,& bis ꝗdem cocta paulũ, incocta
vo nihil alimẽti pſtant. At Vo alliũ opilatões ſoluit, Sc
dilcutiendi magis vim obtinet. Ampelopraſſa aũt uta
2
pete agreſtia ſicciora ſunt. Porro in vniuerſum oĩa
cruda olera, coctis peioris ſucci ſunt, magiſq; ſuꝑffuo humore abũdant. Qu Vo vel muria, vel oxyhalme
cõdita reponunt᷑, ſtomacho aptiora ſunt,& appeten⸗
tiam magis mouẽt, ac crudos humores incidunt, ſed
coctu difficilia ſunt,& ſi quis eis abutit᷑ malos ſuccos
producunt. a De tuberibus. Cap. LXXVII.
Vbetz ſuccus etſi nullã notatu dignã qualita⸗ f
1 præ ſe ferat, frigidus tñ eſt, eraſſuſq;. Fun gi& frigidi ſunt.& pituitoſi,& mali ſucci. Ex
fis * 00 fee 900
fta 00 Cor li,
fbi bue oli. g o hin Katt U, 50 Und 9 el 5 i l
dul

Pau. Egine. 5 J
his boleti, innocẽtiores ſunt,& mani feſtæ qualitatis
exꝑtes ſi recte coquant᷑. deinde ammanitę ab ijs ſcdm locũ obtinẽt. ab alijs Vo fungis abſtinere oportet. ꝗp⸗
pe cũ multi ex ip̃is lætiferi ſint, ac ipi quoq; boleti, niſi
ꝑcocti edant, lens periculũ ſæpenumero minant᷑.
De frumentaceis. Ca. L XXVIII.
Xeis quæ frumentacea appellant᷑. Cliondrus emenſis cõuenit,& viſcoſum humorẽ parit. at a ꝗ ablutus vicioſus eſt. eo ꝙ facile craſſus eua⸗ dit, atq; incoctus ꝑmanet. Melior Vo eſt ſuccus ipius, ſi totus vti ptiſana ꝓbe coquat᷑. Alica in religs gdẽ Chondro haud abſimilis eſt, ſed magis aluum ſuppri mit. Triticũ elixũ ꝗdem coctudifficile eſt,& inffat. vbi vero cõcoctũ eſt, valẽtiſſimã pbet alimoniã. At in panem redactũ, inflandi vim,& coctõis difficultatẽ de ponit. vtpote fermẽto, ſ: aleq; ꝑticipans. Siligineꝰ pa ö nis, quẽ ſiligniten græci vocant, omni alio magis alit. 6 Mox ſimilaceus, ſic em̃ ſemidaliten interpᷣtor. deiñ ci⸗ 4 barius, græci ſyncomiſton dicũt.Sordidus ãt.i.furfu⸗ 5 reus, minus ꝗdem alit, ſed magis ꝑ vẽtrem deſcendit. 1 Amylus panis exiguũ alimẽtũ pbet, quẽadmodum et lotus. Hordea refrigerãdi, abſtergẽdiq;vim obtinẽt a 1 cũ Vo ad modũ ptiſanæ coquunt᷑, humectãt. fricta Vo N ut in polẽtis fit, deſiccat. Polẽta ꝑ eſtatẽ añ balneum ex Aqua potui data, ſiti medet᷑. Hordeaceus panis imbecil lior eſt& exiguialimẽti. Maga coctu difficilis eſt,& magis hordeaceis panibo inffat, cui ſi mel quoq; acceſ 1 99 ſerit, aluũ mouet. Bromus, caliduis eſt⸗& exigui ali⸗ 5 mẽti. Milid,& panic, frigida ſunt& ſicca, atq; pak alunt,& vẽtrem cohibẽt. in totũ vero milliũ 375 tius ẽ 1
————.

a. KK. ̃⁵—
Præcept. N
panico. Oryæa coctu difficilis eſt, pa alit,& ventrẽ 1 6 alttingit. Ptiſana ſic coquit᷑. vni eius ꝑti aquæ ꝗnde 0 N cim, atq; paul olei adijce, ac poſt ebullitiõem acetũ 9 0 9 q;. Cũ Vo exacte iam cocta fuerit, ſalem tenuem. Sunt 1 ö qui por quoq; atq; anetũ addãt. Cæteꝶ Bromus 9 & Chondrus: haud aliter q; ptiſana p̃parantur. 0 De leguminibus. Cap. LXXIX
X leguminibus, lens ꝗdem mali ſucci eſt,&
e atram bilẽ parit, ventrẽ aſtringit, maxime bis 1 f cocta. decoctũ yo ip̃ius cũ oleo& garo potui fn ee datũ, aluũ mouet. At ga flatũ parit vel ſatureia, vel pu i n legiũ adijciendũ eſt. Fabeæ lenes ſunt,& inflãt, ac ab dit 1 ſtergũt. ac ægyptia faba& calidior eſt noſtra& ſuꝑfſſu g 100 ö ö itates plures relingt. Piſum molle ꝗdẽ eſt, atq; non f n adeo inflat. Cicera inflant, abſtergũt, genitale ſemẽ lm Nea augent, venerẽ ſimulãt, calculũ terũt. Ac fricta flatũ ꝗ⸗ 0 .. dẽ amittũt, ſed difficulter cõcoquunt᷑. Lupina ſunt tie coctu difficilia, haud facile trãſmittunt᷑,& ſuecũ crudũ bo pariũt Fœnũ græcũ añ cibũ aſſumptũ&calefacit& fh aluũ ſoluit. Cĩceræ faſeliq;,ſi macerent᷑ donec radi⸗. ces ꝓueniãt, atq; ex garo añ cibũ ſumant᷑ ventrẽ ſub⸗ inf ducũt, atq; magis q; fœnũ græcũ alunt. Faſeli tñ, ꝗᷓ l & ſiliquæ appellant ſi integri cũ ſiliꝗs, virideſq; inge⸗ un rant, plures ſuꝑfluitates cumulant. ln. De temporarijs fructibus Ca. LXX X. 1 Veurbita refrigerat, humectatq;, atq; aluũ mo 1 euet, ſed paulũ alimẽti pᷣbet. Pepon, in totũ 1 6 Se mali ſucci eſt,& frigidus humiduſc;, ae vo w 1 mitõem mouet.ꝙ ſi nõ cõcoquat, cholerã inducitei⸗ 0 a
us ſemen vrinã ciet, calculos renũ cõterit,& in totũ ve 1

Pau. Eginè.
hemẽter abſtergit. Melopepon, omnia qᷓ de pepone
dicta ſunt, imbecilliora obtinet. Cucumis minus g⸗ dẽ pepone refrigerat h umectatq;, ſed vehemẽtius vri⸗ nã ciet.& vix cõcoquit᷑. qc etſi cõſequit̃ mali tñ ſucci eſt. Atq; in ſumma oẽs autũnales fructe, refngerãt, & humectat,& ſunt exigui alimẽti,& mali ſucci. De atbot fructibus. Ca. EX XXI. Icus& vuæ inter oẽs fructus autũnales pᷣcipu um honorem obtinẽt, utpote quoꝶ ſi uccus,& minore vicio ꝑticipat,& magis alit. At ſicdꝰvuis ſunt ſuccimulto melioris, atq; magis alũt. aluum mo⸗ uẽt, vrinã cient, renes purgãt, maxime ꝗ̃ fuerint admo dũ maturæ. Simif& caricæ. flat tñ& improbũ ſan⸗ guinẽ faciũt. atq; iccirco, ſi in crebro vfi fuerint, pedicu los pariũt. Vuæ retẽtæ ꝗdem nõ cõcoquunt᷑,& ma lum ſuccũ reddũt, ꝑ aluũ vero deiectæ, moderatiores euadũt. Vuæ paſſæ calidiores ſi unt, ſtomachoq; ap tiores, atq; religs vuis ma gis alunr, ſed minus aluum ſoluũt. Mora vehemẽter humectant, mediocriter refrigerãt, atq; in prima mẽſa aſſumpta, ventrẽ molli⸗ unt, haud quaq́; ſtomacho aliena, ſed parũ alũt. Ex ceraſijs dulciora ꝗdem, aluum citant, at ſtomacho no ia ſunt. Acerba vero ut ſtomachum magis ſolantur. ita minus molliunt aluum. Atq; eadẽ ratio tũ in vuis moris, tũ in alijs multis obſeruat. In totum vero, aſtringentia ſiue edantur, ſiue bibantur ante aliũ cibũ, aluũ cohibent. Quibus vero venter ob imbecillitatem nihil deijcit, ij aliquid quod molliẽdi facultatẽ habeat, veluti olera, aut piſces, aut aliud huiuſcemodi premit tere debent. deinde aſtringentia ſumere, quæ aluũro⸗ horantia, deorſum im pellant, atq; ad ſecretionem ex⸗
11

»— TTT
— 2— 5 11
5 0
100 Præcep. a
1410 citent. Nux pini, boni craſſicg ſucci eſt, at; eſui ap⸗ ö 1460 ta, ſed nõ facile cõcoquit Perſica mali ſucci ſuntꝭ ace
10 ſcũtq;,& facile corrumpunt᷑ ideoq; in primis ſunt ex⸗ l 7 hibẽda, ut& ꝓtinus deijciant᷑. neq; ꝓpter morã in den 1 1 triculo cortumpant᷑. Præcocia Vo& rhodacina,& 15 armenia, ꝑſicis meliora ſunt. nec; em acefcũt, nec; fifr 0 a corrumpunt᷑ ac fünt etiãnum delectabiliora. Pomo fe e rum, ſuauia ꝗdem, reliꝗs ſunt calidiora.& facile tranſ⸗ 1 Ken mittunt᷑ p̃cipue ſi vel aſſent, vel elixent᷑. Acida aũt ut fi Ni frigidiora ſunt, ita humores in vẽtriculo magis inci⸗ 000
14 dunt. Aut auſtera,ſtomacho ꝗdem, robur afferunt& in
Nn ventrẽ cohibẽt, ſed maxime cydonia. Eiuſdẽ pote⸗ 1 ſtatis ſunt pira maiora atq; matura, ſed plus alimẽti p⸗ 144 bent. Mala punica refrigerãt, aluntq; parum. Me NN ſpila. ſorbaq;. magis aſtringũt. ideoq; fluenti aluo ido⸗
WN nea ſunt. Palmæ, niſi admodũ pingues fuerint, ſto⸗ f 1 macho ꝗdem conueniunt, ſed aluum ſupprimunt. at i b q; craſſos viſcoſoſq; humores pariunt,& capitis dolo⸗ 1
rem inducunt. Exoliuis druppæ ꝗdem, ſtomacho ce
a alienæ ſunt,& craſſi ſucci. Colymbades vero& quę in 10
muria ſeruatæ ſunt, in prima menſa aſſumptæ, appetẽ 0
tiam augent, aluum citant, atq; id magis, ſi vel aceto, 1
vel oxymelle condiant᷑ Nux iuglans, auellanis mi⸗ f
nus alimenti pᷣbet, ſed ſtomacho magis conuenit. Nu 1
ces recẽtiores humidæ ſunt, atq; aluum mouẽt. aridæ f
Vo, ſi in aqua maceratæ ab interno putamine munden 10 f
tur. haud minorẽ viridibus hñt efficaciã. Amygda⸗ 60
læ, incidendi attenuandiq; vim habent. vnde& viſce⸗ 0
ra& thoracẽ purgant. maxime vero amaræ. Piſtacia 1 haud diſſimili ſunt poteſtate, ſed in leuanda iecinoris obſtructione, ſunt p̃ſtantiora Damaſcena ante cibũ
U

Pau. Egine. ſumpta, ſiue eruda, ſiue ex mulſo cocta, alu ſoluunt. Syriaca haud facile cõcoquuntur,ſtomaclio aliena ſunt,& leuis alimenti. Siliquæ concoctioni renitun tui ventrem aſtringunt,& ſuint mali ſucci. Sycomo ra, manifeſte refrigerant humectantq;. Citrei mali erna pars acris eſt. quæ vero veluti carnis ſpẽm prę ſe fert, licet eſui ſit idonea, vix tñ cõcꝭgtur. id Vo ꝗᷓd in tus cõtinet, ſiue acidũ, ſiue aqueũ fuerit, vehemẽter in frigidat. Glandes frumẽtaceis haud minus alũt, ſed cõcoctudifficiles& craſſi ſucci ſi unt, atq; tarde trãſmit tunt᷑. Caſtaneæ oĩ ex ꝑte glãdibus ſunt meliores. De aialibus,& prio de volatilibo. Ca. LXXXII. Mbecillius alimẽtũ pᷣbẽt aues q; ꝗdrupedes, ip fertim q; ſues, ſed cõcoctu facilius. maxime perdix, attagena, colũbinus, pullus, gallinæ, phaſianæ. At ex turdis, merulis, paruis paſſeribus, in quo gñe pyrgitæ quoq; ſunt, ſolidius alimẽtũ eſt. idq; magis ex turture, palũbo, anate, ſed multo duriꝰ& co ctudifficilius, atq; fibris fere refertũ, qchex pauone ae cipit᷑. Anſeris Vo d ſtructochameli caro, oĩbo ꝗᷓs dixi⸗ mus, plures reliquit ſuꝑfluitates, difficilius cõcogt̃,dẽ Ptis alis qᷓ ſucci bonitate cæteris auibus haud inferio res ſũt. Grues, fibris plenũ durũq; alimẽtũ pbent. In totũ Vo iuniores aues veteribo ſunt hũidiores, coctu faciliores, alimẽti valẽtioris, atq; ꝑ aluũ facilius deijciũ tur. Sifidiſcrimine elixæ ab aſſis,& in ſartagine frictis diſtinguunt᷑.Itẽ q̃ in aridis locis, mõtibuſq; degũt, pa⸗ luſtribꝰ,& facilcõcoquũt̃& ſuꝑfluitatibꝰ minus re⸗ dundãt. De ouis. Ca. LXXXIII. Alltnage, phaſtanarũć oua, dim optimã ſunt. 9 Anſeꝶ vo& ſtruchocameloꝶ en

PP ˙ WAA A
9 —
Præcept᷑.
at pᷣſtantiora ſunt recẽtia veteribs. atq; vt magis alũt tremẽtia, ita ſorbilia melius deſcẽdũt, ac gutturis aſſi
tates leniũt. Reliqua oĩa coctu difficilia ſunt,& vix trãſ mittunt᷑ exceptis ſuffocatis, qᷓ ꝗdẽ cruda ex garo: via
no& oleo diluta in diplomate modice inſpiſſant ſic eĩ
& boni ſucci,& coctu facilia reddunt᷑. fricta aũt in ſat⸗ tagine omniũ peſſima ſunt. N
De pedeſtribus animalibus. Ca. LXXXIIII.
& quadrupedibus, ſuillę carnes oĩm aliorum
e cedulioꝶ valẽtiſſimi ſunt gñis. ꝗppe ꝗᷓ& ſapo
re& odore familiarẽ quãdã ꝓprietatẽ ad hũa⸗
na corꝑa referũt. uta nõnullis ꝗĩprudetes, carnes hũa
nas deguſtauerũt, dephẽſum ẽ. alimẽtũ Vo ꝗᷓd ex ipis
cõtrahit᷑& glutinoſum ẽ,& liaud facile diſſipat᷑ Ouil
la caro ſuꝑfſuitatibus redũdat, maliq́; ſucci èẽ. Caprę
nutrimẽtũ p bẽt acre& mali ſucci, peſſimũ Vo hirci. ꝗp pe ꝙ nõ ſolũã mali ſucci ẽ, verũetiã coctõi reſiſtit. Bu bula caro atrã bilẽ parit Lepores craſſt ſucci ſunt, ſed in hoc a hobꝰ& ouibo vincunt᷑. Cerui durã coctuq; difficilẽ p bẽt alimoniã In ſumma Vo recẽtiora oĩa ve teribꝰ hũidiora, molliora,& coctu facilioraſũt. Sifr ca⸗ ſtrata, ijs ꝗbus integri adhuc teſticuli ſunt.atq; corpu lẽta gracilibus De ꝑtibus aĩaliũ Ca. LXXXV Xtremæ ꝑtes neruoſę ſũt, ac pinguedinis, car
e niſq; exꝑtes. vñ& glutinoſę ſũt& alimẽti exi gui. atq; aluũ mouẽt, excipiũt᷑ aues ꝓpter abũ
dantẽ ariditatẽ. Aures, roſtraq; cartſlaginoſa ſunt,& haud facile cõcoquunt᷑. Lingua laxa, exãguis,& ex igui alimẽti è. Glãdulę ſuaues ſunt, atq; laxę pᷣcipue mãmaꝑ, ſed maxie ſuillę, dũ videlicet lacte replent᷑, ac ne minoris ꝗdẽ alimẽti ſunt qcarnes Renes, teſticu
fl la 1 90 dl L l ml ll fl
09 bal dun fel len
lag
chor U a 10 t

Pau. Egine.
liq;, mali ſucci ſunt,& coctu difficiles. Atg galloꝶ ſa⸗ ginatoꝶ teſtes.& ſuaues ſunt,& ꝓbũ alimẽtũ corꝑi p̃⸗ bẽt. Cõtra tauroꝶ, hircog.& arietũ, coctu difficiles& mali ſucci ſunt Cerebꝶ pituitoſt, craſſi ſi ucci, tardi trãſitus, coctu difficile, ſtomacho alienũ, atq; nauſeo⸗ ſumẽ. ybi Vo ꝓbe cõcoctũẽ, ſatis alimẽti pbet, Spi nalis medulla pinguis ẽ& ſuauior cctebro, ſed in reli⸗ ꝗs ei ſimilis Cor, iecurq; craſſi ſucci ſunt, coctudiffi cilia,& tardi meatus. at ſuillũ hepar cæteris melius E. Lienis mali ſucci eſt,& atrã bilem parit. Pulmo ut vtriſq; laxior eſt, ita coctu facilior, ſed pituitoſus eſt, et minus alit Ventriculus, vterus, inteſtina, dura ſunt, vir cõcoquũt, atq; pituitã gignũt In vniuerſum Vo ſilueſtria aĩalia, cticuribus, alimẽtũ pbẽt aridius, minuſ q; ſuꝑfluitatibo redũdãs. Sanguis oĩs difficulter cõ⸗ cogtur: pᷣcipue ſi craſſus, ac melãcholicus ẽ, veluti bu⸗ bulus. Leporino Vo ſanguini utpote ſuauiſſimo, pᷣci⸗ ꝑuus honorẽ. hũc nõnulli cũ ipᷣo iecinore co qre con⸗ ſueuerũt. ac alij cñ religs qq; viſceribo. Sunt etia g iu⸗ uenis porcelli ſanguinẽ edũt. Homerus vero, caprinũ ſanguinẽ nõnullos comediſſe poſteritati tradidit. De lacte. Cap. LXXXVI. Ac coctũ, alit ꝗdẽ corpus, ſed gingiuis,dentia buſq; nocet. quapropter poſtea q; ingeſtũ eſt, a primum mulſo, mox vino acerbo, os abluere oportet. Cæterum capiti dolorem affert, præcordia, ventriculumq; inffat, atq; in renibus calculum gene⸗ rat. Igiturvt id quod dilutum magis eſt, minus quidẽ alit, plus vero citat aluum, ita econtrario, craſſius, valẽ⸗ tius quidem alimentum præbet, ſed non facile de: ſcendit. Porro captinum lac mediociis eſt ſubſtantię,

——
eee
r e
Præcep.
ouillũ craſſtoris. Præterea ꝓtinus a partu tenuius eſt, tractu veto tꝑis, craſſius, deteriuſq; efficitur. f
Quid obſeruãdũ ſit lac potãtibo. Ca. LXXXVII. Vu.ilac potare voluerit, ab alijs cibis abſtinere q debet, qͥuſq; cõcoquat ac ꝑ inferiora decedat. Igit᷑ p̃ſtatip̃m recẽs mulctũ in matutino hibe re. dein ieiunare, atq; tũ vehemẽtes labores vitare ace ſcit em̃ ſi ꝗs laborauerit. ac ſatius qq; eſt leniter deam⸗ bulare, atq; vigilẽ congeſcere. Sane ita faciẽti, primũ ꝗ dem ꝑ aluũ ſubit. ideoq; poſt deiectõem aliud biben⸗ dũ eſt, atq; ſi hoc quoq; ad ſeceſſum ſubierit aliud. In primis em̃ vtiłr purgat, nõ ita multũ ꝗdem vniuerſæ molis, ſed ea dũtaxat q̃ in ventre cõtinent᷑, mox venas ingredit, atq; optime nutriẽs haudquaq; deijcit᷑. In bi⸗ lioſis Vo fluxionibus, atq; vbi vẽtriculũ eliquari timue rimus, coctũ lac exhibẽdũ eſt, atq; ſic ipᷣm coq̃re opor tet. In primis ꝗdem ſenſim paulatimq;, ut& ꝑs q̃dam abſumat,& ꝑs cõcoquat᷑, deinde magis atq; magis co ꝗᷓre. Cauendũ Vo ut neq; adurat᷑, neq; in caſeũ coagu⸗ let, idq; optime fiet, ſi leniter ipᷣm coxerimus,& miſcẽ⸗ do id qd abſceſſerit, vndiq; detraxerimus. Igit᷑ ferula polita tenuiq; miſcere oportet.& ſi quid in labijs aulę feruet, id ſpongia purgare. hoc em̃ ſæpenumero reli⸗ quũ lac corrũpit. Ergo coquendũ eſt lac ut diximus⸗ donec æquabifr craſſius,& crudo lacte dulcius eua⸗ dat. Præterea qd' in lacte tenue, ſeroſumq; eſt, cõſumi tur. ſi calculi marini ex igne candẽtes in ipᷣm demittan tur, idq; aluo fluenti, maxime ſi bilioſa fuerint excre⸗
menta eximie ꝓdeſt. 5 f
Delacte ſchiſto. Cap.LXXxXxvill.
50 Ut a0 fle; fel
00
An l fab ich
ol bal
n A
Nec

Pau. Egine.
Erum lactis a caſeo diſcernſ, ſi vehemł᷑ter ad multũ fumũ coquat᷑. deiñ exacte vel ꝑ linteũ vel ꝑ pãnũ colet᷑. Miſcet᷑ at ſeroſę parti, vel mel lis, vel oximellis, vel ſalis modicũ, atq;vt aluũ ſubdu⸗ cat dat̃ adultis ꝗdẽ, ad ſextarios duos, iunioribus Vo haud minꝰſextario. Qd Vo marinoꝶ calculoꝶ, aut fet niexigne cãdentis demiſſione incraſſatũ eſt lac, dyſen teriæ,& alui ꝓfluuio haud mediocre p̃ſidium eſt De caſeo. Cap. LXXXIX. Aſeus omnis acris eſt, ſitim excitãs, coctu dif eflicilis, mali ſucci, calculũ gignens. Innocktior Vo eſt, ꝗ recẽs eſt, laxus, mollis, ſuauis,& mo dico ſale cõditus, ꝗ Vo aliter afficit᷑ peſſimus eſi. De piſcibus. eee. Onſtat oẽs piſccs, frigidiori humidĩoriq; tem- e peratura eſſe. At g ſaxatilesvocat; cęteris ſune meliores. ꝗppe coctu faciles ſunt, boni ſucci, arch modice humectãt, niſi dura fuerit eis caro. Nõ ſa⸗ Ratiliũ aũt, in pelago degẽtes, multo diſcrimine diffe⸗ tũt ab ijs ꝗ in limo nutriunt̃ aut qua flumina irruunt, ſed oĩm peſſimi ꝗ vel in ſtagnis, vel paludibus alunt᷑. At ꝑticulatim Capito ꝗdem ſi in pelago deguerit, modice ſuauis eſt, ſanguinẽ yo pᷣbet& tenuiorẽ& im becilliorèẽ. Huic haud abſimilis lupus eſt. Ac in gquore quoq; mullus Vſatur, cæteris piſcibo& durior & fragilior, coctu facilis, mẽſis idoneus, pdulcis, pin⸗ guedinis expers. 5 Quibus teſta ꝓ tegmine eſt. Ca. XCl. Iſcium genera ꝗᷓ teſta integunt᷑, dino ſalſum, p crudũq; humorẽ pariũt. Hoꝶ oſtrea gdẽ, mol⸗ liſſima came ſunt,& magts aluũ ducũt. Cha-

Denen.
Ptæcept.
„ mæ Vo& Putpuræ& vngues& Spondyli& Buccina 85 0&. Cochleę, atq; hm̃oi alia dura. ae quæ cruſtata quoq; N 19 nominant᷑, ut Gtãmari, Paguri, Cãcri, Locuſtę, Squil⸗ N 1&, menſis ꝗdem cõueniunt, ſed coctu difficilia ſunt, b
ac ſi ſępe in aqua dulci elixent᷑, aluũ aſtringũt. Ius oĩm 8 ꝗᷓ teſtis cõcludunt᷑ aluum ducit. hãc ob cauſam terre⸗ 1 0 ſtres quoq; cochleæ vẽtrem ſoluũt. At Vo duræ carnis 0 & coctu difficilis ſunt, ꝗᷓ licet nutriat, mali tñ ſucci eſt. bal quapropter nõnulli ius cũ garo& oleo cõdiũt, atq; ſie 1 ö vẽtrem ſubducũt. Echini modice refrigerãt, paꝶ alũt, fle 1400, atq; vrinam cient. f. 0, I De mollibus. Cap. XClI. b 1 Illes piſces, vt polypi, ſepiæ, lolligines, duri rn 104 ö m ſunt, coctõiq; renitunt᷑, pſertim polypi, atq; ſal ul 115 ſum quodammõ hñt humorẽ. ſi Vo concocti ar AN one vincant᷑;haud paꝶ alimẽti corꝑi p̃hent. Fill Nen De cattilagineis. Ca. XCIII, ef N.genere cartilagineo, torpedines, paſtinacꝶ; fag e molli atq; pᷣdulci carne cõſtant, qᷓ& celeriter bar ſubit,& facile concogtur, alitq;. Raię, leuiraięs bent ſquatinæ,& reliqua huiuſcemodi genera, duriora, co⸗ if ctuq; difficiliora ſunt,& plus alimèti pᷣbent. Atq; in to like 0 tũ.durę carnis animalia haud facile concoquunt, ſed nul & valens& ſolidũ alimentũ pᷣbent. 2 Wueſt De cetaceis. Cap. XCIIII. 1 t f Etacea. ut balena, vitulus marinus, libella, del e 5 e phini,& thunni p̃grandes, duræ& coctu diffi bt ö dcilis ſunt carnis, ac craſſi ſucci. ſale aũt condita füge 5 moderatiora reddunt;, atq; alijs piſcibo hũidiora. ſuper fai 1 fluitatibs magis abũdãt,& ad ꝑturbãdũ ꝓniora ſunt. Weace 14 Salſamẽtoꝶ differẽtiæ, piſciũ ex ꝗbus cõſtant ſequun bglk

. Pau. Egine. tür diſcrimina. De vini potẽtia. Cap. XC V. Vi ſanitati ſtudet, quaãta ſit vini potẽtia ignora
q te nõ debet. Itaq; in yniuerſum om̃e ꝗdẽ vinũ nutrit. Idq; magis ſi tubidũ, craſſumq; eſt, ſed
kot minus boni ſucci. dulce o uis nutriat, ſtoma⸗ cho tñ alienũ eſt.Acerbũ, ſtomacho ꝗgẽ gratũ, ſed nõ facile trãſmittit ac minus alit, id; mu to minus ſi fue rit albũ. fuluo nullũ aliud melius ẽ. Vetus vinũ re⸗
ti calidius, ſicciuſ qe. atq; in ſumma, vini potẽtia hęc
eſt. In totũ o vinũ calorẽ noſtꝶ excitat, vñ& coctio melior,& ſanguis vtilior fit. Cibũ, vtpote facile pene⸗ trãs in oẽs ꝑtes deducit. ob quã cãm attenuatis qq; vi morbi, bonũ habitũ reſtituitcibi appetẽtia erigit, pitui tãextenuat, bilẽ ꝑ vrinas expurgat, colorẽ emẽdatani mũ hilariorẽ iucũdũcq; reddi t, corꝑis robur auget. At⸗ ch he ſunt vini modice epoti cõmoditates. Immodic
Vo ingeſtũ, cõtraria efficit. hinc tem ulẽtoꝶ euerſiões, demẽtię, ſoporeſq; ꝓueniũt.ꝗpropter cauẽdaẽ immo⸗ derata vini potatio, quis ſi ex lõgis tꝑm interuallis li⸗ berafr bibat᷑, cõmoditate nõ careat. qnquidem vrinas abũde mouet ac ſudores ꝓfundit. At mox aſſumpto mulſo ip̃m euomere ſ. atius eſt, ut ne paruæ ꝗdem no⸗ dcr veſtigitt reliquat Igit᷑potatõi ogam daturus, alio dibo nõ admodũ ſe replere debet, atq; inter bibendũ Praſſica elixam edere.& bellaria, pᷣſertim quæ ex amy
gdalis cõſtant, deguſtare. Hæc em̃ capitis dolorem le⸗
ant, neq; ulla vomẽtibus moleſtiã afferũt. Ac mace⸗ lati qq; apſinthij cremor añ potatõem ſumptus, haud mediocriter auxiliat᷑ vt ne aliud ꝗdem inueniri poſſit krapulæ magis inimicũ, Quod ſi quẽpiã mordeat vi⸗
num. frigidam aquam bibere debet. poſtero die abſin

23
——————
eee eee
N.
7
0
.
Ptæcept. thig eremorem ſumere, ambulare, fricari, lauacꝶ ingre di, atq; ſubinde exiguo eibo refict. De melle& mulſo. Cap. XC VI. El coctũ magis alit q; aluũ ſubducat. nõ co⸗ m ctum, cõtra, ac frigidis humidiſq; temꝑaturis cõuenit. Mulſũ, bilioſis nõ admodũ ꝓdeſſe vi det᷑, ꝗppe quod ps in bilem V titur. Igit᷑ hm̃oi naturis oportet ip̃m magis aquoſum exhibere. at ghus viſce⸗ ra quoꝗ modo afficiunt᷑, js alienum eſt. Cæteꝶ hoe modo mulſum p̃ᷣparat᷑.octuplũ aquæ melli adijcit;, ac donec ſpumare deſierit cogtur, ſpumã V)o ſimul atq; orta eſt, iugiter auferre oportet. i De ſomno. ö Ca. XCVII. Vpereſt poſt oĩa ꝗᷓ de victus rõne diximus, vt de ſomno quoq; diſſeramus. ꝗppe ꝗ oĩm vlti⸗ mus magna ex ꝑte admittit᷑ Igitur ſomnus, ut formula quadã loquamur. eſt animaliũ viriũ quies, ab vtili numore cerebꝶ madefaciẽte ꝓueniens. Hune f. recte capeſſit, multa cõſequit᷑ cõmoda. Cibos em̃ cõfi cit, humores digerit, dolores ſedat, fatigatões ſolat̃ ri gida relaxat, animi ægritudines obliuione delet, men⸗ tis inſaniã corrigit. Tempus ſomno accõmodatiſſi⸗ mũ eſt poſt cibũ, interdiu Vo factus, haud oĩbus ido⸗ neus eſt. id em̃ tempus quo dormiũt alig, haud ſatis t ut in eo cibi ꝑfecte cõficiant᷑. interciſa em̃ añ ſuam ho⸗ ram concoctõe, ꝑ meridiem exurgẽtes ſæpenumero acidum ructãt, flatibus implent᷑.nõnulli fluctuatõe ꝗͥ q; moleſtant᷑ niſi vel ex cõſuetudine, vel ga ſatis dor⸗ mierũt huiuſcemodi caſus effugiant. Nocturno aũt ſomno haud alius melior eſt, ſi ꝗqdem nox ſuapte na⸗ tura tum humore, tum trãquillitate ſomnũ alliciẽs, co
00 dos che el Wil fal
7
n WWint ſlch
17 el

*
2—
Pau. Egine. cuonem ꝑfectam efficit. Preęterea poſt nocturnos ſom
nos magnua ex ꝑte ad excrẽémẽta deijciẽda feſtinamus Temꝑis aũt ſomno debiti terminu fecta concoctõne ſi umit᷑, quã tum ventris cõtractõe dephendemus. nõ inutilis eſt, v ſeceſſum agit.
ex ructibus, tum ex Poſt hanc excitatio
De vigilia. Cap. XC VIII.
Igiliarum, quæ iam ægrotãtes aut ex dolore, aut febri, aut alio quouis accidẽte infeſtant, cu
ratõem, in libro de febribus ꝑſequemur. In p entia Vo de his vigilijs dumtaxat dicendũ eſt, quę ſa
nos interdũ male afficiũt. I git ſi vel ob moeſticiam, vel ſolſicitudinẽ, aut aliã animi ægritudi nẽ ꝗs vigilauerit. In primis mærorẽ, quoad fieri poteſt, fugabimus. de⸗ inde ſonog ſuauitate, cogitatio abigẽda eſt. id qc nõ⸗ nulli ꝑlenes aquæ ſonos efficere moliunt᷑.ꝗ em̃ ſie de mulcent᷑;, facile ſomnũ ſubeunt. Ac balneũ quoq; po⸗ tiſſimũ ia veſꝑa, c bene concoxerit, ingrediant᷑.cibũ⸗ q; humectantẽ aſſumãt. ut lactucas, aliol q; huiuſcemo di. Nigri quoq; papaueris viridia folia obſc onijs inter- dũ adijciant, piſces coctu faciles edãt, vinũ tenue,non antiqut̃, li beraliter bibãt. Cubile petituri roſaceo ca⸗ but vngant, aut oleo in qtio papaueris capita, aut man dragore decocta fuerint. Anethinum etiànum recens, omnifeꝶ eſt. Nouimus nõnullos poſt fatigatõem ſu bito geuiſſe, ac ſubinde dormiuiſſe. idq; ex modica eti am venere accidere ſolet.alij infrigidato capite vel pe⸗ dibus fomno facile corripiunt᷑. q ſi ob cibi vel multi tudinẽ vel maliciã, grauato ſtomacho, alig vigilare co
sex alimentoꝶ
tpote quæ concoctõis excrementa ad i—

eee
ee
—
r
ö Præcept. 1 gant᷑, nam& hoc accidiſſe com ꝑtũ habemus, quemad mod alij rurſus p̃ter conſuetudinẽ aut ieiunãtes, aut exiguũ cibũ ſumẽtes, dormire nequeũt, ꝑpẽdere opor tet, atq; cauſam auferre. a
De ſopore. Cap. XCIX.
verorurſus ꝓfundi veternoſiq; ſuꝑueniant ſomni: ab aſſiduis lauacris, atq; refrigerãte vn
ctione abſtinere oportet. Apophilegmatiſmis vero vti.atq; omnino victus rõem calidiorẽ, aridiorẽqʒ
10& exiguũ alimentũ exhibere. qnquidẽ haiuſcemodi 1906 N affectus, a frigidiore, humidioreq; materia cerebꝶ irri 40 gante, magna ex ꝑte accidit. b!
N Dioclis epiſtola de bona valitudine tusda Ca. C.
DliOCLEs Antigono regi ſalutem. a
Voniã omni regũ doctiſſimũ& in grãdeua
q iam ætate, vniuerſæ philoſophiæ, mathemati⸗ cæq; ſtudio, clariſſimũ te video/haud alienã a
regia maieſtate fore putans, eam philoſophiæ ꝑtem ꝗᷓ̃ ſalubria docet, monere te volui hoc meo cõmentario⸗ lo, vñ hoĩbus morbi adueniãt, ꝗbus notis dephendan tur, atq; ꝗbus pᷣſidijs eis occurredũ ſit. Vt em̃ in cœlo nunq; tẽpeſtas orit, quã nõ ſigna qᷓdam p̃ᷣcedant, qui⸗ bus nautæ, cæteriq; haud imperiti homines, tutiores reddant᷑, ita humanã naturam nullus vnq́; afficit mor⸗ bus, g non ſigno aliquo poſſit pſagiri. Itaq; hæc noſtra pᷣcepta ſuſciꝑe& ea ꝙ viribus obſeruare, ne graueris. Hominis corpuſculũ in quattuor ꝑtes diuidimus.
Caput, Thoracẽ, Ventiẽ, Veſicã. Igit cum caput gd paſſurum eſt, hæ ſolent notæ præcedere. vertigo, ca-
U hn ci Met U le

9 pitis dolor, ſuperciliorum grauitas, aurium tinnitus,
1 punctura temporum, oculorum in matutino lachry⸗
1 mæ& caligatio, olfactus hebetatur, atq; dentium gin giuæ attolluntur. Cum aliquid tale præſenſer is, caput Purgare oportet, non quidem medicamẽto, ſed vel by
ſopi. vel origani capita trita, quæ in aulula ferbuerint eum muſto, aut decocti cyathos tresãumere, inde os ö in ieiuno abluere, atq; gargarizando humores a capi. te deducere. Hac capitis affectionum curatione, nulla* alia leuior eſt. Optimum quoq; præſidium fuerit. Si⸗ 9 napi ex mulſo calido dilutum in ieiuno ſorbere, atque 14 gargariare, donec a capite pituita defſuat. Sed calefa* ciendum prius caput tegumento eſt, ut eliquata pitui⸗ 1 ta, pronior ad effluxionem reddatur. Negligentibus vero hæc, quæ iam propoſuimus ſigna, huiuſeemodi affectiones ſuperuenire ſolent. Lippitudines glauco⸗ mata, auriũ rupturæ, ſtrumæ in ceruice, cerebri tabes, grauedo, angina noctu, teredones, vua, capillorum de 0 fluxus, vlcera capitis, dentium dolor. Si in thorace 1 aliquid futurum eſt, his notis depræhenditur. Sudor f vniuerſum corpus occupat, præcipue thoracem, lin- gua craſſior fit. Spuunt vel ſalſa, vel amara: vel bilioſa. Latera, ſcapulaſq;, dolor ſine occaſione infeſtat, vigi⸗ liæ, ſuffocaciones, ſitis afficiunt. animus ex ſomno tri ſtior redditur. pectus, brach iaque, refrigerantur, tre⸗ muntmanus. Hos prudenter hunc in modum curare conuenit. Vomitu quoad melius fieri poteſt vtendũ eſt idq; poſt cœnam non crapuloſam, ſed ſine medica mẽto. Viiles vero ſunt vomitus ante cibatõem qs ſyr maiſmos vocãt. Igit ꝗ ſicvomere voluerit, radiculas te nues, naſturci um, erucam, ſinapi, portulacã, mãducet,
ij
nnen

SSS rr
——
792
* Nur
—
We
2
7 1
Præcept. 25
mox ſumpta tepida aqua euomat. Hæcvero ſigna pa
uipendentibus, huiuſcemodi ſolent ſuguenire mor⸗ bi. Pleuritis, peripneumonia, melancholia, febres acu te, phrenitis, ſethargus, ardor cũ ſingultu Vbi aliꝗd vẽtrẽ leſuꝶ eſt his notis pᷣſcire licet. In primis vẽter cõ uoluit atq; in ſemetip̃o turbat̃ cibi potuſq; amari vidẽ tur, genuũ grauftas, box rigor ita ut flecti nõ poſſit⸗ totius corꝑis fatigatio, atq; ſine occaſiõe cruꝶ torpor
febriculæ nõ vehemẽtes. Cũ hæc videris pſagia, ven⸗
trẽ remollire oportet, nõ medicamẽtis, ſed victu. tutiꝰ em̃ eſt vtiijs ꝗbus nullus error accedere poteſt ut ſunt Beta ex mulſo elixa, allia cocta, malua, Rumex, mer-⸗ curialis,& qᷓcunq; melle cõdita ſunt. Heæc em̃ oĩa aluũ ſubducunt. At vbi ſignoꝶ aliquod magis intẽdit᷑ cne ci liquamẽ oĩbus decoctis miſcendũ eſt. ꝗppe ꝗᷓ& gra ta& tuta eſt. Leuis quoq; braſſicę ex multa aqua coctę ſuccus/quattuor fere hęminaꝶ menſura, potui datus cũ melle& ſale haud inutilis ẽ. Atq; ſi ꝗs ieiunus aquã potauerit, in qua vel cicervel eruũ fuerit decoctũ, idẽ conſequet᷑. Qui vero pᷣdicta ſigna neglexerit, hos mor bos timeat, vètris fluorẽ, dyſenteriã. Inteſtinoꝶ leuita ted voluultt coxendicem, febrẽ tertianã, podagrã, apo⸗ plexiam, hęmoroides, articulariũ morbũ. Veſicę af fectões p̃uident᷑ ſi exiguo ſumpto cibo ꝗᷓs impleri vis det ſi ſint flatus, ructus, pallor totiꝰ corꝑis, ſomni gra ues, vrinæ liuidæ difficulter effluentes, pudendoꝶ tu mores. Quibus notis apparẽtibus occurrendũ eſt q; tutiſſime medicamentis odoratis vrinã cientibus. Itaq; feniculi apijq; radices in vino albo odorato macerare, atch duos cyathos mane ieiuno ſingulis die bus ꝓpi⸗ nate congtuit. ĩtem paſtinacæ, vel mitrhæ. vel helenij

Pau. Egine.
alba duotcunq; hoꝶ habueris, nam omnia ꝓſunt. ciceꝶę quoq; maceratoꝶ aquã, ſimiliter cũ vino bibere non alienũ eſt. Hæc aũtſigna negligẽter p̃tereũtes hu iuſcemodi morbos timeant. aquã inter cutẽ, lienis ma gnitudinè, iecinoris dolorẽ, caſculũ, renũ affectões, vri næ ſtillicidiũ, vẽtriculiplenitudinẽ. In omnibus Vo iam ꝓpoſitis ſignis, infantes gdem cle mentiori, adulti vero efficaciori curatõe tractadi ſunt. Neq; vero an ni ſolſticia, in ꝗbus omnia cõtingere ſolent, ſilentio 5 teribimus. ſed ꝗbus in quoch alimentisvtendũ ſit pau cis ꝑſtringemus. SOLSTITIVN HYEMALE git a bruma vſq; ad vernũ equinoctiũ, grauedines de ſtillatõeſq; atq; humiditates in hominibus augent᷑. ic⸗ circo calidiora alimenta ingerere oportet, diligentius meraciuſq; atq; ab origanò bibere, ac veneri quoq; in dulgere. Num erant᷑ vſq; ad equinoctiũ dies nonagin⸗ ta. EBQVINOCTIVM VBRNVNI loc temꝑe auget᷑ in hominibo pituita, ac dulcis ſanies ſanguinis ad vergiliaꝶ vſq; ortũ, quare tum fücc oſiſſima, acria⸗ q; adhibenda ſunt, exercendũ eſt corpus, ac venus tũ innocua eſſe credit᷑. Suntvero ad vergiliaꝶ exortũ di⸗ es ſex& quadragita. VERGI LIARVM EX OR TVS. Hoc tempus auget in hominibus bilem amarã atq; ſanies amaras ad æſtiui vſq; ſolſticiũ.tum dulcia quæ aſuũ dulcant adhibe.& concubiti quoad poteris fuge. Numerant᷑ ad ſolſticiã eſtiuũ dies qnq;& qua⸗ draginta. SOLSTICIVM ESTIVVM. Hoc tem Pore creſcit in hominibus atra bilis ad ęquinoc tit vſq; autumnale. Igit᷑ aqua frigida, atq; odoratis omnibus vt ac concubit̃ fugere oportet, aut innocentius ſaliẽ ea quæ de ip̃o pᷣſcripta ſunt admittere, Sunt ad ęqui⸗
2
ij

n
DDD
8
—.———— e
——
.
Præcept.
noctium autumnale dies tres& nonaginta. EQ NO TIVM AVTVMNALE. Hoc tempus pitu itæ abundantiam facit in hominibus,& tenues fluxio nes, donec vergiliæ oecidant. Itaq; fluxiones ſiſtere, at q; acerrima,& maxie ſuccoſa ingerere, nequaq; vome re, exercitari, atq; venerem fugere conuenit. Sunt ad vergiliardt occaſum dies ſex& quadraginta. VERS GILIARVM OCCASVS. Hoc tempore abundat in hominibus pituita ad brumam vſq;. quare acerbiſſi ma quæq; tum exhibenda ſunt, vinum ſuaue biben⸗ dum. Pinguibus vti, atq; exercitari congruum eſt. Nu merantur vſq; ad ſolſticium hyemale dies quinque& quadraginta
HNIS.
Argentorat. ex Aedibus Mathiæ Schurerij. xij. Maij. ANN. M. D. XI.
CoNRADPO DVNTZENHE MIO. OICTATORE ARGENTORA Ts

.