Prologus. Ad victoriam pſalmꝰ dauid cxxxix. Ripeª me dn̄e ab homi­ne malo: aᵇ viro īiqͦeripe me. Quiᶜ cogitauerunt iniꝗta­tes ī corde: totaᵈ die ꝯſtituebāt prelia. Acuerūtᵉ linguas ſuas ſi cut ſerpēteſ: venenū aſpidū ſub labijs eorū. Cuſtodiᵗ me dn̄e manu peccatoris: ⁊ᵍ ab homībꝰ iniꝗs eripe me. Quiʰ cogitaue runt ſupplātare greſſus meos: abſcōderuntⁱ ſuꝑbi laqueuꝫ mi­hi. Etᵏ funes extenderunt in la ꝓbatio reſpectu dei ꝓbantꝭ dictū eſt in principio psͣ. Et no. ꝙͣ ibi dixe­rat Dn̄e ꝓbaſti me cognouiſti me.i. approbaſti. vt dictū eſt. ſꝫ hic di cit. Proba me cognoſce me.i. approba me. quia pͥma approbatō erat de p̄terito pn̄ti erat īmutabiliter approbata. ſꝫ ſcd̓a approbatio ē de futuro qd̓ reſpectu flexibilitatꝭ humane ſemꝑ hꝫ naturā contingētis. ideo ꝓprie peteret̉ approbari: ſꝫ magis ꝓpe petit̉ deductio in via eterna. Replica. N psͣ. Dn̄e ꝓbaſti. Burg. introducēdo materiā psͣ. ẜm ſuā ap plicationē eſt directe ꝯͣ poſtil. dicit dauid ſe ſciuiſſe abſolu­ a culpa eſſe in gr̄a qͣꝫuis opinio multoꝝ fuit ad ꝯͣriū. ſic hic ponit ſepe in odiū poſtil. īprobauit. ſicqꝫ ſepius ſibiipſi ꝯͣdicit. Circa illuꝫ paſſum. Et aīa mea cognoſcet nimis.ſ. oꝑa mirabilia dn̄i. ꝓut in pſal. enumerant̉. gloſa burg. eſt. Cognoſcet nimis.i. ꝑfecte: vt inquit talia ab hoīe ꝑfecte cognoſci pn̄t. Allegat ad hoc ea ſcripſit Galienꝰ. Sꝫ at­tendat burg. qͥd ariſtoteles de hoc ſentit dicēs. Ea ſcimꝰ mīma ſunt ī cōꝑatione eoꝝ ignoramꝰ. ph̓s.i. ph̓ycoꝝ dicit. Tūc arbitramur vnu qd̓qꝫ ſcire ſ ꝑfecte. cās cognoſcimꝰ principia: vſqꝫ ad elemēta. dr̄ie em̄ ꝓprie rerū ſumunt̉ a ꝓprijs pͥncipijs ſunt nobis ignote. qͣntū em̄ de eis dicere vel ſcribere poterit. ſolū ſunt circūlocutiōes ẜm doctrinam eiuſdē ariſtotelis. Oīs nr̄a cognitio intellectualis ortū hꝫ a ſenſu. opor tet em̄ intelligentē fantaſmata ſpeculari. ph̓s. iij. de aīa. Senſus aūt ſo on̄dit accidentia. ex. ij. de aīa. qͣꝫuis magnā vim cōferunt ad cogno ſcendū qd̓ qͥd eſt. hoc ſolū eſt argutiue. Intellectꝰ efi cōiūctꝰ ſi abſtra ctiue cognoſcit naturā ſub̓e. vix tn̄ vel nullatenꝰ intuitiue. cognitio āt re ex ſuis oꝑationibꝰ alijs accidentibꝰ eſt niſi argutiua a poſte­riori. non igit̉ ꝑfecta. Pſalmiſta igit̉ fortaſſe voluit dicere mirabilia dei cognoſceret nimis.i. ꝑfecte. ex ſcīe acqͥſitione: ſꝫ diuina inſpiratio ne. bn̄ credo. Sꝫ de libro vite hic dicunt̉. vide.. Exo. xxxij. corre­ctorio vlti. Id aūt qd̓ interponit poſtil. reprobi pn̄t dici in libro mor­tis. ſicut electi in libro vite. hoc eſt burgēſi valde moleſtū. qꝛ vt inquit in ſacra ſcriptura dr̄ de tali libro. eſt burg. cōſueta ſeu inualida: errori bichleff boemoꝝ valde ꝓpinqͣ. Nec poſtil. talē librū mortis po nit ẜm. ſꝫ ẜm dici. illud dici pōt fundari ſuꝑ argumento a ꝯͣrio ſen­ſu. qd̓ burg. ſepe grādipendit. pōt ēt fundari ſuꝑ regula. Sicut ꝓpoſi­ in ꝓpoſito: ita oppoſitū in oppoſito: ſi ſaltem alteꝝ ineſſet a natura. Nec burg. reddit rōnem aliqͥ dicant̉ ſcripti quoꝝ nec merita nec d̓me rita ꝓceſſerūt. qͣre pōt dici hoc de oībꝰ eadē rōne ſint ſcripti. ẜm irradiatiōꝫ idealē difficile eſt negare oēs hoīes. īmo oēs res fore in ꝓſpe ctu diuine cognitionis. ẜm hūc modū omēs dicunt̉ ſcripte ſicut picte. Alanꝰ em̄ de planctu nature ea rōe dixit veſtē froneſis oīm rerū formaſ qͣſi depictas cōtinere. Sꝫ qd̓ de hoībus oībus ẜm illū modū ſcriptꝭ ali ſint p̄deſtinati. aliqͥ p̄ſciti. hoc ꝓuenit ex determinatiōe diuine volun tatis ẜm doctrinā doctoris ſubtilis. hec aūt determinatio diuine volun tatꝭ ſit reſpectꝰ ad extra ad diuinā volūtatē terminatꝰ: in ea fūda­tus. ſi ponat̉ nūc ſcriptio: nūc deletio nulla ſequit̉ ex hoc in diuina volū tate mutatio. ſicut nec ex alijs reſpectibꝰ.ſ. creatiōis incarnationis ⁊c̄. Burg. ēt illū paſſum. Mihi aūt nimis honorati ſūt amici tui exponēs de hoībus de angelis. ꝓut poſtil. facit: modicā adducit rōnē.ſ. ꝓpi hoc qd̓ dr̄ Math̓. vij. Arta eſt via ⁊c. Math̓. xx. capi. Multi ſunt vo cati: pauci vero electi. Burgē. audet exponere amicos dei ſolos ele­ctos pauci ſunt ꝓpt̓ hoc qd̓ ſequit̉. Hic dinūerabo eos ſuꝑ harenā multiplicabunt̉. exponit amicos dei de oībꝰ p̄teritꝭ: pn̄tibꝰ futurꝭ ſunt amici ẜm pn̄tem iuſticiā. etſi ẜm eternā p̄deſtinationē. ſꝫ vr̄ hyꝑbolicā locutionē burg. ad ſic dicendū fuit cōpulſus. ꝙͣuis ele­cti in cōꝑatione ad reprobos ſint pauci. abſolute tn̄ intelligēdo ſunt ita pauci quin hūanā notitiā excedāt ſub ſola nūeratōne diuina cōp̄hē ſi. qꝛ Apoc. vij. poſt viſa multa milia ſcōꝝ deſcripta dr̄. Poſt hec vidi turbā magnā quā dinumerare nēo poterat ⁊c. eſt inqͣꝫ burg. cōpul ſus ad dicēdū eos dei amicos an̄qͣꝫ nati fuerūt: fuerūt a deo oditi. qꝛ in et̓na p̄ſcīa nullū actū poſitiuū deꝰ hūit circa p̄ſcitos: niſi p̄uidēdo eo eſſe nature ẜm doctrinā Scoti. li. i. diſtin. xli. Et idē iudiciū ē de oībꝰ p̄ſcitis. de eſau aūt ſcribit̉ Malach̓.i. fuerat oditꝰ anteqͣꝫ natꝰ. Et ſi ipſe vel qͥcūqꝫ aliꝰ fuerit amicꝰ ẜm pn̄tem iuſticiā. hoc eſt ſolū ẜm dici ẜm eſſe. dr̄ Prouerb̓. xvij. Omī tꝑe diligit eſt amicꝰ. Planior igr̄ ē expō poſtil. de angelis qͣꝫuis ēt de electꝭ hoībus ſit abſurda. Et cuꝫ po­ſtil dixit dauid fuiſſe reuelatū eſſet futurꝰ in gloria in ſocieiate dei. Burg. obijcit argumētū ſuū cōſuetū apud hereticos cōe videlꝫ hr̄ in ſcriptura ſacra. igit̉ eſt credēdū. Arguit aūt ex ſcriptura oppoſitū vt ipſe putat arguit ſic. Infra ſcribit̉. Et vide ſi via iniqͥta tis in me eſt ⁊c. Uane dixiſſet ſic dd̓: ſi fuiſſet ſibi reuelatū eſſet futurꝰ in gl̓ia. Ad hoc dico duplicit̓. Primo dd̓ hoc dixit habēdo reſpectū ad factā ſibi reuelationē: ſꝫ ad zelū quē dixit habuiſſe ꝯͣ iniqͦs: ne forte ſi eſſet ex­ceſſiuꝰ diſtrahere poſſet a beatitudine ſibi reuelata: ꝙͣ tūcpē­zelū ſuū moderando ducat in vita eterna. Scd̓o rn̄deo: qꝛ dtꝭ ſciuit dei potētiā illis reuelationibꝰ eſſe alligatā: nec viaton libeꝝ arbitriū hmōi reuelatiōibꝰ limitatū. qͥnīmo eis cōſtat tingentia ad vtrūlibet qͣre ꝓbabilit̓ habuit dubitare an reuela­tio ꝓceſſiſſet ex di uina diffinitione ſicur diſtingui ſo lēt ꝓph̓ie cōmīa tionis diffinitō nis. ideo dd̓ non fruſtra dixit. et vi de ſi via iniqͥtat in me eſt. d̓duc me in via eterna ⁊c. Sicut em̄ cō­tingit p̄ſcitū in via ẜm pn̄teꝫ iu­ſticiā ſic cōtingit p̄deſtinatum obſtantibꝰ reue­lationibꝰ eſſe ex­tra viā ẜm pn̄tem iuſticiā. qꝛ al̓s ſe q̄ret̉ error: gr̄a ſemel hīta amitti non poſſit ſi vera fuit: reprobatur de peni. diſtin. ij.§. caritas. Et p̄t etiā ſic dici breuit̉: dd̓ fruſtra dixit. qꝛ bonaꝝ mentiū eſt ibi culpā agnoſcere vbi culpa non eſt. inqͥt beatꝰ Gregoriꝰ hr̄. v. diſtin. ad eius. Psͣ. cxxxix. Ripe me dn̄e. Huic psͣ. p̄mittit̉ talis titulꝰ in hebreo et in trāſlatiōe hiero. Ad victoriā psͣ. dauid. Et ptꝫ ſnīa ex di­ctis in ti. pſal. p̄cedentꝭ. De materia vero hꝰ pſalmi vr̄ ex circūſtantia lr̄e: fuerit ab eo factꝰ eſſet in ꝑſecutione Saul̓ petens ab eo diuinitꝰ liberari. fecit multos alios pſalmos. vt pꝫ ex ſupͣdictꝭ. qꝛ illa ꝑſecutio fuit longa dauid fuit in maxi­mis ꝑiculis. vt pꝫ ex decurſu. i. Regū. Igit̉ ẜm hoc psͣ. iſte diuidi tur in duas ꝑtes. In pͥma dauid petit ſuā liberatiōꝫ. In ſcd̓a phetice p̄dicit ꝑſecutorū punitionē: ibi. Caput circūitus. prima in duas. qꝛ pͥmo dauid ſua liberatione īpetranda allegat ꝑſe­cutoꝝ nequitiā. Scd̓o ſuā in deo cōfidentiā: ibi. Dixi dn̄o. Cir­ca primū ſciendū: deꝰ ſit iuſtiſſimꝰ ad ꝑtinet liberare īno centes de ꝑſecutionibꝰ iniqͦꝝ. ideo dicit dauid. a Eripe me dn̄e ab hoīe malo.i. a ſaule reddēte mihi malū bono. b A viro iniqͦ eripe me.i. a doech incitāte ſaulē ad ꝑſequēdū me c Qui cogi. iniqͥtates in corde. cogitantes multꝭ machinationi­bus me occidere. d Tota die cōſtituebāt p̄lia. qꝛ de cōſilio doech alioꝝ malignantiū ſaul frequent̓ eduxit exercitū ad ca­piendū dauid. e Acuerūt linguas ſuas ſicut ẜpentes ⁊c̄. qꝛ doech alij detractores incitabāt maligne ſaulē ad ꝑſequendū dauid iniq̄. ꝓpter qd̓ dixit dauid ad Saul. i. Reg. xxiiij. Quare audis verba hoīm loquētiū. dauid q̄rit malū aduerſum te ⁊c. ſubdit̉. f Cuſtodi me de manu peccatorꝭ.i. ſaulis obſtinati ī pctō odij ꝯͣ me. g Et ab hoībꝰ iniqͥs eripe me.i. a doech et alijs ſibi in malicia adherentibꝰ. h Qui cogitanerunt ſup­plantatre greſſus meos. vt ad regnū ꝑuenire valeā ſicut a do mino ꝓmiſſuꝫ eſt mihi ſamuelē. iAbſcōderūt ſuꝑbi laq̄d mihi. qꝛ frequent̓ poſuerūt inſidias occultas ꝯͣ dauid. k Et funes extenderūt in laqueū. q̄rentes me caꝑe etiā illos deberent me diligere.ſ. habitatores ceile: qͦs dauid liberauerat de philiſteis zipheos. de quoꝝ gn̄e dauiderat. tn̄ iſti volue runt in manibꝰ ſaul tradere. vt hr̄. i. Reg. xxiij. lIuxta iter ſcandalū poſuerūt mihi.i. q̄ſierūt me caꝑe cōſiderationē locoꝝ vbi cōſueuerā ire. vn̄. i. Reg. xxiij. dixit ſaul zipheis. Abite di­ligētiꝰ ꝑate curioſiꝰ agite cōſiderate locū vbi ſit pes eiꝰ ⁊c̄. m Dixi dn̄o. Hic ꝯn̄r dauid ſua liberatione allegat ſua in do mino cōfidentiā. modꝰ eſt em̄ magnifici liberare cōfidentes in eo ꝓpter qd̓ dixit dd̓. m Dixi dn̄o deꝰ meꝰ es tu. in quo ꝯfido non mea virtute. n Exaudi dn̄e vocē dep̄cationis mee. ll berando me a ſaulis ꝑſecutione. qꝛ gratitudo de bn̄ficio pre ſtito eſt diſpō ad aliud obtinendū. dauid ad impetrandū libe rationē ſuā de ꝑſecutione ſaulis recolit tanqͣꝫ gratis beneficium