Egiſtrum ordine alpha betico collectū in ſermones quondā venerabiliſ ac egregii viri magr̄i alberthi d̓ padua. fr̄is heramitarū ordinis ſancti Auguſtini. feliciter incipit. Vt aūt legentes facilius intelliligant materiā. in hͦ opuſculo cō prehenſam. Tunc eſt ſciendū. ꝙ magr̄ Alberchtus de padua qͣſi quemlibet ẜmonū in hoc oꝑe cō tentoꝝ in tres diuidit ꝑtes. ⁊ in qualibet ꝑcium magr̄aleꝫ ponit euangeli poſtillā. cum elegantibus notabilibꝰ inſertis ſic̄ pt̄ dili genter inſpicienti. Quelibet vero dn̄ica ꝑ integrū ā ni ſpaciū ſuum hr̄ ꝓprium ſermonem. Sermones vero inſerti ac ſuꝑadditi ſunt hy. Declaratio ac expoſitio ẜmonis ſalutacōem āgelicam ac euangelium miſſus ē ꝯtinentis. habetur ſermone quarto. Quinto ẜmōe habetur euāgeliū Exurgens maria ⁊cͣ. Sexto ſermone reꝑit̉ euāgeliū ā no quintodecimo. Vigilie natiuitatis xp̄i euangelium. Cū eſſet deſponſata ⁊cͣ. ſermone ꝯtinetur octauo. Natiuitatis dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i feſtū ac dies. tres ꝯtinet ẜmones ẜm tria euangelia. Exit edictū a ce ſare ⁊cͣ. Paſtores loquebant̉. Inprincipio erat verbum. Subdunt̉ ẜmōes bt̄i ſteph. ꝓtho martiris. beate Ioh̓. euangeliſte ac ẜmo ſct̄oꝝ innocencium. Circumciſionis feſtū habet̉ ſer. 16 Et ſequunt̉ in mediate duo ſermones d̓ vigilia ac feſto epiph. In epiphanie octaua reꝑit̉ ẜmo euangeli. Vidit ioh̓es iheſum Purificatōis marie ẜmo 25 Reſurrectionis gaudioſe feſtū. 7 ꝯtinet ſermones. ꝑ integrā ebdo modā qͥlibet die ẜmone ꝓprium Letabundū aſcenſionis dn̄i feſtū ſermone habetur. 47 Trinitatis ſct̄iſſime ſermo reꝑit̉ dn̄ica infra octauā aſcenſionis Aſſumptionis marie feſtū habetur ſermone. 59 De ſancto Au. ſermo p̄clarus de doctoribꝰ ſuꝑ euangelio. Vos eſtis ſal terre ꝯtinet̉ ſer. 62 Natiuitatis marie ſermo habet̉. ſermone 64 Oīm ſct̄oꝝ feſtū inuenit̉ ſer. 72 Animarum fidelium commemo ratio reperitur ſermone 73 In fine tocius libri ſubiungit̉ qͣtuor euangeliſtaꝝ ꝯcordancia ī paſſionem dn̄icam. ab egregio quondam viro magr̄o Nicolao Dinkelſpichel collectam. Bel ⁊ zacharias ſoli no minanit̉ ſermone 12 H Abel ſanguis requiritur a iudeis ibidem I Abhominatio deſolationis dicta a daniele 78 B Abhominatio deſignat antixp̄m ibidem D Abhomīatio deſolatōis ſūt vicia ibidem H Abier̄t phariſei a pl̓ibꝰ 76 A Abraā petiuit diem dn̄i 33 M Abraa an̄qͣꝫ fieret ego ſū ibidē N Abrahā genuit yſaac 64 E Abſqꝫ ſinagogis faciēt vos 48 G

Accedentes ad xp̄m 52 A Accepit omnes timor 67 E Accipite ſpm̄ſanctum 42 R Actiuā vicā hūit maria 59 C ⁊ d Attendite a falſis ꝓphetis 56 A Adducūt ei ſurdum 61 F Adhuc ml̓ta hēo vob̓ dice̓ 45 I Adiuuat marthā maria 59 H Adoleſcens tibi dico ſurge 67 C Adorauerunt magi pueꝝ 18 T Adorandus eſt dominus 40 B Aduentus domini ſigna 1 B Aduentꝰ chriſti dicitur mors ſā ctorum 3 R Aduentus xp̄i duplex 20 D Afficiunt̉ homines ad duo 45 A A fructibꝰ eoꝝ cognoſcunt̉ 56 E Agnus dei dicitur iheſus 20 E Agni proprietates ibidem Agnus dei tollit peccata ibidē F Agnꝰ dei ter canit̉ ī miſſa ibidēs Alias oues habeo 43 R Altilia quos deſignent 71 F Amen hebraicum eſt 1 P Amen inqͥt dominus 54 A Amicorum dilectio 36 A Amat vos pater 46 M Amores conſurgūt ex ciuitatibꝰ 49 B Amor rapiēs noſ ext̉ noſ ibidē d Amici chriſti qui ſint 52 D Amicos facite vobis ⁊cͣ 57 Amor dei quintuplex 69 E Amice quomō huc intraſti 71 Q Amīadab īterp̄tat̉ ſpōtā eꝰ 64 I Ancillā ſe nominat maria 4 I Angelus dicitur iohannes 2 P Angelꝰ mittit̉ ad v̓ginē 4 A D Angelus gabriel mittit̉ ibidē B Angelꝰ qͣ forma apꝑuit mar. ibi dem Angelꝰ ſalutat mariā ibidem R Angelꝰ pͥº tacet nomē mar. ibidem L Angelꝰ apꝑuit ioſeph 8 G Angelꝰ bonꝰ expellit tiorē ibidem H Angelū timuerunt paſtores 9 I Angeli plures apparuerunt paſtoribus ibidem T Angelis non reſponderunt paſtores 10 B Angelꝰ an fuerit datꝰ xp̄o 14 B Angelus eſt nobis neceſſariꝰ ꝓp quinqꝫ ibidem Angelꝰ apꝑuit ioſeph in ſomnis ibidem C Angelꝰ docuit ioſeph tria 17 F l Angelo fuit ioſeph obediēs ibi dem H Angelus apꝑuit mulieribꝰ 35 R Angeli canent tuba 78 A B Angeloꝝ pulcherrimꝰ ordo 72 I Angeloꝝ acceſſꝰ ad dn̄m ibidē Angeli dicuntur ꝯſerui 75 N Anima eſt ortus chriſti 39 D Aīam ꝓ ouibꝰ dat bonꝰ pa. qꝫ d Anime peccatricis pene 58 F Aīa plus eſt qͣꝫ eſca 66 E Aīaꝝ fideliū ſermo 73 ꝑ totum Anime ſalus eſt verbū dei 76 D Anne ꝓphetiſſe ortus 15 G Anna teſtificat̉ de xp̄o ibidem R An̄ xp̄i ꝓpͥtas pl̓es et tribulatio nes fideliū ac antixp̄i nequiſſima vita ꝑ totum ẜmonem vltimum Appte ſunt aures eius 61 I Apꝑuit dn̄s diſcipl̓is dicēs 38 L Apꝑuit dn̄s ī die aſcēſiōis 47 be Apꝑuit illis ſcripturas 37 M Aꝓpinqͣt ih̓us iheroſolimis 34 A Apl̓i iuerunt in gallileam 40 A

Aquile figuram geſſit io. 13 O Aqͥle ꝯgregabūt̉ ad corpꝰ 78 v Aron interp̄tatur electus 64 I Arbor ſignificat hominem 56 F Arboris bone fructus ibidem G Arbor mala excidit̉ ibidem H Architriclini pulchre proprieta tes 21 Q R Areſcunt homines 1 H Arguit̉ mūdꝰ d̓ tribꝰ 45 f ⁊ īfra Arundinis proprietates 2 M Aſcendo ad patrem meū 39 G Aſcendit xp̄s multipliciter 47 Q Aſcenſionis dn̄i cauſe ibidem R Aſinam equitauit dn̄s 34 E Aſſumptus eſt in celum 47 P Aſſumpcōis marie feſtum 59 A Auguſti īꝑatoris laus 9 a ⁊ īfra Auguſtinus ē cōmendādꝰ 62 A Aptiſare cuiꝰ ſit officiū Trcio M Baptiſmus iohannis ⁊ eius ſubſtancia ibidem N Baptiſmi io. effectꝰ ibidem O Baptiſmus pn̄ie q̓s dicat̉ 6 G Baptiſabat iohannes ſolos iudeos ibidem H Baptizatus eſt chriſtus 20 B C Baptiſmi qͣ xp̄s baptiſatus eſt forma ibidem D Baptiſato ih̓u ſciunt̉ teſtimonia Viceſimo R Baptiſmo n̄ credūt iudei ibidēn Baptiſantes eos in nomine patris ⁊cͣ. 40 B Bt̄us qͥ nō ſcandalizat̉ ī me 2 I Beatoꝝ p̄muim equale 26 M Bt̄us vent̓ qͥ te portauit 31 R Bt̄i qͥ audiunt verbū dei ibidē L Beatitudinē oēs appetūt 63 A Bt̄i oculi qͥ vident ⁊cͣ. ibidem B Beatitudo quid ſit ibidem C Beati pauperes ſpiritu 72 M Beati mites ibidem N Beati qui legent ibidem O Beati qͥ eſuriunt iuſticiā ibidē P Beati pacifici 72 Q Beatitudo dicitur viſio 73 I Beelzebub vn̄ hēat ortum 31 E Benedictiones marie 5 E Bn̄dictꝰ fructꝰ vētris tui ibidē f Benedictio ſimeonis 15 C Bn̄dictus qͥ venit in noīe 34 I Betleem naſci voluit xp̄s 9 H Bimatus quid ſit 14 M Bini ibāt diſcipl̓i ꝓpt̓ tria 36 B Bonū excellens eſt pax 42 D Bonū pacꝭ nō oībꝰ dat̉ ibidē E Bonum on̄ditur tribus 45 E Boni ⁊ mali ſūt in eccleſia 71 N Bona ſuſcepta a dn̄o 75 C Boni ꝑmittunt̉ tribulari 78 P Boos interp̄tatur fortis 64 R Breuiabūt̉ dies tribulacōiſ 78 o Andelabro ſupperponitur lucerna 62 H I Cantica dn̄o cātata 5 E Cātica euāgelica ſūt tria ibidē I Cantica qͣre ꝯponantur 9 V Capharnaū qͣliter interp̄tat̉ 74 f Caꝑent iheſum in ſermone 76 B Caꝑe in ẜmōe volēte laudāt ibi dem G H Caro videbit ſaluatore dei 6 M Caro factū eſt verbum dei 11 R Carni ſeruientes 66 C Caritas dicit̉ veſtis nupcial̓ 71 P Caſtitatem fouit maria 4 R Caſtellum dicitur iheruſalē 34 B Caſtellū ſignificat v̓ginitatē 59 b Cauſe ſignoꝝ aduētus dn̄i 1 C Ceci vidēt claudi ābulant 2 G

Ceci claudi ⁊cͣ. quos deſignēt ibi dem R Ceci illuminacio 28 G Celoꝝ v̓tutes mouebunt̉ 1 I Celoꝝ regnū ꝯꝑat̉ eſtati ibidē O Celū ⁊ terra trāſibūt ibidem Q Celoꝝ regno introducunt̉ 51 L Celoꝝ regnū deſignat tria 71 B et infra Celum ⁊ terra trāſibunt 78 A Celum ⁊ terra quid deſignēt ibi dem AF Celeſtis ierarchie ordo 72 I Cena magna quid ſit 51 B Cenā dn̄ica excuſantes ibidē D Centū denari qͥd deſignet 75 R Centurio acceſſit ad ih̓m 22 E Ceſari an liteat dare cenſū 76 R Ceſari reddite que ſūt ceſaris ibidem O Ceſares qͣtuor ht̄ mundus 76 P Chana qualiter interp̄tet̉ 21 B Cibus eſt benedicendus 32 R Cibo an vtat̉ corpus gl̓ificatum 37 R L Cibari debent paſtores ppl̓m ac Cicatrices ſeruauit dn̄s 37 H Cicatrices ſeruauit dn̄s 42 F Circumciſionis dies eſt priuilegiatus 16 A Circūciſio vbi fiebat ibidem C Circūciſio qͣre ſit inſtituta 16 D Circūciſio qͥbꝰ fuerit data ibidē e Circumcidi voluit xp̄us 16 F Circumciſio ſpiritualis ibidem Circūcidendi nō ſūt xp̄iani 16 H Ciuitates due faciūt amores 49 b Ciuitas ſupͣ montē poſita 62 E Cuitas dn̄i que dicatur 70 B Ciuitas quid deſignet ibidem D Ciuitatem illaꝝ ſuccendit 71 R Claritas trāſfiguracōis 30 B C Claritatē abſcōdit diſcipl̓is 37 E Clauſis ianuis apꝑuit dn̄s 42 B Cogitabat qualis eſſet ſalutatio Quarto M Cogitacōes bone vn̄ veniāt 3 Cognouit dn̄m ioh̓es 38 G Cognouit qꝛ volebant interri gare 44 F Columba apparens 20 R Colligite fragmenta 32 M Conceptus virginis 8 E Conceptum xp̄i perſcrutari volē tes ibidem I Confidenciū in ſe ꝓpͥetates 60 A Creſidētes in ꝓp̓a iuſticia ibidē B Confitenda ſunt pct̄a 65 E Congum conuentio 8 A Cōedit xp̄s pꝰ reſu̓rectiōeꝫ Comedit cum diſcipulis ꝓCōmouet̉ mundꝰ ex qn̄qꝫ 67 A Cōpaſſiōis pulchꝝ exēplū 52 E Conplacentia ſui ipſius 61 D Conſiliū in arduis ē hn̄dū 18 O Conſilium morum 76 C Coſiliū mortaliū pct̄oꝝ ibidem. Conſerui dicuntur angeli 75 N Conſolatio electorum N Cōſolator dr̄ ſpūſſanctus 48 c Cōtēplatiua vita marie 59. C. D Conturbati erant diſcipl̓i 37 Conuertit ſe retrorſum 39. C. Cor noſtrum ardens erat 36 O Corpus xp̄i palpabile 37 I Corpus palpabile intrauit ianu is clauſis 42. C. Creaturas ſuſtētat creator 55. C Credidit thomas 42 R Credentiū ſigna oꝑant̉ non credentes 47 N Cubitꝰ cuius menſure ſit 38 L

Cuius eſt hec ymago 76 M Curis plectunt actiui 59 G Ata eſt mihi omnis poteſtas 40 D at pr̄ celeſtis petita 46 G Date et dabitur vobis 40 F Dantibꝰ dabunt̉ plura ibideꝫ G Data ſunt omnia xp̄o 73 B Dauid īterp̄tat̉ māufortꝭ 64 M Debitū vniu̓ſum nō reddet̉ 75 p Debilis deſignat pct̄orem 74 E Defunctus dr̄ mortuus 17 C Defuncti ſūt qͥ querebat animaꝫ pueri 17 E Defunctꝰ deſignat pct̄oreꝫ 77 Demon temptat dn̄m 29 B Demon vn̄ ſumpſit cām ibidē F Demon iſte quis fuerit 29 G Demonem eiecit dn̄s 31 A Demon dicitur mutus ibidē B Demōiaco fecit dn̄s pl̓a ibidē D Demonem eiecit dn̄s 31 F Demonium habes 33 F Demoniū nō habeo ibidem G Dentiū ſtridor in inferno. 71 T Denarios ſingulos accipientes 26 L Deariꝰ ſignificat vitā et̓nā 26 ſ Denari quatuor ꝓpͥetates 76 L Deſertum intrauit dn̄s 79 A Deſolatio abhominacōis 78 B Deſcripcōes mundi 9 D Deſponſatā elegit dn̄s 4 C Deſponſata fuit maria 8 C Deuotio non venit ex loco. 18 A Deus elegit ſimplices 10 F Dei ꝑfecta ſunt opera 61 I Deus ſolus timendus eſt 70 H Dyabolꝰ tripl̓r iudicatꝰ ē 45 H Dicite ſilie ſyon 34 C Dic illi vt me adiuuet 59 H Dies marie implete ſunt 9 I Dies maloꝝ breuiant̉ 17 E Dignitas nō eſt appetēda 43 A Digni nō fuerunt inuitati 71 H Dilectionis ioh̓is ſigna 13 E Diligendus quare ſit deꝰ 49 C Dilectiōis dei gradus ibidem Dilectio tͣhens nos ext̄ nos 49 d Dilectiōis dei effectꝰ 49 e ⁊ īfra Dilectio facit venire chriſtum ad nos 49 O Dilectionis dei mandatū 63 F Diligendus eſt deus ex toto cor de 63 G Diliges ꝓximum ſic̄ teip̄m 63 H Diliges dn̄m deum tuum 69 D Dilectionis dei pulchre cāe 69d Dilectio dei qn̓tuplex ibidem E Dilige̓ ex toto corde exponitur 69 F Dilectio dei maximum mandatum 69 G Dilecō dei dr̄ pͥmū mādatū 6oh Dilectio proximi 69 I Dirigite viam dn̄i 3 R Diſcipulus quis dicatur 13 T Diſcipl̓s qͣꝫ diligebat ih̓s ibidēd Diſcipuli ſuſcitauerunt dormien tem 23 B Diſcipulorum timor in tranſfigu ratione 30 N Diſcipl̓i ibāt bini ꝓpt̓ tria 36 B Diſcipl̓i euntes in emaus ibideꝫ Diſcipuli cōmendant xp̄m 36 G Diſcipuli nouerunt dn̄m 36 M Duies hō dicitur deus 57 B diſcipl̓i ſūme ſapīe 72 E diſcipulus ſuſcipit tria a magiſtro 72 H Diſcipl̓os mittūt phariſei 6 E Diſcipl̓is apꝑuit dn̄s 38 L diſcipl̓i tardi ad credendū 47 F Diſcipuli qn̄ predicabant 47 E diſcipulis loquit̉ ſaluator Diſſipans bona domini

Diuicie dicunt̉ mamonaDoctrinaꝝ diuerſitates 37 N Docebat eos dn̄s 72 F Doces viam dei in v̓itate 76 I Dn̄i fuga ī egiptū 14 B de īfra Dn̄e puer meus iacet ⁊cͣ. 22 F Dn̄e non ſum dignus 22 G Dn̄e nōne bonū ſemen 24 F Dn̄e bonū eſt nos hic eſſe 30 R Dn̄os habet peccator 66 B Dn̄s vnde dicatur 69 D Domus iacob qͥs deſignet 4 Q Domus relinquet̉ deſerta 12 N Domum non habuit dn̄s 68 A Domū reguli nō intrat dn̄s 74 l Dona dei diuerſa 20 L Donum et munus differ̄t 54 H Dormienti apꝑuit angelꝰ 14 C Dormire dicebat puellam 77 P Dragna quid ſit 52 G Dubitantes in xp̄i reſurrectio ne Quadrageſimo C Duc in altum 53 C Ducentoꝝ denarioꝝ pāes 32 F Duobꝰ dn̄is nemo p̄t ẜuire 66 a Bdomada ſeptuaginta 78 C cce ego vobiſcū ſū 40 E Eccleſia dicit̉ regnū celoꝝ 24 A Eccleſia dr̄ regnum celoꝝ 26 B Eccleſie ſtatus triplex 40 H Ecc̄ia ꝯꝑatur mulieri ꝑiēti 44 n Eccleſia cōmittitur petro 53 H Eccleſie ſtatus triplex 70 G Eccleſia dicitur regnū celoꝝ b Ecc̄ia ꝯtīet bonos ⁊ malos 71 N Eccleſia dicitur regnum 75 A Edictum ceſaris auguſti. 9 E Effrata vocata fuit betleē 18 B Egiptū intrauit ioſeph 14 F Egiptū inhabitauit maria 14 H Ego ſum ꝯuenit xp̄o 37 C Eiecit vendētes et emētes 58 G Electoꝝ ꝯſolatio 1 N Electoꝝ redemptio ibidem Elegit deus ſimplices 10 F Electi an ducant̉ ī errorē 78 R Elemoſina duplex 50 F Elemoſine effectꝰ ibidem G Errores de xp̄o 11 R S Errat ſenſus proprius 42 A Error multos ſeducit 57 A Eſurit poſt ieiuniū dn̄s 29 E Eſrom niterp̄tat̉ ſagitta 64 I Etatis gradus ſunt ſex 16 B Etates eccl̓ie et penitēcie 26 De Eue qͣtuor maledictiones 5 E Euanuit ab oculis eoꝝ 36 N Euangeliſant̉ pauperes 2 H Euangelica cantica ſunt tria 5 Euangeliſta non dic̄ carbū 11 T Euāgelij in pͥncipio eratis effica cia ibidem I Euangelium qn̄ ſcripſit io. 13 N Euāgeliū qͣlit̓ ſit p̄dicandū ꝓ Excuſantes cenā dn̄icam 51 D Exitus conuenit chriſto 27 Exiui a patre 46 N Exi cito in plateas 51 I Exi in vias et ſepes 51 R Exi a me domine 53 G Exitus viaꝝ quas d̓ſignet 71 Ex ꝓbauit īcredulitatē eoꝝ 47 E Extremi iudici multa pulchra ſermone vltimo Exultauit ſpūs meus 5 H Acies xp̄i r̓ſplēduit 30 f aciamꝰ tria tabernacula ibidem R L Facite hoīes diſcumbere 32 G Facite vobis amicos d̓ mamona S Febris vnde dicatur 74 M Febres ſūt ſeptemplices ibidem Feria qn̄ta quondā celebris ꝓ Feſtināter iuit maria 5 B

Feſtināter iuerunt paſtores 10 D Feſtiuitates iudeoꝝ 19 C Feſtiuo tꝑe quid ſit faciendum 19 D Fiat mihi ẜm verbum tuū 4 X Ficus ſimilitudinē dat dn̄s 78 A D Fides centarionis 22 R Fidē nō deffendit v̓tus hūana 48 A Fidei noſtre teſtimonia 48 F Fideles tribulabit antixp̄us 78 N Fideiuſſor dicitur chriſtus 43 I Filii herodis quot fuerint 6 B Filius ſpūſſancti nō dicitur xp̄s 8 R Filius dei dicitur verbum 11 D Fili quid feciſti nobis ſic 19 L Filii agunt ea que ſūt patris 19 M Filium miſit pater 42 I Filium qualiter miſit pater 45 B Filius qualiter exiuit a patre 46 N Filius dauid et abraham 64 D Filius vnicꝰ matris ſue 67 B Filiꝰ plus diligit̉ quā diligat 74 A Fimbria veſtimenti xp̄i 77 R Finem Io interrogat petrus 13 H Finxit ſe longius ire 36 L Flagellatio xp̄i multiplex 28 D Flebat magdalena ad monumentū 38 A Fletus eſt dulcis miſeris 38 B Flere et plorare differunt 44 H Flere debemus in hoc mundo 44 I Fleuit ſuper illam 58 A Fleuit dn̄s quinquies 58 B Fletus infernalis 71 T Flebunt omnes tribꝰ terre 78 Y Fortis armatus quis dicatur 31 H Forum quid ſit 26 H Fractione panis noſcitur dn̄s 36 M Fructus marie dicitur xp̄us 5 F Fructus ſeminū ſunt triplices 27 C Fuga dn̄i in egiptum 14 B D ⁊ īfra Fuga ī egiptū ꝯtriſtauit mariā 14 G Fulguri conparuit ſe xp̄us 78 T Abriel mittit̉ ad v̓ginē 4 B alilea duplex 4 C alileam elegit xp̄us 17 M Galileā iuuerunt apoſtoli 40 A Galline aſſimilat ſe chriſtus 12 M Gaudium mundi inſtabile 14 A Gaudium vnde eueniat 35 B Gauiſi ſunt diſcipuli 42 G Gaudent mundi amatores 44 R Gaudium ſanctoꝝ in quo ſit 44 L Gaudium eſt quadruplex 46 I Gaudenter portat ouē paſtor 52 C Gaudium eſt angelis dei 52 E F Gehenna quid ſit 54 G Generatio hec nō p̄teribit 1 P Genus aliqn̄ nobilitatur 64 B Generatio xp̄i nūerat mulieres 64 N Genologia obmittit reges 64 P Gentes interrogant de xp̄o 3 B Gentilitas ſignificat̉ ꝑ vallem 6 L Gentes viſitauit xp̄s 61 C Gentes querunt tꝑalia 66 H Gladius ꝑtranſiens aīam marie 15 F Glorie in excelſis canticum 9 X Gloriam eius vidimus 11 V Glorificat pater filium 33 L Gratiam inuenit maria 4 O Gracia dei erat in xp̄o 15 N Grās agit in panū ml̓tiplicatōe 32 I Gradus dilectionis dei 49 C Aurite et ferte architriclino 21 Q R ec oīa adicient̉ vobis 66 L Helias es tu 3 G Herodis filii quot fuerint 6 B Herodes occidit pueros 14 I Herodes fecit vt vulne̓ata beſtia 14 k Herodis ꝓgenies ⁊ vita 17 B Herodes fecit teſtamentum 17 R Herodes turbatur ꝓpter tria 18 L

Herodes interrogat vbi xp̄s naſcere tur 18 N Herodes finxit magis ⁊cͣ. ibidem Q Herodiani quos deſignent 76 F Hic eſt filius meus dilectus 30 M Homines areſcent 1 H Hominis filius videbitur 1 R Homo fuit miſſus a deo 11 L Hominis vita modica 44 G Homo dicitur oīs creatura 47 R Hō quidā fecit cenā magnam 51 A Hō quidam erat diues 57 B Hoīes nō paſcunt̉ vt volucres 66 G Homo rex dicitur xp̄us 75 A Honorifico patrem meum 33 h Honor exhibitus domino 34 G Humani ſtatus ꝓprietates 55 D Humana vita ſupponit̉ dotis 69 A Humilitas iohannis 3 F Humiles ſignificant̉ ꝑ vallem 6 L Humiliantes ſe exaltabuntur 60 H Acobꝰ maior ⁊ minor 30 A acob qualiter interp̄tet̉ 64 F econias cuiꝰ filiꝰ fuerit 64 R Ieiunauit dominus 29 D Ieiuno bis in ſabbato 60 F Irl̓m quis edificauerit 3 C Iheruſalem que occidis ꝓphetas 12 L heroſolima turbatur cū herodes in heruſalem deſignat tria 58 C Iheruſalē ſubuertunt romani 58 D Ieruſalem vnde homo cecidit 63 I eſſe interp̄tatur incendium 64 M Ih̓us dixit petro ſequere me 13 A Iheſus diligebat iohannem 13 D Ih̓u mater dicitur maria 15 A Iheſus vocatur filius marie 16 I Ih̓us interpretatur ſaluator 16 R Iheſus ſaluat a malis 16 L Iheſus vocati ſunt plures 16 M Ih̓us non ſaluat vt mundus 16 N Ih̓us vocatur a pluribus 16 O Iheſus nomīatur anteqͣꝫ ꝯcipit̉ ibidē Iheſus manſit in iheruſalem 19 E Iheſus vbi inueniatur 19 F Iheſus ſuſtentatur ꝑ triduum 19 H Iheſus de quo diſputauerit 19 Ih̓us ꝓficiebat ſapientia 19 R Iheſus venit ad iohannem 20 A Iheſus miratur fidē centurionis 22 I Iheſu fili dauid miſerere mei 28 H Ih̓us īterrogat cecū ꝓpter qͥnqꝫ 28 I Ih̓us a qͥ demone ſit temptatꝰ 29 G Iheſus abſcondit ſe 33 N Iheſus ſtetit in littore 38 D Iheſus cōmendatur ex ſex 72 B Iheſus dicitur ſalutaris ibidem Illuſus eſt iheſus multipliciter 28 Imꝑator romanoꝝ primus. 9 A Imꝑatoꝝ auguſti laus 9 A ⁊ infra Imꝑatoꝝ romanoꝝ pͥmus 1 A Incarnatio xp̄i aſſimilat̉ nupciis 71 Infirmitates ex quinqꝫ veniūt 70 C Infirmitatis ſpūalis ꝓprietas 74 D Infirmitas deſignat peccata ibidem. Infirmitas vnde ꝯtrahatur 74 F Infantem inueniētis 9 S Intrauit ih̓us in quoddaꝫ caſtellum C Inuidi alios obſeruant 68 C Inuitati parabola 68 G Inuitati recuſauerunt nupcias 7 Inuitati non erant digni 71 L Ioh̓es interrogat tu es ⁊cͣ. 2 B Iohannem laudat xp̄us 2 L Ioh̓es dicit̉ plus qͣꝫ ꝓpheta 2 C Iohannes dicitur angelus 2 P Ioh̓es preparauit viā xp̄o ibidem Q Ioh̓es eſtimatur xp̄us 3 A Iohannis humilitas oſtendit̉ 3 F Ioh̓es negauit ſe heliam 3 G

Iohannes negauit ſe ꝓphetā ibidē H Iohannes dicitur vox 3 I Iohannes exultat in vtero 5 C Iohannes baptiſauit iudeos 6 H Ioh̓es fuit triplex vox ibidem I Iohannes non erat lux 11 M Iohannis et petri ſocietas 13 B Iohannes ſecutus fuit xp̄m 13 F Iohannis finem interrogat petrus ibidem H Iohannes quare non fuit martiriſatus 13 I Ioh̓es an fuerit mortuus ibidem L Iohānes qn̄ ſcripſerit euāgeliū 13 N Ioh̓es ſignat̉ ꝑ aquilam ibidem O Iohannes dat teſtimonium de iheſu Viceſimo H Iohannes modo cognouit iheſū ibidemi et M Ioſeph voluit dimittere mariam 8 F Ioſeph apparuit angelus 8 G Ioſeph cuius filius fuerit 64 V Ioſeph ſecum duxit mariam 9 F Ira dei quomodo intelligatur 51 H Ira multiplex 54 D Iram ſequuntur multa mala 54 E Iram reſeruant nobiles 71 A Ite nunciate iohanni 2 E Ite oſtendite vos ſacerdotibꝰ 65 E Iudee prefuerunt plures 6 F Iudei non receperunt xp̄m 11 P Iudeoꝝ ꝯgregatio dicit̉ turba 12 A Iudeis neceſſari fuerunt ꝓphete 12 B Iudeis qui miſſi fuerint 12 C Iudei occiderunt et lapidauer̄t 12 E Iudeis imputatur ſanguis effuſus. Duodecimo F Iudeoꝝ feſtiuitas 19 C Iudeos non ꝑſequunt̉ xp̄iani 58 E Iuda qualiter interpretet̉ 64 G Iuda p̄ponitur fratribus ibidem Iudeoꝝ antiquum vicium 69 B Iudea deſignat fideles 78 G Iudicabit dn̄s in humana forma 1 R Iudicatus eſt dyabolꝰ in tribꝰ 45 H Iudicium multiplex ꝓhibet̉ 50 D Iudici extremi pulchra toto ſermone vltimo Iuga enim boum quinqꝫ 5 Iurat xp̄us ꝑ veritatem 46 A Iuſſit eum venundari 75 H Iuſticia legis non ſaluabit 54 B Iuſticia ſua ꝯfidentes 60 B Iuſticia eſt querenda 66 R Iuuenes taceant inter ſenes 19 R Iuuētus aliqn̄ oſtendit futura 19 A Aborē ſubleuat p̄miū 26 A apidum preciſorum proprietes 72 I Laudandi ſunt abſentes 2 L Laudatur maria a duobus 10 G Laudant paſtor es chriſtum 10 H Laus ſequitur miraculum 28 R Laudatur villicus iniquitatis 57 Leproſus venit ad iheſum 22 A Leproſi mundatio ſit per tactū 22 B Leproſo dicitur. Vide nemini dixeris 22 C Leproſus mittit̉ ad ſacerdotes 22 D Lepra quid deſignet miſtice 22 M Lepra deſignat peccatum 65 A Leproſi decem quos deſignent ibidē Leproſi miſſi ſunt ad ſacerdotes 65 D Legem quadrupliceꝫ approbat chriſtus 19 Q Legis iuſticia non ſaluabit 54 B Lex antiqua et noua differunt ibidē Legem non voni ſoluere 62 L Lex ſex modis impletur ibidem Liber generationis iheſu xp̄i 64 A Liber vnde dicatur 64 C

Licet cenſum dare ceſari 76 R Ligatis manibus et pedibus 71 R Lotutio xp̄i poſt reſurrectionē 37 I Loqui paurum debent iuuenes 19 R Locum deſcribit euangeliſta 3 Q Loco nō ſꝑ generat deuocōeꝫ 18 A Loculus vnde dicatur 67 C Lucerna vnde dicatur 62 H Lucerna ponitur ſuper cundelabrum 62 H et I Lune defectus circa iudicium E Lupus dicitur dyabolus 43 E Lupus rapit oues ibidem F Lupi rapaces qui dicantur 56 D Lux hominum dicitur vita 11 H Lux in tenebris lucet ibidem R Lux non erat iohannes 11 M Lucis proprietates 62 F Luxurioſi deſignantur per fluxum ſā guinis 77 Agdalena ꝯuertit ſe retrorſum 39 C agdalena quid dixerit apoſtolis 39 H Magiſter dicitur xp̄us 76 G Magnus in eccleſia quis ſit 62 P Magnus in triplici regno ibidem Magi qui dicantur 18 E Magi venerunt iheruſolimā ibidē F Magorum queſtio mirabilis ibidem Magos ducebat ſtella 18 I Magi perdiderunt ſtellam 18 R Magi videntes ſtellam gauiſi ſunt ibidem S Magi adorauerunt puerum 18 T Magi offerunt mūera propter quin qꝫ 18 V Maieſtatem chriſti qui videbūt 1 C Maledictiones quatuor eue 5 E Mali cur viuant in mundo 17 A Mali dies breuiabuntur 17 E Mala vnde habeant ortum 24 F Mala non ſemꝑ eradicantur. 24 Gh Mali conſiliantur mala 76 C Mammona iniquitatis ſunt diuicie. S Mammona quos deſignet 66 B Mandatum duplex datur magdalene 39 F Mandata minima que dicant̉ 62 N Mandatum de dilectione dei 63 F ⁊ infra Mandatum magnum in lege 69 C. Mandatum maximum quid ſit ibidem G Mandatum primū eſt dilectio 69 H Mandatum ſimile primo 69 I Manducauit dominus cum diſcipulis 47 D Manifeſtauit ſe iterum iheſus 34 A Manifeſtauit ſe iheſus tercio ibidē R Mare quis conturbauerit 23 A Mari imparat chriſtus 23 C Mare tiberyadis vnde dicat̉ 32 A Mretha ſuſcepit dominum 59 C Martha ſuſcepit dn̄m 59 C Martha martha ſolicita es 59 I Martires dicuntur pueri occiſi 14 L Martirium puerorum commēdatur tripliciter 14 L Maria deſcendit a dauid 4 G Maria quomodo interpretatur ibidem H Mariam vbi inuenit angelus 43 Marie in qua forma apparuit angegelus ibidem Mariam ſalutat angelus 4 R Maria ſalutata turbatur ibidem M Maria ne timeas 4 N Maria inuenit graciam. 4 O Maria inquit virum non cognoſco. Quarto R Maria obumbrata fuit. 4 T Maria ſe nominat ancillam. 4 V

Maria abyt in montana 5 A Maria ibat feſtinanter ibidem B Maria ſalutat eliſabet h C Marie benedictiones 5 E Marie canticum 5 G Marie ſpiritus exultauit ibidem H Marie laus 8 B Maria debuit eſſe doſpōſata ibidē C Mariā voluit dimittere ioſeph Octa uo F Mariam duxit ſecum ioſeph 9 F Maria pregnans ſine moleſtia 9 G Marie dies impleti ſunt 9 I Maria an habuerit obſtetricem 9 O Maria laudatur a duobus 10 G Maria nō iuit ad monumentū 35 D Maria ſtabat ad monumentum plo rans 39 A Maria fuit actiua et contemplatiua 59 C et D Maria dicitur ſtella maris 59 E Maria optimam ꝑtem elegit 59 l Martha quem deſignet ibidem Marthe ſoror que dicatur 59 D Mater vnde dicatur 15 A martirium fuit inter mariā et ioſeph Quarto R matrimonij condiciones laudabiles 15 H matrimoni ritus ꝑ totum ẜmonē ⁊cͣ. matrimoni tria bona 21 C medium tenuit dominus 37 A medium tenuit dominus 42 C mentis ſuperbe edificia 61 E menſuram bonam et confertam 50 H merenarius quis dicatur 43 E minimus in regno celorum 62 O miracula ſequuntur natiuitatem chri ſti. 9 A et infra Mirantur ioſeph et maria 15 B Miratur fidem centurionis 22 miſericordes eſtote 50 B miſericordia dei excedit noſtram ibidem C miſericordia dei multiplex ibidem miſerior ſuper turbam 55 B miſericordie dei proprietates 55 E ⁊ infra miſericordiam oſtendūt quinqꝫ 5 miſſus qualiter ſit filius a pr̄e miſſio ſpirituſſancti duplex 4 miſit ſeruum ſuum 51 C mites dicuntur beati 72 N modicum et non videbitis me 44 A et Emollibus veſtiti vbi inueniant̉ 2 N mons oliueti mons luminum 47 H monumenti dn̄i diſpoſitio 35 mors ſanctorum dicitur aduentꝰ chri ſti 13 R mortuus dicitur defunctus 17 C mors bonorum differt a morte malorum 17 D mors eſt triplex 33 R mors non eſt timenda 73 A mors dicitur vita noſtra 74 H mortalium peccatoꝝ conſilium 76 C mulieres non profitebantur. 9 F mulieres querentes dominum 35 C mulieres qua hora venerint ad monumentum 35 G mulieribus apparuit angelus 35 R mulier cum parit triſticiam hr̄. 44 in mulieri parienti ꝯꝑatur eccl̓ia 44 N mulier paciēs ſanguinis fluxū 77 F mulierem manifeſtauit dn̄s 77 E mulier ſāguine fluēs q̄ fuerit ibidē H mulier ſanguiflua quos d̓ſignet 77 mulieꝝ cantica 5 G multi ſūt vocati pauci v̓o electi 26 O Multa ſigna fecit iheſus 42 S Mundus ꝑ ip̄m factus eſt 11 N

Mundi gaudium inſtabile 14 A Mundus eſt locus plorandi 44 I Mundi amatores gaudent 44 R Mundus arguitur de tribus 45 Mundus arguitur de iuſticia 45 G Mundi princeps quis ſit 49 P Mundus cōmouetur ex quinqꝫ 67 a Mundꝰ habet quatuor ceſares 76 P Mundus et domum differunt 54 H Aurmurare qualiter dicantur ſancti 26 N Mutus dicitur demon tribus modiſ 31 B Mu tum et ſurdū adducunt ei 61 F Aaſon interpretatur ſerpentinus 64 I aīm deſignat mundum 67 A Nam et ego homo ſum 22 H Naſcitur chriſtus in betleem 9 H Naſcitur ex deo ⁊cͣ. 11 Q Natiuitatem chriſti ſecuntur miracula 9 A et infra Natiuitas chriſti nunciatur paſtoribus 9 R Natiuitas xp̄i deſcribit̉ ꝑ regem 18 D Nauicula allegorice quid deſignent. 23 E et infra Nauicula moraliter qͥd deſignet ⁊ Naues due qͥd deſignent 53 B Nauiculā aſcendit dn̄s 70 A Nazareth quo interpretatur 4 C Nazareth quid fuerit 17 M Nazareus vocatus fuit xp̄us 17 N Nazaret vocabantur xp̄iani 19 N Neceſſitatis penuriam patimur 66 F Nemini dixeritis viſionem 30 O Nemo audebat eum interrogare 38 I Nemo interrogat quo vadis 45 C Nemo poteſt duobꝰ dn̄is ẜuire 66 A Ne ſolliciti ſitis 66 D Niſi ſigna et ꝓdigia videritis 74 I Niſi breuiati fuiſſent dies 78 A Lolite timere 37 D Nolite iudicare 50 D Nolite condempnare ibidem E Non videbitis me donec dicatis ⁊cͣ. 12 O Non eſt veſtrum noſſe temꝑa 47 Non turbetur cor veſtrum 49 N Non occides 54 C Non oīs qui dicit mihi dn̄e 56 I Nō poteſtis deo ẜuire ⁊ māone 66 B Non reſpicis ꝑſonam hoīm 76 I Nō temptabis dn̄m deū tuū 29 R Nōne oportuit xp̄m pati 36 I Nonne cor noſtruꝫ ardens eret 38 O Nonne decem mundati ſunt 65 G Nube veniet dn̄s 1 L Namiſma cenſus quid ſit 76 L Nunqͥd pulmentariū habetis 38 ¶ Nunqͥd poteſt cecus cecuꝫ ducere 50 I Nunci mittuntur iohanni 3 A Nuncioꝝ ꝓprietas 35 i Nupcie facte ſūt ī chana galilee 21 A Nupciis carnalibꝰ defficit vinū 21 E Nupcie reperiuntur triplices 21 G Nupcie ſpūalis copulationis 21 ī Nupcie ſpirituales differunt 21 R Nupcie virginis conſecrate 21 L Nupcie actiue ⁊ ꝯtemplatiue 21 O Nupcie celeſtis fruitionis 21 P Nupcie quid ſint 68 G Nupcias recuſabant inuitati 71 F Nupciis aſſimilat̉ xp̄i incarnatio f Beth interp̄tat̉ ẜuiens 64 L bediēs fuit ioſeph āgelo 17 h bediunt creat̉e xp̄o 23 C Obedientes fuer̄t diſcipuli dn̄o 34 F Obſcuratio ſolis qͣliter intelligat̉. 1 D Obſeruabant ih̓m phariſei 68 C Obſtetricem an habubrit maria 9 O Obtulerunt magi munera xp̄o 18 V

Oblatio magoꝝ comniendat̉ ex ſeptem 18 X Oblatio vbi debeat fieri 25 C Obumbrata fuit maria 4 T Occiſio puerorum 14 I Occiſus a quibus ſit dominus 28 E Occidere qualiter ſit prohibitū 54 C Oculoꝝ xp̄i diuerſitas 32 C Oculi eoꝝ tenebantur 36 E Occurrerunt ei decē viri leproſi 65 A Oluēti mons dicebatur mons lumi num 4 H Omnis vallis implebitur 6 L Omne regnum in ſe diuiſum deſol abitur 31 G Oꝑarios vocat dominus 26 R. Opera dei ſunt perfecta 61 I Orōes hominum diuerſe 46 B Oramus patreꝫ in nomine filii 46 F Oratio p̄cellit ieiuniū in qn̄qꝫ 46 H Orās qͣdruplex templū aſcēdat 60 d Oratio phariſei ibidem E Oratio humilis publicani 60 G Orationis efficacis ꝯditiones 77 D Orate ne fuga veſtra fiat in hyamē 78 M Ordo celeſtis iherarchye 72 I Ortus xp̄i eſt anima 39 D Oſanna quid ſit 34 H Oſtendit ei oīa regna mundi 29 O Oſtendit eis manus et podes 37 E On̄dite mihi nūmiſma cenſus 76 L Oues debet cognoſcere paſtor 43 G Quis debet cognoſcere paſtorē 43 H Duile vnum ⁊ vnus paſtor ibidē L Duis ꝑabola ⁊ quo ponat̉ 52 B C Acientie p̄claꝝ exēplū 52 E aciētiam habe ī me dn̄e 75 I alpabile corpus poſt reſurre ctionem 37 I Panes vn̄ ml̓tiplicauerit dn̄s 32 H l Panis anime quid ſit 55 R Panes ſepteꝫ quid deſignent ibidē L Panēs ſeptem et panes quiqꝫ diffe runt 55 M Parate viam domini 6 R Paraliſis qͥd deſignet miſtice 22 M Parabolas locutus eſt dn̄s 27 B Parabola centum ouium 52 B Paraclitus qualiter interp̄tet̉ 48 A Paraclitus mittitur a patre ibidem Paraclitus dr̄ ꝓcedere a patre 48 B Paraclitus pluries interp̄tat̉ 49 G Paraclitus deſignat̉ peccatore 70 E Paſſionem ſuam predixit dn̄s 28 A Paſſionis xp̄i prophecie 36 R Paſcit deus volatilia ⁊ hoīes 66 G Paſtores vigilabāt ꝓpter tria 9 P Paſtores viſo āgelo timuer̄t ibidē ꝙ Paſtoribꝰ nunciat̉ xp̄i natiuitas 9 R Paſtoribus apparuerunt plures angeli 9 T Paſtoribus non athenienſibus nunci antur noua 10 A Paſtores non reſponderunt angelis ibidem B Paſtores feſtinanter iuer̄t ibidem D Paſtores laudabant xp̄m 10 H Paſtoris officium graue eſt 43 A Paſtor bonus quis ſit 43 B Paſtores ꝯſtituit xp̄s poſt ſe 43 C paſtor bonꝰ dat aīaꝫ ꝓ ouibꝰ ibidē d Paſtor debet ꝯgnoſcere oues 4 3 G Paſtor dt̄ ſe monſtrare ouibꝰ 43 H Paſtor vnus et vnum ole 43 L Pater familias dicitur deus 26 C Pater miſit filium 42 I Pater qualiter miſerit filium 45 B Patria natiua delectat homines 72 a Pauꝑibꝰ euangelizauit xp̄s 2 H Pauꝑes ſūt hoīes ꝓpter multa 66 F Pauꝑes ſpū dicuntur beati 72 M

Pax hominibus bone voluntatꝭ 8 V Pax vob̓. hēt̉ multiplex pax 37 B Pax eſt excellens bonum 42 D Pacis bonum nō datur oībus 42 E Pacem vna die bis dedit diſcipulis42 H Pax eſt triplex 42 O Pacem relinquo vobis 49 M Pena dampnatorum triplex 22 L Pena damnatorum 24 I Pena peccatorum 56 H Pena reꝓborum eterna 75 P Penitencie etates 26 E Penitencia dicitur regnum celorum 71 C et 26 B Penitenciā ꝓhibent quatuor 71 I Pct̄is ẜuire ē ſeruitus miſerrima 8 L Peccatoꝝ triplex defectus 28 L Peccatricis anime pene 58 F Peccata horribilia ꝑmittit deꝰ 65 B Peccata ſunt confitenda 65 E Peccatum vnde ꝯtrahatur 74 F Peccatoꝝ pena perpetua 75 P Peccatorum conſilia 76 C Pct̄a ſpeciem virtutis gerencia 76 F Peccatū agitur quatuor mōis 77 N Peccatoꝝ plures ꝓprietates 52 A Peregrinus dicitur iheſus 36 F Perfecerunt omnia 15 L Petri ⁊ iohānis ſocietas 13 B Petrus dixit vado piſcari 38 B Petrꝰ ꝯu̓ſus rediit ad piſcacōeꝫ 38 c Petro cōmiſſꝰ ē eccl̓ie pͥncipatꝰ 53 H Petro apꝑuit dominus 36 P Petunt hoīes diu̓ſimode deū 46 B Pettere qualis actus ſit 46 C Peticōes ad qͥd ſint referende. 46 D Peticio ſit dupliciter 46 E Petimus patrem in noīe filii ibidē F Petita dat pater celeſtis 46 G Petite et accipietis 46 H Phariſei dicuntur diuiſi 3 I Phariſei abierunt a pluribꝰ 76 A Phariſei volebant iheſum caꝑe in ſer mone 76 B Phariſei mittunt diſcipl̓os 76 C phares ⁊ zaram 64 H Piſcātes non cognouer̄t ih̓m 38 E Plangent omnes tribus terre 78 I Plenum grā et veritatate 11 X Pondus eſt duplex 75 F Porro vnum eſt neceſſarium 59 R Precepit eis ne cui dicerent 61 R Predicacōis tꝑa cur deſcribunt̉ 6 E Predicantes qͥt debeāt haurire 21 R Predicantis ꝓprietates 35 A Predicāt diſcipl̓i ſuſcepto ſpirituſan cto 47 E Predicate euāgeliū oī creat̉e 47 R Predicatio que ſit vtilis 49 A Predicantes quo exire debeāt 51 I Predicantiū ꝓpͥetates 53 E Predicatores antixp̄i qͥ dicant̉ 78 S Pregnāciū moleſtias n̄ ſuſtinuit ma ria 9 G Pregnantes dicunt̉ auari 78 L Prelati habitant in tecto 78 R Premiū fideliū cōmēdat̉ a tribꝰ 22 L Premium qua hora ſit dandum 26 I Premiant̉ hoīes diuerſimode 26 M Preſentatur xp̄s ꝓpter qͣtuor 25 D Preſſura gencium 1 G Primogenitus dicitur xp̄us 9 N Principium quid ſit 11 C Princeps huius mundi qͥs ſit 49 P Prodigia et ſigna fecit dn̄s 74 R Propheti neceſſari fuer̄t iudeis 12 P Proph̓e falſi qui ſint 56 A ppheta magnꝰ ſurrexit ī nob̓ 67 F Profiteri romāis qͥ debebāt. 9 F Prou̓biū ⁊ ꝑabola differ̄t 46 R Prouerbis vſus eſt dn̄s 46 L

Proximo debemus qͣtuor 75 L Pſeudo ꝓphete qui dicant̉ 78 Q Publicani qui dicantur 52 A Puellam ſuſcitauit dn̄s 77 M Puella mortua ī domo quid deſignet 77 O Puella mortua dr̄ dormire 77 P Puer aūt creſcebat 15 L Puer manſit in iheruſalē 19 E Pueri nūqͥt pulmentarium habe tis 38 F Pueri moriētes in qͥ ſaluent̉ 47 L Purificacōis feſtū vn̄ habuerit or tum ⁊ 25 A Purificari voluit maria 25 B Vare diſcipl̓i tui non ie iunant 77 A ue ventura ſunt annunciabit vobis 45 R Ꝙ mulie̓ hn̄s dragmas decē 52 g Que ſtetit et ait 59 G Queſtio eſt quadruplex 2 D Querit ih̓s maria cū dolore 19 g Queſtio iheſuad iudeos 19 I Querenti datur reſponſum 25 F Querite pͥmum regnū dei 66 I Qui poſt me venturus eſt 3 P Qui nō eſt mecū ꝯtra me ē 31 I Qui ex deo ē v̓ba dei audit 33 C Qui ſūt hy ſermones 36 F qui c̓dide̓it ⁊ baptiſatꝰ fue̓it 47 l Qui iraſcitur fratri ſuo 54 D Qui ſe hūiliat exaltabitur 60 H Qui ſoluit vnuꝫ de mandatis mi nimis 62 N Qui in iudea ſunt fugient ad mō tes 78 F Quid mͥ et tibi eſt mulier 21 D Quid tibi vis faciam 28 I Quidā ex ip̄is dubitauer̄t 40 C Quid faciēdo vitā eternam poſſidebo 63 E Quid vobis videt̉ de xp̄o 69 R Qn̓ta feria quondaꝫ erat celebris 47 T qͥs ex vob̓ arguet me d̓ pct̄is 33 b qͥs reuoluet nobis lapidē 35 H Quis r̓uoluet nob̓ lapidē 41 B q̓s ex vob̓ hō hn̄s cētū oueſ 52 b Quis eſt meus ꝓximus 63 I Ꝙcūqꝫ dixerit vob̓ facite 21 F Quoꝝ remiſeritis peccata 42 L Acha qͥd d̓ſignet 59 F acheel plorās filios 14 n rōeꝫ volēs ponere 75 B et infra Rō exigit̉ qͣdrupl̓r ibidem D Recubuit io. ſupͣ pectꝰ dn̄i 13 G Recōciliari fr̄i tuo 54 I. Recūbentibꝰ vndecim diſci. 46 a Redde rōeꝫ villicacōis tue 57 E Reddite q̄ ſūt ceſaris ceſari 76 O redēptio electoꝝ vn̄ facta ſit 1 O Reductio xp̄i ex egipto 17 E Regnū celoꝝ ꝯꝑat̉ eſtiuo tꝑi 10 regnū iudeoꝝ fuit int̓ruptū 18 C Rex dicitur chriſtus 18 G Regnum iſrl̓ quid ꝯtineat 18 P regnū celoꝝ accipit̉ ml̓tipl̓r 24 a Regnū celoꝝ duo deſignat 26 b Regnū ī ſe diuiſū deſolabit̉ 31 g Rex tuus veniet tibi 34 D regalē ⁊ ſarcedotalē dignitatem habet dominus Quadrageſimo e Regno celoꝝ introducunt̉. 51 L Regnū celoꝝ rapientes ibidem regnū celoꝝ tria ſignificat 62 O reges obmittunt̉ in genealogia chriſti 64 P Regnū dei pͥmū ē querendū 66 i regnū celoꝝ tria d̓ſignat 71 B ⁊ infra Rex vidit diſcumbētes 71 O Rex merito quis dicatur 74 B Regalia īſignita ſūt qͣtuor 74 C Regnū dr̄ eccl̓ia katholica 75 A Regulus quem deſignet 74 G Reguli domū n̄ intrat dn̄s 74 L

Regulus corripit̉ n̄ yayrꝰ 77 C Religio dr̄ regnū celoꝝ 71 D Reliqͥt eūm dyabolus 29 N Remittere debemꝰ ex corde 75 Q Res ꝯuenire debet tꝑari 78 A Reſplēduit faciēs eiꝰ ſic̄ ſol 30 F Rn̄ſum datur querenti 25 F Reſurrectio xp̄i qͣlis fuerit 35 L Reſu̓rectio xp̄i qn̄ fuerit ibidē m Reſurgēs xp̄s vbi fuerit 35 N Reſu̓recōeꝫ ſuā ꝓbat dn̄s 37 E Reſurectionis xp̄i ſigna 41 D Reſurgentes an indigeant veſti bus 41 E Reſurrectionis chriſti octo opportunitates 41 F Reſurgēs xp̄s reſeruauit cicatri ces 42 F Reſurrectionem ſuam quare nō diſtulit dominus 44 B Reſurrexit dn̄s die tercia 44 C Reſurgens apꝑuit qͣdraginta di ebus 44 D Reſurgens apꝑuit diſcipulisdecies 47 B Reſu̓ge̓ xp̄m nemo vidit homi num 47 E Reſuſcitabo illū ī nouiſſimo die 73 G Reſu̓rectio deſignat̉ ꝑ diē 73 H Reſu̓rectiōem duplicem quidem credunt 78 A C Rethia quid deſignent 53 D Retia aliqn̄ rumpuntur 53 F Rogabo pr̄eꝫ de vobis 46 M Rogabat eū dicēs paciēciā 75 I Roboā īterp̄tat̉ latitudo populi 64 O Romanoꝝ īꝑator pͥmus 6 A Romanoꝝ imꝑator pͥmus 9 A Ruina iudeoꝝ dicitur xp̄s 15 D Ruth vnde fuerit 64 L Abato manducare panem 68 B Sacerdotes īterorgāt de xp̄o 3 D Sacerdotum pluralitas vnde ha buit ortum 6 D Sacerdotalem dignitatē habuit chriſtus 40 E Sacerdos n̄ ſanauit vulneratum 63 R Sāguiſ ꝓph̓aꝝ īputat̉ iudeiſ 12 f Sāguis abel reqͥrit̉ a iudeis 12 I Sanguis vltio in iudeos 12 R Salmon interp̄tat̉ ſenſibil̓ 64 R Sal deſignat ſapienciam 62 C Salis plures ꝓprietates ibidem ſalis vtilitates 62 D Sal efficit̉ vanum ibidem E Salus ꝯp̄hendit̉ in ẜmōe 76 D Salutat āgelꝰ mariam 4 R Salutās tacuit nomē marie 4 L Salutat mariā elizabeth 5 C Salutae̓ dei videbit caro 6 M Salutat xp̄s ppl̓m a pct̄is 8 L Samaritanꝰ qͥs dicat̉ 33 E Samaritanꝰ an fuerit xp̄s ibidē i Sanctoꝝ gaudiū ī quo ſit 44 L Sapīe diſcipl̓i qui dicant̉ 72 G Scandalum quid ſit 2 I Scripturas apꝑuit dn̄s 37 M Secutus eſt Io. dn̄m pl̓ies 13 F Sequi debemus dominū 32 B Sedet a dextris dei 47 S Sedes dn̄i quid ſit 72 E Semita quid ſit 6 R Semen xp̄i triplex 24 B Seminis mali origo 24 C ⁊ īfra Seminatoris ſemina 27 C Sminū triplex fructus 27 E Semen eſt verbum dei 27 F Septuaginta ebdomade 78 C Simonem eius ſeruo 33 L Seruitꝰ miſerrima quid ſit 8 L Seruantes xp̄i ſermonē 49 E

Seruit peccator pl̓ibus 66 B Serui inuitātes ad nupciaſ 71 G Seruus dei dicitur homo 75 D Seruus malus agit ſex 75 M Serue nequam omnē debitū dimiſi tibi 75 O Sidō qualis ciuitas fuerit 61 B Signa p̄cedēcia aduētū xp̄i 1 B Signoꝝ eorundem cauſe 1. C. Signo qͣliter ꝯtradicatur 15 E Signoꝝ iniciū q̄ fecit ih̓s 21 S Signa alia multa fecit ih̓s 42 S Signa credenciū et non credenti um 47 M et infra Signa ⁊ ꝓdigia fecit dn̄s 74 R Signum filii hominis 78 V Similitudines ponit xp̄us 1 O Simeon q̄ꝫ benedixerit 15. C. Simeonis ꝓprietates 25 E Simeō expectat xp̄m ī tēplo 25 h Sine ip̄o factū eſt nihil 11 F Si ego non abiero 45 D Si tu ſuſtuliſti eum 39 E Syon quid ſit 34. C. Sodomitici pct̄i gͣuitas 65 A et infra Solicitudo nimia tollēda ē 66 D Sol̓ obſcuratio ẜm doctores 1 D Sol obſcurabitur 78 X Spine ſunt multiplices 27 G Spūſſanctꝰ ſuꝑueniet in te 4 S Spūſſancti filiꝰ nō dr̄ xp̄s 8 R Spūſſanctꝰ manſit in xp̄o 20 R l Spūſſanctꝰ datꝰ fuit apl̓is 42 R Spūſſanctꝰ dr̄ ꝓcede̓ a pr̄e. 48 B Spūſſancti noīa ibidē m. C. Spūſſanctus dr̄ ꝯſiliator ibidem Spūſſāctꝰ dr̄ ſpūs v̓itatis 48 D Spūſſanctꝰ nō dr̄ filiꝰ pr̄is 48 E Spirituſſanctꝰ quare dicitur ſpiritus 49 G ctpirituſſanctus quare dicitur ſā Sus ibidem Spūſſancti miſſio duplex 49 H Spūſſanctus qn̄ miſſus ſit 49 I Spm̄ſanctū recipientium diſpoſi tio 49 R Spūſſanctꝰ docebit oīa ibidē L Spūs dicit̉ vir ī homine 75 H Stadium quid ſit 36. C. Status incipiencium prouicienci um Quadrageſimo H Status hūani ꝓpͥetates 55 D Status eccleſie triplex 70 G Stephani ſācti ꝓpͥetates 12. C Stelle quō cadent de celo. 1 F Stelle qͣꝫ magi vider̄t ꝓprietates 18 H Stella manifeſtabat xp̄m 18 R Stellam ꝑdiderunt magi 18 R Stella maris dr̄ maria 59 E Stetit iheſus in littore 38 D ſtetit ih̓s ī medio diſcipl̓oꝝ 42 c Stulti ⁊ tardi ad credendū 36 H Subditus erat illis 19 P Sudariū q̓d ſignificet 41 D Suꝑbie quatuor ſpecies 60. C. Suꝑbie quinqꝫ mala ibidem F Suꝑbe mentis edificia 61 E Surdū ⁊ mutū adducūt ei 61 F Alenta decem milia obligans 75 F G āgi ſe n̄ ꝑmittit dn̄s 39 f Tetigit me aliquis 77 E Tardi fuer̄t diſcipl̓i ad c̓denduꝫ 47 F Tectū īhabitant p̄lati. 78 R Tꝑa p̄dicacōis d̓ſtribunt̉ 6 E Tꝑum differencie de xp̄o 19 B Tempꝰ vite modicum 44 G Tēpli d̓ſolacōeꝫ tīuer̄t iudei 12 n Templū qͣlit̓ ſit viſitandū 25 G

Templi tres manſiones 29 H Templum quadruplex 60 D Temptari voluit dn̄s 29 B ⁊ C Tēptatio dyaboli fatua 29 I M Temptare deū nō debemꝰ 29 R Temptat nos dn̄s 32 E Tenebre quid ſint 11 R Tenebre exteriores inferni 71 S Terra iſrahel quid ſit 17 I Terra natiuitatis delectat 72 A Terra reperitur duplex 72 N Teſtimoniū reddencia xp̄o 2 F Teſtiōm qͥs dēat ꝑhibe̓ 13 M Teſtamentū fecit herodes 17 R Teſtimoniū io. de xp̄o 20 N Teſtes falſi fuerunt iudei 41 D Teſtimonia fidei xp̄iane 48 F Tetrarcha qͥs dicatur 6 C Thauri ⁊ altilia qͦs deſignēt 71 f Timuer̄t paſtores videntes angelum 9 Q Timor diſcipl̓orum mortuo domino 37 D Timor accepit omnes 67 E Timendꝰ ē ſolus deus 70 H Timor eſt triplex ibidem Tyrus qualis ciuitas fuerit 61 A Tyrꝰ deſignat mētē ſuꝑbā 61 D Tho. nō fuit cū diſcipl̓is 42 M Tho. ꝑmiſit dn̄s dubitae̓ 42 N Thome apꝑuit dn̄s 42 P Tho. an tetigerit xp̄m ibidem Q Tho. qn̄ credidit cū vidit 42 R Traditꝰ fuit xp̄s ml̓tipl̓r 28 B Tranſfiguratio dn̄i 30 D B trāſfiguracōi qͥ īterfuerīt ibidē E Tranſfiguracōi pn̄s fuit moyſes ibidem H Tranſfigurari voluit dn̄s 30 D Trāſmigratio fuit triplex 64 S Tribulatio tꝑis nouiſſimi 78 N Tribulationis dies breuiabunt̉ ibidem O Tribulamʳ ꝑmiſſiōe diuina 78 P Triduo ſuſtinet turba dn̄m 55 h Trinitatē venerari debemꝰ 50 A Tu es qui venturus es 2 B Tu quis es 3 E Tuba canent angeli 78 A B Tulerunt dominum meum 41 C Turba dicitur iudeorum congre gatio 12. A Turbatus eſt herodes et iheroſo lima 18 L M Turba pl̓ia venit ad ih̓m 27 A Turbe nominantur iudei 33 A Turbe irruerunt in iheſum 53 A Turba multa eſſet cū iheſu 55 A Turba quid ſignificet 55 D Allis oīs implebit̉ 6 L allis qͦs ſignificet ibideꝫ bi eſt qͥ natꝰ ē rex iudeo rum 18 F Vbi fuerit corpꝰ ibi aqͥle 78 V Ve p̄gnantibꝰ ī ill̓ diebꝰ 78 L Veniemus ad eū et manſionem ⁊cͣ. 49 F Venit ad vos xp̄s ꝑ dilectionem 49 O Venientes d̓ lōge qui ſint 55 I Veniēt dies in te 58 D Venire ad xp̄m quit ſit 73 C Veniūt ad xp̄m aīe ml̓tipl̓r 73 d Vendentes eiecit de tēplo 58 G Ventis imparat dominus 23 E Venūdari iuſſit eū dn̄s 75 H Verbū qͣliter ſit in v̓gine 8 E Verbū qd̓ factū ē videamꝰ 10 C Verbi incarnati laus 11 A Verbū erat in pͥncipio 11 B Verbi dei eternitas 11 C Verbū dr̄ filius dei 11 D

Verbū dei eſt eternū ibidem E Verbum dei dicitur lumen 11 L Verbū diuinū in qͦ dicat̉ ibidē N Verbum dei venit in ꝓpria 11 O Verbum caro factum ē ibideꝫ R Verbū dei dr̄ plenum gr̄a 11 X Verbū pͥmū qd̓ puer iheſus loquebatur 19 M Verbū ih̓u n̄ ītellexit mar. 19 N Verbum dei audientes 27 D Verbum dei ſuffocant tria 27 E Verba dei audientes 33 D Verbum dei eſt ſalus aīe 76 D Veritas eſt triplex 48 D Veritati triplici ꝯtradicētes ibidē Veritatē relīquūt falſi ꝓph̓e 56 a Veritas doctrine r̓linquitur qua drupliciter ibidem Veritas iuſticie relinquitur 56 B Veritatem vite relinquētes 56 C Veſtiti moribꝰ vbi inueniāt̉ 2 N Veſtimenta alba vt nix 30 G Veſtes an reſurgentibꝰ ſint neceſ ſarie 41 E Veſtis nupcialis dr̄ caritas 71 P Veſtimenti chriſti fimbria 77 R Veſꝑe ſabbati quid ſit 35 G Viā p̄parauit xp̄o iohannes 2 N Viam dirigite domini 3 R Viam domini parate 6 R Via qͣ chriſtꝰ rediit ad pr̄eꝫ 45 b Viam dei in veritate doces 76 I Viciū apparet ſpecie v̓tutis 76 F Viduitatis pulchre ꝓp̓etates 15 I Vidimus gloriam eius 11 V Vide nemini dixeris 22 C Videt̉ chriſtus qͣdrupliciter 63 B Vide̓ voluer̄t q̄ vos videtꝭ 63 D Videt deus cuncta 72 C Viſio eſt beatitudo 73 I Videbunt filium hominis 78 Z Vigilabāt paſtores ꝓpt̓ tria 9 p Villam emi 51 E Villicus dei eſt homo 57 C Villici prudens excogitatio 57 g Villicꝰ iniqͥtatis laudat̉ ibidē H Villa vnde dicatur 71 H vinū d̓ficit ī nupciis carnali. 21 e Vinum factum ex aqua 21 E Vinea quid deſignet 26 D Vineaꝫ intranciū ꝓpͥetates 26 G Vir in hoīe dicitur ſpūs 75 H Virgini mittitur angelus. 4 D Virgo ꝯcepit chriſtum ibidem E Virgo debuit generere xp̄m 8 d Virginis ꝯceptꝰ vn̄ formatꝰ 8 e Virgo peperit chriſtum 9 L Virtutes celoꝝ mouebunt̉ 1 I Virtutes celoꝝ mouebunt̉ 78 Z Vis colligimus ea 24 G Vita erat qd̓ in ip̄o factū ē 11 G Vita erat lux hominū ibidem H Vita quare nō dicitur lux ange lorum vndecimo I Vite hoīs tēpus modicum 44 E Vite ſequentis ſtatus 57 F Vita actiua ⁊ ꝯtēplatiua 59 C D Vita hūana ſuꝑponit̉ rotꝭ 69 A Vita noſtra dicitur mors 74 H Vna ſabbati mar. magda. 74 H Vnū eſt neceſſarium 59 R Vnꝰ mūdatꝰ magnifi. deū 65 F Vnde ememus panes 32 D Vnge̓ volentes iheſum 35. E Vniuerſū debitū nō reddet̉ 75 P Vocatū eſt nomē eiꝰ ih̓us 16 I. Vocat dn̄s operarios 26 R Volūtas in xp̄o que fuerit 73 E Voluntas pr̄is que ſit ibideꝫ F Vos eſtis ſal terre 62 B Vos eſtis lux mundi 62 F Vox dicitur iohannes 3 I

Vox triplex fuit iohannes 6 I Vox in rama audita eſt 12 N Vxorē duxi nō poſſū venire 51 G p̄us iudicabit in humana forma 1 R Xp̄i maieſtatem qui videbunt 1 M Xp̄s ponit ſil̓itudines ibidem O Xp̄s quādo incepit p̄dicare 2 A Xp̄m eē meſſiā ꝓbāt pl̓a ibidē F Xp̄s euāgelizauit pauꝑibꝰ 2 H Xp̄s laudauit iohannem 2 L Xp̄s dr̄ veniſſe poſt iohānē 3 P Xp̄us dicitur flos 4 C Xp̄s ꝯcipitur ex virgine 4 E Xp̄s naſcitur de virgine deſpon ſata 4 F Xp̄s dicitur filius dauid ⁊cͣ. 4 P Xp̄s dicitur fructus marie 5 F Xp̄s voluit naſci ex virgine 8 D Xp̄i conceptum ſcrutari cupiētes ibidem I Xp̄s non dr̄ filius ſpūſſancti 8 R Xp̄s ſaluat ppl̓m a pct̄is ibidē L Xp̄i natiuitatem ſequuntur miracula 9 A et infra Xp̄s naſcit̉ in bethleem 9 H Xp̄s qͣꝫdiu fuit ī vtero mar. 9 R Xp̄m peperit virgo 9 L Xp̄s qͣliter natus ſit ibidem M Xp̄s dr̄ pͥmogenitus marie 9 N Xp̄i natiuitas nunciatur paſtori bus. 9 R Xp̄s natus n̄ loquebat̉ ibidē S Xp̄s inuenit̉ cum maria 10 E Xp̄m laudabant paſtores 10 H Xp̄m non receperunt iudei 11 P. Xp̄s aſſimilat ſe galline 12 M Xp̄o an datus fuerit āgelꝰ 14 B Xp̄s poſitus eſt in ruinā ⁊cͣ. 15 D Xp̄s voluit circumcidi 16 F Xp̄s qͦciēs efud̓it ſanguinē 16 G Xp̄i reductio ex egipto 17 E Xp̄s elegit galileam 17 M Xp̄s vocatur nazareus ibidē N Xp̄i natiuitas deſcribitur 16 D Xp̄us dicitur rex 18 E Xp̄s dr̄ vnius diei octo dierum  19 B Xp̄s approbauit quadruplicem legem 19 Q Xp̄s habuit ſpm̄ſanctū 20 R L xp̄s fecit miracula 22 B Xp̄s ſeminauit triplex ſemē 24 b Xp̄s preſentat̉ ꝓpter qͣtuor 25 D Xp̄s exiuit quintupliciter 27 B Xp̄s pluries predixit ſuam paſſi onem 28 A Xp̄s ml̓tipl̓r fuit traditus 28 B Xp̄m iudei aliqn̄ intellexer̄t 28 f Xp̄s apꝑuit eūtibꝰ ī emaus 36 E Xp̄m cōmendant diſcipl̓i 36 G Xp̄s tenet medium 37 A Xp̄s eſt adorandus 40 B Xp̄s dr̄ ſacerdos ⁊ rex ibidem E Xp̄s eſt cum pluribus 40 H Xp̄i reſu̓gentis opꝑtūitates 41 F Xp̄s ē fideiuſſor ꝓ pct̄is 43 I Xp̄s nō diſtulit reſu̓recōeꝫ 44 B Xp̄s t̓plici via r̓diit ad pr̄eꝫ 45 b Xp̄s vſus eſt prouerbis 46 L Xp̄us viſitauit gentes 61 C Xp̄s filiꝰ dauid ⁊ abrahā 64 D Xp̄s caruit domo in mūdo 68 A Xp̄s cuius filius ſit 69 R Xp̄s dicitur magiſter 76 E Xp̄iani quare vocamur 19 O Xp̄iani nō ꝑſequūt̉ iudeos 58 E Airꝰ qͣliter īterp̄tat̉. 77 b Yairus n̄ corripit̉ ſꝫ r̓gu 19 77 C Yairus quē d̓ſignet ibidem E

Ydolatria vbi inceperit 31 E Ydrie ſex qͥd deſignent 21 H Ydrie ſpūales que ſint 21 M Ydrie īplende aqua ſpūali 21 N Ydrie duplicis vite ibidem O Ydropicus vnde dicatur 68 D Ydropicus q̄ꝫ deſignet ibidem E Ymago dei ꝑuertitur 76 M N Ymago dei ⁊ ceſaris differ̄t 76 O Ypocrita eiice pͥmū trabē ⁊cͣ 50 I Ypocriſis dicitur ydolum 78 I Yſaac quomodo īterpretet̉ 64 F Acharias filius barachye 12 G Zacharias ⁊ abel ſoli no minantur ibidem H Zaram ⁊ phares. 64 H Zizania ꝑ quē ſēinet̉ 24 C ⁊ īfra Zizanie pena 24 I Zorobabel cuiꝰ filius fuerit 64 T Finit regiſtrum.

Prologus Incipit ſolemne opus expoſitionis Euan geliorum dominicalium tocius anni reue rendi magiſtri Alberti de Padua ordinis fratꝝ heremitaruꝫ ſancti Auguſtini Cuꝫ concordancia quatuor euangeliſtarum in paſſionem dominicam Omine deus ecce neſcio loqui: qͥa puer ego ſum et tamen laudae̓ te cupit homo aliqua portio creature tue: circunferens mortalitatem ſuam: circunferens teſtimo nium peccacti ſui. Magnꝰ quidem es do mine et laudibilis valde: magna virtꝰ tua: et ſapiencie tue non eſt numerus. Suꝑbis enim reſiſtis ⁊ graciā preſtas hu milibus. Quomodo loquar ad dominum meum cum ſim puluis et cinis: retrahit me a ſermone tuo ſcripture neſciencia: cuꝫ ſcpͥ tum ſit. Priuſqͣꝫ loquaris diſce: et poſt omnia terret inexꝑiencia ſtudii: quia puer ego ſum. Veruntamen patet tibi deſideriū anime mee qui ſcrutans renes et corda: ⁊ ſcis domine quia cupit te laudare anima mea: tu deſiderare dediſti: da et ꝑficere vt narrem nomen tuum fratribus meis. ⁊ in medio eccleſie laudē te. Aperi igitur mihi domine theſauꝝ ſacre intelligencie tue: et da ſermonem rectum et beneſonantem in os meum. Ecce coram te ſunt fragilitas. neſciencia. et infirmitas mea. Tu fragilem fir ma mentem ſpiritu principali tuo. vt dicam illud propheticum Veruntamen ego repletus ſum fortitudine ſpūs domini. iuſticia et iudicio. vt annunciē iacobo peccatum ſuum et iſrahel ſcelus ſuū. Audiam vocem tuam. audiam illā domine purgantem ignoranciā Emitte ſeraphin ſanctū tuum qui mundet labia me a calculo quē forcipe tulerat de altari. ne mihi dicas. quare tu e narras iuſticias meas et aſſumis teſtamentū meū per os tuum. Sana domine infirmitateꝫ cecitatis et inexꝑiencie. qui iuſſiſti vt iuuenes et virgines ſenes cum iunioribus laudarent nomē do mini. Tu ſuſcitaſti ſpiritum ſanctum tuuꝫ iunioris pueri. ⁊ apd̓ te nulla infirma etas eſt. niſi que pct̄o langueſcit. Dic ergo mi hi. Noli dicere quia puer ego ſum. qm̄ ad omnia que mittam te ibis et vniuerſa quencunqꝫ mandauero tibi loqueris. dicas et obediendi des facultatem. ⁊ acceptabile tibi reddat̉ lingue atqꝫ ſtili obſequium beate marie virginis meritis ⁊ precibus. atqꝫ ſā

Sermo ctoruꝫ confeſſorū Auguſtini ⁊ Gregorii. omniumqꝫ ſanctoꝝ. qͥ viuis et regnas in ſecula ſeculoꝝ Amen. Explicit prologus. Incipit expoſitō pre narrata. Dominica prima de aduentu Sermo primus. A: Runt ſigna in ſole et luna et ſtellis. ⁊ ī ter ris preſſura gentium Luc. xxi caº. Ad natalicia principum celebranda conſueuit antiqͥ tus ſe quilibet preꝑare. Qua conſuetudine ordinauit eccleſia vt hoc tempore aduentuſ quilibet fideliuꝫ ſe preparet ad ſui principis natiuitatem digno ſuſcipiendaꝫ honore: Sꝫ ne crederes hoc eſſe modicum: Ideo in euangelio hodierno legi tur quanta ſit maieſtas ⁊ potencia xp̄i que in iudicio apparebit quando pro meritis reddet vnicuiqꝫ. Et quia aliqui bonū agūt amore p̄mii. aliqui vero timore pene. Ideo vtrūqꝫ in euāgelio primo aduentus legit̉ vt ex his quilibet excitet̉ ſaluatoris deuote natiuitatem ſuſcipee̓. Quatuor igit̉ in preſenti euangelio tanguntur. Primum eſt creature mundi inconſueta turbatio Secundum eſt venientis iudicis magnifica apparicio ibi: extūc videbunt ⁊cͣ. Tercium eſt electorum propinqua conſolatio: ibi his auteꝫ fieri ⁊cͣ. Quartū eſt futuroꝝ certa confirmatio ibi. amē dico vobis ⁊cͣ. B Propter primū autem ſcienduꝫ eſt ꝙ ſig na precedencia aduentū dn̄i pauca tanguntur hic. Sed vt dicit magiſter in hiſtoriis ſcolaſticis. Ioreniꝰ in cronicis hebreoꝝ. 15 ſigna inuenit q̄ licet apocripha ſint dicuntur tamen debere p̄cede aduentum xp̄i. Prima namqꝫ die eriget ſe mare quadraginta cubitis ſuper omnes montes ſtans velut murus immobile. Secunda die ſic in profundo deſcendet vt vix appareat. Tercia die marine belue ſuper mare apparentes. dabunt terribiles voces ad celum. Quarta die ardebit mare et aqͣ oīs. Quīta die om nia virencia dabunt rorem ſanguineum. Sexta die corruēt om nia edificia. Septimo die collident̉ petre adinuiceꝫ. Octaua die erit terremotus generalis. Nona die montes equabuntur val libus. Decima die exeuntes homines de cauernis velut amētes ibunt et inuicem loqui non poterunt. Vndecima die ſtabunt oſ ſa mortuoꝝ ſuper ſepulcra. Duodecima die cadent ſtelle. Terci adecima die omnia viuuencia morient̉. Quartadecima die ardebunt celum et terra. Quintadecima die reſurgent cūcti homines. et fiet celum nouum et terra. Vtrum ita futurum ſit non eſt au

gentiꝰ tenticum quia in ſacra ſcriptura non reꝑitur. Verum tn̄ ꝙ aliqͣ ſigna ſint hoc nobis conſtat ex euangelio. que autem illa ſint neſcimus niſi illud quod in ſcriptura dicitur. ¶ Tres autē ſunt cauſe ſignorum precedentium. Prima quia vt dicit Criſoſicut homo moriens patitur fantaſias et turbationes maximas ſic mundus deficiens totus conturbabitur. homo enim minor mūdꝰ eſt. ⁊ iō mīori deficiente.i. maiori mundo. ex minori oportet cognoſcere. Scd̓a cā ē propt̓ hominis punitioneꝫ. nam vt dicit̉ Sap̄. ii. c. Per que aliquis peccauerit per hec et torquet̉: Et qꝛ homo peccauit abutendo creatura mundi per eadem. crea tura ſuis nouitatibus euꝫ torquebit. Vn̄ Sap̄. g. c. pugnabit pro eo orbis terre ꝯtra inſenſatos. Tercia cauſa huiꝰ eſt quātenꝰ manifeſtet̉ oīpotencia ad cuius aduentuꝫ omnis creatura cō tremeſcit. Vnde Balach. x. c. dicit̉. Quis poterit cogitare diem aduentus eius et quis ſtabit ad videndum eum. Obmiſſis igitur alijs exequamur de his ſignis que in euangelio tractantur et ponunt̉ quatuor genera ſignoꝝ. ſcꝫ in creatura celeſti corpo rea. ſecundo in creatura inferiori corporea. Tercō in creatuara p̄ ſenti corporali ꝑtim ſpirituali que eſt homo. quarto in creatura pure ſpirituali que eſt angelus. Primo itaqꝫ ponunt̉ ſigna in creatura celeſti corporea. vnde dicit: Erunt ſigna: Signuꝫ licet aliquid ſit in ſe. ad aliquid tamen aliud oſtendendum aſſumit̉. in ſole qui preeſt diei ⁊ generalem in ſe omniū virtutum corpo ralium continet virtutem: ⁊ luna: que p̄eſt nocti luminare minus ⁊ temꝑat excellenciam virtute ſolis: ⁊ ſtellis: que decorant noctem. ⁊ generalem virtuteꝫ ſolis et lune determinant ad ſpe ciales effectus. D Nota ꝙ ſic̄ fuer̄t creata hic celeſtia cor pora vt eſſent in ſigna ⁊ tempore durante mundo ita hic ordīata ſunt vt ſui nauitate finem mundi denuncient. que auteꝫ iſta ſigna ſint futura non dicitur hic. Sed legit̉ yſa. 13. c. Stelle celi ⁊ ſplendor aerum expandent lumen ſuum. Obtenebratus eſt ſol in ortu ſuo et luna non ſplenduit in lumine ſuo. Hic queri tur de defectu celeſtium luminarium. ⁊ primo de ſole. et quomō intelligenda ſit obtenebratio eius. Et dicit Origenes. ꝙ ex ma gno fumo ignis eleuato qui ardebit in conſūmatione ſeculi. ob tenebrabitur ſuperior pars aeris. ita vt lumen ſolis non appare at. Scd̓o ad hoc reſpōdet Iheronimꝰ. ꝙ comparatiue diuine lu cis que apparebit videbit̉ obſcuratꝰ ſic lumē cādele n̄ lucꝫ ī die Tercio reſpondet Rabanus ꝙ nihil prohibet quin luminaria mundi vere tunc amittant lucem propriam vt peracto iudicio ſic lux lune ſicut lux ſolis luceat. Sol autem ſeptempliciter. vt

Sermo dicitur yſa.30. c. hoc autem rationabile. Nam lux iſta celeſtium corporum eſt generatiua et corruptiua et quia tunc ceſſabunt omnia iſta. Ideo luminaria celi amiſſa iſta luce. alterius diſpoſitionis nouam recipient claritatem. Quarta cauſa quare ſol obte nebrabitur eſt ad penam reproborum quia enim abuſi ſunt cla ritate eius. obtenebrabunt. ſicut egipcis date ſūt tenebre ita dē ſe vt palpari poſſint. Exo. io. caº. Vnde dicitur Sap̄. 18. c. pct̄o ribus ſuperponitur grauis nox ymago tenebraꝝ. E De inde queritur de defectu lune Iohel̓. 3. c. dicitur ꝙ luā conuerte tur in ſanguinem. habebit enim colorem ſanguineum. propter duo. Primo quatenus oſtendatur quia ille cuius ſanguis miu ſte ſparſus fuit a peccatoribus. iudicaturus eſt mundum. Secūdo vt terreantur hi qui diuinum honorem lune dederunt. ſicut gentiles cuius ydolatrie ſimilitudinem adhuc quidam criſtiani ſeruant ſignantes ſe verſus lunaꝫ ſaltantes ac alia facientes qui non minus pena ꝙͣ deriſione ſunt digni. Hec enim eſt iniquitamaxima ⁊ negatio ꝯtra altiſſimū vt dicit̉ Iob. 31. c. F V timo videndum eſt de ſtellis ꝙ dicitur Math̓. 24. c. ꝙ cadēt de celo. hoc enim impoſſibile videtur vt dicit Origenes. Cum om nes aut plures earum maiores ſint qͣꝫ tota terra. quomodo ergo cadent de celo. cum earum magnitudini terra nō ſufficiat Et dicendum dupliciter. Primo quia hic appellantur ſtelle vulga riter exalationes ignite. quarum tanta erit habundancia in fine mundi. vt omnis multitudo ſtellarum cadere videatur. Vel ſi ſtelle proprie intelliguntur dicendum eſt ſecundomodo. ꝙ nō cadent de celo. dicuntur tamen cadere. quia non apparebunt ſo le et luna obſcuratis. ita vt credant homines eas cecidiſſe. Vn de Math̓. ii. c. dicitur. Stelle celi erunt decidentes G Se cundo ponitur ſignum in creatura pure corporali īferiori: ⁊ erit ſupple in terris preſſura gentium: quod duobus modis intelligi poteſt. Primo quia erit circa finem mundi magna preſſuradum conabitur opprimere gentem. et precipue tunc tiranni ml̓ ti conſurgent opprimentes populos. Et arbitrari poſſumꝰ ex hͦ ꝓpinquū eſſe finē mundi. quia videmus paſſim tirānos ciuitatum vſurpare dominium. Secundo poteſt intelligi. ꝙ erit p̄ſ ſura gentium quia fugient omnes gentes a maritimis locis. ad mediterraneas regiones: pre confuſione ſonitus maris et fluctuum: yſaie go. caº. Ecce īcrepatione mea deſertum faciam ma re terribilem fatiet mare ſonituꝫ ita vt omnes inde fugient. qd̓ ideo continget quia facta alteratione circa celeſtia corpora neceſ ſario confunditur mare quod diſponitur per ſuperiora illa. et

Cecundꝰ maxime apparet effectus lune ⁊ mare in fluxu et refluxu eius. H Tercio ponitur ſignum in creatura partim corporali et partim ſpirituali ſcꝫ homine: areſcentibus hominibus: qui primo erant opulenti ⁊ pigues. Vnde yſaie decimotercio capitl̓o Omnes manus diſſoluentur et omnē cor hominis contabeſcet et conterretur. tortores et dolores tenebunt. quaſi parturiētes dolebunt. vnuſquiſqꝫ ad proximum ſuum dolebit facies combu ſte vultus eorum. Et Trenoꝝ quarto caº dicitur. Denigrata eſt ſuper carbones facies eorum aruit et facta eſt quaſi lignum. Deinde ponitur cauſa iſtius ariditatis. quia: pre timore imminentium terribilium: ⁊ expectatione: futurorum malorum. pre ſument enim homines ꝙ futura adhuc peiora ſint. ⁊ ideo ſiccabuntur et areſcent pre triſticia ⁊ pauoe̓. quia ſpiritus triſtis ex ſiccat oſſa que ſuperuenient vniuerſo orbi. yſaie decimotercio caº. Viſitabo dicit dominus ſuper orbem mala ⁊ contra impioſ iniquitatem eorum ⁊ requieſcere faciam ſuperbiam infideliuꝫ et arrogantiam fortium humiliabo. I Quarto ponitur ſignum in creatura pure ſpirituali ſcilicet angelica. Nam virtutes celorum mouentur: celeſtes virtutes ſancti angeli ſunt. vel ſpiritualiter motores orbium qui dicuntur celeſtes virtutes quia ſicut celum continet omnem inferiorem virtutem. celeſtis autem virtus ſicut in fonte reſeruatur ī ſtella vel planeta ita om̄is vir tus celeſtium corporum in ſuis continetur motoribus. Nota quia vt dicit Criſoſtomus. Si rege terreno ad expeditioneꝫ ſur gente. totus exercitus commouetur et tota ciuitas feruet. qͣꝫto magis rege celorum ſurgente ad iudicandum viuos et mortu os. virtutes celorum mouebuntur. iſte autem motus erit ꝓpt̓ quatuor. Primo quia propter factorum āmirationem obtupeſ cent. videntes in conſueta ſigna precedere naturalem ordinem. Secundo mouebuntur ad peccatoris vindictam ⁊ punitionem cum viderint regem ſuum iratum. exibunt enim angeli ⁊ ſeparabunt malos de medio iuſtorum et mittent eos in caminuꝫ ignis Mathei decimotercio. Tercio mouebuntur timore aliquali ter videntes totum orbem iudicari. ⁊ precipue luciferum qui fu it princeps eorum. Vnde Ezech̓. triceſimoprimo. A ſonitu ru ine eius id eſt luciferi commouigentes cuꝫ deducerem eum ad ī fernum. Quarto mouebuntur propter poteſtatis priuationeꝫ nam tunc auffertur ab eis officium mouendi celos. tunc non dominabuntur quidam ciuitatibus. quidam regnis et prouinciis: vt nunc. ſed auffertur ab eis iſta poteſtas Vnde Corinth̓.

Sermo decimoquinto capitulo. Euacuabit omnem principatum. poteſtatem. et virtutem dicit ibidem gloſa Dum durat mundus an geli angelis preſunt. demones demonibus. homines hominibꝰ ad vtilitatem viuuentium vel deceptionem. ſed omnibus collectis iam omnis prelatio ceſſabit. quia neceſſaria non erit. Secunda pars: Ecundo cuꝫ dicitur. Et tunc videbunt ⁊cͣ. tangitur venientis iudicis magnifica apparitio. Circa quod quinqꝫ innuuntur. Primum eſt manifeſtus aduentꝰ dicens: Et tunc Iſtud illi ſoli eſt notum qui venturus eſt iudicare: Videbunt: clare certe et manifeſte intuebitur eum omnis oculus. ⁊ qui eum pupugerunt. Vt dicit in pſalDeus enim noſter manifeſte veniet deus noſter et non filebit. et qui pro omnibus humanatus eſt ab omnibus videbitur Se cundo ponitur humanitatis natura filium hominis: id eſt filiū virginis. ſicut enim vulgato nomine. nomen hominis de viro intelligitur ſicut enim de digniori. quanqͣm ſit commune nomen vtriqꝫ ſexui ita quia virgo ſalutem viris recuperauit ⁊ mulieribus excellenter nomen hominis appellatur. Iudicabit autē chriſtus mundum in forma natue̓ humane propter tria Primo quidem quia ſi in forma humana mundus euꝫ condemnauit in iuſte. rationabile eſt vt in eadem forma mundum iuſte iudicet. Vnde pſal. Deus iudicium tuum regi da. Secundo ad confuſio nem iudeoruꝫ quatenus videntes ſe iudicaturi ab homine ī queꝫ credere noluerunt confundantur yſa. quadrageſimoquinto. c. Ad eum venient et confundētur omnes qui repugnant ei Tercio ad penam reproborum videntium ſe iudicari non ab angelo ſed ab homine. et ad gloriam electorum videntium naturaꝫ ſui generis excellentiſſime exaltatam ¶ Tercio ponitur honor venientis. Venientem in nube: In legibus ſanctitum eſt ꝙ nul la proferatur ſentenciā niſi iudice pro tribunali ſedente. Thronꝰ autem regalis xp̄i iudicantis erit nubes. Vnde Eccleſi. viceſimo quarto. Ego inquit in altiſſimis habito et tronus meus in columna nubis. Duplex autem cauſa eſſe poteſt ꝙ veniet in nube Prima vt dicit Origenes quia ſicut eo aſcendente in celum nubes eum tulit propter honorem aſcendentis. ita eum deferat de ſcendentem. Secunda cauſa poteſt eſſe quia tanta erit claritas corporis eius. ꝙ niſi ī nube. videri non poſſet. ſicut nec claritas ſolis. et ideo vt dicit pſalmiſta. Nubes et caligo in circuitu eiꝰ.

Secundꝰ ꝓ Quarto ponitur venientis poteſtas. Cum poteſtate magna: ad puniendos reprobos ſine potaſtate eius et virtute iudicis auto ritas nulla eſt. Et bene oportet hanc poteſtatem magnam eſſe. quoniam iudicat magnos et paruos. reges et principes. tiran nos. et ꝙ plus eſt etiam angelicam creaturam. propter hāc po teſtatem timebunt eum omnes. Et tunc incipient dicere omneſ peccatores montibus. cadite ſuper nos ⁊ collibus cooperite noſ et deſiderabunt mortem et non inuenient. vt dicitur Apoca. 6 M Quinto ponitur iudicis maieſtas Et maieſtate. Maieſta tem diuinitatis eius ſoli homines videbunt qui mundo corde ſt̓ Vnde de eis ſcriptum eſt Mathei quinto. Beati mundo corde quoniam ipſi deum videbunt. De reprobis vero dicitur Tolla tur impius ne videat gloriam dei. videbunt enim impii poteſtatem eius vt timeant. ſed non diuinitatem ne gaudeāt. Et no ta ꝙ maieſtas chriſti etiam erit in honore communicantium ſcꝫ multitudine celeſtium ſpirituum. patriarcharum. prophetarum martirum. confeſſorum. virginum. et apoſtolorum qui ſedebūt ſuper ſedes aſſeſſores regis. iudicantes duodecim tribus iſrahel. De iſta comitiua dicitur Deutronomi. 33. Apparuit dominus de monte pharan et cum eo ſanctoꝝ milia. Tercia pars. Ercio ponitur electorum propinqua conſolatio cuꝫ dicitur. Hijs autem ⁊cͣ. Et quatuor ſunt videnda. Primo enim reddit electos attentos ad propinquaꝫ ipſorum redemptionem. Vnde dicit: His autem ſignis et mirabilibus fieri incipientibus: cum peccatores areſcent pre timore et expectatione malorum vos qui eſtis genus electū regale ſacerdotium. gens ſancta. populus acquiſitionis: reſpici te i. diligenter attendite et conſiderate. Et leuate capita veſtra .i. mentes veſtras cum gaudio erigite. yſaie. 65. Gaudēte cuꝫ le ticia qui in triſticia fuiſtis. quoniam appropinquabit redemptio veſtra. Nota ꝙ virtute paſſionis chriſti redemptio electoruꝫ fa cta eſt. ſed eiuſdem redemptionis effectum nondum plenarie cō ſecuti ſunt. Adhuc enim grauamur nexibus corporis. Tunc ve ro vt dicitur yſaie quadrageſimo. Iuſti mutabunt fortitudineꝫ ita vt penitus caro ſubiciatur ſpiritui etiam adhuc mortis le gi ſubiciamur. Sed vt dicit apoſtolus pͥmo Corinth. c. decimo quinto. Tunc fiet ſermo qui ſcriptus eſt. Abſopta eſt mors in victoria. adhuc malorum hominuꝫ premimur. Sed tunc imple bunt illud promiſſum querimonie ſanctorum Apocal̓ ſexto dicē

Sermo tium. Vſquequo non defendis domine ſanguinem noſtrum de his qui habitant in terra. et acceperunt diuinum reſponſū. Ad huc ſuſtinēte modicum tempus. Tunc etiam liberi erimus ab in feſtatione malorum ſpirituum. quia non erunt in celo vbi man ſio ſanctorum eſt. O Secundo ponitur promiſſionis declaratio per ſimilitudinem. Et dicit illis ſimilitudinem: diuina promiſſa propter ſui altitudinem non plene intelliguntur: niſi congruis ſint declarata exemplis. ea namqꝫ nec oculus vidit: nec auris audiuit. nec in cor hominis aſcenderit. Videte ficulne am et omnes arbores cum producunt iam ex ſe fructum. id eſt producere incipiunt mittendo folia vel flores. ſicut contingerit ī vere. Scitis quia prope eſt eſtas. Et tunc hanc ſimilitudinē ap plicat ad propoſitum. Ita et vos cum videritis hec. ſigna quip pe dixi. fieri ſcitote quoniam prope eſt regnum dei: prope ē: vt vob̓ detur quēadmodū quotidie in oratione dominica dicimus Adueniat regnum tuum. Nota ꝙ propter tria conuenienter re gnum celorum eſtiuo tempori comparatur. Eſt enim eſtatis tēpus fructiferum lucidum et iocundum. Sic in regno celorum reperitur omnis ſuauitas ſpiritualiuꝫ fructuū Apo. vlt̓. Ex vtra qꝫ parte fluminis lignum vite afferens fructus duodecim ꝑ mēſes ſingulos. Secundo regnum celorum eſt lucidum Vnde Apo cal̓. duodecimo. Ciuitas regis celeſtis non eget ſolem nec lunā vt luceant in ea. Nam claritas dei illuminat eam. et lucerna eiꝰ eſt agnus. Tercio regnum celorum eſt iocundum. Vnde yſaie triceſimoquinto. Venient in ſion cum laude et leticia ſempiterna. ſuper caput eorum. gaudium et leticiam obtinebunt et fugiet dolor et gemitus. P Tercio ponitur tempus ſigno rum chriſti. poſſent enim dicere electi. credimus ꝙ venientibus ſignis aduentus tui prope erit regnum dei. Sed adhuc dubita mus quando illa ſigna futura ſint. Et ideo benignus magiſter adiungit. Amen dico vobis. Amen hebreum eſt ⁊ vt dicit Au guſtinus ſuper Iohannem. nec grecus nec latinus interpres au ſus eſt interpretari. precipue propter reuerenciam ſaluatoris: ad confirmandum veritatem frequenter eo vſus eſt. Interpreta tur autem amen. vere fideliter. aut fiat. Quoniam non preteribit generatio hec donec omnia fiant: Hoc autem duobus modis poteſt intelligi. Primo vt nomine huius generationis intel ligatur eccleſia fidelium que non habebit finem donec omnia ī pleantur. et ipſa triumphans eccleſia congregetur. Sex enim ſunt generationes. Prima ab Adam vſqꝫ ad Noe. Secunda a Nōe vſqꝫ ad Abraham. Tercia ab Abraham vſqꝫ Moyſen.

Secund Quarta a Moyſenſqꝫ ad Dauid. Quinta a Dauid vſqꝫ ad chſtum. Sexta a chriſto vſqꝫ ad finem mundi. Generatio ergo p̄ terit et generatio aduenit. vt dicitur Eccleſiaſtes primo. Sed hec gn̓acō q̄rentiū dominū manet vſqꝫ ad fineꝫ ſeculi nec deficit Et hoc promiſit ſaluator beato Petro paſtori eccleſie Luc. vice ſimoſecundo dicens. Ego rogaui pro te Petre. vt non deficiat fi des tua. Secundo per generationem iſtam intelligi poteſt iudai cus populus qui non deficiet ꝙͣdiu ipſo vidente omnia ꝯpleant̉ Q Quarto ponitur verborum chriſti confirmatio: Celum et terra tranſibunt. verba autem mea non tranſibunt: quaſi dicat Ecce quanta eſt ſtabilitas verborum meorum. quia tranſeunte celo quo nihil inuariabilius. tranſeunte terra qua nihil immobi lius. verborum tamen meorum veritas non tranſibit. Quia vt dicitur Prouerbiorum duodecimo. Labium veritatis firmum erit in perpetuum. Nota ꝙ celum et terra tranſibunt non quan tum ad ſuſtantiam. ſed quo ad qualitateꝫ. quia a celo auferetur claritas iſta quam habet ſol. et ſimiliter a luna. et dabitur eis maior claritas Aer etiam et aqua purgabuntur et terra in ſuꝑ ficie erit ſicut chriſtallus. Et hoc totum fiet propter gloriam be atorum. vt homine glorificato. cuncta etiam creatura innouet̉. Vnde ſecundi Petri vltimo. Nouos celos et nouam terram ſecundum promiſſa chriſti expectemus. Rogamus ergo ⁊cͣ. Pominica ſecunda aduentus Prima parſ Sermo ſecundus: Vm audiſſꝫ Iohannes in vinculis opera erſti mittens duos ex diſcipulis ſuis ait illis: Tu es qui venturus es ⁊cͣ. Mathei vndecimo capl̓o. De materia iſtius Euangelij habetur etiam Luc. ſecundo capitulo Cum vi demus vel audimus aliquem eminere virtutibus. in ſapiencia. aut ſanctitate. aut eloquencia. conſueuimus de perſona eius querere. vt cuius ſit nominis cuius patrie. cuius originis. atqꝫ ita d̓ ſingulis: quatenꝰ certiorem ipſiꝰ noticiam habeamꝰ Audiēs igit̉ iohannes bap tiſta famam chriſti. interrogat de conditionibus ipſius per int̓poſitos nuncios dicens. Tu es ⁊cͣ. Hec igit̉ ē materia pn̄tis euā geli ī qͥ ta tangūt̉. Primū ē Ioh̓is d̓uota int̓rogacō d̓ noticia

Sermo veritatis. Secundū eſt ſaluatoris probata r̓ſponſio de potencia deitatis. ibi reſpondens autem iheſus ait illis. Tercium eſt pre curſoris inclita commendatio de euidencia ſanctitatis ibi. Illis autem abeuntibus. Circa primum tria ponuntur. Primum eſt motiuum interrogandi. Vnde dicit. Cum audiſſet Iohannes. referentibus diſcipulis ſcilicet in vinculis in quibꝰ herodes illum coniecerat propter hoc quia ipſius inceſtum arguebat dicēs Nō licet tibi habere vxorem fratris tui eo viuuente. Opera criſti: que iam diuulgabantur in tota regione illa. Et eſt ſcienduꝫ ꝙ chri ſtus ante carcerationem Iohannis non predicauit palaꝫ nec eti am multa miracula fecit. niſi de conuerſione aque in vinum Io hannis ſecundo capitulo. Iohanne vero incarcerato venit ī ga lileam. et cepit palam predicare et congregare diſcipulos atqꝫ operari miracula vt habetur Math̓. quarto capitulo Vnde ex hoc eius fama tantum diffuſa eſt vt etiam vinculatus Iohāneſ illam audierit. Secundo ponitur diſcipulorum miſſio. Mittenquia per ſeipſum accedere non poterat. Duos ex diſcipulis ſuiſ quorum vnus ādreas fuit. Et attende quomodo figurabat mo res eccleſie in miſſione duoruꝫ. quia chriſtus vadens miſit diſcipulos binos ante faciem ſuam Luc. decimo capl̓o. Tercio poni tur queſtionis propoſitio. Ait illi: quos em̄ per alios dicebat ipſe querere dicitur. Tu es qui venturus es an aliū expectamꝰ Hoc autem duobus modis poteſt legi. Vnomodo ꝙ pars iſtiꝰ orationis plane legatur ſcilicet: Tu es qui venturus es: quaſi dicat. Scio te eſſe eum qui venturus es. Altera vero pars inter rogatiue legitur. Expectamus an alium. vpute antichriſtum qͥ alius ſit a te. immo ex toto tibi contrarius. Aliomodo poteſt legi vt conſuetum eſt. vt tota illa oratio ſit duplex interrogatio diuiſam per hanc diſiunctiuam: an: quatenus hoc totuꝫ cadat in queſtione Tu es qui venturus es an aliū expectamꝰ Sꝫiuxta hanc intellige eciam habet locum queſtio quam beatus Gregorius in Omelia ponit. Conſtat enim ꝙ beatus Iohannes cognouit chriſtum veniſſe. quando exultauit in vtero matris ad pre ſenciam virginis. ipſe etiam cum iam perfecte eſſet etatis illum baptizauit. teſtimonium diuinitatis audiuit in voce patris. vidit in apparitione ſpiritus ſancti. et vlterius illum digito demō ſtrauit dicens. Ecce agnus dei Iohannis primo capl̓o. Nō igitur videtur ꝙ querere debuerit. Tu es qui venturus es. Sed huic queſtioni manicheorum hereſis taꝫ horribiliter reſpōdebat ꝙ fortaſſe nec ſcribendum eſſet dicens Iohannem erraſſe in fide

Secundꝰ et ob hoc dicit eum eſſe damnatum. quia prius decollatus eſt. ꝙͣ diſcipuli quos miſit ad illuꝫ redierint. Sed quia impoſſibile eſt illum erraſſe in fide qui fuit eximius prophetarū. et quo nul lus inter natos mulierum ſurrexit maior Iohāne baptiſta. Id̓o abhorrentes ſerpentine vocis hereticam prauitatem. Iuxta catho lite veritatem fidei tripliciter huic queſtioni poſſumus ſatiſfacere Primo enim dicit beatus Gregorius ⁊ Iheronimus ꝙ non dubitauit Iohannes de chriſto. an ipſe eſſet qui venerat ſaluare mundum. Hic enim primo teſtificatus fuerat. Sed querit an cri ſtus moriturus ſit et ad inferna deſcenſurus vt liberaret ſanctopatres. volebat enim nunciare illum in linibo ſicut nunciauerat mundo. Contra illam ſolutionem arguit Iohannes criſoſtoquia non videtur rationabile vt maximus prophetarum dubi uerit de morte chriſti ⁊ de deſcenſu ad inferna: que minores pro phete cognouerunt. Nam yſaias dicit quinquageſimotercio ca pl̓o. Sicut ouis ad occiſioneꝫ ductus eſt quod pertinet ad mor tem chriſti. Zacharie vero nono caº. dicitur. Tu auteꝫ in ſangui ne teſtamenti tui eduxiſti vinctos tuos de lacu in quo non erat aqua. quod pertinet ad deſcenſum chriſti ad inferos. D Sed vt ſuſtineamus ſentenciam Gregori et Iheronimi eſt ſciē dum. ꝙ quadruplex eſt queſtio vel interrogatio ſcꝫ dubitatioīs admirationis. compaſſionis ⁊ dilectionis. Querimus em̄ de eo quod dubitamus. vt vtruꝫ plures damnentur chriſtiani vl̓ ſal uentur. Secundo querimus non dubitando ſed admirando: vt quomodo natus ſit chriſtus ex virgine. Tercio querimus com patiendo in fortunio alicuius. vt dicendo quomodo accidit tibi o amice ⁊ vnde nam tanta tibi ariſit calamitas: ⁊ ſimilia. Quato querimus amando. vt ſubito videntes deſideratum amicū ex vehementi amore in queſtionem prorumpimus dicentes. nūqͥd tu es dilectus meus. nuꝫ tu ille es. qui magna in me vere ami cicie officia exercuiſti. aut ſimilia. Cum igitur vt dicunt Grego rius et Iheronimus Iohannes īterrogauit xp̄m de morte ſua et de deſcenſu ad inferos: non eſt intelligendum ꝙ voluerit euꝫ in terrogare tamqͣꝫ dubitans. ſecundum quem intellectum arguit contra eos Criſoſtomꝰ ſed illa interrogatio fuit admirantis cō pacientis et amantis. Vnde Ambroſius dicit Iohannem dubi taſſe id eſt per modum dubitantis ſe habuiſſe. non fide ſed pietate id eſt non ex defectu fidei ſed ex habundancia pietatis. Ad mirabat̉ eī Iohānes miſteriū r̓dēptioīs hūani generis ꝑ mortē xp̄i: ꝯpatiebat̉ īnocēcie patiētꝭ qꝛ morituꝝ ſciebat qͥ pct̄m nō

Sermo fecit. nec inuentus eſt dolus in ore eius. afficiebatur amore. cognoſcens ineſtimabilem dei caritateꝫ: qua genus dilexit huma num. ita vt proprio filio ſuo non pepercerit. ſed pro nobis om nibus traderet illum: vt dicitur ad Roma. i. non igitur fuit interrogatio iohannis tanqͣꝫ dubitantis. ſed tamꝙͣ condolentis et vehementer amantis. Secundo ad queſtionem propoſitaꝫ re ſpondent iohannes Criſoſtomus et hilarius dicentes. iohannē non ſue ſed diſcipulorum ignorancie conſuluiſſe. Dicit em̄ gregorius. 12. libro moral̓. ꝙ viri iuſti ſolent etiam ea que ipſi ſolide ⁊ veraciter ſciūt ⁊ ſēſiūt qͣſi ex dubietate ꝓferre. vt īfirmoꝝ in ſe ſentenciam tranſferant. iohannes ergo videns ſe propinquum morti. voluit vt diſcipuli ſui relicto eo tranſirent ad chri ſtum a quo eſſet vera ſalus. a quo haurirent doctrinam euange lice perfectionis. et qui erat ſaluator generis humani qui ipſos inſtrueret perfectius et ſaluaret. cogitauit quomodo id poſſꝫ efficere. Si autem dixiſſet diſcipulis ſuis. eatis ad xp̄m quia ipſe eſt maior me. credidiſſent ꝙ ipſe hoc ex humilitate diceret. atqꝫ ſic vehemētius ei adheſiſſēt minꝰqꝫ ipō delicto ſeſe tnͣſtuliſſent ad xp̄m. vn̄ deliberauit eos ad xp̄m mitte̓ qͣſi cā int̓rogandi: vn̄ vi dētes mirabilia xp̄i opera q̄ nūqͣꝫ iohānes fecerat: credent ī illū et efficerentur ſui diſcipuli Tercio adhuc forte poteſtaliter diciiohannes enim in teſtimonium de criſto perhibuerat. cuius teſti monium vox patris de nube confirmauit dicens. hic eſt filiꝰ me us dilectus in quo mihi complacui ipſum audite. Math̓ tercō huius etiam teſtimonium ſpiritus ſanctus confirmauerat. deſcē dens corporali ſpecie ſicut columba in criſtum Luc. 3. criſtus au tem ipſius iohannis teſtimonium nondum confirmauerat. Vo lens igitur iohānes qui a tota miſſus erat trinitate. ſuū ab omnibus diuinis perſonis confirmari teſtimonium interrogat a cri ſto. tu es qui venturus es an alium expectamus ⁊cͣ. quatenus id quod iam dudum pater et ſpiritus ſanctus confirmauerant dei etiam filius confirmando acceptaret. et ſic patet reſponſio et cetera. Secunda pars. Ecundo cum dicitur. Et reſpondens illis. tangitur ſaluatoris. probata reſponſio de potencia deitatis Circa quod tria ponuntur. Primum eſt meritorum remiſſio. Propter quod quidem eſt ſciendum Quia

Secund vt dicitur Luc. ſecundo propoſita queſtione chriſtus in ipſa ho ra ſanauit multos a languoribus ſuis in preſencia nunciorum Iohānis: et reſpōdens: tunc illis iheſus ait. ite nūciate iohāni verba: que audiſtis: ⁊ opera: que vidiſtis: quaſi dicat. Nolo erroganter dicere me eſſe chriſtum. mitis enim ſum et humilis corde. nec opus eſt idipſum verbis atteſtari. quando ipſa doct̓ne profunditas et potencia miraculorum teſtimonium perhibēt de me. quoniam ego ſum chriſtus dei filius. dei virtus et dei ſa piencia F Hec enim duo ſcꝫ verba et miracula criſti ma xime probant eum eſſe criſtum. verba namqꝫ eius erant intelli gencie ſubtiliſſime ſuauitatiſqꝫ admirande. vnde illi qui miſſi fu erant a principibus ſacerdotum et phariſeis vt caperent iheſum in ſermone: cum audiſſent verba eius celeſti ſapiencia plena ſtu pendeqꝫ dulcedinis ita vt facile audientium animos in affectum pii raperent amoris. reuerſi ſunt dicentes. Nunqͣꝫ ſic locutus eſt homo vt hic homo loquitur tam ſapienter. tam dulciter. tā pie tam pregnanter. et poſtremo taꝫ efficaciter. vt recte regius pro pheta dixerit de eo. qͣꝫ dulcia eloquia tua ſuper melori meo Opera etiam eius diuinitatem probabant. vnde iohannis tercio. Nicodemus dicebat criſto: Scimus quia a deo veniſti magiſter nemo enim poteſt hec ſigna facere que tu facis. niſi fuerit deꝰ cuꝫ eo. cum eo non ſolum per graciam vt cum ceteris ſanctis viris. ſed cum eo in vnitate perſone. hoc autem verum eſſe facile depre hendes. ſi eius opera pia meditatione percunctaueris per ordinem vniuerſa. G Secundo ponitur ipſa operum chriſti deſcriptio. et tanguntur ſex per que probatur euꝫ eſſe chriſtum Primo namqꝫ tangitur cecoruꝫ illuminatio: ceci vident: Sic eī de chriſto predixerat yſaias quadrageſimo ſecūdo. dedi te ī lucē gentium: vt aperias oculos cecorum. ipſe enim chriſtus ē diuina claritas et candor lucis eterne de quo canit ſancta mater eccleſia. ſplendor paterne glorie de luce lucem proferens lux lucis et fons luminis ⁊cͣ. vnde illuminare poteſt ſedentes in tenebris ⁊ in vmbra mortis. Secundum opus eſt claudorum ambulatioclaudi ambulant. ſic et de chriſto yſaias dicit triceſimoquinto. tunc ſaliet ſicut ceruus claudus. ipſe eſt eī diuina v̓tus ⁊ rectitu do: vnde dirigere poteſt pedes noſtros in viam pacis. Tercium opus eſt leproſorum mundatio: leproſi mundantur: ſic em̄ de chriſto predictum eſt quarti Regum quinto. deus ne ego ſum. vt poſſim occidere et viuificare: quia iſte miſit ad me vt curem hominem a lepra ſua: caro namqꝫ chriſti iheſu mundiſſima ex virgine maria concepta: lepre poterat ipſam immundiciam

Sermo tollere Quartum opus eſt ſurdorum ſanatio: ſurdi audiunt yſaie triceſimoquinto de chriſto dictum eſt. tunc aures ſurdorū patebunt. ipſe enim eſt diuine vocis verbum potentiſſimis. qd̓ erat in principio apud patrem per quem cum quo et in quo ſin gula produxit in eſſe. de quo dicit pſal. verbo domini celi firma ti ſunt. vnde cum ſit patri coequalis in potencia poteſt noſtram ſurditatem frangere et ineffabiliter noſtrum reparare auditum. Quintum opus eſt mortuoꝝ viuificatio: mortui reſurgunt: di cit enim in deutronomio triceſimoſecundo. ego occidam et ego viuere faciam percutiam et ego ſanabo et non eſt qui de manu mea poſſit eruere. ipſe eī eſt fons eſſēcialis vite dicēs de ſeipſo in eauangelio iohannis. ego ſum reſurrectio et vita. qui credit in me etiam ſi mortuus fuerit viuet ⁊cͣ. ⁊ ideo cuncta poteſt mortu a viuificare. H Sextum opus eſt pauperuꝫ inſtructio: pau peres eauangelizantur: ſic enim de chriſto predictum erat yſa. ſexageſimoprimo. ſpiritus domini ſuper me eauangelizare pau peribus miſit me. Diſcipuli enim ſui quibus maxime ſecreta ſuperne infudit diſcipline. non reges. non principes. non diuites ſeculi. ſed pauperculi fuere piſcatores. Nota ꝙ tres ſunt cauſe quare chriſtus pauperibus euangelizauit. prima quatenus noſtre fidei principium non eſſet in potencia ⁊ magnificencia ſeculi ſed in virtute dei. ac ꝑ hoc n̄ eſſet ſuſpēm vt aliqͥs cogitaret qͥa in potencia ſeculi ſubiugauit ſibi munduꝫ. Iacobi ſecundo. nōne deus elegit pauperes in mundo hoc. diuites in fide et heredes re gni quod promiſit deus diligentibus ſe. Secunda cauſa eſt vt oſtendat nullam debere fieri perſonarum acceptationem in an nuntione verbi dei. vnde Iheronimꝰ. nulla inquit inter nobiles et ignobiles. inter diuites et egenos in predicatione diſtantia fit. magiſtri ergo ⁊ preceptoris noſtri hoc comprobat veritatem quoniam omnis apud deuꝫ qui ſaluari poteſt equalis eſt. vnde ait Petrus in actibus apoſtolorum in veritate cognoui quoniā non eſt perſonarum acceptio apud deuꝫ. ſed in omni gente qui fecit voluntatem eius acceptus eſt illi. Tercia cauſa quare pau peribus eauangelizauit fuit ad confuſionem ſcribarum et phariſeoꝝ qͥ diuina nolebant nunciare pauperibꝰ. vn̄ adhuc hodie r̓p̄hēſibiles ſi p̄dicatores ſi libentiꝰ dei verba ānunciāt diuitibꝰ qꝫ pauperibus. ſuſpecti enim ſunt ꝙ non tam dei honorem ꝙͣ lu cri ducantur cupidine. Nota ꝙ ita cepit dominus euangelizare pauperibus ꝙ vſqꝫ hodie qui magis predicationes frequentāt pauperes ſunt. immo quidam diuites erubeſcunt inueniri ad p̄ dicōeꝫ vel in eccleſia. de quibus proſert ſaluator ſenteciam

Secund Luce nono dicens. Qui me erubuerit et ſermones meos: hunc filius hominis erubeſcet cum venerit in maieſtate ſua: et patris et ſanctorum angelorum. et alibi dicit phariſeis. qui ex deo eſt verba dei audit. propterea vos ex deo nō eſtis qͥa v̓ba mea non auditis ⁊cͣ. Tercio ponitur neceſſaria admonitio: ⁊ beatus eſt qui non fuerit ſcandalizatus in me: ſcandalum dicitur a ſcāda lon grece quod eſt offendiculum vel offenſio vel ruina. et tunc aliquis ſcandalizari dicitur. quando verbo vel facto alterius ſumit occaſionem peccandi. Nota igitur ꝙ beatus eſt qui non ſcandalizatur in xp̄o nec ex his que fecit ſumit occaſionem erro ris vt heretici vel pagani. hoc autem verbum ſcꝫ beatus eſt qui non fuerit ſcandalizatus in me ⁊cͣ. dixit criſtus propter duo. pͥmum vt dicunt Iheronimus ⁊ Criſoſtomus ad correctioneꝫ nū tiorum qui aliqualiter inuidebant chriſto mirabilia operanti: q̄ Iohannes baptiſta nunqͣꝫ fecerat. Secundo vt ait gregorius hͦ dixit ad monitionem iudeorum quia videntes eum in cruce ſcā dalizati ſunt dicentes alios ſaluos fecit ſeipſum non poteſt ſaluum facere. Vnde dicit apoſtolus. predicare criſtum crucifixū iu deis ſcandalum eſt Dicit igitur criſtus. ita operor mirabilia vt deus ꝙ tamen vt homo crucifigendus ſum ⁊ beatus qui nō fue rit ſcandalizatus in crucis ignominia. R Moraliter p̄miſ ſa exponendo. ceci ſunt quorum oculos malicia excecauit. vt di citur Sap̄. 3. Qui p̄ſentem vitaꝫ diligunt non conſiderantes eiꝰ breuitatem. mundum diliguunt et principaliter habent terrā de ſiderabilē n̄ aduertentes mundi vanitatem. diuicias congregāt et neſciunt quis eas ſit poſſeſſurus. omnes tales dicere poſſunt illud pſal. Lumen oculorum meorum ⁊ ipſum non eſt mecum. ⁊ ideo clament ad dominum dicentes. Illumina oculos meos ne vnqͣꝫ obdormiā in morte: ne quando dicat inimicus meus p̄ ualui aduerſus eum. ſcd̓o aliqui claudi ſunt affectu voluntatis qui bene ſciunt quid agendum ſit. quoniaꝫ derelicto mundo ſequēdus ſit criſtus ſed tamen ꝑtim volunt ſequi mundum. ꝑtim vero xp̄m claudicantes a ſemitis ſuis. contra quos loquit̉ Heli as. 3. Regū. 18. Vſquequo claudicatis in duas partes. qꝛ ver ſus deum ⁊ mundū. et addit ſi dominus eſt ſequimini eū. tales clamant ad dn̄m dicentes. Greſſus meos dirige ẜm eloquiū tu um. Tercio aliqui ſunt leproſi. qui maculant corpus et animā fece luxurie. nā vt dicit apl̓s. 1. Coꝝ. 6. Qui fornicatur ni corpꝰ ſuum peccat. tales caſtitatis virtutem petant a domino. Vnde Sapiencie octauo Sciui quoniam aliter non poſſum eſſe continens: niſi deꝰ det. Quarto aliqui ſurdi ſūt ad clamorē paupeꝝ

Sermo ad vocem predicantium. qui ſe habent ad vocem predicantis ſic̄ aſpis ſurda ad vocem incantantis. de ſalute iſtoꝝ valde timēdū eſt contra quos dicit̉ yſa. 4. ſurdi audite et ceci intuemini. Quī to aliqui mortui ſunt ꝑ peccatum mortale. quos chriſtus viuifi cat efficacia ſui ſanguinis. ſicut pellicanus ſuſcitat proprios pul los a morte effundens ſuper eos ſanguinem. ſicut enim ſanguis eſt formatura vite corꝑalis: ita ſanguis xp̄i eſt fons vite ſpūal̓ Hebre. 9. caº. ſanguis criſti emundabit conſcienciaꝫ noſtram ab operibus mortuis. Sexto aliqui pauperes ſunt celeſtibꝰ bonis: iſtis datur conſilium euangelicum vt efficiantur negociatores. dent temporalia bona vt mercentur eterna. ſicut homo qui īue nit theſaurum in agro et pre gaudio illius vadit et vendit vni uerſa que habuit: ⁊ emit agrum illum. Math̓. 13. ⁊cͣ. Tercia Pars. Ertio cuꝫ dicitur Illis autem abeuntibus: tangitur precurſoris inclita cōmendatio de euidencia ſanctita tis. et primo cōmendatur de mentis firmitate: vnde dicit: Illis at̄ abeuntibꝰ Noluit autam criſtus commendare iohanneꝫ in preſencia nuncioꝝ. ne videretur hoc adulatrie facere et etiam ne extollerentur in corde ſuo de gloria magiſtri: cepit iheſus dicere ad turbas de Iohanne: ad commendationē eius. Conſidera quāti meriti ſit iſte glorioſus precurſor domini. qui ipſo veritatis ore laudatur. Nota ꝙ ſi queratur cauſa quare voluit dominus cōmendare Iohannē hec eſt vt dicit Criſ. quia ſciebat turba ioh̓eꝫ pͥmo an̄ īcarnationē perhibuiſſe teſtimoniū de criſto. nunc vero interrogabat an ipſe eſſet. et ideo credebāt turbe eum receſſiſſe a proprio propoſito. ne igitur talis ſuſpicio in corde eorum maneret. voluit ipſum commendae̓. Et quadru pliciter ipſum cōmendat. primo de mentis firmitate dicens qͥd exiſtis in deſertum videre: exiſtentem in deſerto Iohanneꝫ tota illa regio exibat videre. vnde Mat. 3. exibat ad eum omnis ihe roſolimā ⁊ omnis iudea ⁊ omnis regio circa iordanen. nec miꝝ quia homo nouus mundo apparuerat. habitacōnis ſolitarie. ad mirabilis habitus. innocentis vite. ſingularis officii. et prophecie excellētis: arundine vento agitatā: id ē exiſtis ne in deſerto vbi videretis hominem. qui velut arundo omni vento agitetur Certe non. Nota ꝙ arundo ponit radicem in luto. ſed Iohannes erat fundatus ſupra firmam petram. Secundo arundo intꝰ vacua eſt. ſed Iohannes ſpiritu ſancto repletus eſt adhuc ex vtero matris ſue. Tercio arundo omni vento agitatur. ſed Io hannem nulla potuit ſecularis aura flectere. nec reuerent a pha

Secund riſeorum quin eos reprehenderet. nec timor militum quin eos a malis reſtringeret. nec potencia regum quin adulterium corripe ret. Secundo commendatur Iohannes a vite ſanctitate Sꝫ quid exiſtis videre arundinem vento agitatam. hominem mollibus veſtitum. Terte non. quia cum ipſe eſſet penitentie predicator. auſteritatem vite etiam habitu oſtendebat Vnde Mathei tercō capl̓o dicitur Ipſe Iohannes habebat veſtimentum de pilis ca melorum. erronam pelliceam circa lumbos ſuos Et ſtatim pro bat ſaluator non fuiſſe Iohannem vſum mollibus veſtitis dicens. Ecce qui mollibus veſtiuntur in domibus regū ſt̓: Non fu it Iohannes in domibus regum ſed in ſpeluncis herem. non in domibus regum ſed in carcere regum. Ex quo apparet vt dicit Ieronimus rigidam vitam qualis eſt religioſorum et auſteram predicationem. vitare debere aulas regum. et mollium hominū pallacia declinare Sed tu hodie poſſes dicere dolendum eſt. ita quidam religioſorum mollibus veſtiuntur. vt non heremi: ſed domus regie videantur habitatores Et nota vt dicit Grego. ꝙ ſaluator non laudaſſet Iohannem de aſperitate veſtium ſi in fluxū precioſarum veſtium deeſſet poteſtas. In veſtimentis autē quinqꝫ ſunt reprehenſibilia. Primum eſt ſuperfluitas. ſicut muli eres que trahunt magnam partem veſtimentorum per terram. Secundum eſt precioſitas. ornant ſe enim purpura ex biſſo ac ſi eſſent ſtatue gentilium vel miniſtri altaris. Tercium eſt curioſitas. ad inueniunt diuerſas inciſſuras et de ſartibus lanarios fecerunt. Quartuꝫ eſt mollicies ſecundi Reguꝫ primo capl̓o. Ve ſtiebat nos cōccino in deliciis. Quintum eſt nimia ſpecioſitas ex emplum de diuite epulo Luc. decimoſexto. Sed tamen vt dicit Auguſtinus quarto de doctrina chriſtiana. Non vſus reruꝫ ſed libido vtentis in culpa eſt. Tercio commendatur beatus Iohannes ab excellencia prophecie Sed quid exiſtis videre: ſi nec homo nec illum: prophetaꝫ: dignuꝫ quidem erat egredi ad vi dendum prophetam. ſi iſte plus eſt. vnde addit. Etiam dico vo bis et pluſqͣꝫ prophetam. Et nota ꝙ iohannes dicitur pluſqͣm propheta propter tria. Primo quidem. quia nonduꝫ natus pro phetauit. Secundo vt dicit Gregorius. quia cum prophete offi cium ſit futura predicere: iſte plus fecit. quia quem predixerat digito demonſtrauit. Tercio vt dicit Iheronimꝰ quia prophecie priuilegio acceſſit premium quia ſuum dominum baptizauit. Quarto commendatur ab officii dignitate: quia precurſor. Vn de dicit. Hic eſt enim de quo ſcilicet ſcriptum eſt Malach̓. tercō capitulo. In quo habetur etiam quare pluſqͣm propheta eſt.

Sermo quia ali prophete de ipſo predixerunt: Ecce ego mitto: loquitur deus pater ad filium locutione non temporali ſed eternalieadem locutione qua dixit. Filius meus es tu. et alibi. ſede a dextris meis P Angelū meū i. Iohannem baptiſtaꝫ qui non fuit angelus nam vt dicit hereticus quia Iohannis primo dicitur. Fuit homo miſſus a deo cui nomen erat Iohannes Sꝫ nota ꝙ dicitur angelus propter duo ſcilicet ratione vite ange lice. quia ſicut angelus vixit in ſolitudine. in contamplatione: in virginitate. Secundo angelus ratione officii. angelus enim eſt nomen officii id eſt nuncii. Et ſicut angelus Gabriel ſaluato ris natiuitatem paucis annunciauit perſonis ſcilicet virgini Io ſeph. paſtoribus et magis Ita Iohannes palam illam toti mū do nunciauit. Deinde tangit ordinem. Ante faciem tuam id eſt ſecundum Criſoſtimum prope te. Quia inter chriſtum et Iohannem baptiſtam nullus ꝓpheta fuit medius. Deinde tangit offitium. Qui preparabit viā tuā an̄ te. ¶ Via chriſti fuit predi catio diuinitatis. hanc viam Iohannes ante chriſtum prepara uit diſponendo corda hominum per baptiſmum penitencie. Se cunda via chriſti fuit cum moriens ad inferna deſcendit. hanc viam preparauit Iohannes ante chriſtuꝫ. quia prius mortuus eſt. et annunciauit ſanctis patribus qui erant in limbo ſaluato ris aduentum. Alia via chriſti fuit cum venit in hunc mundum per carnis aſſumptionem ex virgine. hanc viam conceptio Io hānis aliqͣlit̓ p̄parauit. qꝛ vt v̓go crederet nihil eſſe deo impoſibile conceptus Elizabeth in exemplum fuit adductus. ⁊ facta fuit incaruationi chriſti via cōſentiente virgine. Tripliciter igitur via chriſti eſt ſcilicet in mundum. in mundo. et ex mundo. in mundum per incarnationem. in mundo per predicationem. ex mundo per paſſionem. Preiuit autem Iohannes ante faciem do mini parare iſtas tres vias eius. Rogamus ergo ⁊cͣ. Dominica tercia aduentus. Prima pars. Sermo tercius. Iſerunt iudei ab iheroſolimis ſacerdotes: et leuitas ad Iohannem vt interrogarent eū et cetera Iohannis primo. In precedentis do minice Euangelio Iohannes baptiſta miſit ad chriſtum. nunc vero dicitur vt iudei mit tunt ad Iohannem vt dicat eis quid ſentiat de chriſto. qui iam de illo inſtructus eſt Rurſum in preceden ti dominica chriſtus perhibuit teſtimonium de Iohanne vt illd̓

Tercius quod Iohannes dixerit quilibet acceptet. Nunc vero iohānes teſtimonium de chriſto perhibet. In hoc enim euangelio tria cō tinentur. ſcilicet duo genera quo vnum propoſitum iohanni ⁊ locutus vbi hec queſita ſunt. Primo igitur ponitur ſolicita id ē interrogatio de iohannis dignitate. Secundo additur maligna poſtulatio de ſui officii celebritate. ibi. Et qui miſſi fuerant. Tercio poſtponitur expreſſa deſcriptio de loci oportunitate. ibi Hec in betania ⁊cͣ: A Propter primum eſt ſciendum ꝙ vi dentes principes iudeorum defeciſſe regnum ſue gentis. quia ali enigene principabantur eis. cognouerunt completas eſſe prophecias de aduentu chriſti Vnde Geneſis quadrageſimonono capl̓o. dicitur. Non auferetur ſceptrum de iuda et dux de femo re eius donec veniat qui mittendus eſt. Quapropter audientes de ſanctitate Iohannis putauerunt eum eſſe chriſtum. ſcd̓m qd̓ dicitur. Lut. tercio capl̓o. Exiſtimante populo et cogitantibus omnibus de iohanne in cordibus ſuis ne forte ipſe eſt chriſtus Vnde ob hanc cauſam miſerunt legatos ⁊ ambaſſiatores ad io hannem vt interrogarent eum ſuper hec. In hac autem prima Euangeli parte duo tanguntur. Primo enim ponitur iudeoꝝ legatio. ponitur enim qui fuerunt mittentes. B vnde dicit miſerunt iudei: ecce gentis nobilitas. Nota ꝙ licet ad om̄es gē tes ſpectet interrogare de chriſto. quia ē deſideratus cunctis getibus. vt dicitur aggei ſecundo capl̓o. Sſpecialiter tamen hoc ad iudeos pertinet et propter tria. Primo quia patribus eorū promiſſus et non alijs. Secundo quia ex eis naſciturus: ſcd̓m carnem Vnde Numeri viceſimoſecundo capl̓o. Orietur ſtella ex iacob. et ſurget virga ex iſrahel. Tercio quia propter iudeos ſpecialiter miſſus eſt yſaie nono. Paruulus natus eſt nobis et filius datus eſt nobis ¶ Deīde ponitur vnde fuerūt miſ ſi: quia ab ieroſolimis. Ecce regalis ſacerdotalis ciuitas. Eſt au tem ſciendum ꝙ vt dicit yſidorus Ethi. decimoquinto Hanc ci uitatem primo edificauit in ſiria melchiſedech qui et ſem dictus eſt primogenitus Noe. et appellauit eam ſalem. ſecundo vero a Iebuleo habitore eius dicta eſt iebus. tercio ex corpore iſtorum duorum nominum dicta ē Iheruſalem. Quarto a Salomone di cta eſt Iheroſolima. quinto ab helya dicta eſt helia. Nota quia Ieroſolima erat ciuitas ſapientum ſacerdotum et regum. Aciuitate igitur ſapientum mittebantur: ad heremuꝫ vt interroga rent de chriſto quia defecerat ſapiencia iudeorum in cognitione eius. Vnde yſaie triceſimotercio querit dicens. Vbi eſt literatus Vbi eſt verba legis ponderans. a ciuitate ſacerdotali mittebant̉

Sermo vt ſi iohannes eſſet chriſtus qui eſt verus pontifex. ad ſuam ca thedralem veniret ſedem Ad hanc verus pontifex venit chriſtꝰ quando ſeipſum obtulit ſacrificium deo patri in ara crucis Ruſus a ciuitate quideꝫ regali mittebant vt veniret ad ciuitateꝫ in qua eſt thronus regni. Ad hanc venit criſtus ſedens ſuper pul lum aſine vt dicitur Mathei viceſimoprimo capl̓o. Iuxta qd̓ ſcpriptum eſt Zacha. nono capl̓o. Noli timere filia ſion. ecce rex tuus venit tibi D Deinde ponitur qui fuerunt miſſi: ſa cerdotes et leuitas. Ecce nunciorum dignitas. Congrue autem mittuntur ſacerdotes. vt de chriſto īterrogent. quoniā dignior cognitio principaliter debetur his qui in ſacris conſtituti ſunt. Vnde Malach. ſecundo capl̓o. Labia ſacerdotis cuſtodiunt ſcientiam. et legem requirunt ex ore eius Sed tunc temporis ſacer dotes cecati auaricia. inflati ſuperbia. implicati mundanis. pauca cognoſcebant de chriſto. Vnde tales erant ſacerdotes ſicut et populus. Et timendum eſt valde: ne forte ſacerdotes preſentis tꝑis ſint illis ſimiles: et diuinis nō ītendant. quoꝝ oculos ex cecat macula luxurie. puluis auaricie. ⁊ ſumus mundane glorie Deinde ponitur ad quem fuerunt miſſi: ad Iohannem: Quili bet artifex interrogatur de his circa que doctrina illius verſat̉: vt medicus de ſanitate legiſta de iure. nauta de nauigio. et ſie de ceteris. Quia igitur predicatio Iohannis de chriſto erat. ra tionabiliter ad ipſum dirigebantur nuncii Deinde ponitur ad quid fuerunt miſſi: vt interrogarent eum: Conſidera mutationem dextre excelſi. quia cum conſueuerunt ſic de ſuburbaīs ad ciuitatem agricole ad ſapientes venire pro conſilio poſtulando. hic econtrario de ciuitate ad heremum: ſapientes ⁊ doctores ad ſolitarium heremitam accedunt. Conſidera etiam quante fuei̓t auctoritatis beatus Iohannes. quia ad verbum illius tota illa pendebat ſapientum ciuitas. vt ſi reſpondiſſet. Ego ſum criſtꝰ continuo verbo eius acquieuiſſent. E Secundo ponitur legatorum multiplex interrogatio. Et ſunt quatuor interroga tiones ſiue queſtiones. Prima queſtio. an ipſe ſit chriſtus. Vn de dicunt: Tu qui es. Et licet per hec verba non expreſſe querant an ipſe ſit chriſtus hoc tamen intendebant corde. vel etiaꝫ dicendum ꝙ proprium eſt chriſto eſſe Vnde exo. ſecundo Ego ſum qui ſum. ſic dices filijs iſrahel. qui eſt miſit me ad vos. Cuꝫ igitur per hec verba. Tu quis es. interrogant Iohannem ſub tili intelligencia querunt an ipſe ſit chriſtus. Deinde ponitur prudens et humilis reſponſio Iohannis. humilis quia cōfeſſꝰ eſt. ſe non eſſe quod illi querebant. ſcilicet an eſſet chriſtus. vel

Tercius helyas. aut propheta: prudens r̓ſpōſio: quia non negauit. qd̓ erat. Vnde ſcilicet ſe eſſe vocem clamantis in deſerſo vt dicitur ī Vnde dicit: Et nō negauit: ſe eſſe quod erat. Deinde euange liſta magnam explicat reſponſionem Iohannis dicens: et con feſſus: ſupple et dixit: Quia non ſum ego criſtus: Ex quo vt di rit Gregorius beati iohannis humilitas commendatur. qui cū tante eſſet ſanctitatis vt ab omnibus poſſet credi criſtus. dixit tamen non ſum ego chriſtus. Et nota ꝙ hanc humilitatem nō habuit lucifer: qui diuinitatis dominum voluit vſurpare dicenſ In celum conſcendam ſupra aſtra celi exaltabo ſolium meum ⁊cͣ. Hanc et humilitatem non habuerunt primi parentes. qui diui nam ſapiencie voluerunt vſurpare ſimilitudinem Geneẜ tercō Dixit illis ſerpens eritis ſicut dij ſcientes bonum ⁊ malum. hāc iterum humilitatem non habebit ille malignus anticriſtus qui diuinum ſibi vſurpabit honorem de quo dicit apoſtolus The. ſecūdi capl̓o ſecundo. ꝙ extolletur ſupra omne quod dicitur de us. aut tollitur ita vt ī tēplo dei ſedeat oſtendens ſe tanqͣꝫ ſit de us. Adhuc vſqꝫ hodie quidam imitantur luciferuꝫ quales ſunt tiranni qui violenter preſunt. quidaꝫ imitantur prothoplauſtū quales ſunt philoſophi mundane ſapiencie. et heretici qui voſunt plus ſapere quam oportet. quidam vero iam prefigurant anticriſtū quales ſūt ypocrite G eide ponitur Scd̓a q̄ ſtio. Et interrogauerunt eum: Quid ergo es. ſi tu non es chri ſtus an forte: helias es tu. Cauſa autem quare interrogant an ipſe ſit helyas eſt. quia cognoſcentes ad eum: tempus aduentꝰ chriſti. ex quo ipſe non erat chriſtus. putabant eum eſſe helyaꝫ qui preuenire deberet aduentum chriſti. Vnde Malach̓ vltimo Ecce ego mittam vobis dicit dominus helyam prophetam: anteꝙͣ veniat dies domini. Deinde ponitur reſponſio Iohannis ⁂ Et dixit non ſum: ſupple helyas quod eſt contrahereticos: qui dicunt Iohannem fuiſſe helyam perſonaliter. quia heliam dicūt quidam eſſe ſpiritum viuificantem corpus iohannis baptiſte. Sed querit hic beatus Gregorius quia videtur Iohannes cōtradicere chriſto dicenti ad turbas de Iohanne. Si vultis accipere ipſe eſt helyas Math̓. vndecimo capitulo. hic vero Iohan nes dicit non ſum helyas. Iſta autem queſtio facile ſoluitur. qͥa eo modo Iohannes dicitur a ſaluatore helias. quemadmoduꝫ et angelus ab eo dictus eſt Mathei vndecimo. Fuit autem an gelus. non in natura et perſona. ſed vita et officio. vt patet in precedenti euangelio. Sic etiam negat hic ſe eſſe helyam ꝑſona liter: chriſtus vero dicit eum eſſe helyam vita et officio. Vita

Sermo quidem vt dicit gloſa propter nimiam abſtinenciam ⁊ caſtitem et ſolitariam vitam. Officio vero helye ſimilis. quia ipſe fuit p̄curſor chriſti venientis in carnem. quemad modum helyas erit p̄curſor eiuſdē venientis ad iudicium. Vnde Luce. i. Ipſe prece det ante illum in ſpiritu et virtute helye. Et ideo non contradi cit Iohannes verbis chriſti. quia aliud affirmat chriſtus aliud vero negat iohannes. H Deinde ponitur tercia queſtio Interrogauerunt enim eum: adhuc propheta es tu. Dicit glo fa ꝙ quidam putabant iohannem eſſe vnum ex antiquis prophetis ſuſcitatum. et credebant aliqui eum eſſe Eliſeum. aut for te alij credebant nouum eum eē prophetā. Cauſa autem quare ī terrogant ſi ipſe eſt propheta poteſt hec eſſe. quia ex quo n̄ erat chriſtus nec helyas. volebant ſi propheta erat vt illis diceret. ſi alter eorum iam veniſſet vel vterqꝫ. et ſi neuter illorum venerat ſaltem illis prediceret aduentum eorum Deinde tangitur iohā nis reſponſio: Et reſpondit: non negauit ſe Iohannes eſſe ꝓphetam qualem ſcilicet illi putabant eum eſſe. vel ideo ſe nō dicit eſſe prophetam quia fuit pluſqͣꝫ propheta. Math. vndecimo capitulo. vel tercio hic negat quia licet ipſe fuerit propheta. prī cipale tamē eius officiū nō fuit ꝓphetare. ſed penitenciā predica re. baptiſmum miniſtrare. et veritatem demonſtrare. Deinde po nitur quarta queſtio. dixerunt ergo ei. Quis es. ſupple dicito nobis: vt reſponſum demus his qui miſerunt nos: Non enim debet eſſe bonus ſeruus ſine miniſterio. nec bonus nuncius ſine reſponſo. non enim ſufficiebat illis ſcire de Iohanne quod non erat. quia nec chriſtus nec helyas nec propheta. niſi et ſcierent quid erat ⁊ iō adhuc querebant. Quid dicis de teipſo: ſperabāt aliquid magnum et nouum audire. Conſidera Iohannis aucto ritatem. quia et teſtimonium de ſeipſo acceptabile erat iudeis. Sed chriſto de ſe teſtimonium perhibenti dixerunt: tude teipſo teſtimonium perhibes. teſtimonium autem tuum non eſt eſt verum. Deinde ponitur reſponſio iohannis: ait: ſcilicet iohannes de ſeipſo. Ego vox: gloſa dicit. Ego ſum homō vel iohannes vel zacharie filius. non conſiderant in ſe humanam ſubſtanciam ſed habundanciam gracie qua excedit om nem creaturam vt ſit vox verbi. Nota ꝙ ſicut Iohannes dictuſ eſt helyas non ſubſtancialiter ſed officio. ita etiam dicitur voxet propter duo. Primo quidem quia vox eſt manifeſtatio verbi deus autempater quia verbum ſuum manifeſtauit mundo. per ipſum beatum Iohannem Ideo ipſe dicitur vox. Vnde iohannis primo. dixit beatus iohannes. Vt manifeſtur in iſrahel

Tercius propterea ego veni. Secundo beatus Iohannes dicitur vox quia vox ex propinquiori manifeſtat eum cuius eſt. poteſt enim aliquis manifeſtare ſe vel per interpoſitam perſonam vel per ꝓ priam vocem. et cum quidem mittit nuncios aduentus ſui ad hͦ non dicimus eum adeſſe. Audita autem voce eius dicimus ecce hic eſt. Alii igitur omnes prophete fuerunt nuncti qui predixerunt chriſtum venturum. ſed iohannes qui preſenteꝫ oſtendit fuit diuna vox. Deinde quia nulla vox ſui ipſius eſt ſed alterius oſtendit cuius ipſa ſit vox quia: clamantis: clamans per voceꝫ iſtam fuit pater et filius et ſpirituſſanctus. clamabat pater per beatum iohannem vocem ſuam. ſicut clamauit de nube. vt ſcilicet hec vox de filio ſuo redderet teſtimonium Io. primo. ioh̓es te ſtimonium perhibet de ipſo. et clamat dicens. Hic eſt queꝫ di xi. Clamat filius dei per hanc vocem quia facit eum teſtificari ꝙ viderit ſpiritumſanctum quaſi columbam in chriſto deſcendere. Deinde ponitur vbi clamauerit: in deſerto. ſicut leo rugit ī heremo. In deſerto clamauit iſta vox. quia erat vox exhortantis ad penitenciam. cuius locus conueniens eſt deſertum. Vnde et dominus formam penitencie inicians ieiunauit quadraginta di ebus et quadraginta noctibus in deſerto. Mathei quarto capitulo. R Deinde ponitur quid clamauerit. Dirigite viaꝫ domini. via domini mandata illius ſunt que tempore ohanniſ a populo iudeorum oblique ſeruabantur. quia ſoluꝫ intellectū literalem accipiebant. et cum diuina lex data ſit propter bonū perpetuum et celeſte. ipſi tamen propter commodum temporale ſeruiebant. Hec autem duo ſcilicet literalis ſenſus. et intentio mundana. ita obliquebāt viam domini ꝙ nec diſpoſiti erant iudei vt intelligant miſteria chriſti. nec parati erant illum ſuſcipere. Et ideo dicit beatus Iohannes vbi dirigatur hec via domini vt ſpirituali ſenſu cognoſcant iudei chriſtum eſſe deum. qd̓ tamen negant. dirigatur etiaꝫ intencio vt non ſperent commo dum mundanum ſed celeſte adhuc non expectant a chriſto nec temporale regnum. Hec enim duo viam domini obliquancia. fuerunt illis potiſſima cauſa ꝙ chriſtum non cognouerunt: nec ſuſceperunt. Deinde additur ſcripture teſtimonium et poſſunt eſſe verba euangeliſte vel ipſius iohannis baptiſte. ſicut dixit yſaias propheta triceſimonono capitulo quaſi dicat. Sicut ille dixit iudeis ſui temporis. ita ego dico vobis. Nota ipſius precurſoris excellenciam quia yſaias tantus propheta de illo predi xit. Nota etiam quomodo iſte glorioſus precurſor domini aſſumpſit teſtimonium de yſaia propheta. et tamen fortaſſe nunqͣꝫ

Sermo viderat volumen iſtius prophete nec vllum habuit doctorem. quia cum eſſet paruulus heremū introiuit. ſancto igitur ſpiritu reuelante didicit propheciam et ꝙ de ſeipſo eſſet intelligendo co gnouit ⁊cͣ. Secunda pars. Ecundo cum dicitur. Et qui miſſi erant ⁊cͣ. tangitur maligna poſtulacō de ſui officii celebritate. Sperabāt enim qui miſſi fuerant magnum aliquid audire a io hanne. vt ꝙ diceret ſe eſſe chriſtum aut helyam: aut ſaltem quemqͣꝫ eximium prophetarum. Audientes itaqꝫ ꝙ dic̄ ſe eſſe vocem clamantis. reputauerunt hoc modicum. quia non intelligebant diuina miſteria. ⁊ ideo indignati faciunt ei queſti onem in hac ſecunda parte euangeli de officio ſuo. In qua par te tanguntur tria. Primo namqꝫ magna explicantur qui fuer̄t miſſi Vnde dicit: Et qui miſſi fuerant erant ex phariſeis: phari ſei interpretantur diuiſi. et ſic dicebantur eo ꝙ cultu reliogioīs a reliquo populo diuiſi erant. ſicut religioſi in populo chriſti ano conuerſatione. vita et habitu diuiſi ſunt. Nota ꝙ ſupra euangeliſta dicit ꝙ miſſi ad iohannem erant ſacerdotes et leuite necnon dicit ꝙ erant ex phariſeis forte enim ſimul cum ſacerdo tibus et leuitis ⁊ phariſei miſſi ſunt. vt legatio eſſet ſanctior ex preſencia religioſorum. vel forte illi qui miſſi ſunt erant vtrūqꝫ et ordinati in ſacris et phariſei. Sicut etiam tempore preſenti religioſi ad ſacros ordines promouentur Secundo ponitur q̄ſtio et interrogauerunt eum ex inuidia et indignatione. cum enim phariſei appetant venerari a populo propter ſanctitatem: Vel religioſi inuidebant Iohanni qui non de numero eorum et tamen fama ſue ſanctitatis celeberrima erat in populo et dixerūt M Quid ergo baptizas: baptizare idem eſt ꝙ lauare: ſi tu non es chriſtus: cui incumbit ille actus. Vnde de Eze. triceſimo ſexto. Effundam ſuper vos aquam mundam et mūdabimini ab omnibus inquinamētis veſtris. neqꝫ helyas qui figurabat bap tiſmum quo ad materiam et tranſitu iordanis in curru igneoquo ad efficientem ſpiritumſanctum quo ad effectum. cum aſcē dit per turbinem in celum. vt habetur quarti Regū ſecundo ca pitulo neqꝫ propheta. Prophete enim officium eſt baptizare: ſi cut patet de Eliſeo quarti Reguꝫ quinto capitulo qui naaman leproſum iuſſit baptizare ſepties in iordane et mundatus eſt. quaſi dicant iudei per iſta verba Iohāni preſumptuoſus es. qꝛ

Quartus ſumis tibi officium alterius. Nota ꝙ licet Iohannes non eſſet chriſtus. baptizare tamen poterat quia erat precurſor eius: et ideo debebat parare viam baptiſmo chriſti. Item licet non eſſet helyas perſonaliter. baptizare tamen poterat quia habebat ſpi ritum et virtutem helye Luce primo. Vlterius baptizare poterat quia et ſi non erat propheta erat tamen plus qͣm propheta. Mathei vndecimo. Tercio ponitur reſponſio Iohannis in qua oſtendit quale fuerit ſuum baptiſma et ad quid inſtitutum. dico ergo. Reſpondit eis Iohannes: inuidis et peruerſis veritatem benigne aperuit dicēs. Ego baptizo in aqua: quaſi dicat non eſt multum querendum de baptiſmo meo. non enim eſt a liquid magnum cum ſit in aqua tantum. Queritur h̓ de ſuaſtancia bapſmi Iohannis. et dicendum ꝙ baptiſmus eiꝰ quantum ad materiam conuenit cum baptiſmo chriſti. quia ma teria vtriuſqꝫ eſt elementum aque. ſed quantum ad formaꝫ nō conuenit. quia forma verboruꝫ in baptiſmo Ioh̓. erat illa Ego baptizo te in nomine venturi. Vnde dicitur Actuum decimono nō capl̓o. ſed forma baptiſmi chriſti eſt hec: Ego baptizo te in nomine patris et filij ⁊ ſpirituſſancti. vt dicitur Math. vltimo Item queritur de effectu iſtius baptiſmi et eſt dicendum ꝙ bap tiſmus Iohannis nihil operabatur intrinſecus in anima ſed ſolum corpora exterius lauabat. baptiſmus vero chriſti lauat cor pora exterius et animam interius. et ideo non ſufficiebat baptiſ mus Iohannis ad ſalutem. Vnde oportuit baptizatos baptiſmo Iohannis chriſti baptiſmo mundari vt dicitur Actuum de mono capl̓o. O Queritur ergo ad qͥd inſtitutuꝫ fuit bap tiſmus Iohannis ſi nō ſufficiebat et dicendū. ꝙ baptiſmus eiꝰ quadruplicem habuit inſtitutionis cauſam. Primo quidem vt ſi gnificaret baptiſmū xp̄i. ⁊ vt ſic fuit ſacramentū Scd̓o vt aſuecerent hoīes ad baptiſmum chriſti. et ſic non erat ſacramentuꝫ ſed ſacramentale. ſicut torneamentum. quo milites aſueſcunt bellare non eſt bellum. Tercio vt ex nouitate actus baptizandi plures conuenirent ad Iohannem. quibus annunciaret de chri ſto. Quarto vt manifeſtaretur criſtus in baptiſmo Iohannis vo ce patris et ſpiritu ſancto. Vnde iohānis primo. Vt manifeſtet̉ in iſrahel propterea ego veni in aqua baptizans. Et hanc cauſam ſtatim innuit Iohannes dicens. Medius autem veſtruꝫ ſte tit quem vos neſcitis. Et ideo ſupple ego Iohannes baptizo ī aqua: vt ad illius perueniatis noticiam. Dicitur autem ipſe ſtētiſſe criſtus ibi medius inter iudeos. quia non fuit ſolitarius

Sermo et occultus ſicut Iob. ſed inter eos manebat quaſi vnus ex illiP Deinde ponitur tempus aduentus chriſti in quo ſatiſfaci et qualiter primis queſtionibus per quas volebant ſcire de chri ſto Vnde dicit: Ipſe em̄m eſt qui poſt me venturus eſt. ſicut p̄uenit graciā figuram. ſicut ſplendor lucernam. ſicut ſol luciferuꝫ ſicut iudex precōnem. et ſicut dominus ſeruum. Deinde commē dat venientem: Qui ante me factus eſt. Nota ꝙ hic argumenta tur arrianus ex verbis iohannis. dei filium eſſe creaturam. Io hannes enim dicit de ſeipſo. ante me factus eſt: aut igit̉ intelligit ꝙ ſit factus ante ſe qͣntum ad humanaꝫ ſubſtantiam aut ꝙͣ tum ad diuinam. primum autem eſſe non poteſt. quia non fuit criſtus factꝰ homo ante ioh̓eꝫ ſꝫ Ioh̓es ante criſtum Sexto enim menſe ſui conceptus facta fuit chriſti conceptio. vt habetur Lu. primo. Quapropter ſequitur ꝙ chriſtus ſecundum naturam diuinā factus eſt. Omne autem factum eſt creatura. dei itaqꝫ filius creatura eſt vt concludit Arrianus Et dicenduꝫ ꝙ filius dei ẜm diuinam naturam non eſt factus ſed genitus. ẜm quod dicit̉ in ſimbulo Niceani conſilij. Genitum non factum. verbum autē il lud iohannis quo dicit: ante me factus eſt: intelligitur quantū ad humanaꝫ naturam aſſumptam. Et quando dicit Arriaꝰ. ꝙ conceptio iohannis fuit prior conceptione chriſti. poteſt dici du pliciter. Primo quidem ꝙ prius factus fuit chriſtus quia cicius concepto eius fuit tota ſimul ⁊ in inſtanti. ſed concepcō iohānis in tempore. Vnde ſi ſcripſi hodie hant colūnam et heri aliam poſ ſum dicere ꝙ ante illa concepcō facta eſt qͣꝫ precedens ſi minꝰ appoſitum eſt temporis in factione iſtius ꝙͣ illius. vel poteſt aliter dici: ante me factus eſt vir: ſcꝫ perfectus. gracia et virtutibus. quia cum facta fuit chriſti incarnatio ſtatim fuit oī ꝑfectione cō pletus. ⁊ adhuc non erat talis Iohannes. vel poteſt dici tercio ẜm beatum Auguſti: ante me factus eſt: id ē mihi dignitate p̄poſitus. vel vt dicit gloſa ſuper librū Numerorum: ante me fa ctus: id ē factꝰ ē vt ante me erat. vel ẜm Ori. ante me id eſt coram me factus. quia chriſti preſentiam agnouit in vtero. Dein de tangit dignitatem chriſti: Cuius non ſum dignus vt ſoluaꝫ eius corrigia calciamenti: quod quidem vero modo pōt intelligiad lrām. qꝛ tanta eſt dignitas xp̄i ꝙ nulla creatura etiaꝫ in hu milibus digna eſt illi miniſtrare. et hoc dicit Iohannes ꝙ non eſt dignus accedere ad pedes chriſti vt miniſtrando ſoluat calci amenti corrigiam. Aliomodo poteſt miſtice intelligi vt per cor rigiam calciamenti intelligatur vnio diuine perſone ad humanam ſubſtanciam. Non eſt igitur ſoluere dignus. enodare

Quartus vel explicare qua corrigia vel ligatura facta ſit vnio chriſti hūa ne ſubſtancie ad perſonā verbi Secunda pars. ercio cum dicit̉. Hec in betania facta ſunt ⁊cͣ. tangit̉ expreſſa deſcriptio de loci oportunitate. Sed querit̉ ſtatim quare veluit euangeliſta deſcribere locū vbi hͦ facta ſunt. Et dicendū ꝙ forte cauſa hec eſt. quia int̓ omnia que dicuntur de chriſto nihil eſt efficaciꝰ ad contradicen dū iudeis qͣꝫ teſtimoniū Iohannis quia ipſum iuſtum et qd̓ plꝰ eſt chriſtum putabant. Ad perpetuā igitur rei memoriam non ſolum iohannis teſtimoniū adhibetur. ſed etiam circūſtancia lo ci deſcribitur. ꝙ quemadmodū in publicis conſueuit fieri inſtru mentis in quibus ad rei noticiam deſcribitur locus vbi aliquid actum eſt. dicit ergo. Hec in betania facta ſunt tranſiordanē qd̓ dicitur ad differenciam illius bethanie que citra iordanen eſt. nam vt dicit glo. duplex eſt betania vna circa iordanen nō lōge a ihrl̓m que erat ciuitas marie et marte. in qua lazarū dn̄s ſuſcitauit. Altera vero eſt trans iordanen que corruptē dicit̉ be tania. deberet etiam dici bethara id eſt domus aquarū vbi erat Iohannes baptizans. Nota ꝙ iordanis fluuius vt dicit Ieroꝰ naſcitur de monte libani ex duobus fontibus quorum vnꝰ vocatur ior. alter vero dan. que duo nomina ſimul iuncta iordaīs nomen efficiunt. Iohānes vero ibi baptizabat. vel quia famoſi or erat ille fluuiꝰ cunctis alijs. vel quia tranſibat per loca deſerta vbi habitabat. vel quia helyſeꝰ in eodē fluuio baptizauerat naamon ſyrum. Rogemꝰ ergo ⁊cͣ. Feria qͣrta qͣtuor tꝑoꝝ aduētꝰ Sermo. iiii. Iſſus eſt angelus Gabriel a deo in ciuitateꝫ galilee cui nomē nazareth. Luc. i. Querit yſa ias propheta. quis ſufficienter digne valeat chriſti generationem enarrare dicēs. 53. capl̓o Generationē eius enarrabit. quis in qͣꝫ ſufficienter nam in ꝑſcrutatione iſtiꝰ ſācte generationis: philoſophi defecerunt ſcrutantes ſcrutinio. iudei vbi intellexerunt. heretici errauerunt. Quis etiā hominū digne enarrabit. homo īmundus ex īmundo conceptus ſemine. non ē dignus hanc puriſſimaꝫ et mundiſſimam enarrare generationem. Ecce enim vt dicitur Iob. decimoquinto capl̓o. Celi non ſunt mundi in conſpectu eius quantomagis abhominabilis et inutilis homo Cū igit̉ vt d̓t Leo papa accedimꝰ ad ītelligēdū ſacramentū gn̓ationis dn̄ice qͣꝫ de mr̄e virgine ꝯceptꝰ ē. abigat̉ ꝓcul terrenaꝝ caligo rationū. et ab in luminare fidei oculis mū

Sermo dane ſpine ſumus abſcedat quod vt conſequi mereamur virgi nem que ſic ineffabiliter concepit verbis angelicis ſalutemꝰ dicentes. Aue maria prima pars. Iſſus eſt angelus Gabriel a. Cum alicui principi ali qua ſponſa tradenda eſt quantumcunqꝫ ipſe ſit mag ne potencie et auctoritatis. non accipit ſponſam qͣm cupit et deſiderat niſi ſuper hoc virginis conſenſū ex quirat. Volens igitur deus pater filium mittere in mundū qui naſceretur ex virgine iuxta humane legis conſuetudinem. Ne quaꝙͣ hic ſine conſenſu virginis quaꝫ dudum elegerat voluit perficere. Sed legationem ad eam miſit angelicam vt virginis exquireret̉ conſenſus quo fieret mater ſpōſa et ācilla diuini ver bi. Volens igitur beatus Lucas velut cancellarius celeſtis cuie diuinam generationeꝫ nobis deſcribere. ī preſenti euangelio t̓a tangit. Nam primo tangit̉ noua legatio angelice dignitatis. Secundo additur mira allocutio releſtis pietatis ibi. Et ingreſus angelus ad eam dixit. Tercio poſtponitur deuota humilia tio virginee voluntatꝭ ibi. dixit autem maria: Ecce ācilla domi ni. A Circa primum quatuor tanguuntur. Primo enim ponit̉ quis fuerit miſſus: Vnde dicit: miſſus eſt angelus gabri el: Ecce nuncii dignitas. Nota ꝙ ad mulierem pͥmam ſcꝫ euaꝫ venit malus angelus non ꝙ miſſus. ſed motu proprio. ad hāc vero mulierem non audebat etiam celeſtis āgelus accedere: niſi miſſus Igitur vt dicit Ber. noua legatio iniungitur archangelo quatenus ẜm Criſoſtimum nunciet regis ſecretum. quod ſecretum fide cognoſcitur ⁊ noui inquiritur diſcuſſione. Querit̉ quare āgelus miſſus ē ad virginē. et dicendum ꝙ ꝓpter tria cō ueniens fuit mitti āgelū. primo quidē rōne miſteri incarnationis dominite ꝙ ꝓpter ſui excellenciā nulū aliū exigebat nunciū Secundo propter honorem naſcentis. quia enim recte angelus mittitur. Vnde loquitur deus pater ad filium Malach. tercio. Ecce ego mitto angelū meum ante faciem tuam. Tercio vt dic̄ Ieronimꝰ. bene enim angelus ad virginem mittitur. quia ſem per eſt angelus cognata virginitas. B Nota etiam ꝙ il le angelus non fuit ordinis infimi. ſed fuit archangelus. Vn de in quadā ſequentia cantatur. Mittit ad virginem non quē ius angelum ſed fortitudinem ſuam archangelum ⁊cͣ. non autē quicunqꝫ archangelus mittitur ſed Gabriel. Et hoc propter tria. Gabriel enim interpretatur fortitudo dei. ⁊ primo quidem vt dicit beatus Gregorius quia illū nunciare veniebat qui ē dictus fortis et potens deus potens in prelio. et ideo talis āge

Quartus lus mittitur qui eſt fortitudo dei. ſecundo quia ad illaꝫ mitteba tur virginem: que ſua fortitudine caput antiqui ſerpentis cōtriuit. vt dicitur Geneẜ tercio. Tercio quia diuine incarnationis opus erat ſupra virtutē nature et potēcia diuina ꝓficiēduꝫ Ideo Gabriel mittitur qui ſui preſentia ipſam virtutē dei īſinuet. Secundo ponitur quis illum miſit: a deo. Ecce mittentis diuinitas. deo enim conuenit principaliter angelicā mittere cre aturam qui ipſam condidit et creauit. Vnde pſal. Qui facis angelos tuos ſpiritus. et miniſtros tuos flaminā ignis. Nota ꝙ deus mittens angelum. ſeruit pater filius ⁊ ſpirituſſanctus. pa ter quidem quoniam ei incumbit prouidere filio deſponſa ⁊ genitrice. filius vero miſit quia venturus erat in virgineꝫ. ſed ſpi rituſſanctus ſanctificare debebat eandeꝫ. tota igitur trinitas mi ſit archangelum. Tercio ponitur vbi miſſus eſt quia in ciuitatem galilee. Et nota quia vt dicit glo. ſuper yſaiaꝫ. du plex ē galilea. vna ē galilea gentiū ꝯiūcta tiris quā ſalomō do minauit regi Iraꝫ. vt habetur 3. Regū. nono capl̓o. Altera ve ro eſt ſuper mare genazaret. et eſt galilea iudeorum ad ciuitatē prime galilee non eſt angelus miſſus. ſed ad ciuitatem que eſt ī altera galilea. Deinde ponitur nomen ciuitatis. Cui nomen na zareth. nazareth autem interpretatur flos ⁊ bene ille locus cō uenit cōceptioni chriſti. eo ꝙ ipſe velud flos de matre virgula ſit conceptus. Vnde yſa. vndecimo. Egredietur virga de radice yeſſe et flos de radice eius aſcendet. quod exponens Ber. di cit florem intelligere filium et virgulā matrem quoniam et vir gula floruit abſqꝫ ſemine et virgo concepit non ex homine. nec virge vigorem floris leſit emiſſio. nec v̓ginis pudorē ſacri ꝑtꝰ editio. Nota ꝙ chriſtus flos eſt ẜm ꝙ dicitur Can. primo Ego flos campi et lilium conuallium qui quidem flos vt dicit Ber. in flore ciuitatis et de flore virginitatis concipitur. Eſt autē cri ſtu flos ꝓpter pulchritudinē. puritatem. odorem ⁊ vigoreꝫ pul chritudine delectat. puritate ſanctificat. odore recreat. et vigore confortat. D Quarto ponitur cui miſſus eſt angelus. Et tanguntur circa perſonam cui facta eſt illa miſſio quatuor ſcilipuritas virginalis. ſtatus maritalis nobilitas originis ⁊ dignitas nominis. Primo igitur cōmendat euangeliſta perſonaꝫ cui facta eſt miſſio dicens: ad virginem. multe virgines erant ī mūdo. ex qͥbꝰ oībꝰ illa gl̓ioſa elta ē. vt deū ꝑit̓ ꝯcipiat ⁊ hoīem Ad v̓ginē igit̉ miſſꝰ ē āgl̓s. nō qͣlit̓cunqꝫ v̓ginē. ſꝫ vt d̓t b̓. vir ginem mente. virginē corꝑe ⁊ ꝓfeſſione. nec fuit illa v̓go ſubi to ⁊ a caſu inuenta. ſed eternaliter p̄ordinata. Vn̄ d̓t damaſ. 4.

Sermo libro capitulo ſexto. Ipſa dei genitrix pre eterno et p̄uiſiuo dei conſilio eſt predeterminata ⁊ diuerſis ymaginibꝰ ⁊ ſermonibꝰ prophetarum ꝑſpiritumſanctum preymagiāta ⁊ perp̄dicata fu it. E Queritur quare xp̄s ex virgine voluerit concipi et naſci. dicendum ꝙ xp̄s voluit naſci ex virgine propter quinqꝫ Primo propter naſcentis dignitatem. talis namqꝫ partus eum decebat. vt ſicut nullus eſt filius eo dignior. ita matre eius vir gine nulla reperiatur dignior. Secundo hoc fuit rōnabile vt ge neratio ipſius tꝑalis ex matre eſſet aliquale veſtigium generatioīs eius eternaliter ex patre ſicut matre. et hec ratio poteſt ha beri a Damaſceno quarto libro capl̓o ſexto. Tercio hoc fuit cō ueniens quia filius iuxta legis preceptum. Exo. viceſimo caº. Honorē debet ẜuae̓ maternū. honor autē maximus eſt virginitas. Quarto hoc conueniebat nobis. nam vt dicit augꝰ: phas non erat vt per eius aduentum violaretur integritas qui vene rat corrupta ſaluare. Quinto hoc fuit cōueniēs ad cōplenientuꝫ operum dei. hominem enim fecerat deus ſine viro et femina. vt adam de viro autem feminam fecerat vt euaꝫ. de viro autem et femina continue facit hominem. Ad complementum igitur diuine factionis exigebatur vt hominem de femina faceret ſine viro quod cōpletum eſt in virgine. Et hec eſt ratio Anſelmi in li bro de cōceptu virginali Deinde ſcd̓o ponitur virginis ſtatus maritalis. Deſponſata viro: deſponſata erat vt dic̄ Auguſtinꝰ homini iudeo. ſed placuit altiſſimo deo. Cui nomen erat ioſeph. ioſeph interpretatur acreſcens. et in iſto ioſeph cō pleta eſt prophecia Geneẜ quadrageſimono capl̓o. vbi dic̄. be nedictiones patris tui confortate ſunt benedictionibꝰ patris eiꝰ donec veniret deſiderium collium eternorum Illa autem benedi ctio fuit ex imitatione dextri excelſi. quia illa que ſibi deſponſata erat accepit benedictionem acreſcendi. vt illud dicitur non opere naturali. ſed benedictione celi deſuꝑ et eciam vxor eius ge nuit deum. Vnde Deutro. pl̓t. capitulo. Dei benedictio eius qͥ apꝑuit in rubo. Nota qꝛ hͦ ſcā virgo quā deꝰ elegerat deſponſa ta fuit ioſeph. ⁊ iā facta deſpōſacōe nulla īterueniēte libidie miſſio āgl̓ica dei delata eſt. Et iō querit̉ cū xp̄s ex virgine naſci vo luerit. qͣre nō qualitercūqꝫ virginē ſed deſponſatā voluit eē ma trē ex qͣ eiꝰ fie̓t ꝯcepcō Dicēd̓ ꝙ. 6. ſt̓ cē qͣre ex deſpōſata v̓gine xp̄s voluit ꝯcipi. Primū ē ẜm Ambro. vt deſpōſacō tolleret ſuſ picōeꝫ crimīs a ꝯcepto v̓gineo. ſi.n. ꝯcepiſſꝫ īnupta v̓go īfama ta fuiſſet mr̄ domini falſo crimine. Vnde Am. ſciebat deꝰ tenerā eſſe virginis verecundiam. et lubricam famam pudoris nec pu

Quartus tauit ortus ſui fidem matris iniuris aſcernendam. Secūda cauſa eſt vt dicit damaſcenus. vt partus virginis dyabolo celare tur. ſciebat enim criſtuꝫ naſcituruꝫ eſſe ex virgine. et ideo obẜ uabat ſi aliqua virgo conciperet vt ipſam infamaret. Cum igitur virgo deſponſata concepit. nec conceptum eius cognouit nec diffamare potuit. Tercia cauſa ẜm Origenem. vt ſponſus eſſet in ſolatio virginis et miniſterio. Quarta cauſa vt oſtenderet dominus matrimonium eſſe licitum. Quinta cauſa vt mr̄ domini haberet aliquid cuſlibet ſtatus. ſcilicet virginitatis. matri moni et viduitatis Sexta cauſa vt oſtēderetur ꝙ facta deſpon ſatione ante conuentionem cōiugi remanet arbitrium tranſeū di ad meliora vota alterutro irrequiſito vt eſt religionis ingreſus qua anima deſponſatur deo. Vnde virginem deſponſatam deo chriſtus elegit. ⁊ ad honorem deſponſationis diuine trāſtu lit. G deinde ponitur nobilitas originis: de domo Da uid: que erat domus regalis. deſcendit enim ioſeph a dauid ſecundū carnis ꝓpagationem. et per ſalomonem quefuit linea re galis. Sꝫ quereret aliquis. qꝛ nō videtur ex hoc ꝙ beata v̓go fuerit de domo dauid quia de ſolo ioſeph hic dicit̉. Et dicenduꝫ ẜm Iheroni. et Damaſcenuꝫ. quia non fuit conſuetudo ſcriptue̓ alicuius genelogiā ꝑ mulieres deſcribere. et ideo non ponit̉ hic directe generatio virginis. quia tamen erat legis ad populum vt quilibet de domo ſua vxorem acciperet. ioſeph cū eſſet iuſtuſ de domo dauid vnde traxerat origineꝫ deſponſatā ſuſcipere vir ginē voluit. Et iō cū dicit̉ eū fuiſſe de domo dauid. hoc ideꝫ de virgine intelligas. ex quo apparet criſtum natuꝫ fuiſſe de domo dauid. quamqꝫ in conceptione eius nihil fuerit ioſeph operatꝰ H Deinde ponitur virginis honorabile nomen. conſueuerunt homines querere de ſponſa alicuius que ſit origo eius qd̓ ſit et nomen eius. Et reſpondit euangeliſta quia eſt: de domo dauid et nomen virginis maria: Ecce dignitas nominis. Nota ꝙ frequenter nomina impoſita indicant de conditionibus no minati. Hoc autem nomen maria triplicem habet intarpretatio nē ꝓpter quod on̄dit huic virgini ꝙ xp̄m genuit. dicit̉ em̄ maria ſtella maris. dicit̉ illuminatrix. dicit̉ ⁊ dn̄a. vere quidem hec v̓go btā fuit ſtella maris q̄ nauigantibꝰ nobis ꝑ hoc mare ſeculi irradiat. Vn̄ Beda ſuꝑ Luc. Maria inqͥt qͣſi fidꝰ eximiū int̓ fluctꝰ hn̄tis ſeculi grā p̓uilegii ſpēalis effulſit. Scd̓o hec v̓go d̓r maria.i. illūat̉x qm̄ ex ip̄a vel d̓ ex ſtella ꝓceſſit ſol qͥ illūmat oēꝫ hominem venientem in hunc mundū. Tercio hec virgo dn̄a d̓r ſingl̓aris. cū enim omnes mulieres ſubiecte ſint viris. hͦ tn̄ oībꝰ

Sermo dominatur quia genuit dominum celi et terre. multe igitur muli eres nunc et prius dicte ſunt maria. ſed iſta ſingulariter. Et ꝙͣ tum ad iſtas vltimas interpretaciones dicit Criſoſtomus. maria hebrayce ſtella maris. latine vero domina vocatur et merito quia et tocius mundi dominium et lucem ſeculis meruit genera Secunda pars. re perhennem. Ecundo cum dicitur. Et ingreſſus angelus ad eam: tangitur noua allegatio āgelice dignitatis. In qua parte quinqꝫ ponuntur. Primum eſt angelica reuerencia et more ſalutationis. Et ſcias quia vt dicit be da verborum que hic ponuntur ſolenniter ordo notandus eſt. totuſqꝫ artius cordi inſerendus. quanto manifeſtius apparet ꝙ in ipſa tota noſtra r̓demptoris ſumma conſiſtit dicit igitur euā geliſta. Et ingreſſus angelus ad eaꝫ: vbi tria conſideranda ſūt Primo enim ex eo ꝙ angelus ad eam ingreſſus eſt. oſtenditur virginis pudicicia quia non foris vagantem eaꝫ repperit ange lus. ſed vt dicit Criſoſtomus. ſolam in penetralibus quam nemo virorum viderat ſolus āgelus repperit ſolam ſine comite ſo lam ſine teſte. Conſiderandum eſt ſecundo in qua ei forma ange lus apparuit. Et dicendum ꝙ beata virgo vidit ad ſe ingrediē tem angelum non viſione ymaginaria. ſed angelus formauit ſi bi corpus lucidum vt etiam ſenſibiliter virgini appareret Vnde dicit auguſtinus in ſermone ex perſona virginis. venit ad me Gabriel anchangelus facie rutilans. veſte torruſcans. īceſtu mi rabilis. aſpectu terribilis quia enim illum nunciabat qui corpꝰ ex virgine volebat aſſumere. cōgrue corporali ſpecie debuit ap parere. Deuote autem tercio conſiderandum eſt quid naꝫ reppe rit angelus virginem agentem in ipſa hora ſui ingreſſus. Et di cit ꝙ licet depingant pictores manibus operantē ego tamē eredo ꝙ ipſa virgo beata tunc ocio non vacabat nec alicui erat o peri occupata ſed tota erat abſtracta in contemplatione meditā do ſuper ſalutem humani generis qualiter ſcꝫ per virgineꝫ deꝰ debeat humanum genus ſaluare. in hoc igitur actu tam intime contemplationis quo erat totaliter deo coniuncta et ad eam in greſſus eſt angelus ⁊ forte nunqͣꝫ in tanta fuerat contēplatione quanta tūc erat rationabile eī videtur ꝙ tunc corporaliter ſibi diuinum meretur verbum quando ſpiritualiter tota manebat ī contemplatione ipſius. R Ingreſſus autem angelus ad virginem: quid egerit audiamus. Magna quippe cum reue rencia eam ſalutauit et dixit. Aue. Salutationem nunquam inuenimꝰ datam fuiſſe mulieri ab angelo quia ipſa fuerat cauſa

Quartus vt ſalutationem perderemus. hec vero mulier primo ab angelo ſalutata ē. quia per ipſam ſalus mundi erat ventura. curialis fu it celeſtis ille nuncius. qui ante virginem ſalutauit qͣꝫ diuinā ex plicaret legationem ſalutans igitur angelus virginem dixit: Aue gracia plena. In qua ſalutatione laudabiles eius conditi ones deſcribit. ſicut cum aliquem ſalutamus titulum laudis ap ponimus. vt Sanctiſſimo patri ſummo pontifici. Inclito Impe ratori ſemper auguſto. Illuſtri regi francoruꝫ. Venerabili in cri ſto patri generali priori ⁊cͣ. Deſcribit̉ itaqꝫ ni ſalutatione euangelica virginis multipliciter priuilegium. Primo enim tangit gracie plenitudinem. Aue: hic mutatum eſt nomen eue ⁊ res qua ipſa fuit plena ve. ſed illa fuit ſine aliquo ve ab a quod eſt ſine et ve: gracia plena. vere plena ⁊ ſemꝑ plena quia dicit Ie ronimꝰ ceteris per partes in maria v̓o tota ſe īfundit gͣcie pleni tudo. Sic̄ eī in ſole deus poſuit omnes virtutes alioꝝ ſiderum: ita in maria omnem grām aliorum ſanctoꝝ. Deinde tangit an gelus circa eam diuinuꝫ conſortium. dominꝰ tecū: cum oībus ſā ctis eſt dn̄s. et tamen cum virgine excellentiſſime erat cuꝫ qua nullus homo nec humani generis inimicus erat tanto ampliuſ tecum erit deus quanto extra partum et ſemine creatura fueris purior. Deinde tangit angelus benedictionis virginee munus ſingulare: Benedicta tu in mulieribus: vere benedicta ſuꝑ om nes mulieres. quia in ipſa maledictio eue mutata eſt in benedi ctionem: benedicta etiam ſuper omnes homines que deum genuit et hominem. benedicta et ſuper omneꝫ angelicam creaturam. dum angelorum peperit regem. L Querit̉ quare an gelus ſalutans virginem nomē illiꝰ tacuit: dicendum ꝙ forte nomen eius tacuit propter tria. Primo propt̓ virginis excellēciam. excellentes enim perſonas cum ſalutamꝰ non noīamus. ſꝫ nomen cordi retinemus vt ſalue pater aue rex. Secundo id̓o ta tuit nomen vſitatum quia aduenit ei nomen ſpecialis dignita tis quo nomināda erat. ſicut cum aliquis eſt factꝰ prior. obmiſ ſo vſitato nomine dicimꝰ eum priorē noīando. Tercio ideo nomen eius tacuit quia non mittebat̉ ad eam ſalutandā inquātū erat maria. ſꝫ inquantū erat gracia plena. ¶ Scd̓o po nitur virginis modeſtia Que cum audiſſet: nouam ſalutatioīs formam: turbata eſt: aliquali timore non perterrita. Vnde mo deſte tetigit euangeliſta mentis eius affectum Nota ꝙ tres ſūt cauſe quare virgo timuit. primo quidem propter angeli preſen ciam. quoniaꝫ et ſi conſueta erat videre angelum: tamen nouꝰ modus apparitionis in lumine et ſplendore eam perturbauit:

Sermo Vnde cantat eccleſia. Expaueſcit virgo de lumine. Secundo iō timuit quia angelus virilem ſpeciem demonſtrabat. nam vt di cit Criſo. Trepidare virginū eſt ad omnes viri ingreſſus paue̓ omneſqꝫ viri affatus vereri. Et iō vt dicit Am. libro. i. de officiis. Salutata virgo ab angelo tacet et mota eſt in introitu eius atqꝫ ad virili ſexus ſpēm virginis ꝑegrinat̉ aſpectibꝰ Tercō iō turbata eſt qꝛ eā angelꝰ in ſuo ẜmone laudauit. et ſācte mentes quanto ampliꝰ graciis et laudibꝰ excolunt̉ tātomagis timent Vnde dicit ꝙͣ: turbata eſt in ẜmone ciꝰ. Deinde tangit virgīs prudenciā: et cogitabat qualis eſſet illa ſalutatio: nō mireris ſi cogitabat. quia nunqͣꝫ fuerit audita talis ſalutatio. Conſidera virginis grauitatem quia nō fuit ꝓmpta reſpondere angelo. ſꝫ tacuit. conſidera prudenciā quia cogitabat. conſidera prudēciam qꝛ vt dicit Ambro. de officiis. qͣꝫuis virgo eſſet curialis ⁊ hūi lis pre verecundia tamen non reſalutauit ſalutanteꝫ angelū nec vllum tulit reſponſum. Ab illa igitur virgine certe addiſcant virgines verboꝝ vitare laſciuiā. quia vt dicit Beda maria eti am ſalutationem verebatur N Tercio ponitur angelica allocutio. Videbat enim angelus virginem trepidantem et cō gitantem. et ideo vtriqꝫ rei cupit ſatiſfacire. primo enim timoreꝫ expellit: ⁊ ait angelus ei. ne timeas maria. Nota ꝙ ē ꝓpriuꝫ bo norum ſpirituū qꝛ licet in primo eoꝝ aſpectu timeat hūana fra gilitas cōſequenter tn̄ timorē expellūt. iō at̄ voluit angelus timorē a virgine expellere vt aduerteret ad intelligentiā diuine incarnationis quā annunciare volebat. vnde et familiariter cuius nomen primo tacuerat nunc vocat ex nomīe vt audito nomine ꝓprio ad ſe redeat virgo. Eſt autem ſciendum quia vt dic̄ Petrus rauenen. angelus confortans virginē ne timeat nō ſine metu metum diſcutit audientis. hec em̄ dicens et ipſe ange lus timet et admiratur. ſtupet em̄ totum deum venire intra vir ginales anguſtias. cui tota tocius ſimul anguſta ē creatura De inde quia videbat angelus virginem de ſalutatione cogitantē. ideo eandē explicat ſalutationem. annuncians cū hoc verbo cōceptū. dicit ergo non mireris ſi dixi gracia plena: Inueniſti em̄ graciam apud deū Nota qꝛ inuenit virgo apd̓ deū grāꝫ plena rie ſanctificatioīs quia ante fuit ſancta qͣꝫ nata vt dicit Ber. ha buit graciā confirmationis quia nunqͣꝫ poccauit ſeu peccare potuit: habuit graciā diuine generationis. nihil em̄ maius ē ī diuinis qͣꝫ deum prēm gnare. verbū quod tn̄ virgini eſt cōicatū habuit graciam fecunditatis et pudoris. Vnde Petrus rauenē. loquens ad virginem. virgo inqͥt te matrem preſtitit gracia nō

Quartus noſtra. genitricē te pietas voluit dici quā nō ſciebat integritas ī tuo ꝯſpū tuo ꝑtu creauit pudor. aucta eſt caſtitas. integ̓tas roborata eſt ſolidataqꝫ virginitas. Deinde quando diexerit an gelus: dominꝰ tecum: aperit qualiter ſingulari modo concepcōiſ deus ſit cum virgine. Ecce concipies et paries filium: tangit autem cōceptum virginis quaſi per eadem verba yſa. ⁊. c. Ecce virgo concipiet et pariet filim et vocabitur nomē eius emanu el. vt oſtendat eam eſſe virginem de qua hic dictum eſt Et vo cabis nomē eius iheſū. Iheſus int̓p̄tat̉ ſaluator ⁊ ſaluator oīm nunquid ſaluare matris virginitatem congruebat. et naſci hec que dicta ſunt de conceptu virginis pertinet ad humanitatem verbi. P Deinde tangit diuinitatis mag̓tudinē eiꝰ: Hic erit magnus glo. Ambro. non ꝙ ante partum virginis mag nus nō fuerat ſed quia potenciam quā naturaliter dei filius ha bet homo accepturus erat ex temꝑe. conſequenter tangit ange lus que ſit illa magnitudo naſcituri: Et filius altiſſimi vocabit̉ nihil eſt maius ꝙͣ filium eſſe altiſſimi dei. non per adoptationeꝫ vt nos ſumus filii dei ſed naturaliter quomodo criſtus eſt dei fi lius. Deinde quia dixerat angelus Benedicta tu in mulieribꝰ aſſignat iſtius benedictionis cauſam. videmꝰ autem ꝙ ſepe benedicuntur parentes in filiis. ſicut alicui virtuoſo dicimꝰ. bene dicta mater que te genuit. ſic virginem glorioſam in filio bene dicimus dicentes illud Iudith. 13. Benedicta filia tua domino quia per te fructū vite cōicauimus Et ideo aſſignat cauſaꝫ bene dictionis virginis ex principatu naſcituri dicens. Et dabit illi dominus deus ſedem dauid patris eius: Et eſt aduertenduꝫ ꝙ primo dixit chriſtum filiū altiſſimi. nunc vero dicit dauid eē pa trem eius quod eſſe non poſſet niſi in criſto duplex eſſet natura diuina iuxta quā eſt filius dei. et humana ẜm quam eſt filiꝰ da uid. Et quia ẜm carnem fuit filius dauid ideo criſtus regnuꝫ iu deorum etiam iure habuit hereditarie ſucceſſionis. Vnde Ihere33. Ecce dies veniunt dicit dominus. ⁊ ſuſcitabo dauid germen iuſtum. et regnabit rex ⁊ ſapiens eit. ¶ Deinde oſtendit vbi et quantum ſit regnaturus. Et regnabit in domo iacob in eternum. Aduertendum ꝙ non exercuit criſtꝰ in mundo tempo rale regnū iuriſdictionem et ideo ſpiritualiter r̓gnat in domo ia cob. de domo autem iacob licet ẜm carnem ſoli mundi ſit. tamē quia domus iacob magna in fide religionis fundata erat qͣm in carne et ſanguine. ideo omnes fideles de domo iacob ſunt. ⁊ iu dei non credentes: de domo dauid non ſunt. et regni eius nō ei̓t finis. Vnde Dani. ſecundo. Poteſcas eius poteſtas eterna: que

Sermo non aufertur et regnum eius quod non corrumpetur. Quarto ponitur virginis interrogatio. cum enim tanta locutus fuerit angelus poſtea tacens expectans virginis reſponſū. Dixit aūt maria ad angelum: conſidera quia cum ſalutaſſet angelus virginem cum tanta illi euangelizaſſet in omnibus ipſa tacuit: et nunc primo locuta ē. ⁊ vt dicit Criſo. Propoſituꝫ ſue mentis re uerenter expoſuit. vitam videlicet virginaleꝫ ſeducere decreuiſ ſe. R Quomodo inquit fiet iſtud vt concipiaꝫ et pariā al tiſſimi filium quoniā virum non cognoſco: id eſt propoſui nō cognoſcere alias enim interrogatio nulla eſſet Conſidera quan tum illa glorioſa femina virginitatem amabat. cum enim alie mulieres amore prolis. non ſolicitentur de virginitate perdita illa tamen audiens ſe debere concipere altiſſimi filiuꝫ cuius regni non eſt finis. nihilominꝰ de mentis ſue virginitate ſolicitat̉ dicens: Quomodo ⁊cͣ. Nota quia vt dicit Criſo. ipſa fuit prima fe minaꝝ que deo vouit virginitatem. ſed tunc queritur quomodo conſenſit matrimonio. vt conciperet ſponſū. peccaret em̄ mor taliter q̄ facto voto continencie aſſentiret in matrimoniū. Et ſi dicas ꝙ cōmenſit in matrimoniū cum intentione. tamen vt nūqͣꝫ ſequeretur carnalis copula. Contra. tūc n̄ fuiſſet verum matrimoniū. quoniam talis intentio dirimit matrimoniū. et contͣ ria eſt ſibi. Et eſt dicendum. ẜm intencionem beati auguſti. in libro de bono coniugali. ꝙ maria et ioſeph anteqͣm fieret mutua deſponſatio virginitatē ẜuae̓ ꝓpoſuerat et ſancti ſpiritus reue latione vtraqꝫ perſona conſenſit in matrimoniū. nec alter conſē ſiſſet in alterum niſi docente ſpirituſancto alter alterius cognouiſ ſet propoſitum. poſtea vero quod ꝓpoſuerant corde. vterqꝫ exprimens verbo deo vouit. Et cum queris vtruꝫ beata virgo cō ſenſerit in carnalem copulam. dico ẜm eundem ꝙ non conſenſit niſi deus de hoc ſpecialiter reuelaret. verum igitur matrimoniū fuit. ſed ad carnalem copulam nec conſentiens erat nec diſſenci ens qͣꝫdiu non doceretur ſanctiſpiritus reuelatione quid eſſet ⁊ gendum S Quinto ponitur conceptus virginei explica tio: Et reſpondens dixit ei. Delectabatur angelus multum vt videretur loqui cum virgine vnde etiam ei ad ſingula reſpōde bat. Spirituſſanctus. Nota quia vt dicit Ambro. ſuꝑ Luc. Nō ſolum deus condidit creaturas. ſed etiaꝫ hunc mundū multipli candum generationes eis contulit qͣꝫ ſeruarent ⁊ potuiſſet ordi nare alium modum. quando igitur voluit potuit iſtum ordineꝫ imitare quod et factum eſt in conceptu virginali. igitur ꝙ ſicut ſpirituſſanctus ex aquis ſuꝑ quas ferebatur in principio mundi

Quartus produxit animal aquatile. ita ex puriſſimis ſanguinibus virginis produxit corpus chriſti. Item ſicut virga aaron floruit ſola diuina virtute Nume. 12. c. Item ſicut flos ex virgula ſolo affla tu a vere producitur. Item ſicut ymago formatur in ſpeculo ſo la preſencia faciei. Suꝑuenit igitur ſpirituſſanctus in virginem quemadmodū ros deſcendit ſuper roſam vel liliū dans illi cōci piendi virtutem. ¶ Deinde ponit incarnatinē chriſti. Et virtus altiſſimi: dei verbuꝫ eſt virtus altiſſimi. vt dic̄ apoſtolus.i. Coꝝ. c. Obumbrabit tibi. Nota ꝙ diuinū verbū qd̓ ē virtus altiſſi ītelligit̉ obūbraſſe v̓gini duplicit̓. Priͦ ꝓpt̓ carnē aſſumptā. ſicut ſol obumbrat̉ nobis. vt quod in ſe intueri non poſſumus. obumbratione nebule videamus. Secundo pōt hoc intelligi quia ſicut vmbra refrigerat. ita diuinuꝫ verbū remouit a virgine omnem concupiſcencie eſtum. Deinde oſtendit quae̓ naſciturus erit filius dei Ideoqꝫ et quod naſcetur ex te ſanctum bene ſanctum eſt ꝙ ſuꝑueniente ſpirituſancto ex virgine natuꝫ eſt vocabitur filius dei: quia enim virtus altiſſimi eſt filius dei ſi hec virtus obumbrabit vigini aſſumendo carnē hoc quod na ſcetur ex ea vocabit̉ filius dei. Deinde angelus inducit exēplū vt confirmetur cor virginis marie Et ecce Elizabeth cognata tua: vxor zacharie erat cognata virginis ex parte matris. qͥa beata anna mater virginis fuit de genere ſacerdotali. ſed ex parte patris fuit de domo regia. hoc enim fuit ſpeciale in populo iu derum vt regia tribus et ſacerdotalis poſſet miſceri. et ipſa con cepit filium: iohannē baptiſtā: In ſenectute ſua: quod videtur etati non cōuenire: ⁊ hic mēſis: ſcꝫ eſt: ſextus illi: natiuitatis a conceptū. Fuit eniꝫ beatus Io. cōceptus ſeptimo exeunte febrū arii que vocatur ſterilis. quia em̄ inepta fuerat generationi: ab nibus vocabatur ſterilis. Nota quia circa conceptū elizabeth tangit angelus ſenectutem. quod eſt defectus etatis et ſterilitatem que eſt defectus nature. quoꝝ vtrumqꝫ erat conceptioni cō trarium quatenꝰ virgo in qua florebat iuuentus que fecundita tis virtutem ſuꝑueniente ſpirituſancto debebat ſuſcipere et non dubitare. vnde angelus infert: quia non erit impoſſibile apud deum omnē verbū. nullum verbū eſt deo impoſſibile qui gene rando filium omnem rationē verbi in ipſo produxit. Vnde psͣ Omnia quecunqꝫ voluit fecit ⁊cͣ. Tercia pars. ercio cum dicitur. Dixit autem maria ⁊cͣ. tangitur deuota humiliatio virginee voluntatis. Conſidera ꝙ non verbis locuta eſt virgo in tanta profunditate miſteri et nihilominus pauca verba protulit. qͥniaꝫ

Sermo verborum multitudinem debet fugere virgo. Audiamus ergo vocē virginis: Ecce ācilla domini. Ecce qͣꝫta v̓ginis humilitas que vt dicit. Be. dum mater eligitur. ancillam ſe ſui conditioīs appellat. Nota ꝙ in ter omnia que maxime quātumcunqꝫ deco rant virginem eſt humilitas que tantum placuit filio dei vt ip ſum de celo traheret. vt ex virgine carnem aſſumeret quemaddum ferrum trahitur ad magnētem. et tantum placuit chriſto illa reſponſio virginis cuꝫ dixit: Ecce ancilla domini: ꝙ ex hoc magis ſe appellat in ſcriptura ancille filium qͣꝫ virginis. Vnde ꝑ ps. Ego ſeruus tuus inquit et filius ancille tue. Que eſt illa mulier cui talia promitterentur et vocaret ſe ancillaꝫ. quin poti us exaltaret ſe ſuperſidera. vnde et prima mulier cum audiſſet a a ſerpente. Eritis ſicut dij ſtatim in ſuperbia elata contra creato ris imperium extendit manum ad fructum ligni vetiti. hec vero ſancta virgo audiens ſe deuingenituram. ancillam et non matrē ſe vocat. X Deīde ponitur ꝯſenſus virginis cum deſi derio: fiat mihi ſecundum verbum tuum: conſentit diuine dipē ſationi et optat fieri quod dictum eſt ab angelo: quantum ad duo et vt concipiat ſancti ſpiritus virtute: et vt altiſſimi gene ret filium Qūo putas gaudenteꝫ fuiſſe angelum et exultantē au diens virginis conſenſum et deſiderium audiens ſic promptam humilitatem et obedienciā. videns quia non fruſtra ad virginem miſſus fuerat. ſed reſponſionem deo acceptabilē relaturus ad ipſum qui miſerat reuertebatur. Conſidera virginis fidem et deſideriumque illud credidit et in ſe fieri deſiderauit virginem ſcilicet deum concipere. quod nunqͣꝫ a ſeculis fuerat audituꝫ. nū qͣꝫ repertū. a nemine viſum nec ab aliquo cognitum. et hec qui dem credidit. nec multis rationibus adductis ſed parua diſputatione cum angelo habita. Nota quia vt dicit Damaſce. terlibro ca. ſcd̓o. Statim poſt ſuperaſſenſum virginis ſpirituſſāctuſ ſuperuenit ſuper ipſam ſcd̓m domini ſermonem quem dixit angelus purgans ipſam et virtutem ſuſceptans dei verbum t̓bu ens. ſimiliter autem et grauatam vt idem dicit qͣrto libro ca. 6. Tribuit creatori creari et plaſmatori plaſmari. et filio dei ī deo incarnari et humanari ex caſtis et incoinquinatis eius carnibꝰ ac ſanguinibus. Statim in parua carnis ſubſtancia totuꝫ corpꝰ chriſti formatuꝫ fuit omnibus corporalibus lineamentis ⁊ per fectum fuit ſtatim anima rationali ac que erat gracia plena et gloria et in ipſo eodem inſtanti fuit ei diuinum verbum iunctū inſeparabili veritate perſonali. Vnde Grego decimooctauo mo ral̓. Mox annunciare inquit angelus ⁊ adueniente ſpirituſācto

Quintus mox verbum in vtero. mox in terra natum verbum caro factum eſt. Igitur concludit Iohannes os aurei dicēs. Fiat ſine viriliſemine conceptus in virgine. naſcatur de ſpirituſancto integra carne. ſanctum quod naſcitur in terra de homine matre ſine homine patre. vocetur dei filius. Qui cum ⁊cͣ. Feria cexta Introductio Sermo. v. urgens maria abijt in montana cum feſtinatione in ciuitatem iuda ⁊cͣ. Luc. primo In expoſitione euangeli quarte ferie diutius ī morati ſumus et longum ſermonem pertra ximus. hoc em̄ exigebat incarnati verbi mi ſterium. ſi quomodo illud vnicum verbum multis poſſemus verbis aperire. vt loqui etiam verba eiuſdem virginitatis ⁊ deuotius perſcrutamus. Nunc ergo poteſtate cō templationis ſuauitatem propriam intueamur fragilem culpaꝫ et conuertamur ad orationem. vt quod incepimus valeamus perficere. exorantem pro nobis virginem quatenus nobis ami niſtretur virtus et ſciencia. Exaudi virgo exaudi altiſſimi dei genitrix exaudi plena gracia munus itaqꝫ ſalutationis angelice tibi offero dicens. Aue gracia plena ⁊cͣ. prima pars A Eurgens maria abijt in montana Exercitati ſunt in cognitione ſignorum ex his que apparent in muliere pregnante de conditionibus naſcituri prenoſtican tur et coniecturant. attendunt enim geſtus mulieris qualiter ſe habet in moribus. qualiter in poſitionibus. qualiter et quid loquatur. qualiter aſpiciat. qualiter ſomniat qualia de ſiderat ⁊cͣ. multa obſeruant naturalia ſigna ex quibus aliquan do preiudicant qualis futurus ſit conceptus pregnantis. Sed quia virgo maria ſupra naturam concepit. nequaqͣꝫ naturalibꝰ ſed ſupernaturalibus ſignis potuit fetus ſui cognoſci ſublimitas. non enim conſuetas habuit pregnantum paſſiones. Volens igitur euangeliſta ante partum virginis nos inſtruere qͣ lis ſit quem virgo concepit. eiuſdeꝫ virginis pregnantis deuo tos nobis inſinuat geſtus. Igitur in preſenti euangelio vbi de his agitur tria nobis dantur intelligi. Primū eſt modeſtus vir ginis geſtus. Scd̓m eſt virtuoſus vocis affectus ibi. Et factum eſt vt audiuit et cetera. Tercium eſt deuote laudis affectus ibiEt ait maria ⁊cͣ. Circa primum tria tanguntur in euangelio. Primo virginis inceſſus. Exurgens maria: de domo propria in ipſā āgl̓s ſalutauerat de ſecrato ſue habitatioīs loco et de inti

Sermo na contemplationis requie Vnde Pſalmiſ. Exurge gloria mea exurge pſalterium et cithara. Et rn̄dit v̓go. Exurgā diluculo Abit in montana: Ad ſola enim montana virgo deo plena debebat aſcendere quam ſequamur nos dicentes illud yſaie vn decimo capitulo. Venite aſcendamus ad montem domini et ad domum dei Iacob. Conſidera quia partus grauat arta: incurrit ſuſpiria. ſed non grauabatur virgo quinimino petebat ſublimi a: Cum feſtinatione Canticoꝝ vndecimo. Surge propera amica ⁊cͣ. B Nota qꝛ feſtinabat virgo Primo quidem ſcd̓m glo ſam. Ne diu videretur in publico. Secundo vt congauderet grā deue mulieri et pregnanti. Tercio vt cito ei ſubueniret obſeqͥo miniſterij. Vnde Ambroſius. Neſcit tarda mollimina ſpirituſ ſancti gracia. Non enim perrexit virgo in montana vt videret ſi verum eſſet quod illi angelus dixerat. quia ipſa non fuit īcre dula de oraculo vt zacharias: non incerta denuncio quin crede ret eam eſſe angelum. non dubitauit de exemplo elizabet. Sed leta pro voto. religioſa pro officio. feſtina ꝓ gaudio. ī montana perrexit in ciuitatem Iude vbi erat habitatio zacharie et Elizabeth. Nota hic exemplum anagoycum. quatuor eniꝫ dicuntur de virgine. ſcilicet ꝙ exurrexit ī montana. abijt et feſtinauit in ciuitatem Iude Surgamus et nos a deſiderio terrenorum in qui bus dormitantes morimur. Hora enim eſt iam de ſomno ſurge re. Vnde apoſtolus. Exurge qui dormis et exurge a mortuis: Secundo aſcendamus in montana appetendo celeſtia. Vnde Ge neſis capitulo decimonono. In monte ſaluum te fac et cetera. Tercio feſtinemus quia non habemus hic manentem ciuitatem ſed futuram inquiramus. Vnde hebreorum quarto capitulo. fe ſtinemus ingredi in illam requiē vt tandē quarto īgrediamur ciuitatem Iude id eſt ciuitatem confitentium celeſtem Iheruſalem in qua aſcenderunt tribus tribus domini teſtimoniuꝫ iſrahel ad confitendum nomini domini. Secundo ponitur humilis virginis ingreſſus: Et intrauit domum zacharie: quatenus ſecundū gloſam grandeue pregnanti iuuēcula deſeruiret Conſidera viginis caritatem quoniam a ſeruicio veterane mulieris non retra xit amor proprie domus. quies contempletionis. prolixitas itiueris. aſperitas montium. gracia diuini conceptus. nec virginalis mundicia quin famularetur conceptui ſeminario Hinc igitur vt dicit ambroſius. Addiſcant ſancte mulieres quam ſedu litatem pregnantibus debeant exhibere cognatis C Tecio ponitur reuerens virginis ſalutatio: et ſalutauit elizabeth

Quintus prior ipſa virgo ſalutat Elizabeth. Primo quidem vt dicit Beda. qꝛ decet vt qͣnto celſior tanto ſit humilior. Secundo qꝛ congruum eſt vt matrone prius iuuencula ſalutem annunciet. Conſidera quanta conſecuta eſt gracia Elizabeth vt properae̓t virgo ad ipſam vt domum eius ingrederetur vt ab ipſa ſaluta retur vt ei famularetur vnde poterat dicere Elizabeth illud dictum. Venerunt mihi pariter omnia bona cum illa. Secunda pars D Ecundo cum dicitur. Et factuꝫ eſt vt audiuit ⁊ cetera tangitur virtuoſus vocis effectus et ponuntur ſexPrimo enim tangitur exultatio precurſoris: Et factum eſt vt audiuit ſalutationem marie Elizabeth. audiuit humilem iocundam et deuotam ſalutationem. Exulta uit infans: qui nundum fari poterat. Iohannes ſcilicet baptiſta in vtero eius: id eſt matris Elizabeth Nota quia hic primo im pletum eſt quod dixit angelus ad virginem. eam eſſe grā ple nam. ſic enim plena erat ꝙ Iohannes baptiſta ex plenitudine eius per ſalutationem ſuſcepit ſanctificationis graciam. Tunc enim adimpleta fuit illa promiſſio facta zacharie de Iohāneqꝫ ſpirituſancto repleretur adhuc ex vtero matris ſue. quod factū fuit in ſalutatione virginis vt dicit gloſa. Vnde conſidera immenſam virginis graciam. qua etiam precurſor chriſti ſanctificatus eſt. Nota etiam quia conceptus Iohannis adhuc nō erat niſi ſex menſium. ſupernaturaliter autem ei collatum eſt in ipſa hora ſalutationis vt cognoſceret virginem eſſe matrem chriſti et deum habere in vtero Vnde quod voce non poterat. geſtu cor poris exultauit de preſencia ſaluatoris et tunc primo inchoauit ſue precurſorie officium. Secundo ponitur Elizabeth ſanctificatio. Et repleta eſt ſpirituſancto Elizabeth. Gloſa: Non prius mater Elizabeth ſpirituſancto r̓pleta eſt qͣꝫ filiꝰ ſꝫ filiꝰ repletus replet matrem. maria ante conceptum. Elizabeth poſt conceptum repletur: Et exultauit: ſpiritus infantis non valentis cla mare facit clamorem mat̓s. Voce magna: voce magna clamat que vocem verbi habet in vtero: Et dixit: cum deuotione. reue rencia et exultatione. Tercio ponitur Elizabeth vaticinium: Bendicta tu inter mulieres. Hanc etiam benedictionem angeEt nota ꝙ mulier eo ꝙ fuit lus ad virginem attulit..

Sermo prime tranſgreſſionis principium quatuor habuit maledcōnes a deo quoniaꝫ autem virgo illis non fuit ſubiecta maledcōnibꝰ ideo dicitur inter mulieres benedicta. Prima maledictio mulie eris fuit. quia dixit illi deus Gene. tercio. Multiplicabo erump nas tuas id eſt multiplices faciam miſerias tuas maxime cū ſex us mulieris calamitatibus eſt ſubiectus a quibus virgo longe fuit. beatitudinis habundancia. Secunda mulieris maledictio fuit. multiplicabo conceptus tuos: hebreus habet impregnatio nes tuas. Sed virgo ſel̓ tm̄ concepit ⁊ impregnata eſt a ſpiritu ſancto. Tercia mulieris maledictio fuit. ī dolore paries filios tu os. Sed vt dicit Auguſtinus virgo in leticia dominum parturiuit. Quarta maledictio fuit. ſub viri poteſtate eris et ipſe domi nabitur tui. Sed virgo ſub nullius viri poteſtate fuit. immo qꝛ mater omnibus viris dominantem genuit ſine viro. Ideo ipſa viris omnibus dominatur in ea namqꝫ impletuꝫ eſt illud Eſd̓. 2. c. octauo. Oportet nos ſcire quoniam mulieres dominantur noſtri. Secundo fuit virgo inter mulieres benedicta quia ſimul habuit virginitatis et fecunditatis benedictionem. Tercio qͥa genuit deum ſimul et hominem. et ideo bene cecinit de illa Dauid d. Benedixiſti domine terrā tuam. Deinde benedixit eliza beth virginis conceptum dicens. benedictꝰ fructus ventris tui F Fructus ventris virginis fuit chriſtus qui fuit benedictuſ dicente Apoſtolo. Benedictio et claritas et ſapiencia et gracia rumactio. honor virtus et fortitudo deo noſtro. Nota ꝙ criſtus fuit fructus ventris virginis. quoniam ſicut fructus ex flore ꝓducit̉ ita criſtus ex floridā virginis carne conptus eſt. Iſte at̄ fructus eſt ſpecioſi decoris. quia candidus et rubicundus Canticoꝝ ſcd̓o capl̓o Vnde pſal. Specioſus forma pre filiis hominū Secundo iſte fructus eſt frugiferi odoris de quo dicitur Geneẜ. 22. caͦ: Ecce odor filii mei ſicut odor agri pleni quem benedixit dominus. Tercio ille fructus eſt ſuauis ſaporis Vnde pſal̓: Guſtate et videte quoniam ſuauis eſt dominus. Quarto ille fru ctus eſt miri vigoris. habet enim vigorem eterne vite quia con ſeruat qui ex eo ſumpſerint a morte perpetua. Vnde enim ſuauis eſt ſicut fructis ligni vite plantati in paradiſo voluptatis. Quarto ponitur elizabeth humilitas. Vnde hoc mihi id eſt ſecunduꝫ gloſaꝫ. quantum bonum mihi accidit ex aduentu tuo. vel aliter. Vnde hoc mihi id eſt que mea iuſticia aut quibꝰ meritis: vt veniat: ſic humiliter deuote et reuerenter. mater domini mei ad me: id eſt ſeruam et humilem ancillaꝫ eius. Nota vt di cit gloſa Ambroſi. ꝙ ſpirituſſanctus qui replens Elizabeth

Quintus dedit ei prophecie donum vt matrem criſti cognoſceret ille ideꝫ contulit humilitatis virtutem. et ac etiam humilitate Iohānes baptiſta ſe humiliauit dicens chriſto. Ego a te debeo baptizari. non tu a me. et alibi. Cuius non ſum dignus vt ſoluaꝫ corrigiam calciamēti eius. Quinto ponitur miraculi reuelatio: Ecce eī id ē in ipſo momento: Et facta eſt vox: vox inꝙͣ columbine ſim plicitatꝭ vox v̓gīee puritatꝭ vox amene ſuauitatis Salutatioīs tue ⁊ qͥ aliud niſi ſalutae̓ nouerat virgo q̄ ſalutē dn̄ geſtabat ī vtero: iam enim ore promittebat ſalutem quem pariendo ſecl̓o debebat proferre: In auribus meis: Canticorum ſcd̓o capitulo Sonet vox tua in auribus meis. vox enim tua dulcis Exultauit infans. in gaudio in vtero meo. dicit glo. Cū vox intrat ad au res corporis virtus ſpiritualis ad cor intrat audientis et nō ſo lum matrem ſed etiam ſobolem amore ad audientis intendit: Sexto ponitur virginis commendatio: Et beata que credidiſti non ſicut maritus meus qui dubitauit. apparet vt dicit gloſa Ambro. virginem non dubitaſſe ſed credidiſſe verbis angelicis Conſidera quantum bonum ſit fides que meruit in virgine chriſti incarnationem quam etiam in matre propria voluit chri ſtus eſſe: quoniaꝫ perficientur id eſt perfecte fient. in te: vt vir go concipias qd̓ tn̄ iam factum erat ex te vt deum parias altiſſi mi filium et per te vt humanū genus per te feminaꝫ generalem conſequatur ſalutem: que dicta ſunt tibi a domino: per angelū ſpirituſancto docente cognouit elizabeth ea q̄ dicta fuerant vigini a domino id eſt per angelum G Tercia pars. Ercio ponitur virginis deuotus laudis affectus Et ait maria: exultans ex deuotione prorumpit in can ticum. cōſueuerant ſancte mulieres dicere domino cāticum propter ſingularia beneficia recepta. Sed virgo cantauit domino canticum nouum quia mirabilia fecit cuius melodia fuit ei acceptabilior omni laude omniuꝫ ſcilicet: Magnificat: id eſt magnum predicat: anima mea dominum: id ē de um patrem cuius ſe ancillam profeſſa erat dicens. Ecce ancilla domini. Nota ꝙ magnificauit dominum mariaſoror aaron in tranſitu maris rubri dicens. Cantemus domino: glorioſe enim magnificatus eſt Exo. decimoquinto capl̓o. Sed illa virgo am plius magnificare potuit. quia per eam velut claritatis diuine ſtellam. mare preſentis ſeculi tnͣſmeꝰ. Altera mulier: ſcilicet delbora cecinit canticum domino. pro victoria inimicorum.

Sermo Iudith quīto capitulo. Sed virgo amplius magnificae̓ potuit dominū quia ex ea natus eſt qui eſt victor de tribu iuda. et ꝓpter hanc benedictionem fecit potenciaꝫ in brachio ſuo diſperſit ſuperbos mente cordis ſui. Tercia mulier que cecinit fuit anna que poſt ſterilitatē meruit fecunditatis graciam et peperit ſamu elem magnificans deum dicēs. Exultauit cor meum in domino. a. Reg. c. 2. Sed illa virgo amplius potuit deum magnificare. quia fecunditatis ſuſcepit graciam virginitate manente. Quarta mulier que magnificauit dominū fuit Iudith quoniā ipſa ca put holofernis amputauit cantans et dicens. Incipite domino in timpanis. cantate domino in cymbalis modulabimini ipſum pſalmū nouum Iudith. 16. c. Sꝫ illa virgo āplius potuit mag nificare dominū. quia ipſa contriuit caput antiqui ſerpentis. qͦniaꝫ in ea completum eſt qd̓ dixit dominus ad ſerpentem Gen̄. 3. c: Mulier conteret caput tuū. H Deinde ponitur ſpiri tualis virginis exultatio: Et exultauit ſpiritus meꝰ: ſuperior pars anime: in deo ſalutari meo: id eſt in filio dei: qui eſt illud ſalutare quod expectabat iacob patriarcha dicens. Salutare tu um expectabo domine. Gene. 49. ca. In hoc ſalutari exultauit A bacuch propheta tercio. c. dicens. Ego autē in domino gaudebo et exultabo in deo iheſu meo. Vel ẜm aliam literam. in deo ſalu tari meo. Nota ꝙ bene habebat virgo cauſam exultationis ī il lo ſalutari plus ꝙͣ cetere creature quoniam parentes exultant in filiis. et hoc ſalutare fuit ſingulariter virginis proles opifexqꝫ matris. virgo quem geſſit peperitqꝫ virgo Et attende diligen terqꝫ conſidera: ſi ex geſtu virginis pregnantis vis coniecturari qualem in vtero conceptum habet: non enim reperies conſue ta mulierum ſina quoniam vt dicit Ambro. Nihil tortuoſum in oculis marie. nihil in verbis aut actibus verecundum. nō geſtus inagibilior. non inceſtus laſciuior. non vox pectulancior: vt ipſa corporis ſpecies diuinitatis conceptus ānunciet. ſed ex his que dicuntur in hoc euangelio quoniam impellente caritate abi it feſtinanter intrauit domum humiliter. ſalutauit elizabeth r̓ue renter. exultauit infans mirabiliter ſanctificata eſt elizabeth ſingulariter. prophetauit inopinabiliter. laudauit virginem excel lenter. et ipſa virgo magnificauit dominuꝫ ardenter. poteris di uinitatis conceptum agnoſcere. Quid enim his taꝫ nouis ſigniet miris auditis credentium eſt quia niſi quod naſcetur ex ea ſā ctum vocabitur filius dei. Dicamus ergo cum elizabeth ad vir ginē Vn̄ hoc mihi vt veīat mat̓ dn̄ mei ad me ⁊cͣ. I. Nota etiaꝫ ꝙ non ſunt niſi tria cantica euāgelica ſcilicet canticū v̓gīs.

Sextus magnificat. canticum zacharie. benedictꝰ dominꝰ deꝰ iſrahel et canticum ſimonis. nunc dimittis ſeruum tuū domine. que non cantantur in eccleſia eo ordine quo ſunt inſtituta Sed primo cā tatur canticum zacharie in matutinalibus laudibus per qd̓ erit perfecta redemptio et ſalus et in ipſo cantico redemptionis noſtre ſalus ponitur. Secundo cantatur in laudibus quia laudes ī aurora dicuntur: Iohannes autem baptiſta in cuius natiuitate zacharias cecinit. ſe habet ad chriſtum ſicut aurora ad ſolem. eā ticum autem virginis in veſꝑis dicitur quia incarnatio xp̄icuius laude canticum hic inſtitutum fuit. facta fuit ſexta etate mūdi in ſexto menſe a conceptione Iohannis et ſexta hora diei. offi cium autem veſpertinum eſt tocius temporis ſextum officiuꝫ Cā ticum ſimeonis dicitur in ſeptimo diei officio. ſcilicet ad completorium. quia orat ſe dimitti in pace quod erit completis om nibus officiis. Diuina autem illa cantica dicimus ſtantes et nō ſedentes. quia euangelica ſunt immo quidam fratres ſe ſignant ad inicium eorum ſicut ad euangelium. quod fieri non oportet quia ſignum crucis p̄mittitur euangelio ne infeſtatione demomonis impediatur intelligencia doctrine euangelice. ſed illa can tica non cauſa inſtructionis. ſed laudis inſtituta ſunt. vn̄ ſufficit ſignum crucis impenſum frontibus in principio horaꝝ. vt habetur in hiſtoriis ſanctorum ⁊ in ſumma de officiis. Rogemus ergo et cetera. Prima pars. Pominica quarta aduentus Sermo vi. Nno quintodecimo īperit Tiberi ceſaris ꝓcurante poncio pilato iudeaꝫ. Lu. 3. Quelibet natio et ſui principatus conſueuit deſcri bere tempora ſicut in libro Machabeoꝝ ponuntur tempora quando incepit regnuꝫ grecorum. per ſe enim habent tempora regni ꝑ ſarum. egipcit tempora regis egiptiorum. ac ſi de ſingulis quelibet natio et gens habet hiſtorias et cronicas ſue origīs. Quo niam vero principatus eccleſie et noſtre fidei incepit a predicati one Iohannis baptiſte. Ideo beatus Lucas tempora ſue predi cationis in preſenti euangelio nobis inſinuat. Et duo tangunt̉ Primū eſt multiplicis principatus deſcriptio. ſecundū eſt nouel le fidei denunciatio ibi: et venit in omnem regionem. Circa primum quatuor tanguntur. ſcilicet vniuerſale mundi omniuꝫ diuiſum iudeorum regnum. pontificale et ſacerdotiū ⁊ ꝓphetale officium deſcribit enim nobis beatus Lucas quis dominabat to

Sermo ti mundo. qui preſidebant. genti iudeorum: qui erant principes ſacirdotum quando ioh̓. predicare incepit. Tangit igitur tripli cem principatum que vt omnia clarius pateāt ad expoſitioneꝫ litere: aliquid ẜm hiſtoriam eſt dicend̓ A. Sciendū eſt igit̉ vt poteſt haberi a magiſtro in hiſtoria ſcola. ꝙ primꝰ romanorum imꝑator fuit Iulius ceſar. qui ideo ceſar appellatus eſt dicit Iſido. nono Ethi. Eo ꝙ ceſo mortuo matris vtero eductus pro latuſqꝫ fuerit. vel quia cum ceſarie natus ſit. ab hoc ceteri imꝑatores ceſares appellati ſunt. Secundus imꝑator fuit Octauianꝰ auguſtus qui ideo auguſtus dictꝰ ē. quia maxime rempublicaꝫ auxit et precipue in victoria contra anthoniū et cleopatram ⁊ ab iſtis duobus primis imꝑatoribus ceteri omnes dicuntur ceſares et auguſti. Anno autē. 42. iſtius octauiani chriſtus natus eſt et poſt natiuitatem chriſti imꝑauit quindecim annis et mortuus eſt. 52. ſui imperij cum xp̄us quintum decimū ageret ānuꝫ huic ſucceſſit tercius imꝑator. ſcilicet tiberius ceſar cuius imperij 15. anno. cum iam ſaluator eſſet triginta annoruꝫ. Iohannes baptiſta habens eandem etatem cepit predicare. iam enim erat congruum etatis virilis temporis. vt chriſtus mundo manifeſta retur. ⁊ vt Io. predicare incepit. ⁊ hoc dictū ē ad declarationeꝫ principatus vniuerſalis qd̓ habetur in eo qd̓ premittitur: āno quinto decimo imperij tiberi: ꝓprium nomen: ceſaris: nomē di gnitatis B Scd̓o danda eſt intelligencia principū multorum qui preerant ingente iudeorum propter quod eſt ſciendū ꝙ herodes magnus filius ātipatris ydumei cuius tēꝑe natꝰ fuit criſtus tocius regni iudeorum monarchiaꝫ tenēs. hic autē quia plures vxores habuit. multos ex eis genuit filios īter quos ſex ſuerunt principaliores. ſcilicet alexander ⁊ ariſtobulus et antipater et herodes antipas et archilaus ⁊ philippus Sed quia ip ſe herodes cum cecidit innocentes pueros multos orbauerat filios. ideo in propriis filijs iuſte punitus eſt. nam tres ex illis ſcꝫ Alexandrum Ariſtobolum et antipatrem iuſſit interfici. Cū at̄ alexander et ariſtobolus rediſſent de athenis a ſtudio litteraruꝫ poſtea vxoribus tradidit. iamqꝫ velut eruditi ⁊ vxorati deſcep tabant cum patre de regno. Quibus omnibus eiectis declarauit pater per teſtamentum antipatrem regni ſucceſorem. illi vero ꝓ perantes romam: eum ad iudicium imꝑatoris citari fecerunt: Sed facta tandem concordia redierunt ad patreꝫ. antipater au tem timens amittere ſucceſſionem regni. Rurſus concitauit pa trem in filios. accurſans eos ꝙ patricidium machinarent̉. ob h̓ igitur pater comprehenſis filijs complices eorum iuſſit torquei̓

Sextus et confeſſis habuit vera eſſe ꝙ dicebat antipater. Vnde ⁊ filios iuſſit interfici ſcilicet. Allexandrum ⁊ Ariſtobolum. Antipater autem ꝓpt̓ hoc factꝰ eſt populo graue odium. ſed et ipſe pater ni mis eum amabat. Vnde herodes antipatris illi ſubſtituit in regnum. nolens ꝙ regnum tranſiret ad filios antipatris. Procurauit igitur antipater venenum efficaciſſimuꝫ vt illud pater ſu aneret per miniſtrum qd̓ cum cognouiſſet pater antipatreꝫ con iecit in vincula. Inter hec autē laborat herodes magis infirmita tibus. Quadaꝫ autem die audiuit antipater de pallacio regis v lulatuꝫ plangentiū quaſi rex eſſet mortuus. exultauit autē val de et promiſit cuſtodibus carceris multa donaria. ſi eum abire ꝑ mitterent: cuius exultationem cum pater cognouiſſet. grauiter accepit et miſſis pro ſpiculatoribus eū in carcere iuſſit interfici. herodes autem priore teſtamento mutato alteꝝ condidit. In qͥ archilaum regem inſtituit ſucceſſoreꝫ. ita tamen vt dyadema re gni ſuſciperet rome. illo vero mortuo herodes antipater qͥ ī priori teſtamento ſuccedere debebat. antipater et archilaus romaꝫ ꝓperauerunt accuſantes cauſaꝫ regis contra alterutrū. philippꝰ autem qui fauebat archilao. et ipſe romam profectus eſt in auxilium eius. ſperans cum hoc cauſa contentionis fratrū fungi re gia dignitate. facta eſt itaqꝫ longa contractio inter fratres. altero dicente: vltimum debere valere teſtamentū. altero vero allegante ꝙ illud pater iam ſenſu deficiens inſtituerat. Tandem au tem hinc et inde auditis rationibus ex tocius ſenatus ꝯſilio difffinitum eſt. vt regnum iudeoꝝ in quatuor partes diuideretur: Quaꝝ due partes ſcilicet Iudea et Abilinia date ſunt archilao promiſſumqꝫ eſt ſibi regium nomen ſi bene rem ageret. reliquarū autē duarū parciū vna heredi antipatri ſcilicet galilea. Alte ra vero philippo ſcilicet. yturea vtriqꝫ ſub nomine tradita ē Te trarchie. Tandem archilaus crebro accuſatus apud ceſarem cū nouem annis principatui prefuiſſet tyrapite. Viennā in exiliū miſſus eſt ⁊ vna pars principatus ſui. ſcilicet iudea cepit procu rationibus gubernari. altera vero ſciꝫ ablinia tradita eſt liſanie ſub nomine tetrarchie. Iſtum vero liſaniam dicit Beda. magni herodis fuiſſe filium. licet Ioſephus dicat ꝙ fuit nepos eius. na tus ex allexandra ſorore vxoris herodis. Hoc viſo apparet ſentencia litere: procurante poncio pilato iudeam: procurator non erat princeps ordinarius ſed vicarius aut delegatus. hic eſt pylatus qui iudicauit chriſtum ad mortem. ¶ Tetrarcha at̄ id eſt princeps quarte partis. nam tetrarcha eſt nomen grecum ꝯpoſitū et d̓r a tetra quod eſt qͣtuor ⁊ archos p̓nceps. 4. ꝑtis

Sermo princeps: galilee herode: ſcilicet antipa hic eſt ille herodes qͥ vx orem abſtulit philippo fratri ſuo qui iuſſit iohannē baptiſtā de collari. quiqꝫ illuſit domino in paſſione veſte alba induto: Phi lippo autem fratre eius: ſcilicet herodis antipa: tetrarche. id eſt principis quarte partis: yturee et tracomicidis regioīs. hic eſt ille philippus cuius vxorem herodialem frater eius abſtulerat: herodias autem fuit ariſtoboli filia. quam herodes magnus cuꝫ alio fratre. ſcilicet alexandro iuſſerat interfici ⁊ liſania qui fuit fi lius vel nepos magni herodis liſania abiline ſic dicte regionis. tetrarcha. D Tercio videndum eſt de pontificali ſacerdo cio. Sciendum eſt autem ꝙ licet in principio vnus ſolus fuerit ſummus ſacerdos in gente iudeorum tamen dauid volens ampliare cultum dei: conſtituit vigintiquatuor ſacerdotes ẜm vigītiquatuor familias que deſcenderant ab aaron quoꝝ quilibet ī ſua ſeptimana miniſtrabat. verum tamen omnibꝰ his ſacerdoti bus preerat vnus ſummus ſacerdos Sed creſcente habitatione qua quilibet ceteris cupiebat preeſſe. cepit ſummū ſacerdociū cō parari a gentibus. et plures ſummi ſacerdotes extunc ſunt inſtituti. et hoc eſt quod dicit ſub principibus ſacerdotuꝫ anna ⁊ caypha. Iſti duo erant affinitate coniuncti. nā annas erat ſocer ca yphe. Tempore horum ſacerdotum fuit dominꝰ crucifixus Quarto ponitur prophetale officium: factū eſt verbum domini Iſtud verbum fuit vt dicit gloſa: vade et predica baptiſmum. ſuꝑ Io hannem qui interpretatur in quo eſt gracia. ⁊ vere ipſe eſt in qͦ gracia quoniaꝫ impoſuit finem legi et annunciauit graciaꝫ ſal uatoris: zacharie filium: cōmendatur ab origine quatenus ſibi conueniat illud Tho. ſecundo Benedictio ſit tibi fili mi quia bo ni et optimi viri es filius: in deſerto: Sic verbum dei factum eſt quondam ſuper moyſen: in deſerto: vt habetur Exo. tercō. ita ſuꝑ Ioh̓. Vnde Oſee. 13. Ego inqͥt te cognoui in deẜto ī terra ſo litudinis: E Circa iſtā primā ꝑtem euāgeli qͥnqꝫ qurunt̉: Primo qͣre deſcribūtur tꝑa p̄dicatōis Io. et dicendū ꝙ p̄dicacō eius fuit noue legis inicium et tanꝙͣ de re magna. conueniens erat ſcire tꝑa eiꝰ. l̓ vt alij dicūt tūc ſcepit ſexta etas. ⁊ iō debuit principiū eiꝰ cognoſci. vel qꝛ mos fuit ꝓphetaꝝ ſue ꝓphecie deſcribe̓ tꝑa. ⁊ hic fuit pluſꝙͣ ꝓpheta. iō ſue p̄dicacōnis tꝑa deſig nāt̉. Scd̓o q̄rit̉ qͣre illa deſcribunt̉ tꝑa ꝑ pͥncipeꝫ gētiū ⁊ gētiliū cum ille non fuerit mos prophetarum. et dicendum ꝙ hoc ideo eſt. quia ipſe erat vniuerſalis et legis euangelice preco iudeis et gentibus. alij vero prophete nō mittebantur ad gentes Sed Iohannes. dictum eſt illud yſaie quadrageſimonono. Parum

Sextus eſt vt ſis mihi ſeruus ad ſuſcitandas tribus iacob et feces iſrael conuertendas et ſubiungit. Dedi te in lucem gentium. vt ſis ſa lus mea vſqꝫ ad extremum terre. Tercio queritur qua re in toto orbe vnus tantum preerat. iudeis vero quatuor principes dominabantur. et dicitur ẜm Grego. ꝙ hoc ideo eſt: quia totus mundus ad veritateꝫ fidei venturus erat. iudea vero pro culpa perfidie diſpergenda erat. omne enim regnum in ſeipſū diuiſum deſolabitur. vel dicit ꝙ hoc erat propter peccata iudeo rum multitudo em̄ principum arguit iniquitatē et maliciam hoī num. vnde hodie propter peccata noſtra quaſi quot ſunt ciuita tes tot ſunt tiranni et principes. et ideo bene dictum eſt Prou̓18. Propter peccata terre multi principes eius. Quarto querit̉ quare principatus gentilium preponitur principatui iudeorum et hoc dicit ꝙ ideo quia gentilitas erat iudee preponenda. tūc enim ad impletū eſt illud cōminatorium iudeis. Conſtituet te dominus in caudaꝫ et non in caput. Deut. 18. ca. vel ideo quia principatus imperit nobilior erat principatu iudeorum. Quinto queritur quare deſcriptio ſacerdoci vltimo ponitur. et dicendū ꝙ quanto ſacerdotes peiores ſunt. tanto amplius cōtempnunt̉ a deo qͣꝫ ceteri homines. et ideo vltimo ponuntur. vel quia ſimo niace ſacerdotium vſurpabant. vel vt oſtenderetur ꝙ finitū erat legale ſacerdotium. ideo vltimo ponitur. Vnde Dani. nono. de ficiat hoſtia et ſacrificium et in templo erit abhominatio. hec eſt abhominatio ſimonie G Secunda pars. Ecundo cum dicitur. Et venit in montem: tangitur noue legis annunciatio. et quinqꝫ facit Primo nam qꝫ ponit predicationis Iohānis locuꝫ: et materiā di cens: Et venit in omnem regionem iordanis: hec re gio ſuper iordanen ſilueſtris eſt et ſaltuoſa: atqꝫ leonibus plena: predicans baptiſmum penitencie. id eſt predicatione ſua in ducens homines ad talem baptiſmum. Nota quia baptiſmꝰ Io hannis erat penitencie. quia inducebat homines ad penitenciaꝫ ſicut tempus quadrageſimale dicitur penitencie tempus vel qꝛ ad penitendum eſt inſtitutum. vel quia inducit ad penitenciam. aut quia penitenciam figurat. non enim baptiſmus ille peccata remittebat ex virtute ſua. niſi penitencie virtus adeſſet. ex quo diſtinguitur a baptiſmo eccleſie ī quo ſacramenti virtute ſit re miſſio peccatorum. H Nota etiā ꝙ cum baptiſmus Io. di poneret homines ad ſuſcipiendum chriſtum. non baptizabantur eo niſi iudei quibus principaliter mittebatur chriſtus ml̓ireſ

Sermo etiam non ſuſcipiebant baptiſmum quia ipſe inſtruende erant a viris. nec etiam infantes ⁊ vſu rationis carences baptizabant̉ quia non intelligebant miſterium cuius cognouerat ncc̄ia. bap tiſmus vero chriſti omnibus datur gentibus volentibꝰ credere omni ſexui et omni etati in remiſſionem peccatorum. hoc quod dicit in remiſſionem peccatoruꝫ non eſt referendū ad baptiſmū Iohānis ſed ad pn̄am que baptiſmo auertebatur. ſola eniꝫ ip ſa pct̄a remittebat I Secūdo confirmatur predicatio Io. prophete teſtimonio: Sicut ſcriptum eſt in libro ẜmonuꝫyſaie ꝓ phete. 40. c. quaſi dicat. Ita predicabat Iohan: ſicut ſcriptū eſt vox clamantis ī deſerto. yſa. 58. ca. Clama ne ceſſes quaſi tuba exalta vocem tuam. Nota ꝙ illa vox fuit clara. ſuauis et terribi lis: clara quidē fuit et non rauca: qualis eſt vox hereticorū. qm̄ clare annunciauit preſentiaꝫ chriſti. ſuauis fuit ānuncians criſtū cunctis amabilem. Vnde Canti. x. ca. Sonet vox tua in auribus meis. vox enim tua dulcis. terribilis fuit illa vox in r̓prehendēdo et futurum denunciādo iudiciū cum dicebat. Genimīa viperarū quis oſtendit vobis fugere a ventura ira. et iteꝝ iaꝫ ſecuris poſi ta eſt ad radicem arboris. et ideo dicit pſal. de iſta voce. Vox do mini in virtute. vox domini in magnificencia. vox domini confri gentis cedros. Sed quis eſt hodie predicator qui audeat vel ꝑuam reprehenſionem inferre populo. effeminati facti ſumus voce gracili. canes muti non valentes latrare. Omnes enim magis eligimus blandiciis occultare mendacium ꝙͣ voce virili aperire peccata. R Tercio ponitur Iohan. predicacō: parate viaꝫ domini: glo. ſuper Marcū Via inquit domini penitencia eſt per quam deus ad nos deſcendit et nos ad illum aſcendimus. via eſt de qua Math. vndecimo. per aliam viam reuerſi ſunt in regionem ſuam. Et nota ꝙ licet illia via arta ſit. deducit tamen ad celeſtem patriaꝫ. Igitur parate viam domini: nihil aliud eſt ꝙͣ parate vos ad penitenciaꝫ. vnde. 1. Regū. ſcd̓o capl̓o. Prepa te corda veſtra domino ⁊ ſeruite illi ſoli. Et luc. tercio Facite fru ctus dignos pm̄e. Nota ꝙ ⁊ quomō neceſſaria ē pm̄a expectā tibus chriſti natiuitatem. Et ideo ſe debet quilibet preparae̓ ad tante celebritatis reuerenciaꝫ. Rectas facite ſemitas: ſemita vt dicit Iſido. eſt breue iter vnde ſemita quaſi ſemis iter. et nomīe ſemite precepta legis euangelice poſſumus intelligere. quoniam per eam velut per ſemitas cito deuenimus ad patriā. rectas igitur debes facere femitas dei id eſt noſipſos rectificare in ipſis. vt non relictas eas vadamus per latam viaꝫ mundi que ducit ad mortem et ꝑ colles deuios. vnde Iudi.§. c. Qui ingrediebantur

Sextus ſemitas ambulauerunt per colles deuios. et ideo cum pſal. orā dum eſt. Dirige me in ſemitam mandatorum tuorum L Quarto ponitur future gracie denunciatio. Omnis vallis imple bitur et omnis mons et collis humiliabitur. Hoc autem duobus modis exponitur. Primo qͥdē miſtice. noīe eniꝫ vallis gen tilitas et infirmitas mundi poteſt intelligi; nomine autem mon tis iudei poſſunt intelligi. quia velut montes elati erant ſuꝑbia originis ritu. ſeparationis et ſcripture intelligencia: nomine vero collis philoſophi ſeculares intelliguntur gracia ſciencie inue ſtigationis rei erigunt ſe ſuper alios. Sed facta eſt mutatio dextre excelſi. Omnis enim vallis. id eſt gentium populus et abie cta mundi impleta eſt cognitione piſcatores omnes et deſpecti tantam habuerunt diuinitatis cognitionem. ꝙ nunqͣꝫ iudei aut philoſophi ad illam valuerunt pertingere. vnde Apl̓s. 1. Corinthi. ca. ii. Loquimur inquit dei ſapienciaꝫ in miniſterio que abſcondita eſt quam nemo principium huius ſeculi cognouit: ſed humiliati ſunt montes et colles. quoniam confuſi ſunt iudei quia illum crucifixerunt ⁊ abiecerūt a ſe. quē ſemꝑ expectabāt non enim eum cognouerunt. Vnde Yſa. 6. Exceca cor populi huius. vt videntes non videant. confuſi ſunt et ſapientes ī ſua perſcrutatione. duꝫ virgo generat quod illi negant. dū verbū caro factum eſt. dum mortui reſurgunt ⁊cͣ. fiūt que reputant im poſſibilia. Vnde. i. Coꝝ. ca. p̓mo. Stultam facit deus ſapienciā huius ſeculi. Secundo nomine vallis humiles poſſunt intelligipropter infirmitatem. fertilitatem et humiditatem Vera namqꝫ humilitas ſe omnibus ſubiecit. omnes virtutes ex ea velut radice habent originem vnde fructificent humectāt ymbre ſaluta ris gracia: Iſti autem humiles ꝑ aduentuꝫ chriſti impleti ſunt donis ſpirituſſancti. Vnde Yſa. q. c. Dedi ſpiritum ſuper queꝫ requieſcit ſpiritus meus niſi ſuper humilem et manſuetum: et humilem virginem ſalutans angelus. Aue īquit gracia plena et Actu. ſcd̓o capl̓o. Repleti ſunt omnes ſpirituſancto. monteſ et colles ſunt tiranni et principes mundi qui humiliati ſunt ſub iugo chriſti. Deinde ponitur alia vtilitas aduentus chriſti. Et erunt praua: ſcilicet corda iudeorum et gentilium. corda enim iudeorum deprauata erant auaricia et concupiſcencia. corda ve rogentilium quia relicto creatore impendebant creature diuinitatis honorem. ſed in aduentu chriſti hec corda facta ſunt. indire cta: id eſt in corda directa mutata ſunt. quoniā quidam iudeorum audierunt conſiliū Yſa. 46. c. Redite p̄uaricatores ad cor qꝛ ad p̄dicacōeꝫ apl̓oꝝ ꝯuerſi ſūt. vt habet̉ Act. 6. c. Corda ec̄

Sermo iudeorum gentiliuꝫ directa ſunt. qꝛ relictis ydolis xp̄o adhe ſer̄t et hodie quaſi per totum munduꝫ ceſſauit ydolatrie cultus. vn̄ Yſa. i mouebuntur ſimulachra egipti id eſt gentiū a facie do mini. et cor egipti tabeſcet: Et aſꝑa in vias planas: aſꝑa vocā tur precepta legis antique. Lex enim illa habebat aſꝑitatem ti moris et contaminationis. ſed illa aſꝑitas mutata eſt in planiciem caritatis. quia amore quo nihil leuius ſeruimus dn̄o Ma thei. ii. c. Iugum meū ſuaue ē et onꝰ meū leue. M Qui to ponitur manifeſtatio aduentus xp̄i: Et videbit: etiam corporali oculo: omnis caro. id eſt ẜm glo. iudeus et gentilis. vir et mulier. ſenex et puer. ſalutare dei. id eſt chriſtum de quo psͣ. Notum fecit dominus ſalutare ſuum. Nota ꝙ iſtud dei ſalutare in preſenti vita non vidit omnis homo. ſed veniet illa dies no uiſſima in qua omnes eū videbimꝰ qui fuiꝰ ab adaꝫ vſqꝫ ad no uiſſimum homineꝫ. vt dicit glo. in hac vita omnis homo xp̄m videre non potuit ſed in die iudici in ſede maieſtatis et electi ⁊ reprobi pariter videbunt. et iuſti remunerentur et mali in eternum gemant. Rgemus ⁊cͣ. Dominica quarta aduentus. Sermo viNno qͥntodecimo īperi tiberi ceſais procurāte poncio pylato iudeam ⁊cͣ. Luc. 3. ca. Nō habet dies preſentis officii aliud euangeliuꝫ ab eo ꝙ heſterna die recitatum eſt: ſed illud idem etiam hodie reſumitur. et hoc forte iō ſic ordinatū eſt quia heri in officio cum ordinatione eccleſie inſtituerentur mini ſtri altaris ab epiſcopo illud euangelium lectuꝫ eſt. hodie vero in ſacris ordinati ſui miniſteri officium exequuntur et quoniaꝫ vita et doctrina euangelica qua ordinati ſunt bene viuuendo mi niſtrare debent. ideo euangelium quod in eorum ordinacōne le ctum eſt. etiam hodie cum primo miniſtrare incipiunt ad eoruꝫ inſtructionem repetitur. Alia forte cauſa eſt quia officium ordinationū licet fiat in ſabbato ad diem tamen dn̄cum ordinatur. et ideo tarde vt circa veſperuꝫ finiatur debet inchoari. vnde ex hoc etiā hodie heſternū r̓petitur euangeliū Tercia aūt cauſa qꝛ nō potuit ep̄s loqui heri ad ppl̓m de euangelio ꝓpter occupacō nē ſacre ordinacōis. ideo in hodiernū diem trāſtulit eandē euan gelicā lectionē. In expoſicōe at̄ huiꝰ euāgeli nihil ꝓpoſuimꝰ di cere niſi ꝙ die p̄cedenti diuina nobis grā reuelauit. ⁊ iō ſtudio ſaꝫ lectionē ad ſuꝑiora tranſmittimus. In vigilia natiuitatis xp̄i. Sermo octauꝰ

Septimꝰ Vm eſſet deſponſata mater iheſu maria ioſeph anteqͣꝫ cōuenirent inuenta eſt in vtero habens de ſpiriſancto Mat. c. ẜm ꝙ dicit Petrrus ra uanenſis. Quātus ſit deꝰ ille ignorat. qui virginis mentem non ſtupetanimū. non miratur: pauet celum. tremunt angeli. creatura non ſubſtinet. nam non ſufficit. et vna puella ſic deum in ſui pectoris capit. recipit oble ctat hoſpicio. vt pacem conferat terris. celis gloriā. ſalutem per ditis. vitam mortuis. terrenis eſt celeſtibus parentela ipſius dei cum carne cōmercium. Dum igitur in tanta rei profunditate in carnationis chriſti: ettende. quia virgo audiens perturbatur annuncians angelus admiratur. obtupeſcit celum. natura non ſuſtinet et ipſe Ioſeph iuſtus. virginis conſortium refugit. cognoſcens magnum quid eſſe in virgine dum talia mente reuoluo in perſcrutatione tanti miſteri volo occulte dimittere vir ginem. Sed ecce veſtra efflagitat caritas. vrget deuotio. et expoſcit preſentis diei celebritas. vt ſolemne euangeliuꝫ licet immerito attemptemus exponere. Eſtimate igitur fratres vt dicit Petrus rauenen. qua reuerencia. quo tremore nos tanto inter eſſe deceat et conueniat ſacramento. Leuemus ergo corda nrā cum manibus ad virginem per quam velut mediatricem nobiſ celeſtis gracia infundatur et illi dicamus Aue maria gracia ple na dominꝰ ⁊cͣ. Prima pars. Vm eſſet deſponſata mater iheſu maria Ioſeph. Ap probata fuit conſuetudo antiquorū que etiā lege ca noīs confirmatur vt non ſtatim facta deſponſatione fiat conuentio coniugum. ſed prefigitur a lege terminus duorum menſium. Primo quidem vt dicit auguſti. libro nono de bono coniugio Ne vile habeat maritus ſponſam datam quā non ſuſpirauit dilatam. Secundo vt in hoc temꝑe medio preparentur: que ſunt neceſſaria ſolemnitati nuptiarum Tercio vt infra tale tempus vterqꝫ coniugum deliberet ſi vult meliora vota amplecti. quale eſt religionis ingreſſus quo aīma deſponſat̉ deo. poteſt enim vterqꝫ cōiugum facere anteqͣꝫ conueī ant etiā altero non requiſito. qd̓ poſt conuentionē nullatenꝰ fie ri licet. Iuxta talē cōſuetudinē: Cum eſſet virgo deſponſata Io ſeph ante cōuentionis tꝑs. deus pater eā elegit in ſponſaꝫ et ſāctiſpūs virtute virgine grauidauit. qd̓ cernens Ioſeph volu it relinquere virginem. Sed angelica viſione edoctus deſtitit a ꝓpoſito. et hec eſt ſumma pn̄tis euangeli in quo tria tangunt̉. Punum eſt virginis deſpōſate cōceptus deitatis. Secundum ē

Sermo mentis perturbatione affectus dubietatis. ibi: Ioſeph autem vir eius: Tercium eſt viſionis angelice aſpectus benignitatis. ibi. Hec autem eo cogitante: ꝓpter primuꝫ ē ſciendū ꝙ vt narrat bea. Lu. Cum virgo eſſet deſpōſata Ioſeph annunciante an gelo concepit diuinitus. et quia angelus ei dixerat Elizabeth eſſe pregnantem. ideo ad illā acceſſit et manſit cum ea quaſi mē ſibus tribus. miniſtrans ſeniori ſemine pregnanti. Cum vero re diſſet nazareth vidit eam Ioſeph eſſe pregnantem quoniā iaꝫ effluexerant tres menſes effectꝰ eiꝰ et tūc ſic continuando ſequit̉ illud quod habetur in preſenti euāgelio. B Circa primū duo tanguntur. Primū eſt honeſta deſponſatio. Cū eſſet deſpō ſata: non tamen in concupiſcencia iuncta mr̄ eius. mater īmacu lata mater incorrupta. mater intacta. mater eiꝰ. mater dei vnigeniti et regis omnium ⁊ plaſmatoris et creatoris cunctorum. Nota quia duo magna facta ſt̓. Vnū qꝛ virgo mater eſt. Alterum quia ſuū genuit factorē. Vnde Orige. illa conſiderās excla mauit dicens. O magna admiratioīs grā. o mirabilis ſuauitas O meffabile magnumqꝫ ſacramentum: ipſa quidē virgo: ipſa et mater domini. ipſa et genitrix. ipſa eius ācilla. plaſmatio eiꝰ quem genuit. quis vnqͣꝫ illa audiuit. quis vidit talia ⁊ quis hͦ excogitare potuit. vt mater virgo eſſet: intacta generaret que etiam virgo permanſit et genuit. Et cui fuerit deſponſata ſubiungit: Ioſeph. ¶ Nota ẜm Criſo. quia Ioſeph erat faber lignarius. exquo apparet ꝙ domus dauid iam quaſi ex toto defecerat vnde tunc chriſtus cōcipiendus erat vt domus Da uid repararetur xp̄o ex virgine nato de domo dauid. Querit hͦ Orige. que fuit neceſſitas vt deſponſata eſſꝫ maria Ioſeph. cuiꝰ q̄onis difficultatem Ambroſius aꝑit dicens. Latent diuina mi ſteria nec facile iuxta ꝓpheticum dictum quiſqͣꝫ hominū pōt ſcire conſilium dei. et ideo miſterium deſponſationis virginis ꝓ certo ſcire non poſſumus. adducunt tamen ſancti plures cauſas qͦꝝ tres Orige. adducit. Primo namqꝫ ideo deſponſata fuit quateꝰ hoc ſacramentum celaretur dyabolo Scd̓o vt ille malignus po pulus fraudis cōmenta aduerſus deſponſatam virgineꝫ nulla penitus inueniret. Tercio vt nato īfanti vel ipſi virgini Ioſeph ſponſus videretur curam gerere. Ambroſiꝰ vero ſuꝑ Luc. ſex ali as cauſas adducit Primo em̄ deſponſata fuit ne diceretur ꝙ cō ceperit ex adulterio. maluit enim dominus aliquos de ſuo ortu qͣꝫ de matris pudore dubitare. Secundo ne relinqueretur virginibus ſiniſtra opinio ⁊ viuuentibus velamen excuſationis ſuper infamatione matris domini. poſſent enim excuſare ſe. et qͥd mat̓

Octauus domini falſo crimine infamata eſt. Tercio ne excuſarent ſe iudei ꝙ natum ex adulterio perſequerentur. Quarto ne videretur in iuriari legi ipſā ſoluens. in qua partus īnupte damnatur Quin to ad teſtimoniuꝫ pudoris virginis datur ei maritus. qui ſi nō cognouiſſet ſacramentū. zelotipie ſpiritu vindicaſſet iniuriam. Sexto vt remoueretur a virgine mendaci ſuſpicio. ſi enim nō nupta fuiſſet interrogata. quomodo eſſet pregnans. reſpondiſſet quia de ſpirituſancto. et videretur hominibꝰ ꝙ culpā voluiſ ſet obumbrare mendacio. Secundo ponitur ſancte fecunditatis manifeſtatio: anteqͣꝫ conuenirent: ſcꝫ ſponſus et ſponſa In quo attende virginis caſtitatem quia ante eoꝝ cōuentionem: inuen ta eſt habens ī vtero et qd̓ ex matre v̓gine criſtus naſci debuei̓t quatuor cauſas btūs Aug. aſſignat. Prima quia fas non erat vt v̓tus per voluptatem. caſtitas ꝑluxuriam. per corruptioneꝫ incorruptio naſceretur. Scd̓o quia non poterat niſi nouo ordine aduenire de celo. qui vetuſtuꝫ mortis deſtruere venerat impe rium. Tercia quia regnum debuit tenere v̓ginitas que regeꝫ ge nuit caſtitatis. Quarto ideo dominus v̓gineꝫ ſibi requiſiuit ho ſpicium. vt nobis oſtenderet caſtam mentē eius eē habitaculuꝫ Nota ꝙ Hiliudius ex illo verbo ſumpſit principiuꝫ blaſphemiā di matrem domini. Dicit em̄ ꝙ licet cōceperit xp̄m nō viri ſemi ne: tamen poſtea ſimul conuenerūt ipſa et ioſeph. neqꝫ em̄ vt dicit de aliquando non conuenturis poteſt intelligi anteqͣꝫ cōuenirent. ſed cōtra tale impietatis cōmentum beatus Hiero. prudentiſſime conſcribit oſtendens matrē domini cū ioſeph perpetu a virginitate vixiſſe. Et vbi dicitur anteqͣꝫ cōuenirent. debet in telligi anteqͣꝫ conuenirent in cōem habitationem ⁊ viuuendi con ſortium. Vel vt dicit Remigius. anteqͣꝫ tempus adeſſꝫ quorite fierent ſolemnia nuptiaꝝ inuenta eſt Hie: Nō ab alio īqͥt in uenta eſt niſi a Ioſeph qui maritali licencia omnia nouerat. in vtero habens de ſpirituſancto: anteqͣꝫ ſcripſit inquit lapideas ta bulas ſine ſtilo ferreo ipſe grauidauit Mariam ſpirituſancto. E Et nota ꝙ conceptum virginis tota ſimul trinitas ē ope rata. ſegregauit enim virtus trinitatis puriſſimum v̓ginis ſan guinem. coagulauit carnem. figurauit membra infudit animaꝫ. et perfectum hominem vniuit vbo. non ꝙ ante fuerit homo. et poſtea verbo vnitus. vt dixit. Neſtoriꝰ. ſed ſimul facta eſt ꝯcep tio. ⁊ vnio vt dicunt Damaſcenꝰ ⁊ boetius. illa tamen ꝯcepto attribuitur ſpirituſancto pͥmo quidē quia amor eſt principium omnis nouē generationis. generatio autē chriſti nullo amore creato facta eſt. ſed efficacia et impetu diuini amoris ſuꝑueniētꝭ

Sermo in virginem. ſpūs autem ſanctus amor diuinus eſt. Secundo qꝛ conceptio naturalis et membroꝝ organiziatio eſt a virtute for matiua ſpūs exiſtentis in ſemine. quia vero chriſti conceptio ſupernaturalis eſt. ideo ſupernaturalis ſpūs fuit artifex. Tercio ideo ſpirituſancto attribuitur quia chriſtus ſua ꝯceptione omnem creaturam ſanctificat. Queritur quomodo verbum et vnde v̓ginis vterum introierit talia perſcrutari valde formido. teſte mihi conſcincia quia intueor ex varte vna verbuꝫ caro factuꝫ eſt. quod eſt altiſſimum. Ex altera vero virginis conceptū ſāctiſ ſimum inter hec duo poſitus. nec valeo. nec ſufficio. ſed tamen ad remouendum ſimplicium ignoranciā. Attende qd̓ dico non em̄ eſt credenduꝫ ꝙ verbū ſumens carnem ex virgine ingreſſuꝫ fuerat vterum eius cum primum eſſet foris et mutauit locuꝫ vt eſſet vbi prius non erat. Sed etiā ante carnis aſſumpcōnē erat in vigine quemadmodū ē in omni creatura per preſentiā potē tiaꝫ et eſſentiā. exiſtens igitur vt prius erat. carneꝫ aſſumpſit abſqꝫ ſui mutatione. ſicut ego exiſtens in cella induo cappā. nec propter hoc nouiter cellam ingreſſus ſum. ſed ſum in ea qualit̓ prius non eram ſic diuinū verbū ⁊ prius erat in virgine. ſed in conceptū fuit ibi qualiter prius non erat. Secundo cum queris qūo verbum erat in virgine reſpondeo non intelligas ſic ipſuꝫ eſſe in ea ꝙ non eſſet apud patrem in celo et in omni creatura. nec ꝙ pars eius in virgine pars apud patrem. ſed totus erat in virgine totus apud patrem. Vnde Orige. Non inquit pars vniginiti venit in corpore. nec ipſe ſe diuiſit vt dimidius apud patrem et dimidius eſſet in virgine. ſed totus apud patrem ⁊ totus in virgine. totus in ſinu patris totus in humano corpore. non relinquens ſuperiora. venit querere terrena. que in celis ſunt conſeruans. et que in terra ſunt ſaluans. vbiqꝫ omnipotēs inſciſus indiuiſus hic ſanctus vnigenitus deus. Sꝫ diceres quo modo hoc eſſe potuit. Attende exemplum. quemadmodū enim vna vox tota ad aures peruenit diuerſoꝝ. et quemadmodū il le color viſionem ſui ſacit in diuerſis oculis. ⁊ ſicut eadem aīma tota eſt in diuerſis partibus corporis et rurſus. quemadmodū me nunc exiſtēte Mediolani deus ſua omnipotincia poſſet facere vt ſimiliter totus eſſem Padue. ita diuinū verbū ſimiliter to tum erat in celo et in vtero virginis nulla tamen ſimilitudinuꝫ ꝓpoſitarū declarat ſufficienter quod querimꝰ. ſed pͥme due magis deficiunt ad declarandā hꝰ modi miſterij excellenciā. nulluꝫ em̄ in creatura ſufficiens veſtigiū reꝑitur. Secunda pars.

Octauus Ecūdo cum d̓r Ioſeph autē. tangitur perturbate mē tis affectus dubietatis. quoniā videns Ioſeph virginem pregnantem mente turbatus eſt. et voluit il lam dimittere. vnde dicit Ioſeph autē vir eius: hͦ ſe xus accipitur pro marito. ſicut in vulgari ſermone mulier accipitur pro vxore: cum eſſet iuſtus: vere iuſtus eſſe debebat. qui erat ſpōſus virginis: et nollet eam traducere. id eſt ẜm gloſaꝫ nollet eā palā facere. ne lapidae̓tur quaſi adultera. vn̄ in greco habetur. et nollet eam ꝓpallare vel traducere. id ē a domo Ma rie ad ſuam habitationē ducere. Et hoc duplex ſignificatū huiꝰ verbi traduco. Tangit Alexander nequā dicēs. Ad tua cū du eis ſponſā traducis eandem quo ad ſecundum. ⁊ addit qͦ ad pͥmū. Vel ꝙ diffamat hoc et traducere ſignat: voluit occulte dimittere eaꝫ. F Nota ꝙ quatuor ſunt cauſe quare voluit eam dimittere. Prima ẜm Aug. et Ambro. eſt qꝛ vidēs ioſeph virginē pregnantē quā de tēplo acceꝑat nec cognouerat ſuſpi catus eſt crimen. ⁊ noluit eaꝫ tanqͣꝫ benignus accuſare ne lapidaretur nec volebat eam traducere ne eſſet ꝑticeps in crimineviam igitur mediam elegit vt illaꝫ dimitteret. Ex quo habet̉ documentū vt dicit Ambro. quid facere debeat iuſtus homo cuꝫ obprobrium vxoris deprehenderit vt homicidii crimen fugiēdo euitet ꝙ ſi caſtus iungeretur adultere poſſet īcurrere. Scd̓aꝫ cau ſam aſſignat Hiero. et Criſo. Non enim videtur credibile ꝙ io ſeph ſuſpicatus fuerit crimen in virgine. cum ideo voluerit dn̄s virginem eſſe ſponſatam. vt omnis mali ſuſpitio tolleretur. ſci ebat eī ioſeph vgīs ſanctitatē nec poterat de illa aliud ſuſpicare ſiniſtrum. tamen videns eā pregnantē credebat qͥd diuinū eſſe factū in ea. et ideo dicit Orige. magnū in ipſa credens ſacramē eſſe approximare illi ſe reputabat indignū. Terciā cauſam red dūt Orige. et Hilarius quia videbat ioſeph v̓ginis faciem to tā rutilantē cum eſſet ſpirituſancto grauidā. et ideo metuabat ſe il li coniungere. ſicut filij iſrahel non poterant intende̓ in faciē Mo yſi ſplendidaꝫ ex ꝯſortio ẜmonis dei vt habet̉ exo. 3. c. Quarta cauſa forte fuit. quia verecundebat̉ Ioſeph ſponſā ducere pregnantem. hoc em̄ valde obprobrioſum eſt ⁊cͣ. Tercia pars G ercio cum dicitur. Hec autem eo cogitante. tangitur viſionis angelice aſpectus benignitatis. quia ta lia cogitāte vt virginē relinq̄ret. nuncius celeſtis ap ꝑuit. Et ī illa euāgeli ꝑte. 4. tāgunt̉. Priᵐ āgl̓ica vi ſio: hec at̄ eo ⁊cͣ.ſ. r̓linque̓ v̓ginē ī qͦ hēt̉ matuitas ⁊ prudēcia qꝛ

Sermo cogitabat intente quid ſibi eſſet agendum ecce angelus domini ille eſt angelus domini qui primo virgineꝫ de incarnatioīs mi ſterio edocuerat. qui bene angelus domini dicit̉: quia a domino miſſus. et quia domini omniū miſteria pertractabat: apparuit in ſomnis ei forte poſt multum cogitatuꝫ et mentis anxietateꝫ oppreſſus eſt ſomno. et ſic viſio illi angelica apparuit. Nota ꝙ apparuit ei dormienti ne ſi in vigilia appareret et putaretur eſſe vir. qui aſtuta deceptione excuſare virginē niteretur. Tribꝰ au tem de cauſis apparuit illi angelus. vt dicit Criſo Primo quidē ne iuſtus homo rem iniuſtam faceret quā propoſuerat. Secundo propter honorem virginis. que ſi dimiſſa fuiſſet apud infideleturpi ſuſpitione n̄ caruiſſet. Tertio vt intelligens ioſeph ſāctā cōceptionē ab illa ſe diligentius cuſtodiret Secundo ponitur cō ſolatoria allocutio. Ioſeph. familiariter enim eum vocat ex noīe et genus originis exprimit dicens. fili dauid. eum eſſe dauid fi lium ad memoriam reducit. vt recordetur patris ſui cui de xp̄o repromiſſio facta eſt. ⁊ nunc in coniuge ſua eiuſdeꝫ generis erat impleta: noli timere: apparet ꝙ timebat Ioſeph ſe cōiungere v̓ gini H Nota ꝙ ꝓprium eſt bonoruꝫ ſpirituū timorē mē tis expellere. econtra mali ſpiritus ſemper mentē terroreꝫ terro re afficiunt. Et attende ꝙ angelus ille volens v̓ginem de incarnationis chriſti miſterio edocere. prius ab illa timorem expellit qui impedit cognitioneꝫ dicens. Ne timeas maria ⁊cͣ. ſic ⁊ nūc a ſponſo virginis primo timorē abicit. quatenus intelligat diuina ſecreta: accipere Mariam conuigem tuaꝫ: Raba Noli inquit timere accipere Mariaꝫ conuigē tuaꝫ nuptiali conuentuet aſſidua cohabitatione. non quideꝫ accipere ad carnis debitū Nota ẜm Aug. ꝙ ex hoc exemplo magnifice īſinuatur fidelibꝰ coniugatis poſſe ꝑmanere abſqꝫ actu carnis pari conſenſu ſerua ta continencia. poteſt etiam coniugiū vocari non ꝑmixto corpo ris ſexu: ſed cuſtodito mentis affectu. I Tercio explicat̉ chriſti conceptio quod em̄ in ea natum eſt: duplex eſt natiuitaſ ſcilicet in vtero et ex vtero. natiuitas in vtero idem eſt ꝙ ipſa cō ceptio vn̄ ẜm glo. na tūaccipitur pro cōceptū de ſpirituſancto eſt: non virtute nature. nec oꝑatione hominis. Querunt h̓ curi oſi ſcrutatoe̓s qūo ſāctiſpūs v̓tute facta fuerit ꝯceptio xp̄i iſti ta les preſūptuoſe volūt pone̓ in celū os ſuū. ⁊ nō timēt. qm̄ ꝑſcru tator maieſtatis oppͥmetur a gloria. ſufficit nobis ꝙ ſupra di xit euangeliſta. et nunc dicit angelus. quia de ſpirituſancto ē. vnde dicit Criſo Confundantur varii inqͥſitoe̓s quomodo na tus eſt criſtus de ſpirituſancto cū neſciāt ꝓpriā explicae̓ nt̄itatē

Octauus neqꝫ enim angelus Gabriel. neqꝫ Matheus āplius dicere potu erunt. niſi ꝙ de ſpirituſancto natus eſt. et tu vis linguam tuaꝫ ſuꝑ Matheū et Gabrielē erigere. vt tamen iuxta noſtraꝫ poſſibilitatem ſatiſfaciamus īportunitati q̄rentium. dicamus ꝙ ſpiri tuſſanctus in virginem ſuperueniens ſegregauit puriſſimuꝫ ſā guinē eius. et ex illo formauit corpus chriſti ſanctiſſimuꝫ. illud enim fecit ſanctiſpiritus in virgine virtus quod facere cōſueuit virtus ſeminaria et multo nobiliori modo. quoniam ſubito et abſqꝫ macula diuina oꝑatio verum ꝑfecit homineꝫ. Sed hoc exē plum tante puritati ⁊ ſanctitati minus videtur conueniens. licꝫ verum ſit. ideo dico ꝙ ſicut primus homo diuina virtute abſqꝫ opere nature ex puriſſima terra cōditus eſt. ita ſanctiſpiritus vir tute ex ſanguine virginis chriſtus formatus eſt. ⁊ ſicut Eua ex carne hominis: ita chriſtus ex carne virginis ſola diuina virtu te. et ſicut virtute celi flos ex virgula producitur. R Sed vlterius queritur. ſi chriſtus ſanctiſpiritus virtute conceptus ē. cur non dicitur filius ſanctiſpiritus: ſicut dicitur filius virginiHanc queſtionem ſoluit ambroſius in ſermone de ſpirituſancto dicens chriſtum ẜm carnem eſſe filium virginis. et eē ex ſpiritu ſancto. filius autem eſt virginis quoniam ſubſtanciaꝫ carnis aſumpſit ex carne virginis. non tamen eſt filius ſpirituſſancti. qͥ niam ſubſtancia carnis chriſti non pertinet ad ſubſtanciam ſpi rituſſancti. vnde aliud eſt chriſtum eſſe ex v̓gine. et aliud ipſum eſſe ex ſpirituſancto. ex virgine enim eſt quia ex ſubſtancia eiꝰ et ideo ipſius filius. ex ſpirituſancto autem. quia ex virtute eiꝰ. et ideo non eſt ipſius filius. ſicut fabricatum ab artifice non eſt artificis filius. Quarto annunciat chriſti natiuitateꝫ. pariet au tem filium: non dicit pariet tibi filium. quia non fuit chriſtus fi lius Ioſeph et vocabis nomen eius Iheſum. hoc nomen chriſti ab eterno fuit ordinatum: a patriarchis deſideratum. a prophe tis predicatum. ab angelo nunciatum virgini. Ioſeph cōmendatum. chriſto impoſitum. a fidelibus veneratum. Et quare fili us naſciturus tali nomine ſit vocandus. rationem adducit: naꝫ Iheſus interpretatur ſaluator vel ſalutare: res autem conuenit nominini. ipſe enim ſaluum faciet populum ſuum. populus chri ſti ſunt credentes in illum. et predeſtinati in vitam eternam: de quibus pſal̓. Beata gens cuius eſt dominus deus eius populꝰ quē elegit in hereditatē ſibi. populus enim alicuius principis ē qͥ ſeruat leges eius. princeps autē defendit eos qͥ in regno eiꝰ ſt̓ vel ordinat̉ ad illd̓. ¶ Deinde oſtēdit a qͥbꝰ ſaluet popu lū ſuū qꝛ a peccatꝭ eoꝝ. fatui ſt̓ iudei qm̄ expectāt xp̄m vt ſoluꝫ

Sermo ſaluet eos ab hoſtibus viſibilibꝰ ⁊ exterioriobus. ſed criſtus eſt ſaluator qui ab omni hoſte liberat. ſed principaliter a peccatis. Nota ꝙ ſaluat xp̄us a peccatis merito ſue paſſionis velut ſacri ficium pro peccato. Secundo ſaluat per fidem in ſe credentium. ſi cut fideles amicos ſaluamus. Tercio per ſacramenta eccleſie: ſi cut qui ſunt in bello aliqua ſigna ſuſcipiunt cuꝫ debent pugna re: quibus viſis ſaluantur a principibus. Et attende. quia non debet tibi videri modicum ſaluari a peccatis. quoniaꝫ nulla ſeruitus miſerior qͣꝫ ſeruire peccatis. et hoc ꝓpter vilitatem ipſoruꝫ Vnde Hiere. a. c. Leua oculos tuos indirectuꝫ. et vide vbi nūc proſtrata ſis id eſt qͣꝫ viliter per peccatū deiecta ſis. Item nulla ſeruitus diuturnior: poteſt enim aliquando ſeruus fugere domi num ſuum. ſed peccatuꝫ ſequitur fugientem. vude Augu. ſuper Ioh̓. Non fugit inquit ſeipſam mala conſciencia neſcit quo eat ſequitur ſe īmo nō r̓cedit a ſe Iteꝫ nulla ſeruitus verecundior. ma gna enim verecundia eſt ſeruituti obligare animaꝫ nobileꝫ pec cato. Vnde Apl̓us ad Ro. ca. ſexto. Quem inquit fructū habui ſtis in peccatis in quibus nunc erubeſcitis. Item nulla ſeruitus infelicior. cum enim aliaꝝ ſeruitutū ſit aliquod premium deſiderabile. iſtius tamen nulla merces ē niſi mors eterna. vnde apl̓s Ro. ſexto ca. Stipendia peccati mors eſt. debemꝰ igitur humili reuerencia talem ſuſcipere ſaluatorem. cuius ſalutis effectus eſt vetuſtam peccati diſſoluere ſeruitutē. et ideo hac nocte pronun ciatis in capl̓o natiuitatis eius primordis omnes in terram cor ruimus. quoniam ad nos liberandos ille venit. qͥ ſeruo ſuo mō yſi de medio rubi in flamina apparuit. ad cuius preſentiam abſcondit Moyſes facieꝫ ne reſpiceret cōtra dominū. Exo. 3. c. ⁊cͣ. In feſto natiuitatis criſti de primo euangelio introductio Sermonis noni: Xit edictum a ceſare Auguſto vt deſcriberetur ⁊ vniuerſus orbis ⁊cͣ. Luc. ⁊. c. Magna dēt corporalis oculus puritate nitere. ſi orientis velit ſolis inſpicere claritatē. potiori igitur debet mē tis oculus perſpici claritate. ſi volumus illius ortuꝫ attendere qͥ illuminat omnem hominem candor lucis eter ne. Ad qd̓ nos hortat̉ Pe. ra. dicens. Satis modo ſit oculorum noſtroꝝ pura acies: vt poſſit diuini ortus intendere claritatem. nam ſi naſcentis iubar ſolis oculoꝝ noſtrorum vix ſuffert ſanitas. ꝙͣta int̓ni viſus p̄paranda eſt ſinceritas vt ſplendorē ſui fer re poſſit creat̉a oriētis ⁊ radiētꝭ auctoris. claritas igit̉ diuina q̄

Nonus ſacratiſſima illa nocte circūfuiſit paſtores intacte virginis preci bus nos purget. illuminet. et inflaminet. quatenꝰ ſi nō digne ſaltem mente deuota regis omniū natiuitatē vobis annunciem. Regine igitur parturienti illam angelicam offeramus ſalutati onem qua talem partum promeruit plena grā dicentes. Aue Maria. Prima pars Xiit edictum a ceſare Auguſto. Conſuetudo eſt: vt nato eo qui alicuius regis debet principatum tenere. ſue natiuitatis tempus et ordo conſcribatur. vnde be atus Lucas. tanꝙͣ celeſtis curie cancellarius regis om nium natiuitateꝫ deſcribens ī preſenti euangelio ſue originis or dinem nobis inſinuat In quo euangelio quatuor tanguntur. Primum eſt vniuerſale imperium terrene poteſtatis. ibi: vt deſcriberetur vniuerſus orbis ⁊cͣ. Secundum eſt virginale puerpe rin eterne maieſtatis. ibi: factū eſt autem cuꝫ eſſent ⁊cͣ. Terciū paſtorale priuilegiuꝫ ꝑfuſe claritatis. ibi ⁊ paſtores erāt. Quartum eſt militare repudium ſuperne ciuitatis ibi. et ſubito facta eſt. Circa primum tria tanguntur. A Primum eſt tociꝰ orbis generalis deſcriptio: vnde dicit exit edictum: id eſt īperi ale preceptum: a ceſare auguſto: hec non ſunt nomina propria ſed ſunt nomina dignitatis imperi. Nota ꝙ primus Romano um imꝑator fuit Iulius qui cognominatus eſt ceſar: a quo ceteri imꝑatores ceſares appellantur. Ille ideo ceſar dictus eſt. vel qͥa ceſo matris vtero prodit. vel quia cum ceſarie natus eſt. vel qͥa fortiter hoſtes cedebat. aut quia ſingulari certamine auus eius in affrica vicit elephantem. qui lingua punica ceſos dicitur. Se cundus imꝑator fuit Octauianus qui cognominatus eſt auguſtus a quo et ceteri imꝑatores dicuntur anguſti. et menſis etiaꝫ quidam ab eo dicitur Auguſtus qui primo dicebatur Sextilis. vel quia in eo menſe natus eſt. vel quia tunc redit de victoria contra Anthoniuꝫ et Celopatrā. Iſte auguſtus cognominatus eſt ab augēdo quia maxime rempublicā anxit. ab iſto autē ſecū do roꝝ īꝑatore cuius nomē fuit Octauianꝰ qui cognominatur ceſar Auguſtus exit edictum iſtud de quo dicit euangeliſta Lucas. B Nota etiam ꝙ vt dicit hyſtoria. iſte imꝑator fu it fortunatiſſimus. totum enim orbeꝫ romano ſubiugauit impe rio. et tota pace imperauit duodecim annis ante natiuitatem cri ſti. vt videretur etiam ad literam eſſe impletum illud Yſa. ſecū cundo ca. Conflabunt glodios ſuos in vomeres ⁊ lanceas ſuas in falces. non leuabit gens contra gentem gladium non exerce buntur vltra ad prelium: et ideo romani pacem illam diis ſuis

Sermo attribuentes honorabile templum Appollini conſtruxerunt: po nentes in ipſo Romuli ſtatuam. ꝑquirentes vero a ſuis oracul̓ qͣꝫdiu ipſum templum eſſet duraturum acceperunt reſponſuꝫ qͥ aduſqꝫ virgo pariat. quod impoſſibile reputantes inforibꝰ tēpli ſuperſcripſerunt titulum. Templum pacis eternū. ſed nocte dominice natiuitatis ipſum templum corruit. Romani in ſuper attendentes Auguſti prudenciā diuinos illi voluerunt honores impendere. ſed ille ſuper hoc facto Sibillaꝫ interrogauit. que ta li die ſicut eſt hodie. cum eſſet in camera imꝑatoris dixit vt attē deret quid circa ſolem videret. Aſpexit ille circulum aureum cir ca ſolem in cuius medio virgo ſedebat geſtans pueꝝ regali dyademate coronatum. et audiuit voceꝫ. hunc adora. extunc vero prudens imꝑator nec deus nec dominus voluit nominari C Item hac nocte Hieroſolimis angelus domini primo deſcendit ī ꝓbaticam piſcinam: et exinde annunciante ipſa die deſcendens qui primus illic eicebatur ſanabatur a quacunqꝫ detineretur in firmitate. Ita dicitur in epiſtola Alexandri pape ad Soldanum Yconii. que eſt epiſtolaꝝ Petri bleſenſis nonageſimano na. Item hac nocte fons olei Rome de terra fluxit in Tyberim D Deinde tangit quale illud dictum fuit: vt deſcriberetur vniuerſus orbis. id eſt tocius orbis prouincie ciuitates et homi nes familiarum capita Nota ꝙ tres fiebant deſcriptiones. ſciliregionum. ciuitatum. et hominum qui erant capita familie. deſcriptio hominum fiebat coram preſide r̓gionis qui ſcribebat no mina ſingulorum qui erant in ciuitate. deſcriptio ciuitatū fiebat coram ipſo legato imꝑatoris. deſcriptio vero regionum fiebat coram Auguſto in vrbe. et redigebatur in ſcriptis quot homi nes erant in ciuitatibus. quot ciuitates in regione. quot regiones in orbe. et hoc faciebant romani vel propter curioſitateꝫ. vl̓ ad demonſtrandam vrbis magnificenciaꝫ. aut vt ſuaꝫ potenciā declararent quo ſic toto orbi dominabantur vt ſcirent omniuꝫ hominū numeꝝ. ſicut pater familias cognoſcit ſue familie qͣꝫtita tem. Secundo tangitur huius deſcriptionis primordialis execu tio. hec deſcriptio facta eſt prima a preſide Sirie Cirino Iudea eī nō habuit ꝓprium preſidem. ſed ipſa continebatur ſub Cirino tocius Sirie preſide. nam iudea eſt pars regionis Sirie. et ideo in deſcriptione Sirie intelligitur et iudee deſcriptio Nota ꝙ di cit hanc deſcriptionem primo factam eſſe a preſide Sirie: propt̓ duo. vel qꝛ ipſe p̄ſes regioīs ſirie pͥmo īcipiebat eā ī ꝓuīcia Iu dea. vel qꝛ iudea ē in medio tociꝰ terre hitabil̓. iō cōmiſſuꝫ illi erat vt deſcpͥtionē ſcribe̓t ī iudea. vt ex tunc ad alias ꝓuincias

Nonus fieret. Deinde ponitur generalis obediencia: ⁊ ibant om̄es vt profiterentur ſinguli ī ſuaꝫ ciuitatē. Nō qꝛ ꝙ pͥmo dixit deſcriptionem. nunc appellat profeſſionem. Naꝫ illud edictū imꝑatoris erat deſcriptio et profeſſio. ſed non propter eandem cauſam oportebat em̄ deuulgato edicto omnē hominē ire ad ciuitatem vnde originem traxerat qui corā preſide et omni populo tollens denarium in quo erat ymago. et ſuperſcriptio ceſaris qui valebat decem nūmos vſuales ſuperponebat illū capiti ſuo et profitebatur ore proprie ſe eſſe ſubiectū Romano imperio. et ideo hoc edictum dicitur eſſe profeſſio. tunc denarium tradebat fiſco. et nomen eius deſcribebatur. hec autē pecunia erat ad ſtipendia milituꝫ. Tercio tangit̉ v̓gīs et Ioſeph in Bethi eē ꝓ fectio: aſcendit autem ioſeph. qui erat ſponſus virginis: a galilea que eſt proiuncia ſita ſuper mare ſiue ſtagnum: de ciuitate Nazaret: hec eſt ciuitas prouincie galilee in qua dominꝰ ꝯcep tus eſt vbi habitabat Maria et Ioſeph. in iudea. ecce prouinci a: in ciuitatē dauid: ciuitas dauid. quia ibi natus eſt et vnctuſ rex. que vocatur bethleem. Et attende quia reſpondent ſingula ſingulis aſcendit enim de prouincia in prouinciam ⁊ de ciuitate in ciuitatem: eo ꝙ eſſet de domo et de familia dauid: in quo ec̄ habetur origo virginis. quia eiuſdem domus fuit ⁊ familie: vt profiteretur: ipſe tantum iuxta imꝑatoris edictum. F No ta quia mulieres non profitebantur. aut quia indulgebant fra gilitati. aut parcebant verecundie. aut quia in profeſſione viro rum mulierum profeſſio dabatur intelligi. nec etiam ꝑuuli aūt amentes profitebantur. Et licet non deberet profiteri virgo. io ſeph tamen eam ſecunduxit. vnde ſequitur: cum Maria: ſcilicꝫ aſcendit: deſponſata ſibi vxore: non tamen in cōcupiſcencia iū cta: pregnante: ſuperueniēte ſanctiſpiritus virtute. Nota ꝙ Ioſeph pergens bethleem duxit ſecum virginem propter tria Pri mo quidē dīnitꝰ ſic actū ē vt virgo in bethleem vadens ibidem pareret chriſtum: quatenus prophecia impleretur Michee qͥnto capitulo. Et tu bethleem effrata paruula non es in milibus Iu da. ex te enim egredietur qui ſit dominator in iſrahel. Secundo ideo eam ſecum duxit quia ipſe ſciebat appropinquare tempus parturiendi: et nemo ita ſollicite prouidiſſet illi in neceſſariis. ſi eam poſt ſe reliquiſſet. Tercio quia tam carum theſaurum ſibi a deo commiſſum noluit deſerere: veluti fidelis cuſtos G No ta qd̓ licet beata virgo eſſet grauidā. non tamen ſuſtinuit p̄gnātiū moleſtias nā tūor ille corꝑis n̄ gͣuabat eā ſꝫ magis r̓d debat leuiorē ⁊ expedicōrē. illū eī geſtabat qͥ portabat oīa v̓o

Sermo virtutis ſue. Hebre: primo. ⁊ qui verum lumen non aggrauat ſed alleuiat. vnde Auguſti. in ſermone. Cum eſſet inquit v̓go grauida ſalubri leuitate plaudebat. lumen enim quod intra ſe habebat. pondus habere non poterat. Item reliquas pregnantium non habuit paſſiones. quales ſunt dolor ſtomachi: renuꝫ dentium ⁊cͣ. credibile enim eſt. vt ſicut criſtus nunqͣꝫ legitur ha buiſſe infirmitatem. ita mater eius ex hoc ꝙ illuꝫ in vtero habuit nihil moleſtie ſuſtinuerit. Secunda pars. Ecundo cum dicitur. Factum eſt autem. tangitur pu experium virginale eterne maieſtatis: ſiue tangit̉ virginalis partus eterni verbi. vbi tria tanguntur Primum eſt ſacrati temporis cōplementum. vnde di cit: factum eſt autem cum eſſent Maria ⁊ Ioſeph ibi hͦ ē in beth leem. īpleti ſūt dies ſcilicet nouē menſiū. vt pareret. H No ta ꝙ licet conceptio chriſti in nazareth facta fuerit. ipſe tamē na tiuitatis locum elegit Bethleem. et hoc propter tria.: Primo quidem vt oſtenderet ſe ſecundum carnem filium eſſe Dauid cu ius originis principium fuit in bethleem. Secundo quia bethle em̄ domus panis interpretatur. ideo in tali ciuitate voluit naſci quia ipſe eſt panis viuus qui de celo deſcendit. Iohan. ſexto. c. Tercio vt impleretur ſcriptura que dicit eum naſcituruꝫ ī beth leem Michee quinto capitulo Tu bethleeꝫ effrata paruula nō es in milibus iuda. Ex te enim egredietur qui ſit dominator in Nota etiam ꝙ ſunt impleti dies partus virgiiſrahel. nis ſecundum diſpoſitionem plenitudinis temporis: ab eterno ordinatam de qua Apl̓us ad gal̓. quarto. At vbi venit plenitudo temporis. miſit deus filium ſuū natuꝫ ex muliere. effluxis ab Adam quinqꝫ milibus centum nonagintaſex ānis. ab Abra ham vero duobus milibus et tribus. Olimpiadis vero centeſimononageſimotercio āno. Anno ab vrbe cōdita ſeptuageſimo quinquageſimoſecundo. indictione tercia id eſt tercio anno cicli inditionum. Anno imperi ceſaris Auguſti quadrageſimoſecun do. Regni autem herodis magni trigeſimo anno. natus eſt ſaluator mundi ex virgine nocte dominice diei. illa enim die qua dixit dominus. fiat lux et facta eſt lux. lux vera profulſit que illu minat omnem hominē venientem in hunc munduꝫ. R No ta etiam ꝙ nouem menſibus fuit chriſtus in vtero viginis: ſcilicet ab octauo Ralendas. Aprilis vſqꝫ ad octuoſalendas Ianu arti. Hoc autem non fuit neceſſe quatenus corpus illud ſanctiſſi mum in tanto temporis ſpacio: debitam ſuſciperet figuram et

Nonus animam. quia in ipſo ſue conceptionis inſtanti. totuꝫ corpꝰ om nibus membris fuit figuratum. informatum rōnali anima: ⁊ di uino verbo iunctum. ſed illud corpus tam ꝑuiſſimū erat ī ꝑcep tibilia eſſent liniamenta membroꝝ. et ideo nouem menſibꝰ fuit in vtero virginis. vt ad debitam perueniret quātitatē quā ce teri infantes partus ꝑfuſione demonſtrant. Secundo tangit̉ alme virginis partus digniſſimus: et peperit filium ſuum: qui fi lius in celis eſt ſine matre. et in terris ſine patre. L Circa virginis partum attende. quia ipſa peperit virginitate manēte īmo in ipſo partu magis eſt ſtabilita virginitas. vn̄ Pe. raue. loquens ad virginem. In tuo inquit virgo conceptū in tuo ꝑtu creuit pudor. aucta eſt caſtitas. integritas roborata eſt. et ſoli data virginitas. omneſqꝫ ꝑſeuerare virtutes in tuo gremio eſt genitor tuus: in tua carne eſt deus tuus: ⁊ ipſe lucem mundi ꝑ te nobis dedit. qui lucem mundo dedit. Item peperit virgo ſine dolore. quia vt dicit Aug. in concipiendo libido non fuit: īmo tum maximo gaudio peperit. ſicut enim germinatio lilij et floris letabunda eſt ſic virgo parturiens exultabat. cantans cum angelis gloria in altiſſimis deo. vnde Yſa. 35. c. dicitur de par tu vgīs. Germinās g̓mīabit ſic̄ liliū. et exultabit letabunda ⁊ laudans. Et ideo optime quidam decantans ante thorum v̓ginis parturientis. tale dixit cantitum. Alter partus grauat artus. incutit ſuſpiria. tuus fructus pellit luctus. dans etiaꝫ gau dia. aliarum feminarum proles fletu funditur. partus iſte nil ſcit triſte. quando deus naſcitur. cum enim omnium hominum partus magis ſit triſticie qͣꝫ gaudii. iſte tamē fuit mire exultacō nis. Item peperit virgo clauſa. integero enim corpore. et nulla facta apertura diuinum verbum exiuit virginis vterum. velud ſponſus de thalamo ſuo. quod quidem congruis declaratur ex emplis quia ex virgula flos naſcitur ea manente integra. Iteꝫ ſicut ſidus radium profert virgo filium pari forma. neqꝫ em̄ ſidus radio. neqꝫ mater filio ſit corrupta: Item ſicut lux ſolis ad nos peruenit vitrum penetrando. nec ipſum frangit. ſic diuine lucis verbum ad nos venit per virginem inuiolatam. vnde cui daꝫ dicenti. nunqͣꝫ ntura mutauit ſic ſua iura: vt virgo pareret et incorrupta maneret. prudentiſſime reſpondit. Petrus mādu cator dicēs. Sol vitꝝ penetrat nec violat̉. nec v̓go flore. nec v̓ go puerpera prole M Et ideo gracia hꝰ queratur vtꝝ xp̄us exiuit virginis vterum circa hoc vulgus multa fabulat̉: quidam enim dicunt eum per coſtam. alij hinc. alij vero inde eē natum. Sed omnia illa figmenta ſunt errore proxima. tenendū

Sermo eſt enim ipſum eſſe natum per conſuetum membrorum locum. manente tamen clauſo virginis vtero. ſicut ad diſcipulos poſt reſurrectionem ingreſſus eſt per portam cenaculi ianuis tamen clauſis: et ideo de natiuitate eius dicit psͣ. ꝙ veſtigia eius non cognoſcentur. nullum enim veſtigium corruptionis aut ſignū propter partum reliquit in vtero et carne virginis. Hanc autē rei veritatem. Damaſcenus. 4. li. ca. 6. ait dices. Quemadmodū conceptus virginem concipientem conſeruauit. ita partus eiuſ virginitatem ſeruauit inuiolatam. ſolum pertranſiens ꝑ ipſam et clauſam ſeruans. per auditum quidem conceptio fuit. natiui tas autem per conſuetum eorum que pariuntur exitum. Et ſi quidam fabulantur per coſtam partum eſſe dei genitricis. non enim erat impoſſibile pertranſiſſe per portam clauſam. ⁊ euis non ledere ſignacula. Audiſti qͥd ſuper hͦ dicit Damaſce. Et at tende qd̓ dicit per auditum fuiſſe virginis conceptionem. quod non eſt intelligendum quaſi verbum ingreſſum fuerit per aureꝫ in v̓ginem in qua primo non erat. ille enim intellectus erroneus eſt. ſed per auditum fuit conceptio qꝛ audiēs v̓go verba āge li. et illi obediens. diuinum concepit verbum. N Deīde tangit naſcentis dignitatem: primogenitum. hoc eniꝫ maxime dignitatis eſt. vnde Geneẜ. 49. Ruben primogenitus meus: prior in donis. maior in imperio Et attende ꝙ cum de ratione pͥ mogeniti duo ſint ſcilicet ꝙ ante eum nemo natus ſit et poſt eū omnes. chriſtus dicitur primogenitus virginis. non ex hoc ꝙ beata virgo habuerit alios filios poſt eum. ſed quia ante eum nullum habuit quatenus verbi temporalis genera cō. ſit aliqua le veſtigium generationis eterne: in qua nihil ante verbum aut poſt genitum eſt. beata enim virgo nullum vnꝙͣ concepit filiū niſi chriſtum. vnde Aug. ſuꝑ Ioh̓. capitulo ſexto. Sicut inquit ī ſepulchro vbi poſituꝫ erat corpus domini. nec ante nec poſtea mortuus iacuit: ſic virgo glorioſa nec antea nec poſtea mortale concepit. Et Damaſcenus libro. 4. capitl̓o. 6. Manet inquit beata dei genitrix poſt partum virgo. que ſupple virgo nullate nus vſqꝫ ad mortem viro copulata eſt. O Tercio tāgit̉ deuotum obſequium: et pannis eum niuoluit: non ſerico: non purpura. nec mollicie pellium natum inuoluit infantē. ſed pau cis ac vilibus pannis. Vtede dicit Criſo. Virgo paupercula fabri vxor et in pregnatione poſita. nō potuit habere niſi paucos pannos. Sed queritur que fuit obſtetrix vt naſcentem infanteꝫ ſuſciperet. balnearet. et pannis inuolueret. In hiſtoriis legitur ꝙ Ioſeph duas mulieres ad hoc cōduxit. ſed iſtud ē apocriphū

ix ipſa enim virgo quegenuit fuit et obſtetrix. nec aliam mulierem adhibuit. indigent enim mulieres obſtetricibus propt̓ dolorem partus. ſed virgo non doluit. Item nulla fuit mulier digna tangere chriſti carnem. niſi beata virgo. et ideo ſola balne auit eum. Item nulla ei mulier p̄buit lac. quia illud lac erat ex ſemine. ſed ſola beata virgo prebuit māmillam lacte de celo ple nam. vnde cantat eccleſia. ſaluatorem ſeculoruꝫ ipſū r̓gē āgelo rum. ſola virgo lactabat vbera de celo plena. Et ideo dicit Hie ro. contra heliudiuꝫ. Nulla ibi obſtetrix fuit. nulla mulierculaꝝ ſedulitas ſucceſſit. ipſa mater et obſtetrix fuit. pannis inquit in uoluit infantem et poſuit in preſepio: que ſentencia apocriphorum deliramenta conuincit. Hinc etiam cantat eccleſia membra pannis inuoluta. virgo mater alligat. et pedes manuſqꝫ crura ſtricta cinxit faſcia. Deinde ponit humile reclinatorium. et recli nauit inuolutum infantem in prepio. Ecce enim magna indigē cia. quis vnqͣꝫ in tanta paupertate natus eſt. vt oportuerit eū reclinari in preſepio animalium. ſed licet vulpes foueas habeāt et volucres celi nidos. filiꝰ tamē virginis non habet vbi caput ſuum reclinet. Iſtud autem preſepium cum feno dicitur eſſe Ro me delatum ab helena in eccleſiam ſancte Marie maioris. quia non erat ei locus: alius niſi preſepe. in diuerſorio: eſt autem di uerſorium locus cōmunis ſitus penes vias: ad quem homines eque collationis conueniunt in die. Ioſeph autem ibidem ma nebat cum virgine. ob multitudineꝫ eī eoruꝫ q̄ venerant beth leem Ioſeph tanqͣꝫ pauꝑ nō potuit inuenire hoſpicium. Tercia pars p Ercio. cuꝫ dicitur et paſtores erant. tangitur paſto rale priuilegium perfuſe claritatis. ſiue tangitur paſtoribꝰ maīfeſtata xp̄i natiuitas vbi tanguntur qͥnqꝫ Primum eſt paſtorum cura ſollicita. vbi dicit: et pa ſtores erant in regione eadem: non longius a bethleem quam ꝑ miliare: vigilantes: Nota ꝙ forte vigilabant propter triavel iuxta morem gentiliuꝫ propter ſolis reuerenciaꝫ quia in ſol ſticiis noctis vigilias ſeruabant. vel propter timorem malaruꝫ beſtiarum. aut propter timorem predonuꝫ. quia multi extranei conuenerant in regionem. ideo vigilantes cuſtodiebant gregē vnde dicit et vigilias noctis cuſtodientes ſuꝑ gregem ſuumSecundo ponitur angelica apparitio. et ecce quaſi ſubito: id ē ex in prouiſo. angelus domini. hic eſt ille angelus: qui virgini annunciauerat verbi conceptum: vnde ipſe amplius ceteris angelis gaudet. quia quod predixerat completum erat. ideo ante

Sermo omnes ſe agebat vt chriſti natiuitatem prediceret: ſtetit iure illos: ita vt eum corporali ſpecie viderent veſte candida. rutilā ti facie: vultu iocundo. et claritas dei circum fulſit illos. id eſt ſe cundum Bedam. Ex omni parte illorum radios ſui luminis a ſperſit. et huic ſimile in tota veteris teſtamenti ſerie non inueni tur. et tanta fuit iſta claritas ac ſi dies eſſet. De hoc predictum fuit Yſa. nono capitulo. Populus qui ambulabat in tenebris vidit lucem magnam. Pſalmiſta. Nox ſicut dies illuminabitur Q Tercio ponitur paſtorum perturbatio. et timuerunt timore magno: timuerunt forte ꝓpt̓ Primo quia erant gͤſſi ⁊ ſpi ritualia non conſueuerant videre. Secundo timuerunt propter ſubitam claritatem apparentem. Tercio propter glorioſam diſpoſitionem apparentis angeli. que ſic illos perterruit quaſi extra ſeipſos eſſent rapti. Quarto ponitur angelica allocutio: et dixit illis: ſtupentibus et mirantibus angelus: noli timere. ad preſentiam meam. nunc timendū n̄ eſt quoni ā ille naſcitur qui omnem mentis formidinem abigit et tremorem. Et nota ꝙ iu xta morem boni angeli primo confortat eos ne timeant. quate nus ſacramentum natiuitatis domini expulſo timore intelligāt Solet enim timor intellectum humanum obtundere. et quo mi nus intelligat impedire R Quinto ponitur diuine natiui tatis annunciatio: ecce enim quaſi prompto. et non ſicut prophete qui tuturam chriſti natiuitatem predicebant: euangelizo. id eſt bene annunciare incipio. hec eſt dies boni nuncii. vt dicitur quarto Rggū ca. ſcd̓o. vobis ſcilicet paſtoribꝰ. Nota ꝙ iſti fuerunt primi quibus annunciata fuit chriſti natiuitas non em̄ annunciata fuit legis peritis non pontificibus iudeorum. non poteſtati ſeculi. non mundi philoſophis quoniam ſicut humiliſ naſcebatur. ita ſolis ſe manifeſtauit humilibus et abiectis. vnde Math. vndecimo capl̓o dicit. Confiteor tibi pater. quoniaꝫ abſcondiſtihec a ſapientibus et prudentibus et reuelaſti ea pauulis. Paſtoribus autem primo ſe manifeſtauit. quoniam verꝰ naſcebatur paſtor. qui ponit animam ſuam pro ouibus ſuis Iohan. ſexto ca Deinde ponitur quid euangelizauit āgelus gau dium magnum. magnum quidem gaudium fuit intenſiue. vnde Heſter octauo capitulo. Noua lux viſa eſt. gaudium honor et tripudium apud omnes populos. fuit etiam magnum gau dium extenſiue. vnde addit quid erit omni populo: gloſa: om ni populo fidelium. de cunctis diuerſitatibus gentiuꝫ ꝯgregādo eternum gaudium nunciatur. Deinde ponit materiam gaudiquia natus eſt vobis. Yſai. nono capl̓o. Paruulus natus eſt

ij nobis: et filiꝰ datus eſt nobis: hodie. vbi aduerte ꝙ licet nox eſſet: angelus tamen noctem illaꝫ ſuo clarificauit ſplendoe̓: vn de in oratione iſtius miſſe nocturne dicitur qui hanc ſacratiſſimam noctem veri luminis feciſti illuſtratione clareſcē: ſaluator de cuius natiuitate predictum eſt Yſa. decimono. Clamabūt ad dominum a facie tribulantis et mittet eis ſaluatorem et propugnatorem: qui liberet eos: qui eſt chriſtus quo ad humanitatē quē oīs multitudo iudeoꝝ expectat. ſed quia non cognouerūt venientem ideo ſicut Britōnes regem Artuſium. ſic iudei chriſtum venturum expectant. ſed non veniet niſi ad iudicium quā do reddet eis iuxta opera eorum. quia iam venit in carnem: do minus quo ad deitatem: in ciuitate dauid: id eſt in bethleeꝫ iu de: vbi dauid traxit originem. ſed quia paſtores iudei erant qͥ iuxta dictum apl̓i querunt ſigna ad confirmationem dictorum ideo ſubiungit angelus et hoc vobis ſignuꝫ ꝙ vera ſint quero bis annuncio: inuenietis infantem: ecce ſaluatoris infancie etainfans autem dicitur quaſi non fans. id eſt non loquens. et hec eſt prima hominis etas. chriſtus autem cum eſſet deus. et cū dei tatis virtute loqui poſſit quia ipſe aperit os mutoruꝫ et līguaſ infantium facit diſſertas. vt dicitur Sap̄. decimo. nihilominꝰ ta men humane infirmitatis demonſtrabat infantiam. vagiens in cunabilis. lacrimis ſubcumbens vultum vt dicit Aug. Geſtus pretendens membrorum infantilium. nulluꝫqꝫ adhuc demōſtrādiuinitatis indicium. pannis inuolutum. ecce habitus vilitas quia ſola ipſa virgo inuoluerat: faſcia ſtrinxerat: ſpirituſancto docente: in preſepio. ecce mira humilitas. vt ille cui celum eſt ſedes: quem non capit mundi fabrica: intra preſepis contineat̉ anguſtias. hoc eſt quod dixit propheta. Verbum abbreuiatum faciet dominus ſuper terram. quod eſt Iheſus chriſtus benedeūſ in ſecula ſeculorum AmenQuarta pars Varto cum dicitur et ſubito facta eſt tangitur milita re tripudium ſuperne ciuitatis: et ſubito facta eſt cum angelo multitudo celeſtis milicie. Nota ꝙ multitudo celeſtium ciuium ſociata eſt angelo nuncianti propt̓ tria. Primo vt multitudo aduenientiū cōfirmaret dictum āge li. Secundo ideo multitudo angeloꝝ deſcendit. vt viderent hac magnam nouitatem naſcentis temporaliter ex matre. cuius eter nam videbant generationem ex parte in celeſtibus. PſalmiſtaSicut audiuimus ſic vidimus. Tercio ideo deſcenderunt: vt adorarent ortum naſcentis ex virgine Pſalmiſta. Adorent eum

Sermo omnes angeli dei. Nota etiam ꝙ cum ipſis angelis virgo gene rans: adorabat deum factum hominem iacentem in preſepio vndecantat eccleſia ipſum quem virgo genuit adorauit. tunc em̄ illa explanacio ſomni ſcilicet Ioſeph fuit completa: qui vidit ſolem et lunam et ſtellas adorare ſe cui dixit. Iacob. Nunquid ego et mater tua et fratres tui adorabimus te ſuper terram. No ta etiam ꝙ non vnꝰ vel duo angeli deſcenderunt. ſed multitudo magna tocius ſuperne curie. angelorum archangelorum. principatuum. poteſtatum. virtutum. thronorum. dominationum. et aliorum ſpirituum. Nota etiam ꝙ vbi nos habemus multi tudo celeſtis milicie. alia litera habet multido celeſtis exercitus: eleganti autem vocabulo vſus eſt euangeliſta ſupernos ſpiritꝰ appellans nomine milicie. vel exercitus ſunt enim angeli milites vnde Iob. viceſimoquinto capitulo. Annūquid eſt nume rus militum eius dicitur illa angelorum congregatio exercitꝰ vnde Apocl̓. decimonono capitulo. Exercitus qui ſunt in celo ſequebantur illum in albis. Quia igitur erat rex celeſtis milicie. ideo euangeliſta. multitudinem angelorum deſcendentium. no mine milicie appellat. quia vero dux et deus exercituum intrabat dimicaturus in munduꝫ. ideo ſuperni ſpiritus exercitus no minantur. laudantium deum: et vocibus exercitabantur in mi rabili opere incarnationis. Iob. 48. capitulo. Cum me laudarent ſolis aſtra matutina. et ambularent omnes filii dei: et dicē tium: V Nota ꝙ in nauitate regum exultant principes chorus ducunt. cantilenas componunt. Sed audiamus qualeꝫ compoſuerunt angeli melodiam in ortu ſaluatoris. Gloria ī ex celſis deo. id eſt ſoli deo reddatur gloria in altiſſimis operibus ſuis. qualia ſunt incarnatio. qua verbum caro factum eſt. ſoli ei ſit gloria. quia ſola ipſius virtute ſic factum eſt. Et in terra pax quia propter pacem dei et hominis componendam chriſti facta eſt incarnatio. Ipſe enim eſt lapis angularis: abſciſus ſine manibus qui fecit vtraqꝫ vnum mediator dei et hominum homini bus bone voluntatis: Quia non eſt pax impiis dicit dominus: Yſa. 48. capl̓o. Sed vt dicit Pſalmiſta. Pax multa diligentibꝰ legem tuam. non eſt illis ſcandalum. Vel aliter poteſt exponiquia enim chriſtus natus eſt in celeſtibus gloria dei patris. id̓o dicitur. Gloria in altiſſimis deo. quia vero in terris eſt pax nr̄a. qui fecit vtraqꝫ vnum. ideo dicitur. et in terra pax hominibꝰ bo ne voluntatis. X Nota ꝙ iſti cantico angelico beatꝰ Hi larius addidit que ſequuntur. ſcilicet. laudamus te. benedimꝰ te: adoramus te. et cetera. Et conſtituit illud canticuꝫ ī principio

miſſe diebus feſtiuis. Cantatur quidem in miſſa vt eadem exul tatione fiat ſacrate hoſtie miſſio. qua miſſio in carnem diuini ver bi facta eſt. Cantatur autem ſolis diebus feſtiuis. quia hoc canti cum eſt exultationis et gaudii. Rogemus ergo deum ⁊cͣ. De ſecundo euangelio ī natiuitate domini Introductio ſermonis decimi. Aſtores loquebantur ad inuicem: tranſeamus vſqꝫ Bethleem et videamus hoc verbum qd̓ factum eſt ⁊cͣ. Luce ſecundo capitulo. Oriente ſo le et apparente aurora. videmus aues celi cantando exultare. Et cum legeretur nobis euāge lium miſſe nocturne audiuimus ſupernos ſpiritus nouo cantico exultaſſe. atqꝫ veri luminis ortum magno gaudio nunciaſſe paſtoribus. Et quia iam ſit vigilia matutina cum angelis exul temus cum paſtoribus properemus. vt videamus verbum caro factum. Quoniam autem predicatores hodie cupiunt oſtendere nobis verbum hoc quod factus eſt dominꝰ. ideo ad matreꝫ vir ginem recurramus. conſeruantem et conferentem de ſingulis in corde ſuo. vt ipſa nobis aliquid reuelare dignetur. tante ſolen nitati congruum quod veſtre fraternitati denunciem. quod vt fiat. demulceamus pias aures virgineas angelica ſalutacōe dicentes. Aue Maria gracia p. ⁊cͣ. Prima pars Aſtores loquebantur adinuicem. tranſeamꝰ. A vſqꝫ Bethleem et cetera. Si huius rei nouitas euangelizata paſtoribus. illis fuiſſet Athenienſibus nunciata: qui ad nihil aliud vacabāt. niſi aut dicere. aut audire aliquid noui. vt ſcribitur Actuum decimoſeptimo capitulo. puto ꝙ hoc nouum omnium nouorum nouiſſimum repu taſſent. et canticum nouum domino decantaſſent. quia mirabili a fecit. ſed paſtoribus hoc fuit nunciatum. vt non ſolum nouitas ſit in facto. verum et mirabile appareat ſacramentum. ꝙ ani mal homo in conſideratione. tam eximie ſuſpēditur nouitatis: In hoc igitur euangelio vbi ſaluatoris noſtri natiuitas diligēti examinatione perquiritur a paſtoribus. fit menſio de tribus premittitur enim ſollicita inquiſitio veritatis. conſequenter additur in audite admiratio nouitatis ibi. et omnes qui audier̄t Deinde poſtponitur deuota r̓greſſio deitatis. ibi: reuerſi ſunt paſtores. In prima parte euangeli que nobis inſinuat ſollicitam inquiſitionem paſtorum. de veritate illis ab angelo nūciata

Sermo quatuor tanguntur. Primum eſt mutua allocutio. vnde dicit paſtores loquebantur ad inuicem: Deſcentibus enim angelis ab eis in celum. tunc mutuo loquebantur. exhortantes ſeipſos ad iter. vel conſulentes quid agendum eſſet. et admirantes ſuꝑ tanta viſione. Et attendendum ꝙ nihil reſponderunt paſtores angelis. ſed illis abeuntibus primo ad ſeinuicem loqui ceperūt quia delectabantur ſuauitate celeſtis cantus. erant eniꝫ in exta ſi mentis propter immenſam claritatem. et timor quidā eos poſidebat. vt cum angelis loqui non poſſent. Deinde ponitur qͥd loquebantur ibi: tranſeamus vſqꝫ Bethlem. Et bene dicit tn̄ ſeamus. quia erat parua via: et videamus hoc verbum Exodi tercio. Vadaꝫ et videbo viſionem hanc magnaꝫ: vere magna viſio: videre gloriam eius. quaſi vnigeniti. qui verbuꝫ caro fa ctum eſt. Nota quomodo correſpondent vltima primis. quoni am in veteri teſtamento ordinauit chriſtus paſtores ſue diſpenſa tionis miniſtros. Moyſi enim paſcenti gregeꝫ: apparuit ī flam ma ignis de rubo. Exodi. tercio. Et nunc paſtoribus figurate natiuitatis in flamina rubi ardentis annunciat veritatem C Deinde dicit: quod factuꝫ eſt non ab homine: ſed a deo: quod fecit dominus Yſaie nono. Verbum abbreuiatum faciet dominꝰ ſuper terram: et oſtendit nobis eius oſtenſionem deſiderabat Dauid dicens. Oſtende nobis domine miſericordiam tuam: et ſalutare tuum da nobis. Et nota ꝙ tria dicuntur hic de hoc ver bo diuina ammiratione digna. diuinum enim verbum non termino concluditur cum totum vbique ſit: et tamen hic de ſe di citur hoc verbum. vlterius cum dicat articulus fidei. hoc verbū eſt genitum non factum. tamen hic dicitur: qd̓ factuꝫ eſt: quod fecit dominus. Rurſum hoc verbum abſconditum eſt nobis: cum dicatur Yſaie quadrageſimoquinto capitulo. Ve tu es de us abſconditus: tamen hic dicitur: et oſtendit nobis: que om nia diuino verbo congruunt: ex eo qd̓ ipſum caro factum eſt. Sed illa expoſitio eſt iuxta ſubtiliorem intellectum. Communiorem igitur adhibeamus intelligenciam: videamus: hoc verbum id eſt intu eamur rem recitatione dignam; quod factuꝫ eſt nouiter. quia fuit a ſeculis in audituꝫ ſed non a quocunqꝫ ita actum: ſed dominus fecit: propter noſtram redemptionem et ſuum honorem: et oſtendit nobis: id eſt reuelauit nobis. D Secundo ponitur accelerata profectio: venerunt feſtinantes. nul la mora prepediti. ſecundo Regum duodecimo tranſierunt feſtinanter Nota ꝙ feſtinanter uerunt et vehementi videndi de

ſiderio. infantem natum. ita vt tarde videretur eis illuc poſſe ac cedere. immutauerat enim eos totos celeſtis illa viſio: et ideo fe ſtinabant cum pſalmiſta dicentes. Cucurri in ſiti. ſitiuit anima mea ad deum fontem viuum. quando veniam et apparebo ante faciem domini. Et nos fratres kariſſimi feſtinemus ingredi in il lud diuerſorium in quo iacet puer Emanuel. vnde Hebreoruꝫ quarto. Feſtinemus ingredi in requiem illam. et interrogemus paſtores. quem vidiſtis paſtores dicite annunciate nobis in ter ris quis apparuit et illi reſpondebunt. Natum vidimus et cho ros angelorum. collaudantes deum. E Tercio ponitur matris inuentio. dicit enim. et inuenerunt Mariam. beatus qͥ eam inuenerit. quoniam ipſa d̓ſcit Prouerbiorum decimo capitulo. Qui me inuenerit: inueniet vitam et hauriet ſalutem a do mino In quo morale documentum. attende quoniam qui vult chriſtum inuenire. primo ad matrem recurrat: Hebreorum ſecū do. Accedamus cum fiducia ad thronum glorie eius: Ioſeph qui virgini exhibebat miniſterium: et infantem poſitum in pre ſepio: ita repperierunt vt illis angelus dixerat. Quarto ponitur in audite rei firma cognitio: videntes autem. Pſalmiſta. Si cut audiuimus ſic et vidimus in ciuitate domini virtutum: cognouerunt: eſſe verum: quod dictum erat illis de puero hocDictum enim erat illis eum eſſe ſaluatorem: qui eſt chriſtus do minus: Et attende deuotam fidem paſtorum. quoniam credide runt eum eſſe chriſtum. non viſis potentibus ſignis vnde Eccle ſiaſt. triceſimoſexto. innoua ſigna et immuta mirabilia ſed vidē tes pauperem matrem miniſtrare. experte vagientem paruuluꝫ locum humilem contrarius ſignis opinioni hominum eum cognouerunt eſſe chriſtum. et velut deum adorauerunt. Aduerte ꝙ euangeliſta mutauit etatis vocabulum. quem eniꝫ primo di xerat infantem. nunc appellat puerum: cum tamen puericie etas non incipiat circa ſecundum ſeptennium. quod ideo facit. euangeliſta: vt oſtendat eum eſſe deum. quia ſua ī comprehenſi bili eternitate omnia tempora etatum continet et tranſcendit: Pſalmiſta. Tu autem idem ip̄e es ⁊ anni tui non deficient. Secunda pars: Ecundo enim cum dicitur et omnes qui audier̄t tangit̉ admiracō in audite nouitatꝭ

Sermo et duo facit̉. Primo enim ponitur ī audite rei admiratō general̓ et omnes qui audierunt: audierunt hoc incarnationis miſteri um omnes gentes iudei. greci. et barbari. et gentiles. ⁊ predicatione apoſtolorum omnibus fuit annunciatuꝫ. Pſalmiſta an nunciauerunt celi id eſt apoſtoli iuſticiam eius. et iterum. Notum fecit dominus ſalutare ſuum. in conſpectu gentium reuelauit iuſticiam ſuam. mirati ſunt: quid mirum ſi mirati ſunt audientes cunqꝫ iſta opera deo mirabilia ſint Eccle. vndecimo Mira bilia opera altiſſimi ſolius et glorioſa. abſconſa et inuiſa opera illius et propter hoc dicitur infra admirati ſunt in illa multi. et honorauerunt deum. Deinde ponitur alia admirationis cauſa. et de his que dicta erant a paſtoribus ad ipſos: mirabant̉. vt dicit gloſa. ſimplicem paſtorum facundiam et atteſtationem fer uentem in predicatione veritatis. Et attende ꝙ iſtud inter mira biliora noſtre fidei opera eſt ordinandum. qd̓ non rectores. non philoſophos. non potentes elegit dominus qui facundia ſermo nis ac humane ſapiencie verbis. aut certe potencia ſeculi: fideli um colligerent multitudinem. Sed dum paſtores et piſcatores mittunt̉ oſtenditur mirabilis operatio. quia diuinitus et non humana virtute expulſis ydolatrie tenebris veritatis lumē om nes gentes illuſtrat G Secundo ponitur tacita verborum conſeruatio: Maria autem ꝯſeruabat: in armario pudici pecto ris: omnia verba hec: ſcꝫ de annunciatione angelica. de exultati one Iohannis in vtero matris. de ortu ſaluatoris. de exultatione angelorum. et de fide paſtorum. Nota ꝙ hic nobis cōmen datur primo pudicicia virginis. vt dicit Ambroſi. Maria non magis ore pudica qͣꝫ corpore ſecreta que nouerat nulli diuulga uit. ſed tacito corde ſcrutans. ꝯgruū tempꝰ qno deus voluit hoc reuelari expectauit. Secundo cōmendatur virginis deuotio qͥa diuina opera conſeruabat ſollicite. vt ex quo diuinum iam ver bū pepererat. eiuſdem verbi verba deuota conſeruaret. psͣ. Eru ctauit cor meū verbū bonum. dico ego opera mea regi vn̄ non ſolum fuit beatus venter eius qui chriſtum portauit. ⁊ vbera q̄ ſuxerunt. ſed amplius fuit beatus ſpiritus eius qui audiuit ver bum dei: et cuſtodiuit illud. Deinde ponitur aſſidua mentis v̓ ginee meditatio: conferens in corde ſuo ſecretius vacans contē plationi diuine. Nulla enim vnqͣꝫ creatura tante fuit contempla tionis. materia enim illi erat preſens et opera ſuauitatis eximie in ipſa facta ſunt. vnde Prouerbioꝝ octauo. Ludens coram eo omni tempore. ludens in orbem terrarum et delicie mee eſſe cum filiis hominū. vbi loquitur ꝙ mirabilē hēbat v̓go ꝯtemplacōiſ

xi ſuauitatem conferens ea q̄ in ſcripturis legerat his q̄ circa ſe fcā videbat legerat em̄ Yſa. Ecce virgo concipiet et pariet filium. et hoc in ſe completum cernebat. videbat ſe de ſtirpe dauid ortā in nazareth de ſpirituſancto cōcepiſſe. in Bethleem peperiſſe. qͥ ruꝫ oīm vt d̓t glo. ī diuerſis ꝓphetis legerat teſtiōnia. Tercia ꝑs H Ercio ponitur deuotadeitatꝭ glorificatō vn̄ d̓t. reuer ſi ſunt paſtores. Ezech̓.. Animalia ibant et reuertebant̉. Et nota ꝙ non prius redierunt paſtores qͣꝫ viderunt: et adorauerunt chriſtum: glorificātes. Ec cle. a. Glorificate deū qͣꝫtumcūqꝫ poteſtis: et laudātes deū: psͣ Laudabo nomen dei cum cantico. et magnificabo eum in laude Et forte illo eodem cantico quo angeli pͥmo glorificauerunt de um: et laudauerunt eum dicentes. Gloria in altiſſimis deo. ⁊ ī terra pax hominibus bone voluntis. etiam paſtores laudabant deum venientes cum exultatione. vbi attendendū qūo laus an gelica ſimplici fide et pura mente. etiaꝫ in ore reſonabat paſtoꝝ pſallentium. vt qui primo paſtorales cōcinebant voces: nunc āgelicas pronūciant. hec eſt em̄ mutatio dextre excelſi. Deīde po nit exultationē: in omnibꝰ: id eſt ꝓpter omnia glorificabant et laudabant deum tanꝙͣ auctoreꝫ et opificem oīm eoruꝫ que au dierunt: ab āgelis: et viderunt. ꝓprijs oculis in bethleem: ſic̄ dictū eſt ad illos: in hoc em̄ deum glorificabāt. quia non aliter inuenerunt qͣꝫ eis fuerat ab angelis dictū. psͣ. Sicut audiuimus ſic vidimus in ciuitate domini virtutū Regemꝰ ergo ⁊cͣ. In natuitauitate domini terciuꝫ euangelium introductio Sermonis vndecī: A An principio erat verbū et verbū erat apd̓ de um Io. c. Deſideramus aliquid loqui de diui no verbo. ſed non inuenimus aliqua v̓ba quibus illud digne et ſufficienter aperire poſſimus vnde in huuis euāgeli expoſitione. Primo p̄mitto verba Fulgenci ſcripta in exordio cuiuſdaꝫ ſermonis reci tati ad nocturnas vigilias in quibuſdaꝫ eccleſiis qui ſic ait Cu pientes aliquid de huius diei ſolemnitate narrare. ſimulqꝫ conſi derantes id vnum verbum de quo dicere volumus nulla inueni mus verba quibus ſufficienter aliquid dicere valeamus. et addit Fulgentius. Eſt enim hoc verbum non qd̓ deſinit prolatuꝫ ſed quod ꝑmanet natū. non tranſitorium ſed eternum. non factum a deo patre ſed genitum: nec ſoluꝫ genitū ſed ec̄ vnigeītū

Sermo vnū quippe verbū deus genuit de ſeipſo ꝑ quod omnia creauit Diffultatem igitur facit in ꝓpoſito. qm̄ diuinuꝫ v̓buꝫ ē ꝑmanēſ ⁊ eternuꝫ. noſtꝝ vero tranſitorium. illud eternū. noſtrū tempo rale. illud genituꝫ et naturale. nr̄m vero factū ⁊ artificiale. illd̓ vnicū. noſtꝝ autē multiplex vlterius illud eſt ex diuina ſubſtan cia noſtꝝ autē eſt creatura: Qualiter igitur qd̓ optamꝰ ꝑficere poterimus. niſi virgo que conſeruauit verba: de v̓bo nobis di uini verbi noticiaꝫ tribuat. ⁊ on̄dat nobis diuinū verbuꝫ caro factum. iacentem ſcꝫ in preſepio: pannis inuolutū. Rogemꝰ igitur matreꝫ vt tante dignitatis plenitudinē nobis on̄dat. ⁊ di camꝰ illi Aue verbi mater gracia plena ⁊cͣ. Prima pars B N principio erat verbū et verbū erat apud deuꝫ ⁊cͣ. Nemo eſt qui aliquā rem diſſipatā ſic reparet ꝯueni enter integrā. ſicut artifex qui primo illā cōſtruxit cū autē omnia ꝑ verbum diuinū in eſſe producta ſint. nature lapſe reꝑatio cōuenientiſſime ꝑ ipſum fieri debuit. Cum igit̉ in euāgelis duaꝝ miſſaꝝ precedentiū. declarata fuerit v̓bi temꝑalis natiuitas ex qua eſt noſtre reꝑationis principiū: rōna biliter in ſolemniori miſſa euangeliū recitat̉ continens diunitatis verbi maieſtatam. ſil̓qꝫ et humanitatis hūanitatē duꝫ ſumit originē creatioīs a beneficio. ⁊ deſcendit ad reꝑationis nr̄e miſteriū. Et bene illa euāgelia preceſſerunt lectionē p̄ſentis vt dū ꝑ illa viſibiliter deum cognoſcimꝰ: per hūc ī inuiſibiliū amorē rapiamur. In hoc igit̉ euangelio tria tangunt̉. ſcꝫ in cōprehenſi bilis diuinitas. Scd̓o qūo hāc diuinitatē manifeſtauit ꝑ alium Tercio qūo ſe manifeſtauit ꝑ ſeipſū. Tria igitur tangunt̉. Primū eſt diuinitatis verbi alta ꝯtemplatio. ſecundū ē veritatꝭ mī ſterii miſtica teſtificatio. ibi fuit homo: terciū humilitatꝭ verbi ꝓ pria incarnatio. ibi: in ꝓpria venit: Circa primū in quo de diui nitate verbi tractatur duo tangunt̉ Primo cōꝑat verbuꝫ ad di uina tangendo ꝑſonalem ꝓprietatem. ſcd̓o ꝯꝑat ip̄m ad creata. exprimendo vniuerſalē poteſtatē. ibi omnia ꝑ ipſum ⁊cͣ. C Circa primum quatuor dicit de verbo: Primo em̄ tangit eterni tatis durationē. 2º ꝑſonaꝝ diſtinctionem.3o eſſencie vnionem o. ꝑſonarum inheſionē. Primo itaqꝫ Iohānes euāgeliſta ſpiri tuſancto affirmatus contra Ebion et fotinum qui dicebant cri ſtum ante Mariam non fuiſſe tangit verbi eternitatē di. in pͥncipio. an̄ oīa et ab eterno ẜm ꝙ exponit Aug. 6. de tri. et Baſi liꝰ. Sophiſtice inquiēs generaret ſi genitꝰ ē an̄qͣꝫ genitꝰ eēt. nō erat: ait ſpiritus. In principio erat verbū. hoc etiā eodē mō ex

xi ponit Hila.2. de tri. Sꝫ Orige. dicit ꝙ noīe principii pr̄ intelligit̉. vt ſit ſenſus. in principio.i. in pr̄e erat verbū. ſed iſta expo ſitio eſt etiā ꝓbacio ꝑſone: cū em̄ nullus hoīm poſſit eē ī pͥncipi o patre. ſed verbū eſt ī patre igit̉ ip̄m verbū eternū ē: erat ver bū noīe verbi ꝑſonalis ꝓprietas datur ītelligi. Hic tria viden da ſunt. Primo qͥd dicat verbū in diuinis. ⁊ dico ꝙ licet difficiſe ſit etiā in ſpeculo et in enigmate diuinū verbuꝫ cognoſcere. difficilius eſt tamen cōcepta expͥmere ꝑ ſermonē. ſed difficilimū eſt aliquid dicere ꝓprio vulgari ſermone. quantū tn̄ deus dede rit tibi aperio Attende igitur ꝙ cū pͥma entitas ſit diuina natu ra. fieri non pt̄ vt illa natura ſit niſi intellectualis. qm̄ intellctu ale eſt primū. quia oīa comprehendit. deus autem cū ſit primuꝫ intelligibile. omnia ꝑ ſeipſum intelligit qm̄ primū eſt ratio alio rum. ſed licet intelligat alia. tamen vt ſic etiā ſe intelligit. illud enim quod eſt ratio intelligendi. ſi non intelligitur principalit̓. hoc eſt quia nō ē ſibiipſi ratio exiſtendi. ſicut ſpecies intelligibi lis qua leonem intelligo non ducit principaliter in cognitioneꝫ ſui ipſius. ſed alterius primo. et ex conſequenti ſui. intelligibilis autem prima natura eſt ratio intelligendi oīa et cuꝫ ipſa ſit ꝑ ſe exiſtens principaliter ītellectū diuinū ducit in cognitionē ſuip ſius. et poſtea in cognitionē alioꝝ. non tamē deꝰ ſe intelligit: quin alia intelligat nec euerſo. Omne autem intelligens intel ligendo cōcipit. et inter intelligentem et talem conceptū eſt real̓ diſtinctio. cū vnum ſe habeat vt producens. alteꝝ vt productū et nihil ſeipſum producat. iſte autem cōceptus eſt verbū dei. de us igiturpater eſſenciaꝫ ꝓpriam intelligit. qͣꝫ intelligendo: cetera oīa intelligit. ſed cōceptus ille queꝫ format eſt ipſa diuina eſ ſencia. que eſt pater cum in eo nullū accidens eſſe poſſit: ſed illa eſſencia vt intellecta diſtinguitur ab eſſencia patris reſpectu re ali. ex quo verbum in eſſe ꝑſonali cōſtituit̉. Apparet igitur qͥd ſit diuinū verbum quia eſt ipſe cōceptus paterni ītellectus ꝓpri am intelligentis eſſentiam. et cuncta que in ea relucent. D Scd̓a videndū eſt qͣre tale verbū dicat̉ filiꝰ dico ꝙ ad hoc ꝙ ali qͥs ſit alteriꝰ filiꝰ ſex r̓qͥrunt̉. Primo eī requirit̉ ꝙ filiꝰ ſumat ori ginē ſui eſſe ab eo: cuiꝰ dicit̉ filiꝰ eſſe. qd̓ eī a nullo eſt nulliꝰ eſt filiꝰ Scd̓o reqͥrit̉ ꝙ ab illo naͣlit̓ ſumat originē. ⁊ iō ſtatua non eſt artificis filiꝰ. qꝛ nō naͣlit̓. ſꝫ artificialit̓ ab eo ꝓcedit. 3º t̓qͥrit̉ ꝙ ita naͣlit̓ ꝓcedat qd̓ genitū ſit ſil̓e generāti in na ⁊ iō hͦ īfei̓ora licet naturaliter ſint a celo: nō tn̄ ſunt filii celi. qꝛ non eſt int̓ ea ſimilitudo. et ꝓpter eandem cauſam auꝝ non eſt filiꝰ terre. Quar to requirit̉ vt genitum et generans viuencia ſint. ideo ignis ge

Sermo neratus non eſt filius ignis generantis. eo ꝙ neuter ſit viuuenQuinto requiritur vt iſta generatio ſit in natura cognitiua. licꝫ em̄ planta naͣlit̓ ſit a planta non tn̄ inuenit̉ filiatio In nat̉a igitur ſenſibili qͣꝫtum ad hec inferiora. primo reꝑitur filiatio ⁊ pat̓ nitas. vnde leo eſt leonis filius. ſed tamen hec nō eſt perfecta fi liationis ratio. quia actus quo leo generat filiū. licet ſic nat̉e co gnoſcentis. non tn̄ eſt cognitiuus. ſed eſt actus qui pertinet ad animam regitatiuaꝫ. ſi autem actu cognitionis aliquis generaret. genitum haberet filiationis rōnem. Quoniaꝫ autem oīa iſta conueniunt diuino verbo ideo ipſum maxime habet rōnē filiati onis. Primo em̄ ipſe habet eſſe a patre. vnde Io. Ab ipſo ſū et ipſe me miſit. Secundum etiaꝫ et terciū ibi ſunt. quia natura liter eſt a patre et habet cum eo nature ſimilitudinem. vnde de iſtis duobus dicit Hilarius. 9. de tri. Predicamꝰ ex deo patre eiuſdem generis genitam naturam naturaliter ī ſe gignentē ha bere naturā. ꝓcedit ergo verbum a patre naturaliter. ⁊ habet eiuſdem generis naturā. Quarto ꝓcedit verbū viuens a viuēte vnde Io. 6. Sicut me miſit viuens pater. et ego viuo ꝓpter pa trem. Similitudinem dicit Hila. de tri. Viuens deꝰ nat̉e viuē tis eterna poteſtas eſt. et ꝙ cū ſacramento ſciencie ſue ex eo naſcitur non potuit aliud eſſe qͣꝫ viuens. Quinto iſta generatio ē in natura intellectuali. quia diuina natura talis eſt. Sexto non ſolum eſt a tali natura ſed peractum naturalem intellectus qui eſt intelligere diuinum verbum emanat. et ideo rō filiationis ꝑ fectiſſime competit diuino verbo. E Tercio oſtendendū eſt hoc verbum eſſe eternū. videtur em̄ beatus Ioh̓. ſimplicem fidei veritatem abſqꝫ vlla ꝓbatione dixiſſe cū ait: in principio erat verbum ſed iſtam filii eternitatem ꝓbat Aug. 6. de tri. cō tra Arrium: exemplo et rōne. Exemplo quidem. qm̄ ſplendor eſt filius ſiue candor lucis eterne. ſed ſplendor eſt a luce. Itē rōe quoniam filius eſt virtus et ſapientia patris. ſed nunqͣꝫ fuit pa ter ſine v̓tute et ſapīa. gͦ nūqͣꝫ fuit ſine filio. hoc idē ꝓbat An i. de tri. Sed vt remotiꝰ nō habeamꝰ poſſumꝰ dicere. ꝙ intelligen cia v̓boꝝ euāgeliſte euidenti. hͦ ꝓbāt rōe. de ītelligēcia eī principii ſūt tria quoꝝ vnū ē vt ip̄m ſit eternum. ante enim principi um nihil eſt. ſicut nec ante eternum ſecundum. quod conuenit principio eſt vt ipſum ſit intellectuale. intellectus enim principi um eſt et non fortuna. Tercium quod principio conuenit ē vt nihil ſibi nouū adueīat. alioqͥn nec eēt pͥncipiū nec et̓nuꝫ. v̓bo autem conuenit ꝙ ſit in intelligente et dicente. ſi igitur verbum eſt in principio intelligente et in principio nihil poteſt eſſe nouū

xi verbum non eſt in principio nouiter. ſed quandocunqꝫ fuit prin cipiuꝫ fuit ⁊ verbū. ſcd̓ principium fuit ab eterno. ergo verbū fu it ab eterno. declarata eſt iam verbi eternitas. Secundo cū dicit̉ et verbum erat apud deuꝫ: tangitur perſonalis diſtinctio. vbi vt dicit Theophi. hereſis Sabelli ſubuertitur. qui dixit eundeꝫ eſſe patrem qui filius: ſed hoc non patitur verbuꝫ euangeliſte quoniam nullus apud ſeipſum dicitur eſſe: ſed apud aliū. No ta ꝙ hec prepoſitio apud cum hoc quod denotat diſtinctionem. nihilominus ſignat quandaꝫ ſocialem coniunctioneꝫ que ē pa tris ad filium ex eorum mutuo amore qui eos connectit. et iſte eſt ſpiritus ſanctus: vt dicit Aug. 15. de tri. Item nota ꝙ illa p̄ poſitio apud denotat maioritatem in eo cui additur reſpectu al terius. non enim rex dicitur eſſe apud militem: ſed miles apud regem. et quia filius eſt a patre non pater a filio. ideo non dic̄ euangeliſta deum eſſe apud verbum ſed verbum apud deum: quia ẜm Hilariū erat apud deum patrem tanqͣꝫ actorem ⁊ geni torem. Aduerte ꝙ cum euangeliſta primum dixiſſet verbum eē in principio id eſt in patre ẜm expoſitionem Orige. nunc nomē principii mutauit in nomen dei dicens verbum eſſe apud deum quod ideo fecit: vt declararet quid nomine principii intellexei̓t et attende ꝙ hoc nomen deus ſupponit hic pro perſona patris. Tercio cum dicitur. deus erat verbuꝫ. tangitur eſſencie diuine vnio: vbi deſtruitur Arrianoꝝ impietas qui dixerunt filium eſſe creaturam quandaꝫ nobiliſſimā per quam velut inſtrumentum omnia facta ſunt a deo. ſed ẜm Aug. ne vile aliquid puta res nomine verbi. audi euangeliſtam. deus erat verbum. id eſt verbū erat dens. Qd̓ autem diuinū verbū deus ſit patet ex tribꝰ Primo quidem ex naturali natiuitate ipſius: quia non aliunde eſt verbum qͣꝫ a deo. et ideo non aliud qͣꝫ deus eſt verbuꝫ. quia vt dicit Hilarius. 5. de tri. natus deus non poteſt minus per fectam ea ex qua natus eſt tenere naturam. nec eniꝫ aliud ꝙͣ de us ſubſiſtit. quod non aliunde niſi de deo ſubſiſtit. Secundo hoc idem apparet ex actu quo verbum producitur. cum enim om̄is creatura ſit intelligens in potencia. intelligere non eſt ſua ſubſtā cia ſed diuinum intelligere eſt deus: et diuina ſubſtancia. gͦ qd̓ tali actu emanat verus deus eſt nec valet inſtancia de creacōne cū ipſa non ſit ſubſtācil̓ ⁊ naͣlis. Ter hͦ idē appet ex ꝑteriꝰ qd̓ ī telligit̉ ī nobis qꝛ illd̓ qd̓ ītelligimus ⁊ cōceptus rei dr̄nt. quia vnum eſt vera entitas. alterum vero eſt ſimilitudo entitatis. ſed cum ille conceptus ſit ſimilitudo rei intellecte in nullo differunt. niſi quia vnum eſt res. altera ſimilitudo. ideo ſi a cōceptu

Sermo tolleretur hoc ꝙ non eſſet ens intentionale ſed vnum ens reale tunc ille conceptus non eſſet aliares qͣꝫ illa cuius eſt conceptuſ Cuꝫ igitur deꝰ pr̄ formet conceptum de diuina eſſencia. et in eo nihil poſſit eē intencionale ſeqͥtur ꝙ talis conceptus ſit ipſa diui na eſſencia. et quia verbum eſt ille conceptus. deus igit̉ eſt ver bum. et attende ꝙ licet non ſit niſi vnus deus tamen dictuꝫ eſt principum patrem eſſe deum. verbum filium eſſe deum. quia oportet vt eadem diuinitatis natura ſit in omnibꝰ diuinis perſo nis. ſunt igitur principium et verbum vnus deus. non quēadmodum omnes homines ꝑticipatione ſpeciei dicuntur vnꝰ ho mo. quoniā talis vnitas eſt ẜm intentionem tantum. realiter eī alia eſt humanitas vnius ab humanitate alteriꝰ. ſed ī omnibus tribus perſonis eſt realiter eadem natura non mutata. nec rurſum credendum eſt patrem et filium eſſe vnum ſicut de duobuſ amicis dicere conſueuimus ꝙ ſunt vnuꝫ. quia qd̓ vnus vult al ter vult. pater enim et filius adhuc ſunt magis vnuꝫ. quia nō ſolum vult vnus quod vult alter: ſed eadem voluntate ⁊ eadē volitione quo vult pater vult et filius. ſed duo amici licet ideꝫ velint voluntas tamen vnius non eſt voluntas alterius. ſꝫ diſtincte ſunt voluntates et volitiones. Quarto ponitur ꝑſonarū mutua inheſio ex quo tollitur quorundā antiquoruꝫ error qui poſuerunt ydeas. et rationes rerum extra intellectum diuinuꝫ. contra quod dicit euangeliſta: hoc ſcꝫ verbum qd̓ eſt primū ex emplar. et ratio omnium. vt dicit Aug. erac in principio id ē ab eterno apud deum: nunqͣꝫ enim potuit eſſe deus. quin adeſ ſet ſibi verbum ſuum. alioquin ignoraſſet ſeipſum. nec illud ver bum eſt extra dicentem. ſed eſt pater in filio ⁊ filius in patre. ali oqͥn aut diſtinguerent̉ ſitu et loco aut natura. et ſi diſtinguerē tur ſitu diſtingureentur et in natura. quod ſupra improbatuꝫ eſt. Attende ꝙ licet pater ſit in filio: et filius in patre. ſicut verbum eſt in intelligente: et intelligens in verbo ſuo. nō ē tamen ī diuinis ꝑſonarum dependencia. quia ẜm Criſo. diuinum verbū ſubſiſtentem dicit ypoſtaſim. ſubſiſtit igitur diſtincta ypoſtaſi filiꝰ pr̄ a filio ⁊ ſubſiſtit diſtīcta ypoſtaſi filiꝰ a pr̄e. neut tn̄ ſubſi ſtit ī diu̓ſa ⁊ diſtīcta na qd̓ n̄ ꝯtigit de v̓bo nr̄o qꝛ ē depēdens cū ſit accidens. et dicit diſtinctam naturā ab ītelligēte. ſed nō di ſtinctam ypoſtaſim vt habetura Damaſceli. i. c. 6. ⁊ 27. Secū do poſtqͣꝫ euāgeliſta cōmendauit verbum innuendo perſona leꝫ ꝓprietatē nunc ꝯmēdat illud exprimēdo vniuerſalē ipſiꝰ cau ſalitatē cū dicit: oīa ꝑ ip̄m: in qua ꝑte qͥnqꝫ tāgunt̉. Primū vni uerſal̓ reꝝ ꝓductio. cū d̓t oīa. ſcꝫ q̄ facta ſt̓. et tꝑs et tꝑalia: ⁊

xi ipſum ſcꝫ verbum: facta ſunt: vnde in principio geneẜ habetur dixit dominꝰ fiat lux et facta eſt lux. et ſic ꝯſequenter de tota cre atura. Et attende ẜm Criſo. ꝙ euangeliſta vna clauſula hec om nia cōplectitur. dicens omnia eſſe facta per verbuꝫ. que Moyſes multo ſermone proſecutus eſt quia nō eſt intentio euangeli ſte demonſtrare creationem rerum. Nota quia vt dicit Au. Si omnia que facta ſunt facta ſunt ꝑ verbū. ſequitur ꝙ ipſum v̓bū non ſit factum. ſi em̄ eſſet factū vtiqꝫ aliquo verbo eſſet factum: et eſſet verbū verbi. verbum igit̉ dei factū non eſt. ſed genituꝫ. Nota ꝙ nihil facit artifex niſi preexiſtat actualis in ipſo rei facte conceptio. non em̄ ſit ſtatua ab artifice niſi p̄concipiat̉ in mente artificis. et ꝑ hmōi artem ſit quodcunqꝫ ſit ab artifice. Cū igitur vt dicit Aug. 6. de tri. verbum ſit ars patris plena racōni bus omnium fiendorum. in ipſo preconcepta ſunt omnia fiēda. et per ipſum in eſſe producta. Nota ꝙ ex hoc ꝙ dicit euangeli ſta. Omnia eſſe facta per verbum. Arrius ſue impietatis ſump ſit fomentum. vt dicit̉ in li. Valeri: nam contra verbi eternitatem dixit Arriꝰ verbū eſſe quādaꝫ lucem ſpūalem a deo creatā per quā ſicut artifex ꝑ ſerram producit domū. ſingula ꝓduxit ī eſſe. velut ꝑ inſtrumentū. contra qd̓ arguit Theop. dicens. qd̓ omne inſtrumentū eſt minꝰ honorabile his que ꝑ ipſum fiunt. ſi ergo ꝑ filium omnia facta ſunt ipſe eſt īhonorabilior factis qd̓ eſt abſurdū. Nō ergo filiꝰ eſt inſtrumentū. ſed principale agēs. naꝫ omnia facta ſūt a verbo quēadmodū per ipſum facta eſſe di cuntur. Ad hoc reſpōdet Theo. quia licet filiꝰ ſit principale agens. non tamen eſt a ſeipſo ſed a patre. et virtutē factiuam ha bet ab illo. vnde ꝑ ipſum deus omnia feciſſe dicit̉. ne filiꝰ intelli gatur ingenitus.. Secundo tangitur rerum predictarū conſeruatio: et ſine ipſo. id eſt v̓bo: factū eſt nihil id ē ẜm Au guſt. li. de natura boni. non eſt factū ſine ipſo aliquid. ita ꝙ li nihil ſit pura negatio. quidaꝫ enim hereticoꝝ crediderunt ipſuꝫ naturā quandā eſſe q̄ a verbo facta non fuerit. quod eſt deriſori um. quia nihil nulla natura eſt. Attendendū ꝙ omnia facta ſūt ꝑ verbū. et ſine ipſo factū eſt nihil. malū nec eniꝫ peccata ab ip ſo facta ſunt. eo ꝙ talia nihil ſunt. ⁊ ſi dicis. quid ergo eſt cauſa mali. dico ꝙ malum cum ſit non ens cauſam non habet. vt diſputat Aug. contra Manicheū. ponentē duo principia. vnū bonū a quo omnia bona. alterum vero malum a quo omnia mala Nota etiam quia ſecundū Orige. ꝑ hoc quod dicit̉ ſine ipſo fēm eſt nihil. oſtendit̉ ꝙ principalitas verbi neceſſaria ē cuilibꝫ crea ture. alioqͥn creatura ī nihilū tenderet. ē em̄ v̓bū ẜm Au 8. ſuꝑ

Sermo Gene. ad literam cā creaturaꝝ. ſicut ſol eſt cauſa luminis in acre. et quantū ad fieri: et quantū ad conſeruationeꝫ. ⁊ pro iſta expoſitione facit qd̓ vbi habemus. et ſine ipſo factū eſt nihil in greco hētur ⁊ foris ipſum factū ē nichil. qm̄ ſi aliqͥd ē ext v̓buꝫ ip̄mē nihil G Tercō ponit̉ exiſtētia creaturaꝝ ī v̓bo qd̓ factū ē: in tꝑe: ī ipſo vita: id eſt in v̓bo qd̓ vita ē erat: nō qͥdē ī tꝑe ſed ab eterno. qꝛ vt dicit Beda diſpoſitio fiendoꝝ in tēpo re eternaliter preceſſit in viuuente verbo. vnde non ē intelligend̓ ẜm Manicheoꝝ deliramēta. ꝙ oē quod factū eſt in ſe habet vi tam. ſed prout omnia iſta in viuuente ſunt verbo. ſic oīa viuunt. vt dicit Aug. ſuꝑ Io. Nota ꝙ euangeliſta nomen verbi muta uit in vitam. vt oſtendat quoniā omnia continent̉ in ipſo vita liter: quod em̄ in ſeipſo non eſt viuens in illo tamen viuit. Qd̓ autem omnia ſint in verbo patet quia verbū de ſciencia dicētis emanat ita ꝙ actus emanationis non eſt vniuerſalior. nec par ticularior ipſo verbo. alioqͥn ipſum verbū tali actu non emanaret. et quia deꝰ pater vnico eterno actu intellexit diuinā naturā et omnia entia. ideo in verbo continetur ratio diuinne natue̓ ⁊ omniū entiū. Ꝙ autem verbū vita ſit patet. qm̄ pͥma rō vite in uenitur in natura intelligente. et talis natura magis intelligit viuens dū actu intelligit. et quia diuina natura intellectualis eſt nec ſeparatur ab actu intelligendi. īmo ipſe actus eſt natura ideo deus ē maxime viuēs. ſed quia verbū eſt potentiſſimū ī na tura intellectuali. cum ſit ipſa intelligibilitas. et precipue qꝛ ex ipſo intelligibili non formatur: ideo verbū maxime viuens eſt vnde ipſe eſt quaſi flos vite ⁊ fons. et ideo de ipſo dic̄ psͣ. apd̓ te eſt fons vite. Ex quo apparet ꝙ omne factū eſt in ipſo ꝑ modum vite omnia eniꝫ ſunt in ipſo ꝑ modū verbi. et propter hoc in ipſo ſunt omnia. quia verbū omniū eſt. ſed cū ratio verbi ſit vita. immo fontana vite ſancte. omne qd̓ factum eſt. eſt in ipſo vitaliter. H Quarto ponitur humane mentis illuſtracō et vita erat lux hominū vnde duo attende. Primo quidē quo niam qd̓ euāgeliſta prius nomine verbi appellauerat. Deinde vitam eſſe dixerat nunc eandem vitā lucem appellat. conuenit enim diuino verbo eſſe lucem. quoniam lux dicitur a manifeſta tione. quia ẜm Apl̓m ad Ephe. 5. Oīa que arguunt̉ manifeſtā tur a lumine. rō autem manifeſtandi potiſſime conuenit verbo. licet enim omnia ſint in diuina eſſencia. tamen vt in ea ſunt nō ītelligūt̉ eē declarata ⁊ maīfeſta actualit̓. ſꝫ ꝓut ſūt ī v̓bo cū v̓bū dicat actualē noticiā declaratā. Ip̄m etiā v̓bū et dīne eēncie ⁊ oīs create dicit maīfeſtacōnē p̄cipuā. vn̄ bn̄ ſibi ꝯpetit eſſe lucē

xi vero dicit lucē alteri natue̓ vnitā. ſicut claritas aeris nō ē lux. ſꝫ lumen. quia vero mittebatur vt perhiberet teſtimonium de criſto. in quo eſt vnio humane nature cum verbo: ideo dicit euan geliſta eum perhibere teſtimonium de lumine. Deinde ponitur iſtius atteſtationis ratio: vt omnes crederent per illum: Ideo enim mittebatur. vt per ipſius teſtimoniuꝫ omnes crederent in criſtum verum lumen Actuum nono Iohannes baptizabat po pulum dicens in eo qui venturus eſt poſt ipſum: vt credant. M Tercio ponitur falſe opinionis excluſio: quia vt dicitur Lucetercio extīauerunt iudei de Iohāne ne forte ipſe eſſet chri ſtus quorum falſam extimationem remouet euangeliſta dicēs n̄ erat ille: ſcꝫ Io. lux: oīs eī creat̉a reſpectu diuine lucis eſt ſic̄ dyaphū. qd̓ quidē de ſe lucidū nō eſt: ſed lucē pt̄ ſuſciꝑe. erat igit̉ Iohannes lucē participans. ſed nō ipſa lux. ſed vt teſtimo mum perhiberet de lumine: quod et fecit cum de chriſto dixit: qͥ poſt me venturus eſt ante me factus eſt: et tandem eum digito demonſtrauit dicens. ecce agnus dei. Quarto ponitur vere luciſ annunciatio: erat lux vera: vnumqd̓qꝫ verum eſt. in quo nihil eſt ſui oppoſiti admixtum. in luce autem verbi nulla tenebra eſt quia nihil eſt ſibi abſconditum. Hebre. quarto. Omnia nuda ⁊ aperta ſunt oculis eius. et ideo vera luxeſt. i. Iohā. pͥmo. deus lux eſt. et tenebre in eo n̄ ſūt vlle: que illuminat oēꝫ hoīeꝫ Io. 20. Super quem non ſplendet lumen eius. Nota ꝙ lumen eſt quadruplex ſcꝫ. naturale. gratuitum. ſpirituale. et glorioſum. Quantum ad lumen naturale xp̄us omnem hominem illumīat vt diſcernat bonum a malo. Sed quantū ad lumen gratuituꝫ non omnes illuminat. quia aliqui cognitioneꝫ dei non habent tamen vt dicit Aug. quicunqꝫ illuminatur hoc lumine per ipſū illuminatur. Quantuꝫ vero ad lumen ſpirituale. illumauit phi loſophos et doctores eccleſie. ad cognitionem veritatis. Sed vl terius lumine glorie illumīat beatos. de quo dicit psͣ. Apud te domine eſt fons vite ⁊ in lumine tuo videbimus lumen. Deīde dicit: venientem in hunc munduꝫ qd̓ nō ideo ait euangeliſta: quaſi homo prius fuerit. et poſtea venerit in hunc munduꝫ ẜm fabulas Origenis. ſed hoc ideo dicit euangeliſta quia non illuminat homines ſcd̓m quamcunqꝫ partem ſui: ſed ſolum ꝑ partē intellectualem. que non eſt de hoc mundo materiali ⁊ ſenſibili. ſꝫ creatur a deo. et ẜm eam homo in hunc mundum venit N Quinto ponitur negligencia creature ad cognoſcendū eū. cum tn̄ ipſum verbum omnibus ſit preſens. vnde dicit. in mundo. in

Sermo qualibet mundi creatura erat diuinum verbū. vnde cum venit ī carnem. non venit vbi prius nō erat. ſed qualiter non erat. in omnibus enim eſt. vnde Yſaie viceſimotercio. Celum et terram ego impleo. Nota ꝙ diuinum verbum dicitur eſſe in omni creatura per potenciam. preſentiam. et eſſentiam. per potenciā qui dem. quia nihil ſubterfugit virtutem ipſius. per potenciam: qꝛ nihil eſt potens niſi per ipſum. per preſenciaꝫ vero. quia omnia contemplatur. per eſſenciam vero. quia eſſencia eius propt̓ ſub tilitatem diuine nature et ſpiritualitatem. intima eſt cuilibet rei create. conſeruans eam. et in nihilum tenderet creatum ſi deſine ret eſſe verbum. ſicut vox exterior deſinit. ceſſante locucōne. quia vt dicit Orige. Si deꝰ pr̄ v̓bo loqͥ ceſſaret. creature vniuerſitas euaneſce̓t. Quomodo autē hoc ſit. ꝙ diuinū verbū ẜm eſſentiā ſit in omni creatura non poſſumus intelligere ẜm ꝙ dicit Criſo. ſuper epl̓am ad hebre. Deinde adducitur cauſa quare verbum erat in mundo. et mundus ꝑ ipſum factus eſt: ideo enim erat in mundo. quia per ipſum conditus eſt mundus. Non eſt verbuꝫ productiuum mundi: ſicut artifex cultelli. quia artifex eſt extra cultellum. et poteſt cultellus ſubſiſtere ſine fabri preſencia. ſed ver bum creaturam de nihilo produxit. ideo in nihilū tenderet: niſi verbum omneꝫ creaturam continue ſua virtute ſuſtentaret. No ta ẜm Theophilum ꝙ in eo ꝙ dicitur: et mundus ꝑ ipſū factueſt: Tollitur error Manichei. qui dixit malignum ſpūm cōditorē mūdi. Deinde ponit̉ ignorācia diuine cognicōis: ⁊ mūdꝰ id eſt mundi amatores. qui propter mundi amoreꝫ dicti ſūt mū dus. quia ẜm Aug. Si celum amas celum es. ſi terraꝫ amas terra es: eum non cognouit. Nota ꝙ ſi non fuit cognitū diuinuꝫ verbum. non fuit ex ꝑte ipſiꝰ cum ipſe ſit vera lux omneꝫ hoīeꝫ illuminans cū etiam ipſe ſit in omni creatura. nec oporteat euꝫ querere a remotis. cum vlterius mundus ꝑ ipſum ſit cognitꝰ ⁊ conditus. ⁊ ideo ꝑ hunc effectum debuit creator vniuerſitatis intelligi. igitur tanta ignorancia fuit ex ꝑte hominum. qui dile xerunt magis tenebras qͣꝫ lucē Ioh̓.3. ideoqꝫ euanuerunt in cō gitationibus ſuis. etem̄ obſcuratum eſt inſipiens cor eorum: Aduerte etiam quante ſit ruditatis non cognoſcere tantuꝫ opificem et benefactorem. pectatum enim ingratitudinis eſt: benefacientem non cognoſcere quod non tantum vici. ſed beſtialita tis eſt et inſenſibilitatis Tercia pars. d Ercio cum dicit̉ in propria venit: tangit̉ humilitatiſ verbi incarnacō. ⁊ qͣtuor facit euāgeliſta Primū eniꝫ

xi ponit iuderum reprobationem. vnde dicit in propria id ē in gē tem iudeorum venit. non vbi non erat. ſed qualiter non erat ſci licet per aſſumptionē carnis. Nota ꝙ ꝑ propria verbi: poteſt in telligi creatura mundi: que propria verbi eſt. eo ꝙ per nulluꝫ niſi per ipſum ſit condita. in qua creatura verbum apparuit vi ſibile. vel in propria ſpiritaliter: poſſunt intelligi iudei. qui nul lum colebant deum alienum ad quos ſolos de chriſto facta fuit repromiſſio. in quos venit verbum: carnem ex ipſis aſſumens P Deinde ponitur iudeorum contemptus: ⁊ ſui: ſcilicet iudei ex quibus ipſe erat: eum non receperunt. quia non credide runt in illum. et tamen vt dicitur Actuuꝫ decimotercio Verbū ſalutis huiuſmodi iudeis ſpecialiter miſſuꝫ eſt Nota ꝙ iudei nō tantum peccauerunt in hoc. quia chriſtum non receperunt. veꝝ etiaꝫ quia illi contradixerunt. dicentes. Tu de teipſo teſtimoniū perhibes teſtimonium tuum non eſt verum. Item eum blaſphe marunt dicentes. Demonium habes. Iohan. octauo. Item eū a ſe abiecerunt. Act. decimotercio dicit Paulus eis. Quoniā ver bū dei r̓pellitis ecce conuertimur ad gentes. Exemplum habemus de vnico filio patriſfamilias: quem vinee cultores eiecer̄t extra vineam. Math̓. viceſimo. Vinea autem iſta eſt domus iſ rahel. vt dicitur Yſa. quinto. Rurſum euꝫ occiderunt et ſuſpen derunt in ligno. poſt oīa auteꝫ etiā diſcipulos de ſuis finibꝰ expulerunt. Act. decimotercō. Excitauerunt iudei ꝑſecutionem in Paulum et Barnabam. et ciecerunt eos a finibus ſuis. Secun de ponitur credentium adoptatio: quotquot autem cuiuſcum. qꝫ ſtatus. ſiue iudeus. aut gentilis. maſculus aut femina. quoꝝ numerus ſoli deo eſt cognitus: receperunt eum: ꝑ fidem et dilectionem: dedit eis poteſtatem. iſta poteſtas eſt gracia regenerati onis ex aqua et ſpirituſancto. que nobis credentibus a chriſto tradita eſt. qui baptizat in ſpirituſancto. vt dicitur Iohan. i. Quid autem faciat credētibus iſta virtus baptiſmi. ſubdit. filioſ dei fieri: Facit eī credentes dei filios. actus enim baptiſmi eſt re generatio. quoniam ſicut generatio terminatur ad eſſe. ita iſte actus dat eſſe ſpirituale vnde regeneratio dici poteſt. Deīde oſtendit quibus data ſit iſta poteſtas regeneratioīs: his qui cre dunt in nomine eius: omnibus credentibus: ſi adulti ſunt pōt dari baptiſmus. ſolis autem incredulis dari non debet. Deinde on̄dit dr̄am iſtius natiuitatis a carnali dicens Qui ſcꝫ credente eo ꝙ filii dei ſunt: non ex ſanguinibus: per hoc intelligitur nō ſtre generationis miſeria: que eſt ex ſanguine: non ex voluntadei. ex cōcupiſcencia: carnis: hic caro accipitur ẜm glo. ꝓ femīa

Sermo nec ex volūtate viri.i. talis natiuitas non ex viri concupiſcencia. Vbi nota ꝙ quāqͣꝫ aliquis natus ſit ex baptiſatis parentibus: adhuc tamen expedit ſibi baptizari. quoniaꝫ talis natus eſt ex concupiſcencia carnis et viri. ſed iſta regeneratio baptiſmi non eſt hoc modo. ¶ Deinde oſtendit vnde ſit iſta natiuitas. ſed ex deo nati ſunt. dicuntur tales naſci ex deo: non ꝙ ſint ex diuina eſſencia. ſed diuina virtute. Nota ꝙ verbum diuinum ex deo naſcitur. et fideles naſcuntur ex deo. ipſe enim eſt dei filius et nos etiam ſumus dei filii. ſed prorſus magna vtriuſqꝫ natiui tatis differencia eſt. et poſſunt haberi quinqꝫ differencie ex v̓bis Hilari. vndecimo de trini. Primo quia criſtus eſt filius dei ꝓpri etate generationis. nos vero adoptionis. Secunda eſt. quia nō ſemper nos ſumus filii. cum omnes naſcamur ſilij ire. Xp̄us au tem ſemper erat filius. Tercia. quia chriſtus eſt verus filius. noſ vero ſumus filii ſecundum ſimilitudinem. Quarta quia chriſtus eſt vnicus filius. nos vero multi. Quinta quia chriſtus verbum nihil aliud eſt qͣꝫ filius. in nobis vero aliud eſt quod non pertinet ad filiationem viꝫ dei. Addit Aug. quinto libro de trinita te. quia chriſtus non eſt tocius trinitatis filius ſed patris tantū nos vero ſumus tocius trinitatis filii. Vnde cum in oratione do minica dicimus. pater noſter qui es in celis. nomine patris tota trinitas intelligitur. ſcilicet pater et filius et ſpirituſſanctꝰ R Tercio ponitur chriſti verbi incarnatio: Et verbum per quod facta ſunt omnia: caro factum eſt. diuinum enim verbum ſecund̓ naturam diuinam non eſt factum. ſed genitum. ſcd̓m tamen canem aſſumptam: dicitur eſſe factuꝫ. Attende ꝙ iſta factura que verbum caro factum eſt. nihil maius vnꝙͣ a deo factuꝫ eſt. ea eī que maximam repugnantiam habent: vnita ſunt in verbo. eſt enim pura natura intelligibilis: caro vero ſenſibilis. Item v̓buꝫ eſt vita eſſencialis: caro vero corruptibilis et mortalis. Rurſu verbum eſt fontana lucis ſine tenebra: caro autem tenebroſe caliginis plena. Et ideo hoc factum ē omnis nouitatis nouiſſimū oīs magnitudinis maximū: oīs v̓tutis potentiſſimū oīs mira cōis mirabiliſſimū ⁊ oīs pietatꝭ ſcīſſiᵐ S Nō ꝙ ex hͦ ꝙ di cit euangeliſta verbum caro factum eſt. tollitur error Maniche oꝝ. qui dixerunt non veram ſed fantaſticam carnem habuiſſe: Contra quos arguit Aug. li. q̄onū. Sꝫ. dicens. Si fantaſma fu erit chriſti corpꝰ: fefellit xp̄us. et ſi fallit veritas non eſt. xp̄s au tem veritas eſt: non ergo fantaſma corpus. Secundus error fu it Valentini qui dixit xp̄m corpus aſſumpſiſſe ſpirituale et cele ſte: nihilqꝫ de virgine aſſumpſiſſe: ſed per eam tranſiſſe velud a

xi qͥper riuuꝫ aut fiſtulam contra quod dicit apl̓us ad. Ro. i. Qui factus eſt ei ex ſemine Dauid. Tercius error fuit arrianoruꝫ. qͥ dixerunt criſtum veram naturam aſſumpſiſſe ſecundum carnem ex virgine. ſed voluerunt ꝙ aſſumpſerit carnem ſine anima. qͥ bus obuiat Aug. contra felicianum dicens. Qd̓ ſi chriſtus venit ſaluare quod perierat. quia totus homo perierat. totum homīeꝫ ſuſcepit ſaluandum. carnem ſcilicet et animam. Quartus error fuit Eutitis. qui dixit verbum carnem eſſe factum. quia aliquid verbi in carnem mutatum eſt atqꝫ conuerſum Contra quod ar guit Cirilius in epiſtola ad Iohannem Anthiocenum. Quoni am diuina natura manet: nec eſt capax mutatioīs atqꝫ conueſionis vllius. Quintus error fuit Neſtorii. vt habetur in geſtis Epheſini conſilij qui dixit Mariam ſolum hominem genuiſſe et non deuꝫ. atqꝫ diuiſit xp̄m in duas perſonas. hominis ſcꝫ ⁊ dei cui obuiat Cirillus in epiſtola ad monachos Egipti. quoniā ſi diſtinctus eſſet Chriſtus in duas partes: tunc ea que ſunt hoīs non conuenirent deo. nec dico ꝙ chriſtus ſeipſum exinaniuerit accipiendo formam ſerui. quoniam vt dicit Auguſtinus cōtra Felicianum. Sicut in vno homine. aliud anima. aliud vero corpus eſt. vnus tamen homo eſt ſic et in mediatore dei ⁊ hominiſ aliud eſt dei filius: et aliud hominis filius. vnus tamen ex vtro qꝫ eſt. T Sed diceret aliquis ſi euangeliſta dicens verbū caro factum eſt: voluit intelligere verbum eſſe humanatuꝫ cur n̄ dixit verbum factum eſt homo. vt totum ſignaret aut ſi voluit partem ſolum. cur non expreſſit de anima que nobilior eſt carne: vt diceret. verbum anima factū eſt. Dico ꝙ per ſynodochē nomine carnis que ē pars hominis: totus homo ſignat̉ et ītelligitur. noluit tamen euangeliſta totum nominare ſed partem quia fortaſſis voluit oſtendere ſingularem et maximā vnioneꝫ verbi ad hominem que tanta ē vt non ſolum verbum ſit homo et homo verbum. ſed etiam ſeparatis partibus hominis. carne ſcꝫ et aīma: ē vnaqueqꝫ pertinens. et quelibet pars ē verbuꝫ vnde in paſſione criſti cum ſeparata fuerat anima a corpore ver buꝫ tn̄ inſeparabile erat ab vtroqꝫ: ita ꝙ verbū erat caro. ⁊ caro verbum. atqꝫ verbum erat anima. et anima verbum Ad ſecundam queſtioneꝫ reſpondeo ꝙ licet anima nobilior ſit carne vn̄ ec̄ v̓buꝫ nō aſſūpſit īmediate carnē. ſꝫ mediāte aīa tn̄ nō dixit euangeliſta verbū factū eſt aīa. Et hoc propter tria. Primo qꝛ oīs factura denoīāda ē ab vltīo qd̓ fit. ⁊ qꝛ vltīa vnio v̓bi fuit ad carnē quā mediāte aīa aſſumpſit. ideo dicit̉ v̓bū caro fa ctum ē. Scd̓o qꝛ aīa eſt cōe nomen cuicunqꝫ viuuenti caro autem

Sermo proprie dicitur de corpore hominis. carnes enim ſunt aliorum animalium. et quia non aſſumpſit communia omnibus aīalibꝰ ſꝫ ꝯuenientia homini. ideo dixit verbum caro factum. Tercia vt maiorem verbi humilitatem oſtenderet chriſtus. quia verbuꝫ ē vita. anima etiam eſt vita viuuentium. ideo enim non dixit euā geliſta verbum factum eſt anima ne aliquis crederet ipſum verbum in chriſto ſe habuiſſe loco anime viuificantis corpꝰ quemadmodum Appollinaris aſſerit cuius erroris inſaniam Augu. li. Sꝫ. q̄onum. et Leo papa in epiſtola ad Paleſtinos ſufficien tiſſime reprobat. V Quarto ponitur verbi conuerſatio et habitabit in nobis. id eſt in medio noſtrum. ſecundum enim diuinitatis ſubſtantiam eſt in omni creatura. ſed quia caro factū eſt. in terris viſus. et cum hominibus conuerſatus eſt. Bar. tercio. Quinto ponitur glorie verbi reuelatio: ⁊ vidimus: prima Iohannis primo. vidimus oculis noſtris et perſpeximus: et manus noſtre contrectauerunt de verbo vite: gloriam eius: id eſt maieſtatem glorioſam diuinitatis. Nota ꝙ gloriam ver bi cognouerunt diſcipuli in ſapiencia doctrine in mirabili opere in tranſfigurationē. in reſurrectione. in aſcenſione in miſſione ſā ctiſpiritus. Deinde ponitur diſtinctio glorie verbi a gloria alio rum ſanctorum. quia non fuit gloria ipſiꝰ ſic̄ gl̓a cuiuſqꝫ ſanctiſed ſupple nos vidimus gloriam eius eſſe gloriam: quaſi vnigeniti a patre: magis enim glorificat vnigenitum filiuꝫ qͣꝫ quē cumqꝫ alium ſuum amicum: vel familiarem. Nota ꝙ ex hoc oſtē ditur equalem eſſe gloriam patris ⁊ verbi. naturale eniꝫ ē vt pater det filio quicquid penes ſe eſt glorioſum. et ſi vnicum fili um habet tunc totum illi tribuit. et quia verbum eſt filius vnicus patris. ideo gloria eius eſt ſicut vnigeniti cui totum datur Nota etiam ꝙ in diuinis non eſt niſi vnus genitus. ſiue vnus filius. nec deus pater alium filium generare poteſt. ſed nec ipſe filius generat. aut ſpiritus ſanctus. pater quidem alium genera re non poteſt. quia genitum in diuinis eſt verbum. vt ſupra di ctum eſt. ſed de ratione diuini eſt. vt ſit de tota ſciencia. et tota patris intelligencia. alioquin chriſtus non eſſet perfectū verbuꝫ ſed quod eſt ex toto aliquo non eſt multiplicabile: verbum igitur vnigenitum eſt Item nec filius generare poteſt nec ſpirituſ ſanctus: cuius ratio eſt. quia filius et ſpirituſſanctus illam eandem virtutem et naturaꝫ quam habet pater habent ipſi. ſed ip ſa exiſtens in patre intelligitur exiſſe in actum generationis to talem. ad quod quidem ſe poteſt extendere. ergo in ipſo filio et ſpirituſancto exiſtens non poteſt generare. ⁊ Deinde

xii commendat verbum caro: et vidimus: ſupple hec verbum: ple num gracie: non habuit partem gracie. ſed in ipſo fuit graciaEccleſiaſt. 24. In me omnis gracia vite et veritatis. Nota ꝙ verbum dicitur plenum gracia. quia vt dicit Auguſtinꝰ ī Enche. Meritis precedentibus ex quo conceptus eſt. fuit in eo diui nitas implens omne verbum et vnita ſibi inſeparabiliter vnita te perſone. vt ille homo filius diceretur ex cuius plenitudine re dundat in nos gracia. quia de plenitudine eiꝰ nos omnes accepimus. quoniam a capite redundat virtus in membris De inde tangit plenitudinem verbi: et veritatis chriſtus eſt ipſa ve ritas: et omnia figurata in lege ipſe verificauit. vnde dicit gloXp̄us eſt plenus veritate. quia ſic olim predictum eſt. modo ē exhibitum. vt ſcilicet deus ſit in homine implens eum omni bo no: et per eum ſuos. Plurima iam de miſterio deitatis et incar natione verbi eadem verba formante interius. ſtilo deſcripſimꝰ nihil tamen eius immenſitate dignum ad quam creature nō po teſt fragilitas attingere. Vnde legitur ꝙ beatus Auguſtinꝰ di uinitatis verbi conſideranti maieſtatem. apparuit paruulus pu er in littore maris. qui cum teſta nucis hauriebat de maria aqͣm et fundebat in foueam paruam quaꝫ manu fecerat in arena: Ce pit ſanctus ille cogitare quidnam ageret paruulus. et interrogauit quid ſibi vellet. reſpondit ille. cupio aquam fluminis to tam hac teſta in foueam mittere: ſubriſit ille puerilem animum. oſtendens quadruplicem rei impoſſibilitatem. aquam enim ma ris dixit infinitam eſſe. foueam finite capacitatis. teſtaꝫ nucis im proporcionatam operi. vitamqꝫ mortalem vt ante deficeret qͣm ceptum impleret et tu inquit paruulus. quomodo vis infinitū pelagus diuine ſubſtancie perquirere humanis rebꝰ. qui habes intelligenciam parue capacitatis. et tendis ad mortem et his di ctis diſparuit. Sed licet hoc infinituꝫ comprehende non poſſimꝰ iuxta ꝯſiliū Hilarij. ꝓficimus pie ſeq̄ndo īfinita. I Cū hoc autem ꝙ iſta verba euangeliſte ſunt altiſſime intelligencie hn̄t etiam magnam efficatiaꝫ ⁊ precipue illud quod ibi dicitur ver bum caro factum eſt. vnde inoleuit conſuetudo laudabilis ꝙ ī fi ne cuuiſlibet miſſe hoc euangelium fidelibus legatur. De effica cia eius tria breuiter recito. In britania fuerunt duo demoniaci ambo mendicantes. inuidit at̄ alt̓ alteri. eo ꝙ plus ei daret̉. et clam ſacerdetem vnū vocauit. et dixit illi. Si feceris illud quod tibi dixero. ſcilicet vt euangelium illud. In principio erat verbum. legas in aure ſoci mei vſqꝫ ad finem me tamen n̄ audiēte ꝓ certo fugabit̉ ab ip̄o demoniū. intelligēs at̄ ſac̓dos verſuciam

Sermo demonis vtrunqꝫ liberare propoſuit. et incipiens alte illud euā gelium legere cum diceret. verbum caro factum eſt. ſtatī eiulāteſ demones exierunt. et illi ambo liberati ſunt. Item narratur ali ud huic ſimile ꝙ dyabolus quidam ſancto viro dixit eſſe quod dam verbum euangeli valde tremendum demonibus. qui int̓rogatus qd̓ illd̓ eēt noluit ſibi dicere. vbi at̄ ille ml̓tas auctori tates ibid̓ euāgelicas ꝓduceret ī mediū. dyabolus ad ſingulas rn̄debat: non eſt hoc quod valde formido. tandē interrogatꝰ times ne verbum caro factum eſt. ſubito cum clamore nimio di ſparuit Item ego audiui aliquando fratrem Thateum de Mantua referentem de quodam ſanctiſſimo abbate regionis illiꝰ. qui die qͣdaꝫ ī meridie cū vno clerico ꝓpriū viridariū īgreſſus vidit mulierem quandam a remotis venienteꝫ ſibi obuiā. que ornata erat precioſitate veſtimentorum mirabili. Tunc abbas turbatꝰ concomitantem ſibi clericum ſciſcitatus eſt vnde mulier ſic mag nifici habitus clauſtrum et viridarium concluſum foſſis et muro ingreſſa fuerit. Quo non reſpondente fixit abbas gradum et appropinquantem ad ſe mulierem non ſalutauit: ſed admirans illius aſpectum interrogauit vnde ⁊ ad quid ſolitaria loca ſola ipſa intraſſet. Ego inquit illa ad hoc huc veni vt mecum ꝑgatis. Timuit abbas mulieris audaciam. et dixit non licere ſibi ta le conſortium. illa vero ſtatiꝫ reſpondit: expedit quod et neceſ ſarium eſt vt omni cura poſtpoſita veniatis mecum ad locuꝫ ad quem vos ducere cupio. tremefactus autem abbas cognouit eē demonem et cum neſciret quid reſpondere deberet. aut agere. il la apprehenſa lacinia veſtimenti eius volebat eum ducere. Tunc abbas nimio pauore perterritus. eleuata manu ſignauit ſe dicens: verbum cara factum eſt: et habitabit in nobis. Demō au tem percuſſit manum abbatis. et diſparuit cum clamore ⁊ grā di ſtrepitu. ita vt videretur ipſum clauſtrum: et tota illa regio in abiſſum demergi. Manus autem abbatis quam dyabolus ꝑ cuſſerat facta eſt nigra velut carbo. Poſt multos autem dies. cū dictus abbas ſue ſalutis īmemor non corrigeret vitam ſed laſci uiens operi carnis ītenderet. in camera ſua clamans a demone terribiliter tractus ac verberatus. nullo ſibi de familia potente ferre auxilium: qͣꝫdiu infelicem emiſit ſpiritum. Inuentuſqꝫ ē ſu per pauimento mortuus. dilaīato corpore et veſtibus. Nota qꝛ de hoc euangelio Iohannis. dicit beatus Auguſtinus ſeptimo libro confeſſionum ꝙ in quibuſdam libris platōnicorum inueīt totam ſentenciam. ſed tamen ꝙ verbum caro factum eſt et habitabit ī nobis. hoc ibi n̄ īuenit. nā ⁊ ip̄e idem ph̓s ꝙ ſacramētū

xii Occiderunt Yſaiam Hieremiam Ezechieleꝫ poſt chriſtum Iaco bum fratrem domini ⁊ Iacobū zebedei: ⁊ crucifigetꝭ: morte t̓piꝯdemnātes eos Sap̄. 3. Sicut fuit Petrus Andreas et Symon chananeus. et flagellabitis in ſynagogis veſtris: id eſt in con gregationibus veſtris. Flagellatus fuit Ioſeph a fratribus ſuis. flagellati prophete. ſicut Moyſes murmurationibus eorum Micheas Elyas ⁊ Hieremias. et poſt chriſtum flagellauerunt diſcipulos eius. Et nota ꝙ ſynagoga grecum vocabum eſt. et dr̄ a ſin qd̓ cō et goge qd̓ eſt ꝯgregatio qͣſi ꝯgregacō iudeoruꝫ Eccleſia eſt proprium nomen eccleſie fidelium. Deinde oſtendit quid ſint facturi eis: quos occidere non poterunt: ⁊ perſequimi ni de ciuitate in ciuitatem: non ſinentes eos quieſcere. vt affliga tis etiam eos fuga. qualis fuit perſecutio facta in morte Stepha nide qua dicitur Actu. octauo. Facta eſt in illa die perſecutio magna in eccleſia. que erat ieroſolimis et omnes di. perſi ſunt per regiones Iudee ⁊ Samarie. preter apoſtolos. de quorum ꝑ ſecutione et fuga intelligi poteſt illud ad Hebre vndecimo. Circuierunt in mellotis in pellibus caprinis. egentes. anguſtiati af flicti. quibus dignus non erat mundus. in ſolitudinibus erran tes. in montibus et in ſpeluncis. ⁊ in cauernis terre. Iſta autem perſecutio noſtra fuit vtilitas. quoniam vt dicit Hieroniꝰ. Per ſecuti ſunt eos de ciuitate in ciuitatem. vt ad populum gentium tranſmigrarent. Tercio ponitur generalis iudeorum culpa: vt veniat ſuper vos omnis ſanguis iuſtus: id eſt omnis culpa effuſionis iuſtiſanguinis vobis imputetur: qui effuſus eſt ſuper terram: psͣ. Effuderunt ſanguinem innocentem. Nota ꝙ omnis culpa effuſi ſanguinis iuſtorum iudeis imponitur maxime propter effuſionem ſanguinis chriſti. in quo quicquid iuſticie fuit in alijs ſanctis ſparſim. vnitiue et habundantiſſime ī ip ſo repperitur Deinde explicat ſanguinis effuſionis culpam: a ſā guine Abel iuſti. cuius iuſticia apparet Gene. quarto. vbi dicit̉ ꝙ Abel obtulit munera domino de primogenitis gregis ſui et de adipibus eorū. et reſpexit dominus ad Abel ⁊ ad munera eius. Iſtius Abel iuſti ſanguinem effudit Caynfrater eius zelo inuidie. vt dicitur ibidem. vſqꝫ ad ſanguinem zacharie filii Ba rachie quem occidiſtis inter templum et altare: Dicit gloſa ꝙ in templo erant duo altaria. vnum interius quod erat incenſialterum exterius quod erat holocauſtorum. et inter hoc altare ⁊ templuꝫ lapidatus fuit ille zacharias a populo. G Que ritur quis fuit ille zacharias. et dicunt quidam eum eſſe qui in duodecim prophetis vndecimus eſt. ſed vt dicit Hieronimus

Sermo licet iſte fuerit filius Barachie. tamen vbi occiſus fuerit ſcrip tura non loquitur. Origenes autem dicit ꝙ deum ꝑuenit q̄dā traditio. ꝙ ille zacharias fuit pater Iohannis baptiſte. In tem plo em̄ erat quidā locus vbi ſolis virginibus licebat adorare. Btā at̄ v̓go pꝰqͣꝫ ſalutacōe āgl̓ica ꝯceperat ⁊ peꝑat tēplū ingrediēs ſtetit vt adoraret in loco virginū. ꝓhibentibus autem eis qui nouerant ipſam genuiſſe. zacharias defendebat eam dicens adhuc eſſe virginem. propter qd̓ a populo ibidē inter templuꝫ et altare occiſus eſt. ſed vt dicit Hieronimꝰ cū hoc dictū de ſcpͥtura non habeat auctoritatem. eadem facilitate ꝯtemnitur qͣ pro batur. et ideo alij dicunt iſtuꝫ eſſe zachariā quē iuſſit Ioas rex iude lapidari. vt habet̉. z. ꝑalipo. 24. poſt cuius mortē vt dicit Epiphanius. non accepit populus manifeſte diuinū reſpōſuꝫ ī templo. Sed attende ꝙ iſte zacharias fuit filius Ioade ſacerdo tis. hic vero dicitur filius Barachie. forte quia cognominatus eſt ſic Ioada. aut ideo quia Barachias interpretat̉ benedictus domini: et benedictus fuit Ioſada. quoniā reꝑauit regnū iude orum in priſtinam dignitatem vt hētur. 4. Regū. 11. Qd̓ auteꝫ zacharias iſte ſit ille de quo dicimus adhibet fidem. quia ī euā gelio nazarenoꝝ pro filio Barachie. ſcriptū eſt filius Ioade. H Item querit̉ quare ſoli iſti duo inter alios iuſtos nominā tur cum primo ante zachariam multi fuerunt interfecti. Primo ad hoc reſpondet Remigius. quia Abel fuit paſtor ouiū: et oc ſus eſt in campo. zacharias vero fuit ſacerdos et interfectꝰ in atrio populi. per quos duos omnes ſancti martires deſignātur laycalis et clericalis ordinis Secundo reſpondet Cri. quia cū cri ſtum et diſcipulos eius ꝑ inuidiam occidebant. ideo Abel commemoratur quem propter inuidiam frater eius occidit. De za charia vero facit mentionē. quia duplex preſumptio fuit in nece ipſius. quia hominē ſanctū. et in loco ſancto occiderunt. Ter cio aliter reſponderi poteſt. quia aggrauatur occidium ex ꝓpin quitate ſanguinis. et ex beneficiis receptis. Abel autem occidit Cayn frater eius. zachariam vero iuſſit lapidari Ioas. vt dicit̉ 2º. ꝑalipo. 24 Non eſt recordatus Ioas miſericordie quam fe cerat Ioīade pater eius ſecum. ſed interfecit filium eius. Quarto ad hoc taliter poteſt dici. quia ſolum propter necem Abel dicit̉ gene. 4. Vox ſanguinis fratris tui clamat ad me de terra. ⁊ vī dicta fuit. quia habitauit Cayn profugus ſuper terram. et tandeꝫ interfectus eſt. vt dicitur gene. 4. De zacharia vero dicitur ſcd̓o ꝑalipo. 24. ꝙ cum moreretur dixit. videat deus et requirat. conſecuta eſt autem vindicta. qꝛ vt ibidē dr̄. pꝰ āni circuluꝫ

xii. tradidit dn̄s infinitā populi multitudinē in manu paucoꝝ. ex ercitus regni ſirie. et occiſi ſūt om̄s principes populi ⁊ dep̄dati ſūt regnū. et illudentes ignominioſe regi ioas. reliquerūt eū plenū languoribꝰ. quē tandē occiderūt ſerui eius iacentē in lecto vt dicit ſcriptura. in vltionē ſanguīs zacharie filij ioiade. ſed nec rex ſepultus ē in ſepulcris regū. I Itē querit̉ quare vltio ſanguīs abel veniat ſuꝑ iudeos. cū ipſi nō occiderūt eū. ſed nec ex cayn nati ſūt. Et dico ꝙ exquo occiderūt criſtū. qui fuit abel ꝑ innocentiā ⁊ manſuetudinē. nec reſtitit occidenti. iō ſanguis abel venit ſuꝑ eos. Nota qꝛ iudei occidentes hūc glorioſū ꝓthomartirē ſtephanū. ſanguinē abel ⁊ zacharie ꝯduxerūt aduerſū ſe. nā in abel fuit virginitas. innocentia et patien tia. virginitatē aūt ſtephani ꝓbat p̄latura viduaꝝ ei ꝯmiſſa. innocentiā ꝓbat ꝓductio falſoꝝ teſtiū ꝯtra eū. patientiā. qꝛ pa tientē inuenimus eū. qm̄ non niſi bis eſſe locutū reꝑimus ſcꝫ cū dixit. Dn̄e iheſu accipe ſpūm meū. et cū dixit. Dn̄e ne ſtatuas illis hoc peccatū. imo maior fuit eius patientia. qꝛ nō expetiuit vindictā. quemadmodū ſanguis abel. ſed petit indulgentiā. Itē ipſe fuit zacharias qꝛ in ſacris ꝯſtitutꝭ. vlterius ſic̄ ſpūs dn̄i irruit in zachariā vt rep̄henderet iudeos. ita in ꝓthomartirē ſte phanū. vltimo lapidatus ē quemadmodū et zacharias a populo. R Quarto ponit̉ diuina vltio. Amen dico vobis. ve nient hec omnia: id eſt ꝓ omnibꝰ his: ſuꝑ generationē iſtam: generatio iudaica viperea eſt. que parientē ſe necat. Deutro. .32. Generatio parua atqꝫ ꝑuerſa heccine reddis dn̄o popule ſtulte et inſipiens. nunquid non ipſe eſt pater tuus. qui poſſedit. fecit. ⁊ creauit te. Nota ẜm Criſoſto. ꝙ tripliciter accipi po teſt. ꝙ omnis vltio effuſi ſanguinis veniat ſuꝑ generationem iudaicam. Primo. quia ſicut omnia bona que ex ſingulis gene rationibꝰ a ꝯſtitutione mundi omnes ſancti merebant̉. illis no uiſſiuis donata ſunt. qui chriſtū receperunt. ita omīa mala que merebant̉ impij in ſingulis generationibꝰ. a ꝯſtitutione mundi illis nouiſſimis data ſunt. qui chriſtū et diſcipulos eius abiecerūt. Secundo ſic. quēadmodū em̄ nulla opera ſanctoꝝ abinicio mundi tantam gratiam mereri potuerunt. quanta ꝑ ihe ſum data eſt hominibꝰ. ita nulla mala opera tantam meruerūt penam. quantā ex morte chriſti ꝯſecuti ſunt iudei. quia toti mūdo facti ſunt ludibriū. et eiciunt̉ de ciuitate in ciuitatē. et de regno in regnū. ſicut factū eſt in regno anglie et fraucie. Tercio qꝛ poſteriores iudei non ſunt correcti a malis precedentiū. ſed addiderunt peiora. ideo omnis vltio precedentiū venit ſuꝑ eos.

Sermo quarto dicere poſſumus ꝙ omnis vltio diuina venit ſuꝑ eosquia occidentes chriſtum omniū commiſerunt culparū nequiciam. cū in ipſo ꝯtineat̉ generalis iuſticia omniū ſanctoꝝ precedentium et ſequentium. Dicit̉ em̄ in canonica Iacobi. Qui offendit in vno factus eſt omniū reus. Dum ergo chriſtum qui ē caput eccleſie crucifixerunt omniuꝫ electoꝝ ſanguinem ꝯtra ſe prouocauerunt. a ſanguine abel iuſti vſqꝫ ad ſanguinem vltimi electi ⁊cͣ. Secunda pars Ecundo cū dicit̉: Hieruſalem hieruſalem. tangit̉ ob ſtinate mentis aduerſitas et duricia. obſtinati em̄ iudei occiderunt nuncios chriſti. et noluerunt ꝯgrega ri ſub alis eius. Et ideo duo tangunt̉. Primū eſt exprobratio necis ſanctoꝝ. vnde dicit: Hieruſalem hieruſalem: iſta reiteratio vt dicit criſoſto. eſt miſerentis ⁊ valde diligentis aut forte dolentis eſt. aut comminantis. non aūt dominus loquit̉ ad ſaxa. ſed ad homines habitatores hieruſalem: que oc cidis prophetas dolendo exprimit dominus prophetaꝝ necem. dolet de morte amicoꝝ. ⁊ de culpa occidentiuꝫ: et lapidas eos qui ad te miſſi ſunt: Criſoſto. dicit. Miſi ad te iſaiam et ſecaſti eum. Hieremiam lapidaſti. Ezechielem tractum ꝑ lapides exprobraſti. quomodo ergo ſaluaberis que nullum ad te medicuꝫ venire permittis. Nota ꝙ iſta exprobratio domini intelligi poteſt de morte glorioſi martiris ſtephani. quem ad ſe miſſum lapidauerunt iudei. ipſe em̄ miſſus fuit ad eos ꝯuertendos. quatenus ſibi ꝯueniat illud quod dictum eſt Ezechie. 2. Filii homi nis mitto ego te ad filios iſrahel. ad gentes apoſtatrices que re ceſſerunt a me. Et reſpondet beatus ſtephanus illud Iſaie. 6. Ecce ego. mitte me. ſed lapidauerunt hunc celeſtem nuncium dei. vt mortis penam ei infligerent. ſepius em̄ voluerunt chriſtum perimere. In iſto aūt martire iniquum compleuerunt ſuum deſiderium. quo ſepe voluerant lapidare chriſtum. M Secundo ponit̉ rebellio iudeoꝝ. quia non obſtantibꝰ occiſionibus ſanctoꝝ voluit chriſtus ad ſe ꝯgregare et noluerunt. vnde dicit. quotiēs volui: quia nō ſemel aut bis: ꝯgregare filios tu os: in congregatione fidelium: quemadmodum gallina ꝯgregat pullos ſuos ſub alas ſuas. Nota quia aſſimilat ſe chriſtus galline ꝯgreganti pullos ſuos ſub alas. Deutro. vero. 33 aſſimilat̉ aquile que expandit alas ſuas ⁊ aſſumpſit populum iu deoꝝ. et hoc rationabiliter. aquila em̄ obtinet principatum in volatilibꝰ. et qꝛ tunc temporis deus aſſumpſit populū iudeoꝝ

xii vt eos induceret in terram fluentem lac et mel. et vt principatum gentium poſſiderent. ideo protunc aſſimilat̉ aquile. nunc vero volens populum iudeoꝝ cōgregare humane infirmitatis naturam aſſumpſit galline ſe comparat. vt oſtendat ſui amoris magnitudinem. nam gallina filioꝝ amore infirmat̉ et languet. et chriſtus amore iudeoꝝ infirmitatis naturam aſſumpſit vnde pſal. Infirmata eſt in humilitate virtus mea. et cant. 2. Fulcite me floribꝰ. ſtipa me malis quia amore langueo. Nota etiam quia gallina ꝯgregat pullos ſub alas. vt eos foueat. ꝓ tegat. et vt matrem cognoſcant ſic chriſtus voluit ſub duplici ala. diuinitatis ſcꝫ ⁊ humanitatis ꝯgregare iudeos. vel ſub du plici ala vtriuſqꝫ teſtamēti. ⁊ vt hec fierent laborauit clamans raute facte ſunt fauces eius. quatenus iudeos foueret et protegeret. et vt ipſum cognoſcerent. ⁊ hoc ſepe voluit facere. ꝑ pro phetas eos vocans. ⁊ tandem ꝑ ſeipſum venit clamans verbis ſignis et miraculis. Deinde ponit̉ iudeoꝝ rebellio: et noluiſti: quia noluerunt ꝯgregari ſpiritualiter. ideo etiā localiter in om nes mundi regiones diſperſi ſunt. Nota ꝙ cū pulli iſtius galli ne nollent ꝯgregari ſub ala eius. audierunt clamantem. alini pulli. ſcꝫ gentiles. ſunt ꝯgregati ſub alis ſuis. quod figuratum eſt in Ruth moabithide. de qua dicit̉ Ruth. z. capitulo Plenam mercedem recipies a dn̄o deo iſrael. ad quē veniſti. et ſub cuius fugiſti alas ⁊cͣ. Tercia pars. n Ercio ponit̉ ſubſequentis pene aduerſitas et miſeria et eſt. quoniam deus gentem iudaicam ex toto deſer uit. quod vſqꝫ ad tꝑa illa non fuerat factum. et duo ponunt̉. Primo templi ruina: ecce quaſi in proximo relinquet̉ vobis domus veſtra: id eſt templū. de quo Hiere. 12. Domus mea domus orationis vocabit̉: deſerta: a deo et preſi dio angeloꝝ. vnde vt dicit ioſephus. In templo audita ē vox commotionis angeloꝝ dicentium. Tranſeamus ab his ſedibꝰ. Nota ꝙ iſtius templi deſolationem ſemꝑ tinuerūt iudei. vn̄ vt occiderent chriſtum dicebant. Si dimittimus euꝫ ſic. omnes credent in eum. et venient romani. et tollent noſtrū locum et gentem. ſed iuſto dei iudicio timor quem timebant euenit eis. et quod verebant̉ accidit. Nam poſt chriſti aſcenſionem quem admodum predictum erat. deſolatum eſt templum. et tranſlati ſunt iudei in terram alienam. et iſta deſolatio eſt vſqꝫ ad finem ſeculi. vt dicit̉ Daniel. 11. Nota ꝙ hoc quod dicit̉: Ecce relinquet̉ vobis ⁊cͣ: aliter poteſt intelligi. vt nomine domus eccleſia

Sermo intelligatur fidelium. que quidē deſerta non eſt fidelibꝰ. ſed ple na. iudeis tamen deſerta eſt nunc vſqꝫ ad finem ſeculi. ſed tunc ingredientur vt ſaluentur reliquie iſrael. Secundo ponitur ab ſentia chriſti que quidem cauſa fuit deſolationis iudaice. ſicut iu bernatoris abſentia canſa eſt naufragij. vnde dicit: dico em̄ vo bis: cuius dicere firmum eſt: non me videbitis amodo: ẜm criſoſto. Refertur ad tempus crucis. Vnde nota ꝙ iſta verba locutus eſt chriſtus iudeis. feria quarta ante diem paſſionis ſue. et a tempore paſſionis ſue abſcondit faciē ſuam ab eis. nec vnquam eum viderunt. ex toto em̄ tunc temporis dereliquit eos O Deinde ponit iſtius abſconſionis tempus: donec dicatis: corde credatis ad iuſticiam. ore autem confiteamini ad ſalutem: Benedictus: ſit chriſtus: qui venit. in nundum per canis aſſumptionem: in nomine domini: id eſt nominatus domi nus. hoc em̄ eſt nomen quod eſt ſuper omne nomen quod chri ſto datum eſt. vt in nomine iheſu omne genu flectatur. celeſtium. terreſtrium et infernorum. ad phi. ⁊cͣ. Nota ꝙ hic chriſtus predixit quantuꝫ tempus ipſe eſſet abſconditus a domo iacob quoniam vſqꝫ ad tempus iudicij quando veniet cum gloria. in primo em̄ aduentū in carnem cognouerunt eum iudei. ſed nec adhuc cognoſcunt eum eſſe meſſiam qui venit in ſalutem coꝝ. ſed tunc penitebunt d̓ incredulitate ſua. et laudes quas aclama re debuiſſent venienti in carnem. clamabunt venienti ed iudici um dicentes. Benedictus qui venit in nomine domini deus do minus et illuxit nobis. Rogemus ergo deum ⁊cͣ. In feſto ſancti Iohannis euangeliſte Sermonis. xiii. Prima pars. xit iheſus petro. ſequere me. conuerſus petrus. dit illuꝫ diſcipulū quem diligebat iheſus ſequen tem ⁊cͣ. Iohan. vlti. Cum amicicia bona. bonum honeſtuꝫ ſit ex qua redundat vtile bonum. illi ta men maiora conſecuntur dilectionis premia. qui potentioribus et liberalioribus ſunt caritate vniti. quia igitur beatus iohannes euangeliſta non qualemcunqꝫ habuit dilectum amicum. ſed chriſtum. cui nemo ſimilis in potentia et liberalitate reperitur. ideo multa gratiarum donaria ab ipſo recepit ita vt conuenienter hoc nomen ſcilicet iohannes fuerit appella tus. Iohannes enim dicitur. in quo eſt gratia. Et ipſe in hodi erno euangelio has ſibi collatas gratias recitat. non quo ad iactantiam. ſed vt nos audientes hec eius beneficia. inflamem

xiii ad dilectionem eius. qui talia ſibi contulit. In hoc igit̉ enan gelio tria genera beneficiorum tanguntur ẜm ꝙ beatus iohā. quantum ad preſentem vitam. tripliciter poteſt accipi. Poteſt enim primo conſiderari quantum ad ſtatum vite. Et ſic multiplici priuilegio ipſius vita decorat̉. Secundo poteſt accipi quā tum ad ſtatum mortis quo vita terminatur. et ſic ſingulari be neficio mortis dolore priuatur. ibi: hunc ergo cum vidiſſet: Tercio beatus iohannes poteſt conſiderari quantum ad ſtatū. gradus eccleſie. ⁊ ſic euangeliſte officio honoratur. ibi: hic eſt diſcipulus ille ⁊cͣ. Gratioſus igitur fuit in vita. in morte. et in officio. A Circa primum duo principaliter facit. Primo enim introducit̉ chriſti imperium: dixit iheſus petro. Nota ꝙ ea que in hoc euangelio leguntur. geſta ſunt poſt reſurrectionē chriſti poſt piſcium captionē poſt chriſti agnitioneꝫ poſt chri ſti et diſcipuloꝝ refectionē. poſt trinā chriſti interrogationē an petrus illum diligeret. poſt commiſſionem eccleſie petro. poſt denunciationem chriſti qua morte petrus eſſet clarificaturus de um. poſt omnia iſta. dixit iheſus petro ſequere me: ſcilicet mori endo. quia morte crucis petrus vitā finiuit. rationabiliter equi dem vt qui veſtigia chriſti ſecutus eſt viuens. eadeꝫ ſequeretur et moriens. hoc quidem promiſit chriſto. Luce. 22. dicens. Do mine tecum paratus ſum. et in carcerem et in mortem ire. vnde poteſt dicere illud. t. Regum. 20. In quocunqꝫ loco fueris domine mi rex. ſiue in vita ſiue in morte. ibi et ſeruus tuus. ideoqꝫ etiam corporaliter impleuit illud domini preceptum dicentis. Qui vult venire poſt me abneget ſemetipſum. et tollat cru cem ſuam et ſequatur me. Luce. 14. Secundo ponitur euangeli ſte preconium. et tanguntur ſex ad commendationem eius. B Primo enim innuitur conuerſationis honeſtas. cum dici tur: conuerſus petrus: ſequebatur enim petrus chriſtum. etiam corporali greſſu. cui dixit ſequere me. recordatus ſocij tui. ſcilicet iohannis euangeliſte conuerſus eſt. vt videret quid de illo ageretur. Nota quia vt plurimum conuerſati ſunt ſiml̓ petrus et iohannes. Nam vt habetur Math. 26. Ipſi pariter miſſi fuerunt parare chriſto paſcha. Item pariter ſequebantur chriſtum vſqꝫ in atrium pontificis. Vt dicitur Iohan. 18. Item ſimul cucurrerunt ad monumentum in reſurrectione. Ioh̓. 20. Item ſimul aſcenderunt in templum ad horam orationis nonā Act. 3. capi. Erant enim vniti amicabili conuerſatione ratione tercij ſcilicet chriſti. Quorum vtrunqꝫ ſingulariter ipſe chriſtus dilexerat. Et attende ꝙ iſta ſocietas demonſtrat nobis hone

Sermo ſtam ꝯuerſationem beati iohannis. ipſe enim erat adoleſcens. petrus autem erat ſenior. et pulcherrimum eſt adoleſcentibus. cum ſenioribus conuerſari vnde dicit beatus ambroſius primo libro de officio. Sic noſtre conuerſationis electio vt adiungamur probatiſſimis quibuſqꝫ ſenioribus. Nam quia vt equalium vſus dulcior. ita ſenum tutior eſt. qui magiſterio quodam et ductu vite. colorant mores adoleſcentium ſua ſcilicet maturi tate. ¶ Secundo circa beatum iohannem tangitur diſcipulatus officium cum dicitur: vidit illum diſcipulum. dicitur au tem diſcipulus qui diſcit ſcientiam. et ſuſcipit diſciplinam. beatus autem iohannes didicit a chriſto ſcientiam eminentius omnibus. quod declarat eius euangelium. in quo ſuper omnes velut aquila eleuatus diuinum verbum intuitus eſt. Suſcepit etiam a chriſto diſciplinam vt ſibi conueniat illud prouerbiorum primo. Audi fili mi diſciplinam patris tui. Eſt autem diſciplina vt dicit hugo. Conuerſatio bona et honeſta cui parum eſt non male facere. ſed ſtudet etiam in his que bene agit irreprehenſibilis apparere. Fuit autem conuerſatio beati io. bona ⁊ honeſta quod oſtendit carnis integritas. fuit irreprehenſibilis. immo tota eius vita fuit exemplar noſtrum. D Tercio circa beatum iohannem tangitur dilectionis chriſti ſin gulare priuilegium: quem diligebat iheſus: equidem pre ceteris carius et ſuauius. Nota ꝙ quinqꝫ vicibꝰ beatus iohannes deſcripſit ſe eſſe diſcipulum quem diligebat iheſus. Primo cum in cena in ſinu chriſti recumberet. Iohan. 13. Secundo cum aſſiſteret cruci cum virgine. Iohan. 19. Tercio cum manifeſtauit reſurrectionem marie magdalene. Iohan. o. Quarto cum cognouerunt chriſtum ad mare tiberiadis. Iohan. z. Quinto hic cum de ipſius fine agebatur. Nota ꝙ tria ſunt propter que beatus iohannes pre ceteris dilectus fuit a chriſto. vnum eſt intellectus perſpicacitas. diligit enim magiſter diſcipulum docilem. et rex miniſtrum intelligentem. vnde prouer. 14. Acce ptus eſt regi miniſter intelligens. alterum eſt munda virginitas. cuius virginitatis vt dicit beatus Hieronimus. hoc teſtimonium eſt quod pre ceteris a domino eſt dilectus. Vnde prouer. 22. Qui cordis diligit mundiciam propter gratiam labiorum ſuorum habebit amicum regem. Tercium eſt tenera etas. pueros enim et infantes naturaliter diligimus. et ipſe fuit adoleſcentior ceteris de quo poteſt intelligi illud oſee. i. quia puer iſrael eſt. et ego dilexi eum. E Nota etiam ꝙ iſtius dilecti onis quinqꝫ fuerunt ſigna. Vnum quidem. quia vocauit eum

xiiii de nupciis volentem nubere vt totus eſſet ſuus. Et nihil ex eo mundus haberet. vnde iſte amor fuit quaſi zelotipie. que non patitur conſortium alieni. Hiere. 31. Charitate perpetua dilexi te. ideo attraxi te. Secundum ſignum fuit. quia ſupra pectus illius requieuit. Deut. 33. Amantiſſimus domini habitabit con fidenter in eo quaſi in thalamo tota die morabit̉. ⁊ inter hume ros illius requieſcit. et ideo iſte amor fuit delectabilis. Terciū ſignum fuit ſecretorum reuelatio. quoniam illi reuelauit prodi torem de quo nemo apoſtolorum. ſed nec petrus apoſtolorum princeps interrogare preſumpſit. tamen ipſe chriſtus beato iohanni dixit. Nam vt dixit Ambro. vlti. de offi. nihil occultat amicus ſi verus eſt. ſed effundit animū ſuum. et ideo iſte amor fuit familiaris. Quartum dilectionis ſignum eſt. quia moriens chriſtus ſpecialem curam de ipſo habuit. dimittens eū loco ſui beate virgini vt tanqͣꝫ filium pertractaret. et vt ipſa conſolaretur. in illo et in hoc dilexit eum ſicut ſeipſum. Quintum dilectionis ſignum eſt. quia fecit eum extraneum a dolore mortis. et in hoc quaſi dilexit eum plus quam ſeipſum quoniam penam mortis quam noluit ſibi parcere illi indulſit. F Quarto cir ca beatum iohanneꝫ tangitur imitationis obedientia: ſequen tem: tam corporis greſſu qͣꝫ mentis affectu. In qua imitatione ſtatim apparet. ꝙ paratus erat beatus iohannes ſequi chriſtuꝫ eo mō per paſſionē. ſicut et petrus ſequi debebat. licet chriſtus aliter de illo diſponeret. Nota ꝙ ſex vicibꝰ beatus iohannes ſecutus fuit chriſtum. Primo quando eum volentem nubere vocauit de nupciis. Secundo quando capta multitudine piſcium. ſubductis ad terram nauibus. ipſe ſecutus eſt chriſtum. Tercio quando chriſtus vocauit eum iuxta mare gallilee et ipſe relictis rhetibus ⁊ patre ſecutus eſt illum. Hoc modo ordinat magiſter in hiſtoriis ſcolaſticis. Sed ſi vocatio iohannis fuit de nupciis. fuit in his nupciis que celebrate ſunt in chana galilee tunc op poſito modo eas ordinat. Amonius alexandrinus de ꝯcordia euangeliſtarum. Nam prima vocatio ẜm eum fuit ad mare gal lilee. Secunda capta piſcium multitudine. Tercia in nupciis. Quarto ſecutus eſt chriſtum euntem ad paſſionem. Iohan. 16. Quinto ſecutus eſt eum reſurgentem a mortuis. Sexto ſecutus eſt vocantem ſe ad celum. cum ei dixit chriſtus. Veni dilecti miquia tempus eſt vt epuleris cum fratribus tuis in regno meo. et ſurgens ſequebatur illum. In prima ſequela abrenunciauit operibꝰ carnis. In ſecunda mundane ſubſtantie. In tercia propinquanti generis. In quarta mori nō timuit. et ideo preſentē

Sermo vitam deſpexit. In quinta viuere cum chriſto deſiderauit. G In ſexta quod deſiderabat obtinuit. Quinto circa beatum io hannem tangitur munda virginitas. ſcilicet cum dicitur: qui et recubuit in cena ſuper pectus eius: ex quo habetur mundicia virginalis ipſius. non em̄ dignum eſt vt ſuper pectus chriſti niſi virgo recumbat. et ideo pueros propter mundiciam canis amplectimur et geſtamus in humeris. Nota ẜm magiſtrum in hiſtoria ſcolaſtica non aliter creditur iohannes diſcubuiſſe ſuper pectus iheſu. niſi quia diſcumbebat inclinatus ante pedes domini. aut forte dici poteſt. ꝙ audiens dilectus diſcipulus chriſtum debere mori. et illam eſſe vltimam refectionem cum diſcipulis. pre triſticia cordis inclinauit ſe ſuꝑ pectus chriſti. et quia in pectore chriſti ſunt reconditi omnes theſauri ſapientie dei et ſcientie. ideo in iſto recubitu reuelata illi fuerunt ſecreta celeſtia et fluenta euangelij de ipſo ſacro dominici pecto ris fonte potauit. Sexto tangitur ad chriſtum ſingularis familiaritas. cum dicitur: Et dixit iohannes. ſcilicet cum in cena recumberet ſuper pectus domini: domine quis eſt qui tradet tecum enim proteſtaret̉ chriſtus diſcipulis. Amen amen dico vobis. vnus ex vobis tradet me. videntes eum diſcipuli perturbatum et dolentem. nemo auſus fuit interrogare niſi in fine qn̄ iam interrogauerat iohannes. quis eſſet hoc facturus. ſed iſte diſcipulus minuente petro. de hoc interrogauit. et chriſtus illi reuelauit. quod oſtendit nobis magnam familiaritatem ad cri ſtum. Vnde dicit beatus Ambro. vlti. de offi. Faciamus amici voluntatem. et aperiamus ſecreta noſtra amico. quecunqꝫ in pe ctore habemus. et illius archana non ignoremus oſtendamus nos illi pectus noſtrum ⁊ ille nobis aperiat ſuum. vt nobis ſit cor vnū et anima vna ⁊cͣ. Secunda pars H Ecundo tangitur ſingulare beati iohannis priuilegium. quia dolore mortis priuatur. et tria facit. Primo enim ponitur beati petri ſollicitudo. hunc ergo diſcipulum: talem ac tantum et ſic a chriſto dilectum: cū vidiſſet petrus dicit iheſu. Domine hic auteꝫ quid. quaſi dicat bene te intelligo. quid eſt dictuꝫ ſequere me. ſed iſte diſcipulus quid debet pati. aut quid illi in fine continget. Nota ꝙ pro p̄ter duo interrogauit petrus de fine beati iohannis. Primo. quia illi commiſſa erat vniuerſalis eccleſie cura. et ideo illi incumbebat ſollicitudo de fine ouium ſuaram. Secundo de hoc in

xiii terrogauit propter ſpecialem familiaritatem amicicie qua illi ꝯiungebatur beatus iohannes lege enim amoris tenebatur d̓ illo eſſe ſollicitus. Secundo ponit̉ chriſti diſpoſitio: dicit em̄ iheſus ſic. In eodem ſtatu in quo nunc eſt abſqꝫ martiriovolo eum manere: diuinum aūt velle eſt cauſa ⁊ diſpoſitio om nium: donec veniam: vt illū aſſumam ad me. Vnde dicit glo. Nolo eum per martirium ꝯſumari. ſed expectare placidam abſolutionem carnis ſue quando ego veniens recipiam eum in eter nam beatitudinem. Nota ꝙ beatus iohannes abſqꝫ dolore mortis finiuit preſentē vitam. quod rationabiliter propter tria collatum eſt illi. Primo quidem quia ꝯgruum erat vt dolorem carnis non ſentiret. qui carnis corruptionem non ſenſerat. vt dicit Hiero. Hic eſt iohannes qui ſciens ſuperueniſſe diem receſſus ſui ꝯuocatis diſcipulis ſuis in epheſo. per multa ſignoꝝ experimenta promens chriſtum. deſcendens in defoſſum ſepultu re ſue locum. facta oratione poſitus eſt ad patres ſuos. tam extraneus a dolore mortis qͣꝫ a corruptione inuenit̉ alienus. Secundo beato iohanni hoc idē eſt collatuꝫ propter dolorem queꝫ ſuſtinuit videns chriſtum mori in cruce. pepercit illi chriſtus ne moriens doleret. Tercio quia dolor mortis cauſat̉ cum anima ſe parat̉ a corpore propter nimiam eius colligationem ad corpuſ ⁊ ideo dolent plus iuuenes morientes qͣꝫ ſenes. quia igit̉ contemplatione diuinitatis anima beati iohannis iam ipſa clauſtra carnis tranſierat. et eius ꝯuerſatio tota erat celeſtis. ideo rationabile fuit vt moriens dolorem non perciperet mortis. R Nota etiaꝫ ꝙ obitus cuiuſcunqꝫ ſancti poteſt dici aduentus chriſti. eo ꝙ tunc facit miſericordiam cum ſeruis ſuis. quod ſatꝭ apparet Mat. 14. vbi dicit̉. Vigilate quia neſcitis qua hora do minus veſter venturus ſit. Venit aūt vt dicit Greg. qn̄ in fine vite cuilibet tribuit pro meritis. ſed ſpeciali aduentū interfuit chriſtus morti beati iohannis. quia apparuit ſibi ante diem obitus ſui dicens. Veni dilecte mi tempus eſt vt epuleris cum fratribꝰ tuis. quia beatus iohannes non defuit chriſto morien ti. ideo rationabile fuit vt chriſtus illi redderet vicem quatenus et inuitaret ad ſe. et inuitatum perduceret. Deinde abſoluit cri ſtus beatum iohannem a cura petri dicens. Quid ad te. quaſi di cat ne ſis ſollicitus de fine iſtius diſcipuli. hoc em̄ ad te non per tinet. ſed ad me qui ſum alpha et o. principium et finis: tu me ſequere ſatis eſt tibi quia ſcis quali morte ſis tranſiturus abſqꝫ hoc ꝙ ſolliciteris de reliquis. Tercio propter diſcipulorum non recta opinio. Exit ergo ſer d eſt publicatus eſt ſermo

Sermo inter fratres: Fratres appellat illos ſex diſcipulos cum quibus ille erat iohannes. ſcilicet petrum thomani nathanaelem qui erat frater philippi. iacobum zebedei fratrem iohannis. et duos alios diſcipulos chriſti. quorum nomina ſubticent̉. hij omnes cum iohanne piſcatum iuerunt. et ſimul cum chriſto manducauerant. et erant tunc ibi quando chriſtus illa verba dixit petro de iohanne. vel quod verius eſt per fratres intelligit totum diſcipulorum collegium ¶ Deinde oſtenditur quis fu erit ille ſermo collatus inter apoſtolos: ꝙ diſcipulus ille: id ē iohannes. non moritur: occaſionem habuerunt ex hoc ꝙ chri ſtus dixerat. ſic eum volo manere. Nota ꝙ quidam heretici dix erunt iohannem fuiſſe angelum et ideo immortalem. et eſt er ror ſclauorum. Alij dixerunt ꝙ adhuc viuit ſub terra defoſſe in quam deſcendit. et dicunt ꝙ illud manna quod ſcaturit de fouea eſt anhelitus eius. ſed non eſt credibile ꝙ tanto apoſtolo daretur locus ſubterraneus. Aliqui autem vt dicit bea. aug. in ſermone dignum et congruum eſt ⁊cͣ. Et hiero. in ſermone aſſumptionis dicit eum eſſe et fuiſſe mortuum. ſed iam reſurrexiſ ſe. ⁊ corpore et anima eſſe beatum. De his autem quemadmo dum dicit magiſter in hiſtoriis ſcolaſticis. Melius eſt pie dubi tare qͣꝫ temere diffinire. Sed tamen ꝙ ipſe mortuus fuerit. vide tur ex eo. quia conſequenter remouet opinionem diſcipuloꝝ dicentium ꝙ diſcipulus ille non moritur vnde ſubiungit ⁊ nō dixit ei ſcilicet Petro iheſus. quia non moritur: ſed ſic eum volo manere: non certe immortalem. ſed abſqꝫ paſſione donec veniam ad illum ſumendum ex hac vita mortali: quid ad te. hoc ideo addit vt oſtendat ꝙ notitia de fine alicuius non pertinet ad hominem. ſed eſt dei. vnde ſicut petro dictum eſt. quid ad te ita diſcipulis poſſet dici quid ad vos ⁊cͣ. Tercia pars M Ercio tangit̉ nobile beati iohannis miniſterium. qꝛ euāgeliſte officio honorat̉. et tria facit. Primo nanqꝫ commendat in ſe diuinitatis teſtimonium. dicens: hic de quo tanta dicunt̉: eſt diſcipulus ille qui teſtimoni um perhibet de his: diuinitatis operibus. vnde alibi dicit. Et qui vidit teſtimonium perhibuit. Nota ꝙ licet poſſit aliquis ſcribere de his que non vidit. teſtimoniū tamen perhibere non poteſt. niſi de auditis et viſis. Aliqui aūt euangeliſte ita ſcrip ſerunt facta chriſti ꝙ eorum teſtes eſſe non potuerunt. cum illa nō viderint ſic̄ niarcus et lucas. ſed iohan. audiuit et vidit fa cta chriſti ⁊ iō teſtis vere eē potuit. vn̄ in pͥma cano. dicit ꝙ ab

xiij inicio fuit. quod audiuimus et vidimus oculis noſtris. quod perſpeximus. et manus noſtre contrectauerunt de verbo vite. et vidimus et teſtamur et annunciamus vobis. N Secun do tangit euangeliſte officium: et ſcripſit hec: que in hoc volū mine continentur ad noſtram eruditionem. ſcriptura enim inuenta eſt vt veritas innoteſcat abſentibus et futuris. per voceꝫ enim non poſſunt erudiri niſi preſentes. vnde apoſto. ad ro. 15 Quecunqꝫ ſcripta ſunt ad noſtraꝫ doctrinam ſcripta ſunt. Et ali bi. Scripta ſunt autem ad correctionem noſtram. in quos fines ſeculorum deuenerunt Nota ꝙ beatus iohannes ſcripſit hoc euangelium poſt ceteros euangeliſtas. immo etiam poſtqͣꝫ ſcripſerat apocalipſim. et ideo hoc euangelium quantum ad ſcripturaꝫ eſt vltimus liber noui teſtamenti. ſed non quantum ad materiam. quare vltimum continet inter euangelia locum. Nā ẜm ꝙ legitur in eccle. hiſto. beatus iohannes vſqꝫ ad ſexdgeſi munquintum annum poſt chriſti aſcenſionem ſine adminiculo cordetenus euangeliuꝫ predicauit. compulſus autem ab epiſcopis totius aſie. vt ſcriberet. Primo indixit generale ieiuniū et vt omnes orationi inſiſterent. quatenus ſibi deus reuelaret et ad memoriam chriſti facta reduceret. quod et factum eſt. Illi vero loco vbi hoc ſcripſit interpretauit. vt nullus ibi imbrium aut tempeſtatum eſſet acceſſus qͣꝫ loci reuerentiam vſqꝫ adhuc ſeruant elementa. Nota etiam ꝙ quatuor cauſe aſſignant̉ a rabano deſcriptura euangelij iohannis. Quarum prima eſt. qꝛ cum relegatus eſſet in exilium in pathios inſula inſurrexerūt heretici in eccleſias aſie maxime cherinthus ⁊ ebion qui dicunt chriſtum ante mariam non fuiſſe. ſed cū imperante verna ab exilio rediſſet beatus iohānes coactus eſt a fidelibꝰ vt aduerſus hereticos ſcriberet. vnde etiam a diuinitate chriſti exorſus eſt di cens. In principio erat verbum ⁊cͣ. Secunda cauſa eſt. quia ceteri euangeliſte circa humanitatem chriſti inſinuandam inſtiterant. quia aūt chriſtus verus deus eſt et homo. ideo viſum eſt ſibi circa illius diuinitatem inſiſtere. Tercia cauſa quia vidit ꝙ tres euangeliſte multa de factis chriſti omiſerant. maxīe ea que chriſtus fecit in primo ſue predicationis anno quando in carcere erat iohannes. et ideo ipſe voluit ſcribendo ſupplere defectū. Quarta cauſa eſt. quia ceteri euangeliſte maxime ea domini ſcri pſerunt facta. que valent ad informandos mores. et ad vitam actiuam. Ipſe vero iohannes ſcripſit verba domini ⁊ facta que nos alliciunt ad beatam vitam. et in vita ꝯtemplatiua cōmen danda ſuā poſuit intentionē. O Nō etiam vt dicit rabanus

Sermo ꝙ inter omnes euangeliorum ſcriptores. Iohannes eminet in diuinorum miſteriorum profunditate. Vnde merito in ſigno quatuor animalium aquile volanti comparatur. que volat altius cunctis auibus. et ſolis radios irreuerberatis aſpicit luminibus. ita etiam iſte diuinitatis potentiam ſublimius contemplans. cum domino ad celum volat. Iſta autem preeminentia in cognitione diuinitatis conuenit ſibi propter tria. primo pro pter cordis mudiciam. nihil enim ita impedit a cognitione diuinorum. ſicut carnales voluptates a quibus ipſe fuit immunis. Vnde Math. 5. Beati mundo corde. quoniam ipſi deum videbunt. Secundo hec conuenit ſibi propter familiarem chriſti amiciciam. ex qua meruit reuelationem ſecretorum. Vnde Io. 14. Qui diligit me. diligetur a patre meo. et ego diligam eum et manifeſtabo meipſum ei. Tercio hoc ſibi conuenit ẜm Raba num. quia ſupra pectus domini in cena recubuit. vnde hauſtum ſapientie ceteris excellentius de ipſo dominici pectoris fonte po tauit. Tercio confirmat euangeliſte miniſterium veritatis at teſtatio: et ſcimus quia verum eſt teſtimonium eius: ea enim que de chriſto ſcripſit et teſtificatus eſt. ita vera ſunt. ꝙ in eis nl̓ la falſitas poteſt admiſceri. eo ꝙ ipſe talia ſcripſit inſtigante et docente ſpirituſancto. qui mentiri non poteſt. et docet omnem veritatem. vt dicitur Iohan. 16. Et ideo dicit bea. Auguſti. in epiſtola quadam ad beatum Hieronimum de ſcriptoribus ſacre ſcripture. Ꝙ ipſe hanc reuerentiam detulit ſacre ſcripture in ter alias ſcientias. ꝙ nullum deſcriptoribus eius credat potuiſſe mentiri. quia ſancto ſpiritu docente ſcripſit. Rogemus ergo deum ⁊cͣ. In feſto ſanctorum innocentum Sermo Prima pars A nis xiiii. Ngelus domini apparuit in ſomnis ioſeph dicenſ Accipe pnerum et matrem eius et fuge in egiptum ⁊cͣ. Math. z. Talia ſunt preſentis vite gaudia. ꝙ nullum ex eis purum eſt. ſed omnibus eis triſticia admiſcetur. quod non tantum in mundanis eſt verum. ſed etiam in ſpiritualibus gaudiis ſic eſſe docet experientia. Ecce enim poſt exultationem et cantica letitie quibus letati ſumus cum multitudine celeſtis exercitus. qꝛ na tus erat ſaluator mundi. ſubito chorus nr̄ ſumpſit lamentum

xiiii et dies feſti noſtri conuerſi ſunt in luctum. quia ille qui natus eſt ſaluator mundi. cogitur fugere herodis perſecutionem adhuc infantulus. et deliberato crudeli conſilio totius bethleem occiduntur infantes innocentes. ideo ſubticemus cantica letitie nec reminiſcimur illius cantici. gloria in excelſis deo. ⁊ veſte lu gubri miniſtri veſtiuntur altaris. Euangelium autem preſentis diei. in quo nobis tanta triſticia contemplanda proponitur. in tres partes diuiditur. In prima ponitur angelica admonitio. In ſecunda fugitiua profectio. ibi qui ꝯſurgens. In tercia tangitur tirannica perſecutio ibi: tunc herodes videns ⁊cͣ. B Propter primum eſt ſciendum. ꝙ fuga domini facta eſt. poſtqͣꝫ a magis fuit adoratus. et in templo preſentatus. demū demul gatis rebus predicatione paſtorum. et prophetia ſimeonis et elizabeth et anne. hoc audiens herodes cognouit ſe deluſum a magis et diſponit ſe occidere chriſtum. Et tunc admonitus eſt ioſeph ad fugam. In prima autem euangelij parte tria tanguntur. Primum eſt angelica apparitio cum dicit: angelus domini: Hic eſt angelus gabriel qui prius admonuerat magos. ne redirent ad herodem. Sollicitus erat iſte angelus. non ſolū circa natiuitatem pueri manifeſtandam. verum etiam circa illius conſeruandam ſalutem. ne aliquod periculum immineret. pſal. Angelis ſuis mandauit de te. vt cuſtodiant te in omnibꝰ viis tuis. Forte iſte eſt angelus qui datus fuit chriſto ad cuſtodiam eius. nam et chriſtus talem habuit angelum inquantum homo. Et nota ꝙ licet ẜm beatum hiero. Vnicuiqꝫ anime deputetur angelus ad cuſtodiam eius. Aliter tamen iſte ange lus eſt nobis deputatus. et aliter chriſto. Angelus em̄ neceſſa rius eſt nobis propter quinqꝫ. Primo vt impediat occaſiones peccandi. Secundo. vt det materiam bene agendi. Tercio vt in ſtruat de agendis. Quarto. vt tueatur in aduerſis. Quinto vt attemptamentis malorum ſpirituum liberet. Sed ille angelus qui deputatus fuit chriſto. non fuit neceſſarius. ſed congruus. Et primo ideo. vt ad opera miraculorum miniſtraret ei. Vnde Mat. a. c. Ecce angeli acceſſerunt et miniſtrabant ei. Secundo vt erudiret parentes eius de agendis. ſicut beatam virginem ⁊ ioſeph. nam diuinum propoſitum illis reuelatum eſt per an geluꝫ. vnde dicit Dioni. ⁊. c. Celeſtis ierarchie ſubditur iheſus obediens dei patris ꝑ angelos diſpoſitionibꝰ. et ꝑ medios ip ſi anūciat̉ ioſeph. a patre diſpoſita filij ad egiptū receſſio. Tercio habuit angelū qui familiari quadā ꝯuerſatione ipſum con ſolaretur in paſſionibus. vnde agonizanti chriſto in oratione.

Sermo tempore paſſionis apparuit ille angelus de celo. confortans eū Luce. 22. Multis aūt alijs modis deſeruiebat illi angelica cre atura. occultis et inuiſibilibꝰ obſequis. ¶ Deinde ponit̉ angelica apparitio: apparuit in ſomnis ioſeph. Nota ꝙ pot us illi apparuit angelus dormienti qͣꝫ vigilāti. forte ideo. quia angelica viſio non eſt. niſi mens ſit quieta. et quia in vigilia pluribꝰ rebꝰ occupatus erat. ideo non erat tunc diſpoſitus ad viſionem angelicam. ſed in ſomnis quando erat mens quieta. Item nota qꝛ potius apparuit illi angelus qͣꝫ beate virgini pro pter hoc. quia illi incumbebat cura de virgine circa neceſſaria prouidenda. et ideo vt preparet neceſſaria ad fugam. ei ſoli ap paruit angelus. vel ideo. quia mulier tenetur ſequi virū. non aūt vir mulierem. Et ideo ſi apparuiſſet angelus beate virgini non propter hoc tenebat̉ ioſeph fugere in egiptum. immo poterat prohibere ne virgo recederet. Secundo ponitur angelica allocutio. quia apparuit ei dicens: ſurge: a ſomno et de terra ac patria tua: et accipe puerum: cum em̄ etas puericie incipiat in decimoquarto anno. Chriſtus tamen quia adhuc erat in fantulus puer dicit̉. ex eo ꝙ in etate illa iam homines moribꝰ et ſcientia imbuti ſunt. et vſum rationis habent. Anima auteꝫ chriſti etiam adhuc infans omnem habebat ſcientiam et virtu tem. et vſum rationis: et matrem eius: non poterat eſſe puer. ſine matre. quia adhuc infantulus indigebat lacte. et alijs ob ſequis matris: et fuge in egiptum: de quo predictum eſt iſaie .3. Quaſi auis fugiens ⁊ pulli de nido volantes D Nota ꝙ hec fuga chriſti magne fuit anxietatis et anguſtie propter mul tas cauſas. Primo propter cauſam. quia cogebant̉ ad fugam propter mortem intentatam. Secundo propter teneram etatem. magna em̄ anguſtia eſt peregrinari cū infantulis. Et multo ini quior anguſtia eſt fugere. vnde iſta erit vna tribulationuꝫ finis mundi. de qua dicit̉. Ve nutrientibꝰ in illis diebꝰ. quia cogen tur fugere. Tercio propter inopiam fugientium. carere em̄ neceſſariis fugiendo afflictio magna eſt. Quarto. quia ad regionē et gentem ignotam cogebant̉ accedere E Nota ꝙ chriſtus licet paruulus. poterat tamen reſiſtere furie herodis. ſed tamen voluit fugere propter duas cauſas quas aſſignat criſoſto. Primo quidem. quia oportebat vt illam ſeruaret humane nature perſonam quam ſuſceperat. cui conuenit in etate puerili minan tem fugere poteſtatem. Secundo vt daret exemplum fidelibus. quatenus in neceſſitate fugere non erubeſcant. Nota etiā ꝙ no luit manere chriſtus in aliqͣ prouincia iudeoꝝ quia herodes toti

xiiii regno dominabit̉. nec iuit ad idumeos. quia herodes inde erat genere. vnde non fuiſſet ibi tutus. F Fugit aūt in egiptū propter tria. Primo quidem. quia illa ꝓuincia erat remota iudeis. ⁊ erant egiptij inimici herodis. ⁊ ideo tutus erat ibi chriſtus. Secunda cauſa eſt miſtica. quatenus principia noue legis ꝯformia eſſent principiis veteris legis. Filij em̄ iſrael. qui ſunt dei primogenitus. vt legit̉ Exodi. 34. de terra ꝓmiſſionis pro fecti ſunt in egiptū tempore ioſeph. vt legit̉ Gene. vlti. de egi pto poſtea regreſſi ſunt in terram repromiſſionis. Chriſtus aūt non ſolum eſt primogenitus. ſed et vnigenitus. et ideo ꝯueniebat vt talibꝰ profectionibꝰ noua lex inciperet. Tercia cauſa eſt etiam miſtica. Egiptus em̄ interpretatur tenebra. chriſtus aūt lux eſt. quia lux chriſtus venit in mundum. et lux in tenebris lu cet. Ideo ad hoc deſignandū in egiptum fugit. Deinde tangit moraꝫ peregrinationis: et eſto ibi vſqꝫ dū dicam tibi: fuit aūt ibi ſeptem annis vſqꝫ ad mortem herodis. et redit primo anno regis archelai. Tercio ponit̉ cauſa iſtius fuge: futuꝝ eſt em̄ id eſt ſic eueniet. Nota ꝙ futura mala deus preuidet. nec aliqͣ fraus latet eum. quia ipſe vidit decipientem et eū quidecipit̉. iſta tn̄ preuiſio non eſt cauſa futuroꝝ maloꝝ. nec illis neceſſita tem imponit. ſed malicia hominū et eoꝝ voluntas eſt cauſa. et ideo iſta futura mala ꝯtingentia ſunt ⁊ non neceſſaria. deus tn̄ ea preuidet nō ꝯtingēter. ſed neceſſario. Deinde dicit futurum malum: vt herodes querat pueꝝ: non quidem ſicut querebāt paſtores et magi vt adoraret: ſed ad perdendū eum. 4. Reg. 19. Derelictus ſum ego ſolus et querunt animā meam vt aufe rant eam. Vide vt dicit criſoſto. quia ſtatim chriſto nato tiran nus inſanit. et mater cū puero ad extraneam effugat̉ regionē. quia vt dicit aug. putabat infelix tirannus ſaluatoris aduentu regali ſe ſolio detrudandū. ſed non eripit mortalia qui regna dat celeſtia ⁊cͣ. E Secunda pars Ecundo cū dicit̉: Qui ꝯſurgens: tangit̉ fugitiua profectio. ⁊ tria facit. Primo ponit executione admoniti onis angelice dicens: qui conſurgeus ſtatim: timore mortis infantis. ſomnus fugit ab oculis eius: et acce pit pueꝝ et matrē eius. In quanta putas anxietate fuiſſe vir gineꝫ. que gaudebat de natiuitate infantis uirabili. de his que dixerant paſtores de reuerentia magoꝝ. de gaudio ſimonis et āne. et ſubito eā vocauit ioſeph vt p̄pararet ſe ad fugā nō quo cunqꝫ loco ſed vſqꝫ ī egiptū om̄e gaudiū illiꝰ verſū ē in lamētū

Sermo lacrimas et luctuꝫ. huic tribulationi ꝯuenit quod ſcriptū eſt. Machab i. Omnis maritus ſumpſit lamentū et que ſedebant in thoro maritali lugebāt. Deinde tangit tꝑs fuge: nocte: for te iō nocte ſurrexit. vt lateret eoꝝ fuga. iā eī paſtores ⁊ magibet heleē adueniētes miſteriū publicauerāt. ita vt tota illa ciui tas iſtaꝝ reꝝ haberet notitiā. et ideo nocte oportuit fugere. ne in die manifeſtarent̉: et ſeceſſit: id ē ſeorſū ceſſit. ⁊ ꝑauit ſe ire in egiptū. iuxta illud quod ſcriptū eſt. 3. Reg. 21. Erat ad ad puex ꝑuulus. ⁊ fugit vt egrederet̉ egiptum a facie ioab. Nota qꝛ dicit euāgeliſta nihil de itinere virginis ⁊ ꝑegrinatione eius. cū tn̄ patria illa multū diſtet a regione iudeoꝝ. Ingredien te aūt dn̄o ī egiptū ẜm ꝙ dicit mgr̄ in hiſ. ſco. Oīa ſimulachra egipti corruerūt iuxta ꝓphetiā Iſa. 19. Ecce dn̄s deſcendet ſuꝑ nubē leuē. et ingrediet̉ egiptū. et mouebunt̉ ſimulachra egip ti a facie eius. et dicit̉ a quibuſdā. ꝙ ſic̄ exeuntibꝰ iſrl̓ de egipto nō erat domus egiptioꝝ. in qua nō iaceret mortuus. ita cū ingrederet̉ dn̄s egiptū non erat templū in qͥ non iaceret idolū. Habitauit aūt chriſtus in heremo polithebandis. et dicūt ibi eē arborē magnā ⁊ virtuoſam. que fugiēte virgine inclīata vſqꝫ ad terrā. chriſtū adorauit. H Secūdo ponit̉ tꝑs ꝑegrinatio nis: et erat ibi vſqꝫ ad obitū herodis: qui poſtea vixit. 7. annis. Sed huic videt̉ ꝯtrariū quod dicit̉ Lu. 2. ꝙ ibant parentes eius ꝑ omnes annos in hierl̓m in die ſolenni paſce. exquo videt̉ ꝙ ſi annuatim ibant in hierl̓m. ꝙ non fuerūt in egipto vſqꝫ ad obitū herodis. quod ſoluit be. aug. inde conſenſu euan geliſtaꝝ dicens. ꝙ habitatio eoꝝ in egipto fuit. ſed latent̓ ſingulis annis quādiu vixit herodes aſcendebant in templū. mox reuerſuri. vt nec p̄termiſſone ſolennitatis eſſent irreligioſi. nec ꝯtinua manſione ꝑſpicui. aut poteſt dici ꝙ illud qd̓ dicit Luc. eſt intelligendū iam mortuo herodē. Tercio inducit̉ ꝓphete teſti moniū: vt adimpleret̉ quod dictū eſt a dn̄o per ꝓphetā: Oſee. ii. et bn̄dicit a dn̄o. qꝛ ꝓphetia vt dicit̉. 2. Pe. z. non allata eſt volūtate humana. ſed ſpūſancto inſpirante locuti ſunt ſancti dei hoīes em̄ ipſi fuerūt. lingua diuina Nota ꝙ ſtatim in iſta fuga in egiptū dedit dn̄s ſpem redemptionis gentibꝰ. Tenebat̉ em̄ ꝓcurare ſalutē eoꝝ. exquo fuit aduena int̓ eos. vn̄ Deutro. 23 precipit̉. non abominaberis egiptū. qꝛ aduena fuiſti in terra eius. et qꝛ chriſtus dedit hoc mandatū iudeis. debuit et ipſe ſeruare illud. vnde ſequit̉ qui nati fuerint ex eis. tercia generatione intrabunt eccleſiam dn̄i. tercia generatio tempus ē gratie. prima em̄ fuit temꝑe legis nature. ſecūda in lege ſcripta. tercia

xiiii in gratia. quando intrauit plenitudo gentium. Deinde ponit prophete auctoritatem: ex egipto vocaui filium meum: verba ſunt dei patris loquentis de chriſto qui ideo voluit in egiptuꝫ fugere vt inde vocaret ipſum. Huic concordat etiam quod ſcriptum eſt Nume. 24. Ex egipto vocauit eum. cuius fortitudo ſi milis eſt hrmocerotis ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cum dicit̉ tunc herodes tangitur tirannica perſecutio. et tria facit. Primo ponit̉ herodis indignatio Ad cuius euidentiam eſt ſciendum ꝓut dicit magiſt in hiſto. ſcola. ꝙ herodes cernens magos non rediſſe ad ſe. Primo credidit eos nihil reperiſſe. et propter verecundiā clam receſſiſſe. ſed audiens poſtea rei diuulgationeꝫ ex his que facta fuerant in templo cum preſentaret̉ criſtus: vidit ſe eſſe illu ſum a magis. et cū diſponeret de nece infantium bethleem. ſub ito ꝑ epiſtolam citatus a ceſare. oportuit eū romam ꝓficiſci. ac cuſationibꝰ filioꝝ alexandri ⁊ ariſtoboli reſponſurus. compoſita igit̉ concordia filioꝝ et patris et diffinitio vt in omnibꝰ pa tri obedirent. atqꝫ conceſſo illi vt regni ſucceſſorem queꝫ vellet inſtitueret redit herodes in iudeam. nunc in regni poteſtate ſecurior. iamqꝫ tranſierat annus a natiuitate chriſti et tunc quod preconceperat executioni mandauit iubens occidi infantes. vn̄ dixit: tunc herodes videns quia illuſus eſſet a magis. 1. Reg. 19. Illuſiſti mihi et dimiſiſti inimicū meum vt fugeret. Sic irridet deus maliciam hominum ꝑ bonitatem ſimplicium quia com prehendit ſapientes in aſtutis eoꝝ: iratus valde: quia vt dicit criſo. Illa ira regum magna et in extinguibilis eſt quam re gni zelus accendit. et quia ira viri iuſticiam non operat̉. ſequit̉ iniuſta et crudelis ſententia. Secūdo ponit̉ infantium interfectio et mittens. gladiatores. Hoc ẜm ꝙ reperi in quadam glo. ma giſtrali. actum eſt poſt annum et quatuor dies a natiuitate cri ſti die videlicet hodierna: occidit omnes pueros: vt inter eos omnes. chriſtus etiam puer eſſet implicatus. R Nota vt dicit criſo. Sicut beſtia vulnerata quicquid oculis eius occurrerit quaſi actorem ſui vulneris dilaniat. ſic ⁊ herodes deluſus a magis. iram ſuam ſuꝑ paruulos diffundebat. ideo ergo auxit et interfecit omnes paruulos. vt vnum inueniret in omnibus. Nota etiam ꝙ crudeliſſima fuit illa cedes pueroꝝ. Pri mo quidem ex etate. quia naturale eſt cuilibet vt miſereatur in fantibꝰ. ymo leo quantūcunqꝫ iratus inueniens infantē non ei nocet vn̄ dixit ꝯſtātinus imꝑator hanc fuiſſe legem romanoꝝ

Sermo vt capitali ſententia puniret̉. quicunqꝫ etiam in bello aut obſidione gentis aliene occidiſſet infanteꝫ. Herodes vero omni cru delitate crudelior. nature et humanitatis oblitus. precepit occi di infantes. Secundo crudelis fuit qꝛ proprios ciues ꝯfodit gla dio. Tercio qꝛ non vnum vel duos. ſed omnes qui erant in be thleem. L Nota ꝙ infantes iſti martires dici poſſunt. martir em̄ grece latine teſtis dicit̉. et ipſi preconiū chriſti non loqn̄do. ſed moriendo ꝯfeſſi ſunt. Itē ſicut ꝑuulis prodeſt baptiſmus nunc licet careant vſu rationis. et antiquitus proderat illis cir cumciſio in fide alioꝝ. ita iſti ſancti licet vſu rationis caruerint. ſacramentū tamen ſuſceperunt martirij. Itē a chriſto vt in collecta dicit̉ omne martiriū ſumpſit initium. ſic̄ igit̉ iuxta beatuꝫ greg. muta elementa vtputa ſtella magoꝝ chriſtū manifeſtauit gentibꝰ nondū loquentem. ita ꝯgruū fuit vt nondū loqn̄tem dn̄m infantes martires ꝯfiterent̉. Nota vltimo ꝙ ipſoꝝ martirium tripliciter commendat̉. Primo. a ſtatu ſcꝫ virginita tis. vnde in apo. Hi ſunt qui cū mulieribꝰ non ſunt coinquinati virgines em̄ ſunt et ſequit̉ agnum quocunqꝫ ierit. et ideo ru bor martirij ī eis ꝯiungit̉ cum virginitatis candore. vt ſint can didiores niue. nitidiores lacte. rubicundiores ebore antiquo. Secundo commendat̉ a cauſa. quia non tm̄ paſſi ſunt profide. vt alij martires. ſed pro perſona ipſius chriſti. pſal. Propter te mortificam tota die. eſtimati ſumus ſicut oues occiſionis. Ter cio commendat̉ a primatū. quia ipſi ſunt qui primo paſſi ſunt ꝓ chriſto. primitiuos aūt flores et fructus multū diligimus. apo. 14. Hi empti ſunt ex omnibꝰ primitie deo et agno. De in de deſcribit locū martirij ⁊ etatem. Locum quidem dicens: qui erāt in bethleem et in omnibꝰ finibꝰ eius: id eſt in omnibꝰ circumiacentibꝰ locꝭ. Conſecrata fuit illa ciuitas. Primo ꝑ natiui tatem chriſti. nunc vero primitiuo ſanguine ꝑ martirium. vnde dicit aug. in ſer. Beata es obethleem terra iuda. que herodis regis immanitatem in pueroꝝ extinctione perpeſſa es. que ſub vno tempore candidatam plebem imbecillis infantie dn̄o offer re meruiſti. M Deinde tangit etatem: abimatu et infra: bi matus quarte declinationis eſt ſpacium duoꝝ annoꝝ. et dicit̉ abimus bima bimum. quod componit̉ ex bis et annus. Herodes igit̉ occidit pueros bimos id eſt a ſpacio duoꝝ annoꝝ et infra. vſqꝫ ad puerum vnius diei. vt exponit aug. ⁊ raba. Sed ſi dicas. cū chriſtus eſſet vnius anni et paucoꝝ dieruꝫ. quare gͦ occidit herodes bimos. Rn̄det au. dupliciter. Primo ẜm vnaꝫ opinionem. que dicit ſtellam apparuiſſe magis ꝑ annuui ante

xiiii natiuitatē chriſti. credebat herodes tunc natū fuiſſe. ita ꝙ venientibꝰ magis hieruſalē. iam chriſtus eſſet anniculus. et qꝛ tem pore magoꝝ iam alius annus effluxerat. credidit chriſtum eſſe bimū. et ideo bimos iuſſit interfici. plurium aūt ſententia hec ē ꝙ non niſi nato chriſto ſtella apparuerit. et iō aliter ſoluit augͥ. qꝛ ſciebat herodes chriſtuꝫ eſſe vnius anni et aliquot dieꝝ. ſed huic puero famulabant̉ ſidera. Timuit eius morphoſeon id eſt tranſmutationē. ne immutaret vultū aut etatem quaſi videret̉ eſſe duorum annoꝝ. aut minus vno. Et ideo abimatu et infra iuſſit interfici. Criſo. aūt dicit ꝙ ſtella apparuit magis ꝑ annū an̄ natiuitatē chriſti. et ideo cū crederet herodes tunc fuiſſe natū credebat eū iam eſſe duoꝝ annoꝝ et aliquot dieꝝ. et ideo iuſ ſit interfici pueros abimatu id eſt a ſpacio duoꝝ annoꝝ vſqꝫ ad quintum annū minor ſe em̄ duoꝝ annoꝝ non interfecit nec maiores quinto. Sicut em̄ quantū ad tempus minores biſmis ſunt infra. Infra em̄ dicit̉ quod eſt poſt et quantū ad tempus. maiores biſmis ſunt poſt ſed quantū ad numeꝝ maiores poſt ſunt. et huic aſſertioni facit vt dicit magiſter. quia quedam oſ ſa iſtoꝝ reperiunt̉ que ſua magnitudine excedunt corpus duo ruꝫ annoꝝ: ẜm tempus quod exquiſierat a magis: nam vt d̓ Mat. 2. Herodes clam vocatis magis diligenter didicit ab eis tempus ſtelle que illis apparuerat ⁊ ſic ſilogiſabat quanti tem poris eſſet chriſtus. ¶ Deinde adducit euangeliſta prophete teſtimoniū ꝑ quod oſtendit̉ hoc fuiſſe preuiſuꝫ a deo: tūc adimpletum eſt. quod dictū eſt ꝑ hieremiam prophetam. c. 31. Vox in rama audita eſt. rama excelſum interpretat̉. eſt igit̉ ſen ſus. vox in excelſo audita eſt id eſt vndiqꝫ lateqꝫ diſperſa. quia em̄ de morte innocentū agebat̉ ideo ẜm criſo. Vox lamentationis in excelſo audiebat̉. et huic ꝯcordat quod in hiere. ſcriptū eſt. Vox in excelſo audita eſt: ploratus: fletum ꝑuuloꝝ et vllulatū oſtendit: et vllulatus multus: matꝝ ſignat lamentuꝫ quod multū durauit ꝑ ꝯtinuam memoriam. ſed vox fletus pueroꝝ ſtatim morte extincta eſt. rachel plorans filios ſuos. Re. Aſſumpſit inquit ſanctus euangeliſta ad exagerandam magnitudinem luctus vt diceret etiam rachelem mortuū ploraſſe fi lios ſuos. Sed hic orit̉ queſtio. quia de rachel nati ſunt ioſeph et beniamin in quoꝝ tribu non eſt bethleem. Non gͦ qui inter fecti ſunt fuerunt filij eius gͦ nec vox lamentationis vox ſua eſſe debuit. Ad hoc rn̄det hiero. dupliciter. Primo quidem qꝛ rach el ſepulta eſt iuxta bethleem in effrata. et propter hoſpiciū cor puſculi ipſa dicit̉ mater in illa regione habitantiū. Secūdo qꝛ

Sermo tribus beniam in et iudee erant ꝯiuncte et quia preceꝑat herodes occidi omnes infantes in omnibꝰ finibꝰ bethlee. ideo multi etiam de beniamin occiſi ſunt: et noluit ꝯſolari: quin lugeret ⁊ la mentaret̉. in quo exaggerat doloris magnitudinem. cum em̄ homines dolentes appetant ꝯſolari. iſta tn̄ noluit ſed dicit̉ ſibi illud hiere. 31. quieſcat vox tua a fletu. et oculi tui a lacrimis. ⁊ reſpondet tren. z. Defecerunt pre lacrimis oculi mei. ꝯturbata ſunt viſcera mea cū deficeret ꝑuulus et lactas in plateis opidi. Et cauſam indeficientis doloris ſubiungit: quia non ſūt: quod quadrupliciter poteſt intelligi. Primo ſic. omne ꝯſolans debet preponderare dolori. aut ad illud attingere. ⁊ quia nihil carius erat matri vita filioꝝ. et ipſi non ſunt. ideo irremediabilis dolor eius. Secundo ideo non voluit ꝯſolari. quia nondum erant culpabiles quia infantes. tn̄ occiſi ſunt. Tercio non vult ꝯſola ri. quia licet eſſent filij. ita tn̄ occiſi ſunt ac ſi eſſent extranei ⁊ n̄ filij. Quarto non vult ꝯſolari quia cū ſint martires in pena pre mium tn̄ martirij non acceperunt. ſed omnes deſcenderunt ad inferna. Rogemus ⁊cͣ. Pominica infra octauaꝫ natiuitatis chri ſti ſermonis. xv Prima pars. Rant ioſeph ⁊ maria mater eius admirantes ſu per his que dicebant̉ de illo ⁊cͣ. Luce. z. Naturali quadam affectu ab omnibꝰ diligunt̉ infantes. et quoniā illa etas aliquid habet innocentie. ipſos infantes libenter tangimus amplectimur et bene dicimus. pre omnibꝰ aūt paruulus chriſtus infans amabilioreꝫ ſe exhibuit. vtpote qui totus fuit innocens. et ideo cū illū indu cerent parentes eius in templū vt facerent ẜm ꝯſuetudinem legis pre eo. ꝯcurrit antiquus ſimeon. amplexatus eſt infantē ⁊ benedixit illi. Hoc idem fecit mulier illa ſancta anna. De quibꝰ in preſenti euāgelio habet̉. In hoc igit̉ euangelio tria tangun tur. Primū eſt ſpecialis chriſti commendatio. Secundū eſt generalis ipſius ꝯfeſſio. ibi. et erat anna: Terciuꝫ eſt pueri iheſu crementū et perfectio ibi: et vt perfecerūt omnia A In pri ma parte euangelij tria tangunt̉. Primū eſt admiratio diuino rum: erant ioſeph. pater chriſti putatiuus. nam ni textu euan gelico hoc modo eſt ſcriptum: ⁊ maria mater eius: id eſt chriſti Nota vt dicit ilido. 12. ethi. c. 6. Mater dicit̉ eo ꝙ ex ea efficiat̉ aliquid. vnde mater dicit̉ quaſi materia. nam materia eſt quaſi mater reꝝ. et ideo beata virgo vere chriſti mater fuit. qꝛ de pu

xvi tiſſima carne illius factus eſt. gal. 4. Miſit deus filiū ſuum. factum ex muliere. factū ſub lege. Et hoc eſt ꝯtra valentinuꝫ. qui dixit chriſtū non aſſumpſiſſe carnē de virgine ſed corpus habuiſſe celeſte. hoc idē eſt ꝯtra manicheū qui ponens omnē viſibilē ſubſtantiā eſſe a malo deo. nolenſqꝫ eſſe chriſtū immunē a corpore. virginē quidem dixit d̓ tali ſubſtantia corpus habere ſed chriſtū minime. corpus em̄ illud quod blaſphemat erat fantaſti tum. cui ꝯtradicit articulus apoſtoloꝝ dicens. deū eſſe creatorem celi et terre. et in niceno ꝯſilio dicit̉ eum eſſe creatorē viſibi lium et inuiſibiliū. Ꝙ aūt chriſtus habuerit veraꝫ carnem dicit apoſto. ad ro. i. Qui factus ē ex ſemine dauid ẜm carnē. ex ſemi ne quidē dauid non ꝙ chriſtus ex ſemine dauid ꝯceptus ſit. ſed carnem aſſumpſit de virgine que fuit ex ſemine dauid. Et attende ꝙ quia licet chriſtus ſolā carnē de virgine aſſumpſerit ip ſa tn̄ non fuit mater hominis tm̄ aut dei tm̄ ſed dei et hominis. chriſtus em̄ ex vtroqꝫ deo ſcꝫ et homine ꝯſtat vt dicit dama.3. li. et ſicut ex eo ꝙ anima hominis et corpus in vnaꝫ perſonam ꝯueniunt. ideo mulier eſt mater totius hominis. licet anima ſit a deo ⁊ ſolum corpus a parentibꝰ. ita qꝛ in chriſto hō et verbū ſunt vna perſona. ideo beata virgo eſt mater dei et hominis. vnde athanaſi. ſic̄ inquit anima rationalis et caro vnus eſt hō. ita deus et hō vnus eſt chriſtus: admirantes: B Admira bant̉ maria ⁊ ioſeph. ſuꝑ his que dicebant̉ de illo: id eſt de ihe ſu. pſal. Dn̄e dn̄s noſter qͣꝫ admirabile eſt nomen tuū in vniuerſa terra. Orige. ꝯgregemus inquit in vnū ea que in ortu ie ſu dicta ſcriptaqꝫ ſunt de eo. et tunc ſcire poterimus ſingula di gna eſſe miraculo. mirabat̉ virgo de his que audierat ab eliſa beth. lu. i. Vnde hoc mihi vt veniat mater dn̄i mei ad me. Iteꝫ mirabat̉ de exultatione angeloꝝ nato chriſto. Itē de cantico no uo. Itē de aduētu paſtoꝝ. Itē de reuerentia magoꝝ. Itē de lau de ſimeonis. Sed querit̉ vnde fuerit iſta admiratio. cū enim admiratio ꝓueniat ex ignorantia cauſe rei inſolite. licet hec que dicebant̉ de chriſto eſſent inſolita. berca tn̄ virgo ⁊ ioſeph cau ſam hoꝝ didicerant ab angelo. et eſt dicendū ꝙ mirabant̉ non quidem eo ꝙ ignorarent infantē illum eſſe deū. ſed quia ſic cito notificatus erat mundo. rudibꝰ paſtoribꝰ. extraneis regibꝰ. et deuotis fidelibꝰ. Vel ſecundo mirabantur ꝙ ampliora non dice bant̉ de illo et ab omnibꝰ. Vel tercio mirabant̉ ex ampliori eius notitia diuina em̄ ꝓpter ſuam excellentiam quanto amplius ꝑcipiunt̉ tanto amplius mentē admiratione ſuſpendūt. iſa. 60 Admirabit̉ et dilatabit̉ cor tuū. quia cū cor dilatat̉ in cogno

Sermo ſcendo magis admiratur. qꝛ igitur beata virgo continue videbat diuinitatis opera. ideo admirabatur. Nota ꝙ prius dictum eſt ꝙ beata virgo ꝯſeruabat omnia verba hec. conferens in corde ſuo. nunc vero dicitur ꝙ mirabatur ſuper his que dicebantur. ex conſeruatione enim verborum notitia oritur. vnde prouer. 2. Fili mi ſi ſuſceperis ſermones meos ⁊ verba mea abſconderis id eſt conſeruaueris penes te tunc intelliges iuſticiam et iudicium. et equitatem et omnem ſemitam bonam. Ex admiratione autem diuinoꝝ oritur reuerentia. vtpote noſtraꝫ excedentium fragilitatem. vnde heſter.3. Conturbatum eſt cor meum pre timore glorie tue. valde enim admirabilis es domine. et facies tua plena gratiarum. Beata autem virgo maria profundam habuit verborum chriſti intelligentiam quia ea con ſeruauit. vnde de ipſa dicitur eccle. 24. Girum celi circuiui ſola. quantam ad cognitionem creature et profundum abyſſi penetraui. Profunda abyſſus eſt diuinitas. abyſſus enim dicitur ſi ne baſſo. quia deus eſt pelagus ſubſtantie infinite. vt dicit damaſc. i. li. Quantam etiam ipſa habuit reuerentiam patet. quia annuncianti angelo dixit. Ecce ancilla domini. inuento filio cū timore quodam reuerentie dixit. Fili quid feciſti nobis. ſic miniſtris nuptiarum dixit. Omne quodcunqꝫ dixerit vobis. facite ¶ Secundo ponitur benedictio deuotionis: et benedixit illis chriſto marie et ioſeph. vel marie ⁊ ioſeph tm̄: ſymeon: qui ve nerat in ſpiritu in templum. et ex amore prolis quam geſtauerat parentibꝰ benedixit. ſicut plerunqꝫ benedicuntur parentes propter filios. et vide quomodo iſta benedictio eſt acceptanda que dabatur a fene iuſto venerandus auctoritate. Amande enim ſunt bn̄dictiones eorum ſicut eorum maledictiones timēde Naꝫ cum malediceret heliſeus pueris clamantibꝰ aſcende calue aſcende calue. et egreſſi ſunt duo vrſi de ſaltu et deuorauerunt ex eis quadragintaduos pueros. vt legitur. 4. reg. 2. Sed du bium eſt. quia vt dicitur hebre. 7. ſine vlla ꝯtradictione quod minus eſt a meliore benedicitur. cum igitur ſimeon non fuerit maioris meriti qͣꝫ chriſtus et parentes eius. videtur ꝙ illis benedicere non debuerit. ⁊ eſt dicendum ꝙ eſt duplex benedictio ſeꝫ creationis et laudationis. Primo modo deus creaturam be nedixit. quia benedicendo crat in ea pro quibꝰ benedicitur. ſcꝫ dans eſſe et gratiam. hoc etiam modo miniſtri eccleſie benedicunt populum. ſed benedictione laudis deus a creatura benedicitur. quemadmodum dicitur dani 3. Benedicite oīa opera domini domino laudate et ſuperexultate eum in ſecula. tali bene

xv dictione ſimeon benedixit chriſto et parentibꝰ eius. Tercio po nit̉ prophetia ſimeonis. et quecunqꝫ predixit futura ꝑ chriſtum Primo ponit ruinam infidelium: et dixit: interna inſpiratione docente chriſto. quem geſtabat in humeris ad mariam matrem eius: magis ſuum ſermonē dixerit ad virginem qͣꝫ ad ioſeph. quia cognouit diuinitus chriſtum non eſſe ex ioſeph ſed ex vir gine. Nota ꝙ ſanctus iſte ſimeon ꝯuenit in genere prophetie cum iohanne baptiſta eo ꝙ vterqꝫ preſentem demonſtrauit quem alij prophete futuꝝ predixerant. ecce ꝙ quem alij dixerant futuꝝ iſte dicit: ecce poſitus eſt: id eſt ſtatutus ⁊ preordi natus a deo eſt: hic infantulus: in ruinanizid eſt in deiectioneꝫ et ꝯquaſſationeꝫ infidelium. pſal. Conquaſſabit capita in terra multoꝝ. Nota ꝙ chriſtus eſt ruina infideliū tam iudeoꝝ qͣꝫ he reticoꝝ dupliciter et ẜm occaſionem et ẜm cauſam. culpe em̄ il loꝝ cauſa non fuit ſed ipſi ex illo ſumpſerunt occaſionē. ſed pe ne ſubſequentis ipſe eſt cauſa. qm̄ chriſto operante ceſſauit rituſ iudeoꝝ. ruit ſinagoga regnum et ſacerdotium vacat. et ipſi in omnem terram diſperſi ſunt. eſt etiam ipſe ruina hereticoꝝ qm̄ illoꝝ errores ꝯuincunt̉ teſtimonis chriſti. ipſi em̄ velud ceci ru unt in illū. ſed ipſe velud fortis impellit eos. ruunt em̄ ſicut pa piliones ad lucem candele. Vel poteſt dici ꝙ ipſe poſitus eſt in ruinam multorum viciorum. deſtruxit emiregnum precati. ruit ſuꝑbia in eius humilitate. ruit auaricia in eius pauꝑtate. ruit luxuria in eius caſtitate. ruit inuidia in eius benignitate. ru it gula in eius ſobrietate. ruit ira in eius patiētia. ruit accidia in eius vigilantia. Vel poteſt dici ad lr̄am ꝙ poſitus ē in ruinam multoꝝ martiꝝ qui propter eum corpore dilaniati ſunt. pſal. Propter te mortificamur tota die. et eſtimati ſumus ſicut oues occiſionis. Secundo predicit gloriam credentiū: in reſurrectionē multoꝝ: non omniū quia non omnes obediunt euan gelio. ro. o. ſed credentium tm̄ qui nomine iſrael dant̉ intelligivnde dicit: in iſrael: qui interpretat̉ vir videns deū ꝑ fidem et dilectionem. Nota ꝙ chriſtus eſt reſurrectio credentiū. reſurrectio quia vite anime fides eſt. io. 1. Ego ſum reſurrectio et vi ta qui credit in me non moriet̉ in eternum. vel poteſt dici ꝙ ip ſe eſt reſurrectio virtutum gratias ꝯferendo. Vel ad lr̄am ipſe ē reſurrectio ſanctoꝝ martirū et alioꝝ iuſtoꝝ d̓ quibꝰ legit̉ mat 15. multa corꝑa reſurrexerunt cū eo. E Tercio predicit ꝯtra dictionem rebellium: et poſitus eſt: in ſignum. id eſt tanqͣꝫ ſignum: cui ꝯtradicet̉: a rebellibꝰ qui videntes in illo manifeſta di uinitatis ſigna. illi nihilominus ꝯtradicunt. Nota ꝙ ſignuꝫ

Sermo inducitur alicuius ſignificandi gratia. tunc vero ſigno contra dicitur. quando negatur eſſe quod demonſtrat ſicut ypocriſi. que eſt ſanctitatis ſignum contradicunt viri ſancti. Omnia autem que fuerunt in chriſto diuinitatis eius ſigna fuerunt. ꝙ ſci licet de matre virgine. ſpirituſſancti virtute conceptus eſt. Cui contradicunt iudei cherintus et ebyon. Item omnia mirabilia. de ipſo teſtimonium perhiberent. cui contradixerunt iudei dicentes. In beelebub principe demoniorum eiicit iſte demonia. Item doctrina eius. que erat diuinitatis ſignum. ioh̓. z. nunqͣꝫ ſic locutus eſt homo. cui contradicitur luce. ii. cum hoc ad illos diceret ceperunt phariſei et legiſperiti grauiter inſiſtere et os ei us opprimere. Item paſſio crucis erat diuinitatis ſignum. qua genus ſaluauit humanum. cui contradicitur: alios ſaluos fecit ſeipſum non poteſt ſaluum facere. math. 27. Item reſurrectio cui contradicitur mat. vlt. dicentibus iudeis. quia diſcipuli chriſti nocte venerunt et furati ſunt corpus cuſtodibus dormientibꝰ. Sed contra iob. 11. Si ſubuerterit omnia. quis contradicet ei. quaſi dicat nullus. Et dico ꝙ de iure nemo ſibi contradicit. ſed de facto. Vel nemo ſibi contradicit. quin ipſius beneplacitum impleatur. F Quarto ponit patientis ſupplicium: et tuam ipſius animam pertranſibit gladius: quod ſic conſtruendum eſt. et animam tuam ipſius gladius pertranſibit. vel ſic. tuam ipſius animam id eſt animaꝫ ipſius quam tuam reputas pertranſibit gladius. Dicit beatus ambro. ꝙ nuſqͣꝫ legitur be atam virginem gladio preſentem ſiniuiſſe vitam. Queritur ergo quomodo hoc ſit intelligendum beatus ambro. exponit hoc de gladio diuini ſermonis. viuus eſt em̄ ſermo dei. et penetrabilior omni gladio ancipite. Ita vt pertingat vſqꝫ ad diuiſionem ſpiritus et anime. Et quia beata virgo. notitiam habuit diuini ſermonis ideo gladius pertranſit animam eius. vel ſic. gladius paſſionis chriſti pertranſibit animam. non enim videre potuit morientem filium quin eodem compaſſionis gladio feriretur vt dicunt bedā et hieroninus. Vnde dicit damaſ. ꝙ dolores quos pariendo non ſenſit. moriente chriſto ſuſtinuit. vnde de ipſa intelligitur illud tre. t. O vos omnes qui tranſitiſ per viam ⁊cͣ vel gladius pertranſiens animaꝫ virginis fuit ver bum illud chriſti dicentis. O mulier ecce filius tuus. Illo enim verbo cognouit ſe a filio ſeparari. Et infelicem pro filio ſuſcipere commutationem. Vnde bern. O qualis inquit mutatio. ſeruus pro domino diſcipulus pro magiſtro homo purus pro filio de traditur. Vel ex iſta littera poteſt intelligi ꝙ virgo in pace v

xv tam finierit. aliquando enim illud dicitur tranſiſſe nos. quod nos non tangit. Et quia beata virgo ſiue martirio de in undo tranſiuit. ideo gladius paſſionis chriſti animam eius non tangendo pertranſit. Quinto ponitur reuelatio cogitatuum. vt re uelentur ex multis cordibus cogitationes: occulta enim cogitatuum per chriſtum ſunt reuelata. Primo quidem quia paua conſilia iudeorum ipſi reuelauerunt in paſſione chriſti. Secundo. quia ipſe chriſtus ea reuelauit. oſtendens populo quali intentione phariſei ſpeciem ſanctitatis gererent. malicias cordis eorum ipſe promerebat dicens. mat. z. Attendite a falẜ prophe tis qui veniunt ad vos in veſtimentis ouium intrinſecus autem ſunt lupi rapaces. Tercio generaliter per thriſtum omnia cogitata debent in iudicio reuelari. i. corinth.. Veniet dominus. qui illuminabit abſcondita tenebrarum. et manifeſtabit conſci entiam cordiū. ⁊cͣ. Secunda pars G Ecundo cum dicitur: et erat anna ⁊cͣ. tangitur chriſti generalis confeſſio que per mulierem facta eſt. ⁊ duo facit. Primo enim multipliciter hec mulier commendatur vt eius teſtimonium ſit credibilius. et primo commendatur reſpectu ſui a quinqꝫ. Primo enim a gratia. vn dicit: et erat anna: que interpretatur in qua eſt gratia. et vere gratioſa fuit hec mulier. quia cum de natiuitate chriſti multi viri teſtimonium perhiberent. ſola iſta inter feminas chriſtum com mendauit. Secundo commendatur a prophetie dono: prophetiſſa: ⁊ hoc eſt magnum donum. quia tempore illo iudaicus po pulus nulluꝫ habebat prophetam niſi hanc tm̄ mulierem. Tercio commendatur ab origine: filia phanuelis: qui interpretatur facies domini. et ipſa ſaluatoris vidit faciem quam intueri deſiderabat propheta dicens. Oſtende faciem tuam ⁊ ſalui erimus. Quarto conmendatur a progenie: d̓ tribu aſer: qui inter patriarchas fuit octauus. et ſignificat beatitudinem reſurrectionis que erit etate mundi octaua. vnde etiam aſer interpretatur beatus de quo dicitur gene. 49. Aſer panis pinguis ⁊ pre bebit delicias regibus. Quinto ab antiqua etate. hec proceſſerat de virtute in virtutem: in diebus multis: quoniam ſicut profi ciebat etate temporis. ita maturitate morum. vnde prouer. 4. Iuſtorum ſemita quaſi lux ſplendens procedit et creſcit vſqꝫ ad perfectum diem. ſed contrarium eſt de aliquibus qui cum ſeneſcunt efficiuntur pueri. moribꝰ et viciis. de quibus dicitur iſa. 64. puer centuꝫ annorum maledicetur. vere maledicti ſenes ⁊ anus qui dū peccare nequeūt minoribꝰ tribuūt peccād materiā

Sermo H Secundo hec ſancta mulier commendat̉ quo ad primuꝫ vel ad ſtatum matrimonialeꝫ. cuius matrimoniū commendat̉ qua drupliciter iuxta quatuor conditiones que in matrimonio exigunt̉. Primo em̄ debet inter ꝯiuges eſſe pacifica ꝯuerſatio. vn̄ eccle. 25. In tribꝰ beneplacitum eſt ſpiritu meo que ſunt ꝓbata coram deo et hominibꝰ. ꝯcordia fratrū et amor ꝓximoꝝ. et vir et mulier bene ſibi conſentientes. tale fuit matrimonium ſancte iſtius mulieris. de qua dicit̉ ꝙ vixerat cum viro ſuo. naꝫ ſi non fuiſſet inter eos pax et ꝯcordia non fuiſſet vita ſed mors vnde dicit̉ eccle. 25. Commorari leoni ⁊ draconi placebit qͣꝫ ha bitare cū muliere nequam. et hoc idem de viro intelligendū eſt Secunda ꝯditio matrimonij ē fides thori quatenus mulier aut vir nulli alteri miſceat̉. nam de muliere que frangit thori fidem dicit̉ eccle. 23. Omnis mulier relinquens viꝝ ſuum ⁊ ſtatuens hereditatem ex alieno matrimonio in plateis ciuitatis iudicabi tur. quaſi pullus equinus fugabit̉. et vbi non ſperauit appre hendet̉. ⁊ erit dedecus omnibꝰ eo ꝙ non intellexit timorem dn̄i ſed de iſta ſancta muliere dicit̉ ſingulariter ꝙ vixit cū viro ſuo quia non pluribꝰ ſe viris miſcuit. Tercia ꝯditio matrimonij ē quia eſt perpetuum. et non diſſoluit̉ niſi morte interueniente. vnd̓ dicit apo. 1. cor. 7. Mulier alligata eſt legi quanto temꝑe vir eius viuit. ꝙ ſi dormierit vir eius liberata ē a lege viri ſui. immo ex quo matrimonium ꝯſummatum eſt dato ꝙ ꝯiuges ſe inuicem poſſint licentiare ad religionis ingreſſum. matrimoniū tamen ſemꝑ manet inuiolabile. quia nunqͣꝫ altero viuuente poalter alteri copulari. tale fuit matrimonium ſancte mulieris illius de qua dicit̉ ꝙ cum viro ſuo vixerat: annis ſeptem: vſqꝫ ſcꝫ dum vixit. Quarta ꝯditio decorans matrimoniū eſt carnis inte gritas. licet em̄ vidua nubere poſſit cui vult in dn̄o tamē non eſt ita decorum matrimonium ſicut virginū. vnde non dat̉ eis annulus aureus. nec benedictione ſacerdotali velantur. ſed vir ducens viduam. aut corruptam non poteſt ad ſacros ordines ꝓmoueri. ſed matrimonium ſancte iſtius mulieris habuit caris integritatē. vn̄ dicit a virginitate ſua a temꝑe ſcꝫ quo viro ſuo ipſa virgo in matrimonio ꝯiuncta fuit. Et nota pudiciciam iſti us mulieris ẜm ꝙ innuit euangeliſta et exprimit gloſa. qm̄ ex coacto matrimonio virginitatem amiſit ꝯtinenter tn̄ vixerunt ipſa pariter ⁊ vir eius. et hoc eſt magnum dei donum quoniam vt dicitur eccle. 26. Nulla ponderatio digna eſt continentis anime. quod non niſi diuinitus haberi poteſt. vnde ſapi. 7. Sciui quoniam aliter non poſſum eſſe continens niſi deus det.

xv I Tercio commendat̉ hec ſancta mulier reſpectu dei que erat vidua. ſtatus aūt viduitatis medius eſt inter duos ſtatus vir ginitatis ſcꝫ et matrimonij. in quo ſtatu cū mulier a lege viri ſit liberata debet totaliter diuinis vacare operibꝰ. ⁊ quia ſancta mulier iſta ſeptem annis fuerat in ſtatu matrimonij. ideo nūc ponunt̉ ſeptē eius ꝑfectiones quo ad vidualē ſtatū. quaꝝ prima eſt vt ſperet in deo. mulieres em̄ deſolate maritis plurimas ꝯſueuerunt pati moleſtias in quibꝰ ad nullū debent nec pn̄t re currere niſi ad deū qui pupillū et viduā ſuſcipiet et vias pecca toꝝ diſperdet. vn̄ thi.§. Que vere vidua eſt deſolata ſperet in dn̄o. talis fuit hec mulier de qua dicit̉ et hec vidua erat id ē vi ro ydua. yduo aūt idē eſt ꝙ ſperare. Secūdo vidua debet habe re tꝑis antiquitatē. vnd̓ i. thi. g. Vidua eligat̉ non minꝰ qua draginta annoꝝ que fuerit vnius viri vxor. et hoc ideo qꝛ peri culū eſt ꝯuerſari cū adoleſcētioribꝰ viduis. vn̄ apoſto. precipit thimotheo dicens. Adoleſcentiores viduas deuita. de iſta aūt muliere ſancta dicit̉ ꝙ erat vidua vſqꝫ ad annos octuagintaquatuor tanto em̄ tꝑe in viduitate ꝑmanſerat. Cum igit̉ ipſa fuerit ſeptem annis in ꝯiugio et qn̄ matrimonio iā copulabat̉ habuit ad minus forſan tredecim annos. patet quia ipſa erat. quatuor ⁊ centū annoꝝ. Tercio vidua debet frequentare eccle ſiā. eſt em̄ quaſi media monacha qd̓ demonſtrat ligatura capitis veſtimentoꝝ color obſcurus ⁊cͣ multa ꝑ que on̄dit̉ ex magna ꝑte renunciaſſe mundanis delicijs. talis erat ſancta hec muli er de qua dicit̉: que non diſcēdebat de templo. Quarto vidua debet fugere mundi delicias. et vacare ieiunis ꝯͣ libidines carnis. nā vt dicit apo. Vidua que manet in deliciis viuens mor tua eſt. iſta aūt mulier vacabat ieiunis. Exemplum em̄ habebat iudith. o. c. habebat iudith ſuꝑ lumbos ſuos ciliciū et ieiunabat omnibꝰ diebꝰ vite ſue. Quinto debet vidua orationibꝰ ī ſiſtere. i. thi. 5. Vidua inſtet orationibꝰ et obſecrationibꝰ die ⁊ nocte. de iſta aūt dicit̉: et obſecrationibꝰ inſtabat: iſta aūt obſecratio efficaciſſimum orādi genus qn̄ cū admiratione quicqͣꝫ poſtulamus a deo. ſic̄ illud ꝑ temetipſum dn̄e. vel illud eccleſie ꝑ dn̄m noſtꝝ iheſum chriſtū filium tuū tali modo hec ſancta mu lier orabat. et forte obſecrabat aduentū chriſti in carnē. quemadmodum moyſes. exodi. 4. Obſecro inquit dn̄e mitte quem miſſurus es. Sexto vidua debet eſſe obſequioſa indigentibus. vnde. i. thimothei. 5. Eligatur vidua ſi filios educauit ſi hoſpicio recepit. Si ſanctorum pedes lauit. Si tribulatiōem patintibus ſubminiſtrauit. Si omne opus bonum ſubſecuta eſt.

Sermo talis fuit ſancta mulier. de qua dicit̉ ꝙ erat: ſeruiens: quod nō tm̄ intelligi debet de dei ſeruitute que eſt religio. ſed de ea que eſt pietas que valet ad omnia. vt dicit apoſtolus. Septimo vidua debet in oris conſcientie permanere. mulieres enim nuꝑte cogitant que ſunt mundi. et quomodo placeant viris ſuis vt dicit̉ i. corin. 7. Itaqꝫ quia vidua ab illa lege eſt libera. ideo die ac nocte debet meditari in lege dn̄i. quod faciebat ſancta īſta mulier de qua dicit̉ ꝙ agebat omnia ſupra dicta bona opera: die ac nocte: hoc non fecit thamar nutus iude. Que aliquo temꝑe in viduitate licet ꝑmanſerat. depoſitis tn̄ viduitatis veſtibꝰ induta teriſtro id eſt velamine quo vtunt̉ mulieres arabie commiſit inceſtū vt legit̉ gene. 38. c. R Secundo poſt laudē mulieris eius ponit̉ de chriſto teſtimoniū: et hec ſcꝫ anna tanti meriti tanteqꝫ reuerentie ipſa hora: qua ſimeon loquebat̉ de cri ſto ſuꝑueniēs: fortaſſe veīt in ſpū in tēplū vt ſaluatorē ꝯfiteret̉ quēadmodū veīt ſimeon ī templū in ſpū. lu. 3. Et attende quo modo ſaluatoris laudes cumulant̉. qm̄ anteqͣꝫ rumor vnius deſinat ſuccedit noua laus et gloria. ante em̄ qꝫ angelus nato cri ſto natiuitatē eius terminaſſet paſtoribꝰ nunciare. facta eſt cum angelo multitudo celeſtis exercitus laudantiū deum. et anteqͣꝫ paſtores ad partum accederent virginis auditū eſt canticū nō uum in celeſtibꝰ. ſed anteqͣꝫ paſtoꝝ rumor ceſſaret. ecce magi ab oriente venerunt adhuc plena erant ora loquentiū de nouitate magoꝝ. et ecce ſimeon chriſtū adorauit infantē nondum ille verba finierat. et ecce religioſa mulier: ꝯfitebat̉ dn̄o: eccle. vl. Confitebor tibi dn̄e rex et collaudabo te deū ſaluatorem meuꝫ. Iſta ꝯfeſſio erat ad laudis dei reuerentiā quia ipſe miſerat mūdo ſaluatorē. edificabat etiam ꝓximū vnde ſequit̉: et loqueba tur de illo: dicens eū eſſe ſaluatorē. et humani generis redemp tionē: omnibꝰ non vni aūt aliquibꝰ ſed oībꝰ. Et vide muli eris iſtius fingulare priuilegiū quo ad duo. tū qꝛ docebat/ in tēplo et tn̄ dicit apoſto. mulier in eccleſiis faceat non em̄ ꝑmittat̉ et loquia. coꝝ. 14. tum etiam quia publice loquebat̉ ⁊ tn̄ ſimeon priuate ad mariam ſolum locutus fuerat. qui expectabat redem ptionem iſrael. dicebat em̄. Hec eſt illa redemptio quā expecta tis. qm̄ nunc miſit deus redemptioneꝫ populo ſuo. declarabat etiam eis qualiter iſtam redemptionem deberent intelligere. qꝛ non corporalem. ſicut intellexerunt illi duo diſcipuli euntes in emaus qui ſperabat ꝙ ipſe eſſet redempturus iſrael a ſeruitute corporali. ſed predicabat ꝙ intelligeret redemptionem a peccatis. math.. Ipſe ſaluum faciet populum ſuum a peccatis eoꝝ.

xvi Tercia pars. I Ercio cū dicit̉ et vt ꝑfecerunt omnia ⁊cͣ: tangit̉ pueri iheſu crementū et perfectio. et ſex tangunt̉. Quoꝝ pri mū eſt legis obſeruantia ꝑfecta: et vt ꝑfecerūt: ſignā ter dicit ꝑfecerūt qꝛ non quocunqꝫ mr̄ chriſti legē im pleuit. ſed ꝑfecte mandatū eius ꝯpleuit. nō omittens nec apicē nec iota. vel ideo dicit qꝛ ꝑfecerūt. qm̄ neceſſitatis ē ſeruare legeꝫ. his qui legi ſubiciunt̉. ſed facere legis preceptū dicunt̉ qui ſunt ſupra lege. et qꝛ beata virgo erat ſupra legē non tenebat̉ legi purificationis et tn̄ eaꝫ impleuit. iō dicit̉ ꝙ ꝑfecerūt: om nia: que erant tria ſcꝫ ablatio pueri ad templū. redemptio eiuſ qꝛ primogenitus quinqꝫ ſiclis argenti redimebat̉. oblatio duarū turtuꝝ aut vnius paris columbaꝝ: ẜm legem dn̄i: qꝛ lex ſcripta fuit digito dn̄i. exo. 20 In qua hec omnia mandabant̉. de quibꝰ hic infra dicet̉ cuꝫ de purificatione virginis dn̄i fuerit ſermo. Secundo tangit̉ regreſſio virginis: reu̓ſi ſunt in gallileā ꝓuinciā regni iudeoꝝ: in ciuitatē ſuam nazaret: ſuā certe. qꝛ ibi dē erat eoꝝ habitatio. Nota ꝙ beatus lucas nobis on̄dit cām quare beata virgo venerit de nazaret betleē qꝛ occaſione deſcri ptionis totius orbis. nunc vero pͥmo dicit de reditu ipſius. qꝛ oportuit virginē peregrinari in betleē diebꝰ. 40. poſt natiuitatē chriſti iuxta legis preceptū quo mulier pariens maſculū. 40. diebꝰ ſtabat intra domū in qua enixa fuerat. Et attende ꝙ ſtatim vt fuerat nazaret oportuit iteꝝ virginē peregrinari. quia irato herode fugit in egiptū ¶ Tercio ponit̉ chriſti augmē tum: puer aūt: puer dicit̉ qꝛ purus. vn̄ aug. in omel. quadā. Chriſtus int̓ peccatores et impios natus. mortali etiaꝫ de mr̄e ꝑgreſſus. purgationē cunctis naſcentibꝰ on̄dit et ipſe celo purior apparet: creſcebat: licet formatio corporis in inſtanti facta fuerit ⁊ non ſucceſſiue. augmentū tn̄ ſuſcepit in tempore ne vi deret̉ eſſe fantaſma. et vt on̄deret veꝝ ſe corpus habere. Quato ponit̉ vigor corꝑis: et ꝯfortabat̉: qm̄ iuxta augmentū corporis ſit augmentū vigoris. Quinto ponit̉ ꝑfectio anime eius quantū ad intellectū: plenus ſapientia: colo. 2. In quo ſunt omnes theſauri ſapientie et ſcientie dei abſconditi. quaſi dicat euangeliſta ita proficiebat in augmento et vigore corꝑis. ſed ex ꝑte anime iam erat plenus ſapīa et virtute ab inſtanti ſue conceptionis. ¶ Sexto ponitur perfectio anime. quantum ad effectum: et gratia dei erat cum illo: Nota ꝙ in chriſto fuit triplex gratia ſcilicet. vnionis. gratum faciens. et gratia gratis data. Et ſuperhabundanter fuerunt in illo.

Sermo vnde eccle. 24. In me gratia omnis vite et veritatis. et ia. j. De plenitudine eius omnes accepimus. fuit igit̉ in mente gratia repletus. vnde prouer. i. Addatur gratia capiti meo id eſt menti mee. Fuit ſecundo gratioſus in verbis. lu. 4. Mirabant̉ omnes in verbis gratie eius. vn̄ pſal. Diffuſa eſt gratia in labis tuis. Fuit tercio gratioſus in opere. zach. 1. Educet lapidē primariuꝫ id eſt chriſtum et exequabit gratiam verboꝝ gratie operum. Quarto fuit gratioſus in morte. eccle. 7. Mortuo non prohibeas gratiam. ymmo ꝑ mortem iſtam gratificauit nos in dilecto filio ſuo vt dicit apoſtolus ad ephe. i. Rogemus ergo deum ⁊cͣ. In feſto circumciſionis dn̄i noſtri Iheſu chriſti. Prima pars ſermonis xvi A Oſtqͣꝫ ꝯſummati ſunt dies octo vt circumcideret̉ puer. vocatum eſt nomen eius iheſus ⁊cͣ. luce. 2. Qm̄ dies hodierna eſt anni principium. ideo prin cipes ſuis ſuis clientibꝰ et quilibet pater familias ſue familie donaria tribuunt ita ꝙ maiores mino ribꝰ. non minores maioribꝰ aliquid tribuant. ſed tamen ad mi nores nunciare maioribꝰ bonum annum pertinet. Saluator au tem noſter iheſus in hunc mundum natus velud princeps. licet adhuc ꝑuulus noluit ꝙ iſte dies preteriret quin munus acceptabile et gratū tribueret ſuis fidelibꝰ. Munus aūt hoc fuit pre cioſus ſanguis ipſius quem in circumciſione hodierna die pro nobis effudit. Preſens igit̉ ſolennitas eſt compaſſionis dilecti onis et exultationis. Compaſſionis quidem. quia chriſtus ſic ꝑuulus exiſtens ꝓ nobis circumciſionem ſuſtinuit. r. pe. 4. chri ſto igit̉ paſſo in carne vos eadē cogitatione patiamini. vt vbi non poteſt eſſe corporalis paſſio. ſaltem ſit mentis compaſſio. Item eſt iſtud feſtum amoris. vnde bern. ſuper omnia inquit te mihi reddit amabilem. O bone iheſu opus redemptionis noſtre. et ſanguis quem fudiſti pro nobis. Item eſt etiam ſolenni tas exultationis. quoniam habemus hodie arras noſtre redem ptionis in effuſione ſanguinis chriſti expectantes plenam in ip ſius morte redemptionem. et propter hoc in matutinis cantatū fuit. Hec eſt dies quam fecit dn̄s. exultemus et letemur in ea. De his autem que pertinent adſolennitateꝫ huius diei ſit men tio in euangelio hodierno. in quo tria tangunt̉. Primū eſt cor poralis criſti circūciſio. ſecūdū eſt ſaluatoris noīs impoſitio ib

xvi vocatum eſt ⁊cͣ. Terciū eſt eiuſdem nominis precedens inſinuatio ibi: quod vocatum eſt: Circa primū tangunt̉ tria. Quoꝝ primū eſt temꝑis ꝯſūmatio: poſtqͣꝫ ꝯſūmati ſunt dies octo: ſcꝫ a natiuitate chriſti ex virgine. computando primū et vltimum diem. exo. 23. Numerū dierum meoꝝ ad implebo. Secūdo po nit̉ circūciſionis obſeruatio: vt circumcideret̉: fecit em̄ dn̄s que cogitauit. et impleuit in corꝑe ſuo ſermonē circumciſionis quē preceperat a diebꝰ antiquis vt dicit̉ tre. ⁊. Tercio ponit̉ etatis teneritudo: puer. Nota ẜm ilido. ii. ethi. c. c. ꝙ gradus etatis ſex ſunt. Prima ē infantia que eſt naſcentis hominis et por rigit̉ in ſeptem annos. et dicit̉ hō tunc infans. qꝛ fari id eſt loqͥ non poteſt nondū bene dentibꝰ ordinatis. Secunda etas eſt pu ericia que ē a ſeptennio vſqꝫ ad decimūquartū durat annū. et dicit̉ a puritate qꝛ caret lanugine. Tercia eſt adoleſcentia que porrigit vſqꝫ ad decimum quintū annuꝫ. dicitur aūt adoleſcen tia. quis adolet ⁊ auget ac generare facit. Quarta eſt iuuentus dicta a iuaumento eo ꝙ ſit etatū firmiſſima et iuuare poteſt in ea quoſcunqꝫ alios quetendit̉ vſqꝫ ad quadrageſimum annū Quinta eſt grauitas. que eſt declinatio iuuentutis in ſenectutē et finit̉ in ſexageſimo anno. Sexta eſt ſenectus que nullo anno rum temꝑe finit̉. et dicunt̉ ſenes a ſenſus diminutione qꝛ delirant. Cum aūt chriſtus non eſſet niſi octo dierum tn̄ euangeliſta eū appellat pueꝝ. ſic̄ etiam iſa. io. c. Puer natus eſt nobis. et hoc propter puritatē eius. purus em̄ fuit corꝑe qꝛ ex puriſſimis virginis ꝯceptus erat ſanguinibꝰ. purus fuit in aīa. qꝛ ſine peccato originali ⁊ actuali ¶ Circa circumciſionē quinqꝫ ſunt videnda. primo de ritu eius. ſecūdo quare fuerit inſtituta. tercio quibꝰ data fuit. quarto quare chriſtus circumcidi voluerat. quinto quare nos non circumcidim. Circa primū primo vi dendū eſt vbi fiebat. qꝛ in carne prepucij ſiue ī membro gene rationi deputato. et dicit̉ circūciſio qꝛ circulariter pellis ipſius membri incidebat̉. Secundo videndū eſt de temꝑe. fuit em̄ inſti tuta an̄ legeꝫ traditā moyſi quadringenta annis vn̄ dicit apo ſto ꝙ circūciſio nō ex lege ſed ex patribꝰ eſt. fiebat aūt octauo die natiuitatis infantꝭ etiā ſi dies ille eſſꝫ ſabbatū vt dicit̉ io. 2. vn̄ gene. 17. Infans em̄ octo dieꝝ circūcidet̉ in vobis. an̄ em̄ octaua diē non fiebat ꝓpter carnis teneritudinē ne eſſet ꝑiculū nec differebat̉ niſi in caſu. qm̄ dolor nimius fuiſſet ꝓpter carnis firmitatem. Tercio ipſa circumciſio a quocunqꝫ fieri poterat. et cultello ferreo vel lapideo. quia nec miniſtrum habuit deputatum. nec inſtrumentum. Immo aliquis ſeipſum poterat

Sermo circumcidere. ſicut dicit̉ de abraham gene. 17. c. D Secundo videndum eſt quare inſtituta fuerit circumciſio. et dicendum ē ꝙ propter multa. Primo vt eſſet ſignum diſtinctionis indelebi le quo populus iudaicus ab alijs diſcerneret̉ nationibꝰ. vt di cit̉ ad ro. 4. Secūdo data eſt iudeis circumciſio in remedium cul pe originalis. illud em̄ faciebat eis circumciſio quod nobis facit baptiſmus. et ideo ſola circumciſio inter legalia gratiam cō ferebat. quia non abicit̉ culpa niſi ꝑ gratiam. Tercio data eſt ad repreſſioneꝫ carnalis ꝯcupiſcentie qua maxime ardebant iu dei. cuius ablationem ſicut ſignificat aqua baptiſmi ꝑ refrigerationem. ita circumciſio ꝑ ablationem. Quarto circumcidebat̉ infans octaua die vt ſtatim in ipſo exordio natiuitatis propria ſanguis ſanctificaret̉ effuſione. vnde dicit̉ he. o. ꝙ omnia pene mundant̉ in ſanguine ẜm legem. et ſine ſanguinis effuſione n̄ ſit remiſſio. ⁊ ideo ſcriptum eſt exo. 22. Septem diebꝰ ſit cū ma tre ſua. die octauo reddes illū mihi. et addit. Viri ſancti eritis mihi ſcꝫ ꝑ ſanctificationem et circumciſionem. E Tercio vi dendū eſt quibꝰ data fuerit. et dicendū ꝙ primus homo cui da ta fuit circumciſio fuit abraham cū nonaginta et nouem annorum eſſet. omnis aūt maſculus de ſemine eius et ſerui habitan tes cū eis tenebant̉ circumcidi. mulieres aūt eoꝝ cū a circumciſi one eſſent libere. nunqͣꝫ tamen niſi circumciſis debebant nubere Item nulla alia natio iudeis exceptis legi ſubiciebat̉ circumciſi onis. ſed ſacrificiis quibuſdam emundebant̉ originali peccato. F Quarto videndum quemadmodū et mulieres iudeoꝝ. eſt quare chriſtus circumcidi voluerit. cū tamen fuerit ſine omni pecato. huius aūt plurime cauſe aſſignant̉. Prima vt oſten deret ſe eſſe de ſemine abrahe cui erat impoſita circumciſio. Secū da vt iudeis auferret cauſam incredulitatis. potuiſſent em̄ dice re ꝙ credere non deberent quia patribꝰ eſſet diſſimilis. Tercia vt legem veterem approbaret mat. 4. Non veni ſoluere legem. ſed ad implere. Quarto propter humilitatē ſuam. qꝛ licet eſſet ſi ne peccato tn̄ velud peccator ſe legi ſuppoſuit. gal. 4. factū ſub lege. Quinta vt carnis in ſe veritatem oſtenderet. ſap. 7. In ven tre matris mee figuratus ſum caro. Sexto vt caſtitatem commē daret que eſt in circūciſione actus illius membri. Septimo vt ſpiritualem doceret circumciſionē. que debet fieri in oculis ⁊ au ribꝰ. ne inhoneſta videant̉ et vana audiant̉. et hoc eſt neceſſari um. quia non ſaciat̉ oculus vſu. nec auris auditu. et ſic circūci ſio debet fieri in lingua a prauis ſermonibꝰ. qm̄ mors ⁊ vita in manibꝰ lingue. prouer. 30. Debet fieri in manibꝰ ab auaricia.

xv vſura immundicia et violentia. vnde deū. 21. Radet ceſariē et circūcidet vngues. debet fieri in corde a cogitationibꝰ vanis et inmundis et ab erroribꝰ vniu̓ſis. Vnde Hiere. 4. Circumcidimini domino et auferte preputia cordiū veſtroꝝ viri iuda. E Nota ꝙ quinquies effudit xp̄s ſanguinem ſuū pro nobis. Pri mo in circūciſione in ſignū amoris. ſicut ſichen amore dine. vt eum ſponſū haberet circumciſus eſt. gene 34. Exo..4. c. Spon ſus ſanguinum tu mihi es. Secundo in oratione in ſignū vehementis ardoris. quo noſtram deſiderabat ſaluteꝫ. Luce. 22. Fa ctus in agonia ꝓlixius orabat. et factus eſt ſudor eius ſicut gut te ſanguinis decurrentis in terrā. Tercio in flagellatione in exemplum exhortationis. Hebre. 3. Hortamini voſmetipſos per ſingulos des. Quarto in crucifixione in preciuꝫ redemptionis Apo. g. c. Redemiſti nos domine deꝰ in ſanguine tuo. Quinto in lateris apertione. in efficaciam nr̄e ablutionis. apo. i. Lauit nos a peccatis nr̄is in ſanguine ſuo H Quinto ⁊ vltimo vi dendū eſt. quare nos non circumcidamur. cū tamē xp̄s circum ciſus fuerit et apoſtoli. dico ꝙ circumciſio ceſſauit in inſtitutione baptiſmi. ita ꝙ obſeruatio eius temꝑe iſto damnabilis eſt. vnde apo. gal. 5. Ego paulus dico vobis. qm̄ ſi circumcidimini. chriſtus nihil proderit vobis. Sex aūt cauſe ſunt quare non circumcidamur. Prima quia circumciſio ſolis iudeis data fuit. nos vero iudei non ſumus. Secunda quia baptiſmus eſt ſacramentum efficacius ꝯtra originale peccatum et vl̓ius et ideo fineꝫ circumciſioni impoſuit. adueniente em̄ fortiori cedit minus potens. Tercia cauſa quia chriſtus circumciſione ſua circumciſio in finem impoſuit. ſic̄ alia legalia ſeruauit vt eos qui ſub lege erant redimeret. galꝫ. Quarta cauſa eſt. propter differentiam antique legis ⁊ noue. Omnis enim lex oportuit ꝙ haberet ali quod ſacramentum. quo velut per quandam ianuam in ipſam legem eſſet ingreſſus. Lex autem antiqua penalis erat et afflictiua. Et ideoper ſacramentum penale quod eſt circumciſio in eam erat ingreſſus. quoniam vero lex noua ſuauis eſt. quia iu gum chriſti ſuaue eſt cum ſit amor. Ideo per baptiſmum quaſi per quandam ſuauem refrigerationem in ipſam legem ingredi mur. Quinta eſt qꝛ cum homo delectatione peccati a lege chriſti declinaſſet non poterat redire niſi ꝑ penā alicuius ſacramenti Sed qꝛ chriſtus in ligno crucis vere languores noſtros tulit ⁊ dolores noſtros ipſe portauit. vt iſa. 53. c. Ideo ex hoc abſoluti ſumus a pena circumciſionis. Sexta cauſa eſt. quia culpa originalis peccati que maxime viget. et in membro deputato gene

Sermo rationi eſt illud quod ꝓhibet aliqueꝫ eſſe de lege chriſti. ideoqꝫ nemo ad illā debet aſſcribi niſi effuſione ſanguinis. et precipue ſanguineꝫ membroꝝ genitaliū. et qꝛ chriſtus hunc ſanguinē ꝓ nobis effudit. ideo vlterius non expedit circumcidi. Secunda pars. Ecundo cū dicit̉: vocatum eſt: tangit̉ ſaluatoris noīs impoſitio. ſicut em̄ nunc alicui nomen imponit̉ cū baptiſat̉ ita tunc cū circumcidebat̉. neqꝫ em̄ aliquis ē di gnus vocari quoliget nomine anteqͣꝫ baptiſatus ſit. et hoc ꝓpter tria. Nomen em̄ ꝑtinet ad notitiaꝫ. vn̄ ẜm Iſi. 2. ethi. q. c. Nomen dictū eſt quaſi notamen eo ꝙ nobis vocabulo ſuo res notas faciat. et qꝛ homo ꝑ baptiſmū venit in gratuitā dei notitiā. ideo tūc nomen imponit̉. vnde dn̄s ad moyſen exo. 33. Noui te ex noīe et inueniſti gr̄am corā me. Secundo qꝛ nomen ꝑtinet ad dignitatē. et ꝑ baptiſmū in maximaꝫ dignitatē tranſimus ſcꝫ in adoptioneꝫ filioꝝ dei. Tercio qꝛ a ſancta trinitate habemus eſſe. ideo non eſt ꝯueniens vt nominem niſi ad inuocationē ſancte trinitatꝭ cū dicit̉. Ego te baptiſo in noīe patris et filij et ſpūſſancti. Hieremias em̄ dicit. Tu aūt in nob̓ es dn̄e et nomen ſanctū tuum inuocatuꝫ eſt ſuꝑ nos. Cica iſtā aūt nominis impoſitionē duo tangunt̉. Quoꝝ vnū eſt vocatio nominis ſcꝫ: vocatū eſt nomen eius: ſcꝫ qui dixit Exo. 3. Ego ſum qui ſum. hoc nomen eſt mihi in eternū. Deinde ponit̉ nominis excellentia: iheſus: hoc nomen excelſum eſt vn̄ pſal. Me mentote qm̄ excelſum eſt nomen eius. R Nota ꝙ ꝯuenient̉ hoc nomen fuit chriſto in circumciſione impoſitū. Iheſus em̄ in terpretat̉ ſaluator. et qꝛ tunc ipſe noſtre ſalutis opus inceperat ideo tunc tale ſibi nomen impoſitū eſt. Rationabiliter aūt hic ſibi nomen impoſitū eſt qm̄ res nomīs ſibi ꝯuenit. turpe em̄ eſ ſet vt aliquis debilis diceret̉ ſampſon. aut aliquis fedus diceret̉ abſolon. vel fatuus diceret̉ ſalomon. ſed tūc nomen eſt in hoīe velut gemina in annulo aureo qn̄ nomen rei ꝯuenit. et qꝛ chri ſtus vere fuit huāni generis ſaluator. ideo rationabilit̓ eſt voca tus iheſus. LEt nota ꝙ a quatuor malis ſaluat nos chriſtus. Saluat em̄ nos primo a temptationibꝰ. non em̄ permittit nos temptari ſupra id quod poſſumus. ſed facit cū temptatione ꝓuentū vt poſſimꝰ ſuſtinere. hoc em̄ nomen cogitatū eſt velut tiriarcha recepta expellens omne temptationis venenuꝫ. vnde mat. vl. In noīe meo ſi mortifeꝝ quid biberint id eſt ad morta le temptationes ſenſerint nō eos nocebit. Secundo ſaluat a pec catis. vn̄ mat. i. c. Ipſe ſaluū faciet populū ſuum a peccatis eo

xvi rū. ſic̄ em̄ aqua lauat omnē maculā ita hoc nomē inuocatū vn̄ ezech. 36. Effundaꝫ ſuꝑ vos aquā mundam id eſt nominis mei refrigerantē mundiciam. et mundabimini ab omnibꝰ inquinamentis veſtris. Tercio chriſti nomen ſaluat ab inſidis diabolipſal. Saluaſti nos de affligentibꝰ nos. et iteꝝ in noīe tuo ſpernemus inſurgentes in nobis. Si em̄ quibuſdā verbis incantati onū tanta vis eſt collata vt ipſis recitatis ſerpentes non noceant ⁊ fugiant. multo ꝑ amplius chriſti nomen inuocatū. corpo rales fugat et ſpirituales ſerpentes. vn̄ mat. vl. In noīe meo demonia eicient. linguis loquent̉ nouis. ſerpentes tollent. vn̄ diſcipuli chriſti dixerunt. Dn̄e etiam demonia in noīe tuo ſubi ciunt̉ nobis. lu. io. Nomen chriſti ſaluat a cunctis aduerſitatibꝰ ſiue ſit corꝑalis infirmitas ſiue mundi tribulatio. vnd̓ legit̉ ꝙ diſcipuli in hoc noīe mirabiles ſanitates operati ſunt in humanis corporibꝰ. ipſum em̄ velut vnguentū quoddā aut medicina cōis eſt. vel herba de qua vulgus omīa vulnera ſanat. pſalMiſit verbū ſuum ⁊ ſanauit eos. Ipſum etiā nomen eſt velut turris fortiſſima. vt dicit̉ in ꝓuer. ꝙ a mundi tribulationibꝰ li berat. M Nota etiā ꝙ multi fuerunt appellati hoc nomīe ſed tn̄ ſoli chriſto ſingulariter et efficaciter ipſum nomen ꝯueīt qm̄ in ſolo ipſius noīe et non in alio eſt ſalus. vnd̓ dicit̉ act. 4. Non eſt datū aliud nomen ſub celo in quo oporteat ſaluos fieri credentes. Itē ꝯuenit ſibi vniu̓ſaliter. quidaꝫ em̄ aliquod reg num aut ꝓuinciaꝫ ſeu ciuitatē aut hoīem ſaluare potuerunt. ſed chriſtus eſt vniuerſalis ſaluator. qui vult omnes hoīes ſaluos fieri. ⁊ ad agnitionē ſui noīs ꝑuenire vt dicit̉. i. thi ⁊. Sꝫ mul ti ſunt. qui licet eos velit chriſtus ſaluare. ipſi tn̄ nolunt. ſed tn̄ quicunqꝫ inuocanerit nomen dn̄i ſaluus erit vt dicit̉ Ioelis. 2. et ideo chriſtus tanqͣꝫ vniu̓ſalis ſaluator operatus eſt ſaluteꝫ in medio terre. vt ex hoc medio ſalus ad extrema ꝯflueret. cui lo quit̉ deꝰ hiere. 49. Sis ſalus mea vſqꝫ ad extremū terre. Itē ſal uat efficaciter. qm̄ quem ipſe ſaluat nullo poteſt timore aut ad uerſitate diſperdi. vn̄ hiere. 23. In diebꝰ illis ſaluabit̉ iuda et iſrael habitabit ꝯfident̉ maloꝝ timore ſublato. et ꝓpter hoc dicebat iob. 17. Libera me dn̄e et pone me iuxta te ⁊ cuiuſuis ma nus pugnet ꝯͣ me. Itē ꝯuenit hoc nomen chriſto. qꝛ ipſe ſaluat veraciter vn̄ io. 4. Ipſum cognouimus et ſcimus. qꝛ ipſe eſt ve re ſaluator mundi. N Non em̄ ſaluat chriſtus ſic̄ mundus ſaluat vt decipiat. diabolus vt puniat. vt gluto ſaluat ꝓcellū vt comedat. lupus ſaluat agnū vt occidat. iudex ſaluat furem vt ſuſpendat. ſed chriſtus ſaluat nos vt a penis infernalibꝰ er

Sermo piat. pſal. Saluaſti me a deſcendentibꝰ in lacū. et vt animā et corpus ad celeſtia regna ꝑducat. De ſalute anime dicit̉ lu. 9. Fi lius homīs non venit aīas ꝑdere ſed ſaluare. De ſalute vero cor poris dicit̉ phili. 3. Saluatorē expectamus dn̄m nr̄m iheſū chri ſtum. qui reformabit corpus humilitatꝭ noſtre ꝯfiguratū corꝑi ſue. Et ꝙ iſta ſalus ſit regni celeſtis dicit apo. ⁊. thi. 4. Liberabit me dn̄s ab omni opere malo. et ſaluū faciet in regnū ſuum celeſte. cui laus et gloria in ſecula ſeculoꝝ amen. Tercia pars Ercio cū dicit̉ quod vocatū eſt: tangit̉ ſacri noīs pre cedens inſinuatio. et duo facit. Primo tangit̉ anunci antꝭ dignitas. quod vocatū eſt ab angelo. lu. 2. Vo cabis nomen eius iheſū. O Nota glo. tangit duplicē cauſam quare hoc nomen ab angelo vocatū eſt. Prima qꝛ non decuit tā glorioſū nomen primū ab hominibꝰ appellari ſed ab excellentiori natura. Secunda eſt ne hō videret̉ huius noīs machinator. Secundo ponit̉ temꝑis ꝯgruitas: priuſqͣꝫ in vtero virginis ꝯciperet̉: eccle. 6. Qui futurus ē iam vocatū eſt nomē eius. et ſcit̉ ꝙ homo ſit. Nota ꝙͣ chriſtus prius voluit nomi nari qͣꝫ in virgine eſſet ꝯceptus. Primo vt oſtenderet ſe an̄ ꝯce ptū virgineꝫ extitiſſe. non em̄ noīant̉ niſi ea que ſunt. nō ꝙ hͦ nomen ab eterno fuit ordinatū. pſal. Dn̄e nomen tuū in eternū. Secundo fuit a deo diuino ore noīatum. iſa. 62. Vocabit̉ ti bi nomen nouum quod os dn̄i noīauit. Tercio a ꝓphetis expe ctatū. gene. 49. Salutare tuū expectabo dn̄e. Quarto virgini ⁊ ioſeph nunciatū lu. ⁊. et mat. i. Quinto paſtoribꝰ nunciatū lu2. Anuncio vobis gaudiū magnū quia natus eſt vobis hodie ſaluator mundi. Sexto a ioſeph hodie impoſituꝫ. Septimo ab apoſtolis diuulgatū. vnde de beato paulo dicit̉. Vas electioīs ē mihi vt portet nomen meū corā gentibꝰ et regibꝰ et ſilijs iſmel. act. o. et eccle. 47. Ad inſulas longe diuulgatū eſt nomē tuū. qm̄ in omnē terrā exiuit ſonus eoꝝ. et in fines orbis terre verba eoꝝ. Rogemus gͦ ⁊cͣ. In vigilia epiphanie. prima pars. ſer. xvii. Efuncto herode ecce angelus dn̄i apparuit A in ſomnis ioſeph ī egipto ⁊cͣ. mat. z. Querunt ali qui frequēter. quare mali hoīes viuunt in mundo iſto. quibꝰ rn̄det aug. ſuꝑ pſal. ⁊ tāgit duas cās vite eoꝝ dicens. Ne putetis fruſtra malos hoīes viuere. omnis em̄ malus aut ideo viuit vt corrigat̉. aut vt per ip̄m bonus exerceat̉ ecce nequiſſimus herodes qui longo vixit

xvii tempore. multis dedit virtutis exercicium. nam et ipſi chriſto et beate virgini dedit humilitatis et patientie materiam. dum ad fugam perſecutione ipſius compulſi ſunt ipſe tamen per ma licias ſuas ita dedit alijs occaſionem virtutis ꝙ manſit incorrigibilis immo longiori vite addebat longiora facinora volens igitur deus dare paceꝫ ſanctis ſuis interueniente morte. malicie herodis finem conſtituit quatenus beata virgo et ioſeph de ex ilio cum chriſto redirent ad propria. d̓ quo reditu agitur in pre ſenti euangelio. Vbi tria tanguntur. Primum eſt mandatum angelicum. Secundum eſt humanum obſequium: qui conſurgens. Tercium eſt habitaculū floridum: et ammonitus. Man datum angelicuꝫ fuit ad ioſeph vt acciperet puerum et matrē ⁊ rediret. Humanum obſequium quia ioſeph obſecutus eſt pu ero et virgini. accepitem̄ puerum ⁊ matrem et venit in terraꝫ iſrael. Habitaculum quia veniens habitauit in nazareth quod interpretatur flos. B Circa primum quatuor tanguntur Primum eſt perſecutoris interitus ibi. defuncto aūt herode. lu. 16. Mortuus eſt diues et ſepultus eſt in inferno. Nota ꝙ he rodes iſte fuit filius antipatris ydumei. qui propter amiciciam marci et antonij adeo claruit ꝙ data eſt ei vxor cipris neptis re gis arabum. Commendatus inqꝫ apud ceſarem a marco et antonio de virtute prelioꝝ ⁊ fidelitate donauit illi ceſar immunitatem ⁊ ciuilitatem romanam. Cunqꝫ apud ceſarem accuſaretur de infidelitate romanoꝝ. ab antipatre veſte proiecta nudus ſte tit ante ceſarem. multitudinē oſtendens vulnerum in omni cor pore que ſe tacente clamarent eum fuiſſe romanoꝝ fidelem. tūc data illi optione qua vellet in iudea pontificali dignitate fulge re ipſe dignitatis menſuram remiſit in ceſarem vnde procurator iudee declaratus eſt. Hic ex ſupradicta vxore ſua faſelum genuit quem ſub ſe hieroſolimis procuratorem inſtituit. alteruꝫ aūt filium ſcꝫ hunc herodeꝫ prefecit galilee. Mortuo aūt antipatre ſumptione veneni. faſelo etiam ad ſaxum fracto capite ſe necan te. Herodes properauit romaꝫ vbi ſuaſu antonij totius iudee ē rex declaratus. Rediens aūt uſqꝫ ad quartum annū quō rome diadema ſuſceperat regnuꝫ obtinere non potuit. Antigono oc cupante iudeam. Confirmatus eſt aūt in regnum anno quarto ſue inſtitutionis. et extunc trigintaſeptem annis regnauit quē propter innocentum interfectionem ⁊ perſecutionem chriſti. per cuſſit dn̄s cum iam eſſet ſeptuaginta annoꝝ. nā febris non me diocris erat. prurigo intollerabilis in omni corporis ſuperficie aſſiduis vexabat̉ collitormentis pedes illi tumuerant putredo

Sermo teſticuloꝝ vermes generabat. creber anhelitus ⁊ interrupta ſu ſpiria. Cunqꝫ corpus eius iuſſiſſent medici oleo calidiori fueri. dimerſum in archam. ibi diſſolutū eſt. vt lumina quaſi mor tuus reſoluta torqueret. aſtantiuꝫ tn̄ clamore viſus eſt. Cunqꝫ talibꝰ languoribꝰ premeret̉. duos ſophiſtas qui legem expone bant viuos cremari iuſſit. cū multa adoleſcentiū turba eo ꝙ ta beſcente rege. aquilam auream fluminibꝰ deieciſſent. quam idē rex ꝯtra primas leges ſuꝑ maximā portam templi poni precepe rat. Audiens aūt iudeos mortem ſuā expectare cū gaudio. no bilioribꝰ ex omni iudea collectiſ iuuenibꝰ precepit ſalome ſorori ſue. vt cū animā efflaret. ſtatim illos occideret. ita vt etiā omnis iudea inuita. ipſo moriente lugeret. Quadam aūt die cū po mum incideret. ſtatim illum tuſſis violenta arripuit. qui dolore compreſſus. dexteram ſuſtulit vt ſeipſum cultello perimeret. ſed antonius ꝯſobrinus eius dexteram ſibi ꝯtinuit. eumqꝫ ſic a nece impediuit. ſtatimqꝫ rex velut mortuꝰ in palacio plangit̉. Quoaudiens antipater filius eius quem ipſe ligauerat in vinculis. gauiſus eſt. multa ꝓmittens cuſtodibꝰ. ſi ſe libeꝝ abire ꝑmitte rent. Quod dū pater accepiſſet. grauius tulit ſilij exultationē qͣꝫ mortem. et ꝯtinuo miſſis ſatellitibꝰ iuſſit interfici eum. Poſt cuius mortem quinqꝫ diebꝰ exactis. et ipſe nequiſſimus mortuꝰ eſt regni ſuo anno. 37. Salome aūt omnes quos occidi manda uerat. liberos abire ꝑmiſit. Sepeliuit aūt eum archelaus filius eius in herodium iuxta mandatū ipſius. nihil regij ornatus in funeris pompa pretermittens. ¶ Nota ꝙ quicunqꝫ moritur defunctus dici poteſt a defectu. eo ꝙ deficit vita eius. qui defectus eſt maximus omniū. vnde eccle. 22. Suꝑ mortuum plora. deficit em̄ lux eius. mors tn̄ maloꝝ potiſſime debet dici defunctio. et hoc propter tria. Primo quidem. quia ſicut deficiunt in terra. ita annihilant̉ penis īfernalibꝰ. vnde pſal. Deficiant pec catores a terra. et iniqui ita vt non ſint. Talis fuit defectus he rodis. qui poſt multas miſerias languoꝝ defecit a ꝯculcatione gentium. vnde iſa. 16. Finitus eſt puluis. ꝯſummatus eſt miſer defecit qui ꝯculcabat terram. Sed mors iuſtoꝝ que precioſa dicit̉ eſſe in ꝯſpectu dn̄i. iuxta pſal. non eſt eoꝝ defectus. ſed pro fectus. vnde apo. ad phili. i. Mihi viuere chriſtus eſt et mori. lucrum eſſe em̄ cum chriſto multo melius ē. quod verbum per tractans beatus ambro. in de bono mortis ſic dicit. Lucrum eſt euaſiſſe incrementa peccati. lucrum fugiſſe deteriora. ad meliora tranſiſſe. Et in eodem dicit. ꝙ manet anima poſt mortem. nec morte perdit̉ bonum eius ſed augetur. quia non impedimento

xvii corporis retardat̉ ſed libere operat̉ que ſua ſunt. Secundo defun ctus dicit̉ ẜm iſi. quaſi deorſum exiſtens a functione vite. quod malis hominibꝰ recte ꝯuenit. qui priuati officio vite. ad inferio ra deſcēdunt. de quibꝰ dicit̉ exo. 16. Deſcenderunt in profundū quaſi lapis. pſal. Conuertant̉ peccatores in infernū. mors aūt iuſtoꝝ deſcenſus non eſt. ſed aſcenſus ad celeſtia. vnde canti. 8. de anima iuſti dicit̉. Que eſt iſta que aſcendit ꝑ deſertū ſicut vir gula fumi. et ideo in tumba beati gre. ſic legit̉ eſſe ſcriptū. Suſcipe terra tuū corpus de corpore ſumptū et redde quod vales viuificante deo. ſpiritus aſtra petit. leti nil iura nocebunt. cui iu re alterius mors magis ipſa vita eſt. Tercio defunctus dicit̉ ẜm papiam quia vite ſit officio depoſitus. Vere propter hoc cū mo riunt̉ mali homines defuncti debent dici. qꝛ ita priuant̉ vite pre ſentis munere. ꝙ merito ſuoꝝ peccatoꝝ. eterne mortis damna ꝯſecunt̉. vnde ro. 6. Stipendia peccati mors. et ideo iuxta vulgare dictū. ipſi moriunt̉ anima et carne. priuant̉ etiam in morte quibuſcūqꝫ poteſtatū honoribꝰ. qm̄ ſiue reges fuerint ſiue mi lites. aut duces. vel principes. omnia tunc deficiunt. et maioreꝫ queꝫ vnqͣꝫ ſperant habere. eſt honor ſepulture. qui cū hoc quod modicū durat. eſt etiā honor ſine vtilitate. vnde legit̉ baruch. 3. Vbi ſunt principes gentiū. et qui dn̄ant̉ ſuꝑ beſtias que ſunt ſuꝑ terram ⁊ qui in auibꝰ celi ludunt. qui argentū theſauriſant et aurum in quo ꝯfidunt homnies. et non ē finis acquiſitionis eoꝝ. qui argentū fabricant. et ſolliciti ſūt nec eſt inuentio operum illoꝝ. Et reſpondet ꝓpheta quid ſit factum de illis dicens. Exterminati ſunt et ad inferos deſcenderunt. et alij in loco illo rum ſurrexerunt. D Sed non eſt talis mors iuſtoꝝ. qm̄ ipſi nullo viuuendi priuant̉ officio. qn̄ ꝑ morteꝫ corporis tranſferun tur in terram viuuentiū ad dn̄m. ſcꝫ apud quem eſt fons vite. d̓ quo dicit pſal. Sitiuit anima mea ad deum fontē viuum. qn̄ ve niam et apparebo ante faciem dei. Itē non priuant̉ ſancti ꝑ mortem honeſtis officiis vite preſentis. qm̄ ſi aliqui fuerunt reges. bene regendo ſeipſos. regnabunt in celis. vnde apoc. 5. Feciſti nos deo noſtro regnū. et regnabimus ſuꝑ terram. Itē qui labo rauerunt in vita preſenti. ſicut boni milites chriſti. qm̄ milicia ē vita hominis ſuꝑ terram. iob. 7. Introducent̉ in celeſtem milici am. de qua iob. 25. Nunquid eſt numerus militum eius. vnde q. re. 6. dicit̉. Milites ⁊ centuriones introduxit ad ſe in templū dn̄i. Itē qui fuerunt principes benigni. collocabunt̉ cum princi ꝑibꝰ celeſtis curie. vt ſedeant cū principibꝰ. et ſoliū glorie teneant. i. re. ⁊. vnde pſal. Prīcipes populoꝝ ꝯgregati ſunt cū deo

Sermo abraham. Item qui fuerunt dominatores viciorum dominabum tur populis. vt habetur in li. ſapi. vnde pſal. Dominabuntur eorum iuſti in matutino. Item qui fuerunt iuſti iudices iudican tes terrena eſſe pro celeſtibus eſſe contemnenda. ſedebunt ſuper ſedes iudicantes duodecim tribus iſrahel. vnde ſapi.3. de iuſtis dicitur. iudicabunt nationes. Item qui fuerunt veri doctores. ſcꝫ ſancti predicatores fulgebunt velut ſplendor firmamenti et qui ad iuſticiaꝫ erudiunt plurimos. lucebunt quaſi ſtelle in per petuas eternitates vt dicitur dani. 12. c. Item qui temporalium fuerint prudentes diſpenſatores diſtribuentes ea pauperibus. habebunt eternam iuſticiam. et meritum in gloria exultatum. vnde pſal. Diſperſit dedit pauperibus iuſticia eius manet in ſe culum ſeculi. cornu eius exaltabitur in gloria. Itaqꝫ viri ſancti per mortem non deficiunt. ſed proficiunt. non deſcendunt. ſed aſcendunt. vite non deponuntur officiis. ſed apponuntur. Et ideo cum moriuntur non ſunt defuncti. quemadmodum de herode dicitur: defuncto herode: E Secundo tangitur aduen tus angelicus: ecce quaſi ſine mora. Herode mortuo: angelus domini: ipſe eſt ille angelus. qui primo ioſeph monuit vt fuge ret. nunc monet vt reuertatur. fuit enim miſſus a deo. vt omnem viam prepararet ante chriſtum. et ideo admonitioni ipſius obediendum erat. Vnde exo. 23. Ecce ego mitto angelum meum qui precedat te. et cuſtodiat in via. et introducat ad lo cum quem paraui. obſerua eum et audi vocem eius: apparuit: itaqꝫ vt eum per imaginationem videret: in ſomnis Ioſeph in egypto: vbi manſerat. 7. annis. nam. zo. anno regni herodis chriſtus in egiptum fugit. Mortuus eſt herodes. 37. anno reg ni ſui. ita ꝙ chriſtus erat. 7. annorum. Nota ꝙ ſicut in ſomnis admonuit angelus ioſeph vt in egiptuꝫ fugeret ita in ſom nis illi apparuit vt rediret vt iterate viſionis modus veraꝫ eſſe viſionem innueret. Tercio ponitur mandatum diuinum. quia non ſolum apparuit illi angelus vt ab eo cognoſceretur ſed eti am de agendis circa puerum eum inſtruxit. vt potuiſſet dicere illud iob. 4. Imago coram oculis meis. et vocem eius quaſi au re lenis audiui Nota ꝙ ioſeph non reduxiſſet chriſtuꝫ de egi pto. niſi habuiſſet reſponſum angelicum. Sic enim dixit angelus. Fuge in egiptum et eſto ibi vſqꝫ dum dicam tibi. mat. 2. Tardauit autem angelus multo tempore. quia ſeptem annis. et ideo rogauit vt iterum veniret angelus. qui eum inſtrueret vnde poterat orare illud. Iudicum. 13. Obſecro domine. vt vir dei quem miſiſti veniat iterum. et doceat nos quid facere debea

xvii mus de puero. F Deinde ponuntur tria. que illi mandat angelus. Primum eſt. vt relinquat terram egipti: Surge ſcilicet hinc. non tam corporis habitatione. qͣꝫ etiam affectu mentis. non quemadmodum filij iſrahel. qui receſſerunt de egypto corpore ſed non corde. dicentes illud numeri. i. Quis dabit nobis ad veſcendum carnes. recordamur piſcium quos commede bamus in egipto gratis. in mente veniunt nobis cucumeres. ⁊ pepones porriqꝫ cepe et allea. Secundum preceptum eſt: et accipe puerum: gloſa. Non filium tuum: ⁊ matrem eius: Hec eſt illa mater de qua eccle. 24. Ego mater pulchre dilectionis. vir ginalis ſcꝫ mundicie. vnde dixit. Quomodo fiet iſtud quoniaꝫ virum non cognoſco. Et timoris verecundie. quia turbata eſt in ſermone angelico. et agnitionis modeſte prudentie. quia co gitabat qualis eſſet illa ſalutatio. et ſancte ſpei incarnationis. diuine. cum dixit. Fiat mihi ẜm verbum tuum. Tercium prece ptum eſt. et vade in terram iſrahel. Sed ẜm gloſam non determinat angelus locum. vt iterum reuertatur. et ex frequenti al locutione ioſeph reddatur certior. Vel alia ratio eſt. quia non fuit miſſus chriſtus. niſi ad oues que perierant domus iſrahel. Ideo illuc hortatur angelus ioſeph vt reuertatur. Nota. ꝙ ſicut moyſes admonitus eſt vt educeret populuꝫ iudeorum de terra egypti in terram iſrahel. apparente ſibi angelo. Ita ſimili modo admonitus eſt ioſeph per angelum. vt puerum Iheſum de egipto in terram iſrahel induceret. Quoniam incipiebat iam puer creſcere. vt per eum oſtenderet deus mirabilia. lu. 1. Suſcepit iſrahel puerum ſuum. recordatus miſericordie ſue. G Quarto ponitur cauſa reditus. Defuncti ſunt enim. cicius mor tui ſuntqꝫ poſſent chriſtum occidere. ita ꝙ ſpe ſua fruſtrati ſunt. vnde ſapien z. capitulo. Si celerius defuncti fuerint. non habebunt ſpem: qui querebant animam pueri: id eſt vitam pueri. vt perderent. Vnde pſalmiſta. Synagoga potentium queſierunt animam meam. ſed in vanum. quia nihil profecerunt. vn de pſalmiſta. Ipſi vero in vanum queſiuerunt animam meam. introibunt in inferiora terre. tradentur in manus ⁊cͣ. quia defun cti ſunt. Nota. ꝙ dei prouidentia dies malorum abbreuiantur. vt fideles ab eorum perſecutionibus liberentur. Matthei. viceſimoquarto capitulo. Propter electos meos abbreuiabuntur dies illi. Ita etiam dies vite Herodis et aliorum cetero rum querentium dominum noſtrum iheſum chriſtum perdere de fecerunt in vanitate ſua. Et anni eorum cum feſtinatione. quatenus puer dominus noſter Iheſus Chriſtus ad terram iſrahel

Sermo rediret. Sed querit̉ qūo ſanctus euangeliſta dicat illos eſſe defunctos. qui querebant in plurali animā pueri. cū ſolus herodeſ hunc legat̉ queſiuiſſe. mat. z. Futuꝝ eſt em̄ vt herodes querat pueꝝ ad ꝑdendum eum. Itē cum ſolus herodes legat̉ eſſe defun ctus. qūo dicit defuncti ſunt in plurali. Ad primū dicendū eſt. ꝙ licet herodes principaliter quereret pueꝝ vt perderet. iniqua tn̄ plebs fauebat regi. vnde mat. z. dicit̉. ꝙ audiēs herodes na tiuitatē chriſti. turbatus eſt ⁊ omnis hieroſolima cū illo. ⁊ ideo fortaſſe multi vt placerent regi obſeruabant ſi ſcirent aliquid d̓ chriſto vt nunciarent ei vel occiderent. Qualis em̄ eſt rector tiui tatis. tales et inhabitantes in ea. eccle. 10. Ad ſecundū dicend̓ ꝙ ſolus herodes. quia erat principalis in facto nominat̉. vel qꝛ mors prīcipū magis notatur qͣꝫ ceteroꝝ. Eo aūt mortuo. defun cti ſunt omnes qui querebant animā pueri. vel quia omnes de ſtiterunt ab inquiſitione chriſti. aut quia vere ita factū eſt de iudicio dei. vt omnes qui machinati ſunt in morteꝫ chriſti. infra il lud tempus. 7. annoꝝ. ſimul cū herode et ipſi morerent̉. exo. 4. Mortui ſunt qui querebant animā tuā ⁊cͣ. Secunda pars. H Secundo cum dicit̉: qui ꝯſurgens: tangit̉ humanum obſequium. et duo facit. Primo ponit̉ quomodo ioſeph impleuit mandatū obſequium. dixerat illi ange lus ſurge. et hic dicit̉: qui ꝯſurgens: de terra egipti vt ſollicite preberet chriſto obſequiū. ro. 12. Sollicitudine non pigri. ſpiritu feruentes. dn̄o ſeruientes. et ideo in ſollicitudine quieſcere non potuit. vt dicit̉ hiere. go. quin ſtatim ad manda tum angelicū implendum ꝯſurgeret. Secundo dixerat ei angelus. accipe pueꝝ et matrem eius. quod ipſe ad impleuit. quia accepit: reuerenter: pueꝝ non tanqͣꝫ pater. ſed velut nutricius diligens. exo. 2. Accipe pueꝝ iſtum et nutri. mihi ego dabo ti bi mercedem tuā. et matrem eius velut maritus et comes obſequioſus. rōnabile em̄ eſt. vt maritus ſit oꝑſequioſus. comes vxoris. ro. 12. Rationabile obſequium veſtrum. I Tercio dixerat ei angelus. vade in terraꝫ iſrael. quod ipſe ad impleuit vnde ſubdit̉: et venit in terrā iſrael: aggei. 2. Veniet deſideratus cunctis gentibꝰ. et ideo aduentus eius erat iudeis ſuſcipiē dus cū gaudio. vn̄ zach. z. Gaude et letare filia ſion. ecce veīo ego. et habitabo in medio tui. Nō ꝙ terra iſrael aliqn̄ accipit̉ ꝓ tota terra ꝓmiſſionis q̄ data eſt in ſortē. 12. tribubꝰ aliqn̄ acci pit̉ ſpālit̓ ꝓ terra. io. tribuū duabꝰ reliqͥs tribubꝰ iude ⁊ benia mī dc̄iſterra iuda q̄ diuiſio int̓ iudeā ⁊ iſrl̓ fc̄a ſub roboā ꝓpt̓ pc̄a

xvii ſalomonis. vt habet̉. 3. re. 12. Cū igit̉ angelus dixit ad ioſeph vt duceret pueꝝ in terram iſrael. generali vocabulo iudeam intellexit. non em̄ videbat̉ ſibi taleꝫ puerū debere habitare niſi in hieruſalem. que erat ciuitas regalis et ſacerdotalis. qm̄ elegit dn̄s ſion. in habitationem ſibi. tum quia in regione natus fue rat. michee. 5. Tu bethleem terra iuda ⁊cͣ. tum etiaꝫ. quia ꝯſanguinitas chriſti erat ex iudeis. et ideo putabat eum debere manere in regione anteceſſoꝝ ſuoꝝ. Sꝫ angelus per terram iſrael. galileam intellexit. Secundo ponit̉ timor prohibens aduentuꝫ ioſeph in iudeam: audiens aūt: anteqͣꝫ iudee finibꝰ applicaret: ꝙ archelaus regnaret in iudea pro herode patre ſuo timuit illo aduerbium loci eſt. illo ergo id eſt in iudeam: ire: vbi putabat pueꝝ debere duci. Timuit ioſeph ire in iudeam ne forte archelaus audiens aliqua de chriſto ipſum occidere quereret zelo regni. Nam propter ambitioneꝫ regni filij herodis machinati ſūt in mortem patris. ⁊ ipſe occidit eos. ⁊ fratres mutuo ſe ꝑſecuti ſunt. per amplius igit̉ archelaus chriſtum fuiſſet ꝑſecutus. ſi oc caſione habitationis in hieruſalem ꝑueniſſet ad notitiam eius ꝙ ipſe eſſet quem pater querebat perdere. R Nota ꝙ hero des moriens fecit ẜm teſtamentū. in quo archelaū regni inſtitu it ſucceſſorem. ita tn̄ vt diadema rome ſuſciperet. aliud em̄ prius fecerat teſtamentū. in quo herodem antipam regni ſui heredē inſtituerat poſt antipatrem. queꝫ pater occiderat. Fultus itaqꝫ archelaus auctoritate. ſecundi teſtamento mortuo patre. indutus veſte candidā aſcendit in templuꝫ. ⁊ varijs ſuſceptis a ple be fauoribꝰ ſedit pro tribunali. verbis de mulcens populū ꝙ in cunctis foret melior patre. et ꝙ etiam regis nomine vellet tem perare donec per ceſarem eſſet ꝯfirmata ſucceſſio. poſt hoc cū nicolao et ptolomeo ſecretariis patris ſecuꝫ deferens patris teſta mentū. romani ꝓfectus eſt. Philippo fratre regni ꝓcuratore relicto properauit. et herodes antipas. vt de ſucceſſione regni diſceptaret cū fratre. Accidit aūt opportunitas vt etiā philippus illuc accederet intentione nihilominus vt aliqͣꝫ regni ꝑtem ſi re gnum diuideret̉. a ceſare ſuſciperet. facta eſt inter fratres longa diſceptatio. Archelao aſſerente ſibi debere regnum ⁊ etatis me rito. et ſecūdi teſtamenti voluntate. Econtra dicebat herodes an tipas. primū debere teſtamentū valere. quod pater ſane mentꝭ inſcpͥſerat. qm̄ ẜm deficiente vita ſil̓ et ſenſu pr̄ inſtituerat. Aie bat aūt ꝯtra archela. ꝙ vmbrā regni rerū detuliſſet ad ceſarē. cū ipſe corpus reꝝ gerendaꝝ ſibi rapuiſſet. Tandē ex totius ſenatus ꝯſilio monarchia herodis ī tetrarchias diuiſa ē cuiꝰ due

Sermo partes date fuerunt archelao ſcꝫ iudea ⁊ ydumea promiſſumqꝫ eſt ſibi regiuꝫ nomen ſi rem bene ageret. Herodi aūt antipe ceſ ſit in ꝑtem regio tranſflumen ⁊ galilea. Philippo aūt vturea ⁊ regio draconitidis deſtinata eſt. īſoleſcens aūt archelaus nono principatus ſui anno aduocatus a ceſare romam venit ⁊ depoſitus principatu damnatus exilio viennam ciuitatem gallie pel litur. principatu itaqꝫ eius redacto in prouinciā illo procurator componius a ceſare miſſus eſt. Igit̉ ſi ioſeph venit de egipto an teqͣꝫ romam proficiſceret̉ pro regno obtinendo tunc manifeſtum eſt quare timuit ire in iudeam quia archelaus ante ꝯfirmationē negocia regni gerebat ita vt pro herode patre ſuo regnare dice ret̉ et in hoc ſaluat̉ glo. in hoc loco quo dicit archelaum monachiam totius regni paterni tenuiſſe. licet aūt nonduꝫ eſſet ꝯfirmatus timendum tn̄ erat ipſi ioſeph illuc chriſtum ducere quia occidiſſet eum. Nam inſtante azimoꝝ die noueꝫ milia hominū armata manu occidit eo ꝙ pontificem quē herodes precio inſtituerat ab immolatione prohiberent ⁊ hoc et aut illi obiecit he rodes antipas coram ceſare. vn̄ non miꝝ ſi occidiſſet chriſtum. et ideo nazareth que erat in finibꝰ regni ad quam rex non acce debat detulit chriſtum. Si aūt ioſeph venit de egipto poſt diui ſionem regni tunc apparet clarius quare iuit nazareth qm̄ gali lea ſub poteſtate erat herodis et non archelai. Sed tunc eſt du bium quia etiaꝫ debuit timere manere in nazareth que erat ſub lecta herodi antipe. Et dicendū ꝙ herodes non erat adeo ferox. vt archelauus. vel melius eſt dicendū. quia opinio erat ꝙ ſolū in iudea chriſtus futurus eſſet rex. Vnde dixerunt magi vbi eſt qui natus ē rex iudeoꝝ. ⁊ quia galilea cui preerat herodes erat diuiſa a iudea. ideo non timebat ioſeph ꝙ herodes aliquid ma li cogitaret in pueꝝ. Secunda pars. Ercio cū dicit̉: et admonitus in ſomnis: tangit̉ flori dum chriſti habitaculum. vbi tria tangunt̉. Primum eſt ſomnialis admonitio. et admonitus in ſomnis. in quo ſomno mutatum fuit ꝙ credebat chriſtum debere duci in terram iuda. eccleſia. quarto. Somnus noctis immutat ſcientiam eius. L Nota ꝙ omnis inſtructio facta ioſeph per angelum in ſomnis viſa eſt. Quatuor enim inſtruxit eum angelus et ſemper in ſomnis. Primo enim eum hortatus ē ad coniugium. Noli timere accipere mariam coniugem tuam. Secundo inſtruxit de fuga. Surge et accipe puerum et matrem ei us et vade in terram egipti. Tercio precepit de reditu. Accipe

xvii. puerū et matrem eius ⁊ vade in terrā iheruſalē. Quarto admo nuit de habitatione ſic̄ hic. Iſte autē viſiones ſemꝑ in ſomnis facte ſunt ꝑ ſomnia. Et hoc forte quinqꝫ ex cauſis. Primo. rōne ipſius qui nō reuelat ſe nec inſtruit quenqͣꝫ niſi aīa eius ſit aliquo modo eleuata aſſenſibilibꝰ. in ſomnis aūt quieſcente aīma magis eſt diſpoſitus hō vt reuelationē ſuſcipiat angelicā. 3ach q. reuerſus angelus ſuſcitauit me quaſi viꝝ qui ſuſcitat̉ de ſom no ſuo. Secūda cā vt talibꝰ reuelationibꝰ fides adhiberet̉ in vi gilia em̄ poteſt quilibet hō fingere aliud qͣꝫ ſit. ſed apparitio ſom nioꝝ non eſt humanū ſed ſuꝑnaturale opus. vnde etiā dicunt ph̓i ꝙ ſomnia vera ꝓueniūt a cauſa ſuꝑiori ꝓpter maximā ſollicitudinē circa hoīem. Tercia eſt qꝛ dona gratis licet dn̄s diſtribuat vnicuiqꝫ ꝓut vult. tn̄ ẜm ꝙ aliqui ſūt magis ad vnā gratiā diſpoſiti magis dat illā gratiā. diſpoſitio aut maxīa ad ve ritatē ſomnioꝝ eſt caſtitas. ſic̄ quia ioſeph ⁊ daniel a ꝯtinentia commendant̉ gratiam habuerunt ſomnioꝝ. Iſte aūt ioſepha pudicicia eo ꝙ fuit virgo. vn̄ ad viſionem ſomnioꝝ maxīe di ſpoſitus erat. Quarta ca qm̄ de his ſomniat hō quoꝝ habet in vigilia ſollicitudinē. eccle. 4. Multas curas ſecunt̉ ſomnia. Ioſeph aūt curā ⁊ ſollicitudine maxīam circa chriſtū habuit. Quin ta cā ẜm glo. quia nō erat pr̄ chriſti niſi putatiuus lu. 3. vt pu taret̉ filius ioſeph. ideo in ſomnis apparebat illi angelus. Que em̄ in ſomnis fiunt ſunt ẜm opinioneꝫ. quia vero beata virgo vera mater fuit. ideo ſibi angelus non in ſomnis ſed in vigilia apparuit. M Secundo ponit̉ vtilis ſeceſſio: ſeceſſit: id eſt ſe orſum ceſſit ab impetu archelai: in ꝑtes galilee: vt inde inciꝑet chriſtus operari miracula et liberare humanuꝫ genus et eligere apoſtolos. i. mach. 5. Elige tibi viros et vade et libera fratres tuos in galilea. Nota ꝙ galileam elegit chriſtus ſuā habitationē. Erat em̄ inter oēs ꝓuincias iudeoꝝ magis abiecta. nunqͣꝫ em̄ ex ea magnuꝫ aliquid fuerat. et nunqͣꝫ inde ꝓpheta aliquis ſurrexerat. io. 7. Scrutate ſcripturas ⁊ qꝛ ꝓpheta a galilea non ſurgit. voluit aūt patriaꝫ illā ſua preſentia decorare. cui omnes ꝓphete teſtimoniū ꝑhibent act. 4. Tercio ponit̉ humilis habita tio: et veniens habitauit in ciuitate que vocat̉ nazaret: nō ſo lum em̄ angelus admonuit eū de ꝓiuncia ad quā ꝑgeret. verū etiā de ciuitate in qua habitaret. Nota ꝙ nazareth erat ꝑuuꝫ viculus galilee ita abiectus. vt in toto veteri teſtamento nulla de ipſo mentio fiat. vn̄ etiā in credibile erat iudeis aliquid boī inde poſſe eſſe io. 1. A nazareth pt̄ aliquid boni eſſe hūc locum ſic humilē et abiectū ſaluator elegit. vt dicit̉ in geſtis epheſini

Sermo ꝯſilij. vt oſtenderet̉ ꝙ nō in virtute humana. ſed in virtute dei veniebat ꝯuertere gentiū multitudinē. Si em̄ habitaſſet hieru ſalem que erat ciuitas ſapientū. aut rome que potentia humana ſuꝑabat. dubitare aliquis poſſꝫ ꝙ nō virtute dei ſed aut hu mana induſtria. aut potentia gentiū facta eſſet ꝯuerſio. Quarto ponit̉ ꝓphetalis adimpletio: vt adimpleret̉ quod dictuꝫ eſt per ꝓphetas: tunc implet̉ ꝓphetia cū eueuerit qd̓ futuꝝ eſſe pre dicit. ante em̄ aduentū quaſi vacua ē. ſed implet̉ ipſius rei veri tate. Nota ꝙ ly vt nō tenet̉ cauſalit̓ ſed ꝯſecutiue qꝛ ꝓphetia nō eſt cauſa euētus rei. ſed ipſa res eſt cauſa ꝓphetie. ꝯſecutū tn̄ eſt hoc bonū ex adimpletione. qꝛ nō apparuerunt ꝓphete mēdaces vn̄ eccle. 35. Da mercedē dn̄e ſuſtinentibꝰ te. vt ꝓphete tui fideles inueniant̉. ¶ Nota etiā ꝙ dicit ꝓphetas in plurali. qꝛ illud quod ſubiungit̉. nō ab vno tm̄. ſeu aliquibꝰ. ſed ab omni bus predictum fuit. qm̄ nazarenus vocabit̉. Nam iſa. i. ẜm hebraicā veritatē dicit̉. Egrediet̉ virga de radice ieſſe. ⁊ de radice eius nazarenus aſcendet. Nota ꝙ nazarenus ſanctus vel vn ctus ſeu floridus incerpretat̉. De ſanctitate aūt chriſti tota ſcriptura plena eſt. ideo dan. ꝯdit̉. ꝙ ipſe eſt ſanctus ſanctoꝝ. d̓ vnctione eius dicit̉ in pſal. Vnxit te deus oleo letitie. de floriti one eius dicit̉ in pſal. refloruit caro mea. et iteꝝ. Super ipſum efflorebit ſanctificatio mea. Itē nota. ꝙ exquo chriſtus dictus eſt nazarenus. antiquitus omnes chriſtiani dicebant̉ nazareni. ſed apud anthiochiā mutato nomine dicti ſunt chriſtiani. ⁊cͣ. In feſto epiphanie. Prima pars ſermonis xviii. I Vm natus eſſet iheſus in bethleem iude in diebꝰ herodis ⁊cͣ. mat. 2. Aliqn̄ ſic eſſe vidimus. ꝙ qn̄ to aliqui ſunt ꝓpinquiores ſacris locis. tanto pi griores ſint ad ea viſitanda. cū tamen ſollicite ab extraueis requirant̉. Rei aūt euidentia ſic eſſe de monſtrat. qm̄ ad limina apoſtoloꝝ petri et pauli pauci italicorum ꝓficiſcunt̉. cū tamen annuatim magna turba populoꝝ d̓ vltramontanis ꝑtibus illuc accedat. Ecce itaqꝫ ad veneranda primordia chriſti naſcentis de longinquis magi acceſſerunt. qꝛ ab oriente. iſa. 60. Filij tui de longe venient. et tn̄ in quoꝝ regione natus eſt chriſtus illuc ꝯtempſerunt accedere. ymmo qd̓ crudeliſſimū eſt in mortē infantis machinati ſūt. De iſto aūt ad uentu magoꝝ et negligentia iudeoꝝ in euangelio agit̉ preſen feſtiuitatꝭ vbi tria tangunt̉. Primo magoꝝ diligens inqͥſitio ⁊ ſolicita. Scd̓o iudeoꝝ malis ꝑturbatio et iniqͣ ibi. audiēs aūt

xviii herodes. Tercio leta queſiti īuentio et deuota ibi qui cū audiſ ſent regem. Circa primū tria facit. Primo exprimit ſaluationis ortum exultabilē: Cū natus eſſet: de matre virgine ineffabilit̓ et iā tredecim dies a natiuitate eius effluxerant. Deinde ponit nati nomen: hieſus: qui ſaluator interpretat̉. non quicunqꝫ ergo natus. ſed qui populū ſuū debebat ſaluū facere a peccatis eo rū. mat. i. ⁊ qui venturus erat princeps vniu̓ſalis. eccle. 49. hō natus eſt princeps fratꝝ. firmamentū gentis. rector fr̄m. ſtabili mentū populi B Deinde ponit natiuitatis locū: in beth leem iude. iude addit ad differentiaꝫ alterius bethleē que eſt in galilea in tribu zabulon. Nota ꝙ iſta bethleē in qua natus eſt chriſtus prius dicta eſt effrata. ſed ꝓpter abundantiā frugū tꝑe boos et ruth dicta eſt poſtea bethleeꝫ quod interpretat̉ domus panis. In iſta aūt ciuitate natus ē chriſtus vt dicit̉ lu. z. vt on̄ deret ſe ex dauid carnē ſumpſiſſe qui fuit bethleemites. et vlterius qꝛ panis viuus angeloꝝ eſt chriſtus. qui de celo deſcendit ideo in domo panis voluit naſci. ꝯceptus em̄ fuit floridus et iō in nazaret ꝯceptus eſt. ortus aūt eius eſt fructuoſus ideo in do mo panis naſcit̉. occaſus eius pacificus qꝛ morte ipſius reconci liati ſumus deo. et ideo in viſione pace hoc eſt in irl̓m paſſus ē ¶ In diebꝰ herodis regis: qꝛ anno regni eius. 3. Nota ꝙ regnū iudeoꝝ interruptū fuit a captiuitate babilonis annis qua dringentꝭ ſeptuagintaquinqꝫ et tribꝰ menſibꝰ. poſt hoc tꝑs pri mus ſibi regni iudeoꝝ impoſuit diadema ariſtobolus filiūt Io hannis hircani. cuius pater fuit ſimon machabeus vltimus fili oꝝ mathathie. Hic ariſtobolus adeo nequā fuit vt mr̄em ꝓpri am in vinculis fame ꝯſumpſerit. tribꝰ minoribꝰ ſuis fratribꝰ cuꝫ ea parit̓ religatꝭ antigonū etiaꝫ fratrē ſuū quē plurimū diligebat iuſſit īterfici. Mortuus eſt aūt cū vno regnaſſet annc quo mortuo vxor eius. qꝛ ꝓlem ex eo non ſuſceperat. fratres mariti ſoluit a vinculis maiorem natū ſcꝫ alexandꝫ regem ꝯſtituens. iſte ſecundū a ſe fr̄em interfecit qꝛ regno aſpirare videbat̉. terci um aūt coegit viuere priuatū. hic peſſimus fuit et odioſus populo. Regnauit aūt..38. annis et moriens regnū reliquit vxo ri noīe ſaluia que dū regnaret hircanū primogenitū pontificeꝫ declarauit. Alteꝝ vero filiū ſcꝫ ariſtobolū priuatū coegit viuere. Mortua aūt eſt mulier anno nono regni ſui. qua mortua. ariſtobolus ꝯͣ fratrē collegit exercitū ⁊ ip̄m deuicit tandē ea le ge in ꝯcordiā redierūt vt ariſtobolus regnaret hircanus vero eſſet pontifex poſt hoc pompeius hieroſolimā veniens captiuū duxit ariſtobo. cū duobꝰ filiis eius ſcꝫ alexan. et anti. totidēqꝫ

Sermo filiabꝰ facta eſt autem diſenſio inter pompeium cū ſenatu ⁊ iuliū ceſarem ſed vicit ceſar et fugauit pompeiū. miſitqꝫ ariſto bolum in ſiriā cum duabꝰ cohortibꝰ. facile putās ꝑ euiū ſibi ſubiugare iudeā. ſed aſtudioſis pompei. veneno penit. Ariſtobolus occi ditur. ⁊ filius eius alexander a ſcipione ſecuri ꝑcuſſus. quibus mortuis antipr̄is gratia regnū iudeorū Hijrcano ꝯceſſum eſt ita tn̄ ne rex vocaret. cuius neptem Mariagenē Herodes antipr̄is filius ſuſcepit vxorem. amore cuius etiā ſe fecit circuncidi ſed tamē eā poſtea fecit occidi. Tandem herodes amicitia Antoni et quia affinis erat hyrcano ꝑ ceſarem factus eſt rex in iudea mortuo antomo. cū herodes negotia ceſaris prudēter egiſ ſet. adiuncta ſūt regno eius ydumea ⁊ regio Oraconitidis to taqꝫ maritima. Vocatus eſt aūt herodes aſcalonita. nō ꝙ inde fuerit natione. poteſt em̄ dici idumeꝰ mater vero Cypris nōie neptis fuit regis arabū. ſed ꝙ in aſcalone domū regiā edifficauerit. Iſte poſt quinqꝫ reges ſupradictos quoꝝ regnū longo inceꝑat tꝑe a trāſmigratōe babilonis. pͥmꝰ regnauit alienige na. cuius regni tercio anno natꝰ eſt xp̄us. D Nota ꝙ tres cauſe aſſigant̉ a ſanctis quare natiuitas ſaluatoris deſcribit̉ ꝑ regē alienigenam pͥma ẜm Rabanū quatenꝰ ex ip̄a deſcriptio ne innuat̉ completā eſſe ꝓphetiam illam. Gen. 49. Non auferet̉ ſceptrū de iuda. ⁊ dux de femore eius ⁊cͣ. Secunda cauſa eſt ẜm Criſo. vt oſtendatur completum eſſe tempus ſeptuaginta ebdomadaꝝ. de quo dicit̉. Daniel. o. ꝙ tunc vngedus eſſet ſanctus ſanctorum. et vnctio iudeorum ceſſaret. ſeptuaginta ebdo made ſūt ebdomade annoꝝ. vt ſeptem anni ſint vna ebdomada. et ideo ſeptuaginta ebdomade annoꝝ faciunt annos quadringētos ⁊ nonaginta. qui numerus annoꝝ completus erat xp̄o veniente. Tertia cauſa eſt ẜm eundem Criſo. quia quādiu populus iudaicus erat ſub regibꝰ ꝓprie gentis. mittebant̉ ad il los ꝓphete. nunc vero ſubditis imperio gentium tamqͣꝫ maiori tribulationi op̄ſſis. mittit̉ illis ſaluator. Quinta cauſa quia re gno deficiente iudeoꝝ. xp̄i regnuꝫ debebat initiari. E Secū do ponit̉ magorum aduentus: ecce quaſi ſubito et ex impro uiſo. magi: quaſi ſapīa magni. Vnde non ꝙ chaldeorum lin gua qui grece dicuntur philoſophi. Magi appellabantur. et maxime qui ſtellaruꝫ curſibus euentus rerū iudicant. vnde iſti non tantum caldeorum lingua dicti ſunt magi. quia ſapientia magni. ſed a iudeis eodem vocabulo nominati ſut. quia ex apparitione ſtelle regis ortum iudicauerunt. verum tempore preſenti et antiquitus etiam magus dicitur ab imagine. eo ꝙ

xviii. preſtigijs quibuſdam apparere faciebant ſubito aliqua mirabilia. quales fuerunt ſapientes pharaonis. de quibus dicitur exodi.§. Ꝙ multa ſimilia moyſi ſigna fecerunt. Eſt etiam ſcien dum ꝙ iſti magi tres fuerunt numero. Et erant reges in plaga orientali. et non ſoli venerunt. ſed cum multo comitatu. vt dicit glo. Deinde ponit vnde venerunt: ab orientē: vbi ſcien tia viget aſtrorum: venerunt: ad orientem lucem ex virgine. Iſa. 42. Vocat ab oriente iuſtum vt ſequatur ſe. Deinde po nit vbi applicuerunt. hieroſolimam: illuc enim aſcenderunt tri bus domini ad ꝯfitendum nomini domini. F Nota ꝙ qua tuor ſunt cauſe quare iſti hieroſolimam venerunt. Prima. quia ſtellam quam viderant aut ſupra hanc erat ciuitatem. aut verſus eam dirigebat aſpectum. Secunda. quia intelligentes iudeorum regem eſſe natum. non niſi in ciuitate regia eum putauerunt eſſe querendum. Tercia cauſa. quia vt dicit glo. cum fue runt prope hieruſalem. occultauit ſe ſtella. iter eorum dirigens et ideo coacti ſunt ciuitatem ingredi prophetarum et ſapientuꝫ vt eorum diſcerent oraculis ꝙ occultato ſidere inueſtigare non poterant. Quarta cauſa vt ꝯfunderetur iudea que chriſtuꝫ agen tibus ſollicite exquiſitum non querebat. Quinta cauſa ẜm glo. vt impleret̉ illud Iſa.. De ſion exibit lex et verbum domini de hieruſalem. Tercio ponitur mirabilis interrogatio. quo ad tria. Venerunt enim dicentes vbi eſt: Ecce mirabilis queſtio ꝙ de eo qui dicit. Celum et terram ego impleo. Hiere. 23. Inquiratur vbi eſt. et poſſumus reſpondere quia iacet in preſepio et fulget in celo qui natus eſt. Ecce ſecundum mirabile. quia de noua generatione illius queritur de quo dicitur. Ante lucifeꝝ genui te. et qui inenarrabiliter ab eterno patre indeſinenter ge neratur: rex iudeoruꝫ: Ecce tercium mirabile. vt ille de quo di citur. Regnabit ſuper omnes gentes. Vnius tm̄ populi rex de ſcribatur. Et attende ꝙ credebant forte iſti magi inuenire mira bilia mundana ſcꝫ matrem regis nati diademate fulgentem. re gale palacium. pompam famulantium. cunctaqꝫ regalia inſignia. ſed maius eſt miraculum dum ipſi pro certo eum crederunt eſſe regem. et viderunt ſibi famulare celum. et tamen nihil ſecu laris ambitionis reperierunt. ſed in humili repoſitum tugurio. Vnde bern. Si rex eſt qui queritur. vbi aula regalis. ſtabulum vbi thronus. in preſepio. vbi camera regalis. ſolius marie preſentia. Et aug. dicit in ſermone. Non erat huius regis etas ſeculi. cui adulatio humana ſeruiret. Non de membris purpura. non in capite diadema fulgebat. non pompa famulantiuꝫ. non

Sermo error exercitus. non glorioſior fama populoꝝ. iacebat in preep̄io puer ortu recens. exiguus corpore ꝯtentibilis pauꝑtate. G Nota ꝙ iſte regalis titulus quo chriſtus dicit̉ rex iudeoꝝ. ipſo etiam moriente deleri non potuit. vnde pilatus ſuper cripſit cauſam mortis in ligno crucis. ieſus nazarenus rex iude oꝝ. Iſte aūt titulus ſemꝑ fuit gentibꝰ approbatus. ſicut magiſ et pilato. ſed iudei hoc audito turbationem habuerunt ſicut d̓ hoc chriſtum accuſauerunt. Io. 19. Item huic titulo renunciaue runt. Io. 19. Non habemus regem niſi ceſarem. Itē hunc titulū publicari ꝓhibuerunt. Io. eodē. c. Noli ſcribere rex iudeoꝝ. ſed quia ipſe dixit rex ſum iudeoꝝ. Itē huic titulo inſultauerunt di centes. Si rex iſrahel eſt deſcendat nunc de cruce. Completū eſt em̄ in eis illud quod dixit dn̄s ad ſamuelem. Abiecerunt mene regnem ſuper eos. et ideo cū primo eſſent populus eius. et oues paſcue eius. quia negauerunt eum. vagant̉ abſqꝫ domi nio eius. dani. 9. Non erit eius populus qui negaturus eſt eū H Quarto ponit̉ cauſa aduentus incitatiua: vidimus enim ſtellam eius: eius ſcꝫ qui fecit illam quē et ſuum luce noua demoeſtrabat opificem. Baruch. 3. Stelle luxerunt ei cū iocunditate qui fecit illas. in oriente: qd̓ poteſt intelligi duobꝰ modis. Vno modo ꝙ ipſi exiſtētes in oriente viderunt ſtellaꝫ. non qui dem in oriente ſed ſuꝑ iudeam exiſtentem. Iſto modo intelligit̉ ꝙ ipſi exiſtentes in oriente ſtellam viderint ex cuius aſpectu co gnouerunt in iudea natū eſſe chriſtū. Nota ꝙ iſta ſtella diſferebat ab alijs duodecim modis. Primo in ſubſtantia. qm̄ ali arum ſtellarum materia eſt celeſtis. et quinte eſſentie. Subſtan tia vero iſtius corruptibilis fuit quia cū de nouo nihil materia habens cret̉. ſi celum eſt ſolidiſſimū. oportuit ſubſtantiam hiius ſtelle ex his eſſe corruptibilibꝰ. Secundo differebat quo ad principiū efficiens. quia alie ſtelle a deo ꝑ verbum create ſunt nulla cooperante creatura. ſed iſta ꝑ verbum atqꝫ angelico eſ eſt miniſterio ꝯdita. Tercio diſſert in duratione quia cū alie principio mundi ſint ꝯdite ⁊ in eternum debeant ꝑmanere. iſt tamen chriſtus infans creauit ipſo naſcente que deſinit eſſe poquā magos ꝑduxit ad chriſtum. licet magiſter dicat in hiſtori opinione quorundam fuiſſe ꝙ iſta ſtella cecidit in puteum bet le em̄. et quedam ſancte virgines ipſam viderint temꝑe pauet cuſtochij. quod nec credi quideꝫ nec recitari dignū eſt. Auto differt ab alijs ſtellis in ſit. eo ꝙ alie ſint in celo. iſta ver erat in aere n̄ lōge a terra. Quinto differt ī magnitudine. qꝛ vt dicit ptol. quelibet ſtellaꝝ firmamenti viſibilis nob̓ ma

xviii eſt tota terra. ſed iſta non erat forte vltra quantitatē vnius aut duoꝝ cubitoꝝ. Sexto differebat in motu et ſtatu. quia cū alie ꝯtinue moueant̉ orbiculariter. motus tn̄ iſtius rectus erat ⁊ eū tibꝰ magis ibat. quieſcentibꝰ vero quieſcebat. Septimo differebat in claritate. quia alie ſtelle habent claritatē a ſole. et ipſo lucente non lucent iſta vero cū ex ſe lucida eſſet die noctuqꝫ ſplē debat. nec ſplendorem eius ſolis claritas obfuſcabat. Octauo differebat in motore. quia alie ſtelle non habent appropriatos motores. ſed iſtam ſtellam dixerunt quidam fuiſſe ſpiritum ſan ctum apparentē in figura ſtelle chriſto nato. quemadmodū poſtea ſuꝑ eum apparuit in columbe ſpecie. ſed hoc vanum eſt. cū ex ſcriptura non habeat teſtimoniū. nec ratio vrgeat credere. ⁊ ideo dicendū eſt. ꝙ motor eius fuit angelus. qui natiuitatē chri ſti paſtoribꝰ nunciauerat. Nono differebat in ſignificatione. qꝛ alie ſignant tempus ⁊ annoꝝ diſtinctionē. vt dicit̉ gene.i. iſta aūt creatoris ſignificabat natiuitatē. Decimo differebat in effe ctu. quia alie ſtelle habent efficaciam hic inferius ad tranſintationē omnis rei materialis. iſta aūt nullū habebat effectū niſi vt dicit leo papa. ꝙ nouitate ſplendoris ſui facile in ſe tuentiū oculos raperet. et in admiratione ſuſpenderet. Vndecimo differebat. quia cetera aſtra mundi creauit dn̄s in miniſteriū cunctis gentibꝰ que ſub celo ſunt vt dicit̉ deutro.4. hec aūt ſtella in mi niſteriū ſolius eſt ꝯdita creatoris. Vnde aug. Celū inquit huic infanti vultu clarioris ſtelle arridet. Duodecimo differebat. qꝛ cū quelibet ſtella appareat his qui ſunt ſub emiſperio eius. iſta tn̄ ſtella ſolis tribꝰ magis legit̉ eſſe viſa. Deinde ponit̉ cauſa finalis iſtius aduentus: et vidimus: feſtinanter quia in tredecim diebꝰ tm̄ venerūt quantū ꝑ menſem ſuffeciſſet venire. et hoc quidem vel diuino miraculo factum eſt. vt dicit̉ abacuch. 1. Suſcitabo dicit dn̄s caldeos gentē felocem vel ſuꝑ dromedarios venerunt. qui ſunt animalia velociſſima. ita vt vna die centuꝫ miliaria et amplius currant. ⁊ dicunt̉ a dromos grece quod la tine dicit̉ curſus aut velocitas. Iſa. 6. Dictū eſt ad hieruſalem d̓ hoc aduentu. Inundatio cameloꝝ operiet te. dromedarij ma diā et effa. adorare: reuerenter. pſal. venite adoremus et ꝓcida mus ante deū: eum: ſingulariter. Deutro. 6. Dn̄m deum tuum adorabis. et illi ſoli ſeruies. Querit̉ quare iſti magi ex vi ſione ſtelle moti fuerint venire in iudeaꝫ. Et quatuor cauſe red dunt̉ a ſanctis. Primo dicit aug. ꝙ angelus eis dixit vt prope rarent adorare in iudeam natum quem ſtella monſtrabat. Secunda cauſa vt ideꝫ dicit eſt quia ipſi fuerunt ſucceſſores balaā

Sermo qui de ortu iſtius ſtelle predixerat. Nu̓i. 24. Chriſti principatū eſſe futuꝝ ſuꝑ omnes gentes. et ideo videntes preter ordinem nature iſtam ſtellam fulgere. cognouerunt ꝙ ipſa erat de qua predictū fuerat. Fulgen. in ſermone. Hec ſtella nunqͣꝫ ante apparuit. quia tunc eam puer iſte creauit. et magis ad ſe venien tibꝰ preuiā demonſtrauit. Terciā cauſam adducit criſo. ex opinione aliquoꝝ dicentiū. ꝙ quedam gens erat apud occeanū. in principio orientis. penes quos erat ſcriptura nomine ſeth. quod interpretat̉ reſurrectio que ꝯtinebat de ſtella apparitura. Gens igit̉ illa ꝑ ſingulas generationes aſcendebat montē nomine victorialē. et orabant cū ſilentio tribꝰ diebꝰ expectantes. Si forte ſtella iſta beatiſſima illis appareret. ſed nato chriſto eis orantibꝰ ſtella apparuit. et deſcendit ſuꝑ montē hn̄s in ſe quaſi formaꝫ pueri ꝑuuli geſtantꝭ in dextro. et in humeris aurea cru cem. qui dixit eis vt quantotius in iudeā proficiſcerent̉. Quarta cauſa eſt. quia noue ſtelle ꝯſueuerunt oriri in natiuitate magnoꝝ regum. Iſti igit̉ tanqͣꝫ philoſophi iudicauerunt mirabilem et ſingularem eſſe regem quem talis ſtella demonſtrabat. vnde dicit leo papa. ꝙ genti orientalis plage que expectando rum ſiderum arte pollebat. noua claritas ſtelle illuſtrioris apparuit que intuentiuꝫ animos ita admiratione ſui ſplendoris impleuit. vt nequaqͣꝫ crederet negligendū. ꝙ tanto demonſtra bat̉ in dicio. ſignum accipiens nati pueri. qui ſuꝑ omnē eſſet iſ rahel regnaturus. R Querit̉ quare chriſtus ſtelle miniſterio ſuum ortuꝫ voluit gentibꝰ manifeſtare. Et tres aſſignant̉ cauſe huius. Prima qꝛ gentiles venerabant̉ celeſtia corpora. ſapi 3. Giruꝫ ſtellaꝝ deos putauerunt. vnde etiā caldei ſtellam colūt pro deo. appellantes eam reginā celi. Iere. 44. Sacrificabant re gine celi. Potuerunt igit̉ gentiles cognoſcere ſtellam non eſſe deum dum nato famulant̉ infanti. et hoc modo dioni. ariopagita venit in cognitionem dei. per in conſuetam ſolis ecclipſim in paſſione dn̄i. vt ipſe dicit in epiſtola ad apolophanū. Secunda cauſa eſt. quia debuit eius natiuitas ꝑ excellentiores reuela ri creaturas. In ſpiritualibꝰ aūt nihil eſt angelo excellentius. ita nec in corporalibꝰ aliqui dignius ſtella. Et ideo per vtraqꝫ chriſti natiuitas eſt laudata. pſal. Laudate eum omnes ſtelle et lumē. Tercia cauſa eſt quia in chriſto eſt diuinitatis lumē vnde ipſe dicit apoca. vltimo. Ego ſum radix et genus dauid ſtella ſplendidā et matutina. et ideo eius noua natiuitas non ſyderis debuit illuſtratione clareſcere. ⁊cͣ. Secuna pars.

xviii. Ecundo cū dicit̉: audiens aūt: tangit̉ iudeoꝝ malis na et iniqua ꝑturbatio. Vbi tria ponunt̉. Primū eſt generalis commotio tam principis qͣꝫ plebis: audiēs aūt herodes rex: huiuſcemodi famā magoꝝ ab orien te venientiū: turbatus eſt. Dam. ii. Fama turbauit eū ab oriente. Dicit hic aug. in ſer. Quid erit tribunal iudicantis. qn̄ ſu perbos reges cuna terrebat infantis. ꝑtumeſcant reges ad dextram patris iam ſedentē. quem rex impius timuit adhuc mr̄is vbera ſugentem. Nota ꝙ tres ſunt cauſe quare herodes turbatus eſt. Primo qꝛ timuit ne aliquis eſſet natus ex ſtirpe regali. aut de ꝓgenie hircani cui daret̉ regnū. et ipſe velut alieni gena abiceret̉. neemie. z. Contriſtati ſunt afflictione magna ꝙ veniſſet hō qui quereret ꝓſperitatem filioꝝ iſrahel. Secundo tur batus eſt. quia edictuꝫ erat romanoꝝ vt nemo diceret̉ rex aut deus niſi voluntate eoꝝ. Io. 16. Omnis qui ſe regem facit ꝯtra dicit ceſari. et ideo turbatus eſt zelo edicti ceſaris. Tercio turbatus eſt. qꝛ vt dicit gre. Semꝑ tererna altitudo ꝯfundit̉ cū cel ſitudo celeſtis aperit̉. ¶ Deinde ponit̉ plebis ꝯformitas cū principe: et omnis hieroſolima cū illo. turbata eſt. Debuiſſet gaudere videlicet de rege nato. pſal. Turbati ſunt et moti ſunt ſicut ebrius. et omnis ſapientia eoꝝ deuorata eſt. Tres aūt vi dent̉ eſſe cauſe quare ſimul cū eo turbati fuerunt. Primo vt cō formarent ſe turbato regi. quatenus oſtenderent ſe diligere ipſius regnū. vnde dicit̉ ꝓuer. 28. Ꝙ princeps impius ſuꝑ popu luꝫ pauperē ſicut leo rugiens et vrſus eſuriens. etiā miniſtros cōformabit in impietate. eccle. i. Qualis rector ciuitatis. tales habitantes in ea. Secundo turbati ſunt ex ꝯfuſione. ꝙ alienige nis eſſet reuelata natiuitas regis eoꝝ ipſis ignorantibꝰ. Aba. .3. Audiui hoc agentibꝰ et ꝯturbatus eſt venter meus. a voce ꝯtremuerunt labia mea. Tercio turbati ſunt timore preliorum que inter reges ꝯſueuerunt eſſe. dū quod vnus alteri vult acci pere. nitit̉ alter defendere. Credētes gͦ chriſtū violenta manu vel ſe dn̄iuꝫ acciꝑe ab herode. timuerunt pericula gladij et mortis. Iere. 15. Turbabunt̉ et inſanient a facie gladij. Nota ꝙ vt dicit criſo. Non ſolum herodes cū iudeis turbatus eſt. ſed etiaꝫ diabolus. Herodes quidem timens regni terreni ſucceſſorē. dia bolus vero timens inferni ſpoliationē. ſuam punitionē a princi patu mundi diſpoſitionē. humani generis redemptionē. et celeſtis regni reparationeꝫ. Vnde dicebat diabolus ẜm ꝙ recitat beatus aug. Quis eſt qui huc me neſciēte ingreſſus eſt mundū. huic nato celū radio ſtelle letioris arridet atqꝫ in honorē ipſius

Sermo miniſtrantes ei angeli ſidera terraſqꝫ concurrunt. Et exultantes annunciant. quam non intelligo nouitatem. quid agam; quo me ꝯuertam fortiorem ſentio. puto illum in regno meo velle re gnare ne forte deus ſit iſte quem nullum poteſt maculare delictum. ¶ Secundo ponit̉ Herodis fraudulenta inquiſitio de tribꝰ. ſcꝫ loco. tempore. et certitudine natiuitatis. Et primo po nit̉ a quibꝰ inquiſiuit de loco: et ꝯgregans omnes principes ſa cerdotum: quos dauid ꝯſtituerat ad dei cultum ampliandū. et erant numero vigintiquatuor. Congregauit eos. qm̄ vt dicit̉ deutro. 24. ad verbum ſacerdotū pendet omne negocium vtpo te qꝛ diuinis oraculis veritatem debebant cognoſcere: ⁊ ſcribas id eſt doctores populi qui ſcripture intelligentiā declarauerant natum regem: ſcicitabat̉: id eſt in quirebat ab eis: vbi chriſtus naſceret̉: Et attende chriſtum appellat. queꝫ illi regem nomina bant more iudeoꝝ qui regem ꝓprium chriſtum ab vnctione nō minant. Nota ꝙ ꝓpter tria inquirebat herodes de natiuitate cri ſti. Primo vt ſatiſfaceret īterrogationi magoꝝ. Secundo vt cō placeret iudeis pretendens ꝙ illius gentis deſideraret honorem Tercio vt cognito natiuitatis loco illuc accederet ad chriſtum. occidēdū. O Et eſt attendendum ꝙ herodes impius in hoc facto morale tribuit documentuꝫ. vt in rebꝰ arduis et maxime ſpiritualibꝰ. religioſoꝝ ⁊ ſapientū conſilia requiramus. iuxta il lud deutro. 17. Si difficile et ambiguū apud te iudiciū eſſe perſpexeris. venies ad ſacerdotes leuitici generis. et ad iudiceꝫ qui fuerit in illo tempore. quereſqꝫ ab eis qui iudicabunt tibi iudicij veritatem et ſequeris ſententiam eoꝝ. nec declinabis ad dex teram vel ad ſiniſtram. Deinde ponit̉ eoꝝ reſponſio: at illi dix erunt in bethleem iude. et in hoc deteſtabilis eſt duricia cordis iudeoꝝ. quia ſcientes locum natiuitatis chriſti. non quidem eſſe in longinquis partibꝰ ſed in regione eoꝝ. illuc tn̄ ire neglexerunt cū ad hoc eos hortet̉. iſa. ⁊. c. dicens. venite aſcendamus ad montem domini et ad domum dei iacob. et ideo dicit dauid. ꝙ iurauit dn̄o et votum vouit deo iacob. ſe non introire taberna culum domus ꝓprium. nec aſcendere lectum ſtratus ſui. nec dare ſomnū oculis. aut palpebris dormitationeꝫ. donec inueniret locum dn̄o. tabernaculū deo iacob. Deinde ꝙ dixerat ſcriptū re auctoritate ꝯfirmat: Sic em̄ ſcriptū eſt ꝑ prophetam: michee .§. que ſcriptura mentiri non poteſt quia a ſpirituſancto eſt. et ideo futuꝝ eſt quod dicit̉ dani. 6. Confirma rex ſententiam. et ſcribe decretū: et tu bethleem terra iuda: littera noſtra habet ⁊ tu bethleem effrata. quod vtrunqꝫ dicit̉ ad differentiā alterius

xviii. bethleem exiſtentis in galilea in tribu zabulon tranſiordanē. Nam bethleē terra iuda primo effrata dicebat̉. de qua etiā dicit dauid. P Ecce audiuimꝰ a principibꝰ et ſcrib̓ eū ſuple eſſe in effrata. inuenimus eum in campis ſilue: nequaquā minima es in principibꝰ iuda: id eſt ẜm remigiū. quamuis minima videaris inter vrbes principatū habentes. tn̄ minima non es. Littera noſtra dicit ꝑuulus nō es in milibꝰ iuda. et eſt ſenſus ꝙ par uulus eſſet vicus inter mille vicus iuda: ex te em̄: localiter: ex iet: ſubito et ex improuiſo quaſi fulgur. Zach. 9. Exit vt fulgur iaculū eius: dux: iſa. 55. Dedi eū duceꝫ ac preceptorē gen tibꝰ. ipſe qui ducit ī terrā viuuentiū lacte et melle manantē quā iurauit patribꝰ noſtris: qui regat populū meuꝫ iſrael. Nota ꝙ eius regnum habet iuſticiā ⁊ ſeueritatē. pſal. Reges eos in vi ga ferrea. et tanqͣꝫ vas figuli ꝯfringes eos. Secūdo habet man ſuetudinē ⁊ benignitatē. apo. 7. Agnus qui in medio throni ē reget eos. Tercio eſt vtile in omni commoditate. pſal. Dn̄s re git me et nihil mihi deerit. Quarto eſt preſeruans ab omni ad uerſitate. iſa. 49. Nō eſurient neqꝫ ſitient. ⁊ non percutiet eos eſtus et ſol. quia miſerator eoꝝ reget eos. Vere glorioſa fuit ci uitas iſta bethleem vt dicit criſo. quia nullus illuſtrem fecit ſue natiuitatis ciuitatē niſi chriſtus. poſt natiuitatē em̄ veniunt a finibꝰ orbis terraꝝ viſuri preſepe et tugurij locū. ſicut de beato ie ro. legimus et de paula et euſtochio. Deinde poſtqͣꝫ herodi innotuit de loco natiuitatis. Nunc inquirit de temꝑe: tunc herodes clam vocatis magis: clam eos vocauit. vt ipſe ſolus tempus natiuitatis cognoſceret: Diligenter didicit ab eis tempus ſtelle que apparuit eis. dicit criſo. ꝙ bienniū ante chriſti natiui tatē ſtella illis apparuit. ſed fulgen. dicit ꝙ etiā credibilius videt̉ nouam ſtellaꝫ primo in natiuitate chriſti apparuiſſe. nam cū ſtella regis ortū nunciaret. magi ſi vidiſſent eam ante bienniū ſtatim arripuiſſent ꝑ annū iter. et ita magno temꝑe ante chriſti natiuitatē hieroſolimā veniſſent. hoc idem apparet ex interroga tione eoꝝ. Dicebant em̄ natum eſſe regem iudeoꝝ. quia ſtellā eius in oriente viderant. hoc tercio apparet ex diligenti inquiſi tione herodis. qui tempus ſtelle inueſtigauit vt ex hoc naſcentis ortum cognoſceret. Tercio poſtqͣꝫ innotuit herodi de loco ⁊ tempore. nunc vult certificari de ꝯditionibꝰ pueri. Et mittens eos in bethleem ſicut principes ſacerdotū et ſcribe dixerant. Di cit beatus aug. ꝙ iudei in hoc facto cum mittunt ceteros ad chriſtum et ipſi non vadunt. ſimiles ſunt fabricatoribꝰ arche nos. qui alijs vt euaderent ad iumentū preſtiterunt. et ipſi diluuio

Sermo perierunt. Item ſimiles facti ſunt lapidibꝰ milliariis ſtantibꝰ iu xta vias ad diſtinguenda milliaria. qui viam alijs oſtendunt. nec ꝑ eam ambulant. ¶ Dixit eis ite in bethleem et interro gate: ab incolis regionis et ſide dignis: diligenter ne forte deci piamini: de puero: ex quibꝰ parentibꝰ natus ſit. cuius forme. cuius etiam ꝯditionis. et non interrogate de rege ſed de puero. quia relatione magorū de tempore ſelle. exiſtimabāt eum eſſe infantem. Vel vt dicit criſo. Non dicit de rege. quia principatꝰ nomine vocari eum non ſuſtinebat. Deinde mandat renunci ationem: et cū inueneritis renunciate mihi: ecce fatuitas. quia omnis homo non ꝑ alium. ſed ꝑ ſeipſum debet querere deum: vt et ego veniens adorem eum: falſa fuit herodis promiſſio qꝛ vt dicit criſo. deuotionem promittebat ſed gladium accuebat Nota vt dicit raba. ꝙ finxit ſe herodes vultu et verbis eum adorare velle. quem inuida cogitatione tractabat occidere. Et hoc propter tria. Primo ne crudeleꝫ ſed deuotum ſe oſtenderet. Secundo vt magi alacrius ad ipſum redirent. Tercio ne ipſum iudei ab eo abſconderent. Nota ꝙ quidam adorant vt occi dant. quidam vt illudant ſicut milites illi qui genu flexo ante chriſtum dicebant. Aue rex iudeoꝝ. quidam vero vt proficiant merito et premio. ſicut deuoti fideles ⁊cͣ. Tercia pars Ercio cum dicit̉ qui cum audiſſent regem. tangit̉ que ſitoꝝ leta inuentio ⁊ deuota. Inuenerunt em̄ ſtellaꝫ et chriſtum. vbi tria ponunt̉. Quoꝝ primū eſt iocundus receſſus: qui cū audiſſent regem. imꝑantē de diligenti inquiſitione ⁊ de reditu: abierunt: Criſo. nihil inquit ma li ſuſpicantes: R Et ecce ſtella quā viderant in oriente ante cedebat eos: tanqͣꝫ lucerna diuini luminis vt ipſa duce ipſoruꝫ via dirigeret̉. Iob. 29. Splendebat lucerna eius ſuꝑ caput me um. et ad lumen illius ambulabam in tenebris. Sed querit̉ quare ſtellam nuꝑ viderunt nūc vero non. et dicendū ẜm glo. ꝙ iudeam ingreſſi deſerunt̉ ſtelle ducatu ꝓpter tria. Primo. vt cogant̉ ex lege et ꝓphetis accipere teſtimoniū. Secundo quia di uino auxilio deſtituit̉ qui querit mundanum. Tercio quia non ꝯueniebat ſignum datum infidelibꝰ fidelibꝰ apparere ſtatim. at egreſſi ciuitatem ſtella illis apparuit vt ipſoꝝ dirigeretur iter. Deinde ponit̉ terminus motus ſtelle: vſqꝫ dum veniens ſta ret: immobiliter: ſupra: tuguriū: vbi erat puer. Dicit̉ aūt chri ſtus puer ratione puritatis et innocentie. ratione humilitatis

xviii. et obedientie. ratione liberalitatis et beniuolentie. Nota ꝙ fuerunt quidam heretici preſtillianiſte noīati. qui dicebant omnem hominē ſub quibuſdam natum ꝯſtellationibꝰ. et eaꝝ vir tute agere quecunqꝫ facit vnde etiam de chriſto dixerunt ꝙ hec ſtella que ī natiuitate eius apparuit fatū ipſius fuit. ꝯtra quos arguit beatus greg. in omel. dicens. ꝙ dum ſtella ꝓgredit̉ ad pueꝝ et non puer ad ſtellam. manifeſtum eſt ꝙ non puer pro p̄ter ſtellam ſed ſtella ꝓpter pueꝝ facta eſt. S Deinde poni tur gaudiū de apparitione ſtelle: videntes aūt eam: que ita ſe illis occultauerat vt videre eam vlterius non ſperarent: gauiſi ſunt: corde ſicut naute exultant cum poſt longam occultationē apparet illis tramontana: gaudio magno: ore. quia veritatis effecti ſunt nuncij. valde. in effectu ex ſpe inueniendi quē querebant iudeoꝝ regem. Nota ꝙ quadruplex eſt cā iſtius gau dij. Prima quia magis gaudent homines de inuentione rei per dite qͣꝫ de poſſeſſione eius. Secundo quia apparebat iudeis eos veꝝ vidiſſe vidimus ſtellam eius in oriente. Timebant em̄ ne iudei eos fantaſticos et deluſos putarent. Tercio qꝛ de loco na tiuitatis chriſti reſponſum humanū habuerant. quod falax eſt. et ideo dolebant in ambiguo poſiti quem locum adirent. queꝫ etiam natū ibidem adorarent. ſed celeſte ſignum dedit eis certitudinem. Quarta cauſa quia ipſius ſtelle aſpectus animā faciebat gaudere. Secundo ponit̉ magoꝝ deuotus ingreſſus: et intrantes domum: quam lucas appellat diuerſoriū. pſal. Introibimus in tabernaculum eius. adorabimus in loco vbi ſteterūt pedes eius. Vbi ꝯſidera feruorem deuotionis ipſoꝝ. quia non retraxit eos a debita reuerentia deſpectus locus in quo ſaluator natus eſt quia non degebat in palatio ſicut herodes. ſed in diuerſorio. non erat poſitus in precioſis cubilibꝰ ſed preſepibus. non ſericis inuolutus ſed faſciis: inuenerunt pueꝝ: vt dicit leo papa quantitate ꝑuulum. aliene opis indiguū fandi impotem et nulla ab humane infantie generalitate diſcretum. Sed vt di cit criſo. Gaudebant oculi eoꝝ ꝯtemptibilem pueꝝ aſpicere qꝛ ſpiritus cordibꝰ eoꝝ terribilem illum monſtrabat: ⁊ maria ma tre eius. Inuenerunt virginem vt dicit criſo. non diademate coronatam aut in lecto aureo recumbentem. ſed vix tunicā vnā habentem. non adornatum corporis. ſed ad tegumentū nudita tis qualem poterat habere carpentarij vxor ꝑegre conſtituta. ¶ Deinde exprimit̉ eoꝝ deuotio quantū ad duo ſcꝫ in reue rētia et mune̓. vn̄ dicit: et ꝓcidentes: iſte cultus ſoli deo ꝯueīt psͣ. veīte adoremꝰ et ꝓ. ⁊cͣ. et iō timēdū eſt ne ad creaturam trā

Sermo ſierat. vnde heſt.3. Timui ne honorē dei mei tranſferā ad homines. et ne quenqͣꝫ adorarē excepto deo meo: adorauerunt eūpſal. Adorabunt corā te dn̄e. et glorificabūt nomen tuum. et attende ꝙ non adoraſſent magi ſic ꝑuulum ⁊ ꝯtentibilē pueꝝ niſi in eo aliquid diuinū cognouiſſent. Nota ꝙ iſti fuerunt pri mi de quibꝰ legit̉ ꝙ chriſtū adorauerunt. et bonū fuit principium. qꝛ gentiles. ideo exultandū eſt. qꝛ fuerunt primicie adora tionis gentiū. Secundo fuerunt reges. et ideo venerari debemꝰ eoꝝ dignitatē. pſal. Adorabūt eum omnes regis terre. Tercio fuerunt ſapientes et philoſophi. et ideo admirari debemus eo rum humilitatē. exquo patet ꝙ iſti tres magi cū chriſtum adora uerunt. demonſtrant ꝙ chriſto ſubiecta ſunt omnis natio. dignitas. et ſapientia. V Deinde ponit̉ muneꝝ oblatio: et aꝑtis theſauris ſuis: Theſaurus dicit̉ a theſis quod ē poſitio ⁊ au rum. et eſt locus vbi ꝯſeruant̉ precioſa queqꝫ et maxime auꝝ. Illi igit̉ aperierunt theſauros diuiciaꝝ ſuaꝝ in quo ſunt om̄es theſauri ſapientie et ſcientie dei abſconditi. coll. ⁊. obtulerunt ei munera. in ſimplicitate et letitia cordis. i. ꝑalip. 29. in ſimpli citate cordis mei letus obtuli vniu̓ſa hec. de hac oblatione pre dixit dauid dicens. Tibi offerunt reges munera. Nota ꝙ pro pter quinqꝫ obtulerunt munera chriſto. Primo ꝓpter ꝯſuetudi nem arabum qui poſtqͣꝫ adorauerunt quempiam. illi offerunt munera. Secundo vt oſtenderent eū eſſe deum. qui dixit exo. 3. Non apparebis in ꝯſpectu meo vacuus. Tercio vt on̄derent ſe ab eo temporalia habere. quia terram dedit filijs hominū. et ideo fendum illi reddebant. Quarto vt pauꝑtati eius ſubuenirent. Quinto vt ex diſtinctione muneꝝ ꝯditionem demonſtrarent infantis. qualis eſt em̄ vnuſquiſqꝫ taliū eſt muneꝝ dignꝰ X Inde ponit̉ muneꝝ diſtinctio: auꝝ thus et mirrā: ẜm gl. quilibet eoꝝ hec tria obtulit. Patri em̄ perſaꝝ et araba vn̄ iſti erant habundat auro et aromatibꝰ. Nota ꝙ iſta oblatio multipliciter commendat̉. Primo a largitate qꝛ apertis. ꝯtra auaros qui claudunt horrea. vel ꝑ rimas accipiunt vnde pauperibus ſubueniant. Secundo a precioſitate. qꝛ theſauris ꝯͣ eos. qui peiora tribuunt deo/ ſimiles caym. iudi. 2. Ve illis qui viam ca ym abierunt. Tercio a ꝓprietate. ſuis ꝯͣ eos quidē alieno voſunt facere largas expenſas. Quarto a primitate. qꝛ obtulerunt preueniendo preces ꝯtra eos. qui volunt multum rogari neſcientes ꝙrogamina ſunt dati precium. Quinto a pietate quia ei ſcilicet chriſto contra eos qui tribuunt hiſtrionibus et meretricibus et vane expendunt. Sexto a liberalitate eorum. quia

xviii. munera non ex debito. ſed ex liberalitate ꝯͣ eos qui nemini ſeruire volunt niſi ei qui ſeruiuit aut commodū expectent. Septimo muneꝝ varietate. quia auꝝ thus ⁊ mirram. Nota ꝙ ꝑ hec tria munera miſtice ſignant̉ ea que ſunt chriſti. Nam auꝝ eſt regule preciū. habet claritatē et pondus. vnde ꝑ auꝝ miſtice intelligit̉ in chriſto regalis dignitatis ſapientie claritas. et caritatis immenſitas. Thus vero ꝑ ſacerdotē miniſtrat̉ deo. exhibet̉ honor. et deuotionem exprimit. et ideo ꝑ thus intelligit̉ in chriſto ſacerdotalis dignitas. verbi diuinitas. et deuntionis pietas. Mirra vero antiqui vtebant̉. ad ꝯdienda corpora mortuorū. ipſa em̄ habet amaritudinē et a corruptione ꝯſeruat. et ideo ꝑ mirram ſignat̉ paſſio chriſti amara. ſepulture commendatio. et glorioſa reſurrectio. quia non vidit corruptionē. Tercio poni tur magoꝝ regreſſus: et reſponſo accepto. glo. non ab angelo ſed a deo. Vbi attendendū ꝙ reſponſum non dat̉ niſi queren tibꝰ. Et qꝛ iam ſuſpicabant̉ de nequicia herodis. ideo ẜm glo. pio q̄rebant affectu. quid diuina iuberet voluntas: in ſomnis. quia erant magi ſomnioꝝ obſeruatores. ideo in ſomno dat̉ eiſ reſponſum: ne redirent ad herodē: notificandi cauſa. in quo ap paret ſaluatoris noſtri humilitas. qui velut timens noluit ſuū ꝑſecutori ortū manifeſtare: ꝑ aliam viam. dicit̉ ꝙ ꝑ mare cū du ctis nauibꝰ: reuerſi ſunt in regionē ſuā: dicit criſo. Si magi chri ſtum quaſi terrenum regem queſiſſent inuenientes eū apud ip ſuꝫ manſiſſent. nunc aūt adorauarunt et reuerſi ſunt. Cum aūt reuerſi fuiſſent manſerunt colentes deū magis qͣꝫ ante et predicantes multos erudierunt. ⁊ demum cū thomas iuiſſet in ꝓuin ciam illam adiuncti ſunt ei et baptiſati ſunt. et facti ſunt adiutores predicationis eius. Hoꝝ corpora beatus euſtorgius tnͣtulit mediolanū de ꝯſtantinopoli. ⁊ vt dicit̉ quandiu fuerunt corpore eoꝝ mediolani. nullus imber noxius aut tempeſtas re gioni ſuꝑuenit. ſed deſtructa ciuitate mediolanenſi ac diſperſis ciuibꝰ ꝑ fridericū primū imꝑatorem inter alia ſacra triū magoꝝ corpora delata ſunt coloniā. Rogemus ⁊cͣ. Dominica infra octauam epiphanie. Pri ma pars ſermonis xix A Vm factus eſſet iheſus annoꝝ duodecim aſcendē tibꝰ illis hieroſolimā ẜm ꝯſuetudinē diei feſti ⁊cͣ. lu. 2. Multotiens qualis vnuſquiſqꝫ futurus ſit demonſtrat̉ in puericia. vnde ꝓuer. 2. Ex ſtudiis ſuis ītelligit̉ puer ſi mūda et recta ſint oꝑa eius. et iō vulgare

Sermo ꝓuerbium eſt. Adoleſcens iuxta viaꝫ ſuam etiam cum ſenuerit non recedit ab ea. puer. 22. Quapropter debet quilibet in iuuē tute conari ad bonos mores vt illos habeat in ſenectute qm̄ vt dicit̉ eccle. 26. Que in iuuentute tua non ꝯgregaſti qūo inueni es in ſenectute. Volens igit̉ ſaluator noſter declarare quanta ī virili etate deuotione excelleret ſapientia clareret doctrina profi ceret cū adhuc eſſet puer. ignorante matre remanſit in templo. dans operam ſapientie et doctrine. In hoc aūt euangelio vbi agit̉ de puerili ſapiētia ſaluatoris tria ponunt̉. Primū eſt chriſti amiſſio que fuit doloris et nimie anxietatis. Secundū eſt ip ſius inuentio que fuit ſtuporis et pie alacritatis ibi. Et factum eſt poſt triduum. Terciū eſt eius regreſſio. que fuit amoris et magne humilitatis ibi. Et deſcendit cū eis ⁊cͣ. Circa primū tria ponunt̉. Primuꝫ eſt ſeꝑatio chriſti a parentibꝰ. vbi ponit̉ tempus etatis cauſa legalis et locus. Dicit gͦ: Cum factus eſſet ie ſus: de illo de quo dicit̉ iſa. 43. ẜm diuinitatis naturaꝫ ante me non eſt formatus deus. et poſt me non erit. nunc dicit̉ ẜm humanam naturā: factus: eſt annoꝝ. xij. cū tamen de eo dicat psͣ mille anni an̄ oculos tuos tanqͣꝫ dies heſterna que preterit. B Et nota ꝙ in hac etate primo apparet quos mores aliquiſ tenere debeat in vita. Iteꝝ hec etas cunctis alijs eſt amabilior. et ideo ſaluator in hac etate primo demonſtrauit future vite indicia. Nota ꝙ differentie tempoꝝ que de chriſto legunt̉ ſunt quinqꝫ. Primo em̄ legit̉ fuiſſe vnius diei qn̄ de matre virgine fuit natus. lu. z. Natus eſt vobis hodie ſaluator. Secundo legi tur fuiſſe octo dieꝝ qn̄ in carne fuit circumciſus. luc. 2. Poſtqͣꝫ ꝯſummati ſunt dies octo vt circumcideret̉ puer. Tercio legit̉. fuiſſe quadraginta dieꝝ qn̄ in templo fuit preſentatus. luc. 2. Quarto legit̉ fuiſſe. xij. annoꝝ vt hic. Quinto legit̉ fuiſſe quaſi annoꝝ triginta qn̄ a iohanne fuit baptiſatus. lu. 3. Ipſe iheſus erat quaſi incipiens annoꝝ tringinta. Deinde ponit̉ legalis obſeruantia: aſcendentibꝰ. qꝛ regio galilee erat in plano ieroſolima vero eſt in monte ſituata: illis: ſcꝫ virgine ⁊ ioſeph cū chriſto. hieroſolimā: Ipſa ciuitas eſt de qua deut. xij. dicit̉. Ad locū quem elegerit dn̄us de cunctis tribubꝰ veſtris veniētis et offeretis in illo hololocauſta et victimas veſtras: ẜm ꝯſuetudinē diei feſti: id eſt ꝓut ꝯſueuerant in die feſto ſcꝫ paſce. Nō ẜm ꝙ dicit beatus Augſtinus. in de conſenſu euangeliſtarum. Quandiu regnauit Archelaus. beata virgo latenter ſingulis annis ducebat chriſtum ad templum. Ipſo autem in exilio re egato apud Viennam ciuitatem galilee. tunc abſque timore

xix hieruſalē aſcēdebat. ſed tn̄ adhuc regnabat archelaus in iudea Nota ꝙ legales feſtiuitates iudeoꝝ. quedā erant ꝯtinue. que dam anniu̓ſarie. Continue erant due ſcꝫ neomenia in principio noue lune ad laudē creatoris qui renouat omnia temꝑa. eccle. qꝫ Aluna ſignū diei feſti. altera feſtiuitas ꝯtinua erat ſabbatū. vacabant em̄ bb omni opere eo ꝙ illū diem ſanctificauerit deuſ ꝓpter requiem ab oꝑe creationis. gene. ⁊. anniu̓ſarie aūt feſtiui tates erant quinqꝫ ſcꝫ feſtū paſche quartadecima et quintadēcima luna menſis primi ſcꝫ aplis et durabat ſeptem diebꝰ. ⁊ erat hec feſtiuitas in memoriā liberationis de egipto. Secunda erat feſtū penthecoſtes quod celebrat̉ die tercio. tercij menſis ſcꝫ iunij quinquageſimo die a feſto paſche eo ꝙ tunc data fuerit lex iudeis in monte ſinay a deo. Tercia feſtiuitas erat tubarum et clangoris pͥma die menſis ſeptimi. buccinabant em̄ cornibꝰ pe corinis in memoriā ꝙ eadē die fuerit iſaac liberatus ab immolatione patris pecore ſubſtituto pro illo. Quarta feſtiuitas erat decima die eiuſdem menſis. ⁊ dicebat̉ propitiationis qꝛ ea die venerat moyſes ad eos referens deū eſſe placatū de offenſa vituli ꝯflatilis queꝫ adorauerant. Quinta feſtiuitas. erat decimaquarta die eiuſdem menſis. et ſeptē diebꝰ ꝓtendebat̉ et erat ſce nophegia feſtuꝫ ſcꝫ tabernaculoꝝ. habitabant em̄ his diebꝰ in vmbraculis in memoriā ꝙ. xl. annis patres eoꝝ in deſerto ſub vmbraculis habitaſſent. Inter iſtas aūt quinqꝫ feſtiuitates ſole ille tres ſcꝫ paſche penthecoſten ⁊ tabernaculoꝝ ceteris erant ſo lenniores. de quibꝰ preceptū erat exo. 23. Tribꝰ vicibꝰ ꝑ ſingulos annos feſta celebrabitis. In his tribꝰ feſtiuitatibꝰ prout in deutro. 16. c. precipit̉. Omne maſculinū aſcendebat vt appareret in hieruſalē coram dn̄o. ſed tn̄ qui erant remoti aut aliqua rationabili cā impediti excuſabant̉ ne venirent hieruſalē in pente coſten et ſcenophegia. ſed de ſolennitate paſche nemo excuſaba tur niſi infirmitatis cā. et hec eſt illa feſtiuitas de qua dicit̉ lu. ⁊ Ibant ꝑentes chriſti ꝑ omnes annos in hieruſalē in die ſolenni paſche. Nota etiā ꝙ iſta lege non erant mulieres ꝯſtricte ⁊ tn̄ beata virgo illuc aſcēdebat ſingulis annis. tū propter deuo tionē. tū etiam qꝛ nolebat infantē abſqꝫ ſui cura illuc ire. D Morele nobis dat̉ documentū. qualiter feſtiuitates ſint celebrā de. Debet enim quilibet primo apparere ante ꝯſpectum domini mundus ab omni peccato. plenus bonis operibus. Exodi. 32. Non apparebis in conſpectu meo vacuus. et non ſicut qui ornant faciem. componunt veſtimenta vt placeant mundo. De bet ſecundo quilibet ire ad locum quem elegit dominus id eſt

Sermo ad eccleſiā. non ad tabernā aut diuerſoria. Debet tercio vaca re diuinis laudibꝰ et orationibꝰ. non choreis et vanitatibus. debet vacare elemoſynis. Non vſure aūt furtis. Debet inſiſte re bonis operibus. non commeſſationibus et ebrietatibus. Nam de his qui ſecus faciunt dicit dn̄s. Iſa. i. Solennitates ve ſtras et neomenia et ſabbata veſtra odiuit anima mea. Deinde ponit̉ chriſti ſeꝑatio: Conſummatiſqꝫ diebꝰ: feſtiuitatꝭ qui erant: Et cū redirent: in nazareth ciuitate ſuam: remanſit puer iheſus: ⁊ dicit̉ puer propter puerilē aſſumpte nature etatē. iam em̄ incipiebat etatē attingere puericie. Itē dicit̉ puer ꝓpter pu ritatē et innocentiā. Itē propter ſimplicitatē et obedientiā. pue ri em̄ ſunt abſqꝫ malicia obedientes. Itē ꝓpter gratioſitatē et be niuolentiā. ſunt em̄ pueri omnibꝰ gratioſi vt odium ꝯcipere nō poſſunt: in hieruſalē. Hoc aūt ꝙ abſentaret̉ chriſtus a parentibus non caſu accidit. ſed ex ꝓpoſito ſue voluntatꝭ ſic factū eſt. Nō ꝙ quinqꝫ de cauſis ignorātibꝰ ꝑentibꝰ māſit xp̄s in hieruſalem. Prima qꝛ beata virgo forte ꝓhibuiſſet eū ſtare in tem plo in medio doctoꝝ. ne forte ad eoꝝ notitiā deunniret eū eſſe chriſtum quem herodes et archelaus queſierant. Volens igit̉ a materno excuſari precepto. ea ignorante remanſit ⁊cͣ. vt dū om nibꝰ eſſet incognitus in admiratione ſue ſapientie animos ma gis auditorū ſuſpenderet. Io. 7. Mirabant̉ iudei dicentes. qūo hic lr̄as ſcit. Tercia vt on̄deret qꝛ ꝑentū adminicula diſpenſa tione et nobis ex īdigentia aſſumpſerat. dū ſine illis viuere po terit. pſal. Dixi dn̄o deus meus es tu ⁊cͣ. Quarta vt daret modum pueris ad religionē tranſeundi qui ſi ꝯtrariā ꝑentū eoꝝ. cognouerint voluntatem ipſis ignorantibꝰ fugiant de ſeculo. Deutro. 33. Qui dixerunt patri ſuo et matri ſue et fratribꝰ ſuis ignoro vos. ⁊ neſcierunt filios ſuos. hi cuſtodierunt eloqui um tuū et pactū tuū ſeruauerūt iudicia tua o iacob. et legem tuā o iſrahel. immo nō ſalū ignorantibꝰ veꝝ etiā ꝓhibentibꝰ. debent religionis petere ingreſſum. vn̄ hiero. in epiſtola ad ne pocianū. Si ſuꝑ limina domus pr̄ et mr̄ iaceant vt egreſſum ꝓ hibeant ꝑ calcatos ꝑge ꝑentes. et ad vexillū crucꝭ aduola ſum mū genꝰ pietatꝭ eſt ī his crudelē eſſe. Quinta cā ẜm glo. vt on̄ deret ꝙ anteqͣꝫ ꝑntes eius eēt. ipſe in ciuitate et in tēplo quaſi paterno iure preſedebat. Secundo ponit̉ ꝑntū criſti ignorātia et nō cognouerūt ꝑntes eius: ꝑntes vocat virginē et ioſeph quoꝝ alt̓ verus alt̓ vero putatiuꝰ erat pens. Querit h̓ bedā et habet̉ in glo. qūo eē potuerit vt nō cognouerit d̓ abſentia pu eri maria et ioſeph quē ſollicita ⁊ diligēti cura cuſtodiebāt. Et

xix ſoluit ꝙ mos fuit iudeoꝝ euntiū ad feſta et redeuntiū. ſcorſum viros. ſeorſum vero mulieres choros ducere. ne ex mixta ſocieta te aliquid inhoneſti ꝯtingeret. pueri tn̄ cum vtroqꝫ poterant ire ꝑnte. fieri gͦ potuit vt virgo crederet chriſtū eē cū ioſeph. et io ſeph crederet eum eſſe cū virgine. et hoc eſt ꝙ dicit: exiſtimantes aūt illum eſſe in comitatū: qꝛ virgo in comitatū viroꝝ. ioſeph in comitatu mulieꝝ: venerunt iter diei. id eſt vna dieta a hieruſalē. Tercio ponit̉ eoꝝ requiſitio. Primo inter quos ape runt illū querere quia ⁊ cū ſimul fuiſſent maria et ioſeph et pu erū non vidiſſent: requirebant eū inter cognatos: id ē proximos ſanguinis: et notos: Nota ꝙ vt dicit glo. Timebat vir go ne pueꝝ quē herodes et iudei ꝑdere queſierant opportunitate inuenta occidiſſent. maxime cū arthelaus adhuc regnaret in hieruſaleꝫ. et ex hoc ipſa fuiſſet rea mortis eius ꝑ malam cuſtodiam. vel vt dicit origenes. ne receſſiſſet in celū ad patrem. Aut tercio dicere poſſumus. ꝙ timebat ne aliqͣꝫ illi offenſioneꝫ feciſſet verbo vel facto. cuius occaſione ſumpta nollet amplius cū illa manere. ſed in hieruſaleꝫ aut in egiptū ſeu in alteraꝫ regionem receſſiſſet. F Deinde ponit̉ vbi queſierunt eū: et non inuenientes eū: inter cognatos et notos. Nota miſtice. ꝙ non inuenit̉ chriſtus inter iudeos qui ſūt cognati eius ꝓximitate canis et ſanguinis. inter quos etiā erat notus chriſtus. pſal. No tus in iudea deus. ſed inuenit̉ inter chriſtianos qui non ſunt cognati ſanguine ſed adoptione. Io. j. In propria venit. et ſui eū non receperunt. quotquot aūt receperunt eū. dedit eis poteſt atem filios dei fieri. his qui credunt in nomine eius. qui non ex ſanguinibꝰ neqꝫ ex voluntate carnis. neqꝫ ex voluntate viri. ſed ex deo nati ſunt. Et verbū caro factū eſt. Et ſubdit ſpūalem co gnationē. et habitauit in nobis. Deinde ponit ſpūalem notitiam. et vidimus gloriaꝫ eius quaſi gloriā vnigeniti a patre. Itē moraliter nō inuenit̉ chriſtus inter cognatos et notos quia nō habet̉ cognatio. eius ꝑ carnalē et humanū ſenſum. vnde cū petrus de illo dixiſſet. tu es filius dei viui. rn̄dit ei dn̄s. beatus es ſimon bariona. qꝛ caro et ſanguis non renelauit tibi. ſed pa ter meus qui eſt in celis. mat. 16. Nec etiā cognoſcūt eum. qui de notitia reꝝ extollunt̉ ſic̄ gentiles ⁊ mundi ph̓i. mat. 11. Ab ſcondiſti hec a ſapiētibꝰ et prudētibꝰ. et reuelaſti ea ꝑuulis. Itē anagogice nō inuenient chriſtū in regno vite eterne. qui deſeruerunt carni et ſanguini. Caro em̄ et ſanguis regnuꝫ dei non poſſidebunt. nec etiam qui notitiam dei ſine operibꝰ habuerūt la. 13. Ac incipiet dicere pr̄ifamilias. manducauimꝰ ⁊ bibimꝰ

Sermo ram te et in plateis noſtris docuiſti. et dicet vobis. Neſcio vn̄ is. diſcedite a me operarij iniquitatis. G Deinde ponitur io venerunt: regreſſi ſunt in hieruſaleꝫ: Hieruſalem viſio pa s dicitur vbi eſt locus chriſti. pſal. Factus eſt in pace locus ei : requirentes eum: Conſidera quantis vulneribus cor huiuſ irginis ſauciatum fuerit. quot ſuſpiria. quot lamenta. quot nxietates pertulerit. quantiſqꝫ lacrimis vultū ſuffuderit. quot ſpiris ingeniuerit. quot anxietatibus laborauerit. quot laſentis ingemiſcens defecerit. Iam primo experiri cepit. qualis iturus eſſet dolor ſeparationis chriſti morientis de quo illi pre ixerat ſimeon. Tuam ipſius animaꝫ pertranſibit gladius. lu. Neſciebat virgo beata quid ageret. aut quo pergeret. quia heſaurum ſibi a deo patre commiſſuꝫ perdiderat. vnde poterat icere illud. gene. 37. Puer non comparet. et ego quo ibo. pro ide cum labore multo itineris. et lacrimis plurimis virgo teſera redit in hieruſalem. canti. g. Queſiui quem diligit anima nea. queſiui illum et non inueni. Item inter cognatos et noos. Surgam ergo et circuibo ciuitatem per vicos et plateas ⁊ ueram quem diligit anima mea. Vbi aduertendum eſt quan um debeat dolere. qui per peccatum chriſtum amittit. Secunda pars. Ecundo cum dicit̉: et factum eſt poſt triduum ⁊cͣ. tan gitur chriſti inuentio. que fuit ſtuporis et pie alacritatis. et quinqꝫ facit. Primo ponit quatuor circumſtā tias inuentionis eius. tangit enim primo inuentionis tempus. Et factum eſt poſt triduum: Glo. vna die reuerſi unt ad hieruſalem. Secunda die querunt inter cognatoſ ⁊ no tos. et non inuenientes. Tercia die regreſſi in hieruſalem. ip̄m inuenerunt. Noluit aūt pius puer maiori tempore latere matrem ne mora longior mentem virginis dolore ꝯſummeret. H Sed queritur quis illi cibum prebuerit in triduo illo. quo ſi ne virgine manſit. Et poteſt dici tripliciter. Vel ꝙ diuinitus ſuſtentatus cibo non indiguit. Et poſtea ieiunauit. o. diebꝰ. et. 40. noctibꝰ. met. 4. Vel ſecundo ꝙ fuerat angeloruꝫ cibatus miniſterio. Vel tercio ꝙ velut pauper elemoſinis fuit ſuſtentatus. vnde interrogat bern. Domine iheſu quis te cibauit in illo triduo. et reſpondit ſibiipſi dicens. vt tu ꝑ omnia noſtre ꝯformares paupertati quaſi vnus ex pauperibꝰ. ſtipendia per oſtia mendicabas. pſal. Pauper ſum ego et in laboribꝰ a iuuentute mea. Deinde ponit̉ locus vbi inuenerunt eū: Inuenerunt euꝫ in templo. pſal. Dn̄us in templo ſancto ſuo. Non iuit chriſtus

xix vagabundus ꝑ ciuitatem ſic̄ adoleſcens. ſed non alibi qͣꝫ in tem plo manſit in ipſo triduo. Deinde ponit̉ qualiter inuenerūt eum ſtantē. quia: ſedentē non huc aut illuc diſcurrentē. in medio doctoꝝ: compoſite et modeſte. Be. quaſi fons inquit ſapientie medius inter doctores ſedet. ꝓuer. i. In medio magnatoꝝ ꝯſedere illū faciet ſapientia. I Deinde ponit̉ quid eū in uenerunt agentē: audientē illos: querentes ⁊ reſpondentes cū taciturnitate et reuerentia. eccle. 32. Audi tace. et ꝓ reuerentiā accedet tibi bona gratia: et interrogantē: prudenter. Et attende ordinē iſtius diſputationis rectū. quia premittit̉ auditus interrogationi ⁊ reſponſioni. vnde ꝓuer. i. Priuſquā audias ne reſpondeas verbū. Cuius tn̄ ꝯtrariū multi faciūt qui ſoli ipſi vo ſūt loqui et anteqͣꝫ ꝓferat̉ queſtio vaticinant̉ de queſito. ac ſi in tentionē interrogantis cognoſcerent de quibꝰ ꝓuer. 19. Qui pri us rn̄det qͣꝫ audiat ſtultū ſe eſſe demonſtrat et ꝯfuſione dignū. Sed cū euangeliſta non dicat d̓ qua re fuerit factus ſermo inter chriſtum ⁊ doctores. ideo querit̉ quid fuerit illius queſtionis di ſputationis ſubiectū. Et poteſt dici ꝙ erat de queſtionibꝰ legis vn̄ dicit iero. in epl̓a ad paulū. duodecim inquit annos ſaluator impleuerat. et in templo ſedens de queſtionibꝰ legis interrogans. magis docet dum prudenter interrogat. forte em̄ quere bat quid ex lege de chriſto ſentirent. an venturū de ꝓximo. vel iam veniſſe. quid ſibi etiā vellet legaliū ſignificatio. vt de immolatione phaſe vt ex talibꝰ queſtionibꝰ legis aduerterent in telligentiā. Itē querit̉ qūo vt dicit ambro. i. de off. Vnū adole ſcentiū officiū eſt ſilentiū ⁊ verecundia. vn̄ dicit̉ eccle. 32. Ado leſcens loquere in cauſa tua vix cū neceſſe fuerit. Si bis interro gatus fueris. habeat caput rn̄ſum tuū. in multis eſto quaſi in ſciens et audi tacens ſimul et querens. et loqui in medio mag natoꝝ non preſumas. et vbi ſint ſenes non multū loquaris R Quia igit̉ chriſtus adhuc puer erat. videt̉ ꝙ in medio doctoꝝ ſedēs nihil loqͥ debuerit. Et ē dicēdū ꝙ iuueīs ī medio do ctoꝝ et ſenū non debent multum loqui ꝓpter quatuor. Primo ꝓpter eoꝝ reuerentiā quibꝰ in omnibꝰ eſt deferendū. non ſoluꝫ opere ſed etiā in verbo. Secundo ne iuuenes notent̉ de audatia ⁊ preſumptione temeraria. cū velut magiſtri et iudices loquun tur. et vbi maiores exiſtūt. Tercio vt ſuo ſilentio tribuant ſenioribꝰ occaſionem loquendi. ⁊ ipſi eoꝝ ſermonibꝰ inſtruant̉. Quarto debent tacere corā maioribꝰ ꝯfundant̉ de aliquo verbo in ordinate ꝓlato. qm̄ eoꝝ ſunt vt plurimū imprudentes ſermo nes. Quinto qm̄ etiaꝫ in bn̄dictis non multū hn̄t eoꝝ dicta au

Sermo ctoritatē ne forte īuanū verba ꝓnuncient hoc officiū ꝑfecte heliu Iob.32. dicens. Iunior ſum tꝑe. vos antiquiores. ideo dimiſſo capite veritus ſum vobis indicare meā ſententiā. ſperabaꝫ em̄ ꝙ etas ꝓlixior loqueret̉. ⁊ annoꝝ multitudo doceret ſapientiā. qꝛ vero nō eſt ꝯͣ officiū adoleſcentiū quin in cā ſua cū omni reuerē tia int̓ maiores natu loquant̉. ideo ſaluator nr̄ licite int̓ doctores ꝯquirebat de lege quā ipſe inſtituerat. que etiā de ipſo tota erat. Secundo ponit̉ ſtupor audientiū: ſtupebant aūt omnes qͥ eū audiebāt. Iob. 12. Adducit iudices in ſtuporē. ſtupebāt em̄ videntes ſaluatoris infantiā. et tn̄ ſic loq̄ntē ſublimia. vn̄ ſap̓. 8 Iuuenis ⁊ acutus īueniar in iudicio. et in ꝯſpectu potentiū admirabilis ero ⁊ faciēs principū mirabunt̉ me. tacentē me ſuſtine būt. et loquentē me reſpicient. ⁊ ſermocionantē me plura manus ori imponent: ſuꝑ prudētia: interrogando: et reſponſis: in ſoluendo. Amb. diuina inquit lingua ſapīam ꝓdebat. ſed etas humanā infirmitateꝫ pretendebat: et videntes: ſcꝫ maria et io ſeph vel alij quicunqꝫ: admirati ſūt: et quid miꝝ ſi mirabant̉. videntes pueꝝ alta interrogantē. ſubtilit̓ rn̄dentē. reuerent̉ loquentē. et intrepide manentē. pſal. Mirabilis facta eſt ſcīa tua ex me. ꝯfortata eſt et non potero ad eā. qꝛ vt dicit̉ iob. 35. etce deus magnus vincens ſcīam nr̄am. ¶ Tercio ponit̉ pia virginis ꝯqueſtio. et dixit mr̄ eius ad illū: mr̄ intacta. mr̄ incorrupta. mr̄ immaculata. mr̄ eius. loquebat̉ aūt ipſa et non ioſeph. qꝛ maior fuerat doloꝝ affectus: fili quid feciſti nob̓ ſicid eſt qualit̓ hec feciſti. vt nob̓ ignorantibꝰ remanēs. Et attēde qūo velut pia mr̄ alloquebat̉ euꝫ dicens. filii. et qūo tanqͣꝫ prudens īterrogat nutrix. quid feciſti nobis ſic: ecce pr̄ tuus: putatiuus: et ego: vera mr̄: dolentes: vere dolentes. qꝛ gaudiuꝫ amiſerant: querebamus te: ſignificat ꝙ cū dolore criſtū querat. qui ꝑ peccatū illū amiſerit. Quarto penit̉ chriſti rn̄ſio: et ait ad illos: quid eſt ꝙ me querebatꝭ: id eſt quare me q̄rebatis. glo. Non increpat ꝙ querit̉. ſed innuit ꝙ ſit in diuinis querendus. Neſciebatis ꝙ in his que pr̄is mei ſunt: non inqͣꝫ patris putatiui qui dolens me q̄rebat ſed veri pr̄is mei celeſtis: oportet me eſſe. Io. 9. Oportet me o perari opera eius qui me miſit. M Et attende qm̄ bn̄ videt̉ ꝙ chriſtus veniebat de diſputatione. qꝛ ſtatim ꝓtulit verbū de diuinitate ſua. Et hoc ē primū verbū qd̓ ab ore ſaluatoris reperit̉ ꝓlatū. in qͦ ſuā diuinitatē expreſſit et ipſum verbū tante fuit altitudīs vt dicat euangeliſta ꝙ nec virgo nec ioſeph intellexerunt. Nota ꝯſuetudo ē vt filij agant ſe in his que ad pr̄em ꝑtinent et nō in his que mr̄is ſunt eo ꝙ

xix filius magis patrē ſeqͥtur qͣꝫ matrē et iō videmꝰ ꝙ veteranoꝝ militū filij ad miliciaꝫ deſcribunt̉. ꝯſilio deputant̉. publice fungunt̉ officiis. loco patrū ad omnia agenda ſe prebent. et ideo dei filius dixit. ꝙ in his oportebat eū eſſe que patris eius erāt Ea aūt que patris eius ſunt quantū ad pn̄s tria ſūt ſcꝫ domuꝫ templi materialis. in cuius fuit honore fabricata. hoc etiaꝫ templū pertinebat ad chriſtū. qꝛ vt dicit beda. quoꝝ ē vna maieſtas et gloria. hoꝝ eſt etiā vna ſedes ac domus. Et iſta domus ꝑtineret ad chriſtuꝫ ipſe demonſtrauit. cū vendentes et ementes eiecit de illo dicens. qꝛ domus mea domus orationis vocabit̉. Secundo ad deū ꝑtinebat iudaicus populus ſpecialiter. Io. 8. Eſt puer meus qui glorificat me. quē vos dicit̉ qꝛ deus veſter eſt. in hoc populo ꝯuertendo et īſtruendo ſpecialit̓ chriſtū oportebat eē. mat. 13. Non ſuꝫ miſſus niſi ad oues q̄ perierāt domus iſrahel. Tercio ad deū patrē pertinet ſpūale templū cuiuſlibet mentꝭ vt ipſū inhabitet et ſanctificet qd̓ etiā ad filiū pertinet. Io. 14. Ad eū veniemus et manſionē apud eū faciemus. N Quinto ponit̉ verbi ignorantia: et ipſi nō intellexerunt verbū qd̓ ad illos locutus eſt: qm̄ vt dicit aymo diuinitatis eius nō ꝑceperūt miſteria donec ꝑ ipſū ꝓnunciata ē doctrina euangelica Querit̉ quare beata virgo verbū illud nō intellexerit. Valde em̄ mirabile videt̉ ꝙ eā hoc verbū latuerit cui tanta fuerūt reuelata diuinitatꝭ miſteria. Et dicendū primo qꝛ beata v̓go forte bn̄ intellexerat ſed ꝑ ſinodochen totū pro ꝑte intelligit̉. qꝛ em̄ alter eoꝝ ſcꝫ ioſeph nō intellexit. ideo de omnibꝰ dicit̉ ꝙ non ī tellexerūt. vel ſecundo dicere poſſumus ꝙ verbū ipſū intellexerūt. ſed tn̄ ac ſi nō intelligerent ſe habuerūt. admonētes puerū et curā ipſius hn̄tes. exquo videbat̉ euidentia operis ꝙ verbū non ītellexiſſent. vel tercio dici poteſt ꝙ beata virgo reuera ip ſum verbū non ītellexit. tū qꝛ nō erat ꝯſuetus chriſtus talia di cere. ſed ꝯſueuerat patrē dicere ioſeph. et ipſa nō poterat videre que eēt illa negocia ioſeph. in quibꝰ chriſtus ſtetiſſet. tū qꝛ ex vehemēti gaudio de īuentione eius ipſa nō attendit ad ver bū. tū etiā qꝛ admiratio rei facte quaſi eā extra ſe rapuerat. vn̄ talia verba ꝯſiderare nō poſſet. Tercia pars O Ertio cū dicit̉ et deſcendit cū eis ⁊cͣ. tangit̉ chriſti regreſſio que fuit amoris et magne humilitatꝭ. et qua tuor facit. Primo em̄ ponit̉ amicabil̓ ſocietas. ibi. et deſcendit humilit̓ cū ill̓ et amicabilit̓: et venit nazaret: qui eſt ꝑuus ꝓuincie galilee viculus. a quo vico chriſtus

Sermo nazarenus cognoīatus ē. Nota vt dicit ilido. ⁊ ethi. c. 14. chriſtiani qn̄ a iudeis opprobrij cā vocabant̉ nazareni pro eo ꝙ dn̄s nr̄ et ſaluator a vico galilee nazarenus dictus ſit. Sed vt dicit̉ act. ij. apud antiochia mutatū eſt nomē. et dicti ſūt chriſtiani et rōnabilis fuit iſta mutatio. qꝛ nazarenus dicit̉ floridus. vita aūt eius qui ē chriſti immitator nō debet eſſe florida mundialiter. quia oīs caro fenū. et gloria eius vt flos feni. talis ē em̄ vita peccatoꝝ. qui dicunt illud ſapi. 2. Coronemus nos roſis anteqͣꝫ marceſcant. ſed debet vita nr̄a eſſe in ſanctificatione ſpiri tuſſancti. vn̄ chriſtus dicit̉ vnctus ſpirituſancto. Itē nazarenus eſt denoīatio a loco iſtius mundi. chriſtus aūt dicit̉ a dignitate regali et ſacerdotali. et qꝛ nō hēmus hic ciuitatē manentē ſed fu turā inquirimus vbi erimꝰ regale ſacerdociū gens ſancta popu lus acquiſitionis. ideo nō nazareni ſed chriſtiani appellabam. Itē chriſtianus ē etiā qui ꝑ aquā baptiſmi regenerat̉ ⁊ ſanctificato mungit̉ chriſmate. ſed nazarenus nemo in pn̄ti vita ē niſi cū in reſurrectione caro nr̄a effloruerit. P Secundo ponit̉ voluntaria ſubiectio queſtionū de illo cui ſubiecta ſūt oīa. dicit̉: ⁊ erat ſubditus illis: vbi adu̓te ꝙ tanqͣꝫ dei filius deo pr̄i honorē exhibet. cū in his q̄ ipſius ſūt ſe exercet. ſed vt filius hoīs matri et nutricio ſubiectionis exhibet reuerentiā. gal. 4. Quanto tꝑe heres ꝑuulus ē nihil differt a ſeruo cū ſit dn̄s oīm. ſed ſubtutoribꝰ et actoribꝰ ē vſqꝫ ad prefinitū tꝑs a pr̄e. et hoc iō vt exem plū relinquat de honore parentū et legis preceptū adimpleat. vbi attende quanta fuerit virginis dignitas qꝛ cū mulieres vi ris dn̄t eſſe ſubiecte vt dicit̉ gen. z. huic tn̄ collatū eſt vt illi eſſet ſubiectus quē oīs creatura venerat̉. phi. 2. In noīe ieſu om ne genu flectat̉ ⁊cͣ. vn̄ dicit bea. aug. veꝝ etiā angelica natura venerat̉ et adorat altiſſimū. vt aūt refert mgr in hiſto. ſeo. dici tur ꝙ in nazareth ē adhuc ꝑuus fons de quo puer iheſus hau riebat aquā et mīſtrabat mr̄i dū ſubdus eſſet illi ¶ Nota ꝙ quadruplex ē lex. ſcꝫ. materialis. moſaia. ciuilis. et euangelica om̄s iſtas leges chriſtus approbauit cū illis ſubiectus fuit. Naꝫ ex eo ꝙ fuit ſubditus ꝑentibꝰ legē ꝯfirmauit naturalē. que d ctat obediendū eſſe ꝑntibꝰ. Secundo ex hoc ꝙ fuit ſubditus legi moyſi ipſam approbauit. vn̄ de ipſa dixit. nō veni ſoluere le gem ſed adimplere. Tercio ſubiectus fuit legi ciuili. vn̄ ſoluit ceſari tributū ẜm ꝙ dicit̉ mat. 17. et iō poſtea ꝙ facto impleue rat verbo ꝯfirmauit dicens. Reddite que ſunt ceſaris ceſari et q̄ ſunt dei deo. mat. 22. Quarto ex hoc ꝙ fuit ſubditus morti. no uum teſtm̄ inſtituit. vt dicit̉ hebre. 9. vn̄ mat. 26. Hic ē inquit

xix ſanguis meus noui teſtamenti ⁊cͣ. Tercio ponit̉ deuota factoꝝ chriſti ꝯſeruatio: et mr̄ eius obſeruabat oīa verba hec: ſcꝫ qūo ꝯceperat. qūo filiū perditū inuenerat quid ipſe illi dixerat. qūo ei ſubiectus erat. vt ẜm glo. tꝑe ꝯgruo reuelaret querentibꝰ ⁊ notificaret ſcriptoribꝰ hiſtorie euangelice. Vn̄ ignacius ep̄s et martir ſcribens ad virginē dicit. Cupio te videre et de iheſu de quo mihi mira narrata ſunt ꝑ te certius inſtrui. qꝛ oīm geſtoꝝ eius tu ipſius genitrix pleniorē intelligis veritatē. Deinde poīt vbi ꝯſeruabat verba iſta. qꝛ nō in archa lignea aut materiali libro. ſed in corde ſuo: erat em̄ cor huius virgīs vas celeſtis ſapīe. oraculū ſanctiſpūs. archa federis. dn̄i ſacrariū. templū deita tis. eccle. 24. Qui creauit me requieuit in tabernaculo meo. vbi attende modū audiendi diuina verba. qꝛ ſic dn̄t ſuſcipi vt con ſeruent̉ in corde. nō intͣre ꝑ vnā aurē ⁊ exire ꝑ aliā. A Quato ponit̉ chriſti ꝓfectus triplex. i. ſapi. et iheſus ꝓficiebat ſapīa quo ad intellectū. Vbi attende qꝛ non ꝓficit chriſtus in ſapīa ꝑ augmentū qm̄ ab inſtanti ſue ꝯceptionis fuit plenus ſapīa. et. lꝫ. impleuit eū dn̄s ſpū ſapīe et intellectus. Sed dicit̉ ꝓficere ſa pīa quadruplicit̉. Vel qꝛ ꝓficiebat alijs. vn̄ mgr̄ dicit̉ in ſcolis ꝓfeciſſe. dū ſcolares ſub illo ꝓficiūt. Vel ſecūdo ꝓficiebat ſapīa nō in ſe. vt dicit glo. ſed qꝛ eandē ſapīam qua plenus erat ẜm augmentū demābat. ita vt videret̉ hoībꝰ ꝙ ꝓficeret. Vel tercio ꝓficiebat quo ad modū cognoſcendi exꝑimentalē. vn̄ heb̓. . Didicit ex his que exꝑtus ē. Vel quarto dicit̉ in ſapīa ꝓfice re quantū ad habitū. ſed quantū ad actū et exerciciū. qꝛ in ſapīe actibꝰ ꝯtinue amplius ſe exercitabat. Deinde ponit̉ ꝓfectuſ corꝑalis: et etate: qꝛ ab infantia ꝓficiebat in puericiā. a puericia in adoleſcentiā. ab adoleſcentia in iuuentutē. ẜm aūt ꝙ ꝓficiebat in etate. ſic et ꝓficiebat in augmento corporis ⁊ vigore membroꝝ. Nota ꝙ aliter ꝓficiebat chriſtus etate. et aliter ſapi entia ⁊ gr̄a. qm̄ ꝓfectus etatꝭ verus erat etiā quo ad valitudinē corꝑis ⁊ vigorē nec hoc erat ex defectu ſuo. potuiſſet em̄ in īſtanti ꝯceptionis ſue naſci et eē ꝓfectus vir quo ad vigorē cor poris ſed noluit. imo velut ceteri infantes in vigore corꝑis pro fecit. ꝓfectus aūt talis ſapīe nō fuit talis vt dictū eſt. Nota eti am ꝙ ꝓfectus etatꝭ fuit in tribꝰ. ſcꝫ augmento corꝑis. vigore membroꝝ. et decore ꝑſone. Nō vlterius ꝙ de his que egit ſaluator in infantia et puericia ſua nihil alid̓ habet̉ qͣꝫ iſtud qd̓ dicit lucas euan. Credenduꝫ eſt em̄ ꝙ ante et deinceps talit̓ inter hoīes fuerit ꝯuerſatus ꝙ fuerit int̓ eos quaſi vnus ex illis. vn̄ de ipſo dicit io. Medius aūt veſtrū ſtetit id ē ſic̄ vnus ex vob

Sermo quē vos neſcitꝭ. Deinde ponit̉ tercius ꝓfectus: et gr̄a: vbi attende ꝙ vt dicit̉ io.. datus ē chriſto ſpūs nō ad menſurā et iō ꝓfectus gr̄e intelligendus ē. vel de gr̄a gratis data. cuius ꝓfectus ē in actu et extrcitio. vel de gr̄a gratū faciente nō quidē ꝙ deo eſſet magis gratꝰ. intenſiue ſed extenſiue. qꝛ oīa eius acta erāt deo grata qm̄ licet oīa opera eius eēnt grata ex prima gr̄a vnionis. tn̄ illa gr̄a erat expreſſa cū etiā dei bn̄placito ex operi bus chriſti. De inde ponit reſpectu quoꝝ ꝓficiebat: apud deū: ad eius laudē. vnde reu̓ſi ſunt paſtores laudantes ⁊ bn̄dicentes dn̄m in omnibꝰ que audierant et viderant ſic̄ dictū eſt ad illos et homines: ad eoꝝ ſcꝫ vtilitatē. qui videntes infantē taliter in gr̄a ꝓficere. moꝝ antiquā corrigebant vetuſtatē. et ducti exemplo eius redibant ad dn̄m. iſa. i. Puer ꝑuulus minabit eos. vn̄ ẜm iſtā formā exempli inducebat be. aug. vt deo ſeruiret di centē li. 9. ꝯfeſ. quanti pueri et puelle intra eccleſiā deo ſeruiūt tu non poteris ꝙ iſti et iſti. an iſti et iſte in ſeipſis pn̄t et nō po tius in deo ſuo. proice te in eū ⁊ excipiet te et ſanabit te. de iſto ſaluatoris ꝓfectu poteſt ītelligi illud. i. re. 2. Puer ſamuel. vere chriſtus ſamuel qui poſtulatus a deo. omniū deſiderijs ſanctoꝝ patꝝ proficiebat quo ad ſapientiā. et creſcebat quo ad etatē. et placebat quo ad gr̄am tam deo qͣꝫ hominibꝰ ⁊cͣ. In octaua epiphanie. Prima ꝑs ſer. xx. Idit iohannes iheſū venientē ad ſe et ait. ecce agnus dei qui tollit peccata mundi ⁊cͣ. io. i. Quanto res eſt inc pinabilior tanto ſue credulitatis ma ioris auctoritatis exigit teſtimonium. Quoniam vero deum fieri hominem mortalibꝰ commorari et ꝙ maximū eſt mortē ſuſcipere. in audituꝫ et inopinatū erat. ideo ad huius atteſtationē miſſus ē teſtis excellentis auctoritatis iohannes ſcꝫ baptiſta. quo nullus inter natos mulieꝝ maior ſurrexit. ipſe em̄ venit in teſtimoniuꝫ vt teſtimoniū ꝑhiberet de lumine. Perhibuit aūt io. de chriſto triplex teſtimoniū ſcꝫ ei us ſancte humanitatꝭ. eius magne auctoritatis. et eius diuīe natītatis. de quibꝰ agit̉ in preſenti euangelio. Secundū ibi. hic eſt de quo dixi vobis. Terciū ibi et ego vidi. A Circa primū tria ponunt̉. premittit em̄ chriſti humilitatē: vidit iohaniheſum venientē ad ſe: deus ad hominē. rex ad militē. dn̄s ad ſeuū venit. Et dicit orige. chriſtū veniſſe a galilea ad iordanē. vt baptiſaret̉ a iohan. Sed diſſentit criſo. aſſerens chriſtū prius ve niſſe ad io. baptiſmi gr̄a. ꝙ tacuit io. euangeliſta. ſed mat. de clarauit poſt baptiſmū aūt die altera chriſtū ait veniſſe iteꝝ ad

xx. iohanneꝫ. ſicut nūc refert io. euangeliſta ꝙ alij tacuerunt. Sed tunc querit̉ cuius cā iteꝝ chriſtus redierit ad io. Et rn̄det criſo. qꝛ prius chriſtus cū alijs in pnīaꝫ baptiſatus acceſſerat. non tn̄ ꝓpter hoc quaſi opus ſibi eſſet baptiſmo pnīe. et hoc voluit cri ſtus ex verbis io. declarare dicturi. ecce agnus dei ⁊cͣ. opinionē tn̄ orige. qui vult tenere poteſt. ꝙ videlicet nūc agat̉ de aduen tu chriſti ad baptiſmū. Namet eccleſia iſtud legit euangeliū in memoriā baptiſmi eius. B Sed tunc occurrit triplex queſtio. Prima vtꝝ ꝯueniens fuerat chriſtū baptizari. videt̉ em̄ ꝙ nō. quia baptiſmus io. erat pnīe. et qui eo baptiſabant̉ ꝯfitebant̉ peccata ſua. vt dicit̉ mat. 3. ſed chriſtus nullū habuit peccatū. ergo ſic non debuit baptiſari. Et dicendū ꝙ chriſtus non ē baptiſatus vt a peccato mundaret̉. qꝛ nec baptiſmus io. poterat peccatū tollere. nec chriſtus peccatū habuit ſibi tollendū. baptiſari tn̄ voluit. Primo ẜm aug. vt on̄deret qꝛ nō ſufficit cathecumino id ē inſtructo in fide ⁊ credenti quantumcunqꝫ iuſto vita bona niſi renaſcat̉ vnda baptiſmi. Secundo vt baptiſmuꝫ eccleſie inſtitueret quantū quidē ad materiā in aqͣ. Nam vt dicit beda tactu ſue mundiſſime carnis vim regeneratiuum ꝯtulit aquis. quantū aūt ad formā baptiſmi que ē inuocatio trinitatis ipſa trinitas ibi apparuit. pater in voce. ſpūſſanctus in colūba. filius in carne. Tercio baptiſari voluit vt manifeſtaret̉ eſſe dei filius. In hoc etiā demōſtrans nō niſi ꝑ baptiſmū effici nos filios dei. Quarto baptiſmū iſtū pnīe ſuſcepit ipſe mūdus a pec cato. vt formā pnīe peccantibꝰ demonſtraret ¶ Secūdo que rit̉ quare ſeipſum chriſtus nō baptiſauit. ſed a minori baptiſatꝰ ſit. Et dicendū ꝙ licet chriſtus ſeipſum ſanctificauit īuiſibilit̓. ſic̄ dicit̉ io. 17. tn̄ vt on̄deret nullū puꝝ hominē ſeipſum ſanctificare ſed indigere miniſtro eccleſie. ideo ſeipſum viſibili nō ſanctifi cauit ſacramēto. Baptiſatus eſt aūt a minori ſe. Primo vt om nē gradū humilitatꝭ impleret. debita em̄ humilitas eſt etiā mi noribꝰ ſubici. vn̄ mat. 3. chriſtū volentē baptiſari ꝓhibebat io. dicens. ego a te debeo baptiſari. et chriſtus rn̄dit. ſine modo. ſic em̄ decet nos implere omnē iuſticiā id eſt humilitatē. Itē a minori ſe baptiſatus eſt vt doceret nihil nocere baptiſandis ſcꝫ an animus bono miniſtro aut etiā peccatore ſiue layco in caſu neceſſitatis ſacramentū ſuſcipiant ẜm ꝙ dicit aug. D Itē que rit̉ quā formā tenuit io. cū chriſtū baptiſauit. ſic̄ em̄ dicit̉ act. 19 ipſe baptiſabat ceteros in nomine eius qui venturus ē id eſt in nomīe chriſti. ſed chriſtus iā venerat gͦ in hac forma non baptiſauit eū. Sed ꝯͣ variata forma variat̉ ⁊ baptiſmus gͦ in chriſto

Sermo baptiſato et alijs non fuiſſet idē baptiſmus. Et poteſt ſane dici ꝙ eadē forma verboꝝ vſus eſt cū chriſtum baptiſauit et ceteros quia non erat ſibi commiſſum vt formā variaret. Ad oppoſitū dicendū. ꝙ licet chriſtus veniſſet ad baptiſmū nondū tamen ve nerat in notitiā hominū. de cuius notitie aduentū intelligebat iohannes dicens. Ego te baptiſo in nomīe venturi. Nota qꝛ preter aduentū chriſti in carneꝫ et ad iudiciū. duplex ē aduentus eius in mentē. vnus eſt aduentus gratie. alter glorie. Iohannes aūt interpretat̉ in quo eſt gr̄a. vel cui donatū eſt a deo Ipſa vero mens ronalis eſt in qua eſt gr̄a iuſtificans et cui donat̉ gloria beatificans. De aduentū gratie dicit chriſtus io. 14 Ad eū veniemus et manſionē apud eū faciemus. Aduentū au tē glorie ipſe promittit in eodē dicens. Si abiero et preparauero vobis locū iteꝝ veniā et accipiā vos ad meipſū. vt vbi ego ſum et vos ſitis. ipſe aūt eſt in gloria dei patris. vt dicit̉ phili. 2. Sed aduertendū ꝙ iſtoꝝ duoꝝ aduentuū diuinitatis prius latat inuiſibilis. eſt etiā in intellectū. ſecundus aūt patens erit menti. Nam de primo dicit iob. 9. c. Si venerit ad me non vide bo eū. et ſi abierit non intelligam. aliqn̄ enim dn̄s temptationi bus immiſſis ad nos venit et non videt̉. quia abeſſe credit̉. ali qn̄ vero recedit etiā datis donis ⁊ non intelligit̉ abeſſe quin po tius credit̉ eſſe preſens. quod declarat gre. li. mora. dicens. Ex igente culpa ſecluſuꝫ genus humanū ab internis gaudiis men tis oculos perdidit. et quo meritoꝝ ſuoꝝ paſſibꝰ gradit̉ neſcit Sepe em̄ donū eſt gratie qd̓ iram deputat. et ſepe diuine diſcre tionis ira eſt qd̓ gratiam putat. Quis em̄ ſe ꝓpinquare deo non eſtimat cū habet ſuꝑna munera. aut ꝓphetie donū. aut doctrine magiſteriū. aut curationū gratiaꝫ. et tn̄ ſepe mens ex ipſis donis elata in etermī ſit longe adeo. ex quibꝰ ad tempus eidē ap propinquat et rurſus quis ſe iā derelictū diuina gr̄a non deputet cū poſt experimentū mundicie laceſſiri ſe carnis temptationi bus ſentit videt inhoneſta ad animuꝫ ꝯgeri. et tn̄ cum fatigant iſta nec ſuperant nequaqͣꝫ ꝑ pollutionē trucidant ſed ꝑ humili tatē ſeruant vt ſuaꝫ fiduciā perdat animus. et ad dei adiutoriū ſe ꝯferat. ſicqꝫ ſit vt inde altius deo inhereat. vnde ſe a deo pro fundius cecidiſſe ſuſpirabat. Sic gͦ latet aduentus gr̄e. ſed aduentus glorie erit potens qn̄ videbimus eū ſicuti eſt. dicentes. Sicut audiuimus ſic et vidimus ⁊cͣ. īmo venire deū glorioſe in mente. nihil eſt aliud qͣꝫ deum videre. pſal. Qui ſedes ſuꝑ cheru bin manifeſtare. veni vt ſaluos facias nos. et on̄de faciē tuam. iſa. 60. Tunc videbis et affluēs et mirabit̉ et dilatabit̉ cor tuū

xx videbis deitatē. afflues bonoꝝ. miraberis altitudinē. dilataberis caritate ⁊ gaudio felicitatis alioꝝ. ¶ Secundo demonſtra tur chriſti innocentia: et ait: iohānes: ecce ad oculū digito de monſtrat: agnus dei: id eſt agnus qui deus eſt. vel agnus deus de deo. aut agnus deo ꝯſecratus. cuius mortē vt dicit theo. deus ꝓ noſtra ſalute acceptauit. In hoc aūt ꝙ chriſtus agnꝰ di cit̉ innocēs oſtendit̉. vnde dicit aug. Si agnus ē chriſtus ergo innocens. Sꝫ nonne etiā io. erat innocens. certe non. omnes eī ex damnata ꝓdierunt radice ꝓ qua genuit dauid. ecce in iniqui tatibꝰ ꝯceptus ſū ⁊cͣ. Solus ꝙ ipſe agnus ē qui nō ſic venit ſed agnus virgineus quē virgo ꝯcepit et genuit. Nota verbuꝫ abbreuiatū factū ſuꝑ terrā hoc. ſcꝫ agnus dei. verbū breue. ple nū pietate. magnū poteſtate. nā dicit̉ ꝙ cū corpus io. baptiſte eſſet traditū incendio index digitus quo chriſtū demonſtrauit. nullatenus potuit ꝯcremari. Nota qꝛ vt dicit Iſi. 12. ethi. agnus dicit̉ latine ab agnoſcendo. qꝛ in magno grege ſolo balatu mr̄em agnoſcit. grece aūt dicit̉ ab agnon qd̓ eſt piū. chriſtū aūt agnū fuiſſe ī paſſione declaratū eſt. hiere. i. Ego quaſi agnus manſuetus qui portat̉ ad victimā. vnde illud paſſioni deditus. agnus in cruce leuat̉ immolandus ſtipite. tunc em̄ cognouit pr̄em obīa. mat. 26. pater mi ſi poſſibile ē tranſeat a me calix iſte ⁊cͣ. hebre. 5. cū aſſet filius dei didicit ex his que paſſus eſt obiam. Itē cognouit mr̄em cura. Io. 19. Cū vidiſſet mr̄em et diſcipulū ſtantē quem diligebat. dicit matri ſue. Mulier ec ce filius tuus ⁊cͣ. Itē pie nos cognouit. Io. 10. Cognoſco oues meas et cognoſcunt me mee ⁊cͣ. Sciendū qꝛ ipſo etiā humili ac ceſſu ad io. vt baptiſaret̉. agnū ſe declarabat. tanta em̄ humili tas ⁊ manſuetudo non erat niſi agni celeſtis. vn̄ ſedulius. laua cra puri gurgitis celeſtis agnus attigit ⁊cͣ. et qꝛ in paſſione cla ruit chriſtū eſſe agnū ideo ſergius papa natione ſirus ꝯſtituit. vt in miſſa dum corpus domini immolatur tribus vicibus dicatur agnus dei. Quaſi O agne qui agnouiſti patrem miſerere nobis. pie agne qui te obtuliſti pro nobis dona nobis pacem. Nam ipſe agnus immaculatus eſt. vt nos pacificaret deo. pacemqꝫ largiret̉. quam angeli decantauerunt ipſo naſcente. gloria in excelſis deo ⁊cͣ. Ideo papa innocentius natione albanenſis ꝯſtituit ipſa hora ſacrificij pacis oſculum dari. F Tercio demonſtrabat Iohannes Chriſti ſanctitatem: Ecce qui tollit. id eſt aufert et emundat: peccatum mundi. id eſt hominis pec catum. Dicit et non peccata vtem Theophilum vniuerſalitatem ſignificet. Vel ẜm Bedam. Vnum peccatum intelligit ori

Sermo ginale toti mundo cōmune. ꝓ quo principalit̓ tollendo chriſtus mortuus ē. ſicut dicit pſal. holocauſtū ⁊ ꝓ peccato nō poſtulaſti tūc dixit. ecce veīo vt faciā voluntatē tuā moriendo videlꝫ qua tenus ipſum tollat̉ peccatū. Et nota ẜm aug. qꝛ agnus qui de nr̄a natura peccatū non aſſumpſit. ipſe ē qui tollit mundi pecca tū. ne quiſqͣꝫ ſanctus eccleſie mīſter gloriet̉ ſe tollere peccata ho minū. Et ne rurſus ꝯdemnans aliquis opus peccatoris mīſtri dicat. qūo hic baptiſans tollit peccatū alterius cū ſit plenꝰ pec cato. Con iſtas diſputationes dicit io. Ecce qui tollit peccatū mundi. iſa. 43. Ego ſū qui deleo iniquitates tuas ꝓpter me. et peccatoꝝ tuoꝝ non recordabor. Nota ẜm theo. qꝛ nō dicit ecce qui tollet. ſed qui tollit quaſi hoc ſemꝑ faciat. non em̄ ſolū cū paſſus eſt tollit peccatū mundi. ſed ex illo tꝑe vſqꝫ ad pn̄s. he bre. 7. Saluare poteſt chriſtus in ꝑpetuū accedēs ꝑ ſemetipſū ad deū. ſemꝑ viuens ad interpellandū ꝓ nobis. Sed vt dicit gre. tūc plene tollet peccatū mundi cū ꝑ incorruptionis gloriā nr̄a corꝑa ꝑmutabunt̉. ho. io. chriſtus ſemel oblatus eſt ad multoꝝ ex haurienda peccata. ſecūdo aūt ſine peccato apparebit ⁊cͣ. G Nota ꝙ tribꝰ vicibꝰ dicit̉ in miſſa agnus dei ⁊cͣ. Qm̄ ex vno originali peccato tria ꝓcedūt mundi peccata de quibꝰ. 1. Io. 2. oe qd̓ eſt in mundo ꝯcupīa carnis ē et ꝯcupīa oculoꝝ et ſuꝑbia vi te. ⁊ hec peccata tollit ipſe agnus a penitentibꝰ. 1. Io. z. ipſe eſt ꝓpiciator ꝓ peccatꝭ nr̄is. nō ꝓ nr̄is tm̄ venialibꝰ. ſed etiā ꝓ toti us mundi crimīalibꝰ Itē bis dicit̉ miſerere nob̓ ꝓpter duas miſe rias culpe videlicet et pene tollendas ex ſui mīa. Tercio aūt lo co dicimus dona nob̓ pacē. quā ipſe in teſtamēto nob̓ reliquit. io. 14. pacē relīquo vob̓ peccatoris. pacē meā ſuꝑni muneris do H vobis. Secunda pars. Ecundo cū dicit̉. hic ē de quo dixi ⁊cͣ. cōmendat ioh̓. chriſti auctoritatē ꝑhibens teſtimoniū eius. altitudini plenitudini. et magnitudini. altitudinē quidē aucto ritatis eius predicat ꝯfirmans in pn̄ti teſtimoniū. qd̓ an̄ de chriſto abſente dixerat: hic eſt: ꝑſonaliter in pn̄ti: de quo dixi: prius quidē miſſis ad ſe ab hierl̓is ſacerdotibꝰ et leuitꝭ qn̄ negauit ſe eē chriſtū. dixit aūt ſe vocē clamantꝭ in deſerto. de cri ſto aūt prenunciauit. ipſe ē qui poſt me venturus eſt ⁊cͣ. Et idē teſtimoniū nūc pn̄te chriſto demonſtrat. hic ē de quo dixi: poſt me venit vir: theo. dicit vir ꝓpter etatꝭ ꝑfectioneꝫ qꝛ trigeſimo anno veīt ad baptiſmū. vt dicit̉ lu. 3. vel qꝛ ſpūalis ſponſus ē eccl̓ie ſic̄ de illo dicit io. io. 3. Qui hr̄ ſponſā ſponſus ē. vel quia ſponſus eſt anime. ⁊. corinthe. i. Deſpondi vos vni viro ⁊cͣ.

xx Poſt iohanneꝫ aūt venit chriſtus in carnē et in notitiā fideliū: Qui an̄ me factus ē: aug. id ē mihi prelatus. eſt em̄ dei filius ſu perioris auctoritatis io. apo. 14. vidi ⁊ ecce agnus ſtabat ſupra montē ſion qui ē ſanctior omnibꝰ id ē ſuꝑ io. qui ē ſanctior omī hoīe ſancto ⁊ ſupra omnē celſitudinē angelice ſpeculationis ele uatus ē agnus qui tollit peccatū mundi. pſal. Quis in nubibꝰ equabit̉ dn̄o. ſimil̓ erit deo in filiis dei. Huius aūt celſitudinis rationē adducit qꝛ prior me erat. greg. Quaſi dicat ex temꝑe. qui ex mr̄e poſt me ē natus. iō mihi prelatus ē. qꝛ erat an̄ meternalit̓ genitus a patre. vn̄ chriſtus natus ē cū dies incipiūt creſcere. Io vero cū decreſcūt vt ex hoc ipſo demonſtraret̉. quia io. oportebat minui. chriſtū aūt creſcere et exaltari. ¶ Secun do io. ipſe atteſtat̉ plenitudini auctoritatis chriſti. et tria dicit. Primo em̄ ꝯfitet̉ ſe nō habuiſſe chriſti notitiaꝫ cū illud teſtimoniū de ipſo ꝑhibuit: et ego neſciebā euꝫ: Sciebat quidē in pro ximo aliqueꝫ futuꝝ eſſe de quo dixerat: poſt me venit vir ⁊cͣ. quis aūt ille eſſet hoc ignorabat io. Et nota qꝛ dicit io. ſe nō cō gnouiſſe eū cui prius teſtimoniū ꝑhibuerat. hoc ideo ẜm criſo. ne ꝓpter amiciciā et cognationē videret̉ teſtimoniū ꝑhibuiſſe. Sed dubiū eſt qūo ad notitiā io. nō ꝑuenerāt chriſti miracula de paſtoribꝰ. de magis. de ſimeone et anna. ſed aduertendū ꝙ talia facta ſunt io. puero exn̄te. vn̄ eoꝝ notitiā non habuit. vel ſi ea cognouit et ex his nouerat chriſtū natū. tn̄ ꝑſonalit̓ qꝛ eſ ſet chriſtus ignorabat. Itē dicit io. ſe ad hoc veniſſe vt chriſtus ꝑſonalit̓ manifeſtaret̉: ſed vt manifeſtaret̉ in iſrahel qui latebat ꝓpterea ego veni ī aqua baptizans. Cr. Hinc manifeſtū eſt qm̄ illa ſigna que dicunt̉ in li. de infan. ſaluatoris mendacia ſūt. ne quaqͣꝫ em̄ io. ea ignoraſſet et reliqͣ multitudo. vn̄ patet qꝛ non indigebat dn̄s baptiſmo. ſed ad hoc ſolū baptiſmū ſuſcepit. vt cognoſceret̉. Sed querit criſo. nonne etiā ſic̄ baptiſmo poterat chriſtus cognoſci. ita etiā predicante io. Et rn̄det ꝙ fucilius hoc factū eſt in baptiſmo ad quē ꝯcurrebat multitudo. Et nota ẜm aug. qꝛ cū baptiſmus io. ordinaret̉ ad chriſti manifeſtationē ſtatim cognito dn̄o ceſſauit baptiſmus ille. R Iteꝫ dicit io. qūo chriſtū cognouit in baptiſmo: ⁊ teſtimoniū ꝑhibuit io. d. Quia vidi ſpūm deſcendentē quaſi columbā de celo. ⁊ manentē ſuper eū: mat. mar. et lu. huius rei faciūt mentionē. Nam baptiſatꝰ dn̄s aſcendit de aqua ⁊ cū oraret ecce aperti ſūt celi et vidit ſpi ritū dei deſcendentē ſicut columbā et venientē ſuꝑ ſe. et ecce vox de celis. d. Hic ē filius meus dilectus ⁊cͣ. In hac viſione primo notandū qꝛ chriſtus baptiſatus orauit non ꝓ ſe. ſed ꝓ baptiſan

Sermo. dis vt ſpūmſanctū ſuſciperent. Itē celū apertū eſt vt declararet̉ celi ianuā baptiſmi virtute aperiri. nec tn̄ putandū eſt celos eē fractos. ſed vt dicit mgr in hiſtorijs. ineſtimabilis ſplendor factus ē circa chriſtū ac ſi celis omnibꝰ reſeratꝭ ſplendor celi empirei terris infunderet̉. Itē illa columba nō fuit ſpūſſanctus. ſed ſi gnū eius. facta aūt tunc fuit cū prius non eēt opere angelico. ⁊ peracta viſione ſtatim deſit eē. vtꝝ aūt fuerit vera colūba quidaꝫ dubitant ꝓpter id ꝙ dicit lu. qꝛ corporali ſpē ſic̄ colūba deſcendit ſpūſſanctus. ſed aug. dicit ꝙ ſic̄ chriſtus veꝝ corpus ha buit. ita illa fuit vera columba. Itē iſta columba mota eſt ab al to deſcendens ſuꝑ chriſtū. ſed ſpirituſſanctus nō mouet̉ localit̉. cū ſit vbiqꝫ. dicit̉ tn̄ deſcendiſſe qꝛ ſignū eius ſcꝫ columba deſcē dit. Itē columba cū ſit ẜm aīal volatile ſigīficabat in criſto plenitudinē donoꝝ ſpūſſancti. io. 3. Non em̄ ad menſurā dat deus ſpūm. ſed pater diligens filiū oīa dedit in manū ſuā. iſa 11. Re quieſcet ſuꝑ eū ſpūs dn̄i. ſpūs fapīe et intellectus ⁊cͣ. Itē colum ba ſignificabat plenitudinē ſpūſſancti in chriſto. non quā tunc primo acceperit. ſed quā a ꝯceptione habuit. L Itē dicit̉ ſpi rituſſanctus in chriſto manere. qꝛ vt dicit greg. In cunctis fidelibꝰ ſpūſſanctus venit. ſed in ſolo mediatore manet. a cuius di uinitate nō recedit. Sed obicit̉ qꝛ io. 14. dicit chriſtus de ſpirituſancto apoſtolis. Vos cognoſcetꝭ eū. qꝛ apud nos manebit et in vobis erit. Et rn̄det greg. ⁊. moral. Sciendū inquit quedam dona dei eſſe ſine quibꝰ non ꝑuenit̉ ad vitā. vt ſunt manſuetudo. humilitas. caſtitas. fides. caritas. et huiuſmodi. Que daꝫ vero ſunt dona ſpūſſancti ꝑ que non nr̄a ſed alioꝝ ſit ſalus vt donū ꝓphetie linguaꝝ gr̄a curationū et ſil̓ia. Quantū ad pri ma dona manet ſpūſſanctus et in cunctis electis. ſed quantum ad alia nō manet. Subtrahunt̉ em̄ vtilit̓ aliqn̄ vt virtutes hu milius ꝯſeruent̉. In chriſto aūt manſit ſpūſſanctus quantū ad vtrunqꝫ genus donoꝝ. licet fidē non habuit nec ſpem. Itē nota ꝙ vox iſta ſignificauit patrē loquentē. nec tn̄ eam formauit ip ſe īmediate. ſed ab angelis facta ē. ſic̄ cum verba ex ꝑſona alicuius recitamus. qui tn̄ non loquit̉. ¶ Secūdo cōmendat io. magnitudinē auctoritatꝭ chriſti. vel magis ſingularitatē. qꝛ ip ſe ſolus baptiſat id eſt lauat mentē. Et duo ponit. Primo dicit ſe ignoraſſe aliqn̄ iſtā auctoritatē excellentie chriſtū ſibi retinuiſſe et ego neſciebā euꝫ: dicit criſo. iohannē ignoraſſe chriſtū ante qͣꝫ ad baptiſmū veniret. Sed obicit̉ qꝛ iohan. dixit chriſto veni enti ad baptiſmū. ego a te debeo baptiſari. et forte vt videt̉ ori geni. tunc etiam dixit de chriſto turbis. ecce agnus dei ⁊cͣ. Et

xxi dicendū ꝙ iohannes ad preſentiā chriſti cognouit eū ꝑſonalit̓ eſſe quē non cognoſcebat abſentē. Si em̄ adhuc in vtero mr̄is exn̄s cognouit eū pn̄te virgine ⁊ ſalutāte elizabeth multo amplius credendū eſt ꝙ pn̄tē ſibi tꝑe baptiſmi repletus ſpū ꝓpheti co cognouerit. Sed qꝛ nō dicit io. ſe cognouiſſe ex viſione colū be chriſtū eſſe ꝑſonalit̓ ſed ꝙ ipſe baptiſaret in ſpūſancto. iō be. aug. dicit ꝙ io. etiā ante viſionē colūbe cognouerat chriſtū eē filiū dei. et ꝙ baptiſaret in ſpū et igne pnīe. Sed quid neſciebat io. neſciebat certe poteſtatē baptiſmi ſibi dn̄m retentuꝝ. ne dicerent paulus et petrus. baptiſmus meus ſic̄ euangeliū meū hanc quidē poteſtatē ſibi dn̄s retinuit ꝙ neſciebat prius io. ſed ſolū mīſteriū baptiſmi nouit tnͣſituꝝ in bonos et malos. qd̓ ſa cramentū tam ſanctū eſt vt nec homicida mīſtrante polluat̉. Et dicit aug. ꝙ dn̄s pt̄atē illā baptiſmi potuit alicui ſuo ſeruo da re vt tantā vim hēret baptiſmus id ē datus a ſeruo quantū ha bet datus a dn̄o. ſed noluit ne ſpes poneret̉ in ſeruo ⁊ ne mul tiplicarent̉ baptiſmata. iō vnus dn̄s. vna fides. vnū baptiſma ꝓpter quā vnitatē manet vna eccleſia. canti. 6. Vna ē columba mea Itē dicit io. vn̄ cognouit chriſtū ſibi hanc pt̄atē retinuiſſe. ꝑ illā ſcꝫ viſionē viſibilē ſpūſſancti factaꝫ ſuꝑ eū. vn̄ dicit. Ego quidē nō ꝯgnoſcebā eū talē ſibi pt̄atē retentuꝝ: ſed qͥ miſit me ſolitariā vitā agentē: baptiſari in aqͣ miſit eū deus. Io. 1. Fuit hō miſſus a deo. ille mihi dixit: multos certe baptiſab̓ ſed ſuꝑ quē videris ſpiritū deſcendentē: in ſpē columbe: et manentē ſuꝑ eū: manſit quidē columba ꝑ horā ſuꝑ caput chriſti. Sed tꝑalis manſio ſigni ꝑpetuū manſionē deſignabat rei: hic ē qui bapti ſat: id ē lauat: in ſpūſancto: ſpūs em̄ ſanctus lauacꝝ ē mentis quo ille ſolus emundat cor. a quo idē ſpūſſanctus ꝓcedit. vnde poteſtateꝫ baptiſmi ſibi retinuit. pt̄atē vero baptiſandi cōicauit Tercia pars. alijs. N Ercio ponit̉ teſtimoniū io. de chriſti natiuitate eterna et ego vidi: debet em̄ teſtimoniū eſſe de viſis ⁊ credi bilibꝰ. Sed aduertendū qꝛ io. aliud vidit et alid̓ cre didit. vidit em̄ columbā ⁊ credidit eā eſſe ſignū ſpirituſſancti. vidit chriſtū in carne et credidit deū eſſe. ſibiqꝫ bapti ſmi retinuiſſe virtutē. audiuit vocē de celis et credidit eē patris ſignū. qꝛ hic digito demonſtratus ē filius dei. nō adoptiue vt nos. ſed naturaliter. ro. i. Preſtinatus eſt filius dei in virtute. id ē in eadē natura cū patre. Et nota qꝛ quē prius agnū eē dix erat nunc filiū dei ꝯfitet̉ qꝛ oportebat illū eſſe filiū dei veꝝ qui baptiſat. pt̄as em̄ id eſt auctoritas baptiſmi. qua ſibi ſoli quis

Sermo retinet virtutē eius vel alteri communicat. non ē poteſtas creata ſed diuina. poteſtas vero excellentie creata eſt. ſedeā. ſibi reti nuit chriſtus iſto modo ꝙ alijs eaꝫ dare potuerit. filij aūt adoptati miniſtri ſunt vnici. vnicus habet poteſtatē adoptati miniſteriū. Itē non qꝛ ex omnibꝰ que apparuerūt ſuꝑ chriſtū baptiſatū manifeſtabat̉ eum eſſe filiū dei. ſed ex hoc potiſſime. qꝛ vox patris audita ē. hic ē filius meus ⁊cͣ. vn̄ querit criſo. quare nō crediderunt iudei hac apparente viſione chriſtū eſſe filiū dei. Et rn̄det dupliciter. Primo qꝛ ad credendū nō ſufficit viſio corpo ralis ſine viſione mentis. qua iudei carebant. iſa. 6. Exceca cor populi huius ⁊cͣ. Si em̄ non crediderūt miracula facienti. nō mi rū ſi etiā viſa columba manſerunt increduli. Secūdo dici poteſt qꝛ non om̄s. ſed io. tm̄ aut etiā qui deuotius erāt diſpoſiti iſtā apparitionē viderūt ⁊cͣ. Pominica ſecunda poſt epiphaniam. Pri ma pars ſermonis xxi Vpcie facte ſūt in chana galilee ⁊cͣ. Io. z. Tm̄ dei filius noſtris ꝯdeſcendit humanis. vt etiā carna les nupcias ſui pn̄tia honorare ⁊ operatione miraculi ſanctificare voluerit ſic̄ pn̄s ateſtat̉ euange liū. cuius tres ſunt ꝑtes. In prima ponit̉ nupcial̓ preparatio. ſed deficiens. In ſecunda virtualis operatio ſubue niens. ibi. dicit mr̄. In tercia rei facte commiendatio excellens. ibi. et dixit eis iheſus haurite. Circa primū quatuor tangunt̉. ſcꝫ nuptaꝝ locus. ꝯuentus. affectus. et chriſti aſſeſſus. A Propter primū dicit: Nupcie facte ſunt: hoc actū eſt completo anno ex quo chriſtus baptiſatus eſt eadē die in chana. qui ē vi culus ꝓiuntie: galilee: putant quidam has nupcias io. fuiſſe euangeliſte. et inde vocatū eſſe a dn̄o ad ꝑpetuā virginitatē ſer uandā. quod nō eſt certū. Nota qꝛ iſte nupcie carnales auctorem hn̄t deuꝫ. ſic̄ dicit̉ gene. ⁊. Quia deus formauit mulierē vt eſſet adiutoriū viro. ſic aūt dicit aug. ſuꝑ gene. ad lr̄am. Non īuenio ꝓpter qd̓ adiutoriū ſit creata mulier. niſi ꝓpter generati onē. in cunctis em̄ alijs miniſteriis melius iuuat vir viꝝ qͣꝫ mu lier. ideo vtriqꝫ dixit deus. gene.i. Creſcite et multiplicam ⁊cͣ. et vt dicit̉ mat. 19. Deus ipſe legeꝫ mr̄imonij ordīauit. ſic̄ ait adā viſa muliere. hoc nūc os ex oſſibꝰ meis ⁊cͣ. quāobrē relinq̄t homo feminam patrem ſuum. et homo maſculus matrem ſuam et adherebit vxori ſue. et erunt duo in carne vna. quibus ma ritalis ꝯcubitus ſic determinat̉. vt omnis concubitus vici oſus

xxi excludat̉. Nā qui hoc qd̓ primo dicit. hoc nūc os ex oſſibꝰ meis ⁊cͣ. excludit beſtialitatē. Itē in eo ꝙ dicit. hec vocabit̉ virgo excludit̉ ſuꝑgreſſionis abuſus. Itē per hoc ꝙ dicit quāobrem. id eſt ꝓpter maritalē copulā relinquet hō patrē et mr̄em ſuaꝫ. excludit inceſtū ne filie pr̄i aut filio mr̄i liceat ꝯiungi. qui ſoluſ gradus ꝯſanguinitatis fuit a principio excluſus. ꝓpter hominū paucitatē. Itē ꝑ hoc ꝙ ait. adherebit vxori ſue. excludit fornica tionē que ē ꝯcubitus ſolutoꝝ. Itē per hoc ꝙ dicit ſue. excludit̉ adulteriū. Itē per hoc ꝙ dicit duo. excludit molliciei viciū. Itē ꝑ hoc ꝙ ait in carne vna. id eſt in vna ꝓle. excludit flagicium ꝯnaturā. Inſtitutionis aūt mr̄imonij due ſūt cauſe pͥncipales vna ē nature offictū ad multiplicationē ſcꝫ generis humani. et hac de cauſa etiaꝫ ante peccatū in ꝑadiſo fuit inſtitutū. ſic̄ dicit̉ gene. i. Creſcite et multiplicamini. et malach. z. Deus vnus qͥ inſtituit mr̄imoniū. quid querit ex hͦ niſi ſemen dei. i. thi. 5. vo lo iuniores nubere. filios ꝓcreare. Altera cā inſtitutionis ē poſt peccatū in remediū videlicet ꝯcupiſcentie.i. coꝝ. 7. bonū inquit eſſet hominibꝰ caſtos manere. ꝙ ſi nō ſe ꝯtinent nubant. melius ē em̄ nubere qͣꝫ vri. Tres aūt alie cauſe īſtitutionis eius ſūt acceſſorie. Prima ē ꝓpter ſolatiū vite. dicit̉ em̄ gene. 24. ꝙ iſaac acceptā vxorē tm̄ dilexit. vt dolorē qui ex morte mr̄is accide rat temꝑaret. Secūdā eſt ꝓpter pacē hominū. ꝯfederatio em̄ pacis ſit ex mr̄imonio ſic̄ dicit̉ gene 33. Tercia cā eſt ꝓpter ſalutē mutuā ꝯiugū. i. coꝝ. 8. Sanctificatus eſt em̄ vir infidelis ꝑ mu lierē fidelē. et econ. B Et nota qꝛ iſte carnales nuptie fiūt in chana galilee. chana quidē zelus interp̄tat̉. galilea vero dici tur rota vel tnͣſmigratio. Celebrat̉ em̄ matrimoniū in zelo mū dane rotationis et tnͣſmigrationis. Zelus quidē id eſt intenſus amor parē non patiēs a nupciis iſtis inſeꝑabilis ē. ſic̄ dicit̉ pro uer. Ezelus et furor viri nō parcet in die vindicte. nec acquieſ cet cuiuſquā precibꝰ. ſed zelus iſte amoris debet eſſe moderatus. ephe. g. Viri diligite vxores veſtras ſic̄ chriſtus eccleſiā dilexit. Nā viri diligere dn̄t vxores ſuas ſic̄ corꝑa ſua. ymmo vt ibidē dicit̉. Vnuſquiſqꝫ vxorē ſuā diligat ſic̄ ſeipſum. vxor aūt timeat viꝝ ſuū. Zelū em̄ in ordinatū ꝓhibet quidē a viro. et. 6. Non zeles mulierē ſinus tui. de zelotipa vero muliere dicit̉ eccle. 26. Dolor cordis et luctus mulier zelotipa. Iſte vero 3 lus mr̄imonialis ē galilee. volubilitatꝭ ſcꝫ mūdi huius. vn̄ con iuges aſſimilant̉ eis qui ſūt ad molā. mat. 24. qꝛ eoꝝ vita graue pondus vertit ſollicitudinis mundi. et iterum quia galilea tranſmigratio interpretat̉. per hoc dat̉ intelligi ꝙ matrimoniū

Sermo durat quandiu tranſmigrantibꝰ a mundo tranſmigraturi ſuccedunt. nā in reſurrectione cū iſta tranſmigratio ceſſauerit neqꝫ nubent neqꝫ nubent̉. ſed erunt ſic̄ angeli dei. vt dicit̉ mat. 22. ¶ Scd̓o ponit̉ nuptiaꝝ coītatus: ⁊ erat mr̄ iheſu ibi. vocatus eſt aūt iheſus ⁊ diſcipuli eius ad nuptias: quidā: ſcꝫ futuri di ſcipuli vocati ſunt qui ad verbum iohannis baptiſte audiebāt chriſtū occulte. ſed omnino poſtea ſecuti ſunt eū. Ioſeph aūt vo catus non legit̉ quia qui dā putant eū iam fuiſſe mortuū ⁊ viginē tranſiſſe in cuſtodiaꝫ filij. Nota tria bona eſſe in carnali matrimonio que intelligunt̉ ꝑ tres iſtos vocatos ad nupcias. Primū eſt fides caſtitatis vt alter ꝯiugū alteri ſit fidelis. i. cor. Mulier poteſtatē ſui corporis nō habet. ſed vir. Similiter vir poteſtatē ſui corporis nō habet ſed mulier. Hoc bonū ſignificat pn̄s caſta mr̄ dn̄i cuius virtuteꝫ ſi nolūt ꝯiuges imitari vt ſint virgines. ſaltē ſint caſti ꝯugio. Secundū bonū ꝯiugij ē ſacramentū. Significant em̄ iſte nupcie carnales rem quandā ſacrā ꝯiunctioneꝫ videlicet diuinitatis et humanitatis in chriſto. vel ꝯiunctionē amoris chriſti et eccleſie. ephe. 5. Sacramentuꝫ hoc magnū eſt. ego aūt dico in chriſto et in eccleſia. et ideo qꝛ rem ſacrā deſignat ꝯiugiū. cū timore reuerentie dei fiat. hanc ſacraꝫ reꝫ deſignat et efficit iheſus qui nupciis interſuit. qui em̄ aliter ꝯiungunt̉ non hn̄t iheſū in nupciis. ſed demoniū. thobie. 6. In eos qui ꝯiugia ita ſuſcipiunt vt deū a ſe ⁊ ſua mente excludāt et ſue libidini ita vacent. ſic̄ equus et mulus quibꝰ non ē intel lectus. habet ſuꝑ eos demoniū poteſtatē. Terciuꝫ bonū ꝯiugiꝓles eſt ſuſcepta. a deo nutrita et edocta in fide chriſti. thob. 6. Accipies virginē cum timore dn̄i et amore filioꝝ magis qͣꝫ libidinis. vt in ſemine abrahe bn̄dictioneꝫ in filiis ꝯſequaris. filij quippe ſanctorū ſumus et non ita ꝯiungi poſſumus ſic̄ gentes que ignorant deū. vt dicit̉. d. eiuſdē. hoc bonū prolis ſignificāt diſcipuli chriſti futuri. qꝛ proles ſuſcepta educanda eſt in diſciplina chriſti. D Tercio ponitur affectus virginis ꝓueniens ex defectu vini: et deficiente vino: forte beata virgo clam comꝑit defectū. vel palā omnibꝰ innotuit. qꝛ totū iam haurierant vinū: dixit mr̄ ieſu ad eū: quaſi pia mr̄ cito compaſſione commota ē recurrens ad filiuꝫ: vinū non hn̄t: pia mr̄ pio filio ſolū ꝓponit defectū. ſciens abſqꝫ petitione alia ſufficere neceſſita tem in ſinuare. Quarto ponit̉ chriſti ſenſus et prudentia quo ad duo. quantū vicꝫ ad importunitatē operis euitandā. ⁊ qn̄ tū ad oportunitatē tꝑis expectandā. ꝓpter primū: et dicit ei ihe ſus. Quid mihi et tibi eſt mulier. id eſt ſi vnū deficit. quid ad

xxi nos pertinet. viderem em̄ importuni non petentibꝰ preſt antes beneficia. ꝙ ſi ad nos pertinet defectū tollere. non tn̄ niſi requi ramur. Et nota ꝙ matrem mulierē vocat. non ꝓpter corrup tioneꝫ. ſed vl̓ ſimpliciter notans diſcretioneꝫ ſexus. vel quia vt mulier cito compaſſa eſt et muliebri pietate defectum vini ꝓpo ſuit. vnde mulierē nominat ꝓpter molleꝫ affectum. aut etiā mu lierem vocat feminā fecundam. Quantū vero ad oportunitatem temporis expectandā ſubdit: nondū venit hora mea: quaſi di cat ẜm criſo. nondum ſciunt ꝯuiue vinū defeciſſe ꝑmitte vt hoc ſentiant. qui em̄ neceſſitateꝫ non preſentit neqꝫ beneficij grandē ſuſcipit ſenſum. Aliter exponit̉ iſtud quid mihi et tibi eſt muli er: id eſt quid ad te ꝑtinet. vnde bern̄. ſermone. 27. de temꝑe. Dicis dn̄e quid mihi et tibi eſt mulier. quid tibi et illi dn̄e. nō ne quid filio mater. quid ad illam ꝑtineas queris cūtu ſis bene dictus fructus ventris eius immaculati. Nonne ipſa ē que ſaluo pudore te ꝯcepit. et ſine corruptione peperit. Nonne ipſa ē in cuius vtero noueꝫ menſibꝰ moratus es. cuius virgineis vbe tibꝰ lactatus es. cū qua duodecim annoꝝ factus de hieruſalem deſcendiſti. et eras ſubditus illi. Sed aduertendū vt dicit criſo. quia chriſtus valde matrem reuerebat̉ ſubditus illi. vt dicit̉ lu. 2. Sed hoc loco ſic illi reſpondit vt dicit bern. quatenus cō uerſis ad deū exemplū tribueret. ne cura eos ꝑentū ſollicitet. Si em̄ nos metipſos ꝓpter deū relinquimus. ab eoꝝ ſollicitudine multo magis liberi ſumus. vn̄ legimus fratrem quendaꝫ in heremo ꝯuerſantē. cum ad eū carnalis frater eius auxilij gratia aduentaſſet reſpondiſſe legit̉ vt adiret alteꝝ fratrem eoꝝ. tn̄ ille vtiqꝫ obiſſet. Cunqꝫ ad miratus eſſet qui venerat et reſpō deret quia ille obſit. Heremita qͦꝫ ſeipſum obiſſe reſpondit. ne igit̉ pluſqͣꝫ religio poſtulat ꝓpinquoꝝ eſſemus ſolliciti. matri ⁊ tali matri dn̄s reſpondit quid mihi et tibi eſt mulier. vel aliter ẜm criſoſto. ne ſuſpecta eius eſſent futura miracula. rogandus erat ab his qui indigebant non a matre. vel aliter ẜm aug. Be ata virgo quaſi auctoritate materna. exigebat a chriſto miracula. ſed quia ipſe non accepit a matre vnde operaret̉ miraculum. et ideo ait. quid mihi et tibi eſt mulier. quaſi dicens. nihil habeo a te vnde faciam qd̓ petis. nondum aūt venit hora paſſionis mee in qua patebit quid mihi ſit a te ſumptū caro videlicet paſſibilis. E Nota ꝙ in nuptis carnalibꝰ deficit duplex vi num. Primū eſt feruoris virginitatis de quo zach. 9. Quid bonum et pulchrū niſi frumentū electoꝝ et vim germinans vir gines hoc eſt muſtū ſpirituſſancti quo īebriant̉ quidā vt vxoꝝ

Sermo obliuiſcant̉. hoc quidem vinū omnino tollunt carnales nupcie et abundant in eis aque. De quo eccle. 9. Bibe cū gaudio vi num tuū. Iſtud quidē vinum. in principio nupciaꝝ propinat̉. ſed deficit cito. Succedit em̄ abundant̉ aqua tribulationis. ſol licitudo ſcꝫ mundi. tribulatio carnis. zelus in ordinatus. onus debiti. anxietas educande prolis id eſt timor euentus eius. dolor orbitatis eiuſdem. i. mach. 9. Dicit̉ ꝙ nupcie iambis ꝯuerſe ſunt in luctuꝫ. et vox muſicoꝝ in lamentū. Iam bis interpretat̉ mare laceſſens amaritudo em̄ vite matrimonialis mentē lacerat Et ad lr̄am videmus principia nupciaꝝ leta. fructū vero mortalitatis et tandē per mortē muſica in luctū ꝯuertit̉. ſed ſi mater dn̄i ideſt fides caſtitatꝭ preſens fuerit ipſa impetrat ꝯſolationē in deo. ſicut ait ſapiens eccle. 25. Beneplacitū eſt cordi meo. vir et mulier bene ſibi ꝯſentientes. Secuna pars. Ecundo cū dicit̉. dicit mater eius miraculi operatio de ſcribit̉ ex eius preparatione. triplicem aūt ponit miraculi preparationē. Primam virginis ſollicitudineꝫ virgo em̄ ſollicite miniſtros admonuit chriſto obedi re: dicit mater eius mīſtris quodcunqꝫ dixerit vobis facite: vnde patet beatā virginem ex verbis filij commotā non fuiſſe. di centis: quid mihi et tibi eſt mulier. Attende etiā quondo ver ba matris virginis ſunt ꝯſona verbis patris celeſtis. Ipſe em̄ de nube clamauit mat. i. Hic eſt filius meus dilectus. in quo mihi bene complacui. ipſum audite. Similiter et beata mater nunc ait miniſtris. quodcunqꝫ dixerit vobis facite. Secure que precepit faciamus. ſunt em̄ ſalutaria monita quia iheſus ſalutaris eſt. exo. ⁊. Omnia que locutus eſt dn̄s faciemus et erimus obedientes. Quanta vero ſit ſollicitudo eius implere precepta. ipſe ait. mat. 7. Omnis qui vult audit verba mea. et facit ea. aſſimilabit̉ viro ſapienti. qui edificauit domū ſuam ſupra petrā Secundo ponit vaſoꝝ promptitudinem. erant aūt ibi lapidee drie. Eſt aūt ideia vas aquatile ſic̄ ipſum nomen inſinuat. Di citur em̄ ab idor quod eſt aqua. Hoꝝ aūt vaſoꝝ primo deſcribit multitudineꝫ: ſex: Itē officium: poſite ẜm purificationē: id eſt ꝓpter ablutionē iudeoꝝ. nam vt dicit̉ mat. 7. Omnes iudei niſi crebro lauent manus ſuas non manducant. et a foro redeuntes. niſi baptiſent̉ non comedunt. et alia multa que tradita ſunt illis obſeruant. baptiſmata calicum et vrceoꝝ et eramentoꝝ et lectoꝝ. Quia ergo tantis vtebant̉ ablutionibꝰ. ideo po ſite erant idrie in ꝯuiuio nupciaꝝ. ẜm purificationem iudeoꝝ.

xxi Item ponit idriarū capacitatem: capientes ſingule metretas binas vel ternas: metron grece menſura dicit̉ latine. et ẜm ilido. 16. ethi. eſt proprie menſura liquidoꝝ. Papias aūt dicit ꝙ me treta ꝯtinet ſextaros decem. vnde patet vaſa illa magne capaci tatis fuiſſe. ſingulum em̄ viginti aut triginta erat ſextarioꝝ. ⁊ ſextarius eſt menſura ꝯtinens ſedecim medias. G Tercio. ponit̉ rei ex qua futuꝝ erat miraculū plenitudinē factam chriſti imperio: dicit eis iheſus īplete idrias aqua ⁊ impleuerunt eas vſqꝫ ad ſummū: habes gͦ materiam habundantē miraculi. Ꝙ ſi quis querat qualiter vinuꝫ fecerat ex nihilo. Reſpondendū qꝛ non fuiſſet tam euidens miraculuꝫ. Rurſus ſi quis dicat quare potius ex aqua vinū fecit qͣꝫ ex alia materia. Dicendū eſt ꝙ ad maiorem declarationē ſue poteſtatis aquā vino ꝯtrariam ꝑmu tauit in vinū. Notandū qꝛ preter nupcias humane propagati onis. de quibꝰ ſupradictū eſt tria ſunt alia genera nupciaꝝ. ſūt em̄ nupcie diuine incarnationis. ſpūalis copulationis. et beate fruitionis. de primis nupciis allegorice dicit̉ mat. 22. Simile ē regnū celoꝝ homini regi qui fecit nupcias filio ſuo. ẜm aug. ha rum nupciaꝝ verbum dei ſponſus eſt. ſponſa caro humana. et vtrunqꝫ vnus eſt filius dei. quoꝝ tanta eſt vnio vt etiā ab inuicem ſeꝑatis carne et anima verbū ab vtriſqꝫ ſeꝑatum non fu erit. Quanta ſit ergo caritas verbi ad humanitatē aduerte. cete ras em̄ nupcias mors diſſoluit ipſo aūt mortuo etiā ſponſe carni ꝯiunctus erat. Facte ſunt aūt iſte nupcie localiter quidem in thalamo vteri virginalis. virtualiter autē facte ſunt in zelo a feruenti amore diuino. Iſa. q. cū premiſſuꝫ eſſet quia ꝑuulus na tus eſt nobis ⁊cͣ poſt omnia cuius virtute ſit iſtud completum addit. zelus dn̄i exercituū faciet hec. quia ſpūſſanctus qui ē fer uor caritatis ſuꝑuenit in virginē. et quod in eo natū eſt de ſpū ſancto eſt. cuius figura fuit rubꝰ ardens preſente dn̄o nec combuſtus. vt dicit̉ exo..3. Zelus aūt iſte dicit̉ eſſe tranſmigratioīs quia tranſmigrauit in carnē diuinitas. Io. 3. Sic em̄ deus dilexit mundū vt filium ſuū vnigenituꝫ daret qui erat finis noſtre peregrinationis. ipſe eſt factus peregrinus tranſmigrans. docuit nos vt eū ſequerem. qui eſt via veritas et vita. ſine quo nemo venit ad parem. ezech. 12. Tu filii hominis tranſmigrabis ꝑ diem coram eis ſi forte aſpiciant. Itē harum nupciaꝝ proles ſunt omnes qui credunt in carnē eius verbo ꝯiunctaꝫ. Semine em̄ id eſt fide carnis ſue nos genuit. pſal. Pro patribꝰ tuis nati ſunt tibi filij. Io. 1. Dedit eis poteſtatē filios dei fieri. his qui redunt in noīe eius. Itē aqua fuit ſcriptura veteris teſtamenti.

Sermo ẜm aug. Inſipida quidē. quia non ſapit iſta ſcriptura niſi chri ſtus intelligat̉. De iſta aqua dicit̉ prouer. 28. Aqua profunda verba ex ore viri. ſed ꝯuerſe ſunt iſte aque in vinū ſpūalis intel ligentie. Lu. 24. qn̄ chriſtus apperuit ſenſum apoſtolis vt intel ligerent ſcripturas. H Sed ordinē iſtius ꝯuerſionis attende ſex idrie ẜm aug. ſex ſunt etates ſeculi. Prima ab adam vſqꝫ ad nos. Secunda a no vſqꝫ ad abraam. Tercia ab abraam vſqꝫ ad dauid. Quarta a dauid vſqꝫ ad tranſmigrationē babilonis Quinta a tranſmigratione babilonis vſqꝫ ad iohannē baptiſtā Dicit em̄ chriſtus mat. 11. ⁊ prophete vſqꝫ ad iohan. Sexta a io hanne vſqꝫ ad finē ſeculi. Itē non iuſſit chriſtus effundi aquam ab idriis quia ſcripturā veterem non reprobauit ſed ꝑminiſtros prophetias eaſdem impleuit ſcripturas et ipſe legem impleuit mat. g. Non veni ſoluere legeꝫ ſed ad implere. Itē ſingule idrie capiunt metretas binas vel ternas. quia in ſingulis etatibꝰ fuit fides trinitatis ⁊ duaꝝ naturaꝝ in vna chriſti ꝑſona. Itē no ta prius eſt aqua ꝯuerſa in vinū id eſt lex vetus in ſpūalem ſen ſum euangelij qͣꝫ idrie implerent̉. quia oportebat prius impleri que de chriſto erant ſcripta. luc̓. 24. Neceſſe eſt impleri omnia que ſcripta ſunt in lege moyſi et prophetis et pſalmis de me. ⁊ vſqꝫ huc id vſqꝫ in ſextā etatem. ſponſus eccleſie ſeruauit bonū vinū. Vinū gaudium ē. euangelium aūt dicit̉ bonum nunciū. De quo lu. 2. Ecce euāgeliſo vobis gaudium magnū. I Se cūde nupcie morales ſunt ſpūalis videlicet copulationis in qui bus. ſpūs ſpiritui adiungit̉. Spiritus increatus noſtro ſpūi copulat̉ Iere. 3. Conuertimini filij ad me reuertentes dicit dn̄s. quia ego vir veſter et aſſummā vos. vnde bern. ſermone. 27. de tem. Omnes inquit nos ad ſpūales nupcias vocati ſumus. in quibꝰ vtiqꝫ ſponſus ē chriſtus nos ipſius ſponſe. i. corinth. i. Deſpondi vos vni viro virginē caſtam exhibere chriſto. ſed hoc ſic eſſe qn̄ poterit noſtra ꝯſentire fragilitas. vt ſic diligat̉ a deo ſicut ſponſa a ſponſo. Itē hec ſponſa multū eſt genere inferi or ſponſo ſuo. inferior dignitate. inferior ſpecie. attamen propter ethiopiſſam iſtaꝫ de longinquo filius eterni regis aduenit. vt eam ſibi deſponſaret pro qua etiā mori non timuit. vnde tibi o humana anima. vnde tibi hoc. vnde tibi tam in eſtimbbilis gratia. vt eius ſponſa merearis eſſe. in quē deſiderant angeli proſpicere. cuius puchritudinē ſol et luna mirant̉. ad cuius nutuꝫ vniuerſa mutant̉. quid tribuēs dn̄o. pro omnibꝰ que retribuit tibi. vt ſis ſocia menſe. ſocia regis. ſocia deniqꝫ thalami. vt in troducat te rex in cubiculū ſuuꝫ. vide iā quid de deo tuo ſentias

xxi vide quantum preſumas de eo. vide quibꝰ brachijs vicarie cari tatis reamandus et amplectendus ſit. qui tanti ſe eſtimauit. Immo qui tanti ſe fecit. de latere enim ſuo te formauit qn̄ pro te obediuit in cruce. ob hoc patrem ſuum et matrem ſuam ſinago gam reliquit. vt adherens ei vnus cuꝫ eo ſpiritus efficiaris. Et tu ergo audi filia et vide. et ꝯſidera quanta ſit erga te dignatio dei tui. et obliuiſcere populum tuū. deſere carnales affectus ſeculares mores dediſce. abſtine a prioribꝰ viciis. ꝯſuetudines noxias obliuiſcere. hec bern. Celebrantur aūt nupcie iſte in cha na. zelo ſcꝫ diuinitatis dicentis. exo. 20. Ego ſum dn̄s deus tu us fortis zelotes. quo zelo amoris nos ſibi ꝯiunxit. deutro. 10. En dn̄i dei tui ſunt celū. et celum celi. terra et omnia que in ea ſunt. et tn̄ ꝯglutinatus eſt nobis dn̄s et amauit nos. hic vero zelus tranſmigrationis eſt vt et nos in ipſum noſtri amatoreꝫ tranſferamur dn̄i de terrenis ad celeſtia et de viciis ad virtutes R Sed aduertendum quia iſte nupcie ſpirituales quadrupli cem habent differentiam. Quedam em̄ ſunt prudentis operatio nis. quedam ſapientis ꝯtemplationis. quedam regularis profeſſionis. quedam vero virginalis ꝯſeruationis. In primis nu puis prudentia vite actiue rationali noſtro ſpiritui ꝯiungit̉. in ſecundis aūt ſapientia vite ꝯtemplatiue delectabiliter nobis co pulat̉. Viro igit̉ actiuo prudentia ſponſa eſt. ꝯtemplatiuo aūt ſapientia. propter primū. Prouer. d̓. Dic ſapientie ſoror mea es. et prudentiam voca amicā tuam. propter ſecundū. Sap. 8. Sapientiā amaui et exqueſiui a iuuentute mea. et queſiui ſpō ſaꝫ mihi aſſumere et amator factus ſū forme illius. Prime nup cie ſūt fecunde figurate ꝑ lyā. Secunde ſunt optate figurate ꝑ ra chel. Gene. 29. Vocatis multis amicorū turbis ad ꝯiuuiū fecit nupcias. et veſpere lyam filiam ſuam introduxit ad iacob. Sed de nupciis ſuauibꝰ rachelis dicit̉ ibidem. Tandē potitus optatis nupciis amorem ſequentis priori pretulit. De nupciis vero regularis profeſſionis poteſt intelligi illud. Leuit. 7. Homo cū votum fecerit et ſpōſponderit. deo animaꝫ ſuam ſub eſtimatione dabit precium. filia regis celeſtis religio eſt. quā quis ſub voto ſponſam accipit. dum vitā propriam obligat deo. et hoc eſt pre cium quod deus eſtimat ſufficens ꝓ iſta ꝯiunctione. In his nup ciis aqua vite labilis ꝯuertit̉ in vniū rigoris diſcipline. vel diſ ficultas et grauitas ꝯuertit̉ in vinū facilitatis et leuitatis. L Sunt etiam quedam nupcie dū virgo ꝯſecrat̉ deo. vel ꝯſecrati one ſolenni vel priuata. et fiunt iſte nupcie inter virginē et de um leuit. 21. Virginem ducet ſummus pontifex. Et attende qͣꝫ

Sermo munde ſunt iſte nupcie. que non niſi virginuꝫ eſſe poſſunt. De quibꝰ agnes beatiſſima in criſto inquit. Sum deſponſata ⁊ annulo fidei ſue ſubarrauit me vt nullū preter eū amatorē admit tam. iam corpus eius corpori meo ſociatū eſt. quem cū amaue ro caſta ſum. cū tetigero munda ſum. cū accepero virgo ſuꝫ. In his nupciis carnis fluxus ꝯuertit̉ in vinum feruentis ſpiritus. Hoc eſt vinū nouum non in veteres ſed in nouos vtres ponen duꝫ. vt dicit̉ mar. o. quia noue vite feruor priſtine ꝯſuetudinis non īmutat vetuſtatē ſed mentē diſſipat. Ergo ſpiritualiū nup ciaꝝ. nupcie prudentie ſunt fecunde. nupcie ſapientie ſunt iocū de. nupcie regulares ſunt habunde. ſed nupcie virginales ſunt munde. Sed in iſtis nupciis ſpiritualibꝰ deficit vinū ſecularis le titie. Io. i. Perit vinū dulcedinis ex ore veſtro ſicut p̄dixit ſaluator. Io. 16. Mundus gaudebit. vos vero ꝯtriſtabimini. ſed roganda eſt mater dn̄i vt ſpūale vinū nobis impetret. Bern. ſer. io. de tem. Nihil nos deus habere voluit quod puer manmarie non tranſiret. M Spirituale aūt vinū quod eſt caritas propinabit̉ nobis. ſiquidem replete fuerunt idrie purificati onis. et vt dicit bern̄. ſer. 25. Poſt baptiſmi lauacruꝫ ſex idrie iniquitatis purificande adhibent̉. Prima ē compunctio cordis Ezech. 18. In quacūqꝫ hora ingeniuerit peccator omniū iniqui tatū eius non recordabor. Secunda idria eſt oris ꝯfeſſio. Pſal. Dixi ꝯfitebor aduerſum me iniuſticiam meam dn̄o ⁊cͣ. Tercia ē elemoſinaꝝ elargitio. Lu. ii. Date elemoſinam et ecce omnia munda ſunt vobis. Quarta eſt iniuriaꝝ remiſſio ſic̄ orantes di cimus. Dimitte nobis debita noſtra ſic̄ et nos dimittimus ⁊cͣ. Quinta eſt corporis abſtinentia. vnde oramus. Mundi ꝑ abſti nentiā deo canamus gloriā. Sexta idria eſt precepti obediētia Io. 15. Iam vos mundi eſtis propter ſermone quem locutus ſū vobis. N Itē ſex iſte idrie aliqn̄ vacue ſunt ſollicitudine vir tutis et gratie. licet ſint plene vento et aere inanis glorie. oſee 12. Effraim paſcit ventus. quia implet̉ inani gloria. Sed reple ant idrie aqua timoris dn̄i. Prouer. 14. Timor dn̄i fons vite ti mor dn̄i aque comꝑatur qm̄ extinguit eſtum temptationis. ad imatendit. mentem deiiciens. Item iſto timore implende ſunt idrie. Que ſingule capiunt metretas binas vel ternas. quia vt dicit bern. duplex eſt timor omnibꝰ notus. tercius paucis patet. Primus timor eſt ne cruciemur in gehenna. Secundus ne excludamur a gloria. Tercius cum ſollicitudine replet animā ne forte in preſenti deſtituat̉ a gratia. Et quidem ſicut aqua extinguit ignem. ita et omnis timor extinguit concupiſcentiam.

xxi ſed iſte precipue qui eſt tercia metreta occurrens ad omnē temptationeꝫ. ne forte amiſſa gratia ſibiipſi hō derelictus quotidie labat̉ de malo in peius. Contra iſtū timorem non habet anima vnde ſibi blandiat̉. nam ꝯtra primos munit ſe aliqn̄ ſpe future venie. vbi illo dulci timore nō obſtante peccat in ſpe venie. ſed in hoc timore nihil habet vnde ꝯſolet̉. Item a principio querimus deuotionis dulcedinē. vinum iocunditatꝭ ſpūs. ſed oportet prius idrias aqua impleri id eſt corda repleri aqua timoris. Inicium em̄ ſapientie ē timor dn̄i. quia vt ad caritatē peruenia tur iniciandū eſt. poſt hoc aūt aqua in vniū ꝯuertit̉ cum ꝑfecta caritas foras mittit timorē. et implebunt̉ omnia feruore ſpūs. et verecunda deuotione. Nam vinū feruens eſt et calorē habet fecundie. O. Itē nota quia in nupciis vite actiue ſex idrie po ſite. ſunt precepta ſex opere miſericordie impendenda. Prima idria dare panem eſurienti. Secunda potum prebere ſitientium Tercia veſtire nudū. Quarta peregrinū ſuſcipere. Quinta captiuum redimere. Sexta in firmū viſitare. Aqua ſunt iſta temporalia bona que fluunt et refluunt. Implentur aūt idrie aqua. cū ex bona voluntate miſericordie precepta complent̉ pro quibꝰ vinū celeſtis ꝯuiuij ſuſcipimus. Das gͦ aquam pauperi ⁊ vinū ſuſcipis. das tranſitoria ⁊ ſuſcipis orieſtia. Itē ſex idrias etiā ha bent nupcie vite ꝯtemplatiue. idria em̄ vas ē capax aque. Sex aūt ſunt ꝯſiderationes cordis quas implet aqua triſticie. Prima idria ē memoria diuine offenſionis quam implent lacrime ꝯtritionis. pſal. Exitus aquaꝝ deduxerūt oculi mei. quia non cuſtodierunt ⁊cͣ. Secunda idria eſt dolor fraterne tranſgreſſioniſ hanc implent lacrime curitatis. Iere. q. Quis dabit capiti meo aquam. et oculis meis fontē lacrimaꝝ ⁊cͣ. Tercia idria eſt tediū huius peregrinationis. hanc replent lacrime afflictionis. pſalHeu me quia incolatus meus ⁊cͣ. Quarta idria eſt compaſſio ali ene aduerſitatis Iob. 30. Flebam quondam ſuꝑ eum qui affli ctus erat. Quinta idria ē timor gehenne. hanc replent aque cōpunctionis. Greg. Suꝑ omnia preuiſio inferni compunctionem ꝓuocat. Sexta idria eſt amor patrie. quā replet aqua deuotionis. pſal. Fuerunt mihi lacrime ⁊cͣ. et iteꝝ. Suꝑ flumina babilonis ⁊cͣ. Sex igit̉ idrie ſex ſunt ꝯſiderationes quas implent aq̄ triſticie. Io. 16. Quia hec locutus ſuꝫ vobis triſticia impleuit cor veſtrum. ſed cum implete fuerint idrie. tunc triſticia veſtra ꝯuer tet̉ in gaudiū. et gaudiū veſtrum nemo tollet a vobis. Et nota quia iſtis ſex generibꝰ triſticie correſpondent ſex gaudia in ce lis. Primum ſumit̉ ab eternitate. ſecundū a loci amenitate. ter

Sermo ciū a iocunda ſocietate. quartū a corporis glorificatione. quintū ab inferni euaſione. ſextū a mundi ſubiectione. Iſta ſunt ſex vina quibꝰ implebunt̉ idrie cordis mei. qn̄ ꝯuerterit dn̄s lacri mas in gaudiū. Nā cum ꝯuertit dn̄s captiuitatē plebis ſue. exultabit iacob ⁊ letabit̉ iſrahel. pſal. Scd̓m ml̓titudinē do. me. ⁊cͣ P Iam nūc anagogice ad celeſtes nupcias beate fruitionis ac cedamus. ad quas intrauerūt cū ſponſo prudentes virgines ⁊ clauſa eſt ianuā. Apo. 19. Gaudeamus et exultemus et demus gloriā deo. qꝛ venerunt nupcie agni et vxor eius preꝑauit ſe. et infra. Beati qui ad cenā nupciaꝝ agni vocati ſunt. Iſte nup cie ſunt nuda diuinitatis viſio. et aꝑta veritatis fruitio. In his nupciis aque tribulationis deficiūt. qꝛ abſterget deus omnem lacrimā ⁊cͣ. et abundat vinū iocunditatꝭ. Mat. 5. Beati qui lu gent qm̄ ipſi ꝯſolabunt̉. Prouer. 31. Date vinū his qui amaro ſunt corde. bibant ⁊ obliuiſcant̉ egeſtatꝭ ſue ⁊cͣ. Iſtud vinū voluptas ē diuine viſionis. de quo heſt. i. Vinū qͣꝫ vt magnificen tia regis dignū erat habundās et precipuū ponebat̉. Eſt gͦ vi nū magnificū regni habundans ⁊ precipuū Magnificū quidē vinū. qꝛ magnā efficit aīam tnͣſferens eā in regiā dignitatē. ſic̄ ebrij putant ſe orbis dn̄os. Iudith. 12. Bibā dn̄e qm̄ magnifi cata eſt aīa mea hodie qͣꝫ omnibꝰ diebꝰ vite mee. Regale etiaꝫ vinū eſt. ex eodē em̄ vino ipſe bibit. quod ꝓpinat beatis. qꝛ dē us ipſe et ſancti om̄s eodē voluptate diuine viſionis gaudent. Dani. i. Conſtituit eis rex annonā ꝑ ſingulos dies de cibis ſuis et de vinis vn̄ bibebat ipſe. Rurſus iſtud vinū habundans eſt ⁊cͣ. habundans vt totū hominē repleat. Pſal. Inebriabunt̉ ab vbertate domus tue ⁊cͣ. Neqꝫ em̄ ꝓpinabit̉ nobis fruitionis gaudiū in ꝑuo calice. ſed torrens vini ⁊ fons letitie exuberabit tūc aperiet̉ nobis cellariū celeſte. Cant. z. Introduxit me rex in cellā vinariā ⁊cͣ. Eſt etiaꝫ vinū iſtud precipuū deificatū et puꝝ. quo nihil melius. nihil iocundius. nihil ſapidius. ſtillaꝫ huius vini guſtauit. Mat. 17. Dn̄e bonū eſt nos hic eſſe. Eſt em̄ vinū melleū dulcedine diuinitatꝭ lacteū pulcritudine humanitatis chriſti. Iſa. 55. Venite om̄s ſitientes emite vob̓ abſqꝫ argento et vlla cōmutatione vinū et lac. Cant. 5. Comedi fauū cum melle meo ⁊cͣ. Eſt etiā iſtud vinū ꝯditū et aromaticū multitudine ſuauitatis. habet em̄ omnis ſaporis varietatē. Can. 8. Dabo tibi poculum ex vino ꝯdito. et muſto maloꝝ granatoꝝ. ſcꝫ quoꝝ amaritudo in dulcedinē vertet̉. Tercia pars. Ercio cū dicit̉: et dixit iheſus. cōmendat̉ dn̄i miraculū

xxi tripliciter. ſcꝫ a veritate. bonitate. et dignitate. Primo gͦ ponit̉ cōprobatio veritatꝭ et dixit eis ſcꝫ miniſtris iheſus: haurite nūc hoc ē illud nunc ꝙ nondū venerat̉. qn̄ ſupradixit nondū venit hora mea: et ferte architriclino: ſic nominat̉ princeps diſcūben tiū qui diſpenſat neceſſaria ꝯuiuio Et dicit̉ ab archos qd̓ eſt prī ceps et tricliniū qd̓ eſt cenaculū. quaſi prīceps cenaculi. Eſt aūt tricliniū ꝓprie domus in qua ſūt tres ordīes menſaꝝ. ſic̄ in refectorijs nr̄is eſſe ꝯſueuit. Et adu̓tendū qꝛ nō legimus xp̄m aliquid oraſſe aut precepiſſe vt ꝯuerteret̉ aqua in vinū. vel aquaꝫ aut vaſa tetigiſſe. vn̄ ad ſolū ipſius velle facta ē ꝯuerſio vt euꝫ ſe demonſtraret de quo ait pſal. Oīa quecunqꝫ voluit fecit. Deinde ponit̉mīſtroꝝ obīa: et tulerūt: id ē portauerūt architriclino: vt aūt guſtauit architriclinꝰ aquā vinū factū. et nō ſcie bat vn̄ eēt. mīſter aūt ſciebat qͥ hauſerat aquā: Hec oīa repetit euangeliſta vt nō lateat operis magitudo. vn̄ ſil̓r ꝓcedit de ceco nato queꝫ dn̄s illuīauit. et de lazaro mortuo que ſuſcitauit: vocat ſponſū architriclinꝰ: vt eū reprehēderet qꝛ p̄cipuū vinū a pͥncipio nō dediſſet. vn̄ ſecūdo ponit̉ teſtificatio bonitatꝭ. Et pri mo architriclinus ꝓponit cōem moreꝫ hoīm: dicit ei. ſcꝫ ſponſo oīs hō primo bonū vinū ponit et cū inebriati: id ē ſaciati fuerit diſcūbendo: tūc id qd̓ deterius ē: Nota em̄ auaricie ē peiora pre mittere in ꝯuiuis. ſed vrbanitatꝭ ē meliora in pͥmis largiri. Se cūdo rep̄hendit̉ ſponſus quaſi ꝯͣ cōem morē hoīm fecerit: tu aūt ſeruaſti vinū bonū vſqꝫ adhuc. qꝛ eī dei ꝑfecta ſūt oꝑa ideo cre dit̉ vinū iſtud fuiſſe optimū vt etiā verba architricli declarant R Nō allegorice qꝛ ī nupciis diuīe incarnationis mīſtri id eſt p̄dicatores vel ſubtiles ſenſus hauriūt ex ꝓfunditate ſcripturarū ſenſū euangelice ſcp̓ture. vinū ſcꝫ optimū. Archi. vero ē ẜm aug. aliquis legis doctor vt paulus. gamaliel. aut nicodemus quibꝰ dū ꝓpinat vinū euangelicū dicūt ꝙ nihil eo ſit melius ⁊ ꝯͣ humanā ꝯſuetudinē premiſſis vinis boīs vſqꝫ in tꝑe gr̄e dilatū ſit euāgeliū. ſic em̄ exigit ordo nature et gre. vt ad ꝑfectū quis deueīat ꝑ imꝑfectū. tal̓ etiā archit. fuit petrus prīceps cenaculi eccleſie. in qͦ ſunt tres ordīes diſcūbentiū ꝯiugatoꝝ. viꝫ ꝯtinentiū et doctoꝝ. iſte cū guſtaſſet de hͦ vino ait Io. 6. Dn̄e ad quē ibimus. verba vite eterne hēs. et alij quidē miſſi a pon tificibꝰ vt apprehēderent iheſū regreſſi ſūt dicētes. Nunqͣꝫ ſic locutus eſt hō vt hic hō loquit̉. Io. 7. Au. ſuꝑ illd̓. de petra mel. ⁊cͣ. qͣꝫ multi ſūt inquit qͥ ſaciant̉ de illo melle qͥ clamāt et dicūt. Suaue eſt. nihil melius. nihil dulcius vel ītelligi poteſt ⁊cͣ. Tro pologice ſex idrie noſtre purificationis dum hic ſumus implen

Sermo tur aquis timoris miſerationis ⁊ tribulationis. nec aliquid gu ſtamus de vino iocunditatis diuine. niſi miniſtri hauſerint ad chriſti imperiū de fonte celeſti. de cella ſcꝫ vinaria. Miniſtri ſunt meditationes ſancte. orationes deuote. intenſa deſideria. talibꝰ miniſtris haurit̉ modicum aliquid. ſtilla videlicet vini celeſtis. ad ꝓbationē potius qͣꝫ ad ſacietatē. Architriclinus ē ratio que principat̉ in homine vnde dicit̉. i. poli. Ratio eſt architectio. in tellectui itaqꝫ non ſubdito irrationabilibꝰ motibꝰ ſed principan ti. libero et mundo. miniſtrat̉ oratione videlicet impetrante. aut meditatione ſtudente. aut deſiderio attingente. et ꝯcedit̉. aliqn̄. In iſta etiā vita modicū quid guſtare de vno in quod preſens triſticia ꝯuertet̉. pſal. Guſtate et videte ⁊cͣ. Itē qui guſtant hūc ſaporē dū hic ſunt. neſciunt vn̄ id ē quibꝰ meritis hoc fit. quia non aduertunt in ſe meritū quibꝰ digni ſint hec precipere. Iob24. Neſcit. hō precium eius id eſt meritū. Exo. 16. Cum vidiſſent filij iſrahel manna. dixerunt. quid eſt hoc. ignorabant em̄ quid eſſet. nec ſciunt etiā ſancti dū hic ſunt dei iudicia. quare vi delicet ſe guſtandū deus hic prebeat. an videlicet in ꝯdemnationē. an in ſolatiū. Io. 3. Spiritus vbi vult ſpirat. et vocem eiꝰ audis et neſcis ⁊cͣ. Et quid miꝝ ſi ignorat ro quid ſupra ſe eſt. ſcꝫ huius dulcedinis originē. cum petrus apl̓s ad vnā ſtillā hu ius vini inebriatus. Bonū eſt inquit dn̄e nos hic eſſe ⁊cͣ. neſci ens quid diceret. Lu. 9. Immo ꝙ amplius ē. Paulus ꝑductus in paradiſum id eſt cellariā huius vini vſqꝫ ad terciū celū neſci ebat vtꝝ in corpore vel extra corpus eſſet. 2. coꝝ. 12. Itē mun dus a principio dulcia ꝓpoīt vina. voluptates ſcꝫ et vana gau dia. ſic veneficus ſub melle venenī abſcondit. ſed deteriora ſequunt̉. languor. ſeniū. calamitas. mors. Prouer. 29. Ne intue aris vinū id eſt ſeculi voluptatē cum flaueſcit. cū ſplenduerit in vitro color eius. ingredit̉ blande ſed in nouiſſimo mordebit vt coluber. et ſic̄ regulus venena diffundit. Sed econ ſponſus ani maꝝ noſtraꝝ prius quidē de triſticia nobis ꝓponit. et īplet idri as amaritudinibꝰ. vt vinū ꝯſolationis nob̓ largiat̉ eterne. tūc em̄ et nos dicemus ſponſo noſtro. ſeruaſti bonū vinū vſqꝫ adhuc. S Tercio ponit̉ triplex declaratio dignitatꝭ huius mi raculi. Prima qꝛ fuit virtutꝭ iniciū: hoc fecit iniciū ſignoꝝ iheſus in chana galilee: vn̄ pꝫ librū de infaotia ſal. quēqͥdā putat Hie. ꝯdidiſſe eſſe apocirphum. Ibi em̄ multa ſigna legunt̉ facta a chriſto. cum tn̄ dicat euangeliſta hoc fuiſſe iniciū ſignoruꝫ eius. cū iam eſſet chriſtus amplius triginta annoꝝ. Sed obiciet aliquis de ſtella magoꝝ et columba. et voce patris de celis.

xxii Et dicendū ꝙ non fuit euidens illa ſigna fuiſſe facta ab eo. licefuerint facta propter eū. Secundo iſtud miraculū fuit diuinitatꝭ indiciū: et manifeſtauit gloriā ſuaꝫ: ꝙ ipſe videlicet eſſet filius dei. qui eſt ſplendor glorie. figura ſubſtantie eius. Io. i. Vidimus gloriā eius ⁊cͣ. Tercio ipſum miraculū fuit credulitatꝭ veſalutis indiciū: et crediderunt in eū diſcipuli eius: prius quideꝫ credebant in eū propter verba iohan. dicentis. Ecce agnus deet quia vidit ſpiritū ſicut columbā deſcendentē et manentē ſuꝑ eum. Nunc vero crediderunt in eum ex euidentia operuꝫ eius. Nota quia et a principio mundi primū miraculū factū eſt in nu pciis. quia coſta viri ꝯuerſa fuit in mulierē. hic aūt aqua in vi nū qꝛ ẜm ſtatū peccati aīalis. erat hō futurus cuius ſignū eſt. qm̄ ablato oſſe repletus fuit hō carne. ſed in ſtatu gratie flux voluptatis in feruorē ſpiritus ꝯuertat̉. Itē primū ſignū iheſu id eſt ſalutis eſt ſi ꝯuertat̉ aqua in vinū. id eſt ſi ſapida videri inci piunt amara que deus precipit. Itē in vino manifeſtat chriſtus gloriam ſuā. quia in gaudio celeſtis patrie videbimus eū ſicuti eſt. Itē ſignū vini ꝓuocat ad fidē. quia populis que ſunt aque multe ꝯuerſe in ſpūmſanctū ꝓuocate ſunt gentes ad credendū. nā manifeſtatio ſpiritus ſit ad vtilitatē eoꝝ qui ſunt credituri. vt dicit apoſto. vn̄ act. 2. Repleti apoſtoli ſpirituſancto quaſi ex aqua in vinum ꝯuerſi. putabant̉ eſſe pleni muſto. et reuera pleni erant feruore ſpiritus. quia muſto petrus apoſtolus plenus predicabat. et appoſite ſunt die illo credentiuꝫ aīe circiter tria milia. Et hoc ꝯcordat ei quod in baptiſmo chriſti factum ē Nam cū ipſe tranſiſſꝫ ex aqua miſſione ſpirituſſancti facta ſuper eum. Iohānes baptiſta vidit et credidit. quia hic eſt filius dei Ecce qꝛ aqua baptiſmi Iohan. tranſiuit in ſpūm id eſt ſpiritualem baptiſmum. Hominica tercia poſt epiphaniam. Pri ma pars ſermonis xxij Vm deſcendiſſet iheſus de monte ⁊cͣ. Mat. 8. Cū ctis alijs ſcientiis ſacra ſcpͥtura ſuꝑ excellit. ꝙ ī ea nō voces ſole quēadmoduꝫ in humanis ſcientiis ſed et res ipſe ſignificāt ſic̄ dicit hug. i. li. de ſacra mentꝭ in ꝓlogo. verbi gr̄a. Mundana ſcīa inqui rit quid nomine ſolis ſignificet̉. qꝛ corpus lucidiſſimū. ſed ſacra ſcriptura vlterius dicit. ꝙ ſol ſignificat hominem ſapientem. vnde hō ſapiens in ſapientia manet ſic̄ ſol. Itꝭ alia multa exem pla adduci poſſent. et ideo hodiernū euangeliū exponit̉ dupli

Sermo citer. ſcꝫ quantū pertinet ad lr̄alem ſignificationē. et ẜm mīſte riū rebꝰ ipſis īportatū. Duo itaqꝫ miracula narrant̉ facta a deo ſcꝫ leproſi mundatio. et paralitici curatio. De leproſi mundati one ꝯcordant mar. S. et mat. i. et lu. 5. De iſto vero paralitico nihil dicit mar. ſed mat. d. et lu. 7. Secunda ꝑs euangelij in cipit ibi: cum aūt introiſſet: Circa primū quinqꝫ tangunt̉. Pri mū eſt chriſti deſcenſus ibi: cū deſcendiſſet ieſus de monte: Iſte mons ẜm Iero. fuit mons thabor quē chriſtus aſcenderat cū di ſcipulis ſuis. vt noue legis precepta illis tradederet. Data aūt lege deſcendit de monte. vt miraculoꝝ operatio legem datam ꝯfirmaret. Deinde ponit̉ turbe ſequela. ſecute ſunt eum turbe multe: Venerunt turbe multe ad iheſum. et deſcenſū ipſius pre ſtolabant̉. ſed ſecute ſunt eū deſcendentē quidaꝫ vt dicit orige. ꝓpter caritatē. pleriqꝫ ꝓpter doctrinā. ceteri ꝓpter adminiſtrationē et curationeꝫ. De his qui preſtolabant̉ chriſti deſcenſū erat leproſus ille. et ideo ſecundo ponit̉ eius acceſſus: et ecce leproſus veniens: non quocunqꝫ erat leproſus. Sed vt dicit lu. erat vir plenus lepra. Nota ꝙ lepra ē infirmitas incurabilis ẜm na turā. et ideo venit iſte leproſus ad talē medicū qui medicina ſu pernaturali eū curaret. Sed querit̉ vn̄ habebat leproſus iſte fidem ꝙ eum dn̄s curare poſſet. Et dicendū ꝙ vt patet ꝑ magiſtrū in hiſtorijs. mūdatio leproſi eſt primū miraculū quod dn̄s operatus ē. exquo aperte predicare incepit. ⁊ ideo valde ꝯmen dāda ē fides iſtius leproſi. qui nullo adhuc facto miraculo. ſed ſola fama doctrine eius audita credidit. ꝙ tanta chriſti ſapientia abſqꝫ omni potentia eſſe nō poſſet. Tercio ponit̉ leproſi pe titio: adorabat eum dicens: ẜm criſo. nō ſimpliciter petebat curationē ſic̄ ab artifice medicinā ſed adorabat quaſi deū. Nota ꝙ oratio licet ſit deſiderij vocalis expreſſio ad deū. tn̄ deſideriū ali qn̄ etiā corporalibꝰ ſignis demonſtrat̉. ſic̄ genuflexionibꝰ. pro ſtrationibꝰ. et alijs multis modis. Iſte autē leproſus expreſſit deuotā reuerentiā qꝛ adorauit. humilē ſeruitutē. qꝛ vt dicit ma giſter. adorauit genuflexo. timidā verecundiā qꝛ procidit in fa ciē vt dicit lu. Deinde ponit̉ ipſius oratio. Dn̄e: vere dn̄s qui etiā languoribꝰ ⁊ ſanitati vite atqꝫ morti dn̄at̉: ſi vis: volunta te diuina in cuius ditione cuncta ſunt poſita. Heſt. 14. potes me mundare: illa potentia cui oīa obtemꝑant et nihil reſiſtit. Attende qͣꝫ fiducialit̓ iſte leproſus petierit licet em̄ nō fuerit in mō te cū dn̄o. nō videt̉ tn̄ ignoraſſe ꝙ ibi dn̄s admonuerit. petite et accipietis. Omnis enim qui petit accipit. Matthei. 7. Item videtur illam domini ſententiam obſeruaſſe. quam in eodem

xxii morte ꝓtulit. Orātes aūt nolite multū loqui. qm̄ breuiter ſe ex pediuit dicens. Dn̄e ſi vis potes me mundare. B Nota ꝙ li cet chriſtus miracula ī carne mortali fuerit operatus. et tn̄ abſqꝫ patre et ſpūſancto nperari non potuit. quia quoꝝ vna ē ſubſtantia et virtus eaꝝ ē vna operatio. vt dicit aug. ꝙ quidē le proſus iſte prudentiſſime expreſſit. nā ꝑſonā verbi tangit cū di cit dn̄e. ipſe em̄ eſt in cuius femore ſcriptū eſt. rex reguꝫ et dn̄s dn̄antiū. apo. 19. Itē benignā volūtatē ſpūſſancti cū dicit ſi vis ſpūs eī vbi vult ſpirat. pr̄is aūt oīpotētia cū dicit potes. Quarto ponit̉ miraculi oꝑatio ⁊ extēdens manū ieſus manū illā q̄ fa bricauit celos extēdit largit̉ miſericordit̉ potēter: et tetigit cū. d. tigit eī vt tactu ſue carnis mūdiſſime lepre maculā abſterge ret. Nā vt dicit theo. ipſius ſacra caro ē purgatiua. et vitā tribuens. ſicut exn̄s verbi dei caro. Sed videt̉ ꝙ dn̄s ꝯtra legem fecerit. nā leproſus īmundus ē vt dicit̉ leuit. 14. quē non erat licitū tangere. Et dicendū ꝙ ideo lex ꝓhibebat tactū leproſi. ne tangens ꝯtraheret īmundiciā vel maculā ex lepra. et qꝛ chriſtuſ nullam īmundiciā aut maculā ꝯtrahere poterat. ideo nō egit ꝯͣ legem. Tetigit aūt ꝓpter tria. Primo vt on̄deret antiqͣ ceſſare. eo ꝙ nouā legem iā tradiderat. Secundo vt on̄deret ſe dn̄m le gis qui ei non erat ſubiectus. Tercio vt tactu ſanaret lepram. Deinde verbū dn̄i ponit̉. leproſus em̄ ꝯditionaliter dixerat. ſi vis. et dn̄s indicatiue: rn̄dēt volo. Itē leproſus dixerat. potes ſed chriſtus imꝑat: mundare: ecce effectus potentie. Tactu igit̉ et verbo curatus ē. Deinde ponit̉ leproſi mundatio: et ꝯfeſtim mundata eſt lepra eius: qꝛ em̄ vt dicit orige. nō dubitabat cre dere nō tardat̉ ſanatio qꝛ nō diſtulit ꝯfeſſionē non differt̉ mun datio. Et nota ẜm criſo. ꝙ iſta dictio ꝯfeſtim tardius ꝓfertur qͣꝫ fuerit velocitas mundationis. cicius em̄ factū fuit qͣꝫ dici poſ ſit. ¶ Quinto ponit̉ triplex mandatū ſanato impoſitū. non mādauit ei chriſtus vt afferret ſibi pecuniā vel alia quelibet do na ꝓ ſua mūdicia aut ꝙ ipſum glorificaret corā homībꝰ. ſed pri mū ſibi dedit mādatū vt occultaret miraculū. vn̄ ſequit̉: ⁊ ait illi iheſus vide nem dixeris. Nota ꝙ quinqꝫ ex cauſis ꝓhibuit chriſtus ẜm criſo. et ambro. Primo vt daret nob̓ exemplū ꝙ n̄ queramus gloriā de noſtris operibꝰ. Secundo vt dicit criſo. qꝛ nondū erat tꝑs chriſti opera predicari et predicatio eoꝝ cōmit tenda apoſtolis. Tercio ẜm ambro. qꝛ meliores ſunt. qui fide ſpontonea credunt qͣꝫ ſperatis beneficiis. Quarto ẜm ila. vt he ſalus non quaſi verbo oblata querat̉ ſed neceſſitate cogente deuote poſtulet̉. Quinto ẜm Iero. et ceri. qꝛ non erat opus verbo

Sermo predicare. quod in euidentia operis demonſtrabat. fortaſſe aūt Sexta cā eſt. qꝛ prius expectandū erat iudiciū ſacerdotū qui indicarent eū eſſe mundatū. ⁊ poſtea dicendū erat quis illū ſana uerat. ꝙ ſi econuerſo factū fuiſſet potuiſſent ſacerdotes ex inuidia calumniari miraculū. D Secundū preceptū eſt: ſed vade et oſtende te ſacerdoti: cui cōmiſſum erat lepre iudiciū. Nota ꝙ quatuor ex cauſis eū mittit ad ſacerdotes. Prima. qm̄ licet eſ ſet mundus. non tn̄ reputabat̉ mundus. ⁊ cū alijs non poterat habitare niſi ſacerdotū iudicio. Secundo propter humilitatē. vt ſacerdotibꝰ videat̉ deferre. Tercio ẜm orige. et ambro. vt cognoſcat qꝛ non legis ꝯſuetudine. ſed dei gr̄a ſit ſanatus. Quarto ẜm criſo. vt obturaret maliloquā iudeoꝝ linguā dum legeꝫ venerebat̉. Terciū preceptū eſt: et offer munus quod precepit moyſes: leuit. 14. Nota ꝙ mundatus a lepra bis offerebat. Primo anteqͣꝫ caſtra ingrederet̉ offerebat duos viuos paſſeres cū ligno cedrino coco et iſopo et immolabat̉ vnus paſſer. de cu ius ſanguine tingebat̉ alius paſſer. et lignū cedrinū cocum atꝫ ſopū ⁊ aſpergebat̉ illo ſanguine mundatus ſeptē vicibꝰ. et po ſtea dimittebat̉ paſſer viuus vt aduolaret in agruꝫ. Loto aūt corpore atꝫ veſtimentꝭ et raſis omnibꝰ pilis corporis intrabat caſtra. ita tn̄ ꝙ ꝓpriā non ingrediebat̉ domū vſqꝫ ad ſeptē dies die aūt ſeptimo iteꝝ om̄s pilos corꝑis radebat. et lauabat̉ cor pus eius et veſtimenta. et die octauo ſi erat diues tollebat du os agnos immaculatos et ouē vnius anni et tres decimas ſil̓e oleo ꝯſperſe et ſextariū olei. et ſtatuebat oīa hec ad oſtiū taber naculi. poſtea ꝑ ſacerdotē fiebat immolatio. Si vero pauꝑ fuiſ ſet hō ille non offerebat niſi vnī agnū et decimā vnā ſil̓e oleo ꝯſperſe. et ſextariū olei et duos turtures ſiue duos pullos colū baꝝ. Hoc aūt munus nō iuſſit dn̄s offerre huic mūdato lepro ſo. ſed vt daret laudē deo ꝓ ſua mundatione. Sequit̉: in teſtiō niū illis: id eſt accuſando atteſtanteꝫ illis ſcꝫ ſacerdotibꝰ. qm̄ vt dicit criſo. que a chriſto fienda erant omīa facta ſunt et tn̄ ipſi non crediderunt. Illa gͦ munera ſunt teſtimoniū incredulitatis eoꝝ. qꝛ dū ea receperunt ſanationē leproſi approbant. in chriſtum tn̄ credere noluerunt. E Secunda pars. Ecundo cū dicit̉: cum aūt introiſſet: tangit̉ paralitici curatio. et quinqꝫ facit. Primo em̄ ponit̉ centurionis acceſſus: et cū introiſſet iheſus capharnaū: que ē no bilior ciuitas galilee. Vnde etiam interpretatur villa pinguedinis. vel ager ꝯſolationis: Acceſſit ad eum centurio

xxii Centuris dicit̉ qui centū preeſt militibꝰ ⁊ erat iſte cen. gentilis poſitus a romanis capharnaū ad cuſtodiā prouincie Nota ꝙ iſte centurio ꝑſonaliter non acceſſit ad iheſum. ſed vt dicit̉ lu. 8 Audiens de iheſu tanta mirabilia. cū haberet ſeruū cariſſimum ꝓximū morti miſit ſeniores iudeoꝝ ad chriſtū qui rogarent ꝓ ſa lute ſerui. non em̄ acceſſit ꝑſonaliter qui non putabat ſe dignū pn̄tia chriſti. Cū aūt chriſtus iret cū ſenioribꝰ ad domū eius. ille hoc audiens miſit ad eū vt nō declinaret ad ſuū hoſpiciū. quia non erat dignus eū reciꝑe. ſed tm̄ imꝑaret verbo ⁊ ſanaret̉ pu er eius. vnd̓ orit̉ queſtio qūo mat. dicat ꝙ acceſſit centurio ad chriſtū. cum tn̄ dicit lu. miſiſſe ſeniores. et ideo dixerūt quidam nō eundē eſſe centurionē de quo loquit̉ ma. et lu. ſed non ē ve rū ẜm criſo. Diuerſitas aūt illa que apparet inter euangeliſtas tꝑe tollit̉. primo quidē ẜm criſo. qm̄ centurio iſte ꝑſonalit̓ accedere noluit ad dn̄m. ſed iudei quaſi blandientes illi dixerūt. ꝙ non expediebat vt ipſe laboraret in hoc qm̄ ipſi irent et chriſtū adducerent. et ideo mat. ꝯſiderata voluntate centu. dixit ꝙ acceſſit ad dn̄m. Secūdo vt dicit aug. qm̄ ea que aliquis ꝑ alios facit ipſe facere dicit̉ ex quo ſeniores iudeoꝝ noīe centuri. acceſſerunt ad dn̄m. ideo ipſe centu. dicit̉ acceſſiſſe. Tercio vt innuit idē aug. mat. voluit cōmendare centu. fidē qꝛ em̄ fide accedit̉ ad dn̄m magis acceſſit centū. ad chriſtū qui magis credidit qͣꝫ ſe niores qui miſſi fuerāt F Sequit̉ centu. petitio. rogans eū et dicens: id ē mittens rogando et dicendo. dn̄e: qui omniū dn̄a ris: puer meus: ecce ſeruilis ꝯditio: iacet in domo. nō quidē in hoſpitali vel cateria. ſic̄ faciūt mali dn̄i qui ſeruos eiiciūt cū ceperint infirmari. paliticus: ecce genus infirmitatꝭ. Eſt aūt paraliſis tremor ⁊ diſſolutio membroꝝ: et male torquet̉: ecce dolo ris afflictio. Attende caritatē et bonitatē centū. qui tā inſtant̓ ro gabat ꝓ ſeruo ac ſi eſſet ꝓprius eius filius. et vt dicit raba. oīa iſta cū dolore enumerauit ſcꝫ iacentē. paliticū. et male detentū. ideo vt ſue aīe anguſtias demonſtraret. et dn̄m cōmoueret. ſic dn̄t om̄es ꝯdolere ſeruis et eoꝝ curā habere. Attende etiā ꝙ ſo lam infirmitatē expoſuerit. Sciebat em̄ vt dicit criſo. qꝛ chriſtuſ potens ē ad faciendū. ſapiens ad intelligendū. et miſericors ad exaudiendum. ideo infirmitatem tm̄ expoſuit. remedium aūt ſa nitatis in poteſtate miſericordie eius dimiſit. Tercio ponit̉ gratioſa chriſti reſponſio: et ait illi iheſus: ſcilicet centurioni loquē batur chriſtus. cum tamen eſſet abſens. Loquebatur enim cordi ipſius abſentis efficacius. quam auribus ſeniorum preſentium: Eego veniam. Perſonaliter. Non mittam Petrum

Sermo vel andream aut quemcunqꝫ apoſtoloꝝ: et curabo eum: miſericorditer. Nota ẜm criſoſ. ꝙ dn̄s nunqͣꝫ ꝯſueuit facere quod voluit facere hic. in alijs em̄ omnibꝰ voluntatē ſequit̉ preſtolan tium. hic aūt proſilit et non ſolū curare promittit ſed et ire ad domū. et hoc quideꝫ propter duo. Primo ne deſpectam videret̉ habere ꝯditionē ſeruilem. nam et ipſe ꝓ nobis cū eſſet dn̄s ſeruus factus eſt. Itē fides. humilitas. caritas. et prudentia centurionis hoc merebat̉ vt etiā chriſtus domū ipſius ingrederet̉. G Quarto ponit̉ deuota centurionis reſponſio que fuit humi lis fidelis et prudens. vnde primo tangit humilitatē: et reſpon dens centurio ait: non reſpondit centurio ꝑ ſeipſum chriſto. qꝛ vt dicit̉ lu. 7. nō reputabat ſe dignū loqui chriſto. ſed vt ibidē dicit̉. audiens ipſe ꝙ chriſtus ad domū accederet ſuam. miſit ad eum amicos dicens verba ſequentia: Dn̄e: cui omnimoda ē re uerentia exhibenda: non ſum dignus vt intres ſub tectum me um. Ecce quanta reuerentia. ecce qualis humilitas. Nota ꝙ indignū ſe reputabat preſentia chriſti forte ꝓpter ꝯſcientiā gentilis vite. vel quia in domo habebat ſeu habuerat idola. aut dete ꝯſiderata maieſtate diuinitatis chriſti. nullā exiſtimauit creaturaꝫ dignā ſuſcipere ipſum. Itē ſubditur qͣꝫ fidelis venit iſta re ſponſio: ſed tm̄ dic verbo: illo quod de nihilo cuncta produxit ineſſe: et ſanabit̉ puer meus: ecce quanta fides. ſciebat em̄ ren turio vt dicit criſo. ꝙ angeli inuiſibiliter chriſto aſſiſtunt qui ad imperiū verbi eius virtutes et miracula operant̉. Et iſte eſt or do angeloꝝ qui virtutes appellant̉ vt dicit bern. 5 de ꝯſideratione. ſi aūt angeli ceſſarent tn̄ vt ſubdit criſo. infirmitates pre ceptis eius viuacibꝰ expellerent̉. Nota ꝙ iſtud verbū centuri onis. Dn̄e non ſum dignus. tante fuit humilitatis et fidei atqꝫ efficacie ꝙ ẜm aug. dū dixit ſe indignū. digni ſe preſtitit. vt n̄ tm̄ in ipſius hoſpiciū. ſed vt etiā in cor ipſius iheſus intraret. et qꝛ ad recipiendū corpus chriſti. in ſacrō non euchariſtie nullus eſt dignus. ideo ẜm orige. fideles cū accedunt ad menſam chri ſti verbis centurionis accedere debent dicentes dn̄e non ſum di nus ⁊cͣ. vt iſtoꝝ verboꝝ virtute digni efficiant̉. H Itē addi tur qͣꝫ prudens fuerit centurionis rn̄ſio. fidē em̄ ſuaꝫ quā expreſ ſit dicens: tm̄ dic verbo: prudēti argumentatione ꝯfirmat dicēs nā et ego hō ſum ſub pt̄ate alterius: tribuni vel imꝑatoris: ꝯſti tutus: et tn̄: hn̄s ſub me milites: ita ꝙ alijs ſubicior et alij mi hi ſubiciuntur non obſtante autē ꝙ alijs ſubitiar tn̄ cum: dico huic mihi ſubiecto: vade et vadit. et alio veni et venit. et ſe uo meo. fac hoc et facit. Tunc ſupplendum eſt ſecundum

xxii. glo. ita et tu dn̄e potes ſine corꝑis preſentia dicere infirmitati vt vadat ⁊ recedat. ⁊ dicere ſanitati vt veniat ⁊ veīet vel etiā ſeruientibꝰ tibi angelis potes dicere. vt hec faciant miratula. ⁊ facient. Nota ꝙ iſta argumentatio duobꝰ modis formari pt̄ Vno mō vt arguamus per locum a minori. Si ergo ſub pt̄ate ꝯſtitutus nihilominꝰ habeo pt̄atem iubendi. quid tu potes cui ſeruiunt oīm poteſtates. Scd̓o inducit Criẜ. vt ſit argum̄tatio a ſil̓i. quaſi diceret. Et ſi ego ſum ſub pt̄ate alterius. habeo tn̄ poteſtatem iubendi alijs. qui ſub me ſunt. ſic et tu qͣꝫuis ſis ſub poteſtate pr̄is ſcꝫ in qͣꝫtum hō. habes tn̄ pt̄atem iubendi angel̓ Quinto ponit̉ Centurionis fidei cōmendatio. quaꝫ xp̄us dupliciter cōmendat. primo ex admiratione. vn̄ ſequit̉: audidiens aūt ih̓us tantaꝫ fidem centurionis miratus eſt. Attende inquit origene. qͣꝫtum ſit aut quale qd̓ deus vnigenitus admiratur. auꝝ. diuicie. regna. principatus. in ꝯſpectu eius ſūt tan qͣꝫ vmbra nihil hoꝝ in conſpectu dei mirabile eſt aut precioſum ſed tm̄ fidem admirat̉. honorificat. et acceptat. Sed querit̉ quō xp̄us admirari potuerit. ꝯſurgit enim admiratio ex app̄henſio ne noui effectus. cuius cauſa ignoratur. ſed conſtat ꝙ cognitio iſtius fidei nō erat noua in xp̄o. ab eterno em̄ hanc preſciuerat Item nec cauſa iſtius fidei latebat xp̄m. quia vt dicit Aug. con tra manicheos li. i. ca. 3. Tercio ipſe xp̄us qui fidem centuriōis admirabat̉ eam in illo fecerat. et dicend̓ ꝙ pro tanto dicit̉ admiratus. qꝛ fides ipſa admiranda erat. vnde ad modū ad mirā tis ſe habuit vt nos inſtrueret ꝙ hanc fidem admiremur. Item ſcd̓o fides eiꝰ admirabat̉ comꝑatione ad alios vnd̓ ſubditur ⁊ ſequentibꝰ ſe turbis dixit. Amen dico vobis non inueni tantā fidem in iſrl̓: ecce quanta laus fidei que ſic omnibꝰ antefertur. R Sed querit̉ vtꝝ fides iſtius maior fuerit fide pr̄iarcharuꝫ ꝓphetarum. aut fides apl̓oꝝ. aut poſtremo fide virginis. Et di cendum ꝙ non. qꝛ illi fuerunt noſtre fidei principiū. cū vero di cit xp̄us. Non inueni tantam fidem in iſrl̓: tripliciter pt̄ intelligi. Primo ẜm Hiero. vt xp̄us loquat̉ de preſentibꝰ. non de retro pr̄iarchis ⁊ ꝓphetis. nec tn̄ de omnibꝰ preſentibꝰ. ſed exclu dunt̉ illi quibꝰ loquebatur ſcꝫ apl̓i. Vel ẜm Criẜ. hoc eſt intelligendū qͣꝫtum ad originem credendi. qꝛ alij pluribus ſignis ⁊ miraculis viſis crediderunt. iſte vero nullo viſo. ſed auditu tm̄ Vel tercio ẜm eundē Criẜ. Ruſticuꝫ aliqn̄ ſapienter aliqͥd ꝓferentem vel puerum magis admramur ⁊ laudamus. qͣꝫ ſi ph̓us illud diceret. ita qꝛ non erat equale iudeuꝫ credere et gentilem etiā modica fides gentilis magis laudat̉. qꝛ fides tota iudeoꝝ

Sermo Deinde qꝛ fides tanta erat in hoc centurione. xp̄s ex hoc futurā fidem gentiliū p̄dicit: dico aūt vobis ꝙ multi. non om̄s. qꝛ nō omnes credunt euangelio: ab oriente ⁊ occidente.i. ex omī ꝑte md̓i: venient: ſcꝫ ad fidē ⁊ vnitatem ecc̄ie. Deinde tangit fidei premiū: ⁊ recūbent i. reqͥeſcent ⁊ epulabunt̉: cū abrahā Iſaac et Iacob. quoꝝ imitati ſunt fidem in regno celoꝝ vbi lux erit. exultacio gloria ⁊ lōgeuitas vite eterne L Nota ꝙ pre miū fidelium hic tripl̓r cōmendat̉. Primo a ſpūaliuꝫ epulacōe qꝛ dicit recūbent. epule aūt ille non carnales ſed ſpūales ſunt qͣs nec oculus vidit. net auris audiuit. nec in cor hoīs aſcēdit Scd̓o cōmendat̉ a ꝯſorcij dignitate: qꝛ cū abrahaꝫ Iſaac et Ia cob. Tercio ꝯmendat̉ viſione dei. qꝛ in regno celoꝝ. celoꝝ em̄ regnū eſt dei viſio. Deinde iudeoꝝ infideliū predicit triplicē pe nam. Prima eſt carentia diuine viſionis. vn̄ dicit: filij at regni .i. ẜm Hiero. iudei in quibꝰ deus an̄ regnabat: eicientur in tene bras exteriores: Ecce ꝙ fideles gaudebunt lumine viſiōis diui ne. ſed iudei eicient̉ in tenebras. Nota ꝙ tenebre quedā ſunt in teriores. ⁊ hec ſūt ignorantia fidei. quedā vero exteriores ſcꝫ pe ne infernales. illa em̄ eſt terra tenebroſa ⁊ oꝑta mortis caligine terra miſerie ⁊ tenebraꝝ. vbi vmbra mortis ⁊ nullus ordo: ſed ſempit̓nus horror inhabitat. iō at̄ iudei in exteriores iſta tene bras eiecti ſunt. qꝛ non repuler̄t a ſe interiores tenebras. Scd̓a eſt pena ſenſus ibi erit fletus. ẜm ꝙ dicit Aymo. lacrimabunt oculi ex vehementi ardore ⁊ fumo ignis inferni. Tercia pena ē. remorſus ꝯſcientie: ⁊ ſtridor dentiū: cū enim ꝯſcientia ꝓpria. qͣſi verbis ſtimulat ⁊ pungit damnatos. ex indignatiōe ꝯcuciunt̉ et dentibꝰ ſtrident. Psͣ. Peccator videbit ꝓpriaꝫ ꝯſcientiā ⁊ ira ſcetur dentibꝰ ſuis fremet ⁊ tabeſcet: deſideriū peccatoꝝ ꝑibit. Sexto ponit̉ peticionis exauditio: ⁊ dixit ih̓us centurioni vade ꝓficiendo de virtute in virtutem: ⁊ ſicut credidiſti. ſolo ver bo abſqꝫ corꝑali pn̄tia ꝙ poſſem ſanare filiū tuū. i. pueꝝ: fiat tibi i. fiat tua gracia: et ſanatus eſt puer. ꝑfecte: in illa hora: q̄ xp̄us protulit. ſicut credidiſti fiat tibi. Conſidera qͣꝫtum valeat vnicuiqꝫ fides ꝓpria quando tm̄ valuit huic puero fides aliena M Ad miſticā intelligentiā iſti duo quos dn̄s de monte de ſcendens ſanauit. duos ppl̓os ſcꝫ gentilem ⁊ iudaicū ſignificat vterqꝫ populus vicijs egrotabat. ſed ſaluator mundi de monte alte diuinitatis deſcendit in vallem nr̄e miſerie. ⁊ vtrunqꝫ cura uit populum. gentilem aūt primo. quia ſtatim dn̄o in carne ve nienti quaſi leproſus occurrit. Iudaicus vero ppl̓us adhuc expectat. ⁊ iacet in domo ſynagoge ꝑaliticus et male torquetur.

xxii. ſed in fine tempoꝝ cum introierit plenitudo gentium. ⁊ ipſe ſanabitur. Moraliter aūt vterqꝫ iſtoꝝ peccatoreꝫ ſignificant. pec catum enim habet maculam ⁊ habet penam. macula eſt ſicut le proſi. pena eſt ſicut palitici. macula lepre eſt abhominabil̓. ſicut peccatricem aīam abhominat̉ deus et beati angeli. pͣs. Corrup ti ſunt ⁊ abhominabiles facti ſunt in inquitatibꝰ. Exemplum de heremita ſepeliente quadriduanū mortuuꝫ mandato angeli ſibi aſſiſtentis. heremita aūt ille fortiter obdurabat nares ꝓpter feto rem cadaueris. ſed non angelus. ⁊ ecce iuuenis quidaꝫ pulcer rimus ⁊ iocundus. veſtimentis ornatus inde habuit tranſitum et tūc angelus fortiter obdurauit nares donec ille iuuenis lon gius receſſiſſet. Interrogauit aūt heremita angelū cur nō obdu raret nares a fetore cadaueris. obduraſſet aūt traſſeunte illo iu uene. quia ego inquit angelus fetorem corꝑalem hunc nō ſencio: ſed anima illius iuuenis ſic abhominabilis eſt ⁊ fetida. ꝙ fe torem eius ſuſtinere non potui ⁊cͣ. Item macula lepre contagioſa eſt ⁊ cōmorari leproſis periculū eſt. ita peccatores contagio ſi ſunt et ꝑiculum eſt cū eis conuerſari. ne forte inducant alios ad peccatū. ꝓpter hoc dicit̉ Prou̓..i. fili mi ne ambules cū pct̄o ribus ꝓhibe pedem tuū a ſemitis eoꝝ. pedes enim illoꝝ ad ma lum currunt. Pena aūt peccati per ſeruū ceturionis quadrupl̓r deſcribit̉. d̓ eminde illo puero ꝙ erat ſeruus: ꝙ iacebat. ꝙ erat paliticus. ⁊ ꝙ male torquebat̉. iſte pene ſunt ꝓnitas ad malum que in ſeruitute ſignant̉. qui enim facit pct̄m. ſeruus eſt peccati Io. S. pct̄m autem cū dominatur homini. facit eum pronuꝫ ad peccandū: vt de vno pct̄o ad alteꝝ tendat ẜm Gre. Pct̄m aūt vlterius ad aliam deducit ſeruitutem ſcꝫ diaboli. Iere. z. ſeruire te faciaꝫ inimicis tuis. i. demonibꝰ. Scd̓a pena eſt in potencia ad bonū oꝑandum. que ſignat̉ ꝑ iacentē. iacentes em̄ nihil opera ri poſſunt. iacet at̄ peccator. qꝛ nullū pōt oꝑari bonū meritoriū videamus lectū pctoris aliqn̄ iacet in igne iracūdie. aliquando in ſterquilinio luxurie. aliqn̄ in ſpinis auaricie. ecce qualem ſibi fabricant pct̄ores lectuꝫ. ſꝫ ſurgend̓ eſt. qꝛ hora eſt iam nos de ſomno ſurgere. Tercia pena eſt timor qui ꝑ paliſim ſignatur in diſſolutione ⁊ tremore ipſius. ecce in qͣꝫto tremore eſt pct̄or ſi dr̄ ſibi vt elemoſinā largiat̉. aut male ablata reſtituat. timet ne ſibi deficiat ſi ſibi dicit̉ vt ieiunet ⁊ vigilet. timet ne eſuriat ſi d̓ ſibi ꝙ ad pnīam veniat. timet de verecundia ⁊ ſatiſfactione ecce quo paliticus iſte tremit. vnde Psͣ. trepidar̄t timore vbi non erat timor. Quarta pena eſt afflictio ſpūs. omnis em̄ pct̄or in ſeipſo male torquet̉ anxius quō honores ſeculi diuitias md̓i

Sermo delectamenta corꝑis acquirat. Et ecce ex altera ꝑte conſcientia pungit. fallatiam md̓i. vite breuitatem. īmunditiam vicioꝝ. et penas infernales formidāt. quid inter iſta niſi pct̄or homo male torquet̉. flagellatur interius ⁊ affligitur. Vere em̄ dic̄ Aug. iuſſiſti dn̄e ⁊ ita eſt vt oīs in ordinatꝰ aīmus ſibi ipſi ſit pena ⁊cͣ Dn̄ica quarta poſt ephīe. Sermo xxiij Scendente iheſu in nauiculam. ſecuti ſunt eū diſcipuli eius Mat. d. hoc ideꝫ legit̉ Mar. 4. ⁊ Luc. d. ẜm ꝙ dicit Remi. tria legitur dn̄s refugia habuiſſe ſcꝫ nauim. monteꝫ ⁊ deſertū. ad que accedebat qͦtiens conprimebat̉ a turbis. volens vt hō eoꝝ imoportunitatē vitaret Vnde ẜm Math̓i. videns ipſe multas turbas circa ſe. iuſſit ire tranſfretū. ⁊ aſcendente illo in nauiculaꝫ ſecuti ſunt eū diſcipuli eius. vbi magnū habuer̄t timoreꝫ ꝓpter maris ꝯmotioneꝫ. In hoc igit̉ euangelio tria tangunt̉. primū eſt maris ꝑiculoſa com motio. Scd̓o diſcipuloꝝ affectuoſa dep̄catio. ibi. Et acceſſer̄t Tercio xp̄i v̓tuoſa oꝑatio ibi. tunc ſurgens. Circa primuꝫ tria tangunt̉. p̓o aſcenſus in nauiculaꝫ: aſcendente ih̓u in nauiculā Ori. cū multa inquit magna ⁊ mirabilia fuiſſet oꝑatus in terra tranſit ad mare vt ibidē excellentiora oꝑa demonſtraret. qͣtenꝰ ſe dn̄m terre et maris on̄deret: ſecuti ſunt eū diſcipuli eius. alio quin nō eſſent diſcipuli. ſi ſecuti nō fuiſſent. ſecuti ſunt aūt euꝫ ꝓpter duo. p̓o quia trahebant̉ ſuauitate ſermonis eius admiratione oꝑm. ⁊ benigna ꝯuerſatione eius. ita vt eū relinque̓ nō poſſent. Scd̓o iuxta Cri. ut in ſeip̄is exꝑirent̉ virtutē mirabiliū oꝑm eius q̄ in alijs videbant fieri. A Scd̓o ponit̉ maris ꝑturbatio: et ecce qͣſi ſubito ⁊ ex in ꝑuiſo cū prius eſſet tranqͥl litas: motus magnus: ventoꝝ ⁊ vndaꝝ: factus eſt in mari cō mouebat̉ mare vndis ⁊ vento: ita ut nauicula oꝑiret̉ fluctibus eleuabant̉ fluctus maris magna altitudine ſupra nauiculaꝫ ita vt videret̉ eſſe in ꝓfundo. ⁊ ſubito deſcendebat. ⁊ ſic exagitata fluctibꝰ. replebat̉ hec ſūt maris ꝑicula vbi nec caſtra nec portꝰ nec hoīm poteſt hr̄i adiutorium q̄ nemo ſcit niſi qui exꝑtus eſt Vn̄ Ecc̄i. 43. Qui nauigant mare narrent ꝑicula eius. Nota ꝙ illa maris cōmotio non fortuitū. ſed xp̄o operante facta eſt. qui producit ventos de theſauris ſuis. ẜm ꝙ dicit Ori. Et hoc ideo quatenus diſcipuli timerent. timentes xp̄m inuocarent. inuoca tes liberarent̉. liberati mirarent̉. admirantes in eum crederent. Tercio ponitur xp̄i dormitio: ipſe v̓o dormiebat: ſuꝑ ceruitavt dicit Mar. non quid̓ de pluna ſed ẜm Theoph. ſuꝑ ceruica

xxiii nauis lignum. Nota ẜm Ori. ꝙ admirabile eſt ⁊ ſtupenduꝫ vt ille de quo dicit pͣs. ecce non dormitabit neqꝫ dormiet. nūc dor mire dicat̉ ſed licet dormiret corꝑe vigilabat tn̄ diuintate ⁊ inte riori mente. ita ꝙ rationis iuditiū in ſuo vigore ꝑmanebat. vn̄ etiam dormiens faciebat ut mare ſic cōmoueret̉. dormiebat aūt vel ꝓpter multaꝫ vigiliam quā fecerat. vel ꝓpter debilitatem ieiunij. vel ꝓpter fatigationē predicationis ⁊ itineris. Erant autē diſcipuli in ꝑiculo ꝓpter qnͥqꝫ que dicūtur in iſta ꝑte euangelij. Primo qꝛ non erant in forti ⁊ magna naui ſꝫ in nauicula. ſcd̓o quia erat multū onerata. acceſſer̄t em̄ diſcipuli.3o quia erat in mari. o. quia iaꝫ operiebatur fluctibꝰ. go. quia principalis gu bernator ſcꝫ xp̄us dormiebat ⁊cͣ Secunda pars Ecundo cū dicitur. et acceſſerunt. ponit̉ diſcipulorū affectuoſa deprecatio. ⁊ tangunt̉ tria. 1 excitatio xp̄i diſcipuli em̄. eius vt dic̄ Cri. Non ſtatim excitauer̄t xp̄m cū cepit oriri tempeſtas ſperātes alio mō euade periculū. ſed cū magnitudo ꝑiculi ad intollerabilem timorē eos ꝑduxit. quia iam ꝑiclitabant̉ tanqͣꝫ aliaꝫ ſpem ſalutis nō habē tes. niſi ſolum dn̄m virtutū excitauer̄t eum. vnde dr̄: ⁊ acceſſe runt: cū impetū: ⁊ ſuſcitauer̄t eum: clamoribꝰ ⁊ exagitatioībꝰ Nam vt dic Ori. tanto metu diſcipuli fuerant ꝯterriti. et pene animo alienati vt riruerent in eū. ⁊ non modeſte ac leniter ſug gererent. ſed turbulenter ſuſcitarent eum. Scd̓o ponit̉ orō diſci puloꝝ. que oratio tria in ſe habuit. que in omni debent ꝯtineri orōne. fuit enim orō illa pia ꝯfitens dei potentiā. orauerūt em̄ dicentes: dn̄e: qui tua potentia dominaris oīm. Item fit ſalu tifera: ſalua nos: Gene. 42. Salus noſtra in manu tua eſt. Iteꝫ fuit neceſſaria: ꝑimus: dicit Orig. O timeaces diſcipuli ſaluatorem vobiſcū habetis ⁊ periculū timetis. vita vibiſcū eſt. ⁊ de morte ſolliciti eſtis. Tercio ponitur diſcipuloꝝ crepatio: et dicit eis quid timidi eſtis. i. quare timētis ex quo vobiſcum ſum vnde ps. Si ambulem in medio vmbre mortis non timebo ma la. qm̄ tu mecum es domine: modice fidei: modice fidei fuerunt quia putabant ſe poſſe ꝑiclitari preſente xp̄o. Sed diceret aliqͥs quomodo fuerunt diſcipuli modice fidei qui cucurrer̄t ad adiutorium xp̄i. et reſpondit. Eriſo. Ꝙ modice fidei ꝓpter hoc fuer̄t quia licet crederent xp̄m poſſe eos liberare de ꝑiculo. cū excitatꝰ eſſet. non tamen credebant qd̓ hoc poſſet facere dormiens. vnd̓ de hoc increpant̉ ⁊cͣ. Tercia pars

Sermo Ercio cum d̓. Tūc ſurgens. tangit̉ xp̄i virtuoſa oꝑa tio. Et tria facit. p̓o em̄ ponit̉ xp̄i imperiū: tunc ſurgens imꝑauit ventis: vt flare ceſſarent: ⁊ mari: vt in vndacōs ꝯtineret. imꝑiuꝫ em̄ xp̄i tante ē efficatie vt res etiā in ſenſibiles illi obediant. vn̄ pͣs. Preceptū poſuit ⁊ non p̄teribit et iteꝝ. ſpūs ꝓcellaꝝ faciunt v̓bum eius. Scd̓o ponit̉ creature obedientia: ⁊ facta eſt tranqͥllitas magna: aeris et maris. Ipſe em̄ eſt de quo dic̄ pͣs. Tu dn̄aris poteſtati maris. motū aut fluctuū eius tu mitigas. Et nota ẜm Criẜ. ꝙ fluctuatio maris cuꝫ terminat̉. adhuc tn̄ longo tꝑe aque ꝯcutiunt̉ ſed cū imꝑio xp̄i ceſſauit tempeſtas. tanta eſt. facta tranqͥllitas. vt nec veſt giuꝫ alicuiꝰ turbationis remanſerit. qd̓ quidē extraneuꝫ eſt. Tercio ponit̉ admiratio ⁊ laus xp̄i: porro hoīes: diſcipuli vel alij qui erant in nauicula: admirati ſūt: Nam ut dic̄ Theophi. ideo mi rabant̉. qꝛ dubie ſe hēbant circa xp̄m. inqͣntuꝫ enim ſolo imꝑio mare placauit. non baculo vt moyſes. nō precibꝰ vt heliſeꝰ iordanem. neqꝫ archa vt ioſue. ẜm hoc vere deꝰ videbatur ẜm ꝙ dormiebat homo videbat̉. D Deinde ponit̉ xp̄i laus: ad mirabant̉ em̄ dicentes ad inuicē: qualis hic eſt. ẜm Origen̄. hec non eſt locucio interrogatiua. ſꝫ admiratiua. qual̓ ergo eſt iſte .i. qͣꝫtus qͣꝫ fortis qͣꝫ magnus: qꝛ venti ⁊ mare obediunt ei iubet em̄ oī creature. ẜm Ori. ⁊ non ſuꝑgredit̉ eius iuſſioneꝫ. ſoli autem hoīes dei p̄ceptis reſiſtunt. eius ꝯſilijs non acquieſcunt eius monita ꝯtemnūt. Vnde notand̓ qͣꝫ ſit vituꝑabile ⁊ dānoſum vt oīs creatura creatori obediat. ſolus at̄ homo reſiſtat. vt obedias ſeruus pr̄i familias. filiꝰ at̄ ꝯtemnat. vt creature homo imꝑet. ⁊ creatoris preceptis nō acquieſcat. Non ꝙ ſi hō fuiſſꝫ obediens creatori. oīs illi fuiſſet obediens creatura. īmo quod plus eſt. vt ſic liceat loqui. etiā deus fuiſſet obediens votis ho minis. nunc vero ꝓpter inob̓iam hoīs creatura facta eſt illi inobediens. īmo etiā ſibiipſi factus eſt inobediens. qꝛ niſi cū magna difficultate caro non ſubicit̉. ſpūi. ⁊ vix tandem aliqualit̓ ſub iecta. ſemper tn̄ remurmurat. E Poteſt at̄ iſtud euangelium exponi ſpūaliter tribꝰ modis. Et po modo allegorice ꝓut ꝑtinet ad caput eccleſie. qd̓ eſt xp̄us. nauicula enim quā xp̄us aſcendit. arbor crucis intelligit̉. ꝑ eam enim fideles perueniūt ad ſecuꝝ portum vite eterne. hanc crucem xp̄us aſcendit: ⁊ lecuti ſunt eū diſcipuli eius: quia dura morte ⁊ longis tormentis imitati ſunt eum. exiſtente vero in cruce motus magnus factuꝫ eſt in mari. quia magna immutatio facta eſt in md̓o. tenebre facte ſunt ſuꝑ terram vniuerſam. velū templi ſciſſum eſt in duas ꝑtes

xxiii a ſummo vſqꝫ deorſuꝫ. terra mota eſt petre ſciſſe ſunt. et monumenta aperta ſunt. ecce magnus motus maris. nauicula etiā. i. crux xp̄i quaſi operiebat̉ fluctibꝰ. mentes enim oīm ꝯtra ipſam crucem fluctabant. latro crucifixus deridebat xp̄m preter euntes blaſphemabant. diſcipuli trepidabant. iudeis eſt facta crux ſcā dalum. gentibꝰ aūt ſtulticia. ecce qualis fluctus ꝯtra nauiculaꝫ xp̄i. ipſe vero inter tantas cōmotiones dormiebat. quia in cruce emiſit ſpm̄. ſꝫ diſcipuli excitant dn̄m qꝛ motus eoꝝ p̄cibꝰ reſurrexit dicebant em̄: dn̄e ſalua nos r̓ſurgēdo. qꝛ ꝑimus turbacōe tue mortis ipſe vero reſurgens. p̓o increpat modicaꝫ illoꝝ fidē exprobrauit em̄ vt dicit marcus incredulitatem illoꝝ ⁊ duricia cordis. poſtea xp̄us imꝑauit ventis qꝛ diaboli ſuꝑbiam ſtrauit imꝑauit mari. quia veſaniam iudeoꝝ compeſcuit. facta eſt tran quillitas magna. qꝛ diſcipuloꝝ mentes viſa reſurrectione. ſeda te ſunt a ꝑturbatione. nos vero hoīes videntes hec oīa. dicimꝰ qualis eſt hic cui mare et venti obediunt F Scd̓o hoc idē allegorice pōt exponi ꝓut pertinet ad totū corpus ecc̄ie. naui cula iſta eccleſia eſt fideliū. de qua Prou̓. 31. Facta eſt qͣſi nauiinſtitoris. in hac naui ꝯtinent̉ fideles qui ꝑ mare pn̄tis ſeculi ad regnū celoꝝ ꝑueniunt. iſta at̄ nauicula proram ⁊ pupim habet ſtrictam ⁊ acutā. mediū aūt latum. qꝛ principiū eccleſie ⁊ finis ml̓tis ꝑſecutionibꝰ anguſtata ſūt. in pn̄º ꝑſecucōe infideliū. in fi ne ꝑſecutione antexp̄i. medio autem tꝑe eccleſia habet latitudineꝫ qꝛ multiplicati ſunt fideles. habet ecc̄ia magnas ⁊ latas poſſeſſiones nemo perſequit̉ ecc̄iaꝫ. Sed attendendū ꝙ mediū nauicule. licet ſit lacius extremitatibꝰ. eſt tn̄ debilius. itaqꝫ licet eccleſia nunc magnā habeat latitudinem. valde tn̄ debilis eſt flectunt̉ hodie xp̄iani ad oēm delectationē flectunt̉ p̄lati minis non tam mortis qͣꝫ reꝝ temꝑaliuꝫ ne illas amittant. vn̄ timendum eſt hodie valde eccleſie dei. ne iſti qͥ ſunt in medio nauis ad inſentina labant̉. xp̄us vero hanc nauem aſcendit. qꝛ ipſe ē gubernator ecc̄ie. diſcipuli vero poſt eū. qꝛ prelati ecc̄ie māda to ipſius eam regunt. Sed contra ecc̄iam flant venti. mine ſcꝫ gentiliū. hereticoꝝ. ⁊ etiam nūc tꝑis xp̄ianoꝝ principum eleuantur fluctus.i. ꝑſecutiones ꝯtra eccleſiam quaſi oꝑiat̉ fluctibus quod proribꝰ temꝑibus accidit. ⁊ eueniet temꝑe antecriſti ſed in preſenti tꝑe medium nauicule fluctibus operit̉. nō quideꝫ per gentiles aut hereticos. ſꝫ quod deteſtabilius eſt per malos principes aut milites xp̄ianos. vides enim paſſim iura eccleſie et ſtatuta contem. poſſeſſiones diripi. redditus vſurpari. pre bendas ſeculari virtute acquiri. Et qd̓ plus eſt etiam perſonas

Sermo prelatoꝝ inuadunt. xp̄us at̄ dormire videtur. quia vt dic̄ Ori Pacientiaꝫ nr̄am impioꝝ expectat pnīam. alacriter igit̉ ⁊ ſecu re. vt idem dic̄. accedamus ad eū cum ꝓph̓a dicentes. Exurge quare obdormis dn̄e ⁊cͣ. Ipſe aūt exurget ⁊ imperabit ventis: minis ſcꝫ ⁊ pauoribꝰ vt ceſſent faciet finem perſecutioni. eritqꝫ tranquillitas. pax eccleſie ⁊ ſerenitas md̓o. ita vt om̄s mirent̉ et dicant. qꝛ venti ⁊ mare obediunt ei G Tercio hoc idē moraliter pōt exponi. nauicula eſt fidelis aīa per quā homo ve hitur ad celeſte regnuꝫ hec nauicula mari exponit̉ quia corpori ſociat̉. vere em̄ corpus nr̄m mare eſt qꝛ oīa ipſius opera amara ſunt. in hanc nauiculaꝫ xp̄us aſcendit cū per gr̄am inhabitat. ſequunt̉ diſcipuli. ſancte v̓tutes. quaꝝ quatuor morales ſunt. ſcꝫ prudentia. iuſticia. fortitudo ⁊ tꝑantia. Tres theoloice. fides ſpes et caritas. duo dona ſpūſſancti ſcꝫ donum ſapīe. intellectus conſilij. fortitudinis. ſcīe. pietatꝭ ⁊ timoris. ecce pulcra cōitiua ſꝫ non poteſt iſta nauis abſqꝫ fluctuatione temptationū tranſie flant venti. erigunt̉ vnde ꝯtra nauiculaꝫ iſtam venti ſūt exteri ores demonū impulſiones vnde ſūt vexatōes carnales q̄ nunc eleuant aīam nimis audiendo. nūc eiciunt ad deſꝑationem inducendo. ⁊ frequent̓ tantus eſt temptationū impetus. ꝙ quaſi anima operit̉ fluctibꝰ vt ſit in ꝑiculo ꝯſenciendi carnalibꝰ deſide rijs que militant aduerſus aīam. magna vnda eſt carnis ꝯcupiſcentia. magna eſt rerum temꝑaliuꝫ indigentia ⁊ ſic de alijs. magna vnda tribulatio. ꝑſecutio. ⁊ expoliatio. vnde timēt vitutes ⁊ dona in tanta temptacōe periclitari. ſed xp̄us in nob̓ dor mire videt̉ ⁊ dereliquiſſe ſꝫ non eſt ita. īmo ipſe ꝓmiſit dicens. Cum ipſo ſū in tribulatione. eripiā euꝫ ⁊ gl̓ificabo eum. ⁊ ideo rediens ad ſe aīa mittit v̓tutes que excitant dn̄m. excitat fides dicens. Credo dn̄e te poſſe ſuccurrere. dicit ſpes. ſpero ꝙ iuuabit. dicit prudentia. me tibi cōmitto. dicit fortitudo. ecce qͣꝫ pacienter ſuſtineo. dicit temꝑantia. mihi omīa ſuggeſta abhorreo. dic̄ iuſticia. dignum eſt dn̄e vt me adiuues. dona ſpūſſancti po ſtulant adiutorium gemitibꝰ in enarrabilibꝰ. vt dicit apl̓us. et tunc clamat caritas voce grandi. ⁊ xp̄m excitat dicens. dn̄e ſalua nos ꝑimus. tunc xp̄us oēm turbulentiam ſedat. exteriores ventos demonū pellit. fluctus carnis ꝯtra aīam ſe erigentes mi tigat. ⁊ fit magna tranquillitas inter aīam ⁊ corpus. ita vt to tus homo miret̉ et dicat qualis eſt hic miẜicordiſſimus potentiſſimus ⁊ ſapientiſſimꝰ dn̄s. quia mare ⁊ venti illi obediūt. ro Dn̄ica quinta poſt ephie Sermo xxiiii

xxiiii Imile factum eſt regnuꝫ celoꝝ homini qui ſeminauit bonū ſemen in agro ſuo ⁊cͣ. Mat. 13. Nunqͣꝫ aliqͥs ſic purum granū ſeminat qn̄ male herbe ſimul oriantur vnde cū dn̄s noſter ih̓us xp̄us habeat pura et īmaculata ſemina virtutū que iacit in md̓o. diabolus ad inuenit alia ꝯtraria ſemina vicioſa ⁊ venenoſa que etiā ipſe ſeminat in iſto agro md̓i ⁊ hͦ expreſſe ꝯtinet̉ in euāgelio hodierno in quo tria tangunt̉. pͥmuꝫ eſt ſeminatio agri diuerſa. Scd̓ꝫ eſt relacō frau dis comperta. ibi. Attendentes ergo ẜui: tercium eſt diſcretio facti ſeruata. ibi: ſerui at̄ dixerunt. Circa primū tria facit. pͥmo recitatur bona ſeminatio. Vbi nota ꝙ regnuꝫ celoꝝ multiplicit̓ accipit̉. aliqn̄ pro celeſti patria. aliqn̄ pro xp̄o. aliqn̄ pro predicatione euangelij. aliqn̄ pro intelligentia ſacre ſcripture. aliqn̄ pro eccleſia fideliuꝫ. In euangelio iſto poſſumꝰ dicere ꝙ regnū celoꝝ accipit̉ ꝓ ecc̄ia pn̄ti ſcꝫ pro celeſti patria. volens igitur xp̄us declarare qualis ſit ſtatus pn̄tis eccleſie. et qualis futua ſit eccleſia in die iudicij ſub quadaꝫ ſil̓itudine hoc declarat dicens: ſimile factū eſt regnū celoꝝ: id ē ſimile eſt de ſtatu ecc̄ie preſentis. ſicut de homine ſeminante bonū ſemen in agro ſuo ita vt non ſit ſil̓itudo perſone ad ꝑſonam ſꝫ rei facte ad ſtatū ecc̄ie Nota ꝙ eccleſia fidelium regnū celoꝝ d̓. Primo qꝛ ſicut celum continet ſtellas que in ipſo firmata ſunt. ita fideles velut q̄daꝫ ſtelle radiantes firmate ſunt in fide ecc̄ie. Scd̓o qꝛ ſtatuta ⁊ ordinatiōes eccleſie diriuate ſunt ex celeſti regno quod ē eccleſia. Vnde Ioh̓. in apo. 21. Vidi inquit ciuitatem ſanctaꝫ hierl̓m no uam deſcentem de celo ⁊cͣ. Tercio quia licet corꝑe ſit in mundo iſto. ꝯtemplatione tn̄ ⁊ deſederio iā conuerſat̉ in celis Phil̓. 3. Noſtra conuerſatio in celis ē. Nunc videamꝰ cui aſſimilet̉ pn̄s regnuꝫ eccleſie: hoī qui ſeminauit bonū ſemen in agro ſuo. ita xp̄us verus homo ſeminauit ſua ſemina. Vn̄ in expoſitione hꝰ parabole hunc ſeminatorē ſe appellat dicens. qui ſeminat bonū ſemen eſt filius hoīs B Nota ꝙ dn̄s noſter ih̓us criſtus ſeminauit tria ſemina. ſcꝫ verbuꝫ veritatis in mundo. fideles ho mines in eccleſia. ⁊ virtutes in aīa. verbū veritatis. ſemen con uenienter d̓. tum qꝛ eſt cibus aīe. quia non in ſolo pane viuit homo ſed in omni verbo dei. Deutro. S. tum etiā qꝛ germinat in mente. vnde dicit̉ Mat. 13. Semen eſt verbum dei. hoc ſemer chriſtus ſparſit ſeminando ꝑ vniuerſum munduꝫ. ager vero eſt md̓us. vt d̓ Mat. 13. ẜm ſemen ſūt fideles hoīes qͥ ordīati ſunt ad vitā eternaꝫ. Iſa. 56. electi mei ſemen benedictoꝝ dn̄i ſunt

Sermo Seminant̉ autem iſti electi a dn̄o in agro vt fructificent. exemplo ⁊ doctrina. ſpūales filios generantes. Terciū ſemen ſūt vir tutes. cuiꝰ grana ſunt humilitas. pacīa. ꝯcordia. pax. caſtitas. iuſticia. miſcd̓ia. et omnes alie virtutes. talia ſemina ſꝑgit xp̄s in anima. Caueat igit̉ anima ne iſta ſemina euaneſcant. et ſtudeat vt germinet ſanctis deſiderijs. Aggei. z. ponite ſuper cor veſtꝝ. iam ſemen in germine eſt. Iteꝫ floreat exterioribꝰ oꝑbꝰ Iſa. i. mane ſemen tuū florebit. Item fructificet habundant̉ ſibi ⁊ alijs Mat. 13. ortum fecit fructum centupluꝫ C Se cundo tangit̉ mali ſeminis ſuꝑſeminatio. deus aūt non ponit in agro ſuo niſi bonū ſemen. Vnde ipſe mandat Leui. 19. Non ſe res agꝝ tuū diuerſo ſemine. qd̓ ſit diuerſū a bonitate. vn̄ ergo tot mala ſemina veniunt. vnde oriunt̉ tot male herbe. ſaluator ponit duas cauſas. ſcꝫ hoīm negligentiaꝫ ⁊ demonū malitiam. vnde dicit: cum at̄ dormirent hoīes.i. ẜm Aug. Cum negligē tes ſe gererent p̄poſiti ecc̄ie. nō attendentes ⁊ vigilantes ſuper grege ſuo. tunc certe venit diabolus clani. qꝛ tranſfigurat ſe in angelum lucis ⁊ ſuꝑiacit errores ⁊ diſſenſiones in eccleſia xp̄i Vnde dic̄. venit inimicus eius.i. diabolus qui eſt inimicus xp̄i: et ſuꝑſeminauit zizaniaꝫ: in agro md̓i ſeminauit erroes et infidelitatem. in quo ſeminauit xp̄s doctrine veritatē. in agro ecc̄ie ſeminauit hoīes malos ꝑditionis filios. in agro aīe ſemīat vicia ⁊ pct̄a. hec at̄ omnia zizania ſunt. qꝛ infelicia ⁊ infecunda. ſe minauit at̄ in medio tritici. i. inter doctrinam veritatis ꝯmiſcuit. falſaꝫ intelligentiā erroris. inter fideles ⁊ electos ꝯmiſcuit prauos hoīes. inter virtutes vicia cōmiſcuit: ⁊ abijt: abire d̓ diabo lus. quia nunqͣꝫ quieſcit ſꝫ ſemꝑ circuit terram ⁊ ꝑ ambulat eaꝫ querens quē deuorēt D Nota ꝙ diabolus nullum habet agrum ꝓpriuꝫ. ſed mala ſua ſemina ſemꝑ ſpergit in alieno. ſcꝫ ī agro dei. ſiue enim noīe agri mundus intelligat̉. ſiue ecc̄ia ſiue anima. om̄es iſti agri dei ſunt. nam md̓us eſt ſuus creatione et gubernatione. ecc̄ia redemptione ⁊ inſtitutione. aīa etiam ſua eſt qꝛ eam creauit ad imaginē ⁊ ſil̓itudineꝫ ſuam. non igit̉ ha bet agꝝ ꝓpriū diabolus. licet habeat multa ſemīa. vn̄ illa ſpar git in agro dn̄i. Nota etiam ꝙ dū hoīes dormiūt nō intendēdo vigilanter ſacre ſcriptue. diabolus iacit ſemina infidelitatis. dū vero prelati ecc̄ie negligūt ſibi ſubiectos. diabolus malos xp̄i anos qͥ ſūt ſcandalū. ſciſma ⁊ ꝑſecutio eccleſie generat. dū etiā anima vicioſa vacat. qͣſi dormiens et non exercens virtutum opera. diabolus ſeminat ſemina viciorum. multa enim mala do cuit ocioſitas. Eccleſiates. 33. Vnde conſulit Hieronimꝰ. Sem per aliquid boni facito. vt diabolus occupatum te inueniat.

xxiiij Nota vlterius ꝙ diabolus ad inuenit mala ſemina ꝯtra omneꝫ virtutem. ꝯtra ſemen humilitatis ad inuenit ſemen ſuꝑbie. ꝯtra ſemen pacis. lites ⁊ diſcordias. Prou̓. 6. Omni tꝑe iurgia ſemi nat. ꝯtra ſemen caſtitatis ſeminat ꝯcupiſcentiaꝫ. de quo ſemine legit̉ Iſa. 52. vos eſtis ſemen adulterij ⁊ fornicarie. contra ſemē miſcd̓ie ſeminat auaritiā. ꝯtra ſemen manſuetudinis iracundiā ⁊ ſic de ceteris omnibꝰ. ſeminat at̄ cū prauas ymaginationes ī mittit. ⁊ praua deſideria ſuggerit. cū enim ꝓponit ymaginacōeꝫ pulcre mulieris. iam granuꝫ ꝯcupiſcentie ꝓiectuꝫ eſt in anima. Cum vlterius ꝓponit ymaginationeꝫ diuitiaꝝ ſeculi. iā granū auaricie ſeminatū eſt. hec ſemina ꝑ ꝯſenſuꝫ figunt radiceꝫ ꝑ delectationem germinant. ſꝫ per oꝑationem iam fructificant. fructum venenoſuꝫ mortis ⁊ ignis eterne. Sit ergo prudens aīavt ſꝑ vigilet. ne talia diabolus ſemina ſparget in ipſa. ꝙ ſi aliqn̄ hec ſemina in ipſa ſperſa fuerint. ſtatim illa extra agꝝ piciat qd̓ ſit. qn̄ ab ymaginatione vicioꝝ ſe auertit. ne quadā cōplacentia eoꝝ ꝯſiderationi intendat E Tercio ponit̉ rei facte euidencia. cum at̄ creuiſſet herba ⁊ fructum feciſſet. tūc appparuer̄t zizania: creſcit herba: ſeminis xp̄i irrigatione gracie ⁊ pluuia ſpūſſancti. dū ſit ꝓfectus in intelligentia ſacre ſcripte. dū ſit multiplicatio ſpūaliuꝫ viroꝝ dum ꝓficit aīa de virtute ī vir tutem. fructificat aūt totum hoc ſemendū nobis eterne vite pre miū p̄paratur. Nota ꝙ cum ſemen xp̄i ita proficit vt dictum eſt Tunc dicunt̉izania apparere. non em̄ appet dr̄ia zizanie ⁊ tri tici in herba. ẜm ꝙ dicit Hiero. quia quaſi ſil̓em habent herbaꝫ ita qͣꝫtum ad exteriorem apparentiā frequenter non eſt dr̄ia int̓ ſemen xp̄i ⁊ ſemen diaboli. ſed infructu deprehendit̉ diuerſitas Quia vt d̓ Mat. 2. A fructibus eoꝝ cognoſcētis eos. Nota ꝙ cum ſemen verbi dei ꝓfecerit in ſacrā intelligentiam. tūc appent zizania. quia deprehendit̉. ꝙ erroꝝ falſitas a ſacra doctrina deuiat. Item cū fideles ⁊ iuſti homīes in eccleſia ſanctis virtutibꝰ fructificant. apparent zizanie. quia manifeſtant ſe mali criſtiani ad eoꝝ infeſtationē. Item cuꝫ anima ſemine virtutū herbam et fructum ſancte oꝑationis produxerit. tunc apparet zizania. qͥa cognoſcit diuerſitatē vicioꝝ. manifeſtat̉ ei fraudulentia demo nis tunc em̄ optime iudicare pōt inter triticum et zizaniam. Secunda pars. Ecundo cū dicitur. Accedentes ergo. tangit̉ fraudis denunciatio. Et duo facit. primo enim ponit̉ ſeruoꝝ q̄ruloſa interrogatio. accedentes at̄ ẜui pr̄iſfamilias. poſtqͣꝫ illis fraus innotuit. dixer̄t cū gemitu ⁊ doloe̓ dn̄e nōne

Sermo bonum/ ſemen ſeminaſti in agro tuo: hoc non dicūt int̓rogando non enim dubitant quin bonū ſemen ⁊ ip̄m ſolum ſeminauerit ſed admirando ⁊ dolendo vnde ſubdit̉: vnde ergo: ⁊ quo auto re ipſum agꝝ: habet. zizania: de hoc interrogant. qꝛ licet non dubitent. quin pr̄familias bonū ſemen ſeminauerit. neſciunt tn̄ vnde maliciā zizanie ſuꝑuenerit. Scd̓o tangit̉ pr̄iſfamilias reſponſio et ait illis inimicus homo hoc fecit: Iſte homo fuit inimicus. ⁊ ſeminantis ⁊ ſeminis. Nota ꝙ ſancti hoīes qͥ deſerui ſunt cū videntizaniaꝫ ſil̓ oriri cū tritico. valde affligunt̉ et accedunt ad deū deuota oratione. ⁊ inquir̄t modeſta ꝯſidera tione vnde ſit origo mali. ſeminis. dicūt em̄ ſancta meditacōne dn̄e nonne bonū ſemen ſeminaſti in agro tuo. certe ſic. qꝛ vidit deus cuncta que fecerat: ⁊ erant. valde bona. ſi ergo malū ⁊ vi tiuꝫ reꝑitur in agro. vn̄ habet. zizania. In inueſtigatione huiꝰ queſtionis. vnde eſſet malū. non acceſſer̄t manichei ad dominū vt ab illo quererent veritatē. ſed adheſer̄t ꝓprijs ſenſibꝰ. ⁊ ſuggeſſit eis diabolus vt crederent duo eſſe principia. vnū ſcꝫ deū boni alteꝝ vero mali. In hac queſtiōe longo tꝑe beatus. Aug laborauit. ⁊ tandē docuit eum xp̄s qꝛ malū non eſt aliqua ſubſtantia aut creatua. ſꝫ eſt priuatio ⁊ defectus ⁊ iō non hꝫ cauſā non ꝓprie ꝙ ſi aliqua querat̉ cauſa. diabobꝰ eſt cā ſuggerendo. voluntas aūt hoīs ꝯſequendo. ⁊ ideo d̓ ꝙ inimicus hō hoc fecit ⁊ diabolus. Inimicus ⁊ hō malū hoc faciūt. diabolus em̄ ſugge rit falſitatē ꝯtra ſemen recte doctrine. Ipſe em̄ mendax eſt et pr̄ mendacij Ioh̓. d. Item ipſe ſemina ꝑuerſoꝝ hoīm ſpargit in ec cleſia de quibꝰ dixit ſaluuator Ioh̓. 8. vos ex pr̄e diabolo eſtis ⁊ ideo oꝑa pr̄is veſtri facitis. Item ipſe ſeīat vicia ꝯͣria v̓tutibꝰ in anima fiunt enim viciorum in miſſiones per angeles malos vt dicit pͣs ⁊cͣ. Tercia pars. G Ercio cū dicitur. Serui aūt dixerunt. tangit̉ diſcrecō ſeruata in tanta fraude. Et qn̄qꝫ facit. p̓o ponit̉ ẜuoꝝ p̄parata ob̓ia: Serui at̄ dixerunt ei vis imus et colligimus ea. Attende qͣnta ſit ſeruoꝝ reuerentia erga pr̄m familias qm̄ inimicus ed irrequiſito maluꝫ ſemen poſuit in agro dn̄i. ſerui at̄ etiam illud colligere nolunt niſi requirāt dn̄i voluntateꝫ. Scd̓o ponit̉ reſponſio prudens. Et ait illis: nō: no lo ꝙ ꝯizania colligatis ſeruis querentibꝰ an velit ꝙ zizania col ligant ꝓhibet ea colligere. qͣntomagis ꝓhibuiſſet inimicuꝫ ea ſeminare ſi queſiſſet ab eo vis vadam ſeminare zizania in agro tuo. deinde cām ſubiūgit: ne forte colligentes zizania. eradicetꝭ cū eis ſil̓ ⁊ triticū: Ecce qͣntuꝫ pr̄fallias amat triticū ſuſtīet em̄

xxiiii malū ſemen in agro ſuo ſolum ꝓpter hoc. ne triticuꝫ eradicetur Tercio ponitur expectatio crementi vtriuſqꝫ ſeminis. ſinite vtra qꝫ creſcere vſqꝫ ad meſſem. male herbe multū creſcunt ⁊ celerius qꝫ bone. Quarto ponit̉ congruū tꝑus collectionis zizanioꝝ: et in tꝑe meſſis dicam meſſoribꝰ: quibꝰ zizanioꝝ collectioneꝫ cōmittaꝫ: colligite primū zizania: ecce ꝙ licet inimicus zizania ſe minauerit meſſis tn̄ ⁊ collectio ipſoꝝ ad eum nō ꝑtinet. ſed fit imperio patriſfamilias: ⁊ alligate ea in faſciculos ad ꝯburendū ecce qͣꝫ infelicem finem male herbe potiunt̉. vn̄ bene dr̄ zizania infelix loliū. inutile ⁊ infecundū. H Quinto ponit̉ tritici diligens repoſitio: triticuꝫ at̄ congregate in horreū meū. Atten de pr̄iſfamilias prudentiā in bonis ſeminibꝰ ꝯſeruandis. tollerā tiam in malis ſeminibꝰ multiplicandis. iuſticiaꝫ mala puniendo miſcd̓iam bona p̄miando. Nota ꝙ cuilibet iuſto viro ſeruo dei poſſet videri. infideles hoīes malos xp̄ianos ⁊ vicia debere exterminari ne eſſent. Dicit em̄ apl̓us. i. ad Coꝝ. 6. auferte malū a vobiſmetipſis. ſed reſpondet dn̄s ꝙ dimittant̉ zizania. ne for te illa colligendo eradicet̉ ⁊ triticum. multi em̄ licet mali. ꝯuertē di ſunt. qui ſi colligerent̉ de eccleſia. qui putaret ſe colligere zizania. futuꝝ triticum eradicaret. de nullo em̄ deſperanduꝫ ē ꝙ qͣꝫdiu eſt in pn̄ti vita vt dicit Aug. Item aliomō. qm̄ ſi auellerent̉ omēs errores ⁊ falſa intelligentia ſcripta eradicaret̉ ſtudiū et inueſtigatio veritatis occaſione em̄ falſitatis. multi doctores laborauer̄t ꝓ veritate inueſtiganda. vnde. 1. Coꝝ. ij. oꝑtet heſes eſſe. vt qui probati ſunt manifeſti fiant. ⁊ Aug. 2. cōfeſ. 19. Improbatio inquit hereticoꝝ facit eminere. quid ecc̄ia xp̄i ſenti at. ⁊ qͥd hāt ſan adoctrina. mali etiam hoīes xp̄iani ſi colligerē tur de eccia. multū triticum eradicaret̉. quia eoꝝ ꝑſecutionibus multi vitā eternam merent̉. ſil̓r aūt ſi tollerent̉ temptacōes dia bolice. eradicarent̉ virtutes. Vn̄ Paulus paſſus ē carnis ſtimu lum ne virtutes ipſius eradicarent̉. ⁊ cū rogaſſet tribus vicibꝰ dn̄m vt diſcederet ille ſtimulus. reſpondit dn̄s. ſufficit tibi gr̄a mea. nam virtus in infirmitate ꝑficitur. permittit autē dn̄s vt creſcant ſimul boni et mali vſqꝫ ad meſſem. i. vſqꝫ ad tꝑus iudicij. interim creſcunt mali in ſuꝑbia. creſcunt in diuicijs. in hono ribꝰ. in pompa ſeculi. in ꝯcupiſcencijs. ⁊ in in mundicijs ſuis. bo. ni vero creſcunt. ſe humiliando. ſe iuſtificando. et proficiendo de virtute in virtutem. Vnde Apoc. 22. qui nocet noceat adhuc et qui ī ſordibꝰ eſt ſordeſcat adhuc. ⁊ qui iuſtus eſt iuſtificetur adhuc. ⁊ ſanctus ſanctificet̉ adhuc. Tꝑe at̄ diei iudicij quod ē tempus meſſis. tunc enim colliget̉ meſſis hoīm. quidā ut ſint in

Sermo horreo diaboli. quidā in horreo ꝑadiſi. tūc xp̄s mittet meſſores .i. angelos qͥ ꝑ vniuerſū md̓m colligent om̄s hoīes reſuſcitatos I Pena zizanie.i. malorum hoīm tripliciter deſcribit̉. Primo qͣꝫtum ad ſeꝑationē bonoꝝ. colliget̉ enim p̓o zizania de medio tritici. licet igit̉ mixti ſint nunc mali cū bonis. ꝓpter quā mixtio nem deus etiā ſuſtinet eoꝝ ſcelera. in die tn̄ iudicij ſeꝑabuntur et ex tūc nullū comod̓ habebunt a ſct̄is. Scd̓a pena eſt maloꝝ colligatio. Mat. 22. Ligatis pedibꝰ et manibꝰ ꝓijcient̉ in tene bras. ligabunt̉ aūt in faſciculos. qꝛ vſurarius cum vſurarijs in vna faſce. auari cū auaris. homicide cū homicidis. falſarij cū falſa rijs. luxurioſi cū luxurioſis. guloſi cū guloſis. heu qͣꝫ infelix conſortiū. heu qͣꝫ miſerrimi faſciculi. Iſa. i. Vegenti peccatrici populo graui iniquitate. femina neqͣꝫ filijs ſceleratꝭ. Tercia pena eſt gehenne inferni. qꝛ ideo ligabunt̉ in faſciculos vt conburantur ꝯburentur pct̄ores nec conſument̉ vt vita penalis ſit ꝑpetua Iſa. 62. vermis eoꝝ non moriet̉. ⁊ ignis non extinguet. Triti cum aūt.i. electi qui ſunt triturati flagellis ꝑſecutionū ⁊ tempta tionuꝫ. vt in eis nulla ſit palea vel macula. ipſi ꝯgregabuntur in horreum dei qd̓ eſt celeſtis pr̄ia. ad quā nos ꝑducat xp̄s. In feſto purificationis beate marie virgiSermo xxv. nis introductio Oſtqͣꝫ impleti ſunt dies purgationis marie ẜm legeꝫ moyſi ⁊cͣ: Luc. z. videmus ꝙ ſi aliquis indignus loquat̉ de aliqua excellenti ⁊ nobili ꝑſona. illi d̓ ꝙ deberet os ſuū lauare vt dignū loqueret̉. Locuturus ſū autem cariſſimi fratres de purificatione virginis īmaculate. vn̄ neceſſariū eſt me loquenteꝫ purificari mentē. ⁊ labijs mundari Iſa. 6. Vir pollutus labijs ego ſum ⁊ in medio ppl̓i polluta la bia habentis ego habito. precibꝰ igit̉ īmaculate virginis mittat dn̄s ſeraphinde celis. qui tangat labia. iniquitateꝫ auferat ⁊ noſtra pct̄a emundet. quatenꝰ de purificatione puriſſime vir ginis aliqd̓ ſibi placitum poſſim dice̓ qd̓ vt nobis ipſa virgo impetret ſalutatione eā angelica venerem dicentes. aue maria. A Prima pars Oſtqͣꝫ impleti ſunt dies. Feſtuꝫ purificationis virginis antiquitus non fiebat. temꝑe aūt Iuſtiniani auguſti apud ꝯſtantinopoliꝫ. facta ē mortalitas magna hoīm. Cunqꝫ plaga inualeſceret. nec vllū remediū poſſet reꝑiri reuelatū ē cuidā ſancto viro. vt. 4 nonas februarij purificacō bt̄e v̓ginis ⁊ ipapāti dn̄i celebrae̓t̉ ⁊ ſic ceſſae̓t peſtilētia ī hoībꝰ

xxv quam ſolennitatem dum fideles celebrarent: omnis mortalitas ceſſauit. Dicit̉ aūt Ippapanti grece obuiatio latine quia puero iheſu hodie preſentato in templo obuiauerunt exultantes ſyme on iuſtus ⁊ anna ꝓphetiſſa. ⁊ de iſta purificatiōe virginis ⁊ xp̄i obuiatione agitur in p̄ſenti euangelio. in quo primo agitur de humili obſeruatione legis. Scd̓o de longa expectatione ſenioris ibi: et ecce homo erat ⁊cͣ. Tercio de deuota ꝯſolatione ama toris. ibi: ⁊ venit in ſpiritu ⁊cͣ: Propter primū eſt ſciendū ꝙ pre ceptum erat in lege. Leui. 12. ꝙ mulier que ſuſcepto ſemine pa reret maſculum eſſet immunda ſeptem diebꝰ. die autem octauo circumcidebat̉ puer. ipſa vero manebat triginta tribus diebus in ſanguine purificationis ſue. a die circūciſionis infantis. infra quod tꝑus non erat immunda: nec tn̄ licebat ei ingredi domū Completis vero triginta tribus diebuꝫ qui cū ſeptem preceden tibus fiunt quadraginta. ipſa mulier veniebat ad templuꝫ pre ſentans pueꝝ natū domino. ⁊ offerens pro ſe ⁊ puero ſacrifitiū Si autem feminā peperiſſet omnes dies ſupradicti duplicabant̉ dies em̄ immunde erant quatuordecim. ⁊ dies purificatiōis ſex agintaſex. qui ſimul iuncti fiunt octuaginta. Tria igit̉ fiebant. quadrageſimo die a natiuitate infantis. quia aſcendebat puerpera ad templū et offerebat pro pct̄o ſuo turturem aut pullum columbe. Scd̓o natum pueꝝ offerebat ⁊ preſentabat dn̄o. Ter cio ſi erat diues offerebat pro puero agnū anniculuꝫ. Si auteꝫ erat pauper offerebat pullum columbe vel turturem. hoc gene raliter fiebat de quocunqꝫ qui naſcebat̉: ſiue eſſet primogenitꝰ ſiue non. Si aūt infans fuerat primogenitus tūc fiebat aliquid aliud ſpeciale. preter ea que dicta ſunt: nam dn̄s cum percuſſit omnia primogenita egipti ꝓpter filios iſrl̓. voluit ꝙ ex tūt om ne primogenituꝫ iudeoꝝ eſſet iuris ſui. Si aūt erat pͥmogeītuꝫ alterius tribus qͣꝫ de leui redimebat̉ a iure templi qn̄qꝫ ſiclis argenti. primogenitū enim de tribu Leui non redimebat̉. ſed deputabatur ſeruitio templi. De tribꝰ iſtis ſcꝫ de purificatiōe vir ginis. de p̄ſentatione pueri ⁊ oblatione. ſit mentio in pͥma ꝑte euangelij. quoꝝ qd̓libet lege moyſi confirmat̉. dicit ergo: po ſtqͣꝫ impleti ſunt dies purgationis marie: dies ſcꝫ. o. a natiui tate xp̄i. iſtis. o. diebus mulieres purificabant̉ ab immūditia ſanguinis. vnd̓ grecꝰ poſt purgationis marie habet. in ſangui ne munde. ẜm legem moyſi. Leui. duodecimo. ideſt. ſecundum muneꝝ dieꝝ quos lex moyſi precipit obẜuari in purgatione parientis B Queritur hic quare beata virgo purificari voluit. cum ipſa nō ſuſcepto ſemine peperit. Sicut dicit lex dn̄i

Sermo ſed virtute ſpūſſancti. ideo em̄ moyſes dixit. mulier ſi ſuſcepto ſemine ⁊cͣ. ne blaſphemiā cōmitteret in virgineꝫ. vt dicit Bern̄ Et dicend̓ ꝙ in rei veritate bt̄a virgo nō indigebat purificari. Ipſa enim eſt de qua d̓ Can̄. 4. Tota pultra es amica mea ⁊cͣ. pariendo em̄ xp̄m nullaꝫ ꝯtraxit maculaꝫ. ſed om̄eꝫm decorem ⁊ ſct̄ificationeꝫ. qꝛ ſct̄ificauit tabernaculuꝫ ſuū altiſſimus. vnde illi p̄cepto legis moyſi non erat obligata. hanc tn̄ legem obẜ uauit. Primo ꝓpter ſuā humilitateꝫ. qꝛ hūiliauit ſe etiaꝫ in his ad que non tenebat̉. Scd̓o vt on̄deret ſe matreꝫ illius. qͥ fct̄us in ſil̓itudine carniſpct̄i: damnauit pct̄m. ideo ipſa qͣſi peccatrix lege purififationis ſe ſuppoſuit. Tercio ꝓpter ſcandalū vitandū ⁊ murmuracōi n̄ em̄ erat notū adhuc ip̄aꝫ ꝯcepiſſe de ſpūſan cto. vn̄ ſi non acceſſiſſet ad templū fuiſſet occaſio iudeis ſtādali ⁊ murmuris. Quarto vt ꝑtus virgineꝰ lateret diabolū: qui videbat ſine ſemine pepiſſe ⁊ tn̄ accedere vidit ad templuꝫ. ſic̄ reliquas mulieres C 2º ponit̉ pn̄tatio xp̄i ad templū: tu ler̄t. i. portauer̄t maria ⁊ ioſeph. eū. ih̓m. in hirl̓m: ī brachijs Nō ta ꝙ bethleeꝫ vbi natus eſt dn̄s non diſtat a hirl̓m niſi per quatuor miliaria. Nō ꝙ nō erat licitū iudeis ſacrificare dn̄o in quocūqꝫ loco. ſed in vno tm̄. in eo viꝫ quē elegiſſet dn̄s in terra eoꝝ. vt d̓ Deut̓. 12. Locus aūt iſte quē elegit fuit hierl̓m. vt d̓.3. Reg. S. fuit aūt illa ciuitas cōgrua ad hec. quia vt dr̄ ipſa eſt in medio tocius terre hītabilis. nūc vero qꝛ cultus dei ampliatus ē. vbiqꝫ poteſt dn̄o ſacrificari. vnde hoc p̄dixit dn̄s Malach̓.i. ab ortu ſolis vſqꝫ ad occaſum magnū eſt nomē meū in gentibꝰ. ⁊ in oī loco ſacrificat̉ ⁊ offert̉ noī meo oblatio mūda. Dein̄ ponit̉ ad qͥd detulerint eū in hierl̓m. qꝛ vt ſiſterent .i. offerrent ⁊ ꝯſecrarent aut pn̄tarent: eum dn̄o: pn̄tauit maria pueꝝ gr̄as agens deo pr̄i de tanto munere qꝛ ipſa v̓go cō ceꝑat ⁊ peꝑat. ⁊ qꝛ in hac ꝓle digniſſima deo pr̄i ꝯmunicabat Conſidera qͥd forte virgo orauerit cū deo pr̄i p̄ſentauit infantē exultauit certe in ſpū ⁊ gr̄as agendo illa vel ſil̓ia verba dicebat ecce pr̄ celeſtis ecce noua ꝓgenies celo alto dimiſſa. ecce tibi p̄ ſento filiū tuū eternal̓r ⁊ meuꝫ tꝑaliter. preſento tibi eū. qͥ tibi ſemꝑ eſt pn̄s. Gras ago tibi qꝛ in hac ꝓle digniſſima. qua con cepi mirabil̓r. peperiqꝫ ſingul̓r tibi cōico. ex tꝑe em̄ illius ſum mater cuiꝰ tu es pr̄ eternus. oblacōeꝫ tibi offero nouā. verbuꝫ tuum caro factum eſt. qui ſemetip̄m offert tibi ꝓ mundi ſalute. inter hec obtuli pueꝝ: ſicut ſcriptuꝫ eſt in lege dn̄i: adducit legis teſtimoniū. vbi precipit̉ talis p̄ſentatio infantuꝫ: quia omē maſculinū ad apperiens vuluaꝫ.i. qd̓ aperta matrice prodit in

xxv mundū: ſanctuꝫ dn̄o vocabitur: id eſt ſanctificabitur a preſentabitur dn̄o. Hec lex habet̉ Exo. 13. vbi dixit dn̄s ad moyſen Sanctifica mihi om̄e primogenitū quod aperit vuluam in filijs iſrl̓ tam de hominibꝰ ꝙͣ de iumentis. mea em̄ ſunt oīa. Itē eodē li 34. omne qd̓ aperit vuluā generis maſculini meuꝫ ē. huic at̄ legi xp̄s non erat obligatus quia clauſo virginis vtero exiuit ſicut radius ſolis vitꝝ penetrat in cōfractuꝫ D Nota ꝙ iſta repreſentatio infantis ad templuꝫ ꝓpter. q. facta eſt. Primo vt ex hoc oſtenderet̉ ꝙ ipſe erat dei. ideo tanqͣꝫ res dei erat ei p̄ ſentandus. vnde bt̄a virgo xp̄m infanteꝫ repreſentae̓ debuit qꝛ nihil eſt ita dei pr̄is ſicut vnigenitꝰ filius eius. d̓ quo angelus ad virgineꝫ p̄dixerat. qd̓ naſceret̉ ex te ſct̄m ⁊cͣ. Scd̓o vt oſten deret ex hoc ꝙ nō ſoluꝫ erat dei. ſꝫ etiaꝫ a deo qui operatur formationeꝫ corꝑis. creat aīam ⁊ eam corꝑi infundit. qꝛ vero diui na virtus ſingula oꝑata eſt in ꝯceptū ſaluatoris. quia abſqꝫ vl lo adiutorio vere facta eſt illa ꝯceptio ⁊ formatio corꝑis ī inſtā ti. Ideo inter om̄s infantes ipſe debuit pn̄tari. Tercio rep̄ſentabatur infans vt ex hoc eſſet dn̄o ꝯſecratus. ꝓpter hoc aūt xp̄us preſentatꝰ nō eſt. qꝛ ab inſtanti ſue ꝯceptionis ſct̄us ſct̄oꝝ fuit Quarto ideo pn̄tabatur infans. vt ex tūc deus cuſtodiret nataꝫ creaturā. ſꝫ nec ꝓpter hoc fuit xp̄s preſentatus. qꝛ ſemꝑ illi erat diuinitas vnita cuſtodiens hoīem. Tercio tangit̉ hoſtie oblacō : ⁊ vt darent hoſtiam: dabat̉ hoſtia pro nato infante. p̓o quideꝫ in laudem dei. 2º qͣſi in recōpenſationeꝫ. vt ex quo deus creatu ram dederat. ei fieret hoſtie retributio 3º ex hac obligatione ho ſtie daret̉ intelligi ꝙ omnia tꝑalia ſunt a deo. Deinde adducit legis ꝯcordantiam: ẜm ꝙ dictuꝫ eſt in lege dn̄i: Leui. 12. Parturtuꝝ aūt duos pullos colūbaꝝ: qꝛ beata virgo nō obtulit hoſtiam diuitū ſꝫ pauꝑm. Ideo bt̄us Lucas nō facit aliquā mē tioneꝫ de oblatione diuitū. obtulit ergo bt̄a virgo par turtu rum aūt duos pullos colūbe. vnū in holocauſtuꝫ ꝓ filio. alteꝝ pro pct̄o licet abſqꝫ omni fuerit pct̄o. Et nota ꝙ licet bt̄a v̓go alterum iſtoꝝ obtulerit. ſcꝫ vel par turtuꝝ vel pullos columbe et non vtrunqꝫ. euangeliſta tn̄ non dicit quid illoꝝ odtulerit ⁊ hoc ꝓpter miſteriuꝫ. qꝛ turtur eſt caſtū animal. colūba vero fe cunduꝫ. in virgine fuit caſtitas ⁊ fecunditas. ideo vtrūqꝫ poſu it euangeliſta. Et nota ꝙ cū d̓ ꝙ mulier pariens offerebat turturem vel pullū columbe pro pct̄o ſuo. non ſic intelliged̓ eſt ꝙ peccauerit in actu cōceptus vel ꝑtus ex libidine. non em̄ actus mr̄imonij carnalis pct̄m eſt. ſꝫ excuſat̉ actus ille ꝑ matrimoniū ne ſit pct̄m. iō dn̄o qui mr̄imoniū inſtituit offerebant ſacrifitiū

Sermo pro peccato cui remediū adhibuit carnis excuſans libidineꝫ ſcꝫ matrimoniū ẜm Aug. ſuꝑ geneẜ. ad lr̄am ca. 9. Secūda pars Ecundo cū dicit. Et ecce homo. tangit̉ longa t expectatio iuſti ſenioris. ⁊ expectabat ille ſymeon na tiuitateꝫ xp̄i ⁊ partum virginis ⁊ ꝓmiſſuꝫ ſibi fuit a ſpūſancto ꝙ an̄ mortem xp̄m videret. Duo at̄ in iſta parte tangunt̉. Primo em̄ ꝯmendat̉ a ſct̄ificatione loci in quo hītabat: ⁊ ecce: qͣſi nouū ꝓdigium res admirabilis in audita. ⁊ qꝛ hō erat in irl̓m. que eſt locus hītationis ſanctoꝝ. ciuitas ſancta ⁊ venerabilis. iam prius magi ab oriente in ipſa ciuitate xp̄m natuꝫ p̄dicauerant qd̓ forte hō iſte audierat. vn̄ ab ip̄a ci uitate non recedebat: cui nomen erat ſymeon: qd̓ interpretat̉ ſignū eſt ipſe nobis.i. exemplū ſct̄e vite ⁊ caſti deſiderij. 2º com mendat̉ a prima ꝑte ꝑfectionis q̄ eſt boni oꝑatio: ⁊ hō iſte iuſtꝰ per oꝑationeꝫ boni. talibꝰ ſe xp̄s manifeſtat. Sap̄. io. iuſtuꝫ de duxit dn̄s ⁊cͣ. 3º a ſcd̓a ꝑfectione q̄ eſt declinare a malo. ⁊ timo ratus: caſto timore declinans a malo. Pro. i. in timore dn̄i declinat oīs a malo. 4 a pio deſiderio: expectans ꝯſolatōeꝫ iſrl̓ i. xp̄m qui eſt ꝯſolatio credentiū. Iudit. d. expectemꝰ humiles ꝯſolationeꝫ. gͦ a ſct̄ificatione mentis: ⁊ ſpūs ſct̄us erat in eoneqꝫ em̄ potuiſſꝫ eſſe ita iuſtus ⁊ timoratꝰ. niſi fuiſſet ī eo ſpūs ſanctus eū ſct̄ificans. docens cuſtodiens ⁊ dirigens F tangit̉ diuina reuelatio: ⁊ reſponſuꝫ acceꝑat a ſpūſancto: qͥ in ipſo erat: non viſuꝝ ſe. exꝑtuꝝ: morteꝫ niſi videret xp̄m domī in lege ꝓmiſſum Iob. 29. in carne mea videbo deū ſaluatorem meū. Nota ꝙ reſponſuꝫ non dat̉ niſi petenti ⁊ interroganti. vn̄ cum d̓ ꝙ iſte homo iuſtus accepit reſponſuꝫ a ſpūſancto. datur intelligi ꝙ frequenter cū ſuſpirijs lacrimis et gemitibꝰ orando clamauerat ad altiſſimū. vt mitteret redemptionē ⁊ ꝯſolatōem iſrahel. ⁊ forte verba plangentis ⁊ orantis hec erant. ⁊ nūc dn̄e quare tardas. quae̓ faciem tuā auertis obliuiſceris inopie nr̄e et tribulationis. tu v̓o diſtuliſti xp̄m tuū vſqꝫ adhuc. ſed in ſtat tꝑus oportunū. nūc eſt expediens. mitte ergo ſaluatorē ꝑditꝭ captiuis redemptorem. Et conſolatorem meſtis. Veni domine libera nos ſcio quia in proximo es venturus. beati oculi qui te videbunt. Putaſne videbo illum. Putar ne morior antequam veniat. Sum ne dignus intueri conſolationem iſrahel. Nolo certe mori niſi illum videam ꝑ queꝫ mos inimica vincet̉. volo viuere qͣꝫdiu fontem vite amplectar. nolo ex hoc ſeculo recedere niſi ille veniat per quē ꝯdituꝫ eſt ſeculū. his dictis rurſus ad la crimas ⁊ gemitus ꝯuertebat̉. Vere iſte homo alter daniela. vir deſiderioꝝ fuit. ſed hoc deſiderium ipſius. pia dei auris audiuit

xxv et reſponſū eſt ſibi a ſpūſancto illud Danie. lo. noli timere videſiderioꝝ pax tibi. confortare ⁊ eſto robuſtus. confide ſenior iu uentutis vigoreꝫ ſumas. non te frangat etas grauior. nō te cō cutiat mors vicinior. non morieris niſi videas. niſi etiaꝫ tangas niſi vlterius ampleris xp̄m. in hoc reſponſo ſenior ꝯfortatus eſt qͣſi iuuenis eſt effectus nihil ꝑtulit grauitatis ⁊cͣ Tercia pars Ercio cuꝫ dicit̉: Et venit in ſpiritu: tangit̉ deuota cō ſolatio amatoris. Et duo facit. Primo ponit̉ xp̄i por tatio: ⁊ venit in ſpiritu in templū: id eſt motus et in ſtigatus a ſpūſancto. ea die veniens ad templū quā beata vir go pueꝝ illuc portauit. forte em̄ erat ſibi reuelatum ꝙ ipſa die accederet. ⁊ quē videret geſtati in vlnis cuiuſdaꝫ virginis ob lationem paupeꝝ deferentis ipſe eſſet xp̄s. Nota ꝙ ad templū quilibet debet venire in ſpū. non quidem in ſpū ſuꝑbie ſicut an bicioſi. qui ſibi vſurpant dignitates et honores eccleſiaſticos. non in ſpiritu auaricie. ſicut ſymoniati. non in ſpū inanis gl̓ie queꝫ admodū illi qui ſe ornant veſtimentis coronis et coloribꝰ vt appareant hoībus. non in ſpū ſimulationis. ſic̄ ypocrite. nō in ſpū luxurie ſicut qui ideo ad ecc̄iam veniunt. vt mulieres vi deant ⁊ ꝯcupiſcant ⁊ concupiſcant̉. non in ſpiritu vanitatis ſic̄ qui veniunt cauſa ſolacij vel vt vana loquant̉. non in ſpū acci die ſicut qui ſunt in ecc̄ia ⁊ dormiūt in predicationibꝰ et in offi cio non orant. tali ſpū venientes ad templū non vident criſtuꝫ nec illum amplexant̉ ſpūalibꝰ anime brachijs. In ſpiritu igit̉ ſancto veniamus ad templū. vt dicamus cū ps. Suſcepimꝰ deꝰ miſcd̓iam tuam ⁊cͣ H Deinde ponit̉ xp̄i aduentus: et cū inducerent. id ē intus ducerent: pueꝝ: vocat eum pueꝝ cuꝫ nō haberet niſi. q̓o. dies: ꝑentes eius: maria vere parens Ioſ. opinione: vt facerent ẜm ꝯſuetudinem legis ꝓ eo: tria fecerunt ꝓ xp̄o. preſentauer̄t eum dn̄o. obtulerunt ꝓ eo ſacrifitiū turturē et pullum colūbe. ⁊ qꝛ erat primogenitꝰ. redimer̄t eum qnͥqꝫ ſicus argenti. Nota ꝙ ſymeon expectabat ſi videret inter turbam deferre paruulū natuꝫ ex virgine. Nota ꝙ offerebantur templo filij principū nobilium et diuitum. ſed non attendebat ille. ſed cū induceret̉ xp̄us in templuꝫ ſtatim cognouit ſymeon infantem. ⁊ currens pius ſenex dimiſſis alijs infantibꝰ. venit ad virginem ⁊ nō ſufficiebat ſibi adorare. videre ⁊ tangere parui lum. niſi etiā ipſuꝫ acciperet in brachijs de ſinu virginis. vnde ſequit̉: ⁊ ipſe accepit eū in vlnas ſuas: ⁊ mirum eſt ꝙ bt̄a virgo non ꝑhibuit ſeniorē hoīem xp̄m amplecti ſed ipſa cognouit

Sermo ipſius deuotum deſiderium. et intellexit deo placere. ꝙ ille hō conſolaret̉ in amplexū pueri. Attende ꝙ forte nōnulli riſiſſent fatui. videntes antiquū hoīem geſtare infanteꝫ in vlnis ⁊ exultatem. ſed non erat ſymeoni de hoc cure portabat ipſe infantem Factꝰ eſt ī puero puer gaudebat ⁊ exultabat. felix nimiuꝫ fuit iſte ſymeon qui tantā ꝯſolationem meruit quaꝫ deſiderauerūt patriarche ⁊ ꝓphete nec acceper̄t. Secundo ponit̉ deuota ſyme onis oratio: ⁊ benedixit deuꝫ gr̄as agens: qꝛ qd̓ ab antiquo fuerat ꝓmiſſum nūc cernebat impletū. ⁊ dixit: nunc dimittis: . dimittas: ſeruū tuum dn̄e: bonus ſeruus deſiderabat tranſire de hoc mundo: ẜm verbum tuū: quo mihi dixiſti. non videbis mortem niſi prius videas xp̄m. in pace: ⁊ tranquillitate moriar ex quo eū vidi: qꝛ viderunt oculi mei ſalutare tuū.i. iheſuꝫ qui ſalutare interpretat̉. oculi carnis viderunt hoīem. ſꝫ oculo mentis cognouit eū eſſe deum: qd̓: ſcꝫ ſalutare: paſti: viſibile ⁊ palpabile: ante faciem oīm ppl̓oꝝ: quia ꝓ ſalute oīm gentiuꝫ tale dei ſalutare paratuꝫ eſt. ante faciem. quia in promptū eſt hoc ſa lutare omnibꝰ ſe p̄ſentans. ſed differenter qꝛ ꝑatum eſt ad illuſtrationē gentiuꝫ. ⁊ ad gloriam ppl̓i iſrl̓itici. Vn̄ ſubdit ꝑatuꝫ eſt certe: lumena. vt ſit veꝝ lumen: ad id eſt ꝓpter reuelacōeꝫ gentium. ipſe em̄ reuelatus eſt Yſa. o. ppl̓us qui ambulabat in tenebris vidit lucem magnā: ⁊ etiam paratū eſt ad gl̓am plebis tue iſrahel. pōt gloriari iudaicus ppl̓us ꝙ ex ipſo natus eſt xp̄us. ⁊ ꝙ ſalus gentiū ex ipſo ꝓceſſit. ſed qꝛ melior eſt gentiū reuelatio qͣꝫ gloriatio iſrahel. ideo illa huic premittit̉. rogemꝰ. Dn̄ica in ſeptuageſima Sermo. xxxvi. Imile eſt regnum celoꝝ homini pr̄ifamilias A qui exijt primo mane ꝯducere oꝑarios in vineā ſuaꝫ Mat. ⁊ o. Non eſt opus adeo laborioſum et graue. quin expectatione mercedis alleuietur. dn̄s auteꝫ in principio mundi poſuit hoīem in paradiſo voluptatis. ⁊ opus ſibi indixit. non quidē laborioſum ſed leue ⁊ delectabile. expul ſus aūt fuit homo ſuis demeritis. ab illo loco in munduꝫ iſtum miſerrimū. et graue ac laborioſuꝫ eſt illi opus impoſitū ſcꝫ ieiunare. vigilare plangere. macerare carnē. ſeip̄m affligere. ſꝫ totum hoc erit delectabile ꝯſiderata retributione eterne vite. De iſta aūt oꝑatione ⁊ retributione mercedis agit̉ in pn̄ti euange lio. in quo dn̄s aſſimilat ſtatum eccleſie rei geſte per quendaꝫ pr̄em familias qui hora prima tercia. ſexta. nona. ⁊ vndecima cō duxit oꝑarios in vineam ſuam. qui cum ſero factum eſſet iuſſit

xxvi ſingulis dare denariū. incipiens a nouiſſimis. murmurantibuꝫ vero prioribꝰ. vni reſpondit ꝙ non faceret ei iniuriam dū ſolueret conuentionis premiū. at vltimo faciebat gr̄am. quia ſic ſibi placebat tunc hanc ſil̓itudinem aptat ꝓpoſito dicens. ſic erunt nouiſſimi primi ⁊cͣ. Tria igit̉ fiunt in hoc euangelio. p̓o p̄mittit̉ oꝑantiuꝫ vocatio diuerſa. 2º addit̉ mercedis retributio equata Cum ſero aūt ⁊cͣ. Tercio ſubdit̉ ſil̓itudinis adaptatio congrua ſic erunt nouiſſimi. In vocatione aūt eoꝝ quinqꝫ diſtinguntur hore. Ideo in prima ꝑte quatuor facit. Primo enim tangit̉ vocatio in hora prima. dicit ergo B Simile eſt regnū celoꝝ homini pr̄ifamilias: id eſt ſil̓e factum eueniet in regno celoruꝫ quale fit illud. qd̓ quidam pr̄familias fecit. Nota ꝙ ꝑ regnuꝫ celoꝝ duo poſſumus intelligere ſcꝫ pn̄tem ecc̄iam. ⁊ ſtatū pnīe dicit̉ quidem pn̄s congregatio fidelium regnū celoꝝ ꝓpter tria Primo qꝛ predeſtinati ſunt fideles ad regnuꝫ celoꝝ. vnde licet ſint in mundo iſto. non tamen a regno celoꝝ ſunt aduene ⁊ pe regrini. ſed ſunt ciues ſanctoꝝ ⁊ domeſtici dei. licet em̄ aliqͥs de regno francie in ipſo regno nō ſit corꝑaliter. ad ip̄m tn̄ regnuꝫ ꝑtinet. 2º qꝛ tametſi ꝙͣtum ad ſtatum nō adhuc ſint in ipſo re gno. virtute tn̄ cairtatis diuine. ita vniunt̉ cum ſanctis celeſtis patrie vt iam ꝑ iſtam vnioneꝫ. ⁊ ipſi regnum celoꝝ dicantur Tercio diuitias et terrena contemnūt regna. ꝓpter ipſuꝫ celoꝝ regnum. ipſi em̄ ſunt d̓ quibꝰ ſaluator Mat. 5. Beati inqͥt pau peres ſpiritu. qm̄ ipſorum eſt regnuꝫ celoꝝ. Scd̓o ſtatus penitencie regnum celoꝝ dici poteſt. penitenciā em̄ terreſtreꝫ hoīem celeſtem facit Mat. 3. Pnīam agite aꝓpinquabit enim regnum celoꝝ. Et Mat. 11. dicit̉ ꝙ regnū celoꝝ vim patitur ⁊ violen ti rapiunt illud. Eſt em̄ pnīa violentia quedam. qua duꝫ nos metipſos vincimus. regnū celoꝝ rapimus. Hec Grego C Nota ꝙ homo iſte pr̄familias eſt deus pater qui homo dicit̉ nō ꝓprietate ſubſtancie ſꝫ pietatis affectu. dr̄ enim hō. quia eſt humanus.i. benignus manſuetus ⁊ miſericors circa hoīes. Eſt aūt pr̄familias per creationē ⁊ ꝓuidentiaꝫ. familia ipſius duplex ē una quidē celeſtis ſancti ſcꝫ angeli quos ipſe petenti creant vir tute. et mirabili ſapīa diſtinxit in tres verachias. ſuꝑiorem. ſcꝫ mediam ⁊ infimā. vnā quanqꝫ etiaꝫ in tres diuiſit ordines. iſta aūt familia innumerabilis eſt. Vn̄ Iob. 25. Nunqͥt eſt numerꝰ militū eius. Et Danie. ⁊. Milia miliū miniſtrabant ei ⁊ decies centena milia aſſiſtebant ei. Scd̓a aūt familia adhuc eſt in terra ſancti viꝫ hoīes quos velut pater creauit. gubernat et ſaluat. D Deinde oſtendit̉ in quo aſſimilat̉ ſtatus eccleſie illi pr̄i

Sermo familias: qui exijt primo mane ꝯducere oꝑarios in vineā ſuaꝫ vinea iſta eſt regnum celoꝝ illud de quo ſupradictū eſt. ꝙ ſignat pn̄tem eccleſiam vel ſtatum pnīe. primo quidem iſta vinea eccleſia fideliuꝫ eſt. Iſa. 4. vinea dn̄i exercitatuū domus iſrahel eſt viri iuda germen delectabile eius. iſtius vinee vitis ē xp̄us palmites vero ſunt omnes electi. Ab abel iuſto vſqꝫ ad vltimū electuꝫ. Vnde ſaluator Io. 15. Ego inquit ſum vitis et vos pal mites. fuerunt boni palmites pr̄iarche et ꝓphete. fecundi apoſto li. fortes martires. delectabiles virgines. Vel vinea eſt facultas boni operis que ſit in nobis dum gracia oꝑans ſanat libeꝝ abitrium. dumqꝫ illud adiuuat gracia cooperans. huiꝰ vinee du plex eſt opus. primū remotio mali per pnīam. ⁊ operatio boni per iuſtitiā. In hanc vineaꝫ eccleſie deus pater primo mane in principio ſcꝫ md̓i predicatores ⁊ alios fideles adduxit vt operarent̉. Sunt em̄ ẜm Gre. quinqꝫ etates ecc̄ie. Prima ab adam vſqꝫ ad nos. Scd̓a a Nōe vſqꝫ ad abraham. Tercia ab abrahā vſqꝫ ad moyſen. Quarta a moyſe vſqꝫ ad aduentū xp̄i. Quinta ab aduentu xp̄i vſqꝫ ad fineꝫ mundi. qui igit̉ in prima etate fu erunt in laboribꝰ eccleſie. ſignant̉ per eos qui p̓o mane ſūt cō ducti in vineam. Item noīe vinee ſtatus pnīe intelligi pōt. In penitentia em̄ tanqͣꝫ in vinea hoīes laboribꝰ fatigant̉. caloribus eſtu aut vigilijs debilitant̉. ſiti areſcunt. fame attenuantur. ſed tamen fructus vinee eos inebriat. qui em̄ vere penitet. qͣſi ebri us. nihil ſentit aduerſitatis iſtius mūdi. vitis iſtius vinee aīa eſt. que plantat̉ per ꝯtritionem. feditur circa pedē per ꝯfeſſioneꝫ vt manifeſtent̉ exterius radices et affectiones eiꝰ. plantant̉ per abiectiones maloꝝ actuū germinat ꝑ ſatiſfactioneꝫ. ⁊ quia opera penitencie grauiſſima ſunt et difficillima. ideo ad palū. i. ad xp̄i adiutoriū ligari ne deficiat E Sunt at̄ quinqꝫ eta tes quibꝰ hoīes veniunt ad pnīam. Prima etas eſt ẜm Gre. pu ericia quidā em̄ veniunt ad vineā in hora prima que ſignificat etatem puericie. quales ſunt qui in puericia intrant religioneꝫ Quidam in hora tercia que ſigͣt adoleſcentiaꝫ. Alij vero in hora lexta que iuuentuteꝫ ſigͣt. nōnulli autem in ſenectute qui ē hora nona. quidam vero differunt vſqꝫ ad veteranā ⁊ decrepitā eta tem que eſt hora. xi. In oībus iſtis etatibꝰ pōt aliquis agere pe nitentiā. ſꝫ attended̓ eſt. qꝛ mora trahit periculū. ⁊ ꝓpter hoc dr̄ Ecc̄ia. 5. Ne tardes ꝯuerti ad dn̄m. ⁊ ne differas de die in diē Deinde ponit̉ modus ꝯductionis: ꝯuentiōe at̄ facta cū oꝑarijs ex denano diurno. fecit deus pr̄ ꝯuentioneꝫ.i. pactum cū oꝑaijs. vt ꝓ labore diurno denariū recipiant. dies at̄ ille laboris

xxvi eſt totuꝫ tꝑus vite cuiuſſibet hoīs. eſt enim tota nr̄a vita quaſi vnus dies. vnde oꝫ oꝑari donec dies eſt. veniet em̄ nox mortꝭ in qua nemo poterit oꝑari F Nota ꝙ noīe denarij premiū vite eterne intelligit̉. habet em̄ denarius materiā precioſaꝫ formam ſpecioſam ⁊ virtutem copioſam. ſic gloria vite eterne. tam precioſa eſt vt nullo poſſit precio comꝑari ꝙ ſi aliquo mō comꝑari debet. oportꝫ ut totū quicquid habet homo det ꝓ illa ipſe em̄ eſt theſaurus quem qui inuenit homo. vadit et vendit vniuerſa q̄ habuit ⁊ emit illū. Vn̄ dicit Hugo. regnū celorum tm̄ valet ꝙͣtum habes. Item ipſa gl̓ia habet formaꝫ ſpecioſam circularem. vꝫ figuraꝫ vt nunqͣꝫ deficiat ⁊ imp̄ſſaꝫ ꝯtinet regis regum ymaginē. qꝛ vt d̓ Yſa..33. de beatis. regeꝫ in decore ſuo videbunt. Item tercio habet virtutē copioſaꝫ. ſicut em̄ denariꝰ eſt quodāmodo oīa virtualiter. qꝛ quicqͥd homo vult ꝑ denari um hr̄e poteſt. ita premiū vite eterne ꝯtinet vniuerſa que deſiderat aīa. Vn̄ Anẜ. in ꝓſo. 25. ca. qui hoc bono fruet̉. quid illi erit. et quid illi nō erit. certe quicqͥd volet erit. ⁊ quicqͥd nolet non erit. ibi quippe erunt bona corꝑis ⁊ anime qͣlia nec oculus vidit nec auris audiuit. nec cogitauit cor hoīs. vnde hoīes mū di prudenti deberent vti conſilio. vendere ſcꝫ pauꝑibꝰ hec bona pauca terrena. q̄ poſſident vt denarium vite eterne acciperent. qui nunqͣꝫ deficit. Iſte eſt ille denarius quē hoīes deſiderāt hr̄e in burſa qui nunqͣꝫ deficiat. vel denarius eſt cōmune gaudium beatoꝝ. G Deinde ſequit̉: miſit eos in vineam ſuā: miſſi ſumus in vineam dn̄i. Et qͣtuor nobis ꝯſideranda ſunt. pͥmo ne de vinea exeamus ꝑ infidelitateꝫ. ſic̄ heretici. de quibꝰ. i. Ioh̓. 2. Ex nobis ꝓdierunt. ſed ex nobis nō erant. Iteꝫ ſcd̓o atten denduꝫ eſt ne male oꝑemur. peccando ſcꝫ mortaliter. tale enim opus non requirit deus in ſua vinea. ſed retorquet malū opus in capud oꝑantis. Item tercio videndū eſt vt opus diuinū bn̄ operemur. Vn̄ apl̓us. Dum tꝑus habemus oꝑemur bonū. Itē Quarto cauendū eſt ne cū negligentia ⁊ tarditate bonū oꝑem Hiere. 48. Maledictus qui facit opus dei fraudulenter. Secūdo ponit̉ ſecunda oꝑantiuꝫ vocatio: ⁊ egreſſus circa horam tertiaꝫ hora tercia fuit tꝑs illud a noc vſqꝫ ad abrahaꝫ. vel hora tercia eſt etas adoleſcencie. tūc enim hō creſcit in caborē: vidit alios ſtantes in foro ocioſos: magnū pct̄m eſt ocioſitas. Eſt em̄ doctrix oīs vicij. Eccl̓. 33. multā malitiaꝫ docuit occioſitas. H Nota ẜm Gre. Foꝝ eſt quicqͥd eſt extra ecc̄iam. vel dici poteſt. ꝙ foꝝ eſt md̓us iſte. In iſto foro aīe hoīm venales exponūtur mercatores duo ſunt. ſcꝫ deus ⁊ diabolus. Quidam aūt ſic ceci

Sermo ſunt vt vendant aīam ꝓp̓aꝫ diabolo ꝓ vili precio qꝛ ꝓ modica pn̄tis vite delectatione. quales ſunt luxurioſi ⁊ guloſi. quidaꝫ vero vendunt aīam ꝓ fallacibꝰ huiꝰ mundi diuicijs ſicut auari Eccl̓. 10. Auaro nihil celeſtius. hic em̄ aīam ſuam facit venaleꝫ Quidam vero vendunt aīam ꝓ honoribus tranſittorijs ⁊ glo ria mundi. ſicut ſuꝑbi. iſtas aīas emit diabolus vt ſint lingna ignis inferni. vnde cū eos emit in fornacem ignis inferni eos eicit. talem mercatorem fugiamus et vendamus aīas noſtras xp̄o qui nos comꝑat ſanguine ſuo precioſo. et cū emerit ducit ad patriam celeſtem Videns aūt dn̄s alios ſtantes ocioſos mi ſit eos ad opus. vnde ſequit̉: ⁊ dixit illis: qui ſtabant ocioſiite ⁊ vos in vineam meā.i. ite libere ⁊ non coacte vt ſitis cōgregatione fidelium ⁊ nu̓o penitentiū: ⁊ qd̓ iuſtum fuerit dabo vo bis: non cōponit cū iſtis de precio ſed tn̄ ꝓmittit qd̓ iuſtū fuerit illis dare. qꝛ ipſe retribuet vnicuiqꝫ ẜm opera ſua. Tercio ſimul ponit̉ vacatio oꝑarioꝝ in ſexta ⁊ nona hora: iteꝝ autem exijt circa ſextam ⁊ nonā horam: ⁊ inuenit adhuc ocioſos in foro. ⁊ fecit ſil̓r: mittens eos in vineaꝫ. mittunt̉ fideles in vineā eccle ſie ſexta ⁊ nona hora tꝑe illo. qd̓ fuit ab abrahaꝫ vſqꝫ ad moy ſen. ⁊ a moyſe vſqꝫ ad xp̄m. Ite in vinea pnīe eiſdem horis mit tunt̉ qui penitent tꝑe iuuentutis et ſenectutis. Quarto tangit̉ quinta vocationis hora circa vndecimā exijt iſta eſt hora a xp̄o vſqꝫ ad finem ſeculi. Eſt etiam tꝑus etatis decrepite: ⁊ inuenit alios ſtantes: ſcꝫ ocioſos. ⁊ dixit illis qͣſi obiurgando ⁊ reprehendendo: quid hic ſtatis tota die ocioſi: reprehenduntur qui diam aliquā abſqꝫ bono oꝑe tranſire ꝑmittunt vnde legitur ꝙ cū Titus vna die nihil virtuoſuꝫ egiſſet. circa horam veſꝑtinā ꝯtri ſtatus cū ſuſpirio dixit aſtantibꝰ. Heu me amici hanc diem per didi: dicunt ei. qꝛ nemo nos ꝯduxit: optime dicunt. nemo nos cōduxit. nullus em̄ vineam dn̄i ingreditur niſi conductus a deo. qꝛ vt dicit apl̓us. non eſt volentis nec cōcurrentis. ſꝫ to tum eſt miſerentis dei: dixit eis. Ite et vos in vineam meā. Iſti qui hora. xi. mittunt̉ in vineam fuer̄t apl̓i ⁊ gentiles. Conſideranduꝫ eſt at̄ qͣꝫta ſit liberalitas dei. qui vt occaſionē habeat p̄ miandi etiā. xi. hora oꝑarios mittit in vineā Secunda pars Ecundo cū d̓. Cum ſero at̄ factum eſſet: tangit̉ merce dis retributio equata. vbi quatuor tangunt̉. Primū eſt cōmiſſio ſolutionis faciende vbi p̄mittit̉ hora ꝯue niens: cū auteꝫ ſero factū eſſet. ſero ẜm Rabanuꝫ eſt

xxvi ꝯſumatio md̓i. aut etiam vniuſcuiuſqꝫ finis. ⁊ ꝯſequent̉ ſero eſt finis md̓i. quia vlterius non eſt tꝑus operandi. ⁊ ꝯgregabunt̉ omēs. Quidā ad celeſtes manſiones. quidā vero ad infernales dicit dn̄s vinee: dn̄s vinee eſt pr̄familias deus pater: ꝓcurato ri ſuo: ꝓcurator dei pr̄is xp̄us eſt. factus enim fuit ꝓcurator dei patris in cauſa hoīs ⁊ dei. ⁊ ꝯtra diabolū. ad hanc enim cauſaꝫ diſcuciendā non acceſſit deus pr̄ per ſemetip̄m carneꝫ aſſumēdo ſed miſit ꝓcuratorem ſuū xp̄m ſcꝫ qui carnem ſumpſit ex virgine. ipſe ideꝫ eſt ꝓcurator nr̄ in curia celeſtis imperij. vbi ip̄e ap paret ꝓ nobis in oī cauſa ⁊ queſtiōe. vnde canit mater eccleſia Introiuit ih̓us in ipſuꝫ celū vt apꝑeat nunc vultui dei ꝓ nobis Deinde ſeqͥt̉ duplex ꝯmiſſio illi facta. p̓a ē vocādi oꝑarios vn̄ d. voca oꝑarios: iſta vocatio oꝑarioꝝ forte erit illa vox tube archangeli. ſurgite mortui venite ad iuditiū xp̄i. Ad cꝰ vocaticōꝫ vniuerſū reſurget genus hūanū. Scd̓o cōmittit mercedis retri butioneꝫ: ⁊ redde illis mercedem ſuaꝫ: vnicuiqꝫ ẜm opera ſua. Deinde modū retributionis ſeruand̓ adiungit: incipiens a no uiſſimis: qui vener̄t hora vndecima: vſqꝫ ad primos. qui fuer̄t in hora p̓a. R Querit̉ quare deus pater vocat operarios ad vineam. mercedem tn̄ eis non tribuit ſed committit filio. di cendum ꝙ ad deum pr̄em ꝓpter omnipotentiā pertinet trahere hominis ad vnitatem eccleſie ⁊ ad penitentiaꝫ. Vnde Ioh̓is. 6. dicit xp̄s. Nemo poteſt venire ad me inſi pater qui miſit me tra xerit illum. iuditiuꝫ aūt mercedis reddende competit xp̄o ꝓpter duo. Primo quideꝫ rōne ſapiencie ei attribute que ad iuditiuꝫ requirit̉. In ipſo enim ſunt omnes theſauri ſapīe et ſciencie dei abſconditi. Colo. z. Item ſcd̓o hoc iuditium ſibi debet̉ ne aliqͥs crederet eum eſſe minorem patre ꝓpter humanitatē aſſumptam ſed videatur equalis patri. Vnde Io. 5. Pater nō iudicat quēqͣꝫ. ſed omne iuditiūdedit filio. vt om̄es honorificent filiuꝫ. ſic̄ honorificant pr̄em. Secundo ponit̉ equalis retributio denarij: cum veniſſent ergo: ꝓ recipiendā mercede: qui circa vndecimā horam venerant: ad opus: acceperunt ſingulos denarios: denarius ſignificat vite celeſtis eternitatem. que eternitas etiam modicum laborantibꝰ datur. Sequitur retributio primorū veni entes autem et primi arbitrati ſunt ꝙ plures eſſent accepturi erat enim veriſimile vt amplius laborantibꝰ plus cōferatur pre mij: acceperunt autem et ipſi ſingulos denarios: ſicut vna eſt fides primorum et ſequentium. ita vnus eſt denarius eternita. tis. In hoc documento conſideremus ut nō faciamꝰ cōꝑationeꝫ noſtri ad alios ꝙ etiā plus illis mereamur. quoniam frequēter

Sermo quidā ſecularium equant̉ meritis religioſoꝝ. aut illa excedunt L Tercio ponit̉ iſtoꝝ murmuratio: ⁊ accipientes: denariū murmurabant adu̓ſus pr̄em familias. duplicem em̄ vident̉ iſti hr̄e cauſaꝫ murmurandi. ⁊ in ꝙ remuneratione eſſent vltimi cū tn̄ fuiſſent priores in oꝑe. ⁊ ꝙ equale premiū non eque laborā tibꝰ erat datū. ſed omiſſa p̓a cauſa ſolū murmurant ꝓpter ſcd̓aꝫ dicentes hi nouiſſimi vna hora fecer̄t ⁊ pares illos nobis feciſti in premio: qui portauimus.i. ſuſtinuimꝰ: pondus diei.i. pon deroſum laborem tocius diei: ⁊ eſtus: ventoꝝ ⁊ ſolis Poſſent conqueri qͥ a puericia vſqꝫ ad finem vite deo ſeruierūt. ſi tm̄ recipiunt premij. ſic̄ incipientes ſenio. qꝛ ſuſtinuer̄t pondus religionis ⁊ pnīe atqꝫ eſtus temptationum. ⁊ ille deficiente eſtatis calore ꝯuerſi ſunt. Item poſſent ꝯqueri antiqui pr̄es Nōe viꝫ et abraham Iſaac Iacob ⁊ moyſes. ſi tm̄ recipiant premij ſicut illi qui ſunt pn̄ti tꝑe. ipſi enim portauer̄t pondus diei. qꝛ longo vixerunt tꝑe. ſuſtinuer̄t etiaꝫ magnos temptationū eſtus. tꝑe enim eoꝝ mundus erat qͣſi iuuenis. totus floridus pulcritudine. habundans delicijs. iocundus ꝓſperitatibꝰ. Vnde ma gnos eſtus inferebat temptationū. nūc vero md̓us antiqͣtus ē et deficiunt qͣſi delectamenta ipſius. ⁊ ideo in pn̄ti non vrit tātis eſtibꝰ ¶ Hic querenda ſūt tria. primo em̄ querit̉ qͣre voluit deus pr̄ vt priores eſſent in premio qͥ poſteriores erāt in opere. Et dicend̓ ꝙ beatus Greg. huius rōnem aſſignat. ꝓpter hoc ſcꝫ qꝛ videmꝰ frequenter ꝙ qui tardius incipiūt bn̄ oꝑari. citius vocant̉ ad premiū vite eterne. Scd̓o dubitat̉ de iſta retri butione denarij. non em̄ videtur iuſtū vt equale recipiant pre miū. modicū et plurimuꝫ laborantes. vnde videt̉ ꝙ ſatis rōna biliter murmurauerint qͥ hora p̓a vocati ſunt. Et dicendum ꝙ iſta retributio iuſta eſt et miſericors. iuſta quideꝫ ad precedētes quia datur eis ꝯuentionis pretiū. miſericors aūt quo ad ſequē tes. quia ꝓ modico labore equalem prioribꝰ ſuſcipiūt mercedē. non igit̉ iniuſte agitur cuꝫ primis. ſed miſericorditer diſpenſat̉ cū vltimis. Item ſcd̓o ideo eſt equale. Primuꝫ vt oſtendat̉ ẜm apl̓m ꝙ non ex oꝑibus ſaluati ſumus. non em̄ menſurat̉ mag nitudo premij ex oꝑibus. ſed ex feruore caritatis. ⁊ qꝛ qui minꝰ oꝑant̉ poſſunt hr̄e equalē caritatē. his qͥ multū laborant. ideo equale ꝯſequit̉ premiū. Iteꝫ tercio d̓ premiū beatoꝝ eſſe equa le in duracōe. qm̄ ſiue multū laborauerint ſct̄i in eccīa ſiue modicū. d̓ omnibꝰ tn̄ verificabit̉ illud Sap. ⁊ Iuſti imppetuū viuēt et apud deū eſt merces eoꝝ non em̄ plus durabit in eternitate glorie ſanctus petrus qͣꝫ latro in cruce ꝯuerſus. ſed iſte denariꝰ

xxvii. licet ſit equalis in duratione. non tn̄ eſt equalis ī magnitudīe valoris. In domo em̄ pr̄iſfamilias manſiones multe ſūt.i. ml̓tu gradus beatitudinis. Item quarto pōt dici ꝙ etiaꝫ beati electi equales ſūt in magnitudine gaudij. nam vt dic̄ Anẜ. in ꝑſologion. 26. ca. Ex hoc em̄ ꝙ quilibet ſanctus tm̄ diligit. alterū qͣꝫtum ſeip̄m. ſequit̉ ꝙ tm̄ gaudebit de beatitudine alterius. qͣꝫtum de ꝓpria. ⁊ ideo gaudiū oīm erit ſinguloꝝ. vnde ex hͦ ille denarius erit equalis ¶ Tercio dubitatur quō ſancti d cunt̉ murmurare de equalitate priij alioꝝ. Nam vt dicit Gre. Regnū celoꝝ nullꝰ murmurans accipit. igit̉ qui accipit mur murare non pōt. Ad hoc reſpondet Criẜ. dicens ꝙ iſta ſil̓itudo murmuris non ſic tranſferenda eſt ad eos qui bt̄i ſunt. vt intel ligant̉ murmurare ex inuidia. ſed vt oſtendat̉ ꝙ tanto ſunt ho nore prediti vt magnitudo honoris poſſet generare inuidiam. Scd̓o ad hoc reſpōdet Gre. ꝙ antiqui pr̄es qͣntilibet eſſent me riti morientes. non tn̄ ſuſcipiebant premiū. ſed expectauer̄t vſqꝫ ad xp̄ꝫ. Hi vero qui non laborant in vinea dn̄i ſtatim cū mo riuntur introducunt̉ ad requiem illoꝝ. igit̉ dilatio qͣi quedaꝫ murmuratio eſt. Tercio pōt dici ẜm magiſtꝝ Ottoneꝫ in ẜmo nibus ſuis. ꝙ duplex eſt murmur ſcꝫ conqueſtionis ⁊ admirati onis. conquerendo quidē non murmurant beati de alioꝝ gl̓ia. admirando at̄ quaſi murmurare dicunt̉. quia illi qui ſūt temꝑe preſenti qͣſi pro nihilo vitaꝫ eternā acquirunt. Iteꝫ quarto pōt dici ꝙ iſta murmuratio intelligenda eſt ꝑ ſincreſim. nō em̄ mur murant de alioꝝ gloria. nec murmurare poſſunt. ꝙ ſi tn̄ aliq̓s crederet ibi eſſe materiā murmuris. attendat quō murmur ille tolleretur ꝯuenienti reſponſione. Ideo quarto ponitur ſedatio murmuris tripliciter em̄ tollitur murmur ille. primo em̄ amica bili racionatione. vnde dicit: at ille ſcꝫ pr̄familias: reſpondenvni eoꝝ: qͥ forte magis ſe īgerebat dixit amice ecce qͣꝫ amicabi liter incipit rōcinari: non facio tibi iniuriam: ideo aduerſuꝫ me murmurare non debes. ⁊ ꝙ non faciat illi iniuriā declarat. quia dat ſibi illud in quo pactu fecerant. vnde dicit. Nōne ex denario ꝯueniſti mecū: certe ſic. ⁊ ideo nō teneor tibi dare plus. qua ꝓpter: tolle quod tuū eſt ⁊ vade. vade ſcꝫ contentus. qꝛ recepi ſti mercedem tuā. Item ſcd̓o tollit murmurationē d̓ eo ꝙ equa lem dedit mercedem minus labrorantibꝰ. hoc em̄ ideo fecit quia voluit. ⁊ quod vult licitum eſt ei facere. vn̄ ſubdit: volo autem et huic nouiſſimo dare ſicut et tibi: ſicut enim ſola dei voluntacauſa eſt in productione rerum. ita ſola eadem cauſa eſt equalitatis premioruꝫ: an non licet mihi facere qd̓ volo. certe īmo licꝫ

Sermo quia voluntas ipſius ſemꝑ eſt rationalis ⁊ ſine affectu malicie. Item tercio tollit murmurationē quia videt̉ ꝓcedere ex inuidia An oculus tuus neqͣꝫ eſt: oculus ẜm Remig. intentio eſt. que tunc d̓ eſſe neqͣꝫ. qn̄ dolet de bono proximi. oſtendit aūt quare oculus iſtius nequaꝫ ſit: quia ego bonus ſum: id eſt quia ego bonus ſuꝫ huic dando gl̓iam. ideo tu habes oculū neqͣꝫ dolens de bono quod illi dedi ⁊cͣ. Tercia pars Ercio cum dicit̉. Sic erunt nouiſſimi pri. tangit̉ ſimi litudinis congrua adoptatio. ponit̉ em̄ duplex ſnīa Prima eſt qꝛ illi qui in vinea eccleſie fuerant priores ad laborem. in remuneratione erunt poſteriores. dic̄ enim. Sic erunt nouiſſimi in labore: primi. in remunerationeEt primi: in labore: nouiſſimi: in remuneratione qd̓ quideꝫ ẜm Remi. Miſtice exponit̉ de iudeis et gentibꝰ. prius em̄ fuer̄t vocati iudei ad fideꝫ qͣꝫ gentiles. et tn̄ prius ſaluant̉ gentiles qͣꝫ in dei O Secunda ſnīa metuenda valde eſt quia dr̄: Multi enim ſunt vocati: multi quidē vocati ſunt quia generaliter om̄s hoīes. ſpecialiter ſoli xp̄iani. omnes quidē vocant̉ ad fidem ſed tamen pōt dici illud Yſa. 9. Dn̄e multiplicaſti gentem. ſed non maginficaſti leticiā. Vnde ſequit̉: pauci vero electi: de omni na tione mundi. non ſunt electi niſi xp̄iani. qui pauci ſunt reſpectu alioꝝ. ſed neqꝫ omnēs xp̄iani ſaluant̉. ymo ſoli illi qui xp̄iani. tatis nomen oꝑibus ꝯfirmant. Dicit em̄ ſaluator. Non omnis qui dicit mihi dn̄e domine intrabit in regnuꝫ celoꝝ. ſed qͥ facit voluntatem meaꝫ. Ex hac ſentencia. ẜm ꝙ dicit Gregꝰ. penſare debet vnuſquiſqꝫ vt de ſe non preſumat qd̓ ad fideꝫ vocatuꝫ eſt quia vtꝝ ad regnū eligendus ſit neſcit. Rogemus gͦ deum ⁊cͣ. Pominica in ſexageſima Sermo xxvii. Vm turba plurima ꝯueniret ⁊ de ciuitatibꝰ ꝓperarent ⁊cͣ. Luc. d. idem Math. 13. Et Mar. 4. Ad bo num agriculam ſpectat tempus expectare ſeminandi. et terram conuenientem ſeminū diſcernere. veīt autem in hunc mundū cecitatis. agricula ih̓us xp̄s plenū gremiū portans celeſtiū ſeminū ⁊ ſeminauit ea nō quidē in terreno agro mali. ſed in mentibꝰ hoīm. q̄ mentes quante ſint diuerſitatis ad ſemen iſtud. declarat̉ in pn̄ti euanº in quo tangunt̉ tria. primū ē ſil̓itudinis ꝓpoſitio. 2ᵐ ē expoſicōis interro gatio int̓rogabāt at̄ diſcipuli eiꝰ ⁊cͣ. 3ᵐ ē ꝑabole explanacō ibi

xxvij Eſt autem hec parabola A Circa primum tria facit. Primuꝫ eſt loquendi opportunitas. opportunū enim erat tꝑus vt tunc loqueretur chriſtus. cum turba plurima conueniebat. vnde dicit. Cum turba plurima ꝯueniret: ẜm glo. quotiens in euangelio turbe vocabulū infit ſicut diuerſitas hoīm. ita diuerſitas intimat̉ voluntatuꝫ. Plurima aūt erat iſta turba diuerſis cauſis. quidam em̄ ꝯueniebant ad xp̄m vt inſtruerent̉. quidaꝫ vt ſanarent̉. quidam vt elemoſinas reciꝑent quia multe fiebāt elemoſine xp̄i imperio. quidam vt viderent mirabilia. Alij v̓o vt xp̄i dicta et facta calūniarentur. ⁊ de ciuitatibꝰ ꝓperarent ad iheſuꝫ non tm̄ de villis ⁊ caſtellis ſꝫ etiam de ciuitatibꝰ ad xp̄m ꝓperabant. Attendendū eſt ꝙ volens venire ad ih̓m. debet exire extra ciuitatem iſtius mundi. non em̄ habemus hic manentem cuitatem ſed futuram inquirimus. vnde dn̄s extra ciuitatē crucifixus eſt. exeamus ergo ad eū extra caſtra. eius portātes imꝓperium Heb̓. ii. Sed in iſto exitu ꝓperandum eſt vt veniamus ad xp̄m. nam mors ꝓperat vt ꝑcutiat. diabolus circuit vt decipiat. mūdus labitur vt deficiat. ipſe xp̄us nos expectat vt recipiat. vnde non noroſe accedamus. ſꝫ fugientes ꝓperemus. ad xp̄m. nec te pigeat ꝓperare. qm̄ ſi nimis laboraſti ⁊ fatigatꝰ es in currendo. veniens ad iheſuꝫ ſaluatorē amabilem. ſecuꝝ et delectabilem terminū in quo reficieris. ꝓperat em̄ viator terminare dietam. vt ad bonū ꝑueniat hoſtium. videns an̄t criſtus tantaꝫ circa ſe multitudine vndiqꝫ venientiū irruente in ſe ſpūſancto dixit ꝑ ſil̓itudineꝫ. incepit predicare ꝑ ſil̓itudinē B Nota ẜm The. ꝙ dn̄s loquebatur in ſil̓itudinibꝰ. Primo quidē vt auditores attentiores faceret. ꝯſueuerunt enim hoīes exerci tari in obſcuris. ⁊ manifeſta contemnere. Scd̓o vt in dignis oc cultaret̉ ſententia. Tercio ꝓpter ſententie dignitatē que velāda erat verboꝝ congruis exemplis. ſic̄ precioſas margaritas velo inuoluimus. Quarto vt in ſil̓itunibꝰ melius app̄henderent ru des ſnīam. Sequit̉ ſimilitudo: exijt qui ſeminat ſeminare ſemen ſuum: Iſte ſeminator eſt filius dei. cui eſſe ſeminatorē ꝯuenit. qꝛ penes eum ſūt ſemina oīm primordiales rōnes ominū creaturaruꝫ ſpūalium ⁊ corꝑalium. Nota ꝙ qnͥqꝫ exitus ꝯueniūt xp̄o vnus eſt eternus. quo exijt a patre ꝑ eternam generationeꝫ. ⁊ tamen manet in ipſo Ecc̄i. 24. Ego ex ore altiſſimi prodij. primogenita ante oēm creaturam. Scd̓us extus fuit in munduꝫ ꝑ carnis aſſumptionem. Ioh̓is. 16. Exiui a patre ⁊ veni in md̓m. Tercius exitus fuit ex vtero virginis. Psͣ. Ipſe tanqͣꝫ ſponſus procedens de thalamo ſuo. Quartus exitus fuit ad paſſionem.

Sermo Ioh̓.19. exiuit in eum qui dicitur caluarie locus. Antus exitus fuit de iſto md̓o ad pr̄em Io. i. relinqͥ md̓m vt vado ad pr̄em ¶ Nota ꝙ ideo exiuit iſte ſeminator certe ut ſeminaret ſemē ſuum nobilia em̄ ſemina portant̉ d̓ longinquis ꝑtibus ad loca vbi non reperiunt̉. quia igit̉ celeſte ſemen non erat in md̓o iſto ideo obtulit illud ad nos de celis xp̄us ſeminator omnis creature. quatuor aūt genera ſeminū ſeminauit. Seminauit enim le gem naturaleꝫ in mente cuiuſlibet. ſcꝫ qd̓ tibi non vis. alijs ne feceris. Et qd̓ tibi vis fieri alijs feceris. Item alijs ſeminauit le gem ſcriptam. ſcꝫ precepta legis in duabꝰ tabulis. Iteꝫ ſemīauit euangelicaꝫ legem in ecc̄ia. Item ſeminauit ꝑfecta ꝯſcilia pauꝑ tatis caſtitatis ⁊ ob̓ie in teligionibꝰ. ſemina xp̄i ſunt humilitas pax caſtitas pacientia ⁊ cetere virtutes. ſꝫ inimicus hō. diabolus zizania ſuꝑſemīauit diſcordiaꝫ ſcꝫ ꝯtra pacem. ſuꝑbiaꝫ cōtra humilitate. luxuriam ꝯtra caſtitatem. indignationeꝫ ꝯͣ pacientiam ⁊ cetera oīa vicia ꝯtra celeſtes virtutes D Scd̓o ponit̉ diuerſa diſpoſicō recipientiū diuinū ſemen ⁊ ſūt quatuor ꝯditiones illud recipientiū. quaꝝ tres male ſunt. ſola qͣrta bona eſt. Dicit gͦ: et dū ſeminat. dum ſermonē diuinū predicat: aliud cecidit ſecus viam: ſemen ſecus viaꝫ intelligit̉ bonum qd̓ ſit ꝓ laude hoīm. et ſicut fructus qui ſunt ſecus viā diripiunt̉ a tranſeuntibꝰ nec ad maturitatē ꝑueniunt. ſic nec bona que fiūt pro laude hoīm: ⁊ ꝯculcatum eſt: vere bonuꝫ qd̓ ſit ꝓ laude hominū conculcat̉. Vnde pͣs. deus ꝯteret oſſa eoꝝ qui hoībꝰ placent. ꝯfuſi ſunt qm̄ deus ſpreuit eos hoc eſt ſal infatuatū quod ad nihilum valet vltra niſi vt mittat̉ foras ⁊ conculcet̉ ab hoībus et volucres celi comeder̄t illud volucres celi ẜm glo. ſunt demones. eo ꝙ caliginoſuꝫ iſtum inhītent aerem. dicunt̉ auteꝫ comedere ſemen verbi dei ꝯculcatum ſicut ſtrucio comedit ferꝝ quod tn̄ ei ad nutrimentū non ꝓficit. Item ponit̉ ſcd̓a condicō eoꝝ qui audiunt verbum dei et ſuſcipiunt induratū tn̄ eorum cor ē ad bonū. de tali corde loquit̉ Bern̄. Primo de ꝯſideratōe ea.. Cor durum eſt qd̓ nec compuntione ſcindit̉. nec pietate mollitur. nec mouet̉ precibus. minis non cedit. flagellis dura tur. ingratuꝫ ad beneficia. ad conſilia infiduꝫ. ad iudicia velox inuericundiū ad turpia. inpauidum ad pericula. inhumanū ad humana. temerarium ad diuina. preteritoꝝ obliuiſcens. preſen tium negligens. futura non ꝓuidens. ⁊ poſt alia ſubiungit. Et vt breuiter cuncta duri cordis mala complectar. ipſuꝫ eſt quod nec deū timet. Nec hoīem reueret̉: ⁊ natuꝫ aruit. aliqn̄ figitur aliqͣtulū verbi dei ī tali corde. ſed tn̄ areſcit qꝛ n̄ hēbat humore

xxvii nullum viꝫ ſpūalis gracie nutrimentuꝫ. Item ponitur tercia cō ditio eorum qui verbū dei audiunt: Et aliud cecidit int̓ ſpinas Spine ſunt iſta mundana que in pn̄ti pungunt menteꝫ. ⁊ in fu turo ex eis paratur ignis. quibꝰ peccatrix anīa conburit̉. vanitas igitur md̓i multuꝫ impedit verbum dei. Vnde dicit. Et ex orte ſpine: aliqui ſunt qui ſil̓ volunt beneface̓ et vicijs inſiſtere quod fieri non pōt. vnde ſequit̉: ſuffocarunt illud. licet em̄ aliqͥ qn̄qꝫ ꝓpoſitum habeant benefaciendi. ad verbuꝫ predicationis tamen dū iſtis mundanis intendūt. dei verbum qd̓ iam ortum erat ſuffocat̉. Attende ꝙ primū ſemen non germinat. ſꝫ ꝯculta tum abicit̉. ſcd̓m vero germinat. ſꝫ non multū erigit̉. quia non habet humoreꝫ. Terciū aūt iam eleuatur in ſtipitem. ſꝫ nō fru ctificat. quia ſuffocat̉ a ſpinis. Item ponit̉ quarta conditio eoꝝ qui dei verbum ſuſcipiunt: Et aliud cecidit in terram bonā: bo na terra eſt culta. non tanqͣꝫ via. ex qua lapides obſtinationis ſunt remoti mūdata eſt a ſpinis ſecularioꝝ deſiderioꝝ. Et ortuꝫ facit fructū centupluꝫ: primo figit radicem ꝑ conplacentiā. ger minat ꝑ deſiderium boni erigit̉ in ſtipitem. ꝑ rectam intentioneꝫ floret virtutibꝰ. fructificat ſanctis oꝑibus E Nota ꝙ tri plex ponit̉ fructus iſtius ſeminis. ſcꝫ triceſimus ſexageſimus et centeſimus. Primus eſt coniugatoꝝ. ſcd̓us ꝯtinentium tercius virginū. vel primus eſt doctoꝝ. ſcd̓us eſt martirū. tercius appoſtoloꝝ. vel primus datur ꝓpter obſeruantiaꝫ antique legis ſecundus ꝓpter obſeruantiam noue. tercius ꝓpter obſeruantiaꝫ conſilioꝝ. vnde Mat. 19. Dicit̉ obſeruatoribꝰ conſilioruꝫ. vos qui reliquiſtis omnia ⁊ ſecuti eſtis me. centuplum accipietis. ⁊ vitam eternam poſſidebitis Tercio ponit̉ grandis xp̄i affectuꝫ in predicando. vnde dic: hec dicens clamabat. Iſte clamor erat magni affectus ſignū. Prou̓.i. Sapientia foris predicat in pla teis dat vocem ſuam in capite turbarum clamitat. ⁊ tm̄ clamat xp̄us. quia raucus factus eſt Psͣ. Laboraui clamans rauce facte ſunt fauces mee. Nota ẜm Aug. 9. confeẜ. 12. Intonuit dominꝰ iheſus xp̄us clamans dictis factis. morte vita deſcenſu. aſcenſu. vt redeamus ad deum. clamat ſurdis vt audiant. clamat dormientibꝰ vt euigilent. clamat tranſeuntibꝰ vt attendant. clamat ignorantibꝰ vt intelligant. clamat errantibꝰ vt redeant. clamat pct̄oribus vt peniteant. clamauit quidē predicando. cla mauit orando. clamauit tandē moriēdo cotidie adhuc exiſtens in celis clamant. pͣs. Intonuit de celo dn̄s altiſſimꝰ dedit voce̓ ſuā. ⁊ hec ē vox ſua. venite ad me om̄s qͥ laboratꝭ ⁊ onerati eſtꝭ ⁊ ego reficiā vos. ⁊ tātos adhuc clamores ꝯtemnimꝰ Seqͥt̉ qͥd

Sermo clamauerit Qui habet aures audiendi audiat. apprehendat. ⁊ intelligat quid ſignificet iſta ſimilitudo ſeminis: Peccatores autem ſunt de quibꝰ dicit pͣs. aures hn̄t ⁊ non audient. obdurant enim aures ſicut aſꝑis ſurda ne audiant predicantem. nec pauꝑem elemoſinā petenteꝫ. ſꝫ veniet tꝑus qn̄ ⁊ ipſi clamabūt nec exaudient̉. Prou̓..i. tūc inuocabūt me ⁊ n̄ exaudiā eos ⁊cͣ. Secunda pars. Ecundo cū dicit̉. interrogabant aūt. tangit̉ expoſitio nis interrogatio: interrogabant at̄ euꝫ diſcipuli eiꝰ. Deut̓. 33. interroga patrem tuū et annūciabit tibi ⁊ Iaco..i. Siquis vr̄m indiget ſapientia poſtulet a deo qͥ dat oībus affluenter ⁊ non imꝓperat: que eſſet hec ꝑabola: id ē quid vellet ſignificari ꝑ iſtam ꝑabolam. eſt aūt ẜm glo. ꝑabola ꝯꝑa tio reꝝ diſcrepantiū facta ſub aliqua ſil̓itudine ⁊ dicit̉ ꝑabola a par qd̓ eſt iuxta ⁊ olon qd̓ eſt totuꝫ. inde parabola. i. iuxta to tum. Scd̓o ponit̉ xp̄i reſponſio: vobis: humilibꝰ. vobis obediē tibus. vobis mihi dilectis. vobis md̓o obiectis: datū eſt: diuinitus. qꝛ omne datum optimū. ⁊ om̄e donum ꝑfectum deſurſū eſt aſcendens a pr̄e luminū: noſce miſteriū. id ē ſecretū ⁊ occul tum: regni dei: Mat. i. Confiteor tibi pr̄ celi et terre qꝛ abſcōdiſti hec a ſapientibꝰ ⁊ prudentibꝰ ⁊ reuelaſti ea ꝑuulis: ceteris autem in ꝑabolis: qͣſi dicat. vobis datū eſt illa manifeſte ꝯgno ſcere que ꝑabolice alijs predicant̉. Deinde oſtendit quid ſequa tur ex hoc. vt videntes: id ē reputantes ſe vide̓: non videant pͣs. oculos hn̄t et non videbūt ⁊ audientes: verba exterioranon intelligant. interiorem ſnīam. Nota ꝙ ꝓpter aduentuꝫ xp̄i hoc euenit. vt credentes ſe eſſe ſapientes. ſtulti facti ſunt. ⁊ poſ ſunt hic ꝑ videntes intelligi ph̓i mundi. qui volentes omnia ꝑ rōneꝫ inueſtigare. non vider̄t diuinitateꝫ xp̄i. obſcuratū eſt em̄ inſipiens cor eoꝝ. audientes aūt fuer̄t iudei qui audier̄t voceꝫ criſti. nec tamen verba eius intellexerunt pͣs. neſcierunt nec in tellexerunt in tenebris ambulant ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cum dicit̉. Eſt autem. ſequit̉ parabole expoſicō et ſex facit. Primo declarat quid ſit ſemen. vnde dic̄. : eſt aūt hec ꝑabola: id ē hec eſt expoſitio eius digna tus eſt autem dn̄s hanc ꝑabolam exponere vt ex eiꝰ expoſitione diſcamus intelligēte alia q̄ ipſe non expoſuit. īcipit aūt a ſemine. vnde dicit: ſemen eſt verbū dei: ⁊ hoc ꝓpter duo. nam ſemen virtutē habet vnde ſil̓e producat̉. ſic ex verbo dei recepto in mente oꝑationes exterius generant̉. Scd̓o quia ſemen habet vim nutriuā. ita ⁊ verbum dei. quia non in

xxvii ſolo pane viuit homo ſed in omī verbo quod pedit de om dei Nota ꝙ hoc ſemen eſt multiplex. eſt em̄ aliud ſemen viole hūi litatis ⁊ pacientie. aliud ſemen lilij caſtitatis ⁊ mundicie. aliud ſemen roſe caritatis ⁊ flagrancie. aliud oliue benignitatis diui ne. aliud paline longanimitatis ⁊ ꝑſeuerancie. aliud ſemen tri tici ſacietatis ⁊ habundancie. aliud vitis firmitatis ⁊ audacie. quodcūqꝫ ex his vel alijs virtutū ſeminibꝰ receptuꝫ fuerit in ſa nctam aīam germinabit ⁊ fructū ꝓducet celeſtem. Scd̓o expouit quid ſignificet via: qui at̄ ſecus viam: ſi iſtud qui referatur ad ſemen mala gramatica eſſe videt̉. qꝛ non eſt cōuenientia in genere. ſꝫ in hoc non eſt facienda vis. qm̄ vt dicit beatus Gre. ta li. moꝝ. Indignū vehementer exiſtimo. vt verba celeſtis ora culi regulis donati reſtringaꝫ. vel pōt fieri ſic ꝯſtructio abſqꝫ calumnia. qui at̄ ſecus viam. i. qui intelligunt̉ ꝑ eos qui ſūt ſecus viam: hi ſunt qui audiunt: audiunt quidē ex verecundia timē tes reprehendi. vel audiunt delectati nouitate verboꝝ. quales etiaꝫ hodie multi ſūt qui ꝓpter hoc ad predicationē veniūt qui tn̄ ſi aliquid didicerint nō manet verbū in memoria ſꝫ obliuſcunt̉. vnde ſequit̉. Deinde venit diabolus et tollit verbū d̓ cor de eoꝝ: tollit verbum de corde. qꝛ facit illud labi ex memoria: ne credentes ſalui fiant: credere em̄ eſt ſalutis principiū Ioh̓. 1 Omnis qui credit in me non moriet̉ in eternum. Tercio expla nat quid ſignificet petra: nam qͥ ſupra petrā: dat intellige̓ eos qui cū audierint cuꝫ gaudio ſuſcipiunt: hec em̄ ſunt primordia diuini verbi. gaudium ſcꝫ ⁊ mentis exultatio. et hi radices nō hn̄t. Tres ſunt radices quibꝰ diuinum verbum in corde figitur glo. ſupra Mat. Firmū deſideriuꝫ. timor dn̄i. ⁊ fides: qꝛ ad tꝑs ſcꝫ ꝓſperitatis: credunt ⁊ in tꝑe temptationis recedunt: habet aliquis forte in mente caſtitatis ſemen. qd̓ ſi radices illas tres n̄ fixerit. adueniente carnis temptatione labetur in pct̄m. tempta tione em̄ probat̉. ſi verbū dei radices fixerit. ſicut impetu vento rum apparet ſi arbor ſit bene radicata. Quarto exponit qd̓ ſpīe ſignificent: quod at̄ in ſpinis cecidit. hi ſūt qui audiūt. poſtea conſtrue: et euntes: ad mundana: ſuffocant̉ a ſollicitudinibus et diuicijs ⁊ voluptatibꝰ vite G Nota ꝙ tria ſunt q̄ ma xime verbum dei ſuffocant ſcꝫ honoris ſollicitudo quo ad ſuꝑbi am. diuicie quo ad auaritiam. voluptas vite quo ad ꝯcupīam. Iſta aūt tria comꝑauit dn̄s ſpinis. vna ſpina eſt ſuꝑbia ⁊ ſolli citudo dominandi alijs honoris et glorie mundane. Iſta ſollici tudo continue pugnat mentes ſuperboꝝ. quō et qualiter. aut quibus auxlijs poſſint alijs p̄eſſe. altera ſpina ſunt huiꝰ mundi

Sermo diuicie. Greg. Si diceremus ſpinas ſignificare diuicias. forſitan nobis non crederet̉ cū ille pugant. iſte delectent. ſed dn̄s dignatus eſt hoc exponere. videamꝰ aūt ꝙͣ rōnabiliter ſpine ſigni ficant diuicias. de hoc mgr̄ Otto dicit ſic. Sunt diuicie ſpine qꝛ pungunt aīam in mundo. in iuditio ⁊ in inferno. In md̓o trip lex eſt punctura ſcꝫ laboris in acquiſitione. timoris in poſſeſſione. doloris in amiſſione. In iuditio etiā pungent menteꝫ qn̄ di cet dn̄s auaris. Eſuriui ⁊ non dediſtis mihi manducare. ſitiui ⁊ non dediſtis mihi bibere. Iſte puncture ita erunt penoſe. vt po cius cupiant auari non eſſe. dicētes montibꝰ cadite ſuper nos ⁊ collibus operite nos. iſte ſpine pungent aīaꝫ in inferno ꝑpetuo cruciatu quibꝰ ardebit peccator. Tercia ſpina eſt voluptas canalis vite. Vn̄ d̓ de carne Gen̄. z. ſpinas ⁊ tribulos germīabit tibi. iſta ſpina venenoſa eſt ſub qua latꝫ toxicū ſub modica carnis dulcedine. Nota ꝙ iſta tria ſcꝫ ſuꝑbia. diuicie. voluptas vi te ſuffocant dei verbū. qm̄ ſi verbuꝫ quietis hūilitatis et obie. ceperit germinare in mente ſtatim illud ſuffocat ſollicitudo honoris ⁊ pompe ſeculi. Item ſi verbuꝫ oriat̉ de ꝯtemnendis diuicijs. largiendis elemoſinis. ⁊ paupertas amanda. ſtatim illud ſuffocat amor diuiciaꝝ. Item vlterius ſi oriat̉ verbū de abſtinē tia caſtitate et ſobrietate. ſtatim illud ſuffocat voluptas vite carnalis. ml̓ti em̄ vt dicit glo. cū aliqn̄ audiunt predicare ꝯtra luxuriam. laudant ⁊ cōmendant caſtitateꝫ. ſed vbi ſpecies ꝯcupi ſcibilis eoꝝ fuerit preſentata obtutibꝰ. mox recedit ab eis quic quid recte cogitarūt. Semen qd̓ in talibꝰ cadit ſpinis nulluꝫ ꝓ ducit fructū. Vnde ſequit̉: ⁊ non referunt fructum: damnabile multū eſt celeſtia ſuſcipere ſemina. ⁊ tn̄ carnaleꝫ ꝓducere fructū Quinto declarat quid ſignificet bona terra: qd̓ aūt in terrā bonam. hi ſunt qui in corde bono ⁊ optīo. Bonū cor eſt qd̓ intē dit audire verbū vt illud intelligat. optimū quod intendit ẜm verbum auditū operari: audiētes verbū ꝯtra eos qui nec etiā aure corꝑis illud dignant̉ audire retinet memoriter. ꝯtra eos qui ſunt ſecus viam. ⁊ venit diabolus et tollit verbuꝫ de corde eoꝝ: ⁊ fructum afferunt: ſanctaꝝ oꝑationū ꝯtra eos qui ſunt ſpine ſuffocantes verbū dei: in pacientia. ſuſtinentes qͣncunqꝫ tē ptationeꝫ: contra eos qui ad tꝑus credunt ⁊ in temꝑe tempta tionis recedunt. vnde patet ꝙ bona terra habet cōditiones pe nitus oppoſitas alijs in quibus cadit ſemen. Rogemus gͦ deū vt nobis concedat ſic audire diuinū verbum vt fructuꝫ eterne vite conſequamur per eum qui viuit ⁊ regnat in vnitate ⁊cͣ:

xxviii Dn̄ica in quinqͣſegeſima Sermo xxviii. Sſumpſit ih̓s duodecim diſcipulos ſuos ſecreto ⁊ ait illis: Ecce aſtendimus hieroſolimā ⁊cͣ. Luc. 18. Numerus qn̓quageſimus remiſſionē ſignificat. vnde an tiquitus qͥnquageſimus annus erat remiſſionis in qͥ omnis poſſeſſio reuertebat̉ ad priſtinum poſſeſſorem ⁊ ſeruituti mancipatus in ipſo anno egrediebat̉ liber. vnde p̄s. Miſerere mei deus. impetrat remiſſionē peccatoꝝ. ideo qn̓quageſimo lo co connumerat̉ inter alios pſalmos. qꝛ vero omnis peccatoruꝫ remiſſio ⁊ relaxatio ẜuitutis facta eſt ꝑ mortem xp̄i ⁊ reſurrectio nem. ideo in hodierna dominica qn̓quageſime legit̉ euangeliū in quo agit̉ de miſterio nr̄e redemptiōis ⁊ illuminatiōe hūani generis. Quo igit̉ tangunt̉ in euangelio. Primuꝫ eſt noſtre re demptionis miſteriū predicatuꝫ. Scd̓m eſt hūane illuminacōis benefitiū impetratū ibi. Factum eſt aūt cū aꝓpinquaret A Circa primū tria facit. p̓o enim ponit̉ denūtiatio futuroꝝ: Aſſū pſit ih̓s duodecim diſcipulos ſuos: Recedebat xp̄us de galilea ⁊ veniebat hieroſolimā vt pateret̉. nec voluit diſcipulos poſt ſe derelinquere ſed aſſūpſit eos ſecū. Nota ꝙ xp̄us pluries predixit apl̓is paſſionem ſuam et mortem.. Mat. 16. Vbi poſtqͣꝫ petrus confeſſus fuit eū eſſe filium dei exinde cepit ipſe oſtende̓ diſcipulis ꝙ debebat pati hieroſolimis et mori atqꝫ reſurgere. Item ſcd̓o hoc predixit eiſdem Mat. 12. Iteꝫ tercio p̄dixit hoc in pn̄ti euangelio. Iteꝫ qͣrto hoc predixit Mat. 26. ſcitis quia poſt biduū paſca fiet et filius hoīs tradetur vt crucifigat̉. Hoc aūt illis ſepe predixit ꝓpter qnͥqꝫ. Primo quidē ut colloquendo cū cariſſimis ſibi amicis de morte futura reuelaret illis ſecretum montis ſue. Prou̓. 25. Cauſaꝫ tuā tracta cū amico tuo iugiter Scd̓o vt mortis xp̄i haberent meditationeꝫ ⁊ memoram. Nam ẜm ꝙ dicit Criẜ. Omnis ſalus hoīm in morte xp̄i poſita eſt. Vn̄ facile non debet labi a memoria Tre 3. Memoria memor ero ⁊ tabeſcet in me aīa mea. Tercio ẜm Gre. vt non dubitarent eū reſurrectuꝝ ſicut predixerat. qui etiā ſuam paſſionē et mortem annunciauerat ita ꝙ ſic̄ videbant eſſe vera q̄ dixerat de morte. ſic non dubitarent reſurrectionis veritatē. Quarto ẜm Iero. vt ignoīniā crucis forcius ſuſtinerent. nā tribulatio que ſuꝑuenit expectantibꝰ leuior inuenit̉ qͣꝫ ſi repentina veniſſet. Quinto ẜm Theop. vt eſſet teſtis ꝙ ſcienter ⁊ voluntarie paciebat̉. manifeſtum enim eſt ꝙ ille voluntarie patitur. qui prenoſcit mortem. et cū poſſet fugere non tamen fugit. Actu 13. Qui ſil̓ aſcender̄t

Sermo cum eo de galilea in irl̓m. qui vſqꝫ nunc ſunt teſtes eius ad ple bem. Deinde explicat paſſionem ſuā ⁊ ait illis primo qͣꝫtuꝫ ad ꝓpinquitatem: Ecce qͣſi in preſenti. et quia voluntarie patitur Subiungit: aſcendimꝰ: ſponte ſcꝫ Mar. io. Erant in via aſcēdentes in irl̓m et precedebat illos ih̓us ⁊ ſtupebant. qꝛ ſic volū tarie preibat ad mortem. quia em̄ mors eſt finis oīm terribiliuꝫ ⁊ terror maximus. ideo ſtupebant diſcipuli ꝙ ſic volūtarie ⁊ cō ſtanter aſcendebat hieroſolimā. Item qͣꝫtum ad locū: hieroſoli naꝫ. qui eſt locus ſic̄ tipici. ita et veri ſacrificij Luc. 13. non capit i. non decet ꝓphetam ꝑire extra irl̓m. Item qͣꝫtum ad plenitudinem paſſionis: ⁊ ꝯſūmabunt̉ omnia: quia nec iota vnum nec vnus apex preteribit a lege donec omnia fiant. vnde accepto acto in cruce clamauit. conſumatū eſt Ioh̓. 19. Itē qͣꝫtuꝫ ad veritatem ſcripture ſua em̄ paſſio verificauit ea que ꝓphetaꝝ ſcripture predixerāt. gr̄a enim ⁊ veritas per ih̓m xp̄m facta eſt. Ideo ſubdit: que ſcripta ſunt ꝑ ꝓphetas de filio hominis: quia ẜm naturaꝫ qua erat filius hoīs ẜm eam conueniebat ſibi pati Nota ꝙ iam erant implete ſcripture ꝓphetaꝝ de incarnatōe ſal uatoris. de natiuitate. de predicatione euangelij. de miraculis. ſolum paſſionis miſteriū reſtabat impleri. quo facto om̄s conſūmate fuerunt ſcripture. Vnde xp̄us in cruce cū accepiſſet acetum dixit. conſūmatum eſt B Scd̓o ſigillatim explicat que ventura ſint ſuꝑ eum: Tradet̉ enim gentibꝰ: tanqͣꝫ extraneus ⁊ alienus. pͣs. Extraneus factus ſum fratribꝰ meis ⁊ pere grinus filijs matris mee. Iteꝫ ⁊ illudetur ac ſi eſſet fatuus Ab di dicit. Om̄s viri ſederis tui illuſer̄t tibi. inualuer̄t aduerſum te viri pacis tue: ⁊ flagellabit̉ tanqͣꝫ reus. pͣs. Et fui flagellatꝰ tota die: Et conſpuet̉: tanꝙͣ immūdus ⁊ abhominabilis. Psͣ. Poſuerunt me abhominationē ſibi. Et poſtqͣꝫ flagellauer̄t occident eū velut incorrigibileꝫ. Danie. o. poſt ebdomadas. 60. duas occidetur xp̄us. dicit beatus Bern̄. Heu fratres cariſſimi libertas captiuoꝝ traditur. gloria angeloꝝ illuditur. dominꝰ omniū flagellatur. ⁊ ſpeculum ſine macula et candor lucis eter ne conſpuit̉. vita hominū occiditur: ⁊ tercia die reſurget: tanqͣꝫ deus vite et mortis triumphator. Nota ꝙ traditus fuit xp̄s a deo ⁊ hominibꝰ valde differenter. nam primo tradidit eū deꝰ pater. non ꝓpter ꝓpriam ſed ꝓpter communeꝫ humani generis vtilitatem. Ro. 8. ꝓprio ſuo filio non pepercit deus. ſed pro no bis omnibꝰ tradidit illum ꝓpter cōmoduꝫ enim noſtꝝ non ne glexit deus mortem filij. Vnde dicit Ambro. in libro de vita be ata. Conſidera affectum paternū quod pietatꝭ eſt qͣſi morituri

xxviii. filij ſuſcepit periculū quaſi orbitatis hauſit doloreꝫ ne tibi ꝑiret fructus redemptionis. tm̄ fuit dn̄o ſtudium tue ſalutis vt ꝓpe modum de ſuo ꝑiclitaretur. dum te lucraret̉. Oppoſito mō tradidit eū iudas ſcꝫ cupiditate ꝓprij cōmodi Mat. 26. quid vul tis mihi dare et ego vobis eum tradam. Item traditus fuit be nignitate ſancti ſpiritus ad nr̄am emundationem. Heb̓. 9. Per ſpiritum ſanctum ſemetip̄m obtulit immaculatū deo. emunda bit conſcientiā noſtram ab operibꝰ mortuis. ſed principes ſacer dotum tradider̄t eum ligatum poncio pilato preſidi. non quidem affectu benigno. ſed ꝓpter odium ⁊ inuidiam Mat. 22. ſci ebat pilatus ꝙ ꝑ inuidiam tradidiſſent eū. Item tradidit xp̄s ſemetipſum vt diuinū beneplacitū adīpleret Eph. g. tradidit ſemetipſum ꝓ nobis oblationeꝫ ⁊ hoſtiam deo in odorem ſuauitatis. Vnd̓ Ioh̓is. 6. Deſcendi de celo non vt faciā volunta tem meam. ſꝫ voluntatem eius qui miſit me. ſed pilatus tradidit eum crucifigendū. non ut adimpleret beneplacitum diuine voluntatis. ſꝫ vt ſatiſfaceret ꝑuerſe voluntati iudeoꝝ. Luc. 23 Iheſum flagellatū tradidit voluntati eoꝝ C Nota etiaꝫ ꝙ ſicut freneticus qn̄qꝫ comp̄hendit hoīem ſapientem et illudit ſibi. ſic a freneticis hoībus illuſus eſt xp̄us in paſſione. nam po illuſerunt eius ſapientie ẜm ꝙ legit̉ Luc. 22. Ꝙ miniſtri ponti ficum illudebant eum ⁊ velabant faciem eius ꝑcucientes dicebant: ꝓpheta quis eſt qui te ꝑcuſſit. Scd̓o illuſerūt eius innocē cie ⁊ manſuetudini Luc. 23. Spreuit illū herodes cum exercitu ſuo ⁊ illuſit indutū ⁊ veſte alba remiſit ad pilatū. Tercio illuſerunt eius regie dignitati. qn̄ ad modum regis induerunt eū purpura. ⁊ coronam ſpineam illi impoſuer̄t ⁊ ceptrum regale arundinem viꝫ dederunt in dextra eius. ⁊ genullexo ante eum illudebant ei dicentes. Aue rex iudeoꝝ. Quarto illuſerunt eiꝰ veritati et omīpotentie qn̄ imꝓperabant ei in cruce pendenti. ꝙ alios ſaluaſſet ſeip̄m ſaluare nō poterat Mat. 22. Principes la cerdotum illudentes cū ſcribis ⁊ ſenioribꝰ dicebāt. alios ſaluos fecit ſeip̄m non poteſt ſaluū facere D Item nota ꝙ quadrupliciter flagellatus fuit xp̄us Primo in corde de timore ⁊ fu ga atqꝫ ꝑſecutione diſcipuloꝝ. Eccl̓. 23. Suppoſuerunt in cogitatu meo flagella. Item flagellatus fuit clamoribus ⁊ furioſis vocibus iudeoꝝ clamantiū. crucifige crucifige eum. Naū. 3. ve tibi ciuitas ſanguinum non recedit a te vox flagelli ⁊ vox impetus rote et equi frementis. Item flagellatus fuit duris ꝑcuſſio nibus Mat. 26. Colaphis eum ceciderunt. alij autem alapas ī faciem eius dederunt. Iteꝫ flagellatus fuit toto corpore crebris

Sermo verberibꝰ ⁊ ad colūnam ligatus ẜm morem legis romanorum Io. 19. Tunc app̄hendit pilatus ih̓m ⁊ flagellauit. Item nota ꝙ illa glorioſā xp̄i facies bis legit̉ fuiſſe conſputa. ⁊ talibꝰ ſordibus maculata. Primo in domo principis ſacerdotuꝫ a iudeis miniſtris pontificū. vt legit̉ Mat. 26. Scd̓o fuit ꝯſputa a gentilibus in pretorio pilati. cū iam eſſet morti iudicatus. vt legit̉ Mat. 22. E Item non circa occiſioneꝫ xp̄i qꝛ occider̄t uidei furioſi manſuetū Gen̄. 49. In furore ſuo occiderunt viruꝫ maledictus furor eoꝝ qꝛ ꝑtinax ⁊ indignatio eoꝝ quia dura. ⁊ non quēcunqꝫ viꝝ occider̄t. ſed innocentē ⁊ manſuetū. Yſa. 53. Sicut ouiꝫ ad occiſionem ducet̉. ⁊ ſicut agnus corā tondēte ſe obmuteſcet. Item occider̄t audaces ⁊ temerarij ſubditi. principem ꝓprium quibꝰ dici pōt illud. 2. Reg. i. quae̓ nō timuiſti mittere manū vt occideres xp̄m dn̄i. Item occiderunt mali toloni filiū patriſfamilias Mat. 21. Agricole videntes filiū eius dixerunt intra ſe. hic eſt heres venite occidamꝰ eū et habebimꝰ hereditatem eius. Poſt doloroſaꝫ xp̄i morteꝫ ſequit̉ gloria reſurectio xp̄i: quia tercia die reſurget: in qua reſurrectione mirabi lis facta eſt cōmutacio glorie ꝓ paſſione ⁊ morte. naꝫ in paſſio ne traditus fuit gentibꝰ ſed ipſi reſurgenti deus pater tradidit gentes. pͣs. Poſtula a me. ⁊ dabo tibi gentes hereditatem tuaꝫ Item illuſus fuit. ſed ipſe reſurgens iudeos illuſores deluſit. qͥ credebant euꝫ intra ſepulcri ꝯtineri anguſtias. Prou̓. 3. Ipſe de ducet illuſores ⁊ manſuetis dabit gr̄am. Item flagellatus fuit ſed ipſe reſurgens flagellū romanoꝝ ſuꝑ eos induxit Yſa. 28. Et flagellū inundans cū tranſierit. eritis enim in cōculcatione qn̄cunqꝫ ꝑtranſierit tollet vos. Item fedatus fuit ꝯſpuitionibꝰ ſꝫ ipſe velut flos pulcerrimꝰ reſurrexit. pͣs. Refloruit caro mea Item occiſus fuit. ſꝫ ipſe immortalis reſurrexit. Ro. 6. xp̄us reſurgens ex mortuis iam non morit̉ mors illi vltra non domina bitur. Ecce igitur qͣꝫ admirabilis cōmutatio dextre excelſi. qm̄ ad reſpeꝝ demoratus eſt fletus ſed ad matutinū leticia. vere a domino factū eſt iſtud et eſt mirabile in oculis noſtris. Tercio ponitur predictoꝝ verborum latencia: ⁊ ipſi duodecim apl̓i ni hil hoꝝ intellexerunt: nec intellexerunt qͥd vellet dicere de traditione nec de illuſione. nec de flagellatione. nec de ꝯſpuitiōe nec de occiſione. nec de reſurrectionē: Erat em̄ verbuꝫ iſtud ab ſconditum ab eis: diſpenſatione hoc agebat̉ vt iſta predicacō illis eſſet abſcondita. ne ante tꝑus mortis afficerent̉ meſticia de morte xp̄i: et non intelligebant que dicebant̉ F Sꝫ qͣre xp̄us illis iſta predicebat ſi non intelligebant. Et dicenduꝫ ꝙ

xxviij hoc ideo vt cū viderent xp̄m pati verboꝝ ipſiꝰ recordati ea intelligerent ⁊ cognoſcerent. quia oīa illa futura preuidiſſꝫ. ſicut aliqn̄ ſompniamꝰ q̄ in vigilia nec recordamur nec intelligimꝰ ſed ex aliquo qd̓ ſit in vigilia recordationū ſompnij intellectuꝫ apprehendimus. Sed dubiū eſt vnde hoc ꝯtingit ꝙ iudei intellexerunt verba ſaluatoris etiā obſcure loquentis de ſua paſſio ne. quale fuit illud. Ego ſi exaltatus fuero a t̓ra omnia trahaꝫ ad meip̄m Ioh̓. 12. hoc verbum mortis etiā obſcure intellexer̄t apl̓i vero loquētem dn̄m aperte non intelligebant. Ad hoc reſpōdet glo. di. Ꝙ iudei cōceꝑant occidere xp̄m ⁊ imaginabant̉ circa mortem eius. vnde etiā obſcura verba mortis eius intelligebant. qꝛ erant ꝯſona deſiderijs eoꝝ apl̓i vero ꝓpter tria hec non intelligebant. Primo qꝛ ſic eum tenerrime diligebant. ꝙ dilectio abſorbebat intellectū verboꝝ mortꝭ eius. ſicut Au. dic̄ de ſeipſo. ꝙ tm̄ diligebat amicū ſuum ꝙ morteꝫ eius ymagina ri non poterat. Scd̓o qꝛ eū credebant eē deū. cui non conuenit mori. Tercio quia verba mortis eius credebant eſſe locutioneꝫ parabolicas. vn̄ nō conabant̉ ea intelligere niſi ẜm ꝙ ſonabāt. Secunda pars. E Ecundo cū dicit̉. Factum eſt aūt. tangit̉ cuiuſdam ce ci illuminatio miraculoſa. ꝑ quā ſignificatur interne illuminationis benefitiū impetratū. Sed circa hec do mini miracula vident̉ diſſonare euangeliſte qͣꝫtum ad duo. ſcꝫ in nu̓o Math. enim dicit ꝙ duo fuerunt illuminati ceci a dn̄o Magr̄ vero et Luc. vnū ſolum noīant. Item diſſonant qͣꝫtum ad locū. Lucas em̄ dicit ꝙ hoc factum eſt cum aꝓpinquaret dn̄s hierico. Mat. vero et Marcus dicunt hoc factū fuiſſe illo egre diente ciuitatem. Et ſic ptꝫ ꝙ iſta diſſonantia facilliter tollitur ẜm Aug. de ꝯſenſu euangeliſtaꝝ. vt dicatur ꝙ dn̄s in hierico tres cecos illuminauerit. vnū in egreſſu ciuitatis de quo lucas loquit̉. Duos v̓o in egreſſu ciuitatis quos ambos commemorat Mat. Marcus vero alterum tm̄ ſcꝫ barthimeū thimei filium. Tangant̉ at̄ qnͥqꝫ circa hec dn̄i miracl̓a. Primū ē mendicitatis cecitas: Factū eſt aūt cū appropinquaret hierico: Hierico eſt ciuitas inter galileam ⁊ iudeaꝫ. Vnde aſcendebat dn̄s in hierl̓m quo ibat. vnde ad ipſam ciuitatē declinauit. qͣtenus ẜm Hie. ſanaret in ea multos male habentes: Cecus quidā: Ecce triſtiinfirmitas. Thob̓. 5. quale mihi gaudiū eſt qui in tenebris ſedeo ⁊ lumen celi non video. Sedebat ſecus viā mendicans ve̓ expediebat ſibi mendicare quia iuxta vulgare dictuꝫ. nulla eſt maior pauꝑtas qͣꝫ carere lumine in quo habet̉ verecunda condi

Sermo tio iſtius ceci. maximus em̄ rubor eſt mendicare. Luc. 16. mendicare erubeſco. Vnde ꝓpter hanc erubeſcentiā antiquitus pau peres nihil louebant̉. ſed manus extendebant indicantes pau pertatē ⁊ ideo d̓ mendicus qͣſi manu dicens. vel manu indicāSed nunc conant̉ pauꝑes etiā verbo dicere ſuam indigentiam et longis ſermonibꝰ atqꝫ multis precibꝰ impetrare ſubſidiū. et tamen vt dicit Seneca. nulla res carius emitur qͣꝫ que precibꝰ comꝑatur. Scd̓o ponit̉ ceci interrogatio. et cū audiret turbam pretereuntē: multa turba xp̄m precedebat ⁊ ſequebat̉. qꝛ hierico non erat ſecurus locus ꝓpter latronū multitudinem. qͥ habitabant in deſerto. et ideo conueniebant multi qn̄ oportebat eos inde tranſire. interrogabat quid hoc eſſet: audiens motuꝫ tranſeuntiū ſuſpicatuꝫ eſt forte aliquē magnū tranſire principē a quo peteret elemoſinā: dixerunt aūt ei ꝙ ih̓us: qui ſaluat. non in auro vel argento ſed a pct̄is nazarenus.i. floridꝰ: trāſiret: tranſiebat in hierl̓m. vnde ex hoc mundo tranſiturus erat ad pr̄em. H Tercio tangit̉ ceci deprecatio. ⁊ p̓o quāto orauerit deſiderio. ⁊ clamauit dicens. pͣs. clamabo ad deū altiſ ſimū. deum qui bene fecit mihi. Clamemus et nos ad dn̄m tam vocibus qͣꝫ deſiderijs. ⁊ ipſe de celo exaudiet Eſdre. cap. 9. In temꝑe tribulationis ſue cla mauer̄t ad te. ⁊ tu de celo exaudiſti eos. vere expedit nobis peccatoribꝰ clamare qꝛ longe a peccatoribꝰ ſalus Deinde ſequit̉ prudens oratio in qua primo chriſti diuinitateꝫ cōmemorat: iheſu: qd̓ eſt ſaluator. Yſa. qꝫ. Non eſt abſqꝫ me ſaluator dicit dn̄s: fili dauid: ecce xp̄i hūanitas: miſe rere mei: ꝓprium eſt deo miſereri creature quam ꝯdidit. miſerationes eius ſuꝑ oꝑa eius: ⁊ qui preibant increpabant eū vt ta ceret: increpabant eū ideo forte ẜm Orige. qꝛ illi qui crediderāt nolebant vt temptibili noīe diceret̉ filius dauid ſed filius dei. vel ſecundum Criſoſtimuꝫ. quia fatui homines indignum repu tabant vt chriſtum magnificarent pauperes. ſuperbi enim cuꝫ indignatione audiunt pauperum ſalutationes. Aut ſecundum Hilarium Ideo increpant ut taceat quia acerbe audiunt ꝙ ipſi negabant eum ſcilicet eſſe filium dauid fortaſſis etiā dici poteſt ꝙ ideo volebant vt taceret ne chriſtus gl̓ificaretur in mirabilibus ſuis. ſed videte quid ꝓfecerit iſta increpatio: ipſe vero mul to magis clamabat: Criſoſtimus. talis inquit eſt natura fidei qͣꝫto fetat̉ tanto magis accendit̉. Iuxta illud poeticū. nitimur inuētitum cupimuſqꝫ negata. Fili dauid miſerere mei: dic̄ Hu go in expoſitione regule. Si ad primas lacrimas deus non ex

xxviij audit preces. tu p̄ces reiterare non deſinas. magna munera plu ribus ſunt precibꝰ comparanda. Quarto ponit̉ ceci illuminatio Stans aūt ih̓us. Orige. dicit. Iheſus non ꝑtranſijt ſed ſtat. vt ſtante eo non tranſfluat benefitium. ſed qͣſi de fonte ſtante vſqꝫ ad eum miſcd̓ia tranſfluat: iuſſit illū adduci ad ſe: quia nec ꝑ ſe venire poterat nec ſciebat: ⁊ cū appropinquaſſet: corꝑe qͥ euꝫ prius fide tetigerat interrogauit illū dicens: quid tibi vis faciā I Non interrogat quis ignorans quia nr̄e peticiones innoteſcunt ei ſolis deſiderijs. Interrogat aūt ꝓpter quinqꝫ. Primo ẜm Hilariū vt ſcirent aſtantes ꝙ non petebat pecuniā. ſed diui nam efficatiam vt a deo. Secundo vt dicit Criſoſtimus. vt duꝫ ceci chriſtum dei filiuꝫ confitentur. confundantur videntes qui eum tantum hominem putant. Tercio ſecundum eundem vult vt ſua peticio ſit publica ne credatur ꝙ criſtus aliud illi daret qͣꝫ peteret. Quarto ſecundum Bedam ideo interrogat vt roget̉ et cor ad orationem excitetur. Quinto ſecundum gloſam vt credamus non niſi ꝯfitentem poſſe ſanari: at ille dixit: domine vt videam: Beda. ꝑuipendit cecus extra lucem aliud. quicqͥd enim aliud haberet ſine lumine tn̄ illud non videret: at ille di xit: verbo potentiſſimo quo dixit deus. fiat lux et facta eſt lux. iſte cecus illuminatus eſt: reſpice: ecce breue verbū. ſed efficaciſſimuꝫ. nam ẜm Ambro. do ſacramentis oꝑatorius eſt ſermo dei. vt ſicut creat ita creata immutet: fides tua te ſaluuꝫ fecit: in fide enim credentium verbum dei oꝑatur pͣs. Rectuꝫ eſt verbū domini ⁊ oīa oꝑa eius in fide. magna igit̉ virtus eſt fides pro qua vt dicit Criẜ. vendunt̉ beneficia. ⁊ ſicut ab vno fonte aliqͥ plus vel minus hauriunt maioribꝰ vaſis ⁊ minoribꝰ ⁊ ẜm fene ſtras que aperiunt̉ maius vel minus ſplendor ſolis infunditur. ita ẜm capacitatem intentionis fidei haurit̉ gracia: ⁊ ꝯfeſtim v dit: quia ẜm Criẜ. Verbum xp̄i eſt verbū vere lucis. ideo vox eius in luceꝫ videntis ꝯuerſa eſt. conſidera in iſta ſanatione me dici benignitatem. quia ſtetit. ꝯſidera ipſius largitatem quid ti bi vis faciam. conſidera ſanandi facilitateꝫ: reſpice. conſidera me dicine nobilitateꝫ. fides tua te ſaluū fecit. conſidera ſanitatꝭ cele ritatem quia confeſtim vidit R Quinto ponitur duplex laus ſubſecuta miraculum: ⁊ ſequebatur illum: cuius lumīe lu men viderat qui illuminat omnem hominem in hunc mundum venientem. Non ſufficit lumen recepiſſe niſi etiā lutē ſequat̉ ne ambulet in tenebris Ioh̓. d. Ego ſuꝫ lux md̓i ⁊cͣ: magnificans deū. Psͣ. noī tuo pſalmū dicam. magnificās ſalutes regis eius.

Sermo Secunda laus fuit tocius plebis: ⁊ omnis plebs vt vidit. illuminatus eſt cecus. vt videret interius ⁊ exterius illuminatuꝫ eſt. illuminata eſt plebs. ut diuinū aliquid cognoſceret in xp̄o dedit laudem deo. pͣs. Laudate dn̄m omēs gentes ⁊cͣ. Quatuor cauſas tangit glo. iſtius laudis. Primo ꝓ exauditiōe clamoꝝ pauperis. Scd̓o pro potentia ⁊ miſcd̓ia illuminantis Tercio ꝓ impetrato munere. quarto pro fide eius qui illuminatꝰ ē. L Triplex in cōmodū generis humani ꝯſideremus in iſto ceco.ſ. cecitatem. mendicitatem. ⁊ vanitatē excecati ſunt hoīes peccato res. Soph. 1. Ambulabunt vt ceci quia dn̄o peccauer̄t excecat ambitio Yſa. 56. Speculatores eius ceci om̄s. Excecat furia et iracundia. Genẜ. 4. Errauerunt ceci in plateis. polluti ſunt in ſanguine. excecat auaritia Exo. 23. Non accipias munera q̄ ex cecant prudentū oculos. excecat fraternū odium. 2. Reguꝫ. ⁊ Ceci et claudi odiebant aīam dauid. excecat luxuria. vn̄ Gen. lo. dicit̉. ꝙ angeli ꝑcuſſerunt impudicos viros cecitate a maxi mo vſqꝫ ad minimum. Ecce qͣꝫtis cecitatibꝰ peccatores obtenebrant̉. ſed qd̓ amplius dolendū eſt multi ꝓpriam nō ꝯſiderant cecitatem et credunt ſe eſſe videntes cū ceci ſint. et hec maxima cecitas. Mar. 3. Circūſpiciens eos iheſus cum ira conſtriſtatus eſt ſuper cecitate cordis eoꝝ. ſed quia dn̄s illuminat cecos. iō clamet vnuſquiſqꝫ ad dominū. Illumina oculos meos ⁊ cetera Secunda conditio hoīm eſt. quia peccatores pauperes ſunt et mendici. attende eoꝝ paupertatem. Conditio hominis penitꝰ eſt paupertas a qua nunꝙͣ liberari poteſt. Conſideremꝰ qͣꝫ pau per homo naſcatur. quia nudus. in qͣꝫta viuat paupertate quia impoſſibile eſt eum vere fieri diuitem. quātaſcunqꝫ enim habuerit facultates ſemper tamen eſt pauper. quia ſemper ampliora deſiderat. Vnde dicit Seneca: Quis eſt diues qui nō cupit diui cias. Quis eſt pauper qui cupit diuicias. ꝙ ſi contingat cōgregaſſe multam pecuniā. acquiſiuiſſe poſſeſſiōes adhuc veras nō habet diuicias quas ſemper timet perdere. ⁊ tandeꝫ aliquando oportet relinquere. immo qui reputāt ſe eſſe diuites hoc modo pauperes ſunt ⁊ miſeri. Apocal̓. 3. Dicis diues ſum ⁊ locupletus ⁊ nullius egeo. ⁊ neſcis ꝙ tu miſer es ⁊ miſerabilis et pau per et cecus ⁊ nudus. conſideremus etiam qͣꝫ pauꝑ hinc exeat homo. quia nihil tꝑalium bonoꝝ ſecum defert. vnde cū ille diues epulo ſic pauper fuit in vita alia ꝙ etiam indigebat ⁊ me dicabat guttā aque vt ſcribit̉ Luc. 12. Et tn̄ hoīes mendicant iſtas diuitias multis modis. mercationibus. fraudibus rapina vſura. Et nihilominus in ſua ſemper manet mendicitate. Quia

xxix ſident in tenebris ⁊ vmbra mortꝭ viuētes in mēdicitate a ferro Tercia peccatoꝝ conditio eſt. qꝛ ſedent ſecus viam. via eſt pre ſens ſeculū in quo om̄s viatores eſſe debemus ⁊ coloni. Hebre. 14. quaſi colonus futurus es in terra. ⁊ quaſi viator declinans ad manducandū. ſed peccatores cū deberent currere ꝑ iſta tꝑalia vt eterna cōprehenderent. ſiſtunt tn̄ in eis ⁊ qd̓ grauius eſt ſedent in via quaſi nolentes vlterius ꝓcedere et vtinā plurimi non iacerent in md̓o. diebꝰ vero iſtis in quibꝰ deberet ſe p̄parae̓ vnuſquiſqꝫ ſuſciꝑe ieiunij tꝑus cū deuotione videmus quō fedent in cōmeſſationibꝰ ⁊ ebrietatibꝰ quō vacant cubilibꝰ ⁊ impudicicijs. quō ad ꝯditiones et emulationes ſūt ꝓmpti. ⁊ cuꝫ deberent currere vt deū cōprehenderent. inſolenter diſcurrunt ꝑ choreas ⁊ quaſi concathenati vnus aliū trahit ad infernū. Iob ⁊. tenent tympanū ⁊ citharaꝫ ⁊ gaudent ad ſonitum orgam. ducunt in bonis dies ſuos ⁊ in puncto ad inferna deſcendunt. Rogemus ergo deū ut nr̄am illuminet cecitatem. ſuppleat me dicitateꝫ ⁊ vana ſeculi gaudia tollat a nobis qui eſt benedictꝰ in ſecula ſeculoꝝ Amen. Prima pars. Dn̄ica prima quadrageſime Sermo. xxix. Vctus eſt ih̓us in deſertum aſpiritu vt temptaretur a diabolo Math. 4. Hoc idem habet̉ Mat. i. et Luc j. Appropinquante prelio om̄s timent bellatores. ſꝫ cū ducem exercitus vident fortiter dimicanteꝫ ⁊ hoſtem fugare ipſi ſtatim animant̉ ad preliū. ⁊ ſicut viderint ducē expugnare hoſtem ita et ipſi dimicant. In temꝑe aūt iſto quadrageſime paratū eſt nobis preliū aduerſus hūani gn̓is inimi cū. ſꝫ ne terream dux ad preliū precedit. ih̓us xp̄us cuiꝰ pugna et victoria in hodierno euangelio tripliciter deſcribit̉. ſcꝫ quo ad principium mediū ⁊ finem. In principio habet̉ quō audacter xp̄us eſt bellum ingreſſus. In medio quō callide hoſtis eū eſt aggreſſus. ibi. Et accedens temptator: In fine qͣꝫ fortiter ē hoſtis ipſe oppreſſus. ibi: Tunc reliquit eum. Circa primū tria facit. primo tangit loci diſpoſitioneꝫ quo xp̄us acceſſit: Ductus eſt ih̓us in deſertuꝫ a ſpū: hoc deſertum ẜm glo. eſt int̓ hie rico et hieruſalem vbi morabant̉ latrones. vnde in hoc deẜto homo quidā aſcendens de Hierico in hieruſaleꝫ incidit in latro nes de quo in figura habetur Luc. 10. Nota ꝙ xp̄us ductꝰ eſt indeſertū vt dicit Mat. Mar. aūt dicit ꝙ ſpiritus expulit euꝫ Lucas vero dicit ꝙ agebatur a ſpiritu. ducebat̉ libertate arbitrij vt dicit Hiero. Expellebatur impetu ſancti ſpūs. Yſaie. 25 Spiritus dn̄i quaſi turbo impellens parietē. agebat̉ regimine

Sermo diuine caritatis. quia caritas nō agit pperam. Coꝝ. 13. ita qui cunqꝫ ingreditur deſertū pnīe. debet eſſe ductus arbitrij libertate. nec iſtam libertatem tollit ſpūſſancti deductio. Vn̄. i. Coꝝ tercio. vbi ſpiritus dn̄i ibi libertas. Item debet eſſe expulſus. timorem diuine iuſticie. Eccle.. Timor dn̄i expellit pct̄m. Et in timore dn̄i declinat omnis a malo. Item debet eſſe actus ſpūs dilectionis diuine vt habeat ꝑtem filioꝝ dei. Ro. 8. Quicunqꝫ ſpiritu dei agunt̉ hi filij dei ſunt. Sed ſi querat̉ quis ſpūs duxe rit xp̄m in deſertū. Dicendū ꝙ nullus ſpūs niſi ſanctus ſpirituꝫ cuius virtute facta fui xp̄i conceptio. qui in ſpecie colūbe manſit ſuꝑ eum. ipſe idem ſpūs expoſuit xp̄m temptationi. et duxit eum in deſertū Yſa. 63. Spūs dn̄i ductor eius fuit. B. Se cundo ponit̉ cauſa quare xp̄us deſertū eſt ingreſſus: vt tempta retur a diabolo. ſciebat xp̄s ꝙ diabolus valde deſiderabat eū temptare. ſed quia vt dicit Criẜ. Diabolus aduerſus chriſtum ire non poterat. ideo ꝯtra diabolū xp̄us primo ꝓceſſit in campū Sed tn̄ vt idem dicit nos infirmi non debemus nos exponere temptationibꝰ ſponte. quia noſtra temptatio eſt ꝑiculoſa. Sed querit̉ quare vt temptaret ingreſſus eſt deſertū. poterat em̄ ali bi temptari. Et dicendū ẜm Baſi. Ꝙ locus ſolitarius ē magis aptus temptationibꝰ. Vnde tunc diabolus maxime ſe ingerit cum viderit amicos ſolitarios. ⁊ ideo primā mulierem non niſi ſolitariam temptauit. volens igit̉ xp̄us ꝓuocare diabolū. deſertum in greſſus eſt. Dubitatur quare xp̄us voluerit temptari. ⁊ dicendū ꝙ quatuor ex cauſis temptari ſuſtinuit. Primo quideꝫ ẜm Aug. 4. de trinitate vt ſuperando temptationes eius fieret noſtris tēptationibꝰ mediator per adiutoriū et exemplum. Se cudo vt dicit Hila. vt oſtenderet oēm hoīem qͣꝫtuncunqꝫ ſanctū eſſe temptationibꝰ expoſituꝫ Iob. ⁊. milicia.i. tēptatio eſt vita hominis ſuꝑ terraꝫ. que temptatio qn̄qꝫ vtilitates facit. Prima quia in tēptatione virtus exercitat̉. ſicut in temptatōe carnis exercitatur caſtitas. in ira manſuetudo. in auaricia largitas. Et ſic de alijs. ex quo exercitio virtus ſtabilitur ⁊ augmentatur. Scd̓o tēptatio eſt cuſtodia virtutū ne perdant̉. quēadmodum aliquis ꝑſentiens fureꝫ magis vigilat et attendit ne ꝑdat the ſauꝝ. Tercio temptatio eſt ꝓprie fragilitatis recognitio. vnde oritur hūilitas. Iteꝫ quarto purgat ſiquas inuenit peccatoꝝ maculas. ſicut aurum in fornace probatur. ſic homīes in tammo temptationis. Iteꝫ quinto eſt occaſio maioris meriti. quia per pacientiam temptationum meremur vitam eternam. Tercio ideo xp̄us temptari voluit ẜm Criſoſtimuꝫ. vt nemo turbetur

xxix temptationibꝰ preter ſpem irrueuntibꝰ dum xp̄m videt tempta ri. Quarto vt vincendo diaboli temptacōes diminueret virtutem eius ⁊ audatiā reprimeret ¶ Nota ꝙ dicit Origenẜ ꝙ xp̄us per. o. dies multas alias tēptationes a diabolo ſuſtinuit preter illas tres que inferius deſcribunt̉. que tn̄ fuerūt illa temptam̄ta neſcimꝰ. qꝛ ideo forſitan p̄termiſſa ſūt. quia maiora erant qͣꝫ vt lr̄is crederent̉. In quibꝰ omnibꝰ ẜm bt̄m Gre. diligenter eſt attendendū. ꝙ cū temptatio tribus modis agat̉. ſcꝫ ſugeſtione. delectatione. ꝯſenſu. Saluator noſter ꝑ ſugeſtioneꝫ temptari potuit. ꝑ ſugeſtioneꝫ quidē non intrinſecaꝫ q̄ eſt a cane. qꝛ caro ipſius nō alliciebat ad aliud in ordinatū. ſed per ſugeſtionē temptari potuit extrinſeca. q̄ eſt a md̓o ⁊ diabolo. per delectationeꝫ vero aut ꝯſenſuꝫ nullo mō ipſius mens potuit in quinari. qm̄ ſola iſta extrinſeca ſugeſtio non eſt pct̄m. delectatio vero ſola veniale pct̄m eſt. ⁊ ꝯſenſus etiaꝫ in ipſam delectationē pct̄m mortale eſt vt dicit Augꝰ. Quia igitur xp̄us nullo modo peccare potuit ideo p̓o ſed non alijs duobꝰ mōis tempta tus fuit. D Tercio tangit̉ abſtinentia ſaluatoris: Et cū ieiunaſſet. 40. diebꝰ et. o. noctibus. ſed ieiunauit vt illo tꝑe nullū ſumeret cibum. Et hoc ꝓpter tria. p̓o vt oſtenderet ſe dei filiū. ꝙ ſi dixerit etiā moyſen et Heliā tantūdē ieiunaſſe qͥ erāt homines. ſoluit Criẜ. qꝛ illi ieiunantes eſuriem ſuſtinebāt xp̄us vero toto illo tꝑe non eſurijt. Item illi alterius virtute ſuſtentabant̉. xp̄us vero ꝓpria. Scd̓o ideo tm̄ ieiunauit ẜm Baſiliuꝫ vt oſtenderet ꝙ volenti pugnas ſuꝑare temptationū ſobrietaneceſſaria eſt. Tercio ẜm Gre. vt ſuo ieiunio nr̄m ieiuniū quadrageſimale inſtitueret. cuiꝰ inſtitutionis triplicē cauſaꝫ aſſignat Gre. Primo qꝛ p̄cepta decalogi in qͣtuor euangelijs ꝯtinē tur. vn̄ delinquēdo ꝯtra p̄cepta euangelica qͣter decies hoc eſt. o. diebꝰ culpas ieiunando punire debemꝰ. Scd̓o quia corpus nr̄m ex qͣtuor elementis ꝯpoſituꝫ eſt. ex quoꝝ vnoquoqꝫ ꝯtra ipſa decē precepta delinqͥmus. ideo rōnabiliter ip̄m corpꝰ nr̄m qͣter decies affligimus. Tercio vt idē dicit. qꝛ ſicut ex lege iube mur offerre decimas aliaꝝ reꝝ. ita offerre debemꝰ de cīas dieꝝ totius vero anni decima ꝑs eſt tꝑs iſtud. ⁊ ideo ꝑ ieiuniū illud debemus offerre. Quarto ẜm Ambro. qꝛ. 40. dieꝝ nu̓o a que diluuij innundauerunt ꝑ quas pct̄a exterminata fuerunt ⁊ illu xit celi ſerenitas. ſic ſacro iſto ieiunij tempore peccata tolluuntur et diuina fulget clementia. Sed attendendū eſt ẜm Gre. ꝙ licꝫ xp̄us toto illo tꝑe non comederit. tamen in hoc ipſum imitari non debemus. ſed prout poſſumus ſingulis diebꝰ cibū ſum ē do

Sermo Iſte vero defectus noſtre eſt fragilitatis. qua ip̄m non poſſuniꝰ imitari ſuppletur tn̄ defectus ille cū ſingulis annis iſtud ieiunij tꝑus obſeruamus. cū tn̄ xp̄us vna tantuꝫ vice hoc nuo dieruꝫ ieiunauerit. Item xp̄us ſtatim poſt ephiam tuꝫ baptiſatus fuit cepit ieiuniū. non aūt oportet ꝙ tūc nos quadrageſimā incipi amus. ſed ꝓpinquante reſurrectionis tꝑe quo diabolus magis circuit tēptamentis ⁊ fallacijs. E Deinde tangit hūanam fragilitatē: Poſtea eſurijt: Eſurijt aūt ꝓpter duo. Primo vt oſtenderet veꝝ hoīem. Nam ẜm Criẜ. Sicut ꝑ. o. dies nō eſurire non erat hoīs ſed dei. ita aliqn̄ eſurire non dei ſed homīs erat. Sed attende vt dicit Baſi. ꝙ xp̄us paſſionem famis aſſūpſit non coactus ad neceſſitatem qui p̄eſt nature. ſed ſponte fa mē aſſumpſit ſic̄ ceteras paſſibilitates. ⁊ ideo eſuriuit ẜm Baſi. vt ꝓuocaret diabolū ad duellum. deſperauerat enim diabolus temptare eū. videns ꝙ ſine vlla fame tm̄ ieiunaret. ſentiēs v̓o eius eſuriem. ⁊ qꝛ vbi fames ibi imbecillitas. audatiā aſſūpſit. Secunda pars. et aggreſſus eſt ſaluatorem. Ecundo cum dicit̉. Et accedens temptator. I tangit̉ ipſa temptatio qua callidus hoſtis eſt euꝫ aggreſſus. Vbi p̓o ꝯſideranduꝫ occurrit que fuerit cau ſa mouens diabolū vt xp̄m temptaret. Huiꝰ cauſam omnes qͣſi doctores eandē aſſignant. qꝛ ideo ip̄m temptauit vt experiret̉ an eſſet homo tm̄ vel aliud ſupra hoīem. Erat em̄ diabolus in magno dubio. ſciebat em̄ qꝛ natus erat de mulie̓ tan qͣꝫ homo. vagiebat in cunabulis. lacrimis ſuffundebat vultum circūciſus octaua die templo pn̄tatus fuerat. herodis ꝑſecutiōꝫ timuerat. inter hoīes ꝯuerſabat̉. a iohanne ſuſceꝑat baptiſmū et poſt baptiſmū velut homo orauerat. famē ſitim frigus calorem ſompnū vigilias ⁊ ceteras hoīs paciebat̉ moleſtias. Vnde non niſi hō videbat̉. ſed ad aliam ꝑtem ꝙ eſſet aliud ſupra ho minē multa videbat argumenta. qꝛ licet ſciret eum natū. conceptum tn̄ eius intelligere non poterat ſi matrem cognoſcabat non videbat quis eſſet pr̄. ſi natus de muliere. mater tn̄ gaude bat ſe virgineꝫ ſi vagiebat in cunabulis. angeli tn̄ illi decantauerant ſi lacrimis vultū ſuffuderat. tn̄ ſtella in celo iocūda ap paruerat. ſi circūciſus fuit die octaua. nihil tamen original̓ ma cule in eo cognoſcebat. ſi templo preſentatꝰ. ſymeon tamen et anna velut deum eum adorauerant. ſi herodem fugerat. tamen magi ab oriente euꝫ adorare venerant. ſi inter hoīes ꝯuerſabat̉ nihil tn̄ huamani vicij in eo deprehendebat̉. ſi a iohanne baptiſatus fuerat. ipſum tamen iohanneꝫ audiret de illo dicente.

xxix Ecce agnus dei ſi velut homo orauerat vocem tn̄ dei pr̄is audierat. hic eſt filius meus. ⁊ ſpm̄ſanctum in columbe ſpecie ma nente ſuꝑ eum viderat. ſi hoīm moleſtias paciebat̉ omnia tamē ſuper hoīem videbat eū tollerare ꝓpter igitur tanta oppoſita q̄ cognoſcebat in xp̄o non poterat videre qd̓ ipſe eſſet. ⁊ iō temꝑ tauit eum vt experimentū caperet ipſius. Item nota ꝙ temptatio oīs eſt de aliquo bono. qd̓ quidem bonum aut eſt corꝑis de quo eſt ꝯcupiſcentia carnis. aut eſt bonū aīe de quo eſt inanis gloria ſiue ſuꝑbia vite. aut eſt bonuꝫ fortune de quo eſt ꝯcupīa oculoꝝ ſiue auaricia. de quibꝰ tribus diabolus xp̄m temptauit ſicut ⁊ primū hoīeꝫ vt dicit Ambro. ⁊ Gre. Et primo tēptauit xp̄m de gula G vnde dicit: Et accedens temptator: qn̄ diabolus audiuit vocem pr̄is dicentis. hic eſt filius meꝰ dilectus. ſecutus fuit xp̄m in deſerto ⁊ obſeruauit. o. diebus quid ageret. nec audebat ad eū accedere. ſed videns eū fameſcere ac ceſſit ⁊ forte nunqͣꝫ ante acceſſerat ad eū temptandū prohibitꝰ a deo. Nota ẜm glo. Ꝙ iſte temptator fuit lucifer angelus ille ſuꝑior qui primū hoīem ſuꝑauerat ut innuit etiā Augꝰ. Et ve riſimile eſt ꝓut dicit glo. ꝙ apparuerit iſte temptator in forma hoīs vt familiarius ſe hr̄et cum xp̄o. Dixit ei quaſi cōpaciendo fami xp̄i. Ecce plurimū ieiunaſti ⁊ indiges cibo atqꝫ in hoc deſer to panes haberi non pn̄t. itaqꝫ: ſi filius dei es dic vt lapides iſti panes fiant: Audierat diabolus vocem pr̄is dicentis. hic eſt filius meus dilectus ſed incredulus erat illi voci et volebat exꝑiri an vera eſſet ꝑ ꝯuerſioneꝫ lapidū in panes. in quo mīor prudencia demonis ſatis apparet. maius em̄ diuinitatis ſignum fuerat illa vox pr̄is qͣꝫ ꝯuerſio lapidis in panes. Nota ꝙ vſqꝫ ad tꝑus illud xp̄s nullū fecerat miraculū. ⁊ diabolus fuit pͥmꝰ qui hoc ab eo fieri poſtulauit qd̓ ideo non meruit qꝛ dei opera non voluntate diaboli. ſed ẜm diuinū ꝓpoſitū ad vtilitateꝫ credentiū erāt fienda. nam eſto ꝙ xp̄s lapides ꝯuertiſſet in panes diabulus ꝓpter hoc non credidiſſet. ⁊ cū hoc gloriatus fuiſſꝫ ꝙ ad mirabilia facienda xp̄m induxiſſet. Deinde ponit̉ xp̄i reſpon ſio: qui reſpondens dixit. ſcriptū eſt. Deut̓.: non in ſolo pane viuit hō ſꝫ in omni verbo qd̓ ꝓcedit ab ore dei. Raba. ſicut inquit corpus hūanuꝫ non viuit ſine terreno cibo. ita aīa viue re non pōt ſine dei verbo. cū em̄ ſpūalis ſit ſpūali ſolū indiget alimento. ſed quidā ſunt inſipientes qui totam vitam hoīs pu tant eſſe in pane vino ⁊ carnibꝰ. De quibꝰ dicit apl̓us ꝙ ip̄oꝝ deus venter ē. qui cū ventreꝫ repleuerint aīa remanet eſurie nō Cōſideret vnuſqͥſqꝫ nr̄m qͥd debeat rn̄dere diabolo tēptāti no

Sermo vt quadrageſimale ieiuniū obmittamus. quia cū dicit ieiuniuꝫ longum eſt ⁊ melancolicū et cibaria groſſa. dicamꝰ nos illi. qꝛ non in ſolo pane viuit homo ſed in oī verbo qd̓ ꝓcedit ab ore dei. H Scd̓a temptatio fuit de vana gloria nam vt dic̄ Criẜ. Cum diabolus ex reſponſione xp̄i nihil certum hr̄et. an ipſe eſſet filius dei dixit intra ſe. iſte qui fame non vincitur et ſi non eſt filius dei tn̄ ſanctus eſt. poſſunt tamen ſancti hoīes poſt qͣꝫ oēm vicerint corꝑis neceſſitatem per vanam gloriam cadere et ideo ad hanc temptationē eū aſſumpſit. vnde ſequit̉. Tunc aſſumpſit eū diabolus in ſanctaꝫ ciuitatē: Iſta domini aſſūptio ẜm Iero. nō venit ex imbecillitate dn̄i. ſꝫ d̓ ſuperbia inimici. ſancta vero ciuitas ẜm Raba. Iheruſalem dicebat̉ in qua erat tem plum ⁊ ſanctict̄oꝝ ⁊ cultus diuinus. Et ſtatuit eū ſupra pinaculum templi: pinaculū d̓ a pina que eſt ſūmitas cuiuſlibet rei. ⁊ ꝓprie temploꝝ ⁊ muroꝝ Sciendū at̄ ꝙ in templo erāt tres manſiones. p̓a a pauimento vſqꝫ ad primū tabulatū ſiue ſalarium altitudīs triginta cubitoꝝ. ſcd̓a vero erat a primo ſalario vſqꝫ ad ſcd̓m. ⁊ triginta cubitis alta. tercia vero vſqꝫ ad terciū ſalarium qd̓ erat tectū templi non cauatū ſed planū altitudinis ſexaginta cubitoꝝ. qd̓libet aūt ſalarium habebat in circuitu te pli exterius vnū de ambulatoriū. Vnde tria erant de ambulatoria exteriora ī circuitu templi. ⁊ iſta de ambulatoria pinacula di cunt̉. vt habet̉ in hiſtorijs ſcolaſticis. ſuꝑ quoꝝ vno diabolus ſtatuit xp̄m. ⁊ forte in eminentiori. qd̓ diſtabat a terra centum ⁊ viginti cubitis. Vel forte ſtlituit euꝫ in inferiori pinaculo. qd̓ diſtabat a terra tm̄. zo. cubitis. vbi ſacerdotes alloquebantur ppl̓m legem exponentes. In oībus aūt iſtis eſt attendendū ẜm Criẜ. ꝙ cū diabolus duceret xp̄m in ciuitatē vt ſtatueret eū ſupͣ pinaculū templi. xp̄us a nullo videbat̉ ſed ſolus diabolus. diabolo tn̄ credente xp̄m videri ab oībus: ⁊ dixit ei: p̓o locutuꝫ fu erat xp̄o qͣſi compaciēs eſurienti. nūc v̓o loquit̉ qͣſi eius honorem deſiderans: ſi filius dei es. In oībus temptationibꝰ ẜm Hie hoc agit diabolus vt cognoſcat ſi filius dei ē: mitte te deorſum qͣſi diceret. ſi hoc feceris. glorioſus appebis in ꝯſpectu aſtantiuꝫ nec oꝫ te timere ꝙ offendaris: ſcriptū eſt em̄: qꝛ xp̄us adduxerat ſcripture teſtimoniū. Ideo etiā diabolus volens ſe ſapienteꝫ oſtendere ſcripturā allegat: angelis ſuis deus mandauit de te. et in manibꝰ tollent te ne forte offendas ad lapidem pedē tuūhoc in nonageſimo pſalmo ſcriptuꝫ eſt. Dicit Orige. vn̄ tu dia bole ſcis ꝙ iſta ſcripta ſūt: nunqͥd legiſti ꝓphetas et diuina elo uia legiſti quidē. ſed non vt melior fieres ſꝫ vt alios deciperes

xxix Nota ꝙ illa temptatio diaboli ſuit fatua irrationabilis et non ad ꝓpoſitum. fatua quidē fuit quia ſi xp̄s precipitaſſet ſe de pinaculo. nemo credidiſſꝫ hoc eſſe diuinitatis ſꝫ magis vanitatis vel fatuitatis ſignū. Item irracionabile valde eſt. vt ille qui ra tione oīa gubernat ſine aliquo ꝓfectu precipitet ſe de alto. Itē eſt in ſufficiēs ꝓpter tria. Primo quidē quia ex hoc ꝙ dicit̉ ange lis ſuis deus mandauit de te. non ꝓbatur vt dicit Criẜ. ꝙ xp̄s ſe debeat precipitare. Scd̓o autoritas eſt incompleta. quia non dixit diabolus id qd̓ ſequit̉. ſuper aſpidem ⁊ baſiliſcū ambulab̓ ⁊ ꝯculcabis leonem ⁊ draconeꝫ ipſe em̄ diabolus ẜm Origeneꝫ eſt aſꝑis. eſt leo. eſt draco ⁊ baſiliſcus quē xp̄us in temptationibꝰ ꝯcultauit. ideo principiū autoritatis ꝓtulit tanqͣꝫ ſuperbo finem vero tacuit tanqͣꝫ aſtutus. Tercio hec autoritas nō eſt ad ꝓpoſituꝫ. quia non intelligitur de xp̄o. nam ipſe non portatur manibꝰ angeloꝝ. ſed angelos ipſe portat ⁊ omneꝫ creaturam Heb̓. ii. Portans omnia verbo virtutis ſue. Intelligitur at̄ ipſa autoritas de quolibet ſancto viro. que ſic eſt exponenda ſcd̓m glo. Angelis ſuis.i. adminiſtratorijs ſpiritibꝰ deus mandauit dete. mandauit vt de te iuſto viro ſpecialē habeant ſollicitudinem. in manibꝰ tollent te. auxilijs ſius te fulcient ⁊ cuſtodiūt. ne forte offendas ad lapidem pedem tuū. nomīe pedis mentis affectus intelligit̉. Lapis vero dicit̉ quaſi ledens pedem. Vnde omnis occaſio peccati. ad quā poteſt offendere affectus mentis nomine lapidis intelligit̉. ſed tamen angeli ſanctum viꝝ cuſto diunt. ne offendat cū prebetur ei occaſio peccati R De inde ponit̉ xp̄i reſponſio. ait ei iheſus rurſus ſcriptū eſt. Deu6. Falſas d̓ ſcripturis diaboli ſagittas veris ſcripturaꝝ frangit clipeis. vt dicit Hiero. Non temptabis dn̄m deum tuum. Ille deum temptat qui exponit ſe periculis vt experiat̉ an deus eripiat eum. temptaret deū qui precipiteret ſe de alto dicens. Videbo ſi deꝰ auxiliabit̉ mihi. ⁊ qui ſine gubernaculis mae̓ ingrederetur. aut qui nihil vellet manducare ſed expectaret alimēta a deo. Et nota ꝙ iſtud verbum ꝓlatum a xp̄o duplicē poterat habere intellectum. vno modo vt xp̄us diceret diabolo. Nō tēꝑtes me dn̄m deum tuum. Alio modo vt diceret xp̄us diabolo Nolo me precipitare deorſum qꝛ ego temptarem deū. ⁊ iō xp̄s in hoc verbo ſic temꝑauit reſponſum. ꝙ diabolus neſciuit quo iſtoꝝ modoꝝ eſſet intelligenduꝫ ſcripture teſtimonium. Vnde ſicut prius incertus fuit quid eſſet xp̄us homo vel aliud ſupͣ ho minē. ideo ſequit̉ temptatio tercia de ꝯcupiſcentia ſiue auaricia Iteꝝ aſſumpſit eum diabolus in montem excelſuꝫ valde

C Sermo locus ille vbi xp̄us fecit penitentiaꝫ in deſerto eſt et vocat̉ qua rentena vbi fuit riuulus fontis quē Heliſeus ſanauit. Scd̓o at̄ milliario a quarentena verſus galileaꝫ. dr̄ eſſe mons iſte ſuper quē diabolus ſtatuit xp̄m: ⁊ oſtendit ei oīa regna mundi: dic̄ Lut. ꝙ oſtendit ea in momento tꝑis. Iſta aūt oſtenſio triplici ter potuit fieri. Primo ẜm Criẜ. vt ꝙ diabolus nō oſtenderit ipſa regna ciuitates et ppl̓os ſingulariter md̓i. ſed ꝑtes terre in quibꝰ vnūqd̓qꝫ eſt regnuꝫ vt diceret. Ecce verſus hanc partē eſt italia. ibi grecia. ibi egiptus. ibi vero india ⁊ ſic de alijs. vl̓ aliter ẜm Theoph. etiam ſenſibil̓r fantaſtica apꝑitione omīa re gna orbis terre qͣſi preſentia oſtendit ſibi. Aut tercio ẜm Orig Oſtendit ei regna vicioꝝ dicendo. Intali patria ego regno ꝑ fornicationeꝫ. ibi vero ꝑ auaritiam. ibi aūt ꝑ ſuperbiam. et ſic de ſingulis et gloriam eoꝝ expoſuit ei. ſingulariter md̓i gl̓iaꝫ qm̄ alicubi eſt habundantia auri ⁊ argenti. atqꝫ lapidū precioſoꝝ. qm̄ alicubi eſt nobilitas generis. alicubi induſtrie militaris alicubi prudentia ſeculi. ex altera ꝑte pulcritudo hoīm ⁊ mulieꝝ alibi vero ſuauitas reꝝ mundialiū: ⁊ dixit ei. hec oīa tibi dabo ſi cadens adoraueris me: mirum valde videt̉ ꝙ diabolus in tā tam ꝓrupit inſaniam vt hoc modo xp̄m temptauerit. ⁊ forte ꝑcipiebat diabolus ſe cognoſci a xp̄o. ⁊ ideo qͣſi deſperatus fecit vltimū quod potuit. licet ſcire nihil ſibi ꝓficere. ſicut venator cū viderit nihil ſibi ꝓficere. quaſi deſperatus omīa iacula iacit M Nota ꝙ iſta temptatio fuit falſa. fatua ⁊ iniqua. Falſa qͥ dem. qꝛ non diabolus ſꝫ ſolus deus tribuit mundana pͣs. Terram dedit filijs hoīm. Fatua quia illi promittit dare regna mū di. qui eſt rex regum et dn̄s dominantiū. Iniqua vero. qꝛ vult ſibi diuinū exhiberi cultum. etiā a deo cū ipſo ſit diabolus. De inde ponit̉ xp̄i reſponſio: tunc dixit ei ih̓us. vade ſathanas ni mis cooꝑauerat diabolus ꝓpriam nequitiam. Vnd̓ dicit̉ ei. va de ſathanas. i. recede a me aduerſari dei. et temptando vltra ne ꝓgrediario. ſed vade in igneꝫ eternū. In hoc exemplū habemꝰ ẜm Criẜ. ꝙ ꝓprias iniurias equanimit̉ tolleremus. dei aūt iniu rias nec ſuſtinemus audire. ſicut xp̄us priores temptationes. q̄ erant in iniuria homīs pacienter ſuſtinuit. hanc vero quia erat dei iniuria tollerare non potuit. Sriptū eſt Deūt̉. 6. dn̄m deum tuū adorabis et illi ſoli ſeruies: tu vero non es deus. īmo diuinitatꝭ ꝯtrarius. Augꝰ. contra arriū. dn̄s deus noſter ipſa trini tas cui ſoli ſeruitutem pietatis iure debemus. Tercia pars.

xxx Ercio cum dicitur. Tunc reliquit ⁊cͣ. tangit̉ finis pugne quantum ad duo ſcꝫ quo ad figuram hoſtis: ⁊ quo ad gloriam triumphantis: dicit ergo. Tunc reliquit eum dyabolus: non reliquit eum quaſi obediens precepto eius. ſed expulſus autoritati xp̄i qd̓ ẜm Criẜ. ad noſtrā ꝓficit ꝯſolationē quia non temptat nos dyabolus quantum vult. ſed quantum permittit̉ a deo. Et nota ꝙ dicit Lu. ꝙ dyabolus reliquit xp̄m ad tꝑs. qꝛ ẜm Amb̓. non tēptaturus ſed aperte expugnaturus eum poſtea aduenit. vel vt dicit Maxi. receſſit a xp̄o: quia ipſe xp̄s mundi materiā ꝑfecte diuino ſubiecerat amori. Poſtea vero prouocauit iudeos ad inſidias xp̄i: vt ex hoc incitaret xp̄um ad odium eorum: aut poteſt dicit ẜm Theo. ꝙ primo temptauerat xp̄m in deſerto de voluptate ⁊ receſſit ab eo vſqꝫ ad tꝑus crucis in quo eum erat temptaturus de triſticia ⁊ timore mortis. Scd̓o ponitur gloria triūphantis in obſequio angeloꝝ. ⁊ ecce angeli acceſſerunt. nam ẜm Criẜ. precipiente dn̄o acceſſerant vt daret̉ locus dyabolo aduerſus xp̄m ⁊ miniſtrabant ei. In quibꝰ autē illi miniſtrauerint ſcire non poſſumus vt dicit Criẜ. Vtrum ad ſanationes infirmitatum: aut ad correctionem animaꝝ. an ad effugationeꝫ demon que oīa per angelos ipſe facit. vnde ipſis facientibꝰ ipſe facere videt̉. tn̄ manifeſtū eſt ꝙ nō ꝓpter neceſſitatē impotentie eius: ſed ꝓpter honorem poteſtatis ei miniſtrant. qͥa non dr̄ ꝙ adiuuent eum ſed ꝙ miniſtrant. aut etiam dici poteſt ꝙ miniſtrarunt ei cibum ⁊ potū: nobis etiam cum tēptationes demonis vincimꝰ: angeli miniſtrantes aſſiſtunt. Rogemꝰ gͦ ⁊cͣ. Dn̄ica ſecunda qͣdrageſime Sermo. xxx. Sſumpſit Iheſus petrum et iacobum et iohannem frēm eius: ⁊ duxit illos in monteꝫ excelſum ſeorſum et tranſfiguratus eſt ante eos ⁊cͣ. Mat. i. hoc idem habetur Mar. 9. ⁊ Lu. 9. quale futurum ſit corpꝰ noſtrum qd̓ pn̄ti tꝑe per ieiunium ⁊ abſtinentiam materamus. xp̄s in claritate ſui corporis monſtrauit qn̄ tranſfiguratus eſt in monte: vnde ad Phil̓. 3. Saluatorem expectamus dn̄m Iheſum xp̄m qui reformabit corpꝰ humilitatis noſtre ꝯfiguratū corpori claritatis ſue ad quam claritatem perducit ieiuniū: ſicut aurum per attenuationem flāme ignis ad ſūmum fulgorem deducitur Hoc autē euangeliū vbi agitur de tranſfiguratione dn̄i in tres ꝑtes diuiditur. in quaꝝ prima dr̄ quoꝝ intuitu fuerit celebrata in ſcd̓o additur qͣnto fuerit miraculo gl̓ificata ibi. ⁊ reſplenduit facies eius. in tercia poſtponitur quanto fuerit ſecreto occultata

Sermo ibi. ⁊ deſcendentibꝰ illis. A Primo ergo oſtenditur vbi ⁊ quibus preſentibus tranſfiguratus eſt xp̄s. Aſſumpſit Iheſus petrum ⁊ iacobum et iohannē fratrem euis.i. iacobi: ſed Augꝰ ⁊ Ambroſius dicunt hunc iacobum fuiſſe minorem fratrem dn̄i ⁊ dicere poſſumus etiam iacobum minorem fuiſſe fratrem ioh̓is quia iudei natos ex fratribus vel ſororibus fratres appellabant Iacobꝰ em̄ minor natꝰ fuit ex maria cleophe ſorore marie mr̄is dn̄i ⁊ marie matris iohannis: vnde vtriuſqꝫ frater dici poteſt. ſꝫ quia iſte iacobus creditur eſſe ille: de quo dicitur Actu. 12. Ꝙ herodes occidit iacobum fratrem iohannis gladio quem cōſtat non eſſe iacobum minorem ſed potius maiorem. ideo forte vt cō muniter dicitur: iſte iacobus qui aſſumptus fuit in monteꝫ fuit iacobus maior filius zebedei ⁊ ſalome frater iohannis. et duxit illos in montem excelſum. iſte mons eſt thabor qui diſtat a nazareth. 40. miliaria ſeorſum in parte videlicet montis magis ſe parata ⁊ occulta: ⁊ tranſfiguratus eſt ante eos. In luca ſcriptū eſt ꝙ duꝫ oraret ſpecies vultus eius facta eſt altera. Oratio em̄ coniungit diuino lumini: ideo dicit Dama. ꝙ oratio eſt diuine reuelatio glorie. B Hic ſunt aliqua inquirenda et primo queritur qualis fuerit illa tranſfiguratio domini. Et dicendū ꝙ non fuit aliter traſfiguratus vt dicit Mat. niſi quia facies eius reſplenduit ſicut ſol. Sed de iſto ſplendore tria occurrunt dubia Primo an illa claritas fuerit in corpore xp̄i. Et dicunt quidam illam claritatem fuiſſe in aere circum fulſo. non autem in corpore xp̄i. Hoc videtur repugnare euangeliſte: non quideꝫ dicenti ꝙ aer reſplenduerit ſicut ſol: ſed quia facies xp̄i reſplendit. Alivero dixerunt ꝙ xp̄s ad tempus mortalitatem depoſuerit et pro tempore illo ſuſceperit gloriam claritatis: ſed hoc non apparet qꝛ ſicut poſt reſurrectionē in carne īmortali cicatrices permanſer̄t et palpandum ſe prebuit atqꝫ manducauit et bibit: que omnia vident̉ pertinere ad carnem mortalē. ita in carne adhuc mortali mortalitate manente immortalitatis gloriam oſtendere potuit. Alii aūt dixerunt ꝙ corpus xp̄i per naturam erat immortale ⁊ ſplendens: fecerat tn̄ illud mortale vt poſſet pati ⁊ claritatem q̄ ſibi naturaliter merat oſtendit in tranſfiguratiōe: ſed nec illud videtur eſſe verum: quia claritas tranſfiguratiōis fuit claritas corporis glorificati: ſed xp̄s ante mortē non habuit corpus glo rificatum: vn̄ Lu. 24. Oportuit xp̄m pati ⁊ ita intrare in gl̓am ſuam que gloria ẜm Theoph̓. intelligenda eſt de glorificatione humanitatis: ⁊ Ioh̓. ⁊. dicitur ꝙ nondum erat datus ſpiritus ſanctus: quia nondum erat Iheſus glorificatus. Dicendum eſt

xxx. igitur ꝙ illa claritas fuit in corꝑe criſti non ꝑ depoſitionē mor talitatis ſed ea manente nec iteꝝ ante tranſfigurationē illa cla ritas p̄exiſtebat. Sed ẜm ꝙ dicit Cirillus. nō mutata figura et conditione corꝑis quedā ſplendidā gl̓ia ſuꝑuenit in eū C Sed tunc eſt ẜm dubium. ſi enim xp̄i corpus non erat tale per naturā vnde ergo venit iſta claritas. Et dicendum eſt ꝙ xp̄us ẜm diuinitatē eſt ſplendor glorie et figura ſub̓a eius. Hebr i. Vnde dicit Dam. ab anima xp̄i vnita claritati diuinitatis redū dauit in corpus claritas illa ſicut a lumīe candele redūdat claritas in lucernam in extremis. Sed diceres claritas corꝑis xp̄i erat materialis viſibilis oculo corꝑali. claritas vero aīe ipſius erat ſpiritualis ⁊ oculo corꝑali inuiſibilis. ergo nō fuit ab iſta Et dico ꝙ claritas corꝑis xp̄i licet eſſet corporalis deriuata eſt tamen a ſpirituali quē admodum motus et oꝑationes corꝑis materiales deriuant̉ ab oꝑationibꝰ anime ſpūalibus. Tercium dubium eſt an aliqua tranſmutatio facta fuerit in corpore xp̄i et reſpondet Hie. dicens. Nemo putet eū priſtinaꝫ formā ⁊ faciem ꝑdidiſſe vel amiſiſſe corꝑis veritatem ⁊ aſſumpſiſſe corpꝰ ſpūale vel aereū. ſed dic euangeliſta ꝙ reſplenduit facies eius vnde ſub̓a non tollit̉. ſed gloria cōmutat̉ manente igit̉ corꝑis veritate ⁊ figura non variata tranſfiguratus eſt. Sed diceres tranſfiguratio dicit tranſlationē et mutatiōeꝫ figure. quō igit̉ non fuit mutata figura xp̄i. Dico ꝙ figura ꝓprie dicit liniamē ta et effigiem faciei que non fuer̄t mutata in xp̄o. ſed tn̄ tranſfiguratus d̓. quia in figura illa ſuꝑuenit in conſueta claritas. ſi cut figura alicuiꝰ d̓ mutari. qn̄ ꝓpter verecundiaꝫ rubet. vel ꝓpt̓ timorem pallet ⁊ tn̄ ſubſtancialiter ipſa figura manet. Vn̄ ſciendum ꝙ claritas tranſfigurationis in tribꝰ differt ⁊ ꝯuenit cū claritate gl̓ificationis Primo quidē ꝯueniūt ī ſubſtātia qꝛ eadē claritas ſubſtancialiter eſt vtraqꝫ. ſed differ̄t in ꝑfectione qꝛ cla ritas glorie maior ē claritate tranſfiguracōis. Scd̓o cōueniunt in exiſtencia. quia vtraqꝫ vere eſt in corpore homīs et non alibi ſed differunt qꝛ claritas glorie habet eſſe ꝑmanens et ꝑpetuuꝫ Sed gloria tranſfigurationis fuit ꝑtranſiens ⁊ breui tꝑe. Ter cio ꝯueniunt ex parte ſub̓e quia neutra variat corpꝰ hominis ſubſtancialiter. ſed vtraqꝫ eſt in vero corꝑe hominis. Sꝫ differ̄t qꝛ corpus claritatis tranſfigurationis erat corruptibile ⁊ mor tale. claritas glorie erit in corpore liberato ab omni corruptione ⁊ morte D Scd̓o querit̉ quare xp̄us voluerit tranſfi gurari. Et dicendum eſt ꝙ iſtius tranſfigurationis qͣtuor poſſunt cauſe aſſignari. Primo ẜm Ambro. et Theop. vt on̄deret

Sermo veritatem future beatitudinis. beatitudo em̄ futura eſt ſupra ap prehenſionem rōnis humane quia in cor hominis non aſcendit que p̄parauit deus diligentibus ſe. Et licet difficilis ſit ad credendum beatitudo anime. multo tamen difficilior videtur glo ria corꝑis. ne ergo xp̄us videret̉ inania ꝓmittere. hanc torꝑis gloriaꝫ demonſtrauit. Scd̓a cauſa huiꝰ vt dicunt Hie. ⁊ Criẜ Eſt qꝛ diſcipuli audientes ſe debere mori pro xp̄o timebāt mor tem. vt igitur ꝓuocaret eos ad futuram beatitudinē. pro qua etiam mortem ꝯtemnerent ip̄am gloriam corꝑis eis oſtendit. Tercia cauſa vt etiam dicit Hie. eſt vt non ſcandaliſarentur de morte xp̄i qui erat in tanta gloria reſurrectionis. Quarta cauſa ẜm Beda. et Remi. ut oſtenderet in quanta gloria erat ventu ruus ad iuditiū. nam in eam gloriā eſt tranſformatus. in qua poſtea venturus eſt temꝑe iudicij E Tercio querit̉ quā re ex omnibꝰ apl̓is tres ſolū aſſumpſit ſcꝫ petrum Iacobū ⁊ Io hannem. Et dicenduꝫ eſt p̓o ẜm Theo. ꝙ ideo iſtos aſſumpſit tanqͣꝫ vertices ⁊ eximios apl̓oꝝ. Petꝝ tanꝙͣ diligenteꝫ ampli us. ⁊ ꝯſtancius confitentem xp̄m. Ioh̓em vero dilectū. Iacobū aūt tanqͣꝫ theologum magnū ⁊ altiuocum. Scd̓o vt ideꝫ dicit ideo iſtos aſſumpſit qꝛ magis de eis ꝯfidebat ꝙ viſioneꝫ cela rent ⁊ nulli manifeſtarent. Tercio ẜm Ambro. ideo petꝝ aſſūp ſit. qꝛ claues regni celoꝝ ei tradiderat. Ioh̓es vero qꝛ matrē in cruce virginem ei ꝯmendare diſpoſuerat. Iaco. at̄ qꝛ primꝰ ſoliū ſacerdotale erat aſcenſurus. ſi veꝝ eſt ꝙ dicit Am. Tunc iſte iacobꝰ nō fuit filius zebedei. Quarto ẜm Dam. iō petꝝ aſ ſumpſit vt ipſe voce pr̄is audiret ꝯfirmari ſuū teſtimoniū. quo dixerat tu es xp̄s filius dei viui. Iaco. vero quia an̄ om̄s diſcipulos erat moriturus. Io. aūt vt viſa dei gloria que non ſub iacet temꝑi reſonaret illud. in principio erat verbum ⁊cͣ Poteſt tamen ⁊ aliter dici. petrus em̄ paſſionem xp̄i abhorrebat. vnde xp̄o dicenti ſe debere crucifigi. reſpondit petrus abſit a te dn̄e. non erit tibi hoc. vt ergo equammiter portaret xp̄i morteꝫ. vo luit illi reſurrectionis gl̓iam oſtendere. Vnde Hie. times inquit mortem. audi gloriam triūphantis. vereris cruceꝫ auſculta an geloꝝ miniſteria. Duos vero reliquos ideo aſſumpſit vt p̄ueniret eoꝝ peticioneꝫ qua deſiderauer̄t ſedere in regno xp̄i. vnꝰ a dextris eius ⁊ alter a ſiniſtris exiſtimantes regnum celoꝝ eſſe mundanū. vt ergo oſtenderet illis cuius regni gloriam deſide rent. ideo tranſfiguratus eſt ante eos ⁊cͣ Secunda pars.

xxx. Ecundo cū dr̄ Et reſplenduit ⁊cͣ. exprimit̉ mirabilis gl̓ia tranſfigurationis xp̄i q̄ admirabilis fuit et gl̓ioſa ꝓpter tria. p̓o in corꝑis claritate Vn̄ dicit: et reſplen duit facies eius ſic̄ ſol. Quia ẜm Remi. Nihil eſt in corꝑibꝰ lucidiꝰ ideo claritas corꝑis xp̄i d̓ eſſe ſic̄ ſol. cū tn̄ ip̄e ſit ſole lucidior vt d̓ Eccle. 23. Rrōnabiliter at̄ ꝯparat̉ claritas corꝑis xp̄i claritati ſol̓ Primo qͥdem qꝛ ſic̄ in ſole eſt fons luminis corꝑalis. ita in xp̄o eſt lumē ſpūale. Scd̓o qꝛ a claritate corꝑis xp̄i gl̓ificati fulgebūt iuſti ſic̄ ſol in cōſpectu dei quēadmod̓ cetera ſidera ſuſcipiunt a ſole ſplē dorē 3o qꝛ ſic̄ lux ſolis ē viuificatiua. ita claritas corꝑis xp̄i gl̓ioſa beatoꝝ corꝑa viuificabit. Conſidera qͣnta fuerit diſcipuloꝝ ꝯſolatio. cū viderent eū tanta claritate fulgere. naꝫ vt dicit ſct̄us effrem duos ſoles oculi diſcipuloꝝ videbant in monte. vnū in firmam̄to totū md̓m illumīanteꝫ et alteꝝ qui ſolū videbat̉ in facie xp̄i. Et at tentede ꝙ claritas ſolis obfuſcat oculos et viſuꝫ impedit. ita ꝙ nō poſſumꝰ ſolis rotā vide̓. ſꝫ claritas corꝑis xp̄i ⁊ ſi maior erat ⁊ luti dior claritate ſolis. n̄ tn̄ obfuſcabat. ſꝫ miro mō delectabat aſpectū G Dein̄ on̄dit candorē veſtiū: veſtimenta at̄ eius facta ſūt alba ſic̄ nix. Sed qꝛ forte diceret aliqͥs ꝙ poſſent fieri pāni candidi tāqͣꝫ nix aliqͥ artificio. ideo expreſſius ait Marc. ꝙ iſta veſtimenta fuer̄t candidā velud nix qͣlia fullo non pōt ſuꝑ terrā candida facere veꝝ qꝛ nat̉a ſuperat artē in diuerſitate coloꝝ. et in finite qͣſi ſūt co loꝝ differencie natural̓r ad qͣs nulla tinctura artificialis poſſet at tingere. vt on̄deret Lu. ꝙ etiā naturā deficiebat a candore veſtimē toꝝ xp̄i. dixit ꝙ factus eſt veſtitus eius albus refulgens nimis. hic gͦ deficit ars et natura. ex quo habet̉ ꝙ illa claritatis gl̓ia beatoꝝ eſt ſupͣ oēm artis induſtriā ⁊ nat̉e virtuteꝫ. Nō ꝙ iſta veſtimētoꝝ refulgentia emanabat ex claritate corꝑis xp̄i. qd̓ n̄ tm̄ in facie ſꝫ to tum lucidū erat Vn̄ dic̄ Effreꝫ. In veſtimentis xp̄i oſtenſū eſt ꝙ ex toto corꝑe ſuo emanabat gloria eius. ⁊ d̓ tota carne refulſit lumē eius. ⁊ de ipſo toto fulſerunt radij H Scd̓o iſta tranſfiguratio admirabilis fuit et gl̓ioſa ex ꝓphetaꝝ pn̄cialitate. Vn̄ ſequit̉ ecce qͣſi dīnitꝰ apparuer̄t illis ſcꝫ apl̓is: moyſes ⁊ helias: dn̄o vꝫ eximij pr̄es veteris teſtam̄ti. qͦꝝ primus ſcꝫ moyſes iā antiqͥtꝰ mor tuus erat ⁊ aīa ipſiꝰ manebat in linibo. alt̓ v̓o heli. adhuc viuit in ꝑadiſo deliciaꝝ: cū eo loq̄ꝫtes: Luc. diē ꝙ loq̄bant̉ exceſſuꝫ eius qͣꝫ ꝯpleturus erat in irl̓m. ẜm Cirillum loqͥbant̉ de miſterio paſſiōis ⁊ mortis in cruce. Dic̄ Ori. ſuꝑ li. nu̓oꝝ. 12. ꝙ moyſes tnͣſformatus dn̄o ī monte petens ut pleītudo gentiū ītroiſſet oīs iſrl̓ ſaluꝰ fieret nec loq̄bant̉ de tali materia tāqͣꝫ indicātes xp̄o ea q̄ neſciebat ſꝫ ut dic̄ Effrē eū adorabāt ⁊ gr̄as reddebāt de aduentu in carnē. ⁊ qꝛ ſacr̄m paſſiōis qd̓ ipſo p̄dixerāt videbant ꝙ in ꝓxīo erat ꝯplend̓ ꝯpaciebant̉ nihilomīꝰ xp̄o ꝙ ſit gl̓ioſa facies debebat ꝯſpui ſic tra di inuidioſe iudicari īiuſte. flagellari crudel̓r ⁊ ignobil̓r crucifigiNō etiā ꝙ gaudiū magnū fct̄m eſt ꝓphetis ⁊ apl̓is in ipſa aſcēſio

ue montis. n̄ ſolū de tnͣſfiguracōe xp̄i. ſꝫ etiā de mutua viſione vt dic̄ Effeꝫ qꝛ vtriuſqꝫ teſtam̄ti pnͥcipes ꝯgregati erant cū deo abrahaꝫ. videbat moyſes dux iudeoꝝ. xp̄ianoꝝ pn̓cipeꝫ petꝝ ꝯſidera bat helias caſtus ioh̓em v̓ginem ⁊ vterqꝫ in iacobo laudabat martirij priuilegiū I Querit̉ vtꝝ moyſes ⁊ helias v̓e fuerint ī tranſ figuracōe. Et dicend̓ ꝙ n̄ eſt credend̓ cuidā gloſe ſuꝑ Luc. dicenti ꝙ non fuer̄t ibi moyſes et helias. ſꝫ imaginarie viſi ſunt angeloꝝ mīſterio. hoc em̄ ꝯͣdicit Hier. qͥ dixit ꝙ in tranſfiguracōe helias de ſcendit a ꝑadiſo delitiaꝝ aīa v̓o moyſi receſſit a limbo ⁊ apꝑuit nō in corꝑe ſuo ſꝫ in aliqͥ aſſūpto. Et querit̉ quare apparuer̄t iſti duo ꝓphete. Et dicend̓ ẜm Criẜ. ꝙ iſtius appitiōis qͣtuor cauſe ſūt. P qꝛ hoīes dicebant xp̄m eſſe Heliā alij vero hieremiā aut vnum ex ꝓphetis. vt gͦ oſtenderet ꝙ ipſe dn̄s ꝓphetarū capita ꝓphetaꝝ adduxit. ⁊. cā qꝛ iudei accuſabāt xp̄ꝫ d̓ tranſgreſſiōe legis Iō moyẜ legiſlatorē voluit ſibi aſſiſte̓. accuſabat̉ etiā qꝛ vſurpabat ſibi diui nū honorē. Iō Heliā zelatorē diuine glorie voluit apparere in ſua gl̓ificacōe. Nec em̄ illi duo ſibi aſtitiſſent. ſi legi aūt deo eſſet Tercia cā vt on̄dat ſe habere pt̄atem vite et mortis. Quarta tā vt videntes apl̓i eos loq̄ꝫtes de xp̄i paſſione. intelligant ꝙ expediat hūane ſaluti eū debere mori. Qn̓ta forte cā eſt qꝛ iſtis duobꝰ ꝓphetꝭ reuelata fuerat antiqͥtus gloria dn̄i moyſi qͥdem qn̄ cornuta apꝑuit facies eius. Helie vero ī monte ſynai. ẜm ꝙ habet̉ 3. Reg. 19. Ipſi igit̉ habebant noticiā de dīna gloria. Et iō qͣſi teſtes idonei adducunt̉ ꝙ gloria corꝑis xp̄i erat a dīnitate R Dein oſtendit̉ qͥd petrꝰ ceteris feruentior dixerit. Reſpondēs at̄ petrꝰ dixit ad ih̓m dn̄e bonū eſt nos hic eſſe: tanta erat petrus delectatōe viſe gl̓ie ab ſortus ꝙ nolebat deſcende̓ de monte. guſtauerat em̄ aliquā ſcintil laꝫ dīne ꝯſolacōis. Pt̄ ⁊ eſſe alia cā qͣre volebat mane̓ in mōte. ſcie bat em̄ ꝙ xp̄s volebat ire ad mortē in irl̓m. ⁊ audiebat moyſen et heliā de hͦ loq̄ꝫtes. cognoſcebat etiā ꝙ iudei deſiderabant xp̄m occi dere. volens igit̉ īpedire xp̄i morteꝫ ſūpta occaſiōe. cupiebat rema nere ī monte q̄ altus ⁊ ſecurus erat locus. ꝯſiderabat etiā ꝙ ſi iudei obſediſſēt eos aderat ibi moyſes qͥ pharaonē deuicit. Aderat etiā helias qͥ fecit ignē de celo deſcende̓ ꝯburentē duos qn̓quagenarios qͥ venerant vt eū caperent. Vnd̓ pe. putabat xp̄m valde eſſe ſecuꝝ in mōte: Si vis: bn̄ dicit ſi vis qꝛ n̄ audebat dicere abſolute: faciāꝰ h̓ tria tabernacl̓a timens reprehendi a xp̄o. Errabat pe. qꝛ electus erat ad fabricā celeſtē. ⁊ volebat in monte face̓ tabernal̓a: tibi vnū : et tn̄ xp̄s non reqͥrebat tabernacl̓m in t̓ris: Moyſi vnū: qͥ n̄ reqͥre bat terreſtre tabernaculū cū eſſet mortuꝰ: ⁊ helie vnū: qͥ hītat in amenis paradiſi delicijs. In mard̓ ꝙ pe. neſciebat qͥd diceret. tanta em̄ erat inebriatus ſuauitate dīne gl̓ie. ꝙ qͣſi ignorans loquebat̉ Vere neſciebat qͥd diceret. Moyſes em̄ et Helias n̄ indigēt taber nacul̓. Nec talibꝰ qͣlia preparaſſet petrus forte ſcꝫ de ramis arboꝝ L Sed dubium etiam eſt qͣre petrus non fecit mentionem de tabernaculo pro ſe et alijs diſcipulis. Et dico forte propter duo

xxx. duo. Primo quia illa viſio glorie ita eū rapuerat ꝙ ſui obliterat ⁊ ceteroꝝ diſcipuloꝝ qui glorioſi nō erant aūt forte ꝯfidebat ꝙ xp̄s eum in ꝓprium reciꝑet tabernaculuꝫ. Vnde etiaꝫ at tende ꝙ non ꝯſiderabat petrus qd̓ deberet manducare et bibere ita em̄ ſaciatus erat ꝙ non credebat vlterius eſurire. Item que ritur quō petrus cognouerit moyſen ⁊ heliam quos nunqͣꝫ viderat. Et dicendū ꝙ ſicut lux ſolis exterior habet facere vt cognoſcamus om̄s colores. ita claritas gl̓ificationis habet vt ducat animū in noticiā oīm cognoſcibiliuꝫ vnde in patria omneꝫ mutuo ſe cognoſcunt qui nunqͣꝫ ſe nouer̄t. virtute auteꝫ iſtius claricatꝭ glorioſe que apꝑuit in tranſfiguratione dn̄i cognouit petrus moyſen ⁊ heliam. Tercio iſta tranſfiguratio gl̓ioſa fuit et ammirabilis ex reuelata diuina maieſtate. ſicut em̄ vebuꝫ ſe reuelauit in carne ſplendenti ita ſpūſſanctus in nube lucida. pr̄ vero in voce magnifica. Vn̄ dicit: Adhuc eo loquente: licꝫ ẜm Ambro. loqueret̉ petrus ex feruore dilectionis neſciebat tamē quid diceret. ideo reſponſione dn̄i non meret̉ ſed qͣſi interrumpunt̉ verba eius qꝛ: Ecce nubes lucida obumbrauit eos: q̄rebat petrus terrenū habitaculum et celeſte obumbraculū affuit Et nota ẜm Ambro. ꝙ iſta nubes nō fuit tanta ex caliginoſis iſtis vaporibꝰ. Sed ẜm Bali Ex vehementia lucis ꝓceſſit quia ſicut funus eſt ab igne. ita iſta nubes eſt a luce. Item noͣ ꝙ ſpi ritus ſanctꝰ in iſta nube apparuit. ſic̄ appariūt in ſpecie colūbe qn̄ xp̄us baptiſatus fuit. ⁊ in linguis igneis ſuꝑ apl̓os in pen tecoſten M Deinde oſtendit quō manifeſtauit ſe deuꝫ pr̄ Et ecce vox de nube dicens: non ꝙ deꝰ pr̄ habeat os ⁊ dentes ⁊ linguā ad formandā vocem. ſꝫ voceꝫ illā creauit de nube: hic eſt filiꝰ meus: nō filius adoptione ſꝫ ꝑnaturam: dilectus. In Mar. d̓ filius meus cariſſimus. vere dilectus. qꝛ ex ſub̓a patris genitus. vere cariſſimus qꝛ ſolus eſt vnigenitus. cui eniꝫ aliqn̄ angelorum dixit. filius meus es tu ego hodie genuite: in quo mihi bene ꝯplacui..i. quē generando amo. ⁊ in ipſa generacōe et amore mihi cōplaceo. qꝛ ẜm Eriẜ. in eo requieſco et eum ac cepto: ipſuꝫ audite: ecce pr̄is imperiuꝫ de audiendo filio. i. ẜm Remig. recedant vmbre legales et typi ꝓphetaꝝ et ſolū euan gelij ſequimini coruſcū lumen. ſiue ẜm eundē ideo dixit ipſum audite. vt oſtenderet xp̄m eſſe. quem predixit moyſes dicens. prophetam ſuſcitabit vobis dominus de fratribus veſtris ipſuꝫ audietis Vel ẜm Hilarim. Ipſum audite tanqͣꝫ idoneum taliuꝫ preceptoꝝ auctoreꝫ. qui ſeculi damna. crucis voluntatē obitū

Sermo corꝑis ⁊ poſt hec regni celeſtis gl̓iam facti confirmat exemplo Dein oſtendit̉ hūana fragilitas: ⁊ audientes diſcipuli: petruꝫ ꝯfitetur ſe hanc vocem audiſſe in ſcd̓a canonica.i. ca. Hanc vocē nos audiuimus de celo allatam. cū eſſemus in monte ſct̄o cum eo: ceciderunt in facieꝫ ſuā: quia hūana fragilitas vt dic̄ Hie. conſpectū maioris glorie ſuſtine̓ non pōt: ⁊ timuerunt valde. ad hanc vocem vt dicit Effrē. fugierunt ꝓphete. ceciderunt apl̓i et timuerunt tonitruū quidē terribile fuit. vn̄ ex ipſa voce tra ſub ipſo ꝯtremuit N Sed querit hic Criẜ. Quae̓ diſcipuli tm̄ timuer̄t audita voce. cū non inueniat̉ aliquē timuiſſe xp̄o baptizato qn̄ eadem vox intonuit. ⁊ reſpondet ꝙ multe diſpo ſitiones erant hic interrorem que ibi non fuer̄t. ſcꝫ ſolitudo al titudo montis. locus ſeꝑatus et occultus. ſilentiū multū ⁊ trāſ figuratio ſtupore plena lumen puꝝ ⁊ nubes extenſa. erāt etiā quaſi attoniti ex viſione ꝓphetaꝝ. vnde facile territi ſūt audien tes voceꝫ ⁊ nullū videntes. Deinde ponit̉ apl̓oꝝ confortatioet acceſſit ih̓us: azablata claritate tranſfigurationis. reſoluta nube. ⁊ ꝓphetis regreſſis ad ſuas manſiones: ⁊ tetigit eos: vt tactu efficaciſſimo eos ꝯfortaret: dixitqꝫ eis: vt etiā verbis cōfortaret conſolatorijs: Surgite ⁊ nolite timere: dulcis amicus eſt xp̄s. qui pie ꝯſolatur ⁊ potenter adiuuat: leuantes at̄ oculos ſuos quos in terra defixerant: neminē viderunt niſi ſolum ih̓m: ⁊ eum in ꝯſueta vider̄t figura. Nam ẜm Hiero. ad voceꝫ patris fugierunt ꝓphete. qꝛ ſi ꝑſtitiſſent. dubiū eſſet forte an de altero eoꝝ vel d̓ xp̄o illud deberet intelligi. Hic eſt filius meus dilectus in quo mihi bene complacui ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cum d̓. Et deſcendentibꝰ. Tangit̉ mandatum viſionis occultande. vnde dicit: ⁊ deſcendentibꝰ illis de montē: forte dolebat petrus deſcēdere qui dixerat bonū eſt nos hic eſſe: p̄cepit illis ih̓s dicens: cuiꝰ p̄ cepto erat obediendum. paulo em̄ ante dixerat deus pr̄ ipſuꝫ audite: nemini dixeritis viſioneꝫ: admirabileꝫ. gl̓ioſam. ⁊ ve nerabilem: donec filius hoīs: qui paulo an̄ dictus eſt filiuꝫ dei : a mortuis reſurgat: in quo ſuā p̄dicit mortem ⁊ reſurrectioneꝫ Nota ꝙ plurimi ſunt cauſe quare precepit vt nemini dicerent. Primo ẜm Hiero. ne dictum eſſet incredibile ꝓpter rei magnitudinem. Secundo vt dicit Theo. ne ſcandalizarent̉ hoīes audi entes de chriſto tam glorioſa. qui viſuri eum erant crucifixum. Tercio ẜm Remigiū. quia ſi maieſtas illius fuiſſet diuulgata in ppl̓o plurimi impediſſent paſſionē eius. Quarto ẜm Hilariū

xxxi quia tunc debebant eſſe teſtes diuinitatis xp̄i cum ſpirituſancto fuiſſent pleni. Quinto ẜm Dama. quia alij diſcipuli xp̄i adhuc imꝑfecti fuiſſent ꝯtriſtati ꝙ hanc viſionē non vidiſſent ⁊ iudas magis fuiſſet incitatus ad proditionem ſaluatoris. Sexto quia reſurrectio xp̄i fuit dubitabil̓ multū. ideo reſeruata fuit iſta viſio illo tempore diuulgāda qn̄ maxime oportebat ipſi reſurrectioni teſtimonium adhibere cui p̄ſtabat argumentū non modicū ipſa gloria tranſfigurationis. Verba enim ſuo tꝑe dicta ſunt aurea plata lingua argentea Prou̓. 25. Mala aurea in lectis argētes qui loquitur verbum in tempore ſuo. Rogemus ergo deum ⁊cͣ Dn̄ica tercia quadrageſime Sermo. xxxi Rat Iheſus eijciens demonium ⁊ illud erat mutuꝫ Lu. ii. Hoc idem legitur Mat. 12. ⁊ Mar..3. Sicut per potentiaꝫ opprimunt̉ rebelles: ita per ſapientiā falſari conuincuntur ex quadruplici victoria merito quilibet eſt laude dignus: vnde ſaluator noſter potenter eiecit demonem: ⁊ ſapienter falſam conficauit calumniā. ideo mulier quedā deuota in fine huius euangeli in laudem ipſius prupit In quo euāgelio premittitur xp̄i potentia inuincibilis cui nihli reſiſtit. deinde additur eius ſapientia ineſtimabilis qua omnia inſpicit ibi. Ipſe autem vt vidit. vltimo poſtponitur ipſiꝰ laus renerabilis in qua fides ꝓficit ibi. Factū eſt aūt cū hec diceret ⁊cͣ A Circa primum duo tangunt̉: primū eſt miraculi operatioErat Iheſus eijciens demoniū: demonium interpretat̉ peritus ⁊ accipit̉ pro malo ſpū qui multꝭ aſtuciis ⁊ cautelis atqꝫ fraudibꝰ edoctus eſt vt fallat ⁊ decipiat: vn̄ de ipſo dr̄ Gen̄. 3. Serpens erat callidior. aſtutior cunctis animantibus terre. Nota ꝙ demō primo eiectꝰ fuit de celo empirreo in quo ſtare nō poterat ꝓpter ſuaꝫ ſuperbiā Ezech̓. 28. Eieci te de monte ſancto meo. Cecidit aūt pro noſtra vexatione in terram. ꝓpter qd̓ in eiectione ipſius auditus eſt in celo clamor angeloꝝ Apoc. 12. Ve terre ⁊ mari. quia deſcendit dyabolus ad vos habens iram magnam ſciens ꝙ modicum tempus habet. Dyabolus auteꝫ in mundo iſto tria ſibi ſubripuit a quibus iterum eiecit eum xp̄s. Primo diuinum honoreꝫ per cultum ydolatrie a quo illum eiecit xp̄s merito ſue paſſionis Ioh̓. 12. Nunc princeps huius mundi eijcietur foras et Zach̓. 13. Auferam inquit ſpiritum immundum de terra. Secundo tanqͣꝫ crudelis tyrannus ſubripuit ſibi dominiū corporis hominis. quia etiam corporaliter vexabat homines ſed eiecit illum xp̄s diuinitatis imperio Matheꝰ. id eſt curauit multos qui vexabantur variis languoribus. Et demonia multa eijciebat.

Sermo Subintrauit etiam cor hoīm peccantium inhabitans in eis per peccatū Apoc. 18. Cecidit babilon magna. qꝛ in ſuā ꝯfuſionem aīa cadit per peccatū ⁊ ſubditur: facta eſt habitatio demonioꝝ ſed ab iſta ſua habitatione eiecit xp̄s demonē ⁊ eijcit iſto ſacro tꝑe qͣdrageſime per penitentiaꝫ immittendo gratiam cōtretionis que eſt fumꝰ demonē exterminans Tob. 6. Fumus cordis eius exterminat omne genus demonioꝝ: per ꝯfeſſionem etiam quaſi de corde demonē eijcimus expuendo. ⁊ tunc aīa noſtra efficitur ſacratū templum qd̓ inhabitat ſpūſſanctus. i. Coꝝ. 3. Templū dei eſtis ⁊ ſpūs dei habitat in vobis. B Deinde oſtendit conditioneꝫ demonis: ⁊ illud erat mutum. Dr̄ autem demoniū mutum vt dicit Titus qd̓ tollat auditū ⁊ verbum ſicut aliqua herba dr̄ peſtifera eo ꝙ corpus ſua virtute reddit infirmū. Nota ꝙ demon dicit̉ eſſe mutus tribus modis. quibꝰ facit peccatores obmuteſce̓. Primo mutus eſt a laude dei ⁊ gr̄arumactione: nā cū laudent deū ſimul aſtra matutina ⁊ iubilent oēs filij dei Iob 38. Iſte tn̄ per inuidiam obmutuit a laude dei Yſa..38. Quia nō infernus cōfitebitur tibi nec mors laudabit te: hoc etiam modo plurimos homines dyabolus facit mutos: vt beneficiis receptꝭ non reddant gr̄am laudis: ſed ſunt ſicut porcus qui nō reddit gratias paſcenti: ſed etiaꝫ comedendo ſemper murmurat. Scd̓o mutus eſt ad veꝝ loquendū: qͥa ab inicio in veritate non ſtetit ⁊ eſt mendax et pater mendacii Ioh̓. 8 Hoc etiam mō multos facit mutos qui veritatē quam nouerunt tacent ⁊ ſemper falſa ⁊ mendacia loquunt̉ Act. 5. Temptauit ſathanas cor tuū mētiri ſpirituſancto. Tercio dyabolus eſt mutus ad veniam petendā de ſua tranſgreſſiōe. Induratū eſt enim cor eius vt per pn̄iam molliri non poſſit Iob. no. Cor eius indurabitur quaſi lapis ⁊cͣ Vnde legit̉ ꝙ quidā heremita bone ſimplicitatis diutius orauit deum pro venia demoni impetranda. Et reſponſum eſt ſibi per angelū ꝙ deus erat paratus remittere penā ſi demonē peniteret de culpa: cum heremita gauiſus eſt ſperans inducere demonē ad penitentiam ⁊ queſiuit longo tꝑe dyabolum per heremum: cui tandem apparuit dicens. Quid queris monache: cui ille. Quero dyabolū. Ecce ego inquid quid me vis. Volo dixit monachꝰ te inducere ad penitentiā: quia deus paratus eſt remittere culpā ⁊ tollere penā. Indignatus dyabolus nequaꝙͣ inquit ego petā veniaꝫ: ſed ipſe peniteat qui me tanto tꝑe facit cruciari ⁊cͣ. Et ſic̄ dyabolus mutus eſt ad penitentiā. ita linguas multorum ligat viſco malicie ne confiteant̉ ⁊ petant veniam de peccatis. Quidaꝫ enim obmuteſcunt pudore criminum: quidaꝫ enim timore ſatiſ

xxxi factionis. quidaꝫ ex negligentia. quidam ex ꝓpoſito ꝑſeuerādi in pct̄o. quidam vero ex ſpe vite longioris. Sed vidēte qͣꝫ vici oſa ſit illa taciturnitas. ſi em̄ aliquis eſſet malis repletus hūoribus. nec curari poſſet niſi ꝑ flebothomiā valde eſſet muliebris ſi per verecundiā demonſtrandi nudum brachiuꝫ vel ꝓpter pudorem putrefacti ſanguinis emanantis flebothoniam recuſaret puſilanimis eſſet ſi ꝓpter puncturā timeret. inmemor ſui ſi negligeret. fatuus ſi haberet ꝓpoſituꝫ retinere ipſos malos hūores preſūptuoſus ſi ꝯtra artem medicine curationeꝫ ꝓlongaret. et ideo vicioſum eſt valde. ꝙ aliqͥs nollet aꝑire venam cordis ſui vt per ꝯfeſſionem exeant corrupta oꝑa que ſūt cauſa mortis. ⁊ iuſtum valde eſt pocius ſic velle flebothomari qͣꝫ mori ineternū Prou̓..10. Vena vite os iuſti. os aūt impioꝝ oꝑit iniquitatem ¶ Nota etiam ꝙ iſte demoniacus nō ſoluꝫ erat mutus. ſed vt dicit Mat. erat etiā cecus. Theo. aūt dicit ꝙ omīs mutus a natiuitate etiā ſurdus eſt. vn̄ iſte demoniacus ſurdus erat. Et ſicut diabolus faciebat eū eſſe mutuꝫ. ita etiam ſurdū et cecum eum fecerat. vnde Criẜ. magna inquit ⁊ miranda eſt nequitia demonis vtꝝ ingreſſum opilauerat ꝑ quē ille crediturus erat ſcꝫ auditum et viſū ⁊ tercio linguam ne ꝯfiteretur. iſtos etiam duos ſpūales ſenſus tollit diabolus pct̄oribꝰ. excecat em̄ eos interius. quia cū creatus ſit oculus mentis ad ſpūalia ꝯtemplāda. excecauit tn̄ peccatores malicia eoꝝ Sap. 3. Certe magna eſt cecitas auari qui non ꝑcipit pecunie fraudem. cecat̉ inuidioſus qui reputat alterius bonū eſſe ſibi preuiditiū. cecatur vana gloria gl̓ioſus qui querit gloriaꝫ vbi non eſt querendā. cecat̉ luxurioſus qui non ꝯſiderat qͣꝫ feda ſit carnis voluptas. Amor iſte carnalis excecauit ſampſonē. deiecit dauid. infatuauit ſalo monem. vn̄ bene dixit quidam. nil bene cernit amor videt oīa lumine ceco. Credit amor cecus dedecus eſſe decus. Non fuit ce catus iſto amore beatus latinus ep̄s cathalanenẜ de quo refert mgr̄ Otto in ſua ſūma de penitencia ꝙ adhuc habet oculos ita claros in ſepulcro ſicut qn̄ viuebat. quia reginā francie impudicam ſedentem ꝓpe eum cū indignatione reſpexit dicens. Nō debent mulieres ſedere ſic prope ep̄os et ita impudice aſpicere. Item diabolus facit pct̄ores ſurdos vt nō audiant xp̄m pulſitem ad cor vnuſcuiuſqꝫ volentem ſibi aꝑiri vt inde demonē eiciat. non audiunt p̄dicatorem corripientē tanqͣꝫ incorrigibiles non audiunt ſcripturam penas inferni cominanteꝫ tanqͣꝫ inſen ſibiles. non audiunt deum celeſte regnum promittenteꝫ tanqͣꝫ oīa bona ꝯtemnētes pͣs. ꝓ nihilo habuerūt terrā deſiderabilem De omnibꝰ iſtis dici poteſt. aures hn̄t et non audient. qꝛ facti

Sermo cat ſicut aſꝑis ſurda ad vocem incantantis obturans aures ſuA D Deinde adducit̉ miraculi euidentia. Et cū eijciſſet demoniū locutus eſt mutus: quia em̄ demon faciebat hoīeꝫ mutū. ideo xp̄us tanqͣꝫ ſapiens medicus curauit morbū expellē do cauſam infirmitatis. ipſe em̄ aperit os mutoꝝ ⁊ linguas in ſantium diſertas facit. Nota ꝙ qnͥqꝫ miracula facta ſunt in iſto homine. Primū qꝛ curatus fuit a demonis vexatione. Scd̓ꝫ vt dicit Mat. quia viſuꝫ recepit. Terciū qꝛ recepit auditū vt dic̄ Tytus. Quartū quia recepit facultatē loquendi. Sed qꝛ aliqͥs poſſet hr̄e facultatem loquendi qui adhuc non loqueret̉. ſi loqui non didiciſſet. Ideo qn̓tuꝫ miraculum eſt. qꝛ iſte qui nec lo qui didicerat. nec vnqͣꝫ audierat amicos loqui ſtatim locutꝰ ē Scd̓o ponit̉ triplex diſpoſitio aſtantiuꝫ. quidam em̄ admirati fuerunt qͣſi credentes. quidā vero dubij miraculuꝫ temptantes. ſed quidā maliuoli opus calūniantes. Vnd̓ dicit: Et admirate ſunt turbe: Eſt aūt admiratio inconſueti effectus occulta cauſa Et ideo turbe hoc miraculū in aliquid maius hoīe referebāt. vn̄ in Mat. d̓ Stupebant om̄s turbe ⁊ dicebant: nunqͥd hic eſt fi lius dauid. Glo. ob miſcd̓iaꝫ inquit ⁊ beneficia filiū dauid pre dicant. E Deinde ponit̉ quō aliqui calūniati ſunt mira culum: Quidaꝫ at̄ ex eis dixerunt. Mat. et Mar. dicunt iſtos fuiſſe ſcribas et phanſeos: In beelebub principe demonioruꝫ eijcit demonia: Turbe laudauer̄t miraculuꝫ. phariſei at̄ nō po tentes negare publicū miraculuꝫ factū conati ſunt illud ꝑuerte̓ dicentes ꝙ virtute demonis facta eſſet eiectio. Nō ꝙ Ninus ciuitatis nimue conditor ꝓpter ꝯſolationeꝫ de morte beli pr̄is ſui ſtatuam fecit in honorem pr̄is. ad quā fugientes malefactores veniam merebant̉. vnde ipſaꝫ ſtatuam ceper̄t reuereri. ⁊ tandē ſuccedente tꝑe diabolo inſtigante diuini honores ipſi ſtatue ſūt attributi. ⁊ ſic incepit cultus ydolatrie. vt dicit̉ Sapīe. 14. hūc deum caldei appellabāt Bel. paleſtini baal. moabite bee fegor diuerſis vocibus ſecundum diuerſitatem linguarum. Sed iudei deriſorie vocabant iheſum Beelebub. id eſt deum. vel virum muſcarum. quia magna multitudo muſcaruꝫ erat in templo ei dicebant iudei habitare principem demonioꝝ ꝓpter tria vel qꝛ us propter ſordes cruoris immolati. In hoc autem ſimulachro in eo fuerat idolatrie principiū. aut quia cultus eius erat gene ralis apud omnes gentes. licet em̄ quelibet natio ſpeciales haberet alios deos. hunc tn̄ omnēs velut vniuerſalem deū vene rabant̉. vel certe quia nullum ydolum reꝑiebat̉ efficacius iſto Attende qͣꝫta fuerit iſta ꝯtumelia qua iudei reputarunt xp̄m

xxxi velut maleficū et maguꝫ qui in virtutet demonis facere mirabi lia. Et valde eſt mirabile vnd̓ moti fuerint iudei dicere hec xp̄o Et eſt dicenduꝫ iudei nō credebant xp̄m hec feciſſe in vritus demonis. nulluꝫ em̄ ſignū apparebat de hoc. ſꝫ tn̄ agitati ſtimu lis inuidie non ꝯſiderarunt an dicerent veꝝ vel falſum. duꝫ tn̄ aliquo modo poſſent viciare miraculū. vnde Criẜ. Inuidia nō querit quid dicat. ſed ſolū vt dicat. Iteꝫ nulla inquit malicia ē peior inuidia. adulter in breui complet pct̄m ſuū. inuidus autē nunqͣꝫ quieſcit. ſꝫ ſic̄ ſcarabei nutriunt̉ ſtercore ita inuidi alioꝝ infortunijs. ⁊ ideo ẜm Remig. ſolo odio moti et inuidia nihil ſordidius inuenientes qd̓ obicerent dn̄o. dixerunt ꝙ in beele bub eijceret demonia. Vn̄ nota ꝙ in iſta ꝯtumelia peccato pec cauer̄t grauiſſimo ſcꝫ in ſpūm ſanctū ẜm ꝙ d̓ in Mar. quia reſti terunt veritati quam tn̄ cognoſcebant. ⁊ ideo ſaluator aggrauat peccatuꝫ eoꝝ vt ptꝫ ẜm Mat. ⁊ Mar. in iſto loco. vbi di cit ꝙ quicūqꝫ dixerit ꝯtra filium hoīs remittet̉ ei ſed quicūqꝫ di xerit verbū ꝯtra ſpūm ſanctum. ꝯtra id qd̓ ſpūs ſanctus aꝑte cordi demonſtrat non remittit̉ ei nec in hoc ſeculo nec in futuro Deinde ponit̉ quō aliqui non tm̄ deuiabant ſed querebāt expe rimentū miraculi: Et alij temptantes: cū tn̄ ſcriptum ſit nō tem ptabis dn̄m deum tuū: ſignū de celo querebant. quaſi dicerent neſcimus in qua virtute operis mirabilia. ſed ſi aliud mirabile ſignū in celo feceris. ſicut moyſes colūpnaꝫ ignis in aere. Ioſue vero fecit ſolem ſtare immobilē. Helias aūt fecit ignem de celo deſcendere ad ꝯbuſtionem inimicoꝝ ſuoꝝ. Ezechias fecit ſoleꝫ retrocedere. ſi aliud inquiunt ſil̓e iſtis feceris tūc credemus ꝙ di uina virtute mirabilia facias. ſed qꝛ ipſi nō deſiderabant ſignuꝫ vt ex hoc crederent. ſed magis vt delectarent̉ in nouitate mirabilium. ideo non dedit eis ſignū in celo. Secunda pars. Ecundo cum dicit̉. Ipſe aūt vt vidit. declarat̉ ineſtimabilis xp̄i ſapientia. per quā om̄eꝫ ꝯuicit calūniaꝫ Et tria facit. primo tangit vnū qd̓ eſt diuinitatis argumentū ex quo pōt ſatiſfieri his qui petebāt ſignuꝫ de celo: Ipſe autē vt vidit cogitationes eoꝝ dixit eis: qꝛ em̄ opinio eoꝝ vt dicit Criẜ. valde erat irrationabilis. ꝙ in beel zebub eijceret demonia. Ideo phariſei metu ml̓titudinis nō au debant diuulgare. ſed in animo ſuo vertebant. dn̄s autē vt ait Hiero. non ad dicta ſed ad cogitata reſpondit. vt vel ſic cōpelerentur credere potencie eius qui cordis videt occulta. hoc em̄ non poteſt demon nec aliqua creatura. Heb̓. 4. Omnia nuda ⁊ apta ſunt oculis eius. nec ē vlla creatura inuiſibilis in ꝯſpectu

Sermo. eius. Secundo qnͥqꝫ rōnibus manſuete oſtendit xp̄us ꝙ nō eicit demonem in virtute demonis. ſed virtute dīnitatis. Prima ratio ſumit̉ ex his que appent in comitatibus hoīm et eſt talis omnis coītas hoīm inter ſe diuiſa non pōt durare ſiue ſit ciuil̓ et politica vt eſt regnū. ſiue fuerit iconomica qͣlis eſt regimen domus ⁊ familie. ꝯſtat aūt ꝙ diabolus habet regnū ſuuꝫ. ergo ſi diuiſio eſt in regno eius. vtpote qꝛ alter alteꝝ eijciat tūc certe regnū tale ſtare non poterit ſꝫ hoc eſt falſū. manet gͦ regnū dia boli. īmo maximaꝫ ꝑtem habet in hoībus. ergo ſequit̉ ꝙ in vir tute demonis nō eijcio demonia hoc eſt ergo qd̓ dicit: omne re gnū: vbi habes cōmunitateꝫ politicā G in ſeip̄m: hoc eſt ꝯͣ ſeipſum: diuiſuꝫ deſolabit̉ et domus: vbi habes cōitatem iconomicā ſi fuerit ſupple diuiſa ꝯta aliam domū: ſupra domum cadet. ita vt vtraqꝫ vadat in ruinā. Nam vt dicit Saluſtius. ſic̄ concordia parue res creſcunt. ita dicordia maxīe dilabunt̉. Et addit ad ꝓpoſitum: Si ergo ſathanas in ſeip̄m diuiſus eſt: qd̓ ꝯtingit ſi alter alteꝝ eijcit: quō ſtabit regnū eius: certe ſtae̓ nō poterit. hoc aūt totum ſequit̉: quia dictis: inpudenter et ſine ra tionē: in beelebub eijcere me demonia. Scda rō eſt talis. non ſum ego minoris virtutis qͣꝫ apl̓i mei quibꝰ ego dedi virtuteꝫ eijciendi demones ſed vos creditis ꝙ dina operent̉ virtute. qͥa nunqͣꝫ impoſuiſtis eis ꝙ eijcerent in beelebub. ergo in virtute dei etiam ego eijcio demonia. hoc eſt ergo qd̓ dicit interrogatione racionando: ſi auteꝫ ego in beelebub eijcio demonia vt dicitis: filij veſtri ⁊ apl̓i mei nati ex vobis: in quo eijciunt ꝙ ſi dixeritis in beelebub. quare ergo nō colūniami opꝰ eoꝝ Si vero dixeritis ꝙ in virtute dei hoc idem de me debuiſſetꝭ ſen ſiſſe. ⁊ certe veꝝ eſt ꝙ in virtute dei eijciunt apl̓i demones: iō ꝓpter hanc ipſam virtutem quam hn̄t diuinitus: ipſi iudices veſtri erunt: qꝛ ſicut ꝑ iſtam virtutem demones eijciunt. ita ꝑ eandem vos demoniacos iudicabunt in ꝯdemnationē. promiſit enim xp̄s apl̓is. ſedebitis ſuper ſedes iudicantes duodecim tribus iſrl̓. ſi enim apl̓i habent virtuteꝫ ſuꝑ angelicos ſpūs. mul toplus ſuper hoīes. i. Coꝝ. 6. Neſcitꝭ inquit apl̓s. qm̄ angelos iudicabimꝰ. qͣꝫtomagis ſecularia. Vel vt dicunt Beda ⁊ Hier. Filios eoꝝ appellant exorciſtas illius tꝑis. Nam ſalomon vt dicit Ioſep. ꝓpter ſuā ſapīam ad inuenit q̄dā carmīa pauca ver ba continentia ⁊ quoſdā caractares quos faciebat ſculpi in gē mis. ⁊ ſi radix cuiuſdaꝫ herbe ſupponebat̉ ipſi gemine valebat ad expulſionem demonis. vnde exorciſte qui habebant offitiū ꝯiurandi demones predictaꝫ gēmam caractari huius ſculptam

xxxi radici antedicte herbe ſuppoſitam. ponebant in ore arepticij et paucis illis verbis ſalomonis prolatis adiurabant demoneꝫ. vt exiens ſubuerteret peluim aqua plenā in medio poſitam in ſignū ſue eijectionis. ⁊ ſic fiebat. Et hoc dicit Ioſephus ꝓprijs oculis ſe vidiſſe coram tyto ⁊ veſpaſiano. cū capta eſſet hierl̓m Si igit̉ iudei credebant ꝙ exorciſte eijcerent demonem virtute dei. hoc idem debuiſſent credere de xp̄o. ideo ipſi exorciſte erūt iudices iudeoꝝ. quia ex ipſis exorciſtis ſumittit̉ cauſa quare iudicandi ⁊ ꝯdemnandi ſint iudei. Tercio rō eſt talis. regnū dei debet deſtruere regnū diaboli. ſed regnū dei eſt intra vos qꝛ iuditio veſtro cū alie nationes ꝑtineant ad regnum diaboli. vos ſoli eſtis regnū dei. gͦ ſi inter vos operor eiectionē demonis hoc nō eſt niſi in virtute dei cuiꝰ eſtis regnū. ⁊ hoc eſt qd̓ dic̄. Por ro ſi indigito dei.i. in ſpū dei. vt habet̉ in Mat. Spūs em̄ diuinus in oꝑandis miraculis digitus appellat̉. vn̄ magi phara onis de miraculis moyſi et aaron que dei fiebant virtute dixerunt. Digitus dei eſt hic. Exo. 8: Eijcio demonia ꝓfecto pronenit in vos regnum dei. eſtis regnū dei. ⁊ vt habeatur forma rationis ponat̉ ꝯſequens pro antecedente hoc mō. porro ſi ꝓue nit in vos regnum dei ꝓfecto in digito dei eijcio demonia ⁊ eſt modus coloratus argumentandi in rethoricis. qn̄ conſequens eſt nocius an̄cedente ſaltem reputatione hoīm H Quarta ratio magis eſt manifeſta ẜm Mat ⁊ Mar. ⁊ ē tal̓. nullus pōt violenter tollere aliena niſi poſſeſſorem vincat et ſuperet ꝓpria vritute. ſed ꝯſtat ꝙ ego violenter tollo a demōe ea q̄ poſſidēt eijcio enim eū a poſſeſſionibꝰ ſuis. ⁊ in vſum meum conuerto. ergo oꝫ vt vincam et ſuperem euꝫ pruis ꝓpria virtute. vnde dicit: Cum fortis armatus fortis eſt diabolus in natualibus. Dan̄. 2. Ecce beſtia terribilis ⁊ mirabilis ⁊ fortis nimis dentes ferreos habebat magnos cōmedens atqꝫ cōminuens. ⁊ reliqua pedibꝰ ꝯculcans. Ecce em̄ armatus. cuiꝰ arma ſunt omīa iſta mundana. nam pulcritudo eſt ſagitta qua vulnerat cor ꝑ ꝯcupiſcentiā. diuitie ſunt gladius quo occidit ꝑ auaritiam ⁊ ſic q̄ cunqꝫ alia temꝑalia. ſed licet armatus ſit diabolus ad offenſionem. caret tn̄ armis defenſionis. ⁊ ideo armati ꝯtra eū incedamus. 2. Coꝝ. 10. Arma nr̄e milicie non carnalia ſunt ſꝫ poten cia deo ad deſtructionem munitionū Cuſtodit atrium ſuū: no mine Atrij domū oportet intelligi vt habet̉ in Mat. Atrium diaboli eſt iſte mundus quē diabolus cuſtodiebat. ſicut tyran nus cuſtodit ciuitatem ne ſibi tollat̉. In pace ſunt omnia que poſſidet: in pace ſunt quia nemo reſiſtit. ſed iſta eſt mala pax

Sermo malum eſt em̄ facere paceꝫ cū ſerpente. qꝛ ꝯuerſatio eiꝰ ꝑiculoſa eſt. melior eſt enim tuta guerra ꝙͣ dubia pax. taliter igit̉ domi nabatur diabolus. Sed attendamus eiectionē eius. ſi aūt fortior illo: iſte fortior xp̄s eſt. 1. Reg. z. Non eſt fortis ſicut deꝰ noſter: ſuꝑueniens: deſuper venit xp̄s qui deſcendit de celo in munduꝫ. Ioh̓.3. qui de celo venit ſuꝑ omnes eſt: vicerit eum: Apo.§. ecce vicit leo de tribu iuda: vniuerſa arma eiꝰ aufert in quibꝰ ꝯfidebat: abſtulit xp̄s diabolo arma ⁊ reliquit euꝫ in eriem. abſtulit luxuriam prebendo caſtitatē. abſtulit auaritiaꝫ in ꝯtemptu diuitiaꝝ. abſtulit ſuꝑbiam per hūilitateꝫ ⁊ ſic de re liquis. ſꝫ tn̄ adhuc fatui hoīes ponunt gladiū in manu diaboli et perimunt̉ ab eo: ⁊ ſpolia eius diſtribuet: Spolia demoīs erant aīe quas rapuerat. ſed xp̄s abſtulit ſibi illa ſpolia et diſtribuit ea in regno eccleſie militantis ⁊ triūphantis in diuerẜ dignitatibꝰ ⁊ premijs. quoſdam quideꝫ apl̓os. quoſdam vero martires. quoſdā vero doctores. alios vero ꝯtinentes. ⁊ ſic diuerſis modis. pͣs. Aſcendens in altū captiuaꝫ duxit captiuita Quinta rō talis eſt. Ego non tem. dedit dona hoībus operor virtute illius. qui mihi ꝯtrarius eſt voluntate et actu. ſꝫ diabolus his modis eſt mihi ꝯͣrius. ergo nec auxilio nec v̓tu te ipſius eijcio demonia. minoreꝫ ꝓbat in lr̄a qͣꝫtum ad vtranqꝫ ꝑtem eius. et p̓o oſtendit ꝙ diabolus diſſentiat a xp̄o in volūtate: Qui non eſt mecū: ⁊ qui non habet vnā intentionē mecū. vt quod ego volo ipſe velit: ꝯtra me eſt: ſine dubio hoc veritatem habet. qꝛ oīs creatura tenet̉ ſe ꝯformare dīne voluntati. et ideo ipſa nō velle que vult eſt ꝯͣria velle. ꝓbat etiam aliam ꝑtem: ⁊ qui non colligit mecū diſꝑgit: venit xp̄s diſperſa colli gere. Sicut d̓ Io. 11. Iheſus moriturus erat. vt filios dei qͥ erāt diſperſi aggregaret ī vnū. ſed etiā diabolus collecta diſperſit. Io. 10. lupus rapit et diſpergit oues. Tercio poſtqͣꝫ xp̄s repro bauit falſam caluniam. nunc ẜm ꝙ dicit Cirillus vt ꝑfecte diſputationeꝫ terminet oſtendit vnde mouebant̉ iudei ꝙ hoc ſen tirent de xp̄o. ſcꝫ ꝙ eijceret demones in virtute beelebub. ⁊ cā eſt quia erant peiores qͣꝫ vnqͣꝫ fuerant temꝑe preterito. ⁊ maio ri demonū multitudine poſſidebant̉ qͣꝫ etiam ante legem. vnde demones incitabant eos vt indioſe talia loquent̉. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit: Cū immūdus ſpūs: d̓ diabolus ſpūs ẜm naturaꝫ. ſed dicit̉ īmundus. qꝛ īmundas cogitationes nobis ſuggerit ⁊ qꝛ noſtris īmundicijs delectat̉. ſicut porcus qui voluptat̉ in limo. exierit ab hoīe: ſub noīe hominis totum intelligit iudaicū ppl̓m nam vt dicit Cirillus. Cuꝫ habitarent in egipto ſpūs īmundꝰ

xxxii. erat in eis qui poſtea ab eis receſſit qn̄ mactauerunt agnum in figura xp̄i. ⁊ liniti ſunt eius ſanguine. ⁊ qn̄ in monte legem ac ceperunt: ambulabat ꝑ loca in aquoſa: loca iniquoſa anda ſūt Et ideo in Mat. ſcriptū eſt ꝑ loca arida. Loca iſta arida fuerūt gentilium corda ⁊ paganoꝝ. que nullo erāt gr̄e imbre irriga ta. talia corda ꝑ ambulauit diabolus ritū ydolatrie. ⁊ criminuꝫ maculas īmittendo: querens requieꝫ: non em̄ potuit quieſcere in iudeis. ⁊ ideo querebat ſibi requiem in gentilibꝰ. De in oſten dit reditū demonis: ⁊ nō inueniens dicit: Nam ẜm Rabanuꝫ putabat diabolꝰ ſe ꝑpetuaꝫ qͥeteꝫ hr̄e ingentibꝰ. ſꝫ appente dei filio in carne qꝛ gentilitas credidit. ideo in eis quieſce̓ non po tuit. vnde dic̄: Reuertar in domū meā vnde exiui.i. ẜm Hier Non poſſum quieſce̓ in gentibus. ſed habeo iudaicam domum vnde exiui tꝑe moyſi. ad illos volo reuerti temꝑe xp̄i: ⁊ cū ve nerit inuenit eā ſcopis mundatā ⁊ ornatam: vacabat enim iu daicus ppl̓us. quia veniente xp̄o ceſſauit oīs ritus legis eoruꝫ circūciſio. ſacrifitia et cetera cerimoīalia. nec volūt exercitari ī le ge xp̄i. Erat etiā mundatus ppl̓us ille ſcopis. ſcopa em̄ nō tol lit tenaces ſordes ſed ſuꝑficiales. ita iudei mūdabant ſola exteriora. intus erant ſordidi Mat. 23. Ve vobis ſcribe et phariſei ipocrite qui mundatis qd̓ deforis eſt calicis et papſidis. intus autem pleni eſtis rapina ⁊ immūdicia. erat nihilominꝰ iudaitus ppl̓us ornatus quibuſdā exterioribꝰ obſeruancijs diuine le gis: et tunc vadit ⁊ aſſumit ſeptē alios ſpūs. ſicut virtꝰ ſpūs ſancti diſtinguit̉ in ſeptem ſpūalia dona. Iſa. 11. Ita virtus diaboli eſt in duobꝰ pnͥcipalibꝰ vicijs: nequiores ſe. vere vitium nequius eſt diabolo. qꝛ diabolus ſultē natualiter bonus eſt. ſꝫ ip̄a vicia natura ſunt peſſima: et ingreſſi habitant ibi: incolūt demones vt dicit Criẜ. peiores prioribꝰ iudaicam genteꝫ. Naꝫ antiquitus ſeuiebant ꝯtra ꝓphetas. poſtea vero dn̄m ꝓphetaꝝ occiderunt. ⁊ nunc in ſynagogis xp̄m blaſphemant: ⁊ fiūt no uiſſima. i. poſteriora oꝑa: hominis illius peiora prioribꝰ: ꝙ v̓o hoc totū de iudeis intelligendū ſit. ptꝫ ẜm Mat. vbi ſequit̉. ſic erit huic generationi peſſime. non dubiū eſt quin iudei fuerint peiores temꝑe xp̄i. ⁊ etiam tꝑe preſenti qͣꝫ vnqͣꝫ fuerint. Et iō ẜm Criẜ. peiora ſuſtinuerunt a tyto ⁊ veſpaſiano qͣꝫ vnqͣꝫ fuerint paſſi in egipto vel babilonia ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cū dicit̉. Factum eſt aūt. tangit̉ laus venerabi lis de humanitate xp̄i: Factum eſt at̄ cū hoc diceret: rationabil̓r et ſubtiliter eos ꝯuincens: extollēꝫ vocē .i. in altum eleuans vocem. Accenſa fuit hec mulier

Sermo ſuauitate verborū xp̄i. vnde a laude ſe continere non potuit. in quo ptꝫ qͣnta fuerit in ea mentis cōfidentia. qꝛ vt dicit Beda ſcribis ⁊ phariſeis temptantibꝰ dn̄m ſil̓ et blaſphemantibꝰ bea titudineꝫ incarnationis xp̄i hec mulier magna fiducia confitet̉ quedam mulier de turba: ſemꝑ muliebris ſexꝰ videt̉ eſſe deuo tior. Hec mulier d̓ fuiſſe marcella ancilla marthe et panphilij. dixit illi: beatificauit matrem xp̄i ex xp̄o. quia beatitudo prolis redundat in mr̄em: Beatus venter qui te portauit et vbera q̄ ſuxiſti: habuit xp̄us a virgine carnis ſub̓am. quia verbuꝫ caro factum eſt ex muliere vnde beatificat̉ venter virginis. quia ſine libidine ꝯcepit. ſine grauedine portauit et ſine dolore peperit. atqꝫ deum nobis ꝓfudit et hoīem. Item habit xp̄s a virgine lactis alimoniā. ꝑuo enim lacte paſtus eſt. ꝑ quē nec ales eſurit vnde beatificant̉ vbera virginis. que cibū pani. potū fonti victū vite prebebant. nec iſta vbera niſi celitus erant lacte ple na. Vnde canit̉ in eccleſia. ſaluatorem ſeculoꝝ ipſuꝫ regem angeloꝝ. ſola virgo lactabat vbera de celo plena. Igit̉ ẜm Bedam dicamus ad laudem virginis verba Sedulij. Vere beata parens enixa puerpera regem. qui celū terramqꝫ regit ꝑ ſecula. cuiꝰ numen et eterno cōplectens oīa gyro. Imꝑium ſine fine manet. qui ventre beato. gaudia matris hn̄s cum virginitatis honore. Nec primā ſil̓em viſa eſt nec habere ſequentē: I Deinde tangit̉ xp̄i reſponſio: At ille dixit. quimio beati qui audiunt verbū dei ⁊ cuſtodiunt illud. Criẜ. non fuit inquit re ſponſum repudiantis mr̄em. ſꝫ oſtendentis ꝙ nihil ei partus ꝓfuiſſet niſi ipſa virgo valde bona et fidelis fuiſſet. vnde illud qn̓imino vel pōt eſſe vna pars ⁊ tūc idem eſt ꝙ inſuꝑ. et tunc erit ſenſus. non ſolum beata eſt q̄ me portauit in vtero ⁊ lactauit vberibꝰ. ſed inſuꝑ et beati ſunt qui audiunt verbū dei vnde ſpūaliter me portant in corde ⁊ cuſtodiunt illud. vt ne verbuꝫ quidem pereat in eis. nutriunt illud duobꝰ vberibꝰ. timoris et amoris. vel illud qnimio pōt eſſe due ꝑtes. quin ꝓ ſed. immo . pocius. ⁊ tunc eſt ſenſus. nō ſolū beatus eſt venter qͥ me portauit et vbera que ſuxi. ſed pocius beati ſunt: qui audiunt ver bum dei: qꝛ deus portat oīa verbo virtutis ſue Heb̓. i. et omīa tibat Deut. d. non in ſolo pane viuit homo ſed in omni verbo quod ꝓcedit ab ore dei: ⁊ cuſtodiunt illud ne rapiat̉ a cordibus eoꝝ. Nec ꝓpter hoc ſancti audienteꝫ verbum dei. pociꝰ ſūt beati qͣꝫ beata virgo que ip̄m portauit in vtero. quia ⁊ ip̄a vir go diuinum verbū in corde portauit. ꝓut dicit̉ Luc. 2. ꝙ ꝯſernabat oīa verba hec ꝯferens in corde ſuo. Sed tn̄ vt dic̄ Aug.

xxxii non fuiſſet beata vrigo ceteris ſanctis felicior ex generatiōe xp̄i niſi excellentius omnibꝰ ſanctis dei verbū habuiſſet in corde ⁊cͣ. Dn̄ica Quarta quadrageſime. prima pars ſermonis xxxii. Bijt Iheſus tranſmare galilee quod eſt tiberiadis ⁊ ſequebatur eum multitudo magna ⁊cͣ. Ioh̓is. 6. hoc ideꝫ legit̉ Mat. 14. et Mar. 6. ⁊ Luc. 9. Curſū penitencie incepimus prima dn̄ica. qn̄ cum ih̓u deſertum introiuimus. ſed in ſecunda dn̄ica adhuc quaſi a longe oſtendit nobis xp̄s terminū iſtius curſus vt ardencius tendere mus qn̄ adduxit nos ſupͣ montē cū Pe. Ia. ⁊ Io. ⁊ demonſtra uit tranſfigurationis gloriam. qꝛ vero ꝯtingit defectus in curſu ex cauſa aliqn̄ exteriori. Ideo intercia dn̄ica eiecit demonem nos infeſtantē. ſꝫ ne deficiamus ex cā interiori ꝓpter nimū labo rem. Ideo in dn̄ica pn̄ti reficit oēm penitentium multitudinem trans mare galileem deſerto. de qua refectione agit̉ in euange lio hodierno. In qͦ tria tangūt̉. Primū ē circūſtancie ꝯueniens qͣlitas. Scd̓m ē miraculi expediēs oportuītas ibi Cū ſubleuaſſꝫ ergo. Terciū eſt bn̄ficij ſufficiens largitas. ibi. Dicit ergo eis ih̓us facite hoīes diſcūbere. A Circa primū quatuor circunſtancie miraculo p̄mittunt̉. Prima eſt regionis ī qua viꝫ re gione factū ſit miraculū. vnde dicit. Abijt ih̓us tranſmare gali lee. mare appellabat̉ lacus ille iuxta morem iudeoꝝ. qui omēꝫ ꝯgregationem aquaꝝ mare appellant. ſed illud ideꝫ mare alio noīe d̓ mare tyberiadis. Vn̄ ſubdit: qd̓: quidē eſt mare tyberiadis. appellat̉ etiam alio noīe. qꝛ d̓ lacus genazaret. mare qui dem d̓ galilee ꝓpter galileam ꝓuintiam quaꝫ influit mare. aut tyberiadis ꝓpter famoſaꝫ ciuitatem ibideꝫ ſituatam. quam hero des edificauit in honorem tyberij ceſaris. d̓ aūt lacus genazaret. vel ꝓpter auram que ibi regnat. aut ꝓpter quandaꝫ paruā regionem in eo que temperatiſſima eſt ⁊ cōuenientiſſima omni genere arboꝝ. iſte lacus ſit iordane influente ⁊ extendit̉ centū et quinquaginta ſtadijs in longitudine. i. vero in latitudine Nota ꝙ xp̄us audita morte Ioh̓is bap ſtatim nauem aſcendit cū diſcipulis. ⁊ tranſfretauit hoc mare galilee. ⁊ venit in betha ydam ciuitatem petri et andree atqꝫ philippi introiuitqꝫ deſertum magnū vt vacaret ꝯtemplationi cū diſcipulis ſeorſū a tur bis. Nam vt dicit Mar. Tot confluebant ad xp̄m vt nec qui dem ſpacium manducandi haberent. Secunda circunſtancia eſt honorabilis cōmitiue: Et ſequebatur eum multitudo magna

Sermo quod eſt valde honorabile principi. Prou̓. 14. In multitudine ppl̓i dignitas regis et in paucitate plebis ignomīa principis. vbi conſideranda eſt deuotio iſtius multitudinis. qꝛ xp̄s clam ab eis recedens eos tn̄ non latuit ⁊ relictis ciuitatibꝰ ſecuti ſunt eum pedeſtres vſqꝫ in deſertū B Nota ꝙ ſequi debemus xp̄m ſicut ppl̓us principem cū honore. pͣs. Nos aūt ppl̓us eiꝰ et oues paſcue eius. Item ſicut ſeruus dn̄m cū timore. Geneẜ 33 Precedat dn̄s meus ⁊ ego paulatim ſequar veſtigia eius. Itē ſicut exercitus ducem cū vigore. Yſa. 55. Ecce teſtem ppl̓is. de di eum ducem ac preceptorem gentibꝰ. Item ſic̄ viator ductorem ſine errore. Prou̓..4. ducam te ꝑ ſemitas equitatis quas ſi ingreſſus fueris. non artabunt̉ greſſus tui. Mich. 2. Aſcendit iter pandens an̄ eos. Item ſicut oues paſtorem ſine deuiatōe Io. 10. cū ꝓprias oues emiſerit ante eas vadit ⁊ oues illum ſe quunt̉. Item ſicut diſcipuli doctoreꝫ cū omni intentione. Yſa. ⁊ Venite aſcendamus ad montem dn̄i ⁊ ad monteꝫ dei Iacob. ⁊ docebit nos vias ſuas: pͣs. docuiſti me a iuuentute mea et vſqꝫ nunc. Item ſicut filius pr̄em cū amorē. Hiere. 3. Pr̄em vocabis me. ⁊ poſt me ingredi non ceſſabis. Item ſequamur eū. qꝛ ipſe eſt finis noſtroꝝ deſiderioꝝ toto feruore. quēadmodū amans ſequit̉ rem amataꝫ. pͣs. Adheſit aīa mea poſt te. me ſuſcepit de xtera tua. ſed niſi xp̄s inuitet nullus ſequit̉. vnde dicit Ambro li. de bono mortis. ſeqͥmur te dn̄e ih̓u ſed vt ſequamur accerſe. quia ſine te nullus aſcendit. tu em̄ via es veritas vita poſſibilitas fides premiū. Suſcipe tuos quaſi via. ꝯfirma quaſi v̓itas viuifica quaſi vita. Deinde ponit̉ cauſa motiua quare ſequeba tur eū turba: qꝛ videbant ſigna: ſigna viꝫ magna: in audita muſitata ⁊ ſalutifera Exo. 2. multiplicabo ſigna ⁊ oſtenta mea in terra: que faciebat virtute ꝓpria: ſuꝑ his qui infirmabantur Luc. 6. Virtus de illo exibat ⁊ ſanabat omnes. Tercia circum ſtantia eſt qͣntuꝫ ad locum: ſubijt ergo. i. ſuperius iuit in mōtem ih̓us ⁊ ibi ſedebat cū diſcipulis ſuis: Beda. non inquit ſim pliciter ſedebat cū diſcipulis ſius. ſed diligenter loquens aliqͥd eis ⁊ eos ad ſeipſum ꝯuertens. Reliquit aūt turbam in valle et cū paucis familiaribꝰ ſibi diſcipulis aſcendit in montem. naꝫ ẜm Criẜ. ad vacanduꝫ ꝯtemplationi fugienda eſt multitudo ⁊ locus ſolitarius eligendus. Quarta circumſtantia eſt temporis erat aūt proximuꝫ paſca ẜm ꝙ dicit Beda. circa hoc feſtuꝫ pa ſce Iohannes baptiſta fuit decollatus. et poſt annuꝫ ſequenti feſto paſce crucifixus eſt xp̄us: dies feſtus iudeoruꝫ: hec feſtiui

xxxii tas erat eis celeberrima. quia tūc fuerant liberati a ẜuitute egiptioꝝ. Exo. 12. Habebitis hanc diem in monimentū ⁊ celebra bitis eam ſolenneꝫ dn̄o ingenerationibꝰ veſtris cultu ſempiter no ⁊ bene dicit ꝙ erat dies feſtus iudeoꝝ quia iudei tꝑe illo ce lebrabant feſtiuitates non ad dei honorem ſed magis ꝓpter va nitates ⁊ cōmeſſationes atqꝫ mundana ſolacia quibus intende bant. ⁊ ꝓpter hoc dicit eis dn̄s. Yſa. i. Nomeniam ⁊ ſabbatuꝫ et feſtiuitates alias non feram ⁊cͣ Secunda pars Ecundo cum d̓. Cum ſubleuaſſet ergo. tangit̉ diuini operis expediens oportunitas. Nam multitudo ppl̓i erat magna indigens cibo. diſcipuli aūt erant pauperes quibus nō ſuppetebat facultas miniſtrandi locus etiam deſertus carebat panibꝰ. vnde ad ſubueniendū huic indigencie ſic anguſtate ex omni parte nō reſtabat. niſi diuine operationis remediuꝫ C Circa iſtam igit̉ ꝑtem tria facit Primo tangitur xp̄i benignus aſpectus: Cum ſubleuaſſet ergo oculos iheſus: ſubleuaſſet dicit̉ oculos. qꝛ poſt priuata colloquia ſpūalia direxit intentionem vt ꝯſideraret de his qui euꝫ ſequebant̉. Nota ꝙ oculi xp̄i ſunt ſpecioſi vt delectent. Geneẜ a. Pulcriores ſunt oculi eius vino. ſunt lucidi vt illuminent. Eccl̓. 22. Oculi dn̄i lucidiores ſunt ſuꝑ ſolem. ſunt mundi vt ſi ne infectione etiam infecta aſpiciant. Abac. i. Mundi ſunt oculi tui dn̄e ne videas malū affectuoſe ſcꝫ et cū infectione ⁊ ad iniquitatem reſpicere non poteris. Item ſunt contemplatiui. ita vt nulla creatura ſit inuiſibilis in ꝯſpectu eius. Prou. 16. In omni loco oculi dn̄i contemplant̉ bonos ⁊ malos. Item ſūt ardētes. Dan̄. 10. Facies eius ſicut facies fulgoris. ⁊ oculi eius vt lam pas ardens. Et hoc ideo vt omne malum diſſipet intuitu ſuo. Prou̓. z. Sicut glacies diſſoluit̉ intuitu ſolis. Et ſicut fluit cera a facie ignis. ſic perit omne malū a facie dei. Itē oculi dn̄i ſūt benigni ad conſpectuꝫ noſtre indigencie. pͣs. Oculi eius in pau perem reſpiciunt. tales igitur oculos: cum ſubleuaſſet dominus iheſus: ⁊ vidiſſet: benigno et miſericordi aſpectu. vn̄ in Mat. vidit turbam magnā ⁊ miſertus eſt eius: quia multitudo maxima venit ad eum: Iſta maxima multitudo quadruplici indigebat materia. quia enim inter eos multi erant infirmi. Ideo vt dicit Matheus. Exiens Iheſus curauit lauguidos eorum.

Sermo Quia vero vt dicit Mar. erant ſine ordine ſicut oues non habē tes paſtorem. ideo xp̄s ordinauit iſtam multitudinem ꝑ contubernia centenos ⁊ quinquageſios. qꝛ etiam erant indocti. Ideo ẜm Luc. loquebat̉ illis de regno dei. ſꝫ quia longo erant labo re afflicti. ideo vt dicunt om̄s euangeliſte etiā corꝑali cibo eos refecit D Scd̓o tangit̉ defectus hūani conſilij. qꝛ ad ſub ueniendū huic multitudini non potuit haberi ꝯſilium ab hoīe: Dicit ad philippum: quaſi ꝯſulendo: vnde ememus panes vt manducent hij: vnde i. quō habebimus pecuniaꝫ ad emenduꝫ Vel vnde. i. vbi habere poterimus panes venales cum ſimus in deſerto. Attendendū ẜm Mar. ꝙ turba expectauerat xp̄m tota die vſqꝫ ad veſperam. veſpere aūt facto acceſſerunt apl̓i ad xp̄m dicentes. deſertus eſt locus. et hora iam preterijt. dimitte turbas vt euntes in caſtella emant ſibi eſtas. et tūc dixit xp̄s non eſt neceſſe ꝙ vadant. īmo vos date illis manducare. et ſta tim interrogauit philippum vn̄ poſſent emi panes. Dein̄ oſtē ditur quare xp̄s philippum interrogauerit: hoc autem dicebat temptans eum: non quidē temptabat velut ignorans. ſꝫ quēadmodū magiſter temptat diſcipulū quē ſcit eſſe ignorantem vt ipſimet diſcipulo ſua manifeſtet̉ ignorancia. et ex hoc habe at occaſionē querendi doctrinā E Nota ꝙ temptat nos deus non quidem vt aliqd̓ occultuꝫ nr̄m cognoſcat. quia ipſe nouit abſcondita cordis. nec etiam temptat ut in pct̄m alliciat deus em̄ intemptator maloꝝ eſt ⁊ neminē templat. vt d̓. Ia. 1. Sed temptat deus ꝓpter duo. vel vt nr̄e vite conditio alijs pa teat. ſicut temptauit abraam de īmolatione filij. Geneẜ. 22. vt obedientia ipſius eſſet alijs manifeſta. Vel ideo temptat deus vt homo ſibi notus fiat qͣnte ſit infirmitatis aut neſciencie hoc enim modo temptauit philippum. Item temptat diabolus. ſed vt decipiat Act. g. Temptauit ſathanas cor tuuꝫ mentiri ſpūſ ſancto. Item temptat caro vt inficiat. Iob. 14. Caro hominis dum viuit dolebit. qꝛ dum in hac vita ſumus ex carne ſurgūt temptationes. Vnde ſubdit. Et aīa eius ſuꝑſemetipſo lugebit Item temptat md̓us. vt ſua vanitate alliciat. contra quod dr̄a. Ioh̓is. z. Nolite diligere munduꝫ neqꝫ ea que in mundo ſunt. quoniam mundus tranſibit ⁊ ꝯcupiſcentia eius. Item temptat homo ſeipſuꝫ vt proficiat.. Coꝝ. 13. voſmetipſos temptate. Si eſtis in fide xp̄i ipſi vos probate. Item temptat homo hoīeꝫ vt mores eius inſpiciat. Dan̄. i. Tempta nos obſecro ſeruos tuos diebus decē ⁊cͣ. Itē aliqn̄ temptat hō deū vt exꝑimentū eius accipiat. qd̓ nunqͣꝫ faciendum eſt. qꝛ ꝓcedit ex infidelitate

xxxiii Quomodo temptauer̄t iudei dn̄m in deſerto. pͣs. temptauerunt dominum in cordibus ſuis. vt peterent eſtas animabus ſuis. quod quia valde ꝑiculoſum eſt. Ideo d̓ Deut̓. 6. Non temptabis dn̄m deum tuū. ſicut temptaſti eū in loco temptationis. De inde oſtendit euangeliſta. ꝙ temptatio philippi non ꝓceſſit ex xp̄i ignorantia: Ipſe em̄ ſciebat: cognitione infallibili. et non ſolum ſciebat ſed etiā diſpoſuerat: quid eſſet facturus. quae̓ g interrogabat philippum vn̄ ememus panes. Ad hoc reſpondꝫ Criẜ. vt ex reſponſione eius oībus eſſet notum ꝙ nulluꝫ erat remedium. nec ꝯſilium hūanum ad ſubueniendū multitudin plebis. atqꝫ per hoc miraculum xp̄i vtilitatis euidentis ꝓbaret̉. Vnde ponit̉ philippi reſponſio. Reſpondit philippus: dixit Mat. ꝙ omnes diſcipuli reſponder̄t xp̄o: ducentoꝝ denarioꝝ panes: id eſt panes empti ducentis denarijs: nō ſufficiunt eis: ad ſacietatem. immo nec etiā: vt vnuſquiſqꝫ modicuꝫ quid accipiat: ſed indigent plurima eſca. cū ſint in magno nu mero ⁊ fatigati in ſolitudine deſerti. pōt autē dici ꝙ ceteri apl̓i audientes interrogationem factā a philippo. vnde ememꝰ panes vt manducent hi. ſimul cū eo reſponderint licet non interrogati. ducentoꝝ denarioꝝ panes n̄ ſufficiūt eis Aut ẜm Criẜ ſeorſum interrogati diſcipuli idem reſponderunt. Vel ẜm Aug. Philippus reſpondit in perſona ceteroꝝ. In hac autē rn̄ſione vt dicit Alchinus tarditas Philippi oſtendit̉. Nam ſi perfecte de creatore intelligeret. de eius potencie largitate nō diffideret. Et quia humanū conſilium fuit inualidum ad opus dei. audia mus quale fuerit adiutorium. vnde nunc tercio ponitur flebile adiutoriū: dixit ei vnus ex diſcipulis euis Andreas frater ſymonis petri: Sed in hoc videtur eſſe duplex diſſonantia. ceteri enim euangeliſte referunt omēs apl̓os dixiſſe xp̄o id qd̓ ſequit̉ Dicenduꝫ aūt ẜm Aug. Ꝙ Andreas in perſona oīm eſt locutus. Altera diſſonantia videt̉. quia dicit Mar. Ꝙ xp̄s interrogauit apl̓os. quot panes habetis. ite et videte. ⁊ illi cū cogno iuſſent retulerunt ei. dici pōt. ꝙ interrogati diſcipuli a chriſto quot panens haberent Andreas ex ꝑſona omniū dixerit: Eſt puer vnus hic qui habet qnͥqꝫ panes ordeaceos: Iſte puer dr̄ fuiſſe ſanctus marcialis cuius corpus requieſcit Lemonitꝭ. vbi ẜm Criẜ. conſideranda eſt ꝑſimonia victus diſcipulorū criſti in duobus. Primo qꝛ ſic mirabiles viri et magni pane ordei vtebantur qui eſt iumentuꝝ cibus. Item in qͣntitate. quia duodētim viri exiſtentes ſolū qnͥqꝫ panes habebant. in quo apparet qͣntum carnalem eſcā ꝯtempſerint ibi ſolis ſpūalibꝰ intendētes

Sermo Et duos piſces: non dicit eos habuiſſe carniū diuerſas mane ries. ſꝫ piſces tm̄ nec hoꝝ copiam. ſed duos tm̄. Nota ẜm Theophi. et Criẜ. Andre. aliquid aliud ſenſit de dn̄o. non em̄ ſine cauſa dixit ꝙ eſſent inter eos quinqꝫ panes et duo piſces. niſi ꝙ forte ſuſpicabatur xp̄m poſſe ſaciare multitudinē ex his ml̓ti plicatis panibꝰ. ſꝫ tn̄ eius credulitas vacillabat. vnde ſubdit: Sed hec: panes ſcꝫ et piſces: quid ſunt inter tantos: qͣſi dicat nihil. ⁊ certe nihil eſſent. niſi diuina potencia pauca multiplicaret in multa ⁊cͣ. Tertia pars. Ercio cum dicit̉. Dixit ergo eis iheſus. tangit̉ ſufficiens largitas diuini beneficij. Ex quo em̄ oportunū erat ſubuenire turbe. nec conſiliū hūanum valebat. nec adiutorium. non reſtabat niſi dīna virtus. que ſuꝑueniret indigentibꝰ. E Et quatuor tangunt̉. p̄mittitur enim turbe diſcubitus: dixit ergo ih̓s: ſpreto conſilio et adiutorio humano qd̓ ſibi videbat̉ executus eſt: facite homines dicumbere: Eſt at̄ diſcūbere iacere ad comedenduꝫ. qꝛ ſolebant comedentes iacere ſuper cubiculum. licet tꝑe pn̄ti non ſit moris vrbani. ⁊ ideo diſcūbere general̓r accipitur nunc pro ſedere ad comedendū. Nota ꝙ ad apl̓os ꝑtinebat facere hoīes diſcūbere ſed a xp̄o expectabat̉ vnde diſcūbentes reficerent̉. Attende aūt apl̓oꝝ obedientiaꝫ. qꝛ non interrogauer̄t ad quid deberēt ho mines diſcūbere. nec vnde deberent refici. ſꝫ mandatuꝫ hūiliter impleuerunt ſperantes ꝙ qui pauerat olim menſam in deſerto etiam nūc in ſolitudine turbas reficeret. Deinde oſtendit vbi diſcubuer̄t: Erat aūt fenum multū in loco: d̓ autem fenum ẜm Theo. herba adhuc viridis. erat em̄ paſca. qd̓ in primo menſe ꝑficiebatur. ſcꝫ. 12. luna aprilis quo tꝑe eſt veris iocunditas. aeris temperies. ⁊ iam terra germinat ⁊ arbores floruerūt ſuꝑ hoc feno..i. herba virenti diſcubuerunt. vt delectabil̓r reficerent̉. Deinde tangit diſcūbentium numerū: diſcubuerunt ergo viri mulieres ⁊ ꝑuuli non numerant̉ ẜm legaleꝫ ꝯſuetudineꝫ. quatn̄ ſarbitrandū eſt plures fuiſſe: quaſi quinqꝫ milia: ita vt ẜm Hiero. cuilibet millenaria vnus panis reſponderet. Et eſt ſciēdum ꝙ tanta multitudo non ſine ordine diſcubuit. Nam vt di cit Marcus. diſcubuerunt ſuper viride fenuꝫ ꝑ contubernia. i. ſeorſum diſtincti per ſocietates centeni ⁊ quinquageni H Secundo tangitur miraculi operatio: Accepit ergo ih̓us panes: qͥ erant qn̄qꝫ tm̄. vt ex tam modica ſub̓a oꝑaret̉ miraculū Sed querit̉ quare xp̄us non creauit nouos panes vnd̓ turbā aleret. Prima cauſa huiꝰ ẜm Theo. eſt vt cōfundat manichei

xxxii errorē dicentis corꝑalem ſub̓am eſſe malam. qꝛ a malo ſit deo creata. nam ſi creatura iſta mala eſſet. nequaqͣꝫ xp̄s qui bonus eſt mala multiplicaſſet. Quinqꝫ alias cauſas aſſignat Criſ. Prima qꝛ iō creaturis vtit̉ ad miraculuꝫ ne viderent̉ eſſe aliene ab eius ſapīa. Scd̓a vt oſtendat ſe eſſe victualiū largitorem. pͣs. qui dat eſcam oī carni. Tercio ideo panes multiplicat vt oſtē dat ſe eſſe eū qui in pn̓cipio dixit. Germinet t̓ra herbaꝫ virentem ⁊ facienteꝫ ſemen. piſces vero multiplicat vt ꝓbet ſe eſſe. qͥ in pn̓cipio om̄e aīal aquaticū ꝓduxit. Quarto vt ꝑ hoc on̄dat ſe dn̄m terre ⁊ maris. Quinta vt det exemplū. ꝙ ſi etiam pauca habemus ea libenter diligentibꝰ tribuamus. Thob. 4. ſi multū tibi fuerit habundanter tribue ſi exiguū tibi fuerit etiā exiguū libenter imꝑtiri ſtude. Conſiderandum eſt vt dicit Criſ. Ꝙ iuſſi apl̓i dare. g. panes nō remurmurant dicentes. vn̄ mitigabimꝰ famē nr̄am ſed ſtatim obediūt. Deinde oſtendit quid egerit xp̄s: Et cū gr̄as egiſſet: gr̄as egit deo patri ẜm nat̉am aſſumptā. qui virtute dīnitatis eſt oīs gr̄e diſtributor. In hac aūt gr̄aꝝ actione primo xp̄s ſuam hūanitateꝫ ⁊ paternā reuerentiaꝫ innuit. Scd̓o vt dicit Criẜ. Nos erudit non p̓o tangere menſaꝫ donec gr̄as egerimus ei qͥ dat nobis cibū in tꝑe oportuno. Sciend̓ ꝙ alij tres euangeliſte omiſſa gr̄aꝝ actiōe dicūt ꝙ xp̄us tria fecit. qꝛ aſpexit in celum. benedixit panes. et eos fregit. que tria Ioh̓es tacet. Aſpexit quideꝫ in celū vt dic̄ Criẜ ad pr̄em a quo eſt in filio potencia dīnitatis equalis patri ad operanda miracula: benedixit panes: Benedictio aūt dei ẜm Grego. nihil eſt niſi diuinoꝝ donoꝝ collectio ⁊ eorundē multi plicatio. Sicut igit̉ in principio md̓i omnes creaturas benedicens. ꝯtulit illis naturalem virtutem vt ex ſeinuicē naturaliter multiplicarent̉. ita nunc qꝛ multiplicatio panis erat ſuꝑnatura lis. neceſſaria fuit ſingularis bn̄dictio. ⁊ iſtaꝫ benedictionē xp̄s aliquibꝰ verbis expreſſit quibꝰ ⁊ ſct̄ificauit ⁊ multiplicauit cre aturā. ſed euangeliſte tacent q̄ fuerint illa verba. forteqꝫ xp̄us ſecrete illa ꝓtulit R Ex hoc at̄ vt dicit Cirillus docutuꝫ habemus. vt nihil ſumamꝰ in cibū niſi creatura ſct̄ificet̉ verbo dei ⁊ ſigno crucis. nā ꝓpter pct̄m hominis diabolus vſurpauit ſibi pt̄atem. etiā in iſtis rebꝰ corꝑalibus ordinatis ad neceſſitatem hoīs. vt ꝑ eas ipſi hoī noceat. Vnde Criẜ ſuꝑ Mat. cā igit̉ ſanctificandaꝝ eſtaꝝ hec ē qm̄ totꝰ md̓us in maligno poſitꝰ ē vnde et res corꝑales que ſunt magna pars mūdi. in maligno ſunt poſite. ꝯſequenter ⁊ infantes qn̄ naſcunt̉ qͣꝫtum ad carnem in maligno ſūt poſiti. ⁊ ideo oꝫ res corꝑales benedicere vt ex

Sermo pellatur nocumentū diaboli. Exemplū de beato Io. euangeliſta cui nullū nocumentū venenum p̄ſtitit qd̓ primo benedixe rat. Itē exemplū ſancti benedicti qui bn̄dicens vaꝫ in quo erat venenū mixto vino. ipſa benedictione vas ꝯfractū eſt. Iteꝫ exemplum de ſanctimoniali quā obſeſſit diabolus lactucam come dentem p̄termiſſa bn̄dictione. Dicit̉ etiam ꝙ dn̄s panes benedictos fregit vt fruſtratim ppl̓o diuiderent̉: diſtribuit diſcumbentibꝰ: hec diſtributio ꝑ apl̓os facta eſt. Vn̄ in Mat. dr̄ dedit diſcipulis panes. diſcipuli aūt turbis: Sil̓r ex piſcibus qͣꝫtum volebant: vbi attendit̉ habundantia celeſtis beneficij L Queritur quō iſta multiplicatio panū et piſciū facta fuerit. Ad hoc reſpondet Hilarius.3. de tri. d. ꝙ nec ſenſus nec viſus ope rationem tanti miraculi pōt ꝯſpicere. quia eſt qd̓ non erat. Vi detur ꝙ intelligit̉. vnde non ſolum ſuꝑeſt vt deus omīa poſſe credat̉. Sed tn̄ vt dicit Hiero. Frangente dn̄o panem facta eſt multiplicatio ꝑtium. Item ẜm Criẜ. etiaꝫ ipſi panes augebant̉ in manibꝰ diſcipuloꝝ miniſtrantiū. Iteꝫ ẜm Hila. In manibus ſumentiū. ⁊ in menſa creſcebat panis ſub̓a. Sed hoc videt̉ mul tum mirabile vt ẜm Hila. in manibꝰ frangentiū non minueret̉ panis ſed dato vno fragmento alteꝝ ſuccederet. Et dicenduꝫ ꝙ non eſt dubiū quin hoc ſit mirabile. ſed tn̄ deo nō eſt impoſibile. qꝛ non eſt impoſſibile apud deuꝫ om̄e verbū. Sꝫ adhuc dices. vnde veniebant ꝑtes ille panis que ſuccedebant fragmē tis diſtributꝭ. Et reſpondet Aug. dicens. Ꝙ eadē virtute qua deus multiplicat ex paucis granis ſegētes. eadem pt̄ate multiplicauit hos panes. nam illi quinqꝫ panes erant qͣſi ſemina. nō quidem terre mandata. ſed ab eo qui terrā fecit ml̓tiplicata Sed dices bene habeo cuiꝰ virtute hoc factū eſt. ſꝫ ego quero vnde ꝓducte ſunt ꝑtes ille multiplicationis. Si dicat̉ ꝙ deus p̄exiſtē tem materiā ꝯuertit in ſub̓am panis ſicut humor terreſtris conuertitur in ſub̓am ſegetis. Et panis conuertit̉ in ſub̓am carnis Tunc certe deus non ſaciauit iſtam multitudinem ex ſolis iſtis quinqꝫ panibus ſub̓aliter. ſed ex magna altera ſub̓a. quod videtur ꝯtrarium euangelio. Et ideo dicit magiſter in ſentencijs 2. li. di. 18. Ꝙ illa ſub̓a panis diuina virtute in ſe multiplicata eſt nullo exteriori addito. quod quō fieri potuerit excedit in ueſtigationē hūani intellectus vt dicit Hila. M Tercō agit̉ de recollectione menſe: ut at̄ implete ſunt: pͣs. manducar̄t et ſaturati ſunt nimis et deſiderium eorum attulit eis: dixit di ſcipulis ſuis colligite que ſuperauerunt fragmēta: quod ideo precepit. vt dicit Criſo. Ne fantaſia crederetur qd̓ factuꝫ eſt. ſed

xxxiii ex recollectione fragmentoꝝ magis apparere certitudo miracuNe pereant: non em̄ ſunt abijcienda que ſuꝑfluunt menſis. ſꝫ pauperibꝰ eroganda: collegerunt ergo ⁊ impleuer̄t. 12 cophi nos fragmentoꝝ: Eſt aūt cophinꝰ vas factū de pincis aut folijs palmaꝝ contextis quo agunt̉ ſeruilia oꝑa: ex qͥnqꝫ panibꝰ ⁊ duobꝰ piſcibus que ſuꝑfuerunt his qͥ manducauerat: vnde ẜm Theo. addiſcamus non eſſe tenacēs in dandis elemoſinis. qꝛ deus habundanciꝰ tribuit. Quarto tangit̉ laus ſubſecuta di uinū benefitiū. Sed ſciendū ꝙ nihil dignū deo retribue̓ poſſumus ꝓ beneficijs acceptis. Primo quidem qꝛ oīa noſtra ipſius ſunt. i. Paral̓. 19. Tua dn̄e ſunt oīa. ⁊ que de manū tua accepi mus dedimus tibi. Scd̓o qꝛ vt dicit pͣs. bonoꝝ meoꝝ non in diges. Tercio qꝛ excedunt beneficia eius nr̄am facultatem. pͣs. Quid retribuam dn̄o pro oībus que retribuit mihi. ſed tn̄ vult deus a creatura laudari in quo nō ipſe ſꝫ creatura ꝓficit. Vnde tangit̉ quales deo reddiderunt gr̄as hoīes refecti. Illi gͦ hoīes cū vidiſſent ꝙ fecerat ſignū: vnde ipſius declarabat̉ oīpotēcia : dicebant laudando ⁊ gl̓ificando: qꝛ hic eſt vere ꝓpheta: xp̄us ẜm Aug. dicit̉ ꝓpheta. quia dn̄s ꝓphetaꝝ eſt. Dicit̉ autem dn̄s ꝓphetaꝝ ꝓpter quatuor. Primo quidē quia omnes ꝓphete acce perunt de ſpū eius vt p̄uiderent futua. ipſe vero in ſeipſo oīm habet cognitionem. Scd̓o quia illi aliquoꝝ habuerunt cogni tionem xp̄s vero oīm. Ioh̓. 16. nunc ſcimus quia oīa ſcis. Ter cio quia cognitio eius eſt eterna. ꝓphete vero cognouer̄t in tꝑe Quarto quia oīs ꝓphecia terminat̉ ad xp̄m Act. 10. huic omēs ꝓphete teſtimoniū ꝑhibent: qui venturus eſt in md̓m. ad redem ptionem hūani generis. ⁊ vt nos ad celeſtia regna ꝑducat A. Dn̄ica in paſſione criſti. Sermo xxxiii. Icebat ih̓us turbis iudeoꝝ ⁊ principibꝰ ſacerdotū Quis ex vobis arguet me de pct̄o ⁊cͣ. Io. d. Sexta feria precedenti audientes de reſuſcitatione Lazari iudei colligerunt ꝯſiliū aduerſus ih̓m vt eum occi derent. Ideo hodie incipit ecc̄ia agere de paſſione xp̄i. Patitur aūt aliquis dupliciter. ſcꝫ verbis ꝯtumelioſis. ⁊ damno operis quibꝰ duobus moīs paſſus eſt xp̄us a iudeis. vnde ecc̄ia pͥmo agit de paſſione ꝯtumelie et obprobrioꝝ vſqꝫ ad dn̄icam palmaꝝ. exinde vero agit de paſſione plagaꝝ ⁊ verberuꝫ. In hoc igitur euangelio manifeſtatur qͣꝫ manſuete xp̄us iudeos fuerit allocutus. et ꝙͣ furibunde illi econuerſo obprobria intulerint. commendabat xp̄us ſuam doctrinaꝫ. ⁊ illi econtra eā viciabāt

Sermo Tria igitur in euangelio tangunt̉. premittitur enim doctoris ſufficientia maculata obprobrijs. Scd̓o addit̉ doctrine efficacia reprobata mendacijs ibi. Amen amen dico vobis ſiquis ẜmonem ⁊cͣ. Tercio poſtponit̉ iudeoꝝ inſania aggrauata malicijs. ibi. Tulerunt ergo lapides ⁊cͣ. A Volens igit̉ dominus mitigare iudeos a deſiderio ſue mortis. ⁊ veritatem diuinaꝫ illis oſtendere. In p̓a parte qͣtuor facit. Primo em̄ declarat ſuā ſuffi cientiam demonſtrans ꝙ nihil eſt in ſe. ꝓpter qd̓ occidi debebat et ſua doctrina contemni: Dicebat ih̓us turbis iudeoꝝ: tanqͣꝫ minoribus ⁊ principibꝰ ſacerdotum: tanqͣꝫ maioribus. ipſe em̄ oēm erudit intellectum paruoꝝ et maioꝝ. Nota ꝙ iudei turbarum noīe appellant̉ ꝓpter duo. erant enim turbidi qͣſi obſcu rati intellectu. vt verba xp̄i loquentis non intelligerent. Io. 8. loquelam meā non cognouiſtis qꝛ non poteſtis audire ẜmonē meum. quibꝰ xp̄us loquebatur vt obſcuritatē tolleret. qꝛ ip̄e eſt candor lucis eterne. ſpeculū ſine macula diuine ſcꝫ maieſtatꝭ Scd̓o dicunt̉ iudei turbe quaſi turbati. quia inflammati erant ꝯtra xp̄m ira ⁊ indignatione. pͣs. turbati ſūt et moti ſunt ſicut ebris quibꝰ tn̄ loquebat̉ xp̄us. vt furore mentis eoꝝ ſedaret Deinde ſuaꝫ tangit ſufficientiā duplicē que debet eſſe ī doctore debet em̄ doctor ordinatus eſſe in voluntate ut veritateꝫ diligat debet eſſe illumīatus in intellectu vt veritatē intellectā doceat. Argumentat̉ igit̉ xp̄us hoc modo illius dꝫ ſuſcipi doctrina qui hanc duplicē habet ſufficientiā. ſed ꝯſtat ꝙ xp̄s ordinatum hꝫ affectū quia eſt ſine omni pct̄o. illuminatū etiā hꝫ intellectū qꝛ non docet aliud qͣꝫ veritatem. gͦ ipſius doctrina ſuſcipienda eſt. B Tangit igit̉ primā ſufficientiaꝫ on̄dens innocentiā vite Quis ex vobis aguet me de pct̄o qͣſi diceret ſi eēꝫ peccator nō eſſet mirū ſi me nolletis audire. Sed vt dicit̉ Iob. 34. Abſit a deo impietas ⁊ ab oīpotente iniqͥtas. Conſidera ſaluatoris ſan ctitatem. qꝛ de nullo pct̄o nec originali nec veniali nec mortali pōt eum aliqͥs arguere. ipſe em̄ eſt ſanctus ſct̄oꝝ qui per natio nes in aīas ſanctas ſe tranſfert. amicos dei ⁊ ꝓphetas cōſtituit Conſidera etiaꝫ ipſius hūilitatem. qꝛ ipſe ponit ſe in dicuſſione ẜuoꝝ. Iob 31. n̄ ꝯtempſi ſubire iuditiū cū ſeruis meis cū diſcep tarent aduerſum me. nec expectat iuditiū qͥruncūqꝫ ſeruoꝝ. ſed maloꝝ et infideliū. nec qͦruncūqꝫ maloꝝ. ſꝫ etiā ab inimicis ex pectat iudicari. Deut̓. 33. inimici nr̄i ſunt iudices. Vnde Triſo. magna inqͥt fiducia iuſticie eſt vbi cauſa etiā aduerſario ꝯmittit̉. ꝯſideremꝰ etiā vt dic̄ Ori. qꝛ nullus nr̄m tantā demonſtra ri potuit innocentiaꝫ vt dicat qͥs arguet me de pct̄o. Si enim

xxxiii dixerimus qm̄ peccatum non habemus noſipſos ſeducimus ⁊ mentimur. Hiere. z. arguet te malicia tua. ⁊ auerſio tua increpabit te. Deinde ſcd̓am tangit doctoris ſufficientiā: Si veritatē dico vobis: Ioh̓. 18. Ego inquit in hoc natus ſū. ⁊ ad hoc veni in mundū vt teſtimoniū ꝑhibeam veritati: quare non creditis mihi: non habenti vite defectū nec veritatis. pͣs. Non crediderunt verbo eius. ⁊ murmurauer̄t in tabernaculis ſuis non exaudierunt vocem dn̄i C Secundo qꝛ iudei non poterant racionabil̓r xp̄o reſpondere. ideo ipſe huiꝰ cauſam aſſignat qͣre ipſius verba non audiant. d. Qui ex deo eſt dei verba audit: iſta ꝓpoſitio dat intelligere ſuū ꝯn̄s. ſcꝫ qui non eſt ex deo ver ba dei non audit: ꝓpterea igit̉ vos non auditis. qꝛ ex deo non eſtis. Audiebant quidā dei verba auditu corꝑis. ſed nō aure cordis. pͣs. Non audiuit ppl̓us meus vocem meā et iſrl̓ non in tendit mihi. Sciendū vt dicit Aug. Ꝙ oīs creatura qͣntum ad naturā eſt ex deo. qꝛ oīa per ipſuꝫ facta ſunt. ſed quidam alius modus eſſendi a deo reperit̉ ſcꝫ eſſe gratuiti de quo habet̉. Io. i. non ex ſanguinibꝰ neqꝫ ex voluntate carnis nec ex voluntate viri ſꝫ ex deo nati ſunt. quo mō non om̄s ſunt a deo. īmo quidam ſūt a diabolo illi viꝫ qui ꝑ pct̄m mortale auerſi ſūt a deo Argumentū eſt igit̉ ꝙ aliqͥs ſit a deo per gr̄am et amorem qn̄ audit verba dei qꝛ libenter audimꝰ verba illius quē diligimꝰ Et ille non eſt a deo qui ipſius verba nō audit D Nota ẜm Gre. ꝙ aliqui ſunt qui verba dei nec aure corꝑis dignātur audire ſꝫ magis delectant̉ in fabulis ⁊ vanis ſermonibꝰ. 2. Thi mo. i. a veritate quidē audituꝫ auertent. ad fabulas aūt ꝯuertentur. de ſalute iſtoꝝ deſperandū eſt qꝛ non eſt ſpes ſanitatis infirmi nullam medicinā volentis ſuſciꝑe. quidaꝫ vero dei v̓ba audiunt. ſꝫ nulla mentis delectacōe ea ꝑcipiunt ex infectione co lere. Quidā aūt ſic delectant̉ in eis vt etiā fletibus cōpungant̉ ſed verba non retinent qꝛ poſt paululū ad pct̄a dilabunt̉ ſil̓es cribro qd̓ madeſit aqua. aquaꝫ tn̄ non retinet. ſed quidam ita ea cū intentione ſuſcipiunt vt ea retineant non tm̄ in memoria ſed etiā in oꝑatione ⁊ iſti ſūt ſapientes de quibꝰ d̓ Mat. 7. oīs qui audit verba mea ⁊ facit ea aſſimiliabit̉ viro ſapienti qͥ edi ficauit domū ſuam ſupͣ firmaꝫ petraꝫ. Conſideret igit̉ vnuſqͥſqꝫ in corde ſuo vt dicit Gre. ſi ita audiat v̓ba dei vt ex eo ſit non em̄ ſufficit ea quōcunqꝫ audire ſꝫ oportet etiā ẜm v̓ba dei oꝑa ri Ro. 2. Non auditores leges ſꝫ factores iuſtificabunt̉. Tercio tangit̉ quō iudei in ꝯtumelias ꝓruperunt ſaluatoris. inſtāt em̄ duplici illius ſufficiencie quā de ſe ſignauerat: Rn̄derunt igit̉

Sermo iudei et dixerunt ei non ꝯſiderantes qͥd. ſed ſolum vt dicerent Sic hoīes peccatores ira et indignatione cōmoti blaſphemant dn̄m. Apo. 16. blaſphemauer̄t dn̄m celi pre doloribꝰ et vulneri bus ſuis ⁊ non egerunt pnīam: nōne benedicimꝰ nos: ex quo modo loquendi inuit̉ ꝙ hanc ꝯtumeliaꝫ frequent̓ obijciebāt xp̄o E: qꝛ ſamaritanus estū: ꝯͣ id qd̓ dixerat. qͥs ex vobis arguet me de pct̄o ꝯtra id qd̓ dixerat. Si v̓itatem dico vo bis quare nō creditis mihi. dicunt: ⁊ demoniū habes: iō fallax es. nec veritatē loqueris Nota qꝛ ut habet̉. 4. Re. 17. Temꝑe Ezechie regis iuda venit ſalmanaſar rex aſſirioꝝ et tranſtulit filios iſrl̓ in aſſirios. ⁊ in terra iſrahel poſuit gentiles hītatores qui cū legem dei non obſeruarent. immiſit dn̄s eis leones qui eos deuorabant. vnde ex parte ceperunt obẜuare ritū iudeoꝝ. et ex parte idolis ſeruiebant ⁊ vocabant̉ ſamaritani a pnͥcipali ciuitate regionis quā inhabitabant. que dicebat̉ ſamaria ꝓpter quod iſta gens maxime erat odioſa iudeis. ⁊ ex eo ꝙ inhabitabat terram eoꝝ. ⁊ ex hec ꝙ ritū iudeoꝝ fedebat gentilitatis ꝯſuetudine. Scienduꝫ aūt ꝙ iudei bene nouerant xp̄m eſſe na tione iudeū ⁊ non ſamaritanuꝫ. ſed hoc tn̄ ei ipſi oijtiunt ꝓpter quatuor. Primo ẜm Orige. in obprobriuꝫ qm̄ illa natio apud eos erat ꝯtemptibilis. Scd̓o vt dicit Alhinꝰ ꝓpter odiuꝫ. quia ita habebāt xp̄m odio ac ſi ſamaritanꝰ eſſet. Tercio ẜm Theo. quia ſamaritani ex ꝑte ſeruabant legē ⁊ ex ꝑte ſoluebant. ⁊ qꝛ videbat̉ eis ꝙ xp̄us ꝑfecte non iudaizaret. ideo eū ſamaritanū dicūt. Quarto qꝛ ſamaritani apud eos pct̄ores reputabantur. et ꝯtrarij iudeis. xp̄s aūt iudeis erat ꝯtrarius eoꝝ vicia conp̄ hendens iō ꝙ ſit ſamaritanus illi obijciūt. In quo nitunt̉ oſtēdere eū eſſe peccatorem ꝯtra id qd̓ dixerat: quis ex vobis argu F Nota etiam ꝙ ꝓpter tria dixerūt xp̄m et me de pct̄o eſſe demoniacuꝫ. Primo ẜm Theo. qꝛ reuelabat cogitacōs eoꝝ quod demoni attribuebant. ⁊ tn̄ demoni abſcondita ſunt occul ta cordiū. Scd̓m ẜm Orige. quia credebant ꝙ in principe demo nioꝝ eijceret demonia. Tercio ẜm eundeꝫ et Criẜ. ꝓpter ẜmones eius tranſcendentes capacitatem humanā. quibꝰ deū pr̄em ſuum aſſerebat. ⁊ ꝙ de celo deſcenderat ⁊ ꝙ erat panis viuus. putabant eū eſſe demoniacum. Igit̉ ſuam potentiaꝫ et ſapīam demoni attribuebant ex quibꝰ omnibꝰ inſtabant ꝯtra id quod dixerat: Si veritatem dico vobis quare nō creditis mihi: nam demoniatis credendū non eſt. quia loquunt̉ a diabolo. in quo veritas non eſt. ⁊ cū loquit̉ mendatiū ex ꝓprijs loquit̉. qꝛ men dax eſt et pater mendatij. Io. 18. G Quarto tangitur

xxxiii manſueta xp̄i reſponſio. Rn̄dit iheſus et dixit: Ego demoniū non habeo: vide quō manſuete ⁊ ſimplici verbo negat qd̓ illi obijciunt. Vnde ẜm Gre. penſanda eſt ſaluatoris noſtri māſuetudo et pacientia. qꝛ nos etiam ſine cauſa aliqn̄ infirmus ꝯtumelias illatus etiā forte iuſte ſuſtinere nō poſſumus ſed ꝓ puis conuicijs in maiora prorumpimus imꝓperia. ⁊ ſi facultas adſit etiam facto vindicamꝰ iniuriā vel ſaltem ꝯcipimus odium. ſed ſaluator noſter iniuſte ꝑtulit imꝓperia ceſſauit a vindicta v̓bo ⁊ oꝑe licet vere dicere potuiſſet vos pocius habetis demoniū ⁊ iuſte in vexatiōeꝫ demonū eos tradere potuiſſet non eſt igitur demonū habentꝭ tantaꝫ monſtrare manſuetudinē. Deind̓ bre uiter quatuor rōnes xp̄s adducit quibꝰ oſtendit ſe non hr̄e de moneꝫ H Prima qꝛ diabolus nō querit gl̓iam et hono rem dei. ſed conat̉ illū extinguere: ſꝫ ego honorifico pr̄em meū diuinū: ergo demoniū non habeo. Honorificat aūt xp̄s deum pr̄em. qꝛ ſub̓am potentiam ſapīam et cuncta que ipſius ſūt. di cebat ſibi a pr̄e tradita. ⁊ ideo ad honoreꝫ pr̄is cuncta oꝑabat̉ Vnde Hilla. 4. de trinitate. nihil inquit habet filius niſi qd̓ naſcendo accepit ⁊ admiratio honoris geniti in honore generātis eſt. magnus igit̉ honor eſt deo pr̄i talem filiuꝫ generaſſe. Dein̄ conquerit̉ ſaluator: Et vos inhonoraſtis me. Ro. z. qui in lege gl̓iaris ꝑ p̄uaricationeꝫ legis deū inhonoras v̓e multiplicit̓ dei filiuꝫ inhonorauer̄t iudei ⁊ īhonorauer̄t eiꝰ dīnitateꝫ dicētes eū eſſe demoīa cū. inhonorauer̄t eius origineꝫ dicentes: hunc aūt veſcimuꝫ Vnde ſit Io. 9. inhonorauer̄t eiꝰ dignitateꝫ Mat. 13 nōne h̓ eſt fabri filiꝰ. inhonorauer̄t eiꝰ potentiā quā beelebub attribuebant. inhonorauer̄t veritateꝫ eius. Ioh̓. d. tu de teipſo teſtimoniū ꝑhibes. teſtimoniū tuū non eſt veꝝ. inhonorauerūt eius ſanctitatē Mat. 11. Ecce homo vorax et potator vini. pub licanoꝝ ⁊ peccatoꝝ amicus. inhonorauer̄t eum in ꝓprijs plurimis ⁊ tandem morte ignomīoſa eū interfecerunt. Scd̓aꝫ ronem adducit ꝙ demoniū non habeat q̄ talis eſt. diabolus in oībus ſuis oꝑibus querit ꝓpriam gloriam: ego aūt non quero gl̓iaꝫ meam: quare demoniū non habeo. non queſiuit xp̄s in mundo iſto gl̓iam nec vllam magnificentiā. venit em̄ vt doceret omnē mundi gloriam ꝯtemnendaꝫ vt dicit Gre. Tercia ratio talis ē. Ille non habet demoniū quē deus glorificat. ſꝫ deus pr̄ querit gloriam meā. ⁊ hoc eſt ꝙ dicit: eſt ſcꝫ deus pater: qui querat: filij gloriam ut glorificet ab omni creatura. dedit deus pr̄ filio glorificationem in baptiſmo ⁊ in tranſfiguratione. 2. Pet̄. 1. Accipiens a deo pr̄e honorem ⁊ gloriam voce de lapſa ad euꝫ

Sermo huiuſcemodi a magnifica gloria hic eſt filius meus dilectus in quo mihi ꝯplacui. ſequit̉ ergo ꝙ non habeat demoniū Quarta rō talis eſt. non eſt ille demoniacus cuiꝰ iniuriaꝫ deus iudicat ⁊ punit. ſed deus iudicabit vos de eo ꝙ dicitis qꝛ demo niū habeo. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit: et eſt deus pr̄ qui iudicet int̓ me ⁊ vos de illatꝭ ꝯtumelijs. pͣs Iudica me deꝰ ⁊ diſcerne cāꝫ mea de gente non ſct̄a. quare demoniū ego nō habeo. Nota ꝙ xp̄s non rn̄dit ad illud ꝙ dicebant eū eſſe ſamaritanū ꝓpter tria. p̓o quidem qꝛ ſamaritanus cuſtos interpretat̉. ⁊ ipſe eſt qͥ cuſtodit nos. ſine cuiꝰ cuſtodia fruſtra vigilant cuſtodientes. et lupus rapit ⁊ diſꝑgit oues. Scd̓o qꝛ apud deū non eſt diuerſitas na tionū. ſꝫ diuſitates meritoꝝ diſtinguit. ipſe em̄ eſt ſamaritancū ſamaritaꝫ bn̄faciētibꝰ gͦcus cū gͤcis. iudeꝰ cū iudeis et latinꝰ cum latinis Ro. 10. Non em̄ eſt diſtinctio iudei ⁊ greci. nā ideꝫ dn̄s et ad Coll̓. 3. Induite nouū hoīem qͥ renouat̉ in agnitiōꝫ dei ẜm imaginem eius qui creauit eū. vbi nō eſt maſculus ⁊ fe nina.i. in quo nouo hoīe nō eſt diſtinctio maris ⁊ femine nec gē tilis ⁊ iudeꝰ. circūciſio ⁊ p̄putium. barbarus ⁊ ſcita. ẜuus et liber ſed oīa ⁊ in oībꝰ xp̄us. Tercio qꝛ xp̄s appellat ſe ſamaritanū in ꝑabola illa hoīs ſpoliati ⁊ vulnerati a latronibꝰ ſuꝑ quo miſertus eſt ſamaritanꝰ ⁊ alligauit vulnera eius Luc. 10. Secunda pars. Ecundo cū dicit̉. Amen amen dico vobis ſiqͥs ⁊cͣ. tan git doctrine xp̄i efficatia quā mendacijs viciauer̄t ⁊ quatuor facit. premittit̉ em̄ efficatia ſermonis criſti: Amen amen. vere v̓e dico vob̓. Iſta repeticō diuini iuramenti infallibilem veritatē oſtendit verboꝝ xp̄i R Si quis ſermonē meū ſeruauerit: dupliciter ſeruat̉ xp̄i ſermo. con de meditando ⁊ oꝑe eius precepta implendo. talis certe qui ſic ſeruat: mortē non videbit: ⁊ nō experetur: ineternū: ſicut aīa corꝑi infuſa preſtat illi vitam. ⁊ ſic̄ ros florem viuificat. ita ſermo xp̄i viuificat aīam. Sed ꝯtra dicit̉ in. pͣs; ius eſt homo qͥ viuit ⁊ non videbit mortē. qͣſi diceret nullus. Et dicendū ꝙ tri plex eſt mors. ſcꝫ nature que ſeparat aīam a corꝑe et hanc dꝫ om̄eꝫ hoīem experiri. ſed tn̄ dei ſermo facit vt iſta mors ꝯtemna tur. immo ꝙ deſideret̉ ꝓut dicebat apl̓us. Cupio diſſolui et eē cum xp̄o. ⁊ vlterius virtute ſermonis xp̄i aliqn̄ illa mors totali ter deſtruet̉ qn̄ in reſurrectione omnes hoīes inmortales reſur gent. Yſa. 25. Precipitabit dn̄s mortem in ſempiternuꝫ. Scd̓a mors eſt culpe per quam anima ſeparatur a deo. ab iſta liberat ẜmo dei quia ſeruans ſermones eius nunqͣꝫ peccare poterit. na

xxxiii dei ſermo ſua viuacitate etiā mortua viuificat. Hebr.4. viuus eſt ẜmo dei ⁊ efficax. Ro. q. viuificat mortuos et vocat ea que non ſunt. tanqͣꝫ ea que ſunt. Iteꝫ ſermo xp̄i viuam animam in vita conſeruat. Sap. 16. Sermo tuus dn̄e hos qui in te credide rint conſeruat. Item ſi contingat animam ſpūaliter infirmari. ſermo xp̄i illam ſanat ne moriatur. Sapien̄. 16. Nec herba nec maligina ſanauit eos. ſꝫ ſermo tuus domine qui ſanat vniuerſa. Tercia mors eſt eterne miſerie. pene viꝫ inferni. de qua dicit pͣs. non eſt in morte.i. in inferno qui memor ſit tui. quia mortui non laudant dn̄m. neqꝫ omnes qui deſcendunt in infernū. hāc non percipiunt ſeruantes xp̄i ſermones. Iob. g. in fame id ē in deſiderio diuini ſermonis eruet te de morte. ⁊ non timebis cala mitatem cū venerit. Cum igitur xp̄us dicit. Si quis ſermoneꝫ meū ſeruauerit mortem non videbit ineternū: intelligendū eſt de morte culpe ⁊ miſerie. ſed non de morte nature. quam tn̄ diui nus ſermo ꝯtemnit. ⁊ aliqn̄ totaliter deſtruet. Secūdo ponitur iudeoꝝ contradictio: dixerunt ergo iudei: impudici et attrita fronte ſuſtinere non poterant verbum a xp̄o quin ſtatim cōtradicerent. ⁊ volentes reſpondere. ab improperijs incipiunt: nūc cognouimus quia demoniū habes: ſufficienter amouerat xp̄s hanc ꝯtumeliam. ſed tamen eam replicant ne ſubcumbere vide antur. Et ẜm Gre. ex benefitio predicationis xp̄i ſemꝑ fiebant peiores. poſtea arguūt contra dicta a xp̄o tali ratione. non eſt maioris efficacie ſermo tuus qͣꝫ ſermo dei. ſꝫ obſeruatores diui ni ſermonis mortui ſunt. quales fuerunt abraam ⁊ ceteri ꝓphe te. ergo ſermo tuus a morte nō liberat. vel aliter poteſt formari ratio ẜm ꝙ litera magis ſonat. Si ſeruare ſermones tuos facit alios immortales. multomagis ſermo tuus liberaret te a morte ſed conſtat ꝙ ſermo tuus non liberabit te a morte. cū nō ſit ma ioris efficacie ſermone Abrahe ⁊ aliorum ꝓphetaꝝ qui omnes mortui ſunt. ergo ſi ſermo tuus non liberabit te a morte ꝑ con ſequens multo minus poteſt alios facere immortales. niſi forte credas te eſſe maiorem qͣꝫ patres precedentes. Et ideo quaſi inſultantes deriſorie duas illi queſtiones ꝓponunt. an videlicet ipſe maior ſit ꝙͣ abraam ⁊ quē ſeipſuꝫ faciat hoc eſt ergo quod dicit̉: Abraam mortuus eſt: qui ſermoneꝫ dei in omnibꝰ obſeuauit. egrediens ad imperiū dn̄i de terra ſua ⁊ cognatione atqꝫ paratus fuit ad ẜmonem domini immolare filiū. ſermo etiaꝫ eius tante fuit efficacie vt inclinaret deum ad parcenduꝫ ſodomitis. ſi inter eos eſſent decem iuſti: ⁊ ꝓphete mortui ſunt: qͥ ſeuauerunt ſermonem dei. ⁊ in ſuo ſermone potentes fuerunt ſic̄

Sermo Moyſes Dauid Salomon. helias. heliſeus. yſaias. Hieremias. Ezechiel. daniel. atqꝫ ceteri omnes: et tu dicis: quaſi mencien do. ſiquis ſermonem meū ſeruauerit. mortem non guſtabit in eternū: Loco eius qd̓ xp̄us dixit. mortem nō videbit iſti dicūt non guſtabit ⁊ in idem redit quia tam videre qͣꝫ guſtare accipi tur pro experiri vel ꝓ perciꝑe. ⁊ tunc inſultando ex dictis ꝓponunt xp̄o duas queſtiones. Primo: nunquid tu maiores pr̄e noſtro abraam qui mortuus eſt: pater fuit abraam iudaice gē tis quia ei primo facta eſt reꝓmiſſio futuri ſeminis. ab eo incepit circūciſio ⁊ omnes iudei ẜm carnem ab eo deſcenderunt et addunt. es tu maior ꝓphetis: ⁊ ꝓphete mortui ſunt. Ori. non di ſcernūt inquit qm̄ non ſolū abraam ⁊ ꝓphetis. ſed etiā quolibꝫ nato ex muliere qui natus eſt ex virgine maior eſt. Scd̓a queſtio eſt: quem teipſuꝫ facis. Ille ſeipſum facere dr̄ qui cum nihil ſit. reputatione tn̄ ſui magnꝰ eſt ⁊ ſe extollit. dicut ergo iudei xp̄o. cum nihil ſis ⁊ abiectus quē teipſum facis. i. quicqͥd te de ſe tis. quem te reputas. Tercio ponitur xp̄i reſponſio. Et non re ſpondit ad illud imꝓperium: nūc cognouimus quia demoniū habes: quia huic dicto ſufficienter reſpondit. etiaꝫ qꝛ videbat eos paratos ad ꝯtumelias inferendas. Item non reſpondet ad rōnem eoꝝ qua nitebant̉ ꝓbare ꝙ ſermo xp̄i a morte non liberat. eoꝝ enim ratio non erat ad ꝓpoſitum. quia xp̄us intellige bat ꝙ ſermo eius liberaret a morte culpe ⁊ miſerie. ⁊ ipſi argue bant ꝙ non liberaret a morte carnis. Rn̄det igitur illi duplici queſtioni ſibi ꝓpoſiti. Et primo ad ſcd̓am. Scd̓o ad primā. Secunda queſtio fuit quē teipſum facis. Reſpondit ih̓us: in qua reſponſione intendit oſtendere ꝙ ipſi nō ſunt diſpoſiti ad intel ligendū quid ipſe ſit. Et ꝓcedit mirabiliter ſubtili et artificioſo ꝯtextu rationū. dicit ergo queritis a me. Quid ego me faciam. reſpondeo: ꝙ ſi ego dixero vob̓ meā gloriaꝫ: non creditꝭ mihi Si ego glorifico meipſuꝫ: ⁊ ſi per verba mea glorioſum me fecero: gloria mea nihil eſt.i. gloriam meā nihil reputabitis. qꝛ obiciebant ſibi. tu de teipſo teſtimoniū ꝑhibes. teſtimoniū tuuꝫ non eſt verum. Non eſtis igit̉ idonei audire a me quid ego ſim Sed nec etiaꝫ eſtis diſpoſiti ꝙ ſciatis hoc per aliū. nullus enim alius ſcit quid ego ſuꝫ niſi pater celeſtis: qui me glorificat quē vos dicitis: eſſe deum vr̄m. ab ipſo aūt non poteſtis ſcire quid ego ſum. quia eius noticiam non habetis. ergo nec a quocūqꝫ alio. Et hoc eſt ꝙ dicit: Eſt pater meus qui glorificat me: id ē glorioſuꝫ me reddit in voce de celo lapſa. in miracul̓ ⁊ in v̓tute ſermonis. nec iſte glorificator eſt alienꝰ a vobis quē vos dicitꝭ

xxxiii quia deus veſter eſt. vnde teſtimonio eius de me credere debere tis ſꝫ non poteſtis. quia non habetis eius noticiā ⁊ nō cognoiuſtis eum. Theophilus dicit. Si vere patrem cognoſcerent fium eius venerarentur. Si igitur mihi non vultis credere teſtimonium de me perhibenti. nec poteſtis ſcire quid ego ſum per eum qui me glorificat. ideo quia nō cognoſcitis euꝫ: oportet ergo ab hoc incipere vt deueniatis in cognitionem glorificato ris mei et tandem me cognoſcatis. ſed in cognitioneꝫ eius non poteſtis venire niſi per me. quia ego ſolus noui eum. Mat. ix. Nec pr̄em quis nouit niſi filius. et cui voluerit filius reuelare. Et prima Io. 4. Deum nemo vidit vnqͣꝫ. ſed vnigenitus qui ē in ſinu patris ipſe enarrauit vob̓. Et hoc eſt qd̓ dicit: Ego aūt noui eum: ⁊ ideo a me queratis de eo. vt tanden ꝑ eum in mei noticiam veniatis: Et ſi dixero qꝛ neſcio eum. ero ſimilis vobis mendax. Criẜ. Sicut vos dicentes ſcire eum mentimini. ita ego ero mendax ſi dixero eum neſcire ſed ſcio eum. quia ẜm Theo. naturaliter ipſius habeo cognitioneꝫ. quia verbum eſt patris quod nulli creature concedit̉ naturaliter. ⁊ ꝓbat ꝙ ipſius habe at cognitionem per id qd̓ ſequit̉ L Et ſermonē eius ſeruo: dicitur xp̄us ſeruare patris ſermonem tripliciter. ſcꝫ ſubſtā cialiter opere ⁊ verbo. Subſtācialiter quidē vt dicit Theophilꝰ ſermonem eius ſeruo. i. rōnem ſubſtancie patris habeo. Eadem enim in deo ſubſtancia eſt patris ⁊ filij. ideoqꝫ filius pr̄em cognoſcit. dicit̉ etiam filius ſermonem patris ſeruare.i. ẜm Theo. mandata eius opere complere. qd̓ non eſſet niſi ex toto prem cognoſceret. Tercio ẜm Aug. filius eſt verbum patris. iō cuꝫ xp̄us loquitur verbum diuinū loquitur. ergo xp̄us etiam vebo locutionis: ſermonem. hoc eſt verbum patris ſeruat: qꝛ ip̄e verbum eſt. ⁊ ideo habet pr̄is noticiam. immo verbuꝫ eſt ipſa declarata noticia patris. Nota intelligentiaꝫ illius v̓bi: Eſt pi meus qui glorificat me quem vos dicitis: quia deus veſter eſt et non cognouiſtis eū: quia in diuinis non eſt deus. niſi pater et filius ⁊ ſpūſſanctus. ⁊ quicunqꝫ deū veneratur pr̄em ⁊ filiuꝫ ⁊ ſpm̄ſanctum venerat̉. Vnde non pōt eſſe ꝙ deus alicuius ſit. niſi pater ⁊ filius ⁊ ſpūs ſanctus. nec pr̄ alicuius eſt deus. cuiꝰ non ſint deus ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctus. quia trium ꝑſonaꝝ ē vna diuinitatꝭ ſubſtancia. ⁊ ideo pagani ⁊ gentiles venerantes deū tres ꝑſonas adorant. ſed tamen errant. quia deum quē adorāt non credunt eſſe diſtinctum in ꝑſonis. quem tamen diſtinctum adorant. Iudei ergo vel nullam vel ꝯfuſam ⁊ tenuem habebāt cognitionem de trinitate diuinaꝝ perſonaꝝ. et ideo dicit xp̄uꝫ

Sermo ꝙ pater glorificans eum eſt deus iudeoꝝ. quia pater eſſenciali ter deus eſt. nec tamen excluditur filius quin ⁊ ip̄e ſit deꝰ eoꝝ quia patris ⁊ filij vna eſt diuinitatis eſſentia. ſꝫ ſufficit ad ꝓpo ſitam argumentationem hoc ſolum acciꝑe ꝙ pater glorificans filium ſit deus iudeoꝝ. ſed tamen hunc deū non cognouerunt. quia licet aliquo modo eū cognouer̄t in ſubſtancia non tamen cognouerunt eum in ꝑſona. ꝙ ſi rationem ꝑſonalitatis patris cognouiſſent. non dubium eſt ꝙ filium diuinuꝫ intellexiſſent. Deinde ad ſcd̓am queſtionem reſpondet qua querebat̉ an ip̄e eſſet maior qͣꝫ abraam et ꝓbat ſe eſſe maiorem eo tali ratione. Ille qui aliquem beatificat maior eſt eo quē beatificat. ſed ego abraam beatificaui quod ꝓbat. quia totum gaudiū qd̓ habuit abraam ⁊ maxime deſiderauit. fuit vt me videret. igit̉ ego ſuꝫ maior eo. Et hoc eſt quod dicit. M: abraā pater noſter exultauit: ſupple qn̄ ſperauit vt videret diem meū. Theophi. Diem certe deſiderabilem ⁊ leticie plenū. pͣs. Hec dies quaꝫ fe cit dominus exultemus et letemur in ea. Nota ꝙ dies iſte pōt intelligi dies natiuitatis eterne. de quo dic̄. pͣs. Ego hodie ge nui te. iſte dies nec principium habet nec occaſum. hunc diem cognouit abraam. vt dicit Gre. Quando in figura ſūme trinita tis tres angelos ſuſcepit hoſpitio. Vel per diem intelligit̉ dies natiuitatis temꝑaliter de quo Luc. z. Natus eſt hodie ſaluator mundi. quem diem vt dicit Aug. cognouit abraam. quia preci uit xp̄m ex ſuo ſemine naſcituꝝ. Vel per diem vt dicit Criſoſt. intelligitur dies paſſionis thriſti quem preuidit Abraam in figura immolationis arietis pro filio. Vel forte per diem intelligit claritatem diuinam. nam dies dicitur a dyan quod eſt cla rum. vel a dijs. hec omnia quatuor ſcꝫ eternam generationem chriſti ⁊ tꝑalem et paſſionem atqꝫ claritatem diuinitatis: vidit Abraam in fide et figuris non aperta ſpecie: ⁊ gauiſus ē: dic̄ Augꝰ. Magnū gaudium fuit cordis videntis verbum manēs ſplendorem pijs mentibus refulgentem apud pr̄em manenteꝫ deum. ⁊ aliqn̄ in carne venturum. non de patris gremio receſſurum. Quarto ponitur iudeoꝝ ꝯtradictio. Reſponſioni auteꝫ alterius queſtionis non ꝯtradicunt quia forte reſponſionē non intelligebant. ſed ꝯtradicunt ei quod dixerat reſpondendo ad queſtionem an ipſe eſſet maior abraam: dixerunt ergo iudei. ad eum: quinquaginta annos nondū habes: erat xp̄us tunc triginta annoꝝ: ⁊ abraam vidiſti: quaſi dicerent multa ſūt an noꝝ curricula ex quo mortuus eſt abraam. quia erant vltra nu

xxxiiii merum duoꝝ millium annoꝝ. quō ergo vidiſti abraam. ⁊ tn̄ non dixerat dn̄s ſe vidiſſe abraam. ſed econuerſo quia abraaꝫ viderat diem xp̄i. ſed eadem difficultas erat vtraqꝫ ẜm intellectum eoꝝ I Deinde ponit̉ xp̄i reſponſio. dixit ergo eis iheſus: reſpondit eis male intelligentibꝰ. quia abraam nūqͣꝫ vi derat xp̄m corporeis oculis. nec xp̄us abraam. qꝛ ẜm naturam aſſumptam xp̄us fuit poſt abraam. ſed tamen qͣntum ad ſub̓aꝫ diuintatis xp̄us fuit ante abraam. Vnde xp̄s oculo diuinitatis vidit abraam. ⁊ abraam vidit eū oculo cordis fide illuminato Et hoc eſt qd̓ ait: Amen amen dico vobis: bene expediebat re petere iuramentū. quia rem arduam ⁊ incredibilem iudeis erat dicturus. Anteqͣꝫ abra anfieret ego ſum: hoc eſt veꝝ ẜm diuinitatis ſub̓am. quia in principio erat verbum. et verbum erat apud deum ⁊ deus erat verbum. ⁊ omnia ꝑ ipſum facta ſunt. ⁊ ſine ipſo factum eſt nihil. Nota duo. Primo qꝛ volens xp̄us durationem ſue diuinitatis oſtendere. non dixit anteqͣꝫ abraaꝫ fieret ego fui. ſed ego ſum. qꝛ fui ſignat eſſe cū preterito. diuinitas aūt non habet preteritū nec futuꝝ. ſed preſens tm̄. Exo. z. Ego ſum qui ſum. ⁊ ideo dixit xp̄us ego ſum. Item nota ẜm Augꝰ. quia loquebatur de exiſtencia ipſius abrae. ſignificauit enim eaꝫ per fieri dicens. anteqͣꝫ abraam fieret. quia ſoli creatu re competit fieri. deo vero non competit fieri ſed eſſe tm̄. Vnde eſſentiam ſuam ſignificans de ſeipſo dixit Ego ſū. differt ergo hoc vebum ſum ab hoc verbo fieri in ſignificatione ⁊ in ſignificato. quā ꝓpter deo competit eſſe. ſed non eſſe factum ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cum dr̄. tulerunt ergo. tangitur iudeoꝝ in ſania malicijs aggrauata. Et duo facit. tangitur enim primo opus iniquū: Tulerunt ergo lapides iudei: vt iacerent in eum: defecerant eis verba quibꝰ expro brabant xp̄o. vn̄ currunt ad lapides. Et ẜm Aug. Tanta erat duricia cordis eoꝝ ꝙ neſcierunt quo currerent niſi ad lapides duros O Secundo ponitur xp̄i humilitas: iheſus autem abſcondit ſe. Aug. dicit. non abſcondit ſe in angulo templi qͣi timens. aut in domunculam fugiens. vel poſt murum aut colūnam diuertens. ſed celica poſteſtate ſe inuiſibilem conſtituens inſidiantibus. per medium illorum exiuit: Et exiuit de templo In quo iudeorum furia intelligitur. quia etiam in ipſo templo

Sermo lapidare voluerant ſaluatorē. Conſidera vt dicit Grego. ſalua toris noſtri manſuetudinem et humilitatem. qui cum potencia diuinitatis nutu tacito mentis. ſuos perſecutores poſſet in penas ſubite mortis obruere. tanꝙͣ pauidus humilit̓ ſe abſcondit Et hoc ꝓpter tria. Primo quia nonduꝫ aduenerat tꝑs ſue mor tis vt dicit Alchinius. Scdo quia tale genus mortis nō elege rat. Tercio vt daret exemplū ſuis fidelibus non reſiſtere ꝑſecutionibꝰ ſed fugere. Mat. 10. Si vos ꝑſecuti fuerint in vna ciuita te. fugite in aliam ⁊cͣ. Dominica in ramis palmaꝝ Ser. xxxiiii Prima pars Vm appropinquaſſet iheſus hieroſolimis ⁊ veniſſꝫ Bethphage ad montem oliueti ⁊cͣ. Mat. 21. Hoc idem legitur Mar. ii. Luc. 19. Ioh̓is. 12. Et ſi cō tenſit xp̄s om̄eꝫ gloriam mundi. tn̄ aſcendens hie roſolimaꝫ ad paſſionem. claritatem excellentiam ⁊ honorem regalem ſuſcepit hodierna die. turbis acclamantibꝰ laudes. ramos ex arboribus precidentibꝰ atqꝫ in via ꝓſternentibus veſtimenta. Quod ideo xp̄s fieri voluit. vt illud magnuꝫ vnigeniti filij dei nomen ꝑ crucis miſterium coram regibus et poteſtatibꝰ huius ſeculi. libera voce predicaretur qͣtenus in noīe iheſu crucifixi omne genu flectat̉ celeſtiū. terreſtriū et infernoꝝ et omīs lingua confiteatur. quia dn̄s noſter iheſus xp̄s in glo ria eſt dei patris. In hoc igit̉ euangelio tria ꝯtinentur. Primū eſt ſaluatoris imperiū paſſioni aꝓpinquantis. Scd̓m eſt ſcripte teſtimonium hoc totum prenūciantis. ibi: hoc aūt totum factuꝫ eſt ⁊cͣ. Tertiū eſt turbe tupudium xp̄m honorantis ibi: Eunteꝫ autem diſcipuli ⁊cͣ A Circa primuꝫ tria facit. pͥmo nanqꝫ tria exprimit loca. duo vbi erat xp̄us. tertiū cui erat ꝓpinquus Eſt autem ſcienduꝫ ꝙ vt legit̉ in Io. ante ſex dies paſce ſabba to viꝫ ante dn̄icam palmaꝝ xp̄s applicuit bethanie quod erat caſtellum marie ⁊ marthe diſtans a hierl̓m quindecim ſtadijs. modicum minus duobus milliarijs. vbi fecerunt chriſto cenaꝫ et martha miniſtrabat. Lazarus vero vnus erat ex diſcumben tibus apportauit aūt maria pixideꝫ de alabaſtro vnguenti nadi piſtici precioſi. ⁊ vnxit caput ⁊ pedes chriſti et exterſit capil lis ſuis. et domus impleta eſt ex odore vnguenti. Cum venerunt autem Bethaniam multi non tantum propter iheſum. ſed vt Lazarum viderent reſuſcitatuꝫ a mortuis. die vero ſequenti

xxxiiij tali die ſicut eſt hodie mane facto chriſtus receſſit de bethania. vt veniret hieruſalem: Et cum apropinquaſſet iheſus hieroſolimis et veniſſet bethphage: qui erat viculus ſacerdotum. di ſtans a Bethania vnde chriſtus receſſerat minus vno miliari. A hieruſalem vero diſtabat per miliare integrum: ad montem oliueti: dicit̉ mons oliueti ꝓpter multitudineꝫ oliuaꝝ que ibi naſcebant̉. in quo monte erat ille viculus bethphage. Secūdo tangit̉ quid impoſuerit diſcipulis: tunc ſcꝫ cū ꝑueniſſet bethphage: ad montem oliuaꝝ ⁊ eſſet ꝓximus hieroſolimis ꝑ miliare: miſit duos diſcipulos. Ambro. Hilarius ⁊ mgr̄ in hiſto rijs dicunt ꝙ fuerunt petrus ⁊ philippus. Sed mgr̄ Otto dicit ꝙ fuerunt duo fratres ſcꝫ petrus ⁊ andreas: dicens eis B Ite in caſtellum qd̓ ꝯtra vos eſt: Caſtellū appellat hieruſalem que erat eis econtra ad radices alterius mōtis. ſcꝫ montꝭ ſyon Nota ꝙ hieroſolimaꝫ non noīat ciuitatem ſed caſtellum. quia ꝓpter iniquū ꝯſilium ibidem habitū de morte xp̄i. ipſa hierl̓m iuſte ꝑdiderat ciuilitatis dignitatem. ſicut etiam quecūqꝫ ciuitaſuam ꝑderet dignitatem ſi aduerſus imꝑatorem ꝯſpiraret. Vn̄ quaſi deſpectiue dicit. Ite in caſtellum qd̓ econtra vos eſt. Erat autem iſtud caſtellum contra diſcipulos non ſolū ſitu. ſed etiam per inimicitiaꝫ. erexit enim ſe ciuitas illa contra apl̓os quatuor munitionibꝰ qͣſi qͣtuor turribꝰ. Prima turris fuit falſa ſcripture intelligentia. Sed aduerſus hanc dimicauerunt apl̓i machina fidei.i. Ioh̓is. g. Hec eſt victoria que vincit mundum fides nr̄a Secunda turris fuit munimentū terrene poteſtatis. ꝯtra quaꝫ oppoſuerunt apl̓i humilitatem.. Coꝝ. i. infirma mundi elegit deus vt confundat fortia ⁊ ignobilia mundi. ⁊ ꝯtentibilia ele git. ⁊ ea que non ſunt. vt ea que ſunt deſtrueret. ⁊ non glorie tur omnis caro in conſpectu eius. Tercia turris fuit ſimilata iu ſticia. cui oppoſuerunt apl̓i vite veritatem. ad Thi. z. Sobrie ⁊ pie et iuſte viuamus in hoc ſeculo. Quarta turris fuit carnis laſciuia quam ꝯfregerunt apl̓i per temperantiam et caſtitatem Ro. 13. Non in cōmeſſationibꝰ et ebrietatibꝰ. non in cubilibus ⁊ impudicicijs. non in ꝯtentione ⁊ emulatione. ſed indiuimini dn̄m iheſum xp̄m. et carnis curā ne feceritis in deſiderijs. Iſtud igitur caſtellum gentis iudaice ſic munitū apoſtoli eiecerunt. ⁊ habitatores occiderunt gladio verbi dei. vt morerent̉ et viuerent xp̄o. Deinde oſtendit ad quid eos miſerit: ⁊ ſtatim inueniētis aſinam alligatam: Iſta aſina erat ad portam ciuitatis deputata ad vſū paupeꝝ. qͥ ꝓpria non habebant iumenta. cūqꝫ aliqͥs fuiſſꝫ oꝑatus in ea dabat ei pabulū ⁊ pullo etiā qͥ ꝑiter

Sermo cum ea ad communia opera nutriebatur: et pullum cum eaIn Marco dicit̉. ꝙ ſuper iſto pullo nullus adhuc hoīm ſederat Solluite: erat enim ligatus pullus foris ante ianuam in biuio. : et adducite mihi: Ecce igitur vt dicit Criẜ. qͣꝫ humile et contentibile animal xp̄us rex regum elegit quo vectus hieruſalem ingreſſus eſt. Tercio ponit̉ quid reſpondere oporteret ꝯtradicē tibus: Et ſi quis vobis aliquid dixerit: quaſi ꝓhibens ſoluere animal. aut inquirens ad qͥd ſoluatur: dicite quia dn̄s his opꝰ habet: dominꝰ nomen poteſtatiuū eſt. cui nemo poteſt reſiſtere Et confeſtim admittet eos. qd̓ duobus modis intelligi poteſt. Vno modo ẜm Criẜ. vt hoc dictum referat̉ ad xp̄m ſic dicite. qꝛ dominus his opus habet. ⁊ cū operatus fuerit ſtatim dimittet eos. Nam qn̄ xp̄us ingreſſus fuit hieruſalem ſtatim remiſit ani mal ad dn̄m ſuum. Vel aliter ẜm Glo. Ipſe dominus animaliū ſtatim demittet eos vobis cū dixeritis. quia dn̄s his opus habet. Conſidera ẜm Theophilū. qͣnta dominus predixit diſcipulis. ⁊ ꝙ inuenirent animalia alligata. et ꝙ impedirentur ab ac cipiendo ⁊ ꝙ dicto verbo xp̄i ꝑmitterent̉ accipere ⁊cͣ. Secunda pars Ecundo cum dicit̉. Hoc aūt totum ⁊cͣ. tangit̉ ſcripture teſtimoniū hec omnia prenunciantis. Et duo facit. Premittit̉ enim ratio rei facte: hoc aūt totum factum eſt vt adimpleretur qd̓ dictum eſt per ꝓphetaꝫ dicentem. zach̓ o. ẜm ꝙ dic glo. ideo huic facto adhibetur ꝓphete teſtimoniuꝫ vt appareat ꝙ omnia cōpleta ſunt que de xp̄o erant ſcripta. ſꝫ ſcribe ⁊ phariſei cecati inuidia. non intelligebant que legebant Et attende ꝙ non iō cauſaliter iſta facta ſunt qꝛ erant ſcripta ſed econuerſo quia futura erant. ideo ſcriptura predixit. Vn̄ cuꝫ dicit euangeliſta. hoc aūt totum factum eſt vt adimplerent̉ ⁊cͣ. iſtud vt ſe tenet conſecutiue ⁊ non cauſalit̓. ad ꝓphetiam enim illam conſecutū eſt iſta fieri C Secundo verba ꝓphete in ducūtur: dicite filie ſyon: Syon eſt mons ad cuius radicē erat ſita hieruſalem in ſūmitate vero montis erat arx in qua erat ſa cerdotale templum et habitatio regis. ꝓpter qd̓ hieruſalem di citur filia ſyon. quia erat edificata ī ſyon. ⁊ quia ab arce ſyon erat ei defenſio ⁊ regimen regale. ⁊ doctrina ſacerdotum. Et at tende ẜm Criẜ. ꝙ ſciens ꝓphete iudeoꝝ malitiam. qꝛ ꝯͣdicturi erant xp̄o aſcendenti in templū premonuit eos per hoc ſignuꝫ quia vero ꝓpheta ſciebat ſe moriturum timens ne iudei obliuiſcerentur iſtius prophecie. Ideo omnes ſequentes rogat vt an nuntient etiam continue et inſtanter hanc prophetiam cum

xxxiiii magno deſiderio clamans. dicite filie ſyon. Nota ꝙ in Iohanne. Loco eius quod hic dicitur. Dicite filie ſyon. ſcriptum eſt Noli timere filia ſyon. quod exponit̉ ẜm Aug. noli timere hie ruſalem ſed illū agnoſce qui a te laudatur ⁊ noli trepidare. cū patitur. quia ille ſanguis funditur per queꝫ tuū delictum dele atur ⁊ vita redimat̉. Vel aliter ẜm Criẜ. Conſueuerunt hoīes timere reges venientes ꝓpter nouitates belloꝝ et exactiones et ſeruitutes atqꝫ iniuſta grauamina. ſed noli timere hieruſalem. quia iſte rex veniens non eſt talis ſed manſuetus ⁊ humilis. n̄ in multitudine exercitus et equoꝝ ingrediens. ſed cuꝫ humili turba aſinum ſedens. D Vn̄ ſex cōditiones tangit iſtiꝰ regis venientis. Ecce quia adeſt in preſenti. Yſa. 52. Ego ipſe qui loquebar. ecce adſum. adeſt em̄ viſibilis oculis. Ioh̓is. i. vidimus gloriam eius gloraꝫ quaſi vnigeniti a patre. plenuꝫ gracie ⁊ veritatis. Adeſt ſermo audibilis auribus. Heb̓ i. Olim deus loquens patribus in ꝓphetis nouiſſime diebus iſtis locutus eſt nobis in filio. Adeſt tercio tractabilis manibus. 1. Io. i. Manus noſtre ꝯtrectauerunt de verbo vite. Adeſt quarto cōuerſabilis hominibꝰ Baruch. 3. poſt hoc in terris viſus eſt. Et cum hominibꝰ ꝯuerſatus eſt. Si igit̉ ita adeſt vt etiam demon ſtretur preſens. non eſt amplius expectandus Iob. d. expectet lucem ⁊ non videat. nec ortum ſue gentis aurore. Scd̓o tāgit regalem digͥtatem: rex: pͣs Attollite portas principes vr̄as et eleuamini porte eternales et introibit rex glorie. Quis eſt iſte rex glorie. dominus vritutum ipſe eſt rex glorie. Iſte eſt rex pa cis et veritatis. Ezech̓. 37. Rex vnus erit omnibꝰ imparans ⁊ non erunt vltra due gentes. nec diuidentur amplius in duo re gna. ipſe em̄ eſt lapis conſtitutus ī capite anguli. qui ꝯiunxit in ſe duos parietes ppl̓oꝝ. et fecit vtraqꝫ vnum. Item ipſe ē rex tocius poteſtatis. Heẜ. 19. Rex deoꝝ tu es et vniuerſe domine poteſtatis. Item eſt rex ſapiencie ⁊ veritatis. Hiere. 33. Regna bit rex ⁊ ſapiens erit. Ite eſt rex clementie ⁊ pietatis. Iob. 29 Cum ſederem quaſi rex circūſtante exercitu. eram tamē mentiuꝫ conſolator. Si igit̉ talis rex eſt ſequit̉ ꝙ ſit honorandꝰ. 2. Thi. 2. Regi ſeculoꝝ immortali ⁊ inuiſibili ſoli deo honor et gloria in ſecula ſeculoruꝫ amen. Tercio oſtendit regis ꝓpinquitatem: tuus: quaſi diceret. Ecce iſte eſt rex non alienigena ſic̄ herodes ſed tuus. hoc eſt ex te ẜm carnem natus ⁊ tibi ꝓpinquus. Gen̄. 37. Caro em̄ ⁊ frater nr̄ eſt. Deut̓. 27. nō poteris alteriꝰ gentihoīem regem face̓. qui nō ſit frater tuus. Si igitur iſte rex propinquus et frater eſt. ſequit̉ ꝙ ſit recipiendus. Sed tamē iudei

Sermo hunc ſuū regem ſpreuerunt. Geneẜ.32. Nunqͥd rex noſter eris aut ſubijciemur ditioni tue. quaſi dicant nullo modo hoc erit. Item hunc regem negauer̄t. Ioh̓.19. non habemus regem niſi ceſarem. Item hunc regem abiecer̄t. i. Re. 8. Abiecerūt me ne regnem ſuꝑ eos. Item hunc ſuū regem tandem occider̄t. Io. 19 Cuꝫ dixiſſet pilatus eis. Ecce rex veſter. clamauer̄t tolle tolle crucifige eū. Arto tangit̉ regis aduentus: veīt n̄qͥdeꝫ veīt tibi vt ſuſcitet bella ⁊ ſedicōes. ⁊ vt exactiones īponat vel affligat Sed dicit Criẜ. venit tibi. ad vtilitatem tuā ſi credideris. et iō amandus eſt. ſi vero non credideris venit ad tuā ꝯdemnationē vnde metuendus eſt. Hiere. 10. Quis nō timebit o rex gentiuꝫ Ad tres aūt vtilitates venit xp̄s operandas. ſcꝫ vt diaboluꝫ a principatu md̓i eijceret. Io. 12. Nunc princeps huiꝰ md̓i eijcie tur foras. Item vt regnū pct̄i deſtrueret. Io. 1. Ecce agnus dei ecce qui tollit pct̄a mundi. Item vt celeſte regnū ꝯcederet Lu12. Complacuit patri vr̄o dare vobis regnū. Sed qꝛ iudei regem xp̄m non receperunt ꝑ fidem. ideo econtra regnum diaboli manet ſuꝑ eos. Ipſi em̄ ſunt quos inhabitat ſpūs immundus aſſumptis ſecū ſeptem alijs ſpiritibꝰ nequioribꝰ ſe. ſic em̄ ꝯtigit generationi illi peſſime ut dr̄ Mat. 12. Itē manet ī eis regnuꝫ peccati Io. 8. dixi vobis qꝛ moriemini in pct̄is vr̄is ſi non cre dideritis qꝛ ego ſum. Item celeſte regnū eſt eis ablatū Mat. z. auferet̉ a vobis regnū dei ⁊ dabit̉ genti facienti fructus eiꝰ Quinto tangit̉ iſtius regis manſuetudo: manſuetus. q. d. non venit iſte rex cū impetu aūt cū furia vel violentia ſꝫ cū manſuetudine et tranquillitate. Fuit aūt xp̄s manſuetus ad v̓ba imꝓperioꝝ. quia cū malediceret̉ non maledicebat. Yſa. 53. Sicut agnus coram tondente ſe obmutuit ⁊ nō apperuit os ſuū. Itē fuit manſuetus ad verbera. quia cū pateretur non cominabat̉. Yſa. go. corpus meū dedi ꝑcucientibus. et genas meas vellen tibus. faciem meā non auerti ab increpantibꝰ ⁊ ꝯſpuentibꝰ me Item fuit manſuetus vſqꝫ ad mortem. qꝛ tradebat iudicanti ſe iniuſte. Hiere. 11. Ego quaſi agnus manſuetus qui portat̉ ad victimaꝫ. Et quia ſic manſuetus eſt iſte rex. iō non eſt metuēdus. Sed vt dicit̉ Heb̓..4. Adeamꝰ cū ſiducia ad tronū glorie eius vt miſericordiam conſequam ⁊ graciam inueniamꝰ in auxilio oportuno. E Sexto tangitur regis humilitas: ſe dens ſuper aſinam: Criſoſto. Non ſedet inquit in currū aureo precioſa purpura fulgens. nec aſcendit ſuper feruidum equum diſcordie amatorem et litis. ſed ſuper aſinam tranquillitatis. et pacis amicam. Sedit etiam dominus ſuper pullum aſine.

xxxiiii Vnde ſubdit et ſedens: ſuꝑ pullum filium ſubiugalis: id ē ſuꝑ pullum filiū aſine. quod em̄ eſt aſinꝰ in latino. hoc eſt ſubiga le in greco. Et qꝛ ſic humiliter introiuit xp̄s ciuitatem ſuam re galē. ſequit̉ ꝙ ei nullus debuiſſet reſiſtere. qꝛ humilitas omnia vincit. Sed dubiū eſt hic ẜm Hiero. qꝛ videt̉ ꝙ dn̄s ſuꝑ vtrū. qꝫ animal in tam paruo ſpacio ſedere nō potuerit. Et ſoluit Re mi. ꝙ ſuper vtrunqꝫ aīal ſedit. Primo ſuꝑ aſinam poſtea ſuper pullū. ad ſignificandū ꝙ pͥma ſynagoga iudeoꝝ fuit dei ſedes que per aſinam intelligit̉. gentiū vero ppl̓us qui ſignificatur in pullo aſine poſtea fuit ſedes dei. Vel pōt dici ꝙ primo dn̄s ſe dit ſuꝑ pullum. qui cū eſſet indomitus cepit recalcitrare. et ſic dn̄s deſcendit et aſcendit aſinā. qd̓ totum ꝑtinet ad miſteriuꝫ quia in fine md̓i recalcitrantibꝰ his qui ex gentibꝰ crediderūt ⁊ relinquentibꝰ deum factorem ſuum intrabit iſrl̓. et ſaluus erit. Item videtur eſſe diſſonantia inter Mat. et ceteros euāgeliſtas qꝛ ipſe facit mentioneꝫ de aſina ⁊ pullo eius. alij vero tres nul lam fatiunt mentionē de aſina. ſed de pullo tm̄. Et dicenduꝫ ꝙ inter euangeliſtas nulla eſt ꝯtradictio. ſed aliqn̄ inter eos omiſio reꝑitur et ſupplementū. quia aliqn̄ vnus vel plures omittunt qd̓ dictum eſt ab vno vel pluribꝰ. aliqn̄ vero ſupplet. ⁊ iō quod dixerat Mat. de aſina. ceteri omiſerunt. cuius omiſſionis cauſam aſſignat beatus Aug. quia Mat. ſcripſit euangelium iudeis ⁊ in lingua hebrea. ceteri aūt ſcripſerūt grecis in lingua greca. nūc aūt ita eſt ꝙ in tranſlatione greca ſeptuaginta inter pretum non fit mentio in zacharia ꝓpheta de aſina. ſed de pullo tm̄ In hebraica aūt veritate vtrunqꝫ exprimit ꝓpheta. ⁊ ideo Mat. aſinam et pullū adduxit. illi vero pullum tm̄. Sic enim ſcriptum eſt in hebreo. Exulta ſatis filia ſyon. iubila filia irl̓m. Ecce rex tuus venit tibi iuſtus et ſaluator. ipſe pauper ⁊ aſcen dens ſuꝑ aſinam. ⁊ ſuꝑ pullum filium aſine. Dicit aūt. exulta filia ſyon ꝓpter ppl̓m iudaicum. qui ꝑ hieruſalem intelligitur. que eſt filia ſyon vt dictū eſt. Iubila filia hieruſalem. ꝑ qd̓ intelligit̉ gentilis ppl̓us qui fuit ſpūalis filius iudeoꝝ generatus per legem ⁊ ſacramēta ab apl̓is qui fuerunt ex iudeis. 1. Coꝝ 4. In xp̄o iheſu per euangeliū ego vos genui. Ecce rex tuꝰ venit tibi. qꝛ venit rex tam iudeis qͣꝫ gentibus et ꝓpter hoc in titu lo crucis ſcriptum fuit lr̄is grecis hebraicis ⁊ latinis. Ih̓us na zarenus rex iudeorum. Iuſtus in iuditio. quia cū potuiſſet per potentiam contra diabolum dimicare. voluit enim eum ſola iuſticia ſuꝑare. Yſaie. 11. Erit iuſticia cingulum lumborum eius. Et Hiere. 33. faciet iuditium et iuſtitiam in terra et ſaluabitur

Smero ẜuitute pct̄i. Mat. i. Ipſe ſaluū faciet ppl̓m ſuū a pct̄is eoꝝ. ipſe pauper. 2. Coꝝ. S. Scitis graciaꝫ dn̄i noſtri ih̓u xp̄i. qm̄ ꝓpter nos egenus factus eſt cū eſſet diues. vt illius inopia nos diuites eſſemus. ⁊ aſcendens ſuꝑ aſinam ꝑ quam ſynagoga intelli gitur. vnde ad illud referendū eſt. exulta ſatis filia ſyon. ⁊ ſuꝑ pullum. i. ſuꝑ gentileꝫ ppl̓m. filium aſine.i. ſynagoge. ⁊ ideo ad illud referendū eſt. iubila filia irl̓m. pͣs. Iubilate deo ⁊cͣ. Tercia pars Ercio cum d̓. Euntes aūt diſcipuli. Tangit̉ turbe obſequiū xp̄m honorantis. Et tangunt̉ qͣtuor quibꝰ ho noris obſequiuꝫ xp̄o fuit impenſū. Primo em̄ oſten dit quō apoſtoli miſſi impleuer̄t xp̄i mandatuꝫ: Euntes auteꝫ diſcipuli fecerunt ſicut precepit illis ih̓us: Titus. diſcipuli inqͥt iuſſi ducere pullū non refutarunt hoc offitium vt paruū aut de ſpectuꝫ ſed hūiliter obedierunt. In Marco ſcriptū eſt. ꝙ inuenerunt pullū ligatum an̄ ianuam foris in biuio. ⁊ ſoluentibus illis pullū vt dicit Luc. dixit dn̄s eiꝰ ad illos quid ſoluitꝭ pu lum. At illi dixerunt. qꝛ dn̄s eum neceſſarium habet. ⁊ ſtatim ẜm Mar. dimiſerunt eis pullū. qꝛ vt dicit Titus ſtatim obmu tuerunt non potentes reſiſtere ſaluatoris eloquijs. manifeſtatū enim eſt nomen dn̄i. Rex nanqꝫ veturus erat in ꝯſpectu multi tudinis. pͣs. tu terribilis es et quis reſiſtet tibi: ⁊ adduxerunt aſinani ⁊ pullū: Theophilus. non ꝑmitterent inquit aīalia du cere. niſi diuina virtus eis incumberet cogens illos. preſertim qꝛ rurales et coloni erant G. Deinde oſtendit qͣntaꝫ honoris reuerentiam om̄s apl̓i gnaliter xp̄o contuler̄t: ⁊ impoſu erunt ſuꝑ eum: id eſt ſuꝑ pullum: veſtimenta ſua: veſtimenta impoſuer̄t loco ſelle. ne lederetur dn̄s ſi equitaret aſinū. Atten de ꝙ licet Mat. dicat aſinā ⁊ pullū adducta eſſe dn̄o. videtur tn̄ dicereqꝫ ſolū pulluꝫ aſcenderit: ⁊ eum deſuꝑ ſedere fecerunt. Criẜ. Non inquit dn̄s ex neceſſitate a monte oliueti vſqꝫ irl̓m ſuꝑ pullum ire voluit. cū om̄eꝫ iudeam ⁊ galileā pedes perambulauerit. ſed ſignū erat qd̓ fiebat. ſignificabant em̄ ꝙ ꝑ inortem ſuā honor regis ſibi ꝯueniebat. cuius ignū futuꝝ erat eccleſia. Iterroga igit̉ iudeos qn̄ aliquis rex ſuꝑ aſinam in irl̓m delatus eſt. ſed non vtiqꝫ aliuqꝫ inuenient. Conſidera qͣnta fue rit reuerentia apl̓oꝝ ad xp̄m. quia cū nimia familiaritas cōſueuerit parere ꝯtemptuꝫ. iſti tamen qͣntomagis familiares tanto erant chriſto magis reuerentes. Conſidera etiam cum quanta manſuetudine et humilitate rex reguꝫ et dominus dominantiū non coactus neceſſitate. aut ductꝰ mani gl̓ia ſuꝑ pullum aſine

xxxiiii Hieruſalem ingrediebat̉. Secundo oſtendit qͣliter turba eū honorauerit de voce. plurima aūt turba ſtrauer̄t veſtimenta ſua in via. t̓ba fuit iſta ⁊ non apl̓i qui poſuer̄t veſtimenta ſuꝑ pullū et alij multi de comitantibꝰ ſtrauerunt aūt veſtimenta pedibus aſini: ne offendent ad lapidē ne calcaret ſpinas. ⁊ ne laberet̉ in foueā. Conſidera in qͣnta opinione ſct̄itatis erat xp̄s apud iſtā turbā. q̄ ita exhibebat illi hūiliſſima obſequia. q̄ nuſqͣꝫ alteri re periunt̉ impenſa Terciū obſequiū fuit ꝑtinēs ad ornatū vt dic̄ Hiero. Alij at̄ cedebant ramos de arboribꝰ: de arboribꝰ.ſ. fructiferis quibꝰ mons oliueti conſitus erat. ⁊ ſternebāt in via qd̓ erat alacritatis ſignū ⁊ gaudij. Et noͣ ꝓut legit̉ in Io. ꝙ non ſolum precider̄t ramos de arboribꝰ et ſtrauerūt in via. ſed etiaꝫ audientes aduentuꝫ xp̄i acceper̄t ramos palmaꝝ et ꝓceſſerunt obuiam dn̄o cum exultatione. tota igit̉ iſta ꝓceſſio erat exulta tionis ⁊ gaudij in qͣ xp̄s ſic manſuete hiel̓r accedebat. turba ſtrauerat veſtimenta in via. alij ramos palmaꝝ et oliuaꝝ atqꝫ flores ī via ſternebāt. ceteri vero cū floribꝰ et palmis ꝓcedebāt redemptori obuiā. ⁊ ꝓpter hoc in ſignū huiꝰ exultationis hodi erna die ecc̄ia portat crucē diſcooꝑtam in ꝓceſſione. Arto oēs generaliter honorarūt xp̄m laude vocis et cantici. pͣs Laudabo nomen dei cū cantico. et magnificabo eū in laude. cū em̄ deſcen diſſet xp̄s montē oliueti auditū ē. Hieroſolimis de aduētu eiꝰ et tunc plurima turba q̄ ꝯuenerat ad diuinū feſtū ꝓceſſit ei obuiam: cū floribꝰ et palmis. qꝛ audierāt miraculuꝫ qd̓ fecerat de reſucitatione lazari et om̄s ſimul obuiantes.ſ. ⁊ coītantes cepe runt laudare xp̄m. vnde dic̄. turbe aūt que p̄cedebāt ⁊ q̄ ſeque bant̉ erat em̄ xp̄s mediꝰ p̄cedentiū ⁊ ſequentiū. clamabat voce iocūda ⁊ alacri. dicentes oſanna filio dauid H Oſanna vt dicit Hiero. verbū hebreū eſt cōpoſitum ex corrupto ⁊ integro oſi em̄ idem eſt ꝙ ſalua. anna vero eſt hebraica interiectio obſecrantis. quemadmodū pape ē in latino interiectio admirantis Vn̄ anna non ſignificat rem aliquā ſꝫ affectū. qui igit̉ dic̄ oſan na in ebraico. dicit ſalua cū aliquo mō vocis ſignificate obſecrā tis affectū. ⁊ ideo oſanna idē eſt ꝙ ſalua obſecro. ⁊ pꝫ ꝙ eſt dictio cōpoſita: vt dicit Remigi. ex corrupto et integro. cum deberet ꝓferri oſi anna ꝑ ſincopaꝫ dicit̉ oſanna. pōt at̄ dupliciter ꝯſtrui. qꝛ iſta dictio filio pōt eſſe vna vel due ꝑtes. vno mō ſic turbe clamabant dicentes filio dauid oſanna.i. ſalua obſecro vl̓ aliter turbe clamabāt dicētes. o fili dauid oſanna. obſecro ſalua. ⁊ poſtea ꝯuertebant ad inuiceꝫ ſermonē dicentes. bn̄dictus qui venit in nomine dn̄i. In Io. ſcriptum eſt bn̄dictꝰ

Sermo rex Iſrl̓ qui venit in nomine dn̄i. vnde pꝫ ꝙ iſta laus ſūpta eſt de pſalmo centeſimoſeptuageſimodicio. vbi ſic dicit̉. O dn̄e ſauum me fac qd̓ in hebreo idē eſt qd̓ anna adonay oſi āna o dn̄e bene proſperare bn̄dictꝰ qui venturus es in noīe dn̄i. et eſt ſen ſus ẜm glo. benedictus i. gl̓ioſus ſit qͥ venit ꝑ carnis aſſūptōeꝫ in noīe dn̄i.i. tanqͣꝫ dn̄s. pͣs. Dn̄s nomen eſt illi. Itē cognoſcāt qꝛ nomen tibi dn̄s. tu ſolus altiſſimus ſuꝑ oēm terrā. vel in nomine dei pr̄is. Io. g. ego veni in noīe patris mei. Iteꝫ ẜm ꝙ d̓ in Mar. Adhuc turbe adiunxer̄t ſꝫ aut laudē. benedictū ꝙ ve nit regnū patris nr̄i. Da. qͣſi dicerent. bn̄dictū ſit regnū patris noſtri Dauid. qd̓ ꝯſtitutū eſt nūc in aduentu xp̄i. vnde angelꝰ ad virginem de xp̄o. dabit ei dn̄s ſedeꝫ dauid pr̄is eius. ⁊ reg nabit ī domo iacob ineternū. et regni eius nō erit finis Itē ẜm ꝙ legit̉ in Luca. terciā addiderunt laudem dicentes pax in celo et gl̓ia in excelſis. q. d. facta eſt pax in celo hoīs ad deuꝫ. vn̄ ſit deo gl̓ia in excelſis. ⁊ ẜm Bedā ſatis iſtud canticū cantatū xp̄o eunti ad paſſionē ꝯſonat illi. qd̓ cantauerunt angeli naſcente eo gl̓ia in excelſis deo ⁊ iteꝝ ꝯuertentes verba ad xp̄m dicebāt Oſanna.i. ſalua obſecro in altiſſimis. qͣſi dicant. non q̄rimꝰ ſalu tem terrenā. ſꝫ celeſteꝫ qꝛ per xp̄m tocius md̓i ſalus aduenit in celis viꝫ et in terris. Attende in his oībꝰ qͣntus fuerit honor qͣꝫ p̄clara gl̓ia xp̄i venientis. Alii nanqꝫ veſtimenta in via proſter nūt. Alij forndes cedunt de arboribꝰ ⁊ proitiūt in via. alij pro cedunt ei obuiā cū floribꝰ. quidam cum palmis. quidā vero cuꝫ ramis oliuarum. ⁊ om̄es ſimul et obuiantes et comitantes vocibus ꝑſonabant decantande regi celoꝝ. Sed cum totus ppl̓us exultaret: audiamus qualiter ſe habuerint emuli xp̄i. ⁊ qͥd ipſe xp̄s egerit. In Luca ſcriptū eſt. ꝙ dum vniuerſa turba laudes ſaluatori ꝑſonaret: phariſei indignati dixerunt xp̄o. mgr̄ incre pa diſcipulos tuos. Quibꝰ ipſe ait. dico vobis. quia ſi hi cacue rint: lapides clamabunt. quia vt dicit Beda in paſſione domī racentibꝰ diſcipulis dn̄i pre timore petre ſciſſe ſunt. ⁊ monum̄ta aperta ſunt. Sed nunc attendamus qualiter ſe haburit xp̄us in tanta gloria. Cum em̄ duceret̉ ad ciuitatem Hieruſalem. vidēs ciuitatem cepit flere. ꝯſiderans euerſionem ip̄ius. Sciebat enim ꝙ hy qui cum gloria eum recipiebant: in proximo debebāt euꝫ occidere. ꝓpter cuius mortem ciuitas ipſa erat ſubuertenda. ⁊ cū cti iudei diſpergendi. Ecce igit̉ qualis ꝯuentio. alij exultabant ſed triſtabatur xp̄s. illi cantabant. ipſe plangebat. illi flores et ramos palmaꝝ atqꝫ oliuaꝝ referebant. ſed ipſe lacrimas effun debat ꝓpter quod hodierna die gaudio proceſſionis ſubſequit̉

xxxv officium paſſionis domini. Decantemꝰ ergo ⁊ nos oſanna filio dauid: henedictus qui venit in nomine dn̄i rex iſrahel vt ſaluet nos in altiſſimis. Quod ipſe preſtare dignetur qui viuit ⁊cͣ. Pominica reſurrectionis domini. Introductio ſermonis xxxv A Aria magdalene et maria iacobi et ſalome emer̄t aromata ⁊cͣ Mar. iō hoc idem legitur Mat. 28. ⁊cͣ annunciauit angelus primitus reſurrectionem dn̄i cam: exquo ſatis innuitur ꝙ illum oportet eſſe per fectionis angelice qui digne vult ſaluatoris reſurrectionem annunciare. Vnde ad hoc opus me ſufficere non poſſe video: ſed tamen vires quas imperitia denegat ⁊ fragilitas non dubitoquin veſtra caritas miniſtrabit: dat etiā vt dicit Bern̄. loq̄ndi auſum reſurrectionis dominice tanta ſolennitas. quia indignum valde eſt vt eo die laudes debitas taceat lingua carnis quo vi delicet die caro reſurrexit auctoris. Vt igitur aliquid dignuꝫ ad laudē reſurgentis p̄dicere poſſimus virginis matris pium ſuffra gium imploremꝰ dicentes. Aue reſurgentis mater virgo plena gratia ⁊cͣ. Prima pars. B Aria magdalene ⁊ maria iacobi et ſalome ⁊cͣ. Licet ma gna ſit leticia rem deſideratam inuenire: maxime tamē cumulat̉ leticia qn̄ inuenitur res melior ꝙͣ eſt deſiderata Ecce igitur quante ſit leticie preſens dies de quo ait Pſal. Hec eſt dies quā fecit dominꝰ exultemus et letemur in ea: quia cum ſancte mulieres deſiderarent inuenire corpꝰ xp̄i mortuū vt illud vngerent multo meliꝰ inuener̄t qͣꝫ ſperarunt. quia annunciante angelo inuener̄t eum reſurrexiſſe a mortuis ⁊ cuncta illata xp̄o in paſſione mutata ſunt in gloriam reſurgentis. vnde Augꝰ in ſermōe reſurrectionis dicit. Poſt illuſiōes ⁊ verbera: poſt acceti ⁊ fellis pocula: poſt ſupplicia crucis ⁊ vulnera. poſtremo pꝰ ipſā mortem ⁊ infra ſurrexit de ſuo funē caro noua: redit ab occidio latens vita ⁊ de morte ſalus reſeruata reſurgit pulcrior reditura poſt ſumus. De iſta autem ſanctarum mulierum inquiſitione et annunciatione reſurrectionis agit̉ in preſenti euangelio. in quo tria aguntur. Primum eſt deuotum deſiderium ad dilectionem inflāmans. Scd̓m eſt euidens ſignum reſurrectionem inſinuans ibi. Et reſpicientes viderunt. Tercium eſt colloquium angelicū ipſam reſurrectionē affirmās ibi. Qui dixit illis. In prima parte tangit̉ quomodo ſancte ille mulieres venerunt admonumentū deſiderantes vngere corpus dn̄i. quarum deſiderium ex magno

Sermo proceſſit amore: et earum amor tripliciter cōmendatur. Primo ab obſequio deuotionis. nam vt dicit Grego. ꝓlatio dilectionis exhibitioneꝫ operis. Iſte vero mulieres tantū amauerunt xp̄m ꝙ etiā ipſi mortuo deſiderabant impendere ſeruitutis obſequiū vnde dicit. C Maria magdalene. iſta ceteris premittitur qͣſi ductrix aliaꝝ quia feruentius amabat. diligentius inqͥrebat et ceteras ſocias ad hoc incitabat: et maria ſupple mater iacobi minoris qui fuit cognominatus frater dn̄i. alibi appellat Mar. iſtam mariam mariaꝫ ioſeph. quia reuera ipſa fuit mater iacobi minoris ⁊ ioſeph iuſti atqꝫ ſymonis et iude. cuius maritus fuit alpheꝰ: pater vero cleophas. ⁊ maria ſupple ſalome denoīatur iſta maria a pr̄e ſuo vocato ſalome. iſta ex marito zebedeo duos genuit filios iacobum maiorem ⁊ iohannem euangeliſtam: vn̄ iſte due marie fuer̄t matertere xp̄i ſorores videlicet beate virgīs Hic queritur de numero iſtarum mulierum an fuerunt plures. vel pauciores. Et dicendum ꝙ ẜm rei veritatem plures fuerunt. qͣꝫ tres. nam Lu. dicit ꝙ cum eis etiaꝫ erat iohanna vxor cuſe ꝓ curatoris herodis que xp̄o crediderat ⁊ alie que cū Iheſu de galilea venerant miniſtrantes xp̄o. Sed tamen Mar. alijs tacitis ſolas tres nominat quia iſte ſicut ꝯueniebant in nomine ⁊ diffe rebant ab alijs: ita ſingularem deuotionem habebant ad xp̄m preter alias. Math̓. autem ſolum nominat duas ſcilicet mariam magdalenam et alteram mariam: hec eſt mater iacobi. ſed licet iſtas ſolum nominet: non tamen negat alias ibi fuiſſe. ſed Io. dicit ꝙ maria magdalena venit ad monumentum alijs omnibꝰ tacitis: quia vt dicit Augꝰ licet ipſa ſola non venerit. tn̄ ꝓpter feruentem amorem eam ſolam Ioh̓. nominauit: et hec eſt etiam cauſa quare euangeliſte licet quaſdā taceant: omnes tamen de ea faciunt mentionem. D Sed queritur de beata virgine quare non ſe ſociauit iſtis mulieribus ad vnguendum corpus filii. Et dici poteſt ꝙ iam conſtabat ei de reſurrectione filii. Credendum enim eſt ꝙ reſurgens xp̄s ſtatim et primitus illi apparuerit: licet ſcriptura hoc taceat qd̓ ideo tacuit. quia matris teſti monium de filio non cōſueuit audiri. ⁊ ideo non ſociauit ſe que rentibus mortuum que iam ſciebat eum viuere. Sedulius tamē videt̉ ſentire ꝙ beata virgo cum iſtis mulieribus venerit ad mo numentum ſic dicens. Virgo parens alieqꝫ ſimul cum munere matres. Meſſis aromatice notum venere gemētes. Ad tumulū vacuumqꝫ vident iam corpore factum: ſed plenum virtute locū Emerunt aromata: mos erat iudeorum defunctorum corpora. condire aromatibus: vt diu abſqꝫ corruptione conſeruarentur

xxxv Sed videtur repugnantia inter Mar et Luc. quia dicit Lucas ꝙ in ipſo die paſceue pauerunt vnguenta. et ſabbato iuxta ſegis mandatum noluerunt occupari in vnctione corporis xp̄i: ſed tranſacto ſabbato aromata prius parata de tulerūt ad mo numentum hic vero dicit Mar. ꝙ tranſacto ſabbato emerunt aromata. Et ſciendum ſecundum Bedam ꝙ vtrunqꝫ verum ē nam quia aromata parata in paraſceue non ſufficiebant. ideo tranſacto ſabbato anteqͣꝫ venirent ad monumētuꝫ alia aroma ta emerunt. et addiderunt prioribꝰ. vel poſſet dici ꝙ Mar. dic̄ hic repetendo vt ſit ſenſus. emerunt aromata. prius et cum trā ſiſſet ſabbatum cum aromatibꝰ emptis venerunt vt vngerent corpus xp̄i. vt venientes vngerent ih̓m. ſic eum dilexerūt vitam eius. ꝙ et remedia adhibebant: vt corpus mortuū abſqꝫ putrefactione ꝯſeruaret̉ illeſum. E Sed ꝯſiderandus ē fer uens amor et deuotio iſtaꝝ mulierum in tribꝰ. primo quidē qꝛ vt dicit̉ in Io. 19. Ioſeph ab aromathia ⁊. Nicodemus ſepelierant corpus ih̓u. et condierant illud aromatibꝰ. vnde dicitur. ꝙ Nico. attulit mixturam mire et aleos: quaſi libras centum et ſepelliuit corpus dn̄i. Superfluum igit̉ erat: ꝙ iſte mulieres vellent vngere corpus dn̄i. Et dicendum ꝙ iſta eſt ꝯditio veri amantis: vt magis eligat ipſe ꝓprium obſequium rei amate im pendere: qͣꝫ vt alius impendat. vis igitur amoris a gebat in ſā ctis iſtis mulieribꝰ: vt vellent tangere et vngere corpus chriſti quanqͣꝫ iam aromatibꝰ ꝯditum. quia quicqͥd actum erat ab ali is ſine eis. minus eoꝝ erat eis. Item ſecundo attende eaꝝ amo rem. naturaliter enim horibile eſt videre mortuum. ⁊ pertracta re illud in monumento. et maxime in nocte: ita ꝙ etiam mater timeat filium mortuum. ſed amor in iſtis mulieribꝰ vincebat fra gilitatem nature: quia non ſolum non timebant verum etiam deſiderabant videre corpus xp̄i: tangere: et vngere. tantū em̄ eum dilexerant viuum. ꝙ non credebant poſſe timere de mortuo. Item tercio non retraxit eas ſuſpicio fetoris corꝑis mortui quia ſic fuerunt delectate in amore viuuentis: ꝙ nullum faſtidium fetoris credebant poſſe ꝑcipere a mortuo. F Secūdo conmendatur amor iſtarum mulierum a ſolicitudine veniendi ſic em̄ fuerunt ſolicite: ꝙ non exſpectauerunt plene diē. et val de mane: vere valde mane erat quia vt dicit̉ in. Io. venerunt ita mane: ꝙ adhuc tenebre erant In luca aūt ſcriptum eſt. val de diluculo venerunt admonumentum. Eſt aūt diluculum illa claritas que media eſt inter noctis tenebras diei claritatē q̄ cla ritas vt dic̄. Aug. noīe aurore ſolet appellari. vna ſabbatoruꝫ

Sermo id eſt prima die poſt ſabbatum vel prima die ſabbatoꝝ. pͥma die ſeptimane. et vtroqꝫ modo ſignificat̉ dies hodiernus. veni unt ad monumentum. qd̓ erat extra cuitatem edificatū in orto Orto iam ſole. Si valde mane erat: vt dicit ipſe. Mar. ita vt adhuc eſſent tenebre: vt dicit. Io. nō videt̉ ꝙ venerint orto iā ſole. Et poteſt dici ẜm. Aug. ꝙ valde mane venerunt cum ad huc tenebre eſſent. nihilonimus orto iam ſole. i. cum celum ab o riente iam albeſceret: qd̓ quia non ſit niſi in vicinitate ſolis orientis. ideo ſic dicunt veniſſe valde mane cum adhuc eſſent aliq̄ tenebrarum nocturarum reliquie: ꝙ etiam orto iam ſole. quā horam. Lucas ex preſſius nominauit diluculum in quo eſt clari tas cum aliqua ꝑte tenebrarum. vel pōt dici ꝙ valde mane cuꝫ adhuc tenebre eſſent: ceperunt venire ad monumentum. ſed or to iam ſole: fuerunt ad monumentum in quibꝰ omnibꝰ feruēs eaꝝ amor exprimit̉. cū em̄ indecens ſit mulieri egredi foras val de mane. impetus tn̄ et vis amoris poſtpoſuit omnem que vi Querit̉ hora aduentus mulieꝝ debatur indecentiam. C ad monumentum: quia licet ſatis ꝯcorditer dicant. Mar. Luc et. Io. eas veniſſe diluculo in aurora Ma. tn̄ ab omnibus diſſē tire videtur: qui dicit. Veſperi aūt ſabbati que luceſcit in pͥma ſabbati. venit Maria magdalēa ⁊ altera Maria videre ſepulch rum. Et dicendum ꝙ illud qd̓ dictum eſt tenendum eſt ꝓ veritate: ꝙ in aurora venerunt. Et hoc ideꝫ dicit Mat. ꝑ verba ma gis obſcura. vnde verba eius ſunt exponenda. qꝛ veſperi pōt accipi tripl̓r. primo ẜm. Aug. pro veſpere qd̓ eſt noctis principium. ipſa tota nox ſequens ſabatum poteſt intelligi ꝑ ſynodochen partem totum quam noctem ideo nominauit a prima ꝑ te: quia in pͥncipio ipſius noctis incipiebat oſſe licitum operari qd̓ in die non licuerat. in hoc igit̉ veſpere i. nocte venerunt. in qua vero noctis hora venerunt. ſubiungit. que luceſcit in pria ſabbati: quia in diluculo patrie fabbati. ſic igit̉ ꝯſtruendum eſt veſperi aūt ſabbati.i. nocte poſt ſabbatum: que.ſ. nox vt hoc re latiuum que referatur non quidem ad vocem: quia veſpere eſt neutri generis. ſed ad ſenſuꝫ luceſcit. i. cepit lucere ī prima.ſ. die ſabbati qd̓ quidem luceſcere idem eſt ꝙ diluculum. Tūc certe ve nit Maria magdalena ⁊cͣ. Secūdo vt dicit Beda ꝓ veſpere po teſt accipi vere ipſa vltima hora diei ſabbati: que erat principium noctis ſequentis. veſpere em̄ huius ſabbati venerunt mulie res quia ceperunt ſe parare ad veniendum. ceperunt em̄ parare vngenta quibus venientes vngerent iheſum ⁊ hoc expreſſe dr̄ in Mar. Sed tamen non venerunt ad monomentuꝫ corporali

xxxv preſentia: niſi quando illa hora veſpere luceſcit in prima ſabbati .i. in diluculo. Tercio ẜm Ambroſiū pro veſpere poteſt intelligiipſum diluculū qd̓ eſt finis noctis ⁊ ſabbati principiuꝫ. Veſpere enim idem eſt ꝙ ſero: et poteſt ſignificare tarditatē vniuſcuiuſqꝫ rei ſicut Augꝰ in libro confeſſionū loquitur. de ſero te cognoui pulcritudo mea dn̄e. ẜm hoc ergo non tm̄ finis diei: ſed etiam finis noctis veſpere poteſt appellari. Erit igitur ſenſus. Veſpere aūt ſabbati.i. terminata nocte ſequente ſabbatū. nam etiam nox habet ſuum veſpere quod eſt diluculuꝫ: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. Que luceſcit in pͥma ſabbati. venit maria magdalena et altera maria videre ſepuloꝝ. Patet igitur ꝙ ẜm iſtas expoſitiones Mat. nō diſſentit ab alijs euāgeliſtis. H Tercio cōmendat̉ amor iſtarum mulieꝝ a feruorē. quia nullum impedimentū nec aliqd̓ periculum retrahebat eas ab obſequio xp̄i: cum tamen magnus lapis appoſitus eſſet monumento ⁊ milites cuſtodirent illud. ⁊ dicebant ad inuicem: colloquentes interrogabant mutuo. Quis reuoluet nobis lapidem ab hoſtio monumenti. ⁊ mirum eſt qͣre non aſſumpſerunt petrum ⁊ iohannem vel aliquos apoſtoloꝝ qui lapideꝫ reuoluerent: ⁊ forte nullus diſcipuloꝝ preſumebat accedere ad monumentū. Timebāt enim ne caperent̉ a mili dicentibus. Ꝙ voluiſſent furari corpus dn̄i. Attende feruorem amoris ſanctaꝝ mulieꝝ. quia non timebant cuſtodes armatos Vis enim amoris eas fecerat fortes vt nihil timerent Canti. 8. Fortis eſt vt mors dilectio. Attende etiam ꝙ non deſtiterūt ab incepto ex hoc ꝙ dubitabāt quis reuolueret lapidē monumēti. Nec enim aliqͥs vir p̄ſumpſiſſet accedere ꝓpter cuſtodiaꝫ militū ſed nec ipſi milites attemptaſſent reſerare ſepulcrum: quia vt di in Mat. lapis ſepulcri ſignatus erat ſigillis principū ſacerdotū ⁊ phariſeorum: his tn̄ non obſtantibus ſancte mulieres nihilo minus ſperabant vngere corpus domini. Virtus enim amoris facit amantem bone ſpei vt nihil reputet impoſſibile. ſed credat eſſe parata que ſuffragant̉ amoris deſiderio: vn̄ illud Virgilij. Quid non ſperamus amantes: ⁊ Terencius. Quanto inqͥt minꝰ ſpei eſt. tanto magis amo ⁊cͣ. Secunda pars. Ecundo cum dicit̉. Et reſpicientes tangit̉ duplex ſignū xp̄i reſurrectionem inſinuans. Primum eſt reuolutio la pidis ab hoſtio monumenti. Si em̄ lapis erat ſublatus ⁊ corpus domini non erat in monumento: ſatis erat probabile ſignum ꝙ reſurrexerat. Nec enim quiſqͣꝫ violenter aut letanter potuiſſet corpus auferre ꝓpter cuſtodiam militum. Hoc eſt igit̉ quod primo dicit. Et reſpicientes viderunt lapidem reuolutum

Sermo de quo primo dubitauerant dicentes. Quis reuoluet nobis lapidem ab hoſtio monumēti. vnde iſte mulieres adminiſtrate ſimul fuerunt ⁊ gauiſe atqꝫ timide. admirate quidem quō et a quibus lapis eſſet reuolutus: gauiſe autem quia videbant reuolutum lapidem ꝓpter quem crediderant impediri ab vnctione dominitimide etiam fuerunt ſuſpicantes ne corpus dn̄i eſſet ablatum. aut aliud indecens in illud iudei eſſent operati. Talis em̄ eſt con ditio amentis iuxta illud poeticū. An̄ ergo non timui grauiora pericula veris. Res eſt ſoliciti plena timoris amor. Qualiter aūt lapis ille fuerit reuolutꝰ Mat. dicit. Et ecce terremotꝰ eſt factꝰ magnus. Angelus enim domini deſcendit de celo ⁊ accedens re uoluit lapidē vt dicit Beda. Non quatenus egreſſuro domino ianuam panderet. ſed vt daretur hominibus ſue reſurrectionis indiciū. Ante enim qͣꝫ angelus reuolueret lapidem iam dominꝰ clauſo ſepulcro exierat. Qui enim mortalis clauſo v̓ginis vtero potuit naſcendo mundum ingredi. non eſt mirum ſi factus immortalis potuit reſurgendo exire de monumento. Vnde cuidaꝫ monacho ſancti laurencii extra muros admiranti quomodo xp̄s clauſo ſepulcro exire potuerit cingulū quo erat cinctus inſolutū dilapſum eſt ⁊ ante eum proiectum: et vox in aere facta eſt. Sic potuit clauſo xp̄s prodire ſepulcro. erat quippe magnus valde vnde mulieres illum reuoluere nullatenus potuiſſent abſqꝫ plu rimorum auxilio. I Secundum ſignum reſurrectionis xp̄i fuit habitus angeli apparentis. Conditio enim nuncii dicitur legationis inſinuare materiam. ſic videmus ꝙ nuncii paucis de portant oliuaꝫ: nuncii belli dant per cyrothecā. nuncii victorie lauream deferunt: et ẜm ꝙ res eſt triſticie vel gaudij diuerſum gerunt habitum. Quoniam vero annunciatio reſurrectionis xp̄i erat materia plurime exultationis: ideo non qͥlibet ſed angelus mittitur: non qͣlitercunqꝫ ſed totus hilaris ⁊ reſplendens. vnde dicit. Et introeuntes in monumentum. Nonumentū appellat domunculā iſtam in qua erat ipſum ſepulcrum. Nam ante hoſtiū eiuſdeꝫ domūcule fuerat poſitus lapis ille magnus. Vnde nota ẜm ꝙ dicit Beda. ꝙ monumētum domini fuit domus rotunda exciſa de rupe ſubiacēti tanti ambitus vt dicit Remigiꝰ. vt vix decem caperet homines ⁊ tante altitudinis vt homo rectus exn̄s in pauimēto vix poſſet culmen attingere. Ab oriente autem ha bebat introituꝫ cui lapis magnus erat ſuperpoſitus pro hoſtio Ad dexteraꝫ vero ingredientium id eſt a parte aquilonari erat exciſum ipſum ſepuloꝝ domini de eadem petra habens longitu

xxxv dinis ſeptem pedes: ⁊ erat eminens a pauimēto tribus palmis cuius patulum non deſuper: ſed ex latere verſus meridiem erat. ſicut ſit in muris domorum ad reponenduꝫ vtenſilia. Color aūt monumenti ⁊ loculi albo et rubeo dicitur eſſe permixtum. R Deinde oſtendit qualitatē angeli apparentis: viderunt iuuenē id eſt angelum in forma iuuenili: ſedentem in dextris.i. a dextris ingredientium vbi erat loculus ſepulcri ex latere aquilonari vel ſedebat angelus ẜm Bedam ad meridianam partem loci illius vbi poſitum erat. Corpus enim quod ſupinuꝫ iacens caput ha bebat ad occaſum: dextrum neceſſe erat habere ad auſtrum coo pertum ſtola candida. Stola candida eſt candidum veſtimentū vnde Mat. dicit ꝙ veſtimenta eius erant ſicut nix. Hugo dicit. Stola enim matronale operimentuꝫ eſt quod cooperte capite ⁊ ſcapula a dextro latere in leuum humerum mittitur: vnde ⁊ ſic dicitur ꝙ ſupermittatur. Stolon enim grece latine dicit̉ miſſio. Idem ⁊ latiniū latino nomine dicitur: quia dimidia eius pars retro reijcitur. Nota ꝙ iſte angelus ex mō ſue apparitionis glo riam reſurgentis declarat: quinqꝫ enim dicuntur de eo. Primo enim apparuit in etate iuuenili. Hec autem etas florida eſt ⁊ io cunda: ⁊ ideo reſurrectioneꝫ domini inſinuabat in qua caro ipſiꝰ refloruerat vt dicit Pſalmiſta. In quo etiaꝫ vt dicit Seuerinus oſtenditur ꝙ omnes in etate iuuenili reſurgemus. Neſcit enim reſurrectio ſenectutē aut infantiam: ſed etatem floridā ⁊ iocundā In quatuor aūt reliquis quatuor dotes corporis glorificati oſtē duntur. Nam per hoc ꝙ ſedebat ſuper lapidem monumenti vt dicit Mat. dos leuitatis ⁊ agilitatis intelligit̉. quia illum nunciabat qui ſua reſurrectione per doteꝫ leuitatis omni grauitate ⁊ groſſiciei ſupereminebat. Secunda dos eſt immortalitatis q̄ dat̉ intelligi per hoc ꝙ ſedebat in dextris: vn̄ Grego. dicit. Quia em̄ dextra ſignificat vitaꝫ perpetuā recte angelus in dextra ſedebat quia redemptor noſter preſentis vite corruptionem tranſierat. Tercia dos eſt ſubtilitas que ſignat̉ per hoc. quia vt dicit Mat aſpectus angeli erat ſicut fulgur. Fulgur enim eſt velociſſimuꝫ ⁊ ſubtiliſſimum: quia ſubito mouetur ab oriente in occidens et omnia penetrat. Quarta dos ē poris claritas que inſinuatur ex hoc ꝙ angelus coopertus erat ſtola candida. Illum enim ſigna bat de quo dicit Pſalmiſta. Amictus lumine ſicut veſtimento. Hic ergo iuuenis taliter apparens vt dicit Hieronimꝰ. formaꝫ reſurrectionis oſtendit. Deinde oſtendit qualiter ſe habuerint mulieres ad viſionem angeli et obſtupuerunt. Obſtupeſcere eſt

Sermo ex admiratione rei viſe terreri ⁊ pauere. admirate ſunt mulieres etatem ⁊ habitum angeli apparentis et tinuerunt: quia erant ſolitarie: nec cognoſcebant eū eſſe angelū. ⁊ terribilis angelus apparebat: ita ꝙ vt dicit Mat. pre timore eius exterriti ſunt cu ſtodes: ⁊ facti ſunt velut mortui. Sed noluit angelus iſtas mulieres tantum terrere vt caderent velut mortue. ſed ſolum vt ob Tercia pars. ſtupeſcerent. Ercio qͥa non ſufficit per ſigna iſta reſurrectionē credere ideo cum dicitur. Qui dixit illis: oſtenditur quomodo angelus per gloriā xp̄i habitu demonſtrauerat: eandē etiaꝫ verbo affirmauerit. ⁊ quatuor facit. Primo enim angelus pauoreꝫ remouet a mentibus mulieꝝ vt gloriam reſurrectionis intelligant: qui dicit illis ſermōe plando ⁊ conſolatorio. Nolite expaueſcere quaſi diceret ẜm Grego. paueant cuſtodes qui non amant aduentum ſupernorum ciuium. Vos auteꝫ nolite timere ad meam preſentiam: quia veſtrum ciuem videtis. Secundo vt mulieres magis conſiderant: oſtendit ſe ſcire quid ipſe querant Iheſum queritis: ecce inqͥſitio ſaluatoris. Tunc enim vere ſalus humani generis erat cōpleta Pſal. Deus autem rex noſter ante ſecula operatus eſt ſalutem in medio terre. Nazarenum qui inter pretatur floridus vel ſanctificatꝰ. Ecce igitur inquiſitio deuota Pſal. Super iſtum efflorebit ſanctificatio mea: crucifixum. vnde inquiſitio eſt glorioſa Gal̓. 6. Mihi abſit gl̓ari: niſi in cruce dn̄i noſtri Iheſu xp̄i: vn̄ ẜm Theoph̓. Angelus crucē non erubeſcit In ipſa enim eſt ſalus hominum ⁊ beatorum principiuꝫ. Tercio xp̄i reſurrectionem annunciat: ſurrexit. q. d. Nolite querere crucifixum ⁊ mortuum: ſed querite reſurgentem a mortuis. quia vt dicit Hiero. Radix amara crucis euanuit. flos vite cum fructibꝰ erupit. ⁊ qui tacuit in morte ſurrexit in gloria. nō eſt hic in monumento: ideo hic eum non queratis ſed ſurſū querite vbi xp̄s eſt in dextra dei ſedens Grego. non eſt hic inquit per preſentiaꝫ carnis qui nuſqͣ deeſt per preſentiam maieſtatis: ⁊ vt probet ſe verum dicere ꝙ ſurrexit ⁊ ibi non ſic ſubiungit. Ecce locus vbi poſuer̄t eum. vt ſi meis ſermonibꝰ non creditis vacuo credatis ſepulcro. L. Hic querunt̉ tria. Primo de integritate corporis xp̄i reſurgentis: et dicendum ꝙ corpus xp̄i reſurrexit. qͥa anima ipſiꝰ re vnita fuit corpori qd̓ in morte derelinquerat. nec aliud corpꝰ illā habuit diminutionē: ſed cum omnibꝰ mēbris ⁊ ceteris corporis liniamētis ſurrexit viuū. Itē in ipſa reſurrectiōe ſanguinē effuſum in cruce reaſſumpſit. ⁊ oīa que ſunt de veritate humane nature. Huic aūt veritati nature ſuperaddite ſūt qͣtuor

xxxvi dotes que nam ꝑficiunt non tranſmutant: Prima eſt incorrup tibilitas. quia xp̄s reſurgens a mortuis: iam non morit̉: mors illi vltra nō dominabit̉. Ro. 6. vnde nullam paſſionem ſuſtine re pōt nec calonis aut frigoris. vl̓ famis aut ſitis. nec aliā quā cunqꝫ alterantē corpus eius. Secunda dos eſt corꝑis claritas Io. i. Nunc clarificatus eſt filius hoīs. ⁊ deus glorificatus eſt illo et ꝓpter hoc corpus eius nullo veſtimento indiget Tercia dos eſt agilitas: qꝛ corpus eius nulla grauitate tardat̉. quin li bere poſſit eſſe vbi vult. Quarta eſt ſubtilitas. qꝛ nihil ei reſiſtere pt̄. ſed om̄a corꝑa qͣꝫcunqꝫ groſſa ſine diuiſione penetrat: M Scd̓o querit̉ detēꝑe reſurrectionis xp̄i. Et dicendum ꝙ dn̄s tercia die reſurrexit a mortuis ſed oportet dies ⁊ noctes ac ciꝑe ꝑ ſynodochen. ⁊ hoc duobꝰ mōis. Primo vt dicit. Beda vt extremam ꝑtem paſceuen eccipiamus ꝓ vna die cum nocte ſequente. Secundus vero dies fuit ſabbatum cum nocte ſequēti: quia vero in ipſa nocte mutatus eſt ordo dierum et noctium cum em̄ a principio mundi dies precederet noctem. ī ipſa nocte reſurrectionis incepit nox diem precedere. nox igit̉ illa cōmunifuit ſabbato et dn̄ice vt igit̉ ipſa ſequitur ſabbatū cōnum erat cum ſecundo die. ẜm vero ꝙ preceſſit dn̄icam cōnumeratur diei tercio accipiendo terciam diem ꝓ prima parte ipſius diei. in qͣ dn̄s reſurrexit Sed ſecundo moraliter ordinat angelus.ſ. ꝙ iſte ordo dieꝝ et noctium ceperit in nocte precedente ꝑaſceuen. ẜm hoc igit̉ nox precedens paſceuē cum ipſo die ſequenti fuit vna dies naturalis. nox aūt precedens ſabbatum. cum ipſo ſabbato fuit ſecunda dies. nox vero p̄cedens dn̄icam cum prima ꝑte ipſi us diei dn̄ice fuit tercia dies. quōcunqꝫ aūt accipiat̉ iſte ordo hoc patet ꝙ xp̄s fuit mortuus quadraginta horis vt dicit Au De hora vero reſurrectionis varie loquunt̉ ſancti. Hiero. em̄ in libro. ⁊ queſtionum dicit ꝙ ſurrexit ad veſperam ſabbati. Ambro. vero ſuꝑ Lucam dicit: ꝙ ſurrexit in pro funda nocte. Aug. vero dicit. ꝙ ſurrexit in diluculo: qd̓ magis tenet eccl̓ia que in mēoriā reſurrectiōis dn̄ice cātat matutīas laudes cui ꝯſētit illd̓ pͥſ. Exurge gloria mea: exurgam diluculo: ipſa aūt hora cum xp̄s reſurrexit ml̓ta corpora ſanctoꝝ reſurrexerunt cum eo vt eſ ſent teſtes reſurrectiōis xp̄i. P Item qꝛ angelus dixit. Sur rexit non eſt hic. ideo queritur vbi eſſet xp̄s poſt reſurrectionē anteqͣꝫ celum aſcenderet ſecundum corꝑalem preſentiam. Et dici poteſt. ꝙ corꝑi glorificato non debet̉ locus determinatꝰ hͦ īferiꝰ vnde ipſe erat vbi volebat. et forte cum ſanctis qui cuꝫ eo reſur rexerant: erat in extremis maris id eſt ſuper ampliſſimos fines

Sermo orbis. aut forte habitabant in paradiſo deliciarum. Quarto an gelus imponit mulieribꝰ: vt xp̄i reſurectionem annunciarent. Sed ite. feſtinanter. et dicite diſcipulis eius. coīter. ⁊ petro ſpecialiter. Petrum aūt ſpecialiter nominauit quia ꝓpter verecundiam negociacōis xp̄i ita erat ꝯfuſus: vt niſi fuiſſet ſpecialiter nominatus: non preſumſiſſet venire inter ceteros diſcipulos vt dicit. Gre. vel hoc ideo. qꝛ xp̄i mortem petrus ſpecialiter abhoruerat: vt de reſurrectione maxime gauderet. quia precedet vos in galileam. et ideo ſequimini eum ibidē ibi eum videbitis nō quidem crucifixum et mortuū: ſed iam reſurrexiſſe viuum. ſicut dixit vobis hec xp̄s predixerat diſciplis Mat. 26. poſtqͣꝫ reſurrexero p̄cedā vos in galileam. preceſſit. dux vite. mortis triumphum gl̓ioſe deferens. Et viderunt eum diſcipl̓i in monte tabor vt dicit̉ Mat. 28. vbi ante paſſionem future reſurrectionis gl̓iaꝫ in ſuo corꝑe tribus apoſtolis demonſtrauerat Eamus et nos in galileam i. tranſmigremꝰ a terrenis ad celeſtia. Et vt re ſurrectionis gl̓aꝫ videre poſſimꝰ. faciamꝰ qd̓ dic̄ apl̓s. Colo. 3. Si reſurrexiſtis cum xp̄o. que ſurſum ſunt querite. vbi xp̄s eſt dextra dei ſedes: que ſurſum ſunt ſapite: non que ſuper terram Quod nobis preſtare ⁊cͣ. ¶ Dominica ſecunda poſt paſca. Prima pars ſermonis. xxxvi. A Vo ex diſcipulis. Hieſu ibant ipſa die in caſtellū qd̓ erat in ſpacio ſtadiorum ſexaginta ab iheruſalem nomine Emaus ⁊cͣ. Luce. 24. Hoc idem breuiter ꝑſtringit̉ Mar. 16. Augu. 4. ꝯfeſſionum. Sic inquit diligunt̉ amici: vt abſentes deſiderent̉ cum moleſtia. et ſuſcipiant̉ venientes cuꝫ leticia. ſed ip̄a moleſtia ab ſentie alleuiat̉ memoria eoꝝ et ſermonibꝰ. preſentia vero mille motibubꝰ ꝯuerſationis gratiſſime ſic delectat aīm: vt ſit dimi dium vite ⁊ felicitatis humane ⁊ ideo veri amatores crucifixi re ſurgentis duo iſti diſcipuli comprobant̉. qui vt dicit̉ in euāge lio gemabant triſtem abſentiam xp̄i memoria ipſius et mutuo colloquio. preſentiam vero ip̄ius licet ad horam iocunde ſuſcep int et delectabiliter. Iſtius euangeli materia breuiter iſtis duo bus verſibꝰ continetur. Iungitur. ignorant. docet. ardent. p̄te rit. inſtant. Vt maneat reſtat: diſcubuit. ſe manifeſtat. In hoc euangelio tria tangunt̉. Primum eſt quomodo chriſtus apparuerit diſcipulis de ſe loquentibus. Secundū ē quomodo ſcrip turas illis apparuerit in ſe non credentibus ibi. Et ipſe dirit ad illos: o ſtulti. Tercia eſt quomodo palam ſe

xxxvi illis manifeſtauerit in cena recumbentibus ibi. Et apperti ſunt oculi eorum. Prima pars quinqꝫ ꝯtinet particulas. Premittit̉ enim inter diſcipuloꝝ xp̄i duo ex diſcipulis Iheſu: quanqͣꝫ eēt ſine dn̄o ⁊ magiſtro. adhuc tamen illius conſeruabant imperiū vim ambulantes. Hoc enim precepit dominus ꝓpter tria ſcilicet ad ſolacium mutuum vt alter alteri ſeruiret ⁊ vt ꝓprie vite eēnt teſtes Ecc̄i. 4. Melius eſt ergo duos eſſe ſimul qͣꝫ vnū. Habent enim emolimentum ſocietatis ſi vnus ceciderit ab altero fulciet̉ Vnius iſtorum diſcipulorum nomen ponit̉ infra: quia vocabat̉ cleophas. Alterius vero nomen euangeliſta ſubticuit: ⁊ credit̉ vt dicit Theo. ꝙ fuerit lucas euangeliſta qui ꝓpter humilitateꝫ ſe non nominauit: hoc idem ſentire videtur Grego. in principio moralium. Amb̓. dicit tamen ſuper lucam ꝙ ille diſcipulus nō fuit lucas: ſed quidaꝫ alius nomine almeon quod verius credit̉ Nam lucas potius fuit diſcipulus apoſtolorum ꝙͣ ex diſcipulis xp̄i ſicut patet per Hiero. in prologo euangeli eiuſdem: et per Augu. primo libro de conſenſu euangeliſtarum et per gloſam. Exo..25. vbi deſcribuntur quatuor circuli arche teſtimonii. dicit enim gloſa ꝙ Mar. ⁊ Lu. ſunt in dextro latere arche: quia poſt xp̄i aſcenſionē eidem adheſerunt facti diſcipuli apoſtolorū. nam ⁊ ipſemet Lu. in ꝓlogo ſui euangeli teſtatur ꝙ ea que de xp̄o ſcripſit non vidit: ſed ab his qui viderant tradita audiuit Gre. illo libro dyalogorum. Lucas inquit clarius mihi conſtat quia Lu. ⁊ Mar. euangelium quod ſcripſerunt non viſu ſed auditu didicerunt. Ibant ipſa die prima ſcꝫ ſabbati ⁊ die reſurrectionis in caſtellum Mar. dicit ꝙ ibant in villam. Conſueuerunt enim oīa mancipia et colonie que ſunt extra ciuitatem ville appellari ꝙ erant in ſpacio ſtadiorum. 60. ab irl̓em. Stadium eſt octaua pars miliari ⁊ dicitur ſtadium a ſtando eo ꝙ hercules vno an helitu tantum currebat: et deinde ſtans ſpirabat aerem. Habet autem ſtadium centum ⁊ vigintiquinqꝫ paſſus: vnde ſexaginta ſtadia ſunt ſepteꝫ milia paſſus ⁊ quingenti. Miliare aūt ꝯtinet paſſus mille: vnde patet ꝙ hoc caſtellum diſtabat a iheruſalem duobꝰ miliariis ⁊ dimidio nomine emaus Beda. Emaus inqͥt Nicopolis ciuitas inſignis celeſtine: que poſt expugnationem iudee ſub Marco aurelio anthonio p̄cipue reſtaurata cum ſtatū mutauit et nomen. nam prius dicebat̉ emaus: nunc vero nuncupatur nicopolis. Deinde oſtendit quomodo ambulabant iſti duo diſcipuli: ⁊ ipſi loquebantur ad inuicem. non qͣſi credentes vt dicit Theophi. ſed ſicut ſtupentes in rebus extraneis: de his

Sermo omnibus que acciderant ſcꝫ de traditione ſaluatoris de captiōe de v̓beribus ⁊ illuſionibus de paſſionibus de emiſſione ſpiritus de ſepultura et de apparitiōe angeloꝝ facta mulieribꝰ. Cōſidera quanto amore iſta que acciderunt meditabātur quanto dolore ea loquebantur: et quanta cōpaſſione ea ad inuicem referebant Iob. ⁊. Quapropter ego non ꝑcam ori meo loqͣr in tribulatiōe ſpiritus mei. confabulabor cum amaritudine anime mee. D Secundo ponitur xp̄i acceſſus: ⁊ factum eſt dum fabularentur. Fabula dicitur eſſe compoſita ex miris incredibilibꝰ. Quia vero iſti diſcipuli mirabant̉ de his q̄ acciderāt nec ea plene credebāt maxime illud de reſurrectione ideo fabulari dicunt̉ ⁊ ſecū q̄rerent q̄rebant toto conatu ad inuicē de geſtis ſaluatoris. 2. Paral̓. 15. In tota volūtate ſua queſierunt deum ⁊ inuenerunt eum. Non ꝙ multa fortaſſe erant de quibus querebant ad inuiceꝫ ſcꝫ vnde potuerit eſſe tanta malicia iudeoꝝ vt xp̄m traderent. Iteꝫ qͣnta dilectionis ſigna xp̄s in ſuo receſſu diſcipulis oſtenderit. Itē quō futura oīa ipſe preuiderit. Item qͣre capientibus ſe non reſtiterit Item quanta fuerit diſcipulorum puſillanimitas: qui eum non defenderunt. ſed relicto eo oēs fugerunt. Item quia tanqͣꝫ male factor ligatus fuerit. Item quia facies illa q̄ ſpecioſior eſt cunctis filiis hoīm ſic fuerit conſpuitionibus fedata. Item quanta fuerit patientia in percuſſionibus: quanta tolerantia in illuſionibus. quanta ꝯſtantia in improperijs: quanta innocentia in flagellis. quanta obedientia vſqꝫ ad mortem: mortem autem crucis. Iteꝫ ꝙ orauerit pro crucifixoribꝰ. ꝙ inter ſceleratos deputatus fuerit ꝙ matrem diſcipulo cōmendauerit. ⁊ ꝙ clamādo ſpūm emiſerit Item quia verus ſol ſub lapide clauſus fuerit. Item q̄rebant ad quem deberent recurrere exquo ille mortuus erat in quem ſuam ip̄em poſuerant. quid facere deberent qꝛ erant ſine gubernatore ⁊ quam vitam eligerent quia erant ſine patre pupilli. Vltimo q̄rebatur an poſſibile eſſet ꝙ reſurgeret: aut ꝙ corpus eius eēt ablatum: et an eſſet verum ꝙ mulieres dixerant ſe angelorum viſionem vidiſſe ad monumentuꝫ: de his omnibus querebant ad inuicem: ⁊ q̄rentes intrinſecus ardebant amore. et cum dolore es ꝯſiderabāt atqꝫ cū ſingultu ⁊ more mutuo ea colloquebant̉. ⁊ ipſe Iheſus de quo loquebant̉ appropinquans ibat cum illis. Ecce iuxta vulgare ꝓuerbium quia lupꝰ eſt in fabula. dum ipſe de quo loquunt̉ ſuperuenit. dicit Theo. ꝙ ꝓpter ſpūale corpus quod habebat xp̄s nulla impediebat loci diſtantia quin ſtatim cideſſet vbi ⁊ quibus volebat. attende benignā curialitatē ſalua oris: quia dilectis ſuis de ſe loquentibꝰ ⁊ ſe deſiderantibꝰ ſuam

xxxiiii non denegat pn̄tiaꝫ ⁊ comes vie efficitur. ſic enim promiſerat gat. 18 Vbi duo vel tres ꝯgregati fuerint in noīe meo. in me dio eoꝝ ſum. Item qꝛ querebant ad inuicem. nec queſtiōes ſcie bant ſoluere. apꝑuit illis: vt verus doctor diſcipulos inſtruat. ¶ Deinde diſcipuloꝝ deſcribit̉ ignorantia. oculi aūt eoruꝫ tenebant̉.i. impediebant̉. ne eum agnoſcerent. habebāt em̄ paſ ſionem in oculis: que grece auriſia dicit̉. latine vero auidentia. Et eſt duplex. Vel qn̄ rem pn̄tem non videmus. vel qn̄ viſam nō cognoſcimus. qm̄ frequenter rem pn̄tem non videmꝰ. Vel qn̄ viſam nō cognoſcimus qm̄ frequenter rem pn̄tem querimꝰ aut etiam quam manu tenemus. Querit̉ quare xp̄s ſic voluerit apparere diſcipulis. ꝙ tn̄ eum non cognoſcerent. Et dicendum ẜm Tho. ꝙ tres cauſe ſūt d̓ hoc. Prima qꝛ ideo noluit cognoſci vt diſcipuli non cauerent ſibi ab eo. ſed totam ſuā intentioneꝫ ſibi apꝑirent. Scd̓a vt poſtqͣꝫ eum ꝯgnoſcerent intelligerent. ꝙ qͣꝫuis ip̄m corpus qd̓ paſſuꝫ eſt reſurrexerit nō tn̄ erat viſibile oībꝰ. ſed ſolis illis a quibꝰ vellet videri. Tercia vt intelligāt ꝙ poſt reſurrectioneꝫ conuerſatio euis nō erat digna mortalibus ſed cū angelis magis. Arta cā ẜm Greg. qꝛ talē ſe illis demonſtrauit exterius in oculis corꝑis qͣlis apud illos erat interius in oculis cordis. ipſi em̄ xp̄m amabant. ⁊ tn̄ de illo dubitabāt. qꝛ igit̉ ip̄m amabant: ⁊ ob hoc de illo loquebat̉. ideo ſuā pn̄tiam illis exhibuit: qꝛ vero de ip̄o dubitabant. iō cognicōis ſue ſpe ciem ab eis abſcondit. Item querit̉ quō fieri potuerit vt iſti di ſcipuli pn̄tem xp̄m non cognouerunt. Et dicendū ꝙ Lu. aſſig nat cām ex ꝑte diſcipl̓oꝝ: dicens: ꝙ oculi eoꝝ tenebant̉. ne eū agnoſcerent. Mar. vero aſſignat cām ex ꝑte corꝑis xp̄i: dicēꝙ xp̄s oſtendit ſe illis in alia effigie. vtrūqꝫ at̄ veꝝ eſt. nā ocu li diſcipuloꝝ impediebant̉ ne xp̄m agnoſcerent ex tribꝰ. vl̓ qꝛ tm̄ erant repleti triſticia et dolore cordis: vt etiā pn̄tem quem deſiderabāt: non cognoſcerent. aut qꝛ vehemens imaginatio mortis. tollebat credulitateꝫ vite. aut etiam vt dicit Augu. in ipſis oculis eorum oꝑatione ſathane caligo quedā erat. fluxu alicuius humoris tanta. ꝑ quam impedire volebat dyabolus: ne xp̄m agnoſcerent. Poteſt etiam cauſa huius accipi ex parte corporis xp̄i. Quia dicit Marcus ꝙ oſtenſus eſt eis in alia effigie. Nam vt dicit Seuerinus. licet xp̄us in reſurrectione corpo ris ſubſtantiam et naturalem effigieꝫ non mutauerit. mutauit tamen gloriam. quia ex mortali factus eſt immortalis vnde fieri potuit: ꝙ propter nouam glorificationeꝫ corporis: ſubito viſus non cognoſceretur. ſicut quem cognouimus infantem:

Sermo non ſtatim cognoſcimus factum virū. F Tercio ponitur xp̄i allocutio. ⁊ ait ad illos. ſic em̄ intendebant diſcipuli ſermo nibꝰ de xp̄o ꝙ nō aduertebant eū eſſe illis pn̄tem. nec ei loque bant̉ ⁊ ideo ipſe pͥmitus eis locutus ē: vt ꝓuocaret eos ad coloquiū. Qui ſūt hi ſermoues quos ꝯuertis ad inuicem. et nihil mihi loquimini. ābulantes. ⁊ eſtis triſtes hāc triſtitiā p̄dixerat illis xp̄s. Io. i. Amē amen dico vob̓: qꝛ plorabitis ⁊ flebitis vos mundus aūt gaudebit. vos ꝯtriſtabimini: ſꝫ triſtitia veſtra vertet̉ in gaudiū. Arto tangit̉ diſcipuloꝝ reſponſio et rn̄dens vnus: cui nomē clephas dixit ei. quaſi obiurgando. Tu ſolus ꝑegrinus es in irl̓m. quia enim vultum eius non cognoſcebat ideo ꝑegrinū eū putabat. qꝛ forte ad dieꝫ feſtū paſce a remotis veniſſet regionibꝰ. ⁊ reuera ꝓut dicit. Beda ꝑegrinꝰ illis erat. primo qꝛ ꝑ reſurrectionis gl̓iaꝫ longe diſtabat a fragilitate nature eoꝝ. Scd̓o qꝛ fidei erat extraneus. Tercio qꝛ huic mundo vere erat ꝑegrinꝰ. ex hoc ꝙ ſua ꝯuerſatio nō erat cū mortalibꝰ pͣs. extraneus factus ſum fratribꝰ meis ⁊ ꝑegrinus filijs mr̄is mee. et non cognouiſti que facta ſunt in illa. ſic in audita. his diebꝰ taꝫ recenter mirabat̉ cleophas ꝙ tante rei magnitudo eū ſolum lateret. Nam ea q̄ facta fuer̄t erat publica qꝛ tota ciuitas fuerat cōmota. et plurima ſigna in xp̄i morte appuerunt. Vnde quia ꝑegrini conſueuerunt de inquirendis nouitatibꝰ eſſe ſolici ti. habebat clephas ꝓ incōuenienti: ꝙ iſta laterent hūc ꝑegrinum cū hoc etiam tantus erat dolor cordis ꝙ cām huius doloris credebat oībꝰ eſſe notam. Quinto ponit̉ xp̄i requiſitio d̓ hique facta erant. quibꝰ ille dixit. quaſi extraneꝰ illis loquebat̉. que ſunt iſta facta in Hieruſalem his diebꝰ. Ipſe optime nouerat: que facta fuerāt. et tamen voluit ab eis audire. vt ex relati one magis accendant̉ in amorem. ⁊ vt ex verbis eoꝝ cām inſtructionis ſumat. atqꝫ ideo qꝛ delectabatur xp̄s audire ab illis ea que facta fuerāt. licꝫ ea ſciret ſicut delectat̉ mr̄ audire loquen tem filiū et mgr̄ diſputantem diſcipulum. licet nouerint que di cunt̉. G Deinde adijcit̉ reſponſio diſcipuloꝝ in qua ꝯti nent̉ tria. cōmendant em̄ pͥmo ꝑſonam xp̄i. Secundo paſſionē exprimūt. Tercio de reſurrectione ⁊ qͣſi in vmbra ⁊ ſomniādo loquunt̉. Cōmendant igit̉ ꝑſonam xp̄i reſpectu ſui. reſpectu dei. et reſpectu ꝓximi. et dixerūt ei. curiales fuerunt. qꝛ cāꝫ triſticie ſue manifeſtarūt comiti vie eoꝝ. xp̄s em̄ licet ꝑegrinꝰ videbat̉ erat tn̄ affabilis et ꝯuerſationis honeſte. Cōmendant aūt xp̄i nomen. de ih̓u ecce igit̉ qꝛ ſaluator. quaſi dicant cauſa tota no ſtre triſticie ē de ih̓u Nazareno Ecce cōmendacō pr̄ie. Nazarenꝰ

xxxvi enim floridus vl ſanctus dicitur et xp̄s eſt ipſe qui dicit Can2. Ego flos campi et lilium ꝯuallium. Item commendant virtitem. qui fuit viri. virtuoſus. Luce. 6. Virtus de illo exibat. et ſanabat oēs. Item commendant officium. ꝓpheta. Io. 6. hic eſt vere ꝓpheta qui venturus eſt in mundum. Et attende vt dicit. glo. qui ꝓphetam magnum eum fatent̉. tacent aūt filium dei vl̓ quia nondum ꝑfecte credunt. Vel qꝛ ⁊ ſi credunt timent tamē ꝯfiteri. neſcientes cum quo loquant̉. ne forte traderent̉ in mani bus iudeoꝝ. Iteꝫ cōmendant opus. potens in oꝑe.ſ. in ſanādis languoribꝰ. eiiciendis demonibꝰ. ſuſcitandis mortuis. ceteriſqꝫ oꝑbꝰ mirabilibꝰ. que diuinitatis potenciam demonſtrabāt pͣs. potentiaꝫ tuam vſqꝫ ad altiſſima. que feciſti magnalia ⁊cͣ. Item cōmendant doctrinam: et potens ſermone: tum qꝛ ſolo ſermo ne oīa que voluit fecit. Tum etiam qꝛ ſermone illius nullus re ſiſtere poterat Luc. 4. ſtupebant in doctrina eius. quia in poteſta te erat ſermo eius. Deinde cōmendant eum reſpectu dei. coram deo. acceptus ſcꝫ deo in oībus predictis Mat. 3. Hic ē filius me us dilectus ⁊cͣ. et Yſa. 4. Electus meus cōplacuit ſibi. in illo aīa mea. Vltimo cōmendant eum reſpectu ꝓximi: et om̄i ppl̓o id eſt in predictis omnibꝰ acceptus fuit vniuerſo ppl̓o Luc. 13. Om̄is populus gaudebat in vniuerſis que glorioſe fiebant ab eo. Attende quia ſatis apparet qͣꝫtuꝫ iſti duo diſcipuli amabāt xp̄m cum ita diligenter eum multipliciter commendabant: ita vt audientes incitarent̉ ad amorem xp̄i: vbi ipſe eſſet xp̄s. De inde paſſioneꝫ xp̄i explicant. que illis erat cauſa triſticie. ⁊ quō certe per inuidiam. hec eſt fera peſſima. que deuorauit Ioſeph. Gen̄. 32. Tradiderunt eum gentibꝰ et Pylato: ſummi ſacerdotes. qui illum venerari debuerant. in quo deſignant ſacerdotes et clericos fuiſſe in culpa. ⁊ principes noſtri. tꝑale dominium ex primunt. in dampnationem mortis. qui erat vite auctor. et genus mortis ignominioſe inſinuāt: et crucifixerunt eum: Sap̄. ⁊ morte turpiſſima ꝯdempnemus eū. aggrauat̉ aūt cauſa triſti cie ex hoc. Nos aūt ſperabamus. eo viuuente. quaſi dicant ammodo deſperamus. ex quo mortuus eſt: ꝙ ip̄e eſſet redempturus Iſrl̓. Theo. Sperabant inquit xp̄m debere redimere iudeos a ſeruitute romanoꝝ. et a malis ingruentibꝰ ip̄m qͦꝫ credebant debere fieri terrenum regeꝫ. hodie etiā iudei non expectāt a meſ ſia niſi redemptionem corꝑalem. cum tn̄ principaliter querendū ſit liberari a ſeruitute peccati. et nunc ſuꝑ hec oīa tercia dies eſt hodie: ꝙ hec facta ſunt. hoc dicunt innuendo ꝙ eum latere nō de buerant tam recens factum vl̓ ẜm Theoph. forte recolunt. quia

Sermo tercia die ſe predixerat reſurrectuꝝ. Deinde tercio de ipſa reſurre ctione quaſi heſitando aliud dicunt. ſed etiā mulieres quedaꝫ ex nr̄is. de noſtro ꝯſortio que xp̄o erant familiares ſicut et nos: iſte fuer̄t. Maria magdalene et maria Iacobi et Salōe Mar. iō: terruerunt nos: vel ꝓ corꝑe qd̓ crediderunt ablatuꝫ vl̓ ẜm Theo p. de incertitudinē rei. turbationis ⁊ ſtuporis cauſam ſumebant. que ante lucem. hodie ſcꝫ in diluculo. fuerunt ad monumentum. Ioh̓. zo. vna ſabbati Maria magdalena venit ad monumentū: cum adhuc tenebre eſſent. ⁊ non inuento corꝑe. Luc. 24. Ingreſſe non inuenerunt corpus dn̄i iheſu. venerunt ad diſcipl̓os. Mat. 28. exierunt cito de mouumento cū timore et gaudio magno. et venerunt nutiare diſcipl̓is dicentes ſe eti am viſionem angeloꝝ vidiſſe. Luc. 24. ecce duo viri aſtiterūt ſecus illas in veſte fulgenti. qui dicunt eū viuere. Lu. 24. quid queritis viuuentē cū mortuis non eſt hic ſede̓ ſurrexerit. et abie runt quidam ex nr̄is. Io. o. exiuit Petrus et diſcipulus ille quem diligebat ih̓us. Et venerunt ad monumentū. et ita inuenerunt ſicut mulieres dixer̄t. ſcꝫ monumentū aptum et vatuum. et poſita linteamina: vt dr̄. Io. 20. Ip̄m vero non inuenerunt. vnde exiſtimauerunt corpus eſſe ablatū dixerat em̄ eis Maria tulerunt dn̄m meum demonumento. Et neſcio vbi poSecunda pars. H ſuerunt eum. Io. 20. Ecundo cum dicit̉. Et ipſe dixit tangit̉ qualiter xp̄s dubitantes diſcipulos inſtruxerit. et tria facit. premittit̉ em̄ reprehenſio incredulitatis eoꝝ. et ipſe dixit ad eos. o ſtulti: ꝑ cecitatem intellectus et ignorātiam. ⁊ potiſſime ſtulti erant ſperantes tꝑalem redemptionē. cū tn̄ xp̄s ſpūalem ꝓmitteret. erant etiam ſtulti. credentes ꝙ xp̄s non poſſet ſaluare. ex quo erat crucifixus. vn̄ ẜm Theop. quali dixerant ſimilia aſtantibꝰ cruci: alios ſaluos fecit. ſeip̄m nō pōt ſaluum facere. et tardi corde. ꝑ pigriciam et duriciam mētis. ad credendum in om̄ibꝰ. quia non ſufficit vnum tm̄ credere. vt ſer monem paſſionis: niſi etiam ſit fides reſurrectionis et oīm que locuti ſunt ꝓphete. oīa em̄ que euenerunt d̓ xp̄o ꝓphete p̄dixer̄t Oſee. 12. Ego dicit dn̄s viſionē multiplicaui. ⁊ in manu ꝓphetaꝝ aſſimulatus ſum. vere multiplicauit ꝓphetaꝝ viſiones: qꝛ a principio mundi vſqꝫ ad xp̄m non deſtitit deus on̄dere quid eſſet futuꝝ. ⁊ multiplicate ſunt viſiones ſuꝑ numeꝝ. ita vt tota ſcriptura ſit plena in manibꝰ.i. in oꝑbꝰ ꝓphetaꝝ aſſimulatus fuit xp̄s ſicut in immolatione Yſaac. vbi ptꝫ paſſio et reſurrectio et venditio: et principatū Ioſeph vbi eadem demonſtrat

xxxvi illis in hoſpicium. vere benignus et curialis ſocius: quia nō fuit in exorabilis. et factum eſt dum recumberet cum illis. quanqͣꝫ eum putaret ꝑegrinum et pauperem. non ſeorſum: ſed ſecuꝫ po ſuerunt euꝫ in menſa. Mat. 24. pauperes ſemper habetis vobi ſcum. accepit panem. vſus erat xp̄i recumbentis accipere paneꝫ et diſpenſare diſcipulis. et benedixit aliqua verba benedictionis protulit. et fregit. dicitur frequenter licꝫ abſqꝫ autoritatꝭ: ꝙ ita frangebat xp̄s panem ſola manu. ac ſi cultello incidiſſet: ⁊ porrigebat ill̓ tāqͣꝫ diſpēſator ⁊ maior ī mēſa. Tercia ꝑs. M Ercio cum dr̄ et ſtatim aperti ſunt oculi eoꝝ tangit̉ quō xp̄s cognitus fue̓it a recumbentibꝰ diſcipulis ⁊ tria facit. Primo ponitur manifeſta xp̄i cognitio: et aꝑti ſunt oculi eoꝝ. non em̄ vt dicit. Augu. clauſis oculis ambulauerant. ſed inerat eis aliud impedimentum: ne eum agnoſcerent. qd̓ vſqꝫ in hanc horam permiſſum eſt vel ẜm Criſo. non ſenſibiles oculi. ſed oculi mētis aperti ſunt. ⁊ cogno uerunt eum. quem non cognouerant aſpectu nec auditu. cognouerunt. in fractione panis. fortaſſe ꝓpter hoc. quia mos erat chriſti diſcumbentis accipere panem. ac benedicere et frangere. et porrigere diſcumbentibꝰ qd̓ illi videntes eum tunc feciſſe. rememorāti ſunt moris eius. ⁊ ſcintilla quedam excitauit cor eo rum vnde intuentes vultum eius cognouerunt eum eſſe chri ſtum vbi duo ꝯſideranda ſunt. Primo ẜm Augu. hic commerdantur miſericordie opera precipue hoſpitalitatis officiuꝫ quia multociens qui ꝑ ſcripturas non poteſt xp̄m cognoſcere ꝑ opera miſericordie xp̄m ſuſcipit et cognoſcit. Exemplū d̓ bt̄o Gre. qui in naufragio chriſtum ſuſcepit hoſpitio. de quo cantat̉. Felic aula que chriſto patuit et conuiuam de celis habuit Itē ẜm Theo. ꝯſiderandum eſt ꝙ magnam et ineffabilem virtutem hꝫ caro xp̄i: quia ſumentibꝰ corpus chriſti aperiuntur oculi mētis vt eum agnoſcant. et ipſe euanuit. i. diſparuit ex oculis eorum ſtatim vt eum cognouerunt eis diſparuit. N Sed que ritur quare dn̄s cognitus ſtatim ſe ocultauerit debuiſſet em̄ ꝯſo lari per ſuam preſentiam amicos ſuos. qui amabant et deſidera bant. Et dicendū ꝙ diſparuit eis ꝓpter tria. Primo ẜm Theo. vt animum eorum magis accenderet in amorem. Scd̓o vt ideꝫ dicit: ne ſua preſentia eſſet illis cauſa erroris. putantes ꝙ tale corpus haberet quale prius. Tercio ẜm glo. ſubtrahit̉ carnali bus oculis ſpecies infirmitatis. vt mentibus apparere incipiat gloria reſurrectionis. Scd̓o ponit̉ mutua diſcipulorū lamētatio obſtupuerunt em̄ et quaſi attoniti remanſerunt chriſto diſpēte

Sermo Et dixerunt ad inuicem lamentando. quia tā diu eum deſiderauerant et tamen cum eum cognouerunt diſparuit. nonne cor nr̄m ardens erat in nobis. ſeip̄os reprehedebant. et cum lamen tatione dicebant quare aſpectum eius non cognouimꝰ. cur ad verba ipſius non aduertimus. quare eum non apprehendimꝰ et retinuimus: quem deſiderabamus. preſertim cum totum cor noſtrum arderet in amore eius. Et videret̉ nobis ꝙ ip̄e eēt. dū loqueretur in via. ſic amicabiliter. ſic affabiliter. ſic dulciter. ſic qꝫ ſubtiliter. ⁊ apperiret nobis ſcripturas eas exponendo O Duabꝰ aūt ex cauſis ardebant corde xp̄o loquente. Primo rati one ipſius diuini ſermonis de quo Gre. dicit Ex audito ſermo ne xp̄i in ardeſcit animus corꝑis. frigus recedit. ſit mens in ſuꝑ nō deſiderio anxia audire libet precepta celeſtia. et quot manda tis inſtruit̉. quaſi tot facibꝰ inflaminat̉. Scd̓o ad verba xp̄i ardebant vt dicit Theo. quia eo diſſerente ſcripturas ꝑcellebatur intrinſecus cor eoꝝ ꝙ ille qui diſſerebat dn̄s eſſet. verba enim xp̄i intrabant ꝑ aures vſqꝫ ad cor eoꝝ ⁊ innuebant ꝙ ip̄e qui loquebatur eſſet xp̄s. ⁊ ardebant deſiderio. nec tn̄ audebant in terrogare et tangere eū. Teccio ponitur predicatio reſurrectiōis xp̄i. et reſurgentes eadem hora. non fuit illis cure manducare: nec hora tardā eos retinuit. nec via longa. nec etiaꝫ cauſa proqua venerant in caſtellum. ſed ſtatim regreſſi ſunt in irl̓m ſuſpi cando regrediebantur loquentes de xp̄o. et vt puto frequenter ad inuicem dicebant. Nonne cor noſtrum ardens erat in nobis dum loqueretur in via. et apperiret nobis ſcripturas. ⁊ inuene runt congregatos. i. apl̓os in cenaculo. vbi dn̄s ante paſſionem fecerat cenam cum diſcipulis ſuis. et eos qui cuꝫ ipſis erāt alios diſcipulos et mulieres et forte cum illis etiaꝫ erat virgo mater dn̄i dicentes cum gaudio et leticia. quia ſurrexit dn̄s vere dn̄s Mat. 28. data eſt mihi inquit poteſtas in celo et interra vere non falſe vt dicunt iudei. non fantaſtite. vt fingūt manichei. ſed vere viuificante anima corpus illud idem integraliter. a qͦ ſeperata fuerat in morte et ſanguine ſparſo in cruce reaſſumpto et apparuit Symoni Beda omnium inquit virorū primo dn̄s intelligitur apparuiſſe Petro et hoc ꝓpter duo vt dicit CriſoPrimo quia ipſe Petrus primo ꝯfeſſus eſt eum xp̄m. ideo primo vidit eum reſurgentem. Scd̓o quia Petrus euꝫ negauerat ideo prius ſibi apparuit. cōſolans eum de iſta apparitione facta Petro nullus euangeliſta dicit qn̄ fuerit. ſed creditur ꝙ ſibi do minꝰ apparuit: qn̄ audiuit a mulieribꝰ xp̄m ſurrexiſſe ⁊ cucurrit ad monumentum vt dicit Luc. apl̓is auteꝫ reſurrectionem xp̄i

xxxvii predicantibꝰ cum gaudio. et ipſi diſcipuli qͥ venerant d̓ emauſ narrabant ꝑ ordinem que geſta erant in via. quia.ſ. ipſis loquentibꝰ de his oībꝰ que acciderant. Ih̓us aꝓpinquauit interrogans cām triſticie eoꝝ et qͣꝫ durum illis referentibꝰ ſtulticiaꝫ ⁊ tarditatē cordis eoꝝ reprehenderit atqꝫ ſcriptas eis expoſue rit ⁊ quō aꝓpinquantibꝰ caſtello ipſe finxit ſe longius ire ⁊ ip ſi eum cogerunt ſecum manere. ⁊ quia panem accepit. benedixit fregit. et illis porrexit. ⁊ quō cognouerunt eum in fractio ne panis. ex qua relatione gaudiū magnū factum eſt apl̓is ha bito teſtimonio ex diuerſis ꝑtibꝰ reſurrectionis xp̄i cuius gaudij ꝑticipes nos faciat ipſe. qui reſurrexit a mortuis. immorta talis deus in ſecula amen ⁊cͣ. Feria tercia poſt paſca. Prima pars ſermonis. Triceſimiſeptimi. Tetit ih̓us in medio diſcipl̓oꝝ ſuoꝝ. ⁊ dixit eis pax vobis. Lu. 24. hoc idem legit̉ Io. 20. Referentibꝰ illis duobꝰ diſcipul̓ qͥ venerāt de emaus quō xp̄m cognouiſſent in fractione panis alijſqꝫ dicentibꝰ. quia ſurrexit dn̄s vere. ⁊ apparuit ſymoni. vt appareret in facto: qd̓ verbo predicabat̉. ecce quia eiſ loquentibꝰ ip̄e ih̓us ſtetit in medio diſcipl̓oꝝ. ⁊ fecit ea. de qͥbus agit̉ in preſenti euangelio. in quo tria tanguntur Primo em̄ glorioſi corꝑis ſui preſentiam exhibuit diſcipul̓ de ſe loquē tibꝰ. Scd̓o vere reſurrectionis teſtimoniū adhibuit eis dubitantibꝰ ibi. Et dixit eis. quid turbati eſtis. Tercio ſacre ſcripture ī telligentiam apperuit eiſdem ignorātibꝰ ibi. Tunc apparuit ill̓ Circa pͥmum tria facit premittit em̄ euidentē ſaluatoris preſenti am ſtetit ih̓s in medio diſcipuloꝝ ſuoꝝ Cirillus erecto inquit affectu diſcipuloꝝ ad viſionem xp̄i venit deſideratꝰ cunctis gē tibus. et querentibꝰ et exſpectātibꝰ reuelat̉ Mat. 18. Vbi duo vel tres ꝯgregati fuerit in nomine meo. ibi ſum in medio eoruꝫ A Nota ꝙ ſtare in medio diſcipl̓oꝝ ꝯuenit xp̄o ꝓpter eminentiam ſuā que eſt ſuꝑ oēs. 1. Re. 10. Stetit ſaul in medio po puli et altior fuit vniuerſo ppl̓o ab hūero et ſurſum. Sunt autē plurima illa ꝓpter que ſtat in medio xp̄s. pͥmo nanqꝫ ſtetit in medio diſcipuloꝝ ſic̄ viuificator eo mō quo cor ē in medio cor ꝑis qꝛ ab ip̄o vita ꝓcedit. Gen. 2. Et ꝓduxit deus ab humo. i. de beate marie virgine lignū vite.i. xp̄m in medio paradiſi. Itē ſtetit in medio velut illuminator. ſic̄ ſol eſt in medio celoꝝ: vt ſuꝑiora illuminet et inferiora Ioſue io. ſtetit ſol in medio celi: vt illuminet omnem hoīem venientem in hunc mundum. Item

Sermo ſtetit in medio velut gubernator et rector in ppl̓o ſicut rex circū ſtante exercitu. Eccl̓. 10. In medio fr̄m illoꝝ rector ī honore. Itē ſtetit in medio velut iudicator. ſic̄ iudex medius. cauſas vtriuſqꝫ ꝑtis diſcernit pͣs. Deus ſtetit in ſynagoga deorū. in medio aūt deos diiudicat. Item in medio velut mediator ꝑtium adu̓ ſaꝝ. dei viꝫ et hoīs vt ꝯcordiam faceret. 1. Thi. z. Vnus ē mediator dei ⁊ hoīs hō xp̄s iheſus. qui dedit redemptionē ſemetip̄m ꝓ om̄ibꝰ. Item ſtetit in medio velut ſaluator a demonibus inimicis humano generi. i. Re. 4. Veniat dn̄s in mediū noſtri et ſaluet nos de manu inimicoꝝ nr̄oꝝ. pͣs. Deꝰ aūt rex noſter ante ſecula. oꝑatus eſt ſalutē in modio terre. Itē ſtotit in medio velut ſanctificator qui ſolus ſanctificat nos virtutibꝰ Ezech 13. Ego dn̄s ſanctificator iſrl̓. cum fuerit ſanctificatio mea in medio eoꝝ imppetuū. Item ſtetit in medio velut letificator ⁊ ꝯſolator mentiū Yſa..48. Conſolatus eſt lugentes in ſyon vſqꝫ in ſempi ternū. Yſa. 12. Exulta ⁊ lauda habitatio ſyon qꝛ magnꝰ ī me dio tui ſanctus iſrl̓. Iteꝫ ſtetit in medio velut gl̓ificator. ip̄e eī eſt gl̓ia et beatitudo nr̄a Zach. Ego ero ait dn̄s in gl̓ia eoꝝ in medio irl̓m. B Scd̓o tāgit̉qꝫ amicabilit̓ fuerit xp̄s diſcipulis allocutus. pͥmo nanqꝫ ſalutauit eos. et qꝛ erant expoſiti tribulatōibꝰ mūdi. ⁊ ꝑſecutionibꝰ iudeoꝝ. iō ſalutando eos op tauit eis pacem ⁊ ꝯcordiam. ⁊ dixit eis pax vobis.i. pacē vobiſ annuncio et pacem vobis opto. facta erat ꝑ xp̄m pax dei ad ho miner iō ip̄e reſurgens et cum triumpho de bello regrediēs pacem annūciauit Ephe. 2. Euangelizauit pacem vobis qͥ lōge eſtis. et pacem his qui ꝓpe vnde ſil̓ venit cum lauria et oliua. laurea ꝓpter triumphū. oliua ꝓpter pacem. Yſa. 52. qͣꝫ pulchri ſuꝑ montes pedes annunciantis et predicantis pacem. Nota ꝙ quadruplex eſt pax.ſ. hoīs ad deū. Ro. g. iuſtificati igit̉ ex fide pacem habeamus ad dn̄m. hanc pacē pct̄ores nō habent Yſa. qͥd. Non eſt pax impii dicit dn̄s ſed vt dicit. pͣs. Pax multa diligentibꝰ legem tuam. et non eſt illis ſcandalum. Altera pax eſt mundi.ſ. hoīs ad hoīem. de qua dic̄ apl̓s Ro. 12. Si fieri po teſt qd̓ ex vobis eſt cum oībꝰ hoībꝰ pacem habentes. hanc pacē omnes homines deſiderant qꝛ ex ipſa multiplicant bona tꝑalia et tranquillitas vite habet̉. Sed tn̄ quidem iſta pace mundi bene vtunt̉ illi.ſ. qui vacant ſtudio ⁊ exercitio virtutū atqꝫ bonimoribꝰ. quidam vero iſta pace tꝑali abutunt̉ vacantes comme fationibꝰ viciis et impietatibꝰ. iſti non ſunt digni hr̄e pacem d̓ quibꝰ dicit pͣs. Zelaui ſuꝑ iniquos pacem pct̄oꝝ videns. qꝛ nō eſt reſpectus morti eoꝝ. ⁊ firmamentū in plaga eoꝝ in labore

xxxvii hominum nō ſunt ⁊ cum hominibꝰ non flagellauntur. ideo te nuit eos ſuꝑbia. oꝑati ſunt iniquitate et impietate ſua. ꝓdiit qͥ ſi ex adipe iniquitas eoꝝ. tranſierunt in affectum cordis Cogitauerunt ⁊ locuti ſunt nequiciam. poſuerunt in celum os ſuum et lingua eoꝝ tranſiuit in terra. ecce igit̉ in qͣꝫntis malis nutriū tur pct̄ores velut porci ꝓpter tꝑalem pacem qua abutunt̉. vn̄ merito ꝓpter peccata nr̄a iſta pax quaſi ex toto de terra ablata ē vndiqꝫ diſcenſionibꝰ et bellis inſurgentibꝰ Apo. 6. Cum appe ruiſſet ſigillum ẜm. exiuit equus ruffus. ⁊ qui ſedebat ſuꝑ eum datum eſt ei: vt ſumeret pacem de terra et inuicem ſe interficerent hoīes et datus eſt illi gladius magnus. Tercia pax eſt ho minis ad ſeip̄m. et iſta nō poteſt haberi in preſenti vita perfecte quia continua pugna eſt inter carnem et ſpm̄. Nametſi ſancti viri ſubiant carnem ſpiritui non eſt tamen pax. quia caro ſē per recalcitrat et ſpiritum inueſtat. ſiue peccatores ecōtrario ſpi ritum carni ſubiiciant. non eſt pax quia ſpiritus remurmurat. ⁊ conatur carnem ſubiicere vnde Hiere. 12. Non eſt pax vniuerſe carni ſed iſta pax fiet in reſurrectione quando caro ſine vlla con tradictione ſpiritui ſubiacebit. quarta pax eſt hominis ad dyabolum qꝛ aliqͥ ita ſunt ſubiecti dyobolo ꝙ abſqꝫ vlla ꝯtradicti one obtemperant voluntati eius Luc. i. cuꝫ fortis armatus cu ſtodit atrium ſuum. in pace ſunt omnia que poſſidet. Igit̉ chri ſtus annuncians et optans paceꝫ diſcipulis. non mandauit eiſ pacem dyaboli. ymmo continua pugna fuit apoſtolis ad eum ipſis conantibꝰ liberare mundū ab infidelitate et econtra dyabolo repugnante Dan. z. Cornu habens. oculos. et os loquēſ grandia. qd̓ erat maius ceteris faciebat bellum aduerſus ſanctos. Item mandauit chriſtus vt qͣꝫtum poſſumus pacifici ſumꝰ in nobis ipſis et pacientes in infeſtationibꝰ contra ſpiritum pͣs loquitur dominus pacem in plebem ſuam et ſuper ſanctos ſuoſ et in eos qui conuertuntur ad cor. Item non annunciauit chri ſtus apoſtolis pacem mundi. ymmo predixit eis ꝙ multas preſ ſuras debebant ſuſtinere a mundo. Io. 16. In mundo preſſuram habebitis. ſꝫ ꝯfidite qꝛ ego vici mundū. Optauit aūt xp̄s diſcipulis vt in ipſochriſto paceꝫ haberent Io. 14. Pacem relinquo vobis. pacem meam do vobis. non quomodo mundus dat ego do vobis et Io. 16. Hec locutus ſum vobis. vt in me ſolum pacem habeatis hec eſt ſecura et vera pax. de qua dicit apoſtolus. Ephe. 4 pax dei que exuꝑat oēm ſenſuꝫ. cuſtodiat corda veſtra et intelligentias vr̄as Sabitacōe p̄miſſa dicit ſe eē xp̄m ego ſum. q. d. pax vobis ſit in aduentu meo qꝛ pax vr̄a egoſū Ephe. 2. Ip̄e eſt pax nr̄a. qͥ fecit vtraqꝫ vnū. noͣ ꝙ hͦ nomē ego

Sermo ſum ꝯuenit xp̄o ſingularit̓. pͥmo rōne deitatis cui ꝓpriū ē eē Iob 14. Ip̄e em̄ ſolus ē Exo.3. Ego ſum qͥ ſū. ſic dices filijs iſrl̓ qͥ ē ip̄e miſit me ad vos. Item cōuenit ſibi rōne eternitatis. pͣs. Tu aūt idem ip̄e es. ⁊ āni tui nō deficient. Item rōne qꝛ eſt pͥncipi um ⁊ finis oīs creat̉e Apoc. i. Ego ſū alpha ⁊ o. miciū ⁊ finiſ Item rōne excellētis domini Yſa. 42. Ego dn̄s hͦ eſt nomē me um. Item rōne qꝛ ip̄e ſingularis hō fuit Apoc. 22. Ego ſum ra dix ⁊ genꝰ dauid. ſtella ſplendida ⁊ matutina. Iteꝫ rōne qꝛ ip ſe ſolus ſaluator. Yſa. qꝫ. ego ſū dn̄s et n̄ eſt abſqꝫ me ſaluator Item rōne v̓e reſurrectiōis p̄s. Ego dormiui ⁊ ſomnū cepi. ⁊ ex urrexi ⁊cͣ. Et Io. ī i. ego ſū reſurrectio ⁊ vita. Item rōne eiuſdem entitatis dixit eī ego ſū. q. d. ne putetis ꝙ ſū alius qui nūc re. ſurrexi ab eo qͥ pependit in cruce. ſed ego idē ſū. Yſe. 43. Ego de us ⁊ ab initio ego ip̄e. ⁊ Malah. 3. ego ſū ⁊ nō mutor. Deīde vt ament xp̄i p̄ſentiam expellit timorem. qꝛ timor nō eſt in cari tate. ſꝫ ꝑfecta caritas foras mittit timorē. i. Io. 4. vnde ſubdit. D Nolite timere ad p̄ſentiā meam pͣs. Nō timebo mala qm̄ tu mecū es Nota ꝙ diſcipl̓i mortuo xp̄o in magno erāt timore poſiti ꝓpter uideos quos metuebāt. ſed dn̄s ꝯfortauit eos ī ſuo aduentu vt ex tūc nō timerēt eos Deu. Nō timebis eos: qꝛ dn̄s deus tuꝰ in medio tui ē. pͥmo itaqꝫ ꝯfortauit eos vt nō ti merent eoꝝ ml̓titudinē pͣs. nō timebo milia ppl̓i circumdantis me. Itē vt nō timerent eoꝝ ſapīam qꝛ vt dr̄. i. Cor. 10. Sapīa huiꝰ mūdi ſtulticia ē apud xp̄m Lu. 21. Ego dabo vobis os et ſapīam. cui nō poter̄t reſiſte̓. nec ꝯtradice̓ oēs adu̓ſari vr̄i. Itē vt nō timerent eoꝝ potenciā. talis em̄ potentia fragil̓ ē. qꝛ carnis ē pͣs. nō timebo qd̓ faciat mihi caro Eze. z. vultꝰ eoruꝫ ne formides. qꝛ domus exaſꝑās eſt: Itē vt nō timerēt eoꝝ fortitu dinē qꝛ vt dr̄. i. Cor. 10. infirma mūdi elegit deus vt ꝯfundat fortia Hebre..11. fortes facti ſūt in bello. Itē vt nō timerēt eoꝝ furiā ⁊ t̓bacōem pͣs. deus nr̄ refugiū et v̓tus adiutor in tribula cōibꝰ que inuener̄t nos nimis ꝓpterea nō timebimꝰ dūt̉babit̉ terra. Itē vt nō timerent eoꝝ edicta mundi cū preceptū eēt apo ſtolis ne āpliꝰ loq̄rēt̉ in noīe xp̄i ꝯtēpſit petrꝰ tale edictū dicēs obedire oportet magis deo qͣꝫ hoībꝰ Actu. 5. Preterea vt nō timerent eoꝝ diuinitas et gl̓iam. pͣs. ne tinueris cum diues factus fuerit homo. ⁊ cum multiplicata fuerit gl̓ia domꝰ eius. Itē vt non timerent verba cōminationum aut ꝯtumeliaꝝ. pͣs. Ab auditione mala nō timebit. ꝑatum cor eius ſpare in dn̄o. ꝯfumatū cor eius. nō commouebit̉ donec deſpiciat inimicos ſuos Eze. 2. Ne timeas eos ⁊ ſermones eoꝝ ne metuas. Rurſꝰ vt

xxxvii. Rurſus vt non timerēt quaſcūqꝫ ꝑſecucōes Luc. i. cum vide ritis p̄lia et ſedicōes nolite terreri. Rurſū vt tandē ip̄am mortē nō timerent Mat. 10. Nolite timere eos qͥ occidunt corpꝰ aīaꝫ aūt occide̓ nō poſſunt. qͥs aūt timendus ſit adiungit. ſꝫ pocius timēte eū. qͥ poteſt aīam ⁊ corpꝰ ꝑdere in gehennā Hie. i. Quis nō timebit te o rex gentiū E Tercio ponit̉ trepidatio diſci pl̓oꝝ ꝯturbati vero ⁊ cōterriti exiſtimabāt ſe ſpm̄ vide̓. ex hac apparicōe paſſi ſūt defectū primo qͥdem in ꝯcupiſcibili turbacōe Rurſus defectū in iraſcibili. terrore. Itē defectū in rōnali. falſam extimacōem. nā vt dic̄ Beda. licꝫ ſcirēt diſcipl̓i xp̄m hūiſſe ve ram carnē an̄ paſſionē. tn̄ ex quo mortuꝰ erat. nō putabāt veram carnē poſſe reſurge̓ tercia die de ſepulchro. vn̄ credebāt ſe vide̓ illū ſpm̄ quē xp̄s in paſſione emiẜat. Querit̉ quō veꝝ ſit ꝙ diſcipl̓i ꝯturbati fuer̄t ⁊ territi cū Io. dicat ꝙ gauiſi ſūt diſcipuli viſo dn̄o. Et dicendū ꝙ pͥmo turbati fuer̄t ⁊ territi ꝓ ī ꝓui ſa ⁊ ſubita apparicōe vt dic̄ Lu. ſꝫ poſtqͣꝫ on̄dit eis latꝰ ⁊ manus ⁊ maīfeſtauit ſe eē xp̄m. tūc gauiſi ſūt diſcipl̓i vt dicit Io. Itē q̄rit̉ vn̄ potuerint exiſtimare diſcipl̓i ſe vide̓ ſpm̄. nā vt loq̄ bant̉ ad inuicē ip̄i. ꝙ xp̄s vere r̓ſurrexit ⁊ apꝑuerat ſymōi atqꝫ duobꝰ diſcipl̓is eūtibꝰ ī emaus. ⁊ dicendū ẜm Ambro. ꝙ non oēs diſcipl̓i habuer̄t iſtā exiſtimacōeꝫ. nō eī credibile ē ꝙ Petrus ⁊ Io. atꝫ diſcipl̓i qͥ venerāt de emaus hͦ crediderit. ſꝫ qꝛ ce teri ml̓to plures hͦ exiſtimauer̄t iō ſn̄ia maioris ꝑtis paucoruꝫ opinionē īcludit vl̓ dicendū ẜm eundē Ambro. ꝙ potuit eē vt licꝫ Petꝰ ⁊ alij diſcipl̓i ſcirēt xp̄m r̓ſurrexiſſe. qꝛ tn̄ clauſo cena culo īgreſſꝰ ē ad eos ſubito ex hͦ credebāt n̄ eē corpꝰ xp̄i ſꝫ appa rere ſpiritum eius. Secunda pars. Ecundo cū dr̄. Et dixit eis qͥd turbati eſtis. on̄ditur quō xp̄s ſex teſtimōis verā ſui corꝑis r̓ſurrectionē ꝓ bauerit. ⁊ pͥmo hͦ declarat. h̓ rep̄hendendo exiſtimacōeꝫ eoꝝ ⁊ dixit eis qͥd t̓bati eſtis ad p̄ſentiā meam ⁊ cogitacōes falſe ⁊ ꝑnitioſe aſcendūt ī corda vr̄a qꝛ creditꝭ me eſſe ſpm̄. Nō ẜm Bedā ꝙ cogitacōes bone deſcendūt a deo in corda nr̄a ſic̄ ſemē bonū deſuꝑ iacit̉ in terrā Ia.i. om̄e datū op timū ⁊ om̄e donū ꝑfectū deſurſū ē. deſcendens a pr̄e luminū cogitationes vero falſe non iaciunt̉ deſuꝑ. nec deſcendunt in corſed a corde aſcendūt velut male herbe Mat. 15. d̓ corde ꝓcedūt cogitacōes male q̄ coinqͥnant hoīem. ⁊ qꝛ cogitatio diſcipl̓oꝝ nō erat a deo deſuꝑ. ſꝫ d̓ affectu terreo. iō iſta cogitatio dr̄ aſcē dere in corda eorum. Nota ſecundum Cirillum ꝙ ex iſta repre henſione habetur ſignum.& ille qui reprehendebat ipſe erat

Sermo quem viderant in ligno mortuum ⁊ poſitum in ſepulchro quē non latebat aliquid eoꝝ que erant in hoīe. pͣs. dn̄s ſic cogitati ones hominū qm̄ vane ſunt. Deinde tria ſigna ſue reſurſuctionis adiungit quibꝰ cognoſci poterat ſenſu ſcꝫ. viſus. tactus: et auditus. vidēte manꝰ meas et pedes. clauis ꝯfixos in cruce. pͣs foderunt manus meas et pedes meos Zach. 13. quidſūt plage iſte in medis manuum tuaꝝ. Et reſpondet his plagatus ſum in domo eoꝝ qui me diligebant.i. qui me debuiſſent diligere qꝛ ego ipſe ſum qui pependi in cruce et iacui in ſepulchro. ⁊ nō eſt alius in numero. Item hoc domonſtrat ſenſus tactus. palpate ⁊ vidēte quia ſpūs carnē et oſſa non habet ſicut me videbitis ha bere et ideo nolite exiſtimare ꝙ hic ſit ſpūs meus ſine corpore Item ꝑ omnia iſta verba que loquebat̉ xp̄s et ꝑ ea que ſequūt̉ manifeſtauit ſe auditui eoꝝ. vt in voce ⁊ ſermonibꝰ intelligerēt eum eſſe xp̄m Iob.33. Si habes intellectum audi qd̓ dicit̉. ⁊ au ſculta voce eloqui mei. talibꝰ em̄ ſermonibꝰ aꝑiebat aures viroꝝ. et erudiens eos. inſtruebat diſciplinam. naꝫ auris verba probat vt ibidem dicit̉. G deinde ſequit̉. et cum hoc di xiſſet. oſtendit eis manus et pedes. vt viderent et palparent. quatenus viſis cicatricibꝰ vulneꝝ cognoſcerent quia ipſe ē qui pependit in cruce et palpando carnem et oſſa ꝑciperent qꝛ non erat ſpūs. ſed veꝝ corpus habebat Querit̉ ſi corpus xp̄i habebat dotem claritatis. quare in eadem claritate apl̓i illud non vi derunt. Et dicendum ẜm Augu. c. de ciuitate dei ꝙ in poteſta te corporis glorioſi eſt videri in claritate vel non videri. qꝛ vero diſcipuli facile exiſtimabant xp̄m eſſe ſpūm. voluit xp̄s tollere oēm occaſionem erroris. apparens in qualitate qua poſſet cognoſci ꝙ eſſet ipſe et non alius. vnde in carne mortali claritatem reſurrectionis oſtendit. cum tranſfiguratus eſt. vt oſtenderet ꝙ ad illam claritatem deberet reſurgendo ꝑtingere: ſed reſurgens a mortuis ipſam claritatem non demonſtrauit. ne putaretur eē alius ab eo qui mortuus fuerat. H Item querit̉ quare cū xp̄s reſurrexit n̄ ſanauerit vulnera ſed voluerit ea remanere ī carne ſua. Et dicendum ẜm Bedam ꝙ hoc non fuit ex impotētia xp̄i potuiſſet enim ſanare vulnera qui maiora fecit. ſed tamē ipſe victor mortis poſt mortem ſigna mortis delere noluit ꝓpt̓ quatuor Primo vt ꝑ eam fideꝫ reſurrectionis diſcipl̓i aſtrueret Scd̓o vt cū ſupplicat ꝓ hūano genere ſemꝑ ip̄a vulnera on̄dat deo pr̄i Teccio vt on̄dat his q̄ ſaluant̉ q̄ꝫ miſcd̓iter eos ꝑ ip̄a vulnera r̓dēit. Arto vt on̄dat ī iuditio qͣꝫ iuſte īpii dāpnet̉ I Itē q̄rit̉ quō corpꝰ xp̄i potue̓it eē palpabile cū ſic eēt ſubtile vt

xxxvii. ſenſus. hec ſunt verba. res de quibus fuerunt verba que locutus ſū ad vos Luc. 18. Ecce aſcendimꝰ Hieroſolimā ⁊ ꝯſūabūt̉ om̄ia que ſcripta ſunt ꝑ ꝓphetas de filio hominis. tradet̉ em̄ gē tibus. ⁊ illudet̉ et flagellabit̉. et ꝯſpuetur. ⁊ poſtqͣꝫ flagellaue rint eum et tercia die reſurget. cum adhuc eſſem vobiſcū in carne.ſ. mortali. qm̄ neceſſe eſt impleri oīa que ſcripta ſunt in lege moyſi. vnde licꝫ ignoranter tn̄ ẜm legem iudei dixerunt Pyla to. Io. 19. Nos legem habemus. et ẜm legem nr̄aꝫ debet mori ideo aūt ẜm legem mortuus eſt. vt teſtamentum noue legis cō deret Hebre. 9. ꝑ ꝓprium ſanguinē introiuit ſemel in ſancta eter na redempcōe inuenta. ⁊ ideo noui teſtamenti mediator ē mor te intercedente. ⁊ ꝓphetis Actu. 3. Deus p̄nunciauit ꝑ os oīm ꝓ phetaꝝ pati xp̄m ſuum et ſic impleuit. ⁊ palmis de me. Trei. z. ego ſum ſalus eorum. redde eis viceꝫ domine. iuxta opera ma nuum ſuarum. Tercia pars. M Ercio cum dicit̉. Tunc apperuit illis. oſtenditur ꝙ xp̄s diſcipulis ſuis apparuit ſacreſcripture intelligetiam. Luce. 18. dicit̉: ꝙ cum xp̄s p̄dicaret apl̓is de his que ventura erant ſuꝑ eos. ipſi nihil hoꝝ intel lexerunt. Io. z. euangeliſta cum veniſſet ad monumentuꝫ xp̄i ⁊ non inueniſſet corpus. credidit corpus eſſe ablatū ꝓpter hoc qꝛ nondū ſciebat ſcripturas Io. zo. et iō vt dicit Theo. ne diſcipuli vacillarent circa reſurrectiōeꝫ xp̄i oportebat vt ſcriptas. intelligerent. que de ip̄o erant. dupliciter aūt xp̄s inſtruxit diſcipulos. primo.ſ. interius illuminando ⁊ diſponēdo intellectū eoꝝ vnde dicit. tunc apperuit illis ſenſum. i. intellectum eorum interius ampliauit ad cōprehenſionem ſcripturaꝝ. vt intelligerent ſcripturas. purgauit em̄ xp̄s tunc eorum intellectum et facit eos idoneos: vt oēm ſcripturaꝫ intelligerent Iob. 32. Inſpi ratio omni potentis dat intelligentiam. et prima Io. 5. Filius dei venit et dedit nobis ſenſum vt cognoſcamus verum deum. et ſimus in vero filio eius. N Et attende dr̄am int̓ xp̄m doctorem et ceteros hoīes docentes. nam homo docet alium ſolū exterius proponendo verba. et nihil facit interius: quia non po teſt illuminare intellectum. nec prebere ingenium docile. chriſtuvero etiam docet interius illuminando intellectum vnde ipſe eſt ſingularis magiſter de quo dicitur Mat. 23. magiſter noſter vnus eſt chriſtus: ⁊ propter hoc volēs docere apoſtolos d̓ ſcrip turis primo apperit intellectum eorum. Iob.38. Quis poſuit in viſceribꝰ hoīs ſapientiā vel qͥs dedit gallo intelligentia ego dominus. Scd̓o inſtruxit apl̓os ⁊ ꝑ verba exteriora declarādo illiſ

Sermo ſcripturas. pͣs. declaratio ſermonum tuoꝝ illuminat. ⁊ intelle ctum dat ꝑuulis. et dixit eis. qm̄ ſic ſcriptum eſt. et ſic oportebat xp̄m pati. Io. i. Expedit vt vnus hō moriat̉ ꝓ populo. ⁊ non tota gens pereat. ⁊ oportebat xp̄m reſurge̓ a mortuis die tercia. nam vt dicit Beda. ꝑditus fuiſſet fructus paſſionis. ſi n̄ eſſet veritas reſurrectionis. Et vlterius tercio oportebat predica ri in nomine eius penitentiam et remiſſionem peccatoꝝ in oēs gentes. Et benedicit ꝙ penitentia et remiſſio pct̄oꝝ eſt in noīe xp̄i. quia vt dicit̉. i. Io. z. ip̄e eſt ꝓpitiatio ꝓ peccatis noſtris: non ꝓ noſtris tm̄. ſed ꝓ tocius mundi pct̄is ipſe em̄ fuit agnuſ immolatus deo ꝓ peccatis oīm hominum. et ideo non ſit pecca torum remiſſio niſi in nomine eius. quia nunqͣꝫ ꝑ aliud ſacrifici um legis Moyſi potuit fieri peccatoꝝ remiſſio. que facta eſt in ſanguinē xp̄i. Actu. 13. Notum ſit vobis viri fr̄es. quia ꝑ xp̄m vobis remiſſio pct̄oꝝ annunciat̉ ab oībus peccatis quibus nō potuiſtis in lege Moyſi iuſtificari. Rogemꝰ gͦ ⁊cͣ. Prīa ps. Feria quarta poſt paſca ſermonis. xxxviii. Anifeſtauit ſe iteꝝ ih̓s diſcipulis ſuis ⁊cͣ. Ioh̓.21. Sicut mendaces deſiderant eſſe occulti ita veraces cupiunt eſſe manifeſti. quia veritas non querit ā gulum. vn̄ cum reſurrectio ſaluatoris nr̄i vera fue rit. ſine vlla falſitate. iō ipſe dedit oꝑaꝫ inanifeſta re ſe diſcipulis ſuis plurimis exemplis et argumentis. et maxime in locis illis in quibꝰ fuerat cum apl̓is ꝯuerſatus.ſ. in Gali lea circa mare tiberiadis. et de vna manifeſtatione ibideꝫ facta legit̉ in euangelio p̄ſenti. qd̓ in tres ꝑtes diuidit̉. In prima exprimit̉ piſcationis negocium. In ſcd̓a addit̉ maīfeſtacōis mira culum ibi. Mane aūt facto. In tercia poſtponit̉ reſurrectionis cō uiuium ibi. vt ergo deſcenderunt in terram. A Circa pͥnium tria tangunt̉. Primo deſcribit̉ locus manifeſtacōis: mani feſtauit ſe ih̓us iteꝝ. nam pluribꝰ alijs vicibꝰ ſe manifeſtauerat diſcipulis ſuis. digni erant diſcipl̓i quibꝰ xp̄s maīfeſtaret̉. quia ip̄m amabāt et deſiderabāt. vn̄ iſta eſt cā quare poſt reſurrectionem non legit̉ apꝑuiſſe iudeis odientibꝰ. ſed ſolis diligentibꝰ Io. 14. Qui diligit me. diliget̉ a pr̄e meo. ⁊ ego diligam eū: et manifeſtabo ei meip̄m. Nota ẜm Criſo. ꝙ ſignanter dr̄. ꝙ xp̄s manifeſtauit ſe. qꝛ corpus xp̄i cum ſit incorruptibile et gl̓ioſuꝫ non videt̉ indifferenter a quibuſcunqꝫ. ſed ab illis tm̄ quibus ſe vult manifeſtare. et qꝛ poteſtas manifeſtationis eſt in xp̄o. ideo non dicit euāgeliſta. ꝙ manifeſtatus fuerit quocūqꝫ. ſꝫ ꝙ ſeip̄m

xxxviii manifeſtauerit ad mare tiberiadis hoc eſt mare Galilee. ꝯuenit aūt locus iſte manifeſtationi. qꝛ vnamquanqꝫ rem melius cog noſcimus in loco: vbi eam ꝯſueuimus videre. qꝛ vero xp̄s fuerat ꝯuerſatus circa hoc mare ante paſſionem cū diſcipulis ſuis ideo vt facilius eum cognoſcerent ibidem ſe manifeſtauit eiſdeꝫ Scd̓o ponit̉ actus cui vacabant apl̓i. manifeſtauit aūt ſic. ſicut dicetur ꝑ ſequentia erant aūt ſimul. ſicut in vno loco ita ī vna caritate ſpūs ſancti et ꝯcordia Phil̓. 2. Idē ſapiatis. eandē caritatem habentes vnanimes idip̄m ſentientes de qua vnitate dic̄ pͣs. Ecce qͣꝫ bonum et qͣꝫ iocundū. habitare fr̄es in vnū Petrꝰ qui plus ceteris dilexet et Tho. qui dicit̉ didimus. didimꝰ grece idem eſt qd̓ gerinus latine qd̓ cognomen ſibi ꝯuenit quia āplius ceceris dubitauerat. et Nathanahel. iſte Nathanhel fuit fr̄ Philippi apl̓i: doctiſſimus in lege. quem Philippus adduxit ad xp̄m. et ip̄e primo ꝯfeſſus fuit excellentiam xp̄i dicens. Ra bi tu es filius dei. tu es rex iſrl̓. Io. i. Qui erat achana vico ga lilee vbi dn̄s aquam ꝯuertit in vinum. ⁊ filii zebedei. Iacobus viꝫ maior ⁊ Io. et alij ex diſcipulis eius duo quoꝝ nomina ta cent̉. dic̄ eis Symō petrus B Vado piſcari dicūt ei venimꝰ et nos tecum. Ita em̄ colligati erant ad inuitem amore. vt etiaꝫ ſimul vellent piſcari. Querit̉ quid potuerit eſſe in cauſa qd̓ Pe trus cum alijs iuerit piſcatum. nam multi dies erant ex quo re lictis retibꝰ et naui ſecutus fuerat xp̄m. et ex tunc non vacauerat arti piſcarie. Et dicendum ꝙ Criſo. triplicem cauſam aſſignat. Prima qꝛ dum ꝯuerſabant cum xp̄o. ita erant occupati p̄ dicatione et miraculis atqꝫ cōuerſatione eius ꝙ non poterant intendere piſcationi. nunc vero quia xp̄s non erat cum eis. ꝯti nue redierunt ad priſtinam artem Scd̓a ꝙ nondum erat eis da tus ſpūs ſanctus. ꝑ quem debebant ſpūalibꝰ actibꝰ mancipari. et ideo oꝑa corꝑalia exercebāt. ſed poſtqͣꝫ receperūt ſpm̄ ſanctū dederuūt ſe ex toto ſpūalibus vnde dicebant. Actu. 6. Non eſt equum nos derelinquere verbum. et miniſtrare menſis. ſed cōſi derate viros ex vobis quos ꝯſtituamus ſuꝑ hoc opus nos vero orōni et miniſterio vbi inſtantes erimꝰ. Tercia quia occiſi erāt et ideo aliqua oꝑatione voluerant ſe occupare: quam nouerāt Poteſt ẜm Augu. etiaꝫ quartū cauſa aſſignari quia qͣꝫdiu erāt cum xp̄o. nihil eis defuit: vt dicit̉ Luc. 22. ſed poſt mortem eiꝰ ceperunt habere penuriam et ideo ad ꝯſuetam artem vnde priꝰ vixerant ſe tranſtulerunt. 2. Teẜ.3. Non gratis panem mādu cauimus ab aliquo ſed et labore et fatigatione nocte et die oꝑ antes. C Item queritur ẜm Gre. Cur petrus qui ante

Sermo conuerſionem piſcator fuerat poſt ꝯuerſionem ad piſcationē re dit. cum veritas dicat. nemo mittens manū ad aratꝝ. ⁊ reſpiciens retro. aptus eſt regno dei Lu. 9. Precipue qꝛ vt dic̄ Auſi feciſſent hoc apl̓i mortuo xp̄o anteqͣꝫ reſurgeret. putaremꝰ qꝛ hoc feciſſent deſperantes eum reſurreduꝝ. nūc vero qꝛ ad piſca tionem redier̄t. poſtqͣꝫ viderant eum viuū. ⁊ inſpexerant loca vulneꝝ. atqꝫ in ſufflacōem habuerāt ſpūſſancti valde inconueniens videt̉ ꝙ ad piſcationē redierint. Ad hoc rn̄det Gre. diſtinguens ꝙ quedam ſunt negocia que ſine peccato fieri poſſūt quedā vero ſunt que aut vix aūt nullatinus ſine pct̄o fieri poſſunt ſic̄ thelonei negocium. ⁊ talibꝰ negociis nemo ſe debet implicare ꝓpter hͦ. Mat. poſt xp̄i reſurrectionē nō rediit ad theloneum qꝛ vero piſcaria ſine pct̄o fieri pn̄t. ideo poſt ꝯuerſioneꝫ tale negociū repetere nulla culpa extitit p̄cipue vt dic̄ Aug. qꝛ apl̓i non habebāt vnde viuerent. quā tn̄ indigentiā ideo dn̄s euenire ꝑmiſit: vt ꝯpellerent̉ ire piſcatum quatenꝰ diſpoſitum miraculum exhiberet vnde ptꝫ ꝙ Petrus apl̓s mittens manuꝫ ad aratꝝ non reſpexit retro. retro em̄ aſpicere ē poſt ꝯu̓ſionē re petere culpā p̄teritam vt dicit glo. i. Thi. 4. Sed qꝛ piſcari non erat culpa. ideo nō repetit culpam preteritam. Tercio ponit̉ la bor diſcipuloꝝ ſine fructu et exier̄t. et aſcenderunt in nauim. ⁊ illa nocte. in nocte vt dicit Criſo. Piſcabant̉. qꝛ adhuc forte do loſi erant. Nihil prendider̄t. Greg. Facta eſt inquit diſcipulis piſcatōis magna difficultas. magna eſt afflictio ſpūs. quia cun ctus eoꝝ labor ibat in caſſum ſed tn̄ in tanto labore ſine fructu credendum eſt eos fuiſſe benignos et patientes. nō ꝯturbatos ad inuicem. ſed cuncta in beneplacito dei ponentes. non ſic faciunt prt̄ores hoīes qui iraſcunt̉. ⁊ frequenter etiaꝫ deum altiſſimum maledicūt. ſi nō eueniat qd̓ cupiunt. non aduertentes ꝙ deus diſponit hoīs vitam melius. qͣꝫ ip̄e hō cognoſcat. pͣs. Ia Secunda pars cta cogitatum tuum in dn̄o ⁊cͣ. Ecundo cum dicit̉ Mane aūt tangit̉ manifeſtatio ſa luatoris. laborantibꝰ em̄ et afflictis diſcipulis atqꝫ ignorantibꝰ quid agerent. aſtitit ih̓us ſaluator. ⁊ qͥn qꝫ tangunt̉ in hac ꝑte. Primū eſt xp̄i p̄ſentia. mane aūt facto. ſtetit ih̓us in litore. D Querit̉ ẜm Gre. cur pꝰ reſurrectionē dn̄s ſtetit in litore. qui an̄ ſuam reſurrectionē coraꝫ diſcipulis in fluctibꝰ maris ambulauit: vt dr̄ Mat. 14. Et rn̄det Greg. aſſignans rōnem miſticam. dicit em̄ ꝙ mare ſignificat pn̄s ſcl̓m qd̓ ſe cauſaꝝ tumultibꝰ. ⁊ vndis vite corruptibil̓ illidit ꝑ ſoliditatē vero littoris p̄petuitas eterne quietis figurat

xxxviii quia igit̉ diſcipuli ad huc erant in fluctibꝰ mortalis vite. iō laborabant in mari. ⁊ ꝓpter eandem cauſam xp̄s ante reſurrectionem in mari fuit cum eis quia vero redemptor nr̄ iam corruptionem carnis exceſſerat poſt reſurrectionem ſuaꝫ in littore ſtabat poteſt etiam adhuc adduci lr̄alis ratio. qꝛ xp̄s volens manifeſtare veritatem ſue reſurrectionis. nihil debuit facere qd̓ eſſet diſcipulis occaſio erroris. erant em̄ valde labiles: vt exiſtimarēt eum eſſe ſpm̄ ſi igit̉ ambulaſſet ſupra mare ſtetim potuiſſent ſu ſpicari: ꝙ eſſet fantaſma. et ita habuiſſent impedimentū ad cre dendum reſurrectionem eius. nam vt legit̉. Mat. 14. cum xp̄s ante reſurrectionem ambularet ſupra mare. et veniret ad diſcipulos: qui erant in nauicula diſcipuli ꝯturbati ſunt dicentes: quia fantaſma eſt. et p̄ timore clamauerunt. ꝙ ſi fuerunt hec ſu ſpicati de eo quem nondum viderant mortuum. multo ampliꝰ ſe exiſtimaſſent videre fantaſma. ſi xp̄s quem mortuū viderant poſt reſurrectionem ſupra mare ambulaſſet. E Deinde oſtendit ꝙ latuit diſcipulos eum eſſe xp̄m. non tn̄ cognouer̄t diſcipuli: quia ih̓us eſt. Yſa. 45. Vere tu es deus abſconditus deus iſrl̓ ſaluator. Sciendum eſt vt dicit Criſo. ꝙ xp̄s mox ſeip ſum non oſtendit diſcipulis. ſed voluit primo in allocucionem cum eis venire. Due aūt ſunt cauſe quare eum ſtatim non cognouerunt. prima ex ꝑte corꝑis xp̄i. quia ſicut in poteſtate corꝑiſ glorioſi eſt: ꝙ ſe oſtēdat vel non oſtendat. ita etiā in poteſtate ipſius eſt: ꝙ ſi ꝑ aliquem modū ſe oſtendat. vt cognoſcat̉. vel etiam aliquo mō ſe oſtendat: vt cognoſci non poſſit. ſed vide ri tm̄ xp̄s igit̉ liꝫ ſe oſtenderet exiſtentem in littore. quia tn̄ non eo mō ſe preſentauit: quo poſſet cognoſci. ideo ip̄m nō cogno uerunt. Secunda cauſa poteſt aſſignari ex ꝑte diſcipuloꝝ. quia ita erant intenti ad opus piſcationis. ꝙ licet viderent xp̄m in littore. non tn̄ aduertebant quis ip̄e eſſet. Poſſet etiam aſſignari cauſa ex ꝑte diſtantie. quia em̄ xp̄s diſtabat ab eis cubitiſ ducentis. ideo forte non cognouerunt Scd̓o ponitur allocutio xp̄i. dixit ergo eis ih̓us. pueri pueros appellat n̄ ꝓpt̓ etatem qꝛ Petrus iam habuerat vxorem. ſed dicit eos pueros ab obſequio quemadmodū ſeruientes nobis in antiquis. pueros appellamus. nunquid pulmentarium habetis.i. habetis ne aliquid vnde poſſit fieri pulmentum. hoc aūt dicebat quaſi aliqͥd vellet ab eis emere. Eſt aūt pulmentariū idē ꝙ pulmentū. vt dr̄ pulmentū cibꝰ ⁊ delicatus ⁊ ſuauis. Vl̓ etiā qͣlibet cibus p̄ter panem qd̓ eſt cōpanagium. et bene nouerat ipſe. ꝙ nihil in ip̄a nocte prendiderant. ⁊ tamē interrogat ſi aliquid habent

Sermo venale ꝓpter duo. Primo vt ipſis referentibꝰ ſe nihil habere ha beat locum mandare eis: vt mittant rethe in mare. Scd̓o quia ſi xp̄s dixiſſet ſe ſcire ꝙ nihil ea cepiſſēt nocte. ex hoc ſigno cognouiſſent eum eſſe xp̄m. qꝛ ſciret oculta. xp̄s vero adhuc volebat differre ſuam cognitioneꝫ in miraculo magis euidenti. Re ſponderunt ei non. certe non habemus pulmentariū nec aliqͥd cepimus. Tercio ponit̉ preceptum xp̄i. dixit eis: mittite retheī dextrā nauigli.i. ad dextram ꝑtem nauis. mittite rethe in mareet inuenietis. inuenietis.ſ. multitudinem piſcium. miſerunt gͦſicut mandauerat illis. ⁊ ita impletum eſt rethe magnis piſcibꝰ quia iam nō valebāt illud trahere. ꝓpter multitudineꝫ piſcium plus igit̉ valuit vnicū verbum atqꝫ imꝑiuꝫ xp̄i qͣꝫ totus labor et plurima induſtria diſcipuloꝝ. Et attēde ꝙ iſta ꝯgregatio pi ſcium rethe diſcipl̓oꝝ facta eſt diuinitus. tū miniſterio angelorum qui ſubito ad nutum xp̄i incluſerunt intra retia illos piſceſ de mari. G Quarto tangit̉ noticia xp̄i. dixit ergo diſcipulus ille quem diligebat ih̓us. iſte eſt Io. euangeliſta Petro ei dixit tanqͣꝫ magis diligenti xp̄m. dn̄s eſt. pͣs. Cognoſcāt qꝛ nomen tibi dn̄s. tu ſolus altiſſimus ſuꝑ oēm terram. Nota ẜm Bedam. ꝙ Io. cognouit xp̄m ꝓpter tria.ſ. ꝓpter miraculū iſtiꝰ piſcationis. Item ꝓpter ſonum p̄cognite vocis. Item tercio quia fuit recordatus alterius piſcationis de qua habet̉. Luc. 5. ꝙ ad verbum xp̄i Petrus laxauit recia in capturam. ⁊ ꝯcluſerunt di ſcipuli piſcium multitudinē. venit igit̉ in mentem Io. miraculū piſcationis illiꝰ. ⁊ cognouit ꝙ xp̄s eſſet. cuius etiā imꝑio erat facta iſta piſcatio. Quinto ponit̉ quō diſcipuli cognito xp̄o venerunt adip̄m. ⁊ pͥmo quō Petrus ceteris feruentior ꝓmptius venit. Symon ergo pet. cū audiſſet qꝛ dn̄s eſt ſtatim credidit Io. tunica ſuccinxit ſe. Eſt aūt ſuccingere: veſtimenta eleuare ſu pra cingulum ſicut faciunt qui miniſtrant: vt expeditiones fiāt erat em̄ mundus: ẜm Bedam dr̄ Pet. fuiſſe nudus. ad comꝑa tionem ceteroꝝ veſtimentoꝝ. quibꝰ vti ſolebat. qui veſtimētis ſolitis non erat indutus. Aut etiā dici pt̄ ẜm eundem. ꝙ more piſcatoꝝ piſcandi ſtudio nudus inceſſit: et miſit ſe in mare. eodem ardore quo multa alia fecerat. venit ad ih̓m. nec voluit expectare: vt nauigio veniret ad xp̄m quia tarde ſibi videbat̉ poſ ſe venire ad terram. Non tamen vt dicit Beda. intelligendū eſt Petꝝ veniſſe ſuꝑ fluctus. ſed aut notando. aut pedibꝰ ꝓprijs qꝛ erat ꝓpe terram. licꝫ igit̉ Petrus non xp̄m prius cognouerit: quia tn̄ plus oībꝰ dilexit. iō prior venit ad xp̄m. Deide oſtēdit quō alij venerunt. Alii aūt diſcipuli nauigio venerunt. Forte

xxxix modum apparitionis ipſius. Quarto viſus eſt duobꝰ diſcipulis euntibꝰ in caſtellum ī ſpecie ꝑegrini. Mar. 16. ⁊ Luc. 24. Quin to viſus eſt in ſero ipſius diei. ꝯgregatis diſcipulis in cenaculo abſente Thoma. Luc. 24.. 20. Alijs vero diebꝰ poſt diē reſur ſurrectionis. iteꝝ quinqꝫ alijs vicibꝰ eis apparuit. pͥmo ſcꝫ octa ua die reſurrectionis p̄ſente thoma. Io. 20. Scd̓o ad mare tybe riadis de qua appitione habitū eſt in p̄ſenti euāgelio. Tercio s. diſcipulis in galilea in mōte thabor Mat. 28. Quarto ī die aſcenſionis recūbentibꝰ.. diſcipulis. Mar. 18. Quinto ipſa ea dem die aſcenſionis. non quidam in terram. ſed iam in aere eleuatus apparuit. Luc. 24. et. Actu. i. videntibꝰ illis eleuatus ē alie aūt apparitiones legunt̉. que licꝫ vere ſint. non tn̄ habent̉ in canone. Rogemus ergo deum. vt viſionem ſui nobis mani feſtet in vita eterna. vbi videamus eum. non ſpeculo et enigmate ſed aꝑta claritate ſicuti eſt. qui viuat et regnat ⁊cͣ. Feria quinta poſt paſca. Prima pars ſermonis. Triceſiminoni. Aria ſtabat ad monumentum ⁊cͣ. Io. zo. hoc ideꝫ ſuccincte legit̉. Mar. 16. ⁊. Luc. 24. Non eſt dignum vt inueniant aliquid. qui negligunt quere re. ſed diligēter inquirentes rationabile eſt. vt ꝙ cupiunt reperiāt. vnde Maria magdalena ſimul cum petro et Io. veniens ad monumentū. pͥmo oīm xp̄m vide re meruit. quia ad monumentū ꝑſtitit. illi vero tunc nō vider̄t quia neglexerunt ibi manere. In hoc aūt euāgelio vbi agit̉ de iſta apꝑitione dn̄i tria tangunt̉. Primū eſt affectuoſa mulieris inquiſitio. Scd̓m eſt gl̓ioſa ſalutationis apꝑitio ibi: hoc cum di xiſſet. Tercium eſt gaudioſa reſurrectionis annuntiatio ibi: ve nit maria magdalena: Im pͥma ꝑte tria facit. oſtendi em̄ quā to amore. quanto ſtudio. ⁊ quanto dolore iſta mulier dn̄m que fierit. Quanto amore quidem. nam vt dicit Gre. mentem huius mulieris magna vis amoris accenderat. que a monumento dn̄i et diſcipulis recedentibus non recedebat vnde dicit. A Maria ſcꝫ magdalena ſtabat: non quidem recedebat. qꝛ vt di cit Augu. viris recedentibꝰ infirmiorem ſexum in eodē loco fortior figebat affectus. Illi recedebant timentes videri a iudeis. ſꝫ iſta neminem timens ſtabat: ad monumentum: neſciebat eniꝫ in quo iret ad querendum corpus dn̄i. ⁊ ideo non recedebat a loco vbi poſuerant illud foris.i. extra ſpeluncam. hinc inde attendens ſic vbi videret corpus dn̄i. ſed tn̄ erat inter ortum vbi erat monumentaꝫ: plorans ne mireris vt dicit Criſo. ꝙ maria

Sermo magdalena amare flebat ad monumentum. Petrus vero nihil tale paſſus eſt. compaſſibile em̄ eſt muliebre genus. et nam flebile. Nota ꝙ duplicem cauſam plangendi habebat iſta mulier. Primam quidem. qꝛ credens corpus dn̄i eſſe ablatum. cu currit ad petꝝ ⁊ Io. vt ſimul cum eis quereret dn̄m illi vero receſſerunt. et reliquerunt eam ad monumentum vn̄ videns ſe ſo lam derelictā. ad lacrimas ſe ꝯuertit Tren. i. Plorans plorauit in nocte ⁊ lacrime eius in maxillis eius. non eſt qui ꝯſolet̉ eaꝫ ⁊cͣ. Scd̓a cauſa plangēdi erat. vt dicit Augu. quia oculi qͥ que ſierant dn̄m. nec inuenerant. lacrimis vacabant amplius dolē tes eum eſſe ablatum demonumento. qͣꝫ ꝙ occiſus fuerit in ligno qm̄ tanti mgr̄i cuius vita ſubtracta erat. nec memoria rema nebat. vnde videns corpus eſſe ablatū lacrimis vacabat Tre. i. Idcirco ego plorans et oculus meus deducens lacrimas. qꝛ longe factus eſt a me ꝯſolator. ꝯuertentes aīaꝫ meam. ſolus ita qꝫ fletus illi ſucceſſerat loco xp̄i vnde ꝯſolabat̉. B. Que rit Augu. 4. ꝯfeſ. 5. caº. Quare fletus cum ſit res amara. dulcis tn̄ eſt miſeris et tribulatis. Et reſpondet licet fletus ſit res amara. delectat tamen ꝓpter faſtidium carentie earum reruꝫ quibus prius fruebamur. In. o. aūt libro capitulo. i. aliaꝫ ſollutionē mauit. nam ꝓpter triſticiam cauſantur lacrime. que niſi tanqͣꝫ ſu perfluum quid plangendo eiiciātur. nouum dolorem faciūt ita vt gēmatꝰ ſit dolor. cū vero ploratu emittūt̉. alleuiāt caloris gͦ uedinem. vnde lacrime ſunt miſeris delectabiles Amor igit̉ vt dicit Orige. faciebat eam ſtare ad monumentum. ſed dolor faciebat eaꝫ plorare: Scd̓o oſtenditur quanto ſtudio queſierit do minum. quia frequenter intuebatur ſepulchrum vbi dominum viderat et poſuerat. vnde ſequitur: dum ergo fleret inclinauit ſe: et proſpexit in monumentum: primo quidam monumentū viderat vacuum. dicente angelo: venite et vidēte locum vbi po ſitus erat dn̄s. nihilominus tamē amore ſolicita. iterum atqꝫ ite rum monumentum aſpiciendo perquirit. amanti em̄ vt dicit. Gre. ſe male aſpexiſſe non ſufficit. quia vis amoris intentionem multiplicat inquiſitionis. ſancta em̄ deſideria dilatione creſcunt ſi aūt dilatione deficiunt. deſideria non fuerunt. Deinde viſio ā gelica ſequitur. vbi premittitur numerus angelorum: et vidit duos angelos. prius quidem cum alijs mulieribus vnum ange lum viderat ſedentem ſuper lapidem monumenti. nunc vero du os vidit vt in ore duoꝝ vel triū teſtiū ſtet omne verbum. Item adiungit ꝯuenientem habitum: in albis: ẜm qd̓ dicit dyo. de

xxxix angelica Ierarchia. angeli cum ſint incorporei. veſtimentis non indigent. vnde cum veſtimentis albis dicuntur veſtiti. vt aliqͥd nobis innuant. ſit nam vt dicit Criſo. iocunditatis ⁊ gaudii p̄ fulgentes amictus. preſtant indicia ſalutifera reſurrectionis. Sic̄ enim in paſſione ecclypſatus eſt ſol. meroris et anguſtie ſigna promens crucifigentibus filium dei. ita angeli vite et reſurrecti onis precones habitū ſalutiferi feſti candidati deſignabant. Itē ponitur eorum poſitio: Sedentes: In Luca dicitur ꝙ ſtabāt. ſꝫ vt dicit Augu. intelligendum eſt ꝙ prius ſedebant angeli. ſed cum vidiſſent Mariam magdalenam aſſurrexerunt ei. Iteꝫ po nitur ordo ipſorum: vnum ad caput et vnū ad pedes: Caput eſt ſenciendi peincipium. vt dicit Augu. z. ſuper. Gen. ad lr̄aꝫ capitulo. i. pedes vero ſunt organa propria motus. viuum au tem a non viuo principaliter his diebus diſtinguitur ſenſu.ſ. ⁊ motu. Admonſtrandum igitur ꝙ vtriuſqꝫ vite opera perfecta erant in xp̄o. Et ideo alter angelorum ad caput. alter vero ad pedes erat. Item ponitur eorum ſitus: vbi poſitum fuerat corpus iheſu: Nam erant angeli intra loculum ſiue ſpeluncam iſtā intra quam erat loculus ad caput et ad pedes ipſius loculi. Et nota ẜm Auguſtinum ꝙ iſta viſio angelorum eadem eſt illi. q̄ legitur. Luce. 24. Ꝙ vero in Luca ſequitur ꝙ poſt hanc viſionem Petrus cucurrit ad monumentum propter verba mulieꝝ In Iohanne vero aduentus Petri premittitur viſioni angelo rum dicit Auguſtinus ꝙ Lucas recapitulando hec poſuit. Ter cio ponitur quomodo lamentabiliter quid quereret. angeli expoſuerint: dicunt ei illi: quaſi compaciēdo lachrimis eius: mu lier quid ploras. Criſoſtomus. angeli lachrimas prohibebant et futurum quodam modo gaudium nunciabant. ita enim dixe runt quid ploras ac ſi dicerent plorare noli. Iere. 31. quieſcat vox tua a fletu. et oculi tui a lachrimis. deinde reddit cauſam q̄ re plangeret: quia tulerunt: non dicit abſtulerunt bona tempo ralia. ſed dixit: dominum meum: licet mortuus eſſet dominum tamen ſuum eſſe dicebat: Et neſcio vbi poſuerunt eum: vnde ẜm Auguſtinum hec erat cauſa moioris doloris. quia neſciebat quo iret ad conſolandum dolorem ⁊cͣ. Secunda pars

Sermo Ecundo cum dicit̉. Hoc cum dixiſſet. tangit̉ gl̓ioſa xp̄i apꝑitio. ⁊ tria facit. p̄mittit̉ em̄ xp̄i preſentia. ſed ignota mulieri: hec cum dixiſſet: ipſis angel̓: ꝯuerſa eſt retrorſum: vt aſpiceret quid eſſet poſt ſe in or to. Nam pͥmo aſpiciebat intra domum vbi erant angeli. Querit Criſo. quare hec mulier non expectauerit quid āgeli ei reſpō derent. et ꝯſulerent ſuꝑ fletu ſuo. ſed ſtatim ꝯuertit ſe retrorſuꝫ Et reſpondet ꝙ dum iſta mulier colloqueret̉ angelis. xp̄s poſt eam apꝑuit. ⁊ angeli ꝯſiderantes dn̄atorē figura et inſpectione et motu ꝯfeſtim on̄derunt qm̄ viderunt dn̄m. vnde mulier videns angelos ſic attēte ꝯſiderātes aliqͥd poſt ſe ꝯu̓cit ſe retrorſū. vt viderent quid reſpicerēt. Aliter dicit Origēs. ꝙ nimia ſolici tudo querendi dn̄m nō ꝑmittebat. vt fixū alicubi haberet aſpe ctum. ſed huc atqꝫ illuc anxie. vertebat oculos. vn̄ cum non inueniſſet corpus dn̄i in monumento non multum ei fuit care de verbis angeloꝝ. ⁊ iō ſtatim vertit ſe: Et vidit ih̓m ſtantē: benedicit ſtantē. qꝛ virtute reſurrectionis non tanqͣꝫ mortuus aut infirmus vel fatigatus iacebat. vnde vt oſtenderet ꝙ humanā oēm infirmitatem tranſierat. ſtans apꝑuit: et non ſciebat qꝛ ihe ſus eſſet. Iob.4. ſtetit quidam cuius non cognoſcebam vultuꝫ ymago coram oculis meis Et attende vt dicit Criſo. qꝛ angeli ſtatim cognouerunt dn̄m. mulieri vero ignotus apꝑuit. ip̄a eī querebat eum tanqͣꝫ mortuum. vnde ſi ſtatim cognouiſſet eum ſtupefacta fuiſſet. et ideo paulatim deducenda erat in cognitionem reſurgentis. Scd̓o ponit̉ xp̄i cum muliere ſermotionatioDicit ei ih̓us: duas terrogationes fecit. pͥma: Mulier quid ploras: Bern. Interrogat̉ inquit cauſa doloris. vt augeat̉ deſi derium. quatenus eum nominaret. quem quereret et in amorē eius ardentius eſtuaret. Secunda interrogatio eſt: quem queri tis: illum querebat qui querebat quem quereret. et ideo de hͦ xp̄s querebat vt ſe hac interrogatione demonſtraret eſſe queꝫ querebat: D Deinde ponit̉ mulieris reſponſio: Illa eſtimans ꝙ ortulanus eſſet. forte credebat eum eſſe ortulanuꝫ ipſius orti. in quo erat ſepulchrum domini. Et attende ẜm Greꝙ non fallebatur penitus illa mulier. ipſe enim chriſtus vere ē ortulanus qui in pectore iſtius mulieris per amoris ſui videlicet ſemina virtutum virentia plantabat. Nota ꝙ omnis aīa ē ortus xp̄i. Iere. 31. Erit anima eoꝝ quaſi ortus irriguus. ⁊ vl tra nō eſurient. Ex quo ortu xp̄s verꝰ ortulanꝰ malas herbas vicioꝝ eradicat. et ſemina virtutū iactat. Iactat in eo ſemen viole. vnde germinat et ꝯſurgit inſtipiteꝫ plantarum et floret

xl eſt. Scd̓m hanc humanitatis naturam nulli eſt dubiū quin pr̄ et deus ſit ſibi et ceteris cōmunis. Aliter dic̄ Augu. qꝛ deus eſt pr̄ xp̄i et pater alioꝝ hoīm: ſed pr̄ xp̄i eſt naturaliter. ⁊ eterna genitura. ceteroꝝ vero ꝑ creacōem et gr̄a adoptionis. Quantū vero ad rōnem humanitatis ip̄e cum ceteris hoībꝰ hr̄ deum. ſed adhuc differenter: quia inter deum et homnies ipſe eſt mediator ⁊cͣ. Tercia pars. H Ercio cum dicit̉. Venit maria: tangit̉ gaudioſa reſurrectionis annuntiatio. venit Maria magdalena cum gaudio et exultatione. Et eſt ſciendum vt dic̄. Augu. de ꝯſenſu euāgeliſtaꝝ. ꝙ maria magdalena cū alijs mulieribꝰ pͥmo venit ad monumentū. ⁊ vidit angelum ſedentem ſuꝑ lapidem reuolutum qui annunciauit eis xp̄m reſurrexiſſe. Sed maria magdalena attonita renūciauit apl̓is cor pus eſſe ſublatum currentibꝰ vero Petro et Io. ad monumentum ipſa ſola ex mulieribꝰ cucurrit poſt eos. vbi iteꝝ eis recedē tibꝰ duos vidit angelos. ⁊ xp̄m in figura ortolani vt dic̄ p̄ſeneuangeliū. Cum vero gaudens iteꝝ veniret ad diſcipulos. vt renunciaret que viderat. reꝑtis alijs mulierebꝰ ibant ſimul et dum irent occurrit eis ih̓us. vt dr̄ Mat. 28. Et dixit illis aue te. Ille vero acceſſerunt et retinuer̄t pedes eius: et adorauerūt. tunc eis oībꝰ mādauit xp̄s vt renunciarent apl̓is eum viuere Anuncians diſcipl̓is quia vidi dn̄m. pͥmo anunciauerat ablatum eſſe corpus. Ecce igit̉ vt dic̄. Gre. qꝛ humani generis culpa ibi abſcondit̉. vn̄ ꝓceſſit. muliere ī pͥma viro anūciauit ver ba mortis. illa vero nouam vitam anūciat. ⁊ hoc ideo vt dicit. Beda. ne ꝑpetui reatus apud virū obꝓbrium ſuſtineret. ⁊ que viro culpam tranſfuderat. tranſfunderet et gr̄am: Et hec dixit mihi.ſ. aſcendo ad pr̄em meum. facta eſt maria magdalena reſurrectionis xp̄i prenuncia. et verborum ipſius relatrix. cum tamen apoſtolus prohibeat mulierē docere et predicare. qd̓ ſpeciale preuilegium merita gr̄aꝝ beate marie magdalene acculat. Rogemus ergo deum ⁊cͣ. Feria ſexta poſt paſca. Prima pars ſermonis. quadrageſimi. Ndecim diſcipl̓i abier̄t in galileā in montē vbi cō ſtituerat illis ih̓s ⁊cͣ. Mat. 28. Querit̉ ad qͥd optu erit diſcipl̓os xp̄i ire in galileā ad videndū eum cū in iheruſalem pluries illis apparuit ⁊ quare vi dendus ſolum in galilea p̄mittit̉ dicendū ꝙ diuinum ꝯſilium nunqͣꝫ mutat̉ licꝫ mutent̉ oꝑa. vt dr̄. 1. ꝯfeſ. 4. caº

Sermo Diuinum aūt ꝯſilium fuit ſolum in galilea ſe diſcipl̓is demonſtrare. ⁊ hoc ꝓpter quinqꝫ. Primo quidem ad maiorem ſue reſurectionis certitudinē. xp̄s em̄ ante paſſionem ꝯuerſatus fuit in galilea cū diſcipulis. vn̄ manifeſtū erat xp̄m vere reſurrexiſſe dū in eiſdem locis poſt reſurrectionem ꝯuerſabant̉ cum eo. Secūdo qꝛ in iudea timore iudeoꝝ et imaginatione viſe mortis xp̄i ſic ī pediebant̉ diſcipuli: ꝙ nō vere credebant reſurrectionem eius. in galilea videndus erat. que eſt patria diſcipl̓oꝝ. in qua eum non mortuū ſed viuum viderant. Tercio ad maiorem eoꝝ ꝯſo lationem. Eſt em̄ valde penoſum poſt mortem amici in locis ill̓ manere in quibꝰ cū eo dum viueret ꝯuerſati fuimꝰ. vn̄ videmꝰ ꝙ hoīes fugiunt illa loca ꝓpter alleuiationem meſticie. Si auteꝫ quem credebamus mortuum viuere audieremus. maximū nobis eſſet gaudium etiam ip̄is locis eum videret. que propter mortem eius nobis odioſa fuerant. Quarto quia nolebat xp̄us in ciuitate illa ex toto ſe diſcipulis manifeſtare. in qua ꝯdemnatus fuerat iniuſte ad mortem. tanqͣꝫ ꝯtemnens et ab horrens ip ſam. Quinto ẜm glo. quia galilea tranſmigratio interpretatur xp̄s aūt reſurgens tranſibat a iudeis ad gentes. ideo diſcipuli r̓ cedunt a iudeis vt in galilea gentium videant xp̄m. licꝫ aūt ta le fuerit diuinū ꝓpoſitū ante tn̄ qͣꝫ irent in galileam xp̄s ſe diſcipulis demonſtrauit. primo quidem ne nimia dilatio eſſet illis cauſa doloris. Scd̓o ne fieret cauſa erroris putantibꝰ eū non re ſurrectuꝝ. Tercio qꝛ non expectaſſent eū videre in galilea: niſi prius ꝯſtaſſet eis ꝙ reſurrexiſſet in irl̓m In pn̄ti aūt euangelio agit̉ de iſta apꝑitione dn̄i. qd̓ in tres ꝑtes diuidit̉. quaꝝ prima ꝯtinet appentis xp̄i maieſtatē. altera reſurgentis vl̓em poteſtatē ibi et accedens ih̓us. Tercio familiarem ꝑmanentis caritatem: ibi. ⁊ ecce ego. Circa pͥmum tria tangunt̉. Primum eſt obediē tia diſcipl̓oꝝ vnde dicit. vndecim aūt diſcipuli abier̄t de irl̓m in galileam. vn̄ receſſerant prius veniētes irl̓m duce xp̄o ad paſ ſionem venienti. In montē vbi ꝯſtituerat illis ih̓s. Iſte eſt mōſ in quo an̄ paſſionē tranſfiguratus ē. B Scd̓o ponit̉ dipulorum reuerentia. Et videntes eum ſubito inter eos. vultu mirabili et iocundo apꝑuit Heſt. 15. vidit te dn̄e qͣſi āgelū dn̄i et ꝯturbatum eſt cor meum p̄ timore gl̓ie tue. valde ei mirabi lis es dn̄e. ⁊ facies tua plena gr̄aꝝ. Adorauerunt h̓ pͥmo legit ꝙ xp̄m oēs apl̓i poſt reſurrectionem adorauer̄t. quia manifeſtū in eo apparebat diuinitatis ſignū gl̓ioſū. Nō ꝙ adorandus eſt xp̄s pͥmo quidem rōne diuine maieſtatis. Deu. 6. dominum de untuū adorabis ⁊ illi ſoli ẜuies. rōne diuīe generacōis qꝛ filiꝰ

xl dei eſt Mat. 14. Qui in nauicula erant venerunt ⁊ adorauerunt eum dicentes. vere filius dei es. rōne tꝑalis creacōis Apo. 14. Adorate eum qui fecit celū et terram ⁊ mare ⁊ oīa que in eis ſūt et fontes aquaꝝ. rōne vniuerſalis dn̄ationis pͣs. Adorabunt ī ꝯſpectu eius vniuerſe familie gentiū. qm̄ dn̄i eſt regnum. ⁊ ip̄e dn̄abit̉ gentium. rōne ſanctiſſime vnionis verbi ad carnē Tho. 13. Adorabunt dn̄m in te et terram tuā in ſanctificacōe habebūt rōne nr̄e redemptionis pͣs. Adorabūt eum oēs reges terre. oēs gentes ſeruiēt ei. qꝛ liberauit pauꝑem a potente. Item rōne iocunde reſurrectionis pͣs. Adorabimus in loco vbi ſteterūt pedes eius. qd̓ vt fiat ſubiungit. ſurge dn̄e in requiem tuā. rōne nr̄e glorificationis. Tho. 13. Luce ſplendida ſulgebis. ⁊ ideo om̄es fines terre adorabūt eum. ꝓpter hec oīa triplex mundi machina xp̄m adorat. Phi. 2. In nomine ih̓u om̄e genu flectatur. celeſti um. terreſtrium. ⁊ infernoꝝ. Adorant quidem eū celeſtia cum ex ultatione ſiue ſint angelici ſpūs pͣs. Adorate eū oēs angeli eiꝰ ſiue ſint beati ſpūs hoīm Apoc. 424. Seniores ꝓcidebant ante ſedentem in throno. ⁊ adorabāt viuuentem in ſecula ſeculorum ſi ue etiam ip̄a ſint celeſtia corꝑa Ge. 32. vidi ꝑ ſomnū quaſi ſolē et lunam et ſtellas. i. adorare me Item adorat eū machina ter reſtris ex deuotione pͣs. Oīs terra.i. hoīes habitantes in terraadoret te et pſallet tibi. pſalmum dicat nomini tuo ſiue ſint reges principes ſeculi. Mat. 2. De tribꝰ magis. intrantes domū ī uenerunt pueꝝ cum maria mr̄e eius. et ꝓcidentes adorauerunt eū ſiue fuerint apl̓i pͥncipes ecc̄ie ſic̄ h̓ Iſa. 49. Vultu in terra de miſſo adorabūt te Tota etiā ꝯgregatio fideliū a xp̄o īſtituta eū adorat pͣs. oēs gentes quaſcunqꝫ feciſti venient ⁊ adorabūt corā te dn̄e. Item adorat eū infernalis machina: ſꝫ cū tremore demo nes em̄ credunt ⁊ ꝯtremiſcunt Mat. g. Videns aūt hō in ſpiri tu in mundo ih̓um a longe. cucurrit et adorauit eū. ¶ Ter cio ponit̉ quorundā heſitatio. Quidā aūt nō oēs viꝫ dubitauerunt. non dicit ꝙ quidā non crediderint. ſed qd̓ dubitauerunt eſt em̄ differentia inter dubitare et nō credere. qui enim non cre dit remotus aut contrarius eſt veritati. Qui vero dubitat ad ve ritatem accedit. ſed nondum in ea firmatus eſt. Non aūt credē dum eſt aliquos ex vndecim apoſtolis vſqꝫ nunc incredulos eē reſurrectioni quibꝰ xp̄s tociens ſe manifeſtauerat. Nam et Tho mas qͥ incredulus fuerat iā erat ſolidatꝰ infide ſꝫ tn̄ aliq̓ adhuc minꝰ ꝑfecti dubitāt in qͥbꝰ nōdū erat fides reſurrectiōis firmata Que omnia noſtre fidei ſunt confirmatio. Nam vt dicit Leo papa hanc heſitationem infirmitatis humane nequaqͣꝫ ſpirituſ

Sermo veritatis ꝑmiſiſſet predicatoꝝ eſſe pct̄oribꝰ: niſi illā trepida ſolicitudo et curioſa cunctatio nr̄e fidei fundamenta ieciſſet. So lida igit̉ fidei fundamenta illoꝝ dubitatio fecit. qꝛ dum nō cre dunt narrantibꝰ. quidam vero nō credunt niſi tangant ⁊ vide ant. alij vero etiam videntes et tangentes dubitant. triplex fidei firmitas orit̉. pͥmo em̄ tollit̓ oīs ſuſpitio falſitatis. Nō enim ordinatione hūana facta eſt reſurrectio: qn̄ tot fuerunt non cre dentes et dubitantes. Scd̓a qꝛ certitudo fidei roborat̉. Nec eniꝫ faciliter potuit n̄ credentibꝰ ⁊ ſic dubitātibꝰ ꝑſuaderi reſurrectio ſed expreſſam oꝑtuit illis veritateꝫ on̄dere. Tercia qꝛ oīs nobiſ occaſio erroris tollit̉. quia dubitacōes alioꝝ nos inſtruunt vn̄ Leo nos illoꝝ inſtruxit aſpectus. nos erudiuit auditus nos cō firmauit attractus. Gras agamus igit̉ diuīe diſpenſationi. et ſanctoꝝ pr̄m neceſſarie tardidati. quia dubitatum eſt ab illis Secunda pars D ne dubitaretur a nobis ⁊cͣ. Ecundo cum dicit̉. Et accedens ih̓us. tangit̉ vl̓is re ſurgentis poteſtas. et tria facit. pͥmo quidem ipſam poteſtatem ſibi collatam demonſtrat. et accedens ihe ſus vt familiarius cum diſcipulis loqueret̉. Locutꝰ eſt eis dicens data eſt mihi oīs poteſtas Hiero. Illi poteſtas da ta eſt. qui paulo ante crucifixus fuerat. ſepultus in tumulo: et poſtea reſurrexit. iſtam poteſtatem ab eterno pr̄ obtulit filio Sꝫ vt dicit Seuerianus. In tꝑe filius dei ꝯtulit v̓ginis filio. deus hōi diuinitas carni qd̓ ſemꝑ ip̄e cum pr̄e poſſedit in celo et interra vt ẜm Hie. qui ante regnabat in celo ꝑ fidem credentium. etiam regnat in terris. Attende ꝙ hanc poteſtatem ante reſurrectionē hō xp̄s ih̓us habuit ab inſtanti ſue ꝯcepcōis. ſed eā nō oſtēdit vſqꝫ poſt reſurrectionē. ymmo ſub poteſtate fuit hoīm vſ qꝫ ad mortem. Nota vt dr̄ in decretis duo ſunt. Imꝑator augu ſte quibꝰ pͥncipaliter mundus regit̉ auctoritas ſacra pontificū et regalis poteſtas. vna ſpūalis altera tꝑalis eſt. Sed tn̄ ſpūal̓ po teſtas longe excellentior eſt temꝑali. vn̄ dicit Ambro. in ſuo pa ſtorali. honor ⁊ ſublimitas ep̄alis nullis poteſt cōꝑationibꝰ ade quari. Si regum vulgori cōꝑes et pͥncipū dyademati lōge er̄t inferius qͣꝫ ſi plumbi metallum ad auri fulgorē ꝯꝑes cum videas regū colla et pͥncipū ſubmitti genibꝰ ſacerdotum: et ex oſculatis eoꝝ dextris or̄onibꝰ ip̄oꝝ credant ſe muniri nihil eſt ī hoc ſeculo excellentius ſacerdotibꝰ. nihil pōt ſublimius ep̄is reꝑiri ⁊ poteſt ſpūalis iſta poteſtas que eſt in ſacerdotibꝰ noīe celi intelli gi. tꝑalis vero que eſt in regibꝰ noīe terre intelligit̉ xp̄o igit̉ da ta eſt poteſtas in celo et interra quia ſacerdotal̓ et regalis in ipſo

xi poteſtas excellenter exiſtit d̓ ſacerdotali dr̄ Heb̓. ⁊. Precurſor ꝓ nobis ingredit̉ ih̓us ẜm ordinem mechiſedech pontifex factus. de regali vero dr̄ Mala. i. Rex magnus ego ſum dicit dn̄s ex ercituum ⁊ nomen meum horribile ingentibꝰ preter has auteꝫ poteſtates eſt in xp̄o tercia poteſtas diſtributionis. qꝛ ſacerdotium ⁊ regnum cui vult pt̄ diſtribuere. ⁊ aſcendens in celū vtrāqꝫ poteſtatem reliquit eccleſie. vn̄. 22. di. ca. oēs. dicit̉ ꝙ ſolus xp̄s fundauit romanā eccl̓iaꝫ qui beato petro eterne vite clauigero terreni ſimul et celeſtis regni ꝯtulit poteſtatem. C Sed qꝛ nemo militans deo implicat ſe negociis ſecularibꝰ ideo quaſi diſpenſatiue factum eſt. vt papa ſolius poteſtatis ſpūalis auctoritatem hanc et executionem tꝑalis vero poteſtatis aucto ritatem quidam habebat. ſed executionem regibꝰ et imꝑatori cōmittat. ẜm ꝙ dicit Ber. li. 4. de conſi. 10. Eſt igit̉ in xp̄o ſa cerdotalis et regalis poteſtas eſt etiā in eccl̓ia. ſed excellenter eſt in xp̄o. pͥmo quidem qꝛ poteſtas xp̄i eſt pͥmarie inſtitutionis. In ſtituit em̄ quos vult ſacerdotes et dignitates ordinat. Apo. 1. Fecit nos regnum ⁊ ſacerdotium deo et patri Ephe. 4. Ipſe dedit quoſdā quideꝫ apl̓os. quoſdā aūt ꝓphetas. alios vero euā geliſtas. alios aūt paſtores et doctores. Item diſtribuit regna Dan. 2. Ip̄e traſfert regna atqꝫ ꝯſtituit. Prou̓. 8. Per me reges regnat. ⁊ legum ꝯditores iuſta decernūt. ꝑ me principes ī pant et poteſtates decernunt iuſticiam. Scd̓o excellit dn̄ationē poteſtas em̄ xp̄i eſt que non aufert̉. ⁊ regnum ip̄ius qd̓ nō cor rumpet̉. Similiter ⁊ ſacerdotalis dignitas. He. z. ih̓us eo ꝙ ma neat ineternū. ſempiternum hr̄ ſacerdotium. Tercio excellit au ctoritate ip̄e em̄ eſt pͥncipalis rex et ſacerdos. alij tanqͣꝫ miniſtri Sap̄. 2. Audite reges. qm̄ data eſt a dn̄o poteſtas vobis. ⁊ vitus ab altiſſimo. et miniſtri eſtis regni eius. De ſacerdotibꝰ vero dicit̉. i. Cor. 4. Sic nos exiſtimet homo vt mīſtros xp̄i ⁊ diſpenſatores miniſterioꝝ dei. Quarto excellit efficatia. Nam licꝫ reges nr̄i poſſint occidere nō tn̄ viuificare. Sed de xp̄o dr̄ Sap. 16. Tu es dn̄e qui vite ⁊ mortis habes poteſtatem ⁊cͣ. Sacerdotes ſimiliter licꝫ ſacramenta adhibeant ad viuificandā aīam ſo lus tn̄ gratiam infundit que eſt vita aīe et liberata morte pct̄i Mat. 9. Sciatis ꝙ filius hoīs hr̄ poteſtatem in terra dimittēdi pct̄a. Quinto excellit iuditio. qꝛ in finali iudicio oīs poteſtas tā regum qͣꝫ ſacerdotū ad eum deuoluet̉. a quo nulla erit appella latio. Io.§. poteſtatem dedit ei ⁊ iudiciū facere ⁊cͣ. Sexto excellit retribucōe. pene em̄ et p̄mia regū et ſacerdotū tꝑalia ſunt. Sed ip̄e ꝓ meritis vniuſcuiuſqꝫ hr̄ poteſtatē. aut penam aut gl̓iam.

Sermo eternam dare. de poteſtate eterne pene habet̉. Luce. 12. timete eum qui poſtqͣꝫ occiderit hr̄ poteſtatem mittere in gehennā d̓ po teſtate vero eterne vite. Io. 12. dediſti ei poteſtatem oīs carnis vt om̄e qd̓ dedeſti ei det eis vitam eternā. Scd̓o auctoritate ſibi tradite ptātis apl̓os mittit in orbem vniuerſum: Euntes ergo: tanqͣꝫ miniſtri regis regum: docete oēs gentes do ctrina p̄mittit̉ ſacramento. qꝛ eccl̓ie ſacramenta non dant̉ incre dulis. ꝓpter quam cauſam catheriſmus p̄cedit baptiſmum. Naꝫ vt dicit Hie. fieri non pt̄. vt corpus baptiſmi recipiat ſacramē tum. niſi an̄ aīa fidei ſuſcepit veritatem. vn̄ ſacramentū ſubſeqͥt̉ Baptiſantes eos in noīe pr̄is et filij ⁊ ſpūſſancti: Cū ſeptē ſint eccl̓ie ſacra. ceteris obmiſſis ſoluꝫ p̄cipit baptiſmū. Eſt eī anua ſacr̄orū. vt dicit Dyo. in eccl̓iaſtica ierarchia. Et hoc ꝓpt̓ tria tum qꝛ ꝑ baptiſmū ſolū aliquis dr̄ xp̄ianus. tum qꝛ eſt ꝓ teſtatio fidei per quaꝫ eſt acceſſus pͥmus ad dn̄m. tum etiaꝫ qꝛ ꝑſolum baptiſmū abſqꝫ alijs pt̄ eſſe ſalus. Et attende ꝙ baptiſare idem eſt ꝙ lauare et qꝛ pͥmitus rō lauandi eſt in aqua. iō ſola aqua eſt manifeſtius ſacramenti. Item cū aliquid p̄cipit̉ alicui. ip̄e qui p̄cepit ſuū preceptū ſignificat in pͥma aūt ſcd̓a ꝑſona. ſꝫ ille qͥ p̄ceptū exeqͥt̉ illud ꝓprie ſignificat in pͥma ꝑſona. ⁊ iō liꝫ xp̄s dixit baptiſantes eos. qui tn̄ baptiſat dr̄ dicere. ego bapti ſo te. et non quemadmodū greci dicunt. Baptiſet̉ ſeruꝰ xp̄i ſte phanus in noīe ⁊cͣ. In noīe dicit et non in nominibꝰ. qꝛ quorū eſt vna diuinitas. eoꝝ dt̄ eſſe vna inuocatio. pr̄is et filij ⁊ ſpi rituſſancti. Si quis vt dicit didimus vnum de predictis noībuſ p̄termitteret. ꝯtrariꝰ eſſet xp̄o legiſlatori. et ſine ꝑfectione bap tiſaret. ymmo licꝫ corpus lauaret exterius. aīam tn̄ interius nō mundaret. vnde non eſſet ſacr̄m. Tercio addit̉ mandatū de ob ſeruantia mandatoꝝ noue legis. qꝛ em̄ in xp̄o eſt ptās ſacerdo talis iō mandauit ſacr̄m baptiſmi. qꝛ vero etiā hr̄ regalē ptātē ideo regio edicto mandat in regno ſuo ſuam legem obſeruari docentes eos ſeruare. non corde tm̄. aut verbo. ſed etiā oꝑe. qꝛ vt dicit Rabanus ſic̄ corpus ſine ſpū mortuū eſt. ita fides ſine oꝑbꝰ mortua eſt: oīa: qꝛ iota vnum aut vnius apex non p̄terie bit a lege. donet oīa fiant: quecunqꝫ mandaui vobis: ⁊ hͦ fuerunt p̄cepta euangelica. que ſic̄ in ſumma ꝯtinentur in dilectio Tercia pars. G ne dei et proximi ⁊cͣ Ercio tum dicit̉. Ecce ego ⁊cͣ. ꝓmittit̉ diſcipulis p̄ſen tia xp̄i. Quia em̄ officium magnū impoſitū erat apo ſtolis. vt hoīes ꝯtentibiles ꝑ totum mundū diſcurrerent nouā fidē crucifixi anūciare ſacramenta ꝯferre

xl in vſitata/ mandata noue legis docere. oīa iſta implere arduuꝫ erat et difficile. maxime qꝛ ſciebāt xp̄m aſcenſuꝝ celos. qui dixerat Io. 15. Sine me nihil poteſtis facere. eo igit̉ abſente impoſ ſibile erat ꝑficere officiū iniunctū. Et ideo ip̄e ꝓmittit eis. ꝙ ſic ſit celos aſcenſurus. ꝙ tn̄ ſemꝑ futurus ſit cū eis: Et ecce egonon quidem ẜm rōnem hūanitatis vt dic̄ Beda. qꝛ inquantū hō aſſumptus eſt in celū. ⁊ ſedet a dextris dei. ſed inquantū deꝰ licꝫ etiā ẜm ꝙ hō maneat cū fidelibꝰ ſub ſacramento eucariſtie: vobiſcū ſum: non ſolum eſt cum apl̓is. ſed cū oībꝰ etiā qui ꝑ eoſ crediderunt in eū: oībus diebꝰ: ita vt nec vno momento tꝑis relinquat eccl̓am fideliū: vſqꝫ ad ꝯſumacōem ſeculi: Beda. fini tum inquit ꝓ infinito ponit̉. nam qui in pn̄ti ſeculo māet cū ele ctis eos ꝓtegendo. ip̄e poſt fineꝫ ſeculi ſine fine cū eis manebit eos remunerāndo. H Nota ꝙ triplex eſt ſtatus eccl̓ie. incipientiū. ꝓficienciū. et pefectoꝝ. cū oībꝰ iſtis eſt xp̄s vſqꝫ ad cō ſummationē ſeculi. Eſt quidem cū incipientibꝰ vt ꝓficiant. cū ꝓficientibꝰ vt ꝑficiant. ſed cū ꝑfectis vt coronam vite recipiant. quos ſtatus iā tranſierat apl̓us dicens. 2. Thi. 4. Bonum cer tamen certaui. curſum ꝯſūmaui. fidem ẜuaui ⁊cͣ. ad incipientes ꝑtinet timere. penitere. temptari. tribulari. In oībꝰ iſtis xp̄s eſt cum eis. timent quidē penas inferni. ſed ip̄e roborat eos pͣs. n̄ timebo mala qm̄ tu mecum es. Hie. 42. Vos pauidi formidatis regem babilonis. nolite timere eum dicit dn̄s. qꝛ ego vobiſtum ſum. Item penitēt ⁊ dolent de pct̄is p̄teritis ⁊ cū eis eſt vt eos ꝯfortet Ezech̓.3. Abii amarus ī indignacōe ſpūs mei hec ē amaritudo pn̄ie et indignacōis ad ſe ip̄m. ⁊ ſubdit. manus em̄ dn̄i erat mecum ꝯfortans me. Item temptant̉ incipientes a ꝯcu piſcenciis p̄teritis. cū quibꝰ tn̄ eſt xp̄s vt eas mitiget. Yſa..43. Cum tranſieris ꝑ aquas tecū ero. ⁊ flumina nō oꝑient te. cū trā ſieris in igne nō cōbures. ⁊ flāma nō ardebit in te. Itē tribulāt̉ multis aduerſitatibꝰ incurrentibꝰ. cū quibꝰ tn̄ ē xp̄s vt eos eri piat pͣs. cum ip̄o ſum in tribulacōe eripiā eum. Ad ꝓficientes ꝑtinent laborare. pugnare. inſtanter oꝑari. ⁊ ꝑſeuerare. Eſt cū laborantibꝰ in ſolatiū. Sap̄. 9. Mitte illā de celis cum ſct̄is tuis vt mecum ſit et mecū laboret. Adeſt pugnantibꝰ in adiutoriū Dutro. 20. Si exieris ad bellum ꝯtra hoſtes tuos non timebis eos qꝛ dn̄s tecum eſt. Iere. o. Dn̄s mecū eſt tanqͣꝫ bellator for tis idcirco qui ꝑſecunt̉ me cadent. Adeſt bene oꝑantibꝰ in ꝯſor cium. 2. Reg. 7. Oē quod eſt in corde tuo vade ⁊ fac. quoniā dn̄s tecū eſt. Adeſt ꝑſeuerātibꝰ in p̄miū. Yſa. 4. Ne timeas qꝛ ego tecum ſum ne declines. qꝛ ego deus tuꝰ. Ad ꝑfectos ꝑtīet

Sermo vt ꝑegrinos ſe reputent in hoc mundo. ⁊ querant deū orātes ⁊ meditantes. Ip̄e vero xp̄s eſt cum ꝑegrinantibꝰ vt ad patriaꝫ celeſtem eos ꝑducat. Gen. 26. Peregrinare in terra et ego ero tecum. et benedicam tibi. Item ip̄e eſt cum querentibꝰ eum. vt eum ſuſcipiat. pͣs. Dn̄s virtutū nobiſcum ſuſceptor nr̄ deꝰ iacob. eſt cum orantibꝰ. vt eos exaudiat. pͣs. ꝓpe eſt dn̄s om̄ibus inuocantibꝰ eum. eſt cum meditantibꝰ et ꝯtemplantibꝰ. vt eos erudiat. Prou̓. 8. Ego ſapientia habitabo in ꝯſilio et eruditis interſum cogitacōibꝰ Si igit̉ xp̄s eſt in preſenti ſeculo cū fidelibꝰ ꝙ eos tandem ſecum deducit ad celeſtem patriam. quam nobis preſtare dignetur ⁊cͣ. Sabbato in albis Prima ꝑs ſer. xli. Na ſabbati maria magdalena venit mane cū adhuc tenebre eſſent ad monumentū ⁊cͣ. Io. zo. hoc idem alio ordine legit̉. Luc. 24. Nemo mirat̉ homines naſci in iſtam vitā mortalem. qꝛ ſic ꝯſuetū eſt. reſurgere vero aliquē a mortuis res eēt mag ni miraculi et incredibilis. qꝛ innuſitatū eſt. ꝓpter qͣꝫ cauſaꝫ circa dn̄i reſurrectionē multipl̓r dubitatum fuit. quibuſdā credentibus nullo mō corpus mortuū poſſe reſurgere. ſic̄ Tho. quibuſdam vero exiſtimantibꝰ corpus illud eſſe fantaſticū vt dr̄ in luAlijs vero credentibꝰ corpus ip̄m furto ſublatū eſſe. de qua exi ſtimatione agit̉ in pn̄ti euangelio. qd̓ in tres ꝑtes diuidit̉ premittit̉ nanqꝫ renunciatio trepidā corꝑis non inuenti. Scd̓o addit̉ ꝑcunctatio feruida loci et monumenti. ibi. Exit ergo pet. Tercio ſubiungit̉ exiſtimatio obuia dn̄o reſurgenti. ibi. Tunc ergo introiuit. A In pͥma ꝑte tria facit. p̄mittit̉ em̄ mu lieris aduentus matutinus: vna. i. prima ſuple die ſabbati: et hic eſt dies dn̄icus qui apud iudeos pͥma ſabbati dr̄. totam eī ſeptimanā ſabbatū appellant. cuius dies ſic diſtinguunt. qꝛ pͥmū diem ſeptimane appellāt pͥmā ſabbati. ⁊ hic eſt dn̄icus. ẜm ve ro diem appellāt ſecundā. ⁊ ſic deinceps vſqꝫ ad ſeptimuꝫ diem quem ſimpl̓r ſabbatū nomniāt aūt ſabbatum ſabbatoꝝ. pͥma ergo ſabbati hoc eſt die dn̄ico: Maria magdalena: ẜm ꝙ dicit Lu. non ſolum maria magdalena. ſed alie etiā mulieres que ſe cute fuerunt dn̄m a galilea. cum ea vener̄t ad monumentū. eā tn̄ nominat Io. euangeliſta. qꝛ ceteris erat dilectiōe feruentior ita ꝙ ſi alie non veniſſent ip̄a tn̄ ſola veniſſet ad monumentuꝫ venit. vngere. videre. ⁊ tangere. atqꝫ oſculari corpꝰ mortuū ta ri mgr̄i. quem viuuentem toto corde dilexerat: mane: Lu. dicit valde diluculo. et eandeꝫ horam ſignificat. qꝛ valde tempeſtiue

xli venit: cū adhuc tenebre eſſent. Mar. dic̄ Orto iam ſole. ſed nō repugnat vt dicit Au. qꝛ orto ſole intelligit̉ cum aborrientis ꝑ tibus aliquid lucis reſtigium orientis ſolis incipit appere in celo. Quia nihilominus ī terra dhuc ſūt tenebre ad monumentū Monumentum eſt ſepulchꝝ mortuoꝝ. ⁊ dicit̉ monumentum eo ꝙ moneat mentes tranſeunciū cogitare de morte. et memori ammortuoꝝ habere. vere monumentū hoc mentem huius mu lieris monebat. que deſiderio accenſa videndi dn̄m mortuū. ſic valde diluculo venit ad monumentum. vt adhuc tenebre eſſēt non timens in nocte videre mortuum. non ꝯſiderans qꝛ indecēſ eſt mulieri ad loca ſolitaria noctibꝰ ambulare. non pauens mili tes cuſtodientes ſepulchꝝ. non abhorrens fetorem cadaueris. s his om̄ibꝰ ꝯtemptis non expectauit diem p̄ amoris magnitu dine. ſed adhuc nocte venit ad monumentū. vnde merito huic mulieri dimiſſa ſunt peccata multa. qꝛ dilexit multum. B Scd̓o ponit̉ lapidis reuolutio. Nā vt dicit. Mar. veniēs maria magdalena loquebat̉ ceteris mulieribꝰ. quis reuoluit nobis lapidem ab hoſtio monumenti. erat em̄ magnus valdee: Et vi dit lapidem ſublatum a monumento: Monumentū appellat domunculam illam infra quam erat locus dn̄ici corꝑis. ad cuiꝰ hoſtium lapis fuerat poſitus. ne aliqͥs ꝓpius accederet ſepulchro dn̄i. Nam loculus interior dn̄ici corꝑis non legit̉ fuiſſe clauſus aliqͥ lapide. Qualiter vero lapis iſte fuerit reuolutus Mat. refert. quia ecce in ip̄o diluculo prime ſabbati terremotus factꝰ eſt magnus. ⁊ angelus dn̄i deſcendit de celo et accedens reuoluit lapidem et ſuꝑ eum ſedit. Non humano igit̉ oꝑe lapis ille reuolutus eſt. ſed angelico. Nec angelus iō reuoluit lapidē vt reſurgenti dn̄o p̄beret exitum. iaꝫ em̄ xp̄s ſepulchro clauſo ſig naculis ille ſit reſurrexerat. ſed ideo lapidem reuoluerat. vt vacuum ſepulchꝝ on̄deret ſignuꝫ reſurrectionis xp̄i. Tercio poni tur rei inuente renūtiatio ſed ad veriendū ꝙ beatus Io. obmit tit hic viſionē angelicam. quam Mat. et Mar. referunt. Nam intrantes viderunt iuuenem ſedentem in dextris cooꝑtum ſtola candida. cuius aſpectus erat ſicut vulgur. ⁊ obſtupuerunt. Itē obmittit quid eis āgelus dixerit ꝙ viꝫ dn̄s reſurrexerat et ꝙ eius reſurrectionem Petro et ceteris diſcipulis renunciarēt. Cō ſiderauit em̄ beatus Io. iſtius mulieris affectū. que vt vidit reuolutum lapidem credidit corpus eſſe ſublatū et nimio dolore ſauciata ſtatim voluit currere ad diſcipl̓os. niſi viſio ⁊ allocutio angelica p̄pediſſet. et tam vehemēs fuit imaginatio et dolor ab lati corꝑis. ꝙ verbis angeloruꝫ non attendit. ⁊ eis fidem non

Sermo adhibuit īmo viſio ⁊ allocutio eoꝝ magis dedit furti ſuſpicōeꝫ forte em̄ non credidit eſſe angelum. vnde dicit: cucurrit gͦ: me tis anxietas eā faciebat ad diſcipl̓os currere. vt cito ſubuenirēt et cito quererent: Et venit ad ſimonem petꝝ: nominauerat eī angelus petꝝ ſingul̓r dicens. dicite diſcipulis eius et PetroEt ad alium diſcipulum quem diligebat ih̓us: Hic eſt Io. eu angeliſta qui vt dicit Augu. ita ſe nominare ſolet. qꝛ licꝫ xp̄s oēs diligeret. hunc tn̄ p̄ ceteris familiarius amabat. Et attende ꝙ venit Maria magdalena cū alijs mulieribꝰ. ⁊ renunciauit q̄ ſecunt̉. non petro tm̄ et io. ſed et ceteris diſcipul̓. iſti tn̄ ſoli nominant̉. qꝛ ſoli ad monumentū cucurrerunt p̄ ceteris aūt ſoli cu currerunt. qꝛ vt dicit Gre p̄ ceteris amplius amauerunt. Nam et iſti duo inter alios ſecuti ſunt dn̄m. cum eſſet traditus vſqꝫ in atriū principis ſacerdotū nliquis fugientibꝰ. ¶ Deinde ponitur quid dixerit apl̓is: Et dixit eis tuler̄t dn̄m: aliqͥ cōdi ces greci habent. tulerunt dn̄m meum. qd̓ videt̉ dictum maiore caritatis affectu et obedientia ſeruitutis. Sed vt dicit Au. in todicibꝰ latinis non inuenit̉ meū. vnde credit̉ ſuꝑfluere: Et ne ſcimus: quia pluraliter loquit̉. dat intelligere qꝛ erat cum alijs mulieribꝰ: vbi poſuerunt eū: hoc aūt eis retulit vt dic̄ glo. vt accellerarent venire ad monumentum. vt ſecum quererent. aut ſecum dolerent. Si querat̉ vnde iſta mulier crederet corpus dn̄i eſſe ſublatum cum angelus ei dixerit eum reſurrexiſſe. facile ex ſermonibꝰ ptꝫ reſponſio. quia em̄ ſuſpicatio vehemens ſublati corꝑis ꝑuenit in eam viſionem et allocutionem angelicam exvehementi triſticia non aduertit. āgeloꝝqꝫ verba nō intellexit aūt dici poteſt ꝙ vis amoris eam totam extra ſe rapuerat. que grauiora ꝑicula facit timere. quam ſint in rei veritate. iuxta illud Secunda pars Ouidit. Quando ego non timui ⁊cͣ. Ecundo cum dicit̉. Exit ergo petrus. ponit̉ quāto feruore diſcipl̓i ꝑcunctauerunt locum dn̄ici corꝑis. Et tria facit primo ponitur eoꝝ ſolicitudo. Exit gͦ Petrus: domum et ciuitatem irl̓m. et ille alius diſcipulus: pulchra ſocietas ⁊ ſenioris et iuuenis ad querendum dn̄m Luc. ſolum petꝝ nominat veniſſe rōne magnitudinis feruoris: Et venerunt ad monumentū: non iunxerunt ſe illis alij diſcipuli. timentes cuſtodes. iſtos vero magis amantes non re traxit timor. ſed fruſtra timebant cuſtodiam militum. iam eniꝫ vt dicit. Mat. quidam militum timore ꝑterriti. fugientes vene runt in ciuitatem. narrantes reſurrexiſſe dn̄m et ſe vidiſſe angelum lapidem monumenti reuolutū. oſtendit aūt quāto affectu

xli veniebant petrus et Io. ex hoc qd̓ ſequit̉: currebant aūt duo ſimul: licꝫ nemo viroꝝ cū eis cucurrerit. Maria tn̄ magdalena ceteris relictis mulieribꝰ amore feruens. poſt eos cucurrit. ꝙ ſolicitudinē. ⁊ videndi indicat deſiderium. ⁊ licet in tenebris tn̄ currebant ad diuinum lumen. 2. Re. 22. Tu lucerna mea dn̄e illuminabis tenebras meas. In te currā accintus. Poſt illo apo ſtolos oēs gentes cucurrerunt ad xp̄m. cuius pͥmo noticiā non habuerunt. Yſa. 55. gentes que non cognouerunt ad te currēt ꝓpter dn̄m deum tuū. ⁊ ſanctū iſrl̓ qͥ glorificauit te. poſt eos cō ſueuer̄t xp̄iani currere irl̓imam videre ſepulchꝝ dn̄i glorioſum Yſa. ii. Erit ſepuchꝝ eius glorioſum. Scd̓o ponit̉ alterius diſcipuli expeditior curſus. non tn̄ expeditior affectus. qꝛ licꝫ pre currerit ad monumentū. tn̄ non eſt ingreſſus an̄ Petꝝ. vn̄ dic̄ Et ille alius diſcipulus. Io. viꝫ p̄currit cicius Petro: forte nūc ꝑ viam cōpendii. aut quia iuuenis cicius currit petro ſeniore: Et venit prior ad monumentū. non tn̄ pͥor introiuit. ſed expetauit petꝝ: Et cum ſe inclinaſſet: Erat Io. in orto extra domūculam in qua erat loculus dn̄ici corꝑis. cuius hoſtiū ſic erat ſubmiſſum. vt oꝑteret interius aſpicientē inclinari: vidit poſita lintheamina quibꝰ inuolutū fuerat corpus dn̄i. non tn̄ introiuit: forte timebat ſolus ingredi monumentū in tenebris. Tercio po nitur petri aduentus: venit gͦ ſimon petrus ſequens eū: ⁊ tan qͣꝫ feruidus non ſtetit exterius. ſed introiens vniuerſa diligent̓ inſpexit: Et introiuit in monumentū.i. domum in qua erat ſepulchꝝ dn̄i. D Deinde ponit̉ qualiter erant ordinata lī theamina. quibꝰ inuolutū fuerat corpus. Et vidit lintheamina poſita: ſurgēs xp̄s a mortuis: excuſſit lintheamina quibꝰ inuo lutum erat corpus. vt oſtenderet ꝙ carnis mortalitatem reſurgendo depoſuerat: Et ſudarium qd̓ fuerat ſuꝑ caput eius. Gre. ſudario laborantes vtunt̉ grā ſudoris tergendi. vnde merito fragilitatem ⁊ debilitatē carnis ſignificat. xp̄s aūt reſurgens a mortuis. non amplius laborat ſicut ꝯtigit ſibi anteqͣꝫ pateretur qꝛ fatigatus ex itinere ſedit ſupͣ fontem. ⁊ ideo ſudari depoſitio ſignificat. ꝙ oēm carnis nifirmitatem tranſierat. qualiter autē eſſet poſitum ſudarium ſubiungit: non cū lintheaminibꝰ poſitū ſed ſeparatim inuolutum in vnum locum. Nota ꝙ nō ſine cau ſa beatus Io. ita ſeriatim deſcripſit ordinem iſtoꝝ lintheaminū ⁊ ſudari. hec em̄ oīa ſunt vere reſurrectiōis ſigna. vt nemo poſ ſit dicere corpus dn̄i eſſe ſublatū. Naꝫ ꝙ credebant diſcipuli.ſ. corpus eſſe furto ſublatum hoc iudei mēdacit̓ apl̓is īpoſuerūt qꝛ vt dic̄ Mat. Cuſtodes monumēti viſo angelo cucurrerunt

Sermo ad principes ſacerdotum narrantes cuncta que acciderant illi ve ro ꝯſilio habito copioſam pecuniā militibꝰ tradiderunt. vt dirent ꝙ eis dormientibus diſcipuli xp̄i furati eſſent corpus eiuſ et ita factum eſt. vnde ſic̄ pͥmo emerunt mortem xp̄i mediante pecunia. ita mendaciū furti ad celandam reſurrectionem eius pecunia ꝯꝑauerunt. ſed hoc furti mendaciū apud iudeos veritati ꝯtrarios ꝓbabile fuit. quia vſqꝫ in hodiernū diem ſic credunt ꝯtigiſſe. Sed rōne intuentibꝰ nullo modo eſt ꝑſuaſibile. ⁊ vlterius vera reſurrectionis ſigna apparent. ꝑſuaſibile quidem non eſt propter tria vt dic̄ Cri. pͥmo certe qꝛ diſcipuli erāt homines pauꝑes. ⁊ idiote non audentes cōparere. Si em̄ adhuc viuente xp̄o ſic tinuerunt. vt oēs ab eo fugerent multo ampli us eo mortuo tinuiſſent accedere monumentum. ꝓpter militū ml̓titudinē. Itē lapis magnꝰ erat ad hoſtiū monumēti. qui re moueri nō potuiſſet quin ſuo motu dormientes excitaret. Itē ſi voluiſſēt furari corpꝰ. hoc feciſſent pͥma nocte ſepulture. qn̄ nul lus erat adhuc cuſtos. Item quarto on̄dit. Remi. facile poſſe conuinci eſſe falſos teſtes. Si em̄ dormiebant cuſtodes. quo viderunt qui eſſent fures. Si aūt non viderūt. teſtes eſſe non potuerunt. Sed quatuor etiā que dicunt̉ in pn̄ti euangelio oſtēdunt corpus non eſſe ſublatum furto. pͥmo qͥdem quia expolia tores ſepulchroꝝ ꝯſueuerunt furari veſtimenta ⁊ lintheamina obmiſſio cadauere. nouus vero furandi modus eſſet relictis ve ſtimentis cadauer aſportare. Item ſi aliquis voluiſſet aſportare corpus. nō apparet cauſa quare lintheamina reliquiſſet. Itē mirum eſt. ſi tantam habuiſſet cōmoditatem furandi. vt expoliaret corpus cui fortiter inherebant lintheamina ꝯglut ī ita vng uentis myrre et aloe. Item nemo fur ſic eſt inſenſatus: vt cir carem ſuꝑfluam tantam adhibeat diligentiam. qualis erat lintheamina cōplicare inuoluere ſudariū. ſeorſū illud collocare. Ex quibꝰ oībꝰ appet mendacium furti nullius coloris eſſe. et manifeſta xp̄i reſurrectio predicat̉. E Sed querit̉ ſi xp̄s relinqͥt lintheamina in ſepulchro. quibꝰ veſtimentis vtebatur extūc ad tegumentum corporis. Iſta queſtio ſuperflua eſt. quia xp̄s veſtimentis materialibus non indiguit. vtimur em̄ veſtimētis ꝓp ter tria. contra aeris intemperiem frigoris et eſtus. vtimur etiā ad tegendam nuditatem ne erubeſcamus. et vtimar eis ad or natum. non aūt indiguit corpus chriſti veſtimentis ratione pͥmi. cum ſit impaſſibile. nec ratione ſecūdi. quia erubeſcencia cō uenit ex peccato. vnde primi parentes anteqͣꝫ peccarent erant a

xli bo nudi. nec erubeſcebāt ſicut nec īfantes de nuditate erubeſcūt Cum vero peccauerunt ſtatim erubuerunt. et conſuerunt folia ficus ad tugumentum. xp̄s igitur qui fuit tanqͣꝫ agnus innocens. nihil erubeſcendum in ſe habuit. vnde ꝓpter hoc veſtimen tis nō indiguit. nec ratione tercii. quia magis ornat corpꝰ xp̄i claritas glorioſa qͣꝫ quicunqꝫ habitus. veſtimenta igitur chriſti et oīm electoꝝ reſurgentium ſunt. immortalitas. agilitas. ſub tilitas. ⁊ claritas. pͣs. Amictus lumine ſicut veſtimento. Credē dum tn̄ eſt. ꝙ xp̄s apparens diſcipulis adhuc mortalibꝰ in forna ⁊ habitu conſueto eis vis fuerit vt eum cognoſcerent ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cum dicit̉. Tunc ergo. tangit̉ exiſtimatio obmans veritati reſurrectionis. Iudei nanqꝫ audientes a cuſtodibꝰ. ſuſpicati ſunt reſurrexiſſe xp̄m. ſed tamē obſtinati malitia noluerunt in eū credere. ⁊ freti mē oatio reſurrectionem cōati ſūt palliare. diſcipuli vero n̄ inueni entes corpus crediderunt illud qd̓ iudei credi cupiebant. corpꝰ viꝫ dn̄i furtim eſſe ſublatum. vnde ſequit̉: tunc ergo poſt pet. introiuit ⁊ ille diſcipulus qui venerat primus ad monumentū et vidit corpus dn̄i ibi non eſſe et qualiter erant poſita lintheamina ⁊ ſudarium ⁊ credidit: non quidē vt dicit Aug. xp̄m ī ſurrexiſſe. ſed credidit mulieri dicenti corpus dn̄i eſſe ſublatum Et licet preſentia lintheaminum ⁊ ſudari ſatis oſtenderet nemi nem corpus ſuſtuliſſe. non tn̄ tunc hoc cōſiderabat euangeliſta ſed tantum admirabatur quare fur ea reliquiſſet. nec etiam ex his ſignis aſcendebat in cor eiꝰ xp̄m reſurrexiſſe. quia nō erāt ſufficientia ſigna niſi fideli. et ſcripturas intelligenti. vnde ſubdit: Nondum em̄ ſciebat ſcripturas: ſꝫ poſtea xp̄s apperuit ill̓ ſenſum vt intelligerent ſcripturas. Luc. 24. Qd̓ pleniſſime factū eſt in die penthecoſtes in miſſione ſpūſſancti. qui docuit eos om nem veritatem. et tanta intelligentia data fuit huic diſcipulo. vt non ſolum reſurrectionem ſed etiam verbum apud patrem intelligeret: quia oporteret eum a mortuis reſurgere: licet enim vt dicit Auguſtinus chriſtus apertiſſime ſuam paſſionem et re ſurrectionē p̄dixit. cōſuetudine tn̄ audiēdi ab illo ꝑabolas eū nō intelligebāt. F Nota qꝛ dic̄ ꝙ oꝑtuit chriſtuꝫ reſurgere ẜm ſcripturas. cuius r̓ſurrectiōis. 8. ſūt oꝑtunitates. Oportuit

Sermo quidem xp̄m reſurgere pͥmo ꝓpter dignitatem ſue ſanctificatōis non em̄ dignū erat vt ſanctus ſct̄oꝝ mortuus maneret Act. 2. hūc deꝰ ſuſcitauit ſolutis doloribꝰ īferni iuxta qd̓ īpoſſibile erat teneri illum ab eo dicit em̄ Dauid non relinques aīam meā in ī ferno. nec dabis ſanctū tuum videre corruptionē. Item oꝑtuit ꝓpter obedientiā paſſionis. nō em̄ ꝯueniens erat vt ille mortu us remaneret. qui ꝓ ſua morte nobis vitam meruerat Phil̓. 2. ꝓpter qd̓ deus exaltauit illum. glo. exaltauit ī reſurrectiōe. Itē ꝓpter eiꝰ vl̓em dn̄ationem. Ro. 9. In hoc xp̄s reſurrexit vt vi uoꝝ ⁊ mortuoꝝ dn̄et̉. Item ꝓpter euangeli p̄dicacōem. Si em̄ non reſurrexiſſet nullus p̄ſumpſiſſet p̄dicare de eo qui crucifixuſ erat. Luc. 24. Oportebat xp̄m pati ⁊ r̓ſurgere a mortuis tercia die. ⁊ p̄dicare in noīe eius ⁊cͣ. Item oꝑtuit ꝓpter nr̄aꝫ iuſtificati nem Ro. 4. Mortuus eſt ꝓpter delicta nr̄a. ⁊ reſurrexit ꝓpt̓ iu ſtificacōem nr̄am. Item ꝓpter dei ꝯfirmacōeꝫ. Si em̄ non reſurre xiſſet. fuiſſet fides anihilata. Nemo em̄ credidiſſet eū eſſe filiuꝫ dei vel filiū v̓ginis. vel humani generis redemptorem. vn̄ ante reſurrectionē dubitarūt diſcipl̓i euntes in emaus dicentes. Noſ ſꝑabamus ꝙ ip̄e eſſet redempturus iſrl̓. Ideo dr̄. 1. Cor. 15. Si xp̄s non reſurrexiſſet vana eſſet fides nr̄a. Item ꝓpter ſpei eleuacōem. Si em̄ ip̄e qui eſt caput nr̄m nō reſurrexiſſet nemo ſpe raſſat ſe reſurrecturum. i. Pe. i. Regenerauit nos in ſpecie vite ꝑ reſurrectionem iheſu xp̄i ex mortuis. Item propter noſtrā reſu̓ rectionem. Si em̄ ipſe non reſurrexiſſet gl̓iam quidem beate viſi onis potuiſſent habere fideles merito paſſionis eius. ſed gloriam corꝑis reſurgentis nunqͣꝫ habuiſſent. qꝛ reſuſtrectionem xp̄i oꝑtebat eſſe cauſam nr̄e reſurrectionis. ⁊ ꝓpter hoc dicit apl̓us. 1. Cor. 15. xp̄s reſurrexit ex mortuis vt ſit p̄mitie dormientium quoniā quidem ꝑ hoīem mors ⁊ ꝑ hoīem reſurrectio mortuoꝝ Et ſic̄ in eadem oēs moriunt̉ ita in xp̄o oēs viuificabunt̉. Ad quā vitā ill qͥ r̓ſurrexit nos ꝑducat īmortalis deus in ſecula ⁊cͣ. Dominica prima poſt paſca. ſer. xlii. Vm eſſet ſero vna ſabbatoꝝ. ⁊ fores eſſēt clauſe vbi. erāt diſcipl̓i ꝯgregati ꝓpter metū iudeoꝝ ve nit ih̓s. Io. 2º pͥma ꝑs huiꝰ euāgeli habet̉ Luc. 24 A nihil ē in quo tm̄ errāt hoīes ſic̄ in ꝓp̓o ſenſu. nec ē tn̄ aliqͥd de quo minꝰ alter alteri inuideat ſicut de ſenſu vnuſquiſqꝫ em̄ vt dicit apoſtolus in ſuo ſen ſu habundat. Ecce igit̉ qꝛ gl̓ioſꝰ apl̓us Tho. tm̄ adheſit ꝓprio ſenſui. vt de xp̄i reſurrectione dubitauit. ⁊ diſcipl̓is r̓ferentibuſ

xliii noluerit credere. niſi ip̄emet membra xp̄i palparet. eius volun tati xp̄s ꝯdeſcendit et ſe palpādū p̄buit. vt om̄eab illo dubie tatem tolleret. de hoc agit̉ in pn̄ti euangelio. qd̓ in tres ꝑtes di iudit̉. in quaꝝ pͥma agit̉ de pͥma xp̄i apparitione ad ꝓbandā re ſurrectionis veritatē. In ſcd̓a vero ſubiungit̉ altera apparitio ad tollandam diſcipuli dubietatē. ibi. Et poſt dies octo ⁊cͣ. In ter cia aūt deſcribit̉ multitudo ſignoꝝ xp̄i ad ꝯfirmandā fidei ſince ritatem. ibi. multa quidē. In pͥma ꝑte circa pͥmam xp̄i apparitio nem. 6. tangunt̉. quoꝝ pͥmum eſt qͣꝫ mira fuerit iſta apparitio. quia viꝫ ianuis clauſis ad diſcipl̓os eſt ingreſſus. vn̄ dicit: Cū ſero eſſet: mulieribꝰ quidem mane apparuit. diſcipl̓is vero ſero illa viꝫ hora qua oēs ſimul eſſent. vt eſſet manifeſtius qd̓ oībꝰ videbat̉. et vt eos ꝯfortaret in ea hora qua magis timebant: die illa: ſcꝫ reſurrectionis: vna ſabbatoꝝ: in pͥma ſcꝫ ſabbati q̄ fuit dies dn̄ica. Noluit xp̄s ꝙ dies ip̄a ſue reſurrectionis tranſi ret. quin apl̓is ſe demonſtraret. ꝓpter hoc viꝫ quia iam ip̄a die fuerat inter apl̓os colloquiū reſurrectionis. ꝓpter verba Marie magdalene et aliaꝝ mulieꝝ. vnde nimium deſiderabāt apl̓i eū videre ſed nō minus deſiderabat xp̄s ſe illis on̄dere vn̄ ip̄aꝫ diem̄ p̄terire nō ꝑmiſit. quin eis appareret: Et fores eſſent clau ſe: clauſe erant fores ꝓpter duo. tum qꝛ iam erat hora tarda. tū etiā qꝛ metuebant iudeos. ne apertis foribꝰ eos caperent: vbi erant diſcipuli ꝯgregati: ꝯgregati erant in monte ſyon. in cenaculo vbi xp̄s an̄ paſſionem cenam fecerat cū diſcipulis ſuis. Tres aūt ſunt cauſe quare ꝯgregabant̉. vna qꝛ ꝓpter memori am xp̄i adhuc ꝯueniebāt ad locū vbi cū ip̄o in vltima cena mā ducauerant. Altera qꝛ diſcipuli xp̄o viuuente ſemꝑ fuerāt ſimul ꝯuerſati vnde. amore ſocietatis antique adhuc ꝯgregabant̉ in vnum locum. Tercia quia metuebant iudeos. et ideo ꝓpter ſecuritatem ꝯgregabant̉ in vnum. Prou̓. 18. Frater qui adiuuat̉ a fr̄e quaſi ciuitas firma: ꝓpter metum iudeoꝝ. duo ſunt ꝓpter que timebant iudeos. tum qꝛ fuerant diſcipl̓i eius. quē ꝑſecuti fuerant. Io. 15. Si me ꝑſecuti ſunt ⁊ vos ꝑſequent̉. tum etiā qꝛ imponebat̉ eis ꝙ eēnt furati corpꝰ xp̄i de ſapulchro: venit ih̓s ⁊ tn̄ erāt fores clauſe vt on̄dat ẜm Theo. ꝙ eodē mō r̓ſurrexit adiacēte lapide ſuꝑ monumentū. Et attende vt dic̄ Lu. ꝙ tunc venit ih̓s ad diſcipl̓os quibꝰ xp̄s apꝑuit euntibꝰ ī emaus r̓greſ ſi in iheruſalem renūciabant apoſtolis ꝯgregatis quō viderāt dn̄m et eum cognouerant in fractione panis. cum vero ex altera parte alij dicerent. quia ſurrexit dominus vere. ⁊ apparuit Simoni vt verum oſtenderet vtrunqꝫ dictum. ¶ Venit

Sermo ih̓us et ſtetit in medio diſcipl̓oꝝ: in medio quidē ſtetit. qꝛ ipſe eſt medium in quo diuina ⁊ hūana natura vnite ſunt. duo viꝫ extrema maxīe diſtantia. ꝓpter qd̓ ip̄e dr̄ mediator dei et hoīm hō xp̄s ih̓s. Et nota vt dicit Salu. qꝛ mediꝰ locus eſt dignita tis ⁊ debet̉ honorabilioribꝰ. ꝓpter qd̓ xp̄s ſtetit in medio diſcipuloꝝ ſic̄ ſol inter ſidera vt eos illuminaret ſic̄ flos inter lilia vt eos decoraret ſic principes inter milites. vt eos roboraret. ſicut mgr̄ inter diſcipl̓os. vt eos informaret. ſic pr̄ inter filios. vt cō cordaret. ſic cor inter membra. aut eos viuificaret. Et ſic̄ cōmunis amicus. vt oībꝰ ſe cōmunicaret. vt cū ſumus pl̓es aliquē di ligentes. ſi ſuꝑuenerit. eū ſtatuimꝰ in medio vt ſinguli eiꝰ poſ ſimus frui pn̄tia. Querit hic Ber. quō poſt reſurrectionē corpꝰ dn̄icum veꝝ corpus fuerit. qd̓ clauſis foribꝰ ad apl̓os introiuit Si em̄ veꝝ erat corpus duriciā habeat ⁊ corpulenciā. om̄e aūt tale aliud corpus non ꝑtranſit niſi illud diuidendo. qͣre videt̉. ꝙ aut corpꝰ xp̄i non erat veꝝ corpꝰ. aut ſi erat. ꝙ ianuis clau ſis ingredi non potuerit. Itē ꝑ aliam. rōem hoc idē ꝓbat̉. nihil em̄ palpat̉ niſi palpandi reſiſtat. vn̄ qꝛ aer non reſiſtit. nobis impalpabil̓ eſt. qn̄ vero inter duo eſt reſiſtentia. vnū non ſub intrat alteꝝ ſine diuiſione ip̄ius. Cū igit̉ corpus xp̄i eſſet palpabile videt̉ ꝙ ianuis clauſis ingredi nō potuerit. Et dicendū ꝙ ꝓpter primū argumentū aliqui heretici dixer̄t ꝙ corpus xp̄i poſt reſurrectionē veꝝ corpus nō fuerit ſed fantaſticū. vn̄ ad di ſcipl̓os ianuis clauſis ingredi potuit̉. Sed ꝯtra hoc arguit au. in li. de agone xp̄iano dicens ꝙ ex eo ꝙ xp̄s clauſis ianuis ſu bito apparuit. non eſt putandum ꝙ fantaſticum corpus habue rit. De corꝑe em̄ ſuo ſacere potuit qd̓ voluit. ante em̄ paſſioneꝫ ſuam tantum illud clarificauit in tranſfiguratione. vt ſplendorem ſolis excederet. ⁊ in reſurrectione ad quantam voluit potuit ſubtilitatem redigere. Sic̄ igit̉ clarificatum fuit illud corpus ſuꝑueniente quadā gl̓ia. ſed ꝑmanente nat̉a ita ſubtilitatē aſſumpſit in ſuo corꝑe vt ianuis clauſis in terrā v̓itate tn̄ corꝑ is ꝑmanente. Non igit̉ xp̄s depoſuit ꝓpriā corpulentiā ⁊ mag nitudinē atqꝫ duriciā corꝑis. vt ianuis clauſis trāſiret. ſꝫ oībꝰ iſtis ꝑmanentibꝰ v̓tute ſubtilitatis gl̓ioſe q̄ nō repugnat nat̉e ianuis clauſis intrauit. Sed dices bn̄ qͥdem video ꝙ v̓tute aſſumpte ſubtilitatis glorioſe intrare potuit ianuis clauſis ſed cū ponat̉ manere veritas nature corꝑalis. videtur ꝙ illa impedire debuerit ſubtilitatis actum Ad hoc rn̄det A. in ẜmōe paſſionis ꝙ xp̄s ambulauerit ſuꝑ mare. et tamen corpus eius erat ponderoſuꝫ. Sed hoc ideo qꝛ v̓tute diuinitatis impediebat̉ actꝰ

xliij ponderoſitatis. ne deorſum traheret. ita in ꝓpoſito virtus ſubti litatis corꝑis xp̄i nō quidem deſtruxit naturā corꝑis eius. ſed qn̄ voluit ſubtraxit actū reſiſtendi ꝓpter ẜm argumentū prime queſtionis dixit Eutitiꝰ vt recitat Gre. 20. moꝝ. ꝙ corpꝰ xp̄i gl̓ioſum. veꝝ quidem corpus fuit. ſed impalpabile ventꝭ aere qꝫ ſubtilius. Contra qd̓ eſt. qꝛ xp̄s reſurgens palpabilem ſe ex hibuit diſcipl̓is dicens. palpate ⁊ videte qꝛ ſpūs carnem ⁊ oſſa non hr̄. ſicut me videtꝭ habere. vnde dicendū ẜm Gre. ꝙ corpꝰ xp̄i ſubtile quidem fuit ꝑ effectū ſpūalis potēcie. palpabile aūt ꝑ veritatem nature. In ip̄o igit̉ corꝑe xp̄i duo erant.ſ. palpabi litas corpulencie. ⁊ ſubtilitas gl̓ie. Et qn̄ voluit vſus eſt vna ſine altera nam ingrediendo ianuis clauſis vſus eſt ſubtilitate ſi ne actu palpabilitatis. ip̄a tn̄ palpabilitate manente. Cum vero palpandum ſe exhibuit. vſus eſt actu palpabilitatis ⁊ corpulentie ſine actu ſubtilitatis. ip̄a tn̄ ſubtilitate exn̄te. Sed diceſ quō hoc poteſt fieri. Audi quid tibi rn̄det Au. in ſermone paſchali. Si ꝯp̄hendis inquit modū nō eſt miraculū. vbi deficit rō ibi eſt fidei edificatio. Eodem mō reſpōdet Gre. Diuina inquit oꝑatio ſi rōne ꝯprehendit̉. non eſt admirabilis nec fides hr̄ me ritum cui humana rō p̄bet experimentum. Tranſiuit igit̉ veruꝫ corpus xp̄i ad diſcipl̓os ianuis clauſis. quemadmodū radius ſolis tranſit vitꝝ clauſum. Item quemadmodū tota imago cor ꝑis tranſit vitꝝ abſqꝫ eius diſione. Item quemadmodū ſpūs ꝑtranſit qd̓cunqꝫ corpus ſine diuiſione. ita corpus xp̄i gl̓ioſuꝫ non quidem ſpūale ꝑ ſubtracōem nature. ſed ſpūale ꝑ aſſumptionem gl̓ie. materiale corpus abſqꝫ diuiſione potuit ꝑtranſire qꝛ oīa quecunqꝫ voluit fecit in celo ⁊ interra. D Scd̓o tā git̉ quantū iſta apꝑitio dn̄i fuerit grata. qꝛ pacem anunciauit. que eſt ſummum bonum: Et dixit eis pax vobis. glo. qui pa cem dicit vno verbo. oīa bona anūciat et ꝯprehendit. bene erat apl̓is neceſſaria pax. qꝛ erant expoſiti ꝑiculis iudeoꝝ. Nota ꝙ loquendo de pace virtuoſa et honeſta. ip̄a eſt excellentiſſimum bonum. qd̓ patet ex quatuor. Primo quidē quia pax eſt bonuꝫ cum quo ſunt omnia bona. in pace em̄ omnia bona adueniunt homini. ſiue ſint bona corꝑis. vt ſanitas. robur. ⁊ pulchritudo. ſiue ſint bona aīe. vt virtus et ſcientia. in quieſcēdo em̄ ſit aīa ſciens ⁊ prudens. ſiue ſint exteriora bona vt honores. amici. et diuitie. Iob. 22. habeto pacem et ꝑ hanc habebitis fructus op tionis ⁊ ꝓpter hāc hortat̉. pͣs. dicens. qͥs eſt hō qui vult vitā ⁊ diligit dies vide̓ bonos ⁊ pꝰ pauca ſubdit inquirere pacem et perſequere eam. ymmo ip̄a pax ita ꝯtinet oīa bona et tantum bonū eſt ꝙ etiā ſi hō incidat in aliqͣ īfortunia nihilominꝰ vitā

Sermo ducat delectabilem. Nam qui hr̄ pacem in aīo. etiam ſi pauper ſit. ꝯtentus eſt de his que ht̄ ꝑſecutiones. infirmitates. ⁊ quecunqꝫ triſticia et extremo ip̄am mortem equanimiter tollerat. Sap̄. 30. Eſtimata eſt afflictio exitus illoꝝ. illi aūt ſunt in pace vnde Yſa. 38. Ecce in pace amaritudo mea auariſſima. Secūdo pax eſt bonū ſine quo nihil eſt bonum. Sine pace em̄ oīa bona hōis ſunt in ꝑiculo ꝑditionis. que tn̄ ſi ad tempus maneāt nō ſunt hoī bona. quantis em̄ diuiciis hō ſit plenꝰ qͣꝫ magnis ſub limatus honoribꝰ. qͣꝫ multis vallatus amicꝭ. ſine pace animi ni hil ꝓficiūt Tre. 3. Repulſa eſt a pace aīa mea. iō oblitus ſū bonoꝝ. Tercio pax eſt bonū ꝑ oīa diffuſū. oīa ſuſtinens. Nam vt dic quidā doctor grecus diuinitas ip̄a ⁊ natura dei ī vnitate pa cis ſubſiſtit. Exinde vero tranſmittit̉ in āgelos. et diuinas pote ſtates. vt ad dn̄m et ad inuicē pacifice ſe habeant. a ſuꝑnis autē ſpiritibꝰ diffundit̉. pax in totaꝫ creaturā inferiorē. ⁊ tota pulch ritudo vniuerſi in pace ꝯſiſtit. ip̄a deniqꝫ pax in nobis ē ẜm animā ⁊ corpꝰ ẜm aīaꝫ qͥdē ꝑ inueſtigacōem virtutū. ⁊ ꝯuiuere de lectabiliter ad alios. Secūdū corpus aūt in ꝯmenſuracōe mem broꝝ. vbi eſt pulchritudo ⁊ cōmenſuratio elementoꝝ vbi ſani tas ꝯſiſtit. Quarto pax eſt bonū oībus optatū Heſt. 13. optata cunctis mortalibꝰ pace fruant̉. qd̓ quidem bonū tm̄ eſt deſiderabile. vt etiā ſuum ꝯtrariū.ſ. bellum ⁊ pugna gl̓ioſam pacem ī tendat non em̄ pugnāt hoīes. vt ſꝑ in pugna ſint ſed vt de vi ctis inimicis tranquilla et gl̓ioſa pace fruant̉. Vnde Augu. ad bonifacium. bellū inquit de eſſe neceſſitatis. vt liberet deus a ne ceſſitate et ꝯſeruet in pace. Nō em̄ pax q̄rit̉ vt bellū exerciat̉ ſed bellū gerit̉ vt pax acqͥrat̉. Eſto gͦ pugnādo pacificꝰ. vt eos qͦs expugnas ad pacis vtilitatem vincendo ꝑducas. Ex quo patꝫ bellare aliqn̄ licitū eſt et iuſtum qn̄ viꝫ illi debellant̉ qui pacis bonū impediunt ⁊ ꝑturbant. multo em̄ melius eſt talibꝰ vinci qͣꝫ in ſua proteruitate manere. Vnde Auguſtinus in ſermone d̓ puero Centurionis. Qui licencia iniquitatis eripitur. vtiliꝰ vni citur. quoniam nihil eſt infelicius felicitate peccancium. f Et nota ꝙ hoc pacis bonum. deus non tribuit quibuſcunqꝫ. qꝛ non dat illud malis hominibus. Yſa. 48. Non eſt pax impijs dicit dominus. qui ſi aliquando videant̉ frui pace mundana illa non eſt vera pax. Iere. 8. Dicentes pax pax. Cum nō eſſet pax Qui etiam ſi aliquando veſuentibus aduerſitatibus veram pacem querūt. non tn̄ inueniunt. quia non ex corde quer̄t Eze. 2. Anguſtia ſuꝑueniente reqͥrent pacem ⁊ nō erit. ymmo tales cō trariū vere pacis inueniūt. eternam viꝫ dampnacōeꝫ. 1. Teẜ.5.

xliii Cum dixerint pax et ſecuritas. tunc repentinus eis ſuꝑe unit in teritus. ſic̄ dolor in vtero habentis et non effugient. hoc igitur bonū penitus non ꝯſecunt̉ mali. ſed boni tm̄. vn̄ dicit xp̄s. pax vobis. non quibuſcunqꝫ. ſed vobis. Luc. 2. In terra pax hoībuſ bone voluntatis. c. F Tercio on̄dit̉ quō iſta apparitio fuerit certa: Et cum hec dixiſſet diſcipulis on̄dit eis manꝰ ⁊ la tus: in quibꝰ erant veſtigia vulneꝝ clauoꝝ ⁊ lancie. Querit̉ qͦ re xp̄s reſurgens a mortuis vulnera ſue paſſionis reſeruauerit. dicendū ꝙ huius multe ſunt cauſe. Prima ad ꝓbandū ſuā reſurectionem. in eo em̄ ꝙ vulnera oſtendebat manifeſtabat ꝙ ille reſurrexerat qui in cruce pependerat. Luc. 24. Videte manꝰ me as et pedes meos. qꝛ ego ipſe ſum. Scd̓a ad cōmendandaꝫ eiꝰ dilectionē. Si quis em̄ domicellus eſſet vulneratꝰ amore ſue di lecte. ſic vellet ſanari vt cicatrix alicuius vulneris appareret in ſignum amoris Apo. i. Dilexit nos et lauit nos a pct̄is nr̄is ī ſanguine ſuo. Tercio ad oſtendendum nr̄am redemptionē. qꝛ illa vulnera fuerunt nr̄e redemptionis p̄ciuꝫ. Yſa. 53. Ip̄e vul neratus eſt ꝓpter iniquitates noſtras. attritus eſt ꝓpter ſcelera noſtra. Quarta ꝓpter nr̄am edificationem. ſi em̄ in corꝑe chriſti etiā gl̓ioſo manebāt vulnera ſue paſſiōis. ⁊ nos eadē vulne̓a ꝯtinue in mente portemus. Phil̓. z. Hoc em̄ ſentite in vobis qd̓ eſt in xp̄o iheſu. ⁊ Gal. 6. mihi abſit gloriari niſi in cruce dn̄i no ſtri iheſu xp̄i. vnde cantat̉ in hymno paſſionis. portemus in me moria fel. penas. et obꝓbria xp̄i. coronaꝫ ſpineā. cruceꝫ. clauoſ et lanceam. Et plagas ſanctiſſimas omni laude digniſſimas. ac cetum. fel. arundine. mortis amaritudinem. Quinta ꝓpter noſtri recordationem. Nequaqͣꝫ em̄ chriſtus noſtri obliuiſcit̉. ꝓ quibꝰ ſic crudeliter fuit plagatus. vnde tanqͣꝫ ſignum memoratū eaſdem plagas in ſuo corꝑe ſeruauit. vt eas intuendo nr̄i recorde tur. Yſa. 19. Ego tui non obliuiſcar. ⁊ ſubdit cauſaꝫ. Ecce ī ma nibꝰ meis deſcripſi te.i. in manibꝰ meis eſt deſcriptio tua. que de ſcriptio ſunt plage crucifixi. Sexta propter dei patris reconcilia tionem. Si enim deus pater iraſcitur humano generi. filius on̄ dit vulnoribus ſuis quanti preci ſit ipſum humanum genus. pro quo ſic eſt plagatus. et ſic patrem nobis reconciliat Heb̓. 2. Saluare in perpetuum poteſt accedens per ſemetipſum ad de um ad interpellandum pro nobis. prima Ioh̓. 2. Aduocatum habemus apud patrem iheſum chriſtum iuſtum et ipſe eſt propiciatio pro peccatis noſtris. Vnde dicit Bernhardus. Securum habes homo acceſſum ad deum. Vbi mater oſtendit filio pectus et vbera. Et filius demonſtrat patri latus et vulnera.

Sermo Nihil igit̉ dubiū eſt vbi ſunt tot dilectionis inſignia. Septima ad impioꝝ ꝯfuſionē. Nam vt dicit Augu. In iudicio ip̄a vulnera oſtendet xp̄s pct̄oribꝰ dicens. Ecce hō quē crucifixiſtis. vi detis vulnera que infixiſtis. agnoſcitis latus qd̓ pupugiſtis. qm̄ ꝑ vos aꝑtum eſt. nec intrare voluiſtis. Octaua ad. electoruꝫ exultationē. Nam vt dic̄ Beda. magnū gaudiū erit ſanctis vi dere vulnera in carne xp̄i fulgida. ꝑ que victor triumphauit d̓ morte. et ſaluauit electos. Et attende vt dicit Augu. qꝛ etiā in corꝑe martirum apparebunt cicatrices vulneꝝ que ꝓ xp̄i noīe ſunt paſſi. ſi tn̄ aliqua membra eis ablata fuerunt. non erunt ſine illis membris. ſed cicatrices in membris redditis appebunt nec iſta vulnera erunt alicuius deformitatis vl̓ indecentie. ſed erunt dignitatis et pulchritudinis ſic̄ ſtella in celo ſic̄ lapis p̄cioſus in anulo. ſic̄ flos in ſtipite. ⁊ ſic̄ rubeus color in roſa. Quarto on̄dit̉ quō iſta apꝑitio fuerit leta: gauiſi ſunt er go. repleti gaudio: diſcipuli viſo dn̄o. Io. 16. iteꝝ videbo voet gaudebit cor vr̄m. ⁊ gendium vr̄m nemo tollet a vobis. Et nota quia viſio xp̄i replet aīm gaudio. primo quideꝫ. qꝛ eſt rei pulcherrime ⁊ delectabilis. pͣs. Specioſus forma p̄ filiis hominū Item qꝛ eſt rei care et amicabilis. Si em̄ gaudemus videre ami cum poſt longam ꝑegrinacōem. magis tn̄ gaudemus eū vide re liberatum graui languore quo tenebat̉. Sed maximum eſſet gaudium ſi etiā mortuus reſurgeret. xp̄s aūt eſt amicus cariſſi mus diſcipl̓oꝝ. ꝑ oīa ſua ſecreta eis reuelauit. vt ip̄e dicit Io. 15. Qui etiā ꝓ eiſdem morti ſe expoſuit. vn̄ non eſt mirum ſi eo viſo gauiſi ſunt diſcipuli. Item viſio xp̄i eſt rei gl̓ioſe et vtilis Heſt. 15. Valde admirabilis es dn̄e et facies tua plena gr̄aꝝ. Sed dubium eſt quō diſcipuli gauiſi fuerint viſo dn̄o cū Luc. dicat eos ꝯturbatos fuiſſe ⁊ exterritos exiſtimātes ſe ſpm̄ vide̓ ꝓpter qd̓ Criſo. videt̉ velle ꝙ iſta fuerit alia apꝑitio ab illa quā recitat Luc. Sed ſuſtinendo ꝙ eadē fuerit. dicendū eſt diſcipl̓os pͥmo fuiſſe exterritos. deinde vero loquente xp̄o et ſe illis oſten dente gauiſi ſunt. H Quinto ponit̉ quid xp̄s mandauerit diſcipl̓is. ſed mandato pacis donū premittit̉: Dixit ergo eiſ iteꝝ pax vobis: glo. iteratio pacis ꝯfirmatio eſt. dat em̄ deus pacem ſuꝑ pacē. qꝛ pioꝝ pax hic eſt. et in futuro. Yſa. 16. Seruabis pacem pacem. qꝛ in te ſperauimus. Nota qꝛ die reſurrectionis appens ih̓us diſcipulis: bis eis annunciauit pacem in ingreſſu ſcꝫ ad eos et anteqͣꝫ manducaret coram eis. Nam poſt ſe cundam pacis denuntiationem ip̄e manducauit coraꝫ eis fauū mellis. ⁊ ꝑtem piſcis aſſati vt dicit Luc. Et hinc eſt ꝙ pōtifex

xlii qui gerit vicem xp̄i in ſolennitate miſſaꝝ. in pͥncipio ſalutat po pulum dicens. pax vobis. ⁊ ſimiliter ante ſumptionem euchariſtie. Pace denunciata īponit eis officiū Sic̄ miſit me pi .i. ad ea que ad pr̄ miſit me: Et ego mitto vos: vt illa ꝓ me ī pleatis. Et nota ꝙ pater miſit filium. vt viam ſalutis euangelizaret. Yſa. 4. Euanlizare pauꝑibꝰ miſit me. Item miſit eum vt ꝓ redemptione noſtra mortē ſubiret. Quia vero iam xp̄s ſuū officium a pr̄e impoſitū compleuerat. et a mortuis reſurrexerat. non erat ꝯueniens vt vlterius cū mortalibꝰ vitam ageret. ſed aſcenſurus erat in celum. ⁊ iō apl̓os miſit ſicut miſſus fuerat. miſit quidem eos euangelizare. Mar. 16. Euntes predicate euangeliū om̄i create. Item miſit eos vt ꝓ veritate ſuſtinenda morti ſe exponerent. Mat. 10. Ecce ego mitto vos ſicut agnos inter lupos ⁊cͣ. quia vero hoc officium impleri non pt̄ ſine gr̄a ſpūſſancti. Ideo ſequitur collatio diuini amoris qui ſpūſſā ctus eſt. R. Hec cum dixiſſet in ſufflauit et dixit eis. acc ip te ſpūmſanctū: ẜm ꝙ dicit Aug. 12. de tri. Ille flatus corꝑeus xp̄i non fuit ſubſtancia ſpūſſancti. ſed ꝯgruum ſue miſſionis ſignum. quantum ad tria. Primo vt idem dic̄. qꝛ in hoc oſtenſuꝫ fuit ſpm̄ſanctum non tm̄ a pr̄e. ſed etiam a filio ꝓcedere. Scd̓o quia iſta donatio ſpūſſancti ordinabat̉ ad dilectionē ⁊ curam ꝓ ximi habendam. ⁊ hic eſt hō in cuius faciem deus inſpirauit ſpi raculum vite. Tercio qꝛ flatus non eſt niſi viuuentis. in ſufflan do. on̄dit xp̄s. ⁊ ſe viuere. ⁊ ſubſtanciam ſpūſſancti eſſe viuuentē cuius virtus oīa viuificat Eze 32. Veni ſpūs ⁊ ſuffla ſuꝑ inter fectos iſtos. ⁊ reuiuiſcent. Nota ẜm Gre. ꝙ ſpūſſanctus bis da tus fuit apl̓is. primo in terra die viꝫ reſurrectionis. de quo nūc agit̉. ⁊ de celo die penthecoſtes. duo em̄ ſunt caritatis precepta dei viꝫ dilectio et ꝓximi. In terra igit̉ datur ſpūſſanctus. vt di ligat̉ ꝓximus. de celo aūt dat̉ vt diligat̉ deus. vel pt̄ dici ꝙ mi niſtri eccl̓ie ad duo ordinant̉. Quoꝝ primum eſt vt ppl̓m ꝑficiāt ẜm intellectum. tollendo ignorantiam. et ſalutarem doctrinam ānunciando. Alteꝝ eſt vt eos ꝑficiant ẜm affectum. purgando eos a culpa et gr̄e pulchritudinē miniſtrando. neutꝝ aūt iſto rum facere poſſunt. niſi operante ſpūſancto. vnde in die penthecoſtes datus fuit eis ſpūſſanctus in linguis igneis. vt eoꝝ do ctrina haberet vim illuminatiuā. In die vero reſurrectionis da tus fuit in flatu. vt eoꝝ miniſterium expelleret culpam. ⁊ vitā gr̄e tribueret. vnde ꝙ iſta datio ſpūſſancti ordinet ꝯtra culpā ſequit̉. I Quoꝝ remiſeritis peccata: remitunt̉ pct̄a p̄lati ꝑ ſacramenta eccl̓ie. que ſunt baptiſmus ꝯtra originale pct̄m.

Sermo penitencia contra mortale. extrema vnctio ꝯtra veniale: remittū tur eis: adeo. illud igit̉ qd̓ faciunt miniſtri eccl̓ie in curia iſta ec cleſie ratum eſt incuria celeſti. quemadmodum rex hr̄ ratum iu dicium ſeneſchalchi ſui: Et quoꝝ retinueritis retenta ſunt: Re tinent̓ pct̄a. qn̄ abſolonis beneficium non impendit̉. Nota igit̉ ẜm Gre. qꝛ grandis eſt honor miniſtroꝝ eccl̓ie. ſed graue pondus eſt iſtius honoris. duꝝ quippe eſt. vt qui neſcit tenere moderamina vite ſue. iudex fiat aliene. Scientes igit̉ vt dicit Cri. ꝑiculi magnitudinem multam tribuite ſacerdotibꝰ deuotionem Qd̓ ſi aliquis ſacerdos malus fuerit non impedit ꝓpter hoc ſacra mentoꝝ effectus. Nam vt dicit Criſo. Non ſacerdos neqꝫ ange lus pt̄ aliud oꝑari in his que date ſunt a deo. ſed pr̄ et filius. et ſpūſſanctus oīa diſpenſant. Sacerdos aūt ſuam linguam et manum tribuit. nō em̄ eſſet iuſtum vt aliena malitia in aliquo lederet ſacramenta dei ꝑcipientes. M Sexto ponit̉ quō iſta apꝑitio abſenti diſcipulo fuit nunciata: Thomas aūt qui in terpretatur abiſſus. fuit aūt abiſſus vt dicit alchimus: qꝛ altitudinem diuinitatis certa fide penetrauit cum dixit. dn̄s meus et deus meus: vnus ex. 12.: iam non erant niſi vndeciꝫ. ſed tn̄ dicit̉ fuiſſe vnus ex. i. vel qꝛ deus tot eſſe diſpoſuerat. vel qꝛ. 12. fuerant an̄ proditionem Iude. vel qui futuri erant in electio ne mathie: Qui dicit̉ didimus: didimus grece latine dr̄ gerinqd̓ cognomen ꝯuenit Tho. ꝓpter dubium cor incredendo. Non erat cum eis.i. cum diſcipl̓is: qn̄ venit ih̓us: multum nocet ab eſſe ꝯgregationi et ſocietati bonoꝝ. multa em̄ mala eueniunt ⁊ ꝑicula. Sed querit̉ hic ẜm Be. Conſtat em̄ ꝙ dn̄s tunc apꝑuit diſcipulis qn̄ duo diſcipl̓i reuerſi ſunt d̓ emaus. ⁊ inuenerunt ꝯgregatos. i. dicentes quia ſurrexerat dn̄s vere ⁊ ip̄i narrabāt quō cognouer̄t ip̄m in fractione panis. ⁊ cum hec dicerent. venit ih̓us et ſtetit in medio eoꝝ vt dr̄. Lu. 24. Igitur videt̉ ꝙ Tho. ibi fuerit. Et dicendum aliqd̓ fuiſſe interuallū a narracōe diſcipl̓oꝝ. ad appitionem dn̄i. quo medio tꝑe tho. non credēs verbis diſcipl̓oꝝ egreſſus eſt cenaculum. quo egreſſo xp̄s reliquis apꝑuit. Deinde ponit̉ diſcipl̓oꝝ narratio. Dixer̄t ergo ei alij diſcipuli: cum inter eos affuit. quaſi gaudentes de viſione dn̄i. ⁊ dolentes de abſentia tho: vidimus dn̄m: Sic̄ audiuimus a petro a diſcipulis et a mulieribꝰ. ita et vidimꝰ. Deinde poni tur rn̄ſio Tho. Ille aūt dixit eis. niſi videro in manibꝰ eius fix uram clauoꝝ. ſic̄ vos dicitis vidiſſe. Sed quia non ſufficit certi ficari ꝑ viſum niſi etiam tangam. iō ſubdit: Et mittam digituꝫ meum in loco clauoꝝ: Ita vt ad digitum ꝑquiraꝫ vulnera eiꝰ

xlii Et mittam manum meam in latus eius: magnum certe vulnꝰ fuit illud ſacratiſſimi lateris. in quo non digitum ſed manū cupiebat apl̓us mittere. vnde Io. non dicit ꝙ deo latus ꝑcuſſuꝫ fuerit lancea. ſed ꝙ vnus militum lancea latus eius apꝑuit. vt oſtenderet plage magnitudinem: non credā. N Et atten de ꝙ dn̄s obtulit ſe diſcipl̓is ⁊ palpandū et videndū. Lu. 26. Palpate ⁊ vidēte qn̄ ſpūs carnem et oſſa non hr̄. ſicut me vide tis habere. Apl̓i tn̄ ꝓpter reuerentiam non tetigerunt eū ſed ſuf fecit eis ad credendum ſola viſio. Tho. vero amplius deſiderauit vt crederet eum.ſ. tangere. Querit̉ quare xp̄s iſtuꝫ ſuum di ſcipulum ꝑmiſerit eſſe extra conſortium alioꝝ. cum illis apꝑuit atqꝫ cur ſuſtinuerit eum ſic dubitare. dicendum ꝙ hoc totuꝫ ꝓp ter nos factum eſt. nam vt dicit Aug. in ench. Nullo mō deus ꝑmitteret mala euenire. niſi adeo potens eēt vt ex eis bona eliceret. dubitatio aūt Tho. non eſt dubium quin fuerit mala. ſed ex illa euenit fidei noſtri firmitas. dum em̄ audiuimus eū dubitaſſe de reſurrectiōe xp̄i eo mō quo aliquis nr̄m dubitare poſ ſet. ⁊ cum hoc vlterius legimus. qꝛ in fide ſolidatus fuit. non re manet nobis vllius dubitationis locus. dubitauit igit̉ Tho. ꝓ nobis ⁊ in fide ꝯfirmatus fuit. ne āpliꝰ dubitemꝰ Scd̓a ꝑs Ecundo cum dicit̉: Et poſt dies octo: ponitur altera dn̄i appitio ad tollendā Tho. dubitacōeꝫ. vbi quin qꝫ tangunt̉. primuꝫ eſt diſcipl̓oꝝ ꝯuentus: Et poſt dies octo: a die reſurrectionis tali die ſicut eſt hodie forte tot diebus diſtulit xp̄s appere. ſi forte medio tꝑe amouere tur cordis incredulitas Tho. vt dicit Criſo. Non ponit̉ aūt hora iſtius appitionis. ⁊ forte fuit eadem hora que pͥus: Iteꝝ erāt diſcipuli eius intus in eodem forte cenaculo quo pͥus illis xp̄us apparuerat: Et tho. cum eis: non em̄ recedebat Tho. a reliquis diſcipulis ſi forte ei dn̄s appareret. Scd̓o ponitur xp̄i aduentꝰ venit ih̓us ianuis clauſis: eodem mō quo prius. Vbi ẜm Cri. conſideranda eſt clementia ſaluatoris. qͣꝫ ſollicite ꝓ vna anima ne in errore permaneat. ſeip̄m vulneratū oſtendit O Et ſte tit in medio: qui eſt oīs virtutis medietas: Et dixit eis pax vobis: Semꝑ annunciat pacem qui pacis federa dei et hominis fecerat. cuius etiam pacis ipſe fideiuſſor eſt. Et attende ꝙ iā tribus vicibus in hoc euangelio ꝑ xp̄m pax ānunciata eſt. Eſt em̄ triplex pax. Prima hoīs ad ſeip̄m que tollit oēm mentis anxie tatem. de qua Iudi. 6. Pax tecum. ne timeas non morieris. hāc pacem xp̄s primitus ānunciat diſcipulis. qui erant clauſi in cenaculo timore iudeoruꝫ. vt oēni fugaret ab eis timorem. Scd̓a

Sermo pax eſt hominis ad ꝓximū. de qua Ro. 12. Si fieri poteſt qd̓ ex vobis eſt. cum oībꝰ hominibꝰ pacem habentes. hanc pacem xp̄i ſcd̓o loco apoſtolis nunciauit. vnde ſtatim ordinauit eos ad cu ram ꝓximoꝝ mittens eos ad remittenda pct̄a. Tercia pax eſt hominis ad deū que ꝯſiſtit in vera fide. ⁊ ꝙ nihil eoꝝ que facit deus diſpliceat hoī. de qua Io. 16. Hec locutus ſum vobis. vt ī me ſolum pacem habeatis. Ro. 5. Iuſtificati ex fide pacem habe amus ad dn̄m. hanc pacem nunc tercio loco xp̄s diſcipulis ānū ciat. vt firmam in eo fideꝫ haberent. vn̄ ſtatim locutus ē Tho. vt ꝓbraret ſe eſſe xp̄m. ex quo non ſolum Tho. ſed reliqui etiaꝫ diſcipl̓i magis fuerunt in fide ſolidati P Tercio ponitur xp̄i rn̄ſio ad Tho. Deinde dicit tho. Infer digitū tuū huc in lo cum clauoꝝ. et vide manus meas: hoc em̄ deſiderauerat Tho. et tangere ⁊ videre: Et affer manū tuam ⁊ mitte in latus meū quaſi eadem verba dic̄ xp̄s quibꝰ tho. vſus fuerat. vt on̄deret ꝙ dum ad diſcipl̓os loquebat̉. ip̄e ibi aderat. Et nota ꝙ xp̄us noluit ſct̄o tho. clam appere. ſed ſicut palam coram oībꝰ diſcipulis ſuam dubitationem expreſſerat. ita coram oībꝰ illum increpauit. vt exemplo eius nemo alioꝝ vlterius dubitaret. Atten de ꝙ non dolebat xp̄s cum vulnera corꝑis eius ꝑtractarentur licet recenter facta eſſent. erant em̄ illa vulnera in corꝑe glorioſo. qd̓ impaſſibile eſt. Deinde qꝛ Tho. dixerat. Non credā ad monet eum xp̄s: Et noli eſſe incredulus: magnum malum eſt incredulitas. que tollit auditum vite eterne. Io. z. Qui incredulus eſt filio non videbit vitam eternam. ſed ira dei manet ſuper eum. Nam vt dr̄ Heb̓..3. Iurauit deus. ꝙ non intrarent in reqͥem̄ ſuam ꝓpter incredulitatem eoꝝ: Sed fidelis. Fides em̄ ē qͣſi anulus quo aīa deſponſat̉ deo Oſee. i. Deſponſaui te mihi in fi de. quam fidem vſqꝫ ad mortem ſeruare oportet Apoc. z. Eſto fidelis vſqꝫ ad mortem. et dabo tibi coronā vite ¶ Quarto adiungit̉ Tho. cōfeſſio. vbi conſiderandum eſt quō timuerit atqꝫ erubuerit glorioſus iſte apl̓us videns ſaluatorē ⁊ audiēſ cum repetentē ſue infidelitatis verba: Reſpondit thomas ⁊ di xit: trepidus et verecundus ſed iam fidelis: dn̄s meus: in quo humane nature veritatem exprimit. cui datum eſt tocius creatu re dominiū. q. d. ꝯfiteor te eſſe illum qui dixiſti. vos vocatis me magiſter et dn̄e ⁊cͣ: Et deus meus. In quo diuinam ipſius cōfitetur naturam quaſi dicat. ꝯfiteor te eum eſſe quem petrus cō feſſus eſt dicens. Tu es xp̄s filius dei viui. Querit̉ an tho. tetige rit xp̄m. Et forte ẜm glo. dicenduꝫ ꝙ non fuit auſus eū tange̓ ꝓpter reuerentiam ſaluatoris. et quia mente quaſi erat attonitꝰ

xlii Sed dicit alia. glo. Augu. videbat Tho. et tangebat homineꝫ et ꝯfitebatur deum. Et Ambro. li. de fuga ſeculi. dixiſti dn̄e mit te manum tuam in latus meum. et noli eſſe incredulus ſed fide lis. miſit manum qui non credebat. et dn̄m te et deum repperit. hoc auteꝫ videtur ꝓbabilius. quia etiam ſi noluiſſet coegiſſet eum xp̄s ſe tangere. ne forte poſtea relapſus in dubiū. peniteret ꝙ eum non tetigiſſet. R Quinto ponit̉ xp̄i reſponſio di cit ei ih̓us. Quia vidiſti me Tho.: non dicit quia tetigiſti non ꝙ eum non tetigerit. ſed quia vt dicit Augu. nomine viſus ge neraliter. alii quatuor ſenſus conſueuerunt nominari: credidiſti: non credidiſſet ergo niſi vidiſſet. Querit Gre. Cum ea que vident̉ fidem non habeant. ſed agnitionem. quō beatus Tho. crediderit. qui vidit. et tetigit atqꝫ ꝑ hoc quaſi certus fuit. fideſ em̄ vt dicitur Heb̓..ii. Eſt ſubſtancia ſperandarum reruꝫ argu mentum non appentium. Et ſoluit quia Tho. aliud vidit ⁊ ali ud credidit. vidit em̄ hoīem et credidit deum quem non vidit Non em̄ fides de xp̄o eſt de ſola humanitate ſed de homine deo vt puta quia natus eſt de virgine. hō deus paſſus eſt. hō deꝰ reſurrexit. hō deus aſcendit in celū. ⁊ venturus eſt iudicare mū dum deus et hō. Deinde fidem commendat gentium que crediderunt xp̄o. quem non viderunt in carne: Beati qui nō vi derunt et crediderunt: vtitur verbis preteritis ꝓ futuris. quia vt dicit Augu. qd̓ futuꝝ erat. iam in ſua predeſtinatione noue rat factum. Cum igit̉ vt dicit Cri. aliquis dixerit tꝑe iſto. vtinam fuiſſem in temꝑibꝰ illis. ⁊ vidiſſem xp̄m miracula facientem. excogitet qꝛ bt̄i nō vider̄t et credider̄t ⁊cͣ Tercia ꝑs S Ercio cum dicit̉. Multa quidem ſignificatur multitudo ſignoꝝ xp̄i ad ꝯfirmandam fidei ſinceritatem. vbi tria tanguntur vnuꝫ eſt obmiſſio ſcripture mul toꝝ ſignoꝝ xp̄i: multa quidem numero et magna virtute: Et alia ſigna: preter ea que ſcripſerunt euangeliſtefecit ih̓us: ante reſurrectionem et poſt: in ꝯſpectu diſcipulorum ſuoꝝ: non fecit ea clam ſed manifeſte: vt oībus ꝯſtaret ꝙ eēnt vera ſigna: que non ſunt ſcripta in li. hoc. i. in euangelio Io. ſed nec in alijs euangelijs. dicit em̄ Io. in fine euangeli ſui. Sunt aūt et alia multa que fecit ih̓us que ſic ſcribant̉ ꝑ ſingula. nec ip̄m arbitror mundū capere poſſe eos qui ſcribendi ſunt libros Nota ꝙ de his ſignis que fecit dn̄s non omnia ſed pauca ſcrip ta ſunt. vel qꝛ in cōprehenſibiles fuiſſent rōes oīm eoꝝ. aut ml̓ toꝝ que fecit. Vel quia intellectus humanus ſperſus ad multa non poſſet ꝑfecte ſingula intelligere. vel vt fides maioris eſſet

Sermo. meriti ex paucis credens dei filium. Scd̓o ponitur quid intenda tur ꝑ illa pauca que ſcripta ſunt: hec aūt: que ab euangeliſtis dicunt̉: ſcripta ſunt: inſtigante ſpūſancto docente et memorante vt credatis: corde ad iuſticiam. ore ꝯfiteamini ad ſalutem. oꝑe oſtendatis ad fructuꝫ vite: quia fides ſine oꝑibus mortua eſt. Quia ih̓us eſt filius dei. Ad hoc em̄ xp̄s fecit miracula vt dei fi lius crederet̉. Io. ſo. oꝑa que ego facio ī noīe pr̄is mei. ipſa te ſtimoniū ꝑhibent de me. ad hoc etiaꝫ oīs ſcriptura ordinat̉ Io. 5. Scrutamini ſcripturas. in quibꝰ putatis vitam habere. ipſe ſunt que teſtimonium ꝑhibent de me. Tercio poſtponit̉ creden di vtilitas: et vt credentes vitam habeatis: fides em̄ eſt ſpūal̓ vite pͥncipium. Abac. z. Iuſtus meus ex fide viuit. ita dum tn̄ fides malis non mortificet̉ oꝑibus. quemadmodum de quibuſ dam dicit apl̓us. ꝯfitentur ſe noſce deum. ſct̄is aūt negant: in nomine eius: virtute nominis ſaluatoris habetur vita eterna. Io. 12. hec eſt vita eterna. vt cognoſcant te deum veꝝ ⁊ quem Prima pars miſiſti ih̓m xp̄m ad quem vitam nos ꝑducat Dn̄ica ſecunda. poſt paſca ſer. xliiii A Go ſum pactor bonus ⁊cͣ. Io. 10. Si diligent̓ attenderent hoīes quanti ſit ponderis alijs preeſſe. non ſic appeterent prelationis honorē qꝛ reuera n̄ eſt tanta dignitas honoris. quin equalis aut maior ſit grauitas oneris. qꝛ vero ſola attenditur honoris gl̓ia. iō oēs cupiunt alijs dn̄ari. vnde Ber. ad heinricū ſenonenſem archiep̄m epl̓a. 42. Meditantibꝰ inquit honores blandiunt̉. ſed onera penſantibꝰ tedio ſunt atqꝫ formidini. non tn̄ oēs capiunt hoc verbum. multi em̄ non tanta fiducia et ala critate currerent ad honores. ſi ec̄ ſentirent et onera. Grauari ꝓfectio metuerent. nec cū tanto labore et ꝑiculo quarumlibet afectarent inſulas dignitatum. Nunc vero quia ſoſa attenditur gloria. ⁊ non pena puꝝ eſſe clericuꝫ erubeſcit̉ in eccleſia. ſeqꝫ vi les eſtimant et ingl̓os qui quocunqꝫ eminentiori loco non fue rint. Quanti vero ſit honoris curam alioꝝ habere. dn̄s in preſen ti oſtendit. manifeſtans in ſeip̄o. quid ex eoꝝ officio incumbat paſtoribꝰ eccleſie. ⁊ tria ſunt. dt̄ em̄ prelatus ita ſibi cōmiſſum gregem diligere vt ꝓ eius ſalute ꝓpriam vitam exponat Scd̓o ſic debet in eum attendere vt diligenter ſibi cōmiſſos agnoſcat qd̓ ibi notatur. Ego ſum paſtor bonus et ego conoſco ⁊cͣ. Tercio debet inſiſtere vt errantes ad eccleſiam vnita eſt reducat qd̓ notatur. ibi. Et alias oues habeo. B In prima igit̉ ꝑte euangeli oſtendit ſe dn̄s bonū eſſe paſtoreꝫ. Et tria facit. pͥmo

xliii. ſinite hos abire. ¶ Deinde ponit ſupi crudelitatem Et lapus rapit. vel in pct̄m vel in errorem vel in mortem ⁊ ſeruitutē Et diſpergit ouēs: Diſꝑgunt̉ oues hinc inde. ⁊ ſic grex diſſipatur. qd̓ totum euenit eo ꝙ oues non habent paſtorem: ſed mercenariū. Eze. 34. diſꝑſe ſunt oues mee. eo ꝙ ſi eſſet paſtor mercenarius aūt fuit qꝛ mercenarius eſt: Gre. Vtꝝ aliquis ſit paſtor vel mercenarius veraciter cognoſci non pt̄. ſi occaſio de ſit neceſſitatis. tꝑe em̄ tranquillitatis ita mercenarius ſicut verus paſtor videtur habere curam gregis. Sed lupus veniēs iu dicabit vtrunqꝫ. fugit em̄ mercenarius. qꝛ mercenarius eſt. nō em̄ querit niſi mercedem lucri tꝑalis. ideo fugit ne illud ꝑdat: ⁊ non ꝑtinet ad deū de ouibꝰ: ſi quidem fuerit ſymoniacus nō eſt dubium. ꝙ non ꝑtinet ad deum de ouibꝰ. ſi vero lucra querat terrena. ptꝫ quia dum ſolam terrenam querat ſubſitiam. ni hil eſt ſibi cure de gregis diſperſione. dummodo non ꝑdat qd̓ principaliter amat ⁊cͣ. Secunda pars. G Ecundo cum dr̄. Ego ſum ⁊cͣ. on̄dit̉ qualem habuit xp̄s ouium noticiam. ⁊ quatuor facit. pͥmo em̄ premittit noticiam: Ego ſum paſtor bonus: non ex ac cidenti dono. ſed eſſencialiter bonus eſt vt dicit Gre. ſue vero bonitatis rōem aſſignat ouium noticiam. Et cogno ſco oues meas. Non reſpicit ad pilum. 2. Thi. z. Nouit dn̄s qͥ ſunt eius. Ille vero ſole oues ſunt xp̄i. qui vocem eius audiūt credendo doctrine ip̄ius. et eum ſecuntur ꝑ rectam operationem Io. 10. oues illum ſequunt̉. quia ſciunt vocem eius. Nota ꝙ no ticiem ouium paſtor debet hr̄e. ⁊ inuigilare ſuo gregi. qꝛ oꝑtet eum reddere rōem deo de ouibꝰ ſibi commiſſis Heb̓. 13. Obedite p̄poſitis vr̄is. ⁊ ſubia ceteris. ip̄i em̄ ſemꝑ vigilant quaſi rationem reddituri ꝓ aīabus veſtris. Debet aūt paſtor principalit̓ vitam et conſcientiā ſubditoꝝ cognoſcere. vt diſtinguat oues ab hedis Prou̓. 22. Diligenter agnoſce vultum pecoris tui tu oſqꝫ greges conſidera. Debet igitur paſtor cognoſcere. ſi qͥ ſūt notorij peccatores. vt eos arguat. pͥma Thi.§. peccantes corā omnibus argue vt et ceteri terreant̉. Item debet ſcire qui ſūt pu pilli. ec pauperes in ciuitate vt eis ꝓuideat. qui etiam paciant̉ iniuriam. vt eis ſubueniat. Eccle. 5. Si pecora tibi ſunt attende illis. Sed heu quia multi paſtores eccleſie ſuas oues non cognoſcunt. poſſeſſiones quidem eccleſie diligenter conſiderant red ditꝰ ſine diminucōe exigūt. ⁊ expēſas ſubtili examinacōe ꝯputāt vtꝝ v̓o aliqͥs r̓licta ꝓp̓a vxore teneat cuncubinā qͣlit̓ regat̉ ppl̓us qͣlit̓ ꝯu̓ſat̉ clerꝰ. hͦ n̄ attēdūt qꝛ ꝓpt̓ auariciā ſpeculatores

Sremo ceci facti ſunt. Yſa. 56. Ip̄i paſtores ignorauerunt intelligentiā oēs in viam ſuam declinauerunt. vnuſquiſqꝫ ad auaritiam ſuā vnde quantū ex eis eſt. ip̄i tot aīaꝝ ſunt cauſa dampnationis quot eis ſunt commiſſe. Recitat autē mgr̄ Otto. ꝙ dyabolus cuidam laico appens in ſpecie hoīs ꝑ ip̄m cuidam ep̄o tales mi ſit ſalutes. principes tenebraꝝ. pͥncipibꝰ eccl̓iaꝝ ſalutem. vr̄am optamus ſalutem. quia quot vobis commiſſi ſunt. tot a nobis curie infernali miſſi ſunt. vnde in ſignuꝫ veritatis dyabolus lai cum in facie ꝑcuſſit. ita ꝙ veſtigia manus non receſſerunt a facie niſi ꝑ aquaꝫ benedictam. Quid igit̉ faciet talis paſtor in die no uiſſimo. cum dicet̉ quid hec audio de te redde rōnem villicacōis tue. iam em̄ vlterius non poteris villicare. redde inquam ratio nem quibꝰ tradidiſti bona eccleſie. qualiter diſpenſaſti ſacramē ta dei. qualem habueris curaꝫ de ouibus xp̄i ſanguine redemp tis. tunc pauꝑes clamabunt ꝙ fame perierunt. tūc multe oues lamentabuntur. ꝙ eoꝝ cauſa ſunt dampnate. Scd̓o ponitur. ꝙ etiam oues xp̄m agnoſcunt: Et cognoſcunt me mee: oues chriſti ip̄m agnoſcunt noticia fidei. que per dilectioneꝫ operat̉ et ideo decipi nō poſſunt in eo. nec in membris eius. diſcernit em̄ pſeudo xp̄i et pſeudo ꝓphetas. a fructibꝰ inquit eoꝝ cognoſcētis eos. H Nota ꝙ paſtor non debet eſſe ꝑſona priuata. ſed palam omnibꝰ ſe debet demonſtrare. vt ſit lucerna non ſub modio abſcondita. ſed lucerna ardens exaltata ſuꝑ candela brū. cuius lumīe fideles illuſtrent̉. Mat. 5. Sic luceat lux vr̄a coram hominibꝰ vt videant vr̄a bona oꝑa. quatenus vita ꝯu̓ſa tione et moribꝰ det ſubditis bonum exempluꝫ. 1. Thi. 4. Eſto exemplū fidelium in v̓bo in ꝯuerſacōe. in caritate. in fide. in caſtitate. Igit̉ ẜm ꝙ dic̄ Hugo. x. li. clau. 9. Oues illum paſtoreꝫ cognoſcunt quem ſepe. viderunt p̄ſentem. quē ſubiectis familia ritas notū. beneficia reddunt amicū. Sed diligēter attendendū eſt. ꝙ ex quo debent oues ꝓpriū paſtorem agnoſcere ſummoꝑe cauendū ē ip̄i paſtoris ippocriſis vitiū vn̄ Amb. in libro d̓ officiis. forma eē debemꝰ ceteris. nō ſolū in oꝑe. ſꝫ ec̄ in ẜmone. in ca ſtitate ac fide qͣles hr̄e volumus. tales ſimꝰ. ⁊ qͣleꝫ affectū habe mus talē aꝑiamꝰ. Itē idē Amb. in ſuo paſtorali. Nō habeat̉ in eccleſia cathedra ſublimior. et ꝯſcientia ſacramentis reꝑiat̉ hūili or. nec locutioneꝫ ſimulemus columbinā. ⁊ mētē hēamꝰ canina nec ꝓceſſionem monſtremus ouinā. ⁊ ferocitatē hēamꝰ ſupinaꝫ ⁊cͣ. Trcio regredit̉ xp̄s ad ꝓbandum. ꝙ ip̄e ſuaꝝ ouiū habeat noticiam. vbi conſiderandum eſt. ꝙ vt dicit Au. oues xp̄i ſunt oēs electi. et predeſtinati in vitam eternam. Cognſcere aūt qui

xliiii ſint predeſtinati impoſſibile eſt nobis. vnde apl̓us. Ro. ij. diſ fuſe de predeſtinatiōe diſputans tandem de re abſcondita ſic ter minat ſermonem. O altitudo diuiciaꝝ ſapīe et ſcīe dei. qͣꝫ incōprehenſibilia ſunt iudicia eius et inueſtigabiles vie eius. Quis em̄ cognouit ſenſuꝫ dn̄i aut quis ꝯſiliarius eius fuit. Solus at̄ deus nouit hoc ſecretum. nunc aūt ſic eſt. ꝙ xp̄s totam noticiaꝫ ht̄ dei patris vtpote ex tota ſcīa pr̄is genitus. ita ꝙ nihil eſt in pr̄e qd̓ filium lateat. quemadmodū pr̄ hr̄ totam noticiam filii. quia nulla eſt noticia filii que non ſit de ſcīa pr̄is. ita vt pr̄em non lateat aliquid in filio. ꝯſequens igit̉ eſt. quia oēs rōes cre ationis ⁊ predeſtinacōis ſunt in pr̄e ẜm ꝓpriam rōnem pͥncipii ideo oēs p̄deſtinatos nouit filius ac ꝑ hoc cognoſcit oues ſuas hoc eſt igit̉ qd̓ dicit: Sic̄ nouit me pr̄: cognoſcit aūt pr̄ filium totaliter. qꝛ nihil eſt in filio. niſi genitū ex ſcīa pr̄is. vel qd̓ naſcendo accepit. eodem mō filius agnoſcit pr̄em: Et ego agno ſco pr̄em: ꝯſequens eſt ꝙ filius ouium ſuaꝝ. predeſtinatoꝝ et electoꝝ habeat noticiā Io. 13. Ego ſcio qͦs elegerim et Ephi. i. elegit nos in ip̄o an̄ mundi ꝯſtitucōem. I Quarto egredit̉ ad ꝓbandum ſe eſſe bonum paſtorem. dixerat em̄ ꝙ bonus paſtor aīam ſuam dat ꝓ ouibꝰ ſuis. ip̄e vero hoc fecit: Et aīam meam pono: non coactus ſed ſponte. Io. ſo. ptātem habeo po nendi aīaꝫ meam. et ptātem habeo iteꝝ ſumendi eam: ꝓ oībꝰ meis: Solis em̄ ouibꝰ xp̄i ꝓficit paſſio eius. Nota ꝙ vt remitte retur nobis delictum pct̄i. xp̄s quaſi fuit fideiuſſor humani generis. tradens aīam ſuam ꝓ redemptiōe debiti pct̄i. Mat. 2º. Venit filius hoīs dare aīam ſuā redempcōem ꝓ multis. Et hec fuit magna caritas. qꝛ animā ſuam tradidit ꝓ nobis. n̄ quibuſ cunqꝫ. ſed etiam inimicis. Iere. 12. Dedi dilectam animā meam in manu inimicoꝝ eius. Qd̓ vero excellentiſſime cōmendat hāc caritatis gr̄am eſt. qꝛ etiam ꝓ nobis aīam ſuam expoſuit morti Yſa. 53 tradidit in mortem animā ſuā et cum ſceleratis reputa tus eſt. hec tanta gr̄a nr̄i fideiuſſoris nunqͣꝫ debet decidere nobiſ amēte. qꝛ nihil maiꝰ ꝓ nobis face̓ potuit. Eccle. 29. gr̄am fideiuſſoris. ne obliuiſcaris. dedit em̄ ꝓ te animā ſuā ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cum dicit̉. Et alias ⁊cͣ. oſtenditur ꝙ xp̄s diſꝑ ſas oues ad vnum reduxit ouile. et tria facit. primo em̄ aſſerit ſe hr̄e alias oues. ſed diſꝑſas: Et alias oues habeo: p̄deſtinatos.ſ. ex gentibꝰ: que non ſunt ex hͦ ouili: ppl̓i iudeoꝝ. p̄deſtinati quidem erant multi ex genti bus. qui nō erant de ouili ppl̓i iſrl̓. ſed nondum erant iſti vocati

Sermo Ac ꝑ hoc nondum erant in ouile dn̄i ꝯgregati. Scd̓o ponitur xp̄i ſolicitudo in reducendis ouibꝰ: Et illas oꝑtet me adducere hoc ꝙ dic̄ oꝑtet ẜm. Criſo. non eſt neceſſitatis demonſtratiuum ſed ꝯfirmatiuum eius qd̓ omnino fiet. Nota ꝙ xp̄s vt diſꝑſas oues ꝯgregaret in vnum queſiuit eas in hoc mundo. clamādo ꝑegrinando. paſſus eſt laborem. ſudorē famem. ſitim. vigilias. moleſtias plurimas. ⁊ tandem etiam ip̄am mortem Io. 11. ih̓us mortuus erat ꝓ gente.ſ. iudeoꝝ. ⁊ non tm̄ ꝓ gente. ſed vt filioſ dei qui erant diſperſi in gentibus ſcꝫ congregaret in vnum: et vocem meam audient: hoc em̄ modo reducte ſunt oues errantes. quia audierunt vocem paſtoris. credentes euangelio ⁊ obe dientes fidei. Yſa..33. Audite qui longe eſtis. que fecerim. pͣs. ppl̓us quem non ꝯgnoui ẜuiuit mihi in auditu auris obediuit mihi. Audientes igit̉ oues errantes vocem ꝓprij paſtoris ad eū ꝯuerterunt. i. Pe. z. Eratis ſicut oues errantes. ſed ꝯuerſi eſtis nunc ad paſtorem et ep̄m animaꝝ vr̄aꝝ L Tercio tangi tur vnitas eccleſie: Et fiet vnum ouile. qd̓ eſt eccleſia in vnita te fidei. Ephe. 4. vna fides et vnum baptiſma. vnde nō eſt iſtud ouile iudaicum vel gentile. licet in ipſo ꝯgregentur iudei et gē tiles. ſed eſt ouile chriſti. vbi non eſt diſtinctio iudei et gentilis Et vnus paſtor eſt xp̄s. Eze 34. Suſcitabo ſuꝑ pecora mea paſtorem vnū qui paſcat ea ⁊.37. Seruus meus dauid erit rex ſu per eos et paſtor vnus erit oīm eoꝝ. Nota ꝙ paſtores eccleſie multas habent oues. que non ſunt de ſuo ouili. oīs viꝫ peccator licꝫ numero cōputetur infra oues ouilis paſtoris. merito tn̄ non eſt de ouili eccleſie. ſed de ouili infernali. Nam eciā dya bolus ſuum hr̄ ouile. de quo dicit pͣs. Sicut oues in inferno po ſiti ſunt ⁊cͣ. Iſtas oues debet bonus paſtorreducere. predicando admonendo. ⁊ ortando ad penitenciam. Sed de quibuſdam negligentibꝰ ꝯquerit̉ dn̄s. Eze. 34. Dicens. ve paſtoribꝰ iſrahel. qui gregem meum non paſcebatis. qd̓ infirmū fuit nō ꝯſolida ſtis et qd̓ egrotū non ſanaſtis. qd̓ fractum erat nō alligaſtis. ⁊ qd̓ abiectum erat non reduxiſtis. et qd̓ perierat non queſiſtis. ſed eum auſteritate imparabatis eis. et cum potentia et infra. hec dicit dn̄s. Ecce ego ip̄e ſuꝑ paſtores requiram gregeꝫ meū de manu eoꝝ. Si vero paſtor errantes ad penitenciam reduxerit tunc non erunt in eccleſia ſua duo ouilia ccleſiaſticum ſcꝫ ⁊ infernale. Nec duo paſtores ep̄us ſcꝫ et dyabolus. Sed fiet vnū ouile et vnus paſtor. ꝓ quo oꝑe vt dicit̉ i. Pe. g. Cum apparuerit pͥnceps paſtoꝝ. paſtores eccleſie ꝑcipient immarceſſibPrima pars. lem glorie coronam ⁊cͣ.

xliiii Dominica tercia poſt paſca ſerxliiii. Odicum et iam non videbitis me. ⁊ iteꝝ modicū ⁊cͣ. Io. 16. Sapientū vulgare eſt. qꝛ non eſt hō qͥ aduerſa ſuſtinere non pt̄. ideo ſeluator nr̄ volens ſuos diſcipl̓os eſſe viriles. p̄muniuit eos aduerſus triſticia que paſſuri erāt ꝓpt̓ ſui abſentiā. mū do eos ꝑſequente. oſtendens triſticie breuitateꝫ. ⁊ ꝓmittēs gau dum eternaliter duratuꝝ. de quibꝰ in pn̄ti agit̉ euangelio. qd̓ in tres ꝑtes diuidit̉. In quaꝝ pͥma xp̄s denunciat futuroꝝ euē tum tribulacōis ⁊ leticie. In ſcd̓a ſoluit diſcipuloꝝ dubiū obſcure ſn̄ie ibi: Cognouit aūt ih̓us ⁊cͣ. In tercia adducit dictoꝝ exemplū rōne intelligentie. ibi. Mulier cum parit ⁊cͣ. A Circa pͥmū tria facit. p̓mo predicit diſcipl̓is. licꝫ verbis obſcuris ſue paſſionis ⁊ reſurrectionis atqꝫ aſcenſionis tempꝰ inſtare vn̄ oriebat̉ diſcipl̓is materia tribulacōis ⁊ leticie. dic̄ gͦ denūcians tempus ſue paſſionis: modicū.ſ. erit tēpus: ⁊ iā inſtat in qͦ non videbitis me: modicū quidē fuit tempꝰ in quo apl̓i nō vi derunt xp̄m. triduū viꝫ mortis eius. ſed viſū eſt apl̓is illud tēpus ſatis longū. Yſa. 54. Loquit̉ deus pr̄ ad filiū. ad punctū ī modico dereliq̄ te. viſus eſt em̄ derelictꝰ dei filiꝰ in cruce. vn̄ cla mauit. deus deꝰ meus vt qͥd dereliquiſti me. Deinde ſue reſurre ctionis denunciat tempus: Et iteꝝ modicū: erit tēpus: ⁊ videbitis me: cū a mortuis reſurrexero. vere modicū fuit illud tēpus qꝫ ſolum diebo. o. viſus eſt ab apl̓is pꝰ reſurrectionē. vt dr̄. Actu. i. Et qꝛ eiſdem diebꝰ non frequent̓. ſed ceteris tm̄ vicibꝰ illis apꝑuit. Et qꝛ cum eis appebat non multū ſtabat cū eis. ſꝫ cito abſentabat ſe ab illis. Et qꝛ qͣꝫuis ſi xp̄s multū cū apl̓is fuiſ ſet. modicū tn̄ videbat̉ eis ꝓpter deſiderium et delectacōem ma nendi cū eo B Deinde vltimoſuam annuciat aſcenſionē quia vado ad patrem. Io. 16. nūc vado ad eum qui miſit me iō em̄ xp̄s modico temꝑe fuit mortuus. Ideo etiam modico tempo re poſt reſurrectionem fuit cum diſcipulis. qꝛ certe iturꝰ erat ad pr̄em aſcendēs in celū Io. 13. Sciens ih̓us ꝙ venit hora eius ho ra viꝫ mortis ⁊ reſurrectionis. hͦ iō certe vt trāſeat ex hͦ mundo ad pr̄eꝫ Circa modicum tempus mortis xp̄i duplex cadit q̄ſtio pͥma quare xp̄s ſuam reſurrexionem non diſtulit vſqꝫ ad reſurectionem cōmunē oīm in fine mūdi. dicendū ꝙ hͦ fecit ꝓpter ſex cauſas. Prima quia non fuiſſet decens eum manere mortuum tanto tempore. Tum ratione puritatis corporis ſui. Tum ratio ne ſanctitatis eius pͣs. Nō dabis ſanctum tuū vide̓ corrupcōeꝫ

Sermo Scd̓a cauſa eſt quia non fuiſſet ꝯueniens vt xp̄s aliquod damnum reportaret ex beneficio redempcōis humano generi collato in morte ſua. Si vero reſurrectio ip̄ius fuiſſꝫ dilata vſqꝫ ad fi nem mundi. longum damnū ſiue longā imꝑfectionē ſuſtinuiſſꝫ xp̄s. ſeꝑacōem viꝫ aīe a corꝑe. Tercio quō non erat expediēs xp̄s em̄ licꝫ fuerit ſine pct̄o penas tn̄ pct̄i diſpenſatiue ꝓ nobiſ aſſumpſit ⁊ ſolas illas penas aſſūpſit. que ꝓficerent ad nr̄a pec cata delenda. i. Pe. z. pct̄a nr̄a. pena pct̄uꝝ nr̄oꝝ ipſe ꝑtulit in corꝑe ſuo ſuꝑ lingnum. vnā vero pct̄i pena maxima ē mors quam xp̄s aſſumpſit. qꝛ erat nobis expediens ad ſalutem. Io. 21. Expedit vt vnus hō moriat̉ ꝓ ppl̓o et non tota gens ꝑeat mortem igit̉ xp̄s aſſūpſit. qꝛ nobis expediebat ꝙ vero ip̄e maneret mortuus vſqꝫ ad diem iudici nihil erat nobis vtile ⁊ iō hanc penā portare non debuit. Quarta qꝛ fides non fuiſſet. ſi eī xp̄s ita mortuus fuiſſet. ꝙ tn̄ non reſurrexiſſet ꝑiiſſe fides. nemo em̄ credidiſſet eū eſſe dei filium. aut natū de v̓gine. aut hūa ni generis redemptorem. ante em̄ qͣꝫ reſurgeret in ſola bt̄a v̓gine fides remanſerat. vn̄ duo diſcipl̓i euntes in emaus quibꝰ nō dum ꝯſtabat de reſurrectiōe. dicebāt ꝙ ante mortē xp̄i ſpauerāt eum eſſe redemptuꝝ iſrl̓. quaſi vlterius hoc non ſeꝑantes. ex qͥ mortuus orat. ꝓpter hoc dr̄. i. Cor. 15. Si xp̄s nō reſurrexit va na eſt fides noſtra. Quinta qꝛ oēm effectū oꝑtet p̄ exiſtere ī cau ſa ſua vt dic̄ Dyo. li. de di. no. v̓tute aūt xp̄i fiet reſurrectio in nouiſſimo die Io. 6. oīs qui vidit filiū ⁊ credit in eū hr̄ vitam eternā. ⁊ ego reſuſcitabo eū in nouiſſimo die. vn̄ oꝑtuit p̄exiſtere reſurrectionē in xp̄o. ad hoc vt ip̄e alios ſuſcitaret. Sexta qꝛ xp̄s iudicaturus eſt oēs reſurgentes. Actu. 10. ip̄e ꝯſtitutus eſt iudex viuoꝝ ⁊ mortuoꝝ. Iudicabit aūt oēs in forma hūa na Io. g. ptātem dedit ei iudiciū face̓. qꝛ filiꝰ hoīs ē ⁊ iō tanqͣꝫ iudex reſurgentiū debuit reſurgēdo ceteros p̄uenire ¶ Scd̓a queſtio ē qͣre xp̄s ſic ſuā reſurrecōeꝫ accellerauit. vt die tercia re ſurgeret dicendū ꝙ xp̄s ſuā accellerauit reſurrectionē ꝓpt̓ qͣtuor primo quidem ad conprobandam veritatem ſue mortis. dictum eſt enim. ſupea ꝙ mori chriſtum ita fuit nobis expediens ꝙ tn̄ ꝑmane̓ eū mortuū longo tꝑe ad nihil erat nobis vtile. niſi for te vt longeuitas tꝑis p̄beret fidē mortꝭ eiꝰ. Si igit̉ xp̄s r̓ſu̓rexiſet an̄ terciā diē. forte credidiſſꝫ aliqͥs eū nō v̓e fuiſſe mortuū ac ꝑ hͦ nō v̓e r̓ſurrexiſſe. Tercia v̓o dies ſufficiēs erat argumentū vere mortꝭ mane̓ aūt vltͣ terciā diē mortuū erat ſuꝑfluū iō nec an̄ nec pꝰ. ſꝫ tercia r̓ſurge̓ debuit Scd̓o ad ꝓbana reſurectionis v̓itatē exigit eī v̓itas r̓ſurrectiōis vt idē nuo r̓ſu̓gat qͥ mor

xliiii tuꝰ ē. qn̄ gͦ adhuc recēs erat memoria xp̄i ⁊ mortꝭ eiꝰ ī mētibꝰ diſcipl̓oꝝ ip̄e reſurgere debuit. qd̓ erat adhuc in tercia die. qꝛ ſi decidiſſet a recenti memoria eoꝝ forte non putaſſent eum eſſe xp̄m cū reſurrexiſſet. ſed aliū ei ſimilem. Tercio an̄qͣꝫ apl̓i diſꝑ gerent̉. et iret vnuſqͥſqꝫ ad ꝓp̓a. qꝛ tunc coram oībꝰ non potuiſ ſet ſe manifeſtare. Arto vt plangentes et gemētes diſcipl̓os cōſolaret̉. pͣs. ꝓpter miſeriā inopum ⁊ gemitū pauꝑum nūc exur gam dicit dn̄s. Eccle. 48. Cōſolatꝰ eſt lugentes in ſyon vſqꝫ in ſempiternū. D Circa modicum tꝑis appitionis xp̄i reſurgentis tria querunt̉. pͥmo qͣre ſolum diebꝰ qͣdraginta diſcipl̓is apꝑuit. dicendū ꝙ tot dies ſufficiebant ad ꝓbandum ꝙ vere re ſurrexerat. qͣdraginta em̄ horis xp̄s fuit mortuus.ſ. ab hora no na diei veneris vſqꝫ ad pͥmā die dn̄ici. qꝛ vero difficile erat cre dere eum reſurrexiſſe. iō ꝓ qualibet hora mortis ſue voluit eſſe diem vnū ſue reſurrectionis vt viuus crederet̉. Actu.i. p̄buit ſe ip̄m viuū apl̓is poſt paſſionem ſuā ꝑ dies qͣdraginta appens eis. Scd̓o querit̉ quare eiſdem diebꝰ non ꝯtinue cū apl̓is xp̄s fuerit ꝯuerſatus. ſed ceteris tm̄ horis illis apꝑuit dicendū. ꝙ hoc ideo ne crederent apl̓i ꝙ mortalē adhuc hret vitā ⁊ deberet eiſ ꝯiuuere ſic̄ ante paſſionē. Tercio querit̉ qͣre modice tꝑe ſtabat cum eis qn̄ illis appebat. dicendū ꝙ iō vt magis attenderet in amorē ſuum quemadmodū delectabile magis deſideramus. qd̓ modice guſtatuꝫ ſtatim ſubtrahit̉. vnde duo diſcipl̓i euntes in emaus cum ab eis diſparuiſſet xp̄s. dixer̄t ad inuicem. Nonne cor nr̄m ardēs erat in nobis ⁊cͣ. Licet aūt diſcipl̓i modica hora viderint xp̄m. iſtud tn̄ modicū p̄ualebat cunctis delectacōibꝰ ſe culi. pͣs. Melius eſt modicum iuſto ſuꝑ diuitias pct̄oꝝ multas E Nota ꝙ p̄miſſa verba dn̄i modicū: ⁊ iam nō videbitis me ⁊ iteꝝ modicum ⁊ videbitis me. poſſunt aliter exponi. Expoſita em̄ ſunt hoc mō. qꝛ ꝑ primum modicū intelligit̉ tempus mor tis xp̄i in quo apl̓i nō vider̄t xp̄m. ꝑ ẜm vero modicū intelligit̉ tempus quadraginta dieꝝ poſt reſurrectionem. in quo apl̓i vi derunt xp̄m. Sed ẜm Be. aliter exponunt̉. quia ꝑ pͥmum modicum intelligit̉ tempus ex quo xp̄s hec verba dixit diſcipulis. vſqꝫ in eam horā qͣ tentus eſt. qd̓ reuera modicuꝫ fuit. quia iſta verba dixit xp̄s in vltima cena. ⁊ in ip̄a nocte captus eſt. et nō vider̄t eum apl̓i. Sed iteꝝ poſt aliud modicum poſt tres dies mortis ſue vider̄t xp̄m apl̓i. Dic̄ gͦ modicuꝫ tempus eſt vſqꝫ qͦ et iam poſt illud modicum non videbitis me. Io. lꝫ. filioli adhuc modicū vobiſcū ſum. 2. Io. 14. adhuc modicum et mundꝰ iam me non videt. et iteꝝ modicū erit tempus. quia triū dieꝝ

Sermo tantum poſt quos et videbitis me reſurgentem a mortuis. poſ ſunt vlterius dicta verba tercio mō exponi. ꝓut infra dicet̉ ī. 2. ꝑte euangeli. Scd̓o ponit̉ diſcipl̓oꝝ dubitatio: dixer̄t gͦ ex di ſcipulis eius ad inuice: non qd̓ oēs ſed aliqui ex eis: quid eſt hͦ ⁊ quid vult ſignificare hoc ꝙ dicit nobis modicū et non videbitis me. ⁊ iteꝝ modicū et videbitis me. qꝛ vado ad pr̄em: hec em̄ verba obſcura erāt anteqͣꝫ eſſent īpleta. cuiꝰ obſcuritatis ẜm Cri. duplex erat cauſa. vna qꝛ triſticia mortis xp̄i amouebat in telligentiam a mente diſcipl̓oꝝ. Altera qꝛ videbat̉ xp̄s implicare ꝯtraria. ſi em̄ viſuri erāt eum quō dixit. vado ad pr̄em. Si vero ad pr̄eꝫ erat iturus. quō dicit videbitis me. Tercio ponit̉ illud in quo erat tota difficultas dubitacōis apl̓oꝝ. dicebāt gͦ quid eſt hoc qd̓ dic̄ nobis modicū. i. quid intelligit ꝑ modicum. neſcimꝰ quid loquit̉: ſuam ꝓfitentur imꝑitiam qua ꝓpter meruerunt doceri a xp̄o. Secunda pars I Ecundo cum dr̄. Cognouit aūt. Soluit xp̄s diſcipuloꝝ dubuim obſcure ſentencie. et tria facit. Primo re petit xp̄s dubitacōeꝫ eoꝝ vt melius ſoluat: Cogno uit aūt ih̓us quia volebant eū interrogare. tāqͣꝫ ma giſtꝝ. Solus deus eſt qui nr̄as ꝯgnoſcit voluntates. Et faciliꝰ poteſt ſciri quid cogitet intellectꝰ. qͣꝫ quid velit affectus: Et dixit eis de quo queritis inter vos: nec tn̄ vllus vr̄m ſcit rn̄dere qꝛ dixi: vobis: modicū et non videbitis me. ⁊ iteꝝ modicū et vidobitis me: Conſiderandū eſt ad euidenciam ſolucōis quam xp̄s dedit. ꝙ iſta verba alio mō exponi poſſūt ẜm. Au. p̄ter du os modos ſuꝑius dictos. hoc ſcꝫ mō. modicū tꝑis ſuꝑeſt.ſ. vſqꝫ ad aſcenſionē. ⁊ etiā tunc iā non videbitis me. qꝛ ex qͥ xp̄us aſcendit in celum. non vider̄t eum apl̓i. et iteꝝ modicū tēpus erit. vita ſcꝫ vniuſcuiuſqꝫ apl̓oꝝ. vita eī pn̄s modica eſt. ⁊ pꝰ iſtud modicū videbitis me in regno celoꝝ. Yſa. regeꝫ in decore ſuo videbūt. ex quo em̄ xp̄s iſta verba dixit apl̓is modicū erat tꝑis. et ex tunc non erant eū viſuri. quādiu manebant carne mortali. Sed qꝛ tempus vite hoīs modicū erat iō poſt iſtud mo dicum vider̄t eum in celo. qd̓ totum ꝯtingit ꝓpter id qd̓ ſequit̉ qꝛ vado ad pr̄em. quia cum die quadrageſimo aſcenſurus erat ad pr̄eꝫ. nō poſt modicū eū non erant viſuri. Item ꝓpter hoc idē quia iuuerat ad pr̄eꝫ. iō poſt modicū vite pn̄tis viſuri erāt ip̄m in regno celoꝝ. Iſtam aūt expoſicōem ſatis innuit dn̄s in his que ſecunt̉ dicens apl̓us debere plangere et triſtari in modico vite pn̄tis. ad modum mulieris ꝑientis ſed poſt ea gauiſi ſunt eterno gaudio. G Nota quia in rei veritate modicum ē

xliiii tempus vite hoīs. ⁊ ip̄m modicum intranſitu eſt. Iac. a. Que em̄ eſt vita vr̄a. vaporē ad modicū parēs. ⁊ deinceps extermi nabit̉. vita em̄ nr̄a ad plus eſt centum annoꝝ. licꝫ pauci tn̄ vi uant. et tn̄ centum anni reſpectu eternitatis minus ſunt qͣꝫ gut ta aque reſpectu maris. aut callulus reſpectu arene. aut momē tum reſpectu tꝑis. Eccle. 18. Numerus ānoꝝ vite hoīm vt ml̓ tum centum anni. quaſi gutte aque maris deputati ſunt. ⁊ ſicut calculus arene. ſic exigui anni in die eui. Voluit aūt deꝰ vt mo dicum eēt tempus vite hoīs. pͥmo quidem vt hoīes vitaꝫ pn̄teꝫ ꝯtemnerent ⁊ celeſtē pͥmam deſiderarent. qm̄ vt dr̄ in phīcis. qd̓ modicū eſt ꝓ nihilo accipit intellectus. vere nihil eſt tempuvite pn̄tis. Iob. z. Nihil em̄ ſunt dies mei. ⁊ pͣs. que ꝓ nihilo habent̉ eoꝝ anni erunt. ſed aliq̓ ac ſi vita pn̄s eſſet magni pre cii ꝓcurent ſibi in hoc mundo eternitatem congregando diuitias appetendo dignitates. ⁊ palatia edificando. ac ſi nunqͣꝫ eēnt mo rituri. iſti tales cum deberent ꝯtemuere qd̓ nihil eſt in pn̄ti. ⁊ ap petere eternitatem celeſtis vite. ꝯtrarium faciunt qꝛ ꝓ nihilo ha bent terram deſiderabilem. Sed audiamus quē habeant fructū de multis diuiciis quas ꝯgregant. Deu.38. Sementem multā iaces et modicum ꝯgregabis. Scd̓o modicū eſt vite pn̄tis vt il lud totum ad opus dei hoīes expendant. ſi eī longa eſſet vita nr̄a. forte tederet aliquos diu bene oꝑari. nunc vero breuis eſt. et iō tota deo tribuat̉. qꝛ vt dr̄. Lu. 16. qui in modico tꝑe iniquus ē. nō eſt dubiū ꝙ in maiori tꝑe eſſet iniquus. Tercio vi ta pn̄s modicum eſt. vt hoīes cicius ip̄ius vite ꝑicula et temptamenta euadant. tota em̄ vita pn̄s tamptationibꝰ. ꝑiculis. et aduerſitatibꝰ expoſita eſt. Tendit em̄ dyabolus laqueos temꝑ tationum quaſi in om̄i creatura. ⁊ qd̓ magis ꝓuocat dyabolū ad temptandum eſt. qꝛ ſcit ꝙ modicū eſt tempus vite nr̄e. ⁊ ꝙ cito euadimus manus eius. Apo. 12. Ve terre et mari. qꝛ deſcē dit dyabolus ad vos. habens iram magnam. ſciens ꝙ modicū tempus hr̄. bonum eſt igit̉ homini. vt modica ſit vita eius. diffficile em̄ eſſet euadere temptationes. ſi longo viueret tꝑe quēadmodum difficile eſt diu ꝑſiſtere in cogitatione temptationis quin aīmꝰ ꝯſentiat Sap̄. 4. Raptus eſt ne malitia immutaret intellectum eius ⁊cͣ. Quarto voluit deus modicam eſſe vitam p̄ ſentem vt hoīes cito ad ſe reduceret. ſic em̄ eos diligit vt diu ſi ne eis eſſe nolit. Io. 12. pr̄ quos dediſti mihi volo vbi ſum ego et illi ſint mecū. Quinto voluit deus modicū eſſe tempus vite. vt hoīes modicū laborarent. ne deficerent. et tn̄ modico labori multum p̄mium tribueret. Eccle. 5. Modicum laboraui ⁊ īueni

Sermo mihi multam requiem. vere labor eſt modicus. qꝛ non ſunt cōdigne paſſiones hius tꝑis modici ad futuram gl̓iam ⁊cͣ. Ro. 8. H Scd̓o ponit̉ reſponſio et quid ſit dictū. modicū et non videbitis me. et iteꝝ modicum et videbitis me. nō declarauit in ip̄is verbis ſed in eo ꝙ futurum erat ex abſentia. et iteꝝ ex p̄ ſentia xp̄i. Ex abſentia em̄ paſſuri erāt apl̓i triſticiā. ex pn̄tia ve ro gaudiū hoc eſt igit̉ qd̓ dic̄. Amen amē dico vobis.i. vere ve re dico vobis. que geminatio iuramenti infallibilitatem rei ſignificat: quia plorabitis et flebitis vos. hoc ideo qꝛ modicum ⁊ non videbitis me in triduo mortis mee. Eſt aūt differentia int̓ plorare et flere. ille em̄ flet cui lacrime ab oculis fluunt. ſed ille plorat qui etiā ex ore plangendo vocem emittit. non eſt aūt du bium quin apl̓i planxerint in triduo mortis. quo eum non vide runt. Mar. 16. dr̄. ꝙ Maria magdalena nunciauit xp̄i reſurre ctionem lugentibꝰ et flentibꝰ diſcipl̓is: mundus aūt gaudebit gauiſus eſt mundus de morte xp̄i. homines viꝫ mundani a qui bus fuit occiſus. qui gaudent cum male fecerint. et exultant ī re bus peſſimis: vos aūt ꝯtriſtabimini: triſtes em̄ erant apl̓i d̓ ne ce ſui dn̄i. Io. 16. quia hec locutus ſum vobis me.ſ. moriturum triſticia impleuit cor vr̄m. nec miꝝ ſi triſtes erant. qꝛ ablatus eis erat ꝯſolator. Sed triſticia vr̄a vertet̉ in gaudium: qn̄ iteꝝ modicum ⁊ videbitis me a mortuis reſurgentem. Io. 24. Gaui ſi ſunt diſcipuli viſo dn̄o. Heſt. 9. Luctus atqꝫ triſticia in hyla ritatem et gaudium ꝯuerſe ſunt. I Nota ꝙ licꝫ modicuꝫ ſit tēpus vite pn̄tis. cum fletu tn̄ ⁊ ploratu ꝑtranſeunt illud fideles hoīes. quia ſunt ꝑegrinantes a xp̄o. et nondum ſibi coniuncti pͥmo quidem plorant qꝛ a lumine celeſti truſi ſunt in hāc vallem miſerie et tenebraꝝ pct̄o pͥmoꝝ parentum. Tre. i. Plo rans plorauit in nocte. in qua ſunt tenebre ꝓpter quam cauſam oēs qui naſcunt̉ in hanc vitam plorantes eaꝫ ingredunt̉. Sap. 7. Primam vocem ſimilem oībꝰ emiſi plorans. Item flent recor datione celeſtis patrie. a qua ſunt adhuc exules. pͣs Suꝑ flumi na babilonis illic ſedimus et fleuimus. dum recordaremur tur ſyon. Item fleuit ꝓpter ꝓlongationem preſentis vite. vnde retardantur a gl̓ia. 2. Re. 15. Dauid aſcendebat cliuum oliuaꝝ ſcandens et flens operto capite. et nudis pedibꝰ incedens. aſce dunt eī viri ſct̄i cliuū oliuaꝝ. montē.ſ. celeſtis aſcenſionis. in qͦ plantate ſunt oliue ſct̄i viꝫ eterne viriditatis. et aſcendūt ſcan dendo d̓ virtute in virtutē. flentes tn̄ qꝛ ſunt in valle lacrimaꝝ nimio tꝑe. Item flent ec̄ ex corde pro commiſſis pct̄is. Ioh̓. 2 Conuertimini ad dn̄m. in toto corde vr̄o. in ieiunio. fletu. et

xliiii planctū. et ſcindite cordā veſtra. et non veſtimenta vr̄a. Prete rea flent ꝓpter bona ſpiritualia ꝑdita. Gen. 29. d̓ eſau legit̉ ꝙ eiulatu magno fleuit ante. Iſaac ꝓ ꝑditis bonis primo genitu re. flent etiā ꝓ afflictione ꝓximoꝝ. Iob.3. Flebam quondā ſu ꝑ eo qꝛ afflictus erat et ꝯpaciebat̉ aīa mea pauꝑi. Plorant de niqꝫ ꝑſecucōes eccleſie. Iere. 13. plorans plorabit. et deducet oculus meus lacrimā. quia captus eſt grex dn̄i plorant ec̄ ꝑdi tionem et pct̄a multorum. Eccl̓. 22. Suꝑ mortuum plora. defe cit em̄ lux eius. et ſuꝑ fatuum plora. Defecit enim ſenſus eius. Iere. 9. Quis dabit capiti meo aquam et oculis meis fontē lamaruꝫ et plorabo die ac nocte interfectos filie populi mei. plo rant eciaꝫ qui in tantis triſticis adhuc diſtant a ꝯſulatoe̓ xp̄o Tre. i. Idcirco ego plorans et oculus meus deducens aquam. qꝛ a longe factus eſt a me ꝯſolator. ꝯuertens aīam meam. flēt etiā orando vt ab oībꝰ dictis miſeris liberent̉. ſcientes ꝙ oratio lacrimoſa exaudit̉. pͣs. Exaudiuit dn̄s vocem fletus mei ⁊cͣ. R Sꝫ eſt ſciendūqꝫ dūſic triſtant̉ ſancti viri mundus tn̄ gau det et exultat. gaudent quippe mundi amatores in cōmeſſatio nibus et ebrietatibus. Yſa. 25. Ecce gaudium et leticia occide re vitulos et iugulare arietes. comedere carnes. ⁊ bibere vinū In quoꝝ ꝑſona dicitur. Eccl̓es. S. laudaui ego leticiam ꝙ nō eſſet homini bonū ſub ſole. niſi ꝙ comederet ⁊ biberet atqꝫ gau deret. Gandiuꝫ etiaꝫ eoꝝ eſt in cubilibus ⁊ ī pudiciciis. Iudi. 15. omnes populi gaudebant cū mulieribus ⁊ virginibꝰ Eoꝝ etiam gaudiuꝫ eſt in ſonis et melodis. Iob. 21. tenent timpa num et cytharam et gaudent ad ſonum organi. ducunt in bonis dies ſuos. et in pūcto ad inferna deſcendunt. Eoꝝ etiā gaudium eſt in ſolaciis et vanitatibꝰ ſicut in choreis iſtrionibꝰ et fabulis atqꝫ nouis Ezech̓. 35. plauſiſti manu et percuſiſti pe de. et gauiſa es cum toto affectu. gaudium deniqꝫ eoꝝ eſt in ra pinis auferendo bona proximoꝝ Yſa. 32. gaudium onagroꝝ paſcua gregū. in hoc eniꝫ gaudent vt depaſcant̉. greges pau perū. pauperes enim ſunt cibus et preda diuuituꝫ. Gaudium etiaꝫ eoꝝ eſt de infortunis et aduerſitatibꝰ alioꝝ Iſti ſūt qui gaudent in iniquitate. vt dicit̉ Eccle. 19. gaudiū igit̉ mundi ē tale ſic falſum. ſic vanum. ſic īiquum. eſt eī ſimile gaudio pue roꝝ qui potius gaudent accipere pomuꝫ qͣꝫ auꝝ. Et eſt ſimile gaudio freneticoꝝ qui gaudent ī ſuis fantaſijs Et eſt ſimile in rationabiliū animaliū. que gaudent potiꝰ eſſet in fimo qͣꝫ in ſe rico. tale gaudiuꝫ quia eſt ſicut ſumꝰ deficiet cito Iob.20. lauſ impiorū breuis et gaudium ypocrite ad inſtar puncti. Iac..4.

Sermo Riſus veſter in luctum conuertetur. et gaudium in merorem. L Sancti vero qui non querunt gaudia pn̄tis vite. gaudebūt in celeſtibꝰ. pͥmo quidem de viſione claritatis vultus dei. pͣs. le tificabis eū in gaudio cū vultu tuo. Et iteꝝ adīplebis me leti cia cū vultu tuo. delectacōes in dextra tua vſqꝫ in finem. Item gaudebunt qꝛ euaſer̄t vite pn̄tis miſerias ꝓ quibꝰ plorabant. ps. Conuertiſti planctū meum in gaudium mihi. ꝯſcidiſti ſaccū meū. ⁊ circumdediſti me leticia. Item gaudebūt qꝛ vicerunt inimicos humani generis. carnem. mundū. demonia. 2. Pharal̓. zo. Reuerſi ſunt in irl̓m cum leticia magna. eo ꝙ dediſſet eis dn̄s gaudium de inimicis ſuis. Iteꝫ gaudebunt de conuerſione pct̄oꝝ. Lu. 15. Gaudium erit in celo ſuꝑ vno pct̄ore penitenciā agente. Item gaudebit vnuſqͥſqꝫ de beatitudine ⁊ gaudio alteri us. i. Cor. 12. Si gl̓iat̉ vnum membꝝ gaudebunt oīa membra ſic igit̉ gaudent ſancti. et hoc gaudium eoꝝ non eſt in omenta neum ſed eternū. Iſa. i. Qui redempti ſunt a dn̄o reuertentur et venient in ſyon laudantes. leticia ſempiterna ſuꝑ capita eoꝝ Tercia pars. M Gaudium et exultacōem tenebūt ⁊cͣ. Ercio cum dicit̉. Mulier cum parit: adducit cōgruū dictoꝝ exemplū. ⁊ duo facit. pͥmo nanqꝫ ꝓponit ſimilitudinem mulieris ꝑientis: mulier cū parit triſti ciam hr̄: nullum em̄ aīal tm̄ dolet in partū ſicut mu lier. ꝓut dr̄ lio. de generatōe aīalium. Quia venit hora eius: ho ra viꝫ qͣ eā pati oꝑtet: Cū aūt peꝑit pueꝝ: maius gaudium ē de puero. quaꝫ de puella: iam non meminit preſſure: doloris: ꝓpter gaudium. qꝛ natus eſt hō in mundū: dr̄ mulier non recordari preſſure. qꝛ actu non ꝯſiderat de ea. ⁊ ſi ꝯſiderat. non tn̄ cum triſticia. iō vero non meminit. quia maiꝰ eſt gaudiū d̓ nato puero qͣꝫ fuerit triſticia in ꝑtu. Scd̓o ſimilitudinē applicat ad ꝓpoſitū: Et vos igit̉. nunc quidem tꝑe preſentis vite. qd̓ quidem tempꝰ recte nunc dr̄. qꝛ ꝯꝑatū ad eternitatē eſt ſic̄ momen tum et inſtās. qd̓ eſt breuiſſimum: triſtitiā habetis: ad modum mulieris parientis. qꝛ iſto modico tꝑe non videbitis me: iterū aūt videbo vos.i. ẜm Alchimū me vobis viſibilem demōſtrabo iteꝝ igit̉ modicū et videbitis me reſurgentem a mortuis. et in regno celoꝝ: ⁊ gaudebit cor vr̄m: ſic̄ mulier gaudet nato pue ro nec hoc gaudium erit ſenſibile quale eſt gaudiū pecoꝝ ⁊ pec catoꝝ. nec erit gaudium imaginariū. quale ē dormientiū. nec rurſus erit gauduim fantaſticum qͣle eſt gaudiuꝫ ſtultoꝝ. ſꝫ erit gaudium cordis intelligibile.ſ. ſpūale quale eſt gaudium age loꝝ I Et gaudium vr̄m nemo tollet a vobis: ſtabile igit̉

xlv et ꝑpetuum erit iſtud gaudium. qꝛ nec hō. nec angelus. ſed nec ip̄e deus tollet illud a ſct̄is. Iob. 36. Nō auffert a iuſto oculos ſuos. et reges in ſolio collocat impetuum. Et illic eriguntur. Nota qꝛ iſta ecc̄ia et tota fideliū ꝯgregatio mulieri parienti cō ꝑatur. nō quidem rōne ſexus quo vita ẜm carnē intelligit̉. ſed rōne fecunditatis. nō em̄ viri ſancti ſūt ſteriles ſed fecūdi. Deu7. Non erit apud te ſterilis vtriuſqꝫ ſexus. Can. 4. Aſcenderūt de lauacro oēs gemellis fetibus. et ſterilis non eſt in eis. ꝑiunt aūt triplicem fructū.ſ. ſct̄e oꝑacōis ſuſcipientes em̄ ſeminaria v̓ bi celeſtis. ꝯcipiunt virtute ſpūſſancti deſideria ſancta. ⁊ tandeꝫ verbo ⁊ oꝑe fructificāt exterius v̓bo quidē. Prou̓. 10. Os iuſti ꝑ turiet ſapīam. Oꝑe vero. Can. 7. Videamus ſi floruit vinea. ſi flores fructus ꝑturiūt. Item quidā fidelium ſancte ecc̄ie ita ſūt ꝑfecti vt nouellos filios xp̄o ꝑiant ſpūaliter ꝑ veram doctrinaꝫ et exemplo ſancte oꝑationis. de quoꝝ nūero fuit apl̓us. Gal̓. 4. Filioli mei quos iteꝝ ꝑturio donec xp̄us formet̉ in vobis.i. Cor. 4. In xp̄o ih̓u ꝑ euangelium ego vos genui. de numero iſtoꝝ etiā fuit mir beati Au. de qua dr̄ ꝙ maiori ſolicitudine ꝑi ebat eū ſpū qͣꝫ carne peperat quottidie lacrimas. quottidie ele moſinas. quottidie gemitus ꝓ eo fundens ad dn̄m. Iteꝫ viri ſā cti ī tota vita pn̄ti dolores ſentiūt mulieris ꝑientis qꝛ multis p̄ munt̉ aduerſitatibꝰ. Io. 6. In mundo preſſuram habebitis. tota em̄ vita pn̄s eſt quaſi hora ꝑientis. Ro. 8. Omīs creatura. i. hō ingemiſcit et ꝑturit vſqꝫ adhuc. Sed tandem in fine iſtius hore viri ſancti pariunt cū ex hoc mundo tranſeunt. qꝛ eī quidā ꝑtus eſt cum aīa exit a corꝑe vnde ſanctoꝝ tranſitꝰ ẜm Bedā Natalitia appellant̉. Cum vero hō nouus natus eſt in celo. tm̄ eſt gaudium vt non ſit memoria paſſionū p̄cedentiū. Non erūt quidem in memoria ita ꝙ dolore afficiant: recordabunt̉ em̄ ſācti tribulationū quas paſſi ſunt. ſed cum gaudio Iſa. 67. Obliuiōi tradite ſunt priores āguſtie. ⁊ abſcondite ſunt ab ocul̓ vr̄is. Ec ce ego dn̄s creo celos nouos. et terram nouam. ⁊ non erunt in memoria pͥora ⁊ non aſcendunt ſuꝑ cor ſꝫ gaudebitis ⁊ exulta bitis vſqꝫ in ſempiternum. Prima pars. Dn̄ica quarta. poſt paſca ſer. xlv Ado ad eum qui me miſit ⁊cͣ. Io. 16. Duo ſūt vt dicit̉ in rethoricis ad que hoīes maxime efficiunt̉ ad amicos.ſ. dilectione et ad īimicos odio. queꝫ affectum ſaluator nr̄ receſſurus a diſcipl̓is demōſtrauit. ꝓmittens aduentū ſpūſſancti qͥ ſuos inimi tos arguerat. et amicos ſpūali intelligentia inſtrueret. de quibꝰ

Sermo agitur in pn̄ti euangelio. qd̓ in tres ꝑtes diuidit̉. pͥmo qꝛ apl̓i triſtes erant de receſſu. iō eis ꝓmittit̉ ſanctiſpūs ꝯſolatio. Scd̓o vero. qꝛ hoīes mundi xp̄m non receper̄t. iō predicat̉ ipſius mū di reprehenſio. ibi: Et cū venerit ille: Tercio aūt quia diſcipl̓i verba xp̄i cōprehendere non poterant. iō adducit̉ ſanctiſpūs inſtructio. ibi. adhuc multa: Circa pͥmum tria tangunt̉. pͥmo nā qꝫ ſaluator denunciat apl̓is ſuum receſſum. Vado. in pn̄ti. quia iam agebat̉ de paſſione ſua cum iſta verba dixit. Exierat ei iudas de cenaculo. ⁊ tractabat cum iudeis. vt traderet eum illis. et ip̄e xp̄s poſt modicum tꝑis tentus fuit: ad eum.i. ad deū pa trem: qui miſit me miſſio filii fuit ip̄ius incarnacio Gal̓: 4. At vbi venit plenitudo tꝑis miſit deus filium ſuum ſct̄m ex muliere B Nota ꝙ triplici via ſaluator nr̄ rediit ad pr̄em.ſ. paſſionis. reſurrectionis. ⁊ aſcenſionis. via paſſionis fuit triſtis et amara plena doloribꝰ. Mar. 14. Cepit xp̄s pauere et tedere et dixit diſcipl̓is ſuis. triſtis eſt aīa mea vſqꝫ ad morteꝫ. via re ſurrectionis fuit dulcis ⁊ iocunda plena leticiis. pͣs. Letatū eſt cor meum ⁊ exultauit lingua mea. inſuꝑ et caro mea requieſcet in ſpe. qm̄ non dereliquis aīam meam in inferno ⁊cͣ. Notas mifeciſti vias vite. via aſcenſionis fuit mira et gl̓ioſa plena delici is. pͣs. Admirabile eſt nomē tuum in vniuerſa terra. qm̄ eleua ta eſt ⁊cͣ. Sed dubium eſt hic quō xp̄s potuerit ire ad dn̄m. vi det̉ em̄ ꝙ nemo vadit niſi ad eum cū quo non eſt et a quo diſtat. xp̄s aūt non diſtabat a pr̄e localiter. hoc enim mō ec̄ nul la creatura diſtat a deo. Item nec diſtat in natura. ymmo rōne veritatis nature pr̄ eſt in filio. ⁊ filius in pr̄e vt dic̄ Illariꝰ. Itē nec natura humanitatis diſtabat a deo ꝑ gr̄am. qꝛ aīa xp̄i ſem per fuit plena gr̄a et gl̓ia. videt̉ igit̉ ꝙ xp̄s nec ẜm diuinā na turam. nec ẜm humanam iuuerit ad pr̄em. dicendum ꝙ ſicut fili us fuit miſſus non deſerendo pr̄em a quo mittebat̉. iuxta illud Io. S. Qui miſit me mecum eſt. ita ipſe filius dr̄ redire ad pr̄em cum quo ſemꝑ fuit. Miſſus igit̉ fuit filius non diſtans a pr̄e ⁊ ſimiliter rediit abſqꝫ eo ꝙ diſtaret. Sed tn̄ ꝯſiderandū eſt. quia licꝫ in miſſione non requirat̉ diſtantia miſſi a mittente oꝑtet tn̄ aliquid fieri creatū attributū ei. qui mittit̉. ꝓpt̓ qd̓ aliquo mō diſtet miſſus amittēte. qd̓ factū fuit in incarnacōe verbi. qꝛ ꝓpt̓ aſſumptā humanitatē ẜm quam miſſus intelligit̉ fuit diſtancia filii a pr̄e. nec videbat̉ aliud eſſe qͣꝫ hō. ſed redit filius ad pr̄eꝫ non quidē ip̄aꝫ hūanitatē ẜm quā diſtat a pr̄e deponendo. ſed duobꝰ mōis redit. vno mō ẜm humanitateꝫ. qꝛ cum an̄ paſſio nem adhuc vita vegetabili ⁊ ſenſibili vteret̉. que longe diſtat a

xlv deo poſtra humanitate gl̓ificata in ſola deitatis ſpeculacōe viuit alio voro mō redit ẜm deitatis naturā. ſed quantū ad noti ciam creature. qꝛ ille qui ſolū hō credebat̉ ac ꝑ hoc ī natura pe nitus diſtare a deo. poſtea ꝑ mortē reſurrectionē aſcenſionē venit in noticiā creature. qui ſolus hō credebat̉. rediit ad dn̄m qͥ dei filius creditus eſt. in in orte ec̄ demones cognouerūt ꝙ erat dei filius. videntes ꝙ ſua morte redemiſſet humanū genus ⁊ ex poliaſſet infernū. In reſurrectione credider̄t diſcipl̓i. poſt aſcen ſionem vero credider̄t oēs gentes. ¶ Et nemo ex vobis ī terrogat me quo vadis: iō non interrogabāt vt dic̄. Cri. quia ita erant triſtes de receſſu eius ꝙ dimiſſis in terrā vultibꝰ. nihil ei loquebāt̉. vel iō non interrogabāt quo iret. qꝛ iam ſciebant eum ire ad pr̄em. Circa pͥncipium eī ẜmonis dixerat eis xp̄us. filioli adhuc modicū vobiſcum ſū. queritis me. ⁊ ſicut dixi iude is: quo ego vado vos non poteſtis venire: Et tunc Pet. interrogruit eū. dn̄e quo vadis. ⁊ dixit illi dn̄s. quo ego vado nō potes me mō ſequi. ſequeris aūt poſtea. Et infra dic xp̄s. ꝙ va dit pare locum diſcipl̓is apud prem. ⁊ ſubdit. qͦ igit̉ ego vado ſcitis ⁊ viam ſcitis. Tho. vero non dum intelligens verba chriſti dixit. dn̄e neſcimus quo vadis. ⁊ quō poſſumus viam ſcire. Et tunc xp̄s dixit ſe ire ad pr̄em. Philipꝰ vero volens cercius ſcire quo ibat xp̄s pecit. dn̄e oſtende nobis pr̄em ⁊ ſufficit no bis. Et xp̄s reſpondit. qui videt me videt et pr̄em meum. Igitur diſcipuli poſt ſic longam collocutionem habitā cum xp̄o de vic ſua iam ſciebant quo ibat. et iō de hoc amplius non interro gabant. Scd̓o ponit̉ diſcipl̓oꝝ triſticia: Sed qꝛ hec locutus ſū vobis. triſticia impleuit cor vr̄m: videbat xp̄s cor diſcipuloruꝫ ſuoꝝ. ex v̓bis ſuis n̄ ſolū triſte. ſed ec̄ plenū eſſe triſticia. Triſte quidem erat cor eoꝝ. qꝛ predixerat eis ꝙ ꝓpter nomē ſuū eiiciē di erant extra ſynagogas iudeoꝝ. Iteꝫ eis predixerat ꝑſecutio nes. Item qꝛ totus mundus habiturus eſſet eos odio intantū ꝙ quicunqꝫ eos occideret. crederet obſequium et ſacrificiū face̓ deo Sed illud qd̓ implebaꝫ cor eoruꝫ triſticia. erat quia cuꝫ oīa iſta paſſuri eſſent ꝓpter eū. ipſe tamen recedebat ⁊ abſentabat ſe ab eis. D Tercio ponit̉ vtilitas receſſus xp̄i: Sed ego qͥ ſum veritas: veritatem dico: vobis: Expedit vobis vt ego vadam: quaſi dicat ẜm. Criſo. Et ſi millis contriſtemini. oꝑtet ta mē vos audire. quia vado ire enim meum vobis confert et ma nere vobiſcum non eſſet vtile vobis vnde ſubdit: Si enim non abiero paraclitus non veniet ad vos: paraclitus interpretat̉ conſolator. et eſt ſpirituſſanctus qui ratione ſue benignitatis

Sermo conſolat̉ in tribulacōe poſitos. Cum igitur diſcipuli multas eſ ſent paſſuri aduerſitates. magnū habuiſſent detrimentū ſi ſpūſ ſanctus ad eos non veniſſet. Sed querit̉ quare ſpūſſāctus non veniſſet ad diſcipl̓os. ſi xp̄s non receſſiſſet. dicendum ꝓut vult mgr̄. i. li. di. i. qꝛ tunc dr̄ nobis mitti ſpūſſanctus cū facit nohabere dilectione dei et ꝓximi. ip̄e em̄ ſpūſſanctus amor eſt qͥ deum ⁊ ꝓximum diligimꝰ. Iſte aūt amor nō patit̉ vllū carna lem aut ſenſibilē amorē. diſcipl̓i vero diligebāt xp̄m carnaliter ⁊ ſenſibiliter. qꝛ fuit pulcher aſpectu. ſuauis colloquio. dulcis ꝯſilio: ꝯuerſacōe benignus. vnde pn̄tia eius carnalis ſic afficie bat aīos eoꝝ ſenſibili dilatōe. vt nō erigerent aīm ad diuinita tem ip̄ius. ſi igit̉ xp̄s ſuam pn̄tiam non ſubtraxiſſet. nō veniſſet ad eos ſpūſſanctus. qͥ ſpūalis ⁊ intelligibilis amore: Si at̄ abie ero mittaꝫ eum ad vos: vt ꝯſolet̉ vos intribulacōibꝰ quas paſ ſuri eſtis. ⁊ de abſentia mea. Sꝫ nōne poterat eis dareſpūmſanctum h̓ poſitus. Et dicendum ẜm. Au. ꝙ poterat qͥdem dare. ſꝫ ip̄i non erant capaces eum reciꝑe quādi ẜm carnem māebat Secunda pars. E apud eos ⁊cͣ. Ecundo cū dr̄. Et cum venerit denotat̉ mundi r̓p̄hē ſio facta ꝑ ſpūmſanctum. Et tria facit. p̄mittit eī tria de quibꝰ mundus arguendus eſt: Et cū venerit ille ſpūs. ꝑaclitus qui benignus eſt amicis. erit tn̄ auſterus inimicis: arguet ꝑ linguam apl̓oꝝ. martiꝝ. ⁊ doctoꝝ. Mat. 10. Nō eī vos eſtis qui loquimini. ſed ſpūs pr̄is vr̄i ⁊cͣ. Actu. z. Loque bant̉ variis linguis ꝓut ſpūſſanctus dabat eloqui illis: mundum.i. hoīes mundanos mundi amatores: de pct̄o. de iuſticia. et de iudicio: hec eī tria ſunt de quibꝰ mundus dignus ē argui Arguit̉ eī aliquis. vel de cōmiſſo et hoc eſt peccatū. vel de obmiſſo qd̓ eſt iuſticia. vel de ꝯtemptū. et hoc eſt iudicium. Induci tur eī aliquis ad bonū tribꝰ modis. vl̓ on̄dendo peccati turpitudinem et iō fugiendū eſſe. vn̄ ſeneca. Si ſciret hoīes non viſuros. nec deos punituros nō tn̄ peccaret. Illi vero qͥ mal agūt nre abhorrētes peccati turpitudinē arguuntur de peccato Alio mō aliqͥ inducūtur ad bonū ꝑſuaſiōibꝰ ⁊ alioꝝ exēplis. qͥ vero iſtis n̄ obſtātibꝰ peccāt arguūt̉ de iuſticia. Tercio mō aliqͥ mala dimittunt ⁊ bn̄ oꝑant̉ timore pene extremi iudicii. Sꝫ qͥ iudicō dei n̄ obſtāte male agūt. arguunt̉ d̓ iuditio ¶ Scd̓o explicat ſigillat ī qͣre d̓ iſtis tribꝰ arguēdꝰ ſit mundꝰ: d̓ pct̄o qͥdē argue tur mundus: qꝛ mundani hoīes: nō credider̄t ī me. Sꝫ vt dic Aug. Aliud eſt credere xp̄m. aliud vero credere in xp̄m. Nā demones credūt xp̄m.i. credunt eū eſſe xp̄m. ſed ille credit ī xp̄m

xlv qui ſꝑat in xp̄m et diligit eū. Et hoc ſolū pct̄m p̄ ceteris poſuit qꝛ vt dic̄ Au. h̓ manente cetera detinent̉ pct̄a. ⁊ hͦ diſcedente ce tera dimittunt̉. Nota ꝙ merito quaſi totus mundꝰ arguit̉. qꝛ in xp̄m non credit. Arguunt̉ iudei vocibꝰ ꝓphetaꝝ. arguuntur ſarraceni et pagani p̄dicacōibꝰ apl̓oꝝ. facta ſunt em̄ ꝑ filiuꝫ dei tot et tanta miracula in mundo iſto. ꝙ merito arguunt̉ qui ī ip ſum non credider̄t. Io. 1. In mundo erat et mundus ꝑ ip̄m factus eſt ⁊ mundus euꝫ nō ꝯgnouit: Ecce magna cecitas. quia mundus ſuū n̄ cognouit opificē. Item nō cognouit eū qui in ip ſo erat gubernans ⁊ ꝯẜuans mundū. qꝛ vt dr̄. Sap̄. 13. a mag nitudine ſpēi creature cognoſcibil̓r pt̄ eoꝝ creator videri. Sed ad hoc vt dei filius cognoſceret̉ fecit inuſitata oꝑa in carne hūa na. illuminauit cecos. ſanauit infirmos. mundauit leproſos. ſu ſcitauit mortuos et miracula fecit que nunqͣꝫ alius facere potuit vn̄ merito arguunt̉ qͥ non credider̄t in eū. Io. 15. Si oꝑa nō fe ciſſem in eis que nemo alius fecit pct̄m non haberent. nunc at̄ excuſacōem nō hn̄t de pct̄o ſuo. nec poſſunt ſe excuſare gentileſ ꝙ oꝑa xp̄i neſciuerint. qꝛ in oēm terrā exiuit ſonus eoꝝ ⁊cͣ. G Deinde explicat qͣre arguendus ſit mundus de iuſticia: de iuſticia vero: arguet̉ mundꝰ: qꝛ ad pr̄em vado: ⁊ iam nō vide bitis me: hec aūt verba quatuor mōis poſſunt intelligi. primo ẜm Au. qꝛ iuſticia credenciū eſt. qꝛ credūt in xp̄m quem nō vident. multū ſunt igit̉ iuſti credentes. Ro. 4. arbitramur iuſtificari hoīem ꝑ fidem ſine oꝑibꝰ legis et infra. Credidit abraā deo ⁊ reputatū ē illi ad iuſticiā. qꝛ igit̉ fidelis iuſticia ē vituꝑatio in fideliū. iō merito arguit̉ mūdꝰ. Sic arguunt̉ infideles fidelibuſ credentibꝰ in eū que non vider̄t. qꝛ nolunt infideles credere ni ſi ea q̄ vident. alio mō exponit Cri. qꝛ dei filio ire ad pr̄em fuit argumentū qꝛ irrep̄henſibilē vitā ageret ⁊ oēm ẜuaret iuſticiā vn̄ ip̄e dixit Mat. z. ſic decet nos implere oēm iuſticiā argu endi gͦ erāt mūdani hoīes qͥ ꝯtra iſtā iuſticiā de xp̄o dixerāt hic hō pct̄or eſt. ⁊ nō ē hͦ hō a deo. Item alio mō pt̄ ſic intelligi qꝛ arguet̉ mundꝰ de iuſticia quā nō ẜuauit dādo ſn̄iaꝫ mortis xp̄i cuius rei cauſa ip̄e xp̄s iuit ad pr̄em ⁊ nō eſt viſus vlterius vl̓ arguet̉ mundus de eo ꝙ nulla ẜuat̉ in mundo iuſticia. videmꝰ eī ꝙ alter ſupplantat alteꝝ impii iuſtificant̉ ꝓ muneribꝰ ⁊ tollit̉ iuſticia ab his qͥ paciunt̉ iniuriā. ⁊ hodie currunt pari paſſu po tencia cum iuſticia ymmo idem ſunt potencia cum iuſticia qd̓ totum ideo contingit quia chriſtus iuit ad patrem. Et non vi dent eum homines. Si enim ſtetiſſet in mundo. Et vnicuiqꝫ ſeruaſſet iuſticiam. tinuiſſent eum homines in preſencia eius

Sermo aliquid facere iniuſtum. vel arguitur mundus de iſta iuſticia. qͥa ſi criſtus iuit ad patrem iuſtū erat. vt toto corde quilibet pꝰ eū aſcenderet: celeſtia appeteret. et contemneret terrena. Colo. r̓cō. que ſurſuꝫ ſunt querite. vbi xp̄s eſt in dextra dei ſedens ⁊cͣ. quia vero homines magis iſta terrena diligunt. iō merito mundꝰ arguitur de iniuſticia quā non ſeruauit. Quarto poſſunt iſta v̓ba ſic tellligi. Arguetur enim mundus de iuſticia. qꝛ perſequendo chriſtuꝫ. iuſte priuatus eſt preſencia chriſti. ipſe em̄ iuit ad pr̄eꝫ et non comparuit. H Deinde explicat quare arguendus ſit mundus de iudicio De iudicio autē: arguet ſpūſſanctus mū dum: quia princeps mundi huius i. dyabolus qui dicit̉ pͥnceps quaſi partē capiens. partem enim hominū et angeloꝝ ſuggeſti one ſua cepit Apoca. i. caudā eius trahebat terciam partē ſtel laꝝ celi. et miſit eos in terram: iam iudicatus eſt: tripliciter iudicatus eſt dyabolus. primo ẜm Aug. li. de queſtionibꝰ veteris et noue legis. Iudicatus eſt dyabolus in cā ſaluatoris. quia ꝓ curauit mortem eius. qui ſine crimine erat. Item ẜm eundē lib de verbis dn̄i. Ex quo dyabolus eiectus eſt de corde credētium. xp̄o iam iudicatus eſt vt non ſit amplius mundi princeps. Itē ẜm eundem ſuper Iohan. princeps huius mundi iudico ignis et̓ni irreuocabiliter deſtinatus eſt. Si igitur princeps mundi iu dicatus eſt reus in cauſa ſaluatoris. argumentum eſt a maiori. ꝙ mundani homines qui occiderunt xp̄m iudicabuntur rei. Itē ſi princeps mundi dei iudicio eiectus eſt de dominio hominum arguuntur pct̄ores qui ei adherent. ⁊ eundem iterato ꝑficiunt principem. Item ſi princeps iudicatus eſt gehenne inferni. iudicabuntur multo amplius qui eum ſequuntur. merito igitur an guuntur qui ita terribile dei iudicium nō timent. ⁊. Pe. z. Si eī deus angelis peccantibus non pepercit. quomodo credible eſt vt non iudicet peccatores. quod iudicium terribile eſt. vt dicit̉ in eadem canonica ꝙ angeli fortitudine et virtute maiores hoī Tercia pars. I bus illud portare non potuerunt ⁊cͣ. Ercio cum dicitur Adhuc multa: promittitur diſcipulis inſtructio ꝑ ſpūmſanctum et quatuor facit. pri tangitur diſtipuloꝝ īdiſpoſitio ad capiendum v̓ba criſti: Adhuc multa habeo vobis dicere. Infinita eī ē ſcīa criſti. Sed non poteſt portare modo nō eſt diubiuꝫ. vt di cit Aug. quin oīs veritas in preſenti vita non cognoſcit̉: cū di cat apl̓s: ex ꝑte cognoſcimꝰ. Quādiu igit̉ ſumꝰ in pn̄ti vita nō poſſumꝰ portae̓ illa ml̓ta q̄ dicꝫ nob̓ xp̄s cū viderimꝰ eū ſicuti ē facie ad faciē. ⁊ ſil̓es ei eimꝰ. vl̓ diᵐ ꝙ ml̓ta hēat xp̄s dice̓ apl̓i

xlv exponendo et declarando veritatem diuinitatis ſue. que poſtea cognouerunt ꝑ ſpm̄ſanctū. Scd̓o ꝓmittit̉ doctrina ſpūſſancti. cū aūt venerit ille ſpūs veritatis. dr̄ ſpūs veritatis quia ꝓcedit a filio qui veritas eſt. Item qꝛ eſt ipſa veritas eſſentia. Iteꝫ ab ip ſo eſt oīs veritas. vn̄ Amb̓. verita s a quocunqꝫ dicat̉ a ſpūſancto eſt: docebit vos oēm veritatē. Vel ẜm aliam lr̄am. deducet vos in oēm veritatem oēm quidē in veritatem docet ſpūſſanctus et in oēm veritatem deducit. que vtilis ſit et ſaluti ꝓficua ꝓpter qd̓ ꝑ ſpiritumſanctū ſct̄a eccl̓ia ꝯuincit oē mendacium erroris. vel deducet in oēm veritatem in futura vita. vbi tota veritas replebit intellectū beatoꝝ. Deinde ꝓbat ꝙ ſpūſſanctus oēm doce at veritatē. Non eī loquet̉ a ſemetip̄o: Scd̓m ꝙ dicit. Didimꝰ Loqui in trinitate non eſt accipiendū ẜm nr̄am ꝯſuetudinē. ſꝫ ẜm intellactū iuxta formā incorꝑalis nat̉e. Scd̓m gͦ ꝙ dic̄. Auloqͥ ſpiritūſenctū. eſt ſpiritū ſanctū eſſe. ⁊ qꝛ non eſt ſpūſſanctus a ſemetip̄o. ſed eſt a pr̄e ⁊ filio. iō a ſemetip̄o non loquit̉. Sed quecūqꝫ audiet loquet̉: ẜm. Au. ſpūiſancto audire eſt ei eſſe vt licꝫ origo ſct̄iſpūs ſit eterna ſine tꝑe tn̄ ſignificat̉ ꝑ tempus futuꝝ quia oī tꝑe eſt talis origo. et qꝛ natura iſtiꝰ originis fut ra erat in cognicōe fideliū. Et eſt attendendū. ꝙ ſic̄ ſpūs nō lo quit̉ a ſemetip̄o nō eſt. ſꝫ quecunqꝫ audiuit qꝛ auditus ab alio ita ſpūales hoīes a ſemetip̄is non loquunt̉. ſed augunt̉ inſtinctum ſpūſſancti. Act. z. Repleti ſunt oēs ſpūſancto ⁊ loquebā tur ꝓut ſpūſſanctus dabat eloqui illis. R Tercio ponit̉ futuroꝝ denuntiatio. ꝑ quā vt dic̄ Cri. eleuiauit mentē diſcipuloꝝ. qꝛ nihil auidius ab hoībꝰ expetit̉ qͣꝫ ſcire futura: Et q̄ ventura ſunt ānunciabit vobis: hͦ aūt impletū eſt in ꝓphetis noui ⁊ veteris teſtamenti. qui ꝑ ſpiritūſanctū futura ānunciauer̄t. et hec futura vel ſunt ſtatus eccl̓ie. quē p̄uider̄t apl̓i. ⁊ maxīe Io. in. Apo. qui de ꝑſecutōibꝰ et exaltacōe ecc̄ie ꝓphetizauit. vl̓ iſta futura ſunt gaudia celeſtis patrie que ſpūſſanctus reduxit ī me moriam apoſtolis cum paciebantur ꝓ cōfeſſione nominis xp̄i. Quarto ponitur chriſti clarificatio. Ille me clarificabit: ille aliquem clarificat. qui claritatem ipſius manifeſtat. chriſtus autem priuſqͣꝫ veniret ſpirituſſanctus non erat apud homines in claritate diuinitatis. quia ſolum homo credebatur. ſed veniens ſp̄s ſanctus illuminauit mentes diſcipulorum. oſtendens eis claritatem chriſti. in qua equalis eſt deo patri. et vlterius fecit vt ip ſi apoſtoli clarificarent chriſtum. laudes eius et gloriā toti mū do predicantes. de quibus dicitur. Prouerbiorum octauo. Qui ellucidant me vitam eternam habebunt: quia de meo accipiet

Sermo Spūiſancto acciꝑe eſt ſibi eſſe ⁊ ꝓcedere. Nam em̄ pt̄ ſpūſſanctꝰ acciꝑe accidens vllum. vl̓ aliud qd̓ ip̄e non ſit. ꝓpter qd̓ datur intelligi ꝙ ip̄e ꝓcedat a filio. Et hec eſt cauſa quare ſpūſſanctus clarificat filiū. qꝛ ip̄aꝫ claritatē filii accipit cū ſit ei equalis ī vni tate diuine nature nec accipit ſpūſſanctꝰ tꝑaliter aliquid a filio ſed ab eterno. ip̄m tn̄ qd̓ accipit ab eterno tꝑaliter nunciauit apl̓is. vnde dic̄: et ānunciabit vobis: illud em̄ qd̓ accipit ſpūſ ſanctus a filio.ſ. diuinitatis natura. ſic eſt altū ⁊ ſuꝑ oēm intel lectum. ꝙ niſi nunciāte ſpūſancto ad noticiam ip̄ius nullus poſ Prima pars. ſſet atingere. Rogemus ergo ⁊cͣ. xlvi Dn̄ica quinta. poſt paſca ſer. Men amen dico vobis ſi qͥd pecieritis ⁊cͣ. Io. 16. Sic̄ dicit Cri. merito petentis negligentia reprehendit̉. vbi de dantis miſcd̓ia non dubitat̉. Ecce igit̉ quāta eſt mīa dei de qua non dubitat̉. Tanta certe vt non ſolū ꝑatus ſit tribuere petita. ſed eciā rogat et hortat̉ nos vt petamus ꝓut ꝯtinet̉ in pn̄ti euāge lio. quod in tres ꝑtes diuidit̉. In quaꝝ pͥma agit̉ d̓ ſecura exau dicōe nr̄aꝝ peticionū. In ſcd̓a p̄mittit̉ aꝑta ꝯtemplatio diuino rum. ibi. hec in ꝓuerbijs. Sed in tercia exprimit̉ deuota cōfeſſio fidei diſcipl̓oꝝ. ibi. dicunt ei diſcipl̓i. De orōe igit̉ et ꝯtem pla tione atqꝫ ꝯfeſſione fidei pn̄s euangeliū loquit̉. Circa pͥmuꝫ qͣ tuor inducit. quibꝰ ꝓuocamur peticōes nr̄as deo porrigere. per mum eſt veritas pollicentis. ꝑ quam certificamur ꝯſequi poſtulata. iurauit eī xp̄s qui mentiri non pt̄. ꝙ deus pr̄ dabit quicquid pecierimus in noīe eius vn̄ dicit. A Amen amen .i. vere vere: dico vobis: ꝑ veritatem iurat xp̄us. qui veritas eſt. nam vt dicit apl̓us Heb̓. 6. oēs homines ꝑ maiorem ſui iurant xp̄s vero quia non habet maiorem ꝑ ſemetip̄m iurat Gene. 22 per memetip̄m iurauidicit dn̄s. Aſſumitur aūt iuramentum ad ꝯfirmacōem eius qd̓ incredibile poſſet videri ex ſui magnitudine. qꝛ vero aliquibꝰ poſſet eſſe dubiū deū pr̄em oīa nr̄a vo ta exaudire iō ſubiuramēto xp̄s hͦ reꝓmiſit. ⁊ nō ſemel tm̄ ſꝫ bis iurauit dicēs. Amē amē. vt ī v̓itate duplicati iuramēti ſtet oē verbum nec iurauit ꝑ oīpotenciā aut maieſtatē ſuā. ſꝫ ꝑ v̓itateꝫ ſuā. qꝛ ceramentū dicti ꝯfirmat v̓itatē nullū aūt veꝝ ſic ꝯfirmat̉ quemadmodū ip̄a v̓itate vn̄ tale iuramentū īfallibilē dicti v̓ita tem on̄dit Deīde pōit qͣtuor ꝯdicōes obẜuādas īpeticōibꝰ nr̄iſ B Prima ſpectat ad id qd̓ petit̉. ꝙ illlud ſit aliquid ⁊ non ſit nihil vnde dicit: Si quid i. ſi aliquid. pecieritis: qd̓ ſit veruꝫ ens quidam vero petunt vana et inutilia ⁊ talia deo loquitur

xlvi que etiam nollent hoīes audire ꝯtra quos dicit ſene ad lucillū i. li. epl̓aꝝ. epl̓a. 10. Sic viue cum hoībꝰ tanqͣꝫ deus videat. ſic loquere deo in orōe tanqͣꝫ hoīes audiant ⁊cͣ. Quidaꝫ voro bona petunt ſed ſuꝑflua. vt diuicias. honores. ⁊ potētatꝰ. quales fu erunt filii zebedei. qui petebant ſedere a dextris xp̄i et a ſiniſtris et rn̄dit illis. Neſcitis quid petatis. Quidā aūt petunt mala et ꝑnitioſa. vt mortē ⁊ dampna ꝓximoꝝ. aut etiā vt det̉ eis facul tas peccandi. Yſa. 4. petitis et non accipitis. eo qd̓ male petatis. vt in ꝯcupiſcenciis vr̄is inſaniatis. Hec oīa cū non ſint vera entia nō cadunt ſub petitiōe. Illa aūt vera ſūt bona que ſūt nr̄e ſalutis. qm̄ vt dicit. Au. Licet hec mundana aliquid ſint in ꝯꝑatione tn̄ beate vite que petenda eſt nihil ſunt. Eis igit̉ ob miſſis que vere aliquid non ſunt. ꝯſiderandū eſt que ſunt vere aliquid que a deo ſunt petenda. Nihil aliud occurrit deo petendū qͣꝫ qd̓ ip̄e ſaluator nos docuit petere in orōe dn̄ica. Mat. 6. Vbi ſeptem ponunt̉ peticōes. quaꝝ pͥma eſt generalis vt cultꝰ dei ampliet̉ in ecc̄ia: vnde dr̄ pr̄ nr̄ qui es in celis ſanctificet̉ no men tuum. ſanctificat̉ aūt nomen dei in corde gentiū ꝑ fidem. ⁊ veneratōem nominis eius. Sex vero alie petitiones ſpāles ſūt ad vnumquenqꝫ. Et ex eis pͥme tres. ordinant̉ ad ꝓmotionem boni. tres vero alie ad remotionē mali. In pͥma petitione boni petit̉ bonū regni et̓ni. vltimū.ſ. bonū nr̄e ſalutis. qd̓ nec oculꝰ vidi nec auris audiuit vn̄ dr̄: adueniat regnū tuū ſcꝫ nobiſ Sed qꝛ bonum hoc oꝑtet adipiſci ꝑ bonas oꝑationes. dei volū tatem implendo iō in ſcd̓a peticōe petit̉ bona voluntas. vt iſte oꝑari poſſimus. vn̄ ſequit̉: fiat voluntas tua ſic̄ in celo et in ter ra. i. Io. 5. Si petierimus ẜm voluntatem eius audiet nos. quia vero ad iuſtā oꝑationem exterioribꝰ bonis tꝑalibꝰ adiuu amur ideo ſequit̉ tercia petitio: panē nr̄m cotidianū da nobis hodie in qua petitione oīa tꝑalia cōmoda includunt̉. dum tn̄ ꝓficiāt ad ſalutem. De tribꝰ aūt peticōibꝰ ꝯtra malū. Prima petit remoueri malum culpe iam perpetrate. qd̓ eſt peuis oībꝰ dicens. et dimitte nobis debita noſtra ſicut et nos dimittimus debitoribus noſtris: Secunda vero petit remoueri temptationis vio leciam qua labimur in culpaꝫ. propter periculum culpe perpe trande. cum ſubditur: Et ne nos inducas intemptacionem: Te cia aūt et vltima petit liberari ab omni malo pene cū poſtponitur: ſed libera nos a malo: ſiue illud ſit malum pene eterne. ſiue malū tꝑalis anguſtie. cuiuſmōi ſūt adu̓ſitates. infirmitates bella. et quecunqꝫ nociua. oēs vero peticiones in tantum digne ſūt exaudiri inquātū ſubẜuiūt illi peticōi. qͣ petit̉ ſalꝰ et̓na.

Sermo vt ſcꝫ regnum dei in nos ꝑueniat. ¶ Scd̓a ꝯditio eſt quantum ad circumſtantias actꝰ peticōis cum dic̄: pecieritis: petere em̄ eſt actus appetitus vn̄ nr̄e peticōes debent eſſe cū magno appetitu et deſiderio. Item qꝛ nemo appetit. niſi aliquid intendat. iō nr̄e peticōes debent eē ex intentione. nō quemadmodū frequenter labis loquimur. ſꝫ corde longe ſumus a deo. Yſa. 29. ppl̓us hic labijs me honorat. cor aūt eoꝝ longe ē a me. Itē qꝛ appetitus eſt rei non habite. que ab alio expectat̉. iō petere debemus cum humilitate ⁊ reuerentia vltimo qꝛ appetitus ē rei neceſſarie. iō nr̄e peticōes debent eſſe cum inſtātia. que oīa tan git apl̓us. Phil̓. 4. nihil ſoliciti ſitis ad alia. ſꝫ vt ad ſolū deum ferat̉ intētio. ſed in om̄i or̄one quantū ad reuerentiam. ⁊ obſecracōem quantum ad inſtantiam. cuꝫ gr̄aꝝ actione quantū ad deſiderium. peticōes vere innoteſcāt apud deū. D Tercia cō ditione reſpectu eius cui petit̉. qꝛ deo pr̄i. vnde dic̄: pr̄em nomine pr̄is tota ſancta trinitas intelligi pt̄ a quā ſumꝰ. obſeruamur. et gubernamur. cui etiā in orōe dn̄ica dicimꝰ. pr̄ nr̄ qͥ es in celis. ibi em̄ vt dicit Au. li. de tri. tota trinitas intelligit̉ pr̄ ⁊ filius et ſpūſſanctus. Vl̓ dici pt̄ ꝙ ad ꝑſonam dei pr̄is oēs petitiones ſunt reuerende. eo ꝙ ip̄e ſit origo et fontana omnis in fluxus diuini et ſpiritalis vt dicit Dyoniſius li. de. di. no. Iac. 1. om̄e datum optimum et om̄e donū ꝑfectum de ſurſum eſt deſcendens a pr̄e luminum. apud quem nō eſt tranſmutatio nec viciſſitudinis obumbratio ſed ẜm hoc videt̉. ꝙ nulla peticio ſit facienda filio aut ſpūiſancto. vel etiā āgelis. et ſanctis dei ⁊ tn̄ ad filium loquens beatus Stephanus dixit. dn̄e ih̓u accipe ſpi ritum meū. ad ſpm̄ſanctum loquens Eze. ait. veni ſpūs et inſul fla ſuꝑ interfectos iſtos et reuiuiſcāt. ad alios vero ſct̄os eccl̓ia loquit. oēs ſancti et ſct̄e dei intercedite ꝓ nobis. E Et dicen dum ꝙ dupliciter ſit alicui petitio. vl̓ tanqͣꝫ datori vl̓ tanqͣꝫ interceſſori. ſi tanqͣꝫ datori hoc modo ſoli deo omnis ſit oratio. et petitio. quia ipſe ſolus dat vltimum bonum qd̓ petimus ⁊ que cunqꝫ alia vt ad tale bonum ordinatur. Tales aūt petitiones precipue fiunt ad patrem. quia licet omne nr̄m bonum equalit̓ et ẜm eādem virtutem ſit a patre et filio et ſpūſancto. tamen hoc bonum ſit a filio. et ſpirituſancto habet filius a patre. ſpūſ aūt ſct̄us a pr̄e et filio. pr̄ vero. qꝛ eſt pͥncipiū nō de pͥncipio hͦ hr̄. ſed a ſeip̄o. Scd̓o mō ſit alicui petitio tanqͣꝫ interceſſori. vt nr̄e peticōes exaudiāt̉. ⁊ hͦ mō oramꝰ ſct̄os. ⁊ eoꝝ patrocinia īploramꝰ. Arta ꝯditio peticōis ē. vt attendatur in qua fiat for ma. ⁊ eſt forma eius vt petamus inuocacōe noīs xp̄i. vnde dic̄

xxxxvi In nomine enim xp̄i ſit omnis oratio directa ad patrem vnde vſus. ꝑ dominū dicas. pr̄em cū p̄ſbiter oras. Ex quo ẜm Cri. pꝫ qͣnta ſit v̓tus nominis xp̄i. qͥa nō viſus nec rogatus. ſꝫ no minatus ſolū apd̓ prēm facit mirabilia. Et eſt ſciendū ꝙ qͣtuor ſūt cauſe quare in noīe filii dei facimꝰ peticōes deo pr̄i. Prima rōne dilectionis. quā pater habet ad filiū. que tanta eſt. vt qͥc quid in ip̄ius nomine petat̉. pr̄ exaudiat. Secūda cauſa eſt. qꝛ dei filiꝰ remouit cauſā. quare nr̄e petitōes erant in exaudibiles et ideo in cūctis peticōibus nr̄is inuocandꝰ eſt. Tertia cauſa ē quia ip̄e rogauit ꝓ nobis prem. vt nr̄e peticōes exaudiantur Io. 12. Quarta cauſa eſt. qꝛ ꝑ xp̄m paratū eſt nobis omne bo nū poſtulādū. qd̓ eſt gratia ⁊ vita eterna. Io. o. Gratia ⁊ ve ritas ꝑ ih̓m xp̄m facta eſt. ſed ab iſta forma peticōis non exclu dit̉ ꝑſona ſpirituſſancti. pͥmo quideꝫ rōne pͥmi. ſpūs em̄ ſanctꝰ eſt caritas ⁊ diuinꝰ amor quo. pr̄ ⁊ filius mutuo ſe diligunt. et ideo qui petit in noīe filii rōne dilectionis quā hebet filiꝰ ad patrē. petit etiā in noīe ſpūſſancti. Item qui petit in noīe filii ra tione remotōis impedimēti. petit etiā in noīe ſpūſſancti. quia nō fuit amotū tale impedimētū peccati niſi per ſpm̄ſanctū. qui emūdat ſua ſcītate omnē peccati maculaꝫ. Thij. 3. Saluos nos fecit ꝑ lauacꝝ regeneratōis ⁊ renouatōis ſpūſſācti quē effudit in nobis habūde. Item rōe tercii peticō ī noīe filii includit ſpi ritūſanctū. qͥa ip̄e ſpūs poſtulat ꝓ nobis gemitibꝰ īenarrabili bus Ro. S. ⁊ Gal̓. 4. dicit̉. miſit deꝰ ſpm̄ filii fui in corda nr̄a clamātē abba pr̄. Item rōne qͣrti. qꝛ licꝫ xp̄s nobis meruerit ſpūalia bona. tamē accipimꝰ cū benignitate ſpūſſācti. Ephe. ſigͣti ē ſtis ſpū ꝓmiſſionis ſācto. qͥ eſt pignꝰ hereditatis nr̄e in redemptōeꝫ acqͥſitōis. ī laudē gl̓e ip̄ius G Deinde po nit̉ peticōis ꝯſecutio ſi qͥd em̄ ſalutare petieritis pr̄em ī hac for ma.ſ. in noīe xp̄i. Amē amē dico vobis. dabit vobis. ipē enim ē ſolꝰ dator. qꝛ quicūqꝫ aliꝰ dat ab ip̄o habꝫ qd̓ dare poteſt. nec em̄ ipſe ab alio accipit qd̓ det. Ro. 11. qͥs prior dedit ei. ⁊ retribuet̉ ei. qͣſi dicat nullꝰ. dat aūt deꝰ liberalit̓. qꝛ ſine ſpe re tributōis. vnde Ber. ī ẜ. nulla ſpes retributōis fuit dādo bn̄ficia. qꝛ bonoꝝ nrōrū nō eget. Itē magnifice dat. qꝛ nō ꝑua ſꝫ maxima bona. vt eſſe. viue. virtutes ⁊ beatitudinē. 2. Pe. 16. maxīa ⁊ p̄cioſa nobis ꝓmiſſa donauit. vt ꝑ hͦ efficiam diuine conſortes nature. Itē dat abundātius qͣꝫ petamꝰ. Ephe. 3. potens ē omnia face ſuꝑhabūdant̉ qͣꝫ petimꝰ aut intelligimꝰ. Io. 1. dat omnibꝰ affluent̓ ⁊ nō imꝓperat. Itē dat oportune. et deo vt dicit. Aug. quedā petentibꝰ nō negant̉. ſꝫ vt cōgruo

Sermo dent tempore differunt̉. pͣs. tu das eſtā illoruꝫ in tꝑe oportuno. hec etiam ideo differunt̉. vt petentis animus magis ea deſi ret. ⁊ habita audius cuſtodiat. Et eſt ſciendū vt dicit. Augu. quia omnes ſācti audiunt̉ ꝓ ſeipſis. nō autē ſemꝑ audiunt̉ pro alijs. qͥa non abſolute dictū eſt dabit: ſed dabit vobis: legimꝰ em̄.ſ. Re. i. Samuelis lacrimas et or̄ones qͣs faciebat ꝓ Saul rege. non fuiſſe exauditas. ſed nec qͥcquid petierūt ſācti pro ſeip̄is datuꝫ ē ill̓. nā petit apoſtolꝰ remoue̓ a ſe ſtimuluꝫ carnis nec exauditus ē qꝛ ille ſtimulus erat ei in perfectionem virtu tis. vnde ex omnibus dictis hoc retinendum eſt. ꝙ omnes ſan cti ſemper exaudiuntur pro ſeipſis. de his que ſalutaria ſunt. Secundum quo prouocamur a deo petere eſt neceſſitas poſtulātis qͣꝫdiu em̄ xp̄s fuit cū apl̓is. nō erat eis neceſſe pete̓. eo v̓o ad pr̄eꝫ aſcēdēte oportebat poſtulare neceſſaria. vn̄ dicit. vſqꝫ mō: qͣꝫdiu corꝑali p̄ſentia fui vobiſcū. nō petiſtis qͥcqͣꝫ ī nomīe meo qꝛ nihil vobis defuit. Lu. 22. Cuꝫ miſi vos ſine ſacculo ⁊ pera et calciamentis. nūquid aliqͥd defuit vobis. At illi dixerunt nihil. ꝯueniēs ergo erat vt xp̄o corꝑalit̓ recedēte īciperēt pete̓ a deo pr̄e cui eos xp̄s ꝯmiſerat Io. 12. pr̄ ſcē ẜua eos ī no mine tuo qͦs dediſti mihi. vt ſint vnū. ſic̄ ⁊ nos. cū eſſeꝫ cū eis ego ſeruabā eos in nom̄ie tuo. qͦs dediſti mihi. ego cuſtodiui nunc autem ad. te venio. H Tertiū quare petere debemus eſt largitas tribuentis. q̄ tanta eſt vt non ſolū ſit paratꝰ petita tribuere. ſꝫ etiā rogat vt petamꝰ. petite.ſ. orando. ⁊ acci pletis. Mat. z. quecūqꝫ orantes petitis. credite quia accipietis Cū em̄ tria ſint bona meritoria.ſ. elemoſina. ieiuniū ⁊ oratio. oratio tamen alia duo īqͥnqꝫ p̄cellit. eſt em̄ facilior. velocior. de lectabilior. deo ꝓpinquior. et efficatior. facilior. quidē eſt. Eſto enim ꝙ debilis. vel egrotus non. poſſit ieiunare. nec pauper elemoſinā dare. quilibet tamen poteſt orare. vnde gloſa ſuper illud. iuſtꝰ miſeret̉ et retribuet dicit. ſemꝑ eſt aliqͥd quod det iu ſtus. ſaltem or̄onem. et ſi non ore. ſi mutꝰ ſit. tamen corde ſi iu ſtus ſit. Item eſt velocior quia in in ſtanti ꝑtranſit celuꝫ vſqꝫ in conſpectu dei. pͣs. intret in conſpectu tuo oratio mea vbi glo. magna inquit virtus pure orationis hic notatur. que quaſi quedam ꝑſona ad dominuꝫ intrat. et mandatū peragit. quo caro peruenire nequit: Item eſt delectabilior. vnde Caſſiodorꝰ ſuper. pͣs. Suauiſſima eſt orationis armonia. quia cum deo loquitur. vn̄ Aug ſuper pͣs. oratio tua locutio eſt ad deū quādo legis deus tibi loquitur quando oras tu cū deo loqueris. Eſt etiam deo propinquior. qui enim orat quaſi fatie ad facieꝫ deū

xvi ſibi p̄ſenteꝫ ꝯſtituit. Eccle. 35. oracō humiliantis ſe nubes pene trat. ⁊ donec ꝓpinquet nō ꝯſolabit̉. vnde Ca. ẜ oratio ſibi pre ſentē facit quē videre nō preualet. ad penetralia iudicis p̄cator admittitur. ⁊ nullus inde reſpuit̉. niſi qui in ea tepidꝰ inuenit̉ Eſt etiā efficacior. qͥa omnia in oracōe impetrāt̉. eccle. 35. non deſcendet or̄o a ꝯſpectu domīdonet aſpiciat altiſſimꝰ. vn̄ Aug. oracō ſi pura ⁊ caſta fuerit celos penetrat ⁊ vacua non redebit Qua̓to petēdū ē a deo. vt nr̄m gaudiū ꝯpleat̉. ip̄e em̄ ſolus nr̄a poteſt implere deſideria. vnde ſubdit: vt gaudiū ve ſtruꝫ ſit plenū. Io. g. hec locutꝰ ſū vobis. vt gaudiuꝫ meum in vobis ſit. ⁊ gaudiuꝫ vr̄m impleat̉. Nota vt dicit. Gen̄. 62. epl̓a ad lucilluꝫ. quia omnes homīes tendunt adgaudiuꝫ ſed vnde magnū ⁊ ſtabile gaudiuꝫ cōſequant̉ ignorant. Quadruplex ē em̄ gaudiū.ſ. vacuū qd̓ eſt tꝑalis affluentie. quideꝫ em̄ gaudent in cōuiuis et ꝯcupiſcenciis. quideꝫ vero ī acquiſicōe pecuniarū vt auari. ſꝫ vacui ſunt. quia cor ſemꝑ remanet vacu um. qͣnto em̄ plus habent tanto ampliꝰ indigent. vnde v̓ſus Anteqͣꝫ ſiccari mare poſſet aut numerari. Oīs arena maris qͣm cenſus habundet auaris. quidā auteꝫ gaudent ī potentia etho oribꝰ. ſicut am bitioſi ⁊ ſuperbi. iſti vident̉ eē pleni gaudio. ſꝫ in rei veritate ſimiles ſūt veſice plene vento. que tamē vacua ē omnes iſti tam luxurioſi qͣꝫ auari qͣꝫ etiam ſuperbi iſtis munda nis replētur. et cuꝫ credunt ſe eſſe plenos vacui ſūt. decipiunt em̄ eos vt dicit Gen̄. oblectamēta breuia et fallatia ſicut ebrie tas. que vniꝰ hore hylareꝫ inſaniā. longi temporis tedio penſat. Yſa. 29. ſicut ſonniat ſitiens et bibit ⁊ poſtqͣꝫ fuerit exper gefactus laſſus adhuc ſitit. et anima eius vacua eſt. ſic erit om nis multitudo eoruꝫ. Secundum gaudium eſt ſemiplenuꝫ ſcilicet ſpiritualis gratie. hoc gaudiuꝫ licet imꝑfectū ſit. tamē veꝝ gaudium eſt. et eſt gaudiū ſanctorū in preſenti vita. quod ha bent a deo in cognitione. ſpe. et dilectione iſpius. gaudent em̄ incognicōe domī. Io. zo. gauiſi ſunt diſcipuli viſo dn̄o. ſꝫ ho audiuꝫ nondum plenū eſt. quia nō videmus aperta facie ſede per ſpeculum in enigmate. et inter lutet nobis diuina claritas tamen velata ⁊ obſcura. Item gaudent ſancti in ſpe perueniendi ad clarā viſionē. Ro. i. ſpe gaudentes. ſꝫ hoc gaudiū non eſt plenū ꝓpter duo. tū quia iſta ſpes nimis differtur. prouer. 13. ſpes que differtur affligit animā: tum etiam quia ſperant eo ꝙ nō ſūt de ſua btītudine ſecuri. Iteꝫ gaudēt ſācti ⁊ delectāt̉ in caritate ⁊ dilectōe dei. Gal̓. c. fructꝰ ſpūs eſt caritas ⁊ gaudiū huic gaudio nihil iocūditatis p̄ſentis vite eſt cōꝑabile. ſed

Sermo reſpctū ītime dilcōis et̓ne prīe gaudiū iſtd̓ ꝑuenire. vn̄ Rich. de cōtemplacōne. 32. O dulcedo miranda. o dulcedo tā magna dulcedo taꝫ parua. quō enim nō magna que mūdanaꝫ omnē excedit. quō non ꝑua que de illa plenitudine vix ſcintillaꝫ mo dicaꝫ decepit. iſta dulcedo ſi aliquando raptū et ſubito ꝑcipiat̉ ſic. mētem afficit. vt totū hominē extra ſe rapiat. ad quaꝫ cum raptus eſſet apoſtolus dicit. ſiue in corꝑe ſiue extra corpus ne ſcio. deus ſcit. ⁊ Augio. ꝯfeſ. 14. aliquando intromittis me do mine in affectū multuꝫ inuſitatū introrſus. ad neſcio quā dulce dinē. quaſi ꝑfitiatur ī me neſcioquid erit. ſcio ꝙ vita iſta non erit. ſcintillā huius dulcedinis frater quidā ſenſit. cui admiraranti gaudiuꝫ celeſtis patrie: deſtinata ē vna auicula. decantās ꝑadiſi melodias. quā ille inſecutus eſt extra monaſteriū quaſi inextaſi poſitus ꝑducētos annos manēs in ſilua. qui reuolāte aue ad abatiā redit. et ſic incognitus vix receptus eſt. Tertiū gaudiū eſt plenū ſcꝫ celeſtis patrie. qd̓ eſt beatorū. de clara vi ſione v̓itatis diuine. de ꝑfecta intencōe de ſuaui dilectōe Aug. io. ꝯfeſ 24. ca. bt̄a vita ē gaudiū de v̓itate hͦ ē em̄ gaudiū de te qui veritas es. Anẜ. in ꝓſologion. c. 25. qui hoc bono fruetur quid ille erit. ⁊ quid illi nō erit. certe qͥcquid volet erit ⁊ quicquid nolet non erit. hoc gaudium erit plenū. pͥmo quideꝫ capacitate. quia omnes vires anime qͣntū gaudij poterunt caꝑe tantum poſſidebūt. plena nanqꝫ gaudio erit capacitas intelle ctus. ex aperta viſione vultus dei. pͣs. adimplebis me leticia cum vultu tuo plena erit memoria gaudio ex p̄ſētia dei Bar. g. in verbo ſancti gaudentes memoria dei. plena erit voluntas gaudio ex intima dei dilectione. pͣs. repletuꝫ eſt gaudio os no ſtrum. et lingua noſtra exultatione. Iteꝫ hoc gaudiuꝫ erit plenum puritate. nulla enim triſtitia miſcebitur gaudio viſioniaut preſentie. aut etiaꝫ amoris. ꝓuer. 14. in gaudio eius nō cō miſcebitur extraneus. ⁊ hoc ideo quia anima ex ſe tota tendit in deū. ita vt nihil gaudiū eiꝰ poſſit diminuere. Aug. 10. ꝯfeſ. 28. cuꝫ īheſero tibi ex oī me nuſqͣꝫ erit mihi dolor ⁊ labor. ⁊ vir ua erit vita mea tota plena te. Iteꝫ hoc gaudium erit plenum ſecuritate qͥa nec per iuuidiaꝫ. nec ꝑ potentiam alicuius poterit tolli. Io. o. gaudiuꝫ veſtruꝫ nemo tollet a vobis Iteꝫ erit hoc gaudiuꝫ plenū eternitate. non enim erit momētaneum. ſed ſta bile ⁊ eternuꝫ. Yſa. bo. ponaꝫ. te in gaudium ī generacōne ⁊ generacōneꝫ ⁊ ſuges lac gentiū. ⁊ mamilla regum lactaberis. Quartū haudiū ē ſuꝑeffluēs.ſ. diuine nature. gaudet em̄ deus pr̄ in filio ⁊ ſpūſācto. ⁊ filius in pr̄e ⁊ ſpūſācto. ⁊ ſpūſſāctus in

xlvi patre ⁊ filio. quoruꝫ gaudiū vnum eſt diuina beatitudo. que non eſt aliud ab eis. ſed hoc eſt eis gaudere quod eſſe. qd̓ gau dium cū infinituꝫ ſit. non eſt dubiuꝫ quin ſuꝑeffluat. ⁊ ſuꝑhabundet omni creature gaudio. a quo tamē gaudio angelis et ſanctis omnibꝰ emanat gaudiuꝫ beatitudinis ipſoruꝫ. qͥa par ticipatōe illius ſuꝑfluentis ⁊ infiniti gaudij omnes ſūt bea 1. Mat. 25. ſerue bone ⁊ fidelis intra in gaudiū domī. quia inter gaudium dei omnē creature gaudium continetur. Secunda pars. Ecundo cum dicit̉ Hec in prouerbis. ꝓmittitur aperta ꝯtemplatio diuinoꝝ. et tria facit. primo em̄ oſtendit tꝑs quō dīnitateꝫ eſſet maīfeſtatu rus: hec.ſ. que de diuinis locutus ſū vſqꝫ mo do: in prouerbijs locutus ſū vobis. Eſt at̄ ꝓuerbium locutio in qua aliud dicit̉. et aliud intelligit̉. ⁊ tunc dicit̉ ꝓuerbium qͣſi poſitum ꝓ verbo. ⁊ loco alterius locutionis. ꝓprie autē prouer bium eſt. qn̄ ſic aliud dicit̉ ⁊ aliud intelligit̉. quod tamen vnū dictum eſt ꝓpe et iuxta intelligentiā alterius. et tunc ꝓuerbiuꝫ illud eſt ideꝫ qd̓ ꝑabola. ⁊ hoc modo dicit̉ ꝓuerbiuꝫ quaſi ꝓpe verbū. Ex quo patet ꝙ omnis ꝑabola ꝓuerbium eſt. ſed non omne ꝓuerbiuꝫ eſt ꝑabola. manifeſtuꝫ eſt autē ꝙ xp̄us multa locutus eſt de diuinitate ſua in ꝓuerbijs ⁊ ꝑabolis. qͥa diſtipuli adhuc carnales ſine ſimilitudinibꝰ corꝑalibꝰ non poterant diuina intelligere. Mar. io. talibꝰ multꝭ ꝑabolis loquebat̉ eis verbū pro vt poterant audiere ſine ꝑabole at̄nō loquebat̉ eiꝰ ſed qͥa qd̓ datuꝫ erat alijs noſce ꝑabolice. hoc erat datū apl̓is ꝑfecte intelligere. ideo aliquando eos oportebat palam diuina intelligere. vnde ſubdit: venit hora in qua nō iam in ꝓuerbijs loquar vobis: hec hora poteſt accipi. vel ꝓ illo modico tempore quo chriſtus dictis his verbis fuit cū apoſtolis. ſtatim enim clare annuntiauit eis de patre diuino dicens. Ipſe pater amat vos et iterum. exiui a patre et veni in mūdū et multa alia ſtatī ponit in ſequenti capitulo et ꝓpter hoc dicit: Sed palaꝫ de pa tre meo annūtiabo vobis. Io. 12. pater manifeſtaui nomē tuū hominibꝰ quos dediſti mihi. Alio mō ẜm. Criſo. hora illa qua xp̄us palam annūtiauit diuina apoſtolis. fuit tꝑe reſurrectionis. qͥa per go. dies diſputauit cum eis loquens de regno dei Alio mō ẜm Gre. hora iſta in qua manifeſtat̉ diuinitas eſt. qn̄ videbimꝰ deū ſicuti ē in vita eterna L Vnde ſciendū eſt ꝙ qͣꝫdiu ſumus ī vita p̄ſenti. ſolū ī pubijs nob̓ loquit̉ xp̄us pri mū ꝓuerbiū ē diuina credere multis verbis ſcripture ⁊ apoſto

Sermo loꝝ ⁊ iſti credūt diuinā verbū ꝑ varia ⁊ multa v̓ba. q̄ nō ſunt iuxta verbū. ſꝫ accepta ꝓ verbo. ſed aliqui eleuant ſe. vt intelli gant diuina ꝑ verbū qd̓ eſt in mente. ⁊ iſti iaꝫ intelligunt diui num v̓bum ꝑ verbū. qd̓ eſt ſimile ⁊ iuxta dei v̓bū. ⁊ iſte eſt ſecundus gradus ꝯtemplacōis. ꝙ vero diuinū v̓bū ī ſui natura intelligat. hoc erit in vita beato. qn̄ dei v̓bum in ip̄o dei verbo videbimꝰ. hec erit illa hora nūqͣꝫ deficiens. qn̄ excluſo omī prouerbio. ipſe dei filius palaꝫ annūtiabit nobis de pr̄e. vn̄ Gre. zo. moraliū. palā de pr̄e annunciare ſe aſſerit. quia ꝑ patefactaꝫ tunc maieſtatis ſue ſpēm. et quō ip̄e gignenti nō impar oriat̉ et quō ex utroqꝫ ſpūs vtriqꝫ coeternꝰ ꝓcedat oſtendet. Secūdo ponit̉ qͥd erit ꝯueniens tam manifeſte viſioni: ī illo die: quod pͥmo appellauerat horaꝫ rōne et̓nitatis ꝑmanentis. nunc diem appellat rōne lucis ⁊ claritatis: in nomine meo petētis: petere vno mō ideꝫ eſt qd̓ interrogare ⁊ querere. in illo igit̉ die eterne claritatis ſācti interrogabūt ī noīe xp̄i. qꝛ nō ī ſono v̓boꝝ. ſed in ip̄a re vbi dei ꝯſpiciet. quecūqꝫ interrogauerit in dei em̄ filio ſūt omnes thezauri ſapīe ⁊ ſcientie dei abſconditi. nec dicunt̉ ſancti aliqͥd niterrogare qd̓ neſciāt. ſꝫ quia cognitio eorū qua vident cognoſcibilia v̓bo dei. nō eſt eis naturalis. ſed ꝑ gloriā. nec eſt eis a ſeipſis. ſꝫ a v̓bo. ideo ab eo ⁊ in v̓tute eius interrogare dicunt̉. omnis enim illa res aliqualit̓ cadit in queſtione. cuius noticia ex nobis nō eſt. licet etiā dici poſſet. ꝙ nō omnia ſancti cognoſcāt in v̓bo. ⁊ ideo in noīe ipſius cognitio nem petunt. M Deinde oſtendit ſuffientiā ꝯſequentem hanc viſionē. ⁊ nūc dico vobis: qꝛ ego rogabo pr̄em de vobis quod triplicit̓ poteſt intelligi. pͥmo ẜm Au. qꝛ ipſe chriſtus ẜm ꝙ homo licet oret ꝓ nobis patreꝫ iuxta illud. Hebre. z. ſaluare impetuū poteſt accedens ꝑ ſeipſū ad dominū. ſemꝑ viuens ad interpellandū ꝓ nobis ẜm tn̄ ꝙ ipſe eſt filiꝰ dei. eiuſdē maieſta tis cuꝫ patre. ⁊ inqͣꝫtum deus non rogat patrem ꝓ nobis. ſed ſi mul cū pr̄e rogātes exaudit. Alio mō poteſt intelligi ꝙ ſanctis cū erūt in vita eterna non erit oportunū. vt xp̄us ꝓ eis roget pr̄em. qꝛ nulla ibi erit indigētia. Alio mō qꝛ etiā dū ſancti ſūt in pn̄ti vita. nō oꝫ ꝙ xp̄us ꝓ eis roget. qꝛ ſine xp̄i rogamine ex dilectione ad ip̄m merent̉ a pr̄e ex audiri. vnde ſubdit: ip̄e em̄ pr̄ amat vos: qꝛ vt dicit Aug. dilexit nos an̄ mūdi ꝯſtitu tionē Et duas tangit rōnes iſtius amorris pͥma: quia vos me amaſti: Sed q̄rit Aug. quō ſit verū: ꝙ ideo pr̄ nos amet. qͥa filiū dei dilexerimꝰ cum pͥma Io. 4. dicat̉: diligamus deū: qm̄ ip̄e peior dilexit nos. Et dicēdū in rei v̓itate ꝙ nō ideo diligit

xlvii nos deus. qꝛ eū diligimꝰ. ſꝫ exuſo ideo eum diligimꝰ. qꝛ ipſe nos diligit. verūtamē qꝛ a pr̄e et filio habemꝰ: ꝙ pr̄em ⁊ fili um diligamus et deꝰ diligit oꝑa ſua. ideo nos ſuos dilectores amat. Scd̓m tn̄ hoc ipſū ꝙ diligit nos. amitores ſui nos nō fa ceret. niſi anteqͣꝫ faceret nos aniret. Alterā dilectōis rōnē aſſigͣt ex fide. et credidiſtis: qꝛ a deo exiui: Criſo. caret apud pr̄eꝫ in terceſſionis neceſſitate perfecta de filio fides. que ꝙ a deo exierit credit atqꝫ amat. et ꝑ ſeipſaꝫ iam audiri meret̉. exaudicōis em̄ principiū eſt fides: vn̄ ſaluator. omnia poſſibilia ſūt credenti ¶ Tertio ponit̉ ſūma fidei quo ad eternā xp̄i generatōeꝫ et tꝑalem incarnacōeꝫ. ac mortem ip̄ius. reſurrectōeꝫ. ⁊ aſcen ſionē: exiui a pr̄e.ſ. ꝑ eternā generacōem qui exitus eſt eternus abſqꝫ vlla innouacōe. nō em̄ pr̄ p̄ceſſit filiū. Iteꝫ exiuit fili us a pr̄e abſqꝫ ſeꝑatione. ita em̄ a pr̄e exit ꝙ filiꝰ eſt in pr̄e et pater in filio. Iteꝫ exiuit abſqꝫ diminucōe. qꝛ ſic non exit filius a patre. ꝙͣ aliquid diminuat̉ a patris ſubſtantia. ſꝫ tota ſubſtā tia eſt in patre. tota ī filio nec ampliꝰ in duobꝰ qͣꝫ in vno. vn̄. Hijlariꝰ. 6. de tri. non ꝑ ꝯſuetudinē humani ꝑtus deus ex deo naſcit̉. cuius a deo extio potius qͣꝫ ꝑtus ē. eſt em̄ vnꝰ ex vno non eſt portio. nō eſt defectio. non eſt diminutio. nō diriuatio non ꝓtenſio. nō paſſio. ſꝫ viuuentis nature ex viuuente natiuitadeus ex deo exiens eſt. non creatura in dei nomē electa nō vt eſſet cepit ex nihilo. ſꝫ exijt amanente. et exijſſe ſignificacōem habet natiuitatis. nō habet inchoationis. Deinde tangit fideꝫ incarnationis: et veni in mūduꝫ: carnem aſſumendo ex virgi ne. Io. primo. In ꝓpria venit Deinde tangit paſſionis et reſur rectionis fidem iterum relīquo mundū: moriens enim reliquit mundum. quia vitam humanam non habuit. reſurgens etiaꝫ reliquit mundū. qꝛ et ſi viuebat habens vitam corꝑaleꝫ ⁊ ſen ſibilem. vita tn̄ illa erat ſeꝑata a vita ꝯmuni hominuꝫ. Deinde tangit fidem aſcenſionis; et vado ad patrem: iuit enim ad pa trem in aſcenſione. quando fuit aſſumptus in celum et ſedet a dextris dei. Mar. 16 Tertia pars. Ertio cum dicit̉ Dicunt ei tangitur deuota fidei con feſſio. vbi tria facit. pͥmo ponit̉ reſponſio diſcipulo rum: Dicūt ei diſcipuli: eius: ecce nūc palaꝫ loquē ris: pͥmo locutus fuerat xp̄us pala. i. publice. Io. 18 Ego plā locutꝰ ſū mūdo ego ſemꝑ docui in ſinagoga ⁊ in tem plo. quo oēs iudei ꝯueniūt. ⁊ ī occulto locutꝰ ſū nihil. nūc v̓o loq̄bat̉ xp̄s palaꝫ.i. clare ⁊ aꝑte. eccle. 39. ip̄e palā fatiet diſciplinā doctrine ſue: ⁊ purbiū nullū dicis: ꝯſuetudo eſt amicoꝝ

Sermo vt ab inuicē recedentes abſqꝫ vlla v̓boꝝ duplicitate ſibi mutuo corda manifeſtēt. qd̓ obſeruauit xp̄s. recedens a diſcipulis. vn̄ ſine ꝓuerbio eis loq̄bat̉ in hoc qd̓ palaꝫ dixit deū pr̄em diſcipulos amare. ⁊ qd̓ a deo exierat et venerat in mūdū. Scd̓o ꝓ fitent̉ ſapīam xp̄i. q̄ dei filio appropriat̉: nūc ſcimꝰ qͥa ſcis oīa. reuera ſcientis ſignū eſt clare ⁊ lucide loqui. vt poſſit aliqͥs do cerere. ſapīe. 9. Emitte ſapiām tuaꝫ dn̄e de celis ſanctis tuis. et de ſede magnitudinis tue. vt mecū ſit ⁊ mecum laboret. ⁊ ſciaꝫ quid acceptū ſit apud te. ſcit em̄ omnia ⁊ intelligit. et non eſt opus tibi. vt quis te interroget: qꝛ anteqͣꝫ interrogetur. nouit quid interrogare velint. neqꝫ em̄ interrogatiōibꝰ fiunt nō deo corda hoīm. qꝛ ſcit omīa. etiā anteqͣꝫ fiant. Tertio ꝓfiteret̉ xp̄i diuinā genaracōem: in hoc credimꝰ: qꝛ adeo exiſti: qꝛ ſolꝰ de us ſcit occulta cordiuꝫ. ⁊ ꝓprie iſta noticia filio dei appropriat̉ quid ſapientia dei patris occulta eternum verbum naſcitur In aſcēſiōe dn̄i Introductō Sermo. xlvij. Ecūbentibꝰ.i. ſcipulis apparuit illis iheſus. et exprobrauit incredulitateꝫ eorum ⁊ duriciaꝫ cordis. Mar. 16. hoc idem habetur Luc. 24. aſcēſurꝰ xp̄s ad pr̄eꝫ mādauit diſcipulis dicēs Eūtes in mūdū vniu̓ſuꝫ p̄dicate euāgeliū oī creature hac vero die caritati vr̄e nō aliud euangeliū p̄dicare intendimꝰ. qͣꝫ glo rie aſenſionis dn̄ice. ipſe igit̉ qui p̄dicationis dedit mādatū digne nobis de ſeipſo loqui ꝯcedat. qm̄ vt verbis vtar Auguſti non de aliquo loqͥmur vobis. niſi de illo qui modo ex euangelio loq̄bat̉ nob̓ oībꝰ. ipſe ergo ſit auctor nr̄i ſermonis. qui eſt largitor nr̄e ſalutis. q̄ vt nobis ꝯcedat v̓ginis mr̄is eiꝰ ſuffra giū ſalutacōe āgelica hūilit̓ īploremꝰ dicētes. aue maria gratia plena ⁊cͣ. Prima pars A Ecumbentibꝰ vndecī diſcipulis ⁊cͣ. qn̄ pr̄em familias contingit ad alterā regionē tranſire. tūc mādata ꝓponit ſeruis ſuis qualiter domum ſuam et familiam cete raqꝫ omnia vſqꝫ dū venerit debeāt gubernare. ſaluator igit̉ nr̄ hodierna die celeſtē regioneꝫ aſcendens: fideliumqꝫ familiaꝫ relinq̄ns in terris. dedit p̄cepta diſcipulis. vt ꝓ multiplicando fideliuꝫ nūero. vbiqꝫ terraꝝ ipſius nomē diuulgarēt de quo agitur in pn̄ti euangelio. qd̓ diuiditur in tres ꝑtes. In pͥma nanqꝫ on̄ditur quibꝰ verbis ante ſuam aſcenſione criſtus fuerit diſcipulos allocutus amicabiliter ⁊ gracioſe Secūdo quo in celū fuerit aſſumptus mirabiliter ⁊ gl̓ioſe. ibi. ⁊ dominꝰ qͥdē iheſus ⁊cͣ. Tercio qūo ꝑ diſcipulos ſermo ipſiꝰ fuei̓t ꝯpletus ſe

xv duliter ⁊ ſtudioſe ibi. Illi at̄ ꝓfecti. B Circa pͥmū qͣtuor deſcribunt̉ quoꝝ vnū eſt apꝑitio ſaluatoris vbi. ꝯſiderandum eſt. ꝙ de iſta dn̄i appicōe aliqua videt̉ eē diuerſitas. Aug. nāqꝫ dicit ꝙ iſta appitio de qua loquit̉ Mar. hic ē eadē illi appicōi que facta fuit ī ſero diei reſurrectōis dn̄ice. de qua loquūt̉ Lu. et Io. Cui obuiare videt̉. qꝛ Io. dicit illi appitioni Thomaꝫ nō affiuſſe. Mar. v̓o hic dicit ꝙ. 11. diſcipul̓ apꝑuit xp̄s. magiſter aūt in hiſtoria ſcola. videt̉ velle ꝙ iſta apꝑitio ſit eadē illi de qͣ loquit̉ mathe. ꝙ u. diſcipulis xp̄us apꝑuit in Galilea ad monteꝫ vbi ꝯſtituerat ih̓us illis. ī illa em̄ appitione introducit magiſter xp̄m exprobraſſe duritiā cordis diſcipuloꝝ. ⁊ dixiſſe ill̓ Ite in mūdū vniuerſū p̄dicate ⁊cͣ. ⁊ qui crediderit ⁊ biptizatus fuerit ⁊cͣ. ⁊ iteꝝ introducit eū tūc dixiſſe ſigna eos qui credide rint hec ſequent̉ in noīe meo ⁊cͣ. que v̓ba refert Marc. xp̄m dixi ſſe in hac appicōe. vn̄ hec apꝑitio videtur eſſe eadeꝫ illi. ſꝫ huic nō videt̉ ꝯſonare. qꝛ Marcꝰ dicit hanc appicōeꝫ fuiſſe nouiſſi maꝫ.i. nouiſſimo die factā. quo xp̄us fuit in terra. ait enim ſic. nouiſſime. Rcumbentibus enim diſciptilis apparuit illis ieſus vnde videtur eſſe dicendū. ꝙ hec appitio de qua loquit̉. Macus nō ſit eadeꝫ illi que facta eſt in ſero diei reſurrectōis. prout etiā beatus Aug. ẜm aliaꝫ expoſicōeꝫ magis ſentire videt̉. nec rurſus ſit eadem illi quando apparuit in galilea ſuper monteꝫ prout etiam magiſter ſuperactus apoſtoloruꝫ videtur velle. ſꝫ iſta apparitio fuit noua ab omnibus apparitionibꝰ facta. videli cet in die aſcenſionis prout Aug. ⁊ gre. et magiſter in hyſto. quod etiam glo. ſuper Marcum potius ſentire videntur. poſt reſurrectionem autem ſuam per quadraginta dies anteqͣm celos aſcenderet. credendum eſt ꝙ multotiens diſcipulis apparu it. ſed ꝙ legitur in actibus apeſtolorum. quia diſcipulis prebu it ſeipſum viuum poſt paſſionem in multis argumētis per dies quadraginta apparens eis. et loquens de regno dei. C Vnde Io. dicit ꝙ multa ſigna etiam poſt reſurrectioneꝫ fecit iheſus in conſpectu diſcipulorum. que non ſunt ſcripta in euan gelio. ſed tamen euāgeliſta omiſſis ceteris apparitionibꝰ decies em̄ apparuiſſe dicunt. pͥmo Marie magdalene plorāti ad monumentum. Mar. 16. et. I. zo. Secūdo mulieribus redeuntibꝰ de monumento. qn̄ tenuerunt pedes eius et adorauerunt eū. mat. i. Tertio Petro ſꝫ vbi. qn̄ ⁊ qūo. neſcitur. lu. 24. Quarto duobus diſcipulis euntibꝰ in caſtellum. Mar. 16. ⁊ Luc. 24 Quinto ꝯgregatis diſcipulis abſente Thoma in ſero reſurrectio nis. lu. 24. et Io. 20. Sexto pꝰ dies. d̓. eiſdē apꝑuit pn̄te. Tho Io. 20. Septimo et diſcipulis apꝑuit ī piſcacōe ad mare. Thi

Sermo deriadis Io. 21. Octauo in mōte thabor in Galilea.i. diſcipulis apꝑuit. Mat. 28. iſte omēs apparicōes ante diē aſcenſionis facte legunt̉. ipſa v̓o die aſcenſionis bis eis apꝑuit. ſemel ſcilirecūbetibꝰ diſcipulis ī cenaculo. i. em̄ apl̓i habitabant in mōte Sijon in cenaculo. qd̓ pͥmitꝰ fuerat palatiū Dauid ī quo mā ducauit xp̄s paſca cū diſcipul̓ ante paſſionē ſuā. ceteri v̓o diſcipuli ⁊ ſancte mulieres hītabant circūquaqꝫ ꝑ diu̓ſa hoſpicia: ⁊ recumbētibꝰ in dicto cenaculo. i. diſcipulis apꝑuit illis iheſus. Ihero. 11. apꝑuit diſcipl̓is ſimul ꝯgregatis vt om̄es teſtes ſint et enarrent oībus. qd̓ ꝯmunit̉ viderūt ⁊ audiert̉. neqꝫ em̄ falſum eē potuit. qd̓ tot oculis viſū atqꝫ auribꝰ auditū eſt. Solis at̄. li. diſcipul̓ apꝑuit qꝛ magis erāt exprobrādi de incredulita te ⁊ duritia cordis qͣꝫ alij magis etiā ꝯfirmādi erāt de v̓itate re furrectōis cuiꝰ teſtes erāt ordinati adeo ꝑ vniu̓ſū orbē. act. 4. v̓tute magna reddebāt apl̓i teſtimoniū reſurrectōis ih̓u chriſti Aut forte dici poteſt: ꝙ licꝫ ſoli. i. diſcipuli noīent̉ non exclu dunt̉ alij diſcipuli et mat̓ dn̄i atqꝫ relique ſācte mulieres quibꝰ omībꝰ recūbentibꝰ chriſtus apꝑuit. D Et nota ꝙ māducātibꝰ diſcipul̓ ipſe chriſtꝰ cum eis māducauit: vt legit̉ in actibꝰ apoſtoloꝝ. ⁊ hoc ꝓpter duo. pͥmo quidem in ſignū dilectionis quia em̄ amplius eū nō erant viſuri in carne. ideo anteqͣꝫ recederet manducauit cum eis. quēadmodū amici cum ab inuicē de bent ſeꝑari. ſimul manducāt ⁊ bibunt Scd̓o ideo cuꝫ eis recubuit vt v̓itateꝫ carnis ſue demōſtraret tūc eī maxime debebat ſe oſtendere nō eſſe alienū. qn̄ alteriꝰ nullū ſignū ſue reſurrec tionis erat oſtenſurꝰ. veritateꝫ at̄ carnis maxime oſtendit comeſtio. qd̓ em̄ veram carneꝫ nō habet. comedere nō poteſt. vn̄ angeli in aſſūpto corꝑe vere comedere non poſſunt. ⁊ ideo an genis ad tobia eiuſdem. i. cum eſſem inquit vobiſcum ꝑ vo luntatem dei videbat quidem vobiſcum manducare et bibere. ſed ego inuiſibili cibo et potu. vtor. qui ab hominibus videri nō poteſt. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Gre. comedit chriſtus et aſcendit vt vꝫ ꝑ affectuꝫ comeſtionis vitas pateſceret carnis. vn̄ ꝯſide randū ꝙ illa comeſtio. v̓a fuit comeſtio. et nō fantaſtica. cibum em̄ ipſe aſſūpſit. dentibꝰ fregit. maſticauit ⁊ qͣlitates ꝑcepit ſaporum: atqꝫ cibuꝫ ipſū traiecit in ſtomachuꝫ. hec em̄ ſufficiunt et reqͥrunt̉ ad verā comeſtionē. ſꝫ tn̄ in eo nō fuit comeſtionis effectꝰ: effectꝰ eī comeſtiōis ē vt ꝑ digeſtiōeꝫ cibi ſubtiliora ip ſiꝰ ī carnē ⁊ oſſa atqꝫ ſāguīeꝫ ꝯuertāt̉ gͤſſiora v̓o emittāt̉ nil at̄ iſtoꝝ fuit in xp̄o poſt reſurrectionē. qꝛ cibus ille quē aſſumpſit nō ꝑ digeſtionē. ſꝫ v̓tute diuina net in carnē ꝓpriā. ſꝫ in alteraꝫ

xlvii. ſubſtantiā ꝯuerſus eſt. Secūdo ponit̉ exprobratio di ſcipuloꝝ. ſic em̄ comedebat cum eis. tamqͣꝫ familiaris amicꝰ ſꝫ tn̄ cordis eoꝝ duritiā exꝑbrabat palā velut liberalis corrector et exprobrauit: exprobrare eſt rep̄hendere. vituꝑare ꝯuiciari et iniuriari v̓bis: incredulitatē illoꝝ qͣꝫtū ad cecitatē intellectꝰ qꝛ auditaꝫ ⁊ viſā xp̄i reſurrectōeꝫ nō crediderāt: ⁊ duriciā cordis qͣꝫtū ad tarditateꝫ credendi. qꝛ etiā multis ſignis reſurrectōis oſtenſis tarde crediderāt: qꝛ his qui viderant eū reſurrexiſſe a mortuis nō crediderunt: reſurgenteꝫ qͥdem xp̄m a mortuis ne mo vidit hominū. eum tamen reſurrexiſſe viderunt angeli. vi dit Maria magdalena. viderūt. ſancte mulieres a monumēto venientes. viderunt ⁊ diſcipuli euntes in Emaus. et quia apo ſtoli nō crediderāt his. qui eū viderant. niſi et ip̄i viderēt ideo merito de hac incredulitate ⁊ cordis duritia reprehendunt̉. maxime vt dicit Aug. quia gentes crediture erant eū reſurrexiſſe. quē non viderant. audita apl̓oꝝ predicatione. qui non cre dider̄t videntibꝰ. niſi et ipſi viderent. vnde dixit Thome. quia vidiſti me thonia credidiſti. Conſiderandū eſt que fuerunt iſta verba exprobrationis. q̄ chriſtus hodie dixit apoſtolis. ⁊ forte talia fuerunt. aut duriona qͣlia dixit diſcipul̓ eūtibꝰ ī Emaus o ſtulti et tardi corde ad credenduꝫ in omnibus que locuti ſūt prophete. non prophete tantuꝫ. ſꝫ angeli mulieres. et veſtri ꝯdi ſcipuli. idcirco aūt vt dicit grego. tunc diſcipulos dominus in crepauit. cum corporaliter eos reliquit. vt verba que recedens diceret in corde audientium artius impreſſa remanerent ⁊ ẜm Iheroni. exprobrat incredulitatem. vt ſuccedat credulitas. exprobrat duritiā cordis lapidei. vt ſuccedat cor carneū caritate plenū ¶ Quare v̓o diſcipuli ſic fuert̉ tardi ad credēdū xp̄i reſurrectōeꝫ. Dicit gre. duas cauſas eē vna qͥdeꝫ rōne īfirmita tis eoꝝ. nōdū em̄ ſic erant ꝑfecti. vt mirabilia dei oꝑa cogno ſcerēt. Scd̓a cauſa ē rōne future nr̄e firmitatis. naꝫ vt dic̄ Leo papa. nō ꝑmiſiſſet deꝰ tm̄ ſuos diſcipl̓os dubitare de reſurrectione. niſi eoꝝ dubitatio nr̄e fidei fuiſſet ꝯfirmatio. Illi igit̉ ſic dubitauert̉. q̄ꝫadmodū qͥlibꝫ nr̄m dubitare potuiſſet. loco igit̉ nr̄i dubitauert̉ ipſi. ſꝫ dū dubitacō eoꝝ tollit̉ certꝭ argumētis reſurrectōis. ꝯueniēs. vt oīs nr̄a dubitacō ſit remota. vn̄ Leo dubitatū ē ab illis ne dubitaret̉ a nobis ⁊ Gre. minꝰ em̄ mihi maria magdalena preſtitit que ciciꝰ credidit qͣꝫ Thomas qui din dubitauit. ille em̄ dubitando vulneꝝ cicatrices tetigit ⁊ de nr̄o pectore dubietatis vulnꝰ amputauit Cū v̓o exprobraſſet

Sermo et ꝯmediſſet corā diſcipulis. ⁊ p̄cepit eis ne ab iheruſolimis di cederent Luc. 24. vos at̄ ſedēte in ciuitate. donec induamī v̓tu ⁊ exalto. vbi voluit: ꝙ expectarent ꝓmiſſionē pr̄is. qͣm audi tis inquit ꝑ os meū ꝓmiſſio nāqꝫ ſpūſſancti erat ꝓmiſſio pr̄is. quia ꝓprio ore xp̄us ꝓmiſerat ſpm̄ſanctū mitti a pr̄e in apoſto os. Io. 14. ꝑaclitus at̄ ſpūſſanctus quē mittet pr̄ in noīe meo lle docebit vos omnia. hanc at̄ ꝓmiſſionē iteꝝ repetit dicens. G Iohannes qͥdem batizauit aqua. vos at̄ baptizabinini ſpūſacto nō poſt multos hos dies. nec ante voluit eos p̄dicare nomē ſuū qͣꝫ ſpm̄ſanctū acciperēt. qͥ eos inſtruxit omneꝫ bitatem. Io. 16. Cum at̄ venerit ſpūs ille v̓itatis: docebit vos minē v̓itatem. Item eos ꝯfirmauit. vt nō timerent nomē ipius coraꝫ regibꝰ et poteſtatibꝰ huius ſeculi p̄dicare. ſpūs enim anctus oīm eſt artifex. omnē habens v̓tuteꝫ. omnia ꝓſpiciens apientie. i. his at̄ dictis iam circa ſextam horā refectione ꝯplea. p̄cepit eis. vt egrederent̉ omnes de ciuitate ad mōteꝫ oliue i v̓ſus bethaniā. que ſita eſt latere eiuſdem mōtis longe ab ihe uſalē vno miliari. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Luc. eduxit at̄ eos foras n bethaniā. ſtatīqꝫ euanuit ab oculis eoꝝ. ⁊ hec ē nona appaitio dn̄i. ſꝫ pͥma duaꝝ que facte ſūt in die aſcenſionis. Tertio vnit̉ quale dicipulis xp̄us offitiū impoſuerit in ſeq̄nte appari ione. nā ſtatim poſt comeſtionē vnanimit̉ egreſſi ſūt de ciuita ⁊ omnes apoſtoli cū diſcipulis ⁊ mr̄e dn̄i glorioſa atqꝫ ſanctiꝰ nulieribꝰ. ⁊ cū tota credentiū multitudine H Et ꝓ vt ill̓ nandauerat dominus. venerunt bethaniam in mōtem oliueti ſte vero mons ẜm vetereꝫ lrām. dicit̉ mons trium luminū. qꝛ nocte ex parte occidentis illuminabit̉ igne templi. qͥ erat iugiter ardens in altari. mane vero aꝑte orientis pͥmo excipiebat adios ſolis. anteqͣꝫ illuſtraret̉ cuitas habebat etiā copiaꝫ olei qd̓ eſt fomētū lumīs. iſte mons dan. n. dicit̉ ſanctus ⁊ inclitus itus inter duo maria ſanctus qͥdem ē ẜm glo. ꝓpter dominica ītacōeꝫ ⁊ inclitus ꝓpt̓ eius aſcenſionē. eſt at̄ ſituatꝰ inter ma ⁊ cijreneū ex ꝑte occidentis ⁊ mare mortuum. locū ſcꝫ illū vbi ubuerſa ē zodoma ex ꝑte orientꝭ. ibiqꝫ dū ꝯueniſſēt apl̓i cum naria mr̄e dn̄i ⁊ oī credētiū ml̓titudīe expectātibꝰ ill̓ ſaluatois aduētū ecce ī medio eoꝝ iteꝝ apꝑuit dn̄s ſciētes igit̉ qͥ ꝯue ierāt ꝙ celos ſubito vellet aſcēdere int̓rogauert̉ eūquidē eoꝝ ficentes. domine ſi tꝑe hoc reſtitues regnum Iſrahel. zelabant nim velud adhuc carnales. pro temporali regno iudeorum uod trāſlatū erat ad gētes dominabantur enim alienigene udeis. vn̄ deſiderabant: ꝙ regnū ipſū nationi iudaice reſtitue

xlvi retur. naturale eſt em̄. vt quilibet deſideret ſui regni magnificē tiam ⁊ libertatē. ſpes aūt aliquorū diſcipulorū fuerat. ꝙ ideo xp̄us veniſſet ī carneꝫ. vt regnū iudeoꝝ ī priſtinū ſtatū reſtitu eret. vn̄ Luc. 24. dixerunt diſcipuli eūtes in emaus nos ſpera bamus ꝙ ip̄e eſſet redempturus iſrl̓. I et reſpōdit illis dn̄s. non eſt vr̄m noſce tꝑa et momenta. que poſuit pr̄ in ſua poteſtate. q. d. ad vos nō ꝑtinet ſcire futura. que in ſola diſpo ſitione dei ſūt poſita. de quoꝝ numero eſt reſtitutio populi iudaijci. nā ip̄m regnū reſtituendū eſt. non carnaliter ſꝫ ſpiritua liter. quando iudei credent in xp̄m circa finem ſeculi qͥ fuit verꝰ rex eoꝝ Lu. 1. regnabit in domo Iacob in eternū Interi vero ante fineꝫ ſeculi regnū iſrahel reſtituendū erat in fide credentiuꝫ de quo ſubdit. Sed accipietis v̓tutem ſuꝑueniētis ſāctiſpūs in vos ecce iterū ſpiritūſanctū apoſtolis reꝓmittit ⁊ eritis mihi te ſtes teſtes autem diuinoruꝫ veridicos eſſe oportet. et cōſtantes vnde neceſſaria erat illis v̓tus ſpirituſſancti. qua inſtruerent̉ et firmarent̉. hoc vero teſtimoniū chriſti fuit in iheruſalē. ⁊ in omni iudea et ſamaria. et vſqꝫ ad vitimum terre. quia in omnem terram exiuit ſonus eoꝝ. et in fines orbis terre verba eorum. hec cū dixiſſet cuius rei deberent eē teſtes. ſubiungit: et dixit illis. euntes in mūdum vniuerſū predicate euangeliū: Euangeliū ē bona denūtiacō nulla v̓o ē melior ānūctato qͣꝫ eoꝝ que pro nr̄a redēpcōe xp̄s fuit oꝑatus. et ſalutis documēta. q̄ dedit atqꝫ eterne vite premiū quo ꝓmiſit hec vero omnia predicāda fuerant ante mundi conſūmationē Mat. 24. predicabitur hoc euangelium in vniuerſo orbe. in teſtimoniuꝫ omnibus gentibꝰ et tunc veniet conſummatio. R Subiungit autē quibꝰ ſit predicandum euangelium: omni creature: omnis creature nomine homo intelligitur. ẜm Gre. quia homo habet aliquid omnis.ſ. eſſe cum lapidibꝰ. viuere cum plantis. ſentire cū animalibus. intelligere cuꝫ angelis: qua ꝓpter ẜm ſimilitudinē homo dicit̉minor mūdꝰ qͣſi omēꝫ creatura ꝯtinēs Itē ẜm eūdē homo dicit̉ omnis credtura quia ꝓpter eum omnis cretura mū di videtur eſſe producta. ſumus enim quodammodo finis om nium. Itē ẜm eundeꝫ. omnis creature nomine poteſt omnis na tio gencium deſignari. cum enim ante chriſti paſſionem manda tum fuiſſet apoſtolis ne gentibus predicarent incredulitatem iudeorum. poſt chriſti reſurrectionem mandatū fuit. vt in om nes gētes euangelium diuulgarent. Mathei viceſimo. 8. Eun tes docete omēs gentes. vel ſcd̓m theophilum predicandum eſt euangelium omni creature.i. credenti et nō credenti. et inde

Sermo eſt ꝙ euangeliū legit̉ ſolenniter ī eccl̓ia ī loco eminēti vt palaꝫ ab omnibꝰ audiat̉. Yſa..4. Suꝑ monteꝫ excelſū aſcende. tu qui eangelizas ſyon. exalta in fortitudine vocem tuaꝫ. legitur aūt verſus aquilonē vbi ſita eſt iheruſalē. vnde p̄dicatio euangeli adnos deuenit. Luc. 24. p̄dicate in omnes gentes incipientes ab iheruſolima. lectioni v̓o euangeli p̄mittit̉ dn̄s vobiſcū. qͥa adeſt dn̄s fidelibꝰ qui credūt euangelio. Mat. 28. ecce ego vobiſcū ſū omībꝰ diebꝰ vſqꝫ ad ꝯſūmacōeꝫ ſeculi. deinde dyaconꝰ incipit euangeliū quinqꝫ crucibꝰ impreſſis. quaꝝ pͥmā ſignat principio euangeli. qꝛ hic ē liber crucifixi. Mar. i. initiū euan geli iheſu xp̄i filii dei. Altera crux ſignat̉ in fronte. vt thau ſignum deo ſignatuꝫ ſit. quatenus cōſtanter nomē dn̄i p̄dicemꝰ Tertia crux ſit in labis: vt ore cōfeſſio ſit ad ſalutē. Quarta ſit in pectore. vt corde credat̉ ad iuſtitiaꝫ. Quinta ſit in tota fatie: vt aperta fatie gloriaꝫ domī ſpeculemur. I Deinde po nitduplex premiū. ⁊ pͥmo credentiū: qui crediderit: fidem peopera oſtendendo. vera em̄ fides ẜm Gre. eſt quādo ea que vebis dicimꝰ. oꝑbꝰ ꝯſentimꝰ: ⁊ baptiſatus fuerit: nō em̄ ſufficit credere ad ſalutē. niſi aſſit regeneratio baptiſmi. Io. 3. niſi quis renatꝰ fuerit ex aqua ⁊ ſpūſancto. non poteſt intrare in regnuꝫ dei: ſaluus erit: et tamen aliquis credens ſaluari poteſt vbi ex cludit baptiſmuꝫ neceſſitatis articulus. tanta em̄ eſt ſacre fidei neceſſitas ⁊ efficatia. ꝙ nullus unqͣꝫ hoīm ſaluatus fuit. aut ſal uabitur niſi in fide. eadem em̄ eſt fides precedentium chriſtum et ſequentium. illi em̄ ſaluati ſunt in fide venturi nos vero in fi de preteriti. quia quod illi credebant futuruꝫ. nos credimꝰ iaꝫ veniſſe ẜm ꝙ dicit. Aug. de tri. alterum premiuꝫ eſt incredulo rum quod ſequitur: qui vero non crediderit cōdemnabitur. he bre. r. ſine fide impoſſibile eſt placere deo. Sed dices ergo con demnantur pueri. qui moriunt̉. cum credere non poſſint. Et eſt dicendū ꝙ pueri baptizati et fidei non habent virtuteꝫ habēt tamē fidei ſacramētū. cuiꝰ v̓tute ſaluant̉. Vel dicendum ꝙ pu eri baptizati decedentes ſaluantur virtute gratie et fidei. atqꝫ ceteraruꝫ virtutuꝫ. que illis baptizatis infunduntur a deo. ha bent igitur fidem cuius virtute ſaluantur. ſed vſum fidei nondum habent. ſicut ⁊ dormientes fidem habent ſine vſu. Vel po teſt dici ꝙ pueri baptizati ſaluantur in fide eccleſie. qui credit pro eis et loco eorum. quod ipſi nondum credere poſſunt Sꝫ iterū dices ergo videt̉ ꝙ iudei ⁊ gentiles ſaluari poſſint in fide eccl̓ie. Dico ꝙ fides eccl̓e nulli nō baptizato p̄t ꝓfice ad ſalutē qꝛ v̓o vt dicit. Ang. ī lib̓o de t̓nitate ita qͥlibꝫ fidē ſuā videt ꝙ

xlvii alterius tamen fidem videre non poteſt. ideo. 4. ponūtur ſigna qͥbꝰ credentes ꝯgnoſci poſſūt M vn̄ dicit. ſigͣ autē eos qͥ crediderint hec ſequent̉. et ſunt. 5. ſigna. quoꝝ pͥmū eſt erectio demonū. de quo ſubdit In nomine meo. i. v̓tute ⁊ inuocacōne nomīs mei. demonia eicient. Luc. 9. dedit illis virtuteꝫ ⁊ pote ſtateꝫ ſuꝑ omnia demonia ⁊ Luc lo. reuerſi ſūt. 22. cū gaudio dicentes. dn̄e etiā demonia ſubiciunt̉ nobis in nomine tuo. Se cundū ſignū eſt locutio diuerſaꝝ linguarum. linguis loquent̉ nouis. qd̓ pͥmo in die penthe. factū eſt. quando apoſtoli repleti ſūt ſpūſācto. ⁊ loq̄bāt̉ varijs linguis. act. 2. Tertiū ſignū ē fu gare ſerpentes. ſerpētes tollent.i. auferent vel diſpergēt. de beato Paulo legit̉. act. 28. ꝙ viperā que manu eiꝰ momorderat excuſſit in ignem. vn̄ de beato Philippo legit̉. ꝙ dracōneꝫ ma ximū qui plures occiderat expulit in deſertū. ⁊ beatꝰ Georgiꝰ draconeꝫ cepit. Quartū ſignū eſt non pati nocumentū a mortiferis. ⁊ ſi morſiferuꝫ qͥd biberint. nō eos nocebit. de beato Iohanne euangeliſta dicit̉ ꝙ caliceꝫ veneni bibit ſine nocumento Iteꝫ de multis martiribꝰ legitur ꝙ plūbum liquefactuꝫ. et pix ſoluta. et aqua buliens fuerunt eiꝰ in ore infuſa. nec tamen ill̓ nocuerunt. Quintū ſignū eſt ſanare languentes. ſuꝑ egros ma nus imponent. et bene habebunt. actu.3. dicit̉ ꝙ petrus et iohannes aſcendentes in templum. euꝫ ſanauerunt. qui ex vtero matris claudus fuerat ipſius manu apprehenſa. N Sed ſcienduꝫ eſt ꝙ licet in prmitiua eccleſia iſta fuerint ſigna creden tium. multi tamen non credentes eadeꝫ ſigna operati ſunt. vn̄ Luc. 9. dixerunt quidam diſcipuli chriſto. preceptor vidimus quendam in nomine tuo eicientem demonia. et prohibuimus eū. qꝛ nōſequitur te et dixit chriſtus nolite prohibere euꝫ. Iteꝫ quidā credentes. ſed mali eadeꝫ ſigna oꝑati ſunt. ſed nihil ꝓfu erūt eis ad ſaluteꝫ. de quibꝰ dicit ſaluator Mat. z. ml̓ti dicent mihi ī illa die dn̄e dn̄e nōne ī noīe tuo ꝓphetauimꝰ. ⁊ ī nomīe tuo demonia eiecimꝰ. in noīe tuo v̓tutes ml̓taꝫ fecimꝰ ⁊ tūc ꝯfi tebor illis qꝛ nūqͣꝫ noui vos. diſcedite a me qui oꝑamī īiqͥtatē nunc v̓o p̄ſenti tꝑe raro fiunt talia ſigͣ etiā a fidelibꝰ ⁊ ſcīs. qd̓ nō cōtingit. ex defectu fidei ⁊ ſcītatis. cuꝫ ml̓ti nō fideles ⁊ ma li ea fecerint. Sed hͦ ideo accidit. quoniaꝫ vt dicit Gre. iſta ſigͣfuerunt neceſſaria in exordio eccleſie ad cōuerſioneꝫ gētiuꝫ. ⁊ ad fauorē fidei nūc auteꝫ fide ꝯfirmata. iam non eſt neceſſarium vti miraculis. nōne magnū miraculū ē. qꝛ mundꝰ credit ī cru cifixuꝫ. nā ⁊ hͦ ip̄m p̄t̓itis miraculis atteſtat̉. Nota qꝛ ſic̄ ⁊ pri mitia eccl̓ia fides credētiū on̄debat̉ ꝑ iſta ſigͣ ad lr̄aꝫ ītellcā ita

Sermo preſenti tꝑe oportet cuiuſlibꝰ fidem eiſdem ſignis oſtendi ſpiri tualiter intellectis. hec v̓o ſigna ſūt opera nr̄a. ſine quibꝫ fides non ꝓficit ad ſalutē. Iac. z. fides cooꝑat̉ operibꝰ. et ex oꝑibus fides eſt cōſūmata. ex oꝑibus em̄ iuſtificat̉ homo. ⁊ non ex fide tantum. O Primū igit̉ credentiū ſignū ē vt abiciant a ſe demoniū. ſi qd̓ in eis eſt ꝑ peccatū. nā anima per peccatū ſit de moniorū habitatio. Apo. id̓. facta eſt demoniorum habitatio. eicit̉ at̄ demō ꝑ ſacramētū baptiſmi. xp̄i nomīe inuocato. ⁊ ꝑ ſacramentū penitentie. eicit em̄ demoniū cōtritio de corde. cōfeſ ſio ex ore. ſatiſfactio etiā a remotis eū proicit. Mat. 12. hoc ge nus demoniorū nō eicit̉. niſi in oratione ⁊ ieiunio que ſūt penitentie oꝑa. Secūdū ſignū credentiū eſt loqͥnonis linguis. vt ſiquis ſolitꝰ erat ſecularia v̓ba dicere. dei verba loqͣt̉. prīa. Pe. 4. ſi quis loquat̉ qͣſi ſermones dei. Itē ſi qͥs fuit piger ad orationē. nunc ſit ſollicitꝰ. Ephe. g. loq̄ntes vobiſmetip̄is in pſalmis ⁊ himnis ⁊ cāticis ſpiritalibꝰ. cantantes ⁊ pſallentes in cor dibus vr̄is. dn̄o gratias agentes. Reuera talis potius loquit̉ noua lingua. qͣꝫ ſi ex barbara lingua italicū ſeu latinū loqueret̉ Tertiū ſignū eſt credentiū omne falſitatis errorē a ſe ⁊ ab alijs auferre. heretici em̄ noīe ſerpentis intelligunt̉. qui acutiſſimas habent linguas ad fallendū pͣs. acuerūt linguas ſicut ſerpētes venenū aſpidū ſub labis eoꝝ. Quartū credentiū ſignū eſt motiferis temptatōibus non ꝯſentire. ſiquidem em̄ delectatio mor tifera. aut ira. aut auaritia veniat in mentem quaſi mortiferum bibitur. ſed fideles veri hoc mortiferū tiriaca ſpūali cōmiſcent cogitando chriſti paſſionē. tormenta inferni. gloriam paradiſi ꝓpter qd̓ nihil eis nocet tale mortifeꝝ. ſꝫ magis ex eo caſtigāt̉ 2. Cor. 6. vt caſtigati ⁊ nō mortificati. Quintū ſignuꝫ credētiū ē miſericordie oꝑa proximis indigentibꝰ exhibere ſuper egros em̄ manꝰ imponēt ⁊ bn̄ habebūt: Egri nāqꝫ dicūt̉: eo ꝙ ali orum ſubſidio egeāt ī ſuis neceſſitatibꝰ qͥcūqꝫ igit̉ impendunt mīe oꝑa vel reficiēdo eſuriētes nudos veſtiēdo viſitādo īfirmos ſubueniēdo opp̄ſſis. cōſolādo afflictos. inſtruēdo ſimplices. aut quecūqꝫ alia mīe opera exercendo ſuper egros imponūt manꝰ .i. miſericordie opera. vnde bene ſe habeāt. ꝓuer. zo. manus ſu as apperuit inopi. et palmas ſuas extendit ad pauperem. hec igitur. c. ſcilicet ſacramentorum ꝑceptio. diuinorū locutio. et rorum diſperſio. peccati deteſtatio: ⁊ miſericordie oꝑa. ſunt ſigna et miracula credentiū que vt dicit. Gre. tanta maiora ſūt ſpiritualiter intellecta. quanto per hoc non corpora ſed anime ſuſcitantur. Secunda pars.

xv Ecundo cū dicit̉ et dn̄s quidē ⁊cͣ. tangit̉ aſcenſio ſaluatoris. et duo facit. p̄mittit̉ em̄ aſcēſionis modus ⁊ dn̄s quidē ih̓s poſtqͣꝫ locutus eſt eis: vnūquemqꝫ oſculatus ē ex corde amoris ītimo ẜm ꝙ dicit. Amin pſa hodierna. apl̓is cara reliquit oſcula pacis. deinde valedicens eis. eleuatis manibꝰ eos bn̄dixit vt dicit Luc. ſicut pat̓ a filijs recedens eos bn̄dicit. ⁊ vt dicit Theop. forte in hac bn̄dictione vicꝫ ꝯſeruatiuā eis influxit. vſqꝫ ad ſpūſſancti aduentum. his factis. ad orientem v̓ſa fatie vt dicit Dama. 4. li. c.4. Aſſumptus eſt in celū: eleuatis manibꝰ ferebat̉ in celū ⁊ nubes ſuſcepit eum ab oculis eoꝝ. qꝛ claritate cuiuſdā nubis tircum datus. eis vlteriꝰ nō eſt viſus. queꝫ dum aſpicerent eleuari in celū proni ceciderunt in terrā adorātes. vt dicit. Lucas ſuꝑ exceſa igit̉ celi: vt dicit leo papa terrenū īponit̉ corpꝰ. oſſa intra ſe pulcri anguſtias paulo ante ꝯcluſa. angeloꝝ cetibꝰ inferunt̉. in gremiuꝫ immortalitatis mortalis natura tranſfundit̉. aſcendit igit̉ dn̄s de mōte oliueti ī celū. Et dicit Sulpitius epūs Hiero ſolimitanꝰ ⁊ habet̉ in glo. ſuꝑ actꝰ. ꝙ dū facta fuiſſet eccl̓ia in monte oliueti. vn̄ xp̄us celū aſcendit. locus ille vbi ſteterūt ve ſtigia pedū xp̄i aſcendētis nūqͣꝫ potuit ꝯtinuari pauimēto. ſed marmora excuciebant̉ in ora apponentiū. ⁊ puluis adhuc retinet veſtigia imp̄ſſa pedū eius nec deleri poſſunt. C Con ſiderandū eſt at: qꝛ xp̄us aſcendit euident̉. qꝛ dum eſſet in ine dio apl̓oruꝫ. ſubito cū eleuaſſet manus ad celū videntibꝰ illis eleuatus eſt Aſcendit mirabilit̓. qd̓ a pparet ex tribꝰ. Primo qͥ dem qꝛ ꝓpria v̓tute nullo creature obſequio vel auxilio. Secun do qꝛ penetrauit corpus eius gl̓oſū omnes celos abſqꝫ diuiſio ne ⁊ fractura celoꝝ Tertio diſtantiā maximā q̄ eſt a terra in ce lum ſubito ꝑtranſiuit: vt eſſet ſuꝑ omnes celos. de quibꝰ omī bus ait. pͣs. dn̄e dn̄s nr̄ qͣm admirabile eſt nomē tuū in vniu̓ ſa terra. qm̄ eleuata eſt magnificētia tua ſuꝑ celos. Tertio aſcē dit letant. qꝛ exultantibꝰ angelis. pͣs. aſcēdit deus in iubilatio ne. et dn̄s in voce tube. vn̄. Aug. aſcendente xp̄o pauet omne celum. mirantur aſtra. plaudunt angelorum agmina. tube ſonant. et letis emiſcēt blanda modulamina chori. Quarto aſcē dit honorifice. quia comitabant̉ ei glorioſa illa ſanctorum corpora. que ſurrexerunt cum eo. ſcd̓m ꝙ dicit. Aug. in ſermone reſurrectionis. Item vt dicit Hiero. ſuper. pͣs. omnes virtutes angelice chriſto venerunt obuiam. decantantes gloriam deo.& precedentes eum ad alias virtutes celeſtes clamabant. patē vi am dn̄o venienti. ⁊ illi occurrite. reſerate celeſtes aditus. ⁊ eter

Sermo. nalis egreſſus pateat. apperiant̉ ethere ianue. et eternaꝝ ediū value. ⁊ introibit rex glorie. et querunt angelice v̓tutes. quis eſt iſte rex glorie. Et rn̄derunt alie. dn̄s v̓tutuꝫ Quinto aſcendit ſublimit̉ qꝛ ſuꝑ omnes celos. ⁊ ſuꝑ omnē creaturā angelicaꝫ. pͣs. aſcendit ſuꝑ cherubin ⁊ volauit. volauit ſuꝑ pēnas vē torum. R. Nota qꝛ plures ſūt aſcenſione dn̄i. primo nāqꝫ āſcendit rōne dignitatis corꝑis ſui gl̓ificati. cui nō ꝯuenit niſi locus celeſtis. Aſcendit ad ꝯfirmacōem fidei. Aug. in ſermone aſcenſio dn̄i catholice fidei eſt ꝯfirmatio. Aſcendit vt ſpem no ſtraꝫ eriaret. vt ſperemus cuꝫ illo eſſe. vn̄. Aug. dn̄s nr̄ iheſus xp̄s dū humanā naturā ſyderibꝰ īportauit. credētibꝰ celuꝫ poſſe patere mōſtrauit. Aſcendit vt caritateꝫ inflāmaret Gre. oporcet cariſſimi vt illuc xp̄m corde ſeqͣmur. vbi ipſū credimus corpore aſcendiſſe ⁊ ſi adhuc tenemur in firmitate corꝑis. eū tn̄ ſe quamur paſſibꝰ amoris. Aſcendit vt humanā naturā gl̓ifica ret. vn̄. Criſo. natura cuius cauſa ꝑadiſus a cherubin cuſtodiebat̉ hodie ſupͣ cherubin cum ſūmo honore ſuſcepta eſt. ⁊ na cui dictū eſt terra es. ⁊ interrā ibis. hodie iuit in celū. ⁊ ſine termi no ſuꝑ celos regnat. Aſcēdit vt ꝓuocet affectū. deūt. 23. ſicut aquila ꝓuocans ⁊cͣ. Aſcendit vt ꝓ nobis pr̄eꝫ interpellaret. he bre. q. introiuit in ipſū celū vt appareat nūc vultui dei ꝓ nob̓ et pͥma. Io. z. aduocatū hēmus apud pr̄em ih̓m xp̄m iuſtū. et ipſe eſt ꝓpiciatio ꝓ peccatis nr̄is. Aſcendit vt viaꝫ celeſtē nob̓ demōſtraret. Mich. z. aſcendit iter pandens ante eos. Aſcendit vt celū nobis apperiret. deū. 28. apperiet tibi dn̄s theſaurū ſuū optimū.i. celū. Aſcendit. vt locū nobis ī reguo paret. Io. .14. vado pare vob̓ locū Itē aſcēdit vt ſpm̄ ſāctū nob̓ mittet Io 16. niſi ego abiero ꝑaclitus nō veniet ad vos. ⁊ dū aſſumptus fuero mittaꝫ eū vobis. Iteꝫ aſcendit vt corꝑali pn̄tia ſubtracta toto corde eū deſideremus. Col̓. z. que ſurſuꝫ ſūt q̄rite. vbi xp̄s eſt in dextra dei ſedens. vn̄ Aug. 4. ꝯfeſ. 12. noluit nobiſcū diu eſſe. ⁊ nō reliquit nos abſceſſit em̄ ⁊ ecce hic eſt. et diſceſſit ab oculis: vt redeamus ad cor. ⁊ inueniamus eū. aſcendamꝰ igit̉ et ſi nōdū corꝑe. corda tn̄ leuemus ad dn̄m. ita tn̄ ſi nullū vicium mētem nr̄am aggrauat. qꝛ vt dicit Aug. nullū vitiū no ſtrum aſcendit cū medico nr̄o Bene aſcendit corde miles qͥdaꝫ qui in partibꝰ vltra marinis oīa loca in quibꝰ ſaluator nr̄ fuerat ſollicite cuꝫ lacrimis viſitauit. ⁊ dū omnia ſancta loca deuo te ꝑquiſiuiſſet. vltimo venit in montem oliueti. vnde chriſtus ce luꝫ aſcenderat. vbi poſt longam orationeꝫ cum lacrimis dixit. ecce domine vbiqꝫ diligēter te exquiſiui. vſqꝫ dum venerim ad

xlvii locum. vnde celos aſcendiſti. neſcio vbi amplius te reqͥrā. iube ergo ſpm̄ meū ſuſcipi. vt ad dextraꝫ pr̄is videaꝫ te ſedentem in gloria. ⁊ his dictis ſine dolore ſpm̄ celo reddidit. S Secun do ponit̉ aſcenſionis gloria: ⁊ ſedet a dextris dei: ſeſſionē iſtaꝫ vt dicit Aug. de ſimbolo nō accipiamus corꝑalit̓ qͣſi membris humanis deus pr̄ ſit figuratus. ſꝫ ꝑ dexterā illā poteſt intelligiexaltatio xp̄i. qua ſuꝑ omnē creaturam hac die magnificatus ē. hebre. pͥmo. ſedet ad dext̓aꝫ maieſtatis ī excelſis. tāto melioangelis effectus. qͣnto differētius p̄ illis nomē hereditauit Itē ſedet a dextris ꝓpter honorē ⁊ gl̓iam diuinitatis. vt dic̄. dam. li.3. c. xi. quos em̄ volumus honorare collocamus ad dexteram Iteꝫ ſedet a dextris rōne vnitatis eſſentie cū pr̄e. vn̄ Ber. dn̄o meo datū eſt ſingularit̉ ſedere a dextris pr̄is in gl̓ia ꝓ eſſentia ſubſtantiali. generacōe ꝯſimili. maieſtate nō diſpari. eternitate nō poſteriori. Iteꝫ ſedet in dextera rōne immēſe btītudinis ſibi collate. vt dicit glo. Ephe. i. dextra em̄ ꝑpetuitatē beate vite ſignificat. vt dicit Gre. Item ſedet a dextris. qꝛ gaudet in bonis potioribꝰ pr̄is. collocatū eſt em̄ illi homini maius. ꝙ nulli crea ture ꝯmunicari poſſet. vt ſit verus deus. phil̓. ⁊. dedit illi nomen qd̓ eſt ſuꝑ omne nomē Iteꝫ ſe det a dextris. qꝛ ſine ſui mu tatione eſt v̓tus pr̄is oꝑatiua que ꝑ dextraꝫ ſignificat̉ Itē ẜm Aug. ſedet a dextris. qꝛ ptātem accepit homo ille a deo vt veniat iudicaturus qui venerat iudicandus. dextra em̄ iudiciariā Tertia pars ſignificat ptātem ⁊cͣ. Ertio cū dicit̉ Illi at̄ ⁊cͣ. tangit̉ quid poſt aſcenſionē egerint apl̓i. qꝛ ſtudioſe impleuerunt p̄dicationis mādatū. cuꝫ v̓o aſſumptus eſſet xp̄s in celū. adhuc tn̄ ſuſpenſis vultibꝰ ſurſū aſpiciebant. qꝛ vbi amor ibi oculus. ⁊ vbi eſt thezaurus tuus ibi eſt ⁊ cor tuū. ⁊ iō celuꝫ aſpiciebant. quo receſſerat dilectus eoꝝ. ⁊ vbi eoꝝ theſaurus ſe ſuſtulerat. Cū ergo intuerent̉ in celū eunteꝫ illū. ecce duo an geli. vili forma in veſtibꝰ albis. iuxta illos aſtiterunt qui dixerunt viri Galilei qͥd ſtatis aſpiciētes in celū. q. d. expectatis ne ꝙ reuertat̉ ad vos xp̄us. Deinde duo addiderunt pͥmo ꝙ celū vere aſcendiſſet. hic ih̓us qui aſſumptus eſt a vobis in celū Se cundo ꝙ venturus eſſet ſeculū iudicare. ſic veniet. in eadem carnis ſubſtantia et claritate maieſtatis. quēadmodū vidiſtis eū eunteꝫ in celū. quibus auditis abeuntibus angelis reuerſi ſunt omnes apoſtoli cum gaudio in Hieruſalem. gaudebant quidē de exaltatione chriſti. Iteꝫ quia vera eſſe cognoſcebant que de illo crediderant. Item quia ſciebant ſe eſſe electos amicos tam

Sermo ſuperexcellentis pͥncipis Item qꝛ expectabant ſpūſſancti aduētum. T Et eſt ſciendū ꝙ in primitiua eccleſia ꝓpter xp̄i aſcenſionē quinta feria qua xp̄us celū aſcendit erat ita celebris ſicut dies dn̄icus et fiebat tunc ꝓceſſio in memoriaꝫ. ꝙ xp̄o celum aſcendente apoſtoli egreſſi fuerant Iheruſalē ad motem oli ueti. ⁊ iteruꝫ cum gaudio Iheruſalē redierāt. ſed poſtea multiplitatis ſanctoꝝ feſtiuitatibꝰ celebritas illius diei intermiſſa eſt recepto vero ſpūſctō apoſtoli ꝑ vniuerſū mūdū nomē xp̄i predicauerunt. vn̄ dicit: Illi at̄ ꝓfecti p̄dicarunt vbiqꝫ: quia dixe rat xp̄s. euntes in mundū vniuerſū predicate euangeliū. forte autem vt dicit Aug. p̄dicatio euangelij nō tantū ꝑ eos vbiqꝫ diffuſa eſt. ſed etiā ꝑ ſucceſſores eorum: dn̄o cooꝑante: niſi em̄ ipſe oꝑaretur nihil nos oꝑaremur. Yſa. 26. omnia opera nr̄a operatus es dn̄e: et ſermone ꝯfirmante: ꝯfirmauit predicatio nis ſermonē: ſequētibꝰ ſignis: que ſigna ſupra dixerat. in no mine meo demonia eicient. linguis loquent̉ ⁊cͣ. ſicut vero tunc confirmata eſt predicatio ſignis. ita nūc quēlibet p̄dicatorē ſermoneꝫ ſuū ſignis bone oꝑacōis ꝯfirmare oportet. vn̄ Theop. fiat domine iheſu chriſte vt noſtri ſermones quos de virtute te operante dicimus. per opera confirmentur et actus. vt tandeꝫ ſimus perfectite cooperante in omībꝰ verbis et factis. quia te de cet ſermonum et operum gloria. cuꝫ ſis virtus dei et ſapientia in ſecula ſeculorum amen. Dn̄ica infra octauas aſcen. Ser. xlviii. Vm venerit paraclitus quem ego mittam vobis a patre ſpiritum veritatis qui a patre ꝓ cedit ⁊cͣ Io. 15. omnis diuina v̓itas a deo pctō ribus eſt odibilis. vt etiam ſi aſſit paſſibilitas ipſius veritatis teſtes perſequantur. qd̓ maxime de veritate catholice fedei nouimus accidiſſe. cuius annūtiatores iudei pagani et heredici uſqꝫ ad mortem perſecuti ſunt. ẜ quia veritas ſemper manet. et inualeſcit ſuper omnia ideo hoc atteſtat̉ veritati noſtre fedei. quia etiam inter perſecutiones ⁊ mōtes ſemper legitur profeciſſe. De his autem que paſſuri erāt teſtes vere fidei. agitur in preſenti euangelio quod in tres par tes diuiditur. in quarum prima oſtenditur quibus teſtibus catholica veritas fuerit confirmata. Secundo quantis aduerſitati bus ipſa veritas fuerit impugnata. ibi. hec locutus ſum vobis vt non ſcandalizemini. Tertio ꝙ hec omnia chriſti ſermonibꝰ fuerint prenūtiata. ibi. ſed hec locutus ſum vobis. A Cir

xlviii. ca primū ꝯſiderandū eſt. ꝙ ſicut v̓itas fidei eſt ſupra omnē humanū intellectum et rōnis inueſtigacōeꝫ ī tantū vt ſola diuina inſpiratione ꝯprehendatur. ſic eandem fidem defendere nulla v̓ tus humana ſufficit. niſi ſpūſſctūs huius fidei inſpirator tribuat virtuteꝫ et fortitudine. ideo prima pars in tres partes diui ditur. in quarum pͥma ꝓmittit̉ aduentus ſpūſſancti. vn̄ dicit: Cum venerit ꝑaclitus grece latine ꝯſolator interpretat̉. et ẜm ꝙ dicit Vidimus ſpūſſctūs ꝯſolator nominat̉ ab oꝑatione. qꝛ eos quos ſe dignos reperit. non ſolum ab omni ꝑturbatione reddit alienos. verum etiam incredibile quoddam gaudium eis tribuit. ſempiterna quidem leticia in eorum corde verſatur quorum ſpūſſctūs habitator eſt: quē ego mittaꝫ vobis. Didi mus. iſte inquit ꝯſolator ſpūs a filio mittit̉. nō quidem vt mi niſter nec ſicut angeli. ꝓphete et apoſtoli. ſꝫ vt mitti decet a ſapientia et v̓tute ſpiritum dei indiuiſam habentem cū eadem ſa pientia et virtute naturā: a patre: Iſta additio qͣtuor modis poteſt ꝯuenire precedenti clauſule. pͥmo ſic. quē ego filius a pa tre procedens: mittam vobis: vel aliter quem paraclituꝫ a pa tre miſſum ego mittam vobis. nam vt dicit Didimus mittēte filio ſpiritum veritatis. ſimiliter mittit et pater. cum eadem voluntate patris et filii ſpiritus veniat. vel ſic. quem paraclitum ego mittam vobis. ſed hoc ipſum ꝙ eū mittam a patre habeo vel aliter quem ſpiritum paraclitū a patre procedentē ego mit tam vobis. vnde ſubdit: B Spiritum veritatis qui a patre ꝓcedit: dicit̉ aūt ſpūs veritatis ẜm Criſo. vt oſtendatur ꝙ ſit fide dignus. multi em̄ vera ſcientes veri nō ſunt. quia ſpi ritum veritatis nō habent. ſed iſte ſpiritus veritatis vera docet et veracēs efficit. procedit autem a patre. quia patre amante filium. vnde Vidimus. non dixit inquit qui ab omnipotente ꝓcedit. ſed a patre licet pater non ſit alius a deo omnipotente qꝛ ſcd̓m proprietatem patrris et intellectū parentis egreditur ſpi ritus veritatis. et vt dicit Theophilus. iſte proceſſus nō eſt ex tra dei patris eſſentiam. ſed originalis cōſiſtentia ſpirituſſancti. quia non eſt mittere ſed ex patre naturalem eſſentiam obtinere. ¶ Nota quia ſpirituſſanctus dicitur conſolator. et dicitur ſpiritus veritatis. ratione quidem teſtificande verita tis dicitur veritatis ſpiritus ſed ne vlla aduerſitas propter ve ritatem timeatur dicitur paraclitus quod eſt conſolator. Con ſolatur autem ſpirituſſanctus deuotos ſuos multipliciter. primo quidem triſtes ſuaui preſentia. ſapientie. 12. o qͣꝫ bonus et ſuauis eſt dn̄e ſpiritus tuꝰ in nobis. Tribulatos dulci colloqͥo

germo cl̓. 24. ſpūs meus ſuꝑ mel dulcis. ⁊ hereditas mea ſuꝑ mel. auū. Dubios prudenti ꝯſilio. ipſe em̄ eſt ſpūs ꝯſilij et prudē eius eſt vita ⁊ pax Ro. 8. In qͥbuſcunqꝫ igit̉ agendis. ipſe buit rectū ꝯſilium. ſed tn̄ quidaꝫ ab eis diuertunt ꝯſilio. qm̄ pauꝑes fuerint ꝯſulunt diabolū deū acharon ⁊ diabolꝰ dicit vſuras faciant ⁊ rapinas. quidaꝫ vero in cunctis oꝑibus ad tilegia ꝯfugiūt ⁊ incantationes quibꝰ dn̄s cōminat̉ Yſa. 30 e filij deſertores ut faceretis ꝯſilium. ⁊ nō ex me ⁊ ordiremini am. ⁊ non ꝑ ſpm̄ meuꝫ vt adderetis pct̄m ſuper pct̄m. Item nſolat̉ impotentes forti adiutorio. Ro. d. ſpūs adiuuat infiitatem nr̄am. ipſe em̄ eſt ſpūs fortitudinis. cuiꝰ virtute q̄cun vincimus aduerſa. Conſolat̉ remittendo quācunqꝫ offenſaꝫ o. d. Lex ſpūs vite in xp̄o ih̓u liberauit me a lege pct̄i. Nam td̓ Sap. Benignus eſt ſpūs ſapīe ⁊ ideo facilis eſt ad veniā onſolat̉ reuocando in priſtinā gr̄am. Ephe. z. Acceſſuꝫ habe us ad pr̄em in vno ſpū. ergo non eſtis aduene ⁊ ꝑegrini. ſꝫ lis ciues ſanctoꝝ ⁊ domeſtici dei. Item ꝯſolat̉ etiā nos adopindo in dei filios. Ro. 8. accepiſtis ſpūꝫ adoptionis filioꝝ in uo clamamus abba pater. ipſe em̄ ſpūs teſtimoniū reddit ſpi tui noſtro ꝙ filij dei ſumus. Item conſolatur ꝓmiſſione celeiuꝫ. Ephe. i. Sgnati eſtis ſpūſancto ꝓmiſſionis qui eſt pignꝰ ereditatis noſtre. Item cōſolatur etiam aliqn̄ in preſenti vita ribuendo aliquem guſtum future glorie. 2. Coꝝ. 3. Nos auteꝫ euelata facie gloram domini ſpeculantes. in eandem imagineꝫ rāſformamur. a claritate in claritatem tanqͣꝫ a domini ſpiritu. Item conſolabitur deducendo in vitam eternam. Psͣ. Spirituꝫ uus bonus deducet me in terram rectam. Iſtas ſpiritus ſancti ꝯſolationes non percipiunt. qui mundanas querunt conſolaiones. i. Corintheo. i. Animalis homo non percipit ea que ſpi itus dei ſunt. quia vt dic̄ Ro. 8. Qui ẜm carnem ſunt. que car nis ſunt ſapiunt. qui vero ẜm ſpiritum ſunt. que ſunt ſpiritus Nota ꝙ ſpūſſanctus dicit̉ ſpiritus veritatis ſentinūt. D eo ꝙ in om̄eꝫ veritatem inducat. Ioh̓is. i. Cū venerit ille ſpiritus veritatis deducet vos in om̄eꝫ veritatem. Eſt autem vt di cit Hiero. triplex veritas. ſcꝫ veritas vite. veritas iuſticie. ⁊ veritas doctrine. Veritas vite in hoc ꝯſiſtit. vt quilibet operetur que deo ſunt placita. proximo vtilia ⁊ ſibi meritoria.4. Reg. zo. Obſecro domine memento quomodo ambulauerim in veri tate coram te ⁊ in corde ꝑfecto. ⁊ quod placitū eſt coram te fecerim. Et de Tho. legitur eiuſdem. ī ꝙ etiā in captiuitate poſituꝫ viam veritatis nō deſeruit. ita vt omīa que habere poterat cum

xlviii. captiuis fratribꝰ imꝑtiret. Contra iſtam vitaꝫ veritatis agunt omnes qui aliena rapiunt. ꝓximū offendūt. ⁊ ſeipſos peccatis maculāt Cōtra eaꝫ agunt omēs ypocrite. oēs falſi amici penis eſt falſare amicitiā qͣꝫ pecuniā vt dicit̉ in ethicis. iſti nō habent ſpm̄ v̓itatis ſꝫ dyabolū ſpm̄ falſitatis qͥ omiſſa v̓itatis vita facit eos gaude̓ falſa vita vt tādē ad ꝑpetuā eos mortē deducat Se cūda vitas ē iuſticie. de qͦ dicit̉ Olee. 10. Seīate vob̓ ī v̓itate iuſtitiā hec v̓itas iuſtitie ī iudicō ſeruāda ē Yſa. 4. dedi ſpm̄ me um ſuꝑ eū. in v̓itate educet iudiciū. vn̄ in rōnali iudicis poſita erāt doctrina ⁊ v̓itas Exo. 28. et ſap. o. diligite iuſtitiā qͥ iudi catis t̓rā Cōtra iſtā v̓itatꝭ iuſticiā. agūt ml̓tociēs accuſatores īi qui. teſtes falſi. aduocati v̓boſi praui ꝯſiliarij ſcriptores falſarij iudices iniuſti. qͥ omnes corrumpunt̉ odio. aut amore pecunia aut timore. vn̄ verſus Quatuor iſta timor odium dilectio ſenſus Sepe ſolent hominum rectos peruertere ſenſus. hodie frequentiſſime iuſtitia tollitur. quia innocentes condemnantur et īiuſti preualent. Yſa. 59. conuerſum eſt retrorſū iuditium. et iuſticia lōge ſtetit qꝛ corruit ī plateis v̓itas ⁊ eqͥtas nō potuit īgredi et ſcā ē v̓itas ī obliuionē. ⁊ qͥ receſſit a malo p̄de patuit Tercia v̓itas ē doctrine q̄ ī ſana ⁊ v̓a doctrina fidei ꝯſiſtit Mal̓. ⁊. Lex v̓itatꝭ fuit ī ore eiꝰ. et īiqͥtas nō ē īuēta ī labijs eiꝰ. Cōtra hāc veritatem docent omnes qui ſunt extra eccleſiaꝫ. iudei. pagani et heretici. Roma. primo conmutauerunt veritatem dei in mēdacium. Item multi mali chriſtiani ꝯtra hanc veritatem loquū tur ſcꝫ detractores. adulatores. irriſores. maldici. blaſphemi. cōtentioſi nugaces. ſuſurrones et ꝑiuri. ⁊ in tm̄ v̓itas verbi di minuta eſt. et inualuit falſitas. ꝙ neſciamus qui verbo ſit credendum. ita vt vere dici poſſit. omnis homo mendax. hoc vici um peſſimum eſt. Legitur enim ꝙ quidam ſapiens interroga uit de vita nepotis ſui. cui magiſter dixit. nepos veſter ē luxu rioſus. guloſus. et taxillorum luſor. ⁊ dixit ſapiens. hec omnia de facili correctionem accipient. Sed ē ne mendax. immo dixit magiſter. mendaciſſimus. et ſuſpirās ſapiens iam inquit de ip ſius correctione deſpero. E Nota ꝙ ſpirituſſanctus qui deducit in triplicem veritatem vite. iuſticie. et doctrine. procedit a patre. nec excluditur filius. ſic enim dixit chriſtus eum a pa tre. procedere. quod tamen dixit. quod eſſet ſpiritus veritatis. Eſt autem chriſtus veritas. et a veritate oportet ſanctiſpiritus a morem procedere. Sed dices quare ergo non eſt amborum fili us ſi ab vtroqꝫ procedit. Et eſt cauſa. quia non procedit vt ge nitus. ſed vt dei donum eternum amoris. Item ſpirituſſanctus

germo mittitur a filio nec tn̄ excluditur. quin mittat eū pr̄ quin etiā mittat ſeip̄m. tunc em̄ mittit̉ vt dicit Beda qn̄ dilectores nos facit dei ⁊ proximi. que dilectio fit ī nobis a tota trinitate. ideo em̄ deum diligimus. qꝛ ipſe prior dilexit nos. Item ſpūſſanctꝰ venit a ſeipſo. qꝛ liberaliter vbi vult ſpirat. ſꝫ tn̄ nō venit ſine pr̄e ⁊ filio eū mittentibꝰ. qꝛ tota trinitas ꝑ ſpm̄ ſctm̄ inhabitat corda nr̄a. Secundo ponit̉ ſanctiſpūs teſtificatio: Ille teſtimoni um ꝑhibebit de me: cordibꝰ nr̄is fidei veritatē inſpirando ut di cit Aug Item dedit teſtimonium chriſtus ꝙ eſſet in celeſtibus. quia nō erat venturus ſpirituſſanctus in apoſtolos niſi eo aſcē dente vt dicit̉ Io. 15. Itē dedit teſtimoniū xp̄o ꝙ eſſet dei filiꝰ qn̄ in noīe eius dabat̉ ſpūſſctūs. F Tertio ponit̉ apl̓orū te ſtimoniū: ⁊ vos teſtimoniū ꝑhibebitis. qꝛ ab initio mecū eſtis ideo em̄ erant teſtes idonei oīm que xp̄s fecerat. qꝛ ab initio ex quo ceperat decere cuꝫ eo fuerant. doctrinā eius audiētes. et mi racula ꝯſiderantes. i. Io. i. qd̓ fuit ab initio qd̓ audiuimus et vidimus. ⁊ manus nr̄e ꝯtractauerunt de verbo vite. hoc annū tiamus vobis. Conſiderandū eſt quibꝰ teſtimonijs fides nr̄a q̄ de xp̄o eſt fuerit ꝯfirmata. pͥmo quidē ꝑhibuit teſtimoniū deus pater baptizato chriſto. ⁊ intranſfiguracōne dicens. Mat. 12. hic eſt filius meus electus in quo mihi bn̄ ꝯplacui ip̄m audite. Io. g. teſtimouiuꝫ dei maius eſt. quia teſtificatus eſt de filio ſuo Item ꝑhibuit teſtimoniū ſpūſſanctus quādo ſicut columba māſit ſuper eum i. Io. 5. Spiritus eſt. qui teſtificatur. quoniā xp̄ꝰ eſt veritas. Item ipſe dei filius de ſeipſo dedit teſtimonim. v̓bo quidem. Io. 8. Ego ſum qui teſtimonium ꝑhibeo de meipſo et teſtimonium meum verum eſt. qꝛ ſcio vnde veni. et quo vado. opere eciam dedit teſtimonium de ſeipſo. Io. 10. opera que ego facio in nomine patris mei. hec teſtimonium perhibent de me. iſte ſunt tres diuine perſone perhibentes teſtimonium fidei no ſtre. de quibus. i. Io. 5. Tres ſunt qui teſtimoniū dant in celo pater verbum. et ſpirituſſantus. et hij tres vnum ſunt. Itē om nes angeli et ſpiritus dederunt teſtimoniū quando eo nato facta eſt multitudo celeſtis exercitus laudantium deum. Luce. 2. Item celi luminaria que eo moriente obſcurata ſūt. ⁊ terra que tremuit quē teſtimonia contra iudeos adducūtur. Deu.3. teſtē inuoco aduerſus te celum ⁊ terram Item venti et aera quia vēti et mare ei obedierunt. Mat. 8. Item perhibuit teſtimoniū oīs ſcriptura. Io.§. ſcrutamini ſcripturas et ille ſunt que teſtimoni um perhibent de me. Item om̄es patriarche ⁊ prophete. i. Pe. primo. ſcrutati ſunt prophete ſpirituſancto pronuntiantes que

xlviii. in chriſto ſunt paſſiones ⁊ poſteriores glorias Itē vltimo om nes apl̓i ⁊ qui poſt eos ſancti fuerant nr̄e fidei ꝑhibuerūt teſti moniū. Luc. 24. vos eſtis teſtes hoꝝ. quoꝝ teſtimoniū fuit in verbis. ſignis. vita. ⁊ morte. verbis quidem fidei teſtimoniū ꝑ apoſtolos fuit denuntiatum quia efficacibus rationibus fidem vbiqꝫ teſtificati ſunt Act. i. eritis mihi teſtes in iheruſaleni ⁊ in omni iudea et ſamaria. et vſqꝫ ad vltimū terre. i. Pe. 3. parati reddere rationem deo que in nobis eſt fide ⁊ ſpe Item eoꝝ teſti monium fuit confirmatum ſignis et miraculis. Mat. 16. predi cauerunt vbiqꝫ dn̄o cooperante et ſermonē confirmante. ſequē tibus ſignis. Hebr. ⁊. cum iniciū accepiſſet euangelizari ꝑ dominū ab eis qui audierunt. in nos ꝯfirmata eſt. cōteſtante deo ſignis ⁊ prodigijs portentis. ⁊ varijs virtutibus. Item hoc te ſtimonium fuit approbatum ſancta vita apoſtolorum. et hone ſta ꝯuerſatione ſanctorum. ſi em̄ peccatores aut mali homines fuiſſent. eis credendum non erat. nunc vere tante ſanctitatis ⁊ honeſte ꝯuerſationis fuerunt huiꝰ fidei teſtes. ꝙ nuſqͣꝫ ſic ꝑfctī homines inuenti ſunt. vnde ipſa eorum vita teſtimoniuꝫ erat v̓itatis fidei. Act. 4. v̓tute maggͣ reddebant apl̓i teſtiōi reſur rectionis iheſu chriſti dn̄i nr̄i vere quidem magna virtute. quia excelletiſſime erant vite et virtutis. vnde ibidem ſubditur. et gracia magna erat in omnibus illis. Conſideremus poſt apoſtolos quale virtutis fuerit teſtimonium in teſtibus huius fidei ſanctus. Martinus diuiſione clamidis teſtificatus eſt pro largitate Ihero. Yllarion et omnes ſancti heremite teſtificant̉ pro abſtinentia. Agnes. Lucia. Agata. et Ratharina teſtificātur pro caſtitate. et ante deficiet tempus qͣm enumerare poſ ſimus noſtre fidei teſtes magnos et ꝑuos. pueros et puellas. mares et feminas. quos ſimiles ī ſanctitate ⁊ honeſtate moruꝫ nulla vnqͣm ſecta habuit. nec habere potuit. quia vt dic̄ Aunon eſt vera virtus vbi non eſt vera fides Item hoc teſtimoni um fuit conſummatum morte omnium apoſtolorum et martirum. et maximum quidem argumentum eſt noſtre fidei. quia tot milia martirum nouimus potius voluiſſe mori. qͣm fidei relinquere teſtimonium. Eccleſiaſt. 28. lingua teſtificans adducet mortem. et Eccleſiaſt. 4. vſqꝫ ad mortem certa pro iuſtitia. Eſt eī ſignum qd̓ ſperabant aliam eſſe vitam alioquin morteꝫ iſtam non ſuſtinuiſſent. prouerbio. 14. Sperat iuſtus in mortē ſua pro fidei teſtimonio. Crucifixus eſt Petrus. Paulus decollatus eſt. lapidatus. Stephanus. aduſtus. Laurentius. et

germo innumerabiles diuerſis penis xp̄i ma̓tires interfecti. nullo igit̉ modo xp̄iana fides ꝯtemnēda eſt pro qua tot millia miliū xp̄i nouimꝰ vſqꝫ ad mortem pugnaſſe. omnis em̄ natio virilit̓ defendit regnū ꝓpriū. ſed ꝓ iſto regno multi nobiles vſqꝫ ad mor tem certauerunt. ⁊ dicūt. ꝙ ſicut in manu forti acquiſitū eſt. ita niſi manu forti ꝯtingeret ꝑdere. ꝙ ſi aliquis tantoꝝ teſtimonijs adhuc credere dubitat. qꝛ omnia iſta p̄terita ſunt. ꝯſideret teſtimoniū eccl̓e pn̄tis tꝑis vt dicit Aug. libro de fide rerum inuiſi biliū. Conſtat em̄ ꝙ in crucifixū credimus. qūo vero tanta hominū multitudo deducta fuiſſet. vt crederet. nō quidē in aliquē magnū regem aut principem. ſed in pauperem et hunc abiectū et crucifixū niſi quia a dn̄o factū eſt iſtud et eſt mirabile in ocu lis nr̄is. licet igitur mortui ſint apoſtoli. et martires. teſtimoni um tn̄ veritatis in nobis euidenter apparet Act. 13. vſqꝫ hodie ſunt teſtes eius ad plebem. ꝓpter quod vere dicere poſſumus. teſtimonia tua credibilia facta ſūt nimis. hec omnia teſtimonia ſcrutari debet anima nr̄a. qꝛ mirabilia ſunt. omnibꝰ igitur iſtis cōſideratis apparet veritatē catholice fidei tante auctoritatis eſſe vt nihil aduerſus eam poſſit obicere. quicumqꝫ phū. gentilis iudeus. heredicus ⁊ ſaracenus. ꝙ ſi aliqui conantur aduerſus fi dem noſtram gerrire aut eam velle impugnare. nihil proficiūt quod euidenti ſigno monſtratum fuit in paſſione chriſti. eo aſ ſiſtente ī ꝯſilio corā ſūmo ſacerdote Mar. 14. vbi dicit̉ Sūmi ſacͣ dotes et om̄e ꝯſiliū q̄rebāt adu̓ſus ih̓m teſtimoniū. vt eū morti traderēt. neqꝫ inueniebāt. multi em̄ falſū teſtimoniū dicebant adu̓ſus eū. ⁊ ꝯueniētia teſtimonia nō erāt. v̓e nulla phia. nul lum teſtimoniū. nulla ratio. nullus ſermo eſt cōueniens aduer ſus chriſtum. et fidem noſtram. pͣs. aſtiterunt reges terre ⁊cͣ. Secunda pars. Ecundo cum dicitur. Hec locutus ſum. predicit̉ qͣntis aduerſitatibus catholica fides erat impugnanda. et tria facit predicit enim apoſtolorum expulſio nem: hec locutus ſum vobis: permittendo ſpiritum v̓itatis ꝑaclitū: vt nō ſcādalizemī i. vt nō ꝑturbemini. neqꝫ moleſte feratis ea q̄ ventura ſūt vobis. qꝛ ꝯſolator ſpiritꝰ vos conſolabit̉. et ſubdit. de qua tribulatione erāt conſolandi: abſ qꝫ ſynagogis facient vos.i. eicient vos de iudaicis congregationibus tanqͣm ſciſmaticos et malos homines propter nomē meū. nam cū adhuc viueret chriſtus compoſuerant ſacerdotes. vt ſi qͥs ꝯfiteret̉ eū eē xp̄m. extra ſynagogā fieret. vt dicit̉ Io. o. ciecti ſūt fides ī rei v̓itate extra oēꝫ ſynngogā malignāciū

xlviii habent em̄ iudei ſynagogas ſuas. habent heretici. habent ſarraceni ⁊ pagani. a quibus oībus fidelium congregatio ſeperat̉ ſicut roſa a ſpinis. lux a tenebris. ⁊ granū a paleis. Vn̄ pͣs. nō ſedi cū ꝯſilio vanitatis. ⁊ cū iniqua gerentibꝰ non introiui. odi ui eccleſiam malignantiū ⁊cͣ. Scd̓o predicit diſcipuloꝝ morteꝫ ſed venit hora: certe cecitatis ⁊ ignorancie: vt omnis ſiue pater ſiue filius ſiue amicus. ſiue etiaꝫ quicunqꝫ notus: qui interficit vos: Mat. ſo. tradet at̄ frater fratrē in mortē. ⁊ pater filiū ⁊ in ſurgent filij in ꝑntes. ⁊ morte afficient eos. ⁊ eritis odio oībuꝫ hominibꝰ ꝓpter nomen meū: arbitret̉ obſequiū ſe preſtae̓ deo. iudei quideꝫ interficientes ſanctos credebant face̓ deo magnuꝫ obſequiū. ac ſi apl̓i eſſent dei inimici. pagani vero credebāt obſequi non deo ſꝫ falſis dijs eoꝝ. De ſanctis igit̉ interfectis factū eſt deo ſacrifitiū. ⁊ p̄ſtiterant ipſi ſacrificati martirij obſequiuꝫ deo gratum. ſed ſacrificantes dei maledictionem incurrerunt. et ideo in hoc ſacrifitio ipſuꝫ ſacrifitium non ſacrificantes obſecuti ſunt deo. Tercio oſtendit quare ꝑſecutores ſanctoꝝ hec facerēt : et hec facient vobis: eiciendo de ſynagogis ꝑſequendo ⁊ inter ficiendo: quia non nouerunt pr̄eꝫ neqꝫ me: q. d. nolite ꝯtriſta ri de his aduerſitatibꝰ. ego has iniurias in me accipio. qꝛ non ratione veſtri iſta paſſuri eſtis. ſed ꝓpter pr̄em et me. quem illi non cognouer̄t. ſi em̄ cognouiſſent xp̄m ⁊ patrem eius deum. nec eum crucifixiſſent. nec apl̓os et ſanctos eius occidiſſent. ſꝫ ignorantia eoꝝ pct̄m non excuſat ſed accuſat. non alleuiat. ſꝫ agrauat. nō minuit ſꝫ augmentat. quia ignorancie huiꝰ cauſa fuerunt rebelles ſpirituſancto. ⁊ increduli doctrine veritatis. Tercia pars. Ercio oſtendit̉ quod omnia iſta chriſtus preciuerit. ſed hec: quecunqꝫ dixi de ꝑſecucōibus et morte vr̄a locutus ſuꝫ vobis: adhuc viuens. cū adhuc ille tri bulationes nō eſſent. ſꝫ iam inciꝑent in corpore xp̄i vt cū venerit hora eorum: Certe vt dicit Aug. tenebroſa hora nocturna. hora mali peccati ꝓ eis. ſed hec eoꝝ tenebroſa hora non fuſcauit dieꝫ martirū. vn̄ precioſus martir laurenciꝰ dixit ad decium. mea vox obſcuꝝ non habet ſed omnia mihi in luce clareſcūt: reminiſcamini.i. ad memoriā reducatis: qꝛ ego dixi vobis: hec omnia que vobis futura erant aduerſa. tribꝰ aūt ex cauſis iſta predixit eis. Primo vt dicit Auguſt. ne improuiſa mala quāuis cito tranſitura amicos eoꝝ ignaros atqꝫ impera tos amplius turbarent nam ẜm Gre. minus iacula feriunt que preuident̉. ⁊ nos tollerabilius md̓i mala ſuſpicimus ſi ꝯtra hec

Sermo proriētie clipeū munimur. multū em̄ offenderent animū uerſa mūdi ſuꝑuenientia. ſi nihil aduerſi crederemus continere Secundo vt Criſ. dicit hec ideo predixit eis vt oſtenderet cuncta p̄uidere futura. Tertio vt ideꝫ dicit. hec ideo illis pre xit. ne blandiens et adulator videretur. promittēdo placita et predicendo aduerſa ⁊cͣ A in die penthecoſtes: Sermo. xlix. I quis diligit me ſermonē meū ⁊cͣ. Io. 14. nul lus ſermo p̄dicatoris eſt ꝓficuus. niſi ſpiritus ſanctus igne caritatis linguā ipſius accendat vnde hodierna die legit̉. Act.2. ꝙ pͥmis p̄dicatoribꝰ legis euangelice apparuerunt diſper te lingue. tanqͣm ignis. ſeditqꝫ ſupͣ ſingulos eoruꝫ. et repleti nt omnes ſpirituſancto. et ceperunt loqui ꝓ vt ſpūſſanctus abat eloqui illis. Sed rurſus in vanū laborat etiam ardens rmo p̄dicatoris. niſi in corde audientium ſit ſpūſſctūs v̓itatis agiſter. vn̄ Gre. niſi ſpūſſanctus cordi aſſit audiētis. ocioſuꝫ t ſermo doctoris. nemo ergo docenti homī tribuat. qd̓ ex ore cētis intelligit. qꝛ niſi intus ſit qui doceat doctoris lingua ex rius in vacuū laborat. hunc igit̉ ſpm̄ ſctm̄ ꝑaclitū totius v̓i tis magiſtrū inuocemus dicētes. veni creator ſpūs ⁊cͣ. qͣtinus gl̓iam tāte ſolennitatis et dici valeant ⁊ intelligi. eo aucto q̄ ſue ſint grata maieſtati ⁊ nr̄e ſaluti ꝓficua. ad qd̓ impetrā um matris mīe ſuffragiū poſtulemus. Prima pars B I quis diligit me ſermonem meum ⁊cͣ. dicit. Aug. ſuper pͣs. duas ciuitates duo faciunt amores. celeſtē Hieruſalem facit amor dei. babiloniam infernalem facit amor ſeculi. interroget ergo ſe quiſqꝫ qͥd amet t inueniet. vnde ſit ciuis. ſaluator vero noſter volens nos fie ciues ſanctorū celeſtis Hieruſalem. hodierna die diuinū amoin qui eſt ſpirituſſanctus miſit in corda credentium. quo arentes licet adhuc peregrini ſuperne ciuitatis Hieruſalē ciues fficeremur. de quo agitur in preſenti euangelio. quod in tres artes diuiditur primo ponitur qͣꝫ multipliciter ſancti ſpiritus qͣꝫ dultiter eius affectꝰ irtus ſanctificat animos ſui pn̄ turbet̉ ⁊cͣ. 3. qͣꝫ ſuauit eius ſolat̉ meſtos de xp̄i abſētia. ibi obediētiā. ibi. iā nō ml̓ta lo impetꝰ egit. vt xp̄s ꝯpleret pr̄ uar. ꝓpt̓ pͥmū ſcidū ꝙ tribꝰ ſcīficacōibꝰ mētes nr̄as ſpūſſctūs ex dilectōe dei ſcd̓o ī ordine ad ſe ficit pͥmo ī ordīe ad deū q̄ i. hec locutus ſū vobis 3º in ꝯꝑacōe ſuꝫ in cognitione ver doximū ī ꝯcordia aī ibi. pacē delinquo vobis Quid

xlix. igit̉ fiat in nobis ex dei dilectionē: ꝯſiderandū eſt: ſi quis diligit me: diligendus eſt deus. ſed quare ⁊ quō dicit Ber. li. de. dil̓. deum vultis inquit me audire quare ⁊ quō diligendus ſit deus. ⁊ ego cauſa diligendi deū deus eſt. modus vero ſine mō diligere. ob duplicem aūt cauſam ꝓpter ſeip̄m diligendus ē. pͥmo quidem. qꝛ nihil iuſtius amat̉. p̄uenit em̄ nos amando. qꝛ creauit nos. dedit corpus nobile aīam nobiliorem. ꝯſeruat et ꝓtegit atqꝫ etiā ſic dilexit mundū. vt filiū ſuū vnigenitū daret ꝓ nobis in mortem. iuſtū eſt igit̉ amare ſuam amantē vn̄ Aude cathe. ru. z. Nulla inquit eſt maior ad amorē inuitatio. qͣꝫ p̄ uenire amādo. ⁊ nimis durus eſt aīmus qui dilectionē ⁊ ſi nolit impende̓ nolit ec̄ repende̓. Alia cā eſt. qꝛ nihil amat̉ fructuoſiꝰ nihil iocundiꝰ. nihil ſuauius. Bern. diues eſt deus in oībꝰ qͥ ī uocant illū nec tn̄ hr̄ quicqͣꝫ ſe melius. ſed dedit in meritū. ſe ẜuat in p̄miū. ſe apponit in refectionē aīaꝝ ſct̄aꝝ. Itē modꝰ diligendi deū ē ſine mō vnde. Ber. cū dilectio que tēdit in deū. ten dat in imenſū. tēdat in infinitū. nā ⁊ infinitꝰ eſt deꝰ ⁊ ī mēſus qͥſnā queſo debeat finis eē nr̄i vl̓ modꝰ amoris. Nō ẜm Ber. lo. ⁊. ij. de dil̓. deū. ꝙ diligendi deū qͣtuor ſūt gͣdus. pͥmus eſt cū hō diligit deū ꝓpter ſeip̄m hoīeꝫ. ad quē ꝑuenit ex aīali amo re. qꝛ cum hō nullū aliū niſi ſeip̄m diligit attendēſqꝫ ſibiipſi nō ſufficere in neceſſitatibus incipit deum dilige̓ ꝓpter ſeip̄m. qꝛ ſi bi eſt vtilis. Scd̓us gͣdus eſt diligere deū ⁊ ꝓpter cōmodū ꝓpri um. ⁊ ec ꝓpter ip̄m deū. ad quē gͣdum venit hō ꝯſiderās. ꝙ recurrēs ad deū frequēter ſit liberatꝰ. ſola ip̄ius benignitate null̓ ſuis meritis. tūc em̄ ec̄ ſi ferreū pectus habuerit ꝯgnita tāta ip ſius bonitate ſic diligit deū ꝓpter cōmodū ꝓp̓um. ꝙ ec̄ ip̄m deuꝫ ⁊ ī hͦ gͣdū ſūt pͥmicie ſpūs. pꝰ eī gͣdus totꝰ qͣſi mūdanꝰ ē. Tercius gͣdus amoris eſt cū aliqͥs diligit deū ꝓpter ip̄m deū ſolum iſte amor verꝰ gͣtuitꝰ caſtꝰ ⁊ iuſtꝰ ē qꝛ n̄ q̄rit q̄ ſua ſūt. ſꝫ q̄ dei ad hūc gͣdum ꝑuenit̉. qꝛ dū frequent recurrit̉ ad deū interpellā do ꝓ ſuis neceſſitatibꝰ. guſtat̉ ec qͣꝫ ſuauis eſt dn̄s. ita vt extūc magis alliciat ad dei amorē guſtata ſuauitas. qͣꝫ vrgēs neceſſitas. vn̄ tūc diligit̉ deus qꝛ bonus in ſe nō qꝛ bonꝰ eſt diligēti Artus gͣdus eſt qn̄ ſeip̄m diligit hō ꝓpter deū h̓ amor ē ꝯſūma tus felix. qn̄ ad hūc ꝑtīgit̉ gͣdū. ſit vt aīmus dn̄o inebriatus amore obliuiſcat̉ ſui. factꝰ ſibi tāqͣꝫ vas ꝑditū. totꝰ ꝑgat ī deū ⁊ adherens cū deo vnꝰ cū eo ſpūs fiat ſeip̄m eī ꝑdere tanqͣꝫ qͥ nō ſit. et a ſemetip̄o exinaniri ⁊ pene anulari. celeſtis eſt conuerſationis non humane. hic eſt amor ſanctus. caſtus dulcis. ⁊ ſuaris. affectio pura. et defecata intentio voluntatis vbi nihil ꝓp̓i ē

Sermo lixtuꝫ. ſꝫ totā diuinū qd̓ ē ſentit̉ ſic affici deificari ē. hūc amo gradū pauci in vita pn̄ti. raro ⁊ raptim exꝑti ſunt. ſꝫ hunc celeſti patria expectamus. D Sed ꝯſiderandū eſt qͥſnaꝫ iſte amor. qͥ ſic extra noſmetipſos rapimur ad diligēdū deiſte reuera amor nihil eſt humanū. ſed ſpūſſctūs. vn̄ Aug. de tri. deus ſpūſſctūs qui ꝓcedit ex deo. cuꝫ datus fuerit hoī endit eū ad diligēdū deū ⁊ ꝓximū. ⁊ ipſe dilectio ē. ⁊ apl̓s o. g. dilectio inquit dei diffuſa eſt in cordibꝰ nr̄is ꝑ ſpm̄ ſctm̄ atus ē nob̓. hoc dono amoris nec deū nec ꝓximū nec ſemet ſos diligunt mūdani hoīes. qͥ idolū ſibi fingunt amoris mūini. pueꝝ nūdū ⁊ allatū ⁊ cecuꝫ equo rabido inſidentem. iſte us nō eſt deus ſꝫ dyabolus. qꝛ omnes dygentium demonia ideo īmitit in eos amores turpiſſimos. qͥ nō ſūt amores ſed orte amariores ſūt em̄ īmiſſiones ꝯcupiſcenaruꝫ ꝑ angelos alos. que a deo ſunt turpes. vt q̄ corde ꝯcipiunt erubeſcerēt ſe nō. iſte deus amoris excecauit Sanſonē. deiecit Dauid. ſa monē infatuauit. ⁊ tn̄ videmꝰ cecos homines. qͣſi fatuos hūc norē ꝯmendare carminibꝰ. laudare vocibꝰ. ac ꝑ hoc cū Saloone adorant aſtartheu deā ſydonioꝝ. molochidolū āmonita im ⁊ camos deū moabitaꝝ. iſte deus amoris fecit edifitiū in uitate Babilonie infernalis quo omnes ſuos fideles deducet hec ē rocha iſtius amoris que fingit̉. ſed diuinꝰ amor qͥ ſan us impollutus ſpiritualis et deus eſt verus. deducet in hierū ilem celeſtem. pſal. Spiritus tuus bonus deducet me ⁊cͣ: E Deinde ponit̉ effectus quatuor diuine dilectionis. quoꝝ prinus eſt obſeruantia mandatoꝝ dei. vnde dicit: ſermonem me in ſeruabit: ſeruat̉ chriſti ſermo vt dicit Aug. viuendo ſancta ita. faciendo precepta. ꝑſeuerendo in bonis. Io. i. qui habet nandata mea et ſeruat ea. ille eſt qui diligit me. nam vt dicit greg. probatio dilectionis exhibitio eſt operis. nunqͣꝫ enim eſt vi amor ocioſus. operat̉ enim magna ſi eſt. ſi vero renuit opeari. amor non eſt. tanta deniqꝫ eſt vis amoris. ꝙ nihil difficile videt̉ amanti. vnde ſen. in prouer. nihil eſt quod non tolleret. qui perfecte diligit. et petrus rauen. dicit nil durum. nil amaꝝ nil graue. nil lecale computat amor verus amor impetrabilis ē lorica. reſpuit iacula. gladiū excutit. periculū inſultat. mortē in fidet. Nota ꝙ aliqui ſermonē chriſti ſeruant timore. quidā veo ſpe mercedis. alij vero ex dilectione. mandata em̄ pr̄iſfamili as facit ſeruꝰ timore. oꝑanus mercede. ſed filiꝰ dilcōe. quidam igit̉ faciūt p̄cepta xp̄i tīore extremi iudici et pene īferi ⁊ ut dic au. de ca. r. iſti ſt̓ īſipiētes qͥ tīore īcipit̉ deo ẜuie̓ qͥ v̓o ſpe me

xlix. cedis ſunt mercenarij. nec veram habent caritatem. qꝛ vt dicit Ber. S. de dil̓. deū nō ſine p̄mio diligit̉ deus. ſꝫ abſqꝫ p̄mij intuitu diligēdus eſt. verus em̄ amor ſeipſo ꝯtentus eſt. ⁊ verus amor premiuꝫ nō q̄rit. ſꝫ meret̉. Illi v̓o qui ſola dilectione ſeruant xp̄i mandata ſunt filij ⁊ amici dei. in quibꝰ tm̄ dei dilectio p̄ualet ꝙ vt dicit Au.3. de cathe. r. 3. etiaꝫ ſi in pune poſſent dei tn̄ dilectionē offendere vererent̉. qui etiaꝫ inferni penas nō timerēt dūmō deū diligerēt. vn̄. pͣs. ſi ambulauero in medio vmbre mortis nō timebo mala ⁊cͣ. Secundꝰ effectus dilectōis diuine eſt. qꝛ diligēdo deū a deo diligimur. vn̄ dicit: et pr̄ me us diligit eū: nec diligit pat̓. quin et filius diligat. vn̄ Io. 14. qui diligit me diliget̉ a pr̄e meo. ⁊ ego diligā. diligit etiā ſpi rituſſanctus. qui amor eſt diligētis patrē. ⁊ filiū. niſi em̄ amor diligeret amantes nequaqͣꝫ ꝯmunicaret ſe amantibꝰ īmo prius amor iſte amat qͣꝫ amatos amātes fatiat Idē ē ſpūs quo diligimꝰ filiū ⁊ quo pr̄ ⁊ filiꝰ nos diligunt. F Tertiuꝫ qd̓ ꝯſeq̄mur ex dei dilectōe eſt aduentus deitatis ī nobis. vn̄ dicit: et ad eū veniemus: qꝛ vt dicit dyoniſiꝰ. amor tranſformat amā tem ī amatū. ex quo deuꝫ diligimus in ipſā dilectōem q̄ deus eſt tranſformamur. ad eū euntes nō paſſibꝰ corꝑis. ſꝫ affectibꝰ mentis vt dicit Aug. ſꝫ ex eo ꝙ nos diligit deus. non quidem trāſformat̉ ī nos ſꝫ trāſtormatos ī ſe nos recipit ⁊ hͦ ē ip̄ꝰ veīre ad nos. vn̄ Aug. veniunt inquit ad nos duꝫ venimus ad eos veniunt ſubueniēdo. venimus intuendo. veniunt implendo. ve nimur capiendo. nec veniunt pat̓ ⁊ filius ſine ſpirituſancto. nō em̄ veniunt niſi amātes ꝑ ſpm̄ ſct̄m̄. nihil v̓o ē intimius amato qͣꝫ amantis dilectio. īmo ꝑ dilectionē amans eſt intimius ama to. ⁊ ideo huic aduentui diuinitatis nihil preſtat hītaculū. niſi ſola dei dilectio. q̄ capacē facit noſtrā mentē ſuſciꝑe diuinitatis p̄ſentiā. Quartū qd̓ ſequit̉ ex dei dilectōe eſt hītatio diuinitatis nō tarnſitoria. ſꝫ ꝑmanens in nobis. quo nihil felitius in pn̄ti vita eſſe poteſt. qꝛ ē quoddā future beatitudinis initium. dum mens rōnalis ſuo creatori ad cuius eſt imaginē ꝯdita ſpiritua liter copulat. vn̄ dicit: ⁊ māſionē apud eum: qui diligit et ſeruat mādata: faciemus: pat̓ filius ⁊ ſpirituſſanctus. vn̄ de ſpiri tuſancto dicit̉. Io. 14. aliuꝫ ꝑaclitū dabit vobis. vt maneat vo biſcū in eternū ⁊cͣ. ſꝫ vt dicit. Gre. in quorundaꝫ corda venit di uinitas. qn̄ ꝑ ꝯpunctionē dei reſpectum recipiunt. ſꝫ nō manet quia temptationis tꝑe hoc ipſū qd̓ acceperāt obliuiſcunt̉. in eo v̓o qͥ v̓e diligit ſic veīt d̓initas vt maneat qꝛ ſic d̓initatꝭ amor cor ip̄iꝰ penetrat vt ab hͦ amore nll̓o tēptatōis īpetu recedat

Sermo Deinde oſtēdit ꝙ ſine dilectōe nullus ſeruat mādata: qui nō diligit me ſermones meos nō ſeruat: impoſſibile eſt em̄ vt ſine cantēte dei p̄cepta ſeruēt̉ et dato ꝙ aliquis videret̉ implere oīa mandata. ſi tn̄ deū nō diligeret. eēt totius legis tranſgreſ ſor. qꝛ diligere deū ex toto corde eſt pͥmū ⁊ maximū mandatū. in quo vniuerſa lex pendet ⁊ ꝓphete. qui diligit omne dei mādatū obſeruat̉ vt dicit Aug. de laude caritatis. Deinde ꝯmen dat ſermonē quē vult obſeruari. qꝛ eſt mandatū pat̓nū dicens et ſermonē quē audiſtis nō eſt meꝰ. ſꝫ eius qͥ me miſit pr̄is. q. d. ideo pr̄ diliget ſeruantē ſermonē neū. qꝛ ſermo iſte pr̄is eſt Io. 12. a meipſo nō loquar. ⁊ Io. 7. mea doctrina nō eſt mea ſꝫ eius qͥ me miſit. ſeip̄m em̄ vt dicit. Ang. intelligi voluit. quia nō ſuū. ſꝫ pr̄is ē vorbū. qūo nō ſua imago. ſꝫ pr̄is neqꝫ ſeruus ē filius. ſꝫ filius ē pr̄is. recte igit̉ actori tribuit. qd̓ facit equalis a quo habet hoc ip̄m. qd̓ ille eſt eqͣlitatis in dr̄a. zo. ponit̉ ſan ctificatio mētis in cognicōe veri. veritas em̄ ſāctificat. Io. 17. pi ſanctifica eos in v̓itatē. ſermo tuus v̓itas eſt. vn̄ dicit̉: hec locu tus ſū vobis apud vos manēs: corꝑali pn̄tia. nā vt dic̄ Aug. alia eſt manſio quā ꝓmiſit futuraꝫ. qua cū pr̄e ⁊ ſpūſancto in. trinſecus mētes ur̄as ſpūaliter inhītat. qꝛ v̓o ea que illis locutus fuerat abſcondita erant. iō ſpm̄ ſctm̄ eis ꝓmittit tocius veritatis doctorē. d. G ꝑaclitus at̄ ſpūſſanctꝰ: ꝑaclitus grece latine dicit̉ aduocatus vel ꝯſolator vt dicit Gre. ⁊ vtrumqꝫ recte ꝯuenit ſpūiſctō. aduocatus em̄ eſt. qꝛ ꝓ errore delinqn̄tiū apud iuſtitiā pr̄is int̓uenit. dū eos quos repleuerit exorantes facit. Ro. d. ipſe ſpūs poſtulat ꝓ nobis gemitibꝰ ī enarrabilibꝰ Item ꝯſolator eſt. qꝛ de peccati p̄petracōe merentibꝰ. dū p̄parat ſpem venie. ab afflictione triſticie mentē leuat. vn̄ cantat eccle ſia. ꝯſolator optime: dulcis hoſpes aīe. dulce refrigeriū ⁊ ſubſequētia. Iteni iſte ſpūs dicit̉ ſpūſſanctꝰ ⁊ ſpūs v̓itatis. ſpūs qui deꝫ dicit̉ rōne vite. om̄e em̄ viuens ſpū viuit. iſte vero ſpūs ſū mā diuinitatis eſt vita Io. 6. ſpūs ē qui viuificat. caro nō prodeſt quitqͣꝫ. Gre. ī mora. hītare in corꝑe aīaꝫ ꝓbant vitales ſen ſus corꝑis. hitare in aīa ſpm̄ ꝓbat vita ſpūalis. Iteꝫ dicit̉ ſpiri tus rōne amoris. amor em̄ quicunqꝫ nature ſpiritualis eſt. qꝛ ꝑ tingit amor velut ſpūs quecūqꝫ intima. iſte v̓o ſpūſ amor diui nus eſt. Itē dicit̉ ſpūs rōne v̓tutis nihil em̄ v̓tuoſius eſt ſpiritu. et quanto aliquid ē ſpūalius. tanto ē virtuoſius. iſte vero ſpūs eſt tante virtutis: vt eo oꝑante oīa ſint creata. pͣs. emitte ſpm̄ tuū et creabunt̉. ⁊ oīa v̓tute eiꝰ ſubſiſtūt dicit̉ etiā ſpiri tuſſanctus: qꝛ ipſe ſanctus eſt. ⁊ eos quibꝰ dat̉ ſcīficat. Sancti

xlix. ficat aūt aīaꝫ. 7. donis que ſūt ſpūs ſapīe ⁊ intellectus. ſpūs ꝯſilii et fortitudīs. ſpūs ſcīe ⁊ pietatꝭ. ⁊ ſpūs tīoris dn̄i qꝛ vt dic̄ Gre. ſuꝑ Eze. timor dei facit humiles. pietatis ſtudiū miſcd̓es. ſcientia diſcretos. fortitudo mentis laborioſos. ꝯſiliū ſcōs. intellectos ꝓuidos. ſapientia maturos. ⁊ Hie. ſuꝑ Mat. donū inqͥt ſapientie ſpiritalē donū edificat. intellectus gubernacula inuenit. ꝯſiliū diſcrete oꝑat̉. fortitudo in pacientia poſſidet aīaꝫ. ſciētia diuitias ſalutis acquirit. pietas pn̄tem cōmutat ꝓſperitateꝫ ꝓ futura. timor humilitatē ꝯſeruat. et om̄e pct̄m expellit. dr̄ vl terius ſpūs iſte ſpūs veritatis. qꝛ licꝫ cognitio veritatis dei filio attribuat̉. qui ē verbū ⁊ veritas. adherere tn̄ ip̄i veritati cognite non ē niſi ꝑ ſpm̄ſanctū qͥ veraces nos facit. ⁊ veritatis amatoreſ ſicat em̄ ip̄e amor ꝯnectens pr̄em filio. vt pr̄ in verbo veritatis ſibi ꝯplaceat. ita idē ſpūſſanctus diuine veritatis verbū rōnali mentionecit. H. Deinde ponit̉ ſpūſſancti aduentus: queꝫ mittet pr̄ in noīe meo: In noīe xp̄i ſpūſſanctꝰ mittit̉.i. ī fide no minis eius. vl̓ qꝛ a filio ip̄e ſpūſſanctus mittit̉. qd̓ tn̄ filiꝰ a pa tre habet. vn̄ Io. 15. dixit xp̄s ſe mitte̓ ſpm̄ſanctū a pr̄e. Duplex eſt aūt miſſio ſpūſſācti vna quidē inuiſibilis qͣ cū pr̄e et filio. venit ad ſanctificandū mentē. Io. z. ſpūs vbi vult ſpirat. ⁊ vocē eius audis. ſed neſcis vn̄ veniat. aut qͥ vadat. Altera vero miſſio ſpūſſancti eſt viſibil̓. que aliqͥbꝰ ſignis ſenſibilibꝰ eius aduētū demonſtrat. quō hodierna die ip̄e ſpūſſanctus apl̓is ꝯgregatis in vnū miſſus fuit. iuxta illud qd̓ legit̉. Actu. 2. dū ꝯplerē tur dies penthecoſtes erant oēs diſcipl̓i ꝑiter in eodē loco. ⁊ fa ctus eſt repente ſonus tanqͣꝫ aduenientis ſpūs vehementis. ⁊ re pleuit totam domū vbi erant ſedentes. ⁊ appuerunt illis diſꝑtite lingue tanqͣꝫ ignis. ſeditqꝫ ſuꝑ ſingulos eoꝝ. ⁊ repleti ſunt oēs ſpūſancto. ⁊ ceper̄t loqͥ ꝓut ſpūſſanctus dabat eloqui illis. I Circa cuius miſſionē plura ꝯſideranda occurr̄t. pͥmo ꝯuenientia tꝑis qꝛ dicit dū cōplerent̉ dies penthecoſtes.i. dies quinqͣ gene vl̓ dies. go. qui ſunt a reſurrectione vſqꝫ ad diem hāc. di es em̄ iſta apud iudeos erat celebris qꝛ in ea acceper̄t legeꝫ qͥn quageſimo die egreſſionis de terra egipti. deſcendit em̄ dn̄us ſuꝑ montem oreb inflāma ignis. ⁊ cunctis audientibꝰ legem de dit. Item ſpūſſanctus die quinquageſinia ſcꝫ die dn̄ico venit in apl̓os in linguis igneis. ⁊ legem ſpiritalē dilectionis et caritatis eoꝝ mentibꝰ imp̄ſſit. Item dies iſte cū ſit quinquageſimuseſt libertatis ⁊ redemptionis. ſignificat em̄ iubileū. qui erat an nus quinquageſimus quo a ẜuitute oēs liberabant̉. vt dr̄ Le. 25. Et ideo ꝯuenienter in eo miſſus ē ſpūſſanctꝰ. quia vbi ſpū

Sermo domini ibi libertas. ⁊. cor. 3. Item dies iſte erat exultationis ⁊ gaudij. vn̄ ꝯuenient̓ in eo eſt miſſus ſpūſſctūs. qͥ eſt mētis gau dium ⁊ exultatio. R Scd̓o ponit̉ diſpoſitio recipientium vna eſt animoꝝ vnitas. erāt omnes diſcipuli parit̉.i. pari ani moꝝ ⁊ voluntatū ꝯſenſu. fugit enim ſpūs omnē diſcordiam et diſſenſionē. Altera diſpoſitio eſt quies et ſtabilitas mentis. in eodē loco. qꝛ nō diſcurrebant huc ⁊ illuc vagando. Tercio po nitur ſenſibile ſignū aduētus ſpūſſancti. factus ē ſonus. nō fuit ille ſonus ſubſtancia ſpūſſancti. ſꝫ effectuꝫ ſui aduentus in ſono mōſtrauit. qꝛ ꝑ totū orbē inſonuit. voce apl̓oꝝ. ſa. i. ſpūs domini repleuit orbeꝫ teraꝝ. ⁊ hoc qd̓ cōtinet omnia ſcīam habet vocis. Quarto poītur ſubitus eius aduētus. repēte. ſubitos em̄ facit ſpūſſanctus ſine pigricia. vnde Ambro. neſcit tardā moli mīa ſpūſſancti gracia. vel dicit̉ repente ſonuiſſe. eo ꝙ ſonitu ſui aduentus rapiat extra ſe. Quinto oſtēdit̉ vn̄ auditꝰ fuerit iſte ſonus. de celo. de celo ſoruit vt ad celeſtia amanda rapiat non ſic ſonat ſpūs ꝯcupīe. nec ſpūs auaricie nec ſpūs ſuꝑbie. ſonāt em̄ ſpūs iſti de ꝯcupīa in mūde carnis. Sexto ponit̉ eiꝰ aduētꝰ alterum ſignū. tanqͣꝫ adueniētis. hoc ſignū fuit ꝯmotio. nec em̄ ſpūſſctūs moueri poteſt. nec veniendo in apl̓os mutauit locum qui vbiqꝫ eſt. ſed ꝑ ꝯmotionē exterius factā dedit intelligere vi ſibilit̓. ꝙ omne mundanū abſtulerat a cordibꝰ diſcipulorum. ⁊ ad eoꝝ mentes inuiſibilit̓ venerat Septimo ponit̉ maieſtas ve nientis. ſpūs vehementis. vehemens dicit̉ ſpiritus. quia eſt vltra ꝯprehenſionē mentis ſua magnitudine et maieſtate Iteꝫ di citur vehemens i. ve adimens. qꝛ tollit omnē ve pene ⁊ culpe. et omnē triſticiā. Item dicitur vehemens quaſi mentem vehens quia mentem ſuſtinet ⁊ roborat ad bonum operandū. Item dicitur vehemens quaſi vertens mentē quia a carnalibꝰ vertit ad ſpiritualia. Gal̓. c. ſpiritu ambulante et deſideria carnis nō ꝑfi cietis. Octauo ponit̉ ſpiritus plenitudo. et repleuit iſte ſonitus repentinus. ſpiritus vehementis. totam domū que domus eccle ſiam ſignificat. in qua ſoli illi replent̉ ſpūſancto. qui in ea manent ꝑ fidem et dilectionē. vn̄ dicit. vbi erant ſedentes. Nono ponitur viſibile ſignū. et apparuerunt illis diſperdite lingue. In figura lingue eis apꝑuit qꝛ loquētes eos facturꝰ erat Mat lo. nolite cogitare qūo aut quid loquamī nō em̄ vos eſtis qui loquimī. ſed ſpūs pr̄is vr̄i qͥ loquit̉ in vob̓. Decīo ponit̉ alteꝝ ſignū viſibile tanqͣꝫ ignis. radij quidē ignis ardentis apparue erunt ſuꝑ eos in linguis igneis qꝛ ſpūſſanctus mētes accendit igne ſui amoris. vn̄ dicit̉. veni ſancte ſpūs reple ⁊cͣ. Iſte ignis

xlix. cōſumit peccata calefacere deſiderio eternoꝝ. vn̄ ꝓpriuꝫ eſt igni ſurſū tendere. illuminat ad cognicōem v̓itatis. iuxta illud. ꝑ te ſciamus da pr̄em noſcamꝰ atqꝫ filiū. te vtriuſqꝫ ſpm̄ credamus omī tꝑe. Vndecimo ponit̉ māſio ſpūs ſeditqꝫ. ille ignis ſuꝑ ſin guios eoꝝ. Beda ſuꝑ actꝰ. ꝙ dediſſe dicit̉. ē regie ptātis iudi ciū m. vel certe qꝛ requies eius eſt in ſanctis. Duodecimo ponit̉ iſtius miſſiōis effectꝰ. ⁊ repleti ſunt oēs ſpūſctō. Illi ſpūſancto replent̉. qui omnē mūdanū abiciūt amorē. in quibꝰ nihil rema net vacuū qd̓ ſpūſſctūs non poſſideat. ⁊ ceperunt loqui varijs linguis Beda ſuꝑ actus. vnitatē linguaꝝ quā ſuꝑbia babilonis diſperſerat. hūilitas recollegit eccl̓ie. ꝓut ſpūſſctūs dabat eloqui illis. Beda ibidē nō incōgrue ſpūſſctūs intelligit̉. ideo pͥmū linguaꝝ donū dediſſe legit̉ homībꝰ quibꝰ humana ſapīa addiſcit̉ ⁊ docet̉. vt oſtenderet quā facile poſſet ſapiētes efficere per ſapīam dei. I Deinde ponit̉ ſanctiſpūs magiſteriuꝫ ille vos docebit omnia: Didimus. oīa inquit docebit q̄ ſpūalia ſūt ⁊ intellectualia v̓itatis ⁊ ſapīe ſacramēta. docebit v̓o nō ſic̄ qui artes aliqͣs ⁊ ſapīam ſtudio induſtriaqꝫ docuere. ſed qͣſi ipſa ars atqꝫ doctrina ⁊ ſapīa v̓itatis ſpūs. inuiſibilit̓ mēti inſinuat ſcīam diuinoꝝ: ⁊ ſuggeret vobis oīa: ſuggeret ẜm Aug.. cō memorabit̉ qꝛ vt dicit Theoph. ſpūſſctūs ⁊ docuit ⁊ ꝯmemorauit. docuit quidē quecūqꝫ nō dixerat eis xpūs. tanqͣꝫ nō valentibꝰ portae̓. ꝯmemorauit v̓o quecūqꝫ dn̄s dixerat. q̄ obſcuri tatis cauſa vel intellectus tarditate ꝯmendare memorie neque runt. Vel aliter ẜm Gre. īuiſibilis ſpūs ſuggerere dicit̉.i. ſub mīſtrare. nō ꝙ nobis ſcīaꝫ ab imo inferat ſꝫ ab oculto vl̓ aliter ſuggere idē eſt qd̓ inducere aut ꝯſulere aliquid agenduꝫ. ſpūs ergo ſanctus ita docet quecūqꝫ v̓a dicta a xp̄o. ꝙ etiā ſuggerē do conſulit ⁊ inducit. vt ipſius p̄cepta ſeruemus: q̄cūqꝫ dixero vobis: Reuera ſine magiſterio ⁊ etiā ſine adiutorio huiꝰ ſpūs nec diuinā v̓itatem intellige̓. nec p̄cepta poſſumꝰ ẜuare celeſtia naꝫ intellectus nr̄ eſt infimꝰ in genere intelligētiū ꝓpter ſuā ob umbrationē. ⁊ cum reuelauit nobis dei filius quedā intelligibi lia tante altitudīs ⁊ ꝓfunditatis. ſicut de trinitate diuina. ⁊ in carnacōe v̓bi. que etiam angelico intellectui niſi ꝑ graciaꝫ manifeſta eē nō poſſunt. quapropter neceſſarius eſt nobis ſpiritꝰ ſanctus magr̄ v̓itatis. vt credamꝰ et intelligamus licꝫ ex ꝑte Rurſus tanta eſt nr̄a fragilitas. ꝙ xp̄i p̄cepta ſeruare nō poſſemꝰ cū ſuꝑ omnia humane vite p̄cepta et ꝯſuetudines ardua ſint ⁊ difficilia. vn̄ neceſſaria eſt nobis ſuggeſtio ſpūſſancti. vt conſiliante ⁊ adiuuante legē impleamus euangelicam. Ro. d.

Sermo ſpūs adiuuat infirmitatē nr̄am. M Tercio ponit̉ ſcīfica tio hoīs in ordine ad ꝓximū. que ꝯſiſtit in pace aīoꝝ. Aug. de verbis dn̄i pax inqͥt ē ſerenitas mētis. tranquillitas animi. ſim plicitas cordis. amoris vinculū. ꝯſorciū caritatis Iſta pax eſt ꝑ ſpm̄ ſctm̄. qui habitare facit vnanimes in domo de qͣ dicit̉: pace relinquo vobis: Aug. pacē inqͥt reliqͥt in hoc ſeculo. in qua ma nētes hoſtem vincimꝰ. ⁊ etiā diligimꝰ inuicē. vn̄ dicit̉ hoſteꝫ re pellas lōgius ⁊cͣ. Relinquūt hoīes heredibꝰ ſuis bona iſta tꝑa lia. xp̄s vero diſcipulis reliqͥt papedonū. qͥ nihil melius reꝑit̉ iſtius pacis auctor eſt ſpūſſctūs cui dicit̉ hoſtē repellas longius pacē meā do vobis: in futuro ſeculo qn̄ ſine hoſte regnabimus vbi nūqͣꝫ diſſentire poterimꝰ. nā vt dicit Au. licꝫ ꝑ ſpm̄ ſctm̄ ve ram pace in pn̄ti habere poſſimꝰ. plena tn̄ nō erit niſi in futuro ſeculo. qꝛ adhuc peccamꝰ. Itē qꝛ io pacē hēmus. qꝛ credimꝰ ꝙ inuicē diligamꝰ nec tn̄ patent nobis ad inuicē cogitacōes. ſꝫ in futuro ſecl̓o erit plena par ablata oī ꝑturbacōe pct̄i ⁊ viſa di lecōe cordis ītima: nō qūo mūdꝰ dat ego do vob̓: aug. mūda ni inqͥt hoīes mūdi amatores ꝓpt̓ea dāt ſibi pace vt ſine mole ſtia mūdo ꝑfruant̉ q̄ nō ē pax va xp̄s v̓o dat pacē adu̓ſa mūdi Socunda pars N ſt ⁊ perturbatione tollātur. Ecundo cū dicit̉ Nō curbet̉ oſtendit̉ qͣm dulcit̉ ſprri tuſſanctꝰ ꝯſoletur meſtos de abſencia xp̄i. et ꝑegrinatione vite pn̄tis. ⁊ qͣtuor tangunt̉. Primo em̄ tol lit turbacōem ⁊ formidinē: nō turbet̉ cor vr̄m: tur bari quidē poterāt de abſencia xp̄i. ſꝫ hanc ꝑturbacōem aufert cōſolatio ſpūſſancti: nec formidet. timere poterāt ſine xp̄o duce ꝑſecutiones iudeoꝝ. ⁊ mūdi aduerſitates. ſed ſpūſſanctus eos confortauit. pͣs. ſpū oris eius omnis virtus eoruꝫ. nā Petrus qui ante aduentū huius ſpūs negauit xp̄m vnius mulieris vo ce ꝑcuſſus accepto ſpūſctō libere ꝯfeſſus eſt coram principibꝰ ⁊ omni ppl̓o. Secundo on̄dit ꝙ ita recedebat ab eis ꝙ tn̄ manebat apud eos audiſtis qꝛ ego dixi vobis vado. ſcꝫ ſubtrahendo corꝑalem pn̄ciam moriendo ⁊ reſurgēdo. celos aſcendendoet venio ad vos: dixit em̄ prius ꝙ ſi quis diligit me. ego ⁊ pi ad euꝫ veniemus. nō igit̉ debebant turbari nec formidare. qn̄ ſit deſerebat oculos. vt nō deſereret cor O Nota qꝛ ſola dilectio ē. que xp̄m facit venire ad nos. et eē pn̄tem cordi nr̄o. nō quidē inginaria viſione. ſꝫ vera ſue dīnitatꝭ pn̄cia quēcūqꝫ em̄ amamꝰ v̓tute dilectōis pn̄tē nobis facimꝰ. qꝛ ut dic Ber. de ꝯcep. ⁊ diſpē. nō ē pn̄tior ſpūs nr̄. vbi animat qͣꝫ vbi amat. niſi forti magis putemus eſſe vbi inuitus ex neceſſitate tenetur

qͣꝫ quo ſponte ⁊ libera fert̉ volūtate. ſi at̄ qd̓ amamꝰ eſſet eque ſpūale ſicut aīa. vel amplius ⁊ amor quo amamꝰ. nihil impedi ret qͥn mēti nr̄e fieret pn̄s. nūc at̄ vero qꝛ craturas amamꝰ per amorē eas nobis faciamꝰ pn̄tes in imagine. deus aūt in creata trinitas longe ſpūalior eſt mēte nr̄a. et iō amor facit nobis vere deū pn̄tem. vn̄ Pe. m. dicit. ſola dilectio eſt. quā nō alterat caſualis euētus. quaꝫ ſeꝑatio corꝑalis nō diuidit. quā tꝑis longitudo nō abolet. q̄ defectui nō ſuccūbit. ſola dilectio ē per quā amicos abſentes videmus. alloquimur. amplexamur. que ſic qͦ dam angelica agilitate et ymaginario meatu tranſuolat. ⁊ recurrit. ⁊ nihil de dāno corꝑee molis aut diſtātie localis iniuria ꝯqueramur. ⁊ Tuliꝰ. li. de amicicia. amore inquit abſentes aſſunt. egentes habundant. inbecilles valēt. et qd̓ difficilius eſt dictu. mortui viuunt. Tercio on̄dit ꝙ etiā gaudere debebat de eius receſſu: ſi diligeretis me gauderetis vtiqꝫ qꝛ vado ad pr̄eꝫ ẜm humanā naturam ꝯuenit xp̄o ire ad pr̄em quantū em̄ ad diuinam ſubſtanciā nūqͣꝫ recedit a pr̄e huic aūt hūane nat̉e cōgratulandū eſt. vt dic̄. Au. eo ꝙ ſic aſſumpta eſt a verbo vnigenito. vt immortal̓ ꝯſtitueret̉ in celo. atqꝫ ita fieret terra ſublimis. vt incorruptibilis puluis ſederet ad dexteraꝫ pr̄is. quis gͦ non gaudeat. qui ſic diligit xp̄m. vt et ſuā naturā iam immor talem gͣtulent̉ in xp̄o. vnde legit̉ de beato Ber. ꝙ dum in extremumis laboraret. queſitū eſt ab eo qualiter ſibi eſſet. qͥ ait maximū gaudiū mihi eſt aſſociatū. eo ꝙ in ſpecie humana mi hi ꝯſimili deū meum in ꝓximo ſum viſurus: qꝛ pr̄ maior me ē ideo vado ad pr̄em. qꝛ ipſe eſt maior ẜm em̄ naturā qua ibat ad pr̄eꝫ ipſe eſt minor pr̄e. minor ſpūſancto. minor etiā ſeip̄o. amplius minor fuit āgelis ymmo ec̄ vt dic̄ Au. minor erat ꝑn tibꝰ qn̄ ꝑuulꝰ erat ſubditus illis. ſed ẜm diuinā nat̉am ẜm quā nō vadit ad pr̄em. īmo ſꝑ eſt in pr̄e eqͣlis ē pr̄i. et ſpūiſancto. et maior om̄i creatura. etiā maior eſt ſua hūanitate vl̓ alit̓ ẜm Hillariū. 9. de tri. etiā in diuinis pr̄ maior eſt filio. ſed filius n̄ eſt minor. Eſt em̄ pr̄ maior filio auctoritate donantis. filius ve ro non eſt minor. quia vnū et eqͣle eſſe ſibi donat̉. Arto poīt ra tionem fidei eoꝝ: et nunc dixi vobis pͥuſqꝫ fiat: predixit em̄ ſe ituꝝ ad prem. moriendo. reſurgēdo. celos aſcendendo: vt cū ſactū fuerit credatis. Au. dic̄ ex rebꝰ que vident̉ agit̉ ī nobis vt illa credant̉. q̄ non vident̉ viſuri erant biſcipl̓i xp̄m poſt mortē viuuentem et ad pr̄em aſcendentē qͦ viſo fuerant credit̉ ꝙ ipſe eſſet xp̄s filius dei. qui hoc potuit face̓ et p̄dicere anteqͣꝫ faceret. Tercia pars.

Sermo Eercio cū dicit̉ Iaꝫ nō multa ⁊cͣ. oſtendit̉ qͣꝫ ſuauit̉ impetus amoris fecit. vt xp̄s moriēdo impleret pr̄is obediēciā ⁊ tria facit. pͥmo enī ponit̉ ꝯuerſacō xp̄i ī mūdo: iā nō multa loquar vobiſcū: Beda. iō inqͥt hec dicebat qm̄ iā inſtabat tꝑs vt ꝯp̄henderet̉ ⁊ morti traderet̉ P Secūdo ſuā on̄dit innocētiaꝫ ⁊ ſcītatē: venit em̄ peni ceps mūdi huiꝰ: princeps mūdi dyabolus eſt. qͥa nō creaturis ſed peccatoribꝰ mūdi amatoribꝰ pͥncipat̉. iſte ē deꝰ amoris mū dani. ydolū qd̓ fingunt ſibi hoīes ſeculi. qui facit luxuriaꝫ. auari am. ⁊ ſuꝑbiaꝫ. quibꝰ vicijs amore ſeculi amat̉. qͥcquid eſt mūdanū ꝓpter qd̓ dr̄ pͥma Io z. nolite diligere mūdū. neqꝫ ea q̄ in mūdo ſunt. qm̄ omne ꝙ eſt in mūdo. aut eſt ꝯcupiſcēcia carnis aut ꝯcupiſcēcia oculoꝝ. aut ſuperbia vite. ⁊ mūdꝰ tranſibit ⁊ concupiſcēcia eius: ⁊ in me nō habet qͥcqͣm qꝛ in xp̄o nihilerat mūdanū. iō veniēs dyabolꝰ euꝫ tēptando ⁊ exꝑiendo nihil ſui in eo reꝑit. vn̄ dicebat vt refert Aug. nihil in eo inuenio. qd̓ me delectet. venit etiaꝫ dyabolus circa tꝑs paſſionis vt vide̓t ſi timore mortꝭ mortē fugeret ⁊ ita timore ⁊ triſticiā xp̄o reperit ꝙ tn̄ prompte et voluntarie cognouit mortem pati. Nota ꝙ ſicut dyabolus nihil inuenit in chriſto vicij. ita nec pylatꝰ prin ceps iudeoꝝ aliquaꝫ cauſā inuenio mortis in homine iſto Item nihil reperit̉ in criſto quare mundi homines eū fugiūt. Hiere. 12. hec dicit dn̄s. qͥd inueuerunt patres veſtri in me iniquitatis quia elongauerunt a me ⁊ ambulauerūt poſt vanitatē. ſi eniꝫ amore delectat. amor eius ſuauior eſt vniuerſis Si pulchritudo placet. ipſe ſpecioſus eſt forma pre filijs hoīm. ſi deſiderātur diuicie. ipſe eſt diues in omnes. qui inuocant illuꝫ. ſi potencia queritur. ſine eo nihil poſſumꝰ facere. Tercio on̄dit ꝙ ex dilectione mortē ſuſtinuit. Sꝫ vt cognoſcat mūdus qꝛ diligo pr̄eꝫ. diligit filius patrem amore diuino. ꝓcedente a patre et filio. ⁊ hic eſt ſpirituſſanctus. et voluit chriſtus notificare mn̄do qͣntū patrem diligeret atqꝫ per hoc dei dilectionē manifeſtare voluit vt ad hunc nos raperet amorē. nec fuit aliquid quo tm̄ hanc dilectionem manifeſtaret. qͣꝫ ꝙ ſine peccato exiſtens. in quo ni hil erat dignū morte. ip̄am tn̄ mortem ſuſtinuit. vnde ſubdit: ſicut mandatuꝫ dedit mihi pr̄: mandauit pr̄ filio vt ꝓ repara tione humani generis ipſe moriens fieret deo ſacrificium: ſic fa cio: vſqꝫ ad hoc igit̉ ꝑuenit diuinus amor ſpūſſancti. vt etiam eum qui nullaꝫ cauſam mortis habebat. ex ſola dilectione faceret mori. quia fortis eſt vt mors dilectio. Cant. d̓. per ſpm̄ ſctm̄ ſemetip̄m tradidit īmaculatū deo. Hebre. q. vn̄ ſubdit. ſurgite

eamus hinc. Ecce qūo dilectio pr̄is euꝫ impellebat ad mortem vt mandatū ipſius impleret. accedens ſponte ad locū vbi tradendus erat ſurgamꝰ ⁊ nos ꝑ ſpm̄ ſctm̄. eleuando mentē nr̄aꝫ ad celeſtia. ⁊ eamus hinc ꝯtemnēdo iſta tranſitoria. ⁊ figamus deſideriū ⁊ amorē cordis nr̄i ad ſuꝑnā illaꝫ ciuitateꝫ Ihrl̓m. cu ius ꝑ ſpm̄ ſctm̄ ciues facti ſumus. qꝛ nō habemꝰ hic manētem ci uitatem. ſꝫ futuꝝ inqͥrimus. qd̓ ipſe nobis preſtare dignetur ⁊cͣ Dominica de trinitate. Introductio ſermonis quinquageſimi. A Vm venerit ꝑaclitus quem ego mittā vobis a pr̄e ſpm̄ veritatis qͥ a pr̄e ꝓcedit ⁊cͣ. Io. 15. de hac re vt dicit Aug. j. de trini. ſūma ⁊ excellen tiſſima cū modeſtia et timore agendū eſt. et attendiſſimis auribꝰ ⁊ deuotis audiēdū vbi q̄rit̉ vnitas tritatꝭ pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſctī qꝛ nec ꝑiculoſiꝰ alicui errat̉ nec laborioſius aliqͥd querit̉. nec fructuoſius aliqͥd inuenit̉. ad cuius noticiaꝫ fides eſt neceſſaria. qꝛ vt idem dicit. mentis humane inualida acies. ⁊ tā excellenti luce nō figit̉. niſi ꝑ iuſticiā fidei nutrita vegetet̉. ſꝫ hec omnia vt idē dicit in. 15. de trini. p̄ catione melius qͣꝫ diſputacōe habent̉. vn̄ ad ipſā trinitatē que deus eſt. de qua locuti ſumus deuoto accedamꝰ corde poſtulan tes. vt ſui noticiā nobis infundat. qd̓ vt aſſeqͥ mereamur. v̓bi dei genitricē ꝓ nobis intercedere dep̄cemur dicētes. aue Maria Require ſermonē infra octuā aſcēſionis qꝛ hoc idē euangeliuꝫ expoſitum eſt ſupra ⁊cͣ. nica prima poſt penthePrima pars Stote miſericordes ſicut ⁊ pater vr̄ miſericors ē lu. 6. hͦ idē legit̉ mat. 7. ⁊ et mar. q. modicū de h hētur Si nulla eſſet indigencia. nulla etiā eſſet miſerēdi neceſſitas nūc vero qꝛ multis miſerijs inuoluimur. oportet vt miſeramur alter alteriꝰ nec etiaꝫ expectamꝰ vt nr̄i miſereant̉ irrōnabilia aīalia q̄ ſui tā tum adinuicem miſerent̉. ad opus aūt mīe hortatur nos deus in pn̄ti euangelio. quod in tres partes diuiditur. nam in pͥma oſtendit in quibꝰ operibus mīa ſit tenenda In ſecunda v̓o qͣnto premio ſit remuneranda. ibi. menſurā bonaꝫ ⁊cͣ. In tercia at̄ quo ordine correctio alterius ſit faciēda. ibi. dicebat at̄ illis ⁊cͣ. B Circa pͥmū. qͥnqꝫ tangit. Primo in generali ꝓponit miſericordie mandatuꝫ. d. eſtote miſericordes: mīa in duobus

Sermo conſiſtit.ſ. in ꝯpaſſione miſerie ꝓximi. ⁊ in ſubſidio bn̄ficij. vn̄ Aug. li. de officialibꝰ. mīa inquit eſt ꝯdolentis affectus animi. cū additamento bn̄ficij. vt ꝯpatiamur ꝓximo. ⁊ largiamur de ꝓprio. ſicut ⁊ pr̄ veſter miſericors eſt: ecce mīe forma et exemplum. pr̄ em̄ nr̄ deus ipſe eſt. cui dicimus pr̄ nr̄ qui es in telis. Deut. 33. nūquid nō ipſe eſt pr̄ tuus. ⁊ iſtius pr̄is miſeracōes ſūt ſuꝑ omnia oꝑa eius. qꝛ vt dicit Mat. g. ipſe ſoleꝫ ſuū facit oriri ſuꝑ bonos ⁊ malos. et pluit ſuꝑ iuſtos et iniuſtos. ſi igit̉ dei filij ſumus. oportet euꝫ in oꝑbꝰ mīe imitari. Hie 3. prem vocabis me. ⁊ poſt me ingredi nō ceſſabis. Ephe. ⁊ imitatores dei eſtote. ſicut filij cariſſimi. miſerendo at̄ iſtius pr̄is filios nos cōprobamꝰ. vn̄ Cirillus dicit. magnū eſt p̄coniū pietatis. reddit em̄ hec virtus nos deo ꝯformes. et quaſi q̄dam ſigna ſubli mis nature nr̄is impͥmit aīabꝰ C Nota qꝛ liꝫ debeamꝰ conari aſſimilari deo in oꝑe mīe qͣntū poſſumꝰ. nō poſſumꝰ tn̄ attingere ad hoc. ꝙ tāta ſit in nobis mīe ꝑfectio qͣnta in deo eſt excedit em̄ dei mīa nr̄am Primo qͥdem in liberalitate. qꝛ vt dicit Ang. 13. ꝯfeſ. ex nr̄a infirmitate ꝯpatimur ad ſubueniendū indigentibꝰ. ſil̓iter illis opitulantes. quēadmodū nos vellemꝰ nobis opeꝫ ferri. ſi eodē modo indigerimꝰ. deus vero qui bono rum nr̄oꝝ non eget libere miſeret̉. nam iō nr̄i miſeret̉. qꝛ tales nos fecit qui niſereri indigeamus. Secūdo excedit in puritate qꝛ mīe dei nullus eſt admixtꝰ dolor. nos vero ſic miſeremur. vt do leamus miſerendo. vnde Aug. 3. ꝯfeſ. tu dn̄e qui longe alte et purius amas animas qͣꝫ nos. incorruptibiliꝰ miſereris quo nul lo dolore ſauciaris. Tercio excedit ni prioritate. anteqͣꝫ em̄ poſſemꝰ alterutrū miſereri. aut etiaꝫ nobiſipſis ipſe miſertꝰ eſt nr̄i quia cū ad huc nihil eſſemus ſcd̓m magnaꝫ mīam ſuam elegit nos ante ſecula. et p̄deſtinauit in gloriam ſuaꝫ. ⁊ de nihilo produxit adeſſe. Quarto excedit pietate. quia tanta fuit eius pie tas. vt etiā peccantes non deſereret. ſed in nr̄am redempcioneꝫ filium miſit. vnde Ambro. ſubro de vita beata. conſidera inqͥt patris affectum quod pietatis eſt qͣſi morituri filij ſuſcepit peri culum quaſi orbitatis hauſit dolorem ne tibi periret fructus redemptionis. tantuꝫ fuit domino ſtudium tue ſalutis Quinto ex cedit diuturnitate quia adhuc poſt tante pietatis precium ml̓tꝭ miſerationibus nos adiuuat. et vt dicit Bern. in ſermone. 5. ſūt dei mīe. qͣs qͥlibet ī ſeip̄o facile inueniet. pͥma qꝛ a multis pct̄is nos cuſtodit. ī q̄ poſſemꝰ īcidere ſic̄ em̄ ī ml̓tis offēdimꝰ ita niſi optīa dei petas ſuccurriſſet. ī alia poteramus incidere. Scd̓a miſericordia ē q̄ ſermone explicari nō pōt. qͣꝫ libera qͣꝫ be

nigna. qͣꝫ gratuita. qꝛ duꝫ peccamꝰ ipſe diſſil̓at. nō ꝯtinemus a ſceleribꝰ ⁊ ipſe abſtinet a verberibꝰ. ꝓlongamꝰ multo tꝑe ini qͥtatē. ⁊ ip̄e benignꝰ dilatat pietatē. Tercia qꝛ ip̄e cor nr̄m vi ſitat. ⁊ ita īmutat vt amara fiant q̄ male dulcia prius erāt Vn̄ Aug. 9. ꝯfeſ. xp̄s deus adiutor meꝰ et redēptor meus qͣꝫ ſuaue mihi ſubito factū ē carere ſuauitatibꝰ nugaꝝ meaꝝ. ⁊ qͣs amit tere metus fuerat. iam dimitte̓ gaudiū erat. eijciebas em̄ eas a me. tu v̓a ⁊ ſūma ſuauitas eijciebas ⁊ intrabas ꝓ eis oī volup tate dulcior. ſꝫ non carni ⁊ ſanguini. oī luce clarior. oī ſecreto in timior. oī honore ſublimior. ſꝫ non ſublimibꝰ in ſe. Quarta ē qͥa penitentes nos miſericordit̉ ſuſcipit. ſicut pr̄ filiuꝫ ꝓdigū ad ſe venienteꝫ obuinis recepit. mīa motus ſuꝑ eum. Anta qꝛ p̄ſtat v̓tutem ꝯtinendi deinceps. ⁊ emendaciꝰ viuuendi. ne recidiuuꝫ paciam. Sexta eſt qꝛ donat gr̄aꝫ ꝓmerendi. qua ſct̄e ⁊ iuſte vi uamus. Septīa qꝛ nobis indignis ⁊ pct̄oribꝰ dat ſpeꝫ obtinē di ꝑ quā vſqꝫ ad celeſtia ſperanda p̄ſumimꝰ. Eſt et alia mīa q̄ omnes p̄dictas ꝯfirmat ⁊ complet. qꝛ cuꝫ oēs nr̄e iuſticie non ſint ꝯdigne ad futuram gl̓iam. non ex oꝑbꝰ iuſticie q̄ fecimus nos. ſꝫ ẜm magnā miſcd̓iam nos ſaluuat poſt morteꝫ in vitam eternam. D Scd̓o ponit̉ vnum circa qd̓ maxime attendenda eſt mīa. ⁊ illud eſt iuditium de quo dicit: nolite iudicare non ꝓhibetur iuditiū miſcd̓ie quo ſubuenit̉ pauꝑibꝰ ⁊ oppreſ ſis. et redditur vnicuiqꝫ quod ſuū eſt. de quo pͣs. iudicat. egenō et pupillo. hūilem et pauꝑem iuſticate. hoc enim eſt opus maxime miſcd̓ie. Sed multiplex iuditiū prohibet̉. primū eſt iu ditium arrogancie de ſeipſo. quo aliquis iudicat ſe dignuꝫ eſſe gracijs datis. aut maioribꝰ. ⁊ in dignū eſſe pati mala que ſuſtinet. Scd̓o ꝓhibet iuditium iactancie quo aliqui vt dic̄ Criẜ non ex beniuolentia. ſꝫ ꝑ iactantiaꝫ ſue iuſticie xp̄iani xp̄ianos deſpitiunt. Tercio ꝓhibet iuditium ꝓprietatis. qꝛ vt dic̄ Criẜ Iudicandus eſt proximus. ſi peccat in deum. ſi vero in nos peceat. ſine iuditio dimittendum eſt ei. vt deus nobis peccantibꝰ dimittat. Quarto ꝓhibet iuditiū indignitatis vt idem dic̄. ne illi qui multis malis pleni ſunt. alios ꝓ mīmis iudicent. indignum em̄ eſt tales eſſe iudices. Vnde Aug. 4. de ci. dei elegan ter ⁊ veraciter reſpondit pirrata quidā comp̄henſus ab alexandro magno. cū ab eo interrogaret quid ſibi vt mare hr̄et infeſtū ille libera voce. qͥd tibi inquit vt orbeꝫ terraꝝ. ſed quia ego exiguo nauigio facio latro vocor. qꝛ tu magna claſſe imꝑator Qn̓to ꝓhibet iuditiū temeritatis. qꝛ vt dic̄ Au. q̄daꝫ ſūt occul ta ⁊ de illis iudicae̓ ē ꝓhibitū. q̄daꝫ v̓o indr̄a. qꝛ dubiū ē quo aīo fiāt. ⁊ d̓ illis iudicae̓ ē temerariū q̄dā v̓o ſūt maīfeſte mala

Sermo ſicut ſtupra blaſphemie ⁊ huiuſmodi. quorū iudiciū eſt ꝑmiſſuꝫ Sexto ꝓhibet iudiciū ꝑſonalitatis vt in iudicio nō ſit acceptio ꝑſonaꝝ. pauꝑis aut diuitis. amici vel inimici. potentis aut in firmi. nā vt dicit Yſydo. li. 3. de ſū. bo. qͣtuor iſtis modis iudici um humanū ꝑu̓tit̉ tiore potentie. cupiditate diuiciaꝝ. amore amicorum. odio inimicoꝝ Caſſio. in epl̓a. teſte Cicerone ꝓuer bialit̓ dicit̉. exuit ꝑſonā iudicis. qui amicū induit. ⁊ Ambroſiꝰ ſuꝑ beati inna In iudicio inqͥt nō ꝯtempſi pauꝑeꝫ. nō oppreſſi viduā. ꝑſonā diuitis nō recepi. in omnibꝰ oꝑbꝰ ſeruaui iuſtici am. Septīo ꝓhibet iudiciū dubietatꝭ fidei. ne vt dicit Hyllarius iudicemꝰ de dīnis ꝓmiſſionibꝰ. tale em̄ iudiciuꝫ aduerſus deū eſt ex fidei ambiguitate. Octauo ꝓhibet iudiciū curioſitatꝭ quo multi iudicare volunt dei iudicia. qͣte.ſ. in mūdo iſto qͥdaꝫ mali floreāt. boni v̓o paciant̉. nō em̄ ē ſine iuſto dei iudicō liꝫ occulto. Legit̉ ꝙ quidaꝫ ſenex horemita deū rogauit. vt ei ſua iudicia demonſtraret. cui die quadā angelus dn̄i in ſil̓itudine ſenis apꝑuit. ⁊ duxit eū viſitare ſctōs pr̄es. ⁊ venerunt ad quē dam ſctm̄ ſenē. qui magno gaudio eos ſuſcepit. ⁊ lauit pedes eoꝝ. atqꝫ ꝑauit refectionē mane v̓o facto eos dimiſit ſꝫ angelꝰ abſcōſe tulit tatinū in quo comederāt. poſt qͥs ſenex miſit filiū ſuū. vt vas redderent. quē angelꝰ īpulit. ꝑ p̄cipiciū ⁊ mortueſt. ꝑturbatus vero heremita ſocius eius de facto venit cuꝫ angelo poſt duos dies ad cellā. vbi erat ſenex cum duobꝰ diſcipulis. qui noluit eos recipere. ſed tandē poſt magnā inſtanciā eos recepit. nec lumen nec panem aut aquā voluit miniſtrare illis. mane facto angelus dedit huic catinum quem occulte priori ſeni tulerat. quod videns frater qui cum eo erat turbatus. recede inquit a me obſecro. tecuꝫ amplius nō ibo. ſancto enim illi viro abſtuliſti catinum. et filiuꝫ eius occidiſti. huic vero peſ ſimo catinū dediſti. cui angelus tu rogaſti deum videre iudicia eius. ad que demonſtranda miſſus ſum. Illi em̄ viro abſtuli ca tinum. quia nō erat de bono. nec debebat talis ſanctus vir aliquid tale poſſidere temporale. occidi vero filium eius. quia no cte ſequenti occiſurus erat patrem. catinum autem qui de malo eſt addidi huic peſſimo ad ruinaꝫ eius. quo dicto diſparuit et non iudicabimini: cauendū eſt ne perperam iudicemꝰ. quia vt dicit Ber. veniet dies ille in quo iudex omniuꝫ non modo iniuſta iudicia. ſed ipſas quoqꝫ iuſticias iudicabit. Iac. z. iudici um ſine mīa fiet illi. qͥ non fecit mīaꝫ. E Tercio tangit al teꝝ ſpēale ī qͦ ſeruāda ē mīa: nolite ꝯdēnare ⁊ nō ꝯdēnabimīnō ꝓhibet̉ ſentēcia iuſte dānacōis. qua mali puniunt̉. dicit̉ em̄

Exodi. 22. maleficos nō pacieris viuere. ſed ꝓhibet ne vlla cō demnatio ſit abſqꝫ aliqͣ manſuetudine. debet em̄ qui aliū ꝯdem nat tria ꝯſiderare Primo ſi ē ī eadē culpa ꝓ qua alterum dam nat ꝙ ſi ſit nullo modo damnaret. quia ſeipſum condamnat vn̄ legit̉ ꝙ Socrates videns latronē duci ad morteꝫ riſit. et interrogauerunt euꝫ currideret. dixit. rideo qꝛ magni latrones paruū latronē damnant. Secūdo attendat qui alteꝝ dānat ſi qn̄qꝫ fuit in eadē culpa. ⁊ tūc damnet cū mīa. ſic̄ ſibi mīam vo luiſſet. Tercio ꝯſideret ſi nūqͣꝫ fuit in eadē culpa. qꝛ dicit apl̓us qui ſe putat ſtare. videat ne cadat. ⁊ iō cū mia damnet auar to ponit̉ aliud in ſeruanda mīa. ⁊ eſt dimiſſio ſuſcepte īiurie: di mittite: ex corde iniurias illatas. naꝫ vt dicit Aug. in euch. 5. cū multa ſint genera elemoſinaꝝ quibꝰ adiuuamur. vt dimit tant̉ nobis pct̄a nr̄a. tn̄ nihil ē maiꝰ illa. qͣ cū ex corde dimittimus qd̓ in nos qͥs peccauit: ⁊ dimittet̉ vobis: non eſt homo qͥ pct̄o nō ſit obligatus. qd̓ ſibi dimitti indiget. ſꝫ tunc nobis di mittit̉. qn̄ in nos peccātibꝰ dimittimꝰ. alias em̄ fruſtra remiſſionē ſperamꝰ a deo. niſi nos ꝓximo remittamꝰ. F Quin to aliud ſpāle ponit̉ ad mīam ꝑtinēs: date: ſcꝫ indigētibꝰ mīe bn̄ficiū. qd̓ ē elmoſina. d̓ elemoſina ab eleyſō grece qd̓ ē latine miſerere. ⁊ ſina ebrate. qd̓ eſt latine mandatū. inde elemoſina qͣſi mandatū mīe. vel dr̄ ebrayce ab eloy qd̓ eſt deus. ⁊ moys. quod eſt aqua. quaſi diuina aqͣ. qꝛ refrigerat ⁊ dantem et reci pientem. Nota ꝙ duplex eſt genus elemoſine ſcꝫ corꝑale ⁊ ſpi rituale. corꝑalis elemoſina ſit ſeptem modis.ſ. viſitare infirmū potare ſitientem. cibare eſurienten. captiuū redimere. nudum te gere. hoſpitem colligere. ſupelire mortuū. vn̄ verſus Viſito poto cibo redimo colligo condo. Sex vero ſunt ſpirituales elemo ſine iſto verſu ꝯtente Cōſule. caſtiga. ſolare. remite. fer. ora. fac̄ ſpiritualem elemoſinā. qui dat conſiliū in dubijs. qui caſtigat inſolenteꝫ. ꝯſolat̉ triſtem. remittit offenſā. portat alioꝝ defectꝰ et qui orat pro ꝓprimis et quia nullus eſt qui aliquo iſtorum modorum. non poſſit dare elemoſinam nullus a p̄cepto elemoſine penitus excuſatur: et dabit̉ vobis: vulgariter dicit̉. dare facit recipere. pro temporalibus dantur eterna. pro vilibus pre cioſa. pro tranſitorijs perpetua. nā multa dona ſunt. que dant̉ elemoſinā largiētibꝰ. pͥmū ē ſanitas aīe yſa. 58 cū fec̄is ſanitatua citiꝰ oriet̉ Scd̓m ē mūditia coris. luc. ii. dare elemoſiāꝫ ⁊ ecce oīa mūda ſūt vob̓ Terciū eſt illuīacō mētis. Yſa. 58. oriet̉ ī tenebris lux tua ⁊ tenebre tue erūt ſic̄ meridies. Artū ē v̓tutū fecūditas. Yſa. 58. eris qͣſi ortꝰ irriguꝰ cuiꝰ nō deficiēt aque

Sermo Quintū eſt extinctio peccati. Eccle. 3. ſicut aqua extinguit ignē ita elemoſina extinguit pct̄m. extinguit ignē īferni. extinguit rurſus iraꝫ dei. Sextū eſt libertas Thob. 12. elymoſina a morte liberat aīam. Septimū qꝛ in bonis ꝯſeruat. Eccl. 17. elymoſina viri eſt qͣſi ſaculꝰ cū ipſo. que gr̄am hoīs qͣſi pupillā oculi conſeruabit. Octauū qꝛ pugnat ꝓ nobis īimicū. Eccl. 29. ſuꝑ ſtatū potentis ⁊ ſuꝑ lanciā adu̓ſus inimicū tuū pugnabit. Nō nū qꝛ etiā orat ꝓ nobis Eccl. 3. ꝯclude elemoſinaꝫ in ſinu pauperuꝫ. ⁊ ipſa orat ꝓ te Decīo qꝛ tandē coronat in vitā eternaꝫ his em̄ qui dederunt elemoſinā dicet̉ in fine ſeculi. venite bene dicti pr̄is mei ꝑcipite regnū. qd̓ vobis paratum eſt ab origine mūdi. ſola em̄ mīe oꝑa in die iudicij remunerant̉ ⁊cͣ. Secunda pars. H Ecundo cū dicit̉ Menſuraꝫ on̄ditur qͣnto premio ſit mīa remuneranda ⁊ multiplicit̉ deſcribit beatitudinem eternā Primo quidē qꝛ iuſte vnicuiqꝫ diſtrib tur iuxta menſuraꝫ meritoꝝ menſura premioꝝ ẜm em̄ menſuram meriti eſt menſura premij. vnde Gre. q. moral. q̄ in electis in hac vita eſt diſcretio operū in alia quoqꝫ vita ꝓcul dubio erit diſcretio dignitatuꝫ. vt quo hic alius alium ſuꝑat illic alius aliuꝫ retribucōe tranſcendat. ⁊ qͣꝫuis illa retributōis dignitas equalis nō ſit. vna tn̄ omnibꝰ beatitudinis vita erit ꝓpter quod apoc. 21. dicit̉ ꝙ nulla ſuꝑna ſancta ciuitas Hirl̓m menſura arundinea aurea metita eſt. qꝛ certis gradibus digni tatū mēſurati ſuꝑni ciues celeſtis cuitatꝭ ordīeꝫ ꝯſtituūt Scd̓o deſcribit hoc p̄miū qͣntū ad ꝑfectionē: bonā: bonū eſt illud bea titudinis p̄miū. īmo bonū omnis boni. ꝯplectēs in ſe q̄cūqꝫ ve ra ſunt bona. vn̄ Boeciꝰ in de ꝯſo. beatitudo eſt ſtatus oīm bo noruꝫ aggregacōe ꝑfectus. q̄ vero ſint illa bona que preꝑauit deus diligentibꝰ ſe. fide nō capitur. ſpe non attingitur caritate non ꝯprehendit̉. deſideria et vota trangreditur. acquiri poteſt exterminari nō poteſt vt dcit Aug. 22. de ciui. dei ibi em̄ vt di cit idem. quicqͥd amabitur aderit nec deſiderabit̉ qd̓ non aderit om̄e qd̓ ibi erit bonū erit ⁊ ſūmꝰ deꝰ ſūmū bonū erit Tercio de ſcribit hoc premiuꝫ qͣntū ad plenitudinē: et ꝯfertam:. plenā plena nanqꝫ erit aīa celeſti beatitudine. ita vt nihil anime aut mentis aut intellectus ſit vacuum a gloria. pͣs. replebimur in bonis domus tue. Quarto deſcribit hoc premiuꝫ qͣntū ad ſui firmitatem: et coagitatam: que enim firma eſſe volumus cogitamus tale erit beatorum premiū qꝛ ſtabilitum et ſecurū vnde proſꝑ de vita ꝯtempl̓. futura vita vbi credit̉ eē. vbi ē certa ſecu

ritas. ſecura tranquillitas. tranqͥlla iocunditas. ſex eternitas. eterna felicitas. vbi eſt amor ꝑfectus. timor nullus. dies eternus. alater motus. ⁊ vnus oīm ſpūs. Vel iſtud pͥmū dicit̉ cogitatū rōne gaudij de mutua btitudine ſanctoꝝ qꝛ dū omnes gaudebūt de btītudine alterius. btītudo cuiuſlibet alteri coagitabit̉. Quinto deſcribit. hoc p̄miū qͣntū ad habūdanciā: et ſuꝑ effluentē: ſuꝑeffluēs dicit̉. qꝛ excedit merita nr̄a. dedimꝰ tꝑalia inqͥt ꝓ et̓nis mūdana ꝓ d̓inis. et ꝓ celeſtibꝰ terrena. vl̓ dicit̉ ſuꝑeffluēs qꝛ a plenitudine btītudinis anime redūdabit gl̓ia in corpus. vn̄ Aug. in epl̓a ad Dyaſcoꝝ. taꝫ potentē deꝰ fecit aīaꝫ. vt de eius pleniſſia btītudine q̄ ī fine tꝑm ſanctis ꝓmitti tur. redundet in inferiorē naturaꝫ. q̄ eſt corpus. nō beatitudo q̄ intelligentis ⁊ fruentis ē ꝓpria. ſꝫ incorrupcōis vigor: dabūt: pr̄ ⁊ filius ⁊ ſpūſctūs. vel ẜm glo. dabūt illi quibꝰ impendiſtis mīe oꝑa. qꝛ erant cauſa vt deus det: in ſinū vr̄m: ſꝫm Gre. nihil ſecurius ⁊ amabiliꝰ eſt eo. qd̓ collocauimꝰ in ſinu Secundo ponit̉ eqͣlitas retributōis cuiuſcūqꝫ oꝑis. eadē qͥppe mēſura qua mēſi fueritꝭ. inmerito. remeciet̉ vobis. in p̄mio. qꝛ vt dicit Ba ſilius qua menſura vnuſquiſqꝫ peccat. aut bene agit. eadeꝫ pre mia aut penas feret ꝙ em̄ pena ſit ẜm menſuram culpe. legitur Deū..25. ẜm mēſurā delicti erit ⁊ plagaꝝ modus. ⁊ Apoc. 18 qͣntū glorificauit ſe ⁊ fuit in delicijs. tm̄ date illi tormētū ⁊ luctum. Sꝫ dices nō videt̉ ꝙ ẜm eandeꝫ mēſuraꝫ malū puniat̉ qͣ perpetratū ē. qꝛ peccat hō tꝑaliter. ⁊ eternalit̓ punit̉ Et dicēdū ꝙ pct̄m qd̓ hic ꝑ pnīaꝫ nō delet̉ in futura vita durat in eternū iō pena ei debet̉ eterna. Itē ẜm Gre. qꝛ hō impenitens qͣntū in ſe eſt peccauit eternalit̓. iō eternalit̓ punit̉. qꝛ ꝯtra eternū ⁊ infi nitū bonū peccauit. Conſiderandū eſt at̄ ꝙ in omni dei oꝑe ſimul ſūt mīa ⁊ iuſticia. vn̄ ſic reprobos eternalit̓ iuſte punit. ꝙ tn̄ miſericordit̉ mitigat eoꝝ penā nō em̄ ꝯtinet in ira ſua mīaſuas. iuſtos v̓o ſic eternalit̓ iuſte gl̓ificat. ꝙ tn̄ miſericordit̉ vl tra merita dat gl̓iam. Ro. d. nō ſūt ꝯdigne paſſiones huius tꝑis. ad futurā gl̓iaꝫ q̄ reuelabit̉ in nob̓ ⁊cͣ Tercia pars. I Ercio cū dr̄ Dicebant at̄ illis. tangit̉ qͥ ordīe faciēdū ſit qͥddā mīe opus. qd̓ ē correctio qꝛ corrigēs debet ī ciꝑe a ſeip̄o. eccel. 3. miſerere anime tue placēs deo et oſtendit quatuor eē neceſſaria iudicanti. pͥmo em̄ debet habere iuris noticiaꝫ. vn̄ dicebat. dicebat at̄ illis ſil̓ilitu dinē nūquid poteſt cecus: iudex: cecū: populū: ducere.i. dirige̓ in regulā iuſticie. ⁊ vitā eternā: nonne ambo in foueā. ꝑdicōis ta dunt: hier.i. grex ꝑditus factus ē ppl̓us meus. paſtores ſe

Sermo duxerunt eos. nā ut dicit Aug. 9. de ci. dei Ignorancia iudicis vt plurimū eſt calamitas innocētis ꝙ ſi aliquis diceret ignorā ciaꝫ iudicis poſſe corrigi ꝑ ſubiectos. quaſi rn̄dens dicit: nō eſt diſcipulus ſuꝑ magr̄m: vt error magiſtri poſſit corrigi ꝑ diſcipulū. īmo ſufficit diſcipulo imitari magr̄m. vn̄ addit: ꝑfectus aūt omīs erit ſi ſit ſicut magr̄ eius: ꝑfectio nanqꝫ diſcipuli ē di ſciplina magr̄i. Scd̓o nō eſt iudex idoneus qui grauioribꝰ detinet̉ criminibꝰ etiaꝫ ſi habeat iuris noticiā. vnde ſubdit aliam ꝑabolam: quid at̄ vides feſtucā.i. paſſionē aut leue peccatum ſicut ire aut iocoſi verbi. vel etiaꝫ temptationis carnis. in ocl̓o fratris tui: qui tamen oculum non excecant. licet turbent: trabem autem: id eſt magnum peccatum vt odiū. adulteriū. vici um contra naturā. et alia huiuſmodi. que merito trabes dicūtur quia magno impetu in tranſuerſo anime poſita. ad profuda trahunt inferni: que in oculo tuo eſt non cōſideras: qꝛ relicta ſui conſideratione. alioꝝ conſiderat culpas. tercō nō eſt ydo neus aliorum corrector. qui ſe non priꝰ correxit. vnde ſubdit: aut qūo potes dicere: ferendo ſm̄aꝫ. fratri tuo. fr̄ ſine eiiciā aut abſoluēdo. aut corrigēdo. aut ſacramēta eccleſie mīſtrādo. feſtu cā de oculo tuo. ipſe at̄ in oculo tuo trabe nō vidēs. hoc eī dice̓ nō p̄t ſine cōſuone ſui ſi pct̄m eius ſit notum nec dicere poteſt ſaltem ſine rep̄henſione ꝓprie cōſcīe. ſi peccatum ſit occultum qꝛ non vult dominꝰ vt correctionis aſſumat officium. qui ꝓprijs eſt peccatis obnoxius. vnde Io. d. qui ſine peccato eſt veſtrum in illam lapidem mittat. qͣrto documentuꝫ adiungit. ypocrita. ypocrita d̓ ſil̓ator. et reuera peccator corrigens aliū ypocrita ē quia actu correctionis ſe īmunem oſtendit a pecto. cū non ſit Eiice primū trabem de oculo tuo. hic eſt rectus ordo vt primo ſeipſum corrigat. vn̄ Gre. duꝝ eſt vt qui neſcit tenere modera mina vite ſue: iudex fiat aliene Eccle. z. noli q̄rere fieri iudex. niſi valeas virtute irrumpere iniquitates: ⁊ tūc ꝑſpicies.i. ꝑfcē aſpicies: vt educas: auctoritate regimīs: feſtuca de oculo fr̄is tui. qꝛ liꝫ iudex ſit ſuꝑior auctitate rgimīs. fr̄ tn̄ ē ꝑitate fidei ⁊ vocacōis ⁊ iō frat̓ne dēt corrigere. in om̄ibꝰ iſtis vt dicit Baſi. ꝯſiderandū eſt qͣꝫte ſit difficultatis alios iudicare. qꝛ oꝑtet ꝙ pͥmo ſeip̄os ꝯſpiciāt ec emendēt. qd̓ videt̉ grauiſſimū omniuꝫ: qꝛ cū oculus cuncta videat exteriora. tn̄ ſuꝑ ſe viſu non vtitur. ita et noſter intellectus: cū alienuꝫ velociter cōiectat pctm̄. len tus eſt tn̄ ꝓprios ꝑuidere defectus ⁊cͣ. Pominica ſecunda poſt penthecoſtes. Sermonis quinquageſimi primi.

li Omo qͥdaꝫ fecit cenā magnā et vocauit ml̓tos ⁊cͣ. Luc 14. ſi homines ſicut beſtie ſolam haberent na turam ſenſibilium mirum non eſſet eos taꝫ ardent̓ ꝓſequi hec bona corꝑalia ceteris animalibꝰ ꝯmunia Nūc vero habentes diſerecōis iudiciū ⁊ rōnis inue ſtigationē. multū ſūt rep̄hendendi. qꝛ vera bona rōnis eis propria querere omittunt ſolis ſenſibilibꝰ inherentes. et iō ſicut ad cenam nō fuerunt intromiſſi. qui voluit ꝓbare boues et qui vo luit videre villā ⁊ qui duxit vxorē. ita tria hec vicia.ſ. ꝯcupiſcē cia carnis. ꝯcupiſcencia oculoꝝ. et ſuꝑbia vite. celeſtem priam claudunt mūdi amatoribꝰ. vn̄ v̓ſus. Vxo. villa boues cenam clauſere vocatis. Mūdus cura caro celuꝫ clauſere renatis. de hoc igit̉ ſimilitudīs figura agit̉ in pn̄ti euāgelio quod in tres ꝑtes diuidit̉. in quaꝝ pa tangit̉ dīna magnificēcia. Scd̓o. ſubditur humana negligencia. ibi. et eperunt omnes. Tercio poſtponitur iuſta ſentencia. ibi. Tunc iratus ⁊cͣ. Circa primum diuina magnificencia in tribꝰ oſtenditur. primo in p̄paratione magne cene. magnifici em̄ eſt magna facere. vn̄ dicit: homo quidā. iſte homo ẜm Cirilluꝫ deus pr̄ eſt. non ſcd̓m nature veritatē. ſed qꝛ ad ſimilitudinem eius conditus eſt homo. vel vt dicit doctor grecus. homo eſt ratione benignitatis et mīe ad homines. Po teſt etiam dici ꝙ iſte homo chriſtus eſt ratione veritatis. nature quia verbum caro factum eſt. nomen ꝓprium ipſius ſubticetur quia miſterium nominis eius nulla poteſt creatura comprehēdere. Yſa. q. vocabitur nomen eiꝰ admirabilis. ſed deſcribitur communi nomine diſcreto cum dicitur: homo quidam: homo quidem ratione veritatis nature. ſed quidam ratione ſingulari tatis ꝑſone. cuius ſingularitas in multis apparet pͥmo in vnio ne ad verbum. Hebre. i. cui enim aliquando non dico hominū ſed etiam angelorum dixit pater filius meus es tu. ego hodie genui te. ſingularis in innocencia. Eccl̓. z. virum de mille vnū reꝑi ſingularis ī origine qꝛ ꝯceptus de ſpūſctō ⁊ natꝰ de v̓gine Yſa. 53. generacōeꝫ eiꝰ. qͥs enarrabit. ſingularis ī ptāte Mat. 24. data ē mihi omīs ptās in celo ⁊ in terra. ſingularis in ſalua tione. qꝛ nō ē datū aliud nomē hoībꝰ ſub celo. in qͥ oportet ſal uos fieri credētes Act. q. ſingularis ī redēcōe. qꝛ nō ē inuētus nec ī celo nec in t̓ra nec ſubtꝰ terrā qͥ eēt dignꝰ aꝑire librū redē tionis noſtre et ſolunere ſingnacula eius. niſi hic agnus innocens qui tollit peccata mundi. B vt dicit̉ Apo.§. fecit i. preparauit: Cenaꝫ magnam: Cena iſta refectio vite eterne eſt

Sermo ſt. Luc. 22 ego diſpono vobis. ſicut diſpoſuit mihi pater. vt datis ⁊ bibatis ſupͣ menſā meā ⁊cͣ. nec illa refectio carnalit̓ int eligenda eſt. ſicut credūt ſaraceni ſe in vita et̓na debere vti cōneſtibilibꝰ. ⁊ actibꝰ carnalibꝰ turpis em̄ eſſet talis vita eterna id eſt ſpūalit̓ iſta refectio intelligēda. nec em̄ corpus tunc indi ebit cibo qn̄ ſanctinet eſurient nec ſitient amplius. ſꝫ iſta refe tio erit in guſtu amine clare. deum viuuendo glorioſe amando t ꝑfecte illi inherendo. et bene iſta beatitudo cena dicit̉ qꝛ ſicut na parat̉ declinante die. poſtqͣꝫ nulla eſt refectio. ſic vita eteradatur poſt diē vite pn̄tis. vbi nihil aliud expectat̉. Eſt em̄ na magna īmo maior īmo maxi ma. adeo vt eius īmenſitas ī cor homīs nō poſſit aſcendere. Yſa. 64. oculus nō vidit. nec uris audiuit. nec in cor homīs aſcendit ⁊cͣ. Aliter ẜm Cirilluꝫ na iſta magna ſacramentū eſt corꝑis ⁊ ſanguis dn̄i nr̄i ihe a xp̄i. quo reficiunt̉ anime digne ſumētiū. Io. 6. caro mea v̓e ſt cibus ⁊cͣ. iſta refectio cena dicit̉. ⁊ dicit̉ magna. et dicit̉ facta b homīe xp̄o. cena quidē nō ex hoc ſolo. qͥa hoc ſacramētū fuit ſtitutū in cena dn̄i. ſꝫ etiā ex ꝓprietate vocabuli. dicit̉ em̄ cena cenon qd̓ eſt nouū. et reuera hoc ſacramētū renouat mentem b omni vetuſtate. pͣs. replet in bonis deſideriū tuū. renouabit̉ t aquile iuuentus tua. vel dicit̉ cena a cenon qd̓ eſt om̄e. quia it dicit Vrbanus papa in hoc ſacramēto ſpūaliū omniū duldo cariſmatū quaſi in ſuo fonte potat̉. vel dicit̉ cena a cenō qd̓ ſt vmbra qꝛ ſub vmbra accidentiū panis et vini veruꝫ ſangui em̄ ⁊ carnē ſumimꝰ. can. z. ſub vmbra illiꝰ quē deſideraueraꝫ di. ⁊ fructus illius dulcis eſt gutturi meo. dicit̉ etiaꝫ iſta cena nagna. qꝛ nō quicūqꝫ cibꝰ in ea ꝑatus eſt ſed ipſe qui dat eſtā mni cari. magnus ⁊ filius altiſſimi. iſte cibꝰ magnꝰ eſt et no ilis. pͥmo qꝛ celitus. ſap. 16. panem de celo p̄ſtitiſti eis. Io. 6. go ſū panis viuus qui de celo deſcendit. 2. cibꝰ eſt angelicꝰ. s. panem angelorum manducauit homo. 3º cibus ē viuificus n̄ Aug. ſuꝑ Io. cū em̄ cibo ⁊ potu id appetāt homines. vt nō ſuriant neqꝫ ſitiāt hec v̓aciter nō p̄ſtat niſi iſte cibꝰ ⁊ potus. qͥ os a quibꝰ ſumit̉ īmortales ⁊ incorruptibiles facit vltimo iſte ibꝰ eſt deificus. vnionē em̄ inter nos ⁊ deū facit. ⁊ nos ꝯuertit n̄ ip̄m Aug. 7. ꝯfeſ. nec tu me mutabis. ſicut cibū carnis tue ī e. ſꝫ mutaberis in me. Io. 6. qui māducat meaꝫ carnē et bibit neū ſanguinē in me manet. et ego in illo. vlterius cenā iſtā feit xp̄us ipſe nec em̄ v̓tute meriti cuiuſcūqꝫ hoīs fieri poteſt. niſi n ſermone xp̄i. vn̄ Aug. de eccl. dog. dic hoc ſacramētū nō in nerito ꝯſecrantis ſed in verbo efficit̉ creatoris. et Ambroſius

libro de ſacramētis. vbi xp̄i verba accedūt ad panē ⁊ vinū. eſt ſanguis ⁊ corpus. dn̄m etiā audi dicenteꝫ. accipite ⁊ comedite ex eo omnes. hoc eſt corpus meum. et ante verba chriſti calix vino ⁊ aqua eſt plenus cum autem verba chriſti prolata fuerint. ſanguis efficit̉ Scd̓o diuina magnificēcia ꝯmedat̉ in multorū vocacōe: et vocauit multos. ad cenā vite eterne vocati ſūt multi. oīs videlicet multitudo credenciū. i. Pe. g. deus oīs gracie vocauit nos ſcꝫ credentes in eternā ſuā gloriā. Eſt em̄ deus liberal̓ ⁊ magnificꝰ. vn̄ vult multis ꝯmunicare maieſtatis ſue gloriā prima. Thi. i. vult oēs hoīes ſaluos fieri et ad agnitio nem veritatis ꝑuenire. ¶ Tercio ꝯmendat̉ dei magnificentiā a miſſione ſerui: et miſit ſeruū ſuum. Iſte ſeruus vt dicit Ciril. xp̄us eſt qui cū eſſet naturalit̓ pr̄i equalis exinaniuit ſemetip̄m formā ſerui accipiens. cuius miſſio eius eſt incarnatio vn̄ Aug. eo intelligit̉ miſſus quo incarnatꝰ: hora cene.i. tꝑe gracie quo xp̄s eſt miſſus. Gal̓. 4. at vbi venit plenitudo tꝑis miſit deus filiū ſuū ⁊cͣ: dicere inuitatis vt venirent: vn̄ clamat iſte ſeruus Mat. i venite ad me omnes qui laboratis ⁊ onera ti eſtis ⁊cͣ: qꝛ iā parata ſūt oīa: ante xp̄i aduentū nonduꝫ erat iſta cena parata. qꝛ nullus poterat ingredi vitā eternā. ſꝫ īmo lato xp̄o vt dicit Gre. pꝫ celeſtis regni aditus. ſicut at̄ xp̄s fuit miſſus a pr̄e. vt inuitaret vocatos ad cenā. ita ipſe ſeruos ſuos apoſtolos miſſit. et mittit predicatores. vt dicant nobis. ve nite ad cenam. quia parata ſunt oīa. Io. zo. ſicut miſit me pr̄. et ego mitto vos. feſtinemus igit̉. vt dicit Ber. ad locum tuti orem. ⁊ ad agrū vberiorem. ad paſtum ſuauiorem. vt habitemus ſine metu habundemꝰ ſine defectu epulemur ſine faſtidio et Ciprianus ꝓperemus inquit et curramus ad patriaꝫ noſtrā vt videre poſſimus vt parentes ſalutare valeamꝰ. magnus illic carorum numerus nos expectat parentum. fratrum. filiorū frequens nos copioſa turba deſiderat. iam de ſua incolumitate ſecuri. adhuc de noſtra ſalute ſolliciti ad hoꝝ ꝯſpectū venire ma gna nobis et illis erit leticia. Secunda pars. Ecundo cum dicitur Et ceperunt om̄es ⁊cͣ. tangitur humana negligencia. qua peccatores amantes tem poralia excuſant ſe de ſpiritualibus. et diuiditur in tres partes In prima generaliter ponit vocatoꝝ ex cuſationē: Et ceperunt ſe ſimul omnes excuſare: Greg. ecce ho mo diues inuitat. et pauꝑ occurrere. feſtinat. et tn̄ ad dei inuitamur ꝯuiuiū et excuſamus. offert ergo deus quod rogare debuit non rogatus dare vult. qd̓ vix ſperari poterat. et tn̄ ſil̓

Sermo omnes excuſant. vnde ſicut frequenter contingit. ꝙ volentes ſe excuſare accuſant. ita oīs excuſatio ab ingreſſu vite eterne accuſatio eſt. nulla em̄ pōt huc excuſatio cadere. oēs ſe excuſant. et ſi nō v̓bo ſaltē cogitatū. ſaltē facto. et videmꝰ ꝙ excuſant ſe iuuenes ab iſta tena volentes interim vti cretura. tanqͣꝫ in iuuentute ſua ſapīe. 3. et dicūt ꝙ in ſenectute ꝯuertent̉. iſti ſūt vt dic̄ Aug.§. ꝯfeſ. miſeri adoleſcentes. qͥ petūt a deo ꝯtinēciā et caſti tatem. ſꝫ nolūt eā adhuc habere. timent em̄ cito exaudiri et ſa nari a morbo ꝯcupiſcencie. quē pociꝰ volūt ꝯpleri qͣꝫ extingui. Itē excuſant ſe antiqͥ de defectu etatis Quidā de impotēcia. cum nihil tn̄ impoſſibile deus mādauerit. Quidā de ſollicitudine rei familiaris. Quidā ſe excuſant ꝙ in fine vite peniteāt. nō aduertentes qꝛ finis vite ē ad p̄miū nō ad meritū. que oīa ꝯtingunt vt dic̄ Gre. ꝓpter dr̄am ſpūaliū deliciarū et corꝑaliū. corꝑales em̄ cū nō habent̉ valdedeſiderant̉. habite vero faſtidiunt̉. ſꝫ ſpi rituales nō habite ſūt in faſtidio. habite at̄ in deſiderio ſi igitur guſtarēt hoīes qͣꝫ ſuauis eſt dn̄s. ⁊ aliquē ardorē celeſtis cene ꝑ ciperent. ꝓfecto ad ſpūales delicias currerent. nūc vero infectū habent guſtū ſicut febricitātes. vn̄ illam nō ſentiunt dulcedinē E Scd̓o in ſpāli ponunt̉ tres excuſacōes. quaꝝ pͥma eſt ſuperboꝝ. qui amant dn̄ationes mūdi: primꝰ dixit: pͥma excu ſatio eſt de pͥmo vicio qd̓ eſt ſuꝑbia: villaꝫ emi Aug. in villa empta dn̄atio notat̉. qui em̄ habet villaꝫ. regioni et incolis do minat̉. et bene dr̄ eē empta. quia magnis ꝑiculis laboribꝰ ⁊ tri bulationibꝰ emitur. dominatio. ⁊ neceſſe habeo: neceſſitas iſta aſſumpta eſt nō coacta: exire: per iſtaꝫ dominationē exit homo a ſeipſo. qꝛ relicto ꝓprio regimine et dominatione ſuiipſius. am bit exterioruꝫ regimen: et videre illam: vident ⁊ diligent̓ attē dunt tyrāni. ne iſta villa ab eis auferat̉ ꝯſpirationibꝰ aut alio modo: rogo te habe me excuſatum: nō exaudit̉ iſta rogatio ex cuſationis. nouit em̄ deus eos ſic eſſe diſpoſitos. ꝙ ſi ſcirent ſe non haberi excuſatos tn̄ exirent videre illaꝫ villam Et attende ꝙ iſta rogatio videt̉ eſſe humilitatis. ſciunt em̄ ſuperbi ꝙ nun qm̄ exaltat̉ niſi humilitas qꝛ vt dicitur Eccle. 9. odibilis eſt co ram deo ⁊ hominibꝰ ſuꝑbia. nō em̄ ſuꝑiorem aut parē patitur et ideo vt ꝑueniant ad intentuꝫ dn̄andi humilitatē quā in cor de non habent verbis oſtendunt ⁊ geſtibus. de quibus Eccle. ꝯ. eſt qui nequiter ſe humiliat. ⁊ interiora eius plena ſunt dolo. Deinde ponit ſecūdaꝫ excuſationē. que eſt auarorū: et alter: ſcilicet auarus. alterum em̄ vicium poſt ſuperbiam eſt auaricia: dixit iuga boum emi quinqꝫ: bos ſenſū humanum et

li affectū eiꝰ ſignificat. bos em̄ nō portat ſed trahit. bos etiaꝫ pi grum eſt aīal. ⁊ recalcitrat ſtimulo ita ſenſus piger eſt ad bonū et rōni ad bonū ſtimulāti recalcitrat. dicūtur at̄ eē quinqꝫ iuga. iugū em̄ eſt ex duobꝰ bobus. ſic et qͥlibet ſenſus duobꝰ vtit̉ oganis. vt iugū viſus ex duobꝰ eſt oculis. auditꝰ ex duabꝰ auribꝰ. olfactus in duabꝰ naribꝰ. guſtus in palato ⁊ lingua. tactꝰ aūt lit̄ꝫ ſit toto ī corꝑe. tn̄ vt dicit Aug. voluptas carnis q̄ ad tactū ꝑtinet geminat̉ eſt em̄ intrinſecꝰ ⁊ extrinſecus. vl̓ qꝛ due ſunt manus tactui deſeruiētes. iſtos ſenſus auarus dicit̉ emere qꝛ bona tꝑalia his ꝑcepta ſenſibꝰ. cū ipſius nō ſint. ea tn̄ deſiderio ſibi vendicat. aut etiā emit. qꝛ magnis ꝑiculis et laboribus acqͥrit: et eo ꝓbare illa: tunc auarus ꝓbat iuga boum qn̄ exꝑitur. qͥd poſſint tꝑalia que ſenſu deſiderant̉. ꝓbat nāqꝫ vſu rarius quid poſſit pecunia in lucro. ꝓbat cupidus quid poſſint poſſeſſione in fructu: Rogo te habe me excuſatū: ſi cauſa excuſacōis iuſta fuiſſet. dignū erat rogacōem eius exaudiri. nūc ve ro qꝛ ruſticanū opus p̄poſuit nobilitati celeſtis cene. nulla ē excuſationis ratio. G Deinde ponit terciā excuſacōem que eſt luxurie: alius dixit:.ſ. luxurioſus: vxorē duxi: iſta vt dicit Aug. voluptas carnis eſt. q̄ multos impedit. quā voluptatem honorabili vocat noīe ꝯiugi. qꝛ vt dicit Gre. licꝫ ꝯiugiū bonū ſit ad ꝓpagandū ſobolē diuina ꝓuidencia inſtitutū. nōnulli tn̄ nō fecuditateꝫ ꝓlis. ſed ꝑ hoc deſideriū expetunt voluptatis. vel noīe vxoris appellat. eo ꝙ quidā ſic fruunt̉ illicitis deſideris. ac ſi voluptas eſſet vxor. ⁊ iō nō poſſū venire: ecce malū huiuſ vicii. qꝛ tenet ligatā aīam. vt ad deū nō poſſit accedere. etiam qn̄ vult. qꝛ vt dicit Baſilius. intellectus humanꝰ vergens ad in mūdicias ⁊ illecebras debilis ē ad agendū diuina. ꝯſuetudīe em̄ actus carnalis ſit cathena neceſſitatis ꝯſtringens homineꝫ. vn̄ Aug. 8. ꝯfeſ. ex volūtate ꝑuerſa facta ē libido. ⁊ dū libidini ſeruit̉. facta eſt ꝯſuetudo. ⁊ dū ꝯſuetudini nō reſiſtit̉. facta ē ne ceſſitas. Et attende ꝙ nō rogauit iſte ſe haberi excuſatū. qꝛ homines talit̓ diſpoſiti. freq̄nter erubeſcūt orare deū. vel qꝛ ꝯtem ſit ec irā īuitantis impiꝰ em̄ cū in ꝓfundū venerit vicioꝝ ꝯtem nit Tercio ponit̉ renūciatio ſerui: ⁊ reuerſus ſeruus: p̄dicatores dicunt̉ reuerti ad deū. qn̄ poſt exteriores v̓bi occupationes redeūt ad ſeipſos. de ſeipſis ꝯſiderantes. et d̓mitateꝫ int̓na men tis ꝯtemplōe intuentes. nūtiauit hec dn̄o ſuo. nūtiant p̄dicato res deo fructū quē fecerūt in p̄dicacōe de ꝯuerſis deuꝫ laudādo et orando ꝓ eis ꝓ his v̓o qui dei v̓bū ꝯtemnūt dolere ⁊ gemere ante deū qd̓dam annūtiare eſt. ⁊ vt dic̄ Aug. nō indiget deꝰ

Sermo nuncijs ꝓpter inferioꝝ ſciēciaꝫ. qͣſi ꝑ eos ſcientior fiat. qui omnia nouit ſtabilit̓ ⁊ incōmutabilit̓. ſꝫ nūcij ſūt. vt deo aſſiſtant. cumqꝫ de inferioribꝰ agendis ꝯſulant. Iob. 28. mittes fulgu re ⁊ ibūt. ⁊ reuertēcia dicēt tibi adſumꝰ. Tercia pars. H Eercio cū dicit̉ Tūc irratus. ponit̉ iuſta ꝯſecuta ſentē cia. que triplex eſt. vꝫ pͥma de aliquoꝝ introductōe tunc iratus pr̄familias: pr̄familias deus eſt. cuiꝰ familia ſūt om̄es angeli. om̄es electi ⁊ fideles. hāc em̄ familiaꝫ ipſe creauit. ꝯſeruat. ordinauit. ⁊ diſtinxit officijs. iuſte vero deꝰ iraſcit̉ de negligencia hoīm. qui ꝑataꝫ ꝓ eis eterne vite cenā ꝯtemnūt. ⁊ vilibꝰ cibis implent mentem. Et nota vt dicit Baſiliꝰ. ꝙ deus iraſcit̉. nō ꝙ paſſio ire diuine ſubſtancie accidat. ſꝫ talis oꝑatio que in nobis ſit ab ira ſicut punitio deira ⁊ indignatio dicit̉. que ira qͣnto purior ⁊ ſine paſſione eſt. tanto firmior eſt ⁊ grauior. Hier. 10. ab indignacōe eius ꝯmo uebit̉ terra. et nō ſuſtinebūt gētes ꝯminationē eiꝰ. et in or̄one regis manaſſe dicit̉. om̄es pauēt et tremūt a vultu v̓tutis tue et in ſuſtentabilis ira ꝯmocōis tue ſuꝑ peccatores. formidinem ire eius nullus poterit ſuſtine̓. ꝓut legit̉ Apoc. 6. reges terre ⁊ principes terre tribuni ⁊ diuites. et fortes ⁊ oīs ſeruus et libeabſconderunt ſe in ſpelūcis et petris montiū. ⁊ dicunt montibꝰ et petris. cadite ſuꝑ nos. ⁊ abſcondite nos. a facie ſedentis ſuꝑ thronū. ⁊ ab ira agni. qm̄ venit dies magnꝰ ire ipſoꝝ. ⁊ quis poterit ſtare I Deinde mādatū imponit. dixit ſeruo ſuo exi: debent p̄dicatores exire ab intimis ꝯtemplationis ad exte riorem vbi denūciationeꝫ. Mat. ſꝫ: exijt qui ſeminat ſeminare ſemen ſuū: cito: quia mora trahit ꝑiculum. tꝑus em̄ breue eſt. pͥma Io. z. filioli mei nouiſſima hora eſt: in plateas et vicos ci uitatis: ciuitas iſta mūdus eſt. cuius platee proſpera eius ſunt. vici vero aduerſa mundi. ⁊ pauꝑes qui habent ſubſtancie defe ctum. dicuntur em̄ pauperes. quaſi paruꝫ in pera habentes: ac debiles: qui habent virtutis ⁊ vigoris defectū: cecos: qui nul lius ingenij lumē habent. vt dicit Gre: et claudos: qui rectos in operatione greſſus nō habent: introduc huc de plateis em̄ i. de ꝓſperitate mūdi ceci introducunt̉. et claudi. ceci quidē ſūt qui tꝑalium ſucceſſū rerum ignorant qͥd futura illis pariat dies. claudi vero ſunt qui habent deprauatū affectum ad ꝓſpera mundi. vel ceci ſunt et claudi. qui ſcandalizantē peduꝫ aut ocu lum a ſe abiiciunt. intentionē viꝫ ⁊ affectū mūdi. introducunt̉ em̄ tales ad vitam Mar. 9. bonū eſt tibi ad vitā ingredi luſcū aut claudū. de vicis vero.i. aduerſitatibꝰ mundi introducūtur

li pauꝑes. quibꝰ eſt bonoruꝫ tꝑaliū detectus. Luc. 6. beati pauperes qꝛ vr̄m ē regnū dei. introducunt̉ etiā debiles. qui in iſto mundo nō habent ſtatū dignitatis. aut potencie prima Cor. 1. infirma mūdi elegit deus. et ignobilia ⁊ ꝯtemtibilia. vt ꝯfundat forcia. Deinde ponit̉ ſerui obediēcia: ⁊ ait ſeruus. dn̄e factum eſt vt imꝑaſti. reuera ita ſit. vt dn̄s imꝑauit. qꝛ in regnū eterne btītudinis ꝓ magua ꝑte introducunt. qui aūt carent tēporalibꝰ aut habentes ea ꝯtēnunt. ⁊ adhuc locus eſt. ecce prudens explicatio adhuc certe eſt in celo locus vacuus. quē p̄deſti natis oportet impleri anteqͣꝫ mūdus finiat̉. Apoc. 6. reſponſū fuit aīabus ſanctis petentibꝰ corpoꝝ reſurrectionē. adhuc ſuſtinete modicū tꝑs. donec impleat̉ numerꝰ frm̄ vr̄orū. R Scd̓o ponit̉ ſentēcia de quorundaꝫ ꝯpulſione: ⁊ ait dn̄s ſeruo ſuo. exi in vias ⁊ ſepes. in vijs hītant qui multa rerū varietate et aduerſitate ꝯpellunt̉. nō figere animū in mūdo. ſed eo quaſi via ꝑegrinacōis vti. in ſepibꝰ vero hītant quos mūdꝰ deſpiēqͣſi extra ſe abicit: et ꝯpelle intrare: ꝯpellūt nos intrare ad cenā timor inferni. ⁊ etiā aduerſitas rerū tꝑaliū. vn̄ Gre. hos elegit deus. quos mūdus deſpicit. qꝛ plerūqꝫ iſta deſpectio homineꝫ reuocat ad ſeip̄m. ⁊ tanto celerius vocē dei aliqui audiūt. qͣnto in mūdo nō ad deū cicius ire ꝯpellūt: vt impleat̉ domus meadomus pr̄iſfamilias vbi ſit eternū ꝯuiuium celeſtis patria eſt. que magne capacitatis eſt. Bar..3. O yſrahel qͣꝫ magna eſt do mus dei et ingens locus poſſeſſionis eius. Eſt mūdicie ⁊ ſancti tatis. pͣs. domū tuaꝫ decet ſanctitudo. Eſt decoris et pulchritudinis. pͣs. dn̄e dilexi decorem domus tue. Eſt laudis et btītudinis. ps. beati qui habitant in domo tua dn̄e in ſecula ſeculorum laudabunt te. Ad hanc domum ſuſpirabat Dauid dicens Quam dilecta tabernacula tua dn̄e virtutū. concupiſcit ⁊ deficit anima mea in atria dn̄i. L Nota ꝙ quatuor genera hominū introducunt̉ ad celeſtē cenaꝫ.ſ. ceci et claudi. pauperes et debiles. qui omnes aſſumunt̉ de qͣtuor fratribꝰ. quoruꝫ duo ſunt intra mundi huius ciuitateꝫ.ſ. platearuꝫ proſperitas. ⁊ ad uerſitas vicorū. duo vero ſunt extra mundū.ſ. ſtatus religionis. qui eſt in via. et ſtatus prelationis. qui eſt in ſepibꝰ. ſepes em̄ protegit ea que includit. de prelato vero dicitur. Eze. 22. queſiui virum qui interponeret ſepem. ⁊ ſtaret oppoſitus ꝯtra me ꝓ terra. ne diſſipare eam. Nota quia celoꝝ regnū quidam violenter rapiunt. et ſunt martires. et quicūqꝫ carnē macerant Mat. 11. Adiebus Iohannis regnum celoruꝫ vim patitur. et

Sermo violenti rapiunt illud. Quidam vero illud furant̉ per ꝯtempla tionem. ſicut maria magdalena. que ſedebat ad pedes dn̄i audiens verba eius. Quidam aūt illud emunt ꝑ elemoſinaꝝ lagitionē. Vnde aug. de ſpiritu et anima. Ecce inquit venale eſt regnū dei. eme ſi vis. tantū valet quantū habes. ꝙ ſi nihil ha bes teipſum da ⁊ habebis illud. Quibuſdā vero hoc regnū gratuito dat̉. pueris ſcilꝫ deſcendentibꝰ in ſacramento eccleſie. qui nullis ſuis meritis ſaluant̉. Pſal. Pro nihilo habuerunt terraꝫ deſiderabileꝫ. Quidā vero etiā compellunt̉ intrare vrgentibꝰ ad uerſitatibꝰ mundi. et egeſtate qualis fuit filius prodigus. qui egeſtate compulſus rediit ad patrem. Lu. 15. Pſal. Imple facies eoꝝ ignominia et querent nomen tuū. Tercio ponit̉ metu enda ſententia de reprobatione quorundā: dico aūt vobis: cuius dicere infallibile eſt: ꝙ nemo viroꝝ illoꝝ qui vocati ſunt: et neglexerunt venire: guſtabit cenam meā: ergo vt dicit grego. nemo ꝯtemnet ne dū vocatus excuſat. cū voluerit intrare n̄ valeat. ⁊cͣ. Pominica tercia poſt penthecoſtes Pri A ma pars ſermonis liRant a ppropinquantes ad iheſū publicani ⁊ pec catores vt audirent illuꝫ ⁊cͣ. Lu. 15. et Mat. 18. Quanta ſit benignitas dei et māſuetudo circa pec catores. Preſenis euangeliū declarat. in quo primō oſtendit̉ qͣꝫ miſericorditer deus ſuſcipiat ad ſe redeuntes. Secundo quanto labore ꝑquirat errantes. ibi. et ait ad illos. Tercio qͣꝫ diligenti ſollicitudine inueīat abeuntes. ibi aut que mulier. Circa primū duo facit. Primo em̄ ponit pecca toꝝ acceſſum ad chriſtū. A Erant appropinquantes ad iheſum publicani et peccatores: Publicani dicunt̉ qui exigunt tributū reꝝ venaliū. maxime eaꝝ reꝝ que nauigio ferunt̉. Quod qꝛ difficiliter ſit ſine pecato ꝓpter implicationē cure ſecularis. iō inter peccatores ꝯnumerant̉. aut ꝓpter hoc quia prohibita erat iudeis talis exactio. i. eſdre. 7. Vectigal tributum in annonanon habetis poteſtatē imponendi. ideo iſti tanqͣꝫ alioꝝ raptores. Dicunt̉ publicani pectores. vn̄ etiā alio modo dicit̉ publicanus ex eo ꝙ publice peccet. Nota ꝙ peccatores dn̄t accede ree ad chriſtū ſicut infirmus ad medicū. pauꝑ ad theſauꝝ. eſuriens ad cibū. cecus ad lumē. ſeruus ad libertatē. captiuus ad re demptionē. laxatus ad requieꝫ. et mortuus ad vitā. Sunt em̄ peccatores infirmi ſpiritualiter. i. mach. ii. infirmati ſūt mente

lii et clamauerunt. tot em̄ patiunt̉ genera infirmitatū quot peccatis ſūt vulnerati. vn̄ neceſſe habent accedere ad meditū xp̄m vt ſanent̉ qui ꝓpiciatur omnibꝰ iniqͥtatibꝰ nr̄is. ⁊ ſanat omēs infirmitates anime Itē ſunt pct̄ores egentes ⁊ pauꝑes diuiciꝰ gracie. pͣs. ego vero egenus ⁊ pauꝑ ſū. qua ꝓpter accedunt ad xp̄m thezauruꝫ oīs boni. vt ditent̉ qui dat omnibꝰ effluenter. Eſt em̄ diues in om̄es qui eū inuocant. pͣs. adiuuit pauperem de inopia. Item ſūt pct̄ores eſurientes ⁊ ſitientes. psͣ. Eſurien tes ⁊ ſitientes. anima eoꝝ in ip̄is defecit. hec em̄ tꝑalia nō poſſunt tollere famē anime. ſūt em̄ ſicut ſilique cibus portorū que intus vatue ſunt et potius inflant ventrem qͣꝫ ſatient. Rurſus ipſa tꝑalia nō extingunt ardorē ſitis. ſūt em̄ velut aqua ſalita que amplius ſitim accendit. qͣnto amplius fuerit guſtata. ⁊ iō neceſſariū eſt pct̄oribꝰ ad deū accedere. qui eſt cibꝰ verus ⁊ fonaque vite. vt nō eſuriant nec ſitiant amplius. Item ſūt pct̄ores ceci ī intellectu: excecauit em̄ eos malicia eoꝝ. pͣs. lumē ocu lorū meorū. ip̄m nō eſt mecum Igit̉ ad deū accedant. qui vera lux eſt in quo tenebre nō ſunt vlle. pͣs. Accedite ad eū ⁊ illumi namini. Itē pct̄ores ſunt ſerui. Omnis em̄ qui facit pct̄m. ſeruꝰ eſt pct̄i Io. 8. ideo accedunt ad deū qui ab hac liberat ſeruitute vnde ideꝫ. Si filius liberauit vos vere liberi eritis. Item pct̄ores ſunt captiui. a dyabolo detenti Iſa. 46. anime eoꝝ in captiuita tem ibunt Accedat ergo ad deū qui nō dedit aliud preciū. niſi ſeip̄m ꝓ nr̄a redemptione. Iſa. 45. captiuitatē meam dimittet. non in p̄cio nec in muneribꝰ. et iterum. gratis venūdati eſtis et abſqꝫ argento redimemī. Item pct̄ores ſūt laxati et fatigati onere pct̄orū Iſa. 46. Onera viam graui pondere vſqꝫ ad laſſi tudinē. vnde neceſſarium eſt illis ad deum accedere. qui tollat hec grauamina. et dat fatigatis requiem. Math. ii. venite om nes qui laboratis ⁊ onerati eſtis. ⁊ ego reficiā vos. vltimo pa ſtores mortui ſūt. pct̄m em̄ tanqͣꝫ venenuꝫ tollit vitā aīe. et iō ſūt ſedentes in tenebris ⁊ vmbra mortis Quaꝓpter neceſſarium eſt nobis ad dn̄m accedere. qͥ ē vita pura ⁊ eterna. vt mēs nr̄a viuificet̉. i. Cor. 15. Sic in adā om̄es moriunt̉. ita in xp̄o omēs viuificabunt̉ Deinde on̄dit̉ adqͥd acceſſerint pct̄ores ad xp̄m. vt audirēt illū: delectabant̉ pct̄ores audire v̓ba xp̄i. qui rōna bilit̓ pct̄a rep̄hendebat. qꝛ nō cū auſteritate. ſꝫ benigne eos admonebat. qꝛ nō fulmīabat ad ꝯdēnandū. ſꝫ mīcordit̉ ſpem venie ꝓmittebat Scd̓o ponit̉ iniquꝰ murmur iudeoꝝ ⁊ murmu rabāt phei. qͥ religionis cultu ⁊ ſil̓ata ſcītate ab alijs erāt diui ſi: et ſtribe: qͥ legis noticia erant doctores ppl̓i: dicētes: nō qͥdē

Sermo murmurabant de eo ꝙ peccatores appropinquabant chriſto. ſed qꝛ ad ſe appropinquantes recipiebat ⁊ manducabat cū illiqꝛ hic: qui credit̉ bonus et ſanctus: peccatores recipit: ad ſuaꝫ ꝯuerſationē et gratiā: et quod amplius ē: manducat cū illis tanqͣꝫ amicus eoꝝ. Si cognouiſſent ſcribe et phariſei qꝛ xp̄s ve nit in hunc munduꝫ peccatores ſaluos facere. vt dixit apl̓s. thi.i. nequaqͣꝫ murmuraſſent ſi eos recipiebat. Non em̄ ſanat̉ infirmus. niſi accedat ad ipſum medicus. nec illuminant̉ tenebra niſi preſentia luminis. nec viuificat̉ corpus niſi adſit vita. Si em̄ xp̄o tanta fuit cura de pct̄orribꝰ vt ꝓ illis carnē ſumeret et moreret̉. non ē miꝝ ſi eos recipiebat vt ꝯuerſando cū eis cō uerteret eos a peccatis. ſanaret ⁊ illuminaret. hoc em̄ totū fuit benignitatis et miſericordie. ſed murmur ſcribaꝝ et phariſeoꝝ erat arregantie et ſuꝑbie. vt dicit grego. B. ¶ Secunda pars Ecundo cū dicit̉: et ait ad illos: ponit̉ vna ꝑabola qͦ declarat̉ qn̄to labore xp̄s errantes ꝑquirat. ⁊ ſex facit Primo em̄ tangit̉ multitudo ſubiectoꝝ xp̄i: et ait ad illos ꝑabolā iſtā dicens: Gre. ſimilitudinē dedit quā et hō in ſeipſo recognoſceret. et tn̄ ad amorē hominū ꝑtineret: Quis ex vobis hō: inter eos querit quis ſit iſte hō. et ipſe eſt hō iſte. licet ipſum nō cognoſcerent. Io. i. Medius aūt veſtꝝ ſtetit que vos neſcitꝭ: qui habet centū oues: Ques xp̄i ẜm Iero. totū humanū genus ē. Eze. 34. greges paſcue mee vos hoīes eſtis. ex quibꝰ ouibꝰ nonaginta noue ſunt iuſti. vna vero ē pec cator ẜm ꝙ dicit̉ in fine iſtius ꝑabole. vel ẜm ambro. oues xp̄i vnū ſunt genere et nō ſpecie angeli ſcꝫ ⁊ hoīes. qꝛ vt dicit greipſe centū oues habuit. cū ſanctoꝝ angeloꝝ et hoīm numeruꝫ poſſedit. ex quibꝰ ouibꝰ nonaginta nouē angelici ſunt ſpūs. in vna ꝑdita ouē genus humanū intelligit̉. Diues igit̉ eſt iſte pa ſtor vt dicit ambro. cuius nos om̄s centeſima portio ſumus. Se cundo ponit̉ vniꝰ ouis ꝑdite requiſitio: et ſi ꝑdiderit vnā ex ill̓ Greg. vna inquit ouis tūc perit qn̄ peccando hō paſcua vite re liquit. ſed audi paſtoris dilectionē et benignitatē: nōne dimit tit nonagintanouē: in deſerto: deſertū eſt celū. ꝙ primus ange lus deſeruit. ſil̓r et hō per peccatū in quo celo ſaluator nr̄ verus paſtor ouiū nonagintanouē reliquit oues nouē ſcꝫ beatoꝝ ſpi rituū ordines. videlicet. angeloꝝ. archangeloꝝ virtutū. pote ſtatū. principatū. dn̄ationū. tronoꝝ. cherubi. et ſeraphin. quoẜm mat. dicit̉ reliquiſſe in montibꝰ. id ē in ſublimibꝰ celoꝝ. nō quidē ẜm diuinitatꝭ pn̄tiā ẜm quā vbiqꝫ pn̄s eſt nec ẜm guber

lii nacōi. cuius ꝓuidēcia ⁊ ptās ad oīa diffundit̉. ſꝫ dimiſiſſe eodicit̉ rōne hūanitatis aſſumpte. ẜm quā venit in mūdū. Nuſqͣꝫ em̄ angelos app̄hendit ſꝫ ſemen Abrahe. vel dimiſit eos qͣntū adhunc ordinē ꝓuidencie. qui eſt redimere relinq̄ntes. nec eniꝫ angeli qui non peccauerunt neceſſe hēbant tali ꝓuidencia. hij vero qui peccauerūt relicti ſunt. eo ꝙ redemptōis capaces non fuerunt: Et vadit ad illā que ꝑierat: pͥma via ip̄ius fuit de o lo in terrā in incarnacōe. Scd̓a via fuit ꝑ mūdū iſtuꝫ p̄dicando in fame ⁊ ſiti atqꝫ multis laboribꝰ. Tercia via fuit ad mortem. Quarta via fuit ad inferna. Quinta via fuit regreſſus eius in ce lum: donec inueniat illaꝫ: ſeip̄am poteſt ouis ꝑdere. ſꝫ opus eſt illi reqͥſicōe. naꝫ ſeip̄aꝫ ꝑditā inuenire nō pōt. pͣs. Erraui ſicut ouis que ꝑit. inuenit hoīem qn̄ carnē aſſūpſit humanā. inue nit eū p̄dicādo ⁊ ꝯu̓ſādo nobiſcū īueīt eū ī morte. qꝛ recuꝑauit eū de manu dyaboli. īuenit eū ī inferno. vn̄ eū adduxit ī celū. ¶ Tercō ponit̉ īuēte ouis ſuſcepcō. ⁊ cū īuenerit illā: gre. na nazazenꝰ dic̄. cū piꝰ paſtor ouē ꝑditā reꝑiſſet. nō puniuit. nō v̓b̓auit nō vrgēdo duxit ad regē ip̄e eī penaꝫ v̓b̓a ⁊ maledct̄a digͣ oui ſuſtinuerat vn̄ eā noluit moleſtare ſꝫ ſupponēs huiliter humeris ⁊ portans clementer. ānumerauit gregi. vn̄ ſequit̉: Imponit ſuꝑ humeros ſuos gaudens: Iiero. oueꝫ inqͥt bonus paſtor. qꝛ ꝓpter nimiā infirmitatē ambulare nō poterat. ꝓprijs humeris reportat ad reliquū gregeꝫ. Tunc vero vt dicit Greonem humeris impoſuit ſuis. qn̄ naturā humanam ſuſcipiens pct̄a nr̄a ipſe portauit. et Ambro. xp̄us ſe ſuo corpore reuehit quia tua in ſe pct̄a portauit. humeri vero xp̄i vt dicit Ambro. crucis brachia ſunt Et attende ꝙ xp̄s gaudens impoſuit oueꝫ humeris ſuis. qꝛ licet magnus fuerit dolor paſſionis ⁊ mortis. quando genus humanū requiſiuit et humeris impoſuit. hunc tn̄ laborem et dolorem ſuſtinuit letanter. ut ꝑditam ouem recu peraret. Quarto ponit̉ ſuſcepte ouis reductio: Et veniēs domū domus ad quam redit xp̄us cum oue inuenta celeſtis eſt curia. ad quā reuerſꝰ ē cū celū aſcēdit Aſcendēs eī in altū captiuā du xit captiuitatē. D. S ponit̉ reducte ouis gaudiū ⁊ exultacō Cōuocat āitos ⁊ vicinos ſuos: ſpūs angelici āici xp̄i ſūt ⁊ vicini. nā vt dic̄ Theo. ſuꝑne v̓tutes oues dicūt̉ ī ꝯꝑacōe ad deū cuiꝰ reſpectu oīs nat̉a creata beſtial̓ ē. ſꝫ tn̄ ī eo ꝙ rōnales amici ⁊ vicini dicuntur amici quidem vt dicit Gre. quia voluntate euis in ſua ſtabilitate cuſtoduntur. vici vero quia claritate viſi onis illius aſſidue perfruuntur vel ideo vicini dicuntur ex eo ꝙ angelica natum ratione nobilitatꝭ ſubſtancie proximior eſt

Sermo deo omni creatura ſcd̓m ꝙ dicit Aug. 12. confeſ. 7. duo feciſti dn̄e vnū ꝓpe te.ſ. angelica ſubſtanciā. ⁊ alterū ꝓpe nihil.ſ. ma teriaꝫ pͥma. iſtos angelicos ſpūs xp̄us ꝯuocauit. qn̄ redemptio nis humane mīſteriū eis maniſtauit interrogātibꝰ. quis ē iſte qui venit de Edom tinctis veſtibꝰ de Boſta iſte formoſus in ſto la ſua. gradiēs in multitudine fortitudīs ſue. Iſa. 63. Et rn̄dit Ego qͥ loquor iuſticiā ⁊ ꝓpugnator ſū ad ſaluādū. dicēs: ꝯgratulam mihi.i. ſil̓: oēs: mecū ⁊ mihi gratulem: qꝛ īueni oueꝫ meā q̄ ꝑierat. Lu. 15. Epulari ⁊ gaudere oportebat. qꝛ fr̄ tumortuus erat ⁊ reuixit. pierat ⁊ inuentus eſt. Et notandū vt dicit Gre. qꝛ nō dic̄ ꝯgratulamī īuente ouū ſꝫ mihi. qꝛ viꝫ eiꝰ eſt gaudiuꝫ vita nr̄a. et cū ad celū reducitur ſolēnitatē leticie eius implenus. vel ideo ꝯgratulandū eſt ſibi. qꝛ nō fruſtra laborauit. nec fruſtra mortuus eſt. ex quo inuenit ouem ꝑditaꝫ. oui v̓o nō eſt ꝯgratulādū. qꝛ nullis ſuis meritꝭ īuēta ē. E Sexto iſta ꝑabola ouis adaptat̉ ad ꝓpoſitū: dico vob̓: murmu rantibꝰ ſcribis ⁊ phariſeis de eo ꝙ pct̄ores recipio: ita gaudium eſt in celo: angelicis ſpiritibꝰ qui gaudent eo ꝙ numerus angelorū ſupplet̉. ex ꝯuerſione pct̄orū: ſuꝑ vno pct̄ore pnīaꝫ agente: Non eſt gaudiuꝫ ſolū de redemptione generali huma ni generis. ſꝫ quacūqꝫ hora ꝯuertit̉ vnus pct̄or gaudiū ſit in ce lo Dic̄ em̄ Dyo. in quadā epl̓a. ꝙ Carpus quidā vir magne ſanctitatis adeo moleſte ferebat q̄ndā fidelē eē ꝑuerſū a quodā infideli. vt vtriuſqꝫ mortē miẜabilē ardēter deſideraret. Cui cir ca noctis mediū apꝑuit ih̓us in aere cū multitudine angelorū. in terra v̓o apꝑuit fornax accēſus ad queꝫ trahebant̉ duo illi ho mines. Illo vero tendenti magno deſiderio vt mitterent̉ infornacē. ⁊ moleſte ferente dilatō pene. ecce xp̄us miẜtus deſcendit a ſolio interraꝫ. et extēſis manibꝰ hoīes illos eripuit. eleua taqꝫ manu dixit ad Carpum. iteꝝ ꝑtute me lancea. paratꝰ em̄ ſum rurſus mori ꝓ ſalute iſtoꝝ. Eſt em̄ gaudiū deo etiā in con uerſione vnius hoīs peccātis. ꝓ quo ſi non ſufficeret paſſio ſua rurſus pati et mori ſit ꝑatus: qͣꝫ ſupͣ nonagintanouē iuſtis. qͥ nō indigēt pnīa: Si em̄ pnīa nō indigēt nullū gaudiuꝫ poteſt eſſe de ꝯuerſione eorum. ſed tn̄ gaudendū eſt in celo de innocē cia et ꝑſeuerancia ip̄orum. quia vt dicit Gre. pleriqꝫ ſunt iuſti in quorum vita tantū eſt gaudium vt eis quelibet peccatoruꝫ venia preponi nullatenus poſſit F Querit Aug. 8. ꝯfeſ. 3. quid cauſe ſit. vt maius ſit gaudium de ſalute deſperate anime qͣꝫ de ea cuiꝰ ſemꝑ fuit ſpes ſalutis ſic em̄ eē multis apparet teſtiōnijs. ⁊ adducit qͥnqꝫ exēpla triūphat em̄ victor imꝑator

lii et tanto maius eſt gaudium victorie. qͣnto maius fuit ꝑiculuꝫ in prelio. Item tempeſtate nauē iactante cū tranquillatuꝫ fuerit celū et mare om̄es nimis exultant. qm̄ tinuerūt nimis. Itē cū ſanitati reddit̉ quē amauimꝰ. tale ſit gaudiuꝫ quale nō fuit. cū ante fortis eſſet. Item ebrioſi quibuſdā ſalſamētis vtunt̉. quo fiat moleſtꝰ ardor q̄ꝫ dū extīguit potacō maior ſit delectacō It̉ inſtitutū ē vt iā pacte ſponſe nō tradant̉ ſtatī ne vilē hēat ma ritus datam. quā nō ſuſpirauerat ſponſus dilatā. Et dicēdum ꝙ generalis cauſa iſtoꝝ eſt. qꝛ gaudiuꝫ naſcitur ex amore pre ſentie rei amate Cū igit̉ res qͣm amauimꝰ ꝑdita eſt. aut graui expoſita ꝑiculo. quaſi ꝓ nō habita reputat̉. Sed cū acquiritur ac nouiter habet̉ gaudemꝰ. et tanto amplius de eius innencōe qͣꝫ pͥma accepcōe. qͣntomagis nūc diligitur qͣꝫ anteqͣꝫ haberet̉. Vnde magis gaudet pr̄ de filio reddito ſanitati. qͣꝫ gauiſus fue rit cum natus fuit. qꝛ magis poſtea dilexit qͣꝫ ante natiuitateꝫ. et magis gaudet homo de reditu amici. qͣꝫ de eius inuencōe pͥma qꝛ mutua ꝯuerſatio eū amplius fecit diligentē. ex hac aūt generali cauſa ſumunt̉ ſeptē rōnes quare maius gaudiū eſt de ꝯuerſionē pct̄oꝝ qͣꝫ de iuſtis qui nō indigent penitēcia. Primo quia xp̄us magis laborauit ꝓ ꝯuerſione peccantiuꝫ.ſ. vſqꝫ ad mortem Magis aūt diligimꝰ in quibꝰ amplius laborauimus. vnde mater plus amat filiū quia magis in eo laborauit. et ho mines plus diligunt acquiſitas pecunias. qͣꝫ donatas. aut here ditates poſſeſſas ꝓpter qd̓ videmꝰ eos cē ceteris amatiores Se cundo rōne maioris gracie. maior em̄ gracia ꝯceditur pct̄oribꝰ qͣꝫ iuſtis. Ro. g. vbi habundat delictū ſuꝑhabundat ⁊ gracia. magnū em̄ eſt inimicos ſibi recōciliare vnde magis eſt gaudiū Tercio qꝛ maius gaudium eſt de maiori victoria. vt aut dicit Auguſtinus. plenius vincitur hoſtis in eo queꝫ plus tenet. et ideo de ꝯuerſionē pct̄orum quidetinent̉ a dyabolo maius eſt gaudiū. Quarto qꝛ in ꝯuerſione peccatorum eſt gaudiuꝫ de li beracōe a malo. ⁊ adoptione boni. gaudiū vero de iuſtis eſt ſo lum de ꝯſecutione boni Quinto ẜm Gre. qꝛ pct̄ores conuerſi ꝯſueuerunt fortius dimicare contra dyabolum. qͣꝫ iuſti plures. ⁊ ideo maius eſt gaudiuꝫ. ſicut dux amplius illū militem dilexit qui poſt fugam et vulnera reuerſus fortiter premit hoſtem. qͣꝫ eum qui nunqꝫ fugit. nec tamen virile aliquid fecit. Sexto ẜm eundē. qꝛ pct̄ores poſt ꝯuerſionē ꝯſueuerūt ampliꝰ in ſanctis oꝑationibꝰ fructificare. ꝯſiderātes vite p̄terite ſtatū. vn̄ ag̓cola magis illā terrā diligit q̄ poſt ſpinas ⁊ tribulos vb̓es fructꝰ ꝓ ducit. qͣꝫ eā q̄ nūqͣꝫ ſpinas habuit. nec tn̄ multū fructꝰ ꝓduxit

Sermo Septimo ẜm Aug. qꝛ pct̄ores ſūt exemplū ꝯuerſionis alijs. ⁊ ideo tantomaius ē gaudiū de ipſis qͣnto plures eoꝝ exemplo ſunt ꝯuertendi. et plures a fidelibꝰ deo ſūt laudes reddende ⁊cͣ. Tercia pars. G Ercio cum dicit̉ Aut que mulier. ponit̉ ſecūda ꝑabo la in qua declaratur qͣnta ſollicitudine ⁊ diligencia xp̄us ꝑditos inueniat. vbi qͣtuor facit. p̄mittit̉ em̄ ronalis nature numerata diſpoſicō Aut que mulier Gregorius. qui ſignificatur per paſtorem. ipſe per ⁊ muliereꝫ. ipſe eſt deus. ip̄e et dei ſapīa: habens dragnas deteꝫ: dicit ma giſter Octo ꝙ hec dragna huius dragme eſt munꝰ certe qͣntitatis. in quo ſenſu accipit̉ hic. hec dragna dragmatis eſt quar ta pars ſtateris. hec dragna dragmatis vel drama dramis eſt genus carminis quo amoris canticū ꝯſcribit̉. de quo dicit̉ ante thorum huius virginis frequentate nobis dulcia cantica dragmatis vel dramis. Si aūt in centū ouibus omnis creatura rati onalis intelligitur. eo ꝙ ſpecialem ipſius curam habeat deus: ſicut paſtor ouium. ita in decem dragnis eadem rationalis natura intelligitur hominū et angelorum. quia vt dicit Cirillus dragnia numus eſt. impreſſa habens regis ymaginem. omnis vero creatura rationalis ad ymaginē dei et ſimilitudinem con dita eſt. Item conuenienter dicit̉ nūmus. quia ſicut nūmo com parantur omnia. ita ſeipſuꝫ dat quilibet preciū pro regno dei. vnde Gre. regnum celorum tantuꝫ valet. quantuꝫ es Item ha buit chriſtus decem dragnas. quia vt dicit Gre. nouē ſunt ordines angelorum. quibꝰ additus hominū ordo ſit dragna deci ma. Secundo ponitur ſollicita perditi homīs inquiſitio: Si ꝑdiderit dragnam vnam. Gregorius. tūc perdita fuit dragna qn̄ homo qui ad ymaginem dei conditus fuerat. peccando a ſi militudine ſui conditoris receſſerat. Cottidie adhuc iſta dragma perditur. vel in puluere diuiciarum. vel in luto luxurie. vel in diuerticulo cuiuſcūqꝫ erroris. Deinde triplicem ponit ſollicitudineꝫ inquirendi. Prima eſt: Nonne accendit lucernā: Gre. dei ſapiencia apparuit in humanitate. lucerna quippe lumen in teſta eſt. lumen vero in teſta diuinitas eſt in humanitate Iſta ve ro lucerna accenſa refulſit miraculis. inflāmauit dictis. et illumi nauit exemplis. collocatus em̄ erat homo in obſturis. ⁊ in vni bra mortis. vnde iſtam oportuit lucernam accendere. Scunda ſollicitudo eſt. Et reuertit domū: In alia litera dicitur Et emūdat domū. Nā euertens xp̄s domū ꝯſciencie. qd̓ ſit duꝫ aſſueta

liii vicia relinquimus. ipſam etiam domū conſciencie emundat ab omni rubigine. vt reluceat conditionis ymago. vel domus eſt mundus iſte. quem euertit chriſtus vt perditum hominem inueniret. Eiecit enim principem eius dyabolum cuncta mun di delectamenta vertit in faſtidium. diuicias iuſſit contemni. et mentem in celeſtia figere. Sic igitur euertit domum. vt mun dum nouū fecerit. Tercia ſollicitudo ē: et querit diligenter: diligenter querit̉ quod intime diligit̉. Sic vero oſtendit chriſtus dilectionem ſuam ad nos vt animā ſuam poſuerit ꝓ noſtra inuentione donec inueniat. Non em̄ deſtitit querere donec inueniret. queſiuit em̄ vſqꝫ ad ꝯtumelias. vſqꝫ ad mīas. vſqꝫ ad fla gella. vſqꝫ admortē. vſqꝫ etiā ad infernū. vn̄ verſus. Sputa fla gella mine crux claui lancea ſpine. Felici fine. ſunt noſtre meta ruine. Tercio ponit̉ inuentionis exultatio: et cū niuenerit: nō miꝝ ſi inuenit eā quam vbiqꝫ etiaꝫ vſqꝫ ad inferna queſiuit cū diuinitatis lucerna ardenti: ꝯuocat amicos et vicinos dicens: ſuꝑne virtutes amice dicunt̉ et vicine dei. qꝛ vt dicit theophi. qꝛ exequunt̉ eius volūtatē ideo ſunt amice. qꝛ vero ſunt in cor poree ideo vicine. vel vt idē dicit forte amice ſunt omnes ſuper ne virtutes. vicine vero ſunt ꝓpinquiores. vt throni cherubin et ſeraphin: Congratulamini mihi qꝛ inueni dragnā quam ꝑ dideraꝫ: cū deus etermī de ſeipſo habeat gaudiū. ⁊ angeli gau deant in eo. gaudet tn̄ etiam de ꝯuerſione penitentium. qn̄ id quod predeſtinauit implet̉. nec illud gaudiū eſt deo nouū aut temꝑale ſed eternū. Angeli vero quibꝰ effectus predeſtiātionis innoteſcit de noſtra ꝯuerſione temꝑaliter gaudent. Quarto pa rabola ꝓpoſito adaptat̉. ita dico vobis qꝛ gaudiū erit angelis dei: qui ſunt vicini et amici chriſti: ſuꝑ vno peccatore penitenti am agente: Greg. Penitentiā agere eſt perpetrata mala plangere. et plangenda non perpetrare. naꝫ qui ſic alia deplorat vt tn̄ alia committat penitentiam agere. aut ignorat. aut diſſimu lat. Aduertendum qͣꝫ magnuꝫ nobis debet eē gaudiū ſi tm̄ eſt āgelis dei gaudiū de noſtra ꝯuerſione. vn̄ aug. d. ꝯfeſ 3. Nos cū magna exultatione audiuimus ꝙ exultantis paſtoris hume ris reportet̉ ouis que errauerat. et dragna reinuenta referat̉ in theſauros tuos dn̄e ꝯgratulātibꝰ vicinis mulieri que īuenit ea et lacrimas excutit gaudiū ſolennitatis domus tue. Et ideo vt dicit ambro. Vnuſquiſqꝫ incicet̉ ad ꝓbitatem. ſi ꝯuerſationem ſuam gratā fore crediderit cetibꝰ angeloꝝ. quoꝝ vel debet pa trociniū affectare vel offenſam vereri. Tu igit̉ eſto angelis letitie cauſa vt gaudeant de reditu tuo.

Sermo Unica quarta poſt penth. Sermo. liii. prima pars. Vm turbe irruurent in Iheſū vt audirent v̓bū dei et ipſe ſtabat ſecus ſtagnum genazaret ⁊cͣ. Lut. 5. Maxime deſiderāt hoīes in vita iſta audire noua et videre mirabilia. ex quorū primo niens delectat̉. de ſcd̓o vero admirat̉. vn̄ non miꝝ ſi ſequebant̉ ſaluatorē nr̄m multe turbe ꝓpter doctrine ſua uitateꝫ. ⁊ ſtuporē oꝑm mirabiliū de quibꝰ agit̉ in pn̄ti euange lio. qd̓ in tres ꝑtes diuidit̉. pͥmo em̄ ponit̉ ſalutaris doctrine p̄ dicatio. Scd̓o mirabilis v̓tutis oꝑatio. ibi. vt at̄ ceſſauit loqui Tertio rei facte ſtupor et admiratio. ibi. Qd̓ cū videret Simon ⁊cͣ. Circa pͥmū tria facit. on̄dit̉ em̄ deſideriū audiendi chriſtum. A Cū turbe irruerent in ih̓m irruere eſt in aliū cadere ⁊ im pingere. ⁊ tm̄ erat turbe deſideriū audire xp̄m. vt euꝫ ꝯprimetent. nec miꝝ vt dicit Criſo. Quis em̄ diſceſſiſſet ab eo miracu la faciente. qͥs noluiſſet faciē eius gracioſā videre. et audire os diuina loq̄ntis. attrahebat em̄ turbas ad ſe cū impetu. quēadmodū magnes trahit ferꝝ: vt audirent v̓bum dei: eius v̓ba erant ꝓfunda ſapīe. gracioſe eloquencie. noue doctrine. ⁊ beni gne ſuauitatis. vn̄ nō mirum ſi tanto audiebant deſiderio. Io. 7. Nunqͣꝫ ſic locutus eſt homo. Et ipſe ſtabat ſecus ſtagnū genazaret: mare gelilee eſt iſtud ſtagnū. ⁊ dicit̉ ſtagnū eo ꝙ aqͣ ſit ſine fluxu. hoc ſtagnuꝫ ſit iordane in ip̄m fluente. et dicitur ſtagnū genazaret ab aura ibi generata. ut dicit Beda. vel ẜm Ioſephū dicit̉ genazareth parua regione genazaret admirabi lis fertilitatis quaꝫ irrigat. Ecce igitur quanto deſiderio ſeque bantur turbe chriſtū. quia vſqꝫ ad mare ſequebant̉ euꝫ: quan to magis aūt fugiebat dn̄s gloriam. tantomagis ipſa eum ſe quebatur ut dicit Theophilus: Et vidit duas naues ſtantes ſecus ſtangnū: vna nauis erat Petri ⁊ Andree. altera zebedei et filioꝝ eius Iohānis ⁊ Iacobi: piſcatores aūt deſcenderant et lauabāt recia. tota nocte occupati oꝑe piſcacōis. nihil appre henderant vnde fatigati recia lauabant vt lota ꝯplicarent. Secundo ponitur ſegregatio chriſti a turbis. Aſcendēs at̄ in vnā nauim que erat Symonis rogauit eum a terra ducere puſillum Sic enim comprimebant turbe ut ꝯpelleretur nauim aſcendere vbi chriſti manſuetudo conſideranda eſt. quia rogauit Petruꝫ et petri obediencia īmittanda. quia telicta proprij operis occupacōe ī oībꝰ fuit obediens Tercio ponit̉ turbe īſtructō. ⁊ ſedēqd̓ ꝑtīet ad digͥtatē mgr̄i Io. ſꝫ. vos votatis me mgr̄ ⁊ dn̄e ⁊

li bene dicitis ſū etenī. Mat. 23. vnus eſt magr̄ vr̄ xp̄us. vn̄ tan qͣꝫ magr̄o exhibenda eſt reurencia: docebat: ipſe docet omnem ſcienciaꝫ ſine quo doctore nullus eſt doctor: de nauicula: Ecce cathedra magralis. exiſtēs em̄ in mari. piſcat̉ exiſtētes inter ra. turbas. Ecce diſpoſitio auditoꝝ. qꝛ em̄ turbant̉ hoīes aduerſitatibꝰ mūdi. q̄runt mgr̄m pacis ⁊ tranqͥllitatis qui etiā inter maris turbines pacē tribuat. B Nota ẜm miſticū intelectū. ꝙ xp̄us veniēs ad mare pn̄tis ſeculi duas naues repperit ſynagoga vꝫ ⁊ eccl̓iam fideliū. vt vero doceret turbas nō aſcē dit in ſynagogā. qꝛ noluit ꝑfectiorē eſſe ſtatū fidelium ſtatu iu deoꝝ. ſꝫ aſcendit Petri nauiculā. eccl̓iaꝫ tatholicā. quā beato Petro ꝯmiſit q̄ vere vna ē ſine vlla diuiſione erroris et ſciſma tis. multitudīs em̄ credentiū erat cor vnū et aīa vna. hanc na uiculaꝫ p̄lati ducūt a terra puſillū. qn̄ animos auditoꝝ docēt terrena ꝯtemnere. quibꝰ tn̄ pro neceſſitate vite pn̄tis vtunt̉. de na uicula iſta xp̄us docet turbas qꝛ nō eſt doctrina ſalutis. niſi ꝓcedat ab iſta eccl̓ia. in qͣ xp̄s mgr̄ verus docet omnē veritateꝫ extra eccl̓iam nāqꝫ eſt error ⁊ falſitas. Ex iſta vero eccl̓ie nauila docet xp̄us credibiliū veritateꝫ. que latent carnales hoīes. et quoſcūqꝫ phōs. ſicut de trinitate diuinaꝝ ꝑſonarū et vnitate. de creatione mūdi et reꝑatione humani generis. Iob. 35. docet nos ſuꝑ iumenta terre. et ſuꝑ volucres celi erudit nos Itē docet tꝑaliū ꝯtemptuꝫ. Mat. 6. Nolite thezauriſare vobis thezauros in terra. Docet celeſtis regni gloriā. Mat. 21. docebat eos de re gno dei. Docebat hoc regnū appetere. Mat. 6. thezauriſate vobis thezauros in celo Docet illud ſperare. Sap̄. 12. docuiſti dn̄e populū tuū. humanū eſſe. ⁊ bone ſpei. Docet v̓tutes quibꝰ ad ipſū regnū ꝑuenit̉. Sap̄. 8. Sobrietatē.i. tꝑanciaꝫ ⁊ ſapīam ⁊ prudenciā docet et iuſticiā ⁊ fortitudinē. quibꝰ vtilius nihil eſt in vita hominibꝰ. Docet orare vt ip̄m regnū impetret̉. Luc. 11 Docet amare et amoris regulā vſqꝫ ad inimicos extendere. ex quo dignuꝫ eſt ipſum regnū optinere. Mat. 5. Item docet repugnancia vincere mundū carnem demonia que nobis aduer ſantur. ne regnū ingrediamur. pͣs. docet manus meas ad pre lium. et digitos meos ad bellum. Tandem vero in ipſo regno beatitudinis docebit nos plenitudine ſapiencie quando videbimus eum ſicuti eſt facie ad faciem. et ſimiles ei erimus. Io. 6 erunt omnes docibiles dei ⁊cͣ. Secunda pars. C Ecundo cum dicitur Vt autem ceſſauit. tangitur mirabilis virtutis operatio. circa qd̓ qͣtuor facit. Primo

Sermo ponit̉ chriſti imperium: vt aūt ceſſauit loqui dixit ad ſimoneꝫ: poſt doctrine manifeſtationē ſequit̉ miraculi oꝑatio. vt veritati dictoꝝ miraculū preſtet fidē: duc in altū: ducta ē eccleſia in altū. qꝛ nulla lex eſt tante altitudinis et ꝓfunditatꝭ. quanta fidei chriſtiane. In ꝯtemplatione namqꝫ excedit omne intelligibile. deū videlicet credere trinū et vnū. filiū genitū a patre coequalē ipſum caro factū. magne etiā et ardue altitudīs ſunt affectus. et opera eccleſie. diligere inimicos. ſeipſum et mundū ꝯtemnere. inuiſa ſperare. macerare corpus. ꝓpter deū ſe morti exponere Ad hanc altitudinē ducit̉ eccleſia chriſti imperio. petri miniſterio et dei adiutorio: ⁊ laxate retia veſtra in capturā: Criſo. dicit Deſcendens chriſtus hominibꝰ ſic̄ magos ꝑſidus vocauit piſca tores. ꝑ piſcatoriā artē. et vt dicit cirillus. piſcatoria magiſteria diſcipuloꝝ piſcat̉. D Nota ẜm ambro. qꝛ ꝑ retia intelligere poſſumus complexiones verboꝝ. et ordines rōnum ſacre ſcripture. qm̄ ſicut piſces capiunt̉ retibꝰ. nec interimunt̉ ſed ꝯſeuant̉. ita verba ordinatꝭ rōnibꝰ complexa capiunt animos au ditoꝝ que ſi fuerint verba fidei captos ꝯſeruant. Et attende ꝙ ſoli petro dictū eſt ducere nauiculā in altū. ei vero et ceteris dictum ē. laxate retia in capturā. qꝛ petrus tanqͣꝫ paſtor ⁊ prīceps ouiū ducit in altū. ſed reliqui paſtores ducti ꝑ eū laxāt retia in capturā. Secundo ponit̉ petri obedientia: ⁊ reſpondens ſimon dixit illis: bn̄ ſimon. quia obediens. preceptor: preceptorē ap pellat. quia ipſe ē qui dedit precepta euangelica. Iſa. 55. teſteꝫ populis dedi eū. ducē ac preceptorē gentibꝰ. vere preceptor ſum mus. cui nullus poteſt preceptū imponere. ſed omnia ipſius ſeuant preceptū. ꝑtotā noctē laborantes nihil cepimus: ſed nihil ominꝰ fatigatus labore et attediatus fruſtratione finis: in ver bo aūt tuo laxabo rete: bone fidei erat petrus vt ad chriſti imperiū. quem nondū plene nouerat laxaret retia iā lota et complicata. E Nota qꝛ predicatores laborantes toto tēꝑe noctis legalis nihil ceperūt. qꝛ lex antiqua neminē potuit ſaluare. facto vero die gr̄e in verbo chriſti laxanda ſunt retia predicationis. qꝛ multitudo magna credentiū ad ſalutē reducta ē. Tercio ponit̉ captura piſciū: et cū hoc feciſſet ꝯcluſerūt piſciū multitu dinē copioſaꝫ: qꝛ de nauicula petri turbas docuerat ideo vt di citriſo. duplicem mercedē petro tribuit qꝛ primo dedit multitu dinē piſciū. deinde vero ſuū efficit diſcipuluꝫ. Et nota qꝛ niſi in verbo dn̄i predicatores ſententias fidei ꝓnuncient. nequaqͣꝫ cō pioſam ꝯcludunt credentiū multitudinē. qꝛ vt dicit ambr. Nō eſt hoc humane facundie opus. ſed ſuꝑne vocationis munus.

liij Et attende ꝙ nō ſolū multitudo piſciuꝫ ꝯcluſa eſt. ſꝫ etiā copioſa a. habundans ⁊ ſufficiens. lex em̄ vocatoꝝ ad fidem eſt. vt alter alterius ſubueniat defectibꝰ. vt tota multitudo credētium abſqꝫ inopia ſit. Act. 2. oēs qui credebāt erant ꝑiter et hēbāt oīa ꝯuunia. poſſeſſiones ⁊ ſubſtancias vendebāt. ⁊ diuidebant illa omnibꝰ. ꝓut cuiqꝫ opus erat. Quarto ponit̉ ſufragin̄ poſtu latū: rumpebat̉ at̄ rethe eoꝝ: ex grauitate multitudīs piſciuꝫ. Et annuerunt ſociis qui erant in altera naui ꝑnutū eniꝫ vocāt eos. qꝛ vt dicit Criſo. ex ſtupore miraculi loqui nō poterāt: vt venirent ⁊ adiuuarent eos. et venerunt et impleuerūt ambas nauiculas: Et hoc eſt grāde miraculū. vt infra vnū rethe tanta ꝯlludat̉ piſcium copia. q̄ repleat duas nauiculas: ita vt pene mergerent̉: Sꝫ nec iſtud vacat a miraculo xp̄i ſuſtentantis. ne in ergant̉ uauicule F Nota qꝛ rethia ẜmonū fidei ꝓpter multitudinē carnaliū hoīm qͣſi rūpunt̉ erroribꝰ. ſꝫ adueniētibꝰ ſociis a. ꝓphis alterius nauicule. que ſynagoga eſt firmat̉ teſti moniū fidei. vn̄ 2. Pe. i. hēmus firmiorē ꝓpheticū ſermonē. cui attendētes bn̄facitis. vel ſocti alterius nauicule vocati ſuffraganei ſūt maioꝝ p̄latoꝝ. et curati ep̄oꝝ. quibꝰ auxilijs tantoma gis opus habent. qͣnto fragiliores ſūt. Implent̉ at̄ ambe naui cule. et ſine auxilio nulla fuiſſet repleta. qꝛ maiores ⁊ minores eccl̓ie credētibꝰ plene ſūt ⁊ plenitudo gētiū. nūc eſt in eccl̓ia do nec in fine oīs yſrahel ſaluat̉. vt ſit vtraqꝫ nauicula plena. Sed rurſus aliud ē ꝑiculū. qꝛ nauicule plene ſubmergunt̉. nō quidem mergunt̉ vt dicit Beda. ſꝫ in ſubmerſione p̄munt̉. qꝛ homines ꝑ fidem electi. de ſeculo moꝝ prauitate relabunt̉. ſꝫ eccl̓ia xp̄o ductore nō ꝑiclitat̉ quidē. ſꝫ ad portū ſalutis deducit̉ ⁊cͣ Tercia pars. G Ercio cuꝫ dicitur Quod cum videret ⁊cͣ. tangitur rei facte ſtupor et admiratio. Et qͣtuor fatit Primo em̄ tangit̉ petri huilitas. Qd̓ cū videret ſymon petrus ꝓ cidit ad genua ih̓u. Ecce reuerencia qͣꝫ xp̄o exhibuit dicēs: exi a me qꝛ pct̄or ſū dn̄e. Ecce petri huilitas. petrus nan qꝫ vt dic̄ Cirillus reducēs ad ꝯſciēciā patrata delicta. tremit et trepidat ⁊ velut inmūdus mundū nō credit poſſe ſuſcipere. cui ſimile eſt qd̓ Centurio dixit xp̄o. dn̄e nō ſū dignus vt intres ſub tectū meū Mat. d. Et attende vt dicit Ambro. quia prelati quos capiunt nō ſibi ſed dei verbo attribuūt. et iō dicit Petris. exi a me dn̄e. Scd̓o ponit̉ admiratio diſcipuloꝝ: Stupor em̄ circūdederat eū: ⁊ quaſi totā mentē eius occupauerat: Et om̄es qui cū illo erant: in captura piſciuꝫ quaꝫ ceꝑant: adhuc

C Sermo ſtupent et admirantur prelati eccleſie. vnde tanta credentium multitudo congregata ſit in eccleſia non quidem per mundi phōs et potentes. ſꝫ ꝑ piſcatores pauꝑes ⁊ ſimplices. nec p̄dicacōe rei magne. ſꝫ annūtiacōe crucifixi: Sil̓r at Iacobū ⁊ Iohannē filios zebedei. qui erant ſoci Symonis: Andreā nō no minat vt dicit Aug. qui tn̄ intelligit̉ in ea naui fuiſſe. H Tercio ponit̉ ꝯſolatio xp̄i ad petꝝ. Et ait ad Symonē ih̓us noli timere: Ambro. dic ⁊ tu exi a me dn̄e qꝛ pct̄or ſū. vt rn̄de at tibi deus noli timere indulgēti dn̄o pct̄m detegere. bonꝰ em̄ eſt dn̄s ⁊ benignus: Ex hoc iaꝫ hoīes eris capiēs.i. ex hoc qd̓ factuꝫ eſt ſignificat̉. ꝙ hoīes capies. vel ex hoc ꝙ ſic te hūiliaſti hēbis officiū capiēdi hoīes. hūilitas eniꝫ vtrtus attractiua eſt. Nota ꝙ pnͥcipatus eccl̓ie collatus fuit btō Petro triplici rōne i. rōe ſue hūilitatꝭ vt hic. dignū ē em̄ vt illi alijs p̄ſint. qͥ neſci unt in ptāte extolli.i. Re. 20. Nōne cuꝫ ꝑuulus eſſes in oculis tuis caput in tribubꝰ iſrl̓ factus es. Scd̓o datus eſt ei eccl̓ie pͥn tipatus rōne ꝯſtantis ꝯſeſſionis fidei Mat. 16. cū dixiſſet tu eꝰ xp̄us filius dei viii. rn̄dit ei dn̄s Tu es Petrus ⁊ ſuꝑ hanc pe traꝫ edificabo eccl̓iaꝫ meā. ⁊ tibi dabo claues regni celoꝝ Ter cio collatus eſt. ſibi iſte pͥncipatus rōne ardētis dictionis Io. 21. tribꝰ vicibꝰ interrogauit eū xp̄s. Symon iohānis amas me qͥ rn̄dente tu ſcis dn̄e qꝛ am ote. tribꝰ vicibꝰ dixit ei xp̄s paſce agnos meos Quarto ponit̉ adheſio diſcipuloꝝ xp̄o. Et ſubdu ctis:.i. tractis: ad terraꝫ nauibꝰ relictis omnibꝰ ſecuti ſunt eum. Criſo. Cnſidera inquit fideꝫ eoꝝ obediētiā. habētes em̄ p̄ manibꝰ appetibile piſcacōis opus. mādatū tn̄ dei nō diſtulerunt. ſed relictis omnibꝰ ſeq̄bant̉. Vbi nota ꝙ ex hoc magis ſeq̄bant̉ xp̄m. qꝛ omnia relinquebant qͣꝫ ex eo ꝙ paſſu corꝑis immite bant̉ euꝫ. ubi etiā attendendū ꝙ potiſſime neceſſariū eſt p̄latꝭ eccl̓ie. vt reꝝ tꝑaliū ſollicitudine relinquāt. et omneꝫ fugiant auariciā. qꝛ nō eſt ydoneus eccl̓ie rector. qui nō omnibꝰ relictis nudus nudam chriſti crucem ſequitur ut dicit Iheronimus ⁊cͣ. Auīca quinta poſt penth. Seruionis s. ed id iiij Men dico vobis quia niſi habūdauerit iuſticia veſtr apluſqͣꝫ ſcribaruꝫ ⁊ phariſeoꝝ ⁊cͣ. Mat. Videmꝰ ꝙ pueri diſcentes literas cū edocti fuerint principia et elemēta ſcienciarū traduntur doctoribꝰ magr̄is. vt in ſubtilioribꝰ inſtruant̉. ſub magiſterio aūt ſcribarum et phariſeorum fuit antiquꝰ po

liiii pulus. vbi didicit elementa legis. ſꝫ xp̄us cuius ſapīa excellit omnē intellectū ad ſubtiliorē intelligēciā. et meliorē oꝑationeꝫ erudiuit nos. ẜm ꝙ legit̉ in pn̄ti euangelio. qd̓ in tres partes diuidit̉ In. o. nāqꝫ agit̉ de iuſticia habudātius obſeruanda. in ſcd̓a de iracundia diſtrictius puniēda. ibi. audiſtis qꝛ dictū eſt. In tercia de ꝯcordia ſollicitius facienda. ibi. Si ergo offers. A Crica pͥmū dicit ſic. Amē dico vobis: Remi. amē he breus ſermo eſt. ⁊ latine dicit̉ vere fidelit̓ ſiue fiat Et duabꝰ ex cauſis hoc ẜmone vtit̉ dn̄s. et ꝓpter duriciā eoꝝ qui tardi erāt ad credenduꝫ. et ꝓpter credentes vt ꝓfundius attenderent que ſequunt̉. expediebat at̄ hoc loco vti iſto ẜmone. qꝛ rem incōſue tam dicturꝰ erat. credebat̉ em̄ ſufficere iuſticia ſcribaꝝ. et phari ſeoꝝ ad ſalutē. et ipſe dicit ꝙ nō ſufficit. vn̄ ſubdit vere ⁊ fideli ter et ita eſt. Dico vob̓ qꝛ niſi habūdauerit iuſticia vr̄a.i. niſi iu ſticia vr̄a fuerit maioris ꝑfectionis: pluſqͣꝫ ſcribaꝝ: legis iuſticiaꝫ docētiū et interp̄tantiū. ⁊ phēoꝝ qui ſingulari obẜuacōne iuſticie legalis erant diſcreti ab alijs: nō intrabitis in regnū ce loꝝ: ꝑ iuſticiā em̄ legis nullus intrare poterit regnū celoꝝ. vt dicit̉ heb. 7. Nihil em̄ ad ꝑfectū adduxit lex. introductio vero ſit melioris legis. ꝑ quā ꝓximamꝰ ad dn̄m B Nota qꝛ iuſticia legis nō potuit ſaluare obẜuatores. primo qꝛ fuit iuſti cia humana. opus aūt humanū aditū regni celeſtis apꝑire nō poteſt Deu 9. Scito ꝙ nō ꝓpter iuſticiā tuā dn̄s deus tuus dederit tibi terrā hanc optima in poſſeſſionē. Et hoc iō qꝛ omnis humana iuſticia peccato coinquinata eſt Iſa. 64. quaſi pannus menſtruate omnes iuſticie noſtre. Oportuit igit̉ habundatorē reperiri iuſticiaꝫ. in qua ſaluaremur. et hec fuit iuſticia iheſu xp̄i. qui factus eſt nobis iuſticia a deo ni cuius ſanguine iuſtificati ſu mus. Secundo iuſticia legis obſeruatores ſuos ſaluare non po tuit. quia erat imꝑfecta. neminē em̄ ad perfectum deduxit lex. Hebre. 7. et hoc iō qꝛ ꝑhibebat manū. ſꝫ nō animū. opus malum ſꝫ nō cor ꝓpter qd̓. Gal. ⁊. dicit̉. Nō iuſtificat̉ hō ex oꝑibus legis vn̄ merito nullus in ea ſaluabat̉ qꝛ ſalus nr̄a interior ē in mente ⁊ cordis. q̄ pͥmo iuſtificari oꝫ. beati nāqꝫ mūdo corde qm̄ ip̄i deū videbūt Tercō iuſticia legis fuit timoris. vn̄ Aug. bre uis inqͥt eſt dr̄ia inter antiquā ⁊ nouā legē. qꝛ illa timoris. hec vero diectōis. vn̄ illa ſaluare nō potuit qꝛ timor refugit ſalua torē. qꝛ p̄figuratū fuit in datione ip̄ius legis. qn̄ timor ꝑterriti noluerunt vlteriꝰ accedere ad montē filij iſrahel. debet igit̉ iuſti cia regni celeſtis eē habundantior in caritate. Aug. 8. q. 72. p̄cepta legis ꝑ caritatē impleta ſūt. que ꝑ timorē non poterant

Sermo Quarto iuſticias legis tꝑale p̄mium expectabat. Iſa. i. Si volueritis et audieritis me. bona terre comedetis. vn̄ obẜuatoreꝫ eius neſcierūt ſacramēta dei. nec verā ſperauerūt mercedē iuſticie. vt dicitur Sap. ſecundo conuerterunt enim fructuꝫ iuſticie dulcem in abſinthiuꝫterrene voluptatis. vt dicit Amos. ſexto Et ideo nō mirum ſi priuati ſunt eterno regno. Oportet igitur ꝓpter habundantius premium facere iuſticiam regni celeſtis. qd̓ regnū oculus nō vidit. nec auris audiuit. nec in cor hoīs aſcen dit. Quinto iuſticia phariſeorū erat vana. qꝛ in ſua iuſticia que rebant laudem hominū. Ieiunium em̄ orationem et elemoſinā faciebant. vt viderentur ab hominibus. vnde non mirum ſi in hac iuſticia non ſunt ſaluati. quia receperunt mercedem ſuā. Sꝫ dicitur his qui volunt conſequi celeſte regnū. Mat. 5. Attendite ne iuſticiaꝫ veſtram faciatis coraꝫ hominibꝰ vt videam ī ab eis. Sexto iuſticia phriſeoꝝ erat p̄ſumptuoſa. contēnebant em̄ proximos. et ſeipſos exaltabant in corde. vnde muruiurabant de peccatoribus. et quidem eorū ante deum orans dicebat Gra cias ago tibi domine. quia nō ſum ſicut ceteri homines. Lu. 18. iuſticiaꝫ aūt qua acquirit̉ celſte regnū. oportet eſſe cum humili tate. prouer. 16. melius eſt paꝝ cum iuſticia qͣꝫ multi fructus cuꝫ iniquitate Septimo iuſticia phariſeoꝝ erat ſeuera lex em̄ talio nis erat. Exo. ⁊ reddet animā pro anima. oculum pro oculo. dentem pro dente ⁊cͣ. vnde nō miruꝫ ſi hec iuſticia celeſte regnū non aperuit. qui vindictam ſic expetebat. oportet igit̉ iuſticiaꝫ eſſe habundātiorē ꝑ concomitantē miſericordiaꝫ. qui aperit̉ regnū dei Prou̓. 21. mīam qͥ ſequitur et iuſticiaꝫ. inuenit vitā ⁊ gloriam ⁊cͣ. Secunda pars. Ecundo cuꝫ dicitur. Audiſtis ⁊cͣ. oſtendit quomodo ira diſtricte puniatur. et duo facit. Primo em̄ decla rat quid lex ātiqua ꝓhibuerit: Audiſtis quia dictū eſt antiquis: antiquiores appellat obẜuatores vete ris legis. qui a vetuſtate pct̄i primi ꝑentis eos liberare nō po tuit. donec ꝑ gr̄am legis noue mediatore xp̄o renouati ſumus nouū hoīem. Col̓. 3. Expoliantes vos vetereni hoīem. cū actibꝰ ſuis et induentes nouū. qui renouat̉ in agnicōe dei ẜm ymaginem eius qui creauit euꝫ: Nō occides: hoc p̄ceptū ponit̉ Exo. zo. et eſt ẜm p̄ceptū ſcd̓e tabule de his que ꝑtinent ad ꝓximū pͥmū tn̄ eſt inter p̄tepta negatiua. Nota ẜm Aug. de. ri. dei. qꝛ hoc p̄cepto non ꝓhibetur eradicatio vilgurti. aut occiſio ani malium irrōnabiliū. quorum vita et mors iuſtiſſima creatoris ordinacōe nr̄is viſibꝰ ſubdit̉. vt legitur. Gen. 19. Sed iſto dei

liiii p̄cepto occiſio hoīs que eſt homicidiuꝫ ꝓhibet̉. vt nullus ſe vel aliū hoīem occidat. Rōnabilit̓ quidē. qꝛ houio qͣntū ad corpꝰ et qͣntū ad aīam opus dei eſt. Corpus nanqꝫ eius formauit de limo terre. et rurſus infundit aīam. qn̄ inſpirauit in fatiem eius ſpiraculū vite. vn̄ ſoli deo reẜuat̉ vita et mors hoīs. ita vt non liceat homini hoīem occidere. Et iō dictū eſt Petro volenti occi dere Conuerte gladiuꝫ tuū in locū ſuū omnes em̄ qui acceꝑint gladium. gladio ꝑibunt. Nec tn̄ ꝯtra hoc p̄ceptum faciūt qui iuſta bella agunt. vel illi qui gerunt ꝑſonam publice ptātis. et ſceleratos morte puniūt. nō em̄ tales occidūt ꝓpria auctoritate ſed mandato legiſlatoris dicentis. Deu..18. maleficos nō pati eris viuere. īmo peccaret iudex ſi malefactoribꝰ vitā indulgeret Nam Saul priuatus fuit regno. eo ꝙ nō occidit pct̄ores ama lechitas ſic̄ legit̉. i. Re. 20. Et..3. Re. 20. dixit qͥdā ꝓpheta re gi iſrahel. Quare dimiſiſti viruꝫ dignū morte de manu tua. erit anima tua ꝓ anima eius. Cuꝫ vero iudex iuſtitiā legis exequit̉ condemnando reum ad mortē etiā habet meritū. vnde legitur Exo. 32. ꝙ Moyſes dixit his qui occiderant ydolatras. hodie conſecraſtis manus vr̄as dn̄o. vnuſquiſqꝫ in filio et fratre ſuo vt detur vobis bn̄dictio. Deinde ponit homicidij penā: Qui at̄ occiderit reus erit iuditio: Reus dicit̉ a re legis ſiue a cauſa le gali ꝓ qua patitur tanqͣꝫ obnoxius. vn̄ reus erit iuditio.i. dignus iudicari ad mortē. leui. 24. Qui ꝑcuſſerit ⁊ occiderit hoīeꝫ morte moriat̉ D Scd̓o ponit̉ iuxta hoc noue legis p̄cep tum quo ꝓhibet̉ omnis in ordinata ꝯmutatio animi. ⁊ ꝓhibet̉ homicidiū nō ſolū in oꝑe. ſed etiam in ſua radice et origine. Et ſunt tres gradus culpe homicidio annexe. Prima eſt in voluntate. et eſt ꝯmotio iracundie de qua dicit: Ego at̄ dico vobis: vbi oſtendit ſe veteris legis fuiſſe latorem. neqꝫ em̄ quiſqͣꝫ poteſt ſuꝑaddere legi quam non inſtituit Et ꝯſiderandum eſt ẜm Aug. ꝙ pena quā ſuꝑaddit dn̄s antique legi. in ipſa lege con tinet̉. ſed qꝛ nō erat ibi clara expreſſa. ideo nō intelligētes iudei credebant ſolā ꝑ emptionē corꝑis humani eſſe peccatū. et non voluntatē. ideo xp̄us ip̄am legē declarauit. et hoc eſt qd̓ dixit Mat. c. nō veni ſoluere legeꝫ ſꝫ adimplere: qꝛ omīs qui iraſcit̉ fratri ſuo. in qͥbuſdā libris addit̉. omnis qui iraſcit̉ fr̄i ſuo ſine cauſa. ſꝫ vt dicit Ihero. fruſtra ibi ponit̉ qꝛ nulla poteſt eē cauſa iraſcendi in fr̄em. ſꝫ iuſte aliquis iraſcit̉ culpe fr̄is. naꝫ vt dicit Aug. iraſci fratri vt corrigat̉. nullus ſane mētis rep̄hendit. vn̄ nota ꝙ quedaꝫ ira cōmendat̉. q̄dam tollerat̉. q̄dam vituꝑat̉. Ira ꝯmendabilis eſt que cadit in prudentē viꝝ. iraſci vicis ⁊

Sermo peccatis. et eoram deſiderare correctionē. vn̄ Aug. 9. de ci. dei. Due inquit ſūt phōꝝ ſm̄e de anime paſſionibꝰ. Stoyci em̄ dix runt irā nō cadere in ſapientē virū. pypatetici vero dicūt iram cadere in ſapientē. ſꝫ moderatā rōniqꝫ ſubiectā. In diſciplina ve ro xp̄iana dicit̉ moderatam irā cadere in ſapientē. ſꝫ cū iuſta cau ſa. Talis em̄ ira eſt ꝯmēdabilis ⁊ nceſſaria. qꝛ vt dicit Cri. ſine ea nec doctrina ꝓficit. nec iudicia ſtant. nec t̓mina ꝯpeſcunt̉. ſꝫ vicia ſeminant̉. nutrit̉ negligēciā. et nō ſolū mali ſꝫ boni etiam incitant̉ ad malū. que ira vt idem dicit magis debet dici iudicium qͣꝫ iracundia. qꝛ nō eſt ex ꝯmocōe paſſionis. ſed magis ex iuſto rōni iudicio vn̄ Eccl. 7. melior eſt ira riſu. quia ꝑ triſticiā vultus corrigit̉ animꝰ delinq̄ntis. Ira igit̉ ꝯmendabilis duas debet habere ꝯditiones. quarū vna eſt vt habeat iuſtā cauſā. altera vt moderata ſit rōniqꝫ ſubiecta Ira vero que tollerat̉ eſt ira infirmoꝝ. que repentina eſt et ſubita. vt cū homo ẜm carnē iraſcit̉. nec tn̄ vult facere qd̓ ira ꝯpellit Iſta ira tollerat̉ qꝛ rōnē nō ſuꝑat. de qua dicitur Iob. 36. Nō te ſuꝑet ira vt aliquē op primas Ira at que vituꝑat̉ eſt rōneꝫ ſuꝑans. cuius ẜm Gre. in libro moraliū qͣtuor ſunt gradus. Quidā em̄ cito cōmouent̉ ad irā. et cito redeūt ad tranqͣllitatē Alij vero tardi iraſcunt̉ ⁊ tar de redeunt. et iſti peiores ſunt primis. vt dicit Aug. in regula. Quidā at̄ facile ira accēdunt̉ et tarde redent ad tranqͥllitatem ⁊ iſti peiores ſunt omnibꝰ. Sꝫ alij tarde iraſcunt̉ et cito iraꝫ deſerunt. qui inter om̄es alios minus ſunt mali. E Nota ꝙ multa mala facit ira. Primo em̄ totum ꝯturbat hominē. vt ſit extra ſe. p̄s. cōturbatus eſt in ira oculus meꝰ anima mea et vē ter meus. excerat mentis oculum. vnde catho. Ira impedit ani mum ne poſſit cernere verum. Occidit iratū. Iob. 5. viꝝ ſtultū interficit iracūdia tollit ſapīaꝫ. pͣs. ſuꝑcecidit ignis iracūdie. et nō viderunt ſolē. Tollit iuſticiā. Iac. 1. ira viri iuſticiā dei non oꝑatur. Tollit mīam. Prou̓. 7. graue eſt ſaxū. ⁊ honeroſa eſt arena. ſꝫ ira ſtulti vtroqꝫ grauior. impetū em̄ ꝯcitati ſpūs ferre quis poterit. Itē ſuſcitat lites. Prou̓. 26. ſicut carbones ad prunas et ligna ad ignē. ſic hō iracundus ſuſcitat rixas. Ira auertit a deo. Eccl. 28. hō homini ẜuat iram et a deo q̄rit medelam. quaſi dicat. fruſtra q̄rit a deo medelā. cū ab eo auerſus ſit. Ira etiā ꝯuertit ad dyabolū. qui plenꝰ eſt furore ⁊ ira. Iere. 2. Ollam ſuccenſā ego video. ⁊ faciē eius a facie aquilonis. olla ſucla ſaccēſa eſt animꝰ irati. vn̄ Dam. ira ē accēſus ſanguis. circa cor. cuius faciēs eſt v̓ſus aqͥlonē.i. dyabolū qui animū irati inſtāmat. Sequit̉ pena irati: reus erit iuditio: Iudiciū eſt det̓mi

liij natio examinate cauſe Prou̓. 2º. Iudiciū cauſas determinat. qꝛ iudiciā ſi fuerit cauſe t̓minalis. eius determinatio eſt inflictio pe ne. pena em̄ deducit crimē ad equalitatē iuſticie. Igit̉ lege xp̄i ſanctuꝫ eſt vt quicūqꝫ iraſcit̉ fr̄i ſuo. obligatus ſit ad iudicium pene an v̓o iſta pena ſit tꝑalis vel et̓na. ⁊ ſi et̓na qͣnta vel cuiꝰ aſꝑitatis nō eſt determinatū vt dicit Criſo. qꝛ nec paſſio ire de terminata maxime qꝛ impoſſibile eſt eſſe penitꝰ abſqꝫ ira. pͥmꝰ igit̉ gradus ꝯmoti animi eſt ira in aīo nōdum exterius ꝓlata. Scd̓us gradus eſt ire qn̄ ꝑ vocē exterius exprimit̉. de qͥ dicit: Qui at̄ dixerit fr̄i ſuo racha. Racha ẜm Cri. lingua ſirica eſt v̓bum ꝯtemptus et ꝑuipēſionis. ſicut cū loquim alicui in ſingulari vilipēdendo euꝫ. ut vade et facias hoc. vel ẜm Ihero. hebraycū eſt. et idem eſt racha qd̓ inanis ⁊ vacuus. qͣſi ſine cere bro. vel ẜm alios racha grece ideꝫ eſt qd̓ pannoſus Sed ẜm be atum Aug. racha nō eſt vox aliqͥd ſigͥficans. ſꝫ magis eſt vox expͥmens motuꝫ indignantis animi. ſic̄ heu exp̄mit dolorē eya audaciaꝫ. hay ꝯpaſſionē. pape admiracōem. ita in greco racha eſt interiectio exp̄mēs ꝯmotioneꝫ indignātis animi. que qͥdem vox qͣdruplex variat̉. qn̄qꝫ em̄ quodā murmure ſola indignacō intrinſica exprimitur. quandoqꝫ vero format̉ vox per modū cō temnentis. et tunc eſt maior culpa. qn̄qꝫ vero per modum con minantis. et hec eſt maior duabꝰ p̄cedētibꝰ. nōnūqͣꝫ vero quod graiuſſimū eſt omnibꝰ. animus cocitatus etiam voce fremit qͣſi iam exercens vindictam exterius. pͣs. peccator videbit ⁊ iraſce tur. dentibꝰ ſuis fremet et tabeſcet: Reus erit ꝯcilio: Sicut ra chare maioris eſt culpe qͣꝫ iraſci. ita pena cōſilij maior eſt pena iudicii. Naꝫ vt dicit Aug. in iuditio adhuc datur locus defen ſionis. ſꝫ ad conſilium ꝑtinere videtur ſentencie prolatio. qn̄ iu dices inter ſe ꝯferunt quo ſupplitio reū dānari oporteat. vn̄ qꝛ ira interior det̓minat̉ ꝑ exterius. racha iō determinata pena infli git̉. Scd̓us igit̉ gͣdus ꝯmoti animi eſt. ex vehemēti ira interiori prumꝑe in vocē indigͣtione plenā. etiā nōdū aliqͥd ſigͥficanteꝫ Tertiꝰ gͣdus. ire eſt ꝓferre vocē ꝯtumelie. de quo dicit. G Qui at̄ dixerit: fr̄i ſuo. fatue: fatuꝰ dicit̉ ꝙ fando ſuā on̄dat im ꝑiciaꝫ. quaſi manifeſtꝰ inſipiens. quo noīe oīs ꝯtumelia. male dictio. detractio. infamia. et mmuracō intelligit̉: reꝰ erit gehēne ignis. Rab. gehēnā hic Saluator īferni crutiatū nōiat In quo attēdendū eſt. ꝙ ſic̄ aggͣuat̉ culpa in noua lege. ſic ⁊ pena nec em̄ de pena īfernali fit mētio in veteri teſtamēto ſꝫ nec de regno celoꝝ Multꝭ at̄ dicit Cri. gͣue videt̉. ſi ꝓ ſolo v̓bo tātā patiem penā. ſꝫ nō eſt extimādū honoroſū eſſe plura em̄ pct̄oꝝ a v̓bis habent principiū. multociēs em̄ ꝑua v̓ba ꝑceperūt homicidiuꝫ

Sermo et ciuitates integras ſubuerterunt. et exꝑimur ꝙ multociēs nō minus offendimur flagello lingue qͣꝫ virge ⁊ gladij. Sꝫ dices ſi gehenna eſt pena ꝯuicij. grauiori gpena punit̉ qͣꝫ homicidiuꝫ ſoluit Aug. dicens eſſe gehenne dr̄am qͣ grauiꝰ homicidiuꝫ vindicatur. Tercia pars. H Ercio cū dicit̉. Si ergo offeres ⁊cͣ. mandat̉ de concor dia ſollicite facienda. Si em̄ vt dicit Aug. non eſt fairaſci fratri. aut dice̓ racha. vel fatue. multominꝰ tenere in aīo rancorē. vt in odiū ira ꝯuertat̉. vnde pre cepit ꝑreconciliationē iram depone̓ dicens: Si gͦ offers: offerre eſt ſponte dare. ⁊ oblatio dꝫ eſſe non ex triſticia aut neceſſitate. munus: noīe muneris non ſub̓a ſolum tꝑalis intelligit̉. ſꝫ etiaꝫ qd̓cunqꝫ piū opus. vt orare. p̄dicare. corrige̓ ⁊ ſil̓ia. Et nota ꝙ dr̄a eſt inter munus ⁊ donū donū em̄ eſt voluntariū. munꝰ v̓o debitū qd̓ dat̉ maioribꝰ in patrociniū. ⁊ d̓ munus a manu. vel a muniendo. vel a mouendo. ea v̓o que deo offeruntur merito noīe muneris ſignant̉. qꝛ maiori dant̉. vt ipſe ſit nobis placabilis ⁊ benignus. a manu nr̄a dꝫ eſſe. non de alieno eo munimur ⁊ protegim. ⁊ demū eo monim mentē ad celeſtia erigere ⁊ oīa eſſe dei: tuū: qꝛ nulla de alieno debet fieri oblatio: ad al tare: non ſolū eſt altare material̓ templi. ſꝫ ē altare ſpūale mētꝭ nr̄e qua tēplū dei eſt. ⁊ eſt etiā altare glorie. de quo. Apoc. 8. aſcendit fumꝰ aromatū de or̄onibꝰ ſct̄oꝝ ſuꝑ altare aureuꝫ qd̓ eſt ante thronū dei: Et ibi recordatus fueris qꝛ frater tuus ha bet aliquid aduerſū te: tūc vt dicit Aug. frater habet aliquid aduerſū nos. qn̄ eum in aliquo leſimus. et tunc haberemꝰ cau ſam aduerſus eū. quando ipſe nos leſiſſet: relinque ibi munus tuū ante altare: munus ante altare relinquit̉. quando nō offert̉ ſed manet ꝓpoſitū oblationis. I Et vade prius reconci liati fratri tuo: hoc intelligenduꝫ eſt. ꝙ ſi offenſa ſit nota fratri ab eo poſtulanda eſt reconciliatio. ſi vero abſcondita nō teneor ſibi manifeſtare ne excitet̉ ad irā. ſꝫ poſtulanda eſt a deo ⁊ ſacer dote. Hugo in expoſicōe regule. pēſare inqͥt debemꝰ quanta ſit apud deū ꝯcordie v̓tus. ſine qua nō placent ip̄a ſacrificia. qui bus delent̉ pct̄a. nec tā placēt deo nr̄a ieiunia. nec or̄ones nō ſtra ſac̓ficia qͣꝫ ꝯcordia. Itē nihil eſt qd̓ dyabolus tm̄ timeat ſic̄ ꝯcordiā. ſi em̄ qͥcquid habemꝰ diſtribuamꝰ ꝓpter deū. hoc ipſe nō timet qꝛ nihil habet. ſi ieiunamꝰ nō metuit. qꝛ cibū nō ſūmit. ſi vigilamꝰ inde nō terret̉. qꝛ ſomno nō vtit̉. Sꝫ ſi ꝯrdcōia iungim inde vehement̓ expaueſcit. qꝛ hoc tenemus in terra. qd̓ ipſe in celo ꝯẜuare ꝯtem ſit. vn̄ ꝯcordia oīa dyabolica arma frā

lv git. ſicut milites ꝑ cōcordiam vniti frangunt hoſtes. pͣs. factus eſt in pace locus eius. vbi ꝯfregit potencias arcū ſcutū gladiū et bellū. Qualit̓ vero fieri debeat reconciliatio dicit Criſo. Si co gitatu offendiſti cogitatu recōciliare. ſi v̓bis offēdiſti recōciliare verbis. ſi oꝑbꝰ offendiſti oꝑbꝰ recōciliare. om̄e pct̄m qūo cōmittit̉. eo modo de ipſo agit̉ penitēcia: Ettunc veniens offers munꝰ tuū: Aug. ſi frater ſit abſens et multū diſtans. ꝑgendū eſt ad recōciliationē nō pedibꝰ corꝑis. ſed affectibꝰ mētis. et hu militer in ꝯſpectu dei venia eſt poſtulanda. deinde reuocādo intentionē ad id quod ceptum erat. offerat̉ munꝰ. vbi ẜm Criſo. Attendenda eſt mīa dei ad homines. qui amplius diligit ꝯcor diam fideliū qͣꝫ munera. dū oblationē diſcordantiū nō vult ſu ſcipere. Nemo em̄ duorū inimicoꝝ poteſt eſſe fidelis amicus. iō deus nō vult eſſe amicus fideliū. qͣꝫdiu inter ſe fuerint inimici ⁊cͣ Onīca ſexta poſt pentheco. Sermonis quinquageſimi quinti. Prima pars Vm turba multa eſſet cum ih̓u ⁊cͣ. Mat. 8. hoc idem legitur Mat. 15. mīa ſinepotencia imꝑfe cta eſt ⁊ dīnuta quādo aliquis ei miſeretur cui ſubuenire nō poteſt. potencia vero ſine miẜicor dia iniqua eſt et ſuꝑflua. ſed vtraqꝫ ſimul miſericordia vꝫ cum potencia eſt ſufficiens ⁊ ꝑfecta. que duo fuiſſe in chriſto declarat preſens euangeliuꝫ. quod in tres partes di uiditur. In quarum prima expreſſit chriſtus affectum ſtudioſe pietatis et miẜicordie. In ſcd̓a paſſi ſunt diſcipuli defectū dubietatis et ignorancie. ibi. Et reſponderunt In tercia turba cō ſecuta eſt effectū copioſe ſatietatis diuine potencie. ibi. Et p̄cepit turbe. A Eirca pͥmū quatuor facit. premittitur eniꝫ turbe indiligencia: Cuꝫ turba multa eſſet cū iheſu: Quare vero tāta turba eſſet cū iheſu. Mathe. cauſā aſſignat. narrās ꝙ poſt ſanatam chananee filiam. venit dominus ſecus mare galilee. ⁊ aſcendit in montē. quē turba ſcientes adeſſe. acceſſerunt ad eū portantes ſecū mutos et cecos claudos ⁊ debiles. et poſuerunt omnes male habentes ad pedes xp̄i qui eos ſanauit. ita vt mi rarent̉ turbe: nec haberent quod manducarent: ea em̄ victualia que ſecum detulerant. iam erant conſumpta et locus de ſetus erat. ideo nō habebant vnde victum acquirerent. Ex quocolligit̉ qͣnto ei deſiderio adherebāt audiētes ſuauē doctrina cō templantes gratioſam fatiem et videntes eius opera mirabilia in tantū extra ſe rapti. vt de alimonie defectu nō eſſent ſolliciti. Sꝫ nō poterat illis victꝰ deficere. qui erāt cū ih̓u i. Pe. g. om̄eꝫ

Sermo ſollicitudinē nr̄aꝫ ꝓiciētes in eū qꝛ ip̄i ē cura de vobis. B Scd̓o ponit̉ pius mētis affectus Cōuocatis diſcipulis ait illis quatuor ex cauſis. pͥus locutꝰ ē diſcipul̓ Primo vt dic̄ Ihero. qͣtenus mgr̄is tribuat̉ exemplū. nō ſꝑnere cū minoribꝰ ꝯſiliari Scd̓o vt idē dicit qͣtenꝰ ex collocacōe intelligāt ſigͣ mag̓tudinem Tercō vt on̄dat̉ mag̓tudo mīe. que intrinſecus latere non potuit. ſꝫ v̓bis et tandē oꝑe patuit. Quarto vt dicēs ſe miſeri diſcipl̓oꝝ ei tā aīos ad mīaꝫ īcl̓iaret ⁊cͣ. Miẜeor ſuꝑ t̓ba: ecce v̓bū mire dulcedis et amoris ꝓcedens ex intimis xp̄i cordis me dullis. et ꝑtingēs ſuo vigore ītima nr̄a. Nec em̄ eſt alius qui nr̄is miẜiis ſic miẜeatqꝫ admodū ꝯditor nr̄ cuiꝰ miẜacōes ſuꝑ oīa oꝑa eius. Et nota ꝙ xp̄us dupl̓r miẜet̉. et dīnitatis clemē cia ⁊ hūanitis affectu. ſꝫ different̉ qꝛ ẜm hūanaꝫ nat̉am ita mi betur ꝙ etiā ꝯpatit̉. Iſa. 53. ꝓ nobis doluit. dīnitatis vero clemēcia ita mibet̉ ꝙ non ꝯpatit̉. vn̄ Au.3. li. ꝯfeſ. Tu dn̄e deus meus qui aīas amas longe alte. ⁊ purius qͣꝫ nos. ī corruptibilius miſeris. quo nullo dolore ſauciaris. qꝛ ecce vobis videntibꝰ: iaꝫ tnduo ſuſtinēt me: Mat. dicit qꝛ iaꝫ triduo ꝑſeuerāt mecū. pͥmū em̄ dieꝫ expleuerat xp̄us in curatōe languētiū. 2º. die p̄dicacōi vacauerat. 3º. vero die cū redire deberēt nō habe bant viaticū. qͥ dicunt̉ xp̄m ſuſtinere. qm̄ actibꝰ eius ⁊ doctrine intēti. circa ꝓpͥa fuerant negligētes: nec habent qd̓ manducēt: duplex erat cauſa miẜicordie. et qꝛ tandiu patientereū ſuſtine bāt loq̄ntē. et qꝛ victū nō habebant ¶ Tercō ponit̉ im minens ꝑiculum: Et ſi dimiſero eos ieiunos in domum ſuaꝫ de fitient in via; tanta eſt creatoris virtus. ꝙ ſi creaturam deſere ret. omnia deficerent. vnde Aug. i. libro ſoliloquioꝝ. Tu dn̄e ſi deſeris pariter hic. ſed nō deſeris. quia tu es ſūmū bonum cuius bonitatis immenſitas facit vt nolis creaturam deſerere. Et ideo in Mat. ſcriptū eſt dimittere eos ieiunos nolo. ne deficiant in via. Igitur ſicut ſcriptum eſt. Tren̄. z. miẜicordie domini quia nō ſumus ꝯſumpti. qꝛ nō defecerunt miẜationes eius. Quarto ponit̉ aduentus turbe de remotis: Quidā em̄ ex eis de longe venerunt: fama em̄ xp̄i vbiqꝫ diffuſa etiaꝫ a remotis tra hebat turbas. Luc. 4. diuulgebat̉ fama de illo in omneꝫ locum regionis. ⁊ de ſalomone dicit̉. ꝙ om̄es deſiderabant eū videre ꝓpter famaꝫ eiꝰ. ſꝫ ecce pluſqͣꝫ ſalomō hic qͥ vicit famaꝫ v̓tutibꝰ vt dr̄. 2. pal̓. 9. D Hic plura ꝯſiderāda occurrūt. pͥmo quid ſigͥficet̉ ꝑ turbaꝫ iſtaꝫ. turba nanqꝫ iſta ſtatū hoīs ſigͥficat poſt pct̄m. qͥ cū eēt ꝯditꝰ. vt abſqꝫ vlla ꝑturbacōe. ſūma trāqͥl litate mētis vitaꝫ pn̄tē deduceret donec ſine morte ad btītudīeꝫ eternā ꝑduceret̉. turbauit ſeip̄m ⁊ peccādo multꝭ ꝑturbatōibꝰ

lv agitat̉ interius ⁊ exterius. ita vt nulla vita pn̄s ſit tranquilla. vn̄ dicere poſſimꝰ illd̓ i. Re. 14. turbauit pr̄ meꝰ terrā. turbat̉ quidē hō exterius iniuris. ꝑiculis. adu̓ſitatibꝰ. inimiciciis pautate. laboribꝰ. fame. ſiti. frigore. et mille generibꝰ tribulacōnis quouſqꝫ moriat̉ interiꝰ vero turbat̉ ignorātia in ordinato amo re. odio maliuolo timore. triſticia. vanis gaudijs. doloribꝰ inumerabilibꝰ. fantaſmatibꝰ irruentibꝰ in mentem. ita vt nulla ſit tranqͥllitas. iuxta illud. incurſu tot fantaſmatuꝫ turbat̉ cordis ſabbatū. Scd̓o dicit̉ de iſta turba ꝙ nō hēbat qd̓ māducaret. Reuera em̄ hō ꝑ eſum ligni vetiti amiſit cibū corꝑalē. v̓tuoſiſſi mū ligni vite quo refectus mori nō pot̓at. et amiſit om̄es corpales delicias ꝑadiſi. Rurſus ꝑdidit cibū mentis ſuauiſſimū. qui eſt ꝯtemplatio dei ꝑfecta. ⁊ purus amor atqꝫ angeloꝝ ſoci etas. ⁊ iſte cibꝰ erat homī natural̓. vn̄ omnia iſtius vite. qꝛ ſūt contra nat̉aꝫ eius. ip̄m ſatiare nō poſſunt. ſemꝑ eſuriēs. ſemper ſitiens interius et exteriꝰ. Eze. 7. animā ſuā nō ſatiabūt. et ven tres eoꝝ nō implebunt̉. qꝛ ſcandalū iniqͥtatis eoꝝ factum eſt. Tercō dicit̉ ꝙ iſta turba indigens erat cuꝫ ih̓u. qꝛ vt dic̄ Aulꝫ. de tri. 12. nō deſeruit deus hominē peccāteꝫ ex toto. qͥn ſe ex hiberet illi creatorē et viuificatorē. ⁊ inter mala penalia multa bona p̄ſtitit. vem̄ vt idem dicit a. ſuꝑ Gen. 14. creatoris poten cia ⁊ oīpotētis atqꝫ omina tenētis v̓tus cauſa eſt. ſubſtinēdi oīcreature que v̓tus ſi aliqn̄ ceſſaret. omnis nat̉a deficeret fuit igitur. etiā cuꝫ pct̄oribꝰ creator ꝯſeruator. ꝓtector. ꝓuiſor. inſtru ctor dando legē ⁊ mandata. atqꝫ tandē cum eis fuit ꝑ carnis aſ ſumpcōeꝫ. Io. i. v̓bū caro factū eſt et habitauit in nob̓. E Quarto dicit̉ ꝙ xp̄s ſuꝑ hanc turbā miẜtus eſt. hec eſt illa miẜicordia que peccātibꝰ dat ſpem venie. laborantibꝰ ꝯſolacōis refrigeriū. ꝯuerſis gr̄am. iuſtis p̄miū. que mīa ſi nō eſſet nullꝰ deū diligeret. qͥn potius eū ſicut erudelē fugerēt nullus bn̄ ope rari ſtuderet q̄ rurſꝰ ſi nō eēt mūdꝰ nō ſubſtineret p̄ ml̓titudīe iniqͥtatū nr̄aꝝ. atqꝫ deꝰ fruſtra ꝑadiſū feciſſet ea nanqꝫ abſente nūqꝫ celeſtis ianuā aꝑit̉ ip̄e eſt vltimū refugiū et anchora nr̄e ſalutis. quā deuote aſpiciūt om̄es hōies. Et attēde qͣꝫ habūdā ter deus hanc miẜicordiā ꝯtulit hōi. ipſa em̄ eſt intra hōiem vi uificatrix. pͣs. ẜm mīam tuā viuifica me. Itē ſuſcepimꝰ deus mi ẜicordiā tuā in medio tēpli tui. Itē eſt etiā extra hōiem ad om nem poſicōis dr̄am. ſuꝑius qͥdē ē eleuatrix in celū. pͣs. fiat mīa tuā ſuꝑ nos ⁊cͣ. Itē ē inferiꝰ ſuſtētat̉. ne labam ī p̄cipiciū. psͣ. niſi qꝛ dn̄s adiuuit me paulominꝰ habitaſſꝫ ī niferno aīa mea. Si dicebam motꝰ eſt pes meus mīa tua domine adiuuabat me

Sermo Item eſt ante recōciliatrix ire dei. pͣs. mīa eius p̄ueniet me Item ē potēs remunatrix. pͣs. mīa ſubſeqͥtur me. oībꝰ diebꝰ vite mee vt īhabitē in domo dn̄i Itē ē a ſiniſtris. adiutrix tāqͣꝫ ſcutū īuio labile. ad ext̓s oppugnatrix oīm īimicoꝝ. pͣs. ī mīa tua diſꝑdeoēs īimicos meos. circūqͣqꝫ ꝓtect̓r ut ab oī malo defendat. pͣs. multa flagella peccatoris. ſperantem autem in dn̄o mīa circum Et nota ꝙ licet deus ſit īmenſus. ꝓmptiſſimu dabit. I tn̄ eſt ad miẜendū. Primo qͥdem rōne naturalis ꝓprietatis. oīs em̄ natura qͣnto nobilior ⁊ purior tantomagis pia. ꝓpter quod dicit̉. Deus cui ꝓp̓um eſt miſereri ſemꝑ et parcere. Iudith. 7. tu qꝛ pius es miſerere nr̄i. Scd̓o miſeretur deꝰ volūtatis libertate Exo..33. mihebor cui voluero et clemens ero in quē mihi placuerit. Tercō miẜet̉ poteſtatis īmenſitate. qͣnta em̄ eſt poteſtaꝫ eiꝰ. tanta eſt mīa Sap. t. miẜeris oīm qm̄ oīa potes. 4 miẜet̉ maieſtatꝭ digͥtate ẜm em̄ mag̓tudinē rei digͥtatꝭ ē mīa. eccl. 2. ẜm mag̓tudinē ip̄iꝰ ſic etiā mīa illiꝰ cū ip̄o eſt. 5 miẜet̉ v̓tutꝭ cauſalitate. qꝛ em̄ oīa in omnibꝰ ꝓduxit iō omniū miſeret̉ Sap. i. miẜeris oīm dn̄e. et nihil odiſti eoꝝ q̄ feciſti. G Nota ꝙ quinqͣꝫ ſunt que miſerent̉ valde.ſ. pater filijs. ita etiam deumiſeretur noſtre fragilitati pr̄no affectu. pͣs. qm̄ miſeretur pat̓ filiorum miſertus eſt domine timentibus ſe ⁊cͣ Item miſeretur mater filio. ſꝫ dei mīa p̄ualet mr̄ne pietati. Iſa..49. Nunquid obliuiſci poteſt mulier infantē ſuū. vt nō miſereat̉ filio vteri ſui et ſi illa oblita fuerit. ego tn̄ tui non obliuiſcar. Miſeret̉ frater fratri. ſic ⁊ xp̄s noſtri miſertus eſt. Gen. 43. Attollens Ioſeph oculos vidit beniamin fratrem ſuū ſtantem. deus inquit miſere atur tui fili mi. feſtinauitqꝫ. qꝛ ꝯmota fuerant viſcera eius ſuꝑ fratre ſuo. et erumpebant lacrime. Miſeret̉ amicus amico. devero amicus noſter eſt. qui ꝓpter nimiam caritatem ſuū filiū tra didit in mundū. ex qua caritate ꝓceſſit miſeratio Ie̓. z. caritate ꝑpetua dilexi te. iō attraxi te miſerans Quinto miſeret̉ afflicto qͥ eaſdem afflictiones exꝑtus eſt. xp̄s at̄ venit in hūc mūdū ⁊ no ſtras ꝓbauit miẜias. Iſa. 53. vir doloris fuit. et ſciens infirmitatē Heb. 5. Cū eſſes filiꝰ dei didicit ex his que paſſus eſt obe dienciā. et ideo ex hoc iam nr̄i miſeret̉ Heb. z. vn̄ debuit ꝑ om nia fratribꝰ ſimilari. vt miẜicors fieret. H Quinto dicit̉ ꝙ iſta turba xp̄m ſuſtinuit tribꝰ diebꝰ. tres dies ẜm Rabanuꝫ tria ſūt tꝑa.ſ. an̄ legē. ſub lege. ⁊ poſt legē. duobꝰ pͥmis diebꝰ expectatꝰ fuit xp̄s. qͥ ē panis celeſtis et doctrina euāgelica ſꝫ in die tercō veīt ad reficiēdas aīas nr̄as. vel tres dies ſt̓ tres cogtiones aīe. ſenſitiua. intellecta ⁊ fidei In pͥmis duabus mens

lv non reficit̉ ꝯtemplacōe dei. qm̄ cognitio dei excedit omnē ſenſū et intellectū. In cognicōe vero fidei deus videt̉. ⁊ aliqualit̓ ani ma paſcitur. ſed huic diei nox ſuccedit. qꝛ videmus ꝑ ſpeculum in enigmate. donec ad diē glorie ꝑuenerimꝰ. vbi abſqꝫ noctis tenebris videbit̉ deus ſicuti eſt. Satiabor dixit. pͣs. cū appuerit gl̓ia tua. Sexto ꝙ ſi turba eſſet ieiuna deficeret in via. reuera niſi deus aliquē cibum ſpūalis intelligēcie etiā pct̄oribꝰ mīſtra ret. deficeret oīs aīa. qꝛ nō in ſolo pane viuit hō. ſꝫ in v̓bo dei. deficeret etiaꝫ anima in cognicōe ſenſitiua et rōnali. niſi adeſſet fides. in multos laberent̉ errores. ꝓpter cognitionē em̄ ſenſiti uam crediderunt aliqͥ deū eſſe figuratū corꝑis liniamētis. ꝓpter cognicōeꝫ at̄ ītelletiuā errauit Erriꝰ diſtinguēs dīnā eēnciā et ſabelliꝰ ꝯfundēs ꝑſonas ſꝫ tertiꝰ dies cognicōis fidei firmat mē tē adu̓ſus om̄eꝫ erroris defectū. heb. r. fide muri iericho corrue runt. qꝛ fides om̄eꝫ erroris municōeꝫ deiecit. I Septīo dicit̉ ꝙ qͥdā ex turba de lōge venerūt. quidā de ꝓpe venerunt. iudei vicꝫ ꝯuerſi qui dei noticiā hēbant. pͣs. Notus in iudea deꝰ. de longe vero venerunt gētiles qui adorabāt ydola. Tho. 13. Nationes de longinquo ad te venient ⁊ adorabunt dn̄m in te. vel aliter pct̄m qd̓dam eſt originale. qd̓dam actuale. qd̓daꝫ vero infidelitatis. qui veniūt ad xp̄m ſolū habētes orginale. nō mul tū veniūt de lōge. ſꝫ habentes actuale mortale de lōge veniuūt De longe quidē eodem pct̄i genere. qui peccauerūt cogitatu. de longiori vero. qui peccauerunt v̓bo. ſed adhuc de longiori. qui peccauerunt oꝑe. quidaꝫ peccant ex infirmitate. qui minus diſtant. qͥdam ex ignorancia qui diſtant ampliꝰ. qͥdaꝫ vero ex electione et ꝯplacēcia. et iſti iaꝫ ſūt a longe. qͥdam at̄ ex ꝯſuetu dine. et iſti ſunt longius. qͥdam vero inuerecūde ⁊ ſine timore. et tales adhuc ſūt longius. quidaꝫ at̄ etiā mala que faciunt conantur rōne et factis defendere. et iſti plus diſtant a deo. Sed tercia peccatū infidelitatis a deo diſtat longiſſime. vnūcūqꝫ at̄ aliquis veniat ad xp̄m cibo ſpirituali indiget ne deficiat in via preſentis ſeculi. pͣs. paraſti cibuꝫ illorum. quoniam in te eſt pre paratio eius ⁊cͣ. Secunda pars. Ecundo cum dicitur. Et reſponderunt ei. oſtēditur diſcipulorum defectus dubietatis et ignorancie. et qͣtuor facit. p̄mittit em̄ diſcipuloꝝ dubiū. Et reſpō derūt ei diſcipuli ſui. tāgētes ml̓tiplicē difficultatē pa ſiendi turbas pͥmo ex defectu rei vn̄ ſupple erit nobis p̄ciū emē di panes. aut ſi adeſſet p̄tiū vn̄ erit panis copia Scd̓o ex multitudine turbe: iſtos: tāte multitudinis. ſicqꝫ famelicos Tercō

Sermo ex impotētia mīſtrantis: poterit quis.i. quis erit tante potentie Quarto exdiſconueniēcia loci: Hic in ſolitudine vbi victualia nec dono nec p̄tio reꝑiunt̉. Quinto qꝛ xp̄us nō ſolū cibare. ſed etiā ſaturare voleqͥat turbas. vt fortificati redirent ad ꝓpria. al teram difficultatē addūt. ſaturare qꝛ certe vt ſaturarētur multa eſca opus erat. Sexto qꝛ etiā fructibꝰ arboꝝ difficile fuiſſet ali cui tantā ſaturare multinidinē. adiungunt: panibꝰ: q. dicāt. et ſi difficile eſſet ponis arboꝝ ſaturare turbam. panibꝰ vere ſati are impoſſibile eſt. R Nota qꝛ cū panis aīe ſit cognitio veri. et amor boni in rei veritate nō inuenit̉ in ſolitudine pn̄tis ſeculi. vn̄ quis eſurientē aīam ſaturare poſſit. panis em̄ veritatꝭ mūdane ſciēcie multis eſt admixtus erroribꝰ. qꝛ diminute ſunt veritates a filijs hoīm. rurſꝰ panis amoris creature multas ha bet amaritudines. dicēte Au.4. ꝯfeſ. miſerere oīs animꝰ iunctꝰ amicitia reꝝ mortaliū. ⁊ dilamat̉ cū eas amittit. ⁊ tūc ſētit mi ſeriā qͣ miſer eſt etiā āteqͣꝫ amittat. nō eſt ergo panis cognicōis nec amors creature. qui aīam nr̄am ſatiare poſſit. Scd̓o ponit̉ xp̄i interrogatio: Et intirrogabat eos quot panes hētis: Re migi. nō interrogat dn̄s ꝙ neſciat. ſed ob hoc vt dum rn̄derēt ſeptem. quo pautiores dicerent panes. eo magis miraculū difamaret̉ et notius fieret Tercō eoꝝ ponit̉ rn̄ſio: Qui dixerunt ſeptem. Admirare inquit. Cri. diſcipuloꝝ ſapīam. qualiter ſpe rabāt nō multaꝫ menſe curā fatiētes. in heremo em̄ triduo ꝑma nentes. ſolum ſeptem panes habebant. L Nota qꝛ mūdana phia ſeptem habet panes liberalium artium. quibus conatur cibare ſecularium hominū mentes. doctores eccleſie ſeptē habent panes diuine ſcripture. quibus anima reficitur. quoꝝ primus eſt liber moſayce legis Secundus liber ꝓphetaruꝫ. Ter tius agyographa.i. dicta ſanctorum. vt Iob Dauid Salomō ⁊cͣ. Quartus eſt liber hyſtoriaꝝ. Quintꝰ eſt liber euangeli. Sex tus doctrina apoſtolica. Septimus eccleſie geſta actibus et apo calipſi contenta. panes mundane phie fermentati ſūt falſitate et pompa. ideo abiiciēdi. panes vero ſacre ſcripture azimi ſūt v̓itate ⁊ puritate ī qͥbꝰ aīa debet refici.i. cor. 5. epulent̉ ī fermē to veteri ⁊cͣ. qͣrto ponit̉ dn̄i p̄ceptū. ⁊ p̄cepit turbe diſcūbere ſuꝑ terrā Nota ẜm mgr̄m in hyſtorijs quia in alia refectione quādo pauit dominꝰ quinqꝫ millia hominū ex quinqꝫ panibꝰ. ⁊ duobꝰ piſcibus. erat tempus paſche. vnde quia adhuc herba erat ſuꝑ terram dicitur ꝙ turba diſcubuit ſuper fenū. Iſta vero refectio facta fuit poſt pethecoſtes quando ꝓpter ſolis feruoreꝫ terre illiꝰ iaꝫ nō erat herba. vn̄ nō ſuꝑ herbā ſꝫ ſuꝑ t̓rā diſcubuert̉ turbe.

lv Tercia pars. Ercio cum dicit̉ Et accipiēs tangit̉ copioſa turbe ſo cietas ꝑ d̓inam potencia. vbi qͥnqꝫ facit. p̄mittit̉ eniꝫ victus appoſitio: Et accipiens: manibꝰ ſacris ſeptē. panes: manibꝰ diſcipulorū oblatos: gr̄as agens: deo pr̄i. a quo ſibi ē d̓initatis potencia. vn̄ ſibi oīs ereatura fa mulat̉: fregit: in qua fractione dn̄s dedit illi materie multipli cacōe virtutē: et dabat diſcipulis ſuis vt apponerent: qꝛ ſacre ſcripture intelligēciaꝫ nobis xp̄us mīſtrat ꝑ eccl̓ie doctores: Et appoſuerunt turbe: vbi ꝯſideranda eſt caritas diſcipulorū. qꝛ negligencia ꝓp̓um cibū quē habebāt alijs mīſtrabāt. M Et nota ꝙ panes qͥnqꝫ alterius refectionis facte circa paſca. dicunt̉ fuiſſe ordeacei qd̓ de iſtis nō dicit̉ qꝛ refectio legis antique qͥnqꝫ panibꝰ figurata beſtialis fuit ⁊ groſſa. ordeū em̄ pabuluꝫ eſt iumētoꝝ Refectio vero ſcripture pn̄ti tꝑe. figurata ꝑ refectionē ſeptēpanū. ſuauis eſt. ſapor eꝫ cōtinens ſeptiformis gracie ſpūſſancti. Eccl. 24. Spūs meꝰ ſuꝑ mel dulcis. Sap. 6. ꝑatum de celo panē p̄ſtitiſti illis ſine labore. om̄e delectamētū in ſe ha bentē. et oīs ſaporis ſuauitatē. Scd̓o ponit̉ diſcipuloꝝ appoſitio: Et habebant piſciculos paucos: vbi diſcipulorū colligit̉ tꝑancia. qꝛ nō carnibꝰ vtebant̉. ſꝫ piſcibꝰ. nec magnis. ſꝫ ꝑuis et ipſis paucis: Et ipſos bn̄dixit: In qua bn̄dictione eos mul tiplicauit. p̄s. benedixit eis ⁊ multiplicati ſunt nimis: et iuſſit apponi: panis eſt cibꝰ quo ſuſtētat̉ vita. pͣs. panis cor hoīs cō firmat. piſcē vero dedit in ꝯdimētū cibi. Et nota ẜm Ihero. qꝛ in piſticulis iſtis ſanctos intelligimꝰ. quoꝝ fidem vitā et paſſi ones ſcriptura ꝯtinet noui teſtamēti. qui turbulētis huius ſeculi erepti fluctibꝰ. refectō nobis terrenā p̄buerunt ſuo exemplo. Tercō ponit̉ ſaturatio turbe: Et māducauerūt ⁊ ſaturati ſunt: pͣs. ſatiauit aīam inanē. et aīam eſurientē ſatiauit bonis. aīa em̄ nr̄a magis eſt et vacua in appetitu reruꝫ tꝑalium. quo uſqꝫ deus eam repleuerit ſpūali cibo. Exempluꝫ de filio ꝓdigo vnde. pͣs. replet in bonis deſiderium tuū. Quarto ponit̉ recolle ctio menſe: Et ſuſtulerunt quod ſuꝑauerat de fragmentis ſeptem ſportas: turbe. ſcd̓m Theop. ſaturate reliquias ſecum non deferunt. qꝛ vnuſquiſqꝫ contentꝰ eſſe debet neceſſarioꝝ. et ſuperflua nō querere. Quinto ponitur numerus manducantium. Erant em̄ qui manducanerant puaſi quatuor milia: viri ſcilicet exceptis paruulis et mulieribus. ut dicitur in Mar. neminem enim vt dicit Theophi. dimittit chriſtus ieiuniū. ẜmones vult ſua gratia enutriri. Sexto tangitur licenciam redeundi.

Sermo Et dimiſit eos. magna nāqꝫ ſuauitate vbi. ⁊ admiratione vehe menti v̓tutis xp̄i detinebant̉. ita vt niſi ipſo iubente non recede rent. Io. 6. demine ad quem ibimus verba vite eterne habes. Rogemus ergo deum ⁊cͣ. Onīca ſeptima poſt penth. Sermonis quinquageſimi ſexti. prima pars Utendite a falſis ꝓphetis ⁊cͣ. Math. 7. hoc idem legit̉ Luc. 6. Magis fallimur in noticia hoīm qͣꝫ in noticia cuiuſcūqꝫ alterius rei. frequent̓ quos meliores credebamꝰ. peiores reꝑimus. vn̄ bene dicebat̉ antiquo ꝓuerbio Nō eſt cognocere amicum priuſqͣꝫ mina ſalis ꝯſumat̉. xp̄us vero quiſcrutat̉ renes et corda hoīm. in pn̄ti euangelio docet omnē ſimulatam iuſticiam itqꝫ dectrinā agnoſcere. tria ꝓponens nobis Primo em̄ tangit falſitatis noticiā. Scd̓o falſorum penā. ibi. omnis arbor. Ter tio veritatis gloriaꝫ. ibi. nō omīs qͥ dicit. Circa pͥmū quatuor acit. p̄mittit em̄ vtile documentū. nā ẜm Cri. firma tutela ſalu is eſt ſcire quē fugias. vn̄ dicit. Attendite: Cri. nō inqͥt dixit ſpicite et attendite. A vbi em̄ certa eſt res aſpicit̉. vbi ero incerta attendit̉.i. caute ⁊ diligent̓ ꝯſiderat̉. quia igit̉ falſi pphete occulte ſub ſpē ſanctitatis veniūt. iō dicit̉. Attendite a falis ꝓphetis: ꝓphete hoc loco intelligunt̉ doctores eccl̓iaꝝ. qui ſaram ſcripturam interp̄tant̉. neqꝫ em̄ vt dicit Criſo. poteſt quiꝓpheticos interpretari ſenſus niſi ꝑ ſpūm ꝓphecie. Et nota ꝙ iſti doctores ſūt falſi ꝓphē triplicē veritatē obmittēdo.ſ. v̓itatē doctri ne iuſticie ⁊ vite. Veritas doctrine qͣdruplicit̓ relinquit̉. Primo ꝑ falſā ⁊ ꝑuerſā ſcripture intelligēciā. ⁊ tales ꝓphete ſūt omnes heretici. qui aliqn̄ etiā ſignis ⁊ mirabilibꝰ conant̉ falſā doctrinā ꝯfirmare Deu.13. Si ſurrexerit in medio tui ꝓpheta. ⁊ p̄dixerit ignū atqꝫ portentū qd̓ euenerit dixeritqꝫ tibi eamꝰ et ſeqͣmur deos alienos. nō audies v̓ba ꝓphete illius. ſꝫ talis ꝓphā interfi et̉ Nā etiaꝫ magi pharaonis fecerunt mirabilia. Scd̓o verita em doctrine relinquūt ſimplices p̄dicatores ꝑ īeptaꝫ ſcripture expoſicō ea eniꝫ docēt que nō intelligunt Iſa. 28. Sacerdotes t ꝓphē neſcierūt. Eze. 13. ve ꝓphis inſipiētibꝰ qui ſecunt̉ ſpūꝫ uū. ⁊ nihil vident. Zach. x. ꝯfundent̉ ꝓphē vnuſqͥſqꝫ ex viſio ſe ſua. Tercō veritatē doctrine relinquūt fabulatores. qͥ cū debe ent v̓bū dei annūtiare. vana annūtiā. vt aures demulceāt au pientiū. Iere. 13. In ꝓphis ſamarie vidi fatuitatē. tales videmꝰ

lvi libenter audiri tꝑe iſto. de quo apl̓us. erit tꝑs cum ſanaꝫ doctri nā nō ſuſtinebūt. ſꝫ ad ſua deſideria coat̓uabūt ſibi mgr̄os prurientes auribꝰ. ⁊ a veritate quidē auditū auertēt. ad fabulas at̄ conu̓tent̉. Quarto relinquit veritas doctrine ſuꝑflua docēdo. qua les ſūt qui p̄dicant de ſole luna ⁊ ſyderibꝰ. qui liꝫ veri ſint ꝓphē Ptolomei et Ariſtotil̓. falſi tn̄ ſūt ꝓph̓e xp̄i de quibꝰ dr̄ Tren. 2. nō eſt lex. ⁊ ꝓphē nō īuenerūt viſionē a dn̄o. B Scd̓o dicunt̉ falſi ꝓphē eo ꝙ relinquāt veritatē iuſticie. nō rep̄hendētes pct̄a et ſcelera. de quibꝰ Tren. z. ꝓphete tui viderunt tibi ſtulta et falſa. nec appiebant iniqͥtatē tua. vt te ad pnīam ꝑuocarent. Iſta vero veritas triplicit̓ relinquit̉.ſ. timore qꝛ vt dicit̉. 3. Re19. ꝓph̓as dn̄i occiderunt. Sꝫ contra dicit̉. Eze. z. Ne timeas a facie eoꝝ. ecce dedi faciē tuam valentiorē faciebꝰ eoꝝ ⁊cͣ. Scd̓o iſta veritas relinquit̉ fauore ſeculi. dicit em̄ Ambro. libere veritatē p̄dicātes. ⁊ praue vitegeſta arguentes nō habent graciaꝫ apud hoīes. Iſa. 29. arguentē in porta ſubplātabūt. iō quidā p̄dicatores applaudent malefactis. vt pct̄oribꝰ ꝯplaceant Iere. 5. ꝓphete ꝓphābant mēdaciū. ⁊ ſac̓dotes applaudebāt manibus ſuis. et ppl̓us meꝰ dilexit talia Tercō relinquit̉ iſta v̓itas cupi ditate commodi tꝑalis. timētes em̄ ꝑdere elemoſinas vſurarioꝝ. n̄ arguūt eoꝝ ſcelera. eze 13. ꝓph̓e violabāt me ad ppl̓m meū ꝓpt̓ pugillū ordei ⁊ fragmē panis. vt īterficerēt aīas q̄ nō mo riunt̉. ⁊ viuificarēt aīas q̄ nō viuūt. de talibꝰ dr̄ Mich. 3. ꝙ ſi quis nō dederit in ore eoꝝ. qͥſpiā ſct̄ificāt ſuꝑ eos p̄liū. ⁊ infra pͥncipes eius in muneribꝰ iudicabāt. et ſac̓dotes eiꝰ in mercede docebāt. ꝓphē eius in pecunia dīnabāt. C Tercō dicunt̉ falſi ꝓphete qui relinquūt veritatem vite. docentes alios que ipſi nō obẜuant Iere. 23. In ꝓphetis ihrl̓m vidi ſimilitudinē ad al terantiū. et iter mēdaci ꝯfortauerunt manus peſſimoꝝ. vt nō conu̓terentur vnuſquiſqꝫ ad malicia ſua. facti ſūt mihi ſodoma. veruꝫ qꝛ nulla falſitas recipit̉ niſi aliqua veri ſimilitudine palli etur. additur ꝯſequent̉: Qui veniūt ad vos. Iſti omnes falſi ꝓ phete veniūt. ſed nō miſſi a deo Ire. 23. nō mittebā ꝓphetas. et ip̄i currebant. nō loquebar ad eos. et ipſi ꝓphetiſabāt. vnde ⁊ ob hoc etiaꝫ falſi ſunt. qꝛ abſqꝫ diuina auctoritate veniūt: in ve ſtimētis quiū: Oues ſūt xp̄iani quoꝝ veſtimēta ſūt ſpēs xp̄ianitatꝭ. et cultus religionis. ſic̄ p̄tendere ieiuniū elemoſinas ⁊ ce tera queqꝫ ſanctitatis ſigna. que veſtimēta falſi ꝓphē aſſumunt. vt ſub eoruꝫ pallio pauꝑes decipiant. nulla ergo res vt dicit Criſo. ſic bonū exterminat. ſicut ſimulatio. naꝫ malū ſub ſpecie boni celatū. dū nō cognoſcit̉ nō cauet̉: Intrinſecꝰ at̄. i. in corde

uitat pilū. ſed nō dimittit viciū. qꝛ eas oues rapit. quatimenta induit. magnū em̄ periculū eſſet ſi lupi poſſent aſ ē tegimē ouiū. qꝛ ex īprouiſo gregē inuaderent. ſic etiam lū grande eſt. cū malicia latet ſub ſpē ſanctitatis. D Et dendū. qꝛ licet pluribꝰ modis aliqui ſint falſi ꝓphete. nō tn̄ ſunt lupi rapaces qꝛ vt dicit criſo. catholici doctores ſi pec es fuerint. ſerui quidē carnis erūt non tn̄ lupi rapaces. qꝛ n̄t ꝓpoſitū perdere xp̄ianos. ſed lupi rapaces hoc loco ẜm maxīe heretici intelligunt̉. qui ſub aliquo pallio veritatis ſcendo vera falſis. ſimpliciū animas rapiunt fide. de quibꝰ o. Scio qꝛ poſt diſceſſioneꝫ meā intrabūt in vos lupi graiō ꝑcentes gregi. Itē lupi rapaces ſūt etiā vicioſi predicaet prelati. qui ſub ſpē ſanctitatis et honeſtatis rapiūt corſibi credentiū ad peccandū. talis fuit ſichem filius hemor. apuit dinā et dormiuit cū ea. vt legit̉ gene 34. talis lupꝰ tiā amon filius dauid qui rapuit thamar ſororē ſuam. vt .2. reg. 13. Iſti ſūt lupi veſpertini vaſtātes ad reſperā. vt iere. c. Omnis em̄ qui male agit odit lucē. Itē lupi rapatiā intelligunt̉ qui ſub pallio pauꝑtatis bona tꝑalia rapiet vſuras et queqꝫ mala ablata ſuſcipiūt Eze. 22. quaſi lu pientes predā auare ſectando lucra. de quibꝰ mith. 2. Con erunt agros et violent̓ tulerunt. et domos rapuerunt. Secūdo poīt iſtoꝝ notitiā: a fructibꝰ eoꝝ cognoſcētis eos: lanā ouis lupus poſſit aſſumere. non tn̄ generabit agnū. ip̄ū nec faciet opera ouis ſed lupi. Itē exemplū de cato mo ato. Itē exemplū de lupo peregnāte. qui voluit aſinū māre qꝛ petroſiliū comederat monaſterij. Reuera non ē ſimu que aliqn̄ non pateat. vn̄ falſi ꝓphete heretici cognoſcunt̉. oc fructū qui ē fideles ſeꝑare ab eccleſia. qꝛ om̄s heretici coſūt. vt dulcinus lumbardus diebꝰ nr̄is. ſimulata etiā hois nō durat. ſed vbi tꝑs affuerit erumpit ꝯcupiſcentie frunon em̄ poſſibile ē vt tā diuinala radix bona ſit recta cor et aliqn̄ non ꝓducat īpietatis fructū. rurſus vt dicit Auperint falſis ꝓphetis qui commodā temꝑalia querunt ea ne que pauꝑtatis velamīe ꝯſecuti ſunt vel habere cupierunt. neceſſe ē vt appareat an lupus in ouina pelle ſit. vel ouis a. Tercio ſimilitudinē adducit. que ꝯfirmat̉ ſuperiori ſena. ꝓbat em̄ in ꝑabola ꝙ a fructibꝰ ſint cognoſcendi: nuncolligunt de ſpinis vias: fortaſſe vitis erit in ſpinis. tn̄ olligit vua de ſpinis. ſed de vite. ita boni in preſenti vita ꝑ

lvi mixti ſunt malis. bonus tn̄ fructus nō de malis ſed de iuſtis col ligit̉. Aliaꝫ adducit ꝑabolaꝫ: aut ſupplenūqͥd colligunt agricole: de tribulis ficus: tribuli ſunt rubi qui nō ficus ſꝫ amaros fructus ꝓducūt. etiā ſi ꝑmixti ſint ficubꝰ Et attende qꝛ fructum bonoꝝ ꝯparauit vue ⁊ ficui. vua quideꝫ plura cōtinet. grana cōnexa. cuius liquor letificat cor homīs. ſic oꝑa iuſtorū ſunt in gaudio ⁊ caritate. Gal. g. fructus at̄ ſpūs. caritas. gaudiū. pax ⁊c. Fructꝰ v̓e ſiculnee hꝫ dulcedīeꝫ ⁊ ſuauitatē ſic ⁊ oꝑa iuſtoꝝ plana ſūt manſuetudīe benigͥtate dulcedīe ⁊ ſuauitate. 2. Cor. 6. in oībꝰ exhibeamꝰ noſmetip̄os ſicut dei mīſtros in ſuauitate in ſpūſct̄o. in caritate nō ficta ⁊cͣ. Quarto ꝑabolice ſuꝑiores ꝑa bolas. ꝓpoſito applicat qꝛ ſicut nō colligit̉ vna de ſpinis. nec ſi cus t̓bulis: F Sic oīs arbor bona bonos fructꝰ facit: vt me rito ex ſuo fructu arbor poſſit cognoſci: mala at̄ arbor fructus malos facit: iō veꝝ eſt qd̓ dixerat ſupͣ a fructibꝰ eoꝝ cognoſce tis eos: Et nota ꝙ noīe arboris ſignificat̉ hō. vn̄ grece homo dicit̉ antropos.i. arbor euerſa. qꝛ vt dicūt phi quod eſt radix in arbore. hoc eſt os in hoīe. ſicut em̄ arbor trahit alimētū a ra dicibꝰ. ſic anima ab ore. Rami vero iſtius arboris ſunt manus et pedes. ceteraqꝫ mēbra. bene igit̉ eſt homo arbor euerſa. qꝛ ra dix eius eſt ſurſū. rami vero deorſū. Cuius arboris ꝯſideremus radicē ſtipitē. ⁊ ramos. radicē em̄ deus voluit eſſe ſurſū. vt mēhominis eſſet in celo fixa. et inde traheret alimentū ſpūle. iuxta illud Ouidii. Cetera cum ꝑua ſpectent aīancia terrā. Os homī ſublime dedit. celumqꝫ tueri. Iuſſit et erectos ad ſydera tollere vultus. Sꝫ quidā hanc radicē figunt in terra auaricie. quidā in ſimo luxurie. qͥdaꝫ in petra ſuꝑbie. alij in ſpinis iracundie. mul ti in arena vanitatis. Eze. 17. radices eius ſubtus illaꝫ erāt. er go ne ꝓſperabit̉. Nonne radices eius euellent̉. iam em̄ ſecuris ad radicem arboris poſita eſt. Mat. 3. Stips iſtius arboris debet habere rectitudinis veritatē. Rmi ſunt verſus terram. qꝛ de bet bene oꝑari in mundo iſto. Iſti rami in folijs debent habere viriditatē. in quo notatur ꝑſeuerācia virilit̓ bonū agēs In floribus debet pulchritudinē. et honeſtatem in fructu vero ſuauitatem. ꝙ ſi arbor iſta radices in celo frixas habuerit. ſtips eius erit ectus. rami cooperti folijs. decorati floribus. ⁊ ditati fructi bus. vt merito bona arbor dici poſſit. Mala erit vero arbor ſi radices in mūdo fixerit. quia de malo humore non procedit niſi malus fructus ⁊cͣ Scd̓a pars Ecundo cum dicitur. Non poteſt arbor. tangit gene raliter et falſoꝝ ꝓphetaꝝ et quorūcumqꝫ peccantium

Sermo ſtatū ⁊ tria fac̄. pͥmo ponit ſtatū eoꝝ in pn̄ti qui eſt. bonos ma lum fructū ꝓducire nō poſſe. malos vero nō poſſe bene oꝑariNon poteſt arbor bona malos fructus facere: ecce qͣnte ſecurita tis eſt ſtatus bonoꝝ hoīm qͥcquid em̄ fecerint. dūmō ſint arbor bona radicata in celo. bonus fructus eſt. qꝛ mali oꝑari nō poſſunt. i. Re. 10. fac quecūqꝫ inuenerit manus tua. qꝛ dn̄s tecum eſt: nec arbor mala fructꝰ bonos face̓: qͥcqͥd em̄ oꝑant̉ mali ho mines. ſiue ieiunāt ſiue largiant̉ elemoſinas. ſiue ꝑigrinent̉. nō eſt bonus fructus. liꝫ boni fructus colorē habeant. ⁊ hoc iō quia talis oꝑatio nō ꝓficit ad meritū vite eterne. cū radix iſtiꝰ fructus nō ſit radicata in celo. trahens humorē caritatis ⁊ gr̄e. Ecce igit̉ qͣꝫ infelix eſt ſtatus malorū hoīm. vt tollat̉ eis bene poſſe oꝑari. tollit em̄ pct̄m libertatē. vt homo qui ſeip̄o lapſus eſt. ſeipſo reſurgere nō poſſit. nec bene oꝑari. Iere. 13. ſi mutare poteſt antiops pellē ſuam. aut pardus varietates ſuas. et vos poteritis bene facere cū didiceritꝭ malū. Attendendū tn̄ eſt. ꝙ li cet dū aliqͥs malus eſt. nūqͣꝫ poſſit bene oꝑari. tn̄ vt dic̄ Aug. poteſt fieri dei adiutorio. vt qui erat mala arbor. efficiat̉ bona qͣtuor auxilis.ſ. irrigacōe laciaꝝ pnīe. tranſplantatione de ſiderioꝝ in celū. abſciſione carnis voluptatis. cultura ſollicitudinis. quibꝰ dei adiutorio expeditis. mala arbor ſit dei agricultū ra. vt ſit bona arbor ⁊ fructus bonos producat. Saulus em̄ et Maria magdalena cū eſſent male arbores. bonū fructū fecerūt H Scd̓o ponit aliū ſtatū maloꝝ in futuro qui eſt pene eter ne: Omnis arbor qui nō facit fructū bonū excidet̉ et in ignem mittet̉: Si tanta eſt pena ſterilis arboris que fructū bonū non ꝓducit. qͣntaꝫ eſſe putatis penā arboris fecunde malis fructibꝰ. nō em̄ dicet̉ de ea illud. Luco. Saccidite īfructuoſā arborē. vt quid etiā terram occupat. ſꝫ magis ſuccidite ꝑnitioſā vt qͥd eti am terruꝫ viciat. Nota ꝙ duplex eſt pena futura. pct̄oruꝫ. vna eſt exciſio. altera eſt miſſio in ignē Exciſiones eoꝝ ſunt quinqꝫ Prima eſt mors ꝑ quā excidunt̉ a vita pn̄ti vt nō liceat diuiꝑfrui ipſis mūdi voluptatibꝰ quibꝰ erāt colligati. Iſa..38. p̄ciſa eſt velut a texente vita mea. dū adhuc orditer ſuccidit me. hec p̄ciſio mortis amara eſt. cū relinquūt ea quibꝰ fruebant̉ illicita Eccleſi. 4. O mors qͣꝫ amara eſt memoria tua. ſi memoria mul tomagis exꝑiencia. homī iuſto et pacem habenti in ſubſtancijs ſuis. Scd̓a exciſio pct̄orū eſt. qua excidunt̉ a conſortio beatoꝝ licet em̄ in mundo iſto ſimul ſint. male ⁊ bone arbores. excidu tur tn̄ in futuro. ⁊ iſta exciſio amarior eſt qͣꝫ pͥma. videntes pec catores. qꝛ iuſti ꝯputati ſunt inter filios dei. turbabunt̉ timore

lvii horribili pre anguſtia ſpūs gementes ⁊cͣ. Yſa..10. Excelſi ſtatura ſuccident̉ et ſublime humiliabunt̉. Tercia exciſio ē amariſſima. qꝛ excidunt̉ ne videāt gloriā dei. iſta exciſio maior ē omni pena Vn̄ criſo. Multi gehennā ſoli abhorrent. ego aūt exciſioneꝫ illā glorie multo amariorē gehenna iudico qd̓ apparet ex pena quā habit abſolon ex eo ꝙ facieꝫ dauid videre nō poterat. Quarta exciſio ē miſerrima qꝛ tollit̉ et excidit̉ a reprobis poteſtas omīs bone et male operationis. j. re. j. Ecce dies veniunt ⁊ precidam brachiū tuū in quo ē virtus oꝑationis. Quinta abſciſio ē terribi liſſima qꝛ abſcidit̉ ab eis ſpes vt nunqͣꝫ ſperent aliquid boni ha bere. Iob. 19. Deſtruxit me vndiqꝫ ⁊ pereo ⁊ quaſi auulſe arbori abſtulit ſpem meā. Quarta pena peccantiū eſt gehenna ignis in qua ē fletus et ſtridor dentiū vbi vermis male ꝯſcīe corrodit aīam ⁊ in extinguibilis ignis ſine fine ꝯſumit. Iſa. 77. Videbūt cadauera eoꝝ qui preuaricati ſunt in me. vermis eoꝝ nō morit̉ et ignis eoꝝ nō extinguit̉. Tercio replicat ꝙ a fructibꝰ cogno ſcendi ſunt igit̉ et a fructibꝰ eoꝝ cognoſcētis eos. In alia vita omnia ſcelera iniquoꝝ patebūt iuſtis. ita vt quos plene hic nō cognouerunt. tūc videntes eoꝝ inqͣ que operati ſunt eos plene cognoſcant. videbunt em̄ iuſti reprobos ſed nō videbunt reprobi iuſtos. tn̄ vſqꝫ ad diē iudicij mutuo ſe vidēt vt dicit grenec tn̄ iuſti flectent̉ miſericordia ſuꝑ penis eoꝝ cū in ꝓmptu eis appareant ſcelera que digna ſunt penis quin potius gaudebūt de penis iniquoꝝ. Pſal. Videbunt iuſti et letabunt̉ ⁊ ſuꝑ eū ridebunt et dicent. Ecce hō qui nō poſuit deū adiutorē ſuū. Et ite rū. Letabit̉ iuſtus cū viderit vindictam. ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cū dicit̉. Non omnis. tangit̉ quibꝰ dat̉ eterna gloria. exquo iā premiſerat de pena maloꝝ. Et prīo oſtendit ꝙ non dat̉ premiū regni celeſtis quibuſcūqꝫ indiſferenter etiā credentibꝰ. Nō omnis qui dicit mihi dn̄e dn̄e. dn̄s eſt xp̄s ratione diuinitatꝭ. Rurſus etiā dn̄s eſt ratione humanitatꝭ. non omnis vero qui ꝯfitet̉ eum eſſe deū et hominē. etianiſi vtranqꝫ dn̄ationē dei et hoīs corde et ore intra bit in regnū celoꝝ. qꝛ vt dicit ia. etiā demones credunt ⁊ ꝯtre miſcunt. et hoc ideo qꝛ multi ꝯfeſſione fidei aut longis orationi bus dicunt xp̄o dn̄e dn̄e. ſed de numero eoꝝ de quibꝰ iſaie. 29. Populus hic labis appropinquat mihi. cor aūt eoꝝ longe eſt a me. et. j. thi. j. Confitent̉ ſe noſſe deū factis aūt negāt. oportet igit̉ oſtendere factis ꝙ ipſe ſit dn̄s quod ſit qn̄ ei ſeruimus. Secundo oſtendit̉ quibꝰ dat̉ regnū dei. ſed qui facit voluntatē pa

Sermo tris mei qui in celis ē. Io. 6. Hec eſt aūt volūtas patris mei qui miſit me vt omnis qui videt filiū ⁊ credit in euꝫ habeat vitam eternā. Ille vero credit in filiū qui ea facit que ipſe dei filius mā dauit ipſe intrabit in regnū celoꝝ. Regnū celeſte debet merito dari ei qui facit voluntatē patris celeſtis. qui pater remunerat filiū non alienis ſed ꝓprijs bonis. Rurſumqꝫ dignū eſt eū qui cre dit ſic in filiū ꝙ eius ſeruat mandata eē in regno celoꝝ vbi xp̄s eſt. Io. 17. Pater quos dediſti mihi volo vt vbi ſum ego et illi ſint mecū vt videant claritatē meam quā dediſti mihi. Onīca octaua poſt penthe. Sermonis quinquageſimiſeptimi. prima pars A. Omo quidā erat diues qui habebat ⁊cͣ. Luc. 16. Sic dicit cri. Opinio quedā erranea ingenita ē mortalibꝰ que auget crimīa ⁊ bona minuit. et hec ē illa opinio qua homines credūt ſe quecunqꝫ poſſident in vſu vi te poſſidere vt dn̄i. cuius ꝯtrariū tunc apparet qn̄ de temꝑalibꝰ iſtis oportet deo reddeere rationē. Cum em̄ dn̄s ſed diſpenſator reddat alteri rationē manifeſtū eſt qꝛ homines nō ſunt dn̄i temporaliū ſed diſpenſatores. et hoc totū declarat̉ in ꝑabola pn̄tis euangelij de villico iniquitatis quod in tres ꝑtes diuidit̉. Primo ponit̉ citatio villici ad reddendū rationeꝫ. Secundo explicat̉ eius ſagacitas ad futuroꝝ ꝓuiſioneꝫ. ibi. Ait aūt villicus intra ſe. Tercio commendat̉ ipſius prudentia ad noſtram eruditionē ibi. Et laudauit dn̄s. B Circa primū tria facit. ꝓmittit̉ em̄ em̄ villicatus commiſſio hō quidā erat diues. hō iſte deus ē om nipotēs qui hō dicit̉. eo ꝙ hominū ſingularē habeat curā et pro uidentiā ac ſi hō eſſet. ipſe vero diues ē cuius ē celū ⁊ terra ⁊ omnia que in eis ſunt de cuius diuinitus dixit agnes virgo. cuius opes nunqͣꝫ defitiūt. cuiuſqꝫ diuicie non decreſcunt. Et attende. ꝙ mundani homines illū dicunt diuitē. qui bonis temꝑalibꝰ ha bundant. ſed hoc non ē verū qꝛ vnicuiqꝫ de ſeipſo credendū eſt hn̄tes aūt bona tꝑalia nunqͣꝫ dicunt ſe habūdare et iō hec bona nō facint diuitē. et ideo bonis tꝑalibꝰ ille diues ē qui ꝯtentus eſt his que habet nec plura querit. qūo etiā pauꝑs multi ſunt diuites. Tho. 5. Sufficiebat nobis pauꝑtas noſtra. ſed ille ē di tior qui ipſas mundi ꝯtemnit diuicias ille vero ē ditiſſimus qui bonis habundat que ſibi tolli nō pn̄t. ⁊ he ſunt vere diuicie vir tutū et gr̄e. quibꝰ omnibꝰ diues eſt deus omnipotens. ipſe em̄ eſt diues infinita bonitate. Ro. 2. An diuicias bonitatꝭ dei ꝯtem nis. diues ē multitudine miſericordie. Ephe. 2. Deus qͥ diues ē

lvii. in mīa Diues eſt inhabundanti gr̄a. Ephe. i. ẜm diuicias gr̄e eius. que ſuꝑhabundāt in nobis. Item eſt diues nobilitate cognicōis. Ro. ii. Oalititudo diuiciaꝝ ſapīe et ſcieticie dei. Di ues eſt magnitudinē gl̓ie Heſt.i. on̄dit diuicias gl̓ie regni ſui ac mag̓tudinē et iactantiā. Cuius diuicie tante ſūt auctoritativt om̄es homīes qui diuites ſunt. eius diuiciis ſint diuites 1. Re. 2. dn̄s pauꝑem facit et dicat. Prouer. io. bn̄dictio dn̄i di uites facit. Itē ſine eo qͥlibet eſt pauꝑ. Iob i. dn̄s abſtulit ſicut dn̄o placiūt. ita factū eſt Largit̉ aūt deus hominibꝰ ſex genera diuiciaꝝ.ſ. diuicias nature. fortune. corꝑis. aīe. gracie. et diuicias glorie. diuicie nature ſunt ꝯmunes. mūdi.ſ. machina cum ſuo ornatū. celū cū ſyderibꝰ ⁊ omni ſuo ornatu terra. ignis. aer aqua. et omnia que in eis ſūt. q̄ dedit deus in mīſteriū cunctis getibꝰ. vt dr̄ Deū.4. diuicie fortune ſūt. pecunia. poſſeſſiones mancipia. et beſtie. de quibꝰ. pͣs. omnia ſubieciſti ſub pedibus eius oues ⁊cͣ. Diuicie corꝑis ſūt. generoſitas. originis. ſanitas fortitudo. et pulchritudo. et ordinata mēbroꝝ diſtinctio. Gen̄. ⁊. Formauit deus hominē de limo terre. diuicie aīe ſunt viuaci tas ſenſuū. iraſcibilis. v̓tus amatiua. ars ingeniū. voluntas. in tellectus. et memoria. Exo..4. Quis fecit os hominis. aut qͥs fabricatus eſt videntē et cecū. nōne ego. Diuicie gr̄e ſunt. fides. ſpes caritas. fortitudo. tꝑancia. iuſticia. prudencia. ſciencia. ſapi encia et intellectus. atqꝫ rurſus amicicia honor laus. et fama de quibꝰ omnibꝰ dic̄ apl̓us. 1. Cor. 4. Quid habes homo ꝙ nō ac cepiſti. diuite gl̓ie ſunt aꝑta dei viſio. dulcis ip̄ius amor. ſecura tranqͥllitas et angeloꝝ ꝯſortium. que eſſe adeo dicit apl̓us Ro. 9. on̄dit diuicias glorie ſue in vaſis mīe. que p̄parauit in gl̓iam. patet igit̉ ꝙ omne genus diuiciaꝝ a deo eſt. Prou̓. g. mecum ſunt diuicie et gl̓ia vt diteꝫ diligētes me. et thezauros eorū repleam. C Qui hēbat villicū: villicus nomē habet a villa et dicit̉ cuſtos ville. aut diſpenator bonoꝝ ville do mini ſui. que nos iconomū vel gaſtaldū dice̓ poſſumꝰ. Ex quo appet ẜm Am. ꝙ nō ſūt villici dn̄i. ſꝫ potius alienaꝝ facultatū diſpēſatores Et nota ꝙ qͥlibet hō eſt villicꝰ dei. cui triplex vil la ꝯmiſſa eſt gubenāda. et fructꝰ ip̄ius diſpēſare prudent̓ man datū eſt. pͥma villa ē mūdus iſte. cuiꝰ fructus ſūt bona tꝑalia. que qͥlibet debet cuſtodire ne alteri rapiat. et ſibi ꝯmiſſa ſeruis dn̄i diſtribuere. Scd̓a villa eſt corpus ꝓpū. qꝛ cuſtodiendū eſt ne ꝑ qͥnqꝫ portas ſenſuū mors īgrediat̉ ad aīaꝫ. ire. 9. mors in greſſa eſt ꝑ feneſtras nr̄as. bene cuſtodiebat corpꝰ. Iob. dicēs

Sermo 3. ca. pepigi fedus cum oculis meis ne cogitareꝫ quidē de vir gine Gre. ne incaute reſpiceret qd̓ poſtea inuitus amaret. bona etiā ip̄ius corꝑis. vt ſanitas fortitudo etiā diſpēſanda ſunt ad dei ẜuitiū et honorē. Tercia villa eſt aīa que a pͣuis cogitatio nibꝰ cuſtodiēda ē cuiꝰ oēs v̓tutes diſt̓bui dn̄t ad dei cognicōeꝫ et amorē Quia vero freq̄nter male cuſtodiunt̉ iſte ville. ideo. ſe cundo pontͣ villici accuſatio: Et hic diffamatus eſt apud illū Aug. culpa publici ſceleris. non indiget ſtrepitu accuſatoris. talis em̄ culpa ſeip̄am accuſat. Et glo. ſuꝑ Gen̄. Euidencia pa trati ſceleris nō indiget clamore accuſatoris. qꝛ v̓o pct̄a nr̄a ſt̓ publica deo. iō in cauſa iſta corā deo ip̄a nr̄a pct̄a accuſāt ⁊ diſ famāt villicū. teſtis eſt nihilominꝰ ip̄a ꝯſciēcia corā deo. Ro. 2 teſtimōi reddente illis ꝯſcīa eoꝝ. ⁊ int̓ ſenuicē cogitationū ac cuſātiū. aut etiā defendētiū in die cū iudicabit dn̄s occulta cordium. Igit̉ etiā tacente lingua. ſcelera peccātiū petorē diffamāt Quaſi diſſipaſſet bona illius: bene et teſtis eſt ꝯſcīa: D dicit qͣſi diſſipaſſet. et nō abſolute diſſipaſſet qꝛ nullus qͣtūcūqꝫ pct̄or ſic pōt diſſipare bona ſibi a deo collata. qͥn deus ea redu cat in aliquē bonitatis ordinē. Si em̄ aliquis ita male vixerit. vt bona ſibi collata diſſipauerit. nō vtendo eis ad debitū fineꝫ vite eterne. tn̄ hāc ip̄am diſſipacōeꝫ deꝰ reducit in bonū iuſticie puniēdo ꝓ pct̄is vt dic̄. aug. ⁊ nota ꝙ malꝰ villicꝰ. i. diſſi pat bona tꝑalia aliena rapiendo. vſuris. furtis. et rapinis. diſipat etiā ꝓpria te expendendo in luxuriis. conmeſſacōnibꝰ in pompa mūdi. caſtris municōibꝰ. eqͥtatibꝰ et alijs ſuꝑfluis Lu. 15. diſſipauit ſub̓aꝫ ſuā viuuendo luxurioſe Itē diſſipat pct̄or bona corꝑis dū vtit̉ fortitudīe ad bella ſaītate ad venera pulchri tudine ad vana. Gre. de āgelicis. heu qͣꝫ generoſos vultuꝫ dya bolus rapit. Nee.i. murus ierl̓m diſſipatus eſt. corpus murus eſt aīe. ꝑ cuiꝰ diſſipacōeꝫ ingrediūtur ad aīam vicia. eccl. 10. qͥ diſſipat ſepē mordebit eū coluber. Itē diſſipat pct̄orē bona ter cie ville.ſ. aīe ingeniū nāqꝫ et arte quibꝰ debuiſſet ꝓp̓am vitam diſcutere diſſipat in terrenis merchaciis v̓tutē amatiuā. qͣ totꝰ debuiſſet ad purū tendere dei amorē. diſſipat pͣuis ꝯcupiſcēciis Iob.17. cogitacōes mee diſſipate ſūt torq̄ntes cor meū. heu qͣꝫ nobilia ingenia multoꝝ hoīm videmꝰ diſſipari implicacōe tꝑa lis lucri. que ſi intenderēt diuine cogitacōi. neqꝫ ariſt. excelluiſet vnū ex ipſis. artē rurſus īueniūt et induſtriā in excogitādivijs ſubtiliſſis. mercationū. ſic vt cū etiā pct̄m faciūt videant̉ feciſſe iuſticiā Itē v̓tutē pulcherrimā amoris īqͥnāt ꝯcupiſcēciꝰ peſſimis Iher. io. ꝯſumpſerūt iacob et decus eius diſſipauer̄t

vii 3º ponit̉ vil licatō ad iudiciū: et vocauit illū: vocat deꝰ pct̄oreꝫ triplicit̉ aliqn̄ ꝑ exteriorē p̄dicatoris ẜmonē. aliqn̄ ꝑ internam inſpiracō. cū pct̄or ꝯſtituit ſe ante deū. et diſcutit qͣliter in hoc mūdo vixerit. aliqn̄ tandē vo. ac vnūquēqꝫ in mortē: ⁊ ait illi: tria v̓ba dixit xp̄us pct̄ori magne anguſtie ⁊ anxietatꝭ. que ſi continue auribꝰ nr̄is inſonuerint. nullo mō peccabimꝰ. pͥmuꝫ eſt rigide reprehenſionis: quid hoc audio de te i. quare de te audio talia. de te uanqꝫ ſic dotato muneribꝰ gr̄aꝝ. p̄uento bn̄dictionibꝰ. ꝯſtituto diſpenſacōe meaꝝ rerum. qͣre audio clamorē de terra reſonātē. tātam illegalitatē. tā horribilia ſcelera. tā an tiqua vicia. tantaqꝫ diſſipaſti tꝑalia. inqͥnaſti corpus. aīam pec catis inueteraſti. pͣs. audiuit deus et ſpreuit. et ad nihilū redegit valde iſrahel. E Scd̓m v̓bum eſt anxij timoris: redde rōnē villicacōis tue: O v̓bū tremendū. o verbū anxiū. o v̓bū durū diſcuſſionis diſtricte qn̄ exigetur a nob̓ ratio de occultis cordiū cogitatibꝰ. de qͥbuſcūqꝫ etiā otioſis ẜmonibꝰ. de cunctis nr̄is actionibꝰ. tūc aꝑti erunt libri celeſtes. tunc aꝑtus erit lib̓ conſciencie. in quo leget memoria qͥcquid cogitauit dixit et fe cit. tūc examinabunt̉ facta. tūc diſcutiet̉ ratio vite nr̄e. heu qͥs futurus eſt ſecurus in illo examine qn̄ patēt que nūc latent arguente luīe Terciū v̓bū eſt amari doloris. iā em̄ nō poteriꝰ vil licare: in futura em̄ vita tollit̉ omnis villicatꝰ. ita vt vlterius nec bn̄nec male poſſit oꝑari. magnꝰ igit̉ delor eſt aīe qn̄ ꝓximante hora mortis audit ſibi dici. ꝙ vlterius villicare nō poſſit. puto ꝙ totū mundū daret vt ſibi ꝯcederet̉ ſpatiū vniꝰ hore quo peniteret. ⁊ aliqͥd boni ageret. ſꝫ non dat̉ ſibi. qꝛ tꝑus illd̓ reddēde rōnis eſt. et nō exercende villicacōis. Audiamus igit̉ hec tria verba ſeueri iudicis. et ante iudiciū ꝑemus iuſticiaꝫ. vt nō peccemꝰ. Hier. 22. terra t̓ra terra. audi ẜmonē dn̄i. Hier. 38. audi et bene tibi erit Legit̉ ꝙ abbas qͥdā bona monaſterij diſſipauerat. multiſqꝫ pct̄is erat oneratꝰ. ad quē īfirmantē ve nit iuuenis qͥdā albis īdutus dicēs. ſitis ꝑatus dn̄e abbas die tercio mecū venire ad dn̄m meū redditurꝰ rōeꝫ vniu̓ſe vite vr̄e qͣꝫ ille īt̓rogauit. ⁊ qͥs ē dn̄s tuꝰ ad cuiꝰ me citas iudiciū at ip̄e dn̄s inqͥt eſt. qͥ fecit celū a terrā quibꝰ auditꝭ abbas ille ꝯticuit v̓titqꝫ faciē ad ꝑietē anxie flēs ⁊ gemēs q̄ꝫ dū ſui ꝯſolarent̉. qꝛ eſſet ſpes ſalutis a medicis cauſaſqꝫ iriſticie ꝑquirerēt. nihil loquebat̉. tandeꝫ vero importunis deuictus precibꝰ ad dei inquit iudicium etiam viſibiliter die tercio vocatus ſum et mihi dicitis qͣre triſtaris hortātibꝰ gͦ eū amicis ad pnīaꝫ. rn̄dit tꝑus nō eē agēde pnīe. ſꝫ rōis reddēde eo igit̉ diſſil̓ante penite̓. venit ad

Sermo eū die 3º prior iuuenis. venite inqͥt dn̄e abbas eamꝰ ad dei iudiciū. ſurrexit ille de lectulo ⁊ mēbris infirmis ſequebat̉ angeſum cūqꝫ ad mediū domus veniſſet nō ſe tenens p̄ debilitate cecidit retrorſum ⁊ fractis ceruicibꝰ emiſit ſpm̄ qui ſtatī ad dei eſt raptꝰ iudiciū nā vt dic̄ Au. ī ẜmone īnocecētū hac qͥppe anim aduerſione impius ꝑcutit̉. vt moriēs obliuiſcat̉ ſui. qui dū vi ueret oblitꝰ ē dei gͦ dū tꝑs hēmꝰ oꝑem bonū ⁊cͣ. Scd̓a pars Ecundo cū dicit. Ait aūt villicus ⁊cͣ. ponit̉ remediuꝫ ad fugiendū ꝯdēnacōem. ⁊ tria facit. p̄mittit̉ em̄ mē tis anxietas: ait at̄ villicus intra ſe. intra ſe loquit̉ quia nullū in caſu iſto īuenit amicū quē ꝯſulat: quid faciā qꝛ dn̄s meꝰ auferta me villicacōeꝫ. criſ. fidel̓ diſpēſator qͥ de ꝓp̓a diſpenſatōe ꝯfidit. deſiderat cū paulo diſſolui. et eē cū xp̄o. is autē cuius ſūt vota terrena anxiat̉ in exitu. Iob. 31. qͥd faciaꝫ cū ſurrexerit dn̄s ad iudiciū. et cū q̄ſierit quid rn̄debo eifodere nō valeo. Criſ. impotentē eſſe in oꝑe crimē eſt vite inhetis. nō em̄ timeret ſi ꝯſueuiſſet affectare labores. duobꝰ at̄ mo dis indigēs poteſt acqͥrere neceſſeria aut oꝑando qd̓ iſte nō po terat. vn̄ dixit. fodere nō valeo aut mēdicādo qd̓ iſte erubeſce bat. vn̄ ſubdit: mēdicare erubeſco: qꝛ alijs ipſe largiri ꝯſueue rat. Seneca nihil inqͥt carius emit̉. qͣꝫ qd̓ p̄cibꝰ impetrat̉. Conſiderandū eſt. qꝛ in alia vita nec anima poteſt bona oꝑari. quibꝰ adiuuet̉ ad gl̓iam. nec ipſa bona poteſt ab alijs mendicando impetrare. oꝑari quidē non poteſt. quia tꝑus vite pn̄tꝭ comꝑatur eſtati. alia vero vita ſimilis eſt hyemi. in qua qͥlibet accipit quod eſtate acquiſiuit. ꝓpter quod pigrum hominē hor tatur ſalomon Prouer. 6. vade ad formicaꝫ opiger. ⁊ diſce ſa pientiā. que cum nō habeat ducē ac p̄ceptorem parat eſtate cibuꝫ ſibi. vn̄ Criſ. vita pn̄s hēt exercitiū mādatoꝝ. futura vero ſolatiū. ſi nihil. oꝑatus es hic. fruſtra in futuꝝ ſperas. Nec po teſt aīa mēdicare in alia vita. qꝛ nō dabit̉ ei. huiꝰ ſignū ſūt favirgiues que petētes oleum a prudentubꝰ repule ſunt. ſed nec diues epulo mēdicās guttā aq̄ recepit. alij etiā volētes ingrdi nupcias celaſtes. cū ruborē eiecti ſūt dicēte xp̄o. amē dico vobis neſcio vos. Itē nec emere pō tūc vitā eternā. qꝛ nec habet vn̄ emat nec eſt ibi venditor. Itē nec pōt acciꝑe mutuo. Itē nec al teri cambire. vnde Criſo. quilibet ſuā ꝯuerſationem vt tunicaꝫ induit non eſt eam exuere. nec alteri cambire. hec igitur et cau ſa quare erubeſcenduꝫ eſt in alia vita mēdicare. quia nō datur mēdicātibꝰ. ſiue em̄ ī aliqͥs perat dono elemoſine ſiue p̄tio. ſiue

lvii cambio ſiue mutuo non dabit̉ ei. Prou̓. 20. Propter frigus pi ger arare noluit. mendicabit gͦ eſtate ⁊ non dabit̉ ei. ſed nec aīe in alia vita ꝓficient ꝑ ſanctoꝝ patrociniū. Tribꝰ em̄ modis ali quis patrocinat̉ in ca ſcꝫ aduocatione ibi vero nll̓us erit aduo catioīs locus. Ihe. 15. Si ſteterit moiſes ⁊ ſamuel corā me nō eſt aīa mea ad ppl̓m iſtū iſtos duos noīat qꝛ in cā ppl̓i ſꝑ fuerunt aduocati ⁊ mediatores et ſubdit. eice illos a facie mea ⁊ egredi ant̉ ꝙ ſi dixerint ad te qui egrediem dices ad eos. hec dicit dn̄s qui ad mortē ad mortē et qui ad gaudiū ad gaudiū et qui ad fa mē ad famē ⁊cͣ. Secūdo patricinant in cā amicicia ⁊ ꝯſanguinitas qn̄ reus ē amicus vel ꝯſanguineus amicoꝝ iudicē. ſed in alia vi ta tale patrociniū non hēbit qꝛ nullus ſanctoꝝ amicos vel ꝯſan guineos poterit liberare. Eze. q. Si fuerint tres viri iſti ī modio peccatoꝝ no daniel ⁊ iob ipſi iuſticia ſua liberabūt aīas ſuas. viuo ego dicit dn̄s qꝛ nec filios ſuos nͨ filias liberabunt. Ter cio in ca reo patrociniū preſtāt preces amicoꝝ ⁊ potentiū. ſed nͨ iſtud hēbit locū in alia vita qꝛ om̄s orōnes ſanctoꝝ ſil̓ iuncta n̄ liberarent vnā aīam ad īfernū damnatā. Ie. 7. Noli orare ꝓ po pulo hoc nec aſſumas ꝓ eis laudē ⁊ orationē ⁊ nō obſiſtas mibi qꝛ nō exaudiā te. erubeſcendū eſt gͦ in alia vita ſanctoꝝ patrocinia mendicare qꝛ nō obtinent̉. ¶ Secūdo ponit̉ ꝯſilij ſa gacitas ſcio quid faciā qꝛ anteqͣꝫ tollar a villicatinne debita rela rebo debitoribꝰ dn̄i mei ⁊ diſtribuā eis de facultatibꝰ eius vt cū amotus fuero a villicatione ꝑ ſnīam mortꝭ quilibet a villicatio ne ammouet̉ recipiant me ipſi quibꝰ relaxaui debita et facultates tradidi dn̄i mei in domos ſuas vt nō cogat fodere aut mendica re. ꝓuidit igit̉ iſte villicus requiē poſt completū villicatus offi ciū non laborādo nec mēdicādo ſed potius bona dn̄i ſui diſtribu endo. Vbi ꝯſiderandū eſt ꝙ vt ſupra dictū eſt tres ville cōmiſſe ſunt hoī. corpus ſcꝫ mundus ⁊ aīa. quarū fructus debet diſpen ſare ad honorē dei. corpus nanqꝫ ſuū debet diſtribuere in ieiuniis vigilijs et ceteris laboribꝰ ꝓ deo aſſumptis. et ſic bona corpo ris optime erunt diſpenſata. ſi vero corporis labores ſuſtinere n̄ poſſet quemadmodū et hic villicus dicebat. fodere nō valeo. ſaltē bona anime que ſunt amor cognitio et memoria. ita diſtri buat orando meditando de lege dei et cunctos etiā inimicos amando vt orationibꝰ ſibi recompenſet̉. Quod laboribꝰ efficere nō potuit. ꝙ ſi rurſus etiā orare erubeſcit. vtpote quia neſcit queꝫ admodum et hic villicus aiebat. Mendicare erubeſco. Qui em̄ orat mendicat penitenim ſuffragium tunc

C ermo certe non reſtat niſi ꝙ prouideat ſibi taliter de bonis tercie ville dn̄i ſui ſcꝫ de bonis tꝑalibꝰ elemoſinas largiendo ꝙ talis diſpē ſatio omnē defectū excuſet corporis et aīe. Vnde dan. 4. Pecca ta tua elemoſinis redime. ieiuniū em̄ quod eſt diſtributio bono ruꝫ corporis et oratio q̄ diſtribuit bona aīe atqꝫ elemoſina que diſtribuit boua mundi ſunt opera quibꝰ habet̉ vlta eterna. ſed elemoſina ſuperexcedit. Tho. 12. Bona eſt oratio cū ieiunio et elemoſina magis ⁊cͣ. Tercio ponit̉ excogitati ꝯſilij executio. Conuocatꝭ itaqꝫ ſingulis debitoribꝰ dn̄i ſui. Debitores appella qui debebant dn̄o anniu̓ſarios redditus ꝓ beneficiis ⁊ poſſeſſionibꝰ nomīe ipſius retentꝭ. Dicebat primo. Quantū debes dn̄o meo. At ille dixit. centū cados olei. Beda. Cados grece anpho ra eſt quā vulgariter bariſe dicimus ꝯtinens tres vrnas. Dixit qꝫ illi. Accipe cautionē tuā. Cautio eſt cirographū ſiue cartula debiti manu debitoris ſcripta in qua profitet̉ ſe eſſe debitorē alicuius ⁊ ipſam cartulā non retinet debitor ſꝫ tradit eā dn̄o. Oīa vero iura dn̄i et cartas habet villicus iſte penes ſe. et iō potuit tradere eas debitoribꝰ et ſede cito et ſcribe de manu tua ſic̄ ⁊ pr orē ſcripturā manū tua ſcripſeras. quinquaginta. dimidiā ꝑteꝫ annualiū redditurū ei dimiſit. Deinde alio dixit. Tu vero qn̄tū debes. Qui ait centū choros tritici. Chorus triginta modios ꝯtinet et eſt onus cameli. Ait illi. accipe lr̄as tuas quas prius tuis manibꝰ notaſti. et ſcribe octoginta. quintā partē debiti reH Tercia pars. laxauit. Ercio commendat̉ villici prudentia ad noſtra eruditionē cū dicit̉ et laudauit dn̄s. Primo cōmendat vil licū dicens. Et laudauit dn̄s villicū iniquitatꝭ qꝛ prudēter.i. ſagacit̉ feciſſet. Nō ꝙ non laudauit eū de frau de facta ſed de prudētia qua ſibi ꝓuidit in poſterū. econrio gͦ vt dicit aug. iſta ſimilitudo intelligenda ē ſi em̄ laudari potuit qui in fraude fecit prudentiā multo amplius placent deo qui ẜm ei us imperiū iſta opera faciūt. vel alit̓ laudat̉ opus villici nō in ſe ſed in ſuo ſignificato. quicquid em̄ hēmus ē dn̄i dei nr̄i vnde ſi d̓ bonis dn̄i nobis collatꝭ largiēdo elemoſinas ꝓuideamꝰ in poſt erū laudam ab ipſo. vel alit̓ non ꝯmendauit dn̄s abſolute prudentiā villici ſed in comꝑatione ad prudentiā ſanctoꝝ qꝛ prudē tior fuit ad fraudē qͣꝫ iuſti ad iuſticiā et hoc ē ꝙ ſubdit qꝛ filij hu ius ſcl̓i. amatores md̓i prudētiores ſilijs lucis filio lucꝭ ſanctos appellat quoꝝ oꝑa nō ſunt ī tenebris ſed in luīe gr̄e in gn̓atio one ſua ſūt.i. in ſcl̓aribꝰ ad q̄ vident̉ geniti prudētiores ſūt oris. filij ſcl̓i huiꝰ nō ſapiētiores ſed prudētiores dicunt̉ filijs luce ⁊ hͦ

lvi nō abſolute. ſed in generatione ſua. id ē in ſecularibꝰ. attēdamꝰ qūo ſeculares prudētiores ſūt ad lucra tꝑalia. qualit̓ carnē paſcant. bn̄ induant̉. qūo ingenio fauores pͥncipū acquirāt. prudē tiores ſūt ad hec mūdana. qͣꝫ multi iuſti ad acquirenda celeſtia. vn̄ apl̓i dormiebāt qn̄ iudas circuibat hīcinde vt traderet xp̄m ſic dormiētibꝰ religio. ſeculares lucra ſectant̉. terra mari et mil le pericul̓. Itē videmus hoīes ſeculi armis induſtres ad defenſio nē ſuā. et expugnandū inimicos. magis qͣꝫ multi iuſti ſint prudentes temptationibꝰ reſiſtere. et diabolū expugnare. Itē videmus mulieres magis ſe ornare vt placeant mundo. qͣꝫ multi vt placeant deo. ꝓpter ꝙ abbas macharius cū videret meretricē or natā plāxit. qꝛ magis ipſa ſatagebat mūdo placere. qͣꝫ ipſe deo I Secūdo adducit ſalubre documentū: et ego dico vob̓. facite vob̓ amicos: amicos nob̓ facimꝰ pauꝑes. cū eis largim elemo ſinas: de māmona iniquitatis: Aug. ꝙ hebrei dicūt māmona. latini diuicias vocant. Aduertendū ꝙ nō precipit dn̄s fieri. ele moſinas de male acquiſitis. eccle. 34. Dona que iniqui donant nō approbat altiſſimus. neqꝫ ꝓſpicit in oblationibꝰ iniquoꝝ. qꝛ qui offert ſacrificiū de ſubſtātia pauꝑis quaſi qui victimat fi liū in ꝯſpectu patris. māmona vero iniquitatis vt dicit Aug. diuicie ſūt vn̄cunqꝫ habeant̉. que ſi male acquiſite ſint faciendū ē amicos eas reſtituendo. vn̄ priſtina amicicia reparet̉. licet reſti tutio nullius ſit meriti. ſi vero diuicie nō ſunt de malo acquiſite rurſus nihiloīus dicunt̉ māmona iniquitatis. et hoc ꝓpter mul ta. p̓mo ẜm Aug. qꝛ nō ſunt vere diuicie. īmo pauꝑtate plene et ſꝑ caſibꝰ obnoxie. ſi em̄ vere diuicie eēnt ſecuritatē preſtarent ſecūdo eo ꝙ iniqui ſibi ꝯſtituāt ſpē in eis Pſal. et in multitudīe diuiciaꝝ ſuaꝝ gloriant̉. tertio vt dicit Amb. qꝛ temptāt aīas nr̄as cupiditate. vt velimꝰ ſeruire auaricie que ē idoloꝝ ſeruitꝰ quarto ẜm baſi. qꝛ vt ī plurimuꝫ acqͥrunt̉ iniq̄. vn̄ ꝓuerbialit̓ dicit̉ nō eſt cumulus ſine puluere. Quinto ẜm theo. qꝛ iniq̄ re tinent̉. magna em̄ nequicia ē ea retinere. vn̄ dn̄t viuere paupe res et ꝑmittere eos mori. ſexto qꝛ iniq̄ expendunt̉ in luxuriis ⁊ ꝯmeſſationibꝰ atqꝫ alijs ſuꝑfluis. ſeptimo qꝛ ꝓpter diuicias plu ra ꝯmittunt̉ iniqͣ. octauo qꝛ aīos hn̄tiū faciūt quos vt ſꝑ amplius deſiderent. nono dicunt̉ diuicie iniquitatis. id ē in eqͣlita tis. qꝛ ineqͣlit̓ poſſident̉: vt cū defeceritis: ꝑ mortē. cum hō mo ritur deficit ei vita. deficit mundus. deficiūt amici ⁊ conſangui nei. deficiunt opes. deficit poſſibilitas ad bene operandum. Videat ergo quilibet. vt dum hic viuit donis elemoſinarum. acqͥrat ſibi amicos ī alia vita. alias male eēt receptꝰ. Hic cadit

Sermo exemplū eius qui habuit tres amicos. quoꝝ vnū dilexit plus qͣꝫ mūdū.ſ. et diuicias. alterū qͣntū ſe filios.ſ. vxorē ⁊ ꝯſangui neos. alteruꝫ minus ſe.ſ. pauꝑes. quoꝝ pͥmus hō eunti ad dei iudiciū tribuit. vix vn̄ moriens tegat̉. alter comitat̉ ei vſqꝫ ad foueaꝫ. ſꝫ mīa in panes ante deū vadit cū moriēte. vn̄ Ambr. ſola mīa comes eſt defunctoꝝ. vn̄ ſubdit: recipient vos in eter na tabernacula: pauꝑes vos recipiunt in celis. qꝛ mīe opus il lis impenſuꝫ cauſa eſt. vt illic recipiam. igit̉ vt dicit Greg. Si eoruꝫ amiciciis. acqͥrimus eterna tabernacula. pēſare debemus qꝛ pr̄onis potius mūera offerimꝰ. qͣꝫ egenis dona largiamur. peſemꝰ etiā vt dicit Criſo. qꝛ elemoſina eſt ars arciuꝫ qꝛ data in terris. fabricat in celis nō luteas domos ſcꝫ celeſtes. nō tranſi toria tabernacula ſꝫ eterna qͣlem quiſqꝫ edificauerit talē reꝑiet exemplū regis indie qͥ reꝑit palatiū in celis fabricatū ex elemo ſinis ſubſtācie ſue. qͣm beatꝰ Tho. apl̓s pauꝑibꝰ erogauat ⁊cͣ. Onīca nona poſt penth. Sermo lviij Prima pars. Vni appropinqͣret ih̓us Iheroſolimā ⁊cͣ. Lu. 19 nō eſt ſine prudencia. ſi aliqͥs ſuis etiā damnis caſtigat̉. ſed ille prudentior eſt. quē dāna corri gunt alioꝝ. longe vero omnibꝰ quiſqꝫ magis ſapit. ſi nullis damnis. ſꝫ ſolo emendat̉ iudicō rōnis. volens igit̉ eccl̓ia nos corrigi vel alioꝝ exemplo. euāge liū ꝓponit de deſtructionē gētis iudayce ne ſimilia fatiamꝰ. ꝓpt̓ que illi ꝑierunt. vn̄ in hodierna epiſtola. Cor. io. ſcripta ſunt hec ad correctionē nr̄aꝫ. in quos fines ſeculoꝝ deuenerūt Tria igit̉ tangunt̉ in euāgelio hodierno. Primo ꝯpaſſio ſaluatoris de ruitura ciuitate. Scd̓o declaratio erroris de fut̉a calamitate ibi. qꝛ venient dies ⁊cͣ. Tercio oꝑatio feruooris de amouenda cupiditate. ibi. et ingreſſus. A Circa pͥmū tria facit. pre mittit em̄ fletū ꝯpaſſionis Vbi ſciēdū ꝙ ea que legunt̉ in pn̄ti euangelio facta ſūt dn̄ica palmarū veniēte em̄ xp̄o de bethania ihrl̓iam occurrit ei ſedenti ſuꝑ aſelluꝫ multitudo magna de ciui tate. cum ramis arborū cantanciū. benedictus rex iſrahel qui ve nit in noīe dn̄i. igit̉: cū appropinqͣret ih̓us iheroſolimā: hec eſt ciuitas regalis et ſacerdotalis. in qua multitudo maxima ꝯuenerat vndiqꝫ ad feſtū paſce celebrandū. ad ip̄am vero ciuitateꝫ appropinq̓bat xp̄us. vt in ea mortem ſuſcipiens humanum ge nus redimeret: videns ciuitatem: in qua paſſurus in breui. camoſiſſimam laudibus potētiſſimam ciuibus. fluentem deliciis. habundātē diuiciis ⁊ edificiis pulcherrimā quā videbat quidā

viii xp̄s oculo corꝑis exterius gl̓ioſā. ſꝫ dīnitatis intuitu p̄uidebat mala que ventura ſuꝑ eā erāt: fleuit ſuꝑ illā: qꝛ fons pietatis erat. lat̓mas nō ꝯtinuit. nec edificia planxit parietū. ſꝫ ſubuer ſionē aīaꝝ. Ciriliꝰ effuſe lac̓me ſunt ſigna triſticie. vbi ꝯſidera magnū ꝯpaſſionis interiorē affectū. qui etiam exterius ꝓfluxit in lac̓maꝫ Cōſidera etiaꝫ qͣnto dolore cordis affligebat̉ q̄ cātan tibꝰ ad ip̄ius gl̓iam. et exultantibꝰ turbis ipſe medius eoꝝ la crimabat. B Nota ꝙ qͥnquies legit̉ xp̄us fleuiſſe. Primo in natiuitate cū ſil̓em omnibꝰ vocē emiſit. vt dr̄ Sap. 7. de hoc Aug. li. go. omel̓. lac̓mis inquit ſuffundit vultuꝫ ſil̓emqꝫ ſe mortalibꝰ vagitibꝰ ꝓmit. iſte lac̓me ſunt ꝓteſtatio miẜie hu mani generis. nati em̄ in originali iuſticia nō planxiſſemus. at nūc ip̄a lapſe carnis infanda ꝯditio. cogit infantē plāgere. ſta tū igit̉ nr̄e miẜie planxit agnꝰ īnocēs ī ſua natiuitate. 2º plan xit in ſuſcitacōe lazari. Io. 11. ⁊ lacrimatꝰ eſt ih̓us. iſte lacrime ſunt ꝓteſtatio amaritudīs mortis. naꝫ vt dicit Gre. ſi nō peccaſet hō. abſqꝫ morte media tranſflatus fuiſſet ad eternā btītitudinem. lac̓matus eſt ergo xp̄s in morte lazari. ꝯſiderans oporte tali modo finire vitā iſtaꝫ Tercō planxit. ruinā ciuitatis. ut ha betur hic. quo fletu planxit vanitatē mūdane vite. quā nō cō ſiderant hoīes quid futuꝝ ſit eis. Quarto planxit ſcelus et ꝑdi tionē iude ꝓditoris. Io. 13. turbatus eſt ih̓us ſpiritu et ꝓteſta tus eſt et dixit. Amē amē dico. qꝛ vnus ex vobis me tradet. ex illa turbatione. vt dicit Aug. lacrimatus eſt dn̄s delictū et ꝑdicōeꝫ iude. q̄ lac̓me fuerunt magni doloris. ex eo ꝙ aīa dei inſignata ymagine vadit in ꝑdicōeꝫ Iher. 9. quis dabit capiti meo aquam et oculis meis fontē lacrimaꝝ ⁊cͣ. hoc lamentū eſt ꝓ ꝑdicōe oīm reꝓboꝝ. ſꝫ ꝓ caſu p̄latoꝝ ſubdit̉. ſuꝑ mōtes aſſumaꝫ fletū ac lamentū et ſuꝑ ſpetioſa deſerti planctū. qm̄ incēſa ſunt. montes ſancti p̄lati. ſpecioſa vero deſerti ſunt religioſi. de quoꝝ ꝑditione magis dolendū eſt. Quinto fleuit in paſſione. Hebre. g. p̄ces et ſupplicacōes cum clamore valido. et lacrimis offerens ad deū. iſtas lacrimas fudit ad deū in paſſione. ex deſi derio nr̄e ſalutis. ꝓ qua exauditus eſt. vn̄ ſubdit̉ ibi ꝙ exaudi tus eſt ꝓ ſua reuerencia. ecce quociēs planxit xp̄us ꝓ nobis fle uit qͥdē in natiuitate hoīs ingreſſū ad hāc vitā qꝛ cū cuppa ⁊ mi ſeria. fleuit ſuper ciuitatem hominis progreſſuꝫ. quia cum vani tate. fleuit ſuꝑ lazarum hominis exitū. quia cū pena. fleuit ſuꝑ iudam damnationem reproborum. quia eterna. fleuit in paſſione pro electorū ſalute. non ſolum auteꝫ fleuit. ſed etiam in vo cem lamētationis prorupit dicens amaro animo voce lugubri.

am. ad pͥmā ciuitatē venit xp̄ totū mūdū venerit. ſolis tn̄ nē aſſumpſit Hebre. ⁊ nuſqͣ abrahe. Itē huiꝰ ppl̓i cōſidera ſua pn̄tia corꝑali Gen̄. 18. de ui venit ad me oꝑe ꝯpleueri captiuitatē. eo maxime futu

lviii. ſanitas in infirmitatē. vita in mortē. potencia in ẜuituteꝫ. honor in ignominiā. et cū nihil videamus ſtabile in mūdo ipſa ꝑticularis creature ruina deſignat nobis aliqn̄ totū mundū deficere ſed iſta abſcondita ſunt ab oculis inſipientiū. qꝛ pace mūdi die ſuo tꝑali fruunt̉. de quibꝰ. Iob. j. dn̄icūt in bonis dies ſuos. ⁊ in puncto ad īferna deſcendūt Ad terciā ciuitatē ſciꝫ ad aīam venit xp̄us. qn̄ ꝑ gr̄am viſitat cor homīs. Itē videt peccatricis anime nephando oꝑa. ipſe qui ſolus nouit corda filiorum hominū. Eze. 16. tranſiens ꝑte vidi te ꝯculcari in ſanguine tuo. ⁊ vidi te et ecce tꝑus tuū amātiū Item flet xp̄s aīam peccatriceꝫ Mich. i. ſuꝑ hoc plangā ⁊ vllulabo. qꝛ deſꝑata eſt plaga eius ſi vero ꝯſideraret aīa ſtatū ſue culpe. et quē ſtatum penaꝝ in fu turo expectet. ipſa cū xp̄o plangeret ſemetip̄am. ſꝫ pct̄i delecta tio tollit ꝯſideracōeꝫ mortis repetine. tollit timore diſtricti iudi cii. tollit etiā anxietatē penaꝝ inferni. ꝓpter qd̓. Tren. i. ſordes eius in pedibꝰ eius. qꝛ nō eſt recordata finis ſui. vn̄ nos horta tur. Yſa. 46. memētote iſtud et ꝯfundamī. redite p̄uaricatores in cor Scd̓a pars. T Ecundo cum dicit̉. Quia veniēt. tāgit̉ terribilis decla ratio future calamitatis. et duo facit. pͥmo nanqꝫ predicit ſex illius ciuitatis miſerias. quaꝝ pͥma eſt obſidio ip̄ius. qꝛ veniēt dies in te: pꝰ. o. ānos ab aſcē ſione dn̄i venerūt iſti dies ſubuſioīs eiꝰ. et attēde qꝛ tꝑs ꝓſperitatis ſigͥficauerat ſupra noīe diei ſingulariter. plurali vero nu mero ſigͥficat dies aduerſitatis. qꝛ modica fuit ꝓſperitas in cō ꝑatione aduerſitatis. Prou̓. 10. anni impioꝝ breuiabunt̉. bre uiabunt̉ quidē in culpa vt dilatent̉ in pena. pͣs. viri ſanguinuꝫ et dolioſi nō dimidiabūt dies ſuos. iſti ſunt dies ſuꝑ hanc ciui tatem p̄nūtiati. eze. 22. ciuitas effundēs ſanguinē in medio ſui vt veniat tꝑus eius que polluta es in ſanguine. qui a te fuſus eſt appropniqͣre feciſti dies tuos: et circūdabūt te inimici tui: Thytus.ſ. et veſpaſianꝰ romani viꝫ principes cū exercitu ſuo de quibꝰ p̄dixit balaā nūere. 24. veniēt in trieribꝰ de ytalia et ſuꝑabunt aſirios. vaſtabuntqꝫ hebreos ⁊cͣ. qūo vero circūdedērint eā addit: vallo: eſt at̄ vallum cathenatura facta de lignis quod nos dicimꝰ palangatū. eo ꝙ de palis fiat. Romani igit̉ obſidentes. ihrl̓m. tres aggeres circa eā fecer̄t vallis munitos vt nemo egrediat ingredi poſſet Eccl. 9. venit ꝯtra eam rex magnus. et uallauit eaꝫ extruxitqꝫ municōes ꝑ girum. et ꝑfe cta eſt obſidio. vallo at̄ circūdata fuit hec ciuitas in vindictam quia xp̄i caput iudei circūdederunt orona ſpinea. Secunda

Sermo aduerſitas ciuitatis fuit. quia inimici eius ſua etiam pn̄cia eaꝫ circūdederunt. vn̄ ſubdit. et circūdabunt te: ſua pn̄cia corꝑali. nouē em̄ annis eā obſederunt nullo ferente auxilium. et hoc in vindictaꝫ qn̄ iudei circūdederunt xp̄m in orto. cū gladijs et fuſtibus. Eccl. g. circumdederunt me vndiqꝫ. et nō erat qui adiu uaret. reſpiciēs eram adiutorium hominū. et non erat. Tercia aūt aduerſitas fuit anguſtiatio ip̄ius ciuitatis: et coanguſtiabunt te vndiqꝫ: coanguſtati valde fuerunt iudei. quia nulla erat euaſionis via. exire em̄ volentes ciuitatem incidebāt in gla dium. manētes vero in ea fame ꝑibant. et hec p̄dixit eis Moy ſes Deū. 28. in omni terra tua obſideberis intra portas tuas: ⁊ comedes fructū vteri tui ⁊ carnes filioꝝ tuoꝝ ⁊ fili aꝝ tuaꝝ qͦs dederit tibi dn̄s. in anguſtia ⁊ vaſtitate qͣ opprimet te hoſtis tuus. Ad lr̄am em̄ vt dicit Ioſephus. tāta fuit anguſtia ip̄ius ciuitatis vt carnes filioꝝ māducarent. et hoc in vindictam qn̄ ſitienti xp̄o dederunt actū in cruce. tres dicte aduerſitates p̄ceſ ſerūt capcōeꝫ ciuitatis ſequūt̉ tres alie deſtructiōes ip̄ius Quarta aduerſitas poſt captionē ciuitatis fuit ipſius euerſio: et ad terram ꝓſternent te: cuncta nanqꝫ edificia. turres et muros ciuitatis deiecerunt ad terraꝫ. Tren̄. z. p̄cipitauit dn̄s nec peꝑcit omnia ſpecioſa Iacob deſtruxit in furore ſuo municōes v̓gineiuda deiecit in terram et hec in vindictā. qꝛ corpus xp̄i mortuū oportuit ſepeliri in terrā. Quinta aduerſitas fuit ipſoꝝ iudeorum occiſio: et filios tuos.i. iudeos: qui in te ſunt: geniti ſuꝑ ple. ꝓſternent ad terram. occidendo ſine miẜicordia. Tren. 2. iacuerūt in terra foris puer ⁊ ſenex v̓gines mee ⁊ iuuenes mei ceciderunt in gladio. interfecti in die furoris. tu ꝑcuſſiſti. nec mi ſereberis. vndecies em̄ centena millia fame ꝑierunt. nonaginta ſeptem millia venditi ſūt. triginta vꝫ ex eis vno denario. ⁊ vn decies centena millia gladio et fame ceciderunt in vindictaꝫ. qꝛ xp̄i filios apl̓os ꝑſecuti ſunt Sexta aduerſitas. fuit oīmoda ip ſius deſolatio: ⁊ nō relinq̄nt in te lapidem ſuꝑ lapidē: Mich. 3 Syon quaſi ager arabit̉. et ihrl̓m quaſi aceruus lapidū erit. et mōs templi in excelſa ſiluaꝝ. cū em̄ Tytus euertiſſet ciuitatem. iudei qui fugerant poſt receſſū eius ceperunt edificare tunc romani illuc miſerunt Elum Adrianū qui ſic ciuitatē euertit. vt nec remane̓t lapis ſuꝑ lapidē. ⁊ tunc in ꝑpetuū diſperſi ſūt quia noluerunt ſub alis xp̄i ꝯgregari in fideꝫ eccl̓ie. ꝓpter quā culpam adhuc in totū orbem diſperſi ſunt. E Scd̓o po nit̉ generalis cauſa iſtius aduerſitatis: eo ꝙ nō cognoueris: ideo non cognouit quia cognoſcere noluit. malicia et inuidia

lviii. excecātibꝰ: tꝑus viſitationis tue: tꝑus viſitationis fuit tꝑus gracie. quo xp̄us per ſuā corꝑalem pn̄tiā viſitauit iudeos. qd̓ tꝑus ſi cognouiſſent xp̄o credidiſſent. nec ſupͣdictas ſuſtinuiſſent calamitates. et ideo ꝯquerit̉ dn̄s eorū cecitatē. Hier. 8. mil uus in celo cognouit tꝑus ſuuꝫ. et turtur et hyrundo et exconia cuſtodierunt tꝑus aduentus ſui. ppl̓us aūt meus non cognouit iudicium dn̄i. ſic igitur xp̄us viſitauit iudeos ꝙ ip̄ius viſitatio fuit eis deſtructionis occaſio. et hͦ ipſe p̄dixit eis lōge ante. Exo. 33. ppl̓us dure ceruicis es ſemel aſcendam in medio tui. et delebo te. Querit̉ quare xp̄iani iudeos nō ꝑſequantur Et dicendū ꝙ huius plures ſunt cauſe. Prima ꝓpter reuerentiā xp̄i et apl̓orū. qui ex illo populo fuerunt ẜm carnē. Scd̓o ꝓpt̓ honorē pr̄iarcharuꝫ et ꝓphetaarū. ex quibꝰ ppl̓s ille ꝓceſſit.3. ꝓpter gr̄am antique amicicie. qm̄ ſi nūc reprobati ſunt. ex anti quo tn̄ fuerunt familiares et ppl̓us dei. Quarto ꝓpter reueren ciā legis eoꝝ q̄ a d̓o data fuerat ſuſtinemꝰ iudeos obẜnatores eius. Quinto qꝛ xp̄iani deſcenderunt ex illis ẜm fideꝫ. vn̄ eccl̓ia dicit̉ ſynagoge filia. ſuſtinēdi at̄ ſunt ꝓgenitores nr̄i. licet mali ne ſimiles videamur filiis vipree. qui ꝓpriam ꝑimunt matrem Sexto qꝛ iudei ſibiipſis ſunt ſignū ſue reprobacōis. legem eniꝫ ſuā nūqͣꝫ ita bn̄ ẜuauer̄t. ſicut tꝑe iſto poſt xp̄m. et tn̄ in om̄eꝫ terram diſꝑſi ſunt. vn̄ dat̉ intelligi. ꝙ ritū eorū deus nō acceptat. alias liberaret eos ſicut ꝓmiẜat ꝙ de cūctis locis reduceret captiuitatē eoꝝ. dūmō legē tenerēt. Septimo qꝛ ipſi ſunt nob̓ continū correctionis exemplū flagellant̉ em̄ multis anguſtis ꝓpter ſuā incredulitatē. ne nos in incredulitatē incidamꝰ. Octa uo qꝛ ipſi ſūt nr̄e fidei ꝯfirmatio habent em̄ penes ſe libros au tenticos. ex quibꝰ teſtimoniū ꝓferimus de xp̄o. Nono qꝛ paſſio xp̄i et multa miſteria ſalutis nr̄e deus ꝑ iudeos tanqͣꝫ ꝑ malos miniſtros oꝑtus eſt. Ne ergo obliuiſcam quis fuerit iudaicus populus. eos dimittimꝰ. vnde. pͣs. deus oſtendit mihi ſuꝑ ini micos meos ne occidas eos. neqn̄ noluiſcant̉ populi mei De cimo ſeruant̉ iudei. qꝛ in fine mundi credituri ſunt. et tunc oīs iſrahel ſaluus erit. vt dicit apl̓us. pͣs. ꝯuertent̉ ad veſperam in terim vero famē patient̉ vt canes. F Nota ꝙ tunc peccatricis aīe dies veniūt. in qͥbꝰ punit̉. qn̄ pꝰ vite pn̄tis diē. ad uenit dies mortis. cui ſuccedunt penaꝝ dies eterni Iob. zo. in memetipſo marceſcit aīa mea. et poſſidēt me dies afflictōnis. Agonizāte aūt aīa peccatrice in exitu ſui a carne. ſupͣdictas ſex patitur aduerſitates. Primo quidē īimici eius demones circūdant eaꝫ triplici vallo pct̄orū cogitationis. locucōis ⁊ operis.

Sermo ſic vt anima vndiqꝫ videat ꝓfunditatē ſuoꝝ ſcelerū. Ione. 2. circūdederunt me aque vſqꝫ ad aīam meā abyſſus vallauit me Scd̓o etiaꝫ demones circūdant aīaꝫ ſua pn̄cia terribili. Sap. 17 ꝑſone triſtes illis appentes pauorē preſtabunt. Tercio coangu ſtatur anima vndiqꝫ. et in arca ꝯcluditur Concluditur nanqꝫ inter vitam et mortē. concludit̉ inter culpaꝫ et penā. Eſt em̄ int̓ finem culpe et iniciū pene. ꝯſtringit eā pena ſequēs mortem. cō ſtringit eam vite t̓minus. ita vt neſciat quid fatiat. ſed deſꝑet. Sap.§. p̄ anguſtia ſpūs gemētes. 2. Re. 1. Interfice me. qm̄ te nent me anguſtie. 4. homo ad terram ꝓſternit. corpus quideꝫ ad terram deicit̉. Eccl. 3. de terra ſunt oīa facta et in terrā ꝑite reducent̉. aīa vero ꝓſternit̉ ad infernuꝫ. qui eſt in medio terre pͣs. introibunt in inferiora ⁊cͣ. Quinto filii anime.i. omnis actuꝫ et oꝑa eius ad terram deiciunt̉. qꝛ nulla ex tunc adeſt bene operandi facultas. Eccl. i. nec opus nec rō eſt apud inferos. quo tu ꝓperas. omnis etiā aīe ꝯſideratio ſic eſt ad terram proſtrata vt uihil occurrat anime niſi pena infernalis Sexto nō relinquit̉ ſapis ſuꝑ lapidē. qꝛ nihil v̓tutis in anima damnata relinquit̉. ex quibꝰ eſt ſpūale edificiū. Tren. 4. qm̄ obſcuratuꝫ eſt aurum mutatus eſt color optimꝰ. diſperſi ſūt lapides ſanctuarij in caI pite omnium platearum ⁊cͣ. Tercia pars. G Ercio cum dicitur Et ingreſſus in. tangit̉ feruor correctionis xp̄i ꝓ amouenda cupiditate Et hoc idem le gitur Mat. z. et mar. ii. vbi duo facit. qꝛ corrector debet emēdare ⁊ inſtruere. pͥmo ergo on̄dit quomō emēdauerit: Et ingreſſus in templū. Non hēbat xp̄us irl̓imis vllū domiciliū. et iō ad templū tanqͣꝫ pr̄is pallaciū eſt ingreſſꝰ Tu igit̉ vt dicit Criſ. ſis xp̄i imitator. vt cū ad aliquē locū iue ris pͥmū ad eccl̓iam curras: Cepit eicere vendētes in illo ⁊ emē tes: in Mat. ⁊ Mar. addit̉ ꝙ mēſas numularioꝝ. ⁊ cathedraꝫ vendentiū columbas euertit. Conſulentes em̄ ſacerdotes ſue cu piditati ordinauer̄t in atrio templi venditores aīaliū vt a lon ginquo veniētes qui ſecum hoſtias deferre nō poterant. hērent eas in promptū. ne vero aliquis excuſaret̉ defectu pecunie. erat ibi numulari qui ſub caucōe ſpe alicuis doni cōmodabant pecu niam. vendebant̉ etiā ibi columbe ꝓ ſacrificio pauꝑm. hoc vero graue erat peccatū. tn̄ rōne auaricie ſacerdotū. tum rōne negotracōis que fiebat in templo. tū etiam rōne vſure ibi ꝯmiſſe. rō ne doni recepti ꝓ pecunia ꝯmodata. Eze. 18. vſuram et om̄eꝫ ſuꝑhabūdanciā non accipietis. Quia vero vt dicit Greg. ruina ppl̓i maxima erat ex culpa ſacerdotum et ex his que fiebant in

lix. templo. ideo xp̄s pͥmo ingreſſus eſt in templū vt corrigeret cul pam. ex qua om̄e malum deriuabat̉ in plebem Et hoc vt dicit Hiero. inter omīa xp̄i miracula maximū fuit. vt vnus ſolus hō pauper et ꝯtemptibilis tantam turbā eiiceret lucri auidā. et pe cuniaꝫ numulariorū ſpergeret. que magnus exercitus nō feciſ ſet. Igneū nanqꝫ aliquid et ſydereuꝫ radiabat ex oculis eius. atqꝫ dinitatis maieſtas radiabat in facie. ita ut nullus poſſet re ſiſtere: Dicens illis ſcriptū eſt. Iſa. 56: quia domꝰ mea: mihi dedicata. a me electa: domus or̄onis vocabit̉: nō quidē domunegociacōis. nō vane locutionis. non ſpectaculorū Et ideo vt dicit Aug. in regula. in oratorio nemo aliquid agat niſi ad qd̓ factum eſt. vnde et nomē accepit: vos aūt feciſtis illam ſpelun cam latronū: Spelunca eſt locus in quo latent latrones. vt depredentur tranſeuntes. ad huius ſimilitudineꝫ latenter fiebant in templo latrocina. qꝛ ſub religionis pallio auariciā ſectaban tur. Ihere. 7. Nūquid nō ſpelūca latronū facta eſt domus iſta. Secundo ponit̉ inſtructio veritatis: Et erat docens: Aug. 5. li. ꝯfeſ. nec quiſqͣꝫ doctor eſt veri p̄ter te dn̄e. vbicūqꝫ etiaꝫ et vnde cūqꝫ clamauerit. docebat aūt eos. vt euaderent miẜias que flē do predixerat: Cottidie: aſſiduitas qꝛ em̄ ꝓximꝰ erat paſſioni inſtabat docēdo. vnde illis quinqꝫ diebꝰ multa locutus eſt prin cipibꝰ et plebi. et ꝯtempſerunt credere. vt dr̄ Io. 12 in templo vbi om̄es iudei ꝯueniunt. Ecce optima ꝯmutatio. qꝛ de domo negociacōis facta ē ſcola v̓itatꝭ et tēplū or̄onis locꝰ deuocōis. Introductio. In feſto aſſumptionis bea te virginis marie Sermonis lix. Atrauit Iheſus in quoddā caſtellum. ⁊ mulier quedā Martha noīe excepit illū in domū ſuā ⁊cͣ. Luc. 10. ⁊cͣ. Hier. in ſermone. ſi deum in ſan ctis ſuis laudare iubemur multomagis in hac celebritate glorioſa virginem mr̄em dei oportet ymnis ⁊ canticis extollere. et dignis deo iubilare preconijs ac miſticis honorare muneribꝰ. Sed ad hec quo pactu ydoneus cenſear. cum nec ſanctitas. nec facundia ſuppetat. ut digne gl̓io ſam virginē laudare queam. qūo em̄ a laude ipſius nō deficerē mea lingua cum deficiat lingua patriarcharū parit̉ et ꝓphetaꝝ deficiāt apoſtoli et euangeliſte. deficiāt et ipſi angeli. Et ſoluꝫ ipſe xp̄us ꝯmendat eam in canticis canticoꝝ. Qua pulchra in quiēs facta es ⁊cͣ. Quid facia in ego peccator minus. vt laudes virginis aſſumam. interceſſionem certe ipſius vna vobiſcum

Sermo implorabimus dicentes. Aue maria ⁊cͣ. Prima pars. A Ntrauit Ih̓s in quoddā caſtellū ⁊cͣ. ẜm ꝙ dic̄ Hier. ceteris ꝑ ꝑtes. in Maria vero tota ſe infu dit plenitudo gr̄arum. Graciaꝝ aūt quedā ꝑtinent ad actiuam vitam. quedā ad ꝯtemplatiuā. qd̓am ad meritū vite que dā ad p̄miū. ideo hodierno die euangeliū legit̉ de graciis actiue vite. que appuerunt in Martha. et graciis ꝯtemplatiue que refulſerunt in maria. qꝛ Martha fuit merito actiue vite. et Maria fuit p̄mio ꝯtemplacōis. In hoc igit̉ euangelio. tria tan gunt̉. pͥmū qͣꝫ deuote xp̄us fuit ſuſceptus hoſpitio. ẜm eſt quia Martha eum interpellauit de ſororis otio. ibi. queſtetit. Ter ciū eſt qūo xp̄us ꝓ defenſione marie quietē eius p̄tulerit marthe exercitio. ibi. Et rn̄dens. Circa pͥmūtria facit. p̄mittit̉ eniꝫ ſuſceptio ſaluatoris. Intrauit Ih̓s in quoddā caſtellū: Orige Nomē caſtelli hic tacet Lucas. ſꝫ Iohannes expͥmit vocās ip̄m bethaniā. que interp̄tat̉ domus obediēcie. B Nota qꝛ hoc caſtellum ſignificat virginitatē beate v̓ginis. eius hūilitatē eius obedienciā. et ipſius excellenciā Caſtellū nanqꝫ nomē ha bet a caſtitate. et dr̄ quaſi caſtū lilium. tale caſtellū eſt beata vir go. ipſa em̄ eſt caſtitatis lilium cui dr̄ Can. 7. venter tuus ſicut aceruus tritici vallatus lilijs. Sola em̄ caſtitas virginalis lilio cōparatur. qꝛ lilium nō ꝓducit fructū. caſtitas vero rōiugalis et vidualis alijs floribꝰ ꝓducentibꝰ fructum ꝯꝑantur. Item ca ſtellum diminutiue dr̄ quaſi ꝑuum caſtrū. et ſigt beate v̓ginis hūilitatem. que de ſe ꝑua ſenciebat. iuxta illud. cū eſſem ꝑuula placui altiſſimo Item caſtellū iſtud dicit̉ fuiſſe de bethania. que dicit̉ domus obediencie. et vere beata virgo fuit domus obedi encie. obtulit em̄ ſe obedientē diuine incarnacōi dicēs. Ecce ancilla dn̄i. fiat mihi ẜm verbū tuū Item dr̄ caſtellū qͣſi alta caſa. vere quidē beata v̓go alta domꝰ fuit alta ſit. qꝛ ſtatus eius eſt ſuꝑ omnē ſtatū creature. ſicut archa Noe quā aq̄ eleuauerunt in ſublimi. alta etiā edifitio v̓tutum. alta vlterius dignitate fabricacōis. qꝛ ipſe fundauit eā altiſſimus. qui eaꝫ inhabitat. Pſalm. Quis ſicut dominus deus noſter qui in altis habitat. et iterum. ſanctificauit tabernaculū ſuū alatiſſimꝰ. inde rurſus ad nos venit. Luc. i. viſitauit nos oriens ex alto. Tale igit̉ caſtel lum caſtitate decoratū. hūilitate munitū. ditatū obediēcia et ex cellencia eleuatū. intranit Ih̓us ſaluator nr̄ qn̄ carnē aſſumpſit ex v̓gine. Et bene caſtellū intrauit. qꝛ expugnaturus venit hu mani generis īimicū. et p̄biturus amicis recurſum. Iuxta illud quod elegit̉.i. Re. 4. cognouerūt philiſtei.i. demones ꝙ ar

lix cha dn̄i.i. xp̄us venit in caſtra. et tinuerūt dicētes. venit deus in caſtra. ve nobis. et ingeniuer̄t. quot inimici expugnati ſunt ꝓpter iſtud caſtrū. quociens vero et quot amici p̄ſidium habuerunt. ante tꝑus deficiet quā enarrari poſſint. C Sequit̉ quis xp̄m ſuſceperit: Et mulier quedaꝫ Martha noīe excepit illum in domū ſuā: Aug. quia dn̄s in ꝓpria venit. ⁊ ſui eū non receperūt. tanqꝫ hoſpes ſuſceptus eſt in domo Marthe. ſicut ſo lent ſuſcepi peregrini. ſed tn̄ ſuſcepit famula dominū. egra ſaluatorem. creatura creatoreꝫ. Beata fuit hec mulier que in domum ſuam exciꝑe meruit ſaluatorem. beati nihillominus ſunt qui xp̄i miniſtros ſuſpiunt. quia eos ſuſcipiendo xp̄m ipſū recipiunt. Mat. io. qui vos recipit me recipit. ⁊ Mat. 25. Quod vni ex minimis meis feciſtis mihi feciſtis. Nota qꝛ beata vigo Maria recte ꝑ Marthā intelligit̉. que xp̄m ſuſcepit hoſpicō martha em̄ hebraice dr̄ ꝓuocās. ſyriate dominans. latine vero nomē habet a marte quaſi martē tenēs. Ipſa quidē virgo pro uocauit dn̄m p̄cibus importunis ⁊ deſideriis or̄onū ardentiū. vt dei filius carnem aſſumeret ꝓ liberatōe generis humani nec vlle preces pr̄iarcharū. aut ꝓphetaꝝ or̄ones. vel deſideria ſan ctorum pr̄m. tante fuerunt efficacie apud dn̄m ſicut p̄ces beate virginis. i. Re. i. Ego ſū mulier illa que ſteti corrā te hic orās dn̄m ꝓ puero iſto. oraui et dedit mihi dn̄s petitionē meā. quā poſtulaui eum. Item beata virgo eſt Martha.i. dominans. qͥa maledictio mulieꝝ qua ſubijciebant̉ poteſtati ⁊ dn̄ationi. viro rum. ꝯuerſa eſt in benedictionē eius. qꝛ ipſa dominat̉ omnium 2. Eſdre. 3. Oportet vos ſcire qꝛ mulieres viris dn̄ant̉. Itē bea ta virgo eſt Martha qͣſi marteꝫ tenens inimicū.ſ. hūani gene ris ꝯculcatum Gen̄. 3. ipſa conteret caput tuuꝫ. et Iudicū. 4. in manu mulieris tradetur ſiſara. Itē iſta mul̓r dicit̉ quedam ſinlaritate.ſ. nulla ei ſimilis eſt. vnde Beda nec pͥmaꝫ ſimilē viſa eſt. nec habere ſeq̄ntem ſola ſine exemplo placuit virgo xp̄o. Iudith. ii. Non eſt inuēta talis mulier ſuꝑ terram. in ꝯſpectu. in pulchritudine. et in ſenſu verboꝝ. Item hec talis mulier xp̄ꝫ ſuſcepit in domo vteri ſui. et in domo mentis ſue. Eccl. 24. Qui creauit me. requieuit in tabernaculo meo Suſcepit eū in domo vteri v̓ginalis. in domo pudicicie et honeſtatis. in domo mundicie et ſanctitatis. fuit igit̉ beata virgo vt dicit Criſ. animatū dei templū. xp̄m corꝑe et mente ſuſcipiens. de qua ſuſceptione dicit Petrus Ra. pauet celū. tremunt angeli. creatura nō ſuſtinet. natura nō ſufficit. et vna puella ſic deū ī ſui pectoris talamo recipit. oblectat hoſpitio. vt pacē ꝯferat terris. celis gloriā.

Sermo ſalutem ꝑditis. vitam mortuis. terrenis et celeſtibꝰ ꝑentelam. ip̄ius dei cū carne ꝯmertium. D Secundo ponit̉ quale obſeqͥum fuerit xp̄o preſtatuꝫ in domo recepto. Et pͥmo tangit̉ Marie obſequiū: Et huic.ſ. Marthe: erat ſoror noīe Maria. que etiā ſedens ſecus pedes dn̄i.i. ad pedes domī. vbi ẜm Criſ. attenditur diligencia. aſſiduitas. ⁊ ſolercia erga exaudicōem. et multa reuerencia quā hēbat ad dn̄m: audiebat v̓bum illius Deu.34. qui appropinqͣnt pedibꝰ eiꝰ accipiāt de doctrina illiꝰ vbi vt dicit Cirillus. dat̉ nobis documentū. vt in domibꝰ eoꝝ qui nos ſuſcipiunt. nō iaceamus pigri. ſed eos repleamꝰ dīniſ doctrinis. Illi vero qui nos recipiunt exeant domū. obuiantes nobis hilariter. ꝓpter duas cauſas. pͥmo qꝛ edificabant̉ in doctrina. Secundo qꝛ mercedem caritatis recipient. Nota quia in v̓bis iſtis vite ꝯtemplatiue oꝑatio declarat̉. Primo quidem noīe Marie. Maria em̄ ſtella maris interp̄tat̉. vita nanqꝫ actiua in mare pn̄tis ſeculi nauigat actibꝰ. fluctat occupationibꝰ. la borat in adu̓ſitatibꝰ. ꝑiclitatur temptacōibꝰ. ſed ſemꝑ re currendum eſt ad ꝯtemplatiuaꝫ vitā. que velut ſydus celeſte dirigit actiones nr̄as. vt ad portū deducātur ſalutis. Rurſus Maria dura interpretatur. vita vero ꝯtemplatiua actiue dominat̉. ſicut ſuꝑior inferioribꝰ. adhuc Maria amaꝝ mare interpretat̉. qꝛ gu ſtantibꝰ ꝑ ꝯtemplacōem quā ſuauis eſt dn̄s. omne quod eſt in mare pn̄tis ſeculi videtur amaꝝ Item Maria fuit ſoror marthe ſic ꝯtemplatiua et actiua vita ex eodem ꝯſpectu ꝓducunt̉. ⁊ ad eādem tendūt ſortē eterne glorie et celeſtis hereditatꝭ. vn̄ Ra chel ꝯtemplatiua ſoror fuit Lye actiue. Iteꝫ Maria ſedebat b contēplatio eſt inquiete et ſilentio mētis. pͣs. Quis dabit inhi pennas ſicut colūbe. et volabo et requieſcā. Sedebat aūt ad pe des dn̄i. qꝛ actiua laborabat circa dn̄i diſcipulos. ꝯtemplatiua vero iā tenet deitatꝭ veſtigia in pn̄ti. quouſqꝫ in futurā amplex etur xp̄m Item ꝯtemplatiua audit verba xp̄i. Hugo de ſancto victore. ꝯtemplatiua vita orādo interrogat. legendo audit. me ditādo veritatē ꝯprehendit. E Nota qꝛ beata v̓go rōne vite ꝯtēplatiue quā excellētiſſime habuit. merito Maria appel latur. ſecus pedes xp̄i ſedens et audiēs verba eius. Maria qui dem dr̄.i. ſtella maris. vn̄ Ber. ipſa eſt p̄clara eximia et ſtella ſuꝑ hoc mare magnū neceſſario ſubleuata. micans meritis. illuſtrans exemplis. ne auertas ergo oculos a fulgore huius ſyde ris. vt nō obruaris ꝓcellis. Becta etiā v̓go dr̄ domina. qꝛ con templatio dīnitatꝭ oīa tranſgredit̉. pͣs. aſtitit regina a dextris tuis. in veſtitu de aurato. Dicit̉ amaꝝ mare ꝯtemplando amari

lix tudinē paſſionis filii. Tren z. repleuit me amaritudinibꝰ. inebriauit me abſinthio. Rurſus ipſa fuit amaꝝ mare ꝯtēplatiōe deitatis ſicut em̄ deſiderabat eſſe cū filio. vt omnia pn̄tis ſeculi illi amara eſſent ꝓut dr̄ in legenda. pͣs. Renuit ꝯſolari anima mea. meuior fui dei et delectatus ſū. Itē bt̄a virgo in ꝯtēplatōe ſedebat ad pedes xp̄i. ſedebat quideꝫ inquiete fruitionis. ſed ad pedes eius ꝑ hūilitatem. que hūilitas maxīa eſt in ꝯtēplatione cum em̄ creatura eum ꝯtemplat̉ in ꝯꝑatione tāte celſitudinis: videt qꝛ ad pedes eſt xp̄i. vt beata virgo in ꝯtemplatione diui na verba audiuit. Luc. 7. Maria conẜuabat omnia verba hec. conferens in corde ſuo. Poſtqͣꝫ viſum eſt de quiete vite con templatiue nunc legit̉ labor actiue vite: Martha at̄ ſatagebat id eſt ſatis agebat. qꝛ feſtinabat. qꝛ ꝑcurrebat. Satis vero agit qui facit quantū poteſt. et ideo ſatagebat Martha. quia toto ſuo poſſe oꝑabatur. vn̄ laborabat et fatigabat̉: circa frequens miniſteriū.i. circa mīſterium quod eſt multū crebrū. ⁊ aſſiduū. Eccl. 24. inhitatione ſancta coram ipſo miniſtraui. Ecce igitur diſtinctio actus iſtarū duarum ſororū. Aug. de verbis domini. laborabit illa. vacabat iſta. illa errogabat. hec implebat̉. erat em̄ maria intēta dulcedini v̓bi dei. intenta erat martha qūo pa ſcere dn̄m intēta erat maria qūo paſceret̉ a dn̄o. a martha ꝯuiuiū ꝑabat̉. in cuius ꝯuiuio iā Maria iocūdabat̉. F Nota qꝛ actiua vita noīe Marthe intelligit̉. dr̄ em̄ martha qͣſi martē tenēs Mars at̄ deꝰ eſt belli. et impugnacōis. vita vero actiua tenet ꝯtinuum bollum. vexatur a carne. occupatur ſecularibus negociis. qūo regat ſibi ꝯmiſſos. vnde ꝓuideat eis neceſſaria: quo magiſterio diſcordes reducat ad concordiam. et mille bellorum impugnationibꝰ fatigatur. 2. Cor. 7. nullā requieꝫ habuit caro nr̄a. ſed omneꝫ pugnacōem paſſi. foris pugne intus timores ⁊cͣ. Item Martha dr̄ ꝓuocans ſiue irritans. qꝛ actiua vita ꝓuocat mentem ad turbationem ex ſuis multis occupati onibꝰ ⁊ alioꝝ adu̓ſitatibꝰ. 2. Cor. i. qͥs infirmat̉ et ego nō infirmor qͥs ſcandaliſet̉ et ego nō vror Itē Martha dr̄ dn̄ans. qꝛ vita actiua ita premit curis et anxietatibus. ꝙ tn̄ non ſuccumbit. ſed dominatur.. Corinth. 4. In omnibus tribulationem patimur. ſed non anguſtiamur. apodiamur ſed non deſtituim perſecutionem patimur. ſed non relinqiumur. deijcimur. ſed nō perimus. ſic igitur pugnauit ꝙ vicit Nota quia beata vigo fuit Martha ſcd̓m actiuam vitam. laborauit enim circa frequens chriſti miniſterium. Primo nanqꝫ ipſum ſuſcepit in domum vteri virginalis. noueꝫ menſibus eum geſtauit in vtero

Sermo in in pregnacōe. peꝑit. pānis inuoluit ⁊ reclinauit in preſepio. lacte puriſſimo cibauit. ⁊ fouit honeſtiſſimo gremio. timore He rodis cū eo. fugit in egyptū. eū ꝑditū tribꝰ diebus requiſiuit. et tandeꝫ in medio doctorū reꝑit ſedentē in tēplo. trigintatribꝰ annis eum ſecuta eſt. quocūqꝫ ierat mīſtrans ei. morienti in cru caſtitit: et corpus ip̄ius cum multis lacrimis ſepeliuit. omnia nanqꝫ miẜicordie oꝑa que ad vitam actiuaꝫ ꝑtinent. ipſa circa xp̄m expleuit quaꝝ aliqua enumerat Bernhardus in ẜmone aſſumpcōis dicens. vt breuiter ſex miẜicordieoꝑa ꝑcurramus. beata virgo non quēlibet ex nr̄is. ſed ſūmū dei filium ſuſcepit in vtero. nūdū carne oꝑuit et pannis eſurientē pauit. ſitienteꝫ lacte potauit. infirmū ꝑ infanciā nō ſolum viſitauit. ſed etiaꝫ fo uendo leniendo geſtando freqn̄tauit. et omnia exhibuit huma nitatis oꝑa. hec eſt ab Iſaac ſunamitis queſita in omnibꝰ finibꝰ iſrahel vt ſtaret coram rege. et miniſtraret ei. vt dr̄. 3. Re. j. ⁊cͣ. Scd̓a pars. E Ecundo cum dicitur. Que ſtetit. ponitur interpellatio Marthe de Marie otio. et tria facit pͥmo ponit̉ Marthe occupatō. que. Martha mīſtrās: ſtetit: multꝭ em̄ curis occupata. nec valens incepta ꝑficere. ſtetit neſci ens quid ageret. quod etiaꝫ frequenter actiuis euenit. quia tā tis ſuꝑuenientibꝰ verant̉ occupationibꝰ. vt occurrat in mentē cepta relinquere. cedere offitio p̄lationis. ſecreta petere monaſte ri. et oportet mundi ſollitudinē poſtponere. vnde legitur Nu meri. i. ꝙ Moyſi cura ppl̓i iſrahel intollerandā tes viſa eſt. dix itqꝫ ad dn̄m. Quare afflixiſti ſeruum tuum. quare non inuenio graciam coram te. ⁊ cur impoſuiſti pondus vniuerſi populi hu ius ſuꝑ me. Nunquid ego concepi omnē hanc multitudinē vel genui eam. vt dicas mihi nō poſſum ſolus ſuſtinere om̄eꝫ hunc populum qꝛ grauis eſt mihi. Sinat̉ aliter tibi videtur obſecro vt interficias me. ⁊ inueniā gr̄am in oculis tuis. ne tantis affi ciar malis. Secundo ponitur Marthelamētatio: Et ait. nō eſt tibi cure ꝙ ſoror mea reliquit me ſola miniſtrare: tot em̄ negociis occupant̉ actiui et anxiantur. ꝙ quaſi videatur deus ip ſorū curā non habere. i. Cor. q. Nunquid cura eſt illi de bobus. boues ſuo oꝑe actiuos ſignificant. nō tn̄ relinquit eos ſine cura qui dixit. Luc. ſo. curam illius habe et quodcūqꝫ ſuꝑeroga ueris. ego cum venero reddam tibi. Nam vita ꝯtemplatiua liꝫ nō mīſtret exterius. non tn̄ reliquit actiuā. ſꝫ parat ei interiꝰ ꝯtē placōis ⁊ qͥetis lectū. vbi poſt labores qͥeſcat. ſap. d. intrās in domū meā ꝯqͥeſcā cū illa. nō em̄ hꝫ amaritudinē ꝯuerſacō illiꝰ

lix nec tedium ꝯuictus illius. ſed leticiā et gaudiuꝫ. H Ter ciū ponit̉ imploracō auxili: dic ergo illi vt me adiuuet. aug. de v̓bis dn̄i. qūo inqͥt putamꝰ mariā timuiſſe ne diceret ei. dominus ſurge adiuua ſororē tuā mira em̄ ſuauitate tenebat̉. qꝛ profectio maior eſt refectio mentis. qͣꝫ ventris. Nota qꝛ dum ſu mus in pn̄ti vita oportet Mariā adiuuare Marthā. et martā adiuuare mariā. ſicut em̄ frat̓ qui adiuuat̉ a fr̄e. ſunt quaſi ciuitas firma. vt dr̄. Prouer. 18. ita iſte due ſorores mutuo ſe adiuuantes. firmū mentis faciunt edificiū. ſi em̄ actiua vita non mīſtraret neceſſaria. ꝯtemplacōi vacare non poſſemus. et rurſꝰ ſi ꝯtemplatio nō reduceret actiuaꝫ ad quietē intrinſecā mentis. fatigata actiua deficeret. ꝓuerbialit̓ dicit̉ ꝙ vna manus alteraꝫ lauat. In vita ſpr̄m legitur ꝙ frater quidā venit ad abbatē ſiluanū. et videns fratres oꝑantes manibꝰ ait illis. Nolite oꝑari cibū qui perit. qm̄ Maria optimā ꝑtem elegit. Et p̄cepit ſenex cuidā fratri vt mitteret eū in cellam. vbi nihil eſſet ad māducā dum. Et cū eſſet hora cibandi expectabat frat̓ ille hoſpes. ſi for te vocaretur ad prandiū. Et cū nemo eum vocaſſet. ſurgens ve nit ad fr̄es dicens illis. Comediſtis hodie. et rn̄dit ſenex etiaꝫ Quare dixit ille nō me vocaſtis Et ait ſenex. Tu qui ſpūalis es cibo iſto nō indiges. quo nos carnales indigemus ꝓpter quod et oꝑamur Tu nanqꝫ cū Maria optimā ꝑtem elegiſti. tota die legens. Quibꝰ ille auditis ꝓſtratus pecit veniaꝫ. ad quem ab bas. Maria indiget Martha. ⁊ oportet alterā alteri ſubuenire Hinc eſt etiā ꝙ in eccl̓ia p̄dicatores ſuſcipiunt ab auditoribuꝫ neceſſaria. quibꝰ xp̄i miniſtrant ſpiritualia ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cum dicitur Et reſpondens. tangitur ſentencia xp̄i qua Marie quietem prepulit Marthe exercitio. vbi tria tanguntur. Primo enim oſtendit dominꝰ ꝙ opus Marthe attendebat. vnde dicit: Et reſpondēs dixit illi dominus: Noluit Maria aliquid reſpondere v̓bis ſororis. ſic enim erat intenta ẜmonibus xp̄i. ꝙ vt dicit Auguſti nus cauſam ſuam potius voluit ꝯmittere iudici. ne laboraret in reſpondendo. ſi em̄ pararet reſpondendi ſermonē. remitteret au diendi intētionē: Martha martha; Augu. repetitio nominis iudiciū eſt dilectionis aut forte monende intentionis vt audiat attentius. ꝯtemplatiui em̄ ſemel vocati. ſtatī attendunt verbis chriſti. ſꝫ actiui. qꝛ ad exteriora diſtracti ſūt. bis indigēt. vocari a dn̄o. vel forte repeticō noīs ml̓tiplicitates curaꝝ īſinuat deīde laudat ſollicitudinē eius. qꝛ ex caritate erat: ſollicita es.i. anxia

Sermo vel ꝯmota. non eſt mirum ſi erat ſollicita. quia non cuicūqꝫ. ſed deo vero mīſtrabat. Ro. 12. ſolliciti nō pigri ſpū feruētes dn̄o ſeruiētes Deinde ꝯpatit̉ ⁊ miſeret̉ eiꝰ occupacōibꝰ. ⁊ turbaris erga plurima: ideo nanqꝫ turbabat̉. qꝛ circa multa erat occupata. qui em̄ vult multa facere. difficile ē qͥn in aliquo eoꝝ defi ciat. aut ex impotencia aut ex ignorancia. aut qͥa dū circa vnū intendit. alterius obliuiſcit̉. vnde oritur ꝑturbatio mētis. ꝓpter quod dicit̉ Eccl. ij. fili ne in multis ſint actus tui. R Scd̓o datur ſalubre conſiliū: porro. proſed vnū eſt neceſſariū: q. d. ideo turbaris. qꝛ circa plurima occuparis. ſꝫ ſi turbari nō vis vnū neceſſariū duobꝰ modis pōt ītelligi. 1 ẜm. ciri. qꝛ xp̄s nō relinque pl̓ima ⁊ app̄hende vnū tm̄. qd̓ eſt neceſſariū. iſtud aūt indigebat magna ꝯuiui preꝑatione. ſed vnū tantū eoꝝ que preꝑabat Martha erat ſufficiēs. ꝙ ſi martha circa illud vnū fuiſſet intenta. turbationē nō habuiſſet. vel ẜm Au. iſtud vnuꝫ deus ipſe eſt pr̄ et filius et ſpūſſanctus. qui ſūt vnus deus. cuius ꝯtemplationi ſi Martha fuiſſet intenta. non habuiſſet tur bationē. dicēte. pͣs. mihi at̄ adherere deo bonū eſt. Sꝫ hic dicet aliquis ſi melius eſt ꝯtemplationi intendere. relinquāt homīes miẜicordie oꝑa. alere eſurientē. veſtire nudū. diſcordes ꝯcorda re. peregrinos reciꝑe. viſitare infirmos. et pacifice regere ſubditos. Et dicendū ꝙ dn̄s nō rep̄hendit opus Marthe. ſꝫ dicit ꝙ ſine turbatione eſſe non poterat. que turbatio actiue vite ẜm Greg. nō eſt peccatū ſed etiam magne virtutis ⁊ pacientie. bo num eſt igitur occupari circa plurima. ſed melius eſt circa vnū intendere. Inſiſtere at actiue vite quibuſdā incumbit ex officio. ſicut p̄latis eccl̓ie. et mundi principibꝰ. atqꝫ habentibꝰ familiaꝫ quibuſdā vero ꝯpetit ex conditione ſua. vt forte qꝛ non ſūt diſpoſiti ad ꝯtemplationē. aut qꝛ habent tꝑalia q̄ largiri oportet indigentibꝰ Tercio ꝯmēdat ꝯtemplacōeꝫ Marie: maria op timā ꝑtem elegit: nō tu malā. īmo bonā. ſed tn̄ meliorē. immo optimā. qꝛ nihil ꝯtemplacōe diuina eſt melius Et rurſus quia actiua vita eſt circa tꝑalia. que tranſitoria ſunt. ſed ꝯtemplatio eternorum. vnde ſubdit: que non auferetur ab ea: auferuntur em̄ actus actiue vite. quia in alia vita nullus erit eſuriens. qui alatur. nullis ſitiens et ſic de alijs. ſed ꝯtemplatio hic incepta in gloria ꝑficitur Nota ꝙ beata virgo Maria quatuor op timas partes elegit. Prima pars eſt virginitas. de tribus em̄ ſtatibꝰ ꝯtinentiū. ꝯiugatoꝝ et virginū. v̓ginitas eſt optima. vn̄ Ciprianꝰ. v̓ginitas ē flos eccleſiaſtici g̓mīs atqꝫ ornamētū gr̄e ſpūalis. illuſtrior portio gregis xp̄i. hāc elegit bt̄a virgo

lix prima oīm feminaꝝ. vnde ſuper illud Luc. Primo quomō fiet iſtud. qm̄ virū nō cognoſco. dic̄ Beda angelo ꝓpoſitū ſue mē tis v̓go reuerent̉ expoſuit. vitā viꝫ v̓ginalē ſeducere decreuiſſe Secunda optima pars eſt fecūditatis honor. nō quēcūqꝫ regem aut principe generare. aut aliū puruꝫ hoīem. ſꝫ ip̄m deum et ho mine regem regū. ⁊ dn̄m dn̄antiū quē virgo elegit dicēs Ecce ancilla dn̄i fiat mihi ſcd̓m verbum tuū. Tercio ex triplici vita ſciꝫ pn̄ie. que bona eſt. actiua que eſt melior. et ꝯtemplatiua q̄ optima eſt. beata virgo ipſam ꝯtemplatiuā vitaꝫ elegit. vnde Hiero. totam virginē repleuerat ſpūſſancti gracia. totam incāduerat diuinus amor. ita vt in ea nihil eſſet hūanū. quod vio laret affectum. Quarto elegit optimā ꝑtem glorie. etenī ex cōſortio hominū iuſtoꝝ. quod eſt bonū. ex conſortio angelorum quod eſt melius elegit hodierna die conſortium xp̄i. quod eſt optimū. collocari ſuper omnē uiſtorum ordinē. ſuꝑ choros anad dexteram filii ſui dn̄i nr̄i iheſu xp̄i. vnde Hier. vbiqꝫ ꝯfidēter ſancta dei canit eccleſia. quod de nullo alio ſanctoꝝ fas eſt credere. ꝙ beata v̓go vltra angelorū ⁊ archangeloꝝ tranſcēderit merita. 3. Re. z. poſitus eſt thronus mr̄is regis. que ſedet ad dexteram eius ⁊cͣ. Onīca decima poſt penthe. Ser. lx. Ixit Iheſus ad quoſdaꝫ qui in ſe confidebant tanqͣꝫ iuſti et aſpernabant̉ ceteros ⁊cͣ. Luc. 18. multoruꝫ hoīm imprudencia hoc efficit. ut inde diſpliceāt et dānum patiant̉. vn̄ placere debu erant et comodū reportare. iuxta illud poete. diſplicet inprudens. vn̄ placere ſtudet. qd̓ manifeſte apꝑet in pre ſenti euangelio. de ph̓ijſeo qui orando deo diſplicuit. vn̄ place̓ debuerat. Et tria facit p̄mittitur em̄ duoꝝ hoīm diuerſi ſtatus ad or̄onem aſcenſus. Scd̓o addit̉ qualiter et quid orauerunt. ibi. phariſeus ſtans ⁊cͣ. Tercio infert̉ quid cōmodi ex or̄one re portauerunt. ibi. Amē dico vobis; A Circa pͥmū duo fa cit. p̄mittit̉ em̄ triplex defectus quorūdā ad quos xp̄us ſuū ſer monē direxit. et eſt pͥmus defectꝰ. qꝛ de ſe ꝯfidebant. vn̄ dicit: dixit ih̓us ad quoſdā: bene dicit quoſdā. qꝛ ſui reputacōe non erant ꝯmuni ſtatu ⁊ de ꝯuerſatione hoīm. ſed ſingulares ſe cre debant. et tales videri cupiebāt. Iob. 12. ergo vos ſoli eſtis ho mines. vt vobiſcū oriatur ſapīa: qui in ſe ꝯfidebant: ſi modicū debet aliquis ꝯfidere de alio. multominꝰ debet de ſeipſo ꝯfidere quia vt exꝑiencia docet. magis inuenit hō decipi ſe a ſeipſo qͣꝫ ab alio. qd̓ iō ꝯtingit. qꝛ minꝰ cognoſcit ꝓpͥas vires. et magis

Sermo cōmittit ſe ſibi. Hier..13. oblita eſt mei. ⁊ ꝯfiſa in mendatio. qꝛ certe oīs hō mēdax. Et nota ꝙ oīs ꝯfidentia de ſeip̄o fallax eſt quidā em̄ ꝯfidūt de ſua potētia Amos. 6. ve qͥ opulēti eſtis in ſyon. et ꝯfiditis in monte ſamarie. qui mons potenciā hominiſigͥficat. et infra. ſeꝑati eſtis in diem malū. et appropinquatis. ſolio iniqͥtatis. Quidā ꝯfidūt in figore ⁊ fortitudine. ſicut Sam ſon. pͣs. ꝯfidunt in virtute ſua Eccl. 16. antiquos gygātes cōfi dentes ſue virtuti. ꝑcuſſit dn̄s et execratus eſt. Quidaꝫ ꝯfidūt de ſua ſapīa. ſicut Salomon. qui poſtea infatuatus fuit. Prou̓. 16. vidiſti hominē ſapientē ſibi videri. magis illo ſpeꝫ habebit inſipiens. Itē quidā ꝯfidunt de ſuo prudenti ꝯſilio. ſicut Achitophel. Prouer. i. qui ꝯfidit in cantationibꝰ ſuis impie agit nec roborabit̉. Yſa. S. inite ꝯſilium et diſſipabit̉. Item qͥdaꝫ cō fidunt de ſuo ꝓpoſito. credentes qd̓ ꝓponunt nō poſſe impediri Prouer. 28. qui ꝯfidit in corde ſuo ſtultus eſt. Itē quidā confidunt de ſua eloq̄ntia. exiſtimantes verbis capere hoīem. qualeꝫ cōfidenciā habuit Cleopatra coraꝫ Auguſto. Yſa. 59. labia ve ſtra locuta ſūt mendaciū. Hier. 7. nolite ꝯfidere in verbis mendacibꝰ. tales em̄ capiunt̉ in v̓bo. Item quidā cōfidunt de ꝓpria vite diuturnitate. qualis fuit diues ille. Luc. 12. qui dicebat. anima habes multa bona poſita in annos plurimos. reqͥeſce co et bibe et ep̄ualare. Et audiuit vocem. ſtulte animam tuam re petunt a te. et que paraſti cuius erunt. Item quidam confidunt in diuiciis. Bar..3. vbi ſunt qui argentū thezaurizant. ⁊ aurum in quo confidunt hoīes. exterminati ſūt. ⁊ ad inferos de ſcenderunt. Item qͥdam in ſuis neceſſitatibꝰ ꝯfidunt de amicis. neſcientes quia ꝓſperitatis tꝑe multi ſunt amici ſed in aduerſi tate pauci. alij in bello confidunt armis ⁊ robore exercitus alij in infirmitate confidunt in medicis. alij hoc modo. alij alio mō de quibꝰ omībꝰ Hier. 17. maledictꝰ hō qui ꝯfidit in hoīe. et po nit carnem brachium ſuū. B Secundū malū iſtorum fuit quia cōfidebant de ſua iuſticia: tanqͣꝫ iuſti: nec tn̄ iuſtificat̉ homo ꝯparatus deo. pͣs. non nitres in iuditium cum ſeruo tuo. quia non iuſtificabitur in conſpectu tuo omnis viuens. Nota quia nullus homo viuēs qͣntuncūqꝫ ſit magni meriti debet de ſuis iuſticiis confidere. ꝓpter quatuor. Primo quidem quia noſtre iuſticie incerte ſunt. nullus em̄ ſcire poteſt ꝓcerto. an opera ſua vere ſint iuſta. falſa eniꝫ iuſticia in multis eſt ſimilis vere. ſi cut falſum aurū ſimile eſt vero. ꝓpter qd̓ dicit Iob. o. etiā ſi ſim plex fuero. hoc ipſum ignorabit anima mea. Et prima Corin. q. nihil mihi conſcius ſum. ſed tamē in hoc iuſtificatꝰ nō ſum.

lx. Secundo de ꝓpria iuſticia non eſt confidendum quia noſtre iuſti cie pure nō ſūt. ſꝫ ſemꝑ habent aliqͥd peccati macule annexū. Yſa. 64. facti ſumus vt inmūdus. om̄es nos. quaſi pannus mē ſtruate vniu̓ſe iuſticie nr̄e. qͣntacūqꝫ em̄ iuſticia ꝯꝑata deo nō eſt pura. et pͥmo quidē angeli eciam iuſticia eſt impuritati ꝑmixta Iob. 4. nūquid homo dei ꝯꝑatione iuſtificabitur. ecce qui ſerui unt ei nō ſunt ſtabiles. et in angelis ſuis reperit prauitateꝫ. qͣn tomagis hij qui habitant domos luteas ⁊cͣ. Itē nec celi ſunt inmaculati corā eo. Iob. 15. ecce celi mūdi nō ſūt in ꝯſpectu eius qͣntomagis inutilis et abhominabilis homo. Item nec infantes iuxta illud. nemo eſt abſqꝫ pct̄o. nec infans cuius eſt vniꝰ diei vita ſuꝑ terram. Item nec quicūqꝫ iuſti et ſancti ſunt ſine pct̄o. Prou̓. 14. Sepcies in die cadit iuſtus. et Eccl. 7. nō eſt homo iu ſtus in terra qui faciat bonū ⁊ nō peccet. ſi igitur iuſticie nr̄e ita ſunt impure. quis vt dicit̉ Prouer. o. poteſt dicere mundū eſt cor meum. purus ſum a peccato. Tertio de ꝓp̓a iuſticia ꝯfidendum nō eſt. quia nō eſt firma. vnde quilibet qͣntūcūqꝫ magni meriti poteſt a iuſticia ſua decidere. Iob 15. ecce inter ſanctos eiꝰ nemo īmutabilis. nemo em̄ de ſua iuſticia debet ꝯfidere. ſi conſi derat caſum pͥmi angeli. pͥmi ꝑentis. Dauid. Petri apl̓i. et illius heremite de quo legitur in vitaſpatrū. Quarto nō eſt ꝯfidenduꝫ de ſua iuſticia. quia nr̄e iuſticie nondū ſunt approbate. ſed adhuc oportet eas deduci ad examē diſtricti iudici dei. pͣs. cum accepero tꝑs. ego iuſticias iudicabo. vbi multa que iuſta vident̉ reprobabunt̉ Iob. 9. ſi equitas iudicti q̄ritur apud domniū. nemo audet ꝓ me teſtimoniū reddere. ſi iuſtificare me voluero. os meū ꝯdemnabit me. ſi innocentē oſtēdere me voluero prauū me comprobabit. C Tertiū malū iſtoꝝ eſt alioꝝ contemptus: ⁊ aſpernabant̉ ceteros.i. valde ſpernebant alios quos pct̄ores iudicabāt. vbi attēdendū eſt ꝙ iſti ſuꝑbiebāt in ſeipſis. ꝯfidentes de ſua iuſticia. Itē ſuꝑbiebant aduerſus ꝓximum. alios ꝯtemnentes. Nota ẜm Gre. 22. mor. ꝙ quatuor ſūt ſuꝑbie ſpecies hoc verſu ꝯtente. Ex ſe pro meritis plus falſo om nibꝰ inflant Prima ſpecies eſt qn̄ homo bonū qd̓ habet a ſe cre dit habere. Scd̓a qn̄ credit deſuꝑ eſſe datū. ſed tn̄ ſuis meritis Tercia quando iactat ſe habere quod nō habet. Quarta cū cete ris deſpectis. ipſe ſingularis vult apparere; parabolam iſtam: Iſtis xp̄us adduxit ſimilitudinem. vt ex aliorum turpitudine ſuam feditateꝫ aduerterent. Secundo ponitur aſcendentiū in templū ꝯditio: Duo homīes aſcēder̄t in tēplū: erat tēplū in al to ſitū. quia in mōte ſyon quo qͥndecim gradibꝰ aſcēdebat̉. vt

Sermo orauent Ad nihil aliud eundū eſt ad eccl̓iam niſi ad or̄onem qꝛ ad hoc eſt inſtituta: vnꝰ phariſens: quaſi diuiſus. qꝛ geſtu habitu et ꝯuerſacōe ab alijs erat diſtinctius. maxime ex eo ꝙ nō erat ſicut ceteri homines. nō quidem iniuſticia. ſed in ſuꝑbia. Et alter publicanꝰ: eo ipſo argumentū eſt. ꝙ eſſet peccator racōe implicacōis negotioꝝ ſecularium. et etiā qꝛ exactio tributi de vectigalibus erat ꝯtra legeꝫ.i. Eſdre. 7. vnde publicanꝰ po teſt dici quaſi publicus peccator. D Nota ꝙ omīs ꝯtans quadruplex templū debet aſcendere. Primū eſt materiale quod quilibet debet aſcendere cumentis deuotionē. de quo Yſa. 56. domus mea domus orationis vocabitur. Et liꝫ vbi non vacat hoc templum aſcendere. deus exaudiat orantes. tn̄ vbi adeſt co moditas quilibet tenet̉ eccleſiam ꝓ oratione frequentare. cum em̄ homo orare nō poſſit niſi alicubi exiſtens. nullus eſt locus ſic orationi ꝯnemens quēadmodū templum deo ꝯſecratum 3. Re. 8. quodcūqꝫ orauerit populus tuus in loco iſto tu exaudi es de excelſo celorum habitaculo. Secundum templum eſt ſpiri tuale. mens. id eſt hominis. 2. Mach. 14. tu domīe voluiſti tem plum habitationis tue fieri in nobis. In hoc templo adoratur deus. quia em̄ deus ſpūs eſt. ideo eos qui adorant vere in ſpiri tu adorare oportet. vt dicitur Io. 4. hoc tēplū mentis quilibet aſcendit. qn̄ ab exterioribus ad interiora mentem reducit. quia in aſcenſu mētis oportet adorare deū. pͣs. aſcenſiones in corde ſuo diſpoſuit. vt eleuetur ſupra omne mūdanū. Tercium tem plū eſt miſteriale totū ſcꝫ ꝯgregatio fideliū. i. Cor. 3. Neſcitis quia templum dei eſtis vos. quicūqꝫ eſt extra hoc templū ꝯgregationis fidelium. ſiue iudeus ſiue paganus. vel hredicus. aut ſciſmaticus. ac etiam quilibet excōmunicatus. eius oratio non exaudiatur. vnde numeri. 16. dixit Moyſes deo contra ſciſma ticos. ne reſpicias dn̄e ſacrificia eorum. Quartū templū eſt cileſtis glorie ipſe deus. de quo. psͣ. in templo eius om̄es dicēt glo riam. qd̓ templū quilibet orans debet aſcendere mentis deſiderio. vt orando ſoluꝫ querat in hoc templo quieſcere. vn̄ Dam oratio eſt aſcenſus mentis in deum. et pͣs. tranſibꝰ ad locū tha bernaculi admirabilis vſqꝫ ad domū dei. et iterum. vnam pecti Scd̓a pars E a domino hāc requiram ⁊cͣ. Ecundo cum dicit̉. Phariſeus auteꝫ ⁊cͣ. ponit̉ diuerſa vtriuſqꝫ oratio. Et duo facit. premittitur eniꝫ qͣꝫ ſuperba fuerit phariſei oratio: phariſeus auteꝫ ſtans. ſtabat phariſeus eleuatus. non contemplationē mētis ſed timore elationis. vt dicit. Theophalus. Iob. 15. Quid

xvi te eleuat cor tuum et quaſi magna cogitans attonitas hos ocu los. quid tumet contra deum ſpiritus tuus. vt proferas de ore tuo huiuſcemodi ſermones: apud ſe orabat: bene apud ſe ora bat. quia preces eius ſuperbas deus non exaudiebat. Iob. trice ſimoquinto. clamabunt et non exaudiet. propter ſuperbiā ma lorum. Vel ẜm Baſilium. ideo apud ſe orabat quia ſeipſum re dibat per peccatum ſuperbie. cum eniꝫ preces eius debuiſſent ce lum penetrare. gloria tamen meritorum ſuoꝝ inanis hoc faciebat. vt orans apud ſe eſſet. et tamen vera humilis oratio extra ſe rapit orantem: deus gracias ago tibi: optime incepit orare: quia orationis principium debet eſſe graciaꝝactio de ꝑceptis. qꝛ ſcd̓m Tullium graciarūactio de ꝑceptis reddit benefacientem ꝓ num ad maiora tribuenda. et ipſum recipientē facit capatiorem quia non ſum ſicut teteri homines. in hoc male proſecutus eſt o rationis principum. ſi enim dixiſſet non ſum ſicut ceteri homineiuſti quia peccator ego ſum. aut non ſum ſicut ceteri peccatores. ego amplius peccaui in hoc fortaſſe verius dixiſſet. ſed dixit ꝙ n̄ erat quales ſūt ceteri homīes oēs pct̄ores. et ipſe ſolus iuſtus et quidā ſic alios contēnendo. non erat reuera ſicut ceteri peccatores. ſed amplius omnibꝰ peccans. Conmendat autē ſe de prima ꝑte iuſticie. que eſt declinare a malo Raptores: qui aliena rapiunt. vi. fraude. aut occulte: iniuſti. qui omittunt legis iuſti ciam: adulteri: qui alterius thorum violāt. Et attende ꝙ t̓plex malum imponit phariſeus ceteris hominibus. omne em̄ quod ē in mundo. aut eſt cōcupiſcencia carnis. quam intelligit per adulteros. aut cōcupiſcencia oculoruꝫ. que ē auaricia. quā ītelligit per raptores. aut ſuperbia vite quam intelligit per iniuſticiam. magna eſt enim iniuſticia nolle ſubeſſe. Imponenda autem iſta vicia hominibus peius dixit qͣꝫ primo. quia ad ſpecialia crimīa deſcendit. Et attende quia ab iſtis tribus viciis dicit phariſeus ſe eſſe alienum. ſed non dicit ꝙ ſit ſicut ceteri homines detractoearrogantes. preſumptuoſi. quod vere dixiſſet. ſic eniꝫ gloriaba tur de ſua falſa iuſticia. ꝙ non attendebat vera ſua vicia. velut etiam: id eſt qualis eſt etiam: hic publicanus: in hoc vero peſſime dixit. quia vt dicit Criſo. non ſaciauerat contemptum eiꝰ tota humana natura ſed etiam publicanum aggreſſus eſt. minus autem peccaſſet ſi publicanum excepiſſet. nunc autem vno verbo et abſentes inuadit et vulnera preſenti laceſſit. quia vero non ſufficit declinare a malo niſi aliquam iuſticie parteꝫ habeat que eſt facere bonum. ideo conuenienter cōmendat ſe de ea dicēſ Ieiuno bis ī ſabbato. ī ſeptimana. quā ſabbatū ab vltima die

Sermo nominabāt. Ieiunabāt em̄ phariſei: vt dicit Theo. ſcd̓a ⁊ qͥnta feria. ſic igitur ieiunia obiicit contra carnis paſſionem. vicio ve ro rapacitatis et iniuſticie obicit aliud bonum dicens. decimas do omniuꝫ que poſſideo: decime dant̉ miniſtris eccleſie. et ꝑtim ſunt de iure naturali. parti vero de iue̓ poſitiuo: qd̓ eī aliqͥd det̉ miniſtris eccleſie ad eoꝝ ſubſtentationē. deiure naturali ē. qd̓ v̓o det̉ decima pars aut plus vel minꝰ de iure poſitiuo eſt. alias Iacob nunꝙͣ feciſſet votum de decimis dādis. cum ea que ſūt de iure naturali ſub voto non cadant. Et attende quinqꝫ mala nata de ſuꝑbia phariſei. primū ē irreuerencia dei. quia ſtās orabat irreuerenter. ſuperbia enim tollit reuerenciā. et qͣꝫto quis ſuꝑbi or fuerit. tanto erit minus reuerens. Scd̓m maluꝫ eſt cōplacēcia ſui. quia apud ſe orabat. Tercium malū eſt contēptus proximi quia non ſum ſicut ceteri homines. Quartū malū eſt iactancia qꝛ ieiuno bis in ſabbato. Quintū malū eſt perditio omniū bonoꝝ quia vt dicit aug. in regula. alia quecunqꝫ iniqͥtas in malis ope ribus exercetur vt fiant. ſuperbia etiā bonis operibus inſidiat̉ vt pereant. quare vt dicit Aug. in verbis phariſei. et nihil īue nies ꝙ orauerit. ſed ꝙ ſe cōmendauerit. et tn̄ vt oraret aſcēdit fatuus fuit. quia ſaltem orare debuerat ꝓ alijs. aut pro ſe: vt cō ſeruaret̉ in ſtatu in quo erat. G Scd̓o ponitur humilis publicani oratio. et tanguntur ſex. ꝓpter que meruit indulgen ciaꝫ quoꝝ primū eſt recognitio culpe. vnde Hiero. de ſmaragdo magna inquit iam eſt pars iuſticie ſeipſum noſce homo ꝙ ꝑuul ſit. vt ex eo diuine virtuti ſubdatur humilius. ex quo ſuaꝫ cul pā ignoſcit. talis enim nihil videt in ſe vnde ſuꝑbiat. et iō dicit: publicanus autem ſtans. aliter ſtabat qͣꝫ phariſeus. quia ille reputans ſe iuſtum. hic cognoſcens peccatum ſuum. ꝓpter qd̓ dimittitur ei pct̄m. vnde Aug. quia miraris ſi deꝰ ignoſcit. qn̄ ſibi appropinquaret. Luc. 15. de filio prodigo: cum eſſet longe ipſe agnoſcit. Scd̓a cōditio penitentis eſt timor ire dei: a longe alonge ſtamus ab eo quem timemꝰ. alonge vero ſtabat vt deꝰ vidit illum pater eius et miſericordia motus eſt. Tercia condi cio eſt robor et verecundia patrati ſceleris. vnde Am. i. de offi. in ipſa noſtra oratione multum verecundia placet. multum con ciliat gracie apud deum. nonne hoc pretulit publicanum ⁊ com mendauit qui nec oculos ſuos audebat ad celum leuare. vn̄ di cit: nolebat nec oculos ad celum leuare. vbi eſt ſedes dei. ꝓut omnes leges cōfitent̉ nolebat oculos ad celum leuare: ex cōfuli one ſuoꝝ criminū.i. eſdre. o. deus meus confundor et erubeſco leuare faciē meā ad te. qm̄ īiquitates nr̄e ml̓tiplicate ſūt ſuꝑ ca

lx. put noſtꝝ. ⁊ delicta nr̄a creuer̄t vſqꝫ ad celū. Quarto reqͥrit̉ in iuſtificacōe dolor ꝯmiſſi. vn̄ ſubdit: ſꝫ ꝑcutiebat pectꝰ ſuū dicēs ꝑcutiēdo pectus ẜm Theo. pūgebat corcauſa malaꝝ cogitatio nū. ſic eī dolebat de ꝯmiſſis. vt ſibiipſi iratus de ſeipſo exigeret penaꝫ. Quinto requiritur in iuſtificatione peticō īdulgētie a deo vn̄ ſequit̉: deus ꝓpitius eſto. i. benignꝰ miſericors placatꝰ vt dimittas pct̄a. psͣ. ꝓpe eſt dn̄s oībꝰ inuocātibꝰ eū in veritate. volū tatē timentiū ſe fatiet. ⁊ deprecacōeꝫ eoꝝ exaudiet. ⁊ ſaluos fati et eos. Sexto requirit̉ oris ꝯfeſſio: mihi pct̄ori: nō mihi iuſto. ſꝫ mihi pct̄ori ſis ꝓpitiꝰ Yſa. 43. dic tu pͥor iniqͥtates tuas. vt iu ſtificeris. ⁊ psͣ. dixi confitebor aduerſum me iniuſticiā meā dn̄o et tu remiſiſti īpietatem pct̄i mei. Tercia pars. H Eercio cum dr̄ Amen dico vobis. tangit̉ fructus vt̓ uſqꝫ orationis. vbi duo facit. qꝛ primo adducit ſm̄aꝫ amen dico vobis.i. vere dico vobis: qꝛ deſcendit hicpublicanus: iuſtificatus: id eſt factus iuſtus: ī domū ſuam: redit enim ad conſcientie domū. qui priꝰ erat vagabun dus exterius: ab illo. i. pluſqͣꝫ ille. quia magis redit iuſtificatus confitendo pct̄a. qͣꝫ phariſeus extollendo ſua merita. vel publitanus deſcendit iuſtificatus ab illo.i. a deo. qui iuſtificat impiuꝫ et non vult mortem pct̄oris. ſed publicanus deſcendit iuſtifica tus a ſeipſo. Secundo ponitur ratio dictoꝝ. et pͥmo de reꝓbacō ne phariſei: quia omnis qui ſe exaltat: ſuꝑbiendo quemadmo dum phariſeus: humiliabitur: id eſt deiiciet̉ et reprobabit̉. et attende ꝙ ſignanter dicit. qui ſe exaltat. quidā eī ſe nō exaltāt ſed exaltantur ab alijs: cum eoꝝ merita recitant̉ et extollunt̉. aut ad dignitatis gradum aliorū inſtancia promouentur. iſti humilia debent nō ab alijs. ſed a ſeipſis exiſtimādo ſe īdignos tali exaltatione. vnde Aug. de virgi. 33. humilitatis. ſectato res et conſeruatores maxime eos eſſe conuenit. qui magno ali quo bono ceteris eminent. qͣꝫto eniꝫ maior es. tanto te humilia in omnibꝰ naꝫ menſura humilitatis cuiqͣꝫ ex menſura magnitu dinis data eſt. quidā vero ſeipſos exaltant. et illi ecōtr ab alio deliciunt̉. exaltauit namqꝫ ſe ſuperbꝰ angelꝰ. et factus eſt dyabolus. exaltauit ſe primus homo. et factus eſt mortalis. exaltauit ſe pharao. et ſubmerſus eſt in mari rubro. exaltauerunt ſe Dathan et Abyron in ſeditionē. ⁊ precipitati ſunt viui in īfer nū. exaltauit ſe Saul et demoniacus factus eſt. exaltauit ſe Ab ſalon. et crinibꝰ ſuſpenſus eſt. exaltauit ſe adonias et pͥuatus ē regno ſimul et capite. exaltauit ſe Roboā. et diuiſū eſt regnuꝫ eius. exaltauit ſe Senacherib. et ceciderunt de exercitu ſuo centū

Sermo et octoginta milia virorum. exaltauit ſe nabugodonoſor. et in morē beſtie conuerſus eſt. exaltauit ſe holofernes et mulier ca put eius abſcidit. exltauit ſe ſuꝑbus Anthiocus. et a vermibus conſumptus eſt. hoc eſt illud viciū ꝓpter qd̓ maxime extirpandū xp̄s carnē aſſumpſit. ꝯtra qd̓ vt dicit Aug. tota maxime mi litat doctrina xp̄iana. vn̄ ſolā humilitatē criſtus ꝓmittit docere qͥ ad ſe venerint. dicente Auo. o doctrinaꝫ ſalutareꝫ. o mgr̄m dn̄m qꝫ mortaliū. qui nō dixit. diſcite a me fabricare mundū. aut mor tuos ſuſcitare. ſed quia mitis ſum et humilis corde. Deinde ponit cauſam iuſtificacōis publicani. et qui ſe hūiliat exaltabit̉. eſt eī humilitas virtus alata. que eleuat ſe habentes. Itē eſt ſcala a terra pertingens ad celū. Item eſt via regia abſqꝫ omni ꝑicl̓o vnde cum beato Athonio fuiſſet mundus oſtenſus vndiqꝫ plenus laqueis clamauit ipſe. heu quis iſta euadet Rn̄ſuꝫ eſt ei ſo la humilitas: Rogemꝰ ⁊cͣ. Dn̄ica xi. poſt penthecoſtes Sermo lxi. Xiens ih̓s de finibꝰ tiri venit ꝑ ſydoneꝫ ad ma re galilee ⁊cͣ. Mar. 7. qꝛ deus nulla obligacōe ſꝫ plena liberalitate p̄ſtat beneficia. ideo rogari debet de conferendis ⁊ de collatis beneficiis lau dari. quod factum ē in ſanationē infirmi. de qͥ agitur in preſenti euangelio. quod diuidit̉ in tres ꝑtes. in qua rum pͥma ponitur deuota fideliū deprecatio. in ſcd̓a tangit̉ beni gna xp̄i exauditio. ibi et apprehendens eū ⁊cͣ. intercia ſubdit̉ fer uens miraculi predicatio. ibi et p̄cepit illis ⁊cͣ. A Circa primū tria facit. pͥmo enim ponit̉ aduentꝰ criſti ad locū miracu li: exiens ih̓s de finibus tiri: tirus vt dicit glo. ſuꝑ Yſa. 23. nobiliſſima ciuitas fuit chananeoꝝ vbi dominus ſanauit filiā cha nanee a demonio. et eſt ipſa ciuitas metropolis. ꝓuintie fenicū vnde fuit Dido que edificauit carthaginem. quegenti cartha ginenſium nomen dedit ſue originis: vt punici quaſi fenici no minentur. ipſa ciuitas titus vt dicit glo. fundata erat in inſula magni maris. tante glorie ⁊ potencie. vt oēs mundi nationes illuc confluerent. queqꝫ mundi precioſa illuc deferentes: ꝓut legit̉ Eze. 7. vnde maximū erat tocius mundi negociatōis foꝝ ſed tn̄ ꝓpter innumerabilia pct̄a ciuium. et maxime ꝓpter eorū ſuꝑbiam dei iudicio Nabugodonoſor tribus annis eaꝫ obſedit et decem menſibus edificās agerem in gyro et munitiones pro ut p̄dicitur in ꝓphecia Eze. 26. quā captā funditꝰ euertit ⁊ q̄ pͥ mo erat ſtatio nauium. facta eſt ex ſolitudine ſiccatio ſagenaꝝ. voluit autem dictus nabugodonoſor eā facen ꝯtinentem terre ſꝫ

ip non potuit. poſt. o. vero annos reedificata fuit ciuitas. ſicut p̄ dixit Yſa. ⁊ quā Alexander magnus de egipto rediens cū vi ctonia ſubiugauit. et miniſterio ethiopū multaꝝqꝫ gentium lapidibus et arboribꝰ fecit terre continentē. igitur patet vn̄ veni ebat dominus B Denide ponit qua tranſiuit: venit ſydo nem: Sydon ciuitas opulentiſſima eſt. quā fenices mare rubrū tranſeuntes edificauerunt. et propter habundanciā piſciuꝫ qui ibi capiuntur. eam vocauerunt ſydon. nam piſcē fenici ſydon appellant. vel ſic dicta eſt ciuitas illa a ſydonis natis ex ſydone pͥmogenito chana an qui eam edificauerat. Deinde ponit qͥ peruenerit: ad mare galilee: relicta tiro et ſydone regione gen tilium ad iudeos venit ne preberet iudeis occaſionem exiſtimā d̓i eum legis trangreſſoreꝫ. ꝙ ſegentilibus admiſceret. quia ve ro ſupra mare galilee multe regiones erant. oſtendit ad quā il larum venerit: inter medios fines decapoleos: de capolis gretum nomen eſt. et dicitur a deca quod eſt decem. et polis quod eſt ciuitas. dicitur igitur xp̄s veniſſe ad mare galilee ẜm Be. in ea parte cui e regione contrapoſita eſt regio decem ciuitatuꝫ circa pellam et gazaram contra galileam. ¶ Nota qꝛ iſte chriſti progreſſus ſignificat aduentum ipſius ad gentes. tyrus enim anguſtia interpretatur. et ſignificat ſynagogam que āgu ſta erat. in paruo enim populo. et anguſtato cerimonis cogno ſcebatur deus Yſa 49. anguſtus eſt mihi locus. fac ſpacium mi hi vt habitem. et ideo a finibus iudeorum exiens fides chriſtia na. venit ſupra mare preſentis ſeculi in latitudinem gentium. q̄ lo: ciuitatum numero intelligitur. 2. Reg. 19. Reſpondit vir iſrahel ad viros iuda decem partibus ego maior ſum apud regē magiſqꝫ ad me pertinet dauid qͣꝫ ad te. Venit auteꝫ chriſtus in latitudinem gentium per ſydonem. que venatio interpretatur quia piſcationis venatione facta per apl̓os ad nos venit notici a nominis dei D Vel tyrus mentem ſuperbaꝫ ſignificat vnde ipſi regi tyri dicitur in figura primi angeli qui eſt rex ſuꝑ omnes ſuperbos. eleuatum eſt cor tuum et dixiſti deus ego ſuꝫ et in cathedra dei ſedi in corde maris Eze. d: cathedra dei mēs humana eſt. in qua ſuperbiente ſedet ſuperbie princeps: ſumit autem ſuperbia originem ex complacencia ſui ipſius. vnde Aufundamentum babilonie ciuitatis eſt amor. et ſui cōplacenciaex hoc vero tyrus humana ſcꝫ mens ſuꝑbit. qn̄ ſibiipſi compla cet in actibus. in virtutibus ⁊ in potencia. Eze. 27. o tyre tu di xiſti perfecti decoris ego ſum. quantum ad virtutem ⁊ in corde maris ſita. quantum ad potenciam. Sed aduertendum. qꝛ non

Sermo omnis ſuipſius complacencia cauſat ſuperbiam. licet quelibet ſit occaſio ſuperbendi. ſicut eniꝫ poſſunt placere alie creature ab ſqꝫ peccato. vnde psͣ. delectaſti me domine in fractura tua ⁊cͣ. ita abſqꝫ ſuperbia poteſt aliquis ſibiipſi complacere. quatuor auteꝫ requiruntur in complacencia ſui ne ſit damnabilis. primo ꝙ ſit de veris bonis. vt in vigore anime. de ſubtilitate ingenii. de graciis donis et virtutibus. non quemadmodum dicitur de aliqui bus Prouer. z. gaudent cum malefecerint et exultant in rebus peſſimis. Secundo oportet ꝙ complacencia non excedat ipſorū bonorum menſuram. ſicut enim frequenter plus placet mulier qͣꝫ ſit placibilis. ita quidam ſibiipſis etiam de veris bonis plus placent qͣꝫ ſint placibiles. non enim minus excecat mentem: qd̓ eſt interius eo quod eſt exterius. Tercio requiritur ꝙ non perſi ſtat aliquis in ſuipſius complacencia. ſed ad dominum referat: qui hoc dedit. vnde ſibi complaceat. Auguſtinus a. confeſ. 12. Si placent corpora deum lauda ex illis. et in artificem eoruꝫ re torque amorem. ne in his que tibi placent ipſe diſpliceas ſi pla cent anime in deo amentur. Quarto requiritur vt ſic conſidere placibilia ſibi. ꝙ etiam attendat proprios defectus. ne ex ill̓ ſuperbiat. et hos non emendet. fatuus eī eſt qui alienū opꝰ ſic cō ſiderat. ꝙ ſuum proprium negligit. vere autem bona placibilia opera dei ſunt. defectus vero eſt ex nobis. vnde Oſee. 13. iniqui tas tua ex te. ſalus autem tua non niſi ex me. qua ꝓpter non mi nus ſunt conſideranda ea in quibus anima ſibi diſplicet. vt ea corrigat qͣꝫ ea in quibus ſibi complacet Qui vero aliter ſibi com placet qͣꝫ dictum eſt. ille ſtatiꝫ īcipit edificare tyſuꝑbie ciuitatē cuius fundamentum eſt in ordinata ſuiipſius complacencia. de qua conſurgit paries ſuperbie diſtinctus triplici ordine. ſcilicet tumore ſui. contemptū proximi. et irreuerencia dei E Ex tumore mentis quatuor procedunt edificia. ſcꝫ vana gloria. cu ius manſiones ſunt ypocriſis. oſtentatio. ſuperſtitio. et arrogā cia. Alterum edificium eſt accidia. que negligit bene operari cu ius manſiones ſunt tedium virtutis. ſtupiditas mentis in peni tencia. Tercium edificium eſt diſſolutio in proſperis. cuius mā ſiones ſuns luxuria. gula. vanitas. et auaricicia. que tribuit vn de predicta vicia fabricentur. Quartum edificium eſt impacienci a in aduerſis. vnde onuntur iſte manſiones. īdignatio aduer ſus dominum. abnegatio eius. blaſphemia. deſperacia Item ex contemptū proximi tria eriguntur edificia. ſiquidem proximus non ſit magni valoris. de eo eſt īmiſericordia. cuius manſiones ſunt quecunqꝫ vicia oppſita oꝑibus pietatis. ſi vero ſit extimatō

lxi ꝙ proximus ſit alicuius virtutꝭ. tunc eſt ſecunduꝫ edificium. ſci licet inuidia que gaudet de malo. et dolet de bono. cuius manſi ones ſunt detractio. calumnia. irriſio. ſi vero iam proximus tā te ſit virtutis. vt videatur offendiſſe. tunc eſt tercium edificiuꝫ ſcilicet ira. cuius manſiones ſunt diſcordia. ſcandalum. ſciſma. o diuꝫ: homicidiū Item ex irreuerencia dei procedunt duo edifici a. ſcilicet ingratitudo de perceptis. et preſumptio de percipiēdi ſacrilegium. diuinatio: omnis ars magica. hereſis. et ſymonia quorum enumerare manſiones longum eſt. Hec eſt ciuitas ma ledictionis ſuperbie quam qui edificat. edificat ad gehennaꝫ ip ſa nanqꝫ eſt habitatio demoniorum. vt dicitur Apol̓. 18. veniens itaqꝫ dei filius ad mare preſentis ſeculi in mediam exterminii terram proſilit. vt dicitur ſap̄. 18. et exiuit a tyro ciuitate ſu perbie. et ab omnibus finibus eius. quia ſemetipſum exinaniuit. formam ſerui accipiens. nec vllum vitium edifici ſuperbie in eo repertum eſt. ſed venit ad nos per ſydonem paupertatis: et humilitatis. eodem autem modo adhuc ipſe chriſtus exit ab omni mente ſuperba: quia inflata mens eum continere non po teſt. vnde tyrus anguſtia dicitur. quia ſuperba mens quanto ā plius inflatur: vt ſit cathedra dyaboli. tanto amplus anguſtatur. ne deum ſuſcipere poſſit. Secundo ponitur īfirmi cuiuſdam preſententatio et adducunt ei ſurdum et mutum. ſur di ſunt omnes peccatores et muti Mich. 7. ponent manum ſu per os. aures eorum ſurde erunt. ſurdi quidam ſunt ad clamo rem chriſti. qui clamauit dictis factis morte vita deſcenſu aſcenſū. vt redeamus ad eum. ſicut dicit Auguſtinus. 4. confeſ. quaꝫ vocem Lazarus de mouumento audiuit. terra quia tremuit. celum quia obtenebratum eſt. petre quando ſciſſe ſunt. et monumenta quando aperta ſunt Item non audiuit predicatores qui ſut dei precones. ſūt eī velut aſꝑis ſurda que non exaudit vocē incantantium. incantatores ſunt. vt exeat aīa de cauerna dyaboli. vt venenuꝫ abiiciat vt contrectari ſe permittat. exit per cō tritionem. abiicit venenum per confeſſionem. contrectatur per ſatiſfactionem. Item ſurdi ſunt peccatores ad vocem ſcripture: q̄ eſt liber ſtatutorum dei. que tamen ſic clamat inceſſanter. vt ali quando audiatur. Yſa..29. audient in illa die ſurdi verba libri Item ſurdi ſunt peccatores ad clamorem creature. que tota clamat ſe defectibilem. et deum eſſe amandum. Ber. mundus clamat ego deficio. caro clamat ego inficio. dyabolus clamat ego decipio. chriſtus clamat ego reficio. quem ergo ſequeris miſer homo. Item ſurdi ſunt ad illam vocem potentiſſimam. Surgite

Sermo mortui venite ad iudicium. Item nec illam aduertunt voceꝫ dā nationis. Ite maledicti in ignem eternum qui paratus eſt dya bolo ⁊cͣ. Item nec clamoreꝫ glorificationis audiunt. venite bene dicti patris mei. ⁊cͣ. Muti ſunt etiam peccatores ad confeſſioneꝫ peccatorum. ad dei laudem. ad prolationem verboꝝ edificatio nis aliorum. Tercio ponitur deprecatio: et deprecabantur euꝫ vt imponeret illi manum. efficax enim eſt chriſti manus ad ſal uandum Yſa. 59. non eſt abbreuiata manus domini vt ſaluae̓ nequeat. hec eſt illa manus que plantauit aurem: ⁊ formauit os hominis ⁊ linguā. exo. quis fecit os hominis. aut quis fabri catus eſt ſurdumet mutum. nonne ego et cetera. Secunda pars. s Ecundo cum dicitur. Et apprehendens eum ⁊cͣ. poni tur benigna precantium exauditio. vbi duo facit. p̄ mittunt̉ enim ſeptem que operatus eſt in hoc miraculo. Primum eſt infirmi apprehenſio: et apprehendeneum: vt enim humanum genus liberaret a morte. naturam nō ſtram aſſumpſit. Hebreoꝝ. z. nuſqͣꝫ angelos apprehendit: ſed ſe men Abrahe apprehendit. vt per mortem eum deſtrueret. qͥ habebat mortis imperium. et eos liberaret qui erant obnoxii ẜuitutis. ſic etiam vt hunc liberaret apprehendit manu Hiere. 21. apprehendi manum eorum vt educerem eos de terra egipti. Se cundo ponitur ipſius ſequeſtratio: de turba ſeorſum: et hoc ꝓ ter tria. Primo ſcd̓m Criſuſtomum: vt doceat nos fugere inanē gloriam. ne opera noſtra faciamus coram hominibus. Secundo vt dicit gloſa quatenus doceat: ꝙ penicipium ſanande mentis ē a turbis cogitationū ſegregare dolentem. Tercio ne tumul tu turbe impediretur ſurdus ab intentione diuina. Tercio ponitur digitorum immiſſio: miſit digitos in auriculas eius: pri mo quidem. quia digiti pertinent ad operum diſtinctionem vt igitur audiendo diſceret quid qualiter eſſet agendum. digiti ī aure eius ponuntur. Secunda vt diuina lex in tabulis cordis eius ſcriberetur ſcripta digito dei. Tercio quia digiti dei ſignāt dona ſpiritus ſancti. per que eſt ſpiritulis mens auditus. H Quarto ponitur ipſius lingue medicatio: et expuens tetigit liguam eius: ecce nouum medicinale vnguentum. Theophilus omnia membra corporis chriſti diuina exiſtunt et ſancta. etiaꝫ ſputum quod eſt ſuperfluitas. Quinto ponitur aſpectus in celū et ſuſpiciens iheſus: et hoc ideo. vt dicit Beda. quatenus oſtē deret inde mutis loquelam. inde ſurdis auditum. inde cunctis in

lxi firmantibus medelam eſſe querendam. pſal. auxilium meum a domino qui fecit celum et terram Iaco. primoonine datum opti mum et omne donum perfectum deſurſum eſt. Sexto ponitur ſignum doloris: ingeniuit: non eo ꝙ ipſi ſit opus aliquid a pa tre cum gemitu petere. ſed vt daret exemplum gemendi in orati one pro noſtris et aliorum exceſſibus Ingeniuit etiam vt dicit Criſoſtomus. compaſſus miſerie tantarum infirmitatum. ī quaſ genus humanū propter peccatū inciderat. Septimo poīt̉ criſti imperium. et ait verbo potentiſſimo per quod facta ſunt omnia Effeta: hebraicum verbum eſt. et ideo ſubiungit eius īterpreta tionem: quod eſt ad aperire: mandauit auribus eius etiam ſur dis. vt aperirentur a ſurditate et ſurditatem noſtram aliquādo forti clamore frangit. fregit ſurditatem Pauli dicens Saule ſau le quid me perſequeris. fregit etiam ſurditatem beati Auguſtini prout ipſe dicit io. confeſſio. clamaſti et vocaſti. et rupiſti ſur ditatem meam. coruſcaſti et ſplenduiſti ⁊cͣ. I Secundo po nitur ſanitatis effectus. et primo de auditu: et ſtatiꝫ: ad verbū chriſti: aperte ſunt aures eius: in miſſione digitorum in auriculas. et verbo chriſti dicentis. effera. aperuit aures ſurdi. Yſa. 15 aures ſurdorum patebunt. Deinde ponit miraculū de liberacōe muti et ſolutum eſt: virtute ſaliue chriſti: vinculuꝫ lingue eiꝰ et loquebatur recte: dei enim perfecta ſunt opera. vbi excepto miraculo apertionis aurium triplex attende miraculum. vnum quia ſolum eſt vinculum lingue eius. accipiens loquendi facultatim. Alterum quia locutus eſt. cum tamen nemo euꝫ hominū docuerit. Tercio quia loquebaturrecte: nō balbutiens aut detruncans verba. Et attende quia multum expedit vt ſoluatur vinculum lingue peccatoris. quaꝫ dyabolus tripliciter ligat: vi ſco verecundie. ne confiteatur. viſco pigricie ad orationem. vi co immundicie qualiter quorundam hominum lingua ligata ē vt continue turpitudinis et inhoneſtatis verba ꝓnunciet morautem et vita in manu lingue ſunt. vt dicitur Prou̓. 18. et iteꝝ Mathei. 15. ex verbis tuis iuſtificaberis. et ex verbis tuis condemnaberis. quapropter expedit vt ſaliua criſti tangat linguā eorum. et corrumpatur vinculum prauitatis ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cum dicitur. et precepit illis. ſubditur miraculi feruens predicatio. vbi tria ponuntur. Primuꝫ eſt preceptum de tacendo miraculo: ⁊ precepit eis ne cui dicerent: et hoc qͣtuor ex cauſis. pͥma ẜm Hie. vt doceret nō eſſe

Sermo gloriandum in virtutibus. ſed in cruce et humiliatione. Secun da vt dicit Criſo. ne ante tempus accenderentur iudei ad mortem chriſti inferendam propter inuidiam miraculi. Tercia ſcd̓m Theophilū vt doceret ꝙ beneficia largientes laudes querere nō debemus. ſed accipientes conuenit benefacientes laudare Quata ẜm Auguſtinum vt feruenter predicemus chriſti gloriam cu ius predicationis ab ipſo mandatum habemus dum conſpicimus eos. quibus datum erat preceptum ſilentii. tanto ampliuſ predicaſſe quanto ne predicarent amplius mandabatur. quis ergo iuſſus predicare tacebit. quādo iuſſi tacere ſic ardenter pre dicauerunt. Secundo ponitur miraculi predicatio. quāto auteꝫ eis precipiebat vt tacerent. tantomagis predicabant. creſcebat ardor predicandi prohibente chriſto. quem continere non pote rant. Hiero. profectionis chriſti preconia etiam adiuratus tacere nequeo: et eo.i. mandato chriſti dicentis vt tarent: ampliꝰ admirabantur dicentes: mirabantur turbe de chriſti miraculoſed amplius admirabantur quia tanti miraculi gloriam non q̄ rebat quemadmodum phariſei gloriam hominum querunt. et ideo hanc gloriam quam fugiebat chriſtus impingebant etiaꝫ in eum. Tercio ponitur laus: bene omnia fecit. bona quideꝫ nō ſufficit facere niſi bene fiant. Bene autem fiunt quando dei adiu torium poſtulatur. et quando humana gloria fugitur. et ideo chriſtus bene fecit: et ſurdos fecit audire: et mutos loqui: vbi datur nitelligi ꝙ non tantum vnum ſurdum ⁊ mutum ſanaue rit. ſed multos vnde videtur hoc eſſe idem cuꝫ eo quod legitur Mat. 15. vbi dicitur ꝙ dominus veniens de finibus tyri et ſydonis ad mare galilee adductos ad ſe mutos. claudos. cecos de biles. et alios multos. curauit eos ita vt turbe admirate glori ficarent dominum deum iſrl̓. In feſto beati Auguſtini Introductio ſeA monis lxii. Os eſtis ſal terre. Audd ſi ſal euanuerit in quo ſalietur et cetera Mathei quinto ſi verum eſt ꝙ opus ſuum commendat opificem. uiſte quilibꝫ predicator diuini verbi glorioſiſſimum et incli tum doctorem beatum Auguſtinum debet quā tum poteſt dignis laudibus commendare. meritis extollere. et glorificare preconis. per cuius claram ſacre ſcripture interpreta tioneꝫ predicationis facultatē habemꝰ quā veritatis ītelligētiā de ꝓfundo ſic in apertū ꝓduxit vt p̄dicatoribus ſine difficultate

lxi in promptu ſit ex ea vite paſtum fidelibus miniſtrare. vnde Ieronimꝰ ad Auguſtinū epl̓a 26. Certe quicquid dici potuit: et ſublimi ingenio: de ſcripturarum ſanctarum hauriri fontibus. a te poſitum atqꝫ deſertum eſt. et Sauerus epl̓a.33. ad eundem benedictus deus per preconium oris tui. ita vt quicquid de eiꝰ plenitudine ad nos vſqꝫ redundat. iocundius efficiatur et gratius. Vere igitur vt dicit Audax epiſtola Si. predicabilis eſt ac nimirum ſuſcipiendus omniqꝫ laudum genere proſequenduſ glorioſus pater Auguſtinus quod vt digne per nos fiat. inta cte matris cuius laudes multiplices idem pater expoſuit. patro cinium imploremus dicentes. aue. Prima pars. B Os eſtis ſal terre. Quod ſi ſal. ⁊cͣ. conſuetudo eſt his q̄ expediunt magiſtros in aliqua facultate. ꝙ dum licēciant eos pͥmo ipōs ꝯmendant in vita ſciencia. ⁊ tra ditione doctrine. ſcd̓o denunciant quid ſint docturi3. ꝯcludit̉ qͣle ſint a deo p̄miuꝫ recepturi. ſummus autem magiſter celeſtis chriſtus ſcilicet inſtituens magiſtros ⁊ doctores ī ſco la militantis eccleſie. quorum precipius fuit beatus Auguſtinus. hec tria in preſenti euangelio de ipſis dicit. ſedens enim in monte. quod pertinet ad dignitatem magiſtri. docebat diſcipulos ſuos. oſtendens perfectionem doctorum eccleſie. ⁊ primo cō mendat ſtatus eorum multiplicem dignitatem. Secundo propo nit doctrine veracem ſoliditatem. ibi nolite putare ⁊cͣ. Tercio pre mittit premi felicem ſublimitatem. ibi qui ergo ſoluerit. Circa primum quatuor tangit dignitates doctoruꝫ comparans eos ſa li. luci ciuitati. et lucerne. ſal quidem ſunt ratione celeſtis ſapien cie. quam ſapiunt. lux vero ratione clare doctrine qua ceteros in ſtruunt. ciuitas ratione edifici ſpiritualis vite. ſed lucerna ratione boni exempli. quod alijs tribuunt. i. Timo. 4. dicitur doctori eccleſie. eſto exemplum fidelium in verbo. in conuerſaticō ne. in caritate. in fide. in caſtitate. dum venio attende lectioni. ex hortationi. et doctrine. primo igitur comparat eos ſali dicens: vos: doctores eccleſiaſtici: eſtis: non natura ſed gracia: ſal terre non quidem ſal terre quaſi ſal terreſtre ſed terre qꝛ ipſo terreſtreſ homines condiuntur. Nota quia nomine ſalis celeſtis ſapiencia intelligitur. vnde infantibus datur ſal cum cathezizantur dicen te ſacerdote. accipe ſal ſapiencie. et de homine inſipiente dicimus ꝙ non habet ſal in capite. rationabiliter quidem propter quatu or. ſcilicet ratione generationis ſalis. ratione proprietatis. ratione efficacie: et ratione vtilitatꝭ rōe qͥdē gn̓acōis. qꝛ vt d̓t Eu lebius. ſal ſcd̓m ſubſtanciā eſt aqua. ſed virtute ſalis et ſpiritus

Sermo in alteram tranſit naturā. ſic celeſtis ſapientia generatur in mēte. cum amara fiunt iſta mundana. ⁊ iardeſcimꝰ ad diuina ꝑfuſi aura ſancti ſpiritus. nec enim iſta ſapiencia inuenitur in terra ſu auiter viuuentiuꝫ. vt dicitur Iob. 28. ꝓpter quod dicitur eccl̓s. ſcd̓o. cogitaui abſtrahere a vino carnem meam. vt animuꝫ me um tranſferrem ad ſapienciam. talis tranſmutatio celeſtis ſapiē cie facta fuit in beato Auguſtino. qui adhuc iuuenis cepit ī di uinam ſapienciam cōmutari. ita vt omnia illi mundana amara eſſent.3. cōfeſ. 4. liber exhortationis ſapiencie mutauit affectum meum. et ad teipſum domine mutauit precis meas. et vota me a ac deſideria mea. fecit alia viluit mihi repente oīs vana ſpes. et immortalitatem ſapiencie cōcupiſcebā. eſtu cordis incredibili. et iam ſurgere ceperam vt ad te redirem. ardebam deus meuſ reuolare a terrenis ad te: cum vero ex toto ad deum fuit conuer ſus ex intimis cordis medullis. ſpem omnem quam habebat ī ſeculo dereliquit. iam non vxorem non filios carnis. non hono res ſeculi querens. vnde. q. ꝯfeſa. de ſeipſo dicit criſte iheſu aduitor meus et redemptor meus. qͣꝫ ſuaue mihi ſubito factum ē ca rere ſuauitatibus nugarum. id eſt vanitatum. vel truſarum mea ruꝫ. et quas amittere metus fuerat. iam dimittere gaudiū erat eiciebas enim meas a me. tu vera et ſumma ſuauitas. eiiciebas et intrabas pro eis omni voluptate dulcior ſed non carni et ſan guini ⁊cͣ. ſic igitur de terrenis commutatus eſt beatus Auguſti nus in celeſtem ſapienciam. Item proprietas ſalis eſt quia miſſus in igne ſaltat. hoc idem facit celeſtis ſapiencia. quia in igne tribulationum non deficit. ſed in aduerſis iſtius ſeculi exultat Act. 5. Ibant apl̓i gaudentes a conſpectu conſilij quoniaꝫ digni habiti ſunt pro nomine iheſu contumeliam pati. non fuit be atus auguſtinus conſumptus tribulationibus preſentis ſeculi: ſed exiſtens in eis velut ſal. ſaltauit in igne. in tribulationibus plebiuꝫ ſaltauit confortando. in tribulationibus hereticoruꝫ ſal tauit diſputando in tribulatione vltima quādalorum ſaltauit ī celum. 2. Re. 6. Dauid ſaltauit totis viribus ante dominuꝫ Cā tico. z. ecce iſte venit ſaliens in montibus tranſiliens colles. Itē efficacia ſalis eſt: quia malos. humores conſumit. et ſeruata pu trefactione. et vermes non ſinit generare. de ſapiencia vero dici tur ſap̄. 6. concupīa ſapīe deducit ad regnum perpetuum. tale ſal fuit beatus Auguſtinus cuius doctrina perfuſa in eccleſia cōſumit humorem concupiſcencie mentem a corruptione ſeruat: et verines hereticorum occidit. vnde Paulinus Auguſtino epiſto la. 27. o vere ſal t̓re. quo p̄cordia nr̄a ne poſſint ſecl̓i errore

lxii vaneſce̓ condiuntur Item vtilitas ſalis eſt. quia omnis ſaporis principium. eſt enim condimentum ſine quo nihil eſt ſapidum. ſic abſqꝫ celeſti ſapiencia nihil ſapit habentibus ſanum guſtū. ſꝫ hi qui habent infectum guſtum interiorē non ſapiunt que dei ſt̓ Doctrina vero beati Aug. eſt condimentum tocius ſcpͥture ha bens omneꝫ ſaporem et ſuauitatem. vnde longianꝰ Auguſtino epl̓a. 22. ſanctis ſcriptis tuis iam non melle ſed nectare dulcioribus. ſi mereor me informare digneris et macedonius ad eundē epl̓a. 46. miro modo afficior ſapiencia tua. et ī illis que edidiſti et in his que interueniens pro ſollicitis mittere non grauaris. que tantum habent acuminis ſanctitatis et ſciencie. vt nihil ſupra. Deinde ponit cautelam. diligenter eſt ſal conſeruandū. qͥa ſi periret non eſſet vnde poſſet remedium adhiberi. ideo ait: ꝙ ſi ſal euanuerit: euanere dicitur ſal quando ꝓpriam virtutem a mittit: tunc enim vanum eſt ⁊ inutile. vnde Mar. o. dicit̉. ꝙ ſi ſal inſulſum fuerit ⁊cͣ. alia vero lr̄a habet. ꝙ ſi infatuatū fuei̓t ⁊cͣ. in quo ſalietur. quia enim non eſt ſal ſalis ideo ſiſal efficiatur ī ſulſum. non erit dare quo ſaliri poſſit. vbi conſiderandum. ꝙͣta diligencia doctores eccleſie debeant cuſtodie̓ in ſeipſis ſalē ſapīe ne euaneſcat. qm̄ vt dicit Hiero. ſi errauerit doctor nullo alio doctore poterit emendari. Deinde ponit talium reprobationem triplicem. prima: ad nihilum valet vltra: omnis res ad nihilū valet. cum non attingit finem et operationem ad quā ordinat̉ ideo doctor infatuatus ad nihil valere dicitur. quia ſubditos ſu o ſale ſapiencie ſalire non poteſt. Secunda reꝓbatio: niſi vt mit tatur foras. glo. ab officio predicandi. Tercia reprobacō: ⁊ cō cultetur ab hominibus: calcatur qui pedibus opprimitur. ſic do ctor infatuatus hominum affectibus ꝯculcatur. qꝛ in ꝯtentu ha betur. E Nota quia ſal ſapiencie in doctoribꝰ eccleſie va num efficitur et inutile ꝓpter quinqꝫ ſcꝫ vanitate mundane ſapi encie ph̓ie vnde beatus Hiero. prout de ſeipſo dicit in apl̓a ad Euſtochium. raptus fuit ad tribunal dei et ibid̓ diutius flagell̓ ceſus. quia Ciceronem magis legebat qͣꝫ verba ſacre ſcripture: Secundo ſal infatuatur errore vt dicit Hiero. Tercio infatuatur quādo celeſtis ſapientia que precioſior ē cunctis oꝑibus ordina turad acquirenda bona temporalia. ſicut fatuus dat auruꝫ pro pila. Quarto infatuatur ẜm Auguſti. quando metu temporaliū perſecutionum amittunt doctores regna celorum Quinto infatu atur carnalibus deſideris. exemplum de ſalomone non fuit au tem beatus Auguſtinus ſal infatuatum vanitate mundane phi loſophie. quia licet de ſeipſo dicat. 4. cōfeſ. 16. ꝙ omnes libros

Sermo liberalium artium per ſeipſum legerit et intellexerit. oīa tn̄ hec reliquit intendens lumini ſapiencie celeſtis dicens. 7. ꝯfeſ. 10. O eterna veritas et vera caritas. et cara eternitas tu es deus meuſ tibi ſuſpiro dn̄e die ac nocte. quicqͥd enim in humanis ſcienci continebatur qͣꝫuis expolitum et veridicum non eum tamen ra piebat aūt delectabat. ſi non erat ibi nomen ſaluatoris. vt ip̄e dicit. 3. ꝯfeſ. 4. Item non fuit beatus Aug. deprauatꝰ erroribꝰ. ante quidem conuerſionem ſuā multis erat erroribus implicatus. ſed ex quo veritatem celeſtis ſapiencie nouit. in ea regula fi dei māſit. in qua viderat euꝫ mater ſua ſtātē et ꝯctos e̓rores ip̄e impugnauit. vnde ipſe epl̓a. Sꝫ ad maxīuꝫ. multuꝫ inquit labo ramus qͣꝫtum dominus donat contra diuerſos errores arguendos Item non fuit implicatus ſollicitudine acquirendi lucra tēporalia. 9. ꝯfeſa. iam liber erat animus meꝰ a curis mordatibus ambiendi et acquirendi voluptandi. atqꝫ ſcalpendi ſcabieꝫ libi dinis. ⁊ gaudebaꝫ tibi claritati mee: et diuiciis meis et ſaluti mee domino deo meo. Item non fuit infatuatus timore perſecu tionū. nam cōminantibus hereticis ipſe ſic eis reſcribit epl̓a cēte ſimadecima ad donatiſtiſtas. inimici facti ſumus vobis ⁊ manda ſtis quia occidētis nos. qui veritatem vobis dicimus. vindicet nos deus de vobis vt erroreꝫ veſtꝝ in vob̓ occidat. et fratri Eu ſebio ſcribens epl̓a. ſꝫ. veruntamen ego tanto animi dolore per cuſſus. quid facerem niſi ſalteꝫ loquere: an vero illi iſta faciunt: et mihi dicitur tace. auertat a me dominus hanc amentiā. ⁊ cū ip̄e mihi īperet per apl̓m ſuum et dicat ab ep̄o refelli oportere docentes que non oꝑtet ego eoꝝ indignationibꝰ territꝰ tabeaꝫ Item non fuit beatus Auguſtinꝰ infatuatꝰ amore carnalis voluptatis. tamen verum eſt. ꝙ ante ſuam conuerſionem tali fuit captus amore ꝓut dicit. 3. ꝯfeſ. i. veni carthaginē nondū ama bam et amari amabā. amari et amare dulce mihi erat magis. etſi etiaꝫ amantis fruerercorꝑe. veneno igitur auaricie conqͥnabat̉ et ſordibus cōcupiſcencie. cui rei ſic calligatus erat: ꝓut d̓t. 6. ꝯfeſ. ii. ꝙ miſerum ſe putabat nimis fore. ſi femine pͥuaret̉ āplexibus. ⁊ vt dicit in z. li. z. monicōes matris muliebres iudicabat. quibꝰ ipſa ne fornicaret̉. maxime vero ne adulteraret̉. monebat. attn̄ vt dicit. d. li. 7. in exordio ſue adoleſcencie adeo petit caſtitatem. ſed dicebat noli modo. timebat enim cito exau diri et ſanari morbo concupiſcencie quem malebat expleri qͣꝫ ex tingui. at vbi cepit conuerti ad dominum. apparuit ei caſte dignitas ꝯtinēcie ſerena n̄ diſſolute hilai̓s. blādies vt ad ſe veniet ⁊ extēdit manꝰ ad eū ſuſcipiēdū ⁊ āplectēdū d. qͦt puei ⁊ puelle

lxii continenciā ſeruāt. tu non poteris dei auxilio quod iſti et iſti. ſu ſcepit eum igitur caſtitas ꝯtinencie. vt nec vxorem quereret. nec aliquā haberet ſpē ſeculi. vt dicit. S. li. 13. ⁊ ī. 10. li. 30. Iuſ ſiſti domine vt contineā et factū eſt quoniaꝫ tu dediſti etiaꝫ anteqͣꝫ diſpenſator ſacramenti tui fierem F Scd̓o doctor ec cleſiaſticus luci comꝑatur rōe claritatis doctrine. vnde dicit. voeſtis lux mūdi. Criſo. ꝓpter verbū vite lux ſunt doctores quo illuminantur ignorantes. Conſiderandum qꝛ lux quātuꝫ ad ſub ſtāciaꝫ qualitas eſt celeſtis corꝑis. tales vero ſunt doctores ecc̄e Dani. 12. qui docti fuerint fulgebunt quaſi ſplendor firmamen ti. et qui ad iuſticiaꝫ erudiunt fulgebunt quaſi ſtelle in perpetu as eternitates. firmamentuꝫ ſacra ſcriptura eſt. 13. ꝯfeſ. cuiꝰ ſplē dor eſt beatus Aug. quia luce ipſius fulget. talis ē doctrina beati auguſtini tota celeſtis. nihil mundanum vel terrenum ꝯtinēſ ſicut apparuit in viſione illi mulieri que vidit euꝫ trinitatis archanum ſubtiliter perquitentem. Eccl̓. 24. ego in altiſſimis habito et thronus meus in columna nubis. Item actus lucis ē ab ſcondita reuelare. ipſius vero doctrina maīfaſtauit quecunqꝫ abſcondita. omnes queſtiones de trinitate. de incarnatione. de re rum productione. et quecūqꝫ difficilia ipſe declarauit. Iob. 28. omne precioſum vidit oculus eius. profunda quoqꝫ fluuiorum ſcrutatus eſt. ⁊ abſcondita ꝓduxit in lucem. ita vt in omni veri tate ſcripture ſplendeant. Iob. 25. ſuꝑ quem non fulget lumen eius. ⁊ Iob. 4. qualit̓ lux quorundā abiiciat̉ doctorū ſub figura pͥncipis dicitur tenebraꝝ. ſub ipſo erunt radii ſolis. ſternet ſibi aurum quaſi lutū. de quo gemendum non gaudendum eſt nec ſubſanandi ſunt ſed plangendi. quis obſcurato ſole letetur quis non doleat: quia filii ſion quondā incliti et amicti purpura reputati ſunt in vaſa teſtea opus manuū figuli. Iteꝫ efficacia lucis eſt calefacere. talis eſt doctrina beati aug. quia mentē inflāmat. vnde Seuerus Auguſtino epl̓a 33. verbis doctrine tue vi de qͥd facias. qꝛ ſic bonꝰ es. vt nos rapias ad amorē. ⁊ 10. ꝯfeſ. 5. dn̄e amo te. ꝑcuſſiſti cor meū v̓bo tuo. ⁊ amaui te. ſꝫ et celū ⁊ terra ⁊ oīa q̄ in eis ſūt. ecce vndiqꝫ mihi dicūt ſine ceſſatione vt ameꝫ te. hec ſūt v̓ba que īflāmāt ad amorē dei. Item lux dirigit nauigātes: ne ꝑeāt ābulantes. ne īpingāt oꝑantes. vt ꝑficiant ꝯtemplātes ne errent. ꝓpt̓ qd̓ Paulinꝰ fr̄i Romanīo epl̓a 32. audi inqͥt fili legē pr̄is tui. i. Aug. et noli repellere ꝯſcīaꝫ matriſ tue. ſed tibi occurſis ꝯctis totiꝰ orbis voluptatū illecebris. illuꝫ tantū inter fragilis diſcrimina vite aſpitiēs. ⁊ hn̄s pectoe̓: tutꝰ eris G Tercō doctor ecc̄iaſticꝰ ciuitati ꝯꝑatur rōe edifici

Sermo ſpūalis vite. non pt̄ ciuitas abſcondi ſupͣ montem poſita: etiā ſi abſcondi voluerit mons ipſe ſupra quem poſita eſt patentē eaꝫ facit. Et nota ꝙ quilibet iuſtus ciuitas pt̄ dici. quam deus in ha bitat. cuius edificium eſt in fide. ſpe. et caritate fortitudine tꝑan cia iuſticia prudencia ceteriſqꝫ virtutibus atqꝫ donis. ſoli vero do ctores eccleſie quia vita et virtibus alios iuſtos excellunt ſunt ciuitas dei. non vbicunqꝫ ſita ſed fundata in monte et altitudīe iuſticie. licet igitur alij latere poſſint. doctores tamen eccleſie noti ſunt quoꝝ vita oībꝰ patet. Hier. zo. citas edificabitur ī excel ſis. vbi attendendum eſt primo: ꝙ beatus Aug. ciuitas dei po teſt dici. tum quia in eo fuit omnis virtutis edificium: vt eſſet dignum deitatis habitaculum ſicut patet in io. ꝯfeſ. tum quia totis viribus laborauit ad edificium ciuitatis ſuperne. vn̄ Audicitur quia augens ſupernam ciuitatem: de quo legitur Eccl̓: go ecce ſacerdos magnus qui in vita ſua ſufulſit domum ⁊cͣ. qui preualuit amplificare ciuitatem. tum etiam quia in ciuitate reperitur quicquid eſt neceſſarium vite. ſic et in beato Auguſtino q̄ cunqꝫ ſunt ſaluti neceſſaria inueniunt̉. vnde Seuerus Anguſtīo epl̓a. 33. o vere artificioſa apis dei. conſtruens fauos diuini nectaris plenos manantes miſericordiam et veritateꝫ. per quos di ſcurrens deliciatur anima mea. et vitali paſtu quicquid minus in ſe inuenit aut in becillum ſentit. reſarcire et ſuffulcire molitur. Item fuit beatus auguſtinus ciuitas ī monte ꝯſtituta: quia nec quencunqꝫ gradum in ſe habuit virtutum. ſed quemadmoduꝫ doctrina ita et vita ipſius ſublimi fuit ſtabilita. Eccle. go. quaſi oliua pullulans. et quaſi cypreſſus in altitudine ſe extollēs. iō eſt tutum ad ſe redeuntium refugium. Hier. i. ego dedi te in ciuitatem munitam ſuper omnē terram. Itē beatus aug. fuit ciuitaſ non abſcondita. ſed manifeſta cunctis gentibus. Vnde audax Augͦ ep̄o. di. auguſtinus legis oraculum ſectator iuſticie īſtau rator ſpiritalis glorie. diſpenſator ſalutis eterne tā tibi munda nus orbis notus eſt. qͣꝫ notatus. taꝫ tu ei cognitus qͣꝫ probatꝰ In omnem enim terram exiuit ſonus eius. et adhuc eum vidēt in alto poſitum ſtudio diligenti omnes viri ſcholaſtici. Quarto doctor eccleſiaſticus lucerne comparatur exaltate ſuper candelabrum ratione boni exempli. quod alijs demonſtrat. vnde dicit neqꝫ accendunt lucernam: lucerna eſt doctor eccleſiaſticus quali lucis vrna. vbi ſit oleum gracie ſanctiſpiritus. ⁊ lichnꝰ ſancte operationis quē accendūt pater et filius ⁊ ſpūſſanctꝰ igne cari tatis. ſic vt exterius luceat per boni exempli oſtenſionem. ⁊ po nūt eā ſub modio. modiꝰ ſignificat deſideriū reꝝ tꝑaliū. vel qͥa

lxii ad partem ſuperiorem eſt vacuus. ſcꝫ ad celeſtia vt dicit Criſo. vel vt innuit Aug. quia terrena modio et menſura ſuſcipiunt̉. ſic ꝙ nunqͣꝫ ſatiant. Poteſt etiam dici: ꝙ modius ſignificat hereticorum doctrinam. ſub iſto modio deſideri rei temꝑalis lucerna doctoris ponenda non eſt. quia non luceret ſed ſuffocaretur curis ſeculi. ſed ſuper candelabrū. nomine candelabri ſancta eccle ſia intelligitur ſic̄ in Apo. i. dr̄. candelabra. 7 ſt̓ 7. eccleſie. hͦ can delabrū tribus ſtabilitur. ſcꝫ fide ſpe ⁊ caritate. ⁊ exinde in altū porrigitur in cuius ſublimitate ponunt̉ doctores eccleſie. qꝛ ſtatus magiſterij ceteris eſt dignior. ad quid vero ibi ſint poſiti ad dit: vt luceat omnibus qui in domo ſunt. magnis et ꝑuis. ſapi entibus et inſipientibꝰ. fidelibus et infidelibus. qui ſunt in mū do iſto Deinde hortantur doctores ſic exaltati ſuꝑ candelabruꝫ eccleſie: luceat lux veſtra: verbo et oꝑe: coram hominibꝰ vt vi deant opera vr̄a bona. ſicut enim celi luminaria creata ſunt: vt luceant ſuper terram. ideo doctores eccleſie ſunt inſtituti vt luce ant ſanctis operibꝰ. ad queꝫ vero finem hoc fieri debeat. ſubiungit: et glorificent patrem vr̄m: gloria em̄ noſtroꝝ oꝑm ad deum eſt referenda. qꝛ vt dicit Cri. diſciplina dn̄i ex moribꝰ fami lie demonſtratur: qui in celis eſt: quoniam omne datum optimum et omne donum ꝑfectum deſurſum eſt deſcendens a pr̄e lu minū. H Vbi plura ꝯſideranda occurrunt ad commēda tionem egregii doctoris et glorioſi patris Auguſtini: ipſe nan qꝫ fuit lucerna ſuꝑ cādelabꝝ exaltā luc̓na qd̓ qͣſi lucis vrna. vaſ celeſtis lumīs. lucerna qͥppe aurea erat robore ꝯſtācie. lucerna ex lapidibꝰ p̄cioſ decōe̓ v̓tutū. eccl̓. 50. qͣſi vas auri ſolidū ornatū omni lapide precioſo. Item iſta lucerna non fuit vacua. ſed tum prudentibus virginibus accepit bea. Aug. oleum gracie ſancti ſpūs in vaſe mentis ſue cum lampadibus. Item nō fuit lucerna famigans vel extincta. ſed vt dicitur Io.§. ipſe erat lucerna ar dens et lucens. ardens igne caritatis. lucens doctrina et exēplo quomodo arſerit caritate. ipſe dicit. 13. ꝯfeſ. 9. dono tui amoris accendimur. et ſurſum ferimur. et cantamus canticū graduum. Igne tuo bono in ardeſcimus et imus ad pacem Hierl̓m. ſic ve ro exarſit ipſe vt nulla potuerit tribulatio ignem extinguere: Prouer. i. non extinguetur in nocte lucerna eius. quomō vero fulgeat exemplo et doctrina manifeſtum eſt. qui ad lumē ipſius omnes erudiuntur Iob. 29. ſplendebat lucerna eius ſuper caput meum. et ad lumen eius ambulabam in tenebris. Itē nō fuit iſta lucerna abſcondita ſub modio t̓rene cupiditatꝭ aut ſub modio heretici dogmatis. ſꝫ hōrifice exaltata ſuꝑ cādela

Sermo brum eccleſie. Eccl̓. 36. lucerna ſplendens ſuꝑ candelabꝝ ſanctū quatenꝰ vndiqꝫ diffundat̉ ſplendor ipſiꝰ. vn̄ Paulinꝰ. Auepl̓a. 27. o lucerna digne ſuꝑ cādelabꝝ eccleſie poſita. que late cathelicis vrbibꝰ. de ſeptiformis gracie licno paſtū das oleo leticie. lumen effundens. quo denſas licet hereticoꝝ caligines diſcutis. et lucem veritatis a confuſione tenebraꝝ. ſplendore clarifi ci ſermonis enubilas. It reſplēduit bea. Aug. non ad ꝓpriam gl̓iaꝫ. ſed vt glorificarent hoīes celeſtem pr̄em. nā ſuis laudibꝰ contriſtabat̉. vt dicit. io. ꝯfeſ. 38. ad laudes vero dei incitauit a nimos hoīm. vnde Seuerus augꝰ. epl̓a. 33. tu innuis dn̄m. vt quicqͥd in te delectabile lucet. referentes nos ad illū. ipſiꝰ agno ſcamus. de cuius bonitate tā bonus es. ⁊ de cuius puritate ⁊ ſim plicitate et pulchritudine purus et ſimplex. ⁊ puciheres. ⁊ illi agimus gracias de bono tuo dono tuo. Item eſt ⁊ aliud candelabꝝ ſuꝑ quod lucerna iſta glorioſa dicitur poſita. et hoc cādelabrum eſt regularis obſeruancia. quā ipſe inſtituit. Exo. 37. fe cit beſelehel candelabꝝ ductile de auro mundiſſimo. beſelehel vm bra dei ſiue dei vmbraculū interpretat̉. et ſicut vmbra eſt imita tio corporis. ita bea. Aug. diuine trinitatis expreſſa fuit imago non tm̄ per creationem. ſed ꝑ noticiaꝫ et amorē. quia totꝰ ipſi diuine trinitati ꝯfiguratus fuit. ipſe vero talis arcifex fecit cādelabrum obſeruancie regularis. dicitur namqꝫ candelabꝝ ſic. eo ꝙ candelā ferat. regularibꝰ vero maxime datur illd̓ mādatū Lui. ſint lumbi veſtri p̄cincti. et lucerne ardentes in ma. l Item iſtud religionis candelabruꝫ ſuꝑ tribus pedibus ſtabilit̓ quorum vnus eſt precepta euangelica ſuper que firmauit regu le principiū. de dilectione dei et proximi dicens. ante omnia fratres cariſſimi ⁊cͣ. alter pes eſt doctrina apl̓ica. nam factus p̄ſbiter monaſterium clericoꝝ mox inſtituit. et cepit viuere ẜm regulaꝫ ſub ſanctis apl̓is ꝯſtitutam. Tercius pes eſt cōfirmatio eccleſiaſtica. quia eccleſia regularē ipſius obſeruanciā approbauit ⁊ cō firmauit. Item ſuꝑ iſtis tribus pedibꝰ religionis cādelabꝝ ſtabilitur ductile ex auro mundiſſimo. ductile quidē per obedienci aꝫ. vt ad voluntatē ſuꝑioris ſubditi ducantur. de qua ipſe in re gula. p̄poſito tamqͣꝫ patri obediatur: ex auro vero ꝑ cōeꝫ vitaꝫ qua nihil ꝓprium poſſidetur. que vita aurea eſt ſui preconſitate. de qͣ ipſe in regula. non dicatis aliqͥd habere ꝓprium. ſꝫ ſint vob̓ omnio cōia. vnde quidā. nihil ꝓprium ꝓcul vicium. cōia queqꝫ ſic loquim. ſed nō vtimur cōibus eque. quia in regula dicit̉ no eqͣlit̓ oībꝰ qꝛ n̄ eqͣlit̓ valētes oēs. ſꝫ potiꝰ vnicuiqꝫ ſic̄ cuiqꝫ opuſ ſu erit: Et rurſus iſtud cādelabꝝ mōdiſſimū rōe caſtitatꝭ ⁊ pu

lxii dicicie. de qua ipſe ait in regula. in vicē vrām pudiciciā cuſtodite. Itē ex haſtili iſtius candelabri.i. ex ſtatu r̓gule iſtiꝰ quatuor ꝓ cedunt. vt dr̄ Exo. 37. ſcꝫ calami. que ſunt vite cōis et pauꝑtatis ſigna. quā demonſtrant in vili habitu ⁊ abiecto. Item inde ꝓcedunt ſperule que ſunt vere obediencie ſigna. ſpera enim facile mobilis eſt quocūqꝫ impulſa fuerit. quā obediēciaꝫ diuerſi mode diuerſi demonſtrant quidā in ſuccīctura veſtiū quaſi ꝓmp ti exequi precepta. quidaꝫ alijs modis Itē procedūt inde lilia q̄ ſunt ſigna caſtitatis. quam aliqui demonſtrant inſuper pellicis quidaꝫ in veſtibꝰ albis. ſed laneis. caſtitas enim cū ſit in torpoe̓ neſcit tn̄ corporis corruptionem. vt dicit Hiero. quemadmod̓ vellus. Item inde ꝓcedunt ciphi ſācti viꝫ p̄dicatores. qui ꝓpināt fidelibus vinum leticie et aquā viuā ſalutaris doctrine. ſalientiſ in vitam eternā. ſuꝑ iſto candelabro r̓ligionis tanqͣꝫ lucerna ful gens poſitꝰ eſt bea Au. vt luceat toti eccleſie. refulgēt eī ipſius virtutes adhuc in honeſtate regulariū. refulget ipſiꝰ doctrine ſa piencia. in ſtudio et doctrina eoꝝ. Zacha..4. vidi et ecce candelabꝝ aureū totū. ⁊ lāpas eiꝰ ſuꝑ caput eiꝰ ⁊cͣ. Scd̓a ꝑs L Ecundo cū dicitur. Nolite putare. ꝓponit doctrine veraceꝫ ſoliditatē. cuius doctores eccleſiaſtici ſunt ꝓfeſſo res. et duo facit. pͥmo on̄dit ꝙ ipſa doctrina ꝑfecta ē. cui nihil deficiat dicens: nolite putare. qm̄ veni ſolue re.i. deſtruere legē moſaicam datā a deo. aut ꝓphetas: qui ꝑ ſpiritūſanctū locuti ſunt. dicit at̄ ꝙ nemo putet eū euacuare ſcpͥtu ram legis et ꝓphetaꝝ ẜm aug. vt on̄dat quā debeant predicae̓ doctrinam. eā certe quā ipſe non ſoluit ſꝫ p̄dicauit. cōſuetudo eī eſt vt ſucceſſor idem doceat. quod precedens docebat magiſter. non em̄ veni ſoleuere legē ſed adīplere. Sex vero modis lex im plet̉. pͥmo opere. dum qd̓ aliquis p̄dicat. hoc facit: de chriſto ve ro dr̄. Act. i. cepit iheſus facere ⁊ docere. ſcd̓o īplet̉ ꝑfectione euā gelica. quā ꝑfectionem xp̄s addidit. tercō īpletur obſeruacōne conſilioꝝ. qͣrto īpletur expoſitione atqꝫ declaratione. o. īplet̉ virtute caritatis. quia qui habet caritatem īplet legē. pleītudo em̄ legis eſt dilectio. 6. legem īplet veritas. qūo ſingularit̓ xp̄uſ legē impleuit. quia oēs ipſius figuras et ꝓphecias veniēs ī mū di ad impleuit. Io. i. gracia ⁊ veritas ꝑ iheſū xp̄m facta eſt. alijſ vero qͥnqꝫ modis ipſe legē impleuit. ⁊ reliquit doctoribꝰ ad im plendam. et primo qͥdē bea. Aug. legē impleuit oꝑe. qꝛ quod p̄dicauit ipſe fecit. vn̄ Hugo ſuꝑ expōeꝫ regule. fecit inqͥt vir ſā ctus quecunqꝫ docuit. Item īpleuit legē in preceptis euāgelicis. quibus non ſolum manus ſed et omnis mordinatus affectus ꝓ

Sermo hibetur et paſſionibus em̄ īordinatis ſe fecit alienū. ſicut pater io. cōfeſ. Item legē impleuit in conſilijs ſeruādo pauꝑtatem: de dit em̄ omnia que habuit in cōi. vnde moriens teſtamentū nō fecit. quia meorins pauꝑ xp̄i non habuit vnde faceret. ſeruauit caſtitatem ita vt oēm occaſionem peccādi prohibuerit ſeruauit obedienciā vitam tenens regularem. Itē impleuit legem expo ſitioībꝰ ⁊ d̓claracōibꝰ. q̄ tot ſūt et tāte. vt nō ſolū īpleāt. ſed ec̄ ſuꝑeffluant. non enim ſufficiunt temꝑa ipſius dicta legere. iuxta illud. mētitur qui te totū legiſſe fatetur. Eccl̓. 24. implet qͣſi phyſon ſapienciā. et adimplet quaſi eufrates ſenſum. qui mul tiplicat quaſi iordanis in tꝑe meſſis. Item legem impleuit caritatem tenens. o. confeſ. et ſagitaſti cor meum caritate tua. et ac cendiſti me valide. et io. li. ⁊ d. fragraſti mihi et duxi ſpirituꝫ ⁊ anhelo tibi. guſtaui. et eſurio et ſitio. tetigiſti me et exarſi in pa cem tuam. M Scd̓o ponitur ꝙ het ſacra doctrina cōtine at infallibilem veritatem: amenquippe. id eſt vere vel fideliter: dico vobis: doctoribus: donec tranſeat celum et terra. non eniꝫ arbitramur dicit bea. Hillariꝰ ep̄us celum ⁊ terraꝫ maxima cor pora eſſe ſoluenda. vnde ẜm Remigium ꝑmanebunt eſſenciali ter et tranſibunt ꝑ renouationem: Iota vnuꝫ: Iota ẜm Aug. minor eſt ceteris literis grecis. quia ſit vno ſolo tractu. iota vero litera eſt hebrea: aut vnus apex. apex litera non eſt ſed diſtinctio. ſicut apud nos punctus. aut tractus aliquis. non preteribit a lege. ecce quanta firmitas diuine legis. quetunqꝫ non preteri bunt: donec omnia fiant: omnia quidem legis dicta cōplenda ſunt ẜm verum eorum intellectum. ex quo apparet qualis debe at eſſe doctor eccleſiaſticus. quia enim ſcriptura ſic eſt īfallibilis ideo debet eſſe ſolidus non fluctuans omni vento doctrine. Iteꝫ quia ſcriptura etiaꝫ in minimis cōplebitur. ideo quicquid eſt ip ſius ſcripture docendum et conſiderandum eſt. vnde hec ſcriptu ra ſacͣ ſufficiētiſſimū habuit doctorem bea. Aug. fuit namqꝫ con ſtans in doctrina eius.i. confeſ 32. ſtabo atqꝫ ſolidabor in te in veritate tua. nec patiar queſtiones hominum. credidi enim lib̓s tuis et verba eoꝝ archana valde. vt dicit 12. li. io. et de hͦ 13. li. 15. Iteꝫ ipſius ſcripture fuit reuerens ⁊ deuotus doctor nihil de ſuo preſumptuoſe volens ipſi ſcriptue̓ miſcere: vt apparet ꝑ N Tercia pars. totum. 12. li. ꝯfeſ. ⁊cͣ. Ercio cum dicitur. Qui ergo ſoluit ⁊cͣ. tangit̉ premiū doctorum. et duo facit. primo denūciat quid ſint paſuri falſi doctores. ſi enim ſacra ſcriptura tante ē auctotatis. vt donec celuꝫ aut terra tranſeant. etiā minima

lxii ipſius a lege non pretereant: ꝯſequens eſt. qͥ ergo ſoluerit vnū de mandatis iſtis minimis: opere non adīplendo. et docuerit ſic homines: exemplo ſui aut verbo. Et nota ꝙ p̄cepta minima poſſunt intelligi. lo. mandata legis. q̄ cū ſint principia agibiliū mīma dicuntur. ſicut principia. que qͣtitate ſunt ꝑua. et virtute maxima. alio modo mīma precepta ſunt ea que tanqͣꝫ ſecundaia et ꝯcluſiones deriuantur a primis. 3º modo mīma mandata in telliguntur. ea q̄ ꝑ xp̄m addita ſunt in ꝑfectione euangelica: q̄ etiam ſuperius nomine iota et apicis voluit intelligi: que rōne quadruplici minima dici poſſunt. primo propter humilitatē cri ſti ea dantis. ſcd̓o reputatione iudeoꝝ 3o quia eoꝝ ſolutio minoris eſt culpe. minus em̄ eſt iraſci vel cōcupiſcere. qͣꝫ occidere vl̓ adulterari. o. quia ad ipſa ſtat vltima r̓ſolutio p̄ceptoꝝ diuine legis. tale auteꝫ minimū eſt poſita culpa falſi doctoris. infert pe nam: mīmꝰ vocabitur in regno celoꝝ G Et noͣ ꝙ regnū ce lorum tria ſignificat. ſcilicet vitam eternaꝫ in qua nullus poteſt eſſe minimus. vt dicit Aug. qui ergo minimus ibi vocatur nul lomodo ibi vocatur. ſoluens ergo minima criſti precepta minimus vocatur in regno celorum. vbi cum nullus poſſit eſſe minimus. nullus talis regnum celoruꝫ ingreditur vnde poteſt exponi minimꝰ pro minime. quia minime talis ibi vocatur: et eſt ſimilis modus loquendi minimus vocabitur ad religionis obſer uanciam. vel ad debellandum artem. que cum nullus minimus facere poſſit. nullus ad hoc minimus vocatur. Aliomō ẜm Gre. regnum celorum preſentis tꝑis ecceſia dicit̉ in qua doctor qͥ mā datum ſoluit et docet minimus vocatur hominū r̓putatione qꝛ cuius vita deſpicitur. reſtat vt eius predicatio contemnat̉. tercō modo ẜm Hiero. in epl̓a ad Paulinū regnum telorum eſt ſacre ſcripture ſtudium. in quo minime proficit. qui mandata xp̄i ſol uit et illud ſic docet. ſcd̓o ponitur premium veri doctoris: qͥ autem fecerit ⁊ docuerit: non dicit ꝙ faciat magna vel ꝑua ſicut ſu periꝰ dixit. qͥ ſoluerit vnū mīmū. qm̄ ad hͦ vt aliquis ſit minimꝰ ſufficit etiam minima ſoluere. ſed ad hoc vt magnus ſit. oportet omnia ſeruare. ideo indiſtincte dixit. qui fecerit et docuerit et parua et magna: hic magnus vocabitur in regno celorum P Vocatur quilibet fidelis in regno celorum dūmodo faciat legiprecepta. ſed magnus ibi non vocatur. niſi etiam faciat que docet Nota quia beatus auguſtinus eo ꝙ fecit et docuit legis precepta magnus quidem fuit in triplici regno primo quideꝫ mag nus fuit in ꝯgregatione fideliū quadruplici magnitudine ſciliclaritatis ſciencie. auctoritate doctrine. honeſtate vite. oſtenſione

dum vt dicit̉ Ephe. 3. magnꝰ nanqꝫ fuit ꝓfunditate perſcru onis. aſſidua queqꝫ occulta īueſtigando. ꝓfunditatis archa n ſacre trinitatis. qͣꝫtum poſſibile eſt homī in preſenti vita ip prehendit. quod manifeſtat liber ipſius de trinitate. ꝓfundi in predeſtinationis li. de p̄deſtinatione ſanctoꝝ ꝓfunditateꝫ ductionis reꝝ naturaliū ſuꝑ Gen̄. ad lr̄am. et abiſſum veriis ipſe penetrauit. erat eniꝫ plenus ſpū dei. qͥ vt dicit̉. i. Co ⁊ oīa ꝑſcrutatur etiā ꝓfunda dei. 12. ꝯfeſ. 14. mira profundi deus meus eloquioꝝ tuorum. horror eſt in eā ītendere. hohonoris et tremor amoris. Item fuit magnus latitudine catis ad quā ſacra tendit ſcriptura. amor ei ip̄iꝰ adeo īcipiens dilatatus eſt. vt vſqꝫ ad inmitos ꝑueniret. z. cōfeſ. 6. tu es a ⁊ meus dn̄e in quē deficio vt fortis ſim. ⁊ donatiſtis qui moibi ꝯmīebat̉ ſcribit epl̓a. cēteſiādecima. cai̓tas xp̄i ꝯpellit notaceamꝰ. ſed vos lucrari volumꝰ deo nr̄o. licꝫ nos odiatis et daueritis nos occidi. Item magnꝰ fuit ꝯtemplationis ſublitate. qd̓ eſt in pn̄ti p̄miuꝫ ſtudio ſacre ſcpͥture. totus em̄ inheat abſtractus ipſi diuinitati. 13. ꝯfeſ. 8. currit vita mea in an exꝰ tuos. ne auertat̉ donec abſcondat̉ in abſcōdito vultꝰ tu iā male mihi eſt pret̓ te. omnis em̄ copia que deꝰ meus nō ē eſtas mihi eſt. et t. li. jo. ecce dn̄e redeo ad te eſtuans ⁊ ā he⁊ tūc viuā. in t.

lxiii em̄ reuiuiſco dn̄e. tu me alloquere. tu mihi ſermocinae̓. ⁊ aliqn̄ īpetu iſtiꝰ ꝯtēplationis ſic extr̄ ſe rapiebat̉. vt qͣſi extra vitā p̄ſentē eſſet. vn̄ 10. ꝯfeſ. 4. aliqn̄ intromittis me dn̄e in affectum multū muſitatū introrſus ad neſcio. quā dulcedinē. q̄ ſi ꝑficiat̉ in me neſcio qͥd erit ſcio qꝛ vita iſta nō erit. Itē fuit magnꝰ lon gitudine deſiderioꝝ tendentium ad eternam vitā. ad quā tota ſacra ſcriptura incitat. ipſe em̄ ex intimis cordis medull̓ ad eaꝫ tendebat dicens. i. li. z. nō diſtentꝰ ſꝫ intentus. nō ẜm diſtenſi onem ſed ẜm intentionē ſequor ad palmā ſuꝑne vocatioīs. vbi audiaꝫ vocem laudis tue. et contempler delectationē tuā ꝓpter quod intimo deſiderio clamabat. r. li. 15. o domus lūmoſa: et ſpacioſa. dilexi decorem tuū. et locū habitacōnis glorie dn̄i mei fabricatonis et poſſeſſoris tui. tibi ſuſpirat ꝑegrinatio mea. Tertio beatꝰ augꝰ. magnus eſt in regno celoꝝ vite eterne excellit em̄ ceteros doctores in cognitione glorioſa trinitatis in ardenti caritate. in fruitione felici. in corona ſingulai̓s glorie. que docto ribus datur fabricata lapidibꝰ precioſis. ad quod probandum ſufficit adducere qd̓ inuenit̉ in principio quorundā libroꝝ mora liū beati Gre. vbi legit̉ ꝙ rex quidā hiſpanie miſit romā mgr̄m quendā ꝓ moralibꝰ beati Gre. habendis. qui liber apud quen qͣꝫ reꝑtus nō ē. dolens igit̉ ipſe nuncius. ꝙ tam p̄cioſū opꝰ eſſꝫ ꝑditum. orationibꝰ ſe dedit ꝑnoctans in eccleſia bea. Pe. nocte vero qͥdā n̄ media dormiēs. ſed vigilās vidit ſāctorū multitu dinem ꝓcedentium. qui oēs ante altare bea. Pet ſe īclinabant. ipſe vero omnes cognoſcebat. et ecte chorus pontificū ⁊ ꝯfeſſo rum venit. vbi beatū cognouit Gre. qui ad eū veniens: ecce in quit ibi in archino illo eſt liber quē queris. ⁊ gaudens ipſe nū tius. ea inquit domine miratus ſuꝫ ꝙ beatū Aug. nō vidi vo biſcū. nā doctrinis ec̄ eius multū delector at ille venerabilis doctor vt moris eius fuerat placida humilitate reſpōdit. vir ille excellentiſſimꝰ aug. non eſt hic nobiſcū. quē altior ꝯtinet locus Dominica duodecima pꝰ penthecoſt. ſermonis lxiii. A Eate oculi qͥ vident que vos videtis ⁊cͣ. Lu. 10. Prima ꝑs huius euangeli legit̉ Mat. 13. aulꝫ. de trinitate. 4. Miꝝ eſt inquit cum omniū hominū vna ſit voluntas cōpeſcende beatitudinis vnde tanta de ipſa beatitudine exiſtat diu̓ ſitas. vt aliqui beatos ſe putent. cum fruunt̉ corpoꝝ voluptatibꝰ. aliqͥ cū habūdāt diuiciis. qͥdā dū hōribꝰ cumulant̉. alij cum exaltant̉ pͥncipatibꝰ. qd̓ iō ꝯtingit vt ip̄e dicit. qꝛ liꝫ oēs bt̄aꝫ

Sermo vitam cupiant. vbi tamen querenda ſit nō oēs ſciunt ꝓpter qd̓ beatum dixerunt ppl̓m: cui hec ſunt. non vero ſic eſt. ſed beatus ppl̓s cuius eſt dn̄s deus eius. vnde ipſe Aug. 4. confeſ. 6. Redite p̄uaricatores ad cor. non eſt requies vbi eaꝫ queritis ī regi one mortis beatam vitam queritis non eſt illic. qūo em̄ beata vita vbi nec iuſta vita. ſed eſt querendā beata vita in cognitio ne et amore veritatis que deus eſt. vt dicit. 14. de tri. 70. quod in pn̄ti euangelio declaratur. in quo tria tanguntur. primū em̄ dei cognitio ꝯmendatur. ſcd̓o dei et ꝓximi dilectio eſſe neceſſari a demonſtrat̉. ibi. et ecce quidā ⁊cͣ. quis ſit ꝓximꝰ noſter no bis inſinuatur. ibi. ille autē volens B Circa primū duo facit ẜm quod dupliciter nobis diuinā viſionem ꝯmendat. primo ex eo ꝙ beatificat: beati oculi qui viderunt que vos videtis qͣdrupliciter videtur xp̄s. ſcꝫ oculo corporali. quo viſus ē ī carne. Yſa. 40. videbit omnis caro ſalutare dei. iſta autē viſio non beatificat. quia ſic eū viderunt iudei et infideles. ſcd̓o ex viſione corꝑali oītur in mente ex miraculis viſio. qua ipſe videt̉ oculo fidei. vt credat̉ eſſe filius dei. Io. o. quia vidiſti me Thoma oculo corꝑis. credidiſti vidēdo me oculo fidei. hec viſio beata nō eſt. ſed beatitudinis meritum. quia meretur beatitudinē. 3º. ex viſione fidei oritur viſio. qua ipſe xp̄us videt̉ oculo intellectiue ꝯtemplationis. i. Coꝝ. 3. nos autē reuelata facie gloriaꝫ domini ſpeculantes in eandem gl̓aꝫ tranſformamur. quia hec viſio iam eſt aliqua beatitudinis ꝑticipatio. inde em̄ videt̉ et guſtat̉ qm̄ ſuauis eſt dn̄s. Nūeri. 27. ꝯtemplare inde terram quā datu rus ſū filijs iſrl̓. Quarta viſio eſt qua ipſe videt̉ ſicuti ē in lumīe glorie. psͣ. in lumine tuo videbimus lumē. hec vero viſio beati ficat humanum intellectum. quemadmodū ꝑfecta caritas beati ficat voluntatem noſtram. ¶ Nota ẜm Boetiū. qꝛ beatitudo eſt ſtatus oīm bonorum aggregationē ꝑfectus. que bono rum oīm aggregatio non niſi in ſolius dei cognitione ⁊ amore conſiſtit. vbi omne bonum ⁊ nullū malū. vn̄ Aug. 2. ꝯfeſ. 6. ſi celſitudo amatur. ſuꝑ omnia deus eſt excelſus. ſi queris honores et gloriaꝫ. pre cūctis honorandus ⁊ glorioſus ē deꝰ in eternum ſi ptātem q̄ris. vt timearis. ipſe eſt qui oīa p̄t. ſi amas blandici as. nihil eſt blandius caritate dei. neqꝫ ſalubriꝰ aliquid amatur qͣꝫ illa p̄ cūctis formoſa et luminoſa veritas eius. ſi affectas ſciē ciaꝫ. ipſe omnia nouit. ſi innocenciā cupis et ſimplicitatē. nihil deo ſimpliciꝰ ⁊ innocēciꝰ. ſi qͥetē appetis. n̄ ē certa qͥes p̄ter dn̄m ſi voluptatē deſideras et ſuauitatis copiā. ipſe bonitatis eſt pleī tudo ⁊ īdeficiēs copia ſuauitatꝭ īcorruptibilis. ſi liberalitateꝫ cu

lxiiij pis. ipſe bonoꝝ oīm largitor ē affluētiſſimꝰ. ſi vis poſſidē diuicias. ad eū recurras. qͥ oīa poſſidet. ſi ꝓ excellencia litigas. nihil ē eo excellēciꝰ. ſi vindictā q̄ris. iuſtiꝰ eo qͥcqͣꝫ nō ē. ſi times adu̓ ſa inſolita. nihil ī deo īſolitū. a quo n̄ pt̄ ſeꝑari quē diligit. apd̓ quē ē vera ſecuritas. ſi t̓ſticiā metuis. eternū gaudiū ipſe eſt. qꝛ igit̉ in deo ē aggregatio oīm bonoꝝ. ideo bt̄itudo nr̄a in ipſo querēda eſt. igit̉ vt d̓t Au. 6. ꝯfeſ. i. qͥd ꝯctamur relicta ſpe ſe culi huiꝰ. ꝯferre nos totos ad querendū deū et vitā beatā. cū eī beatitudo ſit in ſūmo bono nulla creatura beatos nos facit. qͥa magis eſt nutus beatitudīs ipſa creatura. qͣꝫ vera bt̄itudo. ⁊ de li. ar. 26. ve qui dereliq̄runt te ducē dn̄e. ⁊ oberrāt ī veſtigijs tu is. qͥ nutus tuos ꝓ te amāt. et obliuiſcunt̉ qͥd inuas. o ſuauiſſi ma lux purgate mētis ſapiencia. nō em̄ ceſſas q̄ et qͣꝫta ſis īnue̓ nobis. et nutus tui ſunt oē creaturaꝝ decus. ſꝫ nec aīmꝰ ſeipſū beatificare p̄t. cū ſibiipſi nō ſufficiat. ⁊ multos in ſeipſo deprehē dat defectus vn̄ magis eſt capax bt̄itudīs ꝙͣ beatificās. ſed nec viuere vt queꝫqꝫ delectat. beata vita eſt. qꝛ vt d̓t Cicero. velle qd̓ nō deceat. idipſū miſerrimū eſt. nec tā miſeꝝ eſt nō adipiſci quod velis. qͣꝫ adipiſci velle. quod nō oꝑteat. Au.10. ꝯfeſ. 9. mi ſer eſt oīs aīmus victus amicicia reꝝ mortaliū. et dilaniat̉ cum eas amittit. et tunc ſentit miſeriaꝫ qua miſer eſt. ⁊ anteqͣꝫ amittas eas. redite ergo p̄uaricatores ad cor: ⁊ īherete illi in quo ſo lo nihil caꝝ amittitur. in quo oīa cara ſunt que nō amittunt̉: ⁊ qͥs iſte eſt niſi deus nr̄ qui fecit nos. Igit̉ vt idem dicit de li. ar. z. teneamꝰ ſūmū bonum. qꝛ beatus ē qͥ eo fruit̉. vn̄ Aug. beatꝰ ē qͥ habet qd̓ amat nihil male amās. et tanta eſt iſtiꝰ beatitudinis veritas. ꝙ etiaꝫ vt dicit Aug. 14. de tri. o. ſi aīmi hoī nū eſſent mortales. vt nō poſſent attingere ad quartū illū gradū videndi deū facie ad faciē. laborandum eſſet oībus voluptati bus corꝑis poſtpoſitis attinge̓ dum viuimꝰ deū ꝑ ꝯtemplationem. quia frui creatura miſeria eſt. addēdo inopiā inopie. ſꝫ mi hi adherere deo bonū eſt D Secundo ipſa viſio dei com mendat̉ a ſingularitate gracie. dico em̄ vobis qꝛ multi ꝓphete ⁊ reges voluerunt vide̓ que vos videtis: ꝓphete quidem deſidera uerunt eum videre ſicut Iob Moyſes Yſaias Ieremias Ezechiel Daniel et alij omnes qui multi fuerunt. reges vero ſicut dauid ezechias Ioſias: et nō vider̄t: viderunt quidē euꝫ oculo fidei credentes eum venturum. ſed oculo corporali eum non viderunt verbum caro factū. niſi per ſubiectā creaturā. ſic̄ de A brahā dr̄. ꝙ vidit diē eiꝰ ⁊ gauiſꝰ ē Io. 8. qꝛ n̄ ſufficit vide ſi noticia v̓itatꝭ. ſubiūgit. ⁊ ml̓ti reges ⁊ ꝓph̓e voluer̄t: audire

Sermo que vos auditis: v̓ba ſcilicet celeſtis ſapīe. 3. Reſo. vniuerſa erra deſiderabat videre vultum Salomoīs. vt audiret ſapiēciā quā dederat deus in corde eius: et non audierunt: digni quid̓ erant criſtū audie̓. ſed nondū venerat plenitudo tꝑis. in quo de is non ꝑ ꝓphetas loqueret̉. ſed in filio quē cōſtituit heredē vniterſoꝝ ꝑ quem fecit et ſecula ⁊cͣ. Secūda ꝑs Ecūdo cum dicitur. Et ecce quidā ⁊cͣ. tangit̉ neceſſitadilectionis. vbi quatuor facit. pͥmo ponit̉ interrogatio tēptatiua. et ecce qͥdā legiſpitꝰ Ille ꝑitꝰ ē ī lege qͥ legē ſpūalit̓ intelligit. ⁊ ea que legis ſunt operat̉: ſꝫ on erat talis ipſe temptator. vnde ꝑitus erat ſophiſtice et nō re: ſurrexit: pro reuerencia. aut vt ab omnibꝰ videret̉: tēptāſ iū: erant eī vt dicit Cirillus inter iudeos quidā v̓boſi ī lege di entes xp̄m doctrinā Moyſi ſuis nouis inſtitutionibꝰ facere innuilem. ⁊ qꝛ tota lex tendit ad vitam eternā. ideo fecit q̄onē quo nerito ad eam ꝑueniat̉. ſi enim xp̄us dediſſet aliā reſponſioneꝫ sͣ eam que legis eſt ignaꝝ reputaſſet xp̄m. et eū paterne legiſ orruptorem accuſaſſet: et dicēs mgr̄: Io. 13 vos vocatis me igr̄ et dn̄e et benedicitis ſum etem̄: quid faciendo: bene dicit ⁊ faciēdo E qꝛ n̄ auditores legis ſed factores iuſtificabū ar. Ro. z. vitam eternā: ecce deſiderabile premiuꝫ omnis em̄ is viuere appetit. et cōprehendenti eternitatem. eternū viuere ſt appetibile eo ꝙ eſt ſine miſeria: poſſidebo: ſolū em̄ beatus ē ui eternam vitam poſſidet. i. cū ſecuritate non amittendi tenet. Secūdo xp̄s hunc interrogantem reducit ad legis noticiā at ildixit ad eū: in lege quid ſcriptū eſt: ē ne ibi aliud quo vita terna poſſideatur. temptatorē legis ad ipſam legē deducit: ꝙ nō legis: quaſi ſine intellectu ⁊ diſtinctione. lex em̄ multa cōti et precepta. ſed quia oīa reducunt̉ ad vnū. erat q̄o apud iude s. quod eſſet vnū potiſſimū mandatū tanqͣꝫ caput et principi m. alia ꝯtinens. cuius obſeruatione poſſideretur vita eterna. ercio ponitur reſponſio legiſperiti: ille rn̄dēs dixit: glo. dix quod legerat. ſed qd̓ nondum īpleuerat. et tangit caritatis uo precepta: diliges dominū deū tuū: hoc aſſumit̉ Deu. 6. nō uilibet autē amor dilectio eſt. ſed ille ſolus qui eſt ſpūalis. cuis origo eſt ex comprehenſione boni lecti. mēte concepti. quod Noſens legit non in tabulis carneis ſed ſpūalibus. F ꝙ iſtud mandatum de diligendo deum ſecum portat ſue inſti onis cauſam. cauſa enim diligendi deum ipſe deus eſt vt dicit der. ergo diliges dn̄m deū tuum. nō hꝫ aliam cām niſi qꝛ dn̄s iꝰ tuꝰ eſt. diliges gͦ dn̄m in tiōe tqͣꝫ ſeruꝰ deū tuū cū r̓uerēcia

lxiii tanqͣꝫ creatura ex ſingulari caritatis affectu qꝛ non eſt tibi alius dn̄s et deus. Itē quia dn̄s habens potenciā dilectione ipſius ſeuat̉ preceptū pͥme tabule. qꝛ vero deus hn̄s ſapīam. nō aſſuma tur nomen eius in vanū. quod eſt ſcd̓m p̄ceptū. quia vero noſt ꝑ bonitatem eſt. diligentes eū ſanctificentur qd̓ ad terciū ꝑtinet mandatū. Iteꝫ tria ſunt que nos inducūt ad dei amorē. Primū qꝛ creator a quo habemus eē. vn̄ deus eſt. Scd̓m quia guberna tor a quo ꝯſeruamur et regimur. vnde dn̄s ē Tertiū qꝛ remu nerator a quo in finem ꝑducimur vnde nr̄ eſt. ab ipſo eī ⁊ ꝑ ip ſum et in ipſo ſunt om̄ia. Item hoc p̄ceptū ſpēalit̓ dat̉ hominibꝰ eſt em̄ eoꝝ ſpecialiter dominus quos mouet īmediate. eſt etiaꝫ deus eoꝝ rōe finis. quia ſolus ipſe finis eſt mentis rōnalis. rurſus eſt noſter ſingulari beneficio incarnationis. Gen̄. 37. frat̓ ei et caro noſtra eſt. Et attende quia non diligit̉ nili ꝯgnitū. cognitio autē noſtra ex ſenſibus habet ortū. ideo ſi deum amare pre cipimur. oꝑtet ipſius habere noticiā in quā ex creatura ſenſibili deducimur. ſꝫ tamē non eſt deus aliquid qd̓ ſentiat̉. vnde aug. lo. ꝯfeſ. 7. quid amo cū te amo dn̄e deus meꝰ. et diſcurrit ꝑ oīa ſenſibilia. quia nullū eoꝝ amet deū amādo. nō em̄ ſpēm corꝑis nec decus tꝑis. nec candorem lucis oculis iſtis amicu. nō dulces melodias. non floꝝ et vnguentoꝝ ⁊ aromatū ſuauē odorē nō māna et mella. non mēbra acceptabilia carnis āplexibus. non hec amo cū amo deum meū. et tamen amo quandā lucē. quādā vocē. quendam odorem. quendam cibū. et quendam āplexum interioris hominis mei cum te amo domīe. ibi fulget anime in ee quod non capit locus ibi ſonat quod non mpit tempus. ibi olet quod non ſpargit flatꝰ. ibi ſapit quod nō minuit edacitas ibi heret quod non diuellit ſacietas. ecce igit̉ qūo licet deus nō ſit ſenſibilis. tamen habet proportionem ad īteriores anime ſen ſus ſpiritales. quibus comprehenditur. ipſe igitur eſt omnē de lectamentum ſpirituale quocunqꝫ ſenſuum comprehenſiuum: G Deinde diligendi modum adiungit. et vt dicit Ber. mo dus diligendi deuꝫ eſt. vt diligatur ſine modo. ideo ſubiungit ex toto corde tuo. et ex tota anima tua. et ex omnibus viribuſ tuis. et ex omni mente tua. vbi conſiderandum quia cor eſt cogitationum principium. Item ipſum eſt principium motus. ꝓpt̓ qd̓ ſꝑ mouet. Itē ip̄m eſt cuſtodia totiꝰ hoīs. dr̄ eī cor eo ꝙ ſit cuſtodia oīm reꝝ Itē cor ē qͣſi cardo quo totꝰ hō regit̉. ſic̄ oſtiū regit̉ cardine. ex toto igit̉ corde vult diligi deꝰ. corde quidē: qꝛ illud qd̓ eſt nobiliſſimū deo tribuendum eſt. Prouer. 23. fili p̄be mihi cor tuū: ex toto v̓o corde. vt ꝯcta nr̄a cogitacō ſit ī eiꝰ

Sermo amore. omnis nr̄a operatio ſit ꝓpter eius amorem. tota regula nr̄e vite ex eius amore ſūatur. et vltimo vt tota noſtra cuſtodia ad hoc intendat ſollicite. ne iſta dilectio rapiatur a nobis: ad hec mundana. vnde aug. 10. ꝯfeſ. ſo. minus inquit te domine amat. qui tecum aliquid amat: quod ꝓpter te n̄ amat. et ideo di cebat Agnes beatiſſima. poſuit in faciem meaꝫ ſignum: vt nul lum preter eum amatorem admittā. non ergo potero ad prioiſ contumeliam amatoris. vel alium aſpicere et hunc relinquere. Scd̓o vult deꝰ amari tota aīa. aīa vero eſt principiū vite. vita ve ro triplex eſt: ſcꝫ vegetatiua ſenſibilis et ronalis. vult igit̉ deuſ tota aīa diligi. quia totā eam ꝓduxit in eſſe. vt ōe nr̄m viuere cunctū ſenſire et intelligere ad ipſius dilectionē tendat. Tertio vult deus amari ex omni mente. mens at̄ vt d̓t Aug. ē illud qͥ homo cetera excellit aīalia. ⁊ hͦ ē portio rōnis ẜm quā homo ꝯdi tus eſt ad ymaginē dei. cuius partes ſūt memoria intellectus ⁊ veluntas. vult igit̉ deus omni mente diligi. vt omne illud ẜm ꝙ mens eſt ad dei ymaginem ad ipſius referatur dilectionem: vt memoria ſit in amore habitu. et intellectus in ſpeculatione. amoris. voluntas in ipſo dilectionis actu. ymago et ſimilitudo eſt diligendi principium. vnde ſi aīa eſt ẜm mentē dei ymago to ta debet deum diligere: Quarto vult deus diligi ex oībꝰ viribꝰ a. ẜm Theo. viriliter. et non remiſſe. hoc em̄ eſt neceſſarium. nō em̄ ſufficit deū diligere toto corde tota aīa tota mente extenſiue. niſi etiam intenſiue totis iſtis diligat̉. vt totus conatꝰ cordis ⁊ aīe et mentis. ⁊ tota virtus tendat ad dei dilectionem. nec mi ruꝫ ſi ſic diligēdꝰ ē qꝛ etiā excedit bonitas ipſiꝰ ꝓpter quā eſt di ligibilis oēm nr̄am poſſibilitatem diligēdi. qꝛ vero nō poſſumꝰ eū diligere qͣꝫtum eſt diligibilis. ſaltē diligat̉ qͣꝫtū poſſumus. alioqͥn fraudem ꝯmittimus. quia non damꝰ deo totū poſſe dilectionis. quod ad hoc nobis dedit vt totū diligendo ſibi reddere mꝰ. H Deīde ẜm adiungit dilcōis p̄ceptū: ⁊ ꝓximū tu uꝫ.ſ. diliges. ipſius vero dilectioīs menſurā ſubiungit: ſicut teipſū: hoc p̄ceptū habetur Leuit̓. ix. vbi conſiderandū ꝙ ꝓximꝰ dr̄ multipl̓r. ē em̄ ꝓximꝰ cōitate nature. ſic oēs hoīes ſūt ꝓximi nobis. eſt ꝓximꝰ officio ſicut ciues. ⁊ qͥ aliquid ꝯm̄iter execūt̉: ē ꝓximꝰ carne ſicut ꝯſanguinei. ē ꝓximꝰ grā ſic̄ amici. ē ꝓximꝰ fide ſic̄ xp̄ianꝰ. ē ꝓximꝰ v̓tute ſic̄ iuſti. ē ꝓximꝰ ſubſidio ſic ſancti ⁊ āgl̓i bt̄i ⁊ ē ꝓximus per redemptionis beneficium quomodo ſolus xp̄s deꝰ et homo nob̓ eſt proximꝰ qͥmōcūqꝫ. aut ſit aliqͥs ꝓximꝰ diligendꝰ ē. ſic̄ moſmetipſos diligimꝰ.i. ex eadē cai̓tate qua nos amamus. et in eodem merito bonoꝝ operum. et ad eū

lxiii dem finem vite eterne. ſicut em̄ homo nō debet ſeipſum diligere amore carnali ſed ſpūali in deum. et ad vitam eternā. ſic vnum quēqꝫ debet amare hominē. xp̄m vero hominē qui excellētiſſimꝰ proximus eſt. debet pluſqͣꝫ ſe diligere. vn̄ dr̄ ꝙ amicabilia q̄ ſūt ad alterum determinantur ex amicabilibus que ſunt ad ſeipſuꝫ Quarto ponitur commendatio iſtius reſponſionis: dixitqꝫ illi. recte reſpondiſti. rectum eſt cuius medium non diſcrepat ab extremis. extrema vero diletioīs creator ē et creatura. quia vero reſpondit dilectionem ꝓporcionabiliter tribuens deo ⁊ prox imo. ideo recte reſpondiſſe dicitur. Deinde xp̄us ſatiſfacit pͥme queſtioni. qua dixerat legiſperitus. quid faciendo vitaꝫ eternā poſſidebo. ex verbis eius dat ſolutionem: hoc fac: deum et pro ximum diligendo. et dicit fac. quia non ſufficit diligere. niſi opere dilectionis demonſtretur. probatio em̄ dictionis exhibitio ē operis: et viues. dupliciter anima viuit: caritate et carnaliter: quia caritas eſt meritum eterne vite. et iterum formaliter. quia caitas ꝑfecta que nunqͣꝫ excidit eſt vita beata. nā vt dicit Ber. plus eſt anima vbi amat qͣꝫ vbi animat. et ideo ſi amando fuei̓t in deo qui eſt vita eſſencialis. conſequens eſt ꝙ ipſa anima viuet vita perpetua. Tercia ꝑs. I Ercio cum dicitur. Ille autem declarat. quis ſit prox imus quem homo ſicut ſeipſum debet diligere. ⁊ t̓a facit. pͥmo em̄ ponitur legiſperiti īterrogatio: ille at̄ volens ſeipſū iuſtificare. id ē ſeipſū volens iuſtū oſten dere: dixit ad iheſum. et quis eſt proximus meus: laudatus em̄ a ſaluatore ꝙ recte reſpondiſſet. ꝓrupit in ſuꝑbiā vt dicit Cirilus. nullū ſibi putans eſſe proximū quaſi nullus ſibi poſſit in iu ſticia et legis noticia ꝯꝑari. Sed vt dicit Theo. ſaluator nō actibus aut dignitatibꝰ determinauit ꝓximū ſꝫ natura. qͣꝫuis igit̉ iuſtus eſſet legiſperitus qͣꝫuis doctus et qͣꝫuis rex ⁊ maior hoībꝰ etiā quicūqꝫ pauꝑ miſer et abiectus ꝓximus eius erat. Secūdo declarat xp̄s in ꝑabola quis ſit ꝓxiius noſter que ꝑabola tria ꝯtinet.ſ. hominis caſum infelicem denegatū auxiliū. ⁊ impenſū illi ſubſidium dicit ergo: ſuſpiciens autē: id ē ſuꝑius aſpiciēiheſus dixit: iō ſuꝑius aſpexit. qui de rebus magnis locutus erat. vn̄ ſcꝫ humanū genus deſcenderat: cum cecidit ꝑ peccatum homo quidā. Aug. homo iſte Adam intelligit̉ in humano genere. cuius hominis miſerabilis caſus quo ad ſeptem īcommoda deſcribitur. primo conſiderando vnde lapſus eſt: deſcenbat: hu miliatus et miſer factus per peccatum. et vt dicit Theophilus non dicit deſcendit: ſed deſcendebat ſemꝑ em̄ hūana natura ad

Sermo inferiora tendebat. et nō in ꝑte ſed in toto ab hirl̓m. que interpretat̉ viſio pacis. ſecūda conditio miſerabilis eſt quo deuenit. in iericho: que luna interp̄tatur. ad lr̄am autē vt dicit Baſiliuſ ihrl̓m ſita eſt in acumine montis. iericho verotinet ꝯuallia pa leſtine Et attende quid deſcendendo homo ꝑdiderit in quo deue nerit. et ſunt quatuor. ihrl̓m em̄ que eſt viſio pacis reliquit ⁊ ſi gnificat paradiſum. vbi quicquid videbat erat ſibi pacificū. ni hil em̄ poterat ſibi nocere. Iob. g. beſtie agri pacifici erant tibiciectus vero de iherico.i. in mūdum iſtū. qui eſt īſtabilis quemad dū luna. ꝓpter qd̓ homo mundanis attritus aduerſitatibꝰ nūqͣꝫ in eodē ſtatu ꝑmanet. Item hirl̓m vnde homo cecidit ī mortalitatē ſignificat. quā homo poſſidens. ī plena animi ⁊ corꝑis pace erat. nunqͣꝫ em̄ hoꝝ duoꝝ facta fuiſſet diſſolucō. ſꝫ peccādo deue nit ad mortalitateꝫ. q̄ ꝑ luna intelligit̉ qꝛ creſcit ⁊ deficit donec non ꝯpareat. Item cecidit homo a viſione claritatis dei. q̄ ē pax noſtra et deuenit in tenebras ignorancie vbi ſi aliqd̓ ſibi fulget eſt lumen tenebris mixtū. ſicut lumen lune. Iteꝫ cecidit hō a be atitudine q̄ eſt qͥs et pax mentis. ī miſerias vallis lacrimaruꝫ īnumerabiles. qͦs luna ſua mutatione ſignificat. Tercō hominitangit īfelicitatē: et incidit in latrones. Amb. qͥ ſunt iſti latrones niſi angeli noctis et tenebraꝝ. relicto igit̉ angeloꝝ et beatoꝝ conſortio īcidit peccans homo in demones latrones qͥ mei to latrones dicunt̉. eo ꝙ a nobis latenter rapiant bona celeſtia Quartā adiungit miſeriā: qui ec̄ deſpoliauerunt eū: ẜm Aug. moꝝ ornamentis vel veſtimēto īmortalitatꝭ. aut ẜm Am. abſtu lerunt veſtimenta gracie: q̄ acceperamꝰ. et hoc veſtimentū fuit originalis iuſticia. ⁊ veſtis innocētie. ꝓ qͣ fecit ficuū ꝑizomata. ſꝫ deus dedit poſtea tunicas pelliceas. Quintā adiungit miſeriā: ⁊ plagis impoſitis: plage dicunt̉ peccata ẜm Bed̓. qꝛ his nature humane integritas violat̉. quibus plagis vulneratū eſt bonuꝫ poſſibilitatꝭ liberi arbitrii. quibꝰ vulneribꝰ plagatꝰ naſcit̉ qͥlibet homo. Sextā addit. hoīs miſeriā: abierūt: linq̄ntes eū vi ctū tanqͣꝫ ꝯtēptibilē et deſpectuꝫ. ita etiā vt non tradāt ſibi ad nutum ea in quibꝰ peccare eum fecerunt. hͦ em̄ facit dyabolus. qꝛ cū deceperit hominē eū ꝯtemnit. ſed nec ſibi tradit: que dare videbatur. Septimā adiungit infelicitatē. ſemiuiuo relicto: ecce ꝑiculū: ſemiuiuꝰ autē eſt homo pꝰ pct̄m quadruplicit̓. pͥmo ẜm aug. qꝛ ex ꝑte qua p̄t aliquā dei cognitionē habe̓ viuit. ex ꝑte q̄ pct̄is p̄mimur mortuꝰ ē. Itē ẜm eundē. licet homo habeat vi talem motum liberi arbitri. quia tamen ex ſe non ſufficit redire ad vite eterne agenda opera: ſemiuiuus eſt. Item ẜm Theo. me

lxiii dietas hominis poſt pct̄m viuit. ſcꝫ anima medietas vero in tur. ſcꝫ corpꝰ. quoꝝ vtrumqꝫ ſemꝑ vixiſſet ſi non peccaſſet. Itē ẜm eundem natura humana ꝓut erat in adam tota erat mortu a iuſticie. prout vero eadē viuificandā erat in xp̄o. ſic viuebat. vnde ſemiuiuꝰ erat homo. R Secundo hec ꝑabola ꝯtinet denegatum ſubſidiū huic vulnerato. ab eis qui maxime ſubueī re debuiſſent. ex quibꝰ ẜm carnē erat iſte plagatꝰ ſcꝫ iudeis. qͦruꝫ vnus ſacerdoti dignitate alter leuitici ordinis officio āpliꝰ miſereri debuiſſet. vnde dicit: accidit autem ſacerdos quidā: in quo intelligitur antique legis ſacerdotiū: deſcenderet eadē via qꝛ omnes quotqͥt ſancti qͣꝫtumcunqꝫ dignitate exaltati: deſcēde runt per viam pct̄ia primis parentibꝰ. et qꝛ pct̄ores erant: iō ſaluari non potuerunt: et viſo eo: quia lex dedit ſacerdotibus noticiam culpe primi parentis: p̄terit: quia grām ſaluatioīs da re non potuit. qm̄ vt dicit Theo. venit lex et ſtetit vſqꝫ ad tempus prefixum. deinde non valens curare hominē abijt. Deinde adducit alteriꝰ negligenciā: ſimilit̓ et leuita: in quo legis miſterium vel tempus ꝓphetaꝝ intelligitur: cum eſſet ſecus: id eſt iuxta: locum: vbi ille vulneratus infeliciter iacebat. ſecus quidē erat. quia omnes in eadē valle miſerie fuerunt: et videret: qͥa et ipſe culpā agnouit: pertranſit: quia nec legis ſacrificia nec ꝓphetarum preces ſubuenire potuerunt. ſed tranſierunt omnia tamqꝫ inutilia. Tercio ponitur quis qͣliter humano generi vul nerato ſubſidium p̄ſtiterit: ſamaritanus autem quidā: iſte ſama ritanus eſt xp̄us. nā ſamaritanꝰ cuſtos int̓pretat̉. cuſtodit auteꝫ dominꝰ omnes diligentes ſe. qui venit in carnē. vt infirmū vul neratū cuſtodiret. et numera qͣꝫta pro noſtra liberatione iſte ſamaritanus fecerit. primū eſt: iter faciens: Theo. quaſi ex ꝓpoſito hoc ſtatuens. vt nos curaret. factus eſt ꝓ nobis viator: qui erat comprehenſor. Et attende qꝛ lꝫ faceret iter. nō tn̄ eadē via deſcendit qua ceteri qꝛ ſolus ipſe ſine pct̄o de v̓gine natꝰ ī hūc mundū deſcendit. Itē venit ſecus eū: vel vt habet alia lr̄a ſecuviā. venit quidē ſecus hoīeꝫ vulneratū pct̄o. quia apparuit in ſi militudinē carnis pct̄i. ⁊ tm̄ pct̄oriꝰ ꝯdeſcēdit. vt amicꝰ pub licanorum et peccatoꝝ fuerit dictus. Item aliud beneficium. et videns eum: non horrut pius medicus nr̄a feda ꝯſpicere Eze. i. tranſiens ꝑ te vidi te conculcari in ſangune tuo. Item aliud bn̄fiᵐ. mīa motꝰ. Au. iō mīa motꝰ ē qꝛ in eo nullū īueīt meitū qͥ eēt dignus curari. ſꝫ de peccato damnauit peccatum in carne. Item aliud beneficium: et appropians. Auguſti. nihil eſt hoībꝰ deo remotiꝰ. nō loce. ſꝫ diſſil̓itudine qꝛ ipſi mortales ⁊ pct̄ores

Sermo deus vero immortalis et iuſtus. volens igit̉ deus nobis eſſe ꝓp quꝰ. non aſſumpſit vtrumqꝫ malū nr̄m. ſed mortem nō peccatū quia liberatore indiguiſſet. vt ergo non eſſet qd̓ nos ſumus: ſꝫ ꝓpe nos mortalitatem eandem ſuſtinens. et paſſiones volunta ne quas nos patimur abſqꝫ tamen pct̄o. Item alid̓ beneficium alligauit vulnera eiꝰ: hec alligatio ē pct̄oꝝ cohibitio. vn̄ Am bro. conſtringit vulnera auſteriore precepto. vel dici poteſt: ꝙ alligauit. ⁊ vulnera homini inflicta. ſeptē ligamentis ſacramētoꝝ. vulnus fomitis baptiſmo. vulnus timiditatis confirmati one. vulnus odi eucariſtia. vulnus peccati pn̄a. vulnus ꝯcupiſcencie mr̄imonio. vulnus ignorancie ordine. vulnus reliqͥa rum peccati. extrema vnctione ¶ Item aliud beneficium infundens oleū: datis auſterioribus preceptis infudit māſuetu dinis oleū. ad mitigandum dolorem vulneꝝ. vt eſt illud mat. i. venite ad me omnes qui laboratis et onerati eſtis. et ego re ficiam vos. Itē aliud beneficium: ⁊ vinum: infundit hoc vnuꝫ ẜm Criſo. ſanguis dn̄ice paſſionis. cuius effuſione ſemiuiuꝰ ſuſci tatus eſt: ſicut legitur de pellicano ꝙ mortuis filiis ſanguinem proprium infundit: vt reuiuiſcant. Item aliud beneficium et imponens illum in iumentum ſuum: caro criſti iumentū eſt. quaſi iuuamentum. qua ſumꝰ adiuti. qui ꝑ nos ſurgere nō poteramus. cui iumento ſumus īpoſiti ẜm Aug. ꝑ fidem incarnati onis. quaꝫ credimꝰ. vel ẜm Ambro. iumento criſti ſumus īpoſi ti. quia peccata noſtra ipſe pertulit in corpore ſuo ſuꝑ lignum: vel ẜm Theo. iumento xp̄i ſumus impoſiti. qꝛ ꝑticipatione corporis ſui ī corporati ſumus ei. et facti membra ipſius. M Iteꝫ aliud bn̄ficiū: duxit inſtabulū: ſtabulū ſic dicit̉ eo ꝙ ibi ſit ſtatio boum vbi viatores ſua deponunt ſarcina. et animalia re ficiūtur. qd̓ ſtabulū ſignificat eccleſiā in qua reſidēt doctores. et deponunt̉ onera peccatoꝝ. ac laſſati quieſcunt et reficiunt̉ v̓bo vite. nemo vero huc ingredit̉ vt dicit Be: niſi ductu xp̄i. Item aliud bn̄ficiū: et curam eius egit. licet eī ei ſit cura de omnibus. maxime tn̄ diligentem adhibuit curā. qūo ſaluaret̉ homo. ꝓhibens nociua. adhibens ꝓficua. tanqͣꝫ bonus infirmarius. Itē ali ud bn̄ficiū. qꝛ recedens ꝯmiſit eū cuſtodie. non enim vacabat ſa maritano diutiꝰ in terris manere redeundū erat vnde venerat: et altera die. Ambro. quis eſt iſte alter dies. niſi forte dies r̓ſur rectioīs. qui bn̄ alter dr̄. qm̄ dies prior paſſionis fuerat triſticie: ſed de iſto dicitur exultemus et letemur in ea: protulit duos de narios: duo denari ſcd̓m Ambro. duo ſunt teſtamenta. in quibus eſt ymago dei impreſſa quoꝝ valor eſt obſeruae̓ decē legis

lxiiii precepta. Vel ẜm Aug. duo denari duo ſunt caritatis precepta. aut promiſſio vite preſentis et future Vel ẜm Orige. duode nari ſunt ſciencia ſcripturaꝝ et auctoritas eccleſie: ⁊ dedit ſtabulario: ſtabularius ē quilibet eccleſie rector: cui dant̉ a xpō du o denari ſupͣdicti. vt eoꝝ precio agat curā homīs vulnerati: et ait curā illius habe: hec dixit petro. Io. vltꝭ. paſce oues meas: ꝓpter quā cauſam ſacerdotes curati dicunt̉. Item aliud beneficiū et quodcūqꝫ erogaueris. ille erogat qui data ſibi diſtribuit. ſed ſuꝑerogat. qui āplius dat qͣꝫ accepit. ad ſanandū vero homīeꝫ ſuꝑerogat̉ preceptis addendo ꝯſilia ſcripture addendo expoſitio nes: ego cum rediero. Ambro. qn̄ reuerteris dn̄e niſi in die iudici. erit em̄ tempꝰ quādo vniuerſa caro te reſpiciet reuertentē. reddā tibi: fiet retributio prelatis eccleſie de labore quē habuerūt ī ſollicitudine ſubditoꝝ. 2. Thi. q. repoſita eſt mihi corona iuſticie quā reddet mihi dn̄s in ille die iuſtus iudex. in quibꝰ oībus numerantur. i. beneficia grā ſamaritam īpenſa. vt genus humanum ſanaret̉. Tercio ponitur iſtius ꝑabole applicatio ad ꝓpoſitum. quis hoꝝ trium videtur tibi proximꝰ fuiſſe illi qͥ inci dit in latrones. at ille dixit non quidē ſacerdos aut leuita. qͥni am vt dicit Cri. inutilis eſt ſacerdoci dignitas et legis ſciencia niſi per bona oꝑa ꝯfirmentur. ſed ille fuit proximꝰ. qui fecit mi ſericordiā in illum. omnes quidē et ſacertas ⁊ leuita et ſamaritanus proximi erant lege natue̓. ſed ſolus ſamaritanus etiā mi ſerationis beneficio fuit proximus. Deinde ſatiſfacit illi queſtio ni: et quis eſt proximus meus dicens. et ait illi iheſus. vade. cō paſſionis affectu: et tu fac ſimiliter: quaſi dicat. petis a me qͥs ſit tibi proximus Reſpōdeo. quia quicunqꝫ indiget ſibi miſeret̉ ſiue gentilis. ſiue pct̄or eſt tibi proximus. vnde Am. nō cogna tio facit proximū. ſed miſericordia. quia mīa eſt ẜm naturam. ni hil em̄ tam ẜm naturam qͣꝫ ꝯſortē iuuare nature. In feſto natiuitatis beate virginis. InA troductio ſermonis: lxiiii. Iber generationis iheſu chriſti filii dauid filii a braham. Mat. i. hoc idem ſed alio ordine legit̉ Lu. 3. Cri. non eſtimes inquit te ꝑua audire. cū audis hanc generationem. valde eniꝫ eſt ineſ fabile: ꝙ deus ex muliere naſci dignatus eſt ⁊ homines ꝓgenitores habere. ineffabile quidem eſt. qꝛ preter nature ordinē vt virgo generet. eſt ſupͣ humanā inueſtigationeꝫ vt deus ſit homo qui generat̉ et eſt ſupͣ nr̄e originis ꝯditionē. vt ſanctus ſāctoꝝ generetur. qꝛ oēs ī pct̄is ꝯcepti ſumus nos.

Sermo pter quod dicit̉ Yſa. 53. generationem eius quis enarrabit. Ad matris virginis ergo ꝯfugiamꝰ auxiliū. que illius ſecretū generationis ipſa nouit. vt nobis digne aliquid loqui tribuat de ſua et filii ſui generatione. qd̓ vt mereamur īpetrare. ſalutatioīs ſibi munꝰ angelice humilit̓ offeramꝰ dicētes Aue ma. ⁊cͣ. Prohemium ſuper euangelium ⁊cͣ. I Iber generationis iheſu criſti. ⁊cͣ. frequenter videmus aliquē totū ſuū genus nobilitare. ꝓpter ſuā prudēciaꝫ et induſtriā. genus vero criſti licet fuei̓t magne ne bilitatis. qꝛ ex pr̄iarchis et regibꝰ. atqꝫ qd̓ maxime nobilitatis eſt fuerit ex virgine. totū tn̄ ſuum genus xp̄s decorauit et nobilitauit. non igit̉ genus beate virginis tāte fuit no bilitatis. ex eo ꝙ traxit originem ex pr̄iarchis et regibus qͣnte fuit claritatis. ex eo ꝙ ipſa genuit deum verum et hoīem regeꝫ regum et dn̄m dominātium. iſtius vero generationis nobilitas beate virginis et qͣꝫtum ad ꝓgenitores et qͣꝫtum ad xp̄m genitum tangitur in preſenti euangelio. quod diuidit̉ in duas ꝑtes premittitur enim prohemium narrationis. Deinde exequit̉. ibi ab abrahā autē ⁊cͣ. C In prohemio quatuor ꝯtinent̉. pri mū eſt que ſit forma oꝑis: liber: non em̄ quodcunqꝫ opus nomen libri meretur. ſed illud ſolum cuius noticia decet liberos. q̄ dā eī noticia ſeruilis eſt. que acquirit̉ ſpe lucri ⁊ honoris. iſta ve ro talis non eſt. qꝛ ſui gracia Item lib̓ dicitur eo ꝙ menteꝫ libe rat. noticia vero eoꝝ que in eo tradunt̉. Item dr̄ liber qͣſi vrbs lr̄arum. quod huic operi conuenit. quia multa miniſteria lr̄arū hic ꝯtinentur. vt ſimus ipſius noticia ciues ſanctoꝝ ⁊ domeſti ci dei. Secundo tangit materiaꝫ generationis. cum multa alia ſcribantur in libro. queritur quare a ſola generatione eum denominet Et dicendū ꝙ huius eſt duplex cauſa. Vna ẜm Raba nū. quia a generatione incepit. altera ẜm Criſo. quia radix oīm bonorum eſt xp̄i generatio tercō explicat ꝑſonam quo ad nomen et dignitatem. quo ad nomen quidem iheſu: iheſus hebre um nomen eſt. grece ſother. latine vero ſaluator dicitur. quātū vero ad dignitatem: xp̄i: chriſtus grecum nomen eſt quod hebrayce dicitur meſſias. latine vero vnctus. ſaluator quideꝫ fuit ipſe cuius hec generatio texitur Mat.. ipſe ſaluum faciet populū ſuum a peccatis. fuit vnctus. quia rex ſacerdos ꝓpheta et pugil. hec em̄ quatuor perſone iungebantur: vt per vnctioneꝫ re gi daretur poteſtas. ſacerdoti ſanctitas. ꝓphete ſciēcia. pugili vi ctoria. psͣ. vnxit te deus oleo leticie. Quarto quia duplex ē xp̄i generatio. ſcꝫ ex deo ⁊ homīe. oſtendit quā iſtaꝝ intendat: filii

lxxiiii dauid: qui dauid filiꝰ fuit abrahe. vnde ſubdit: filii abrahā: vl̓ vtraqꝫ filiatio ad xp̄m pt̄ referri. qui amboꝝ fuit filius. D Queritur quare ceteris p̄termiſſis hoꝝ duorum xp̄m filium noī auit. Et dicendum ꝙ hꝰ quadruplex eſt cauſa. vna quia ipſi fu erunt maiores patꝝ. abrahaꝫ inter patres. dauid inter reges: vnde ponunt̉ in principio duaꝝ theſſeredecades. altera vt oſten dat xp̄m eſſe ex ſemine regum et pr̄iarchaꝝ. tercia vt dignitas oſtendatur que fuit in ꝓgenitoribus. abrahā enim habuit ſacer talem dignitatem. qn̄ fecit deo ſacrificium. habuit etiam pr̄iarchalem. vnde dr̄ pater multarum gentium. dauid vero habuit regalem dignitatem et ꝓphete officiū: et qꝛ xp̄s rex ꝓpheta pr̄iarcha et ſacerdos fuit. ideo iſti duo maxime nominant̉. Sed querit̉ cum dauid poſterior fuerit abrahe. quare ei premittitur: Et dicendum ꝙ ea rōne dauid abrahe premittitur. qua xp̄s oī bus alijs eſt p̄miſſus. hec enim eſt dr̄a inter pheniuꝫ ⁊ tractatū quia ꝓhemium p̄mittit ea que primo ſūt in intentione. et auetit que intentioni ſūt ꝓpinquiora. tractatus vero cū exequatur intentum. p̄mittit intento principali ea que illi deſeruunt. ⁊ pͥmo exequit̉ ea que remotiora ſūt. donec vltimo declaret ītentū quia vero qd̓ hic dr̄ ꝑtinet ad phemium. ideo dixit hunc libruꝫ eſſe de generatione xp̄i. quod ē principale ꝓpoſitū. filii dauid ⁊ abrahe quod ē ānexum. ſed dauid ꝓpinquior fuit intento. in ꝑte vero executiua incepit a magis remotis: donec vltimo deuerat ad generacōeꝫ xp̄i. Prima ꝑs expoſitionis euāgeli Braham autem genuit Yſahac. Finito prohemio ex equitur quod ſe dictuꝝ ꝓmiſerat. ſcꝫ de generatione xp̄i. eius genealogiā diſtinguens intres ꝑtes. qͣrum quelibꝫ.i. cōtinet generationes. vn̄ fiunt tres theſeredecades. id eſt tres quatuordene. pͥma ꝯtinet iudices. ſcd̓a re ges. ibi. dauid at̄genuit ⁊cͣ. tercia pōtifices. ibi. et poſt tranſmigracōeꝫ ⁊cͣ. ſub quibꝰ diuerſis tꝑibus fuit populꝰ iſrl̓itꝰ. in qui bus oībus pr̄ibus vt dicit glo. nō ſolū debet hiſtoria notari: ſꝫ etiā allegoria. qūo vnuſqͥſqꝫ eoꝝ nomine et virtute xp̄m p̄figurauit. in pͥma igit̉ quatuordena numerant̉. 14. patres. ſubticetur generatio ipſius abrahe: abrahā autē: int̓pretat̉ pater ml̓ taꝝ gentium. et triſtū ſignificat. ex quo ꝓceſſerunt xp̄iani. pſalpoſtula a me dabo tibi gen. ⁊cͣ. Item abrahaꝫ ꝯmendat̉ virtute fidei. Gen̄. Io. credidit abrahā deo et reputatū eſt illi ad iuſtici a. xp̄s vero nr̄am fidem fundauit. cuius ipſe principiū et funda mentū eſt. vt dr̄. i. Coꝝ..3. fundamentū nemo aliud ponat qͣi poſitū ſit qd̓ eſt xp̄s iheſus. quia vero ea q̄ ſūt in principiatis ex

Sermo cellentius in ſunt principio. iō xp̄s fidem non habuit. ſꝫ exllenti us aliquid ſcꝫ aꝑtam viſionem. hec autem duo beate virgini cō ueniunt. ſicut em̄ xp̄s eſt pater multaꝝ gentiū. ita ipſa eſt mat̓ omnium credentium. Itē ipſa fuit que pͥmo credidit ī eccleſia. ⁊ pꝰ omnes in morte filii et ſupͣ omnes. vn̄ virtꝰ fidei eā beatificauit lua. beata q̄ credidiſti. qm̄ ꝑficient̉ in te que dicta ſt̓ a dn̄o. F Sequit̉ ſcd̓a gene. genuit Yſaac. qui int̓pretat̉ riſus l̓ gau dium. in quo virtus obediencie ꝯmendat̉. qꝛ ad mandatū pr̄iſ nō rennuit īmolari. vt dicit̉ Gen. 22. vn̄ patet ꝙ ex fide ſit gau dium in corde credentium. cuius oꝑatio eſt obedire deo. et ſubmittere omnem intellectū ⁊ virtute in obſequiū xp̄i. hec autē pa tent in criſto Yſa. qꝛ. non erit triſtis nec turbulentus. vn̄ in lu ca dicit̉ ꝙ exultauit iheſus in ſpū ſancto. qui obediens fuit pr̄i vſqꝫ ad mortem. Phi. z. rurſus ſpūale gaudiuꝫ fuit in virgine beata. Luc. i. exultauit ſpūs meus in deo ⁊cͣ. fuit etiā in ea obedientia maxima Luc. i. ecce ācilla dn̄i ⁊cͣ. Sequit̉ tercia generacō Yſaac at̄ genuit iacob. iſte ſupplantator dr̄ eo ꝙ cū natus ē tenuit plantā eſau fratris ſui. Ipſe ꝯmendat̉ a virtute paciencie. quā habuit in aduerſitatibus. ex quo patet ꝙ ex gaudio fidei naſcitur prudencia ſupplantandi dyabolū carnē et mundum. ſi quid tn̄ aduerſi patiamur ab iſtis mimicis. oportet prudencie addere patiēciaꝫ. hec at̄ xp̄o ꝯueniunt. ſupplantauit em̄ dyabolū ipſū eiiciens crucis miniſterio. mirabili prudencia de poteſtate mundi. cuius patientiā on̄dit petrus dicens. qui cum maledice retur non maledicebat ⁊cͣ. has virtutes beata virgo habuit. de prima dictū eſt Gen. z. ipſa ꝯteret caput tuū. de ſcd̓a vero patet quia in omnibus aduerſitatibus que pro filio ſuſtinuit paciens Sequitur qͣrta generatio: iacob aūt genuit ipſa fuit. G iudam: qui interpretatur ꝯfeſſor. in quo virtus ꝯfidencie ⁊ ſecu ritatis ꝯmendat̉. quia ꝯfidenter acceſſit pro liberacōe beniami Gen. 4. et quia ceteris timētibus ipſe diuiſū mare rubꝝ pͥmꝰ ingreſſus eſt. vnde intelligimus quia ex prudencia ſupplātandi inimicū generatur ꝯfeſſio laudis ad deum et ſecuritas. ꝙ deꝰ ei̓t nobis in auxilium. in xp̄o at̄ fuit ꝯfeſſio beneficioꝝ. Luc. 10. cō fitebor tibi domine pater rex celi et terre. Item in eo fuit ꝯfidēcia Io.& qui me miſit mecū eſt. ⁊ non relinquet me ſolū. rurſū lau dis ꝯfeſſionem attendimus in beata virgine. Luc.i. magnificat aīa me. do. ſecuritatē vero qꝛ nō timuit qͥcquid aduerſitatꝭ hūit et fratres eius: qui fuerūt.ii. ſed cū ipſe iudas nō fuerit pͥmogenitꝰ. 12. fratꝝ. Querit̉ quare ceteis p̄ponat̉. Et dicendū ꝙ hͦ due ſt̓ cāe. vna qꝛ t̓bꝰ eius nobilior fuit ceteris. qꝛ regal̓. altera

lxxiiii quia ex hac tribu natus eſt criſtus. Itē querit̉ cū Yſaac habuerit fratrem iſmaheleꝫ. iacobuero fr̄em eſau quare noīat hic fr̄es iude facitis ſupͣ iſmahele et eſau Eius rō duplex ē. vna ſim glo qꝛ fr̄es iude māſerunt in cultu vnius dei. ⁊ ꝑtinent ad reꝓmiſſi onem factā abrahe. ſed iſmahel et eſau non manſer̄t in det cultu ra. nec ꝑtinent ad ꝓmiſſionem. Alia rō ẜm Cri. quatenꝰ aufe rat elationem nobilitatis. qꝛ plures fratꝝ iude fuerunt ex ācill̓ nati. et tamen non oēs pr̄iarche. H Sequit̉ quinta gn̓a tio: iudas at̄genuit phares et zarā: licet alios filios habuit iu das ante iſtos. non tn̄ nomīantur. quia ad generationē domini non ꝑtinent. iſtos vero duos ſimul nomīat. quia ſolus pha res ꝑtinet ad xp̄i genealogiam. quia eandem habuer̄t originimaculam nati. ſcꝫ de inceſtū: de thamar: q̄ fuit nurus iude. nec tamen vt dicit Am. recuſauit xp̄us habuiſſe tales ꝓgenitores: primo quidē qꝛ venit in mundum: vt ſubderet̉ cōtumelis. vnde maculate originis nō recuſauit iniuriā. Scd̓o ne pudeat eccle ſiam de pct̄oribus ꝯgregari. Tercio vt oſtenderet etiā ſuis ma ioribus fuiſſe neceſſarium redentionis beneficium. Quarto ne quis putaret originis maculā impedimentum eſſe virtutis. An to ne inſolens ſe iactaret de generis nobilitate. Nota qꝛ phares interpretat̉ diuiſio. zarā vero oriens. in diuiſione autem no tatur perfectio vite. qua iuſti a pct̄oribus ſegregant̉. in oriente vero attenditur claritas diuine cognitionis. quoꝝ vtrunqꝫ ge nerat dei laus et confeſſio. fuit aūt xp̄s diuiſus ab alijs Hebre. §. talis decebat vt eſſet nobis pontifex ſanctus īpollutus. ſegre gatus a peccatoribus. de eo rurſus ſcriptum eſt. Zacha. 6. ecce vir oriens nomen eius. fuit nihiloīnꝰ beata virgo ſegregata in ter omnes mulieres merito et beneficiis. vn̄ Bedā. nec pͥmaꝫ milem viſa eſt. nec habere ſequentē. fuit etiaꝫ oriens aurora. eſ qua ꝓceſſit ſol iuſticie. vel oriens in natiuitate ſua ſegregata ab omni pct̄o. qꝛ vt dicit. Ber. an̄ ſancta fuit qͣꝫ nata. I. Se quit̉ ſexta generatio: phares at̄ genuit eſroni: qui ſagitta inter pretat̉. oritur em̄ ſagitta verbi dei. ⁊ gignunt̉ credentes ⁊ necā tur increduli ex ꝑfectione vite. xp̄s talis eſt ſagitta Yſa. 49. poſuit me quaſi ſagittā electā. talis etiā ſagitta fuit beata virgoq̄ corda credentiū penetrauit. vt ad dei accendant̉ amorē. ⁊ cūctas heſes īteremit ī vniu̓ſo mūdo. Sequitur ſeptima generatio eſtomat̉ genuit arā: qui interpretat̉ electus. qui enim habueīt ſagittaꝫ verbi. eligit̉ ad illud enunciandū. vnde de paulo dicit̉ vas electionis ē mihi. xp̄s autem electus eſt pre omnibus alijs Mat..19. ecce nos reliquimus omnia et ſecuti ſemus te: fuit etiā

Sermo beata virgo electa inter omnes mulieres: vt xp̄m peret. nec eī fortuita ſed diuina electione ſic factū eſt vt eicit Ber. Sequit̉ octaua generatio: arā aūt genuit aminadab qui ſpontaneus interp̄tatur. ex electione eī dei procedit. vt aliquis ſponte ad o perandū ſe offerat. ſponte aūt ſe xp̄s obtulitad liberationē hūa ni generis Io. 10. ptātem habeo ponendi animā ⁊cͣ. Spontanea etiaꝫ fuit beata virgo. quia libere ſe obtulit deo ad virginitatē ſeruandam. ad incarnationē dei et ad obſequiū eius. Sequitur o. generatio: aminadab at̄ genuit naaſoni qui ſerpentinus int̓ pretatur. ſub quo principe tribꝰ iude. filij iſrl̓ egreſſi ſunt de tera egipti. quos ipſe primꝰ ꝑ mare rubꝝ tranſduxit. de ꝓmptitudinē nanqꝫ mentis orit̉ virtus ſerpentis. que eſt ſe totū expo nere ne caput noſtre fidei in aliquo vulneret̉. ſerpentinꝰ aūt eſt xp̄s. quia velut ſerpens in ligno fuit ſuſpenſus. vt quicunqꝫ euꝫ intueat̉ ſanet̉. ipſe rurſus tranſiuit mare rubꝝ paſſionis et libe rauit fideles a ſeruitute dyaboli. ſerpentina etiaꝫ eſt btā virgo s deuicto ſerpente. cuius caput ipſa cōtriuit qua velut ſtella du ce mare pn̄tis ſeculi tranſimus. vt dicit Ber. ⁊cͣ. R Seqͥtur. io. generatio. naaſon aūt genuit ſalmone qui interp̄tatur ſenſibilis. iſte patre in deſerto mortuo ſucceſſit in principatu ſue tribus. ſub quo filij iſrl̓ terrā reꝓmiſſionis ingreſſi ſunt ex qͥ v̓o aliquis velut ſerpens obtulerit ſe pro dn̄o. tūc ſentit ꝙͣta opor tuit eum pati pro nomine eius. ſenſibilis at̄ fuit xp̄s. qꝛ paſſio nes humanas vſqꝫ ad mortē exꝑtus eſt. cuius ducatu ꝓmiſſam adipiſcimur beatitudinē. Mich. ⁊. aſcendit em̄ iter pandens an̄ eos. beata etiā virgo ſenſibilis fuit. quando gladiꝰ paſſioīs filii aīam eiꝰ ꝑtranſiuit. ipſa vero tanqͣꝫ ſcala et porta celi. atqꝫ hoſtiaria introducit ad regnū vite ꝑpetue. Sequit̉. ii. gn̓acō: ſal mon aūt genuit bos: qui fortis int̓pretat̉. de iſto dr̄ Ruth. 2. ꝙ erat vir potens magnaꝝqꝫ opum. naꝫ ex ꝑceptione eoruꝫ q̄ pro deo tollerari oꝑtet. aīatur mens ad fortiter tollerandū. xp̄ſ at̄ eſt dn̄s fortis et potens. dn̄s potens in prelio. cuius opes vt dixit agnes virgo. nunqͣꝫ decreſcunt. hanc fortitudinē habuit btā virgo. Prou. 33. mulierē fortē quis inueniet. que plena ē oībus diuiciis grāruꝫ: de raabi raab meretrix fuit: que abſcon dit exploratores iudeoꝝ. que venerāt ſericho. ꝓpter qd̓ bn̄ficiū cūctis habitatoribꝰ vrbis occiſis. ipſa cū ſuis mortē euaſit. L Sequit̉. ⁊ gn̓acō. boos at̄ genuit obeth qͥ ſeruiēs int̓pretatur de quo dr̄ Ruth. 4. natus eſt qui te diligit ⁊ ꝯſolabit̉. ex dono nanqꝫ fortitudinis ꝓceſſit ſeruitꝰ dei. que eſt in dilectione dei ⁊ ꝯſolacōe xp̄i. fuit at xp̄s ẜuiens. qꝛ exīaniuit ſemetip̄m. formaꝫ

lxiiii ſerui accipiens. cuius tanta fuit dilectio ad patrem et ad homi nē: vt mortē ſuſciperet. ipſe ꝯſolatus ē lugentes in ſyon. vt dicitur Yſa. vi. beata virgo maria fuit ſeruiens deo. vnde illd̓. ec ce ancilla domini. fuit diligens deum ꝯſolata eſt elizabeth ⁊ cū ctos in aduerſitatibus ꝯſolat̉: ex ruth. hec moabitis fuit vxor maalon. quaꝫ boos accepit vxorem precepto legis dicentis. ꝙ vxor defuncti ſine liberis eſſet propinquioris vxor lex tamen p̄cipiebat moabitidas non duci in vxores et ideo queſtio eſt. an boos peccauerit eam accipiens. videtur enim fuiſſe perplexus. quia cum matrimonium ipſius ruth primo fuerit contractuꝫ cū maalon contra legem non obligabatur boos ad eam recipien dam. eo mortuo marito. quia matrimoniū cum alienigenis nō tenet. vnde ſeꝑauit eſtras tales ꝯiuges. Poteſt dici ẜm Amb̓. ꝙ merita ruth exceſſerunt legis diffinitionē. ita vt digna fuei̓t ꝯiugio boos mentis dignitate. licet nō cognatione corꝑis. vn̄ fuit diuina diſpenſatio. M Sequit̉:.13. gn̓atio: obed at̄ genuit ieſſe. iſte alio nomine dr̄ Yſai. fuit enim bonius. ieſſe vero incendium ſiue incenſum interp̄tatur. nam ex ſeruitio dei generatur deuotionis incenſum. xp̄s vero ē incenſum igne caritatis. ardēs fuit etiā beata virgo magnitudine deuotionis. qͣſi incenſū ardens Can. d. que eſt iſta que aſcendit ꝑ deſertū: ſicut virgula fumi ex aromatibus mirre et thuris. Sequit̉. 14 gene ratio: ieſſe aūt genuit dauid. qui manu fortis interp̄tatur. etiā deſiderabilis et pulcher aſpectu. deſiderabilis em̄ eſt ſic oꝑans: quia habet moꝝ pulchritudinē. fuit aūt xp̄s fortis in oꝑe ſine defectu. fuit deſideratus ꝯctis gentibꝰ. fuit ſpecioſus forma pre filiis hoīm. virtus dauid fuit manſuetudo. de xp̄o vero dicitur Hiere.i. ego quaſi agnus manſuetus qui portatur ad victimā Beata virgo fuit fortis in opere ꝓuer.32. manū ſuā miſit ad fortia. fuit deſiderabilis pr̄iarchis et ꝓphetis. fuit decora Can. a. tota pulchra es ⁊cͣ. fuit manſueta velut columba. que obiurgare non nouit. vnde Ber. quere diligenter. nihil in ea durum inuenies. bene ergo dauid filia: regeꝫ: hec eſt cā qͣre alij filii ieſ ſe non nominantur. quia nō cōicauerunt ipſi dauid in regno. qͥ aūt ſupͣdictas omnes virtutes habuerit. merito ad hoc deueīt. vt rex dēat noīari. Apoc. c. feciſti nos deo noſtro regnum. Secunda pars. N Ecundo cum dicitur. Dauid autem. ponuntur generationes ſecunde theſſeredecades. que continetur regibus quarum prima eſt: dauid autem genuit ſalomo nē: qui pacificus interp̄tatur. de xp̄o vero dicit̉. qͥa

Sermo ipſe eſt pax nr̄a. qui ſecit vtraqꝫ vnū. in ſalomone domī ſopiēci e cōmendatur. et de criſto dr̄ Ephō.i. in quo ſt̓ oēs theſauri ſapiencie et ſcīe dei abſconditi: ex ea que fuit: ſupple vxor vrieNota qꝛ noīate ſunt qͣtuor mulieres quaꝝ cōcubitū ſcriptura re prehendit. ſcꝫ thamar raab et ruth. vxor vero vrie qͣrta eſt cuꝫ qua dauid ꝯmiſit adulterium. cuius tamē nomen hic tacetur. quia alie mulieres aliquā habuerunt bonitatem. hec vero nullā quia etiaꝫ mortis mariti conſcia fuit. vt dicit Remigiꝰ. Querit̉ vtꝝ dauid potuerit contrahere cum berſabee. Et videt̉ ꝙ nō qꝛ non ſtat matrimoniū cū polluta ꝑ adulteriū. ſi cum effectu adul ter machinet̉ in mortē ꝯiugis et forte dici pt̄. ꝙ dauid oꝑatꝰ fu it in mortē vrie nō vt adulteram duceret. ſed magis vt celaretur adulteriū. quod celari volebat eā vxorē ducendo. qd̓ qꝛ celari n̄ poterat niſi eā ducendo. ex quo maritus nolebat cōcubere cū ea ideo eā duxit O. Sequit̉. 2. generatio. ſalomō aūt genu it roboā: qui ppl̓i latitudo interpretat̉. xp̄s dilatauit ppl̓m dei a iudeis vſqꝫ ad gentes quod ꝯuenit ei quod legit̉ de roboaꝫ.2. pal̓. ii. ꝙ omnes eos ſuſcepit. qui relictis ydolis voluerunt cole re dn̄m. Sequit̉. 3. generatio. roboā aūt genuit abiā: qui interp̄ tatur dn̄s pater. eſt aūt xp̄s pr̄ et dn̄s noſter. de iſto abia dici tur. z. pal̓. 13. ꝙ predicauit ppl̓o iſrl̓. vt ꝯuerterentur ad dn̄m. et xp̄s p̄dicare incepit dicens. pm̄aꝫ agite aꝓpinquabit regnum celoꝝ. Sequit̉. ⁊ gn̓atio: abias autem genuit aſſa: qui interpre tat̉ attolens. cui ꝯuenit illud quod de eo dr̄. ꝙ cultū ydolatrie abſtulerit. de xp̄o at̄ dr̄. ecce agnus dei ⁊cͣ. Io. i. Sequit̉. g. gn̓ati oraſſa at̄ genuit ioſaphat: qͥ interp̄tatur iudiciū de quo dr̄. 2. pal̓.. qꝛ miſit doctores ꝑ totā iudeā habentes libꝝ legis: vt docent ppl̓ꝫ. xp̄s ē dei iudiciū Io. 6 pr̄ oē iudi dedit filio. ipſe miſit doctores ꝑ totū orbem dicens. Mat. 28. euntes docete om nes gentes. Sequit̉. 6. gn̓atio: Ioſaphat aūt genuit Ioram: qͥ excelſus interpretat̉. et ipſe habuit victoriā de ydumeis. xp̄s ve ro excelſus eſt ſuꝑ omnes gentes. qui ꝑcuſſit dyabolū. Yſai. r. ſpū oris ſui interficiet impiū. Sequit̉. 7. generatio: ioraꝫ at̄ ge nuit oſiaꝫ: qui robuſtus domini interp̄tat̉ Iob. o. ſi fortitudo q̄ ritur robuſtiſſimus eſt. de iſto oſia dr̄. 2. pal̓. 6. quod lōge diuulgatum eſt nomē eius. ſic ⁊ nomē xp̄i Luc. 4. diuulgabatur fama de illo in oēm locū regionis Item dr̄ de eo ꝙ erat vir agriculture deditus. quemadmodū xp̄s agruꝫ eccleſie colit vt germinet vireat floreat et fructificet Zacha. 13. agricola homo ego ſum. P Sed hic eſt dubium. quia iuxta veritatē hiſtorie tres r̄ges ſt̓ h̓ omiſſi. qͥ nō nūerant̉. iorā eī n̄ genuit oriā. ſꝫ ge

lxiiii nuit ochoniā. ochonias at̄ genuit ioſiā. ioſias at̄ genuit amaſiā qͥ amaſias genuit eū qͥ hic noīatur oriā. hꝰ cām aſſignat An bro. dicens. oēs illos tres nō noīatos. ſcꝫ ochoriā ioſiā ⁊ amſiaꝫ ꝑtinere ad eandē generationē cū oria. euāgeliſta nō intendit noīare genitos ſꝫ gn̓ationes. generatio vero extendit̉ ſcd̓m cōem menſurā vite vniꝰ hoīs. in qua aliqͥ plures generare pn̄t: aliā cām aſſignat Hiero. qꝛ iorā ſe īmiſcuit generationi achabydolatre īpudiciſſime iezabelis. et ideo filij eius vſqꝫ in quartā gn̓ationē tollunt̉. ne in ſancta generatione nūerent̉. Aliam cām Aug. adducit. qꝛ malicia eoꝝ ita ꝯtinua fuit vt nemo eo rum bonus fuerit. vnde tꝑe eoꝝ non erat ſpes. ꝙ ſtirps eoruꝫ vltra regnaret. Aſia rō eſt. qꝛ om̄es tres dei iudicio ꝓ culpa pa rentū et ꝓpria dānati fuerunt ad mortē. ochoriā em̄ occidit hyeū. ioſiā ſerui ſui. amaliā vero ciues ihrl̓m vn̄ pct̄m parentū vſ qꝫ in terciaꝫ gn̓ationē fuit punitū. ſequit̉. 8. gn̓atio: orias autē genuit ioathā: ꝯſūmatus interp̄tat̉. et xp̄s ꝯſūmatio legis eſt de iſto dr̄ ꝙ edificauit portā domus dn̄i excelſam. porta domꝰ ce leſtis ſunt p̄cepta que xp̄s fecit excelſa addendo caritatē. apl̓us adhuc excellentiorē via demonſtro vobis. ſequit̉. q. gn̓atio: io athā at̄ genuit achas: qui ꝯuertens interp̄tatur. Tre. vl. ꝯuer te nos dn̄e ad te et ꝯuertemur. ſequit̉. io. gn̓atio: achas at̄ genuit ezechiā: qui confortatio dn̄i interp̄tat̉. et xp̄s dixit. Io. 6 ꝯfidite quia ego vici mundū. de iſto legit̉ ꝙ fecit generale pha ſe cuncto ppl̓o iſrl̓ et iuda. xp̄s vero fecit gn̓ale phaſcha corpo ris et ſanguinis ſui cunctis fidelibus. ¶ Sequitur. 11. ge neratio: ezechias aūt genuit manaſſen: qui obliuioſus interp̄ tat̉: et xp̄s penitenti ī pct̄a obliuiſcit̉. de iſto dicitur ꝙ orauit ī regnum ſuū reſtitui et exauditus eſt. xp̄us dixit. pater clarifica me apud temetipſum. claritate quā habui prius qͣꝫ mundus fie ret. et rn̄dit vox de celo. et clarificaui. ⁊ iteꝝ clarificabo. Sequit̉ 12. gn̓atio: manaſſes at̄ genuit amon qͥ fidelis interp̄tat̉. xp̄us aūt fidelis ē in oībus verbis ſuis. mortē iſtiꝰ vindicauit ppl̓s. ſic et fideles mortē xp̄i iudeos ꝯdemnādo. Sequit̉. ſꝫ: gn̓atio amō at̄ genuit ioſiā: qui incenſum dn̄i interpretat̉: qd̓ ſignificat ora tionis deuotionē: de xp̄o vero dr̄ ꝙ factus in agonia prolixiꝰ o rabat. de iſto ioſia dr̄ ꝙ adhuc puer cepit querere dn̄m. xp̄s ve ro cum i. eſſet annorum repertus in templo dixit: In his que patris mei ſunt oportet me eſſe: propter mortem eius Hieremi as fecit lamentationes. que maxime de chriſto intelliguntur vt patet in fine: ſequitur. 14. gneratio: Ioſias autem genuit ieco niam et fratres eius: in parabolis ſcriptū eſt: ioſiā hūiſſe qͣtuor

Sermo filios. ſcꝫ ioathan ioathi ſedechiā et hieſuꝫ. poſt cuius mortem ioathan regnauit. quem pꝰ tres menſes pharao āmouit d̓ r̓g no. et fratrē eius ioachi fr̄em fecit ex quo natus eſt iechonias. non igit̉ ioſias genuit iechoniā. ſꝫ ioachi. vnde natus eſt iecho nias. Ad quod rn̄det Cri. ꝙ ioachi ſublatus eſt de nūero r̓gū ꝙ ppl̓s eum non ꝯſtituerit. Aliter ſoluit Hiero. cui concordat Ambro. d. duos fuiſſe iechonias vnū filiū ioſie: qui et ioachiꝫ dicit̉ alter iechonias fuit filius iſtius. et dictus eſt ⁊ ipſe ioachi et dr̄a vtriuſqꝫ noīs eſt. quia pͥmus debet ſcribi ꝑ R.. et m. al ter ꝑ chy. et n. vnde primꝰ dictꝰ eſt ioalum. alter vero loachyn iſte primus ioabym domini reſurrectio interp̄tatur. et xp̄s dicit ego ſum reſurrectio et vita: in traſmigratione babilonis: hͦ id̓o qꝛ ad hoc nati erant: vt culpis ſuis et alioꝝ exigentibus ducerentur captiui. vel quia tunc agebat̉ de eoꝝ tranſmigratione p̄ poſito caldeoꝝ. et attende ꝙ hic intermittit̉ quem genuerit iſte ioabym ſiue iechonias. genuit em̄ aliū ioachin. qui et ipſe dictus eſt iechonias. et ſucceſſit ſibi in regnum. et ipſe eſt qui ponitur in principio quatuordene. quod forte iō p̄termiſſum eſt: qꝛ in anguſtia et ẜuitate genitus eſt ⁊cͣ. S Tercia pars Ercio cum dicit̉. et pꝰ tranſmigrationē. ponunt̉ generationes pontificum tercie quatuordene. prima eſt et pꝰ tranſmigrationem babilonis: triplex aūt fuit tranſmigratio. vna tꝑe ſecundi iechonie. 3º menſe regni ſui. cū eſſꝫ. 18. annoꝝ. pro quo tranſlato regnauit patru us eius ſedechias. cuius regni. ii. anno vltima tranſmigratō fa cta eſt pꝰ primaꝫ itaqꝫ tranſmigͣtionē vna generatione tacita.ſ. ſecundi iechonie. poītur ſcd̓a generatio tercie teſſeredecades. iſti us ſecūdi iechonie generatio ꝑtinet ad terciā quatuordenā. et ē principium eius: iechonias: ſcd̓s genitus a primo. iſte iechonias interpretatur p̄parans et xp̄s dicit. vado pare vobis locum: genuit ſalatiel: qui interpretat̉ peticio mea deus. et xp̄s dicit: Io. 17. pr̄ ſcē ẜua eos quos dediſti mihi. ſeqͥtur. z. gn̓atio: ſola tiel at̄ genuit zorobabel: qui mgr̄ ꝯfuſionis īterpretat̉. ⁊ de cri ſto dr̄. mgr̄ vr̄ cū publicaīs ⁊ pct̄oribꝰ māducat de iſto zorobabel quatuor legunt̉. primo ꝙ in eo cepit miſceri ragale et ſacerdotae genus. xp̄s at̄ fuit rex ⁊ ſacerdos. Item ip̄e p̄tulit veritatē corā Dario de ꝯctis rebus et xp̄s dixit Pylato Io. 18. ego ī hoc veni et ad hoc natus ſum: vt teſtimoniū ꝑhibea veritati Itē ſub ipō rediit captiuitas de babilone. xp̄s d̓t in Yſa. preditare cap tiuis remiſſionē miſit me. Itē ip̄e cepit redificare templū dn̄i. ⁊

lxiiii xp̄s reedificauit eccleſiā ¶ Sed dubium ē: qꝛ pͥmo pal̓. z. iſte zorobabel non dr̄ fuiſſe filius ſalatiel. ſed dr̄ ꝙ eū genuit phadaia filius iechonie. et ſoluit glo. duplicit̉. qꝛ forte phada ia ipſe eſt qui et ſalatiel. aut ſi nō ē idem forte habuer̄t filios euiſdē nominis. ſequit̉.4. gn̓atio: zorobabel aūt genuit abiud. ab iſto abiud deinceps nulla inuenitur generationis hiſtoria ſꝫ euangeliſta hec dicit. vel reuelante ſpūſancto. vel Ioſeph ſpōſo virginis tradente libros ſue gn̓ationis. Et ſi inſtar. quia in paralippomenō ex equit̉ gn̓ationē zorobabel Dicend̓ ꝙ nō ē iſte zorobabel filius ſalatiel. ſed eſt zorobabel filius Phaida fratris ipſius ſalatie vt dictū eſt. Abiud. int̓pretat̉ pr̄ meꝰ. et xp̄s d̓t ego et pr̄ vnū ſumus. ſequit̉ quinta gn̓acō: Abiud at̄ genuit Elyachim: qui deus reſuſcitans interpretatur. et xp̄s dicit ego reſuſcitabo eum in nouiſſimo die. ſequit̉. 6. gn̓acō: Elyachi aūt genuit Azor: qui adiutus interp̄tat̉. ⁊ xp̄us dicit. qui me miſit mecū eſt. ſeqͥtur. 7. generacō. Azor at̄genuit Sadoch: qui iuſtꝰ interp̄tatur. xp̄s aūt iuſtus. traditus eſt ꝓ iniuſtis. S. gn̓atioSadochat̉ genuit Achim: qui frater meus interpretat̉. ⁊ de cri ſto dicit̉. caro eī et fr̄ nr̄ ē. ſequit̉. o. generatio: Achimat̄ genu it Eliud. qui deus meus īterpretat̉ et de xp̄o dicit Thomas do minus meus et deus meus. ſequit̉. io. gn̓atio: Eliud aūt genu it Eleazar: qui interpretat̉ deus meꝰ adiutor. et de xpō d̓t pͣs. deus meus adiutor meus. ſeqͥtur. i. gn̓atio: Eleazar aūt genuit Mathan: qui donatus vel donans īterp̄tat̉. xp̄s aūt dedit dona hominibus. ⁊ ipſe datus eſt nobis. ſequit̉. 12. gn̓atio. na than aūt genuit Ioco: qui interp̄tatur ſupplantator. et xp̄us dicit. ecce dedi vobis ptātem calcandi ſerpentes. V Seqͥ tur. 13. generatio: Iacob aūt genuit Ioſeph. qui apponens interp̄tatur. quod xp̄o ꝯuenit dicenti. ego veni vt vitā habeant. et habundantius habeant. Videtur aūt Lucas. repugnare ei quod hic dicit̉. dicit em̄ ioſeph fuiſſe filium Hely. heli vero fili um mathat et tandē hanc genealogiā deducit nō ī Salomonē ſꝫ in Nathan. alteꝝ filium dauid. Et dicendū ꝙ vtꝝqꝫ veꝝ eſt nam ioſeph duos habuit patres. vnum carnalem ſcilicet iacob alteꝝ legalem. de quo dicit Lucas. ſcꝫ ely. et primo mō genea logia ipſius deducitur in ſal̓oneꝫ. aliomodo deducit̉ Mathā naꝫ vt tradit hiſtoria eccleſibſtica. Mathā carnalis auꝰ ioſeph fuit. qui a ſalomone deſcendit. habuit vxorē nomine eſtā ex qͣ genuit filium iacob. mortuo vero mathan. mathat qui deſcendit a nathā. eſtā viduā vxorē mathā accepit. ex qͣ genuit filiū

Sermo hely. fuerunt igit̉ iacob et hely fratres vtini. ely v̓o accepit vt orem. quo ſine liberis mortuo frater eius iacob volens ſuſcitae̓ nomē defuncti fr̄is. vxorē eius accepit. ex qua genuit ioſeph. qͥ ex lege erat filius ely defuncti. ſed ẜm carnē erat filius iacob. pͥ mā generationē Lucas proſequit̉. alteraꝫ vero Matheꝰ: virum marie: hec eſt quinta mulier nominata in preſenti euāgelio ex hoc ꝙ virgo fuit vxor ioſeph. datur intelliligi ꝙ de tribu iuda et de domo dauid fuerit. qꝛ ex lege fiebat coniugiū eiuſdē tribꝰ et familie: de qua: ſcꝫ v̓gine. nō dicit de quo: natus eſt iheſus: hec eſt. 14. generatio ab omnibꝰ alijs differēs. qꝛ oēs alie ex vi ro fuerunt. ⁊ muliere. hec ſola ex muliere ſola virtute ſpūſſancti qui vocatur xp̄s: merito xp̄s ē qui a talibꝰ venit progenitoribꝰ vnctionem ꝓphetalē pͥme qͣtuordene hūit. habuit ⁊ regalē ſcd̓e habuit ⁊ pontificalē tercie. vn̄ merito xp̄s eſt. ꝓpter quod et qͣtā vnctionem habuit. q̄ vnctiones nō viſibiles fuerunt ſꝫ inuiſi biles. qꝛ vnxit eum deus ſpū ſancto Act. 10. vt daret̉ ſibi pleni tudo ꝓphecie. Luc. 17. propheta magnus ſurrexit in nobis. Iteꝫ plenitudo regie ptātis. Luc. i. regni eius non erit finis. Iteꝫ ple nitudo pontificalis dignitatis. pͣs. tu es ſacerdos ineternū q̄ vn ctiones ſi plenitudinē habuerunt nō eſt miꝝ. qꝛ datus ē ei ſpiritus nō ad menſurā Io. i. Rogemꝰ ⁊cͣ. Pominica decimatercia poſt penthecoſt. Prima pars ſermonis ſexageſimiquinti: Vm iret iheſus in ihrl̓m tranſibat ꝑ mediā Sa mariam et Galileam et cuꝫ ingrederet̉ quoddā caſtellū occurrerunt ei deceꝫ viri leproſi ⁊cͣ. Luc. 12. vulgarit̉ dicit̉ de io. vix vnꝰ reperit̉ qui ſit gratꝰ bn̄ficio. quod apparet ī pn̄ti euangelioqꝛ ex lo. leproſis mūdatis vnus ſolus r̓ddit gracias deo. pͥmo igitur ponit̉ affectuoſa deprecatio. 2º peticionis ꝯſecucō. ibi. qͥs vt vidit 3º accepti beneficii rara recognitio. ibi. vnus at̄ ex illiſ Circa pͥmū tria facit. premittit em̄ xp̄i ꝓgreſſum: cū iret iheſus ī ihrl̓m. iſtud fuit iter qn̄ ihrl̓m iuit. vt pateret̉. Luc. 9. cū cōplerentur dies aſſumptionis eiꝰ. ipſe faciē ſuā firmauit: vt iret ī ie ruſalē: tranſibat ꝑ mediā ſamariā: que erat ꝓuincia gentium: Tytus. qꝛ erat inqͥt diſcordia inter iudeos et ſamaritanos. ip̄e ꝑ vtroſqꝫ tnͣſit: vt eos tqͣꝫ mediator pacificet. vn̄ ſubdit ⁊ gali leā: q̄ ꝑtinebat ad ppl̓m iudaycū. Nō ꝙ xp̄s vadēs ad paſſiōeꝫ cū tn̄ ſit ꝑ gentes et iudeos dat intelligere ꝙ frcūs ſue paſſioīs ī oēs ppl̓os eāt tnͣſiturꝰ atqꝫ fides noīs eiꝰ pꝰ mortē ⁊ iud̓os ⁊ gē

lxv tiles vnum debebat efficere populum. A Secūdo ponit̉ leproſoꝝ occurſus: et cum ingrederet̉ quoddā caſtellū: ante ta men ingreſſum. qꝛ non erat licitū leproſis caſtello appropinqͣre occurrerunt ei. io. viri leproſi: Tytus. ꝯuerſabantur inqͥt adīuicem quos vnanimes fecerat cōitas paſſionis. et iheſu tranſitū preſtolabantur. Nota quia lepra pct̄m mortale ſignificat. quia peccatum eſt corruptio anime. ſicut lepra carnis. Secundo quia lepra facit os fetidum. ⁊ eccle. 15. non eſt ſpecioſa laus ī ore pec catoris. Tercio quia tollit vocem et peccator obmuteſcit ad con feſſionem. Quarto quia eſt morbus ꝯtagioſus. leproſus eniꝫ le proſū generat et inficit eos cuꝫ quibus conuerſatur Quinto qͥa eſt abhominabilis Prouer. 12. abhominabiles domīo qui agūt impie. Sexto quia leproſus eiicitur ſic et peccator a deo. Gen. ꝓ eiicis me a facie tua et abſcondar. Septimo quia lepra defor mat totum corpus et colorem et figuram. Tre. a. quomodo ob ſcuratū eſt auꝝ mutatus eſt color optimus ⁊cͣ. Quia vero lepra non eſt morbus qualiſcūqꝫ ſed horribilis valde ideo ꝑ iſtos. 10. leproſos nō quoſcumqꝫ pct̄ores. ſed decē magna pct̄a poſſumꝰ intelligere. vnde leproſus eſt hereticus. vnde de moyſe dubitante de verbis domini. dicitur ꝙ manum leproſam protulit ad in ſtar niuis. Secundus leproſus eſt ſciſmaticus. qui lites ⁊ diſcor dias ſeminat in eccleſia. vn̄ de Maria obiurgante moyſen dicit̉ nūeri. 12. ꝙ apparuit in ea lepra candens qͣſi nix Tercius lepro ſus eſt ſymoniatus. vnde dictū eſt hieſi petenti munus de bene ficio collato. lepra naaman adheſit tibi. 4. Re. 5. hec plaga lepre ſic inficit eccleſiaꝫ. vt etiā qd̓ doloroſum eſt dicere. princeps gregis xp̄i tali morbo laborent. ⁊ tn̄ leproſi abiiciendi ſūt a mi niſterio altaris. In viſione oſtenſum eſt cuidam religioſo. queꝫ ego noui. ꝙ agebatur q̄o corā vno pontifice. vn̄ p̄ceroderet tāta eccleſie ꝑturbatio. Et dictū eſt. qui ex vobis leproſus eſt. ip ſe cā eſt tāti mali. cunqꝫ omnes mutuo ſe aſpicerent ſurrext vnꝰ et euulſit capillum de capite pontificis. atqꝫ in ſufflauit illum in faciem eius dicens. tu es leproſus. ⁊ in eadem viſione dicit ꝙ viderat. ꝙ ſymonie vitium leproſum ipſum fecerat. Quartus le proſus eſt ſimulator et ypocrita. et eſt vitium coloris in cute. ꝓ ut dicitur Leui..13. Quintus leproſus eſt ſacrilegus. qui preter ius aſſumit eccleſie miniſteriū.. pal̓. 26. dicit̉ de Oria ꝙ lepra orta fuit in fronte eius. eo ꝙ pontificis miniſterium exercebat. Sextꝰ leſus eſt proditor. vnde. 2. Regū. 3. dicitur. de Ioab. non deficiet de domo Ioab leproſus. quia proditorie occidit Abner. Septimus quideꝫ leproſus eſt vſurarius. qd̓ ſignificat

Sermo. naaman fortis et diues ſed leproſus. 4. Regum quinto. Sicut enim lepra conſumit carnem. ita vſura conſumit aliorum diuitias. et videmus ꝙ vſurarius vſurarium generat. ſicut leproſuſ leproſum. quia docet vſurarius filium ſuum quomodo debeat lu crari. dat ſibi cuſtodiam libroꝝ. vltimo moriens omnia ſibi relī quit ex vſuris habita. que filius non reddit. ſed vſuris addit v ſuras. Octauus leproſus eſt ſortilegus. qui querit diuinaticōe et incantationes demonū. quales fuerunt magi pharaoīs. No nus leproſus eſt adulter. Leui. 13. plaga lepre orta eſt in vlcere. vltus enim vulnus cōcupiſcibilis. in qua lepra oritur cum adul terium perpetratur. vn̄ nati ex adulterio hanc maculam contra hunt. vt ad illicitos coitus ſint proni. vt dicit Aug. ſuꝑ Gen̄. ad lr̄am niſi virtutibus emendent originis maculā decima lep̄ maior alijs et horribilior. eſt flagicium ſodomiticum. hec eſt elephantina lepra cunctis alijs paſſionibus maior. dr̄ enim lep̄ ſic eo ꝙ pruritu ardoris leat. i. deleat et ꝯſumat carnem. ſic ardor hꝰ flagici ꝓpriū corpꝰ ꝯſumit Yſa. go. ambulate in flāmis quaſ vobis ſuccenditis. attendamus primo circa hoc flagitium ortuꝫ eiꝰ. ⁊ videt̉ ipſiꝰ origo ꝓcede̓ ex corrupcōe ꝯcupiſcibil̓. ſic̄. mōſtra ex corrupcōe natural̓ pͥncipii. vn̄ nō īmerito tqͣꝫ mōſtꝝ dr̄ eē ꝯͣ naturā qꝛ nullomō natura ad hͦ īclinat̉. ſꝫ ꝓcedit ex habidancia corruptionis. vnde quaſi videbatur deo incredibile ali quos hoc vicio laborare quando dixit vadam et videbo ſi clamorem qui venit ad me opere ꝯpleuerunt. et propter hoc temp tari hoc vicō non eſt temptatio humana. ſicut humana non eēt temptatio temptari ad eſum carnis humane. et ideo dicitur in ethi. ꝙ abſtinere ab hoc vitio non eſt virtutis aut continencie nequaqͣꝫ enim continēcia ſeu abſtinencia r̓putatur. ſi quis abſti net ab eſu carnis ſue ſeu aliorum hoīm. ad hanc enim abſtinen ciaꝫ facit ipſa nature inſtitutio ſine virtute B Quare vero ſic ꝑmittat deus naturam in aliquibꝰ corrumpi. vt talia flagicia committantur. videtur cauſa quidam error aūt quia nō coſunt deum quemadmodum oportet. ſicut dicit apoſ. Ro. pͥmo et ideo nō inmerito quedam gentes tale vitiuꝫ hereſiꝫ appellāt legit̉ enim in vitiſpatꝝ ꝙ dum quidam diceret ſeniori ſe moleſtari tali paſſione. prudentiſſimus ſenior cauſam morbi aperiens impoſſibile inquit eſſet huiuſmodi paſſione te eſſe temptatum. niſi in aliquo vere fidei derogares. quod ille ꝯfeſſus ē ſe dubitaſe circa incarnationem xp̄i. et acta pm̄a dubietatis ſil̓ cū erroe̓ illa abſceſſit tēptatio. Itē attēdamꝰ rei turpitudinē q̄ tāta ē vt d̓t Au. ꝙ ꝓpter hoc vitium dei filiꝰ qͣſi deſtiterit īcarnari. nā vt

lxv dicit z. ꝯfeſ. hoc flagitio ſocietas q̄ cū deo nobis eſſe dēt violat̉ cū nat̉a cꝰ ip̄e auctor eſt libidīs ꝑuerſitate polluit̉. vn̄ d̓t ī r̓gl̓a deus qui hītat in vobis cuſtodiet oēs ex vobis. ꝙ ſi aliquis nō cuſtodit̉. ſignū eſt nō eſſe deum cuꝫ illo. Iteꝫ attendamꝰ flagicii vindictā. cetera nanqꝫ vicia cum procedant aliquo mō ex inclinatione nature. poſſunt dei mīam aduocare. ſed qꝛ hoc eſt cōtra nature appetitū. non cadit hec mīa. ſed ſola vindicta. immo cuꝫ peccantiū multitudo in alijs malis vindictā mitiget hic ſolū vt dicit Aug. 3. ꝯfeſ. ſi omnes gentes facerent. eodem criminis rea tu. diuina lege tenerentur. et ideo vt dicit cantor parienſis no cte natiuitatis dominice omnes laborantes hoc vicio int̓fecti ſūt Item ignis inferni nō ſubſtinens dilationem vindicte. preueīt etiam viuuentes ꝯſumere. Leui..13. lepra ꝯbuſtionis eſt. C Nota peccati deteſtationem. nō ſolū pct̄m eſt ꝯmittere. ſed etiaꝫ peccatū eſt nō punire. tales pct̄ores ſunt eiiciendi. incarcerandi et ad ignē ponendi. quid dico. inter hoīes nō eſt noīandū. hoc em̄ modo et nō facile alio emundant̉. Item attendamꝰ ꝑiculum alia nanqꝫ vicia cum habeant virtutē oppoſitā. pn̄t ꝑ virtuteꝫ tolli ſed hoc flagitium per virtutē curari nō pt̄. qꝛ nulla ſibi op ponitur. ⁊ ideo dicit mgr̄ Otto. ꝙ vix ꝯtingit aliqueꝫ penitere de hoc vicio. qui penitere diſtulerit vltra etatem ſaluatoris. et hͦ audiui eſſe exꝑtum. vnde ſodoma muta interpretat̉ quia hoc vi cio laborantes tanqͣꝫ leproſi ꝑdunt vocē. ne vere confiteant̉ ⁊ pe niteant. ad ignem igitur currendum eſt pro ipſiꝰ nō emundatione ſed conſumptione. Leui. i. lepra volatilis ⁊ vaga debet igne comburi. Tercō ponit̉ leproſoꝝ deuota ſupplicatio: qͥ ſteterūt a longe: Ecce reuerencia qꝛ iudicabāt ſe īdignos xp̄o ap ꝓpinquare. ꝓpter conſciencie reatū et carnis maculā: ⁊ leuauer̄t vocē: qͣꝫtum potuerūt. ecce affectus deſideri: dicentes: vno ore ecce cōis or̄o. iheſu: Tytus. dicūt nomē iheſus. et rem lucrant̉. ſcꝫ ſalutē: p̄ceptor preceptoreꝫ appellant. cuius īꝑio oīa ānuūt ps. preceptū poſuit et non preteribit. miſerere nobis. nō aurum vel argentū petūt. ſed vt corpꝰ ſanū recipiant. pͣs. miſerere mei dn̄e. qm̄ infirmꝰ ſum ⁊cͣ. Secunda pars. D Ecundo cum dicitur. Quos vt vidi. ponitur peticioīs cōſecutio. et tria facit. premittitur enim benignus tri ſti aſpectꝰ: qͥs vt vidit: benignitatꝭ ꝯpaſſioīs ⁊ mīe oculo nō abhorruit pius dn̄s maculam aſpicere noſtre lepre. qui etiam pro nobis in cruce velut leproſus reputatus eſt Yſaie quinquageſimotercio. Secūdo ponit̉ xp̄i imperiū

dixit: vt oſtenderent ſe ſacerdotibꝰ ſic em̄ ſcriptū eſt Leui. 13. plaga lepre ſi fuerit in homine. adducet̉ ad ſacerdotem ⁊ videbit eum. eos igit̉ ad ſacerdotes miſit. primo ne videret̉ legis tranſ greſſor. ſcd̓o vt on̄deret exhibendā eſſe ſacerdotibꝰ reuerenciam tercō vt ſacerdotes cogerent̉ cōmendare miraculū. dum illi ſanā tur quos iudicant eſſe leproſos. 4 vt oſtendat ſe maioris eſſe virtutis qͣꝫ lex vel ſacerdotes quia illi leprā cognoſcebāt. quam mundare non poterant. vt doceant interiorē anime leprā nō emundari. niſi ſaltem fuerit ꝓpoſitū eā ſacerdotibꝰ eccleſie demō ſtrare ꝑ oris cōfeſſionē. que ꝯfeſſio quatuor debet ꝯditiones ha bere. primo ꝙ ſit voluntaria. vn̄ dicit: ite: non ducti non tractiſicut qui tormentis afflicti confitent̉ pct̄a. ſed ite voluntarie. psͣ. ex voluntate mea ꝯfitebor illi. cuius ꝯtrariū faciūt qͥ timore mor Scd̓o dēt eſſe nuda ⁊ aꝑta tis in vltimis confitentur. E vnde dicit: on̄dite: quid egiſtis quid cogitaſtis. qͥd locuti eſtis. n̄ dicit abſcōdite. l̓ excuſationibꝰ vel palliatioībꝰ v̓boꝝ. aut mē tiendo vel etiā muſitando. aut non plene pct̄a omnia recitando cum debitis circūſtanciis. Quatuor at̄ ſunt cauſe qͣre oꝑtꝫ pct̄a confiteri. prima quia non pt̄ diſſolui nodus niſi manifeſtet̉. nec curari pt̄ vulnus ignotū. nec de occultis preberi ꝯſiliū. nec dari ſm̄a cauſe latentis. īpenitencia auteꝫ ſoluit̉ nodus peccati ſanat̉ vulnus ꝯſiliū tribuit̉. et emūdat̉ forefactū. Scd̓a qꝛ pct̄m eſt in anima ſicut vermis in carne. que fouetur dum latet. ſed cū pa tet moritur. Tercia qꝛ ꝯtritione ſicut raſorium tollēs peccati ru biginem ab aīma. ſed ne talis īmundicia intrinſecus maneat. o portet ꝑ ꝯfeſſionem eiici. Quarta qꝛ cuiuſlibet rei corruptio con trario quidem modo ſit ſue generationi: cum igit̉ perpetratio peccati ſit in occulto conſciencie. eius corruptionē oportet eſſe virtute confeſſionis manifeſtantis. ꝓpter quod dicit ps. dixi cō fitebor aduerſū me iniuſticiā meā dn̄o. et tu remiſiſti impietatē pct̄i mei. Itē ꝯfeſſio debet eſſe pura. vn̄ dicit vos ſcꝫ oſtendite ⁊ nō alios. ꝯͣ quod quadrupl̓r aliqͥ faciūt. quidā em̄ alioꝝ facta re citant. alij vero reuelāt eos cū quibꝰ peccauerunt. alij aūt non ſe on̄dūt. ſꝫ volūt int̓rogal̓ de pct̄is. qͣſi meliꝰ nouerit ꝯfeſſor ea q̄ fecerit qͣꝫ ipſi peccantes. In quibꝰ tn̄ caſibus et qūo fieri debeat int̓rogacō prudens ꝯfeſſor videat. Iteꝫ ꝯfeſſio dꝫ eſſe ordinata: quia non cuicunqꝫ facienda eſt ſed ſacerdotibus: qui claues ha bent ſciencie et auctoritatis. ipſi enim conſtituti ſunt a deo auditores et iudices noſtrorum criminum. Tercio ponitur ſalutiſ effectus: et factum eſt vt irent: vt ſacerdotibus ſe demonſtrarēt mundati ſunt. quatuor ex cauſis mundati ſunt anteqͣꝫ ꝑuenirēt

lxv ad ſacerdotes. pͥº qꝛ ouerat xp̄c ſacerdotū ſuꝑbiā. ꝯtēpſiſſent eī eos aſpicere. ne igitur ſcandalizarent̉ p̄uenit eos ſanare. ſcd̓o o bediencia apl̓oꝝ hoc meruit. o hoc meruit fides: qͦ voluit oſtē dere: ꝙ nō v̓tute legis aūt ſacerdotū erāt mūdati: ſꝫ dei īꝑio ⁊cͣ. Tercia pars Ercio cum dicitur Vnus autem. oſtenditur tāti beneficiirara cognitio. et tria facit. primo em̄ tangunt̉ ſex obſeruanda in graciaꝝactionē. primū eſt benefi cū recognitio vt non ſit inſenbilis. aut obliuioſus: ſed attendat et memoret̉ qͥd ſit ſibi collatum. vnde dicit vnꝰ at̄ ex illis: Non om̄es. qꝛ vt dicit Tuliꝰ ad preterita beneficia pau ci homines aīmū torquent: vt vidit: id eſt diligenter aduertit et ꝯſiderauit: quia mundatus eſt 2º requirit̉ vt recipiens bn̄fi cium preſto ſit ad mandatum conferentis. vnde dicit Regreſſus eſt: ad iheſum. vt ꝑatus ad ipſius mandatum. nō quemadio dū aliqui fugiunt pn̄ciaꝫ eoꝝ a quibus beneficia receperunt. 3 exigitur ꝯmēdā accepti beneficii. qꝛ vt dicit Cri. liꝫ debeamꝰ benefacere non attenta laude hoīm. hii tamen quibus benefaci mꝰ beneficium p̄dicare debent: vt ex hoc deꝰ laudetur. ⁊ tali ex emplo ceteri moueant̉: et hoc eſt quod dicit cū magna voce: q̄ ſignificat deuotionis magnitudinē. Magnificans deū: in om̄i beneficio. primo et principalit̓ deum magnificari oportet. qͥ benefacienti dedit vnde ſubueniret. et voluntatem ſubueniēdi. 4 requiritur vt benefacienti exhibeatur honor et reuerencia. Nam vt dicitur in ethicis. vt ſit iuſticia inter dātem et recipientē. ſic̄ benefaciens dat bonum vtile. ita exigit bonum honorabile. vn̄ dicit. et cecidit in faciem ſuā: exhibens xp̄o reuerenciā. 5 requi ritur humilitas. vt ſemꝑ hūiliet ſe ei a quo ſuſcepit beneficium ideo ſubdit: Ante pedes eius: dedit ciaccedendi fiduciā. vt d̓t Theo. ſuſcepta purgatio. qui prius accedere non audebat. 6 re quirit̉ vt credat ſe non ex meitis ſed ex gracia beneficiū accepiſ ſe. vn̄ dicit: Grās agens: Quia vero ſic prudenter ſe hūit in graciaꝝactione. oſtendit quiſnaꝫ ipſe fuerit. Et hic erat ſamaritanus: ex gente odibili iudeis. ex pct̄oribus. ex his qui legem ignorant. ⁊ ideo magis ꝯmendat. Theo. dicit ꝙ hic pt̄ ꝯn̄ici nul lomō aliquē īpediri. qͥn deo placere poſſit. etiā ſi de genere ꝓpha nō proceſſerit. dūmō bonū gerat ꝓpoſitū. nec aliquis ex eo qd̓ de ſanctis natus ſit ſuꝑbiat. qꝛ nouē leproſi mundati qui erant iſrahelite ingrati fuerant. G Secūdo ponitur alioꝝ reqͥſi tio Rn̄dens at̄ ih̓s dixit. Nonne decē mundati ſūt et nouē vbi ſunt Non interrogat dn̄s quaſi neſciens. ſed vt d̓t glo. īgratos

Sermo quaſi ignotos. vbi ſint querit. querit de eorum ingratitudine magis em̄ dolendū eſt de eo ꝙ aliquis incurrit ingratitudīs cul pā. qͣꝫ de beneficio ꝑdito. Non eſt inuentꝰ qui rediret et daret gloria deo niſi hic alienigena: alterius.ſ. gentis. que non erat ex iſrahel. Et hoc dictum eſt vel a xp̄o. ⁊ tunc erunt verba qua ſi lamentātis. vel dictum eſt ab euangeliſta in ꝯfuſionē iudeoꝝ non aūt ſunt reuerſi ad xp̄m. aut qꝛ putauerunt ſe mūdatos le gis virtute. aut qꝛ metuebant ſe confiteri ſemundatos a xp̄o. aut qꝛ putabant ſe debere aliquid xp̄o tribuere ꝓ ſua mundatio ne. aut tantū fuit gaudium ſalutis. qꝛ obliti ſunt dn̄i. qꝛ ſaluauit eos. vnde videmꝰ hoīes cū infirmantur ſollicite deū querere ꝯſulere ſacerdotes. ꝓpoſitum emendationis vite ꝯciꝑe. de reſtitu tione alieni cogitare. ſꝫ cuꝫ ſanati ſunt negligunt quaſi manus dei euaſerint. aut certe ideo grās non egerunt. qꝛ putabāt xp̄m tanqͣꝫ iudeum. eis iudeis non ex gracia ſꝫ debito ſanitatē reſtitu iſſe. aut certe ſanitatē ſibi datā a deo credebant. xp̄m vero deum non credebant. Tertio ponitur fidei iſtius ꝯfirmatio: Et ait illi vade Ecce liberalis medicus. qui non exigit de ſalute mercedem. ſed liberum eū remittit. Quia fides tua ſaluū te fecit: Etiaꝫ alij mundati erant. ſed non erant ꝯſecuti ſalutem aīe eternā ꝓpt̓ fidei defectum. vnde maiorē habebāt in aīa leprā infidelitatis et ingratitudinis. qͣꝫ ea fuerat a qua mundati erant. Sꝫ ille iſtam eternā ſalutē credēdo erat adeptus Vominica xiiii. pꝰ pen ſermonis. Lxvi. Emo p̄t duobus dn̄s ſeruie̓ ⁊cͣ. Mat. 6. prima ꝑs huius euangeli habet̉ Luc. 16. reliquū vero eiuſdem. 12. Seruilis ꝯditionis eſſe humanam naturā hoc on̄dit euāgelium. qꝛ ſibiipſi nō ſuf ficit ꝓut etiā phariſeis notū fuit. vn̄ hoīes mū di alienis ſe implicant ſeruitutibus. vt neceſſaria vite ꝯquirant vero deo relicto. cuius naturales ſūt ſerui. cui ẜuire regnare eſt. et ſibi eſt cura de omnibus. vn̄ pn̄s euangeliū nos admonet qͣ tenus ralicta ſeruitute aliena nos totos ad dei ſeruitiū r̓uocemꝰ et tria facit. primo on̄ditur ꝙ hoīm duplex ẜuitus ſit īpoſſibil̓ 2º aliena ſeruitus probat̉ miſerabilis. ibi. Ideo dico vobis ne ſolliciti ⁊cͣ. 3º dei ſeruitus ꝯcludit̉ eligibilis. ibi. Querite aūt ⁊cͣ. A Circa pͥmum vtitur tali ratione. Nemo p̄t duobus dn̄s huire: et hoc ponit et ꝓbat. ſed duo dn̄i ſunt deus et māmona et. hoc oꝑtet ītelligi. Et tunc ꝯcludit ꝙ vtriqꝫ ſeruire ē īpoſſibile. tria igit̉ facit circa primū. premittit eī īpoſſibilitateꝫ duplicis ſeruitutis. dicerent enim aliqui ſe poſſe deo ſeruire et mundo. ſꝫ

lxv audiatis virtutis magiſtrum Nemo poteſt duobus dn̄s ſeruie duos dn̄os intelligit. ẜm Criſo. qui diuerſa contraria iniungūt ſi nanqꝫ diuerſi non eſſent. iā vnꝰ dn̄s eſſent. non p̄t at̄ aliqͥs duobꝰ dn̄s ẜuire. pͥmo quidē qꝛ nō ſūt plures dn̄i ſꝫ vnus tm̄ qui ē in celis vt dicit̉ i. Cor. g. hoīes tn̄ ſponte alteriꝰ ſeruituti ſe ſubmittunt. qui vere nō ſunt dn̄i. Yſa. 26. poſſiderunt nos dn̄i abſqꝫ te. Item ſi ſeruus eſt vnus nō p̄t diuidi: vt pluribus ſeruiat. Itē humana poſſibilitas vix ſufficit īplere obſeqͥa vniꝰ dn̄i vn̄ nō p̄t pluribꝰ intende. Itē qꝛ dn̄s vult ẜuū ſuū ſemꝑ eſſe ꝑa tū ad ſuū imꝑiuꝫ: vn̄ nō p̄t alijs intendere Sed dices ergo qͥ ē ſeruus hoīs non pt̄ ſeruire deo. dico ꝙ īmo. qꝛ ſeruꝰ faciēs volūtatem dn̄i ſui manſuete. et cū caritate ẜuit deo. qui p̄cipit ẜuum dn̄o ſubici. vt dr̄ Eph̓. 6. Item ẜuitus dei eſt eū colere in ſpitu qd̓ ſpūs hoīs facere pt̄. qꝛ ẜuus nō eſt ho obligatus. ſꝫ deo. pͥ Coꝝ. 7. Seruꝰ vocatus es nō ſit tibi ture. Scd̓o hanc īpoſſibilitatē duplicis ſeruitutis probat. aſſumens quandā ſufficientē di iuiſionem. cuius quacūqꝫ ꝑte data ſequit̉ ꝓpoſitum: aut em̄ vnū odio habebit et alteꝝ diliget: vtrunqͣꝫ em̄ diligere nō pt̄. quia diuerſa imꝑant ⁊ ꝯtrari ſūt: aut ſi vtꝝqꝫ hꝫ odio. tūc vnū ſuſtinebit. et alteꝝ ꝯtemnet: vtꝝqꝫ em̄ ſuſtinere nō pt̄. cuꝫ ſint ad inuicem ꝯtrari. nec vtrunqꝫ ꝯtemnere qꝛ iā ẜuꝰ nō eſſet. neceſſitas igitur iſtiꝰ diuiſionis ſequit̉ ex hoc. ꝙ plures dn̄i aduer ſant̉ ad inuicem. Si igit̉ vnū dn̄oꝝ diligit. alterum vero odit. manifeſtū eſt ꝙ nō pt̄ ſeruire duobus qꝛ ẜuiet ei ſoli quē diligit ſi ex tali ſeruitute reportat ꝯmodū. Si vero maius hꝫ ꝯmodum ex ſeruitute eius quem odit. tunc ſuſtinebit ẜuitutē eius quaſi coactus alteꝝ aūt ꝯtemnet quē diligit. Qd̓ ſi vtrunqꝫ odit ẜuiet ei qͣꝫ metuit ꝯtēpta alteriꝰ ẜuitute q̄ꝫ n̄ timet. ⁊ ſic pꝫ ꝙ ſꝑ vni tm̄ ẜuet. B Tercō īfert pͥncipale ītentū Nō poteſtis deo ẜiure ⁊ māone. qͥ ſt̓ duo dn̄ oppoſiti. Qd̓ ſi qͥs dixerit velle ẜuire ꝑtim deo. ꝑtim vero māmone eſſe nō pt̄. qꝛ a deo habemꝰ totū poſſe et virtutē qua ſeruimus. et ideo totū poſſe requirit in ſuū ſeruitium. alias nō eſt ſeruitꝰ ſꝫ fraus. Nota ꝙ māmona ē dyabolus. mundus. caro. diuicie. dyabolo ẜuit homo primo cū delectatur in cogitatione illicita. cogitacōni ꝯſentiens. oꝑe perpe trans. verbo vel exemplo alios peccare faciens. pct̄a in ꝯſuetudinē ducens. peccare nō erubeſcens: etiā malefacta defendēs. In qͣ ẜuitute pct̄or ẜuit ipſi ẜuo Tre. g. ſerui dn̄ati ſūt nr̄i. Itē ẜuit iniquo ẜuo. Aug. in ſoliloquis. ſatis dn̄e inimicis tuis quos ſub pedibꝰ habes ſeruieriꝫ. ſeruit inimico. Iere. 17. ſeruire te faci ani minicis tuis. ẜuit alieno. Iere. 3. ẜuitis dis alienis die ac

Sermo nocte. qui requiē vobis nō dabūt. ẜuit dn̄atori. qͥ ꝓpriū ſeruum deducet ad danationē dicens. mihi ſeruiſti mecū ergo eris. Qui ẜuiunt hoc mō dyabolo dei ſeruitutē ꝯtemnūt. liꝫ eū nō odiant Iob. 21. Quis eſt oīpotens vt ſeruiamꝰ ei. Scd̓a ſeruitꝰ eſt qua aliqui huic mūdo ſeruiūt ducentes vanā vitā. Ro. i. Seruerūt creature potiꝰ ꝙͣ creatori. magis aūt amāt placere hoībus mūdi qͣꝫ deo. iſta ſeruitꝰ excludit dei ſeruitutē. Gal̓. Si hoībus placerem. xp̄i ſeruꝰ non eſſem. cuius ſeruitutis merces ponitur Iob. i. tenent tympanū et cytharaꝫ et letant̉ in voce organi: duēt in bonis dies ſuos et in puncto ad inferna deſcendunt. C Tercia ſeruitꝰ eſt ſeruare carni. vn̄ Phil̓. 3. quoꝝ deꝰ venter eſt et gloria in ꝯfuſione de ventre em̄ fecerūt deū ſuuꝫ. attendentes qūo bene paſcat̉: qūo foueat̉ veſtibꝰ ⁊ ornet̉. qūo luxuiet̉ ꝙ nō grauetur ſuꝑfluis laboribꝰ: ꝙ mollibꝰ ſtratis queret̉: ꝙ caute ꝯſeruetur ſanitas. ꝙ ſollicite infirmitas curet̉. hec ſeruitꝰ: ſeruitutē dei excludit. Ro. 16. non ẜuiunt dn̄o ſed ſuo ventri: cuius ſeruitutis merces eſt: quia caro ſic delicate nutrita in ꝓximo pu treſcet et plena fetore tradet̉ vermibꝰ corrodenda. ſpūs vero in igne cruciabitur infernali Yſa. 14. Subter te ſternet̉ tinea. ⁊ er̄t vermes oꝑimentū tuum. et v̓mis eoꝝ non moriet̉: nec ignis extinguetur. Quarta ſeruitꝰ eſt auaricie: qͥ ẜuit̓ pecunie Coll̓. z. auaricia eſt ſimulacroꝝ ſeruitꝰ. ſeruiunt aūt hoīes auaricie cō gregando diuicias. ꝑ vſuram. ꝑ fraudem: ꝑ rapinā. laborando die noctuqꝫ circueunt terras alienas. mare nauigant in frigore et eſtu famē et ſiti. ⁊ tot ſe exponunt ꝑiculis ꝙ plura his apl̓s non ſuſtinuit. q̄ ſi pro deo facerent: neſcio quis martiꝝ Stepha nus vel Laurencius poſſet eis merito equipari. ſꝫ ẜuiunt auaricie. quia diuicie non ſunt eoꝝ ſed ipſi polius diuiciaꝝ ſunt eacuſtodiendo recludendo in ſcrineis. recogitando de ipſis. iſta ſeruitus diuinā ſeruitutē excludit. vn̄ Iero. Audiat hic auarus. qͦ cenſet̉ vocabulo criſtiano. non poſſe ſe ſimul xp̄o et diuiciis ẜuie merces huius ſeruitutis ponitur Luc. 15. vbi dr̄ de diuite epulone. ꝙ in inferno ardens et guttā aque īpetrare non potuit. re linquit ergo auarus iſtas diuicias. ⁊ vadit ad egeſtatē ꝑpetuā Secunda pars. D et cetera. Ecundo qꝛ non pt̄ aliqͥs ſeruire deo et diuitijs. id̓o oſtendit̉ ꝙ mundi ſeruitꝰ ſit ꝯtemnenda. cū dicitur ideo dico vobis ⁊cͣ. Duo aūt ſunt illa q̄ ſūt neceſſaria vite humane.ſ. victus et veſtitus. quoꝝ nō obſtāte neceſſitate pluribus rationibꝰ ſaluator oſtendit. ꝙ eis ꝑ auarici aꝫ et mentis ſollicitudinem ſeruiendum non ſit. Et ſex rōes ad

lxv ducit: pͥma rō eſt a maiori. victus em̄ reqͥrit̉ ꝓpter vitā aīe. īdu mentū vero ad ꝯẜuationē corꝑis: ſꝫ deus dedit qd̓ maius ē ſaīaꝫ et corpus: gͦ dabit qd̓ minꝰ eſt victū et veſtitū. vn̄ Cri. niſi deus vellet ꝯẜuari qd̓ eſt. ipſū nō creaſſet: qꝛ v̓o ip̄e inſtituit vt aīa cibo corpꝰ veſtimentū ꝯſeruet̉: iō vtꝝqꝫ ip̄e tribuit. ⁊ hͦ eſt quod dicit: Iō: qꝛ non poteſtis deo ſeruire et māmone. ſed oꝑtet alteꝝ ꝯtemnere. attendite ꝙ ſeruitutē māmone fugitis: dico vobis ne ſolliciti ſitis.i. anxii et nimis intenti. Cri. nō dicit Nolite oꝑari. īmo oꝑari manibus. vt ſuſtentemur laudebile ē. ſed vt dicit glo. ꝓhibet ſollicitudinē que retrahit ab eternis: ⁊ rurſus ẜm Cri. afflictionē ꝓhibet aī in acquirendis tꝑalibus: Aīe veſtre quid manducetis. Theo. nō ꝙ aīa comedat ſꝫ qꝛ nō manet ꝯiuncta corꝑi niſi duꝫ nutritur vl̓ qꝛ aīati corꝑis ē ſuſci pere nutrimentū. ꝯgrue nutriri aīe attribuit. Nā quedā ꝑs aīe nutritiua eſt. vn̄ ẜm Aug. aīa hec loco pro aīali vita ponitur: E Neqꝫ corꝑi vr̄o quid induamini Ecce alia ſollicitudo quā ꝓhibet circa veſtimentū. premiſſo intēto primā ꝓbationē addu cit: Nonne aīa plus eſt qͣꝫ eſca: de hoc nō eſt dubiuꝫ. qꝛ eſca nū qͣꝫ poſſet viuificare niſi eſſet anima in qͣ eſt vite principiū. plus eſt igit̉ anima viuēs qͣꝫ eſta. et corpꝰ pluſꝙͣ veſtimentū. aīmaꝫ deus carne veſtiuit. que caro vnū eſt veſtimentū. nullū igit̉ ve ſtimentum tanti eſt valoris qͣꝫti eſt corpus. tū qꝛ aīe eſt. tū qͥa viuens. tū etiā quia fruſtra apponarent̉ veſtimenta corꝑi. niſi ipſum haberet calorē naturalē in ſe. Cirillus deꝰ qͥ exhibuit qd̓ maius eſt non negabit quod eſt minus. Attende ꝙ ſi ꝓhibet̉. ſollicitudo neceſſitatis. multo magis prohibet̉ ſollicitudo ſuꝑfluitatis. Item attend̓ ꝙ aīa plus eſt qͣꝫ eſca. et tn̄ guloſi ꝑdunt aī mā ꝓpt̓ cibū Exēplū de Adā et Eſa. Itē cū corpus plus ſit qͣm veſtimentū. magis tn̄ ſollicitant̉ luqurioſi mundae̓ veſtes ⁊ or nare. qͣꝫ corpus a luxurie fece purgare. īmo qͦtidie in ſimo luxurie corpus velut porci maculant. Secunda rō ē exemplaris. qͥa ſi dn̄s volatilia abſqꝫ eoꝝ ſollicitudine nutrit quoꝝ minor ē cura. multomagis hoīes. Reſpicite volatilia celi: Iob. 12. volatili a celi īdicabūt tibi. et eiuſdē. 25. Suꝑ volucres celi erudiuit nohec em̄ nō ſollicitant̉. quomō cibus naſcat̉. qm̄ non ſerunt. id ē non ſemināt. Non ſollicitāt̉ ad colligendū: neqꝫ metūt. neqꝫ ſol licitant̉ ad ꝯgregandū ꝓ futura indigentia: neqꝫ ꝯgregant in horrea et pr̄: non quidē volatilium. ſꝫ veſter: paſcit illa: paſcit pater familias ẜuos. paſcit aīmalia ſed ī obſequiū filioꝝ. quāto ergo magis filios. qui cariores ſunt illis. Nōne vos magis plu ris: p̄cii: eſtis illis: plus valet homo qͣꝫ volatilia. primo quideꝫ

Sermo ẜm Aug. qꝛ homo cum ſit rationale animal ſublimiꝰ ordinatur in reꝝ natura. ẜm Cri. vero qꝛ alia aīalia deus fecit ꝓpter hoīeꝫ hoīem vero ꝓpter ſeipſum. at ẜm Iero. qꝛ homini eternitas reꝓmittitur. aues hodie ſunt et cras non erunt. ideo ſi deus abſqꝫ eaꝝ ſollicitudine tribuit victum. multomagis homo cibū īueni et cui ẜm Cri. dedit deus. et oꝑandi ſcienciā et fructificandi ſpē Nota ꝙ ſeptē ex cauſis aliqn̄ patimur penuriā in neceſſari is vite. pͥmo merito pct̄oꝝ nr̄oꝝ. Deut. 3. ꝯſument̉ fame: et deuorabunt eos aues morſu amariſſimo. Eccī. 39. grādo fames et mors omnia ad vindictā. 2º cā exercend̓ v̓tutis. vn̄ 2. Cor̓. i. dicit apl̓s ꝙ erat in fame ſiti frigore ⁊ nuditate. 3º īoportuni tate noſtre auaricie. Nā vt dicit Ambro. cā nr̄e inopie auaricia eſt. volucres em̄ celi ideo ſuſtentant̉ indeficiēter. qꝛ nihil ſibi tāqͣꝫ ꝓprium vendicant. nos vero cōia amiſimus dum ꝓpria vendica mus. nimia nanqꝫ ſollicitudo ne deficiant neceſſaria. facit vt aliqn̄ deficiāt. Iere. qꝛ. Fames pro qua ſolliciti eſtis adherebit vo bis. Quarta cā eſt humana ſuꝑfluitas. qꝛ enim ſuperflua querimus. iō ſepius neceſſariis caremus. Quinta cā eſt abuſus tꝑaliū quia enim omni creatura dei abutimur. dignū eſt vt aliqn̄ etiā nobis neceſſaria tollātur. Sexta cā eſt ingratitudo. dignū eſt eī ꝙ priuet̉ beneficiis dei. qui ingratus exiſtit. 7. vt credamus do minū nobis prebere tꝑalia. Si em̄ nr̄i ſollicitudini ſemꝑ ꝯmitte rentur. fortaſſe crederemus tꝑalia eſſe a nobis. vel ex debito tri bui adeo. cum vero deus ea aliqn̄ ſubtrahit oſtendit ꝙ ipſe eſt deus. G Sed querit̉ cū deus paſcat volatilia celi abſqꝫ la bore cur non ita paſcat hominem. Et dicenduꝫ eſt qꝛ volatilibꝰ nō dedit artē et ſcientiā laborandi. hominibꝰ vero dedit ſcire et poſſe oꝑari et iō qui labore ſuo victū acqͥrunt a deo nutriunt̉. qͥ dedit eis vnde talia acquirant. ⁊ vlterius operi eoꝝ dat etiā bo ni tꝑalis mercedeꝫ. Si qui vero eſſent qui nec ſcirent. nec poſſēt laborare illos deus ſine eoꝝ ſollicitudīe paſceret. ſicut voluereſ celi. vt dicit Auguſtinus. Secunda ratio eſt ex defectu noſtre ſol licitudinis. non eniꝫ ſollicitudo noſtra tanti vigoris eſt. vt poſ ſumus per eam acquirere neceſſaria. Et hoc probat: Quis auteꝫ noſtrum cogitans: id eſt ſollicitudine cogitationis ſue: poteſt adicere: id eſt addere: ad ſtaturam ſuam cubitum vnum: id eſt quis eſt ille qui ſollicite cogitando poſſit ſe maiorem facere vno cubitu: certe nullus. igitur quia nutrimentum ordinatur ad augmentum corporis ſi augmentum non acquireremus ex no ſtra ſollicitudine. ergo per locum a maiori nec nutrimentum. ſꝫ ẜm Aug. illi relinquenda eſt cura tergendi corpus. cꝰ cura fem

lxvi eſt. vt eſſet tante ſtature. Quarta rō eſt ex ꝯſideratione floꝝ. qͥ creſcunt ⁊ veſtiunt̉ ſic diuerſis coloribꝰ. nec tn̄ ſubſiſtunt. ſꝫ mit tunt̉ in cubanū. multomagis gͦ deus nutriet ⁊ veſtiet hoīes qͥ capaces ſunt fidei ⁊ noticie ip̄ius. Et hͦ eſt qd̓ dicit. Et de veſti mento qͥd ſolliciti eſtis ꝓxime due rōes magis arguūt ꝯtra ſol licitudinē victus. cuius neceſſitas ꝯtinua maior eſt. hec at̄ rō arguit ꝯtra ſollicitudinē veſtimentoꝝ q̄ minor eſt. qꝛ ml̓ti ſine ve ſtibꝰ vixer̄t. ſed nō ſine victu: Conſiderate lilia agri noīe lilio rum general̓r intelligit. quoſcūqꝫ flores. quō creſcunt terra ill̓ p̄ſtante nutrimentū. cū rore celi. creſcūt em̄ abſqꝫ ſollicitudine ꝓ pria: Nō laborāt ꝓ acquirendo victu vt creſcāt: neqꝫ ec nent: nere eſt fila cōponere. flores igit̉ agri non filant vt veſtimenta coloris varii ſibi terant. Deinde cōmendat floꝝ ornatū. qꝛ exce dit oēm humanā induſtriā: Dico aūt vobis ꝙ neqꝫ Salomon qͥ ſuꝑ oēs reges deliciis habundauit: in om̄i gl̓ia ſua: qn̄ māgis fuit gl̓ioſus: cooꝑtus eſt venuſto colore: ſic̄ vnū ex iſtis lilijs. Hiere. Reuera inqͥt qd̓ ſericū. que regū purpura q̄ pictura textricum. pt̄ floribꝰ ꝯꝑari quid ita rubet vt roſa. qͥd ita candet vt lilium viole vero purpurā nullo ſuꝑari murice. i. colore pupureo. oculoꝝ magis qͣꝫ ẜmonū iudiciū eſt: Si aūt fenū agriflores ſunt venū agri. q̄ iō fenum dicunt̉ qꝛ facile igni accendū tur: qd̓ hodie eſt: viride et floridū: et cras exſiccatū in clibanū mittit̉.i. in furnū vel fornacem vt ꝯburat̉: deus ſic veſtit: Criſo. Statuto tꝑe lilia formant̉ in frondibꝰ. veſtiunt̉ candore. ⁊ īplē tur odoribꝰ. ⁊ qd̓ terra radici non dederat. deus inuiſibili oꝑacōe largit̉. qͣntomagis vos modice fidei: vere modice ſumꝰ fidei quos ec exemplo inſenſibiliū oꝑtet ad fidē reducere. H Quī tam rōeꝫ adducit ex differentia q̄ dr̄ eſſe inter fideles ⁊ incredu los. illi nō credentes eſſe quicqͣꝫ p̄ter ſenſibilia ea ſola inquirūt q̄ dei ꝓuidentia nō credūt largiri. ſꝫ humana hr̄i ſollicitudine. ſed non tales ſunt fideles. vn̄ reꝑit pͥncipale ꝓpoſitū: Nolite gͦ ſolliciti eſſe. a. Cor. 7. Volo vos ſine ſollicitudine eē. dicētes qͥd manducabimꝰ aut quo oꝑiemur. Raba. nō dixit nolite q̄rere ſed nollite ſollicitari. Item nō dixit. Neſcitis ſolliciti de victu po tu et veſtitu. ſed quid māducetis. quid bibatis. quo oꝑiamini vbi illi argui vident̉. qͥ ſumptu cōmuni victu et veſtitu lautiora vel auſteriora quer̄t qͣꝫ hy cū quibꝰ vitā ducunt: hec em̄ oīa gentes inquir̄t: Et hoc ꝓpter duo. pͥmo ẜm Gre. nazazenū. qꝛ nullā hn̄t ſpem futuri ſeculi. neqꝫ metum iudici iō iſta querūt tanqͣꝫ bona maxīa. Vel ẜm Cri. qꝛ non credunt tꝑalia dei ꝓuidoncia gubernan ſed cāu euenire. iō ꝓ ip̄is ſollicitant̉ xp̄iani v̓o

Sermo quia ſꝑant eterna bona. non debent de tꝑalibꝰ eſſe ſolliciti. que etiam ſciunt dei ꝓuidencia diſtribui hoībꝰ. Sextā rōeꝫ adducit ex ſollicitudīe dei pr̄is erga nos. gͦ nos ſollicitos eſſe nō oꝑtet nec em̄ filii dn̄t ſollicitari vn̄ victū habeāt ⁊ veſtitū ſed hāc ſol licitudinē relinquūt pr̄ifamilias. i. Pe. 5. Oēm ſollicitudinem vr̄am ꝓicientes in eū qm̄ ip̄i cura eſt de vobis: Scit em̄ pr̄ vr̄ Cri. Qui creauit naturā. eius nouit indigenciā. qꝛ ſi pr̄ eſt non poterit deſpicere filios: qꝛ oībꝰ his indigētis: non gͦ deficit in neceſſariis. Nā pr̄es licet filijs non debet ſuperflua. tribuunt ta men neceſſaria ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio poſtqͣꝫ on̄dit non eſſe ẜuendū mamone ꝓ ſub ſtācia tꝑaliū. nunc declarat ꝙ ẜuiendū ē deo. q̄ dat regnū celoꝝ. ⁊ adicit tꝑalia. cum dicit. Querite aūt. vbi tria facit p̄mittit em̄ quid pͥncipl̓r ſit querenduꝫ ⁊ de quo nr̄a mens dt̄ eſſe ſollicita: Querite aūt.i. petite et inue ſtigate. pͣs. Querite faciem eiꝰ ſemꝑ. Au. ſed vbi queret̉ qͥ inueniet: pͥmum.i. an̄ oīa et ſuꝑ oīa. ⁊ om̄i deſiderio: Regnum dei qd̓ eſt eterna bt̄itudo. pͥmo igit̉ attendamꝰ qd̓ querendum eſt regnū dei.i. petendū et inueſtigandū. petendū qͥdem orōibꝰ. qꝛ ē collatio ip̄ius in alterius ptāte. vn̄ in orōne dn̄ica dicimus. Ad ueniat regnū tuum. Inueſtigandū aūt ſct̄is oꝑationibꝰ. taliter em̄ oꝑantibꝰ dr̄. Mat. 25. Venite bn̄dicti pr̄is mei poſſidēte ꝑa tum vobis regnū ab origine mundi. Itē attendamꝰ quō ſit q̄rendum. Au. In ſoliloquis. Tu es ſūmū bonū qd̓ nemo recte queſiuit. ⁊ mime inuenit. oīs aūt recte queſiuit. quē tu recte q̄rere feciſti. recte aūt querit̉ cū pͥncipl̓r querit̉. pͥncipl̓r aūt querē dū eſt ꝓpter tria. pͥmo qꝛ ad ip̄m ꝑticipandū ꝯditi ſumꝰ. ml̓ti qͥ dem hoīes velut bruta aīalia ignorantad quid ſint creati. credunt eī ad hͦ eſſe ſe ſct̄os. vt mundanis rebꝰ fruant̉ ꝓ libito. vita pn̄ti gaudeāt. diuicias ꝯgregent. honores acqͥrant. pͥncipatus teneant. ⁊ cōmeſſacōibꝰ atqꝫ luxuriis vacent diorntes illud. Sap̄. 3. Hec eſt ꝑs nr̄a et ſors. ſed non ſic eſt ymmo ꝯditus eſt hō vt regnū eternūpoſſideat. fecit em̄ deus hoīem rectū ad ſuꝑ na licꝫ multis ſe immiſcuerit queſtionibꝰ. Scd̓o querendum eſt pͥncipl̓r qꝛ in eo om̄e bonū ꝯtinet̉ plene ⁊ ꝑfecti. vbi nullus de fectus nulla indigencia eſt. Tercio. qꝛ ip̄m ſolum ſaciat eternali ter. pͣs. Saciabor cū appuerit gloria tua. R Scd̓o on̄dit quid ſit querendū. vt ip̄m regnū inueniat̉. querenda ē eniꝫ iſtiꝰ regni iuſticia: Et iuſticiā eius. Nullus em̄ eſt regnicola. qui ipſius regni iuſticiā non ẜuat. Iuſticia aūt regni in tribꝰ ꝯſiſtit. pͥmo ī ꝯꝑatione ſacramenti fidei. oꝑtet em̄ voluntatem eē de regno ſigna regni et ſacramenta eius ſuſciꝑe. Io. 3. Niſi quis renatus fu

lxvi erit ex aqua et ſpūſct̄o non pt̄ interare in regnū dei. Scd̓o conſi ſtit in ꝯtemptu mūdi. nō timendo ip̄ius aduerſa. nec appetendo ip̄ius ꝓſpera. Iuſtū em̄ eſt vt qͥlibet ꝯtemnat regnū ſuo ꝯtrariū regno. Mundi qͥdem adu̓ſa fortiter tolleranda ſūt. Actu. 19. ꝑ multas tribulacōes oꝑtet nos intrare in regnū dei. Eius aūt ꝓ ſpera ſūt fugienda. q̄ ſunt ꝯcupīa carnis. ⁊ ꝯcupiſcencia oculo rum. ⁊ ſuꝑbia vite. ꝯͣ pͥmum. i. Cor. 15. Caro ⁊ ſanguis regnū dei non poſſidebūt. ⁊ hoc quantū ad tactum quō ꝑ talia agunt regnū dei non ꝯſequunt̉. Gal̓. c. quantū v̓o ad guſtū. Ro. 14. Non eſt regnū dei eſca et potus ꝯtra ꝯcupīam oculoꝝ q̄ auari cia eſt dr̄. Mat.§. bt̄i pauꝑes ſpū qm̄ ip̄oꝝ eſt regnū celorum Eiuſdem. 19. qͣꝫ difficile qui pecunias hn̄t intrabūt in regnū celoꝝ. ꝯtra ſuꝑbiam vite dr̄ Mat. 19. ſinite ꝑuulos venire ad me taliū eſt eī regnū dei. Tercia iuſticia regni ꝯſiſtit vt ea q̄ regni ſunt oꝑemur. ⁊ hec ſunt v̓tutes et gr̄e. quaſi ſtatua ip̄ius. que fortiter oꝑari oꝑtet tanto conatu. Mat. 11. Regnū celoꝝ vim patit̉ et violenti rapiūt illud. Item oꝑtet agere habundanter. Mat. 5. Niſi habundauerit iuſticia vr̄a pluſqͣꝫ ſcribaꝝ ⁊ phari ſeoꝝ. non intrabitis in regnū celoꝝ. Item oꝑtet agere ꝑſeuerāter. Lu. 9. Nemo mittens manū ad aratꝝ et reſpiciens retro. aptus eſt regno dei. vltima regni celeſtis iuſticia eſt ſi quiſqͣꝫ in ſupradictis deliquerit quatenus peniteat. Mat. z. pnīam agite aꝓpinquat ⁊cͣ. Tercio ꝓmittit̉ ſubſidium tꝑaliū: Et hͦ oīa: tꝑalia victus ſcꝫ et veſtitus: adicient̉ vobis: additio eſt minoris boni. aut eius boni quod nō querit̉ pͥncipl̓r. aut boni quo vtendū eſt. non ꝓpter ſe. ſed magis in ſuſtentacōem nr̄e ra gilitatis. talia vero ſūt hec tꝑalia. ⁊ iō non dari. ſe rei iam date diuino ꝓmiſſo adici diciunt̉. Nec eſt dubium qn̄ iſta adiciant̉. querentibꝰ ſūmum. qꝛ in vita pn̄ti rex nr̄ non ꝑmittit ſine talibus ſtipendijs militare. Que ſi deus tribuit pct̄oribꝰ. multo magis iuſtis. pͣs Iacta cogitatum tuū in dn̄o. et ip̄e te enutriet In terrogatus bt̄us Franciſcꝰ quis fr̄es ſuos paſceret. Reſpōdit rex quidā vnā mulierem impregnauit in ſilua. que natū pueꝝ aliquo tꝑe nutritū detulit ad portam regis vt decetero ip̄m pa ſceret. Ꝙ rex audiens tot inqͥt inutiles comedūt panē meū. nō ne filiū meū ē dignum inter alios ſuſtentari. hāc exponens pa bolam dixit ſe eſſe mulierem dei verbo in pregnatam nec miruꝫ deo tot iniuſtos paſcente. ſi ſpūalibꝰ filiis alimoniā ꝓuidebit. ꝓ uidet auibꝰ celi. ſuꝑbis. auaris. ⁊ rapacibꝰ ꝓuidet floribꝰ mūdi id eſt vanis et amatoribus mundi. multomagis querentibus regnum dei et ipſius iuſticiam. Prima pars Dn̄ica quindecima pꝰ pentheco. ſer. lxvii.

Sermo Bat ih̓us in ciuitatem que vocat̉ Naī ⁊cͣ. Lu. 7. Nemo ex vſitatis oꝑbꝰ multū cōmendat̉. ſed mi ra mirabilibꝰ addita. v̓tuteꝫ oꝑantis magnificāt vn̄ oēs deum laudauer̄t. qꝛ multis miracul̓ cūctimirabilibꝰ bn̄ficium reſurrectiōis adiunxit ſicut in pn̄ti euangelio ꝯtinet̉ qd̓ in tres ꝑtes diuidit̉. In quaꝝ prima ponit̉ occurſio delati funeris. In ſcd̓a reſtitutio defuncti iuuenis ibi quā cū vidiſſet ⁊cͣ. In tercia gl̓ificatio diuini mū eris. ibi. ac cepit aūt ⁊cͣ. A Circa pͥmū tria facit. p̄mittit̉ em̄ xp̄i aduentus honorabil̓. qꝛ multi cōmittebant̉ ei: Ibat ih̓us in ciuitatem que vocat̉ Naim: poſt curacōem palitici ſerui centurionis factaꝫ in capharnaum ciuitate galilee ad aliā venit ciuitatē vt bn̄ficia tribueret indigentibꝰ. Eſt aūt Nam duobꝰ milibꝰ diſtās a mō te thabor. Et ibāt cum eo. tanqͣꝫ magr̄o. diſcipl̓is eius: qͥ oīa reliq̄rant. vt ip̄ius doctrina informarent̉. Mat. 19. Ecce nos re liquimꝰ oīa ⁊cͣ. Et turba copioſa: que eū ſequebat̉ tracta noui tate oꝑuꝫ. ſuauitate doctrine. ⁊ deuocōe ſct̄itatis eiꝰ Io. 6. dn̄e ad quem ibimꝰ verba vite eterne hēs. Nota qꝛ naim interp̄ta tur cōmotio vel fluctus et ſignat mundū iſtū q̄ ſine qͥete velut mare fluctuat. ⁊ ſꝑ mouetur. vn̄ mundꝰ ſic dictus eſt nō a mū dicia ſed a motu ꝯtinuo. Eſt aūt in mūdo quintuplex cōmotio ſ. nature fortune voluntatis voluptatis. ⁊ temptacōis. Cōmotio nature eſt a natiuitate in infanciā. ab infancia in puericiaꝫ. et de ceteris etatibꝰ vſqꝫ in mortē cū indurat̉ caro ⁊ redigit̉ in puluerem. pͣs. mane ſic̄ herba tnͣſeat. ecce puericie viriditas mane floreat et tnͣſeat. Ecce flos iuuentutis. veſꝑe decidat. Ecce caſus ſenectutis induret et areſcat. ecce mors. Iſta comotio ē ſine qͥete. Iob.13. qͣſi flos egredit̉ et ꝯterit̉ ⁊cͣ. flos em̄ dr̄ a fluxū tal̓ vero eſt hūana vita. qꝛ ſic̄ aque dilabim ſuꝑ terrā. q̄ non reuer tunt̉. et tn̄ amatores vite pn̄tis ſic fluctuātes in ip̄a vita tanqͣꝫ ꝑmāenti ꝯfidūt. Et rurſus alianāe cōmotio ab egritudīe in ſa nitatē. a ſanitate in egritudinē. Eſt ⁊ alia a ſanitate in eſuriē ⁊ ſi tim. a calore ⁊ frigore et alijs qͣlitatibꝰ et paſſionibꝰ ml̓tiplicit̓ agitamur. Scd̓a cōmotio fortune a ꝓſperis in aduerſa. a diuicus in penuriā. ab amicis in deſolacōem. a pͥncipatu in ſubiectio nem. ⁊ a gaudio in triſticiā. hec eſt rota cece fortune. q̄ nunqͣꝫ qͥe ſcit. de qͦ Anticlaudianꝰ. 8. li. p̄cipitē mouet illa rotam. ⁊ tn̄ mi ſeri hoīes ſic deludunt̉ ꝓſꝑis cece fortune. vt non attendāt calū aduerſitatis Ecc̄i. ii. in die bonoꝝ ne immemor ſis malorum. Tercia commotio eſt voluntatis que difficile manet firma nūc appetit hoc. nunc illud. nunc odit nunc diligit. Iuxta illud qͥ

lxviii teneā nodo mutantem ꝓtehea vultus. ita vt non ſit certus in qͥ animū ſuū ſtatuerit. niſi affectū ſuū ī deo ſtabiliat. vn̄ dictum ē Aug. Quid in te ſtas et non ſtas. ꝓiicete in eum et excipiet te. et ſanabit te. tanta em̄ mentis inſtabilitas cū a diſplicencia vni us tranſitur ad amorē alterius. non ſanat animū. ſed magis in firmū amplius affligit. vt dicit Ber. ad fratres de mōte dei ⁊ ē vulnus ſanare vulnere. vn̄ Hugo. Erubeſce inquit homo terra ſtat. et tu ſtare non potes. ꝓpter quod orat pͣs. ſana ꝯtritiones eius. qꝛ ꝯmota eſt. Quarta cōmotio eſt voluptatis quā attendi mus in ꝯuerſatione ſeculariū hominū. a ꝯmeſſationibus namqꝫ tranſeunt ad ludū. Exo. 32. Sedit ppl̓s manducare et bibere. ⁊ ſurrexer̄t ludere. a ludo tranſeūt in luxuriā Sap̄. 3. Roſis coronemus nos nullū pratū ſit quod non tranſeat luxuria nr̄a a lu xuria tranſeunt in auariciā et in cetera vicia. qꝛ pct̄m̄ trahit ad aliud pct̄m Rotant̉ igit̉ ꝑ iſta vicia nec vnꝙͣ quieſcūt male agere. donec iſta rota cū ipſis decurrat in infernū. Quinta ꝯmocō eſt belli temptationū que nunqͣꝫ quieſcit. vn̄ Ber. admonitos vos eſſe volo. ꝙ quicunqꝫ ab aliqͣ temptatione liberat̉. aliā ſecu rus exſpectet. dyabolus enim circuit querens quē deuorēt. vn̄ Iero. Cui nō flendū atqꝫ gemendū eſt. Rurſus ſerpens ad illicitos cibos inuitat. caro trahit. mundus blandit̉. īmo temptati onis bellū ſimile eſt pugne habite cū dracꝰ vno capite abſciſo plura naſcuntur. ſic vna temptatione deuicta plures inſurgunt ſed non eſt timendum in pugna. habemus enim arma fortia ſe curum preſidium et ꝓpinquū auxiliū. arma ſunt lorica fidei. ga lea iuſticie et ſcutum fidei. Eph̓. 6. In omnibꝰ ſumentes ſcutum fidei ⁊cͣ. et gladiū ſpūs. quod eſt verbū dei. adſtat etiā deus in auxiliū. qui nō ꝑmittet nos temptari ſupͣ id quod poſſumus. B Scd̓o ponitur delatio defuncti. Cum at̄ aꝓpinquaret por te ciuitatis. ecce defunctus efferebatur. id eſt extra portabatur. ꝯſuetudo fuit iudeis mortuos ſepelire extra ciuitatē. qꝛ mortui n̄ ſunt de ꝯgregatione viuuentium. Deinde oſtendit aduerſa matris huius defuncti. erat enim orbata liberis. et viduata marito filiꝰ vnitus matris ſue. et hec vidua erat. Gre. nazazenꝰ. erūp ne molē breuibus verbis explicauit. Mater vidua erat: quaſi vlterius filios procreare non ſperabat. non habebat in quē aſpectum dirigeret vice defuncti. qꝛ vnicus erat. hunc ſolū lactauerat. ſolus erat alacritatis cā. in domo quicqͥd matri dulce: ac p̄cioſum. hic ſolus extiterat. Tercio ponit̉ pompa funeris: Et t̓ba ciuitatꝭ ml̓ta cū illa: Au. de cura ꝓ mortuis agēda ꝯcurſus ppl̓oꝝ ⁊ pōpa funeris magis eſt ſolatio viuoꝝ qͣꝫ mortuoꝝ remedio. vn̄ hec turba multa viduā et orbatā mr̄eꝫ ꝯmitabāt̉ vt

Sermo conſolaret̉. nā vt dicit Cirillus miſeranda erat paſſio fletum ⁊ lacrimas prouocans. Secunda pars. Eecundo cū dr̄. Quā cum vidiſſet ⁊cͣ. tangit̉ defuncti reſuſcitatio. ⁊ tria facit. premittit̉ eniꝫ cuius cā iuuenem reſuſcitauit. qꝛ ꝯpaſſione matris. Quā cū vidiſ ſet: dn̄s ſic triſtē et afflictā: mīa motus ſuꝑ eā: non quidē miſertꝰ eſt adoleſcenti mortuo ſed magis plangēti matri dixit verbo ꝯſolatorio. Noli flere: Beda qͣſi dicat. deſiſte flere mortuum quē mox viuū accipies. Cri. Iubet ceſſare a lacrimis qui ꝯſolatur meſtos. Iob. 29. cor vidue ꝯſolatus ſum. vbi mo net de pn̄tibus defunctis ꝯſolationē acciꝑe. reſurrectionē ſperātes. pagani enim et gentiles cām hn̄t plangēdi defunctos. qͥa r̓ſurrectionē neſciunt ſꝫ xp̄iani eā credūt ꝓpt̓ quod dr̄ Eccl̓. 22. modicū plora ſuꝑ mortuū. ¶ Secūdo ponit̉ xp̄i oꝑatio. ⁊ acceſſit et tetigit loculū. loculus dr̄ diminutiue mortui locus in quo iacet. cui em̄ viuuenti magna palacia et āple domꝰ nō ſufficiebāt. ꝓ loco ci morienti ꝑuus locus ſufficit. vnde de alexādro dixit. quidā ph̓s quē totus mundꝰ heri nō capiebat. hodie par ua ꝯtinet vrna. iō autē tetigit loculū ẜm Cirillū. vt effectus ſalutis tactu corꝑis xp̄i deueniret ad mortuū. Eſt em̄ corpus vite et caro verbi omnipotentꝭ. cꝰ hꝫ virtutē. ſicut em̄ ferꝝ ignitū adiunctū igni ꝑficit opus ignis ſic pꝰqͣꝫ caro vnita eſt v̓bo. qd̓ viuificat oīa ipſa quoqꝫ facta ē viuificatiua. ⁊ mortis expulſiua Hii aūt qui portabant ſteterunt: aut eniꝫ virtute tactus xp̄i ſe mouere non potuerunt. aut ſperantes aliquod beneficiū. ſteterunt. Deinde ponitur xp̄i imꝑum: Et ait mortuo. loquebatur ip̄e cui oīa viuunt. cui nō ꝑeunt corꝑa nr̄a. ſed mutant̉ in melius. Adoleſcens: Gre. nazarenus. qui dixit adoleſcentē. florentꝭ ſignificauit tꝑis horaꝫ primā ꝓducentē lanuginē. qui paulo an te muliebris erat mr̄noꝝ oculoꝝ aſpectui. ia aſpirans ad tēpꝰ ſponſaliū. virga generis. ſucceſſioīs ramꝰ. baculꝰ ſenectutis Ti bi dico: titus ipſe vocat mortuos vt viuos alloqͥ valeat: Surge: Aug. eos qͥ nob̓ dormiunt excitare poſſumꝰ vt ſurgāt ſi qͥs vero nobis ſit mortuus quantuncūqꝫ traxerimꝰ: aut impulerimus non ſurgit. quia vero mortui omnes chriſto dormiunt. iō facilius poteſt eos facere vt ſurgant ab ipſa morte qͣm nos dormientes vt a ſomno ſurgant. Tertio ponitur viuificatio de functi: Et reſedit: quia ſurgens ſedit in loculo: qui erat mortuꝰ Tytus. diuina enim poteſtas eſt irrefragabilis. ſine mora et orationum inſtantia: Et cepit loqui: forte prima verba ipſius fu erunt gratiarumactiones. Tytꝰ. hec ſunt indicia. v̓e r̓ſurrectioī

lxviii corpus enim exaīe loqui non pt̄. Et dedit illuꝫ matri ſue: qͥa non ſuo merito. ſꝫ matris reuixerat adoleſcens. ideo nō ſibi relī quit̉. ſꝫ matri tradit̉. vt que de ipſo fuerat triſtis in ipſo ꝯſolare tur. Et attende ꝙ non legit̉ ꝙ iſta vidua verbo rogauerit doīnum pro ſuſcitatione filii. ſꝫ ipſe vidit deſiderium cordis eius. quod cunctis preualet or̄onibus. vnde Gre. 22. moral̓ vera poſtulatio non in oris eſt vocibus. ſꝫ in cogitationibus cordis. va lentiores nanqꝫ ſunt voces apud ſecretiſſimas aures dei nō faciunt verba nr̄a ſꝫ deſideria D Nota ꝙ iſte defunctus ſignificat pct̄oreꝫ. qui priuatus eſt vite officio. cuius culpā attēda mus et ꝑiculum. qꝛ em̄ erat ī porta ciuitatis. ſignificat pct̄m ex tra oꝑe ꝑpetratum. vn̄ etiā erat adoleſcens. qꝛ hec etas nōduꝫ hꝫ peccandi ꝯſuetudinem. ſꝫ iā incipit oꝑai̓ que male ꝯcupiſcit et qꝛ prima iuuentutis pct̄a ſunt carnalia. forte intelligit̉ pct̄or iſte defunctus luxurie vitio. Item iacet in loculo. id eſt in angu ſto ꝯſciencie. quem portant ad tumulum. niſi deus adiuuet. q̄ druplex enim eſt delectatio pct̄i que trahit ad tumulū ꝯſuetudinis. verecundia ꝯfeſſionis. que trahit ad peccati defenſionem tiōi ſatiſfactionis qͥ ducit ad obdurationē. preſūptio vite. q̄ tra hit ad pct̄i defenſiōeꝫ apprehenſū d̓oſculabit̉ iuuenē. ſicut dr̄ de luxuria Gen. 39. Mulier moleſta erat adoleſcenti. modo bis hͦ euangeliū legitur in anno. in vere et autūno. quia luxuriā mo uet ⁊ nouitas veris atqꝫ copia frugū. Sꝫ mr̄ acc̄ia cuiꝰ ſponſus eſt mortuus plāgit ꝓ eo: ac ſi eſſet ei vnicus. cuius lacrimis cri ſtus ꝯmouet̉. et tangit defuncti ꝯſcīaꝫ. īmittens timorē extremi iudicii. tunc ſubſiſtunt maledeferentes. et verbo xp̄i reſurgit. et reddit̉ mr̄i ecc̄ie. vt nō diſcurrat ac loqͥtur petens indulgenciā in ꝯfeſſione. ⁊ reſtrigit̉ moribus et diſciplina. Prou̓. detur per uulis aſtucia. adoleſcenti ſcīa et intellectus ⁊cͣ. Tercia pars Ertio cū dr̄. accepit aūt ⁊c. tangit̉ glorificatio diuini muneris. et tria facit: p̄mittit̉ em̄ timor ppl̓i: Acce pit aūt oīs timor. vel ꝓ reuentia maieſtatis eiꝰ. aut tiōe tāte v̓tutis. q̄ eſt r̓ſuſcitae̓ mortuū Iere. 10. Quis n̄ timebit te o rex gētiū. Et nota effcūs tiōis dei. pͥº qͥdē reſpcū mali culpe qꝛ facit illd̓ odie ꝓuer. S. tiōe dn̄i odit malū. ſcit illd̓ fuge̓. ꝓu̓15. In tiōe dn̄i declinat oīs a malo. malū exn̄s tollit Eccīa. tiōꝫ dn̄i expellit pct̄m. Reſpcū v̓o boni gr̄e triplicē hꝫ effectū. priqꝛ iuſtificat Eccī.. qͥ ſine timore eſt iuſtificari nō p̄t. 2º v̓tutes ini ciat. d̓ ītelleūalibꝰ qͥdē d̓t pͣs. Initiū ſapīe tiōe dn̄i. de hijs v̓o q̄ ſunt in affectu Eccī. 3. tiōe dn̄ initiū dilectioīs eiꝰ 3º omnibus

Sermo virtutibus dicat. Yſa.33. timor dn̄i ipſe ē theſaurꝰ. Reſpectu vero boni glorie effectū hꝫ: qꝛ eo beatificamur Eccl. 4. tiōe dn̄i F Secundo ponitur lau ſicut paradiſus benedictionis dis magnificencia: Et magnificabant deum dicentes. magnificum predicabant verbo. qui magnificus erat oꝑe: qꝛ propheta magnus ſurrexit in nobis. in hoc videt̉ intelligere ꝯpletū eē illud Deū.18. qd̓ predixit moyſes de criſto. ꝓphetaꝫ ſuſcitabit ti bi dn̄s de frat̓bus tuis. ꝓpheta magnꝰ fuit altitudine ꝯtempla tionis. Mat. ii: nemo nouit pr̄em niſi filius. magnus diffuſio ne ꝯgnitionis. Heb̓. 4. omnia nuda ⁊ aꝑta ſūt oculis eiꝰ. nec ē vlla creatura inuiſibilis in ꝯſpectu eius. ſiue pn̄s ſiue p̄terita. ſi ue futura. Item magnus veritate doctrine. Mat. 22. mgr̄ ſcimꝰ qꝛ verax es. et viā dei in veritate doces. Io. 7. nunqͣꝫ ſic locutꝰ ē homo. Item magnus virtute. pͣs. magnus es tu. et faciens mirabilia. Item magnꝰ ſanctitate. Io. io. qͥs ex vobis arguet me de pato. Tercio ponit̉ p̄dicatio redemptionis hūam gnis: Et qꝛ deus viſitauit plebem ſuā. viſitauit quidē carnē aſſumendo. qꝛ verbum caro factum eſt ⁊ habitauit in nobis. Luc. 2. Bene dictus dn̄s deus iſrl̓. ⁊cͣ. Dn̄ica xvi pꝰ penthe ſermonis lxviii. Vm intraret Iheſus in domuꝫ cuiuſdā principiſ pheoꝝ ⁊cͣ. Luc. 19. Obſeruant venatores tꝑs et locū apta capiendis aīalibꝰ qn̄ ſcꝫ ⁊ vbi ma xime ꝯueniant. Saluator igit̉ nr̄ qͥ venit hoīes ad ſe trahere. potiſſiē retia doctrine et eſcā mira culoꝝ ꝑabat diebus feſtiuis. qn̄ vacabant hoīes ⁊ in templo vl̓ in ꝯuiuijs vbi maior ꝯueniebat multitudo. vn̄ in hodierno euā gelio legitur. ꝙ ſabbato exn̄s in ꝯuiuio ſanauit ydropicū. ⁊ do ctrinā ꝓpoſuit ſalutarem. vn̄ in tres ꝑtes diuidit̉ euangeliū. In prima tangitur refectio ſaluatoris. eius ꝓbans hūanitatis infir mitatē. In ſcd̓a ſanatio languoris. oſtendens diuinitatis ptātē ibi. Ipſe vero. In tercia exhortatio honoris ꝓtendes ad humilitatem. ibi. dicebat aūt et ad inuitatos ⁊cͣ. A Circa printria facit. oſtenditur enim pietatis officiuꝫ. quo phēus xp̄m re fecit. Cū intraret ih̓s in do: cu. ⁊cͣ. Nō hūit xp̄s ꝓpriā domū ī hoc mūdo. vn̄ cuidā dicente. Seqͣr te qͥcūqꝫ ieris Rn̄dit vulpes foue as hn̄t. ⁊ volucres celi nidos. filiꝰ aūt hoīs nō hꝫ vbi caput ſuū reclinet. Mat. 8. īmo tenera eiꝰ infancia fuit in p̄ſepio reclinata Ingreſſus eſt aūt xp̄s alienū hoſpicium principis. Et licet vt dicit Cirillus maliciaꝫ phariſeoꝝ cognoſceret. inuitatus tamē ad conuiuium ingreſſus eſt vt verbo prodeſſet preſentibus etenim

lxviiii meretur qui inuitauerat: ſabbato qui erat apud iudeos dies te lebris: ſicut dies dn̄icus apud xp̄ianos: manducare paneꝫ: In quo veritas humanitatis on̄ditur. Nomine aūt panis ītelligit quemcunqꝫ cibū. iuxta ꝯſuetudinē ſcripture. Et ꝯſequenter apparatum cōuiui nomine panis ſigͣt. quia panis principalit̓ per tinet ad nutrimentū hominis. Item vt oſtendat illud ꝯuiuium non fuiſſe ꝯmeſſationis. ſed ſobrietatis B Et nota quia iſtud pietatis officium multipliciter ꝯmendatur. primo ex parte eius qui eſt impenſum.ſ. xp̄o pauperi. criſto iuſto. talibus em̄ largienda eſt elemoſina. Et nos cum pauperibus damus. xpo tribuimus maxime ſi largimur in nomine ſaluatoris. Scd̓o con mendat̉ ex ꝑte largientꝭ. qꝛ princeps ſacerdotū. principes enim qꝛ plura hn̄t magis debent tribuere indigentibꝰ 3o ex ꝑte tꝑis qꝛ in die ſeſto et in ſolēnitatibꝰ pauꝑes vocandi ſūt ad menſaꝫ vn̄. legit̉ in Tho. 2. ꝙ dū eſſet p̄paratū boᵐ pͣndium ī domo tho bie in die feſto. miſit filium ſuum vt vocaret pauꝑes timētes de um. 4o ex ꝑte rei date. que duplex fuit.ſ. hoſpitalitas. ꝯtra eos qui abhoīant̉ ſi pauꝑes eoꝝ domum ingrediant̉. Yſa. 63. egenos vagoſqꝫ induc in domū tuam. Iteꝫ dedit vite ſuſtentamen tū. ⁊ ad menſam ꝓpriam. Yſa. 63. frange eſurienti panē tuum. Iob.31. Si ꝯmedi buccellā meā ſolus ⁊cͣ. ¶ Secūdo ponit̉ phariſeoꝝ malignitas: Et ipſi: phēi: obẜuabāt eū: id ē īſidia bant̉ ei. quaſi ẜuantes xp̄o ꝯtria: pͣs. obẜuat pecator iuſtū. ⁊ q̄ rit mortificare eum attendebant em̄ ſi quid faceret. vn̄ poſſent ei detrahere vt bonum vicient. et malū publicent. Nota quia pro priū eſt iudeoꝝ alios obſeruare. gaudent em̄ de aduerſis prox imi et dolent in proſperis eius. vnde verſus. Vixqꝫ tenet lacrimas. qꝛ nil lacrimabile cernit. Nunqͣꝫ in eo riſus. niſi quem fece re dolores. gaudium igit̉ aduerſitatis alioꝝ nutrit īuidū. qꝛ vt dic̄ Cri Sic ſcarabei nutriūt̉ ſt̓coi̓bꝰ ita īuidi nutunt̉ alioꝝ īfortunis. ip̄i ſt̓ vpupa auis īmundiſſima. que nidificat ī ſepueris humanis. Conſumunt̉ autem inuidi in proſperitate aliorum ꝓuer. 14. putredo oſſium inuidia. et eiuſdeꝫ. 17. ſpiritus triſtis ex ſiccat oſſa. Et attende ꝙ iſta paſſio eſt in oculis Eccī. 14. Neqͣm oculus ē inuidi eſt in auribꝰ. quia libenter audit malum de alio Eſt in odoratū: quia fugit odolorem bone fame. ſicut buffo odo rem florentis vinee. Eſt in opere: quia impedit frequenter alte rius bonum. Eſt rurſus in ore per detractionē. q̄ eſt filia īuidie vulnerant eniꝫ linguā detractiones. ⁊ hͦ ē lingua ẜpētina de qͣ psͣ. Acuerunt linguam ſuam ſicut ſerpentes ⁊cͣ. Et vt dicit ingr̄ Otto Iſta lancea lingue detrahentis peior ē qͣꝫ ea q̄ latꝰ domini

Sermo ꝑforauit. Item detractores mordent dente ſerpentino. Eccī. 10. Si mordeat ſerpens in ſilentio. nihil minus eſt qͣꝫ qui detrahit ī occulto. Item deuorant alios ad modum lupoꝝ Guloſi quideꝫ carnes coctas comedunt. detractores vero crudas. Gal̓. 5. Si ī uicem mordetis et comedetis. vidēte ne ab inuicem conſumamī. hec eſt fera peſſima que deuorauit Ioſeph. vere peſſima que alios deuorat. et alios occidit. Iob. 5. ꝑuulū occidit inuidia. vel peſſima quia nunqͣꝫ ſatiatur malo alterius Vnde Criprianꝰ zelꝰ iſte modū non habet. iugit̉ ꝑmanens ſine fine. aut peſſima: qꝛ vinci non pn̄t. inflāmatur enim beneficiis receptis. Item nunqͣꝫ deficit. vſus em̄ luxurie ſaltem in īferno non erit inuidia. tū etiā ibi n̄ d̓ficit Iſtud eſt vitiū malignitatis dyabolice. de quo Sap̄. i. Inuidia dyaboli mors introiuit in orbem terraꝝ. imitant̉ auteꝫ Tercio ponit̉ infirmi preeum qui ſunt ex ꝑte ipſius. I ſencia. Et ecce homo quidā ydropicus. ydropitus dr̄ ab ydroquod eſt aqua. et peſte qd̓ eſt humor qͣſi aquoſus hūor. ē eī infirmitas inflans membra ex hūoris habūdancia: erat at̄ an̄ illum. nō petebat verbo ſanitatem. quia infirmitas ꝓ eo loqueba tur. vel ẜm Cirillū: quia ꝓpter iudeorum pn̄ciaꝫ timebat in ſab bato petere curationē. Deinde ponit̉ quid xp̄s ſuꝑ hoc ꝯſulerit. Et rn̄dens iheſus dixit ad legiſperitos Beda. liꝫ nihil interrogarent rn̄diſſe tn̄ dicit̉ quia audiebat cogitationes obſeruātiū ſi curaret egrotū. psͣ. dn̄s ſcit cogitacōes hoīm. ꝑitos at̄ legis int̓rogat qͥbus dēbat eſſe notū. qd̓ ſabbato liceret et qͥd nō. et phariſeos qui tꝙͣ iuſti ſingularē habebant cōſcienciaꝫ. et valde curioſam circa legis obſeruanciā. Si licet ſabbato curare. hoc iō int̓rogat: qꝛ videbat eos obẜuare an curaret. At illi tacuerunt glo. qꝛ neſcierunt qͥd reſponderent. ſi eīlicet quare obſeruāt. ſi vero nō licet. quare ſabbato pecora curant. Et in rei veritate cuꝫ determinata ſint ex lege circiter. 7. gn̓a oꝑum. a quibꝰ abſtinē dū erat. et ſabbato inter hec nō continet̉ curatio infirmi. ea ma xime que verbo dei fiebat. ex hoc em̄ ipſo ſtatim ꝯuinci poterat eſſe opus dei alias em̄ fieri non potuiſſet Secunda pars. Ecundo cum dicitur. Ipſe vero. tangitur beneficium ſanitatis impenſum. vbi tria facit. oſtendit enim opere et ratione. quia ſabbato curare liceat. atqꝫ confu ſio phariſeorum exprimitur. Neglectis igitur phariſeoꝝ inſi diis. pͥmo ſanat ydropicū: ipſe vero apprehenſum: manu ſue medicinalis virtutis ſanauit eum: tactu ſue carnis ſacratiſſime ac dimiſit. in ſignum perfecte ſanitatis. vt qui ante grauabatur morbo. poſtea autē factus expeditus abiret quo vellet. vbi

lxviii ẜm theophi. Dn̄s ſcādalū phoꝝ ꝯtempſit. vt ſubueniret egro to docens nos. vt non ſit nobis cure ſi ſtulti ſcandaliſent̉ cū magna reſultat vtilitas. E Conſiderandū ꝙ iſte idropicus ſignat auaꝝ et luxurioſū. Primo quidē idropiſis ē peccatū humo ris aquatici. ſic et carnalis voluptas ē habundantia in ordinata humoris ꝯcupiſcētie. vn̄ de ſpū ꝯcupiſcentie dicit̉ ꝙ habitet in locꝭ humectātibꝰ. Iob. 4. Auaricia etiā eſt peccatū in habū dātia humoris tꝑalis ſubſtantie. Itē hec īfirmitas debilitat ſpi ritū et aggrauat membra corꝑis. talis ē luxuria. Nihil em̄ ſic debilitat hominē ad bonū ſicut carnis ꝯcupiſcentia. qꝛ totū hominē efficit carnalē et aīalē. et aīa vel hō nō ꝑcipit que dei ſūt vn̄ hier. ſuꝑ oſee. Sic̄ vinū et ebrietas eū qui biberit mentiſue impotē facit. ita fornicatio atqꝫ luxuria ꝑuertit ſenſū aīmqꝫ debilitat. et de rōnali hoīe brutū efficit aīal. Sil̓r et auaricia debilitat ſpūm. ligat em̄ in alijs ſpūs molē auri et argenti ac terrene ſubſtantie. vt non poſſit volare ad dn̄m. ipſe eſt miphibo ſeth debilis pedibo. Itē hec īfirmitas quatuor habet accidentia quoꝝ vnū eſt ſitis ꝯtinua tal̓ eſt luxurioſus. qꝛ nunqͣꝫ poteſt ſa ciari. vn̄ ꝓuer.3. ꝯcupiſcentia carnis et ignis auaricie ponunt̉ īſaturabilia. De luxuria quidē dicit Iero. ſuꝑ oſee. i. li. Luxuria inſaciabilis ē voluptas. ⁊ quāto magis capit̉ tanto magis vtē tibꝰ ſe ſitim creat. vires in fornicatione deficiūt. et fornicandi de ſideriū non quieſcit. ſil̓r auaꝝ nō ſaciant ea que habet. ſed qn̄to plus habet tanto plura cupit. qꝛ vt dicit Iero. Auaro deeſt tam ꝙ habet qͣꝫ ꝙ non habet. et ideo ſic̄ ignis ꝑ appoſitionē lignoꝝ magis accendit̉. et ſic̄ qui bibit ſalſa magis ſitit. ita aua rus ſemꝑ ampliora deſiderat. ita vt ſaccus eius nunqͣꝫ poſſit im pleri. vnde ſunt ſimiles buffoni. Eccle. 5. Auarus non īplebit̉ pecunia. vn̄ quanto ſenior efficit̉ tanto amplius cupit. non gͦ ſa ciat etas nec ſubſtantia ponat̉ gͦ in os īferni qd̓ nunqͣꝫ ſaciabit̉ Itē accidēs idropiſis ē inflatio corꝑis ſic̄ luxuries quaſi veſica ī flata ē immundiciis donec putreſcat. Num. 4. inflato ventre cō putruit fem̄. vſurarij etiā inflati ſūt bonis alioꝝ. qui aut male detinent ſua. et īiuſte rapiūt aliena. qui tā diu inflabunt̉ donec crepent. et diuicias trahat deus de viſceribꝰ eoꝝ. ſic̄ iudas qui ſuſpenſus crepuit medius. Iob. Diuicias quas deuorauit euomet. Itē accidēs idropiſis ē fetor anhelitus tales ſūt orationes talia ſunt verba luxurioſi. nec miꝝ qꝛ procedūt a fetore ītrinſeco. vn̄ fetor maximus ē coraꝫ deo. Iſa. 34. De cadaueribꝰ eoꝝ aſcēdit fetor. Fetet etiā auarus. qꝛ ſimo reꝝ tꝑaliū totus ē ple nus. Iocl̓. 2. Aſcendit fetor eoꝝ. Itē idropiſis deformat corpꝰ

Sermo luxuria aūt maculat. ſed auaricia ꝑuertit corꝑis et aīe figurā. De luxorioſis quidē ephe. g. que in oculto fiūt ab ipſis turpe ē dicere. turpe quidē qꝛ turpia ſunt. De auaris vero. i. thi. 3. nō turpis lucri gr̄a. Iſti duo idropici auarus ſcꝫ et luxuorioſus ſa nari pn̄t. ſi deus eos apprehēderit ꝑ manū gr̄e ſue. Iſa. 42. Ap prehendi manū tuā et ſeruaui te. apprehendet aūt eos ſi manuꝫ porrexerint pauperi elemoſinas largiendo. ſi eas ad celū exten derint deuote orando. et qꝛ ſubmergunt̉. oꝑtet vt expedite manus ad eū extendant vt ſaluent̉ dicētes. Saluū me fac deus qm̄ intrauerūt aque ⁊cͣ. ¶ Secundo ponit̉ rō quare ſabbato liceat curare: et rn̄s ad illos dixit: ſoluendo queſtioneꝫ quā prius ꝓpoſuerat: cuius veſtꝝ: quantūcunqꝫ obſeruationis et zelatoris legis: aſinus: tā ſtoliduꝫ aīal: aut bos in puteū cadit ⁊ nō ꝯtinuo extrahet illū in die ſabbati. nō expectans diē alteꝝ qua ſi dicat ſi licitū ē liberare aſinū aut bouē die ſabbato. multo amplius hoīem. Tercio on̄dit ꝙ ꝯuincit eos veritas: ⁊ nō poterāt ad hec rn̄dere illi: Iob. 9. Non poterit rn̄dere vnū ꝓ mille ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cū dicit̉ dicebat aūt: tangit̉ exhortatio criſti ad humilitatꝭ virtutē. et tangit̉ etiā modus adipiſcendi honorē. vbi quatuor facit. p̄mittit em̄ intentū: dice bat aūt ad īuitatos: prius locutus fuerat legiſperitꝭ et phēis. nūc vero docet reliquos quos p̓nceps īuitauerat: ꝑabolā: ꝑ quā alid̓ dicit̉ et alid̓ intelligit̉: intēdens: eos īſtruere: qūo prīos acubitus: id ē prīas ſedes et honorabiliores in ꝯuiui is: eligerent: vbi ꝯſiderandū ꝙ non ē principal̓ intētio xp̄i docere hoc. nā phēi hoc amātes rep̄hendunt̉. mat. z. ſed voluit criſtus on̄dere ꝙ ſic̄ huilitas nc̄ia eſt ei qͥ cupit exaltari honore mū di. ita etiā eſt nc̄ia ei qͥ vult exaltari honore ecc̄iaſtico aūt hono re glorie. Sed drīa eſt qꝛ quicunqꝫ ſe huiliat vt exaltet̉ ecc̄iaſtica ꝓmotione peccat. Eccle. 19. Eſt qͥ nequit̉ ſe huiliat et interio ra eius plena ſūt dolo. ē em̄ falſa huilitas ſub qͣ latet īmenſa ſuꝑbia. Qui vero ſe huiliat vt exaltet̉ donis gr̄aꝝ. et pͥmo glorie hꝫ rectā intentionē qm̄ vt dicit Iero. Scā ſuꝑbia ē virtutes ap petere. ¶ Scd̓o on̄dit quid ſit īpedimentū honoris. qꝛ ſuper bia ⁊ preſūptio. cū inuitatꝰ fueris ad nupcias: Nupcie ſūt ꝯui uiū virtutū in pn̄ti ecc̄ia factū ex eo ꝙ xp̄s vnicut ſibi carnē hu manā. Ad iſtas nupcias īuitati ſūt om̄s xp̄iani quoꝝ quidā ce teros dignitate p̄cellūt. alij merito virtutū. alij vero excellūt ſa tra ītelligentia. Sūt etiā nupcie celeſtis patrie. de quibꝰ apo. 19 Venerūt nupcie agni nō diſcūbas in pͥmo loco: ſi doctor non

lxix accipias primū locū doctoꝝ. et quanqͣꝫ ibi ſis nō reputes te dignū. ſi pontifex fueris nō diſcūbas tuo iudicio in pͥmo loco. ex emplū beati petri alexandrini patriarche. qui nolebat ſedere in cathedra predeceſſoꝝ ſuoꝝ ſed ad pedes. et ꝙ pͥmus locus ſit fu giēdus ꝓbat ex tribꝰ. Primo ex ꝯſideratione dignioris: ne for te honoratior te ſit īuitatus ab illo: honoratior ē qui dignus eſt maiori honore. talis vero eſt virtuoſior. ideoquilibet quantali bet dignitate polleat habet incitatiuū fugiendi honorē ſi atten dat ꝙ in ꝯgregatione eccleſie poteſt eē aliquis eo honoratior. non em̄ dignitati debet̉ excellentia honoris. niſi qꝛ ipſa atteſtat̉ virtutꝭ excellentie. Secūdo hoc idē ꝓbat qꝛ locus ſublimis indi gno non ē ſtabilis ſed inde eiicit̉: Et veniens qui te et illū inuitauit dicat tibi dahuic locū: hoc frequenter euenit. qꝛ qui putabat ſe eē dignū prelatione eiicitur a ſua cogitatione et alteri tradit̉. ſil̓r qui ſe putabat tenere primū locū virtutū eiicit̉. quia on̄dit̉ alter eē in ipſo loco. Sic̄ legit̉ in vitꝭ pa. de vno mercato re atqꝫ duabꝰ mulieribꝰ prelatꝭ cuidā heremite. Sil̓r etiā in vita eterna qui ſe putat eſſe ibi magnū inuenit̉ aliquis eo maior. ſic̄ legit̉ de heremita cui on̄ſum fuit ꝙ premiū beati baſilij habiturus erat Tercio hoc idē ꝓbat ex ꝯfuſione que ſequit̉: ⁊ tūc inci pias cū robore nouiſſimū locū tenere: hoc legit̉ de lucifero dicēte. Iſa. 19. Suꝑ aſtra celi exaltabo ſoliū meū. ꝙ cū ꝯfuſione ⁊ ignominia ſit ad infernū detractus. Tercio on̄dit quid ſit obſeruandū volenti attingere honoris celſitudineꝫ. qꝛ debet humilia de ſe ſentire: ſed cū vocatus fueris vade recūbe in nouiſſimo loco: reputans te eſſe omnibꝰ minimū. et ſi forte excelſior dignita te vel nobilitate originis ſis. Eccle. 3. quanto maior es humilita te in omnibꝰ ⁊cͣ. Et tria adducit ꝓpter que nouiſſimus locus eſt eligendus. primū ex hoc habet̉ gr̄a amicicie: vt cū venerit qui te inuitauit dicat tibi. Amice: vere amicus. qꝛ amici et familiares in domo amicoꝝ ſe humiliāt. et ſi velint honorari dicunt ne quaqͣꝫ ſed honorent̉ alij. qm̄ ego de domo ſum. Secundū eſt ꝯſe cutio loci dignioris: aſcende ſuꝑius: tū qꝛ te humiliaſti. tū etiā qꝛ amicus. Prouer. 26. Melius ē vt dicat̉ tibi aſcende ſuꝑius qͣꝫ vt humilieris corā prīcipe. Terciū eſt honoris gloria que ſe quit̉ dignitatē: et erit tibi gloria: honoris: corā ſimul diſcūben tibꝰ: tū quia humilis. tū etiā qꝛ alto gradu ſublimatus. Quarto ponit̉ omniū iſtoꝝ rō. et pͥmo qꝛ qui diſcubuit in pͥmo loco inde eiicit̉: qꝛ omnis qui ſe exaltat humiliabit̉: cum em̄ honor n̄ ſit in honorato ſed in honorante. oportet vnūquenqꝫ non ſe. ſed ab alio honorari. ꝙ ſi aliquis ſeipſū voluerit honorare. qn̄tūcuꝫ

Sermo virtutibꝰ habundet. ab alio nō expectet honorē. qꝛ hoc ipſo ꝙ ꝑuertit honoris naturā facit ſe indignū honore. Deinde addit cauſam quare exaltat̉ qui nouiſſimū locū elegit: et qui ſe humi liat. cuius humilitatꝭ quatuor ſunt rami. ſpernere mundū. ſper nere nulluꝫ. ſpernere ſeſe. Spernere ſe ſperni. quatuor hec dona ſuꝑni: exaltabit̉: nulla virtus digna eſt exaltari niſi ſola humi litas. Prouer. i. Sapientia humiliati exaltabit caput eius. ⁊ in medio magnatoꝝ ꝯſedere illū faciet. Rogemus gͦ dn̄m ⁊cͣ. Pominica decimaſeptima poſt pēt hecoſtes Prima pars ſermonis lxix. A Cceſſerunt ad iheſū phariſei. et interrogauit eum vnus ex eis ⁊cͣ. Mat. 22. hoc idē legit̉ mar. 12. Vl tima vero pars euangelij habet̉ lu. 20. Tota hu mana vita a ſui principio vſqꝫ ad finē currit ſuꝑ duabꝰ rotis ſcꝫ amore et cognitione. quas rotas luxurioſi vertūt in ſimo luxurie ⁊ inficiunt̉. quidā in aquis aua ricie. et ſubmergunt̉. ardant in montibꝰ ſuꝑbie. et corruentes ꝯfrīgunt̉. ſed tute noſtra vita ꝑtranſit ſi rotā amoris et cogniti onis in deo voluamus. De cuius dilectione et cognitione agit̉ in pn̄ti euangelio. quod in tres ꝑtes diuidit̉. In prima querit̉. quod ſit maximū legis mandatū. In ſecūda on̄dit̉ ꝙ diuinus amor ſit cunctis excelſior. ibi. et ait illis iheſus. In tercia ꝓbatur ꝙ chriſtus ſit dei filius. ibi. ꝯgregatꝭ aūt ⁊cͣ. Circa primū tria fa cit. p̄mittit em̄ phēoꝝ acceſſuꝫ ad xp̄m. nā vt p̄mittit̉ an̄ illud qd̓ legit̉. phēi audiētes ꝙ xp̄s ſaduceis īpoſuiſſet ſilentiū de q̄ſtione reſurrectionis: acceſſerūt ad iheſū: ipſi: phi: acceſſerunt quidē ꝯgregati in vnū ẜm criſo. vt multitudine vnicerēt queꝫ rone ſuꝑare nō poterāt. a virtute nudos ſe ꝓfeſſi ſunt. qui multi tudine ſe armauerūt. Dicebant em̄ apud ſe. vnus loquat̉ pro omnibꝰ et om̄s loquem ꝑ vnū. vt ſi quid vicerit om̄s videam viciſſe. ſi aūt victus fuerit vel ſolus videat̉ ꝯfuſus. Acceſſerunt igit̉ ad xp̄m nō amore ſed odio. vt temptarent. nō vt inſtruerent̉. pſal. Cōuenerūt in vnū adu̓ſus dn̄m et adu̓ſus xp̄m eius B Secūdo ponitur ꝑuerſa ꝯquerentꝭ intentio. Et īterrogauit eū vnus ex eis: phēis et nihilominꝰ: legiſdoctor. In quo on̄di tur duplex īterrogantꝭ auctoritas. tū qꝛ phēus vita ꝓbatus tū qꝛ legiſdoctor magiſterio honoratus: temptans eū: In hoc derogat ſue ꝑfectioni. qꝛ nec vir ſanctus quenqͣꝫ debet temptare. nec doctus. Et nota ꝙ iſtud ē antiquū viciū iudeoꝝ ꝓcedens ex ambiguitate fidei. ſemꝑ em̄ ipſi temptauerunt deū. pſal. Tē

lxix. ptauerunt me patres veſtri. Sic et xp̄m multipl̓r temptauerūt Primo quidē eius diuinitatē. ſap. z. et mar. 12. Si filius dei eſt deſcendat nūc de cruce. Secūdo ipſius potentiā. mar. ii. Quere bant ab eo ſignū temptantes eū ⁊cͣ. Temptauerūt eius ſapien tiā. ſic̄ hic.3. re. 10. Venit temptare eū in figuris et enigmatibꝰ Itē temptauerūt eius clementiā. Io. d. cū obtulerūt ei mulierē in adulterio dep̄henſā. Temptauerūt eius iuſticiā. ſi liceret cenſū dari ceſari. mat. 22. Temptauerūt zelū ipſius ad legē. mat. 19. Si licet hoī vxoreꝫ dimittere. Que temptationes fecerūt eos imitatores diaboli. qui pͥmus temptauit xp̄m in deſerto. eccle. 18. Noli eē quaſi hō qui temptat dn̄m ⁊cͣ. ¶ Tercio ponit̉ in terrogatio: mgr̄: mgr̄m appellat. cuius nō vult eē diſcipulus forte ad cautelā ſophiſticā. qn̄ an̄ interrogationē collaudat rn̄dentē. vt facilius decipiat: qd̓ eſt mandatū magnū in lege: om nia quidē magna ſūt. ſed querit quid ſit excellent̓ magnū. Cri. de magno inquit mandato interrogat. qui nec minimū obſeruat. ille debet interrogare de maiore iuſticia. qui iā minorē com pleuit. Et attende iſtius diſputationis ordinē. Primo em̄ ꝯue niūt vt multitudine ipſum terreant. pſal. Dn̄e quid multiplicati ſunt qui tribulant me. multi inſurgunt aduarſum me. Secundo ceteris ſapientiorē p̄ponunt. Tercio ipſuꝫ collaudaut vt decipiant. Quarto difficillimā queſtionē p̄ponunt. de qua plures opiniones erāt. vt eū ex ꝯtrarietate ꝑtiū tacere compellant qui ſilentiū impoſuerat ſaduceis. Itē qꝛ ſacerdotū ⁊ doctoꝝ eſt rn̄dere de lege. vt dicit̉ mal̓. 2. Ignorantes ſe on̄dunt. qui de le ge xp̄m interrogant. Nō ꝙ quatuor ex cauſis ꝓpoſuerunt hāc queſtionē. Primo vt ex rn̄ſione eū legiſtrāſgreſſorē ꝯuincerēt notū em̄ eſt oībꝰ precepta pͥme tabule maiora eē ſecūdis p̄ceptꝭ In pͥma vero tria ſūt de quibꝰ erat dubiū. qd̓ illoꝝ eſſet maius Si em̄ dixiſſet xp̄s. qm̄ maius oībꝰ eſt primuꝫ. ſcꝫ nō adorabis deos alienos obieciſſent. qꝛ veniens hirl̓imā diuinos honoreſ ſuſceꝑat. ſi vero ẜm preceptuꝫ dixiſſet eē maius. ſcꝫ nō aſſumes nomen dei tui inuanū id ē nullā creaturā que vanitati ſubiecta ē deū appelles. illi obieciſſent. qꝛ filiū dei ſe noīabat cū eſſet hō. ſi vero terciū mandatū de obſeruatione ſabbati maius oībꝰ rn̄diſſet. obieciſſent illi. ꝙ nō cuſtodiret ſabbatum. Secūda cā. quare ꝓpoſuerunt iſtā queſtionē eſt. vt eū on̄derent ignorantē Nā vt dicit orig. Diu aūt apud illos hec queſtio verſabat̉ qui buſdā ꝓferentibꝰ vnū mandatū. alijs vero aliud. quātumcūqꝫ igit̉ tenuiſſet xp̄s opinionē ex altera opinione videbat̉ fautor i bus eius ignorās. Tercia cā eſt vt rei dubie aliqͣꝫ haberent cer

Sermo titudinē. Quarto diuinitus ſic factū eſt vt iſtius queſtionis determinatio illi eēt reſeruata. qui cū ſit legiſlator. ſuoꝝ precepto rū nouerit gradus et ordinē. ipſe em̄ ſcit ꝙ preceptū voluit ma gis obligatoriū eſſe. et iō ipſius ē interpretari qui ꝯdidit legē Secunda pars. D Ecundo cū dicit̉ et ait illis. on̄dit̉ ꝙ diuinus amor ſit cunctis p̄ceptꝭ excelſior. et tria facit. p̄mittit em̄ precep tū de diligendo deū: Et ait illis iheſus: licet vnus interroget. omnibꝰ tn̄ reſpondet. ſciens om̄s interroga ꝑ vnū. vbi ꝯſideranda ē ſaluatoris manſuetudo. qꝛ ſuos etiaꝫ temptatores conat̉ deducere in notitiā veritatꝭ: diliges: nō dicit time. et hoc triplici de cā ẜm criſo. Primo qꝛ timere ē ſeruoꝝ diligere vero filioꝝ. Nos vero nō ſumus ancille filij. ſed libere. gal. 4. Secundo qꝛ timere ē neceſſitatꝭ. diligere vero libertatis. Tercio qꝛ timor licꝫ fugiat penā non tn̄ dat gloriā. diligere ve ro vtrunqꝫ facit. Quarto qꝛ timere eſt cū pena diligere. aut cū de lectatione. Deinde ponit̉ dilectionis obiectū: dn̄m deū tuū: et ipſe idē qui eſt nr̄e dilectionis terminꝰ ipſius dilectionis eſt cā. qꝛ vt dicit bern. cā diligendi deū. deus ipſe ē. Vnde noͣ ꝙ dn̄s ſic dicit̉ eo ꝙ domui preſit. et ad nutū eius tota domus regat̉. qꝛ vero deus preeſt toti mundo. ad cuuis nutū tota mundi ma china regit̉. ideo diligendus ē ꝓpter ſuā ſapientiā et potentiaꝫ. vel dn̄s eo dicit̉ ꝙ det minas inſolentibꝰ vt corripiant̉. vn̄ dili gendus ē tanqͣꝫ magiſter et corrector. Itē dicit̉ dn̄s quaſi dans munus. qꝛ vero deus dat munera ſibi obtemꝑantibꝰ ideo ē diligēdus. Deus vero ſic dicit̉ eo ꝙ nihil ei deſit. vel quaſi diligēvel qꝛ oīa dat. in greco aūt deus dicit̉ a metu. qꝛ timendus ē. qꝛ igit̉ deus diligit oīa. nō miꝝ ſi diligēdus ē. qꝛ preueīt nos qꝛ vero ſic diligit ꝙ etiā dat quicquid boni habemꝰ. amplius ē diligendus. Rurſus qꝛ taliter dat vt nihil ei deſit. cū ſit infinitū bonū ꝓpter ꝙ nō requirit de dato premiū. iō ſuꝑ oīa eſt di ligendus. Sed qꝛ tā liberale ē ipſius bn̄ficiuꝫ. ideo diligenduꝫ ē cū timore. vt ſemꝑ timeamus ipſius dilectionē offendere. etiā ſi impune peccare poſſemus. vt dicit aug. z. de cathezi. r. Naꝫ vt ꝓuerbialit̓ dicit̉. oīs amans timet. vn̄ poeta. Res ē ſolliciti plena timoris amor. Rurſus diligendus ē deus qꝛ nr̄ eſt. nr̄ quidē creator. nr̄ gubernator. nr̄ redemptor. nr̄ premiator. quia vero creator nr̄ eſt diligendus amore filiali. vn̄ Dam. 1. li. 15. Principalius deus nr̄ eſt pater qui nos de nō entibꝰ adeſſe pro duxit. qͣꝫ qui nos genuerūt. cū ex ipſo etiā eſſe et generare ſulceperint. multū aūt illū diligeres qui amiſſū oculū aūt vitā tibi

lxix. reſtitueret ideo deū ama qui tibi nō hn̄ti hec oīa dedit. Itē non ſolū hec dedit ſed hominē inter ceteras creaturas nobilitauit vn̄ bern̄. in ſer. Paꝝ ne tibi videt̉ hoc. cogita qualē te fecit nempe ẜm corpus egregiā creaturā ẜm aīam magis imagīe creatoris inſigneꝫ. rōnis ꝑticipē. beatitudinis eterne capacē. porro ambo hec coherere ſibi fecit vinculo amicabili artificio incōprehenſibili ſine ſpe retributionis. Si nanqꝫ pulcra ſtatua ſuū cognoſceret artificē. ſtatim illū diligeret a quo tanta eēt pulchritudo. Itē ꝙ ſuꝑ oīa creatoris bn̄ficia. etiā ad ſui imaginē et ſil̓itudine nos fecit. ꝓpter ꝙ eū amare oportet. qꝛ ſil̓itudo ē cauſa diligēdi. fili oꝝ em̄ qui magis ē ſil̓is patri naturalit̓ plus diligit pr̄em. Se cundo diligendus ē. qꝛ nr̄ gubernator. diligimus em̄ priorē et patrēfamilias qui dat nobis vite nc̄ia deus vero ad nr̄am pro uidit vtilitatē omneꝫ creaturā. diligimus principē ſi rempublicā regit pacifice. deus vero totā mundi machinā ſine ꝑturbatione gub̓nat. tametſi aliqn̄ merito nr̄oꝝ pecatoꝝ ꝑturbationes ali quas patiam. vn̄ boe. O qui ꝑpetua mūdū rōne gub̓nas. Terraꝝ celiqꝫ ſator. qui tꝑs obeuo. Ire iubes ſtabiliſqꝫ manēs. dacuncta moueri. Diligit diſcipulus mgr̄m. deus vero omnē intellectū erudit. Tercio diligendus ē. qꝛ nr̄ redemptor. ſiquis em̄ eſſet ī captiuitate poſitus. aut morti adiudicatus. multū di ligeret eū. qui ꝓ ſe intercederet. ſed amplius diligeret. ſi ꝓ ſua li beratione aliquos ꝓcuratores mitteret. maxīe vero ille diligen dus eſſet. qui etiā ꝑ ſeipſū accederet. ſed caritas et dilectio omnē amorē excedens ē. ſi etiā ſeruituti et morti ſe traderet ꝓ liberatione captiui. ꝓpter duo. pͥma ſcꝫ creationis et gub̓nationis. etiā pagani pluſqͣꝫ ſe tenent̉ diligere deū. qui totū ꝙ hn̄t ab illo hn̄t. ſic̄ dicit ber. qn̄tuꝫ dilectioīs ego fidelis debeo deo meo qꝛ nō ſolū eū credo vite mee gratuitū largitorē. largiſſimū ad mīſtratorē. piū ꝯſolatorē. ſollicitū gubernatorē. ſed inſuꝑ etiā copioſiſſimū redemptorē. eternū ꝯſeruatorē. ditatorē. glorifica torē. Quarto diligendus ē. qꝛ glorificator nr̄ eſt. quilibet em̄ diligit vitā ꝓpriā. ꝓ quā etiā totū mundū daret. diliget hō ſanitatē. pulchritudinē. diuicias. potentiā. ſapientiā. virtutē. honorē. et amiciciā. quia hec ſūt bona hoīs. Ille igit̉ amplius ē di ligendus in qͥ ſunt oīa nr̄a bona. vita ſine mortalitate. ſanitas ſine infirmitate. pulchritudo ſine deformitate. diuicie ſine pau ꝑ tate. potentia ſine debilitate. ſcīa ſine ignorātia. virtus ſine ma licia. amor ſine diſcordia. honor ſine īuidia. Et attende ꝙͣ amabilis ſit deus cū em̄ verecundū ſit vt aliquis ſe amari precipiat tn̄ tantus ē amor dei ad nos. vt ſe precipiat redamari. et a nob̓

Sermo etiā fragilibꝰ. Au.i. ꝯfe. dicit. Quid tibi ſū ipſe vt amari te dn̄e iubeas a me. et niſi faciā iraſcaris mihi. et mineris ingentes mi ſerias. ꝑua ne iniuria ipſa ē ſi nō amē te. īmo maxīa E Nota ꝙ dei amor quintuplex ē. vuus naturalis. quo oīs creatura na turaliter inclinat̉ ad deū amandū. de quo aug. j. li. ſolilo. Deus quē amat om̄e qd̓ poteſt amare ſiue ſciens ſiue neſciens. vn̄ orig. Si aliquis querat qūo acquirat̉ diuina dilectio. rn̄demus qꝛ dei amor indocilis eſt. neqꝫ em̄ cadit ſub arte. ſic̄ videre lucē. aut amare ꝑentes nemo vnqͣꝫ didicit. ita diuine dilectionis na turaliter ſeminaria ſunt in nob̓ ſine doctrina. Secūdus amor eſt gr̄aꝝ actionis. quo diligit̉ ꝓ acceptis bn̄ficiis. Tercius ē mercenarius. quo diligit̉ ꝓ accipiēdis. Quartus ē virtutꝭ. quo di ligit̉ ꝓpter delectationē. que ē in eius amore. Quintus ē tranſformatiuus. quo diligit̉ ꝓpter ſeipſū. nullo alio deſiderato. ber Licet ſine mercede nō diligat̉ deus. abſqꝫ tn̄ intuitu mercedis diligendus ē. Deinde iſtius dilectionis ponit̉ modus et forma ex toto corde tuo. ex tota aīa tua. ⁊ in tota mēte tua: aug. ī ſer totū exigit te qͥtotū fec̄ te. ſꝫ noli triſtis eē. qͣſi nihil vn̄ gaudeas remāeat ī te ex hͦ em̄ diligis totū te qꝛ diligis deū ex toto te F Premiſſa aūt verba pn̄t exponi ſeptē mod̓. primo ẜm criſtoto corde diligit̉ deus. quaſi carnaliter. vt nullū in nobis alterius rei amorē ſentiamus. ſed ſolius dei tota aīa. id ē tota fidei firmi tate. qui em̄ credit nihil boni eſſe extra deū. nihil extra ipſū iudicabit amandū. tota mente vt om̄s ſenſus vacent deo. oīs intellectus ipſi mīſtret. oīs ſapīa circa eū ſit. ⁊ tota recordatio ſit de deo. Itē orig. Ex toto corde. id ē ẜm totā recordationē. operationē et cogitationeꝫ. ex tota aīa. vt ꝑati ſint eā ponere ꝓ pi etate dei. in tota mente nihil aliud ꝓferentes. niſi que dei ſunt. Iteꝫ theo. ex toto corde id ē ẜm om̄s vires aīe nutritiue ex tota anima id eſt ẜm omnes vires ſenſibilis partis. que ſunt ira et deſiderium. et in omni mente. qd̓ ꝑtinet ad aīam rōnaleꝫ. Item aug. de do. criſti. deū ex toto corde diligere p̄cipis. vt om̄s cogitationes tuas. ex tota aīa tua vt omnē vitā tuā. ex tota mente tua. vt totū intellectū tuū in illū ꝯferas. vn̄ in mar. mens ac cipit̉ pro intellectu a quo habes ea que ꝯfers. Itē bern. ex toto corde ſapienter. ex tota aīa dulciter. ex tota mente ꝑſeueranter Itē glo. ex toto corde id ē intellectu. ex tota aīa id eſt volūtate mente id eſt memoria. Itē ꝑ cor iraſcibilē intellige. vn̄ de eo qui tendit ad magna dicimus. ꝙ ſit magni cordis. quatenus omnis amor mundi ꝯtemnat̉. ⁊ in illud arduū bonū tendamus. to ta aīa que ꝑtinet ad ꝯcupiſcibilē. vt omne nr̄m deſideriū ſit in illo. mens vero ꝑtinet ad ſpiritualeꝫ portionē. vt toto ſpū ad

lxix. eū tendamus. vn̄ greg. 22. mora. 4. nihil extra deū ſufficit men ti que veraciter eū querit. Itē toto corde quantū potes. tota aī ma quantū ſcis. tota mente. quantū velle potes et ſcis. G Deinde hoc mandatū dupliciter commendat̉ a magnitudine ⁊ ordine. a magnitudine quidē: hoc eſt maximū: Primo qꝛ nihil maius poteſt ab homīe fieri. qͣꝫ ꝙ ſe totū det deo quantū poteſt Secundo qꝛ ad nihil aliud tm̄ homo obligat̉. quantū ad hoc. īmo alia mandata non obligant niſi quatenus deus diligat̉ eo modo quo dictū eſt. Tercio qꝛ dei dilectio maxīa facit operari. i. cor. lꝫ. Si aliquis loquat̉ linguis hominū et angeloꝝ. ſi efficaciā fidei habuerit. ſi cuncta ſua diſtribuerit. ſi vlterius tradide rit corpus ſuū. ita vt ardeat ſine caritate nihil valet. hͨ em̄ omnia tranſcendit caritas et difficilima facit operari. vn̄ aug. Solus amor ē qui nomen difficultatis erubeſcit. et Ier. nihil amā tibꝰdurū. nullus labor difficilis cupientibꝰ. Quarto maximuꝫ eſt mandatū quia maximū expectat premiū. iſa. 64. Oculus nō vidit nec auris audiuit. nec in cor hoīs aſcendit. que preparauit dn̄s his qui diligunt eū. nulla virtus eſt que expectet premiū niſi ſola dilectio. H Et primū mandatum: primū eſt ẜm orig. nō ordine ſcripture. ſed dignitate virtutis. quia caritas ē prima virtutū. ſine qua nulla virtus ē virtus. Itē primo quia deus amoreꝫ primo a nobis requirit. amor em̄ ẜm aug. eſt primū donū. vnde nihil poſſumus virtutis. aut actus donare deo. niſi prius caritatis donū dederimus. Itē primū quia hoc precepto tria precepta pͥme tabule ſeruant̉. ex hoc em̄ ꝙ diligimus de um toto corde id ē toto ſpiritu nō adoramus deos alienos ſed verum deū queꝫ in ſpiritu adorare oportet. Ia. 4. ex hoc vero ꝙ diligimus tota aīa que ē ad imaginē dei. cognoſcimus dei nomen non eſſe vlli creature tribuendū. Ex hoc vero ꝙ mente diligimus vacamus diuinis. vn̄ implet̉ preceptū de ſanctificatione ſabbati I Secundo ponit̉ preceptū de dilectione ꝓximi. ꝙ pri mo cōmendat̉ ex ordine ⁊ ſimilitudine ad primū: ſecūdum aūt ſimile huic ẜm preceptū eſt dilectio ꝓximi. qꝛ poſt creatorē ſecūdo loco non ē niſi creatura. Et ē ſimile primo ꝓpter tria. Primo quidē. quia vtrunqꝫ eſt de dilectionē. īmo vt dicit aug. de tri. Eadē caritate diligit̉ deus et ꝓximus. Iteꝫ ſimile. quia vnū ad aliud ꝯſequit̉. qui em̄ diligit deū. diligit et ꝓximū. et econuerſo. Itē ſil̓e ẜm criſo. quia imago dei eſt hō. in quo deus diligit̉. ſicut rex in ſue imagine honorat̉. Itē ſimile ẜm hillariū. qꝛ eandē expectat retributionis mercedem. Deinde ponit ipſū mā datū: diliges primū. hͦ legit̉ le..19. aug. i. de do. cri. noīe ꝓxī

Spirio intelligit̉. vel cui prebendū eſt. vel a quo nobis prebendum eſt. miſericordie officiū. vn̄ ſancti etiā angeli ⁊ xp̄s ipſe ꝓxius nr̄ in telligi pt̄ et om̄s hoīes. Deinde iſtius p̄cepti on̄dit modū ⁊ for mā: ſic̄ teipſū: aug. i. de doct. criſt. ad hoc quilibet debet ſeipſū diligere. vt ſic operet̉ quatenus deū diligat toto orrde. tota aīa tota mente. ſic et ꝓxīus diligendus ē. Tercio hec duo precep ta caritatis cōmendat: In his duobꝰ mandatꝭ vniu̓ſa lex: vetus et noua ad om̄es ſui ꝑtes: pendet. idē ſuſtinet̉. qꝛ tota lex in his duobꝰ mādatꝭ fundat̉: et ꝓphete: lex quidē p̄cepta p̄mia et penas fundat in his duobꝰ mandatꝭ. ꝓphete vero in eiſdē exhortationes cōminationes ⁊ ꝓmiſſiones ſuas fundant. hec aūt duo precepta cūctis operationibꝰ. cūctiſqꝫ ſacrificiis maiora eē di Tercia pars. R cunt̉ in mar. ⁊cͣ. Ercio cū dicit cognouit aūt ⁊cͣ. on̄dit̉ ꝙ xp̄s ſit filius dei. Et quatuor facit. Primo em̄ interrogat: ꝯgregatis aūt phēis īterrogauit eos iheſus dicens. Quid vo bis videt̉ de xp̄o. dupl̓r em̄ errāt iudei circa xp̄m. Pri quidē circa ꝑſonā eius. nō em̄ credūt eū fuiſſe xp̄m. qui venit ī mundū. natus ex virgine. ſed adhuc expectāt. Secūdo errant circa naturā. qꝛ nō credūt xp̄m etiā quē expectāt eē deū. ſed pu rū hoīem. et de iſto ſecūdo errore eos īterrogat: cuius filius ē: hoc ideo querit. qꝛ ex qͦ totā legē deduxerat ad duo mādata di lectioīs tanqͣꝫ artificioſus legiſlator. vult on̄dere rurſus hͦ duo mandata reduci in vnuꝫ diligibile. qd̓ eſt xp̄s. nihil em̄ diligit̉ tanqͣꝫ deus ⁊ ꝓximus niſi ipſe. Secūdo ponit̉ eoꝝ rn̄ſio: dicūt ei: dauid. Mat. i. Liber generationis iheſu xp̄i filij dauid. verū quidē dicebant eū eſſe filiū dauid. ẜm humanaꝫ naturā. ſed multo excellentius rn̄dit petrus alibi dicens. Tu es xp̄s filius dei viui. Tercio ponit̉ ſaluatoris argumentatio: qūo gͦ dauid in ſpū. Iero. nō erroris īcerto. nec ꝓpria volūtate. ſed in ſpūſan cto: vocat eū dn̄m: qd̓ nequaqͣꝫ liceret ſi eēt filius eius: dicens. dixit dn̄s: pater: dn̄o meo: filio: ſede a dextris meis: nō eſt de us figuratus vt hēat liniamēta corꝑis dextꝝ et ſiniſtꝝ. nec rurſus ꝯuenit ſibi poſitio aut locus. cū ſit incircūſpectibilis. ſed dex tra ſignat patris potentiā. in qͣ filius ſede̓ dicit̉. qꝛ equalis ē ſibi. donec ponā inimi. ⁊cͣ. Inimici xp̄i fuertangeli peccātes et ho mīes. qͥ voluerūt ſibi vſurpare potentiā et ſapīaꝫ. q̄ dei filio at tribuunt̉. quos ſub pedibꝰ ſuis poſuit cū carnē aſſumpſit ⁊ vi cit mūdū in cruce an̄ quid̓ qͣꝫ carnē aſſumeret ab eterno ſedebat a dextris dei ī eqͣlitate pr̄is ſꝫ cū ꝑ incarnatioīs miſteriū fuerūt ſibi ſubiugati inimici eius rōe aſſumpte nature n̄ ſedet a dextris

lxx patris. cū minor patre ſit factus. īmo minor ſeipſo. ſed tn̄ ẜm di iunitatꝭ naturā nunqͣꝫ deſtitit ſedere a dextris patris: ſi gͦ dauid vocat euꝫ dn̄m: teſte ſcriptura: qūo filius eius ē: ꝓut rn̄diſtis. hec em̄ duo ſe non poſſe compati vident̉. Quarto ponit̉ eoꝝ in ſufficientia ad rn̄dendū: et nemo poterat rn̄dere ei verbū: ad hͦ nō poteſt rn̄deri niſi ꝑ diſtinctionē dicendo xp̄m eſſe deū et homi nē. ſed inquantū homo ē filius abrahe. ꝓut vero deus ē dn̄s eiꝰ cuius membro diſtinctionis qꝛ vſqꝫ hodie nō cognoſcunt iudei ideo huic ꝯͣ argumentationi rn̄dere non pn̄t. Et attendendū ꝙ iſta deductio euidentiſſime ꝓbat xp̄i diuinitatē ꝯtra iudeos. arianos. ebionitas. et neſtorianos: neqꝫ auſus fuit quiſqͣꝫ ex illa die amplius eū interrogare: Sacerdotibꝰ nanqꝫ prius in tem plo ſilētiū impoſuerat. poſtea ſaduces. nūc vero phariſeis. ſed qꝛ illi nō interrogabāt nec differebant cū eo cā cognoſcende ve ritatꝭ. alioquin videntes eū prudentē in queſtionibꝰ et ſubtileꝫ in rn̄ſionibꝰ amplius aīati fuiſſent eū interrogare. ſed cū eo diſputabant vt eū ſuꝑarent. ꝙ ſe videntes nō poſſe facere. deſtiterunt a ſermone ⁊ manu forti poſt modicū eum ceperunt ꝯfigen tes cruci. Rogemus gͦ deū ⁊cͣ. Dominica decima octaua poſt pēt hecoſtes Prima pars ſermonis lxx. A Scendens iheſus in nauiculā tranſfretauit et venit in ciuitatē ⁊cͣ. Mat. o. hoc idē legit̉ mar. 2. ⁊ lu. 5 hec naturalis hoīs ꝯditio. vt nihil ſpūale niſi ītel ligat ꝑ corꝑalia ſigna. credimus em̄ aliquē habe re animā. eo ꝙ ipſum videamus moueri et ſentire. Volens igit̉ xp̄s on̄dere ꝙ ſpūalē effectū poterat in aīa ꝑfice re. ſolo verbo ſanat paliticū. ꝓut ꝯtinet̉ in pn̄ti euangelio. qd̓ in tres ꝑtes diuidit̉. Primo ponit̉ miſerabil̓ oblatio īfirmitatis Secūdo mirabilis ꝓbatio pt̄atis. ibi. ⁊ ecce quidā. Tercio vene rabil̓ glorificatio diuinitatis. ibi: videns aūt. Circa primū tria facit. Primo em̄ ponit̉ humil̓ aduentus xp̄i: aſcendēs xp̄s: nō quidē in magnā naui. ſed in nauiculā: quod atteſtat̉ ipſius hu milime pauꝑtati tnͣſfretauit: tnͣſfretauit mare galilee. erat eī in terra genazarenoꝝ. et ꝑactis miraculis ibidē aſcendit naui. vt rediret in galileaꝫ. et hoc atteſtat̉ huilitati ſue potentie. Nā vt dicit cri. nauigio tnͣſit qui pede poterat ꝑ tnͣſire nō em̄ ſemꝑ vo luit potentiā on̄dere in mirabilibꝰ. ne incarnationis noceret mi ſterio. At ꝯtra homines mundi ſi vllā habent potentiā. ſemper volunt ea vti magis qͣꝫ virtute iuſticie: et venit in ciuitatē ſuaꝫ

Sermo Iohannes ep̄s. Creator reꝝ et orbis terre dn̄s. poſtea qͣꝫ ꝓpter nos noſtra ſe anguſtiauit in carne. cepit habere humanā patri aꝫ atqꝫ ꝑentes. ꝑentū omniū ipſe ꝑens. vt caritatis vnicul̓ notraheret. vbi huilitas ꝯuerſationis eius on̄dit̉. qꝛ cū eſſet ſuperior ciuitatis angeloꝝ. venit vt eſſet ciuis iſtius mundi. īmo ei uis abiectus et ſeruus atqꝫ peregrinus nobiſcū qui a patria celeſti exules eramꝰ. quemadmodū iere. deſcendit in egiptuꝫ cū populo. Baruch. 3. Eſt deus nr̄ et non extimabit̉ alius ad eū. poſt hoc in terris viſus ē et cū hoībꝰ ꝯuerſatus ē. Sꝫ querit̉ ad lr̄am que fuerit ciuitas iſta ad quā venit xp̄s. Mar. em̄ dicit ꝙ fuit capharnaū. nā ẜm cri. alia ciuitas ſuſcepit xp̄m naſcentē ſcꝫ bethlee. alia vero nutriuit.ſ. nazareth. alia vero habuit ꝯtinue habitantē ſcꝫ capharna. Iero. tn̄ dicit ꝙ venit nazaret hec em̄ ꝯſueuit dici ciuitas xp̄i vn̄ nazarenus appellatus ē. qd̓ videt̉ re pugnare mar. dicenti. eū veīſſe rapharna. Ad qd̓ aug. dupl̓r rn̄det. Primo eē potuit vt mat. p̄termiſerit ea q̄ fecit xp̄s in ciuitate ſua nazaret. ſed ſtatī adiunxit ꝙ factū eſt ī capharnaū mi raculū. Itē poteſt dici ꝙ veniēs dn̄s capharnaū dictus ſit veniſ ſe nazaret tota em̄ regio galilee poterat dici ꝑtinere ad nazaret xp̄i ciuitatē. ſic̄ multe ciuitates ad vnā. vn̄ veniens capharnaū dictus ſit veniſſe nazaret ciuitatē ſuā. Secūdo ponit̉ languentis pn̄tatio: ⁊ ecce offerebant ei paliticū: paliſis grece diſſolutio d̓ latine. et ē infirmitas oīa membra ab inuicē diſſoluēs ẜm virtu tem. qꝛ vnū membꝝ alteꝝ iuuare non poteſt. et ē defectus motiue virtutꝭ. vn̄ vehementiā languoris tangit: iacentē in lecto qꝛ nullo mō mouere ſe poterat. ſed vt dicit mar. a quatuor por tabat̉. Qūo vero iſte paliticus xp̄o fuerit oblatus. dicūt mar. ⁊ lu. ꝙ xp̄o p̄dicante in domo tanta multitudo ꝯuenerat. vt totū an̄ ianuā eſſet plenū cunqꝫ paliticū ferentes nō inuenirent qua ꝑte eū inferrent aſcendētes tectū ꝑ tegulas ſubmiſerūt grabatū in quo iacebat in mediū ante iheſū. Tercio ponit̉ lāguentꝭ ꝯſo latio: vidēs aūt iheſus fidē illoꝝ: et deferentiū et eius qui erat oblatus. neqꝫ em̄ vt dicit criſo ſe ꝑmiſiſſet ſubmitti de tecto niſi credidiſſet: dixit palitico: ⁊ pͥmo ſic̄ bonus medicus dat fidu ciā infirmo timenti de magnitudine languoris: ꝯſide inducit eū ad ſui beniuolentiaꝫ: fili: Iero. O magna huilitas deſpectū et debilē totis membroꝝ compagibꝰ diſſolutū filiū vocat. quē ſa cerdotes non dignabant̉ attingere. et bene filius. qꝛ iam crede bat ¶ Itē cā n languoris tollit: remittunt̉ tibi peccata tuaHec em̄ fuerūt cauſa lāguoris. et ideo infirmi pͥmo eēnt admo nendi de penitentia. qꝛ ad correctioneꝫ peccatoꝝ multi in ferunt̉

lx. languores. Et noͣ ꝙ quinqꝫ ex cauſis veniūt infirmitates. Primo ad ꝓbationē virtutꝭ ſic iob. Secūdo ad virtutis fortificationē ſic̄ paulo. Tercio ad peccatoꝝ correctōeꝫ ſic̄ palitico. Quato ad manifeſtationē glorie dei ſic̄ ceco nato. Quinto ad additi onē penaꝝ ſic̄ herodi cuius pena eterna cepit etiā in hoc mundo vn̄ verſus. Iob paulus paralis cecus ponit̉ herodes. Hunc pro bat. hunc munit. reddit. manifeſtat et addit D Hec tria no tanda occurrunt. Primo qꝛ ciuitas ad quā venit chriſtus mun dū iſtū ſignat qui ē ipſius ciuitas. curatione. gubernatione. ha bitatione. redēptione. et qꝛ ex eo ꝯſtruit ciuitatē ſanctā fideliū animaꝝ. Itē hanc ciuitatē venit aſcendens nauiculā. Nauicula carnē eius ſignat quā aſcendit. qꝛ carnis nō fuit deſideris ſub iectus. hac nauicula ipſe tnͣſiuit fretū temptationū. expoſuit eī eaꝫ paſſionibꝰ. fami. ſiti. laboribꝰ. frigoribꝰ. caloribꝰ. timoribꝰ. triſticie. et ploratibꝰ. Itē eandē expoſuit mundi aduerſitatibꝰ. calumnis. improperis. pauꝑtati. ꝑſecutionibꝰ. flagellis. paſſionibꝰ. ⁊ morti. Itē eandē expoſuit diabolice temptationibꝰ. qui pͥmo temptauit eū in deſerto. deinde ꝯcitauit aduerſus eū deos. tercio etiā horrorē mortis induxit. vt timens mortē vincere tur. Iob. i. dictū eſt diabolo. Ecce oīa que habet in manu tua ſunt. ſed tn̄ xp̄s in nauiculā carnis ſue. cunctas freti temptationes ꝑtranſiuit. Apo. g. Ecce vicit leo de tribu iuda. E Nota ſecūdo qꝛ iſte paliticus peccatoreꝫ ſignat. pͥmo quidē ſi ꝯſideret̉ genus īfirmitatis. paliſis em̄ oīa membra diſſoluit ab inuicē. ſic et peccator totus in aīa diſſolutus ē. ſine vlla cōpoſitione. vbi nulla ē ꝯnexio. ſed diſtractio. nūc ad luxuriā. nūc ad auariciaꝫ. nūc ad vanitatē mundi. nūc ad hoc viciū. nūc ad aliud. Eſt em̄ in eo diſſolutū iugū amoris. et rupta ſunt vincula preceptoꝝ. Iere. 3. Itē quantū ad penā. qꝛ vnū membꝝ alteri ſubuenire n̄ pt̄. ita peccator qn̄ vult ſe iuuare ꝑ ieiuniū nō pt̄ gula īfirmāte abſtinentiā nō pt̄. Itē accidia infirmat orationē. pigritia labo rē. auaricia elemoſinā. et ſic de ſingul̓. Itē paliticus iacet in lec to ꝓſtratus. Iere. ⁊. Leua oculos tuos indirectū ⁊ vide vbi nc̄ ꝓſtrata ſis. lectus eius ē mollicies carnis. ꝯcupīa mētis. pluma diuiciaꝝ. in tali lecto iacet miſer. et nō attendit qꝛ domus mīat̉ p̄cipiciū. iam ignis ē in pales. colub̓ ſub pallio. Nō qꝛ ſi ſanari debet. oꝑtet pͥmo ꝙ eū deferāt ad xp̄m quatuor portatores. ſcꝫ fortitudo. tꝑantia. iuſticia. et prudentia. et ſubmittat̉ ꝑ humili tatē ꝯfeſſionis an̄ pedes iheſu. ⁊ tūc dicit iheſus. ꝯfide. ꝯͣ timoreꝫ triplicē. ſcꝫ ſatiſfactionis. tēptatioīs. recidiuatioīs. dicet ſibi. fili ꝯͣ erubeſcentiā ne erubeſcat tanqͣꝫ a pr̄e quin reuelet peccata.

Sermo dicit etiā remittunt̉ tibi peccata tua. que xp̄s dimittit auctoritate diuinitatis merito paſſionis. et mīſterio ſacerdotū eccleſie. Secunda pars Ecundo cum dicit̉: et ecce quidā: tangit̉ ꝯtra calumniatores mirabilis ꝓbatio poteſtatis. Vbi quattuor tangunt̉. Primū eſt aliquoꝝ calumnia: et ecce quidā de ſcribis: legiſdoctoribꝰ: dixerūt intra ſe. hic blaſphe mat: blaſphemia ē maledictū aliquod circa dei maieſtatē quod duobꝰ modis fit. vno modo detrahēdo aliquid diuinitati ſic̄ he retici. alio modo diuina attribuendo creaturis ſic̄ gentiles et pa gani. Quare vero xp̄m crediderit blaſphemū cauſa ē. qꝛ ea que dei ſunt ſibi attribuebat. remittens peccata. vn̄ ſubdit̉ in marQuis poteſt peccata dimittere niſi ſolus deus. Iſa. 43. Ego ſum qui deleo iniquitates tuas. Secundo ponit̉ calumniatoꝝ reprehenſio: et cū vidiſſet iheſus cogitationes eoꝝ: in quo ſtatim ſe eſſe deū comprobauit. qui ſolus nouit oculta cordiū. vnde poteſt peccata dimittere: dixit. vt quid cogitatis mala in cordibꝰ veſtris: non quidē mala cogitabant quantū ad hoc quod eſt ſo lum deū peccata dimittere. ſed mala cogitabant putantes xp̄m non eſſe deū nec huiuſmodi poteſtatem habere. Tercio ꝓbat ſe poſſe peccata dimittere: Quid eſt facilius dicere. dimittunt̉ tibi peccata tua. an dicere ſurge et ambula: vno quidē modo ꝯſideratione diuine poteſtatꝭ. vtrunqꝫ iſtoꝝ eſt equalis facilitatꝭ qꝛ nihil ſibi eſt difficile. ſed equali facilitate animas ſanat ⁊ corpo ra que equali facilitate creauit. Sed ꝯſiderata creature infirmitate: facilius eſt corꝑa ſanare qͣꝫ animas. qꝛ vt dicit criſo. quanto anima potior eſt corꝑe. tanto peccatū dimittere maius eſt qͣꝫ corpus ſanare. ſed tn̄ ſanatio corporis aliqn̄ ſignū ſanitatꝭ ani me ē qn̄ infirmitatis corporis cā eſt infirmitas aīe. Tercio mō dici poteſt facilius eē animaꝫ ſanare qͣꝫ corpus iudicio hoīm qui bus corpus eſt manifeſtuꝫ et nō anima. Deinde ꝓbat intentū: vt aūt ſciatis qꝛ filius hoīs: nō ſolum deus ſed etiaꝫ homo qui eſt deus: habeat poteſtatē in terra dimittendi peccata: ad hoc ꝓ bandū: tūc ait paralitico. Surge ſanus factus: tolle lectū tuū Iohannes ep̄s vt quod fuit teſtimoniū infirmitatis ſit ꝓbatio ſanitatis. et qui prius portabat̉ in lecto nūc lectū ſuū portet: et vade in domū tuam: vt nō videaris tm̄ ſanus in pn̄tia mei ſed etiā abſens. G Quarto ponit̉ ſubſecute ſanitatis effectus: et ſurrexit ⁊ abſit in domū ſuam: que ſanitas corporis ꝓbat xp̄m poſſe peccata dimittere. aut em̄ equale. vel ſaltē in appentia hominū facilius ē corꝑa ſanare qͣꝫ aīas ꝙ ſi īperio ipſius ſanatus ē

lxx in corpore ergo eius imperio poſſunt dimitti peccata. Nota qꝛ triplex ē ſtatus eccleſie. ſcꝫ incipientiū. ꝓficientiū. et ꝑfectoꝝ. ad mandatū vero xp̄i ſurgūt incipientes ꝑ diſplicentiā mali et amorē boni. abſtrahendo aīam a carnalibꝰ deſideris. vt dicit ra ba. lectū vero tollūt ꝓficientes virtutibꝰ. qꝛ vt dicit Greg. voluptates corꝑis in quibꝰ prius iacebant poſtea tollūt portando ipſius corꝑis moleſtias. et ipſam carneꝫ a terrenis deſideris ad voluntatē ſpūs ſubleuant. Reuertunt̉ aūt in terrā ſuam ꝑfecti. quoꝝ pͥma domꝰ eſt ſecretū ꝯſcīe qui neſciūt extrauagari ſed in trantes domū cordis delectant̉ et quieſcūt cū eterna ſapientia. ꝓuer. i. Intrans domuꝫ meā quieſcā cum illa. non em̄ habet amaritudinē ꝯuictus illius. Secūda domus ē fideliū ꝯgregatio vn̄ tandē ad terciaꝫ ꝑueniunt domū celeſtis patrie vbi videbit̉ deus deoꝝ in ſion ab his qui ꝓfiūt de virtute in virtutē ⁊cͣ. Tercia pars. H Ercio cū dicit̉. videntes aūt. tangit̉ diuinitatꝭ glorifi catio: videntes aūt turbe tinuerūt: ſolus em̄ deus ti mendus ē. Deutro. 6. Dn̄m deuꝫ tuū timebis et illi ſoli ſeruies. Eſt em̄ maledictus qui preter deū aliquid timet. Sꝫ attendendū vt dicit aug. de virginitate. 4. qꝛ tripl̓r ē timor vnus culpabilis ſcꝫ timor mundi. quo aliquis timet ali qn̄ deū. aliqn̄ hominē. timet quidē ꝓpter tꝑalia bona ne diuicias auferat. ne infirmitates inducat. ne mundi aduerſa venire ſi nat. neqꝫ em̄ ꝓpter iſta timendus ē deus. qꝛ eſt timor beſtialis. Pſal. Deū non inuocauerūt. illic trepidauerūt timore vbi nō erat timor. aliqn̄ timore mūdano timet̉ homo qn̄ aliquis timēoffendere amicū pretermittit dei mandata. vbi magis eligit di ſplicere deo qͣꝫ offendere hominē. Itē aliqn̄ timet hō ratione aduerſitatꝭ. timet̉ in ipſius. potentia. ꝯminationes. flagella. ꝓpt̓ qd̓ peccat aliquis. criſo. Facile deuiat a iuſticia qui in cauſis nō deū ſed hominē timet. Iſa. 4. Quis tu hic vt timeas ab homine mortali ⁊cͣ. iſto timore freqn̄ter timet hō ipſum mundum. timens em̄ penuriā facit vſuras. timens deſpici querit inanē glo riā. timens infirmitates vacat ꝯmeſſationibꝰ. Eccle. 22. Cor ti midū in cogitatiōe ſtulti ꝯͣ impetū timoris nō reſiſtit. timor iſte non cogit. qꝛ non cadit in ꝯſtantē viꝝ. Iob. 29. Fruſtra laborauit nullo timore cogente. Secūdus timor ē ſeruilis qui iā bonū operat̉ ſed non ex amore. iſte timor non ē virtus ſed virtutis iniciū. parit em̄ virtutē ſed cū virtute nō manet. Iſa. 26. A timore tuo ꝯcepimus et peperimus ſpūm ſalutis. ſed facto par tu virtutis ceſſat iſte timor. primo Iohannis. 4. Timor non eſt

Sermo in caritate. ſed ꝑfecta caritas foras mittit timorē. Iſto timore timet peccator dei cōminationē. Amos. z. Leo rugiet quis non timebit. Gene.3. Vocē tuā dn̄e audiui et timui. eo ꝙ nudus eſ ſem. Timet peccator diſtrictū iudiciū. pſal. Confige timore tuo carnes meas a iudicis em̄ tuis timui. Timet eternū ſuppliciū. Mat. 10. Timete eū qui poteſt aīam et corpus mittere in gehēnā. Poſt iſtū ſeruitutꝭ timoreꝫ ſequit̉ timor filial̓ qui eſt ꝑfectus ⁊ ſanctus. pſal. Timor dn̄i ſanctus ꝑmanet in ſeculū ſeculi. qui timor dn̄i eſt ſpūſſancti. iſte timor ē duplex ſcꝫ diſplicentie et re uerentie. Timor diſplicentie ē iuſtoꝝ in pn̄ti. qui tm̄ timent offendere dei dilectionē vt ab oī ipſius cuſtodia abſtineant. Pro uer. 16. In timore dn̄i declinat oīs a malo. Itē alter timor ē reuerētie q̄ etiā beati āgeli ⁊ hoīes ī pr̄ia deū timēt. ex reuerētia. maieſtatꝭ ipſius. Apo. 14. Timete dn̄m et date claritatē illi. e adorate eū qui fecit celū et terrā: ⁊ glorificauerūt deū qui dedit pt̄atē taleꝫ hoībꝰ: pt̄atē dimittēdi pcc̄a deus dedit hoī chriſto in tꝑe. quā verbū ab et̓no cū pr̄e hūit. hanc etiā pt̄atē ipſe dedit apoſtolis. Io. o. Quoꝝ remiſeritꝭ peccata remittent̉ eis. ꝓpter quod deus maxīe glorificādus ē. qꝛ nō quantūcunqꝫ poteſtatē ſed eā que maxīe deo ꝯuenit. dedit nō angelis. nō archangel̓. nō quibuſcūqꝫ ſuꝑnis ſpiritibꝰ. ſed dedit hominibꝰ creature abiecte. creature fragili. creature etiā ꝯtinus peccanti. ex quo dei magīficētia multū relucꝫ qꝛ ī vili materia tm̄ virtutis appoſuit Pominica decimanona poſt ꝑēt hecoſten A Prima pars ſermonis lxxi. mile factū eſt regnū celoꝝ hoī regi. qui fecit nup cias filio ſuo ⁊cͣ. Mat. 22. Seruius in cōmēto ſuꝑ eneidos virgilij ſcimus inquit vnūquenqꝫ ꝓ ge neris qualitate in irā moueri. nobiles em̄ etſi ad pn̄s vident̉ ignoſcere. tn̄ in poſteꝝ irā reſeruaut vn̄ homerus dicit regū irā ita ſe hr̄e. vt etiā ſi ad pn̄s indulgeant. videant̉ ſtimulos iracundie reſeruare ad futuꝝ. quod on̄dit ꝑabola euangelij pn̄tis. qꝛ rex oīm deus ꝯtemptus ab hominibꝰ irā ſuſtinuit. ſed tandē offenſus morte ſuoꝝ et de honeſtate regal̓ ꝯuiuij. homicidas quideꝫ ꝑdidit. in compoſitū vero habitu tradidit cruciandū. et qꝛ hec ꝑabolice dicta ſūt de nupci is eterni regis. iō in pn̄ti euange. tria ꝯtinent̉. Primo iuſta reꝓbatio eoꝝ qui diuina ꝯtemit/ Secūdo pia electio illoꝝ qui eadē appetūt. ibi. tūc ait ſeruis ſuis. Tercio ꝓuida circūſpectio eoꝝ qui fideliter agūt. ibi. intrauit aūt rex. Tirca iniquoꝝ aūt

lxxi iuſtam reprobationem quinqꝫ declarant̉. Primo diuini ꝯuiuij magnificentia. iuſte em̄ reprobat̉. qui magnificū negligit apparatū. vnde dicit: Simile ē regnū celoꝝ: vbi erit ꝯuiuiū regale. et hoc regnū comparat̉ nupciis factis a quodā rege. et ē ſimilitudo operis ad opus. que em̄ ille rex fecit in nupciis. ſimilia facit deus in regno celoꝝ: homī: ecce familiaritas: regi: ecce maieſtas: Qui fecit nupcias: ecce ꝯuiuij caritas. ſunt enim nupcie amantiū: filio ſuo: ecce nobilitas. omnes igit̉ prouocare debu it huius ꝯuiuij apparatus. tū ratione benigne familiaritatꝭ. tū rōne regie maieſtatꝭ. tū ratione mutue caritatꝭ. tū etiā ratione pulchre nobilitatꝭ. Eze. 39. Conuenite et properate et ꝯcurrite vndiqꝫ ad victimā meaꝫ quā ego īmolo vobis. B Nota ꝙ ꝑ regnū celoꝝ tria poſſumus ītelligere. ſcꝫ eccleſiā preſentē. peni tentiā. et religionē. Eccleſia quidē eſt regnū. et eſt regnū celoꝝ Regnū autē dicit̉ cui preſidet rex regū. et dn̄s dn̄antiū. ideodelibꝰ dicit prīceps eccleſie petrus.i. can. ⁊. Vos aūt genus ele ctū. regale ſacerdotiū. gens ſancta. hanc regiā dignitatē popubis ille quondā hebreoꝝ voluit obtinere. dicens. i. re. 8. Conſti tue nobis regē vt iudicet nos. ſic̄ et vniu̓ſe habent nationes. tale regnū fuit ſecularis ambitionis. ꝙ deo mīme placet. ſic̄ ip ſe dicit oſee. S. Ipſi regnauerūt et nō ex me. prīcipes extiterunt et nō cognoui. Regnū autē xp̄i non ē de hoc mundo. ſed ſpūalis regimis cuius regni ſūt omnes qui ſeipſos regūt. Itē regmī eccleſie ē regnū celoruꝫ ꝓpter tria. Primo. qꝛ ordo regni eccleſie Ec a celis deriuatus ē. Exo. 25. Inſpice et fac ẜm exemplar qd̓ tibi ī monte monſtratū eſt. qꝛ ad exemplar celeſtiū eccleſia hec in ferius ordinat̉ quod admirat̉. Iob. 38. Nunquid noſti ordineꝫ celi. et rationē eius pones īterra. Sed hoc admirabile ꝯtempla tur Iohan. apo. 21. Vidi ciuitatē ſanctā ieruſalē deſcendentē de celo a deo parata. igit vt dicit ber. j. li. de ꝯſide. nō vilis ē iſta forma quanqͣꝫ in terris. nā exemplar habet in celo. Secundo ec 2 cleſia ē regnū celoꝝ rōne ſimilitudinis. virtutuꝫ em̄ celeſtiū ſi militudo refulget in eccleſia. vnde ſūt ſeraphin ardentes caritate cherubin lucentes veritate/ throni preſidentes equalitate/ dn̄ationes gubernantes primitate; pt̄ates preualentes firmitate/ vir tutes viuētes ſanctitate archangeli mīſtrantes in ſpūalitate/ an geli ſeruientes cū ſedulitate; vn̄ can. t. Quid videtꝭ in ſunamite niſi choros caſtroꝝ. id eſt. quid videtꝭ in eccleſia niſi ſimilitudinē ſupernoꝝ ciuiū. Tercio eccleſia ē regnū celoꝝ rōne premia. tionis. qꝛ ꝯtenta dignitate terrena ſolis pro celeſtibꝰ milita. thi. z. Nemo militans deo implicat ſe negociis ſecularibꝰ quin

Sermo potius dicit̉. Col. 3. Que ſurſum ſūt querite. vbi xp̄s eſt ſedens in dextra dei. In hoc aūt regno celoꝝ facte ſūt nupcie: iſte nup cie fuerunt ꝯiunctio humane nature ad ꝑſonaꝫ filij dei. Nupcie eī a nubentibꝰ dicunt̉. nupſit aūt filio dei humana natura quā etiā ẜm carnē ſibi copl̓auit. cū verbū caro factū eſt Iere. 3. Ego vir veſter et aſſumā vnū de ciuitate. Itē haꝝ nupciaꝝ auctor ē deus pater. quē dicit hoīem regē. hoīem quidē non natura ſed ſimilitudīe. ad imaginē em̄ ⁊ ſimilitudine dei formatus eſt hō ꝙ vero rex ipſe ſit patet. i. mach. 3. Tua ē potentia tuū regnuꝫ dn̄e. tu es ſuꝑ omnes gentes. ¶ C Secūdo regnū celoꝝ penitē tia dicit̉. iuxta illud mat. i. Regnū celoꝝ vim patit̉ ⁊ violen ti rapiunt illud. qm̄ ſibiipſi hoīes inferūt vt peniteāt. et mat. 21. dixit iheſus phariſeis. Publicani et meretrices precedūt voin regno dei. qꝛ ad penitentiaꝫ ꝑuenerūt. Dicit̉ aut penitentia regnū celoꝝ ab effectu. qꝛ exulē regni ꝑducit in celū. Math. 3. Penitentiā agite. appropinquabit em̄ regnū celoꝝ. In hoc aūt regno nupcias facit deus. qꝛ noua ē ꝯiunctio aīe ad deuꝫ. quā poſt irritā primam fidē ſponſi adhuc ſibi deus ꝯiungit. Iere. 3. Vulgo dicit̉. Si dimiſerit vir vxorē ſuā et recedens ab eo duerit viꝝ alteꝝ. nunquid reuertet̉ ad eū vltra. qua indicat. nequāqͣꝫ. nonne polluta ē et ꝯtaminata mulier illa. Sed attende pietatꝭ affectū qui ſequit̉. tu aūt fornicata es cū amatoribꝰ ml̓ tis. tn̄ renertere ad me dicit dn̄s. et ego ſuſcipiā te. gͦ ſaltē amo do voca me. pater meus dux virginitatꝭ mee es tu. nūquid ira ſceris in ꝑpetuū aut ꝑſeuerabis in finē. ¶ D Tercio regnū celoꝝ religio ē ẜm illā acceptionē regni que ponit̉ mat. 13. Simi le ē regnū celoꝝ ſagene miſſe in mare. et ex omnigenere piſciū ꝯgregati. Religio em̄ in ſimilitudinē ſagene de mari preſentis ſeculi omnes indifferenter ꝯgregant. vn̄ bern. de ꝯſi. li. 4. Nos in monaſterijs omnes recepimus ſub ſpe meliorandi. Et hugo de ſan. vic. Ecce inquit in vna domo diuerſi ſumus diuerſi mō res/ diuerſe volūtates diuerſe aīe/ que oīa ꝯiungere debet vnꝰ amor in xp̄o/ et patet ꝙ religio ſit regnū celoꝝ. quo ad tria vo ta ſolennia. que ſunt humilitatꝭ obedientia caſtitatis tꝑantia pauꝑtatis tollerantia. De primo mat. 19. Sinite ꝑuulos. id ē humiliter obedientes venire ad me ⁊cͣ. De ſecūdo ibidē. Sunt eī enubi qͥ ſeipſos caſtrauerūt ꝓpter regnū celoꝝ. De tercio ibidē Si vis ꝑfectus eē. vade et vende oīa que habes. et da pauperibus. et habebis theſauꝝ in celo. Dicit̉ religio regnū. ⁊ regnuꝫ celoꝝ. regnū quidē qm̄ in ea regimen vite ad normā et regulaꝫ deductū eſt. Vn̄ aug. in inceſſu. ſtatu. habitu. et in oībꝰ motibꝰ

lxxxi veſtris nihil fiat ꝙ cuiuſqͣꝫ offendat aſpectū. ſed ꝙ veſtrā deceat ſanctitatē. hoc aūt regnū et ſi corpore ſit in terra. tn̄ ꝯuerſatione ē celeſte. Phili. 3. Nr̄a ꝯuerſatio in celis ē. vn̄ aug. in regula ſurſū. Cor habeant et terrena vana nō querāt. Hoc aūt nō men celū triplicē habet denoīationē. Dicit̉ em̄ celū eo ꝙ diuerſis luminaribꝰ celatū id ē ſculptū ſit. Sic et ſacra religio in qua fulget ſol ꝯtemplationis. luna actionis ⁊ ſidera multiplicꝭ virtutis et illuſtrationis. vel ꝑ ſolē prelati. ꝑ lunā mīſtri officia lesꝑſſidera ſubditi deſignant̉. Itē dicit̉ celū a celando. eo ꝙ diuina nobis celet et abſcondat. ſic religio intrinſecus abſcondit glo riā diuinitatis. ne videat̉ ab hoībꝰ. Can. 4. Ꝙ pulchra es amica mea. ꝙͣ pulchra es. oculi tui colūbaꝝ. abſqꝫ eo ꝙ intrinſecuꝫ latet. Itēdicit̉ celū quaſi caxa elyos qd̓ eſt deus. id ē domus dei iuxta illud virgilij. Pandit̉ in terra potentis olimpi. vere aūt religio ē domus dei. de qua gen̄. 17. Vere dn̄s eſt in loco iſto. non ē hic aliud niſi domus dei. et porta celi. vn̄ aug. Honorate in vobis deū inuicē. cuius templa facti eſtis. Et ipſe qui habitat in vobis. cuſtodiet vos ex vobis. In hoc aūt regno ſacre religionis deus facit nupcias. hec nupcie ſunt diuine ſapientie copu latio. ſapi. 8. Hāc amaui ⁊ exquiſiui eā a iuuētute mea. ⁊ ama tor factus ſum forme illius. ⁊ queſiui ſponſam mihi eā aſſumere. filius dei cui ſponſa iſta tradit̉ religioſus ē. qui ꝯtemptis pa rentibꝰ ẜm carne ſuſcipit̉ a deo. vt ſit illi filius. Pſal. Pater me us et mater mea dereliquerūt me. ideo dn̄s aſſumpſit me. Iſa. 62. Tu dn̄e pater noſter es. et abraa neſciuit nos. tali filio tā celebres nupcie. ⁊ tales celebrantes eaſdē. et talis ſponſa ꝯgru it. Secūdo iuſte ꝓbant̉ ꝯtemptores celeſtis ꝯuiuij. ꝯſiderata hu ius regis diligentia. E Qm̄: miſit ſeruos ſuos vocare inuita tos ad nupcias: nō ſuffecerat inuitaſſe ꝑ ſeipſū. niſi etiaꝫ ꝑ ſuos vocaret. Sed vidēte ꝯtemptū: et nolebant venire: nō fuit defectus īuitantis. nec culpa vocantꝭ. nec īpotentia abſtulit facultatem. nec ignorantia dedit cecitatē. ſed ſola malicia voluntatis fe cit ꝯtemptū. ꝙ igit̉ ad celeſtes nupcias nō veniūt hoīes. hec to ta cā eſt. qꝛ venire nolunt. Nota ꝙ ad nupcias īcarnationis xp̄i ſoli iudei fuerint īuitati. Exo. 3. Inducā eos in terrā fluentē lac et mel. in lacte que de carne eſt humilitatis verbi. in melle qd̓ de celis deſcendit. ipſius diuinitas ītelligit̉ ad hoc ꝯuiuiū in uitauit etiā anteqͣꝫ eſſet ꝑatū per ꝓphetas et legeꝫ. īmo ipſa rei ſpecioſitas ſeipſam īuitabat. ita vt nemo cogeret ad bibendū. ſic̄ dicit̉ heſ. i. Itē inuitatos vocauit ꝑ ſeruos ſuos apl̓os. ꝓuer. 9. Miſit ancillas ſuas vt vocarent ad arcē. et ad menia ciuitatꝭ

Sermo Venite et comedite panē meū et bibite vinū quod miſcui vob̓. venite obediendo. comedite tredendo. panē corporis. vinū diui nitatꝭ. mixtū humaītati. Itē non ſeruos tm̄. ſed etiā ipſum ſpō ſum miſit rex celeſtis. vt vocaret īuitatos dicentē. Venite ad me omnes qui laboratis et honerati eſtis. et ego reficiā vos. Prouer. i. Sapientia foris ꝑdicat. in plateis dat vocē ſuam. ſed no luerunt īuitati venire. Mat. 23. Ieruſaleꝫ ieruſaleꝫ que occidis ꝓphetas et lapidas eos. qui ad te miſſi ſunt. quotiens volui ꝯgregare filios tuos. quēadmoduꝫ gallina ꝯgregat pullos ſub alas. et noluiſti. Ad penitentiā vero īuitat nos deus. bn̄ficijs. flagellis. internis admonitionibꝰ. apertꝭ predicationibꝰ. exem plis. terrore futuri iudicij. et premio glorie. Vocat aūt ſeruos p̄dicatores qui dicūt Filij hoīm vſqꝫ qͥ graui corde vt quid dili gitis vanitatē et queritis mendaciū. ꝯuertimini ad dn̄m in to to corde veſtro. in ieiunio. fletu. et planctū. ſed maior ꝑs hoīm non exaudit vocē incantantiuꝫ. iere. 43. Miſi ad vos dicit dn̄s ſeruos meos dicēs. Nolite facere verbū abhomīationis huiuſcemodi. et nō audierunt nec īclinauerunt aurē ſuam vt ꝯuerterent̉ a malis ſuis. ideo venit tꝑs ꝙ penitere volūt pre anguſtia ſpūs gementes. Sed tunc deus taliter penitentibꝰ non dabit in dulgentiā. Prouer. i. Cū venerit ſuꝑ eos tribulatio et āguſtia tunc inuocabunt me. et non exaudiā. ꝯſurgent et nō inueniēt me. eo ꝙ nō acquieuerint ꝯſilio meo. et detraxerint correctioni mee vniuerſe. Tercio ꝯtemptiones ſalutꝭ ſue iuſte reproban tur huius regis induſtria. que declarat̉ ex duobꝰ. Primo ex im portuna vocatione. qꝛ: iteꝝ miſit alios ſeruos: Secundo diligē tia apparet. qꝛ nupciaꝝ magificū apparatū explicauit. vt quos non adducebat vocantꝭ importunitas. ſaltem alliceret preꝑatio nupciaꝝ: dicens. dicite īuitatꝭ. Ecce prandiū meū paraui: Nupcias prandiū dicit. Ex quo vult gre. ꝙ nō ſit iſta ꝑabola ead̓ illi que legit̉ lu. 14. Quia ille nupcie cena dicunt̉. iſte vero pran diū: Thauri mei ⁊ altilia occiſa: altilia dicunt̉ ſaginata id ē im pīguata. ab ec em̄ quod ē alere altilia dicta ſunt. Et qd̓ in aīa libꝰ eſt ſignatū. illud in volatilibꝰ ē altile. vn̄ altilia ſunt aues ſtudioſe impinguate. ſic̄ capones. anſeres. grues. pauones. ⁊ ſi milia: et oīa parata: ita vt nihil deſit. vn̄ ꝯcludit: veīte ad nu pcias: F Nota qꝛ nupcie incarnationis xp̄i in pn̄ti vita ſūt prandiū poſtqͣꝫ nulla ordinata refectio reſtat ſed quies tm̄. ita in preſenti reficim quidem ex ꝑte tanqͣꝫ prandio nupciis xp̄i. ſed cū venerit quod ꝑfectuꝫ eſt in gloria. nihil reſtabit. qꝛ ſaciabor cū apparuerit gloria tua. Qui dat igit̉ prandiū in preſenti ꝑ fidem

lxxi ipſe dabit cenā in futuro ꝑ ſpeciē. Nota qꝛ dapes huius pran dij dicunt̉ eſſe thauri ⁊ altilia occiſa qꝛ vt dicit oris hoc prandiū ſunt eloquia dei. quoꝝ eloquioꝝ fortia ſūt thauri. ſuauia vero et delectabilia ſaginata ſūt. vel aliter ẜm hil. Thauri ſunt glorioſa martiꝝ ſpecies qui ad īmolandū electi ſūt. ſaginata ve ro hoīes ceteri ſpūales celeſti pane paſci. Aliter ẜm criſo. altilia fuerūt ꝓphete tm̄. thauri vero qui ſimul extiterūt ꝓphete et ſacer dotes. Aliter ẜm gre. thauri fuerūt patres veteris teſtamenti qͥ legis ꝑmiſſione inimicos dei cornu corporee virtutꝭ feriebant. ſic̄ abraā. moyſes. ioſue. ſamuel. dauid. iudas machabeus. Al. tilia vero patres ſūt noui teſtamenti. qͥ pinguedine interne dul cedinis percipientes ꝯtemplationis penna ad ſublimia eleuant̉ Aliter thauri ſūt fortes actiui. altilia ſūt deuoti ꝯtemplatiui. ſic̄ poteſt intelligi ex glo. in prin. leuitici. vel ꝑ thauros duces gregis apl̓os intelligimus. qui poſt laborē predicationis martiriū paſſi ſūt. licet nō fuerint alioꝝ doctores. Iſti om̄s qui occi ſi ſūt in nupciis xp̄i. nobis in exemplū adducunt̉. quaſi dicat patrū precedentiū mortes reſpicite. et remedia vite veſtre cogitate. G Nō ꝙ iſti alij ſerui miſſi vocare īuitatos fuerunt ſucceſſores apo ſtoloꝝ qui vocando exempla patꝝ precedentiū adduxerunt di centes. Iam ſūt occiſi thauri apoſtolici ꝓ fide xp̄i. Iam ſūt occiſa altilia multoꝝ marti. Iam igit̉ omnia ꝑata ſūt. qm̄ veritatē fidei ꝓbat mors martiꝝ. neqꝫ eī illi mori ſuſtinuiſſent. niſi eā ꝓ qua moriebant̉ fidem verā credidiſſent. illoꝝ igit̉ mors facit oīa eſſe ꝑata. vn̄ apl̓s dicebat ſe ꝑficere que deerāt paſſioni xp̄i in corpore ſuo. vn̄ gre. nondū inquit qm̄ in prima vocatione d̓ tauris et altilibꝰ nil memorat̉. In ſecūda vero occiſa eē dicunt̉. qꝛ omnipotens deus cū verba eius audire nolumus. adiungit exempla. vt omne ꝙ impoſſibile credimus. tanto nob̓ ad ſperandū fiat facilius. quanto ꝑ hoc tranſire et alios videmus. Et dioni. 7. de diui. no. nr̄e inquit ſapīe principes et duces ꝓ veritate moriunt̉ oīdie teſtificātes. ſic̄ eſt ꝯſeqn̄s verbo ⁊ opere verā xp̄ianoꝝ eē dei cognitionē. Penitentia prandiū eſt. quā qui nō guſtauerit. ad cena non deducet̉ glorie. Lu. 13. Niſi penitentiaꝫ habueritis om̄s peribitꝭ. ad hoc prandiū guſtandū hortant̉ pre dicatores dicentes. qꝛ thauri et altilia occiſa ſunt. Thauri ſunt principes impugnantes ſubditos. Ezech. 34. Lateribꝰ et hume ribꝰ impingebatis. et cornibꝰ veſtris ventillabitis oīa infirma pecora. altilia vero ſunt hoīes voluptuoſi et ſuꝑbi. Sed cū predicat̉ de prīcipibꝰ qui ꝑ pnīam occiderūt in ſeipſis quicquid ha bebāt crudelitatꝭ ſic̄ ꝯſtātinus. ⁊ cū dicit̉ de qͥbuſdā voluptuoſ

Sermo ꝙ omne carnale in ſeipſis mactauerūt. tunc taliū exemplis au ditores ad pnīam ꝓuocamus. Omīa aūt ꝑata ſūt. ſacerdos vt audiat. xp̄s vt indulgeat. medicina vt ſanet. ianua celi vt penitentibꝰ pateat. quid igit̉ tardamus. H Quarto iuſtā ꝯtem nentiū reprobationē on̄dit culpe nequitia. quadruplici eī ex cā vocati iudei ad nupcias xp̄iane fidei venire ꝯtēpſerunt. Prima fuit negligentia. que ꝓcedit ex accidia. de qua dicit: illi aūt ne glexerūt: dixerat illis iheſus. Io. g. Scrutamī ſcripturas. qꝛ ip ſe ſunt que teſtimoniū ꝑhibent de me. et ſi mihi nō creditꝭ. ſaltē operibꝰ credite. ſed ſcribe et docti iudeoꝝ neglexerunt ꝑſcrutari ſcripturas. et opera ipſius demoni attribuebant. Secundā cauſa ꝯtemptus fidei fuit carnalis amor ſinagoge. de quo ſubdit: Et abierunt alius in villā ſuā: villa dicit̉ ꝙ vilis ſit. vn̄ ꝑ viliā ſinagoga intelligit̉ que vilificata fuit xp̄o apparente in carnē Iere. 2. Ꝙ vilis facta es nimis. prīcipes aūt populi ducti amore huius ville. dubitātes ne cultus ſinagoge ceſſaret ꝑ fideꝫ xp̄i abierunt ad hanc villā. ciuilitatē fidei ꝯtemnentes. et amantes agreſtia. vn̄ dicebant. Io. ii. Si dimittimus eū ſic. om̄s credēt in eū. et venient romaī et tollant nr̄m locū et gentē. Tercia cā eiuſdē ꝯtemptus fuit occupatio ſeculariū actuū. nam qͥ minorat̉ actu ꝑcipiet ſapīam. Vn̄ dicit̉ eccle. Filii ne in multꝭ unt actus tui. fides aūt xp̄iana dicit oīa mundana ꝯtēnenda. et ipſi ocu pati terrenis actibꝰ fidē iſtā ꝯtempſerūt. vn̄ dicit: alius vero ad negociationē ſuā: nō dicit negociationē dei que laudabilis ē. vn̄ prudens negociator datꝭ omnibꝰ ſuis comꝑauit margaritā regni celeſtis. ſed dicit negociationē ſuā. id ē terrenā. que impe dit verā ſapīam. Barūt. 3. Negociatores terre viā ſapīe neſcierūt. neqꝫ cōmemorati ſunt ſemitas eius. Quarta cā ꝯtemptuſ fidei fuit crudelitas eorundē. de qua ſubdit: reliqui vero tenuerunt ſeruos eius: ꝯcludentes in carcere. ſic̄ de apl̓is legit̉ in acapo: et ꝯtumelijs: id ē ignominis verboꝝ et opeꝝ: affectos occiderunt. Mat. 23. Ecce ego mitto ad vos ꝓphetas ⁊ ſapien tes et ſcribas. et ex illis occidētis et flagellabitꝭ et crucifigētis in ſinagogis veſtris. et ꝑ ſequem de ciuitate in ciuitatē. vt veni at ſuꝑ vos oīs ſanguis iuſtus qui effuſus ē ſuꝑ terrā. I Nō ꝙ quatuor ſunt illa que ꝓhibent hoīem facere pnīam. Primuꝫ e negligeatia. que naſcit̉ de mīa dei et ſpe longioris vite. multi quidē hn̄t ꝓpoſitū penitēdi. ſed negligūt ꝓpoſtiū exequi. trahētes illud de die in diē. quaſi adhuc multis diebꝰ victuri ſint. dicentes apd̓ ſemetipſos. Miſeret̉ deus peccatoris in quacunqꝫ die ꝯuerſus fuerit. Con quos eccleſiaſticus. Ne tardes inquit

lxxxi ꝯuerti ad dn̄m. et ne differas de die in diē. Con̄ quos ꝑſius in ſatiris. Cras hoc fiet. Idē cras fiet quid quaſi magnū nempe di em̄ donas. ſed cū lux altera venit. iā cras heſternū ꝯſumpſimus Ecce aliud cras. Egerit hoc annos. ⁊ ſꝑ paululū erit vltra. vn̄ dicit. Viue memor leti. fugit hora. hoc qd̓ loquor inde ē. Secun do aliquos ꝓhibet ambitio ſeculi. que ſignat̉ ꝑ villaꝫ. Oportet em̄ penitentē eſſe humilē. 3. re. 21. dicit̉ de penitente achab. Non ne vidiſti humiliatū achab corā me. Tercio ꝓhibent̉ aliqui pe nitentiā agere ratione negociationis. aut qꝛ negociis ſecularibus īplicati ſunt. quos lucra delectant. et quibꝰ moleſtū eſt ali ena reſtituere. vn̄ criſo. Omiſerrimus mundus et miſeri qui eū ſecunt̉. ſꝑ em̄ mundialia opera excluſerunt hoīes a vita. Quarto aliquos ꝓhibet ꝓpria malicia. qui em̄ ſeruos dei ꝑſequit̉. pe nitentiā non meret̉. Amos. 5. Odio habuerunt corripientē in porta. ⁊ loquentē ꝑfecte abhominati ſunt. ideo prudens in tꝑe illo tacebit. qꝛ tꝑs malū eſt. Quinto ſequit̉ taliū iuſta ꝯdemnatio: rex vero cū audiſſet: audire dei ē culpe ꝑfecta cognitio. claem̄ vox ſanguinis effuſi ad deū. ſic̄ dicit̉ gene.4. Clamant flagicia. ſic̄ dicit̉ gene. 18. Clamor ſodomoꝝ venit ad me. clamāt et oppreſſiones paupeꝝ ⁊ pupilloꝝ. Exo. 22. Si leſeritis eos vociferabunt̉ ad me. et ego audiā clamorē eoꝝ. et indignabit̉ furor meus: iratus eſt: ira in deo nullā commotionē paſſionis ſignificat. ſed effectū ire deſignat. qui ē vindicta. qꝛ em̄ vindicta exercet̉ ab iratis hoībꝰ ideo cū deus punit iratus dicit̉. de cu ius ira dixit manaſſes. Inſuſtētabilis ē ira comminationis tue ſuꝑ peccatores. Deinde huius ire demonſtrat affectū: et miſſis exercitibꝰ ſuis: romanos intelligit qui dicunt̉ exercitus dei. qꝛ ab eo ducti. ab eo multiplicati. fortificati. et qꝛ licet ignorantes ipſius voluntatē compleuerūt. Ioelis. 2. Dn̄s dedit vocē ſuam an̄ faciē exercitus ſui. qꝛ multa ſunt caſtra eius nimis. qꝛ fortia et facientia verbū eius: ꝑdidit homicidas illos: iudeos videlicet qui hoīem deū occiderunt et ſeruos eius. hos ꝑdidit romanoꝝ exercitus ſub tito ⁊ veſpeſiano principibꝰ. R Et ciuitatē illoꝝ ſuccendit: ieruſalē videlicet et templū cremata ſūt. Psͣ Exarſit ignis in ſinagogis eoꝝ. flāma combuſſit peccatores. hic ardere ceperunt et flāma vſqꝫ ad infernū ꝯtinuata ē. Deūt. 32. Ignis ſuccenſus ē in furore meo. et ardebit vſqꝫ ad inferni nouiſſima Nota qꝛ in his verbis damnatio reproboꝝ qui vo luerunt pnīam agere deſcribit̉ quadruplicit̓. et primū eſt cōminatio diuīe indignationis. que ꝑ iratū regē intelligit̉. ꝓuer. 19 Indignatio regis nūcij mortis. et vir ſapiens placabit eū. hec

Sermo iracundia placat̉ in preſenti ꝑ pnīam. ſic̄ dicit psͣ. Remiſiſti ini quitatē pleb̓ tue. operuiſti oīa peccata eoꝝ. mitigaſti omnē irā tuā. auertiſti ab ira indignationis tue. Sed in penitentes accen dent̉ in nouiſſimo. Pſal. Dn̄s in ira ſua ꝯturbabit eos ⁊cͣ. iſtius ire quātus ſit timor dicit̉ apoc. c. Abſconderūt ſe in ſpeluncꝭ et petris montiū. et dicūt montibꝰ ⁊ petris. cadite ſuꝑ nos et abſcondite nos a facie ſedentꝭ ſuꝑ thronū ⁊ ab ira agni. qm̄ venit dies magnus ire ipſoꝝ. Secūdo damnatio in penitentꝭ deſeribi tur ex ipſius damnationis mīſtris. nā exercitus demonū cui fu it ſubiectus in culpa. ibit ꝯtra eū in penā. Iob. 20. Vadēt ⁊ ve nient ſuꝑ eū horribiles. Iſti horribiles ſūt maligni ſpūs. bonis mentibꝰ pauendi atqꝫ fugiendi. ſuꝑ quē vero ierūt ꝯculcantes in culpā. ſuꝑ illū redeūt opprimētes in pena. Eccl. 39. Sūt ſpūs qui ad vindictā creati ſūt. ⁊ in furore ſuo ꝯfirmauerūt tormen ta ſua. Tercio taliū pena ꝑditio dicit̉. cū ait. ꝑdidit homicidas illos. ſi homicide ſūt iuſte gͦ ꝑdunt̉. oīs autē peccator ſui ipſius homicida ē. qui et ſi aliū hoīem occidit gladio aut verbo vel ex emplo prius tn̄ ſeipſū gladio peccati īterimit. i. reg. 31. Arripu it ſaul gladiū ſuū et irruit ſuꝑ eū. ꝓuer. 8. Qui in me peccauerit ledet aīam ſuā. huius pena ꝑditio eſt que ꝯͣria ē ſaluti. ꝑdit̉ aūt homo cū ſui ipſius capax nō eſt. ⁊ hic ē ſtatus dānatoꝝ vt a ſeipſis alienati ſint. Quarto taliū penā dicit eſſe ſuccenſioneꝫ ignis. vn̄ ait. et ciuitatē illoꝝ ſuccendit. ciuitas dānatoꝝ īfernus ē. de qua Nau. 3. Ve ciuitas ſanguinū dilaceratione plena hec vero cutas tota ſuccenſa ē igni gehenne inextinguibil̓. in qͦ om̄s dānati ꝯcluſi ſūt. de hac īfernali ciuitate ſic dicit virgi. 6. encid̓. Reſpice eneas ſubito. et ſub rupe ſiniſtra. Menia lata vi det triplici circūdata muro. Que rapidis flāmis ambit torrentibꝰ annis. Thartareus flagethōta qͣꝫ ſonantia ſaxa. Porta aduerſa īgens ſolidoqꝫ adamante colūne. Vis vt vllū viꝝ nō ip ſi extendere bello. Celicole valeant ſtat ferrea terris ad aures. et Iob. 20. Deuorabit eū ignis qui nō ſuccendit̉. ille ignis cū ſit corꝑalis nullo tn̄ ſtudio ſuccendit̉. nec lignis nutrit̉. ſed creatus ſemel durat ī extinguibilis. ⁊ ſuccenſione nō indiget. ⁊ ardore nō caret. vt dicit gre. tali igne cremant̓ dānati īfiri mema tartaree ciuitatꝭ incluſi. cuius ignis materia peccatū eſt. nihil eī ardet in īferno niſi ꝑuerſa volūtas. Iſa. 9. Veſtimentū mixtuꝫ ſanguine id ē peccato. erit in ꝯbuſtioneꝫ et cibꝰ ignis. et iō aīa carens peccato ab hͦ igne cremari non pt̄. dānatoꝝ vero aīe qꝛ irremiſſibilit̓ hn̄t peccatū iō ꝑpetuo cremant̉. Iob. zo. Luet qͥ fecit oīa. nec tn̄ ꝯſumet̉. ſꝑ igit̉ ardet. nec vnqͣꝫ ꝯſumit̉. qꝛ pec catū ardēs ſic tenacit̉ aīe eſt copl̓atū vt nunqͣꝫ poſſit remitti ⁊cͣ. Secunda pars.

lxxi Ecundo iuſte reprobatꝭ iniquis pia electio gentiū deſcribit̉ cū dicit: tūc ait ſeruis ſuis: et quatuor tangun tur. Primo em̄ eoꝝ qui ꝯtempſerunt nupcias declarat̉ indignitas: nupcie quidē ꝑate ſūt: pſal. Paraſti ī ꝯſpectu meo menſā: ſed qui īuitati fuerāt: iudei videlꝫ: nō erāt digni: Sꝫ querit̉ quare gͦ inuitati ſūt. ſi nō erāt digni. Rn̄deo. ideo īuitabant̉ vt ſeipſos p̄pararent qͣtenus digni eēnt veīre ad nupcias xp̄i. indignos aūt ſe exhibuerūt ꝯtradicendo veritatiiō dixit ill̓ paulus act. 13. Vobis oꝑtebat primū loqui verbuꝫ dei. ſed qm̄ repellitꝭ illud et īdignos vos reputatꝭ eterne vite. ecce ꝯuertim ad gentes ſic em̄ p̄cepit nob̓ dn̄s. Sꝫ nec vllus īpenitens dignus ē ſuauitatē xp̄i ꝑciꝑe. qui voluptatibꝰ pn̄tꝭ ſeculi plenus ē. de quo dicit̉ iob o. Paīs illius in vtero eius ver tet̉ in fel aſpidū intrinſecus. nec videbit riuulos flumīs torrentꝭ mell̓ et butiri. Quibꝰ verb̓ duplex dānatoꝝ pena deſcribit̉. pena ſcꝫ ſenſus ⁊ pena dāni. Pena ſenſus hec ē. qꝛ panis volupta tis qui quondā fuit illis dulci in vſu. intra viſcera mentꝭ verte tur in amaritudinē fellis aſpidū. erit em̄ illis amaꝝ om̄e quod dulce ꝯſueuerat eē. Altera pena ē dāni. qꝛ nō guſtabūt riuulos torrentꝭ mellis et butiri. Emanatio beatitudinis a fonte deitatis ꝓcedens fluuius ꝓfundus ē ⁊ torrens īundans. fluuio dicit̉ Eze. 47. ꝙ oīs anima ad quā ꝑuenerint aque flumīs viuet. d̓ torrente vero dicit pſal. Inebriabunt̉ ab vbertate domus tue ⁊ torrente voluptatis tue portab̓ eos. hinc exeūt ad vniuſcuiuſqꝫ animaꝫ beati riuuli mellis et butiri. beatitudo ſcꝫ diuinitatis ⁊ humanitatis xp̄i. que dulcedinē habent et pinguedinē. hos riuulos nō videbit. id ē nō guſtabit dānatus. nā videre ē guſta re. iuxta illd̓. guſtate ⁊ vidēte qm̄ ⁊cͣ. At ꝯͣ de reprobo dicit̉ Iſa. 26. ẜm aliā lr̄am. tollat̉ impiꝰ ne videat gloriā dei. M Secū do tangit̉ noui mādati auctoritas: ite gͦ ad exitus viaꝝ: ſic di ctū eſt p̄dicatoribꝰ noui teſti. vt obmiſſis iudeis tnͣſeāt ad gen tes quaꝝ ſtatū deſcribit. qꝛ erāt in exitu viaꝝ. qui aūt eſt in ex itu vie facile ipſā deſerit. vn̄ ſign̄t facilitatē ꝯuerſionis gentiū. q̄ ꝑcepta falſitate idolatrie iaꝫ quaſi erāt in exitu vie gentiū. vt modica ꝑſuaſione ipſā viā idolatrie relinq̄rent: et quoſcūqꝫ inueneritis vocate ad nupcias qꝛ īdiſtīcte oībꝰ gentibꝰ anunciata ē xp̄i incarnatio. mat. 28. Eūtes docete ⁊cͣ. Nō qꝛ ad pn̄iam fa cilius veniūt qui vocant̉ de exitu viaꝝ pn̄tis ſeculi qͣꝫ vocati de principio aut medio. vie em̄ ſecularis vite multe ſunt. quedā eī eſt via ſuperbie. quedā auaricie. quedaꝫ luxurie. quedā inanis glorie. quedā vindicte. quedā gule. ⁊ ſic de ſingul̓. quaꝝ oīm viaꝝ finis ē ciuitas īfernalis. ꝓuer. ⁊. Ambulabāt ꝑ vias tene

Sermo broſas. et ad inferos ſemite illoꝝ. Iſte vie in principio hn̄t delectationem. qꝛ ſunt ſpacioſe. ſpecioſe. et voluptuoſe. ꝓpter que alliciūt mentē. et ideo vocati in ingreſſu haꝝ viaꝝ nō facile penitent. vn̄ de be. aug. dicit̉. ꝙ nondū erat ꝯuertibilis ad deū. eo ꝙ inflatus eſſet nouitate illius hereſis. Sed iſte vie ī ſui me dio ꝓceſſu fatigant. qꝛ ſunt tedioſe laborioſe et ſcrupuloſe. non tn̄ plene aliqui reuocant̉ inde. ꝓpter obligationē priſtine ꝯſuetudinis. ſed exitus iſtaꝝ viaꝝ ē periculoſus. doloroſus. et tene broſus. Prouer..4. Via impioꝝ tenebroſa. neſciūt vbi corruāt Ab iſto exitu reuocandi ſunt peccatores. vt in viā iuſticie redu cant̉. vie em̄ eius vie pulchre. et omnes ſemite illius pacifice. ¶ Tercio ponit̉ predicationis euāgelice generalitas: et egreſ ſi ab interna ꝯtemplationis quiete ad laborē predicationis ex teriorē: ſerui eius: predicatores: in vias: diuerſas ſcꝫ ſectas gē tiū. de quibꝰ an̄ preceperat. mat. 12. In viā gentiū ne abieritis Sed poſtea dixit act. i. Eritis mihi teſtes in ieruſalē. ⁊ in omni iudea ⁊ ſamaria. ⁊ vſqꝫ ad vltimū terre: ꝯgregauerunt omnes quos īuenerunt: act. 13. Gauiſe ſūt gentes ⁊ glorificabant ver bū dn̄i. et crediderūt quot quot erant preordinati ad vitā eter nā: bonos et malos: bonos quidē et malos eccleſia ꝯtinet. qꝛ in celo ſoli boni. in inferno tm̄ mali. vnd̓ eccleſia qꝛ medio loco poſita ē bonos habet et malos. In ea em̄ tanqͣꝫ in agro ꝑmixta ſūt frumentū et zizania. ſed in eſſe iudicij fiet ſeꝑatio. in ea tanqͣꝫ in aerea ꝑmixta ſūt granū ⁊ pallea. ſed ventilabro diuine ſnīe erit diſtinctio. in ea tanqͣꝫ vera mīerali ꝯmixta ſūt auꝝ ⁊ ſtoria ſed ignis ſeꝑabit vtrunqꝫ. In ea velut vinea ꝑmixta ſūt vinū et vinatia. ſed in torculari diuini examīs fiet diſtinctio boni aūt ideo ſūt in eccleſia vt fiāt meliores. et vt malos ꝯuertāt malos aūt dicit aug. ne putetis fruſtra viuere. omnis eī malus aut iō viuit vt corrigat̉. aut vt ꝑ illū bonus exerceat̉. vn̄ ſicut ꝑ limā ferrū deducit̉ ad acumen. ita exercitio maloꝝ iuſti ꝑficiunt̉. ideo dicit gre. Nunqͣꝫ fuit bonus qui malos tollerare recuſauit. Quarto plenitudo gentiū deſcribit̉: et implete ſunt nup cie diſcūbentiū: plene ſūt nupcie fidei xp̄i hoīm diſcumbentiū. et eſt mirabilis ſuauitas ꝯſiderare. qūo verbuꝫ caro factū eſt. et habitauit in nobis. vn̄ aug. d̓ ſeipſo dicit. 9. ꝯfeſ. Nec ſaciabar illis diebꝰ. dulcedine mirabili. ꝯſiderare altitudinē ꝯſilij tui ſuper ſalutē generis humani ⁊cͣ. Tercia pars. O Ercio cum dicitur. intrauit autem rex. tangitur conſideratio diuina erga noſtros actus. Et quinque facit. Primo em̄ deſcribit̉ reuerentia hominis diſcum

lxxi bētis: Intrauit aūt rex vt videret diſcumbentes: diſcumbere in nupciis xp̄i eſt ſacramentꝭ eccleſie ꝑticipare. fideꝫ xp̄i habere. ⁊ bn̄ficiis dei atqꝫ gratiis eius ꝑfrui. et diligenter attendit deus. vtꝝ compoſite. vtꝝ reuerent. vtꝝ cū gratiaꝝ actione viuamꝰ in eccleſia. Et attendendū nob̓ ꝙ deus intra nos ē intimior no bis qͣꝫ nos ipſis. vn̄ au. Tu es inquit dn̄e omni ſecreto intimior. licet aūt intra nos nō ſit nobis ſꝑ pn̄s. extra tn̄ eſſe videt̉ cū diſſimulat ſui preſentiā. Tūc vero trare dicit̉ qn̄ ꝑ effectū eius pn̄tia patet. Intrans aūt videt qualit̓ recumbimus. qꝛ oportꝫ fidei cibū queꝫ geſtamus in oꝑe demonſtrare. vt ad naturā ali menti ipſū alitū ꝯuertat̉. ſic̄ dictū fuit au. 7. li. ꝯfeſ. Nec tu me mutabis in te ſic̄ cibū carnis tue. ſed tu mutaberis in me. qꝛ igitur ſic attendit deus quid agamus magna nobis. vt dicit boeius. Neceſſitas ꝓbitatis indita ē. niſi diſſimulare velimus. cū agamus oīa an̄ oculos iudice cuncta cernētis. Tanto gͦ diligētius debemus bona agere in ꝯſpectu iudict. quāto ipſe nos videt. ipſe vero nō videt a nobis. Iob. 9. Si venerit ad me nō vi debo eū: et vidit ibi homīem nō veſtitū veſte nupciali: Hic hō vnuſquiſqꝫ ē fidem xp̄i habens. ſed nō oꝑa. iſte ad nupcias eccleſie ſolū portat os et dentes. obmittens vite compoſitionē. P Nō qꝛ caritas et opus ex caritate factum eſt veſtis. et veſtis nupcial̓. veſtis quidē vſus ē triplex. Primo quidē veſte noſtra tegunt̉ deformia. ſic de caritate dicit̉ ꝓuer. io. Vniuerſa delicta operit caritas. Apo. ⁊c. Beatus qui cuſtodit veſtimenta ſua ne nudus appareat. Secundus vſus veſtis ē. fouere ꝯͣ aduerſa. nā ꝯͣ eſtū frigus imbres et ventos veſtis īduit̉. ſic et caritas ꝓtegit ꝯͣ eſtū temptationis. ꝯͣ frigus deſperationis. ꝯͣ imbres aduerſitatis. et ꝯͣ ventos impetuoſitatis. ꝓuer. 13. Nō timebit domui ſue a frigoribꝰ niuis. Om̄s em̄ domeſtici eius veſtiti ſunt dupli cibꝰ. qꝛ duo ſūt caritatis p̄cepta dei. videlicet amor et ꝓxī. Tercius vſus veſtis ē ornare membra. Oīs aūt ornatus et pulchritudo virtutū a caritate dependet vn̄ legit̉ can 3. ꝙ media thro ni ſalomonis fuerūt caritate ꝯſtrata. qm̄ oīs medietas virtutis caritate ſupperpoſita ornat̉. Iteꝫ hec veſtis dicit̉ nupcialis ꝓpter tria. Primo quidē rōne amoris. nupcie em̄ ex amore celebrant̉ et ideo veſtis nupcialis debet eſſe amor. hanc veſtem amoris ⁊ ſponſus induit. qꝛ ꝓpter nimiā caritatē ſuā qua dilexit nos deꝰ filiū ſuū miſit in ſimilitudinē carnis peccati. Secundo caritas ve ſtis nupcialis eſt rōne letitie. q̄ eſt ī nupciis. claritas em̄ plena iocūditate ē. i. co. 13. n̄ gaudet ſr̄ īquitatē ꝯgaudet at̄ v̓itati. 3 caritas veſtis ē nupcialis rōne ſue precioſitatꝭ. nullus em̄ ꝯtra

Sermoctus precioſior ē nupciis. In alijs quidē pecunia aut res alia tra dit̉. ſed in nupciis vterqꝫ ſponſus tradit ꝙ precioſius habet ſcꝫ ſeipſum. huic ꝯtractui ꝯuenit caritas. De qua can. s. Si dederit hō vniu̓ſam ſubſtantiā domīs ſue ꝓ caritate. quaſi nihil deſpici et ipſam ſubſtantiā. neſcit em̄ hō preciū eius. huius veſtimenti colores varios deſcribit apl̓s. i. coꝝ. 13. dicens. Caritas patiēs eſt. benigna ē. caritas nō emulat̉. nō agit p̄perā. non inflat̉. nō eſt ambicioſa. nō querit que ſua ſunt. nō irritat̉. nō cogitat ma lū ⁊cͣ. eccle. 45. Sic pulchra nō fuerūt viſa talia vſqꝫ ad orientē ¶ Secundo ponit̉ examīatio culpe: et ait illi: vnūquenqꝫ hominē in iudicio ꝑticulari cū morit̉ iudex vniu̓ſoꝝ īterrogat qūo vixerit in fide xp̄iana. ſed in ſine mūdi loquet̉ toti humano ge neri: amice: amicū appellat qui caritatē non habuit. ex affectu indignantis. vn̄ ad iudā ꝓditorē dixit. amite ad quid veniſti. Mar. 26. Hic ē amicus ſocius menſe. vt dicit̉ eccle. 6. Qui non ꝑmanet in die neceſſitatis. amicū ſe on̄dit ꝑticipādo bn̄ficia xp̄i ſed non ꝑmāſit in opere. ipſi em̄ ſoli amici ſūt. de quibꝰ dicit̉ Io 15. Vos amici mei eſtis ſi feceritis que ego precipio. vn̄. 1. Io. 3 Nō diligamus verbo neqꝫ lingua. ſed oꝑe ⁊ veritate: qūo huc intraſti: in ꝯgregationē ſcꝫ fideliū: nō hn̄s veſtē nupcialē. ſi ꝯuiuiū eccleſie ē nupciaꝝ. abſqꝫ tali veſte nemo ad cōmunionē fi deliū accedat. qm̄ dignū eſt vt ꝯuiuantes ipſi ſponſo in habitu ꝯforment̉ qui caritatis veſteꝫ induit. ad qd̓ hortat̉ apl̓s in epl̓a hodierna. Ephe. 4. Renouamī ſpū mentis veſtre. et induite no uū homīem. qui ẜm deū creatus ē. in iuſticia et ſanctitate veritatis. Exiſtentiū aūt in nupciis xp̄i plurimi īduti ſunt ſacco auari cie. ſed non ē licitū indutū ſacco aulā regis intrare. vt dicit̉ heſ 4. Aliqui ſunt induti purpura ſuꝑbie. aliqui auro inanis glorie. aliqui pellibꝰ ouiū et ſil̓ate iuſticie. aliqui armis iracundie. aliqui veſtimentū hn̄t ſordidū peccato luxurie. aliqui laceratuꝫ diſſecatione īuidie. aliqui in compoſitū negligentia accidie. ali qui molle intuitu complacentie. aliqui nimis effluens voracita te gule. de quibꝰ omnibꝰ ſophonie. i. Viſitabo ſuꝑ om̄s qui induti ſūt veſte peregrina. Tercio ponit̉ ꝯfuſio rei et peccatoriſ at ille obmutuit: pre ꝯfuſione non hn̄s qd̓ reſponderet. Pſal. Erubeſcant impij et deducant̉ ⁊cͣ. glo. dicit. ꝑ hoc ꝙ iſte obmu tuit monſtrat̉ ꝙ in illo vltimo examīe. omnē genus excuſationis ceſſabit. Cū em̄ actus peccatoris diſcutient̉ in examine. et q̄ reret̉ ab eo cur ſe nō emendauerit. nō occurret quid debeat rn̄dere. nō em̄ defuit īterna īſpiratio ſuggerēs. ſcpͥtura docēs. p̄di cator clamās. exm̄ ꝓuos. mīa dei expectās. ⁊ oꝑtuītas pn̄al̓r

lxxi ſe exhibens. Ad hec omnia omnis ceſſat reſponſio. qn̄ ꝯuictus erit peccator. Iob. 9. Si voluerit peccator ꝯtendere cū deo nō po terit ei rn̄dere vnū ꝓ mille ſibi obiectis. vn̄ ꝯcludit. ſi repente in terroget. quis rn̄debit ei. vel quis dicere poteſt ei. cur ita face de us. cuius ire reſiſtere nemo poteſt R Quarto ponit̉ huius ꝯuicti damnatio: tūc dixit rex mīſtris: iſti ſūt maligni ſpūs qui deputati ſūt ad penā damnatoꝝ. ſic̄ dicit Admantius ſuꝑ li. iu di. merito quidē vt ipſi ſint pene auctores. qui fuerūt culpe ſug geſtores. pſa. Immiſſiones ꝑ angelos malos. Quatuor aūt tan git penas damnatoꝝ. ſcꝫ impotentiā. tenebras. triſticiā. et dolorē. Impotententiā damnatoꝝ intrinſecā. et extrinſecā ſignat in eo ꝙ dicit. ligatis manibꝰ eius et pedibꝰ. pedes ſunt facultas liberi arbitrij. manus vero ē potentia operis. vtrunqꝫ iſtoꝝ eſt ligatū in damnatis tribꝰ vinculis. Primū eſt culpe precedentis. que ſic ligat affectū vt ſꝑ eius hēat ſollicitudinē. ſic ligat intellectū. vt ſꝑ eius deformitas ſe intuendā offerat. Naꝫ de aſpectu ligato dicit virgi. Cure nō ipſa morte relinquūt. Et quod pla cuit viuis idē ſequit̉ tellure repoſtos. nā dicit bern̄. 13. degr̄a et li. ar. cuꝫ. Ꝙ mala voluntas in ipſis damnatis ꝑſeuerat. tū qꝛ peccare libuit. ſed nō placet illis iuſticia pene. tū etiā qꝛ ſi optio det̉ potius eligūt adhuc peccare. qd̓ malū eſt. qͣꝫ penā ſuſtinere qd̓ bonuꝫ eſt. Hinc apud veteres ꝯſuetū fuit vt dicit ſerui. eas res cū mortuis ſepelire. quas maxīe viui dilexerāt. vt on̄deret̉ ꝙ ille cure eos ſecunt̉. quibꝰ viui afficiebant̉. Qūo vero ligata. ſit culpa in facie intellectus. vt ſꝑ eā videat dānatus. dicit ber. s. li. de ꝯſi. c. ii. Conſtat īmortalē eſſe aīam. nec aliqn̄ abſqꝫ vlla memoria viuere. itaqꝫ durāte aīa durat et memoria. ſed qua lis feda flagiciis horridā facinoribꝰ. vanitate tumida. ꝯtemptu hiſpida et neglecta. nec ē affectus ſiue in celo ſiue ī terra. qͣꝫ te nebroſa ꝯſcientia magis effugere velit minus poſſit. nō latent tenebre vel ſeipſas. ſed vident ſe que aliud nō vidēt. ligamēto hoꝝ pedū ſuccedit ligatio manuū. qꝛ licet ſꝑ mala velint nō tn̄ adimplere valent que cupiūt. Secundū ligamentū eſt obſtina ti ꝓpoſiti. qꝛ libeꝝ arbitriuꝫ non pt̄ velle bonū. nec manus pt̄ operari. etiā ſi volitū eſſet. Eccle. o. Quodcunqꝫ pt̄ facere manuſ tua inſtant̓ operare qꝛ nec opus. nec ſcīa. nec rō erunt apud in feros. Terciū ligamentū eſt pene. quā ſꝑ cupiūt fugere. et nunqͣꝫ poſſunt. vn̄ ber. 5. de ꝯſi. ii. Ineternū nō obtinebit. qd̓ vult et qd̓ nō vult. īeternū nihilomius ſuſtinebit. digne oīo. vt qͥ ad nihil afficit̉ vnqͣꝫ ꝙ deceat. ad nihil vnqͣꝫ ꝙ libeat euadat: ligatis: itaqꝫ: pedibꝰ et maībꝰ: intacta ꝑmittit̉. qͣtenus inuat īde

Sermo neminē poſſe redire. Gre. o. mo. Nequaqͣꝫ vltra mīa ꝑcentis liberat. quos ſemel in locꝭ penalibꝰ iuſticia iudicantꝭ damnat. S Terciā penā tenebraꝝ adiungit: mitte eū: ſic ligatū: in te nebras exteriores: īfernales tenebras dicit eē exteriores multipliciter. Primo quidē ad differentiā pene et culpe. culpa em̄ eſt iterior tenebra ſic̄ de reprobo legit̉. Iob. 20. Omnes tenebre ab ſcondite ſunt in ocultis eius. ſed pena tenebraꝝ ē exterior. exterius videlicet ſuꝑueniens. Itē dicunt̉ exteriores tenebre. Quali extra naturā mentis exn̄tes. dū ꝓpriam lucē relinquit. vn̄ boe. Heu qͣꝫ precipiti merſa ꝓfundo. meus ebet. et ꝓpria luce relicta. tendit in extraneas ire tenebras. Itē exteriores ſunt quaſi extra terminuꝫ. ille em̄ tenebre ꝑpetue ſunt. Itē exteriores dicunt̉. qꝛ extra experientiā hoīm. ⁊ extra mīam dei. Neqꝫ em̄ vllus vnqͣꝫ ſimil̓ exꝑtus ē tenebras. Et quaſi extra habitū diuine mīe eſſe vident̉. Itē exteriores dicunt̉. quaſi extreme tenebre. id ē maxīe extra omnē lucē exn̄tes. Nox em̄ apud nos nō eſt exterior tene braꝝ. neqꝫ em̄ ē extra omnē lucē quā illuſtrant ſidera. et cui ſuc cedit lux diei. Illas vero tenebras īfernales nulla lux illumīat. vn̄ dicit. terra tenebroſa. id ē tenebris plena. vn̄ illud virgilij Ibant obſcuri ſola ſub nocte ꝑ vmbras. Sed nō videt̉ ꝙ in in ferno tanta poſſit eſſe obſcuritas tenebraꝝ. ibi em̄ ardet ignis. ſed flāma ignis illumīat. vn̄ non vident̉ eſſe exteriores tenebre Et dicendū iuxta ſnīam beati gre. o. li. mo. Ꝙ illa vltrix flāma vicioꝝ ꝯcremationē habet. ſed luce nō habet. dicente pſal. Suꝑcecidit ignis et nō viderūt ſolē. qꝛ illos quos gehenne flāma deuorat. a viſione veri lumīs cecat. Dicit em̄ idē be. gre. ꝙ ille ignis damnatis ad ꝯſolationē nō lucet. ſed vt magis torqueant̉. ad aliquid lucet quatenus.ſ. ex viſione mutua āplius cru cient̉. vn̄ lutem malignaꝫ ibi dicit eē virgi. Quale ē in certā lunā ſub luce maligna. Eſt iter in ſiluis. vbi celū ꝯdidit vmbra. T Terciā pena dicit eē triſticie: vbi erit fletus: qui a triſticia originat̉. vn̄ apd̓ īferos dicūt poete. cochitū fluuiū ex ſtigia pa lude ꝓcedere. ſtix triſticia interpretat̉. cochitus vero luctus dicit̉. vn̄ vir. Nihil niſi lamenta tua ſunt cochite fluenta. rochitū igitur ex ſtige naſci ē dānatoꝝ luctū. ex triſticia n̄ ex pnīa ꝓcedere Zach. 12. Planget terra familie. familie domus dauid ſeorſuꝫ. ⁊ mat. 24. Plangent ſuꝑ ſe omnes tribꝰ terre. Quarta pena ē ve hement doloris: et ſtridor dentiū: qui cauſat̉ a ꝯͣrijs cauſis. ſcꝫ ab acato. et pētratiuo ardore ignis. et cauſat̉ a frigore īfernali Nā tartarus ẜm ſeruiū dictus ē a tremore frigoris. qui eſt apd̓ inferos. Iob. 24. A colore nimio tranſibunt ad aquas miuium

xxii cauſabit̉ etiā iſte ſtridor a nimia indignatione et furia mentis. ꝯͣ dn̄m. ꝯͣ ſeipſos. ⁊ ꝯͣ illata tormēta. Iſa. 65. Ecce ſerui mei lau dabunt pre exultatione. et vos ſcꝫ dānati lamentabitis pre do lore cordis et ꝯtritione ſpūs. Gre. q. li. mo. Fit gͦ miſeris mors ſine morte. finis ſine fine defectus ſine defectū. qꝛ et mors viuit et finis incipit. et defectus deficere neſcit. Et hec cā eſt ſtridoris dentiū. qꝛ ſempiternus horror ibi inhabitat. Quinto ponit̉ parabole ꝯcluſio. Multi aūt ſunt vocati: om̄s videlicet hoīes: ſed pauci ſunt electi: qui pauci ſunt fideles reſpectu infideliū. rurſuſ ex fidelibꝰ multi vocant̉ ad nupcias. pauci vero electia deo. Iſa 9. Multiplicaſti gentē. ſed nō magnificaſti letitiā ⁊cͣ. In feſto om̄iuꝫ ſanctoꝝ pri. ꝑs ſer. lxxii. Idens iheſus turbas aſcendit ⁊cͣ. Mat. 5. et lu. 6 nihil ē patria deſiderabilius. ſic̄ quidā dixit. Neſcio qūo natale ſolūdulcedine cunctos tenet. et memores non ſinit eē ſui. Et virgi. Vincit amor patrie laudumqꝫ īmenſa cupido. Nobis igit̉ exu libꝰ a patria noſtra celeſti vn̄ originē duximus inatus eſt amor illuc redeundi. qui totiens excitat̉ in nob̓. quotiens laudes ipſi us patrie audimus referre. ſic̄ dicebat pſal. Letatus ſum in his que dicta ⁊cͣ. Et licet ſingule celebritates ſanctoꝝ excitent anīm hec tn̄ omniū ſanctoꝝ ſolennitas aīm debet vigilantius eleuare in qͣ regis noſtri maieſtas. mīſtroꝝ eius nobilitas. ꝯciuiū no ſtroꝝ beata ſocietas declarat̉. de quibꝰ agit̉ in pn̄ti euangelio. Et qꝛ an̄ omnia oꝑtet eū laudare qui ē ſanctus ſanctoꝝ cūctos ꝯdidit ſanctos. ideo pn̄s euāgeliū in tres ꝑtes diuidit̉. Primo extollit̉ regis eterni maieſtas venerabilis. Secundo deſcribit̉ an gelice creature dignitas honorabilis. ibi. Et acceſſerunt ad eū. Tercio diſtinguit̉ humane nature merces beatificabilis. ibi. be ati pauperes ⁊cͣ. B Circa primū maieſtas ipſius qui omniū ſanctoꝝ regaleꝫ obtinet principatū. ex ſex ꝯditionibꝰ declarat̉. nā ex ipſo ē ſalutare refugiū. ꝙ on̄dit noīs ꝓprietas. iheſus qui ſaluator vel ſalutaris interpretat̉. Secundo circa ſubiectos gerit attentū aſpectū. videns turbas. Tercio ſic attendit infima qd̓ tn̄ ſublimē habet aſcenſū. aſcendit in montē. Quarto habet tnͣquillitatis iudiciū. et cū ſediſſet. Quinto clare natiuitatis mīſteriū. ⁊ aperiens os ſuū. Sexto veritatis certe magiſteriū. docebat eos. Circa primū ꝯſiderandū. ꝙ ſi xp̄s eſt rex omniū fideliū. ſic̄ dixit angelus ad virginē. Regnabit ī domo ia. ⁊cͣ. De quo et̄ īterrogauert magi dicentes. Vbi eſt qui natus ē rex iudeoꝝ.

Sermo Si hoc inqͣꝫ eſt. merito nomen eius ē: iheſus: id ē ſalutaris. hec em̄ eſt drīa inter tirannū et regē. qꝛ tirannus diſꝑdit ſubditos rex aūt ſaluat. vn̄ ſalus populi rex ē. ideo clamabat ml̓ier que dam ad regē iſrahel. C. re. 6. dicens. Salua me dn̄e mi rex. et. ⁊ mach. 3. Videbat omas ſine regali ꝓuidentia impoſſibile eē pa cem rebꝰ dari. verus itaqꝫ rex xp̄s eſt. cui ꝯuenit nomen regale. vt iheſus. id eſt ſaluator dicat̉. ſicut legit̉ lu. o. Filius hoīs non venit aīas perdere. ſed ſaluare. Saluat aūt ſicut paſtor gregeꝫ. ſic̄ medicus egrū. ſicut redemptor captiuū. ſicut fidelis depoſitū ſic̄ dilectus amicū. et ſic̄ diues theſauꝝ. Iſa. 43. Ego ſum dn̄s et non ē abſqꝫ me ſaluator. ¶ Secundo tangit̉ eiuſdē regis ꝓuida circūſpectio: videns turbas: putauerūt quidā deū non videre terrena. nec eoꝝ habere curaꝫ quaſi maioribꝰ intentū. ⁊ ab his remotū inferioribꝰ. vn̄ ouid. de triſti. Vtqꝫ deos celumqꝫ ſiml̓ ſublime tuenti. Nō vacat exiguis rebꝰ adeſſe ioui. et Iob 22. dicit̉. An cogitas ꝙ deus excelſior celo ſit. ⁊ ſuꝑ ſtellaꝝ ver ticē ſublimet̉ et deicꝭ. quid em̄ nouit dn̄s ⁊ quaſi ꝑ caliginē iu dicat nubes latibulū eius. nec noſtra ꝯſiderat. ⁊ circa cardines celi ꝑ ambulat. taliū ſententiā recitat dauid dicens. Et dixerūt. qūo ſcit deus. et ſi ē ſcientia in excelſo. et iteꝝ. Nō videbit dn̄s nec intelliget deus iocob. Hec ē opinio iniquoꝝ hominū et im pioꝝ. qui vt īpune peccarent. finxerunt deū noſtra nō aduertere. ꝯtra quos elegant̉ arguit ipſe dauid dicens. Intelligite in ſipientes in populo. et ſtulti aliqn̄ ſapite. qui plantauit aurem nō audiet. aut qm̄ finxit oculū nō ꝯſiderat. qui corripit genteꝫ nō arguit. qui docet hominē ſcientiā. dn̄s ſcit cogitationes hominū. qm̄ vane ſunt. gͦ qui regnat in celis videt turbas hominū interris. humilia em̄ reſpicit in celo et in terra. nec quemadmodū principes ſeculi intendētes maioribꝰ minora negligit. ſed potius nihil eū latet. omne em̄ ocultū penetrat. omne minimū diſcernit. omne abiectuꝫ reuocat. omni infimo ſe applicat. nihil ita fedū eſt ꝙ illi non compareat. attingit em̄ vbicunqꝫ aſpectꝰ eius ꝓpter ſuā mundiciā. a fine vſqꝫ ad finē fortiter. ⁊ diſponit omnia ſuauiter. vnd̓ ꝯtra adulteriū dicentē. Eccle. 23. Quis me videt tenebre circumdant me. et parietes cooperiūt me quē ve reor delictoꝝ meoꝝ nō memorabit̉ altiſſimus. ꝯtra hunc ſic ob icit eccleſiaſticus nō intelliges. qm̄ oculi dn̄i multoplus lucidio res ſuꝑ ſolem ſunt. circūſpicientes omnes vias hoīm ⁊ ꝓfundū abiſſi. et hoīm corda intuentes in abſcōditas ꝑtes. dn̄o em̄ deo anteqͣꝫ crearent̉ omnia ſunt agnita. ſic et poſt factū reſpicit oīa. Gre. 16. mor. c. 6. Oīpotēs deus ſic exteriora circūdat vt interiora

lxxii impleat. ſic interiora īplet. vt exteriora circūdet. ſic ſūma regit. vt īfima nō deſerat. ſic imis pn̄s eſt. vt a ſuꝑioribꝰ nō recedat. ſic latet ī ſua ſpē. vt tn̄ cognoſcat̉ in oꝑatione. ſic cognoſcit̉ in ſuo oꝑe. vt tn̄ comp̄hendi non valeat a cognoſcētis extimatio ne. ſic intēdit omnibꝰ. vt ad ſit ſingul̓. ſic adeſt ſingul̓. vt ſimul omnibꝰ nunqͣꝫ deſit. D Tercio rex iſte nr̄ commendat̉ a celſitudine maieſtatis: aſcendit in montē: mons ſion ẜm ilido. 14 ethi. ſic dicit̉ eo ꝙ emineat. tripliceꝫ aūt eminentiaꝫ xp̄s aſcen dit. Prima ē deitatis. monteꝫ em̄ deitatis xp̄s aſcendit nō vbi aliqn̄ non erat. ſed vbi ſꝑ erat. vn̄ aſcendit eternalit̓. qꝛ aſcen ſus eius nec principiū habet nec finē. qꝛ igit̉ equalitatē patris habet. ideo dicit̉ aſcēdiſſe in montē. pſal. Nons dei. mons pin guis. mons in quo bn̄placitū eſt deo habitare in eo. etem̄ dn̄s habitabit in fine. Eccle. 24. Ego in altiſſimis habito. et thronus meus in columna nubis. Secūdus modus ē eminentia be atitudinis. de quo exo. 15. Plantabis eos in monte hereditatitue. et rurſus. 24. Et ſpēs glorie dn̄i quaſi ignis ardens ſuper verticē montis hūc montē glorie aſcēdit eternalit̓. eſt em̄ ſplen dor glorie et figura ſubſtātie ad quē pater. exurge gloria mea Tercius mons ē celeſtis eminentia qꝛ corporalit̓ ſuꝑ omnes ce leſtes mōtes xp̄s aſcēdit. Mar. 16. Poſtqͣꝫ locutus ē eis aſſumptus ē in celū. Pſal. Excelſus ſuꝑ om̄s gentes dn̄s. et ſuꝑ celos gloria eius. quis ſicut dn̄s deus nr̄ qui in altis habitat ⁊c. E Quarto rex nr̄ et princeps commendat̉ a plenitudine pt̄atis: et cū ſediſſet: qꝛ cuncta mouet ſine ſua mutatione. Sedere dicit̉. ⁊ hoc atteſtat̉ pleītudini pt̄atis. qm̄ abſqꝫ ſui variatione ſolo nu tu volūtatis cūcta ꝑagit. pſal. Qutabis eos et mutabunt̉. tu aūt idē ipſe es. Sed nob̓ videnda ſūt tria. primū quid ſit iſta ſe des. ſecūdo vbi poſita. tercio qualit̓ ſituata. De primo dicit̉ iſa. 66. Celū ſedes mea ē. celū intelligit rōnalē ſubſtantiā in qua ſe det oīa diiudicans. vel celū eſt ꝓpria bonitas in qͣ reſidens ad ni hil alid̓ mouet̉. Iſa. 6. Vidi dn̄m ſedentē ſuꝑ ſoliū excelſū et ele uatū. Soliū regal̓ eſt ſedes. vn̄ dicit̉ ſoliū quaſi ſediū. et ē natu ra rōnal̓. et ſi ſoliū dicit̉ a ſoliditate. tūc iſtud ē diuina bonitas. cunctis ſolidior. que ſuꝑ oīa excelſa ē eleuata. ſi vero ſoliū dicat̉ a ſilos grece qd̓ eſt lignū. qꝛ ex ligno fiebant ſedes regū. tunc ſoliū regis eterni creatura rōnal̓ eſt. eo ipſo ꝙ creatura velut li gnū fragil̓ eſt. iſtud aūt ſoliū excelſū eſt natura āgelica. ſed eleuatū eſt natura humana. Secūdo videndū eſt vbi ſit iſta ſedes poſita. et hoc dicit pſal. Qui ſedes ſuꝑ cherubin. qm̄ excedit omnē pleītudinē ſcīe ⁊ ītellectus. Tercio ꝯſiderādū vbi ſit ſituata

Sermo de quo Hebre.i. Sedet ad dexterā patris in excelſis. Dextera eſt eternitatis honor. et equalitas glorie. ꝓuer. a. Longitudo dierū in dexterā eius ⁊cͣ. Quinto regis noſtri nobis origo deſcribit̉ et aperiens os ſuū: os xp̄i eſt intellectuale cor dei patris. vnd̓ ꝓcedit. qd̓ os verbū aperit. cū patreꝫ manifeſtat dicentē. ſic̄ em̄ verbū ab ore. ita filius a patre. et ſicut verbū os aperit. ita xp̄s patrē manifeſtat. De primo pſal. Eructauit cor meū verbū bonū. ⁊ eccle. 34. Ego ex ore altiſſimi ꝓdij primogenita an̄ omnē creaturā. Qūo vero os paternū xp̄s aperuerit. id eſt manifeſtauerit. ipſe dicit. Io. 18. Exiui a patre ⁊ veni in mundū. et iteꝝ 18. Pater manifeſtaui nomen tuū hominibꝰ quos dediſti mihi. Neqꝫ em̄ os paternū vllus potuit aperire. id eſt manifeſtare. ni ſi verbū. id eſt filius. qui ab ipſo ꝓcedit. Mat. ii. Nemo nouit patrē. niſi filius. et cui voluerit filius reuelare. Io. i. Deum ne mo vidit vnꝙͣ. niſi vnigenitus filius. qui ē in ſinu patris ipſe enarrauit. F Sexto deſcribit̉ magiſteriū veritatis. quo rex nr̄ docet omnē intellectū: docebat eos: ipſe ē qui dicit Io. 13. Vos vocatis me magiſter et dn̄e. et bn̄dicitis. ſum etem̄. Cuius ſin gulare magiſteriū ipſe tangit. Mat. 24. Nec vocem ī magiſtri. qui amagiſter veſter vnus eſt xp̄s. ſine cuius magiſterio nemo docet. poteſt em̄ homo ꝑſonare verbis exterius. ſed veritatē ipſe ſolus deſcribit in mentē. que veritas ē. vn̄ aug. 5. ꝯfeſ. Nullus preter te doctor eſt veri. vbicunqꝫ ⁊ vndecunqꝫ clamauerit. Iob 35. Quis poſuit in viſceribꝰ hoīs ſapīam vel quis dedit gallo in telligentiā. Ratione huius doctrine dicit rica. de ſancto vict. 1. de tri. Vtinā attenderent pagani cū quanta ꝯfidentia xp̄iani fideles poterunt dicere deo. dn̄e ſi errauimus ꝑ te decepti ſumus. E Secunda pars. Ecundo ex his que ꝑtinent ad ſolennitatē huius diei eſt ꝯſideratio angelice dignitatis. que in verbis iſtis deſcribit̉. cū dicit. acceſſerūt ad eū diſcipuli eius. vbi ſuꝑni eius ſpūs commendant̉ triplicit̓. et primo a diſcipulatu deitatis. diſcipuli eius. ſecūdo ab acceſſu familiaritatꝭ. acceſſerunt. Tercio a termino ſtabilitatis. ad eū. Ratione primi ꝯſiderandū eſt. qꝛ beati illi ſpūs dicunt̉ eſſe diſcipuli ſumme ſapientie. que tenet magiſteriū in ſcola celeſti. ſic̄ legit̉ Iob. c. anunciat de ea. id eſt de luce ſapientie. amico ſuo. ꝙ poſſeſſio ei us ſit. et ad eā poſſint accedere. ideo iſti diſcipuli commendant̉ 3. reg. io. qꝛ ſapīam ab ore veritatis ꝑcipiunt. beati viri tui. et beati ſerui tui. hi qui ſtant corā te ſemꝑ. et audiūt ſapīam tuā. Iſte vero diſcipulatus angelicus ꝯſiſtit in tribꝰ. ſcꝫ cognitione.

lxxiii diſtinctione. ſiue ordine. et oꝑatione H Suſcipit em̄ diſcipulus a magiſtro tria quedā. ſcꝫ doctrinā vni cognitio. diſtinctionē et inde ordo. imperiū et inde oꝑatio. A veritatis igit̉ doctrina. primo ſuſcipiūt cognitionē omniū. velut clariſſima ſpecula que imaginē omniū expreſſaꝫ hn̄t. vn̄ Dioni. in. c. de an. ierar. Ipſi ſunt ſpecula clariſſima et īmaculata ſuſceptiua radij princi pal̓ lumīs. hn̄t deitatis cognitionē apertā. mundanoꝝ cogniti onē certā. ⁊ mutuā cogitionē ꝯſpituā. De primo mat. 18. An geli eoꝝ ſemꝑ vident faciē patris mei qui in celis ē. de ſecūdo le git̉. z. palip. 3. ꝙ facies therubin verſe erāt ad exteriorē domū. domus īterior celeſtis ē patria. domus vero exterior mūdus iſte ⁊ qm̄ angeli mundanoꝝ hn̄t notitiā. ideo facies eoꝝ ad domū exteriorē ꝯuerſe dicunt̉. nec miꝝ ſi totius creature hn̄t notitiā. qui fontē ſapientie oīa ꝯtemplant̉ ⁊ intuent̉. vn̄ gre. ⁊. mo. c. ⁊ Quid em̄ de his que ſcienda ſūt neſciūt. qui ſcientē oīa ſciūt. ꝙ aūt mutuā de ſeipſis habeāt notitiā ex virtute diuini magiſterij poteſt ītelligi ex eo ꝙ habet̉ exo. 25. vbi dicit̉ ꝙ cherubin re ſpiciebāt ſe mutuo. verſis vultibꝰ in ꝓpiciatoriū. Reſpiciūt au tē ſe mutuo. qꝛ mutuo ſe cognoſcūt. ex eo ꝙ vultus mentꝭ vni uſcuiuſqꝫ ad alteꝝ ꝯuertit̉. ſed hoc ideo. qꝛ diuinitatꝭ ꝓpiciato riū ꝯtemplant̉. I Item diſcipuli diſtinguēte magiſtro hn̄t or dinē. quātus aūt ſit ordo virtutū celeſtiū. qͣꝫ ſapient̓ diſtinctus qͣꝫ potent̓ colligatus. nō facile poteſt ab hoīe mortali explicari. Iob. 8. Nunquid noſti ordine celi. et pones rōnē eius interra ex his tn̄ que dicit ſacra ſcriptura. deprehendi poteſt tres eſſe ie rarchias. id ē ſacros principatus. et nouē ordines ſuꝑnoꝝ ſpi rituū. Legit̉ em̄ 3. reg. 6. ꝙ ſalomō edificauit atriū. interius tri bus ordinibꝰ lapidū politoꝝ. ⁊ vno ordine ligni cedrini Atrium īterius ē eccleſia triūphans cuius comꝑatione militās eccle ſia exterius ē. politi vero lapides ſuꝑni ſunt ſpūs. lapides viui lapidee firmitatis ⁊ politi ſine vlla mentꝭ aſperitate. Ex his ve ro tꝑalit̓ diſtinctis ẜm tres ierarchias ꝯſtat edificiū eccleſie triū phantꝭ. vnus vero ordo lignoꝝ cedri ſūt om̄s aīe beatoꝝ hoīm que lignū dicunt̉ ex fragilitate nature. ſed cedrus rōne incorruptibil̓ glorie. tres vero ierarchie ſūt ſuprema media et infima. in ſuprema eſt ꝑfectio. in media illuīatio. ſed infima purgatio. ſic̄ dicit Dio. de an. tera. Iſte vero ierarchie lapidee diſtīguunt̉ rurſus nouē ordinibꝰ angeloꝝ ſignificatꝭ ꝑ nouē lapides precioſos deſcriptos eze. 28. ita vt quelibet ierarchia tres lapides ꝯtineat. Suprema ierarchia habet ſeraphin ardens. qui ꝑ carbunculū deſignat̉. Itē cherubin ītelligentes qui ꝑ criſolitū deſis

Sermo nant̉. in quo ad oculū ſolis rutilat ſtella aurea. Itē thronos cū tnͣquillitate diiudicātes qui ꝑ cōpaſion intelligunt̉ auro ſimilē qui etiā bulientē aquā ꝑ ſui īmiſſionē differre facit. ⁊ hoc ꝓpriū ē tnͣquille iudicantꝭ. Media ierarchia habet ordinē primū dn̄a tiones toti mundo preſidentes. que ꝑ ſaphiꝝ intelligunt̉. cuius color ē perſpicuus et flauus. ſic̄ celū ſerenatū. ſerenū em̄ oportꝫ eē preſidentē ſine vlla nebula erroris. aut malicie. Itē habet pͥn cipatus reges et ꝓuinciis ſpūalit̓ imꝑantes. qui berillū deſignā tur. nā hic lapis valet ꝯͣ hoſtes. et dicit̉ reddere hoīem īuictū. et mitē. quod totū principibꝰ ꝯuenit. Itē habet poteſtates. quo rū potentie nihil reſiſtit. vn̄ deſignant̉ ꝑ iaſpidē. de quo fert̉. ꝙ reddit hoīem gratū. et potentē. et tutū. Infima vero ierarchia primū habet ordinē virtutū. quaꝝ actio ad oīa ſe extendit que ꝑ ſmaragdū intelligunt̉. cuius coloris virentis tanta vis ē. vt etiā ꝓxīm aerē ſui colore īficiat. Itē habet archāgelos. qui ma iora denunciāt. iſti ꝑ oneꝫ deſignant̉. qui colorē habet nigꝝ. venis albis variatū. et habet figurā humane vnguis. ea em̄ q̄ ꝑ ipſos denunciant̉. licet rōne reuelationis venā habeāt albā. qꝛ tn̄ ſunt magna miſteria. rōne obſcuritatis ſūt nigra. Itē ha bet angelos. quoꝝ ſunt ꝑticulares effectus et reuelationes. iō ꝑ ſardiū intelligunt̉ ſimilē terre rubee. qꝛ infimus ordo ē. ſic̄ ter ra vltimū elementoꝝ. R Itē diſcipuli magiſtri imꝑio oꝑan tur. ſic et ſuꝑni ſpūs oīa ꝑficiūt dīnitatis īperio. pſal. Potētes virtute facientes verbū illius. ad audiendā vocē ſermonū eius dedit aūt illis deus imperiū mundū iſtū regendi. quē primū regūt ꝓmulgando leges. Gal.3. Lex ordīata ꝑ angelos fuit. Itē ꝓtegendo hoīes. pſal. Angelis ſuis mādauit de te ⁊cͣ. Itē expug nando hoſtes. Iudi. 5. De celo dimicatū eſt ꝯͣ eos. ſtelle. i. ange li manentes in ordine et curſu ſuo. adu̓ſus ſiſarā pugnauerūt. Siſara excluſio gaudij interpretat̉. et hic ē nr̄ hoſtis. qui ad hoc preliat̉. vt a gaudiis eterne vite nos excludat. Secūdo nā angelica deſcribit̉ familiaris diuinitati cū dicit̉: acceſſerunt: L Quoꝝ acceſſus quadruplex. ſcꝫ ꝯformationis nature. ꝯuerſationis gr̄e. ꝯtemplationis clare. ⁊ dilectionis ītime. Et prīo qui dē ad dn̄m accedūt ꝑ ꝯformitatē nature. qꝛ ſūt ſpūs ſine corꝑe ſic̄ ⁊ diuina natura. pſal. Facit angelos ſuos ſpūs. vn̄ aug. 12 ꝯfeſ. Duo feciſti dn̄e. vnū ꝓpe te. angelicā ſcꝫ naturā. et alteꝝ longe a te. ſcꝫ informē naturā. ꝓpter hāc ꝓpinquitatē ꝯformita tis nature. ipſi āgelici ſpūs dicunt̉ filij dei. Iob.38. Cū me lau darent ſil̓ aſtra matutina ⁊cͣ. Secūdus acceſſus ē ꝯuerſionis gratie. qꝛ naturā angelicā ſibi ꝓpīquā naturalit̓ fecit eē ꝓpinquiorē

xxiii. ſuꝑnalit̓ ꝯuerſionis gr̄a. Eze. i. dicit̉. ꝙ facies eoꝝ et pēne eo rū extente erāt deſuꝑ qꝛ nō ad inferiora adu̓ſi. ſed ad ſuꝑiora ꝯu̓ ſi ſūt. ideo ꝯuenit eis illd̓. Mat. 3. Ecce angeli acceſſerūt et miſtrabāt ei. Tercius acceſſus ē clare ꝯtemplationis. cū em̄ cogno ſcūt creaturā in ꝓpria natura. aut circa illā aliqd̓ exhibet̉ mīſte riū. ex hͦ vident̉ ab īterna luce recedere. ſed cū eadē in verbo diui nitatꝭ cognoſcūt. tūc a veſꝑtina cognitione. cognitione matu tina accedūt ad dn̄m. de quo iob. i. quadā die venerūt filij dei vt aſſiſterēt corā dn̄o. dies ē claritas ꝯtemplationis. ſed nō cū in ꝯtemplatione aſſiſtūt angeli corā dn̄o. ſed in ea ſolū que cognoſcūt res in verbo. nō tn̄ dicunt̉ res ſic cognoſcere in ſeipſis qn̄ ſꝑ eas in verbo cognoſcāt. vt dicit aug. 4. ſuꝑ gen. ad lr̄aꝫ et iō ꝯtemplatione veritatꝭ ſꝑ accedūt. Quartus acceſſus ē intime dilectionis. amor em̄ amantē tranſfert in amatū. et qꝛ diligūt deū etiā pluſqͣꝫ ſeipſos. iō magis ad deū accedūt. ⁊ illi ſūt ꝓpinquiores qͣꝫ ſibiipſis. Gre. 5. mo. 35. Natura angelica eo ip ſo ꝙ creatura ē in ſemetipſa viciſſitudinē mutabilitatis habet. qua videlꝫ mutabilitatē vincit. ꝑ hoc ꝙ ei qui ſꝑ idē eſt vīculis amoris illigat̉. Tercio cū dicit̉: ad eū: huius ꝓpinquitatꝭ termi nus exprimit̉. Ad eū em̄ accedūt qui ē bonꝰ oīs boni. finis oīs appetitus. termīus oīs motus. quies oīs laboris. p̄miū oīs vir tutꝭ. ſufficientia oīs defectus. et vt breuit̉ vniu̓ſa ꝯcludā. qui ē oīa in oībꝰ in quē deſiderāt angeli ꝓſpicere ⁊cͣ. Tercia pars. M Ercio iuxta diu̓ſitatē meritoꝝ diſtinguit̉ premiū animaꝝ ſanctaꝝ. cū dicit̉: Beati pauꝑs ſpū. Vbi ꝯſide randū primo. qꝛ cōe premiū cunctis iuſtis beatitudo ē quā diffiniuit boe.3. de ꝯſo. dicēs. ꝙ ē ſtatus oīm bo noꝝ aggregatione ꝑfectus. Statū dicit rōe ſtabilitatꝭ et ꝑma nētie. ꝑfectū dicit rōe durationis. et īdeficiētie oīm bonoꝝ aggregatione. dicit rōe inſeꝑabilitatꝭ et ꝯueniētie. huiꝰ em̄ mū di bona. beatificare nō pn̄t. qꝛ nullū de ſe ꝑfectū eſt. ſed deficiēs nec aggregat ſibi alid̓ bonū. ⁊ vlteriꝰ nō eſt ſtabile ⁊ ꝑmanēs ⁊ hoc ē videre in his q̄ appetūt hoīes in quibꝰ ꝓpriā ꝯſueuerūt ponere beatitudinē et hec ſūt. diuicie. honores. pt̄ates. gloria. voluptates. fortitudo. decor. et ſanitas. on̄dit aūt boe. nihil ho rū facere hoīem felicē. Primo quidē longe ſūt diuicie a vera bea titudine qͣ ſubripi pn̄t hn̄ti. Itē ſi honorē cupis ſupplicab̓ danti et qui preire ceteros honorē cupis poſcendi humilitate vileſces. Aliā rationē ariſto. aſſignat. d. ꝙ honor ē bonū honorantꝭ nō honorāti. beatitudo vero ē bonū felice. Iteꝫ ſi potentiā deſideras.

Sermo ſubiectoꝝ obnoxius ꝑicul̓ ſubiaceb̓. Itē ſi gloriā queris ꝑ aſꝑa queqꝫ diſtractus ſecurus eē deſiſtes. Itē voluptates quis credat heatū facere.ſ. viliſſime ac fragiliſſime rei corꝑis ſeruū ꝯſtituāt. Itē qm̄ facile fortitudo et decor et ſanitas tollunt̉. ꝯſtat qn̄ ꝑ hͦ nō ſumus felices. Illd̓ igit̉ bonū in qͥ hec oīa aggregata ſūt ſanctoꝝ aīas facit eē beatas. ⁊ ipſū eſt ſūmū bonū ꝙ videre ⁊ ama re beatū ꝯſtituit. vn̄ amb̓. i. de of. Sacͣ ſcpͥtura beatitudinē ꝯſti tuit in cognitione dei. et fructu bone oꝑationis. fructus aūt a fruitione nomē accepit. frui vero ē amore inherere alicui rei ꝓpt̓ ſeipſā. vt dicit aug. hec igit̉ beatitudo ē cōis oībꝰ ſanctis aīabꝰ Sꝫ ſpūalia p̄mia diſtinguunt̉ nouē beatitudinibꝰ iuxta diu̓ſita tē meritoꝝ. Et pͥmo tangit̉ premiū apl̓ici meriti. meritū quidē ſignat in eo ꝙ dicit: pauꝑs ſpū: id ē ẜm aug. hūiles ſpū non hn̄tes inflante ſpūm. multi quidē vident̉ hūiles exterius. quoꝝ īteriora plena ſūt dolo. ſic̄ dicit̉ eccle. 19. ſed hūilitatē ſpūs ipſe attendit qui ē ponderator ſpūum. vel pauꝑs ſpū. hūiles ꝯtem ptores mūdi. abdicātes tꝑalia volūtate ſpūali diffidētes de ſuis viribꝰ. vel aliter pauꝑs ſpū ītelligunt̉. qui ꝑfecte rebꝰ ſecularibꝰ abrenūciāt. non tm̄ vſu. ſed etiā affectu et deſiderio. quoꝝ ſpūs pauꝑ ē nihil cupiens. ſic pauꝑes ſpū glorioſi fuerūt apl̓i hūiles abrenūciātes diciis. de quibꝰ duobꝰ pͥnceps apl̓oꝝ xp̄o ꝓpoſuit q̄ſtionē. Mat. 19. Ecce nos relinqͥmꝰ oīa abreuūciātes diuicijs et ſecuti ſumꝰ te. hūil̓r abrenūciātes hōribꝰ. Quid gͦ erit nob̓. iō huiꝰ meriti p̄miū explicat̉. beati ſūt tales beatitudine eētiali. ſed beatitudo ſpūal̓ huiꝰ meriti tāgit̉: qm̄ ipſoꝝ ē reg nū celoꝝ: Ber. pauꝑibꝰ parit̉ et martiribꝰ regnū celoꝝ ꝓmit tit̉ qꝛ ꝓ pauꝑtate quidē emit̉. ſed in paſſione ꝓ xp̄o abſqꝫ oī di latione ꝑcipit̉. pauꝑtati regnū. hūilitati celū debet̉. igit̉ pauꝑi bꝰ ſpū dat̉ ꝓ mercede regnū celoꝝ. Iſti ſūt apl̓i qͥ ſub imꝑatorē xp̄o reges ſūt celi. de quibꝰ iſa. 50. Ambulabūt gentes in ſplen dore ortus tui. et lꝫ regnū celoꝝ cūctis det̉ beatꝭ. nō tn̄ eſt oīm ſed eoꝝ qͥ abrenūciatione pn̄tiū ipſū acqͥſiuerūt. quibꝰ dicit̉. ſe debitis ſuꝑ ſedē ⁊cͣ. ¶ Sequit̉ beatitudo patriarchaꝝ veteris teſti. quoꝝ tangit meritū: mites: fuerūt ſancti pr̄es et benigni qn̄qꝫ potētes eēt et mag̓ auctoritate. ex quibꝰ abraā mitis fuit remittēdo iniurias ablate vxoris. fugiens lites exortas paſtoꝝ. Iſaac vero in dānis illatis tenuit manſuetudinē. Iacob in ꝑſecutione fr̄is et fraudibꝰ labā nō eſt ꝑturbatus. Ioſeph tāte fu it māſuetudīs. vt lacrimas effudent ꝓ fr̄ibꝰ inimicꝭ. Miſes ſu per om̄s hoīes qͥ morabant̉ in terra fuit mitiſſimus. ſic̄ dicit̉ nu.2. Samuel ꝓ ſalute ſe ꝯtēnentiū exorauit. Dauid aūt planxit

lxxii. mortē inimici. Iſti ſancti patres qͥ māſuetudīe ceteros p̄ceſſerūt: beati ſt̓. nō cōi beatitudīe. ſed ſingl̓r: qm̄ ipſi poſſidebūt terrāduplex vero terra eſt q̄ iſtis poſſidēda ꝓmittit̉. vna celeſtis firma ⁊ fertil̓. fluens lac et mel. de qua psͣ. portio mea ſit in terra viuuentiū. Altera terra ē ꝓprie corporeitatꝭ. de qua iob.4. Habi tāt domꝰ luteas ⁊ terrenū habēt fundamentū. ſanctis vero patriarchis qm̄ terra fertilitatis ꝓmiſſa fuit. nec data ē in pn̄ti. iō dabit̉ in futuro poſſidēda. corpus etiā ꝓpriū poſſidebūt dū ple no iure dn̄abunt̉ eidē. ꝙ dū viuimꝰ ꝑtim peccatꝭ ſubicit̉. iob. 9 Terradata ē in manu ipij. ſed tc̄ verificabit̉ illd̓ iſa. 6. Nō audi et vltra iniqͥtas in terra tua. lꝫ aūt et alijs iuſtis tradat̉ iſta be atitudo. ſoli tn̄ patriarche huiꝰ rei pͥmi ſūt poſſeſſores. a quibꝰ iure hereditario tnͣſfert̉ hereditas. eccle. 44. Cū ſemīe eoꝝ ꝑmanet bona hereditas. ⁊ iſa. 6. Om̄s iuſti in ꝑpetuū hereditabūt ter ram. O Sequit̉ tercia beatitudo q̄ eſt penitentiū. cuius beatitudinis tangit̉ meritū: qui lugēt: Quidā plangūt ꝓ dāno tꝑa liū. quoꝝ luctus nō eſt meritorius. ſed culpabil̓ eſt iniciū luctuſ et̓ni. eccle. 12. Ibit hō in domū eternitatꝭ ſue et circuibūt in via plāgentes. qui vero irriguū ſuꝑius hn̄tes gr̄am lacrimaꝝ ꝓ cō miſſis delictis. et ꝓ dilatione ſuꝑne patrie illi merent̉. peccatores em̄ ad luctū pnīe inducunt̉. iere. 9. Deducāt oculi veſtri lacrimas. et palpebre veſtre defluāt aquis. et docete filias veſtras lamentū. aſcēdit mors ꝑ feneſtras noſtras. īgreſſa ē domus nō ſtras. huiꝰ planctꝰ ſubiungit̉ premiū: beati: em̄ tales ſūt: qm̄ ipſi ꝯſolabunt̉: psͣ. ẜm multitudinē do. me. ⁊cͣ. Io. c. Plorabitis et flebitis vos ⁊cͣ. erit em̄ tc̄ penitētibꝰ ꝯſolationis gaudiū. pͥmoqꝛ ꝑ lacrimas qͥ prius erāt inimici. ꝯſpiciēt ſe factos amicos familiares dei. Secūdo qꝛ dolori culpe ſuccedet gaudiū glorie. tercio qꝛ ꝑ lacrimas videbūt qn̄tū dānationis ꝑiculū euaſe rint. iō abſtergꝫ deus omnē lacrimā ab ocul̓ ſanctoꝝ. felices ſūt iſte lacrime quas manꝰ diuina abſterget. P Sequit̉ quarta beatitudo que ē ꝓphetaꝝ quoꝝ tangit meritū: qui eſuriūt et ſi tiūt iuſticiā: hͦ iuſticia xp̄i eſt. ſic dicit̉.i. cor. i. ꝙ factꝰ ē nob̓ ſapīa et iuſticia. ꝑdita em̄ erat iuſticia peccante hoīe. ſed ipſe xp̄s nob̓ iuſticia factus ē. hāc deſiderātes ſancti ꝓphete dicunt̉ eſuriſſe et ſitiſſe. hāc ſic eſuriebat daniel. d. Panē deſiderabilē nō come di. hanc ſitiebat dauid. d. Sitiuit aīa mea ⁊cͣ. huic aūt deſiderio ſucceſſit ſaturitatꝭ beatitudo. tales em̄ ſūt: beati qm̄ ipſi ſaturabunt̉: In deguſtatione em̄ huiꝰ iuſticie totus aīus faciat̉. psͣ. ſa ciabor cū ap. glo. tua. vn̄ moy. et elias aliqͥd huiꝰ cibi guſtan tes. xl. diebꝰ ⁊ noctibꝰ obliti ſūt cibū corꝑalē māducare. Sequit̉ quinta beatitudo eoꝝ qui cōi noīe ꝯfeſſores dicunt̉. quoꝝ me

Sermo ritū ē. qꝛ ſūt: mīcordes: dederūt eī manū et os mīe oꝑbꝰ. ipſi ſoli ſūt quoꝝ oꝑa deꝰ laudabit ī iudicio. ſic̄ legit̉ mar. 25. psͣ. Iocūdus hō qui miſeret̉ ⁊cͣ. taliū merces ſubiūgit̉: beati qm̄ ipſi mīam ꝯſeq̄nt̉: id em̄ qͥ acquirit̉ alicui vita et̓na. ipſa mīa ē largitoris q̄ ꝓprie acqͥrit̉ mīa ꝓmerentꝭ bar. g. adducit dn̄s iſrl̓ cū iocūditate et luīe maieſtatꝭ ſue. cū mīa et iuſticia q̄ eſt etiā in ip ſo. de his virg. h̓ ſūt om̄s qͥ ſui meōres alios face̓ merendo. Se quit̉ ſexta beatitudo. q̄ eſt virginū. quoꝝ ē regina virgo virginū. hoꝝ meritū eſt. qꝛ dicunt̉: mūdo corde mundū cor ē. ꝙ nul la polluit carnis voluptas. tob. 3. nunqͣꝫ ꝯcupiui viꝝ. et mundaꝫ ſeruaui aīam meā ab oī ꝯcupīa. huic mūdicie debet̉ purior quedā et illuſtrior viſio dei. de qua ſubdit: beati. ſūt tales: qm̄ ipſi deū videbūt: om̄s quidē ſācti deū vidēt. ſed puritas cordis virginū hͦ meret̉. vt quodā p̓uilegio ſingl̓ri deū ꝑſpicaciꝰ intu eant̉. vn̄ ꝯtingit ꝙ exurgūt in laudē quandā deitatꝭ q̄ illis ſol̓ eſt no. apoc. 14. cantabūt canticū nouū an̄ ſedē dei. et nēo poterat dicere canticū illd̓. niſi illi qͥ cū mulieribꝰ nō ſūt coīqͥnati ⁊cͣ ¶ Sequit̉ beatitudo ſeptīa. q̄ eſt pōtificū ⁊ p̄latoꝝ ecc̄ie q̄ rōe meriti appellant̉: pacifici: ipſi em̄ etiā iniuriati exhibēt ſe pacificos ſubditꝭ. et circa pacē ecc̄ie p̄cipue īſiſtūt ꝯſeruādā. iob. 25 qͥfacit ꝯcordiā in ſublimibꝰ ſuis. qꝛ p̄latos ſꝫ ſublimes ī ſuſceptis īiuris facit ꝯcordes. psͣ. rogate q̄ ad pace ſūt irl̓m. hoꝝ ſubiungit p̄miū. beati qm̄ filij dei vocabunt̉: nihil amabiliꝰ. nihil cariꝰ. nihil horabiliꝰ. et nobiliꝰ filiis dei. et recte tale p̄miū tali merito ꝯuenit. qꝛ nihil ē deo odibiliꝰ auctore litis et diſcordie. vn̄ ꝯn̄s eſt nihil ibi eē cariꝰ filiis qͥ ſunt pace auctores. et ꝯcordie. psͣ. ego dixi dij eſtis ⁊cͣ. deos appellat p̄latos. qꝛ ſt̓ iudices ⁊ rectores. qui etiā ex hoc potiſſime diuini hoīes ſūt. qꝛ pacifici et iō filij excelſi om̄s. Sequit̉ octaua bt̄itudo. q̄ martiribꝰ ꝯue nit. quoꝝ tangit meritū: qui ꝑſecutionē patiunt̉. hoꝝ meritū. extribꝰ deſcribit.ſ. ex materia. vel ex re q̄ eſt ꝑſecutio in rebꝰ. in ꝓpinquis. in ꝑſona. ſecūdo deſcribit meritū ex virtute patīe. cū dicit patiunt̉. nō reſilientes. nō obiurgātes. ſed fortit̉ tollerātes vn̄ illd̓. Cedunt̉ gladijs more bidentiū nō murm reſonat. nec q̄rimonia. ſed corde tacito mēs bn̄ ꝯſcia ꝯſeruat patīam. ſecūdo deſcribit meritū ex cā: ꝓpter iuſticiā: nō quidē patiunt̉ martires tanqͣꝫ fures aūt hoīcide. ſed ꝓpter iuſticiā fidei. et iuſticiā vite. ec. q. ꝓ iuſticia agonizare. ꝓ aīa tua. et vſqꝫ ad mortē certa ꝓ iuſti cia. et deꝰ expugnabit ꝓ te inimicos. ber. qͥd ſibi vult ꝙ eadeꝫ ꝓmiſſio facta ē martiribꝰ et pauꝑibꝰ. niſi qꝛ vere martirij genꝰ vera pauꝑtas ē. hoꝝ vero p̄miū ſubiūgit: bt̄i qm̄ ipſoꝝ ē regnū celoꝝ: merito palā celoꝝ regnū hn̄t. qͥ ꝓ iuſticiā ipſiꝰ regni

lxxii. pugnauerūt. de quibꝰ virg. h̓ manēt ob pr̄iaꝫ pugnādo vulnera paſſi.i. ml̓titudo eoꝝ ẜm ſeruiū. Sꝫ adu̓tendū ꝙ idē regnū ſuꝑiꝰ attributū ē merito apl̓ico. ex qͥ dat̉ intelligi apl̓os et martires eiuſdē eē p̄mij. lꝫ illd̓ diu̓ſimode ꝯſeqͣnt̉. apl̓is em̄ debet̉ qꝛ renūciauerūt cūctis mūdanis. martiribꝰ vero. qꝛ etiā abnegaue rūt ſeipſos. R Sequit̉ nona beatitudo que doctoꝝ ē. de qͥbꝰvirg. h̓ ſūt pij vates et phebe digna locuti. qͦꝝ deſcribit meritū p̄cipuū. dn̄t aūt veritatē p̄dicare. q̄ triplex ē.ſ. iuſticie. doctrine. et vite. qͣꝫ veritatē et ſi repugnāt hoīes. nll̓atenꝰ tn̄ dn̄t obmit te̓. vn̄ dic̄. bt̄i eritis cū maledixerint vob̓ hoīes: blaſphemātes .ſ. et mala imp̄cantes ꝓpt̓ veritatē iuſticie denūciatā. Amos. 5. odio habuerūt corripientē in porta et loq̄ntē ꝑfecte abhoīati ſt̓ ſꝫ nihil ad doctores de huiuſmodi maledictionibꝰ. dic̄ em̄ psͣ. malelidicēt illi et tu bn̄dices: et ꝑſecuti vos fuerint: ꝓpt̓ veritatē fidei et doctrine. ſic̄ quidā heretici ꝑſecuti ſūt fideles doctores. et dixerint oē malū adu̓ſū vos. ꝓpt̓ veritatē vite. vitā doctoꝝ in famātes falſo. vn̄ ſubdit: mētiētes: ſic̄ de xp̄o dc̄m ē. ecce hō ve rax et potator publicanoꝝ et pcc̄oꝝ amicꝰ: ꝓpt̓ me: ecce cā qͣre ſupͣdcā hn̄t meritū. qꝛ ꝓpt̓ xp̄m hͦ tollerāt. ps. ꝓpt̓ te ſuſtinui ⁊cͣ huiꝰ vero meriti duplice tāgit bt̄itudinē. vnā in ſpe. alterā in re de pͥma dit̉: gaudēte: interiꝰ: et exultate: exteriꝰ: in illa die: lꝫ adu̓ſitas nocti. ꝓſꝑitas vero diei ꝯꝑet̉. tn̄ felicitas ſcl̓i potiꝰ nocti. adu̓ſitas vero diei aſſil̓at̉. qm̄ ꝓſꝑitas md̓i obnubilat mentē et ad noctē deducit ꝑpetuā. Sꝫ ex adu̓ſitas ſcl̓i ꝓpt̓ xp̄m tollera ta dies ē. qꝛ vexatio dat intellectū. et ad lucē ꝑducit et̓nitatis. Scd̓a bt̄itudo ē rei. de qͣ ſubdit: qm̄ merces vr̄a copioſa ē in cel̓ ſi merces gͦ iuſta. ſi vr̄a gͦ ꝓpria. ſi copioſa gͦ pleā bonitate. ſi in cel̓ gͦ ſecura et̓nitate. Illa bt̄itudo iuſticiā hꝫ mercedis. mat. 28. voca oꝑarios et redde ill̓ mercedē ſuā. iſa. 62. ecce merces eiꝰ cū eo. ⁊ opꝰ illiꝰ corā illo. Itē hͦ ſolū bonū ē ſcōꝝ ꝙ nēo ab ill̓ au ferre poterat. hͨ merces copioſe bonitatis ē. cui nullū bonū defic cui oē malū abē. gen. 15. ego ꝓtector tuꝰ et merces tua magͣ ni mis. hͦ merces ſecure ſublimitatis ē. vbi nͨ erugo nͨ timea demo lit̓. at nec fures effodiūt nec furant̉. Rogemus gͦ deū ⁊cͣ. In die animaꝝ. prima ꝑs ſermonis. lxxiii. Mne qd̓ dat mihi pr ⁊cͣ. Io. 6. Amatores A vite pn̄tis vitā aliā nō ſꝑantes mortē fugiūt quā tn̄ vitare nō pn̄t vt dn̄t velut finē omniū terribi liū. ſed vt dic̄ amb̓. li. de bo. mortis. nō ipſa morſ terribil̓ eſt. ſed opinio de morte. quaꝫ vnuſquiſqꝫ ꝓ ſuo interpretatur affectu aut ꝓ ſua ꝯſcientia ꝑhorreſcit. quin potius morte vita renouatur. qd̓ on̄dit euangelium preſentis

Sermo diei. vbi tria tangunt̉. prīo ſecuritatꝭ termīus. qͥ morte acquirit̉. ſecūdo reſurrectionis munꝰ ꝙ corꝑi ꝯcedit̉. ibi. qꝛ deſcēdi de celo. tercio diuinitatꝭ aſpectꝰ qui aīe tribuit̉. ibi. hec eſt em̄ vo. ⁊cͣ Ergo euangeliū on̄dit mortē non eē timendā ꝓpter illa tria. ꝓpter q̄ hoīes eā abhorrēt. timēt eī mortē qꝛ neſciūt qͥ ituri ſint ſed xp̄s dicit ad ſe venturos. timēt ꝓpter reſolutionē corꝑis ſed xp̄s reformationē ꝓmittit. metuūt vitā aīe interire eū corꝑe. ſꝫ xp̄s vitā eternā in ſui viſione denūciat. morte igit̉ potius ꝑficimur qͣꝫ deficiamꝰ. nō igit̉ metuenda ē tanqͣꝫ finis terribiliū. Ci ca pͥmū ꝯſiderādū. qꝛ xp̄s ſemetipſū dicit eē terminū aīaꝝ ex hͦ ſcl̓o tnͣſentiū. vt ſecuriꝰ hinc tnͣſeamꝰ. vn̄ amb̓. Intrepide ꝑgamꝰ ad redēptorē nr̄m ieſū. intrepide ad patriarthaꝝ ꝯſiliū. intrepide ad abraā patrē nr̄m. cū dies aduenerit ꝓficiſcam. intre pide ꝑgamꝰ ad illū ſanctoꝝ centū iuſtorūqꝫ ꝯuentū. in qͥ tnͣſitu tria nob̓ ꝯſiderāda occurrūt. pͥmū qꝛ fideliū aīe ſūt pr̄m donū xp̄o datū et hͦ eſt: B Omne ꝙ dat mihi pr̄: ſcd̓m qꝛ earūdē aīaꝝ ſe dicit terminū: ad me veniet. terciū qꝛ ipſaꝝ ſe dicit loeū ſuſceptiuū: et eū qui venit ad me nō eiciā foras: om̄s igit̉ fi deliū aīe xp̄o ſūt date ad eū deducte. ab ipſo recepte. date ſunt aūt illi a pr̄e. Io. 18. tui erāt et mihi eos dediſti. et mat. 11. oīa mihi tradita ſūt a pr̄e meo. hͦ eſt p̄cioſus theſaurus q̄ꝫ diabolꝰ poſtulat. gen. 14. da mihi aīas retera tolle tibi. Sed potius elegit deꝰ pr̄ eas tradere filio. qꝛ ab eo ereate. ex ipſo viuūt. in ip ſo ſubſiſtūt. ad ipſū tendūt. ꝑ ipſū redimunt̉. de pͥmo iob.33. ec ce me ſic̄ et te fecit deꝰ. de terciogen. ⁊. īſpirauit in faciē eius ſpi raculū vite ⁊cͣ. de tercio et qͣrto in act. apo. in ipſo viuimꝰ moue mur et ſumꝰ. de qn̓to mar. o. Venit filiꝰ hoīs dare aīam ſuaꝫ redēptionē ꝓ ml̓tis. et qꝛ tm̄ iuris hꝫ filiꝰ in aīabꝰ fideliū iō di cit ezeus. ecce om̄s aīe mee ſūt vt aīa pr̄is. ita et aīa filij mea ē. ſecūdo ꝙ datū eſt filio ad ipſū ꝑuenit. vn̄ dicit. ad me veniet ⁊ coꝝ. g. om̄s nos maīfeſtari oꝑtet an̄ tribunal xp̄i. vt recipiat vnuſquiſqꝫ ꝓpria corꝑis ꝓut geſſit. ſiue bonū ſiue malū C et no qꝛ diſpoſitionē oꝑtet p̄cedere hūc aduentū vt ad ſint ale celeſtis ꝯtēplationis. pedes recte affectōnis. manꝰ pie oꝑationis. lāpades ardētes clare intētionis. ephe. g. vt filij lucꝭ ābulate. qͥ ſic p̄paratus ē ſecure audit illā vocē. mat. 25. ecce ſpōſus venit. exite obuiā ei. exire obuiā eſt exire corpus iſtd̓ moriēdo. tali at̄ tnͣſitū oīs aīa venit ad xp̄m. et īpoſſibile ē venire ad xp̄m n mo riam. ps. ꝓpter te mortificam tota die. et apl̓s. cupio diſſolui ⁊ eē cū xp̄o. Et noͣ ꝙ iſtud venire ē tnͣſitus. psͣ. tnͣſibo ī locū tab̓naculi admirabil̓ ⁊c. Itē iſtd̓ venire ē ꝯu̓ti ad ſuā requiē nā h̓ vi uēdo autit̉ aīa. psͣ. Conu̓tere aīa mea in requiē tuā ⁊cͣ. Itē iſtud

lxxiii. venire ē viuificari. ita ꝙ morte viuit potius qͣꝫ mors acquirat̉. Io. 5. In iudiciū venit ſed tnͣſiet a morte in vitā. Itē iſtud veīre ē gaudere. psͣ. Veniētes veniēt cū exul. ⁊cͣ. Iſtud venire ē omnē carnalitatē finiri. gen. 7. Finis vniu̓ſe carnis venit corā me. Fi nis vniu̓ſe carnis mors ē que corā deo venit cū finita carnis aīa pura vita viuens deo pn̄tat̉ D Itē nota quis ſit huiꝰ aduē tus termīus. xp̄s videlꝫ qui dicit ad me veniet. ad ipſū em̄ ten dūt aīe ſic̄ ad locū in qͦ queſcāt. Au.i. ꝯfeſ. Feciſti nos dn̄e ad te. et inqͥetū eſt cor nr̄m. donec quieſcat in te. psͣ. In pace in idipſū ⁊cͣ. Au. 9. ꝯfeſ. O in pace. o in idipſū. o qui dixit. dormiaꝫ et ſomnū capiā. Itē ad ipſū tendūt ſic̄ eſurientes ad ſuauē cibū Mat. i. Venite ad me om̄s qui laboratis ⁊cͣ. ad me cibū. Eccl. 24. Spūs meus ſuꝑ mel dulcꝭ. hereditas mea ſuꝑ mel et fauū. Itē ad ipſū tendūt. ſic̄ ſitientes ad fontē. psͣ. Sitiuit aīa mea ad deū ⁊cͣ. Io. Siquis ſitit. veniat et bibat. et de ventre eius fluēt aq̄ viue. Itē ad ipſū venient ſic̄ aſpiciētes ad lucē vitaleꝫ. Psͣ. Apud te ē fons vite ⁊cͣ. ipſe em̄ eſt elyſos. vbi ẜm virgil. ſedes ſūt beatoꝝ. largior h̓ campus ether et lumīe veſtit. purpureo. ſolēqꝫ ſuū ſideranorūt. Itē ad ipſū veniūt ſic̄ ꝑegrini ad patriā qͣꝫ diu etem̄ hic viuimꝰ ꝑegrinam a dn̄o. ſed moriendo venimꝰ ad ipſū qui felix ē patria nr̄a. vbi viuoꝝ regio. de qua psͣ. Pla cebo dn̄o in regione viuoꝝ. quā patriā deſcribit Am. li. de bo. mo. dicēs. Ibimus eo vbi ꝑadiſus iocūditatis ē. vbi adaꝫ qui incidit in latrones neſcit iaꝫ vulnera ſua flere. vbi et latro ipſe regni ꝯſortio gratulat̉. vbi nulle nubes. nulla tonitrua. nulle coruſcationes. nulla ventoꝝ ꝓcella. nec tenebre. nec veſꝑ. nec eſtas. nec hiems vices variabūt tꝑm. nō frigus. nō grando. nō pluuie. nō ſolis iſtius erit vſus aut lune. nec ſtellaꝝ globi. ſed ſola dei claritas refulgebit. Tercio ꝙ ad xp̄m ꝑuenit nō eiicit̉. ſed amicabilit̓ ſuſcipit̉. vn̄ dicit: nō eiciā forss: extra ipſū qui ē male illi eſt. et qui cū ipſo eſt male illi eē nō pt̄. hinc ad danatos dicit. Diſcedite a me maledicti. Apo. 22. foris aūt canes ⁊ venifici et īpudici ⁊ hoīcide et idol̓ ſeruiētes. et oīs qͥ amat ⁊ fa cit mendaciū. qͣle bonū vero ſit eē intra ipſū dicit iob. 12. Pone me dn̄e iuxta te ⁊cͣ. qm̄ in ipſo ſalus ē ꝯͣ ꝑditioneꝫ gl̓ia ꝯͣ miſeriā auxiliū ꝯͣ adu̓ſa. ſpes boni ꝯͣ maliciā. ps. In deo ſalutare meū. ⁊ gloria mea ⁊cͣ. Neminē aūt eicit xp̄s. qn̄ potius om̄s fideles reci pit. pͥmo quideꝫ rōne īmēſe capacitatitꝭ q̄ capax ē oīm. iob. 11 excelſior celo ē. ꝓfundior īferno. lōgior terra. et latior mari. iſa. Ecce manꝰ dn̄i non ē abbreuiata vt ſaluare neq̄at. Itē om̄s recipit ex bn̄placito ſue volūtatꝭ. Io. c. Pr̄ quos dediſti mihi

Sermo volo vt vbi ſū ego et illi ſint. ꝓuer. 8. Delitie mee ſūt eē cū fili is hoīm. Itē om̄es recipit ex vigore ſue pt̄atis. qꝛ nemo pt̄ illi raꝑe quē aſſume̓ voluerit. Io. 10. Nō rapiet eas quiſqͣꝫ de maE Secunda pars. nū mea. ⁊cͣ. Ecūdo cū dicit̉. qꝛ deſcēdi de celo. ⁊cͣ. tangit̉ corꝑis nr̄i futura reꝑatio. Et tria facit. p̄mittit̉ em̄ volūtatis diuine executio q̄ volūtas cā eſt efficiēs nr̄e reꝑationis qꝫ deſcēdi de celo: aſſumēs mortalitatē ⁊ vitā tribuēs ecce mirabile ꝯmertiū negociationis celeſtis qͥ mortis p̄cio ven didit vitā. ſic aūt deſcēdit de celo. ꝙ celū ipſū nō deſeruit. ſic̄ ip ſe dicit Io. 3. Qui de celo deſcēdit filius hoīs ē qui ī celo ē. et ſap .18. et vſqꝫ ad celū attingebat ſtās in tra poſita origine nr̄e repationis. qꝛ de cel̓ remouet cām extraneā: nō vt faciā volūtatē meā: ſed loquit̉ de volūtate diuina. tc̄ filius nō habet volūtatē niſi eā que pr̄is ē. quoꝝ em̄ eadē eſt ſub̓a. eoꝝ ē etiā eadē volūtas. nō facit igit̉ xp̄s iuxta volūtatē ſuā.i. ſuā ꝓpriā. qꝛ volun tas diuina ē illi cōis pr̄i et ſpūiſan. ſi vero ītelligat̉ de volūtute hūana. q̄ alia ē potētialit̓ diuīe volūtati. tc̄ in ꝓpoſito reformat xp̄s nr̄a corꝑa ẜm volūtatē ſuā dupl̓r. pͥmo quidē qm̄ ex quodā hūanitatis affectu nollet hoīes eē morituros. ꝓ quibꝰ et ip ſe mortuus ē. et ſic nō eſſet ill̓ reꝑatio reſurrectōis nc̄ia. talē effectū ſutipſius hēbat apl̓s. d. 2. cor. g. Nolumꝰ expoliari corꝑe ſed ſuꝑindui vt abſorbeat̉ ꝙ mortale ē a vita. taleꝫ etiā affectū dicit amb̓. fuiſſe in xp̄o cū dixit. triſtis ē aīa mea ⁊cͣ. triſtis inqͥt. qꝛ ſtatutū erat hoībꝰ mori. ſed nō vult xp̄s hāc volūtatē facere hūani affectus. ſed potius vl̓t nos om̄s mori vt lecūbāt reſurrectō. nō em̄ vireſcit granū frumēti. nec in fructū multiplicat̉. niſi prius mortuū fuerit.i. cor. 15. ꝙ tu ſeminas nō viuificat̉ niſi pͥus moriat̉. Secūdo hoc pt̄ intelligi al̓r de voluntate hūana. vt on̄dat̉ ꝙ nō ſit cā ſufficiēs nr̄e reſurrectōis. lꝫ em̄ xp̄s hac volūtate velit nos reſurrecturos. nō tn̄ vigore huius volūtatis re ſurgemꝰ. ſed vigore volūtatis diuini. de qua psͣ. Omnia quecunqꝫ volū. ⁊cͣ. ꝙ on̄dit ſaluator Io. g. venit hora et nūc eſt qn̄ mortui audiēt vocē filij dei. ⁊ qͥ audierūt viuēt ⁊ infra. nō que ro inqͥt volūtatē. ſed volūtatē meā eius ⁊cͣ. iō remota cā reſurre ctionis extranea ſufficientē cām aſſignat: ſed volūtatē eius qui miſit me miſit pr̄ filiū in mūdū. vt mūdū ſanaret egrotū et re ſuſcitaret mortuū. hic ē nouꝰ medicus qͥ ſanat et viuificat. qm̄ pr̄is et filij ead̓ eſt volūtas diuina. iō ꝙ voluit pr̄ filiꝰ adipleit. Io. 5. Sic̄ pr̄ ſuſcitat mortuos ⁊ viuificat ſic filiꝰ qͦs vl̓ vi uificat. ¶ Secūdo ponit̉ integͣ hoīs reꝑatio: hec ē volūtas eiꝰ qͥ

lxxiii miſit me patris vt omnē qd̓ dedit mihi nō perdā ex eo: dedit pater filio nō tm̄ aīas glorificādas. ſed etiā corꝑa reformāda. hō em̄ filius ē. ideo vtrunqꝫ hoīs illi ꝯmiſit reꝑandū. q. d. cū ſis hō noſti quid expediat hoī. ideo ipſius tibi trado curā. Pſal. ad te oīs caro veniet. Nihil aūt oīs fidel̓ moriēdo ꝑdit. ſed totū eſt diligenti cuſtodia ꝯſeruatū. ⁊ primo quidē nullus fidel̓ quantū cunqꝫ abiectus et minimus ꝑdit̉. Mat. 17. Nō eſt voluntas an̄ patrē veſtꝝ qui in cel̓ eſt. vt pereat vnus de puſill̓ iſtis. Itē nec aliquid corꝑis eius ꝑdet̉ quantūcunqꝫ ſit diſperſū membratim aut redactū in cineres. Vn̄ pſal. Cuſtodit dn̄s oīa oſſa eoꝝ ⁊cͣ. īmo capillos capitis ꝓmittit xp̄s nō ꝑituros. mat. ſo. et lu. ⁊ ī Veſtri cā pili capitis om̄s nu̓ati ſūt. ⁊ capillus de capite veſtro nō ꝑibit. Itē nō ꝑibit aliquis vigor vel decor corꝑis. qn̄ potiꝰ augebit̉. et ſi aliquis habuerit defectū reꝑabit̉. Phi.3. Saluato rē expectamus dn̄m nr̄m ⁊cͣ. et nō ꝑibit aliquid ſub̓e vel viriū aīe. Mat. 10. Qui ꝑdiderit animā ſuā ꝓpter me moriendo inueniet eā. Itē nll̓a virtus. nec aliquis decor ipſius ꝑibit. ſed augebit̉. Mat. 25. Oī hn̄ti dabit̉. et habūdabit. Itē nihil bonoꝝ pn̄tis vite ꝑdet̉. nec ſub̓a. nec ꝓpinqͥ. Mat. 19. Oīs qui reliq̄rit domū vel fratres aut ſorores ⁊cͣ. vſqꝫ poſſidebit G Tercio dicit. ꝙ ad ſe ꝑtineat corpoꝝ reſurrectio: ſed reſuſcitē illd̓ in nouiſ ſimo die: Dam. i. li. c. vl. dicit. ꝙ reſurrectio ē ſecūda eius qd̓ cecidit ſurrectio. vn̄ qꝛ aīa īmortal̓ ſoli corꝑi corrupto ꝯuenit re ſurrectio. Reſurrectio igit̉ eſt copulatio rurſus anime et corꝑis Tria igit̉ nob̓ occurrūt ꝯſiderāda. Primū an reſurrectio ſit poſ ſibilis. hoc aūt dubiū eſſe nō debet. ſcriptura atteſtante. xp̄o ꝓ mittente. et exēplo reſurrectionis apparente. Adducit aūt gremulta exempla ſuꝑ eze. om̄e. zo. primū. qꝛ deus amplitudineꝫ celi. molē terre. abiſſus aquaꝝ. oīa que in mūdo ſūt. ⁊ ipſos an gelos creauit ex nihilo. ſi aūt ex nihilo fecit. gͦ multo āplius ex puluere nr̄a poterit corꝑa reꝑare. Itē ſol quotidie occidēdo morit̉ ocul̓ quotidie etiā reſurgit. ſtelle mane occidūt. veſꝑe reſurgūt. arbores q̄ eſtiuo tꝑe plenas videmus folijs et fructibꝰ. hi eme vident̉ mortue. rurſus verno tꝑe viuūt. Quid igit̉ dubiū hoc futuꝝ in nob̓ ꝙ in elemētis adu̓timus. Secūdo adu̓tendū qꝛ huiꝰ reſuerectioīs xp̄s ſe dicit auctorē: ſed reſcitē. i. teſ. 4. Itē dn̄s in iuſſu ⁊ ī voce archāgeli ī tuba dei deſcēdet de celo. et mor tui qͥ in xp̄o ſūt. reſurgent pͥmi. qꝛ em̄ eſt reſurrectio et vita. qͦ pͥmus mortuus ē ⁊ reſurrexit. iō ſibi ꝯueīt alios reſuſcitare. Io. Sic̄ habet pr̄ vitā in ſemetipſo. ſic dedit et filio vitā habere ſemetipſo. et ideo mortuos poteſt viuificare tanqͣꝫ fontana vi

Sermo te. pſal. Apud te ē fons vite. H Tercio huius reſurrectionis tꝑs aſſignat: in nouiſſimo die: tꝑs reſurrectionis diei noīe ſigficauit. qm̄ tunc nulla vox erint aplius. vn̄ dicit̉ Apoc. 21. Illū aūt dicit eē nouiſſimū anteqͣꝫ om̄s dies et poſtqͣꝫ nullus erit. de quo oſee. 6. Viuificabat nos poſt duos dies. in tercia die ſuſ ſcitabit nos. primus dies ē natiuitatꝭ vniuſcuiuſqꝫ. ſecundus ē mortꝭ. tercius vero ē iudicij. quo die ſuſcitabim. Qn̄ vero dies ille venturus ſit ipſe ſolus nouit qui creator eſt tꝑis. Zach. 14. Erit dies vna q̄ nota eſt dn̄o. nō dies nec nox. et in tꝑe veſpi erit lux. hūc diē dn̄o dicit eē notū. Mat. 24. De die aut illo ⁊ hora nemo ſcit. nec angeli celoꝝ. niſi ſolus pater. Itē dicit ꝙ di es ille nō erit dies nec nox. dies em̄ naturalis ex die artificiali et nocte ꝯſtat. ſed ille dies nouiſſimus neqꝫ diē artificialē habe bit neqꝫ noctē. Itē dicit ꝙ in tꝑe veſꝑi erit lux. qꝛ in veſꝑa. id ē ſine pn̄tis ſeculi lux erit abſqꝫ nocte. Iob. ii. Quaſi meridianus Tercia pars. fulgor ꝯſurget tibi ad veſperam ⁊cͣ. Ercio cū dicit̉ hec eſt em̄ voluntas ⁊cͣ. ꝓmittit̉ fidelibꝰ deitatꝭ aſpectus. qui ē vitā eterna. Et tria facit. Prīo on̄dit̉ hoc eē diuine voluntatꝭ. vn̄ dicit: hec eſt em̄ vo lūtas patris mei qui miſit me. i. thi. z. Vult om̄s ho mines ſaluos fieri. et ad cognitionē veritatis venire. īmo ꝓpterea pater filiū miſit in mundū. nō vt iudicet mundū. ſed vt ſal uet̉ mundus ꝑ ipſū. ſic̄ dicit̉ Io. 3. Secūdo ponit̉ qūo diuina vo luntas ſtatuerit nos eē beatos quantū ad aīam ꝑtinet: vt oīs qui videt filiū et credit in eū habeat vitā eternā: vita eterna ē ex fide ⁊ viſione filij. ſed different̉. nā credere ē meritū ipſius vi te. ſed videre filiū eſt ipſa vita eterna. De prima dicit̉ iob. 20. Hec aūt ſcripta ſunt vt credatis. qꝛ iheſus ē filius dei. et vt cre dentes vitam habeatis. Ꝙ aūt viſio ſit beatitudo dicit̉ Io. 18. Hec ē vita eterna. vt cognoſcāt te ſolū deū veꝝ ⁊cͣ. igit̉ qui cre dit in filiū meret̉ vitaꝫ eternā. qui aūt eundē videt filiū ille ha bet vitaꝫ. Et attende qꝛ non ē miꝝ ſi filius preſtat ſua viſione vitā eternā. ipſe em̄ deus ē. Io. 14. Creditis inquit in deū. ⁊ in me credite. et rurſus qui videt me. videt et patrē meū. Si igit̉ dei filius ē. deus vero ē ſummū bonū. et in viſione ſummi boni ꝯſiſtit felicitas beatitudīs. ꝯſeqn̄s ē ꝙ qui videt filiū eſt beatus vn̄ Amb̓. Videat aīa illd̓ bonū ex quo pēdent oīa. ip̄m aūt ex nullo. qꝛ eo viuit et ītellectū accipit. vite em̄ fons ē ſummū illud bonū. cuius nobis accendit̉ caritas et deſideriū. cui appropī quare et miſteri voluptas ē. ꝙ ei qui nō vidit deſiderio ē. ⁊ qui videt īeſt. ideoqꝫ alia vniu̓ſa deſpicit hͦ vno mulcet̉ et delectat̉.

lxxiiii Si quis igit̉ puꝝ illud et incorporeū ſummū illud videre mēruit. ꝙ habet aliud quod deſideret. nō regna. nō facultates. nō honores. nō gloriā. nō poteſtates. illis em̄ vti nihil beatitudīs eſt. hoc aūt vti beatū eſt. Tercio addit̉. de beatitudine corꝑis Et ego reſuſcitabo eū in nouiſſimo die: om̄s quidē reſurgemus dicit apl̓s. ſed nō om̄s immutabim. gͦ diſtinctio erit reſurgenti um. que tangit̉ Dani. 12. Multi de his qui dormiūt in puluere terre euigilabūt. alij in vitā eternā: alij in opprobriū vt videāt ſemꝑ. hoc idē dicit ſaluator. Io. 5. Procedent qui bona fecerunt in reſurrectionē vite. qui vero mala in reſurrectionē iudicij. Re ſurgent corpora damnatoꝝ. vt ꝯſortes ſint in pena ꝓprijs. ani mabꝰ quibꝰ fuerunt ꝯſortes in culpa. ſed corpora iuſtoꝝ ꝓprijs glorificatis ꝯiungent̉ animabꝰ. vt et ipſa beatificent̉ immortali tate. claritate. ſubtilitate. agilitate. decore. vigore. honore. et ꝑpetuo corporis aſpectu. et fulgore. vt dicant illud gen. 32. Vi di dn̄m facie ad faciē et ſalua facta eſt aīa mea. et illud Iob. 42 Auditu auris audiuite. nūc aūt oculus meus videt te. ⁊cͣ. Pominica viceſima poſt Penthecoſtes. Prima pars ſermonis lxxiiii. Rat quidaꝫ regulus. cuius filius infirmabat̉ capharnaū ⁊cͣ. Io. 4. Conſuetū eſt apud ſeculares. cū egrotant poſt remedia vana medicoꝝ vltimo ad deū recurrere. iā de ſalute dubitantes. pſal. Cū occideret eos. querebant eū. Hoc iſte regulus feciſſe legit̉. qui ꝓ filij ſalute. deficiente humano auxilio. xp̄m rogauit. ideo ipſius infidelitas merito fuit reprehenſibil̓. cū in cun ctis an̄ oīa diuinū ſit implorandū auxiliū. Tria igit̉ tangunt̉ in pn̄ti euangelio. Primo reguli ſupplicatio ꝓ filij ſalute. Secundo xp̄i reprehēſio. ꝓ ipſius incredulitate. ibi. niſi ſigna. Tercio bn̄fi cij impetratio ſola xp̄i benignitate ibi. iam aūt eo. Circa primū tria tangunt̉. premittit̉ ꝯditio infirmitatis quadruplex. prima caritatis. qꝛ filius. ſecūda nobilitatis. qꝛ filius reguli. tercia in firmitatis. qꝛ infirmabat̉. A Quarto famoſe ciuitatis. qꝛ in capharnaū. et hoc eſt: Erat quidā regulus: dicit̉ aūt regulus. ꝑuus rex. nō legimus aūt tūc tꝑis fuiſſe regē in galilea. niſi ho rodē antipā. filiū magni herodis. forte aūt aliquis ſub eo admi niſtrabat negocia regni. qui hoc loco regulus. id ē ꝑuus rex appellat̉: cuius filius īfirmabat̉: indidit deus cuilibet aīali naturalē amorē ad filios. qꝛ intantus erat vt nolint hoīes filios an̄ ſe mori. ſed potius cupiant eos habere ſuꝑſtites. Et nota ꝙ ma gis diligunt ꝑentes filios ſuos. qͣꝫ diligunt̉ ab eis. et hoc ꝓpter

Sermo quatuor. Primo qꝛ plura illis ꝯtulerunt. magis aūt diligimꝰ cui plura ꝯferimus. Secūdo qꝛ dilatio parentū eſt diuturnior. prius eī parentes dilexerunt filios qͣꝫ ab eis diligerent̉. Tercio qꝛ dilationis mutue ipſi parentes ſūt principiuꝫ. ſunt em̄ filij a parentibꝰ. Naturalis aūt eſt affluxus principij in principiatū. ⁊ nō econuerſo. ſic̄ humor a radicibꝰ ꝓcedit ī ramos. nō a ramis in radices. Quarto qꝛ vnūquodqꝫ maxīe diligit ꝑfectionē ſuā. vnūquodqꝫ aūt ꝑfectū eſt. eo ꝙ ſibi ſimile generat. et ideo qꝛ parentes ſūt ꝑfecti in filiis. ip̄o vero filij nō ideo ꝑficiunt̉. qꝛ pa rentes hn̄t. ſed qꝛ filios alios generant. ideo maior ē amor parentū ad filios qͣꝫ filioꝝ ad parentes: capharnaū: hec erat ciui tas nobilis totius galilee metropolis in qua iſte egrotabat. B Nota ꝙ vnus ſolus rex ē celi et terre. in cuius femore ſcriptum ē. rex regū et dn̄s dn̄antiū. de quo pſal. Qm̄ deus magnus dn̄s. et rex magnus ſuꝑ om̄s deos. Quicunqꝫ igit̉ aliquod habet regimen comꝑatione ipſius regulus ē. qꝛ nemo toti mūdo dominat̉. ſed aut in ꝑte ipſius ſic̄ reges terre. aut in minori mūdo ſic̄ hō ſibiipſi dn̄at̉. qui ē minor mūdus. om̄s igit̉ hoīes regu li ſūt ꝑui ſcꝫ reges. Si aūt rex dicit̉ qꝛ regat. mens nr̄a regulus eſt. cui datū eſt totū regnū aīe et corꝑis. vn̄ Iſido. Rex inquit eris ſi te ipſum rexeris. et in primo politice dicit̉. ꝙ rōnal̓ mens regali dominio regit appetitū. regulus igit̉ mens nr̄a eſt. appe titus vero ꝯcupiſcibil̓ ⁊ iraſcibilis eius ſubiciunt̉ regno. et qui cunqꝫ dn̄at̉ terris. ſi nō dn̄at̉ appetitui ſeruus ē. vn̄ claudianus Tu lꝫ extremos late dn̄are ꝑ indas. Te medus te mollis arabs te ſeres adoret. Si metuis ſi praua cupis ſi ducꝭ ira. Seruitij pa tiere iuguꝫ tollerabis iniquas. Interius leges tūc oīa iure tene bis. Cū poteris rex eſſe tui. ¶ Et nō qꝛ regalia inſignia qua tuor eſſe dicunt̉. ſcꝫ diadema. ſceptꝝ. purpura. et fibula aurea. ſic rōnalē mentē oꝑtet gerere diadema prudentie. ſceptꝝ iuſticie. purpurā fortitudinis. et ſibulā tꝑantie. vel. diadema clem̄ tie. ſceptꝝ iuſticie. purpurā glorie. ſibulā ꝯcordie. Itē nota qꝛ rex regit ſubditos. ſic̄ pater filios vt dicit̉. S. eth. vn̄ venus ad iouē. O pr̄ o hoīm diuūqꝫ eterna pt̄as. et ideo appetitus ſenſibil̓ qui menti ſubicit̉ filius reguli dicit̉ cuius infirmitas peccatū ē. ſic̄ dicit̉ Io. 5. Iā noli peccare ne deterius aliquid tibi ꝯtingat ſuꝑuenit aūt hec īfirmitas ex intꝑantia affectionū. aut amore ſe culi male inflāmante. aut timore eiuſdē ſeculi male huiliante. de primo. 2. ro. 13. Amō adamauit thamar valde. ita vt deꝑiret in eā. et egrotaret ꝓpter amorē eius. Thamar īterp̄tat̉ amara. vel ꝯmutās. et ſignat om̄e mūdanū et ſeculare. qd̓ amaritudīe

lxxiiii et inſtabilitate plenū eſt. hoc qui amat deꝑit.i. diminuit̉ ſenſu et infirmat̉. cū em̄ nihil fortius ſit vero amore. mūdanus tn̄ amor infatuat et infirmat. Itē de ſecūdo ꝙ langueſcat animus timore male humiliante dicit pſal. Humiliatū eſt in laboribꝰ cor eoꝝ. et infirmati ſunt. nec fuit qui adiuuaret. D Et no ſeptē ꝯſequentia hanc ſpūalē infirmitatē. Primo infirmitatis doloribꝰ vexat. hec ē inuidia que de alterius bono torquet̉. Mat. 8. Pu er meus iacet in domo paliticus. et male torquet̉. ſic peccatuꝫ affligit ꝯſcientiaꝫ. pſal. Nō eſt pax oſſibꝰ meis a facie peccatoꝝ meoꝝ. et iteꝝ. anima eoꝝ in malis tabeſcebat. Iteꝫ infirmitas iudiciū reꝝ ꝑmutat.ſ. guſtū. tactū. odoratū. auditū. ⁊ viſū. hec ē ira de qua virgi. furor itaqꝫ mentē precipitat. et cato. Ira impedit animū. ne poſſit cernere verū. ſic in pcc̄oribꝰ om̄e mentis iudiciuꝫ ꝑturbat̉. pſal. Turbati ſunt et moti ſic̄ ebrius. et oīs ſapīa eoꝝ deuorata ē. nō em̄ ill̓ ſapiūt diuina. ſed potiꝰ mortifera. omnē em̄ eſcā abhoīata ē aīa eoꝝ. et appropinquauerūt vſqꝫ ad portas mortis. Itē infirmitas attenuat et deſiccat. et hͦ ē accidia q̄ facit aīam macilentā. qꝛ ſpūs triſtis excecat oſſa. cōe tn̄ etiā eſt oī pcc̄o. vt pīguedineꝫ aīe tollat. 2. ro. 13. Quare ſic attenuaris macie fili regis ꝑ ſingulos dies. pīguedini aūt ſpūali ꝯueniūt tria. ardor.ſ. dilectionis. ſapor deuotionis. et ſupeminētia oīs tribulationis. pīguedo em̄ ardet. ſapit. ⁊ ſuꝑnatat iō in lege oīs adeps fuit dn̄i iure ꝑpetuo. vt dicit̉ leui. 6. ſed ꝑ pcc̄m hic adeps dyabolo īmolat̉. deutro. 34. īmolanerūt demo niis et nō deo. Itē infirmitas deturpat. tal̓ eſt inanis gloria q̄ decori volūt eſſe hoīes ſed oē peccatū fedat aīaꝫ. ablato em̄ ſplē dore gr̄e. eā reddit palidā. nigrā. rugoſā. deformē. tre. i. egreſ ſus ē a filia ſion oīs decor eius. et eiuſdē. q. qūo obſcuratū ē au rū ⁊cͣ. Et attende ꝙ illā fugit ml̓ier infirmitatē que ſic eā deformāt. ꝙ a ſponſo eiicit̉. a vicinis ꝯtemnit̉. ab amicꝭ fugit̉. et a ꝓ pinqͥs nō cognoſcit̉. hoc facit peccatū. tre. 4. denigͥta ē ſuꝑ carbones. facies eoꝝ nō ſūt cogniti ī plateis. Itē infirmitas de pau ꝑat ꝙ ſingl̓r ꝓpriū eſt luxurie ſub̓am corꝑalē et ſpūalē auferentis. iob. 31. hͦ peccatū nephas ē. et iniqͥtas maxīa. ignis ē vſqꝫ ad ꝯſūmationē. oīa deuorās. et oīa eradicās genīna. Hic dicit̉ de filio ꝓdigo. lu. j. ꝙ diſſipauit omnē ſub̓am ſuā. viuēdo lux urioſe ſed iſta pauꝑtas cōis ē oī pcc̄o auferente diuicias virtutū. tre. i. manū ſuā miſit hoſtis ad oīa deſiderabilia eius. vn̄ di cit mat. 5. ꝙ mulier patiēs ſanguīs fluxū oīa ſua erogauerit. ſꝑ deterius hn̄s. ⁊ lꝫ peccatores videant̉ diuicus habūdare. au dite quid dicit̉ apoc..3. dices ꝙ diues ſū ⁊ locupletatus ⁊ nll̓i

Sermo egeo. et nec qꝛ tu es miſer miſerabilis et pauꝑ et cecus et nu dus. Et attende qꝛ pauꝑ eſt. qui nihil habet. pauꝑior qui mul ta debet. pauprimꝰ qui oꝑari non pt̄ vt reddat. tal̓ eſt oīs pec cator. Itē infirmitas debilitat. pſal. dereliquit me virtus mea. hͦ gule ꝯuenit. nā cōmeſſationes et ebrietates vigorē corꝑis tol ſūt et aīe. ideo dicebat apl̓s. curā carnis ne feceritꝭ in deſideris debilis eſt aut oīs peccator. qꝛ nulli etiā ꝑue temptationi pt̄ re ſiſtere. tren. i. Abierūt abſqꝫ fortitudine an̄ faciē ſubſeqn̄tis E Et attende qꝛ debil̓ eſt qui ſtare non pt̄. debilior qui non pt̄ ſur gere. debiliſſimꝰ vero qui etiā non valet quieſce̓. nō poteſt aūt ſtare peccator. qꝛ peccatū ꝙ ꝑ pnīam nō delet̉. mox ſuo pōdere ad alid̓ trahit. vt dicit gre. pſal. aſcendūt vſqꝫ ad celos. et deſcendūt vſqꝫ ad abyſſos ⁊cͣ. ſed nec pt̄ ſurgere. tren. i. Infirma ta ē virtus mea. dedit me dn̄s in manu. de qua nō potero ſurgere. rurſus quieſce̓ non pt̄. iob. j. nō ꝯcedit quieſce̓ ſpūm me um. Itē infirmitas ꝯturbat̉ timore mortis. pſal. Cor meū ꝯturbatū eſt in me. et formido mortꝭ cecidit ſuꝑ me. Iſte timor maxi me ꝯturbat auaros. iſti timent pauꝑtatē ne ſuꝑueniat. timent diuicias ne tollant̉. vitā ne deficiat. mortē ne accedat. ſed gn̓ale ē oī iuſto vt ꝯfidat. ꝓuer. 28. Iuſtus quaſi leo ꝯfidit. oī ve ro peccatori gn̓ale ē vt timeat. Sap̄. 17. cū ſit timida nequicia data ē in omnē ꝯdēnationē. ſꝑ em̄ preſumit ſeua ꝑturbata ꝯſci entia. Et attende qꝛ timet mortē oīs reus. ſed magis timet dep̄ henſus. maxīe aūt tīet iā iudicatus. ſic oīs peccator reus ē mor tis. gen. ⁊. ī quacunqꝫ die comederitꝭ aliquid illicitū morte mo riem. rurſus quilibet dep̄hendit̉. et ſi nō corā hoībꝰ ſaltē corā iu dice. qui oīa dep̄hendit teſte ꝯſcīa. iere. ⁊. Qūo ꝯfundit̉ fur qn̄ de prehēdit̉. ſic ꝯfuſi ſunt poſt hoc. oīs etiā peccator iā iudicatus ē ſic̄ dicit̉ Io. 3. Qui nō credit iā iudicatus ē. et hoc ē iudiciū. qꝛ dilexerūt hoīes magis tenebras qͣꝫ lucē. erāt em̄ eoꝝ mala cpe ra. F Itē noͣ. qꝛ ſic corꝑalis infirmitas ꝯtrahit̉ ex peſtilentia loci. ita peccatū trahit̉ ex loco ī quo aīa reſidet. vn̄ dicit̉ ꝙ iſte filius reguli egrotabat in capharna. que fuit ciuitas ſublimis potentie in galilea. ſic̄ dicit̉ mat. ii. et interpretat̉ villa ꝯſolati onis aut ager pinguedīs. ex quibꝰ quinqꝫ cē intelligunt̉ quibꝰ aīa ꝯtrahit egritudinē. prima ē potentia vn̄ iſta ciuitas fuit po tens. et multi quidē eo ipſo peccato infirmant̉. qꝛ facultas pecca ti ſubeſt ill̓. ſic̄ de ſalomone dicit̉. eccl. 47. Inclinaſti femora tua mulieribꝰ. pt̄atē habuiſti in corꝑe tuo. iō ille cōmendat̉ qui po tuit tnͣſgredi et nō eſt tnͣſgreſſus. facere malū et nō fecit. Itē qꝛ capharnaū dicit̉ villa. ſignat̉ ſecundā cā vn̄ hoīes delinquūt.

lxxiiii ex eo videlicet ꝙ nō attendentes ꝓpriā dignitatē. vilificant ſeip ſos dū vilibꝰ rebꝰ ſe ſubijciūt. pſal. Homo cū in honore eſſet nō intellexit ⁊cͣ. Itē qꝛ capharnaū dicit̉ villa ꝯſolationis ſignificat̉ ꝙ tercia cā ſpūalis infirmitatꝭ ē ꝯſolatio et ꝓſperitas mūdi huius. pſal. Firmamentū in plaga eoꝝ. qꝛ in labore hominū nō ſunt cū hominibꝰ. nō flagellabunt̉. ideo tenuit eos ſuꝑbia oper ti ſunt iniquitate et impietate ſua. Itē qꝛ capharnaū interp̄tat̉ ager. ſignat̉ ꝙ quarta cā ſpūalis infirmitatꝭ. eſt adoleſcentia. et iuuentus que ꝑ vigorē agri intelligunt̉. ꝓuer. 7. Conſidero vecordē iuuenē qui tnͣſit ꝑ plateas cui ocurrit ml̓ier ornatu me retriceo preꝑata. que apprehenſā deoſculat̉ iuuenē. et ſtatim eā ſequit̉. quaſi bos ductus ad victimā. tales iuuentutꝭ honorē di abolo offerentes expectant in ſenectute ꝯuerti. iō dicit̉ ꝓuer. 5. Nedes alienis honorē tuū. nec annos tuos crudeli. ne forte ge mas ī nouiſſimo qn̄ ꝯſumpſeris carnes tuas ⁊ corpus tuū. Itē habundantia tꝑaliū eſt quinta cā ſpūalis languoris que ſigna tur ꝑ hoc ꝙ capharnaū erecto collo et pingui ceruice armatus eſt. operuit faciē eius craſſitudo. et eiuſdē. 21. Iſte morit̉ robuſtus et ſanus diues et felix. iō morit̉ qꝛ viſcera eius plena ſunt adipe et medullis. oſſa illius irrigant̉. nā ꝓdiit quaſi ex adipe iniquitas eoꝝ. tnͣſierūt in affectū cordis. Iob. 21. Ducūt in bo nis dies ſuos. et in puncto ad inferna deſcendūt. Cuius rei ex emplū legit̉ tale. Cū em̄ bea. amb̓. ꝑgeret romā. ſuſcepit eū ho ſpicio nobilis quidā intuſcia. qui requiſitus a bea. amb̓. de ſta tu ſuo. rn̄dit omnia ſibi ad votū ſuccedere. nā habundabat diuitis ſanitatē et valitudinē corꝑis poſſidebat. amici erāt illi ml̓ ti. nullus adu̓ſarius. ꝓles fecūda et generoſa. familia pacifica. ci uiles honores. ſupra om̄es ſuos ꝯciues agebat. nihilqꝫ ſibi dix it deeſſe. Ad hec amb̓. ex admiratione ꝑterritus. ſurgite inquit ſocij hinc abeamꝰ. non ē hec domus vbi ꝑtem deus habeat. cun qꝫ paululū fuiſſent elongati. ecce ſubito ꝯcuſſa domꝰ cū ipſo pa tre et filiis omniqꝫ familia et ſubſtātia ſubuerſa eſt in ꝓfundū. et ſtagnū in eodē loco vſqꝫ ad pn̄tē diem apparet. Secūdo cir ca primū tangit̉ deuotio ſupplicantiꝰ: hic: ſcꝫ regulus: cū audiſet qꝛ hieſus adueniret a iudea in galileā: dimiſerat xp̄s iudeā ī qua diſcipuli eius baptiſabant. hoc iō qꝛ exorta erat queſtio de baptiſmate iudeis magis approbantibꝰ baptiſmū eius qͣꝫ io hannis. Ne igit̉ ex hac queſtione aliquid diſcordie naſceret̉ de iudea receſſit: abijt ad eū etiā: ꝑſonalit̓ vt reguli pn̄tia inclina ret̉: et rogabat eū vt deſcenderet et ſanaret filiū eius. Nullum adhuc miraculū xp̄s fecerat ī galilea. niſi ſolū illd̓ de mutatione

Serio aque in vinū cui vt dicit theo. hic regulus interfuit. aut ſaltē fa ma miraculi audiuit in galilea exn̄s. ſed verius credit̉ iā multa xp̄m feciſſem iracula et hoc factū eſſe poſt curationē leproſi et ſa nationē ſerui centurionis. G Nota allegorice qꝛ regulus fuit quilibet rector iudaici ppl̓i.ſ. moyſes. ioſue. ſamuel. dauid. ⁊ ceteri duces ac ꝓphete qui reguli dicebant̉. qꝛ ꝑue gentꝭ. et abie cte erant rectores. Amos. 7. Quis ſuſcitabit iacob qꝛ ꝑuulus. hinc iratus dn̄s ppl̓o illi dixit ad moyſen. Num. 14. Feriā eos peſtilentia atqꝫ ꝯſummā. te aūt faciā principē ſuꝑ gentē magnā et fortiorē qͣꝫ hec ē. Itē qꝛ eundē ppl̓m affectu paterno dilexerat iō ppl̓s ipſe filiꝰ reguli dicit̉. vn̄ moyſes dixit Nu. ii. Nunquid ego ꝯcepi omnē hāc multitudinē. vel genui vt dicas mihi por ta eos in ſinu tuo. ſic̄ portare ſolet nutrix infantulū. Itē egrota uit ppl̓s ille multꝭ languoribꝰ peccati. Iſa. i. Omne caput languidū et omne cor merens. a planta pedis vſqꝫ ad verticē capitis nō eſt in eo ſanitas. Et qꝛ magnus vbiqꝫ iacebat egrotus. cui legalia nō adhibebant remediū. iō magnus flagitabat̉ me dicus. quē vocabat Dauid dicens. Miſerere mei dn̄e qm̄ infirmus ſū. ⁊ ſana aīam meā qꝛ peccaui tibi. ad quē Iſa. cꝫ. Vtinā diſrūperes celos et deſcenderes. Et nota qꝛ illius deſcenſio noſtra fuit ſanatio. eo em̄ deſcendit ꝙ noſtra mortalitatē aſſumpſit. cui viuuenti dū cadauer noſtre mortalitatꝭ adiuugit̉ viuimꝰ. Ipſe em̄ eſt vultur qui exaltꝭ ad noſtrū volauit cadauer. qn̄ in clinauit celos et deſcendit. et dū cadaueri ſe applicauit illud vi uificauit. ſic̄ elyſeus quondā applicās ſe mortuo puero. ipſū vi uificauit. 3. Re. q. vn̄ dicit̉ oſee. 6. Ipſe cepit et ſanabit nos. qꝛ em̄ cepit. i. apprehēdit ⁊ aſſumpſit nos. ideo ſanauit. Lu. 6. Vir tus de illo exibat et ſanabat om̄s. ideo oīs turba querebat eū tangere. ſed mirā attendite illius ppl̓i cecitatē quibꝰ ſanandis de ſcendit. cū em̄ hocipſū eſſet ſanere ꝙ deſcendere ad noſtrā mortalitatē. ꝓpter hoc iudicauerūt eū debilē et infirmū. qꝛ mortali tatē aſſumpſit nō attendentes illud apl̓i. qꝛ qd̓ infirmū eſt dei. fortius ē hoībꝰ. hāc cecitatē Iob an̄ predixit. 28. Semitā ignorauit auis. nec intuitus ē ocul̓ vulturis. Auis xp̄s qui aſcēdit ſuꝑ cherubin et volauit. ipſe vultur qui cadauere paſcit̉ ⁊ ei ap plicat̉. ſed ſemitā humilitatis quā oſtendit xp̄s ignorauit ppl̓s ille. nec oculos intentionis huius vulturis attendit. cuius erat intentio. iō ad noſtꝝ cadauer deſcēde̓ vt illud intelligeret. H Tertio circa primū tangit̉ ꝑiclitatio egrotantꝭ: Incipiebat em̄ mori: gͦ nullū erat amō medicine remediū. ad illū itaqꝫ iſtiꝰ ꝑtinebat ſanatio. qui claues hr̄ vite et mortis qui mortificat et vi

lxxiiii uificat. Et nota qꝛ vita noſtra mors quedā eſt. 2. Re. 19. Om nes morim. et ſic̄ aqua dilabim ſuꝑ terraꝫ. Et attende qꝛ dixit morim in pn̄ti. nō moriem. qꝛ vita pn̄s mors ē. vn̄ Seneca ad Lucillū. quotidie morim. quotidie diminuit̉ aliqͣ pars vite nr̄e et Ouidius de ponto. Inſtar et hanc vitā mortis habere puta Itē ppl̓s ille iudeoꝝ tūc incipit mori. qn̄ eſſe cepit ppl̓s. in ipſo em̄ ſui p̄mordio peccato murmurationis. ⁊ ingͣtitudinis. et ido latrie mortuus ē. Iere. Tranſgreſſorē ex vtero vocaui te. ſed tūc mortuus ē ille populus qn̄ vitam xp̄m in ligno crucꝭ occidit. Deutro. 28. Erit vita tua pendens an̄ te. et nō credes vite tue Itē ꝑ temptationē aliquis infirmat̉. ꝑ delectationē mori īcipit ꝑ ꝯſenſum morit̉. ſic̄ puella in domo. ꝑ oꝑationē extra defert̉ tu mulandus. ſic̄ iuuenis mortuus efferebat̉ filius vnitus matris ſue ꝑ ꝯſuetudinē ſepelit̉. ꝑ defenſionē et īfamiā iam fetet in mo numento. xp̄s igit̉ volens on̄dere ꝙ om̄em ſpūalē anfert languorē. ſanauit infirmos. liberauit īcipientes mori. ſuſcitauit iā mortuā puellā in domo. iuuenē iam extra delatū. et Lazarū in monumento quadriduo fetentē mirabilit̓ euocauit ad vitā. Tu es igit̉ deus qui facis mirabilia ⁊cͣ. Secunda pars. Ecundo cū dicit̉. dixit gͦ iheſus. tangit reprehenſio in credulitatis huius reguli. et quatuor facit. primo on̄ dit̉ eius fides diminuta: dixit gͦ iheſus ad eū. niſi ſigna et ꝓdigia videritis nō creditis: ex hoc īnuit̉ ꝙ iſte regulus iudeus erat. qꝛ iudei ſigna querūt. vt dicit apl̓s. Que rit̉ qūo veꝝ ſit iſtū nō credere niſi ſignis viſis. ſi em̄ nō credidiſet nequaqͣꝫ ꝓ filij ſalute ſupplicaſſet. Rn̄deo qꝛ verbū iſtud xp̄i refert̉ ad oēs iudeos gn̓alit̓ qui nō credūt niſi viſis ſignis. iſte vero iā credebat. lꝫ ⁊ ipſe viſis ⁊ auditis ſignis. vel p̄t dici iſtū nō credidiſſe. rogaſſe tn̄ ꝓ filij ſalute incertus an ſanari poſſet a xp̄o. cunctis em̄ remedis humanis deficientibꝰ et hocipſū quaſi experiēdo poſtulat. ſic̄ infirmo ꝑ medicos derelicto ꝯcedunt̉ om nia. ſi forte aliquod ilioꝝ caſu ꝓficiat. vel ẜm Gre. Iſte dubitauit infide qꝛ lꝫ crederet xp̄m ſui pn̄tia ſanare filiū nō tn̄ credebat ꝙ corꝑalit̓ abſens hoc poſſet. vn̄ dicit̉ ꝙ rogabat vt deſcenderet et ſanaret filiū eius. vel minꝰ credidit hn̄s fidē. qꝛ tactu aut aliqͦ medicamine poſſet ſanare nō aūt credebat id fieri poſſe ſue voluntatis imꝑio vel dici pt̄. habuit fidē eū poſſe ſanare egro tū ſed nō ſuſcitare mortuū vn̄ dixit deſcende prius qͣꝫ moriat̉ R Nō ẜm Aug. ſignū eſt res p̄ter ſpēm qͣꝫ ſenſibꝰ ingerit alid̓ aliquid ex ſe in notitiā faciens deuenire. ꝓdiguū vero vt dicit Ser

Sermo uius eſt ſignū in longū tempus dirigens ſignificationē. Signa vero fecit xp̄s et ꝓdigia. ſigna quidē ſpē humilitatis in miraculis diuinitatē demonſtrans. Io. 3. Rabi ſcimus qꝛ a deo veniſti magiſter. nemo em̄ poteſt hec ſigna facere que tu face. niſi fuerit deus cū eo. Prodigia vero fecit. qꝛ ſuſcitando mortuos in ſine temꝑis ſe demonſtrauit omne genus humanū ſuſcitaturū. Et attende ꝙ hec ſigna requiſierūt iudei a xp̄o. Mat. 22. Magiſter volumus a te ſignuꝫ videre. ſed licet nō credant iudei niſi viſi ſignis. tn̄ etiā datis ſignis nō crediderūt. Io. 12. Cū tanta ſigna feciſſet corā eis nō credebant in eū. Sed non eſt veꝝ eos credere etiā viſis ſignis. eadē em̄ ſigna calūnati ſunt dicentes. In beelebup pn̓cipe demonioꝝ. et iteꝝ Io. o. Qūo poteſt pec cator hec ſigna facere. Secūdo tangit̉ orōnis inſtantia: dicit ad eū regulus. dn̄e: quaſi medicū honorat dn̄m appellando. Eccl̓. 38. Honora medicū ꝓpter neceſſitatē: deſcende priuſqͣꝫ moriat̉ filius meus: et eo mortuo rogandus erat deſcendere. qm̄ ſuſcita re poterat mortuū qui mortalē infirmitatē ſanare rogabat̉. ſed hͦ regulus iſte nō cognouit. ¶ Tercio tangit̉ filij ſanatio: Di cit ei hieſus. vade filius tuus viuit: qꝛ em̄ infirmitas illa erat. ad mortē. ideo ſanatū dicit viuere. quē ſanauit dn̄s abſqꝫ tactu abſqꝫ corꝑali pn̄tia. abſqꝫ verbo. ſed ſolo nutu bn̄placite volun tatis. vel qꝛ xp̄s veritas mentiri nō poteſt. eoipſo ꝙ dixit eum viuere oportuit eius ſermoni rei exitia adeſſe neceſſitate incom uitabilis veritatis. Querit̉ quare dn̄s inuitatus ad domū hu ius reguli nō deſcenderit. cū tn̄ ad domū centurionis ꝓ ſeruo eius ſonando iuuerit. Mat. 8. Ad hoc rn̄det Greg. Vt on̄deret ꝙ que magis ſunt apud homines in honore frequenter apud deū ſunt abiecta. et abiecta hominibꝰ cara ſunt deo. nō ſunt imitatores huius humilitatis. qui ꝯtemptis pauperibꝰ domos freq̄n tant nobiliū egrotantiū. Iob. 21. Certe noui cogitationes veſtras et ſententias ꝯͣ me iniquas. dicitis em̄ vbi eſt domus prin cipis ⁊cͣ. Alia cauſa eſt. quia fides centurionis ⁊ humilitas merebatur xp̄i aduentum. quem non meruit faſtus reguli. et infidelitas. Tercia cauſa eſt. vt infidelitatem reguli ſanaret. qui nō credebat xp̄m abſentem corpore filium ſanare. Quarto tangit̉ fi dei credulitas: Credidit homo: regulum appellat non credentē iam vero credentem hominem appellat quia fides hominum eſt quos renouat ẜm interiorem hominem. Ephe. 9. Renouamini ſpiritu mentis veſtre. et induite nouum hominem. qui ẜm deuꝫ creatus eſt in iuſticia et ſanctitate veritatis: ſermoni quem dixit ei Iheſus: Secundum gloſam. Credidit Chriſtum verbo illo

lxxiiii illo ſenaſſe cum dixit vade filius tuus viuit: Et ibat: qꝛ dixie rat illi vade. Et Nota ꝙ ille vadit qͥ credit ẜmonibꝰ xp̄i. ſed qͥ vadat dr̄. Io. 5. Qui verbū meuꝫ audit et credit ei qͥ miſit me hr̄ vitam eternam. ⁊ in iudicium non venit. ſed tranſit a morte in vitam. Io. 6. Domine ad quem ibimus verba vite eterne habes. Tercia q̄ ars. M Ercio cū dr̄. Iam aūt tangit̉ interp̄tatio bn̄ficii nūciata. et qͣtuor facit pͥmo ponit̉ denunciatio ſanitatiſ Iā aūt eo deſcendente: de chana galilee. vbi locutꝰ erat dn̄o deſcendebat in capharnaū: ſerui occurrer̄t ei ⁊ nunciauer̄t ei dicētes ꝙ filius eius viueret: ſic eū ꝓpinquū morti relinq̄rat ꝙ viuū n̄ ſꝑabat reꝑire. Scd̓o ponit̉ exāmatio veritatis: Interrogabat gͦ horam ab eis in qua melius hūerat et dixer̄t ei. qꝛ heri hora ſeptima reliquit eū febris. Attende qꝛ euāgeliſta pͥus dixit filiū reguli infirmari. ꝯſequenter infirmita tis addidit ſpeciē que fuit febris. Septima vero hora pͥma eſt poſt meridiē qn̄ acceſſiones febriū ꝯſueuer̄t feruentiores eſſe iō iſtud cōmendat̉ miraculū. qꝛ ip̄a hora v̓ba dn̄i liberatꝰ ē tn̄ mo riēti peiꝰ erat illi. Nō qꝛ febris a feruore dr̄. vn̄ oīs ī ordīata paſ ſio feruēs igne maligno febris eſt aīe. iō de pct̄oribꝰ dr̄. Impij quaſi mare feruens. hūc feruorem incendit inſtigator maloruꝫ dyabolus de quo Iob. j. Ferueſcere faciet quaſi ollam ꝓfundum mare. et ex tali feruorē generant̉ ſeptem febres aīe pͥma ē effimera ſubitus viꝫ motus mordinate paſſionis qualis fuit cō cupiſcencia Dauid. viſa muliere ſe leuāte. qual̓ etiaꝫ fuit timor petri xp̄m negantis. Scd̓a eſt terciana que vna die intercipit̉. Iſti ſunt qui cū peccauerint dolent et ſic hn̄t vnū diem peniten cie. qui eſt ꝯtricio. ſed non ꝑueniūt ad ẜm diem ꝯfeſſionis. ideo ſtatim in idē redeūt. Tercia quartana eſt vbi duo dies abſqꝫ ac ceſſione ſūt. quidā em̄ poſt acceſſionē pct̄i duos dies pnīe aſſummunt̉ ꝯtricionē.ſ. et ꝯfeſſionē. Sed qꝛ iuxta ſacerdotis arbitrium non ꝑueniūt ad diē tercium ſatiſfactionis. iō rurſus acce dit peccati paſſio. Quarta eſt cottidiana. eoꝝ viꝫ qui abſqꝫ cōtricōe vlla male frequētant. Sed hanc ſequit̉ quinta.ſ. ꝯtinua ſicut febricitāt. vſurarij. luxurioſi. inuidi. Sexta eſt iā generante ꝯſuetudine q̄ ꝑ ethicā intelligit̉. ethica em̄ dr̄. ꝙ in morē ſit de ducta. ethis em̄ mos eſt. Septima eſt acuta q̄ eſt defenſiōis iaꝫ ꝯſuete neqͥcie. cū quis nec erubeſcit. nec timet male age̓. q̄ ꝯſue uit de ſalute tal̓ valde timendū ē qꝛ in tali febre medici deſꝑant Iere. io. peſſima plaga tua. inſanabil̓ cura tua. Itē nota ꝙ ſicut dies tꝑal̓ ſit ex motū ſol̓. ſuꝑ terrā ita dies mētꝭ ſit ex pn̄cia ſpi rituſſācti ip̄e em̄ ē ſol intelligibilis. lucens ad veritatē inflamās

Sermo ad caritatē de quo dicitur Ecc̄i. i. Luſtrās omnia ꝑgit in circui tu ſpūs.i. ſolis huius vero diei. et ſolis eterni. ſeptem hore. ſeptē dona ſunt eiuſdem ſpūs. de quibꝰ. Iſa..11. Spūs ſapientie et intellectus. Septima igit̉ hora eſt timor dn̄i. que eſt inicium ſapi encie. et qꝛ in timore dn̄i declinat omnis a malo. vt dicit̉. Pro uer. 16. Ideo ſeptima hora timoris febris pct̄i relinquit̉ vnde. Iſa. 26. ẜm aliam lr̄am. A timore tuo dn̄e ꝯcepimus ⁊ peꝑimꝰ ſpm̄ ſalutis. Tercio ponit̉ recognitio diuine ptātis: Cognouit aūt pr̄ qꝛ illa hora: ſcꝫ ſeptima ip̄a: erat in qua dixit ei ih̓s fili us tuus viuit: eodē em̄ pūcto hore et xp̄s dixit verbū ⁊ affuit ſanitatis effectus. pͣs. ip̄e dixit ⁊ facta ſunt. Quarto ponit̉ deuo tio credulitatis: Et credidit ip̄e: filiū ſanauit xp̄s corꝑalit̓. hūc vero ſanauit ſpūaliter. eſt em̄ fides ſanitas mentis. pͣs. Miſit v̓ bum fidei ſue ⁊ ſanauit eos: Et domus eius tota: Lu. 19. Hodie huic domui ſalus facta eſt ⁊cͣ. Prima pars. Dn̄ica vigeſſimaprima pꝰ pen. ſer. lxxv. mile eſt regnū celoꝝ. Mat. 18. Non minus neceſſaria eſt ꝓ ꝯſeruatōe pacis relaxatio iniurie. qͣꝫ cōmunicacio beneficencie. iō in republica vtrunqꝫ reqͥrit̉. ⁊ in regno militantis eccl̓ie ꝑ pͥncipem de um lex iſta ꝓmulgata ē vt vnuſqͥſqꝫ in ſe remittat peccātibꝰ aliqn̄ penam legalem velut tranſgreſſor portabit ſic̄ hodiernū ꝯtinet euangelium ꝙ in tres ꝑtes diuidit̉. In qua rum pͥma tangit̉ diuina pietas remittēs delinquētibꝰ. In ſcd̓a hūana crudelitas debitū exigēs. ibi. Egreſſꝰ aūt ẜuꝰ ille. In ter cia deſcribit iuſta ſeueritas ingͣtū puniēs. ibi. Vidētes aūt ꝯẜui euis. A Circa pͥmum tria tangunt̉. pͥmo humanoꝝ actuū tremenda examinatio. Aſſimulatū eſt regnū celoꝝ: hͦ regnū p̄ ſens ecc̄ia eſt fides viꝫ xp̄iana. ⁊ ꝯgregatio fideliū. hͦ eteī pollitia regnū ē. ⁊ regnū celoꝝ. Regnū qͥdē ⁊ n̄ tyrānia. qꝛ ẜuit libe̓ ex amore. qͥ v̓o ſub tyrānide ſūt coacti ẜuiūt timore. iō ad po pulū credenciū dicit petrus. i. ca. z. Vos eſtis genꝰ electū rega le ſacerdociū. gens ſct̄a. Celoꝝ vero regnū iō dr̄. ꝙ legibꝰ celi ſubiicit̉ de cuius regno lex etiam iuſta regno deſcribitur vt dicit Auguſti. i. li. ſoli. regnū etiam celorum eſt. quia in terris ꝑe grinat̉. ſed celum ſibi pr̄iam reputat. ad deuꝫ tendens deſiderio dicente apl̓o. qͣꝫdiu ſumꝰ in hͦ corꝑe ꝑagrinamur a dn̄o. ⁊ ideo nr̄a ꝯuerſatio in celis eſt. gͦ vbicūqꝫ ſit xp̄i regnicola. eius n̄ va riat̉ iuriſdictio. qn̄ ad ſuꝑnū regnū ꝑtineat: hoī regi: hic hō rex xp̄s eſt in ſimilitudinē hoīm factꝰ ⁊ habitu inuentꝰ vt hō ſicut d Phil̓..2. Cuiꝰ regnū totus mundꝰ eſt. ⁊ quē ſenſus ignorat vt dic̄ Au.j. li. ſoli. Sꝫ ſpūaliter ip̄e rex ē in ſe. c̓denciū cuiꝰ triū

lxxv phal̓ titulus ē ih̓s nazarenꝰ rex iudeoꝝ hͦ ē hō nobil̓ qͥ abit in regionē longinqͣꝫ acciꝑe ſibi regnū et reuerti ſic̄ dr̄ Lu. 19. Hō nobilis xp̄s eſt. generoſus qͥdem carne. qꝛ v̓ginis filius. generoſus aīo. qm̄ vt dic̄ Iuuenal̓. Nobilitas ſola eſt et vnita v̓tus aīa vero eius oī v̓tute fuit dotata. rurſus generoſꝰ deitate. quia dei pr̄is filius fons ſapīe verbū dei in excelſis. h̓ nobil̓ hō cū in celis rex eſſet angeloꝝ. in regionē venit longinquā tenebraruꝫ ⁊ vmbra mortis. vt regnū ſibi credenciū acqͥreret. qd̓ exqͥſiuit ex ſuꝑato morte ſua huius mūdi pͥncipe quē foras eiecit. qꝛ v̓o nihil ampliꝰ a creatore diſtat qͣꝫ creatura. nihil tm̄ diſtat a ſpū qͣꝫ caro. mihil rurſus morte āplius elongat̉ a vita. iō venit in re gionē longinqͣꝫ qꝛ creator in creaturā ſpūs in carnē. vita ī mor tem: Qui voluit rōem ponere cū ẜuis ſuis: rex iſte cū ſit logos .i. verbū et rō deitatis ꝓpͥetate nature. rōeꝫ exigit creaturaꝝ qͣrum ordinē ſua rōe taxauit. ſed ad huiꝰ rōis examē ſolꝰ hō ad ducitur cui ꝓp̓um eſt rōale vt dic̄ Am. li. de offi. igitur rō rōeꝫ rōalis examinat. qꝛ verbū pr̄is hūanoꝝ actuum rōeꝫ exquirit Nō qꝛ cuꝫ hō rōalis nature ponere debeat rōem cū eo examinā dus eſt. vtꝝ hoīs ꝓpͥetateꝫ tenuerit vtꝝ viꝫ ex rōe tanqͣꝫ hō vl̓ ex paſſione qͣſi brutū aīal cuncta diſpoſuerit. ⁊ ſiqͥdem rōe vixe rit honorē ſorciet̉ ⁊ p̄mium. ſi vero paſſione ſuꝑatꝰ fuerit. tāqͣꝫ brutū aīal ꝯdemnabit̉. vn̄ iſta aduertens dic̄. ps. Nolite fieri ſi cut equus ⁊cͣ. Et de quibuſdā hō inquit. cū in honore eſſet non intellexit ⁊cͣ. Quoꝝ carnes ſunt. vt carnes aſinoꝝ. ⁊ qͣſi fluxus equoꝝ fluxus eoꝝ ſic̄ dr̄. Eze. 23. Hoꝝ brutoꝝ aīalium mactacōem Iere. in p̄cat̉. 12. ꝯgrega inquit eos qͣſi gregem ad vi ctimā. quemadmodū greges peccoꝝ ad macellū trahunt̉. C Nota qꝛ eoꝝ q̄ nobis deo cōmiſſa ſunt rōeꝫ oꝑtet reddere. hͦ ve ro qͣtuor ſunt.ſ. bona anime. bona corꝑis. bona fortune. ⁊ bōa gr̄e. bona anime ſunt quantū ad ꝑtem rōalem. intellectꝰ memo ria. ⁊ voluntas. ponenda eſt ergo rō quibꝰ cogitationibꝰ fuerit intellectus formatus. quibꝰ amatoribꝰ affectus occupatus. qui bus rebꝰ memoria repleta. Quantū vero ad ꝑtem ſenſibilē ꝯcu piſcibil̓. iraſcibil̓ ⁊ cogitatiue virtutis rō ponenda eſt. qͥd viꝫ viſurus cognouerit. quid auditꝰ attēderit. qͥd guſtꝰ iudicauerit. qͥd olfactus attraxerit. quid tactus ꝑcepit. in quo ſe animauerit iraſcibilis. in quo oblectauerit ꝯcupiſcibilis. Quantum ve ro ad motiuā ꝑteꝫ ponenda ē rō greſſuū nr̄oꝝ oꝑabiliū ⁊ ẜmo nū oīm qͥ motu ſūt lingue prelati. Quantū aūt ꝑtinet ad vege tabileꝫ ꝑtem nutricōis ⁊ generatōis nr̄e rō exigitur. Bōa v̓o corꝑis ſūt. ſanitas. integritas. vigor. iuuētus decor formoſita nobilitas. vite diuturnitas. q̄ oīa qͣl̓r rō diſpēſauit reqͥrit deꝰ. bona v̓o fortune cōmunia ſūt celū ſidera elemēta mūdꝰ totꝰ cū ſuo ornatu ꝓpria vero vnicuiqꝫ ſūt diuicie famialires res amici

Sermo cōſanguinei. filii ptātes. honores. fama. ⁊ gl̓a. Bona vero gr̄e pͥmo ſunt culpe remiſſio. deinde v̓tutes ſunt quaꝝ quedā acqͥſi te ſunt. ſapīa viꝫ ⁊ ingeniū. ſcīa. prudēcia. ars. iuſticia. fortitudo et tꝑātia. q̄dā vero a deo infūdūt̉ fides. viꝫ. ſpes et caritas gr̄e gratis date. q̄ nouē ſūt vt ꝯnūerat apl̓us. 1. Cor. 12.ſ. ẜmo ſapiēcie. ẜmo ſcīe fides gr̄a ſanitatū. oꝑatio v̓tutū ꝓphia diſcretio ſpūum genera linguaꝝ īterp̄tatio ẜmonū. ex his bonis ſūt 7. dona ſpūſſancti. D Et noͣ ꝙ hoꝝ oīm rō exigit̉ a deo pͥ quidē total̓r. qꝛ nihil indiſcuſſū remāebit. ſcd̓o ſubtilit̓. qꝛ vſqꝫ ad mīma ⁊ intima cordis penetrabit ẜmo dei ⁊cͣ. Heb. 4. Tercio celeriter qm̄ vt dic̄ Orige. volēs dn̄s ventilare oīm mētes. cito aīa ab omnibꝰ omni tꝑe geſta ſingilis qͥbuſcūqꝫ ineffabili qͣdaꝫ v̓tute faciet in mentē venire. Arto infallibiliter nihil em̄ ip̄m po terit falle̓. ſūma etenim veritas vt dic̄ Gre. nec falle̓ pt̄ nec falli Nō ꝙ eos cū qͥbꝰ rō ponenda ē ẜuos appellat. hō qͥdā ẜuꝰ dei ē triplici iure. pͥmo iure creacōis ad hͦ eniꝫ ꝯditus ē. vt ſuo cre atore ẜuiat. pͣs. Ip̄e fecit nos dn̄s deus nr̄: nos aūt ppl̓s eiꝰ et oues paſcue eiꝰ. ſcd̓o iure ꝯceſſe dn̄atiōis p̄tulit em̄ hoīem deꝰ cuncte terreſtri create. vt ei ẜuitutꝭ debite impēdat obſequiū a qͦ ſcl̓aribꝰ eſt p̄latus. tercio iure libere redempcōis venditū em̄ hominē dyabolo ꝓ minimo poni p̄cio maximo ſāguinis p̄cio r̓de mit. Iſa. 52. gͣtis qꝛ ꝓ nihilo venundati eſtis. ⁊ ſine argento re dimemini. i. pe. i. Scientes qꝛ non corꝑalibꝰ auro vl̓ argento t̓ dempti eſtis ⁊cͣ. gͦ ſerui ſumus. non tm̄ naͣli creacōe. non tm̄ feu dali recognicōe ſed ec̄ emptici ẜui ſumus p̄ci redempcōe. nob̓ tn̄ ẜuis non p̄ſidet xp̄s tanqͣꝫ dn̄s vt timeat̉. ſed pocius quaſi rex ciuibꝰ liberalit̓. qͣſi pr̄ filiis vtiliter quaſi amicus dilectis dul citer. ⁊ qͣſi magr̄ diſcipl̓is honorabil̓r. ꝓpt̓ pͥmū dic̄ apl̓us eph. 2. Nō eſtis hoſpites ⁊ aduene ⁊cͣ ꝓpter ẜm quō miẜret̉ pr̄ filioꝝ ⁊cͣ. quē inuocamꝰ dicentes. pr̄ mr̄ qui es in celis ꝓpt̓ terciū. Io. 15. Iā non dicam vos ẜuos. qꝛ ẜuus neſcit qͥd faciat dn̄s eius. vos aūt dixi amicos ⁊cͣ. ꝓpt̓ qͣrtū Io. 15. In hͦ clarificatꝰ eſt pat̓ meus. vt fructū pl̓imū afferatis et efficiāmi mei diſcipl̓i. Scd̓o tāgit̉ magna hominū obligatio: Et cū cepiſſꝫ rōeꝫ ponere: hͦ in cipit deo pone̓ rōeꝫ. ſꝫ in fut̉o dat̉ ſn̄ia. ponit̉ aūt iſta rō cū reqͥrente deo noſip̄os diſcutimꝰ ⁊ examinamꝰ. vn̄ Gre. 25. mor. dt̄ inqͥt vniuſcuiuſqꝫ mēs cās ſuas apud dn̄m. ⁊ cās dn̄i ꝯͣ ſe ſollici ta īquiſicōe diſcute̓. dt̄ caute pēſare vl̓ q̄ ab eo bōa ꝑcepit. vl̓ q̄ mala bōis illiꝰ ꝑu̓ſe viuēdo rn̄dit ibi ſit ꝯſciētia accuſās rō iudi cās. timor ligās. ⁊ dolor excruciās. Nō em̄ eſt in hōis ptāte vt pꝰ mortē veniat ad dn̄m in iudiciū. ſꝫ hͦ locutus ē vt dicit̉ Iob 39. E Oblatus ē ei vnꝰ: h̓ vnꝰ ē qͥlibet gͣuioribꝰ criminibꝰ

lxxxv oneratꝰ. qui iō vnꝰ d̓. qꝛ ſuo portādo oneri ſolꝰ relīquit̉. ſic̄ di cit apl̓s. vnuſquiſqꝫ onꝰ ſuū portabit. cū vero deꝰ ſit oībꝰ pn̄s euidētia tn̄ ꝯſcīe facit pc̄orē deo eē pn̄tē. nō potuit late̓ deū priꝰ pens q̄ꝫ reatꝰ ꝯſcīe demōſtrabat ī publicū. velauit quidē pudēda folis. abſcōdit ſe int̓ dēſas fructices. et tn̄ euidētia cris eū fac̄ deo pn̄tē. nō em̄ eſt qͥ ſe abſcōdit a colore eiꝰ. Iob. ⁊cͣ. Nudus ē infernꝰ corā illo. et illū eſt oꝑimentū ꝑditioni. et eiuſdē. 34. Oculi eiꝰ ſuꝑ vias hoīm ⁊ oēs greſſus eoꝝ ꝯſiderat. nō ſūt tene bre. et nō eſt vmbra mortis vt abſcōdant̉ ibi qͥ oꝑant̉ iniqͥtatē vn̄ Gre. Mala hoīm nec cogitata deꝰ ignorat. nͨ ꝑpet̉ta obliui ſcit̉. niſi ab eiꝰ ocul̓ penitēdo deleant̉. deꝰ em̄ qꝛ lux ē. ꝓinde qͦti ens īdigne aliqͥd mēte ꝯcipimꝰ. totiēs in luce peccamꝰ. qꝛ ipſa nob̓. et nos ſibi pn̄tibꝰ p̄ſto ē. et ꝑu̓ſe gͣdiētes in ipſa īpingim a qͣ ꝑ meritū longe ſumꝰ. cū em̄ nos videri nō credimꝰ in ſole clauſos oculos tenemꝰ. illū viꝫ nob̓ abſcōdimꝰ nō nos illi: F Qui dēbat. x. milia talēta: ſic̄ dr̄ in eth. Sūmū in pōderibꝰ talen tū eſt. igit̉ in debito huiꝰ hoīs noīe talēti pt̄oꝝ gͣuitas in. x. mi libꝰ vero eoꝝ nu̓oſitas declarat̉. Sūmū vero pōdus duplex.ſ. caritatꝭ et iniqͥtatꝭ. pōdus caritatꝭ ē leue. ſic̄ dr̄ Mat. i. Iugū meū ſuaue ē. et onꝰ meū leue. Iſtd̓ ē pōdus igīs ꝙ nō ad ima ſed ad ſuꝑna tēdit. iſtud ē oleū ꝙ ſuꝑnatat liqͦribꝰ. vn̄ Aug. 13 li. ꝯfeſ. In domo inqͥt ſpūs tui dn̄e reqͥeſcimꝰ. ibi te fruim. reqͥeſ nr̄a ē locus nr̄. eſt amor illuc ⁊ attollit nos. ⁊ ſpūs tuꝰ bonꝰ ex altat hūilitatē nr̄am de portꝭ mortꝭ. pōdus em̄ nō ad ima tm̄ ē ſed ad locū ſuū pōderibꝰ ſuis agunt̉ oīa ⁊ loca ſua petūt. pōduſ meū amor meꝰ. eo feror qͥcūqꝫ feror. de hͦ caritatꝭ leui pōdere ad alta tendēti d̓ Iob. 28. Fecit ventꝭ pōdus. qꝛ leuibꝰ ſpiritibꝰ caritatis pōdus dedit qͥ lenant̉ in altū. Alteꝝ pōdus ē iniqͥtatis. ꝙ gͣue ē dicēte psͣ. Iniqͥtates mee ſuꝑgreſ. ſūt ⁊cͣ. vſqꝫ et ſic̄ ongue ⁊cͣ. Et Ila. dic̄. Onera vr̄a gͣuia et īportabilia vſqꝫ ad laſſi tudinē. hͦ eſt talentū plūbi miſſū in os ml̓ieris exn̄tis ī ampho ra. ſic̄ dicit̉ Zach. 2. Amphora cor hūanū ē ore oꝑto īhians terrenis. ml̓ier vero īpietas ē in medio cord̓ in cuiꝰ ore talētū mit tit̉ plūbi qꝛ gͣuitas ſceleris ſuffocat īpietatē. qua gͣuitate nō ad ſuꝑna ſed ad īferna deſcēdit. vn̄ ibid̓ legit̉ ꝙ amphora delata ē in terra ſeminaar ꝙ fetor dentiū interp̄tat̉. G Et noͣ ꝙ. x. mi lia talēta dt̄ qͥ freq̄nt̓ aliꝙ pc̄m gͣue ꝯmiſit. ⁊ accipit̉ det̓mīatꝰ nus ꝓ īdet̓mīato. vn̄ in orōne manaſſes regis. peccaui ſuꝑ num arene maris. et ml̓tiplicate ſūt iniqͥtates mee. de at̄ ꝓ cl̓pa ꝯmiſ ſa ſatiſface̓ in pn̄ti ꝑ pnīam. vt loco talēti culpe reddat talentū pene. vel aliter ſicut dicit Greg. Millenario numero non quan titas tantum. ſed vniuerſitas deſignatur tranſgreſſiones vero

Sermo decalogi. x. ſunt. qm̄ igit̉ mille multiplicatū ꝑ x. ad num ꝯtingit decemiliū. ille decēmilia talenta debet qui ē tnͣſgreſſus p̄cep ta decalogi. vel alit̓ in nu̓o decēmiliū ſūt quatuor multiplicationes facte ꝑ. x. pͥma qꝛ vnū decies ſumptū reddet decenariū. ſcd̓a qꝛ. x. decies ꝯſtituit cētenariū. tercia qꝛ centū decies ſumptū cre ſcit ī millenariū. quarta qꝛ milledecies ſumptū extendit in decē millenariū. vnitas etem̄ caritatis iſtis multiplicata modis excre ſcit. pͥmo quidē. x. multiplicata preceptis ꝑuenit ad decalogū. decalogus multiplicatus ꝑ. x. obſeruantias ꝑuenit ad centenariū iudicioꝝ et cerimoniaꝝ legis antiq̄. ſed hoc rurſus multipli catū ſpūali ſenſu ꝑuenit ad millenariū euāgelice additionis. nā xp̄s addidit p̄cepto. nō mechaberis. omnē ꝓhibens ꝯcupīam. et ei ꝙ dicit. nō occides. remouet omnē irā. ⁊ ſic de alijs. Quarto cū iſte millenarius rurſus multiplicat̉ ꝑ. x. ꝑfectionis volūtarie. deuenit̉ ad. x. millenanū ꝯſilioꝝ gͦ debitor. x. miliū ē qui nͨ p̄cepta. nec iudicia. nͨ ſuꝑaddita. nec ꝯſilia ſeruat. vel alit̓. aīa vnaqueqꝫ talentū eſt p̄cioſū. qui igit̉ curā habet aīaꝝ ꝓ. x. milibꝰ talentꝭ rōnē habet reddere. qꝛ rō aīaꝝ a p̄lato exigit̉. Ter cio tangit̉ impotēs ſatiſfactio: cū autē nō hēret vn̄ redderet: nec aliquid poſſumus retribuere ꝓ acceptꝭ bn̄ficiis. nec valeamus ſatiſfacere ꝓ cōmiſſis culpis. qꝛ nihil ē peccantibꝰ nob̓ ꝙ deo gͣtū ex nob̓ dare poſſumus. Mich. 6. Quid dignū offerā dn̄o. nū quid dabo primogenitū meū ꝓ ſcelere meo fructū ventris mei. ꝓ peccato aīe mee. īmo nō ſufficit hō ꝓ vno tm̄ ſatiſfacere pecca to. qnͣto minus nō ſufficit ꝓ milibꝰ Iob. 9. Nō rn̄debit ei vi ꝑ mille. H Quarto ponit̉ iudicial̓ damnatio iuſſit eū dn̄s ei us venūdari: eſt venditio duplex.ſ. culpe et pene. et primo mō ẜm Iero. iuſſit. ꝑmiſit eū immūdoꝝ ſpūum quaſi venditū ſeruū fieri. vt quaſi ville mancipiū modica voluptate comꝑet̉. Iſa 26. Poſſiderūt nos dn̄i abſqꝫ te. hic cupiebat Au. redimi dicēs i. li. ſoli. Recipe oro fugitiuū tuū dn̄e clementiſſime iā ſatis pe nas dederim ſatꝭ inimicꝭ tuis quos ſub pedibꝰ hēs ſeruierim ſatꝭ fuerim fallaciaꝝ ludibriū. accipe me ab iſtis fugientē famulū tu um. qꝛ et iſti me qn̄ a te fugiebā ceperūt alienū. ad te mihi rede undū eē ſentio. pꝫ mihi pulſanti ianua tua. Secūda venditio ē pene. de qua Remi. preciū inqͥt huiꝰ venditi ſuppliciū intelligo dānati: et vxorē eius et filios et oīa que hēbat. et reddi: Criſhͦ inqͥt nō ex crudelitate iuſſit ſed ex īeffabili affectione. vult em̄ terrere eū ꝑ has minas. vt ſupplicet et nō vendat̉. Nō ꝙ ī hoīe ſpūs tenꝫ locū viri ſenſualitas. vt dic̄ glo. ſuꝑ gen. ē tanqͣꝫ mu lier. ꝑ quoꝝ commixtionem filij.. oꝑa generant̉. quoꝝ aliqua ſunt ſpiritui ſimilia tanquā patri aliqua vero ſenſualitati velut

lxxv mr̄i. oīa vero ſpūs ſūt vires aīe ⁊ corꝑis. q̄ cūcta vēditōi expo nunt̉. vt reddet ī peā iuſte ꝙ ꝑ culpā abſtulit īiuſte. Iob. 17. in ꝓfūdiſſimū infernū deſcēdet aīa mea. vel alit̓. viro iuſto due vx ores ſūt.ſ. actīa ⁊ ꝯtēplatīa. q̄ ꝑ liaꝫ vt rachel ītelligunt̉. ſꝫ viro iniqͥ due dant̉ vxores his oppoſite.ſ. auaricia ꝯͣ actiuā. ⁊ carniſ voluptas ꝯͣ ꝯtēplatiuā iſte figurant̉ ꝑ duas vxores lamech. Ge ne. a. q̄ fuerūt ada q̄ teſtificas interp̄tat̉ ⁊ carnis luxuriā ſigͣt q̄ teſtibꝰ ꝑpetrat̉. ⁊ ſella q̄ deꝰ eiꝰ dr̄ ⁊ ē auaricia idoloꝝ ẜuitꝰ. viij igit̉ haꝝ vxoꝝ cū to iniqͣ ſobole ad et̓nā tradit̉ mortē. 5 tan git̉ humil̓ dep̄catio. ⁊ pͥmo ponit̉ huiliatio mētis: ꝓcidēs at̄ ſeruꝰ ille: ꝓcidit at̄ cū ſeipſū abiecit cū ſuꝑbiā ⁊ elatā mentē incli nauit. ipſe an̄a cucurrebat adu̓ſus dn̄m erecto collo ⁊ pīgui cer uice armatus fuerat vt d̓ Iob. 15. ſꝫ poſtea tīore iudicꝭ deiecit ſe ipſū de cuiꝰ hūilitate qͣꝫ gͣta ſit deo d̓.3. Re. 21. nōne vidiſti hu miliatū achab corā me. igit̉ qꝛ hūiliatus ē mei cā nō inducā ma lū in diebꝰ eiꝰ. I Itē tangit̉ deuota oris ſupplicatio: rogobat eū. d. patīam hē in me. Remi. vox inqͥt pcc̄oris expͥmit̉ poſcētitꝑs viuēdi et ſpaciū corrigēdi. illiꝰ vero ſupplicat patīam de qͦ d̓ Io. ⁊ ꝯu̓timi ad dn̄m deū vr̄m qꝛ benignꝰ ⁊ miſericors ē pa tiēs ⁊ ml̓te mīe ⁊ p̄ſtabil̓ ſt̓ malicia. cuiꝰ tāta patīa ē vt iniqͥta tes hoīm videat̉ adu̓te̓ dū ſtatī nō corrigit. Ro. 2. ignoras inquit qm̄ benignitas dei ad pnīam te adducit ⁊cͣ. Itē p̄mittit̉ ple na oꝑis ſatiſfactio: ⁊ oīa reddā tibi: oīa reddit qͥ de oībꝰ penitꝫ hͦ ē eiꝰ pͥma ſatiſfactio oīa reddit credēdo ī eū vt dic̄ glo oīa red dit ꝯmittēs ſe v̓tuti illiꝰ ī exiſtīabil̓ p̄cij qͥ mūdi oīa debita exol uunt̉. oīa reddit dū ſuā ꝓfitet̉ pauꝑtatē et cognoſcit ꝙ ad ſatiſ faciēdū ſit īpotēs. 6 ponit̉ pia relaxatio: miſertꝰ at̄ dn̄s ẜui il liꝰ: et ſi ẜuꝰ erat tn̄ miſertus ē ei qͣſi pater filio. psͣ. qūo miſeret̉ pr̄ filioꝝ ⁊cͣ: dimiſit eū: libeꝝ. qͣꝫ venūdari. qꝫ detineri. ⁊ qͣꝫ carcerari iuſſerat. Iob. 12. ſi īcluſerit hoīem nll̓s ē qͥ appiat. cla ueꝫ em̄ hꝫ Dauid qͥ claudit et nō appit ⁊cͣ. Iob.39. qͥs dimiſit onagꝝ libeꝝ ⁊ vīcula eiꝰ qͥs ſoluit nego: ⁊ oē debitū dimiſit ei. Attēde largitatē diuīe pietatis. ille rogauerat dilationē et meruit remiſſionē ꝓmiſerat ſatiſfactionē ⁊ hͦ ſolū reputauit deꝰ ſufficiētē emēdationē. gͦ eū dimiſit libeꝝ ad futura. dimiſit etiā p̄terita ad qd̓ ſola valuit cord̓ ꝯtritio. nͨ eī pl̓os labores pnīe reqͥrit deꝰ. qꝛ vt dic̄ apl̓s corꝑal̓ exercitatio ad modicū vtil̓ eſt ſꝫ potiſſime reqͥrit cord̓ hūilē ꝯtritionē. Iſa. 58. nūquid tale ē ie iuniū ꝙ elegi dic̄ dn̄s ꝑ diē afflige̓ hoīeꝫ aīaꝫ ſuā. nōne hͦ ē ma gis ieiuniū ꝙ elegi diſſolue colligatōs īpietatis ſolue faſticl̓os deprimentes. dimitte eos qui ꝯfracti ſūt liberos. et omnē onus diſcūpe. frāge eſuriēti panē tuū. vſqꝫ miſericors ſū dn̄s deꝰ tuꝰ

Sermo Secunda pars. R Ecūdo ponit̉ humana crudelitas et ingͣtitudo in eo ꝙ dicit̉ egreſſus aūt ⁊cͣ. vbi quatuor tāgunt̉. Primū eſt alterius debitoris longe mīor obligatio: egreſſus aūt ſeruus ille: egreſſus quidē a carcere ꝯſcīe et vincul̓ reatuū abſo lutus. vel egreſſus dicit̉ ſic̄ caym a facie dn̄i non reueritus eius maieſtatē nec timēs pn̄tē pt̄ateꝫ ſed ita agens ac ſi nō eſſet deo pn̄s. psͣ. nō eſt deꝰ in ꝯſpectu eius ⁊cͣ. vſqꝫ ne videat in finē. vel egreſſus dicit̉ a gr̄a quā ſtatim acceꝑat. qꝛ em̄ a ſe egreſſus eſt iō ꝓxīm crudelit̓ eſt egreſſus: inueīt vnū d̓ ꝯſeruis ſuis: ſi ꝯſer uus ille erat par ſeruitutꝭ ꝯditione eū debuit exhibere placabi lē. Itē ſi vterqꝫ erat ſeruꝰ alteriꝰ dn̄o et nō ſeruo. ſtabat vtriuſꝫ iudiciū. ro. a. tu quis es qui iudicas alienū ſeruū ⁊cͣ. h̓ vero in uentus ꝯſeruꝰ quilibet pt̄ eſſe hō qꝛ deus hoīem hoī nō p̄poſuit ſed beſtis tm̄ vt dicit gre 2. mo. oēs vniꝰ dn̄i ſerui ſumꝰ. qui debebat ei centū denarios: attēde qͣꝫ exiguū debitū iſtd̓ ſit ꝯꝑati one p̄cedentꝭ et qn̄tū ad num et qn̄tū ad pōdus. in nu̓o quidē qm̄ centenarius ē cēteſima ꝑs decē miliū. in pōdere vero qꝛ ibi ta lentū. hͦ denariꝰ debitū eſt. ſūmū aūt talentū ꝙ erat ſanctuarij ẜm iſi. fuit viginticentū libraꝝ. libra vero. 12. vncias. et ẜm hebreos ſicus ⁊ vncia idē. qꝛ vero ſicus. o. obulos vꝫ. vt dicit̉ exo. 17. ⁊ ſcimꝰ qꝛ obulus ē medietas denarij qꝛ libra ē. 12 o. de narioꝝ. et iō debitū huius ꝯſerui nō fuit vna libra. et tn̄ qꝛ ta lentū eſt. ad o. libraꝝ ꝯſtat ꝙ decēmilia talenta ſūt pondus mil lemiliū ducentorū miliū libraꝝ. vidēs gͦ qͣꝫ incorꝑabilit̓ maiꝰ ſit debitū quo hō obligat̉ deo. qͣꝫ illd̓ quo hō obligat̉ hoī. maiꝰ di co et nud et gͣuitatꝭ pondere. Et noͣ qm̄ denariꝰ regis hꝫ infignitā imaginē hō vero ad imaginē factꝰ eſt creatoris. ille gͦ debꝫ denariū qui deliquit in hoīem ſed qm̄ plures nu̓i ſūt peccata in deū qͣꝫ in ꝓximū. qꝛ nemo delīquit in ꝓximū quin peccet in deū ſed nō ꝯuertit̉ iō maior ē nus diuine obligationis qͣꝫ humane. iſta vero paucitas nu̓i cētenario figurat̉ qui ē ſcd̓s ꝓceſſus nu̓oꝝ tercia figuratus lr̄a alphabeti ẜm algoriſmū tercio loco poſitꝰ qui etiā aſiniſtra ſtatuit primitꝰ. L Sūt em̄ quatuor q̄ debe mus ꝓxīo.ſ. noticiā vt quaſi ꝓxīm cognoſcamꝰ. et nō negliga mꝰ quaſi alienū vt ſit tercia lr̄a alphabeti. pͥma em̄. p̄cipua lr̄a ē cognitio dei. ſcd̓a cogitio ſui. tercia cognitio ꝓxi. Itē debemꝰ eidē amorē vt quaſi in algoriſmo tercio loco ſtatuat̉ nā in pͥmo loco ē amor dei in ſcd̓o amor ſui ī tercio amor ꝓxī. Itē eidē ꝓxīo debemꝰ hōrē vn̄ apl̓s hōre īquit inuicē preueīentes. vt velut ce

lxxv tenarius ſtatuat̉ ad dextrā. nā quos honoramꝰ. a dextris ponimus. vt dicit ſaluſt. Itē ipſi ꝓximo debemꝰ obſequiū. et hͦ eſt cē tenarij ſecūdus ꝓceſſus. ꝓcedūt em̄ nūeri pͥmo ab vnitate in decenariū. decima aūt dat̉ diuinitati ex lege. qꝛ pͥmitus ē in man dato ocultus diuinitatꝭ. exinde vero ē ꝓximi obſequiū. quaſi ſe cundus ꝓceſſus nūeroꝝ in centenariū. igit̉ ꝑ hūc numeꝝ centenarij ſignat̉ omnē qd̓ ꝓximo ex lege debemꝰ. ideo centū dꝫ ali cui denarios qui aliqͣ predictoꝝ delinquit in proximū. Secun do tangit̉ huius debiti violenta exactio: et tenens eū: ille tene debitorē qui offenſā tenet in memoria. qui irā et odiū ſeruat in corde. ſuffocabat eū: ſuffocare ē ſtrangulare guttur videlꝫ ſtrigere. ⁊ qm̄ gutture loquim ille ſuffocat ꝓximū. qui ſermones ei us nō audit: dicēs. Redde ꝙ debes: et clamore increpat vitu peroſe exigens. cū dicit. redde. ignomīoſe īproperat cū ait. ꝙ de bes. habes igit̉ tria.ſ. iniurie retentionē. excuſationis ſuffocatio nē. et debiti increpationē. Tercio ponit̉ huius ꝯſerui ſupplieatio: et ꝓcidens ꝯſeruꝰ eius: ecce humilitas exhibita hominiquā tn̄ angelus in apoc. nō tulit iohanni. etem̄ ad pedes eius ꝓcidenti ait. vide ne feceris ⁊cͣ. Itē ponit̉ venie deprecatio: roga bat eū dicens patientiā habe in me. Itē ponit̉ ſatiſfactionis pro miſſio: et omnia reddā tibi: et attēde qꝛ eadē verba ꝓtulit ſuꝑ plicans ꝯſeruꝰ. quibꝰ ſupplicando a dn̄o. veniā meruerat maluſ ſeruꝰ vt dicit criſo. hec verba ingͣtus ſeruꝰ in rogante nō honorauit quibꝰ ſaluatus ē. Quarto ponit̉ punitio. et pͥmo tangit̉ mali ſerui impatientia: ille aūt noluit: hēre patientiā. qꝛ noluit dilationē preſtare M Itē ponit̉ alienatio: ſed abijt: a fami liaritate et amicicia quōdā ꝓximi alienatus ē. Itē ponit̉ ꝓximi damnatio: ⁊ miſit eū in carcerē done creddet debitū: hic carcer infernus ē. totiens vero in nos peccantē ꝓximū mittimꝰ in carcerē quotiens eius culpe nō indulgemꝰ. Nō qꝛ ſex ſūt que malus ſeruꝰ crudelit̓ egit.ſ. iniurie retentio. excuſationis comp̄ſſioaſpera exactio. impatiens dilatio. familiaritatꝭ alienatio. et qn̄ tū in ſe ē anime ꝓximi dānatio. que nō ſpūalit̓ tm̄ malus ſeruꝰ facit. ſed aliqn̄ ad lr̄am etiā ꝯſeruū tenens ſuffocat corꝑalit̓. vel etiā famā et nomē eius extinguit. aut ſic dure accuſat et tot ca ſus adducit vt ei reſpirae̓ facultas nō adſit. Itē debitū exigit im portune impatiens dilationis ē. Rogamibꝰ ad iracundiā pro uocat̉. indignans abit et in carcerē etiā corꝑalē includit ⁊cͣ. N Tercia pars. Ercio cū dicit̉. videntes aūt ꝯſerui. tangit̉ iuſta ſeueritas ingͣtū puniēs. vbi quatuor deſcribunt̉. primū ē

C Sermo huius facti accuſatio: videntes aūt conſerui eius que fiebant: Remi. ꝯſerui ſunt angeli aūt p̄dicatores eccleſie. vel etiā quiqꝫ fideles. Et attende qm̄ quatuor ſūt quibꝰ nō poſſumus abſcon di. Primū eſt ꝯſcīa accuſās. angelus et diabolus teſtificās. atqꝫ deꝰ diiudicās. oīa em̄ nuda ⁊ aꝑte ſūt ocul̓ eius Itē nota ꝙ an geli dicunt̉ ꝯſerui nob̓. primo ꝓpter nature cōione. qꝛ eiuſdē ſumus nature ſic̄ dicit gre. ſuꝑ ilid̓ iob. 40. Ecce vehemoth quē fe ci tecū. ecce p̄uaricator angelus quē feci tibi ſil̓em innatura rō nali. ſecūdo ꝓpter vniꝰ dn̄i venerationē. phi. z. in noīe iheſu oē genu flectat̉ ⁊cͣ. tercio ꝓpter eand̓ ſalutꝭ nr̄e ad mīſtrationeꝫ. mī ſtrāt em̄ deo ad ſalutē noſtrā. heb̓. i. om̄s ſunt admīſtratorij ſpi ritus ⁊cͣ. hinc et nos deo mīſtramus. dicēte paulo. ſic nos exiſti met hō. vt mīſtros xp̄i ⁊cͣ. Contriſtati ſūt valde et de ingͣtitudine ſerui. et de afflictione ꝯſerui. de illiꝰ culpa. de iſtiꝰ pena. ꝙ ſu per nr̄is mal̓ boni angeli ꝯtriſtent̉. habet̉ iudi. z. aſcendit angelus dn̄i de galis ad locū flentiū. et iſa.33. angeli pacꝭ amare flebūt: et venerūt: veniūt angeli ad dn̄m a quo nunqͣꝫ recedūt cū maieſtatē venerant̉ ipſius. veniūt predicatores et fideles cū ab occupationibꝰ ſeculi tnͣſeūt ad ꝯtemplationeꝫ dei: et narrauerūt dn̄o ſuo oīa que facta fuerāt: nō narrauerūt ignoranti. ſed iā etiā ab eterno cūcta ſcienti ſed que cognoſcūt narrare di cunt̉. qꝛ expoſtulāt dei iuſticiā ad retribuendū ꝓ mal̓. et diuinā mīam ſubueniendo op̄ſſis. Sic narrabat dn̄o angelus raphal̓ tobie et anne afflictionē. ſic ⁊ abacuc loquit̉ deo. i. c. Quare dn̄e nō reſpice ſuꝑ iniqͣ agentes. et taces deuorātes impio iuſtiorē ſe Secūdo ponit̉ iniqui ſerui requiſitio: tūc vocauit illū dn̄s ſuus. vt dicit remi. iſta vocatio mō ſit intus ī ꝯſcīa. in futuꝝ fiet mor te et damnationis iudicio. O Et ait illi. ſerue nequā. ecce qͣꝫ aſpere ipſū aggredit̉. cui exprobat ſeruileꝫ ꝯditionē. reuera em̄ in hͦ facto ſeruū ſe et nō filiū. neqꝫ amicū demonſtrauit. ideo euꝫ dicit nequā. ſine equitate. qꝛ a deo ſuſcepit mīam et ꝯſeruo in tulit iniuriā: oē debitū: tā nūeroſū. tā pōderoſū: dimiſi tibi: nl̓ la int̓ueniente ſatiſfactione. ſed ob hͦ ſolū: qꝛ rogaſti me: rogaſti quidē dilationē. ſed ꝙ amplius ē impet̉ſti remiſſionē: Nōne gͦ et te oportuit miſereri ꝯſerui tui. eccle. ⁊. intellige que ſūt ꝓximi tui ex teipſo. ſic̄ et ego tui miſertus ſū: oꝑtuiſſet quidē vt tali ꝓuocatus bn̄ficio totū etiā debitū ꝯſerui relaxares rogantꝭ ſed tu etiā ꝙ minꝰ eſt facere noluiſti. qꝛ dilationē ꝯcedere recuſa ſti. et ꝙ peius ē. penis inſuꝑ afflixiſti. Attende iudicꝭ et iuſticiā et pietatem quia magis doluit de iniuria facta ꝯſeruo qͣꝫ de ſua. et ruſticiam noſtrorum actuū ex ſua dixit miſeratione ſumenda

lxxvii Tercio tangit̉ huius peſſimi ſerui dānatio. Et attende ꝙ dīno examī nullū dedit reſponſuꝫ. ſic em̄ eū ꝯuincebat diſtricta ratio vt excuſationis locus non eſſet. Vn̄ ẜm Remigiū dat̉ intelligiꝙ in die iudicij ⁊ ſtatim poſt hanc vitam om̄e argumentū excuſationis ceſſabit. Sed dices ſi nō aderat excuſatio ſalteꝫ veniā petere debuit. Et dicend̓ ꝙ de ptt̄is ſius nemo petit veniā a deo ſalubriter. niſi dei gr̄a preueniente q̄ cor pct̄oris conpungit qm̄ vero iſte gracia dei indignus erat. qui gr̄am non habebat ad proximuꝫ. ideo gr̄a petende venie illi collata non eſt. qua ꝓpter obmuteſcens damnationi eſt adiudicatus. dicit em̄: Et iratus dn̄s eius: cuiꝰ ire terror inſuſtentabil̓ eſt dicente manaſſe. om̄s pauent et tremunt a vultu virtutis tue. et inſuſtentabilis ira ſuper pct̄ores cōminationis tue: tradidit eū tortoribꝰ: id ē ẜm Hiero. angelis penaꝝ mittendū in carcerem hoc eſt in infernuꝫ vbi torturas tortiones patit̉ ⁊ tormenta. ⁊ talia ſeruis ꝯueniunt. qꝛ vt dicit valerianus. Genus ſeruoꝝ non niſi flagellis ⁊ verberibꝰ emendat̉: quoaduſqꝫ redderet vniu̓ſuꝫ debitū. P Illud quoaduſqꝫ nō deſignat tꝑis durationeꝫ. ſed ꝓportioneꝫ pene ad culpaꝫ. Nunqͣꝫ em̄ complebit̉ illa tortura mali ẜui. nec ceſſabit aliqn̄ ſed ꝑpetuo cruciabit̉. tamē quia vt lex dicit iuxta menſuram delicti erit plagaꝝ modus ꝓ tot delictis et tantis reprobus cruciat̉. pro quot ⁊ qͣntis reus ē vt nūerus ⁊ acerbitaꝫ pene. ad numeꝝ ⁊ qͣntitatem culpe accedant quoaduſqꝫ ꝓpor cionaliter cōmenſurando reddat penal̓r vniuerſuꝫ debitum qd̓ cōmiſit culpabiliter. Quod vero hec ita ſint. viꝫ penā reproboꝝ eſſe eternam. ⁊ tn̄ puniant̉ ẜm culpe exigentiaꝫ quoaduſqꝫ pe na adequat̉ culpe. Patet primo auctoritate xp̄i dicentis Math̓ 26. Ibunt hi in ſupplitiū eternum iuſti aūt in vitam eternā. Sꝫ tamen vt d̓ Iob. q. diabolus exiſtimabat abyſſum qͣſi ſeneſcētem. qm̄ vt dicit Gre. ibidem antiquus iſte ꝑſuaſor reproboruꝫ corda ſic extenuat. vt ſuſpitionē eis de venturo iudico ꝙ quaſi finiatur infundat. facit em̄ ſuſpicari abyſſum iuditioruꝫ dei eſſe ppe ſenectutem ⁊ ineternū. ⁊ hoc ideo vt eo reprobi ſic peccare non finiant. quo illic eſtimant pct̄oꝝ ſupplicia finienda. quod eſſe non pōt. quia vt dicit ibidem Gre. 32. moꝝ. ca. 19. Si aliqn̄ fineret̉ pena damnatoꝝ. aliqn̄ et ceſſaret gloria beatoꝝ. ſic enim dicit veritas. Ibunt hij in ſupplitiū eternum. iuſti autē ⁊cͣ. Sed ꝯͣ hoc recitat idē doctor argumenta Ori. dicentis p̓o ꝙ iō eternam penā cōminatus eſt creature nō vt inferret. ſꝫ vt eius timore a malo compeſceret. Quibꝰ rn̄demus. Si falſa minatꝰ eſt vt ab iniuſticia corrigeret. etiā falſa pollicitus eſt vt ad iuſticiaꝫ

Sermo ꝓuocaret. iſti ergo dum ſatagunt deum ꝑhibere miſericordem non verent̉ predicae̓ fallacē. 2º arguūt ſine fine puniri n̄ debet culpa hn̄s finem Cuꝫ igit̉ oīpotens deus iuſtus ſit n̄ punit eter nō tormento qd̓ non ꝯmiſſuꝫ eſt eterno pct̄o. Sed rn̄demꝰ ꝙ recte dicerent ſi diſtrictus iudex facta tm̄ n̄ corda penſaret. facta quidem eoꝝ fineꝫ hēbunt delinquendi. eo ꝙ vita taliū finiat̉. Sed p̄ue voluntatis eoꝝ deſideriū fuit ſine fine viuere. vt ſine fine peccarent. ⁊ qꝛ nunqͣꝫ voluer̄t carere pct̄o. iō nūqͣꝫ carebūt ſupplitio qꝛ iudex principal̓r attendit mentis deſederiū. Tercio arguūt. nullus iuſtus crudelitatibꝰ paſcit̉. et delinq̄ꝫs ſeruus a iuſto dn̄o idcirco cedi precipit̉ vt corrigat̉. qꝛ ergo deus iuſtis non paſcit̉ damnatoꝝ penis. reſtat vt ꝓpter aliquem finem. vt viꝫ exꝑient̉ eos torqueri ꝑmittat. Rn̄demus ꝙ qꝛ deus piꝰ ē iniquoꝝ penis nō delectat̉. qꝛ vero iuſtus eſt ab eoꝝ vltione ī ꝑpetuū non ſedat̉ ad aliquid tn̄ cremant̉ damnati. vt viꝫ maius ſit gaudiuꝫ electoꝝ viſa pena quā euaſer̄t. Ori. ſuꝑ li. Nu. 24. aſſur iſte. i. diabolus qͥ in fine oīm d̓ ꝑiturus. neſcio ſi aliqn̄ aut queri poſſit aut inueniri. perit gͦ non errore ſꝫ iuditio. nō lapſu motus ſꝫ ꝑſeuerantia obduratꝰ qd̓ em̄ ſcriptum eſt. ego occidam ⁊ ego viue̓ faciam adducā in infernū ⁊ reducā. neſcio ſi gn̓aliter ad om̄s aſpitiat. an ad eos tm̄ quos deceptio diabo li defluxit in mortē. Arto illi inſtant. ⁊ quō illi facti ſunt ſi ꝓ in imicis n̄ orant qͦs vident cremari cū vtiqꝫ dictum ſit illis. orate pro inimicis vr̄is. ſꝫ nos dicimus ꝙ iuſti dn̄t ꝓ inimicis orare. eo tꝑe quo ad fructuoſaꝫ pn̄t pnīam ꝑuenire dum viꝫ ſunt in pn̄ti ſeculo. ⁊ qꝛ damnati non pn̄t ab iniquitate ad iuſticie oꝑa ꝯmutari. iō pro ipſis ſct̄i non orant. ⁊ ꝓpter eandē cauſam non orant ꝓ diabolo. etiā adhuc exn̄tes in carne. nec orant ꝓ infide libꝰ ⁊ impijs ⁊ defunctis. ad ꝯfirmationeꝫ vero predictoꝝ dicit̉ Iob.20. luet oīa que fecit ⁊ n̄ ꝯſumet̉. qꝛ eterna pena eſt. ſꝫ tn̄ iſta pena eterna terminū hꝫ magnitudinis ⁊ acrebitatis. tanta ergo doloris pena eſt qͣnta culpa. ⁊ hoc eſt quo aduſqꝫ reddat omne debitū. hoc ptꝫ apoc. 18 vbi d̓ qͣntum gl̓ificauit ſe in delicijs. tm̄ date illi tormentū ⁊ luctū. Et Luc. 12. d̓ ꝙ ſeruus qͥ ſci uit voluntatem dn̄i ſui. ⁊ tn̄ neglexit facere plagis vapulabit multis. ſꝫ qͥ neſciuit ⁊ n̄ fecit plagis vapulabit paucis. ⁊ Sap̄. 6. dicit̉. ꝙ forcioribꝰ forcior inſtat cruciatio. ⁊ potentes potenter tormenta pacient̉. hinc ſcriptū eſt de zizania. ligate ea in faſcicu los ad cōburend̓. qꝛ iuxta diuerſitatē criminū eſt diſtinctio gehenne. Vn̄ Gre. 9. moꝝ dicit. ſic̄ in domo pr̄is eterni māſiones ml̓te ſūt ꝓ diuerſitate v̓tutis ita in igne gehēne diu̓ſū torm̄tuꝫ

lxxvi eſt pro diſpilitate criminis nā ſi gehēna ignis vna eſt. ꝓ qͣlitate tn̄ meritoꝝ variat̉. ſicut idem calor ſolis ꝓ qͣlitate corꝑm ea diuerſimode calefacit ¶ Qr̄to ponit̉ huiꝰ ꝑabole concluſio ſic ⁊ pr̄ meus celeſtis faciet vobis: qꝛ tradet vos tortoribꝰ cruci andos: ſi n̄ remiſeritis vnuſquiſqꝫ fratri ſuo: non ore tm̄ ſed decordibꝰ vr̄is: quidā em̄ loquunt̉ pacem cū ꝓximo ſuo. mala at̄ in cordibꝰ eoꝝ. ⁊ qꝛ deꝰ n̄ dicta ſolū. ſꝫ p̄cipue cogitata dijudicat. iō ex corde mandat eſſe dimittend̓. Nota qꝛ n̄ eſt iuſtus in terris qui n̄ debeat fratri indulge̓ ex corde. qꝛ nullus eſt cui nō ſit remiſſuꝫ debitū decem miliū talentoꝝ. Audi qͥd dicit Hiero. cū peccati debitū ⁊ mortis et̓ne nulla ſatiſfactione. nullaqꝫ pnīa poſſemus exſolue̓ rex ille eternus de celo adueniens remittendo generi hūano pct̄a vnicuiqꝫ credenti in ſe debitū om̄e donauit. quēadmoduꝫ at̄ donauerit apl̓s aperte demonſtrat cū dicit. de lens qd̓ aduerſū nos erat cyrographū qd̓ erat ꝯͣrium ip̄m tulit de meo affigens illud cruci. Reatu em̄ pct̄i quaſi ſub cuiuſ dam tyrographi debito denebam. qd̓ filiꝰ dei aqua baptiſmi ⁊ ſanguinis ſui cruore deleuit. nam in hoc ſacr̄o paſſionis tꝑe aque ⁊ ſanguinis de latere dn̄i fluxit. ſꝫ nec ſpōgiā ī cruce dn̄o defuit vt hoc ipſuꝫ on̄deret. qꝛ tocius md̓i pct̄a paſſionis eius miſterio delenda erant. per eum vtiqꝫ de quo Io. in euangelio teſtatus eſt dicens. Ecce agnus dei ecce qui ⁊cͣ. Pominica. 22. poſt penthe. Sermo. lxvi. Beuntes ph̓ei ꝯlium inierunt ⁊cͣ. Mat. 22. Mar. 12. Et Luc. 20. dic̄ Io. Criẜ. oīs malicia cōfundit̉ aliqͦtiens rōne veritatis. corrigit̉ at̄ nunqͣꝫ. maxīe eoꝝ qui ꝓpoſito malo ⁊ n̄ ignorantia peccant qd̓ euangeliū pn̄tis diei manifeſtat. vbi pheoꝝ malicia ꝯfuſa on̄ditur ſꝫ non correcta. ſapīa quidē vincit maliciā. licet non ſemꝑ corrigat. Igit̉ tria ꝯtinet iſtud euangeliū. primū eſt machiatio pͣuitatis. ſcd̓m eſt reqͥſitio dubietatis. ibi. dico gͦ vobis ⁊cͣterciū eſt determīatio veritatis. ibi. oſtendite mihi ⁊cͣ. Circa pͥmū tria tangunt̉. primū ē deliberatio pͣui ꝯſilij A. Abeuntes pha riſei: phēi diuiſi abierunt ab vnitate pacis ⁊ ꝯcordie. abierunt a dei gr̄a a v̓itatis luce ⁊ a ſeipſis. Io. 18. abierunt retrorſuꝫ ⁊ cecider̄t in terrā. ſꝫ quo abier̄t vtiqꝫ vt dic̄ Criẜ. ad herodianos vt eoꝝ pr̄ocinio agerent ꝯͣ xp̄m. nam hoīes coloni cuiꝰ terram poſſident illius irexilio opus hn̄t. qui v̓o iuſticiaꝫ tenet nullius pr̄ocinio indiget niſi dei qͥ in diaboli iniqͥtatibꝰ ambulat. diabo li adiutoriū neceſſariū hꝫ. ſic iſti xp̄m expugnae̓ cupientes ꝯuener̄t non ad ſeruos dei viros religioſos. ſꝫ ad gentiles.i. hero

Sermo dianos ſe ꝯtulerunt. cū talibꝰ n̄ eſt ambuland̓. ſic̄ dic̄ ſalomon Fili mi ſi te ablactauerint pct̄ores ne acquieſcas eis. ne ambu les cū eis ⁊ ꝓhibe pedeꝫ tuū a ſemitis eoꝝ. pedes em̄ illoꝝ ad malū currunt ⁊ feſtinant vt effundā ſanguinē. iō ꝯmendat̉ vir iuſtus ⁊ predicat̉ beatus qui n̄ abijt in ꝯſilio impioꝝ. ⁊ in via peccatoꝝ non ſtetit. de his vero qͥ abier̄t adeo dicit iudas. ve illis qui in viā cayꝫ abier̄t ⁊ errore balaam mercede effuſi ſunt et in ꝯͣdictione chore ꝑierunt vbi notat fraternū odiū cupiditatem ⁊ ſedicionē: Conſiliū inierunt: cū herodianis vꝫ i. cū mili tibꝰ ⁊ familiaribꝰ herodis. Criẜ. quale inquit ꝯſiliū tales ⁊ cōſi liatores: Quis em̄ poterat dare ꝯſiliū ꝯͣ xp̄m. niſi diabolus qui eſt aduerſarius xp̄i. de hoc maligno ꝯſilio longe an̄ iacob pr̄iartha dubitans. ſymeon inquit ⁊ leui vaſa iniqͥtatis bellantia in ꝯſiliū eoꝝ nō veniat aīa mea. ⁊ in cetu illoꝝ n̄ ſit gl̓ia mea B: vt caperent ih̓m in ẜmone: vt viꝫ aliquid tale diceret. cuiꝰ culpa ab herodianis ꝯp̄henderet̉. vide qꝛ increatuꝫ volunt ſermonē capere. ⁊ verbum ꝑ qd̓ facta ſunt oīa. quod in ipſa capit creatua quē celum ⁊ celi celoꝝ capere n̄ poſſunt. vt dicit ſalomon. nec totus md̓us geſtoꝝ eius qui ſcribendi ſunt libros poſſet caꝑe. vt dixit Io. euangeliſta. feſtinant caꝑe. ſꝫ vtinam hunc ẜmoneꝫ hoc verbū hoc ſalutare mens nr̄a capiat. vt ſalu tare dei in ẜmone ſacro corde nr̄o capiat̉ credendo intelligendo. amando ẜuando. qꝛ v̓o phēi non ſic ceper̄t xp̄i ſermōeꝫ. iō q̄ rebant eū carnaliter vt occiderent. Io. d. queritis me interfice̓ qꝛ ſermo meus n̄ capit in vobis. n̄ ſic capiamus xp̄m carnalit̓ ſed ſpūaliter. ſpūs em̄ eſt qͥ viuificat. caro at̄ non ꝓdeſt quicqͣꝫ. Io. 6. Nota ꝙ phēi diuiſi interpretant̉. iſti ſunt oēs iniqͥ diuiſi merito diuiſi ⁊ p̄mio a iuſtis. ſi em̄ in pn̄ti ſil̓ ſint granuꝫ ⁊ pa lea. vinū ⁊ vinatia. oleū et amurca. auꝝ ⁊ ſcoria. aliud tn̄ eſt meritū vtrorūqꝫ qꝛ non ꝯmunicāt iniqui iuſtis vita ſct̄itate. ne qꝫ contunt̉ iudei ſamaritanis. que em̄ ꝯuentio xp̄i ad bellial. iō dicit̉ Gen̄. 49. diuidā eos in iacob ⁊ diſperdam eos in iſrahel. Diuiſi ſunt adeo reꝓbati ab illo. ꝯtaminauer̄t teſtamentū eius diuiſi ſūt ab ira vultus eius. diuiſi ſunt in ſeiplis diuerſitatibꝰ ꝯtinuis. quibꝰ diſſecant̉ interiꝰ. Oſe. 10. diuiſū eſt cor eoꝝ nunc interibūt. ſꝫ tandē in nouiſſimo et p̄mio diuident̉ ab electis. ſic̄ d̓ Mat. 13. Exibunt angeli ⁊ ſeꝑabunt malos a medio iuſtorū C Item noͣ ꝙ ih̓s ſalutaris d̓ om̄s v̓o iniqͥ machinant̉ ꝯſilia ꝯͣ ꝓp̓aꝫ ſalutē. Prou̓. ii. Ipſi ꝯͣ ſanguinē ſuū inſidiant̉ ⁊ moliunt̉ fraudes ꝯͣ aīas ſuas. Et iteꝝ eiuſdē. 8. qui in me peccauerit ledet aīam ſuā. ꝯͣ iſtam ꝓp̓aꝫ ſalutē ꝯſiliū agit̉ cū paſſionibꝰ aīe ⁊ ꝯcupiſcencijs. ⁊ p̓o quideꝫ ꝯſulit auaricia pecunias ꝯgregādas

lxxvi dilatanda p̄dia. edificia magͥficanda. qm̄ cui ſuppetunt opes ⁊ amici. Cōſulit auaricia tollend̓ alienuꝫ vi fraude rapina vſura. nulli ꝯmunicand̓. ne forte md̓i ſub̓a deficiat omīa face̓ ⁊ ec̄ ferre ꝑiurand̓. ne forte reꝝ dāna paciat̉. ſic ꝯſulebat̉ ei qͥ vberes agros habuit. Luc. i. requirenti em̄ ꝯſiliuꝫ. quid faciā qꝛ nō hēo quo ꝯgregem fructus meos. Rn̄dit auara aīa. deſtruaꝫ horrea mea. ⁊ maiora faciā ⁊ illuc ꝯgregabo oīa q̄ nata ſūt mihi et bona mea ⁊ dicam anime habes ⁊cͣ. ſed audite qꝛ iſtud ꝯſiliū erat ꝯͣ ih̓m. ꝯͣ ꝓpriam ſalutem. Sequit̉ em̄. dixit at illi deus. Stulte hac nocte aīam tuā repetent a te. q̄ at̄ paſti cuiꝰ erunt. Sic eſt qͥ ſibi theſauriſat. ⁊ n̄ eſt in deū diues. Conſulit gula ꝓuipenduꝫ corꝑi ieiunia eſſe natue ꝯͣria debilitatē cauendaꝫ. ſalſuīculis de ſideriū ꝓuocare. ſic ꝯſulebat̉ diuiti epuloni Luc. 16. pr̄is paren tibꝰ ꝙ eſſent ſic̄ dij. ipſi eſau pedulio lenticule ꝑdenti primoge nita. ⁊ oībꝰ ꝯͣ ꝓpriam ꝯſultū eſt ſaluteꝫ. nam diues ſepultus eſt in inferno. pͥmi ꝑentes de ꝑadiſo eiecti ſūt mortales. ⁊ eſa ius pͥogeniture ꝑdidit. Luxuria ꝯſulit ꝓ ml̓tiplicatōe hūani gn̓is ꝯmiſcend̓ ad roborandaꝫ ꝯſanguinitatē ⁊ ampliādas diuicias vxores ducendas. ſic ꝯſultū eſt dauid cuꝫ rapuit berſabee filio eius amon cū ꝓpriaꝫ violauit ſororeꝫ. ꝯſulte ſil̓ato languore qͥ veꝝ paciebat̉ libidinis morbū. ſichē filio emor rapienti dinam ꝓ cuiꝰ amore circūciſioneꝫ ſuſcepit. ſic ſompſon. ſic ſalomon ꝓ qua culpa ē ſichen iugulatus. ſampſon excecatꝰ dauid flagella tus. amon ꝑicidatus. ſalomon infatuatꝰ. Iteꝫ in ſaul ptꝫ ꝯſiliū ire ꝯͣ dauid. phanonis ꝯͣ dei ppl̓m. ioab ꝯͣ abner. Item ꝯſiliū in uidie ptꝫ in filijs iacob ꝯͣ ioſeph fratreꝫ ſuū. ⁊ in ioaboͣ ama ſa milicie pnͥcipem ꝯſtitutū. Item ꝯſiliū triſticie ſuſceper̄t filij iſrl̓. in deſito. audita em̄ diſpoſitione t̓re ꝓmiſſionis ꝙ fortes ciuita tes eſſent ⁊ grandes. habitatoreſqꝫ ꝓceri fracti puſillanitate. re uertam inqͥunt in egiptū ⁊ ꝯſtituamus nob̓ ducē. ne hͦ ꝑeamꝰ ſic̄ ptꝫ Nu̓i. 14. Item odiū ꝯſuluit ipſi caym qͣliter ꝓp̓um fratrē occideret. ⁊ ꝯſuluit ipſi cam filio nos qͣliter pr̄em derideret. Iteꝫ arrogantia dedit ꝯſiliū abſoloni quō pr̄em de regno eijceret. ⁊ ipſi roboā filio ſalomonis quō ppl̓o ſuꝑbe rn̄deret. et nabuchodonoſor regi ꝯſuluit vt ſeipſū ſuꝑ oīa extolleret ſꝫ abſolon ē cri nibꝰ ſuſpenſus. roboa regno pͥuatus ⁊ nabuchodonoſor ī beſtiā ꝯmutatus D Nō ꝙ in ẜmōe ꝯprehendit̉ ſalus vniuſtꝰqꝫ nā mors ⁊ vita in manu lingue. Iō vt d̓ Iaco. 3. Si qͥs in v̓bo n̄ offendit hͦ ꝑfectus ē vir. ſꝫ cū om̄s xp̄iani ꝓmittant ī batiſmo abrenunciare diabolo ⁊ pompis eiꝰ. in ꝓprio ſermone pct̄ores capiunt̉. p̓o qui n̄ remittunt iniurias capiunt̉ cū orant dicentes dimitte nob̓ debita nr̄a ſic̄ ⁊ nos dimittimꝰ debitoribꝰ noſtris. Capiunt̉ adulteri in v̓bo ꝯtractus mr̄imoīalis qd̓ ꝑuertūt Ca

Sermo piunt̉ ꝑiuri mēdaces detractores adulatores in ẜmone. Clerici ⁊ religioſi capiunt̉ ī ẜmone ꝓfeſſiōis cui oꝑe ꝯͣdicūt. ſalus oīm iſtoꝝ capit̉ in ẜmone a diabolo. ⁊ capta necat̉ Prou̓. 6. illaq̄a tus es v̓bis oris tui ⁊ captus ꝓpijs ẜmonibꝰ E Scd̓o tan git̉ ſil̓atio palliati nūcij: ⁊ mittūt ei diſcipulos ſuos: n̄ acceſſe runt ph̓ei ꝑ ſeipſos ad xp̄m vt dicit Criẜ. ꝓpter duo. p̓o quidē qꝛ aꝑti erant inimici xp̄i. vn̄ ſciebant ſe hr̄i ſuſpectos apd̓ ip̄m ſi vllam qōem ꝓponerent. naꝫ inimicus maīfeſtus minꝰ malꝰ ē qͣꝫ amicus fictus. ille dū timet̉ facile vitat̉. ille dum n̄ agnoſcit̉ preualet. Alia cā eſt qꝛ oī ppl̓o notuꝫ erat ph̓eos ꝑſequi xp̄m Vn̄ ſi ꝑhibuiſſent teſtimoniū eū dice̓ tributa reddenda ceſari n̄ illis creditū eſſet. qꝛ inimicoꝝ teſtimoniū in iuditio ⁊ ſi veꝝ fuerit qͣi ſuſpectū reprobat̉. diſcipulos v̓o ſuos miſer̄t ꝓpter duo ⁊ vt qͣi incogniti facilius deciperent. ⁊ ut dep̄henſi minus erube ſcerēt. ſꝫ vt dicit Cri. illi diſcipuli mgr̄is ſuis etate mīores erāt malicia at̄ pares. nam ⁊ pulli ſerpentū ſtatura breuiores vene nō eqͣles ſunt. ⁊ catuli lupoꝝ adhuc teneri ꝯſtituti. et ſi venationē obtinere n̄ pn̄t. iaꝫ tn̄ ſanguīe gaudent ⁊ morſibꝰ ludūt : cū herodianis F Cri. dicit herodianos eſſe herodis miniſtros. qͦs ideo miſer̄t vt ſiquidē diceret xp̄s ceſari n̄ deberi tributa. ſtatim a mīſtris regis ꝯp̄henderet̉. Hiero. v̓o dicit herodi anos eſſe iudeos illos quibꝰ videbat̉ ceſari eſſe ſoluenda tributa quos ph̓ei deriſorie vocabant herodianos. eo ꝙ de volūtate ⁊ ꝑte eſſent herodis. Nota qꝛ in herodianis viciuꝫ in diſcipulis ph̓ieoꝝ v̓tutis apparentia deſignat̉. tunc gͦ ad nos veniūt herodiani cū diſcipulis ph̓ieoꝝ qn̄ vitiū ſpecie virtutis velatuꝫ nos pulſat. Quod on̄dit Gre. 32. moꝝ. ca. 19. ſunt inquit non nulla vicia q̄ on̄dunt in ſe rectitudinis ſpēm. ſꝫ exprauitatis ꝓdeunt infirmitate. ⁊ p̓o quidē aliqn̄ in vlciſcendis crimībꝰ crudelitas agit̉ ⁊ iuſticia putat̉. Immoderata ira iuſticie zelus credit̉. ⁊ cū debuer̄t corrigi delinq̄ꝫtes violenta reflexiōe frāgunt̉ Diſſoluta remiſſio qͣi manſuetudo ac pietas. ⁊ dū parcit̉ vltra modū delinqͣꝫtibꝰ crudeliter ad eternā penam reſeruant̉. Aliqn̄ ſub̓e effuſio mīa credit̉ ⁊ dum male ẜuae̓ culpa ſit peius ſpergi qd̓ acceptū eſt n̄ timet̉. Iteꝫ nōnunqͣꝫ tenacia ꝑcitas reputatur ſꝫ cū graue ſic vitiū nō tribue̓ v̓tus credit̉ accepta retine̓. Iteꝫ ſepe maloꝝ ꝑtinacia ꝯſtancia credit̉. ⁊ duꝫ mens a pͣuitate ſua flecti non patit̉ qͣſi ex recta defenſione gl̓iat̉. Item ꝯſtancia etiā ſepe qͣi tractabilitas hētur. ⁊ quo quidē fidem rectā vel integrā nullus ẜuat. eo ſe amicū oībꝰ extimat. Aliqn̄ timor incōpetens hūilitas credit̉. tn̄ tꝑali formidine p̄ſſus a defenſione veritatis dū quiſqꝫ tacet arbitrat̉ qd̓ iuxta dei ordinē hūileꝫ ſe pct̄oribꝰ exhibet. aliqn̄ vocis ſuꝑbia v̓a libertas extimat̉. ⁊ cū ꝑ elatōꝫ

xxvi Veritati ꝯͣ dicit̉ loquendi ꝓcacitas v̓itatis defenſio putat̉. Pleꝝ qꝫ pigricia qͣſi ꝯtinentia qͥetis attendit̉. ⁊ cū grauis culpe ſit recta ſtudioſe n̄ agere. magne v̓tutis ineritum credit̉ a praua tm̄ factione ceſſare. Sepe inqͥetudo ſpūs vigilās ſollicitudo noīat̉ ⁊ eū qͥetem qͥſqꝫ n̄ tollerat. agendo q̄ appetit v̓tutis debite imple̓ ſe exercitiuꝫ putat ſepe ad ea q̄ agenda ſunt incauta p̄cipitatio laudandi ſtudij feruor credit̉. ⁊ cū deſideratū bonū intempeſtaꝫ actione corrūpit̉ eo agi melius qͥ celerius extimat̉. Itē ſepe atcelerandi boni tarditas ꝯſiliū putat̉. ⁊ cū expectat̉ vt extractiōe ꝓficiāt hec inſidians mora ſupplātat. in oībꝰ hijs ꝯͣ verā ſaluteꝫ diſcipuli ph̓iſeoꝝ cū herodianis.i. vicia ſub ſpē v̓tutū ad nr̄aꝫ mentē accedunt. ſꝫ ſubtilit̓ vnū ab altero diſtinguend̓ ē vt diē Iuuenalis. latet em̄ vitiuꝫ ſpē v̓tutis ⁊ vmbra. iō in ſacrifitio deo pellis hoſtie aufert̉. nec offert̉ et mēbra ipſius diuidunt̉ in fruſta. iō etiā om̄e aīal ruminās ⁊ diuidens vngulā md̓m eſt. qꝛ in oꝑbꝰ nr̄is oīs pellis ſil̓ationis auferenda ē diſtinguēda ſūt. ⁊ deliberacōe qͣſi ruminādo ſūt diſcernenda G Tercio tangit̉ adulatio magni meriti. lꝫ em̄ fraudulent̓ xp̄m ꝯmenda rent. vera tn̄ dicebant. ⁊ p̄mittit̉ in hac adulacōe titulꝰ venera bilis: vener̄t em̄ dicentes mgr̄: ſic d̓ qui nouit artes. qͣſi maior ſtatu vel ſtatione. reuera xp̄s mgr̄ eſt. ars viꝫ dei patris oīpo tentis qͥ ſua arte potenti hunc md̓m ꝓduxit ex nihilo. celos ſua v̓tute formauit. fixit ſidera claritate. veſtiuit orbē. elem̄ta diſtinxit. cōpoſuit corꝑa mēbris. terrā ornauit virentibꝰ ⁊ beſtijs vo lucres leuanit in aera. piſces ſectari voluit maria. ⁊ qd̓ ampliꝰ eſt ſua arte hoīem de terra finxit viuuenteꝫ. ſic d̓ Prou̓. 8. Qn̄ p̄parabat celos aderat. qn̄ ethera firmabat ſurſū ⁊ librabat fontes aquaꝝ. qn̄ circūdabat mari terminū ſuum. ⁊ legē ponebat aquis ne tranſirent fines ſuos. qn̄ appendebat fundanta t̓re cū eo erā cūcta cōponens. ſꝫ p̄ter hoc magiſteriuꝫ creationis aliud magiſteriū attulit nob̓ itatis v̓tutis. ꝓſpiciens em̄ nob̓ hͦ ſuꝑ nus artifex de celo. ſuꝑ filios hoīm. vidit qꝛ nō erat intelligens quiſqͣꝫ nec reqͥrens deū. om̄s declinarāt a vitate inutiles facti. ⁊ vſqꝫ ad vnū n̄ erat qui bn̄ face̓t. ꝓinde gͦ a regimīe ſtelle celeſtis hinc mgr̄ deſcendit ad t̓ras vt ſcalā ꝯgregaret hūiliuꝫ dic̄ illis. diſcite a me qꝛ mitis ſū ⁊ hūilis corde. n̄ docuit fabricae̓ ce los nec creare md̓m. nec ſuſcitae̓ mortuos ſꝫ v̓tutes ⁊ hūilitatē Io. 13. vos vocatis me mgr̄ ⁊ dn̄e ⁊ bn̄ dicitis ſū etent̉. ſi ergo ego laui pedes vr̄os dn̄s ⁊ mgr̄. ⁊ vos debetis alter alteriꝰ la uare pedes. exemplū em̄ dedi vobis ⁊cͣ. H Et attende vt dicit Criẜ. qꝛ iſti qͥ volūt xp̄m caꝑe a laudibꝰ incipiunt qm̄. hec eſt ypocritaꝝ pͥma potencia ſcꝫ ſimulata laudatio. laudant em̄ qͦs ꝑdere volūt vt ꝑ delectationē laudis paulatim corda hoīm

Sermo ad ſimplicitatē benigne ꝯfeſſionis inclinent ⁊ ponit exempluꝫ thauri ferocis. quē qui vult caꝑe mollibꝰ nodoſaꝫ eiꝰ fricat ma nibꝰ ceruicē. vt quē virtute tenere n̄ pōt ꝑ blandimentū ꝯpre hendat. ſic ⁊ iſti cathenā ſub dole laudis portantes in ore ⁊ ma licie gladiū abſcondētes in corde thauꝝ eccleſiaſtici gregis do lo laudis ꝯp̄hendere feſtinabāt. ⁊ qꝛ oīs mgr̄ ꝓfeſſor eſt vitatis ideo ꝯuenient̓ in eo triplicē v̓itateꝫ ꝯmendāt ſcꝫ vite doctrine et iuſticie. de v̓itate vite dicūt: ſcimus qꝛ verax es: in vita tua n̄ ſil̓ator ẜm ꝙ es vite demonſtrās exemplo. ī ipſo et em̄ nihil falſuꝫ. verus em̄ deus ē. verus hō vere aīe vere carnis vere vite vere paſſiōis v̓e mortis vere reſurrectionis v̓e aſcenſiōis v̓e vitutis ⁊ n̄ ficte. Yſa. 38. memento dn̄e quō ambulauerim coraꝫ te in veritate ipſe de ſe dic̄ Ioh̓. 14. ego ſum via veritas et vita I Iteꝫ ꝯmendant in eo veritatē doctrine ⁊ viā dei qͣ ſcꝫ per uenit̉ ad dn̄m. hec via arta pauꝑtas eſt. hec via deſpecta hūili tas eſt. hec via laborioſa eſt pnīa. hec via excelſa caritas eſt. vt dicit apl̓us: in v̓itate doces: in veritate docet qui n̄ mentit̉. qui veritateꝫ n̄ abſcondit. ⁊ qͥ ꝓpter ſolā v̓itatem n̄ alia intencōe do cet. xp̄s at̄ non eſt mentitꝰ. qꝛ vt d̓ Yſa. 53. pct̄m n̄ fecit nec in uentus ē dolus in ore eius. ſꝫ nec veritate abſcondit. pͣs. n̄ abſcondi mīaꝫ tuā ⁊ v̓itatem tuā a ꝯſilio multo. Io. 18. ego in hͦ natus ſū ⁊ veni in md̓m vt teſtimoniū ꝑhibeā veritati. Rurſus in veritate docuit. qꝛ n̄ q̄ſiuit md̓i gl̓iam ſꝫ v̓itatem ſolū. Io. 8. Si veritatē dico vobis qͣre nō creditis mihi. ego em̄ gl̓iaꝫ meā non quero. Itē ꝯmendant in eo v̓itatem iuſticie: ⁊ n̄ eſt ſibi cu ra.i. ſollicitudo timor vel fauorē de aliquo: vt ꝓpter eū v̓itatē ta ceas ⁊ n̄ exequaris: n̄ em̄ reſpicis.i. n̄ attendis: ꝑſonam hoīm ſꝫ merita potius. iō certi ſumus qꝛ maieſtateꝫ nō vereberis ceſaris quin iuſte diffinias qd̓ veꝝ eſt. n̄ eſt gͦ in te defectus vite nec de fectus ſcīe. ſꝫ nec defectus iuſticie. huiꝰ mgr̄i ꝯmune ē diſcipuli aſſil̓ati ei n̄ in magiſterio ſuꝑbie. qꝛ ut ipſe dic̄ Mat. 23. n̄ voce mini mgr̄i qꝛ mgr̄ videt̉ vnus eſt xp̄s. ſꝫ ſimus diſcipuli eius pͥmo quideꝫ in vita in mutua dilectione. Ioh̓. ix. in hoc cogno ſcent ꝙ mei eſtis diſcipuli ſi dilectionē habueritis ad inuicem. Itē in v̓itatis cognitione. Io. 17. acceper̄t ⁊ cognouerūt vere qꝛ a te exiui ⁊ credider̄t qꝛ tu me miſiſti. Itē ſumꝰ diſcipuli eiꝰ in iuditio iuſticie. iuſtū vero eſt vt noſipſos dijudicemus. et a nobiſipſis incipiamꝰ. Coꝝ. 4. nolite an̄ tꝑus iudicare. ⁊ ſi noſ ipſos dijudicaremus n̄ vtiqꝫ iudicarem. ⁊ qͣle de nobis iuditiū ſuminus. tale ⁊ ꝓximis exhibeamus. iuxta qd̓ dicit ſcriptura. Scd̓a pars que ſunt ꝓximi tui ex teipſo cognoſce. Cd̓o in eo ꝙ d̓. Dic gͦ nob̓. qͥd tibi videt̉. ponit̉. R verſuta queſtionis ꝓpoſito de tributo ceſari reddendo

lxxxvi Et tria facit. pͥmo enim ꝓponitur queſtio litigioſa. Ad cuiꝰ no ticiaꝫ ſciendū. ꝙ iudea circa temꝑa natiuitatis xp̄i romano im perio tributaria facta eſt. exigendis v̓o tributis. tiberius ceſar pontium pilatū p̄fecit hieroſolimis. de qua re multa longa ha bita ꝯtentio eſt phariſeis ⁊ ſacerdotibꝰ ppl̓m dei aſſerentibꝰ mū danis legibꝰ n̄ debere ꝯſtringi. nec regi tꝑali fore licitū tributa ſoluere. eū qui pͥmicijs decimis ⁊ ſacrificijs regi ſeruiebat eterno. Sꝫ econtra romani milites qͥ docebant̉ herodiani allegebāt ceſarem iudeā defende̓ rem bellicā agere. defende̓ patriā que nō niſi militū manu nec militaris res abſqꝫ ſtipendijs ꝑfici poterāt Ideo iuſtū eſſe dari tributa eos ꝑ quoꝝ tutelā erat imperium. Itaqꝫ hinc inde allegationibꝰ adductis nō abſqꝫ violencia exigebant̉ tributa. cuiꝰ rei cā hieroſolima ipſa pꝰ aſcenſioneꝫ dn̄i ſubuerſa ē. qꝛ legibꝰ noluit ſubici tributoꝝ. gͦ quodā tꝑe circa feſtum azimoꝝ herode hieroſolimis exiſtēte dū hec queſtio age ret̉ in ppl̓o ph̓iſei oblata adu̓ſus xp̄m oportunitate. diſcipulos ſuos cū herodianis. i. cū militibꝰ herodis ẜm Eriẜ. Vel cū iudeis qui ꝑti fouebant herodis ẜm Hiero. miſer̄t ad xp̄m ſuꝑ hac eū queſtione int̓rogantes qͣtenus caperet̉ in ẜmone vtralibet ꝑte diffinta. ſiquidē diceret n̄ eſſe tributa ſoluenda. adduxer̄t hero dianos qui ceſaris rebellem ꝯprehenderent. ſi v̓o aſſereret iuſte tributū exigi tanqͣꝫ ciuilis libertatis ꝯͣrium odioſū ppl̓o domōſtrarent. ne vero in hac diſſonancia recuſaret ꝓpriaꝫ manifeſtare ſnīam. laudes premiſer̄t ꝙ v̓itatis eſſet obſeruator doctor ⁊ defenſor. laudibꝰ gͦ callide p̄miſſis ſubijciūt. dic ergo nob̓ ſiqͥdeꝫ enim tm̄ amas veritatē. n̄ tacebis: qͥd tibi videt̉: nō em̄ aliud credis aliud doces: licet cenſū dari ceſari: vt quibuſdā videt̉. eo ꝙ ſit defenſor patrie: an nō: ſic̄ plurimi aſſerunt deū eſſe loci ꝑ tectorem cui dant primicie decime ⁊ ſacrifitia ex lege. Iō ipſi ſo li ⁊ non hoī hmōi exhibenda ſūt tributa. eſt at̄ cenſus tributū qd̓ vnicuiqꝫ cenſet̉.i. imponit̉. cōpletum erat in eis illud. Tre. i. Princeps prouinciaꝝ facta eſt ſub tributo. Scd̓o tangit̉ prece ptio fraudis: cognita aūt ih̓us nequicia eoꝝ: pͥma inquit vir tus reſpondentis eſt interrogantiū menteꝫ cognoſcere. nihil at̄ pōt latere deū qui ſcrutat̉ renes ⁊ corda. iō ipſe cognouit eorū aīm. ⁊ fraudes ẜmonis nec abſcondit ſimplicitas ꝑſonaꝝ. nec adulatio verboꝝ Sap̄. d. ſcit verſucias ꝑſonū ⁊ diſſolucōes argum̄toꝝ. Iō vt d̓ ꝓuer. 21. n̄ eſt fortitudo n̄ eſt ꝯſiliū n̄ ē ſapīa ꝯtra dn̄m. Tercio ponit̉ rep̄henſio. ait em̄ ih̓s; cur me tēptatꝭ ypocrite: ypocrita ſil̓ator eſt. quia aliud ē aliud p̄tendit. vnuꝫ habet in corde ⁊ alteꝝ in ore. Criẜ. Non reſpondit ẜm ẜmoneꝫ eoꝝ pacificos blande. ſꝫ ẜm ꝯſciētiaꝝ eoꝝ aſpera dixit qꝛ deꝰ

Sermo plerūqꝫ ad aīam loquit̉. non ad corpus voluntatibꝰ reſpondet n̄ v̓bis. video gͦ qꝛ ph̓iſei blandiebant̉ vt ꝑderent. ih̓s at̄ eos ꝯfundebat vt ſaluaret. qꝛ vtilior ē deꝰ hoī iratꝰ qͣꝫ hō ꝓpiciꝰ ⁊cͣ. Ercio cū d̓. oſtendite mihi. ponit̉ huiꝰ queſtionis de terminatio. ad eū nanqꝫ ꝑtinebat huiꝰ iuris determi natio qui ſpūalem hꝫ et tꝑalem dn̄ationem. in quo omnis pt̄as eſt. et tria facit. p̄mittit em̄ nūmiſmatis requiſitioneꝫ: oſtendite mihi nūmiſma.i. nūmū qui ꝓ cenſu dat̉ capitis. iō addit: cenſus: opportebat em̄ diffinientē ancenſum eſſet tribuend̓ ip̄m nūmiſma vide̓: at illi obtuler̄t ei denariuꝫ qui decē valebat nūmos ⁊ ꝓ tributo dabat̉. Nota qꝛ nos ſumus nūmiſma diuini ſenſus. qͣtuor etem̄ oꝫ hr̄e denariū ſcꝫ ma teriaꝫ pondus imaginē ⁊ integritatē. materia eſt oꝑatio noſtra ſiquidē bona fuerit aurea erit vel argentea. in auro precioſitas. in argento claritas demonſtrat̉. videamus ne opꝰ nr̄m ferreū ſit crudelitate. plumbeū cupiditate. ſtagneū carnalitate ereū va nitate. quidā autem ſil̓atores ⁊ ypocrite dei monetam quaſi al chimiſte falſificant. hn̄t em̄ apparentiā operis auri vel angenti. ſed ꝓbator cordiū inquirit ut oſtendat̉ ſibi hec materia quā reꝑ bauit in igneꝫ ꝯiectam. Hier. 6. argentū reprobū vocaui eos. qꝛ dn̄s ꝓiecit illos. Scd̓o requirit̉ in denario pondus intentionis. vt amore nr̄a intentio ferat̉ in deū. Aug. amor meus pondus meū. Vel pondus eſt oꝑis maturitas. et mentꝭ ſtabilitas Vel pondus ē timor dei. Iob. 28. qui fecit ventꝭ pondꝰ. ⁊ iteꝝ qͣſi tumentes ſub me fluctus. ſic ſemꝑ timui deum ⁊ pondus ire eius ferre n̄ potui. Itē in denario imago pulcra requirit̉ et ſuꝑ ſcriptio vera. ad imaginē quippe dei ꝯditi ſumꝰ natualiter. ſed requirit̉ etiā in nob̓ imago gr̄e eiꝰ de qua. Coꝝ. 15. ſic̄ porta uimus imaginē terreſtris. ſic portemꝰ imaginē celeſtis. Imago em̄ celeſtis eſt vt ſimꝰ hūiles benigni caſti miſericordes. hec ſūt imagines celeſtiū. ſuꝑſcriptio v̓o huiꝰ denarij ē nomen xp̄iani tatis oꝑe demonſtratū. Vel ſuꝑſcriptio eiꝰ eſt eſſe deſcriptuꝫ in li. vite. ſic̄ d̓ Luc. 10. gaudēte ⁊ exultate qm̄ nomīa vr̄a ſcripta ſunt in cel̓. Ar̄to denarius d̓ eſſe integer. ⁊ in tegritas nr̄a caſtitatis ē ꝑſeuerancia. Ia. i. ſitis integri in nullo deficiētes. h̓ ē cen ſus quē debemꝰ deo. de qͥ dic̄. Oſtendite mihi nūmiſma cenſꝰ ī ex oꝑibꝰ on̄dite teip̄m. Iac. 3. On̄dit ex bona ꝯuerſacōe operam ſuā in manſuetudine ſapīe ¶ Scd̓o tangit nūmiſmatꝭ examinationem: ⁊ ait illis iheſus; cuius eſt imago hec ⁊ ſuper ſcriptio: nouerat quidem cuius erat. Et ꝓpter duo interrogat Primo vt ex eoruꝫ reſponſione veritatem ſenſus ſoluendi ape riat. Secundo vt ſe alienū a negocijs ſecularibus oſtendat qui videbatur nūmiſmatum ignorare imaginem: dicūt ei ceſaris:

le cvi Nota qꝛ in qͥbuſdaꝫ ſic ꝑuertit̉ imago dei. vt qͣi a deo incogni tis requirat̉ de eis cuiꝰ eſt imago hec. in qͥbuſdaꝫ em̄ diabolus ſculpit imaginē vitioꝝ quaꝫ p̓o blandiendo depingit. poſtea ſtilo ſculpit ꝯſuetudīs. poſtea format ſtatuam obſtinacōis. de p̓o Hiere. 22. apperit feneſtras fecit laq̄aria cedina pingitqꝫ ſinopide. naꝫ diabolus apperit feneſtras ſenſuū illaq̄at aīam. et reꝝ ſenſibiliū pingit imagines. De 2º. d̓ eiuſdē. 17. pct̄m iuda ſcriptū eſt ſtilo ferreo in vngue adamātino exaratū eſt ſuꝑ lapidē cordis eoꝝ. De 3º. d̓ Yſa. artifex lignariꝰ extēdit normā formauit illud in runcina. fecit illud in angularibꝰ et in circino circinauit illud. ⁊ fecit imaginē viri qͣſi ſpecioſuꝫ hoīem hītantem in domo. de talibꝰ imaginibꝰ q̄rit deus; cuiꝰ eſt hec imago non em̄ cognoſcit̉ a deo qꝛ opus dei n̄ eſt ſic̄ dicet quibuſdam Amen dico vob̓ neſcio vos. hoc plangens Hiere. tre. 4. quō inquit obſcuratuꝫ eſt auꝝ. mutatus color optimꝰ. denigrata eſt ſuꝑ carbones facies eoꝝ. non ſūt cogniti in plateis. mihi etiaꝫ videt̉ de mulieribꝰ corꝑis imaginē in luxuria detergētibꝰ. q̄ren duꝫ a deo cuiꝰ eſt hec imago. ⁊ dicet̉ ꝙ demōis ſit. Hier. 4. cuꝫ ornata fueris monili aureo ⁊ d̓pinxeris ſtibio oculos tuos fru ſtra cōponeris ¶ Nota qꝛ qͥt pct̄is ꝯſentit aīa. tot imagīes diabolus in eā expͥmit. eſt em̄ imago luxurie. Ezech̓. 16. feciſti tibi imagines maſculinas ⁊ fornicata es in eis. Itē eſt imago auaricie de qua d̓ Apo. 13. ꝙ qui n̄ hꝫ imaginē beſtie in manu. vel fronte. neqꝫ pōt emere aliqͥd nec vende̓. hec beſtia hꝫ plagā gladij. qm̄ auaricia cor vulnerat. Itē eſt imago ſuꝑbie. Ro. i. mutauer̄t gl̓iam incorruptibil̓ dei in ſil̓itudineꝫ imaginis corruptibil̓ hoīs ⁊ volueꝝ ⁊ qͣdrupedū ⁊ ſerpentū. hō corruptibil̓ adam fuit cuiꝰ imago inob̓ia. volucres ſūt demones qͦꝝ imago excellencie appetitꝰ. qͣdrupedes fuer̄t pnͥcipes ſeculi quoruꝫ imago dn̄atio eſt. ſerpentes aſtuti fuer̄t ſapientes ſeculi. Itē eſt imago inanis gl̓ie. Yſa. 44. fecit imaginē viri ⁊cͣ. Iteꝫ ē imago ire accidie inuidie ⁊ gule. de quibꝰ omībꝰ Deut̓. 4. Nō faciatis vob̓ ſculptā imaginē aut ſil̓itudinē maſculi vel femīe ſil̓itudīeꝫ oīm iumentoꝝ q̄ ſunt ſuꝑ terrā. vel auiū ſub celo volantiū atqꝫ reptiliū q̄ mouent̉ in t̓ra ſiue piſciū que ſub t̓ra morant̉ in aqͥs hoꝝ oīm degeneres ⁊ brutales imagines deus abhorret di. cꝰ eſt hec imago O Tercio ponit qōis determinationē: tūc ait illis. reddite gͦ q̄ ſūt ceſaris ceſari ⁊ q̄ dei ſūt deo. qͣſi dicat ex quo ꝓfitemini illiꝰ numiſmatis ſuꝑſcriptionē ⁊ imagineꝫ fore ceſaris ipſi ceſari ius ſuuꝫ tribuite. ⁊ deo q̄ dei ſūt decimas ſcꝫ et primitias offerte. quia vtrunqꝫ ius ſe compatit̉. nec alteꝝ alte ri preiudicat qui enim regna ꝯſtitit ius etiā regiū determīauit Si cut legit̉.i. Re. d. hoc erit ius regis qͥ imꝑaturus eſt vobis ⁊ inter alia q̄ ibi ꝯnumerant̉ ius fiſci ſiue tributi noīat̉ cū d̓. ſege

Sermo tes vr̄as et vineaꝝ redditus atqꝫ greges vr̄os addecimabit. Igit̉ qui pt̄ati n̄ obtemꝑat dei ordinacōi reſiſtit. Nō ẜm Hiero. qꝛ ſicut ceſar ſue imaginis imp̄ſſioneꝫ requirit. ita ⁊ deus aīaꝫ requirit vultꝰ ſui lumine inſignitaꝫ. Et ẜm Criẜ. triplex dr̄a ē imaginis dei ⁊ imaginis ceſaris. Prima qͣntuꝫ ad materiam. qꝛ imago dei n̄ eſt in auro depicta ſꝫ in hoībus figurata. nā ceſaris numiſma auꝝ eſt. numiſma dei hō. Scd̓a dr̄a eſt qͣntuꝫ ad rep̄ſentationē qꝛ in ſolidis ceſar videt̉. in hoībus v̓o deꝰ agnoſcit Tercia eſt quo ad efficientē cām. qꝛ ceſaris imagineꝫ manꝰ artificis ſculpſit ⁊ corruptibilibꝰ lr̄is ānotauit. dei v̓o imaginem in hoīe dīna manus in decē viuis apicibꝰ demonſtrauit.i. quīqꝫ ſenſibꝰ ſpūalibꝰ. qnͥqꝫ corꝑalibꝰ per qͥs apprehendimꝰ q̄ ſūt vti lia. P Item noͣ in md̓o iſto qͣtuor eſſe ceſares. ſꝫ pꝰ hanc vitam vnus ē. ceſares quidē pn̄tis vite ſūt md̓us ſecularis princeps corpus ꝓpriū ⁊ natua. ceſar qͥdem ſic dr̄ a cedendo eo ꝙ ce dat. ſic vere indus iſte nos cedit adu̓ſitatibꝰ ⁊ flagellis. Exo. 3 En famuli tui flagellis cedim. huic ceſari aliqͥd dēmus et aliqͥd deo. duplex etenī vita eſt hoīs iuſta actiua ſcꝫ ⁊ cōtemplatiua. Actiuā reddamus md̓o curando rem familiarē ſubueniēdo ꝓximis ſic̄ dicit apl̓s ꝙ qui vxorē hꝫ ſollicitꝰ eſt q̄ ſunt md̓i. vitaꝫ aūt ꝯtemplatinā reddamus deo orando amādo meditando trā ſitoria ꝯtennendo. vt ẜm apl̓m qͥ viuit iā non ſibi ſꝫ deo viuat Scd̓s ceſar eſt pn̓ceps ſecularis cui merito iſtud ꝯuenit nomen ꝓpter qͣtuor. p̓o rōne originis ceſar em̄ ſic pͥmitus dictus eſt iu lius aquo ceteri imꝑatores ceſares noīant̉ eo ꝙ ceſo mr̄is vtero natus ſit. mr̄ nr̄a ꝓpria patria eſt ⁊ reuera exordia principū ſeculariū ex hoc ſūt cū patrie vterus bell̓ ciuiū ſcindit̉. nā et iuliꝰ ceſar ciuili bello factus ē pnͥceps. ſic ⁊ ieroboā regnū. 10. tribuū ſortitus ē diſcenſione ciuili. Itē ceſar d̓ rōe ſeueritatis eo ꝙ ſub ditos cedat. ita em̄ filius ſalomoīs locutus eſt ppl̓o. 3. Re. 11. pr̄ meus cecidit vos flagellis ego at̄ cedā vos ſcorpionibꝰ. Itē dictus ē ceſar a grandi ceſarie multa etenī ſuꝑfluitas capiti adheret ſecularis pnͥcipatus. vn̄ abſolon aſpirans ad regnū grād̓ habuit ceſariē. Itē ceſar interp̄tat̉ poſſidēs pnͥcipatū in quo iupnͥcipatus on̄dit̉ ne ſit tyrānus. ille em̄ poſſidet pnͥcipatuꝫ qꝛ more p̄eſſe vult n̄ timore qͥ em̄ ſꝑ timeri appetit ⁊ ipſe timet. iō pnͥcipatū n̄ poſſidet huic v̓o pnͥcipi ſecl̓ari debet̉ honor tāqͣꝫ po tior tāqͣꝫ dn̄o amor velut pr̄i t̓butū velut defenſori ⁊ corꝑm ex poſitio tanqͣꝫ capiti. cetera em̄ mēbra ꝓ ſalute capitꝭ ſe exponūt ſed huic principi ita reddamus ſua ꝙ ius nō omittat̉ diuinum deo em̄ aīam debemus principi ſeculari corꝑa. ⁊ hoc n̄ aliter niſi ẜm dei mādatū. qꝛ ſiquit iuſſerit ꝯͣriuꝫ deo illud n̄ eſt ꝑficiend̓ Vn̄ obſtitrices egiptioꝝ regis preceptū ꝯtempſer̄t de int̓ficien

lxxvii dis infantibꝰ hebreoꝝ. nec ſaulis milites ad mandatū eius inie cer̄t manus in ſacerdotes dn̄i. nec bt̄a legio thebeoꝝ maximiano iubente eduxit gladiū ad neceꝫ xp̄ianoꝝ. Tercius ceſar eſt corpꝰ nr̄m qd̓ ſuꝑfluitatibꝰ qͣſi ceſarie grandi exhibuerat. huic debemus cibū poſt eſuriē quietē poſt laborē ſonnū pꝰ vigilias ꝯͣ frigus indumenta ꝯͣ famē alimenta in eſtu refrigeriū. ⁊ mille ſunt ſeruitutes quibꝰ obligam eideꝫ. ſed n̄ ita reddamꝰ debitū corꝑi vt q̄ dei ſunt obliuiſcam. Ro. 12. Obſecro vos ꝑ mīaꝫ dei vt exhibeatis corꝑa vr̄a hoſtiam viuuentē ſct̄am deo placenteꝫ rōnale obſequiū vr̄m. Quartꝰ ceſar natua eſt q̄ reuera poſſidet principatū in rebꝰ hūanis. ſic̄ quidaꝫ dixit. qd̓ natua negat ne mo feliciter audet. huic debemus q̄ nr̄e etati ꝯueniūt ſicut dicit apl̓us. cū eſſem ꝑuulus loq̄bar cogitabā vt ꝑuulus. ſapiebā ut ꝑuulus. qn̄ at̄ factus ſū vir euacuaui ea q̄ erant ꝑuuli. ⁊ exind̓ ad mores etatis ꝓcedamus mature. vltima v̓o reſolutio natue in morte eſt qn̄ reddit̉ corpus terre ⁊ ſpūs ad deū qui fecit illuꝫ vt dicit Ecc̄iaſt. Qn̓ti ceſaris dominiū erit in die nouiſſimo hic em̄ infernus ē cedens reuera reprobos tūc ad penā que hꝰ ceſaris ſūt dabunt̉ eideꝫ dicente iudice. ite maledicti in ignē eternū qui ꝑatus eſt diabolo ⁊ angelis eius. illi aūt que ſūt dei grata p̄deſtinatōe intrabūt cū illo in gaudiū eternū. Quod nob̓ ⁊cͣ. Onīca.3. poſt penthecoſten Ser. lxxxvii. Oquente ih̓u ad turbas. Ecce pnͥceps vnꝰ acceſſit ⁊ adorabat eū ⁊cͣ. Mat. 9. iſtud idē legit̉ Mat. g. ⁊ Luc. d. in negociationibꝰ ſeculi non prius rem poſſidet venaleꝫ qͥ prius obtulit pretiū ſꝫ qͥ maius ſil̓e recitat hiſtoria pn̄tis euangelij. qꝛ pnͥceps ſalutem filie poſtulans prius obtulit xp̄o fidei pretiū. ſꝫ mulier ſanguīs fluxuꝫ patiens qm̄ efficatius credidit celerius ē ꝯſecuta ſalutem. Igit̉ tria iſtud euangeliū ꝯtinet. primū eſt principis deuota ſupplicatio ꝓ filia. ẜm eſt ſecreta emorryſſe ſanatio in via. ibi. et ecce mulier q̄ ſanguīs. terciū eſt mira puelle ſuſcitatio. ibi. ⁊ cū veīſ ſet ih̓s in domū. A Circa primū qͣtuor tangunt̉. nā p̄mit tit̉ xp̄i eruditio: loquente ih̓u ad turbas: facta fuerat xp̄o adiſtil̓ Io. bap. vna q̄o quare viꝫ ipſi ⁊ diſcipuli phēoꝝ ieiunabant freq̄ꝫter. diſcipuli at̄ xp̄i n̄ ieiunabāt. Et ipſe rn̄dit ꝙ dua bꝰ ex cauſis nondū artabant̉ ieiunio. vna quidē rōe ſue pn̄tie gaudioſe qꝛ n̄ dn̄t filij ſpōſi affligi ieiuīo qͣꝫdiu cū illis ē ſpōſuꝫ Altera cauſa eſt qͥa adhuc erant diſcipuli veteri vita carnales. ieiuniū aūt ad ſpiritalis vite ꝑtinet nouitatē. noua at̄ veteribꝰ non ſunt iūgenda ſic̄ duplici declarauit exemplo ſcꝫ veſtimenti ⁊ vini. volēs em̄ reſtimentū reꝑare antiquū non adhibet ꝯmiſ

Sermo ſuraꝫ.i. ꝯiuncturā noui panni ꝙ maior fieret fractura nouo pan no vetus trahente. alteꝝ exempluꝫ fuit noui vini qd̓ in veteres nō mittit̉ vtres. qꝛ vtres diſcumꝑet ⁊ effunderet̉ vinū. his do cemur exemplis. qꝛ noue ꝯuerſationis hītus n̄ eſt dandus eis qui adhuc carnis nō deſerunt veterem vitā. dirumpit̉ em̄ taliū ꝓpoſitum. ⁊ peior ſciſſura ſit. Iō beatus Bern̄. ad monaſteriuꝫ venientibꝰ dicebat. ſi huc venire cupitis corꝑa exterius relinqͥte ſoli ſpūs intrent. In alio exemplo documentū eſt ne vite noue feruorem qͣſi nouū vinū vllus intromittat in cor adhuc vetera ſapiens. nā frangit̉ corꝑiter ⁊ corpus nimio feruore ſpūs in ſui principio buliente. Quō at̄ corrigenda ſit vita carnaliū acta p̄ſentis euangelij manifeſtāt dū recitat̉ emorroyſſe ſanatio ⁊ puelle ſuſcitatio B Nam vtraqꝫ dn̄ico eſt reꝑata tactu. Scd̓o ponit̉ humilis principis acceſſio: ecce princeps vnus acceſſit: Mar. ⁊ Luc. ec principatū eius exprimūt. nā dicūt ꝙ erat pnͥ ceps ſynagoge ⁊ nomen eius yairus qͥ illuminans interpretat̉ aut vigilie. qͣnta vero humilitate ad xp̄m acceſſerit vterqꝫ inſi nuat qui dicunt ꝙ procedit ad pedes eius. nemo em̄ accedit ad xp̄m niſi hec tria habuerit ſcꝫ principatū vicioꝝ qd̓ viꝫ illis do minet̉ longe nanqꝫ a pct̄oribꝰ ſalus. ideo dic̄ ſubiectis vicioruꝫ diſcedite a me qui oꝑamini iniquitatē. Item requirit̉ illumīatio fidei vt ſit varus illumīatus. pͣs. accedite ad eū. ſed vt hoc fie ri poſſit illummamini ⁊ facies vr̄e non ꝯfundent̉. Item requirit̉ mentis hūilitas. deus em̄ ſuꝑbis reſiſtit hūilibꝰ vero dat gr̄am Tercio ponit̉ eiuſdē pn̓cipis flebil̓ ſupplicatio q̄ ꝯtinet qͣtuor Primū qd̓ eſt cultus diuinitatis: ⁊ adorabat eū: cultu latrie qͥ ſoli deo debet: dicens. dn̄e: ecce ꝯfeſſio pt̄atis. Sap̄. 16. Tu es dn̄e qui vite ⁊ mortis habes pt̄atem. ⁊ deducis ad portas mor tis ⁊ reducis. Iteꝫ exponit̉ ꝯditio neceſſitatis q̄ atteſtat̉ caritati : filia mea mō defuncta ē: ſꝫ huic dicto abijcit̉. qꝛ Mar. dicit ꝙ erat ī extremis Lu. v̓o dic̄ ꝙ moriebat̉. Solutio qꝛ ꝙ ī modico deficit qͣi eſſe reputat̉. iō princeps iſte ꝓpinquā morti filiāmortuā reputabat. vel cōniciebat eā iā mortuā. qꝛ recedens a domo laborantē ī extremis reliq̄rat. vl̓ ẜm Cri. qꝛ ꝯſuetudo rogantiū ē ꝓpͥaꝫ auge̓ miſeriā ut ampliꝰ xp̄m ꝓuocae̓t dixit filiā eē mortuā Iteꝫ petit̉ ſubuentio pietatis: ſꝫ veni impone manū tuā ſuꝑ eam: nouerat veꝝ eſſe qd̓ dicit Yſa. 9. Ecce nō eſt abbreuiata manꝰ eius vt ſaluare nequeat cū em̄ apperit manū ſuā implet omne animal bn̄dictione. Sed querit̉ cur iſte n̄ arguit̉ petens xp̄i preſentiaꝫ ſicut arguit̉ regulus. Io. 4. qͥ rogabat vt xp̄s de ſcenderet ⁊ ſanaret filiū eius. dicit em̄ illi xp̄s increpando. niſi ſi

lxxvij gna ⁊ ꝑdigia videritis n̄ treditis. Rn̄denduꝫ eſt ẜm Aug. qͥa licet ſil̓ia habuerint v̓ba in petendo. huius tn̄ fides maior fuit fi de illius. nam ille petebat xp̄i aduentū anteqͣꝫ filius moreretur non putans eū mortuū ſuſcitare poſſe. iſte v̓o etiaꝫ ad mortuaꝫ filiam inuitabat. Item ponit̉ ꝯfidentia ſpei: ⁊ viuet: hec eſt illa manus que md̓m ꝓduxit ex nihilo. que ſpū formauit hoīes in viuuentem aīam. in qͣ fons vite eſt. iō ſolo tactu potuit vitā con ferre. Quarto ponit̉ ſupplicacōis exauditio: ⁊ ſurgens ih̓us: ab oꝑe predicationis qd̓ aliqn̄ rōne neceſſitatis imminentis p̄termittendū eſt: ſequebat̉ eū: precedebat em̄ pr̄ puelle celerit̓ an rius ꝓ ſalute eius: Et diſcipuli eius: ſic̄ diſcipuli medicoꝝ illis ꝯmittant̉ cū ad infirmos accedunt. Mar. addit hoc loco ꝙ tam multa turba ſequebat̉ xp̄m vt etiā eundē ꝯpriment. currebant etenī om̄s qui p̄dicationi affuerant vt ſuſcitationē puelle mor tue viderent. D Nota ſic̄ dicit Aug. ſuꝑ pͣs. 8. cū oramus deo loquim. cū vero legentes diuina meditamur. tūc deuꝫ loquit̉ nobis. ſꝫ hinc etiā vt dicit Bern̄. in ſpeculo monachali hauriunt̉ aque q̄ in orōne fundunt̉. vnde xp̄o loquente turbis princeps acceſſit adorans euꝫ. qꝛ cū in meditatione ipſe loquit̉ nobis. tunc ad orōnis ꝓuocamur deuotionē. Et pn̄t hinc elici decem ꝯditiones que requirunt̉ in orōne ad hoc ꝙ ſit exaudibi lis. Prima quidē vt ſit de pnͥcipalibꝰ bonis. iō d̓ cuidā neſcitis quid petatis. ⁊ Iaco. a. petitis et nō accipitis eo ꝙ male petatis. iō qui orabat hoc loco: pnͥceps erat: Scd̓a ꝯditio eſt vnite intentionis vt ſit: vnus: intencōe non in diu̓ſa cogitatione diſparſus. i. Coꝝ. 6. Qui adheret deo vnꝰ ſpūs eſt cū illo. Tercia ꝯditio eſt deſiderij aꝓpinquatio. vn̄ d̓ ꝙ acceſſit: deſederio ſic̄ publicanꝰ a longe ſtans reatu ꝯſcientie ſꝫ aꝓpinquās deſiderio pͣs. deſideriū cordis eoꝝ audiuit auris tua. Arta ꝯditio eſt illu minate cognicōis vt his qͥ petit ſe credat poſſe obtinere. iō iſte princeps: yairus: dictus eſt ꝑ fidei lumē Mar. ij. om̄e qd̓ orātes petitis credite ⁊ accipietis. Qn̓to requit̉ ꝙ ſit deuote venera tionis: qꝛ adorabat eū: pͣs. venite adoremꝰ ⁊ ꝓcidamꝰ an̄ deū Sexto ꝙ ſit v̓e hūiliatōis ⁊ hoc notat̉ in eo ꝙ ꝓcidit ad pedes xp̄i Gen̄. 18. loqͣr ad dn̄m meū cū ſim puluis ⁊ cinis. Septimo oꝫ ꝙ ſit timide ꝯſideracōis. et hoc notatur quia dominum euꝫ confeſſus eſt Mal̓.i. ſi ego dominus vbi eſt timor meus hoc eſt ſeptimū donum ſpūs timoris dn̄i quo beati ſūt pauꝑes ſpiritu Octauo requirit̉ ꝙ ſit prudentis explicationis. vt explicet orāſuam miſeriam. non ſic quidaꝫ dicūt deus nouit quid nobis ex pediat quare ergo oꝫ illud exprimere. ſꝫ licet omīa nouerit. tn̄

Sermo iſte princeps neceſſitatē filie morientis expoſuit. Nono requirit̉ ꝙ ſit pie poſtulationis qd̓ notat̉ in eo qd̓ dicit. ſꝫ veni ⁊cͣ. Deci mo requirit̉ ꝙ ſit ſperate cōſecutionis. vt q̄ petimus de gr̄a dei confiſi aſſequi nō dubitemus. Ro. g. ſpes non ꝯfundit. vn̄ dic̄ orans: ⁊ viuet: tūc ih̓us qui p̄uenienteꝫ ꝯtulit gr̄am vt ipſuꝫ oraremus. ſurgit in adiutorium nr̄m per gr̄am cōmunicantem ⁊ ſequit̉ per gr̄am ꝑficientem que tria dicit. pͣs. nam de p̓o mīa inquit eius preueniet me. De ſcd̓o aūt. ſpūs tuus bonus dedu cet me in terram rectā. De 3º. vero. ⁊ miſcd̓ia tua ſubſequat̉ me omnibꝰ diebꝰ vite mee. Item varus illuminatus rōnalis ⁊ intellectualis noſter ſpūs eſt. de quo. pͣs. ſignatū eſt ſuꝑ nos lumen vultis tui dn̄e. qui ideo princeps dr̄. quia tocius eius qd̓ ſumus principalis portio eſt. huiꝰ vero principis filia operatio eſt hūana que ẜm rōneꝫ eſt. Hec vero oꝑatio aut moritur aut infirmat̉ cū peccati venenuꝫ illi adungit̉. filia etiam huiꝰ ſpūs anima carnalis eſt que fouet̉ aſpectu huiꝰ filie pater quilibet ē curam hn̄s animaꝝ pro quaꝝ debet eſſe ſalute vigilans ⁊ attē tus. Item loquente xp̄o turbis princeps accedit ad euꝫ exoran dum. qm̄ non ſumus ſufficientes cogitare aliquid a nobis tanqͣꝫ ex nobis. ſed qꝛ ſufficientia noſtra ex deo eſt. Ideo loquente deo turbis cogitationuꝫ noſtraꝝ excitat ſomnolētiam. erudit ignorantiā. turbam cogitationū mitigat ⁊ ꝓuocat vt ſpūs ſui ꝯſideratione habita pro ſalute ꝓpria deprecet̉ ⁊ petit diuine ma nus impoſitionē quā dat̉ ſpūſſanctus. manus iſta vritus omī potentis eſt. de qua pͣs. Emitte manū tuam de alto. eripe ⁊ libera me de aquis multis ⁊ de manu filioꝝ alienoꝝ. tunc exurgit in nobis xp̄s qui nos a ſe ſurgere facit. tripliciter ſurgit. p̓o ſcꝫ excutiens ſomnū pigricie. 2º. nos eligens ad ſtatum gracie 3º. tribuens preſidiū glorie. de quibꝰ tribus dicit. pͣs. Exurge quare obdormis dn̄e quo ad primū exurge ⁊ ne repellas ī finē quo ad ſcd̓m. Exurge dn̄e adiuua nos et libera nos ꝓpter nomen tuū quo ad terciū E Item nota ẜm allegoricū ſenſuꝫ qꝛ yairus iſte illuminatus moyſes ē legiſlator princeps iudaici ppl̓i. iſte illuminatꝰ fuit intrinſecus ex ꝯſortio ſermonis dn̄i vt etiam in fronte claritas erūperet. ſic̄ legit̉. 2. Coꝝ. 3. ꝙ nō poterant intende̓ in moyſen ꝓpter claritatem vultus eius. iſte v̓e princeps vnus fuit qꝛ parem n̄ habuit. ſic̄ legit̉ Deut̓. 34. nō ſurrexit ꝓpheta vltra in iſrl̓ ſicut moyſes queꝫ noſcet dn̄s facie ad facieꝫ. huiꝰ v̓o principis filia ppl̓us iudaicus fuit. quem qͣi filium genuit v̓bo dei ex vtero ẜuitutis egypciace. Nu̓i. ii. hec ſunt verba eius ad dn̄m; nunqͥd ego ꝯcepi hanc multitudinē

lxxvii vl̓ genui ut dicas mihi porta eos in ſinū tuū ſicut portae̓ ſolet nutrix infantuluꝫ. hic ppl̓us filia pocius d̓ qͣꝫ filius. qꝛ effemina tus fuit ⁊ fragilis. Vn̄ in oībus ꝓphetis filia ppl̓i huiꝰ ſic noīa tur vt plurimū. Item loq̄ꝫte deo turbe huius ppl̓i ꝑ manū moy ſi in monte oreb vbi legis p̄cepta audiebat ab ore dei. iſta filia mortua eſt vel morti ꝓximauit adorans vitulū ꝯflatilem. Cūqꝫ iratus deus ꝓ hac culpa vellet ꝑdere ppl̓m. ſic̄ legit̉ Exod̓. 32. Cecidit iſte princeps corā deo ⁊ expoſuit ſe ire dei ad defēſionē ppl̓i. Sic̄ de ſeipſo dicit Deut̓. 9. Procidi ante dn̄m. o. diebuꝫ et. o. noctibꝰ panem nō comedens ⁊ aquaꝫ non bibens ꝓpter omnia pct̄a vr̄a. Itē poſtulauit diuinitatis aduentuꝫ. quia ad ppl̓i illius ſalutē nō ſufficiebat hō dicens Exo. 4. Obſecro dn̄e mitte quē miſſurus es. ſpecial̓r aūt pecijt ꝓ vita ppl̓i adipiſcen da impoſitionē diuine manus. manus dei pr̄is filius eſt ꝑ quē creata ſunt oīa. ⁊ in cuiꝰ pugillo ꝯtinent̉. de qua psͣ. fiat manus tua ſuꝑ viꝝ dextre tue. hec eſt illa manus quā loproſaꝫ de ſinu iudaito moyſes eduxit. qꝛ reputauimꝰ eum qͣſi leproſuꝫ ⁊ ꝑcuſſum a deo ⁊ hūiliatum. Sed hec lepra clariſſima atqꝫ mundiſſima fuit in candorem verſa vt dr̄ Leui. 13. Iſta manus ſuꝑpoſita fuit iudeis vt viuerent. ſꝫ non recipientibꝰ huiꝰ manus curam mors ſubſecuta eſt. dū vero ad huiꝰ principis ſanandam ⁊ ſuſcitandā ꝓcedit̉ filiam ipſe ꝓceſſit moyſes cū virga et lege quam ſequit̉ xp̄s. ſicut heliſeus pueꝝ ſuū ſecutus eſt ad ſuſcitan duꝫ ſunamitis filiū quē hiezi puer cū baculo helizei ꝓperando precedens ſuſcitare nō potuit ſic̄ legit̉. 4. Re. 4. Scd̓a ꝑs Ecundo cū dicit̉. Et ecce mulier. tangitur. ſecreta emoryſſe.i. ſanguinarie ſanatio vbi qͣtuor facit Primo em̄ tangit̉ genus infirmitatis: ⁊ ecce mulier vbi notat̉ ſexus fragillitas: que ſanguinis fluxū paciebatur: ecce paſſionis qͣlitas: duodecim annis: ecce tꝑis diu turnitas In euangelio bt̄i marci his tribꝰ ſuꝑaddunt̉ quatuor Primū eſt qꝛ multis ſe medicis expoſuerat. Scd̓m quia oīa ſua errogauerat. Terciū qꝛ nihil ꝓfecerat. Artum qꝛ etiaꝫ deteriꝰ habebat pro hac etenī infirmitate curandā ille celeſtis expectabat̉ medicus. qui nr̄is ſanandis languoribꝰ ꝓpriū effudit ſang uineꝫ. Scd̓o tangit̉ huiꝰ mulieris deuotio quo ad qͣtuor. pͥmū eſt fiducie ſecuritas: acceſſit: ꝯfidenter nō obſtante ꝙ eſſet ex le ge immūda. cui nō erat licitū cōmunicare cuiqͣꝫ Hebre. 4. Adea mus cū fiducia ad thronū gl̓ie euis. vt miſcd̓iaꝫ conſequamui Scd̓m eſt verecundie honeſtas: retro erubuit em̄ in facie appere Tertium eſt ꝑfecta hūilitas: ⁊ tetigit fimbriā.i. extremam oram

germo veſtimenti eius. xp̄s em̄ habuit fimbrias iacintini coloris in qͣtuor angulis veſtimenti ẜm preceptuꝫ legis. Nu̓i. 15. indignā ſe reputauit hec mulier pedes xp̄i vel plenitudinē tangere veſti menti. ideo tetigit fimbriā. Quartuꝫ eſt ꝯſiderationis intimitas dicebat intra ſe. ⁊. Re. i. porro anna loquebat̉ in corde ſuo tantunqꝫ labia ipſius mouebant̉. Antum eſt fidei ſinceritas. ſi tetigero tm̄ veſtimenta eius ſalua ero: rabanus in deſꝑatꝭ inquit cauſis mgr̄a eſt extrema neceſſitas. vnde deſperans hec mulier ab omni hūano auxilio didicit ex veſtimētis xp̄i poſſe adipiſci ſalutem. ⁊ docuit nos hec mulier qͣntuꝫ ſit corpus xp̄i q̄ in fimbria tm̄ monſtrauit eſſe ſalutis. Tercio ponit̉ huiꝰ fidei cōmen datio: ⁊ ih̓s ꝯuerſus ⁊ videns eā: Mar. ⁊ Luc. hūc locū ſupplent. dicunt em̄ ꝙ ſtatim ſanata eſt mulier ad tactū fimbrie et ſenſit qꝛ ſana eſſet. xp̄s at̄ cognoſcens virtutē q̄ de illo exierat ꝯuerſus ad turbā dicebat; quis tetigit veſtimenta mea. cūctis aūt negantibꝰ dixit petrus ⁊ qui cū illo erant diſcipuli. precep tor turbe te cōprimunt ⁊ affligūt. ⁊ tu dicis quis me tetigit: et dixit iheſus. aliqͥs me tetigit. nā ⁊ ego noui virtutē de me exiſ ſe. ⁊ circūſpiciebat vide̓ eam q̄ hoc fecerat. videns at̄ mulier qꝛ non latuit tremens venit ⁊ procidit ad pedes eius. et ob quaꝫ cauſaꝫ tetigerat eū indicauit coraꝫ omni ppl̓o. ⁊ quēadmodum ꝯfeſtim ſanata ſit. ⁊ tūc xp̄s: dixit illi ꝯfide. ecce ſecuritatꝭ fidu tia: filia: ecce caritatis gr̄a: fides tua te ſaluā fecit: ecce creduli tatis efficatia. ꝓba in v̓gilio. centona via p̓a ſalutis. intemerata fides ⁊ mens ſibi ꝯſcīa recti. G Arto ponit̉ huiꝰ mulie ris ſanatio: ⁊ ſalua facta ē mulier ex illa hora: ex illa hora valꝫ hora qua fide xp̄m tetigit. Querit Criẜ. quare hanc mulierē latere volentem maīfeſtauerit. Et ad hoc Gre. cauſas adducit. p̓a ne mulier hr̄et in ſe ꝯſcīe remorſuꝫ. qꝛ ꝯtra legis preceptū ſang iunaria xp̄m tetigerat. Scd̓a vt ipſam corrigeret. qꝛ eſtimabat xp̄m letere. Tercia vt fidem eius cūctis in exemplū oſtenderet. Quarta vt monſtraret ſe oīm cognitorē. Qn̓ta vt oſtendat qm̄ deus ſiſtit ſanguinis fluxū. Sexta vt in fide archiſinagogū dirigat. ob quā etiaꝫ cām ſanauit priuſqͣꝫ ad filiā eius veniret. iō vt idem dic̄ fidelior fuit mulier archiſynagogo. ille em̄ medicum ducebat. huic v̓o tactus fimbrie ſufficiebat. H Nō ẜm Amb̓. hec mulier fuit martha. nam vt dicit idē. duabꝰ ſororibꝰ ⁊ vnico fratri mira xp̄s beneficia ꝯtulit dū largum ſang uinis fluxū ſiccauit in martha. dū demones expulit de maria. dum corpus rediuiui ſpūs ꝯſtrinxit in lazaro. Et recitat Euſebius ī ecciaſtica hiſtoria ꝙ hec mulier ſanata ob xp̄i reuerentiā

lxxvii imagineꝫ eius iuſſit fieri in curia ſua cū ſculptura veſtiū ⁊ fim. bria ꝓut viderat hr̄e xp̄m eo tꝑe quo tangens eū ſanata fuerat. cunqꝫ creſcentes herbe ſub imagine tangerent veſtim̄ta eiꝰ. cū prius nullius eſſent v̓tutis notabilis ex tūc multis languo ribꝰ erāt remediū ſanitatis. dū vero iſta imago ceſarea philippi a fidelibꝰ deuotione freq̄ꝫtaret̉. ſicut dic̄ Hiero. 6. li. hiſtorie tri pertite ſuꝑueniens iulianus apoſtota inimicꝰ xp̄iani noīs ammouit xp̄i imaginē ⁊ ſuā ibidē collocauit que fulminis ictu ꝑcuſſa in puluerē eſt redacta I Nō ꝙ ſanguīs fluxū patit̉ qui carnis vicio ſubiectus fluxū maculat̉ luxurie. Yſa.i. manveſtre.i. oꝑa ſanguīe plene ſūt. hic talis mollis ⁊ effeminatus. mulier pocius dꝫ dici qͣꝫ vir. iſti ſūt effiminati qui appuerunt in terra. ⁊ fecer̄t abhominationes gentiū tꝑibꝰ roboaꝫ. ſic̄ dicit̉. 3 Reg. 14. d̓ aūt roboaꝫ latitudo vel impetus aut inclinatio ſeu diſſipans. qm̄ effeminant̉ viri cū ſubeſt latitudo ſub̓e ⁊ libertas aperta. tūc em̄ ſequit̉ paſſionis īpetus. pꝰ hoc inclinatio oꝑis. vltīo eſt diſſipatio oīm bonoꝝ. natue fortune ⁊ gr̄e. ſicut ptꝫ de filio ꝓdigo qui luxurioſe viuēdo om̄e ſibi datū ſub̓e pr̄imo niū diſſipauit. qm̄ at̄ duodenarius nus eſt ſuꝑhabundās duodecim annis huic ſubiacet vicio. qui ſuꝑhabundant̉ deliquit in eo. Et attende vt dic̄ Mar. qꝛ hͦ mulier multa fuerat ꝑpeſſa. qͥa multa ſuſtinent luxurioſi dura. amara v̓ba eoꝝ etiā qͥs amant et amariora facta. moleſtias corꝑis. cecitatē mentis. dana reꝝ. odia hoīm. diſpendiū fame. Iteꝫ erogant oīa ꝓ voluptate canis etatem decorē vigorē vitam ſeipſos ⁊ ſua. exemplū hēmuꝫ in ſichē filio emor. qͥ ſua ſeip̄m vitā ꝓpriaꝫ cū regno morti expoſuit ꝓ dina. Item quer̄t aliqn̄ medelā ꝯͣ iſtā paſſionē. vel vana gaudia. vel occupacōs inutiles. aut etiā lacrimas ſtulti effundunt. ſꝫ nihil ꝓfitiūt. qꝛ vt dic̄ virgilius. amor n̄ talia curat. iō ſemꝑ hn̄t peius. Vn̄ Hiero. ſuꝑ Oſee. li. i. Luxuria inqͥt inſaciabil̓ eſt voluptas. ⁊ qͣntomagis capit̉ tantomagis vtentibꝰ ſe ſi tim creat. vires in fornicacōe defitiūt. ⁊ fornicandi deſideriū nō quieſcit. nemo igit̉ ab hoc vicio poterit emūdari niſi ꝑ xp̄ꝫ qui eſt fons patens domui dauid et hītantibꝰ irl̓m in ablutionem peccatoris ⁊ menſtruate. Sic̄ d̓ Zach̓.13. igit̉ ad hunc fontē ac cedant ꝯtriti. retroſtent verecūdi. dicant ꝯfeſſi. tangāt emūdati nam mulier illa q̄ erat ī ciuitate peccatrix. ſic accedēdo. ſic retro ſtando. ſic plangēdo. ſic oſculādo ſuoꝝ lauit lacrimas pct̄oruꝫ Ezech̓. 16. Laui te aqua pnīe ⁊ emūdaui ſanguinē tuuꝫ ex te. qd̓ orauit dauid dicens. Aſꝑges me dn̄e yſopo ⁊ mūdabor ⁊cͣ. R Sed videamꝰ quenā ſit fimbria veſtimēti xp̄i. cuius tactu

Sermo carnis fluxus reſtringit̉. veſtimentum etenim criſti eſt hūanitas eius. ſic̄ d̓ ad Phil̓. ⁊. ꝙ habitu ē inuentus vt hō. hec eſt tuni ca talaris ioſeph ⁊ polimita tincta hedi ſanguine. hoc eſt palliū iude lotū in ſanguīe vue. De quo Yſa. 63. quare rubruꝫ eſt in dumentū tuū. ⁊ veſtimenta tua ſic̄ calcantiū in terculari. hec eſt tunica iacinctina pontificis vn̄ pendent mala aurea ⁊ tintinabū la. hec eſt caritatꝭ veſtis nupcialis. qm̄ vt nos ſibi amore nupti ali ꝯiungeret talem veſtem induit. Fimbria v̓o cū ſit extremitas in veſtimēto. paſſio filij dei ē in carne vbi veſtimentū illud hūanitatis tanqͣꝫ in termīo ꝯſumatum eſt. Io. 19. eo clamante ꝯſūmatum eſt. ⁊ iacinctini coloris id eſt celeſtis merito fuit hec ſimbria. qm̄ celuꝫ apperuit nobis ⁊ diſpoſitione celeſti ſic paſſus eſt ſicut dixit pt̄atem habeo ponendi aīam meā. et pilato non haberes inqͥt pt̄atem in me vllaꝫ. niſi datū eſſet tibi deſuꝑ qui tetigerit hanc fimbriā a carnis fluxu mundabit̉. tangit̉ aūt credēdo meditādo amando cōpaciēdo ⁊ ſenciēdo ea q̄ ſūt mortꝭ ⁊ paſſionis xp̄i. ad Phil̓. z. Hoc ſentite in vobis qd̓ in xp̄o ih̓u nullū etenim ē remediū efficatiꝰ ꝯͣ carnis laſciuā qͣꝫ paſſioni xp̄i ⁊ morti. tangendo ⁊ ſentiēdo conicare. ſenciamꝰ gͦ hanc fimbriā id eſt mortē eius ꝑcipiamꝰ. ſcimus at̄ qꝛ qui mortem ꝑcipit vi uens morit̉. ⁊ nos ꝯfigurati iuxta apl̓m morti eius viuuentes illi morimur carni. Ro. 6. ſi ꝯplantati facti ſumꝰ ſil̓itudini mortꝭ eius ſil̓ et reſurrectionis erimus ſcientes qꝛ vetus hō nr̄ ſil̓ crucifixus ē vt deſtruamus corpus pct̄i. vt vltra n̄ ẜuiamus pct̄o igit̉ exhibete vos deo tanqͣꝫ ex mortuis viuētes. n̄ ſolū aūt iſte tactus mortificat vicia. ſꝫ ⁊ preteritū emūdat fluxū ſanguīs ſuo īmaculato ſanguine. Coll̓. i. Reconciliauit nos in corꝑe carnis eius ꝑ morteꝫ exhibere vos ſct̄os ⁊ īmaculatos ⁊ irrep̄henſibiles corā ipſo L Item noͣ allegorice qꝛ mulier iſta ſanguīe fluens gentilitas fuit. qꝛ em̄ relicto v̓o deo colebat creaturā iō fluxit ſanguīe. tranſgreſſiōi nanqꝫ pͥmi p̄cepti decalogi de vno deo adorando. rn̄det p̓a plaga egipti ẜm Rabanū in qͣ flumīs aqua ꝯuerſa ē in ſanguinē. fluuiꝰ eſt curſus vite nr̄e. Sic prudens illa Teſſuites oēs inqͥt morim. ⁊ ſic̄ aqua dilabim ſuꝑ ter ram q̄ non reuertunt̉. hec v̓o aqua in ſanguinē ꝯuertit̉. cū fluxus vite carnis voluptate et ſanguīs maculat̉. qꝛ vero gentes deo v̓o p̄termiſſo ẜui erunt creatue pocius qͣꝫ creatori. corruptibilis hoīs imaginē volueꝝ quadrupedū et ſerpentū veneran tes. iō iuſto dei iuditio ꝑmiſſi ſūt labi in oīa flagitia carnis. et fluxꝰ vite eoꝝ in carnis ſanguinē eſt ꝯuerſus. Sic em̄ dic̄ apl̓s Ro. ⁊ ꝓpter hoc tradidit illos deus in deſideria cordis eoꝝ in in

lxxxvii munditiam ut ꝯtumelijs afficiant corꝑa ſua in ſemetipſis. nam tradidit illos deus in paſſiones ignominie. naꝫ femine eoꝝ ⁊ maſculi mutauer̄t natualeꝫ vſum in eū qui eſt ꝯͣ natuaꝫ. Et at tende qꝛ duodecimannis hac laborauit infirmitate ⁊ duodecim erat annoꝝ filia pnͥcipis moriens. tūc em̄ cepit gentilitas cultu idolatrie flue̓ ſanguīe cū ſynagoga tꝑibus abrahegenita ē. at tende itaqꝫ dn̄o ad pnͥcipis filiā ſuſcitandā. ecce gentilitas p̄ue nit illa vſqꝫ ad fine ſeculi mortua remanente. ſic̄ dicit pͣs. Ethi opia p̄ueniet manus eius deo. Ro. i. Quod querebat iſrahel hoc non eſt ꝯſecutus electio at̄gentiū ꝯſecuta eſt. Sed videamꝰ quō gentilitas ſanata ſit. acceſſit em̄ obediēdo. retro acceſſit in mutando. Hie. pr̄em vocabis me. ⁊ poſt me ingredi n̄ ceſſabis. vel retro acceſſit. qꝛ iam xp̄o in celis aſſūpto credidi. ad priora em̄ ipſius n̄ aꝓpinquabit. Gen̄. 16. hic vidi poſteriora vidētis me. tetigit etiā hec mulier credendo. naꝫ et thomas credidit tangendo. hic tactus eſt ꝑceptio fidei certa q̄ magis eo a nob̓ remoto in celis facta ē qͣꝫ adhuc ipſo pn̄te. iō alteri cuidā mulie ri eum tange̓ volenti an̄ celi aſcenſuꝫ. noli inqͥt me tange̓. non duꝫ em̄ aſcendi ad pr̄em meū. tetigit at̄ fimbriā veſtimenti eiꝰ Veſtimentū xp̄i vel eſt cognatio hūani gn̓is quam induit ẜm Ambro. li. de fuga ſeculi ꝑ corꝑis hmōi ſuſceptionem. Vel ẜm eundem veſtimenta eius intelligibilia v̓tus dīna eſt qua md̓m induit. ⁊ tanqͣꝫ ea amictus fulget in oībus. oīs em̄ creatua veſtimentū eſt deitatis ꝑ qd̓ lumen claritatis eius emicat. ſicut in tranſfiguratione patuit. aut veſtimēta eius ſūt figure vtriuſqꝫ teſtamenti ⁊ eccleſie ſacr̄a quibꝰ velat̉ diuintas. dicente Dyoniſio.i. ca. eccleſiaſtice verachie. neqꝫ em̄ poſſibile eſt nob̓ lucere aliter diuinū radiū niſi velatione ſacroꝝ velaminū. talibꝰ indu mentis velat v̓itas interim quonſqꝫ aꝑtis vultibꝰ nadaꝫ ſe offe rat ꝯtemplandā. hoꝝ velaminuꝫ extremā fimbria ſcriptua et ſa cramenta ſūt noui teſtamenti. quoꝝ tactu gentes ſanant̉ ⁊ mū dant̉ non lr̄a ſed ſpū qd̓ nunqͣꝫ potuit lex antiqua ꝑficere. Sic̄ dicit̉ Ephe. 5. xp̄s ſemetipſuꝫ tradidit pro ecc̄ia vt illam ſct̄ifi caret. mūdans eam lauacro aque in v̓bo vite vt exhiberet ip̄e glorioſaꝫ ecc̄iam n̄ habentē maculam neqꝫ rugam aut aliquid hmōi. ſed vt ſit ſancta ⁊ immaculata. Tercia pars. Ercio cū d̓. Et cū veniſſet ⁊cͣ. tangit̉ puelle ſuſci M tatio Hoc at̄ loco Mar. ⁊ Luc. dicūt ꝙ xp̄o differen te venie̓ ad domū pnͥcipis. ⁊ loq̄ꝫtem ꝯſpectu ppl̓i ad mulierē q̄ a fluxū ſanguīs ſanata erat. ecce venerūt nuncij ad principē dicentes. qꝛ filia tua mortua ē. qͥd vltra veras mgr̄m. quo audito ih̓s dixit. Archiſinagogo noli timere

Sermo tm̄ modo trede ⁊ ſana erit. Veniēs ergo domū principis ſuſcita cut filiā eius. vbi qͣtuor tangunt̉. Primū eſt plangentiū vana lamentatio: ⁊ cū veniſſet ih̓s in domo pn̓cipis ⁊ vidiſſet tibici nes: ſic dicunt̉ tibia canentes. hoc em̄ muſicū inſtrumentū primitꝰ ex antiquo funeribꝰ plangendis adhibitū eſt vt dic̄ Yſo quo ꝓuocabant̉ ꝑntes ad luctū ⁊ ſūt tales pompe funeꝝ pociꝰ viuoꝝ ſolatia qͣꝫ remedia mortuoꝝ vt dic̄ Aug.: et turbā tu multuanteꝫ: in p̄paratione funeraliū. hic etiam tumultus erat plangentiū ⁊ flentiū Naꝫ vt dicit Mar. vidit tumultū ⁊ flen tes ⁊ vllulantes multū. h̓ ploratus vanitatis ē. qꝛ mortui plāgunt mortuos; cur pocius n̄ plangunt ſeip̄os. nihil etiā luctu dignū eſt niſi culpa. mori at̄ natuale eſt. Legimus tn̄ xp̄ꝫ dn̄m in morte lazari planxiſſe. Sꝫ vt dic̄ Amb̓. Nr̄am planxit miſeriam. qꝛ p̓o peccante hoīe mortis penā meruimꝰ. 2 ponitur merentiū pia ꝯſolatio: dicebat em̄. recedite n̄ eſt em̄ mortua pu ella ſꝫ dormit: Beda. hoībus inqͥt mortua erat qui ſuſcitae̓ nō pn̄t. deo aūt dormiebat in cuiꝰ diſpoſitione ⁊ aīa recepta viue bat ⁊ caro reſuſcitando qͥeſcebat. vn̄ ꝓ defunctis orat ecc̄ia. deꝰ cui oīa viuuūt ⁊ cui nō pereunt corꝑa nr̄a ſꝫ mutant̉ in meliꝰ. et deridebant eū: qm̄ certū illis erat ꝙ eſſet mortua. Ecce quia plangentes facti ſūt irriſores. ⁊ v̓e deriſio erat fletus ille morta liū. qꝛ ad mortē ꝓperantes plangebant mortuū. ſi plangendi ſunt mortui eoꝝ praua vita magis dolenda ē. 3 Ponit̉ mira deitatis oꝑatio. ⁊ p̓o quidē tumultuātes mandauit eijci: et cū eiecta eſſet turba: n̄ merebant̉ reſurrectionē vide̓ qui plangebant mortuū. ⁊ eū qui reſurrectio ⁊ vita ē irridebant. Scd̓o cunctis eiectis ipſe: intrauit. ⁊ vt dicūt Mar. ⁊ Luc. nō ꝑmiſit ſecū ingredi niſi pr̄em ⁊ mr̄em puelle ⁊ tres ex diſcipulis ſuis ſcꝫ petrū ⁊ ioh̓em ⁊ iacobū fr̄em ioh̓is. 3º oꝑatio ſequit̉: ⁊ te nuit manū eius. 4 ponit̉ eius imperiuꝫ: ⁊ dixit: cū clamore ẜm Luc. vt a circūſtantibꝰ audiret̉. ne aliq̓d ſuſpicarent̉ in oꝑe deitatis eē magicū: puella ſurge 5o qꝛ ipſe dixit ⁊ facta ſūt. ſe quit̉ vite bn̄fitiū: ⁊ ſurrexit puella: cuiuſmōi reſurrectiōis duo ſigna Mar tangit. vnuꝫ qꝛ ambulabat. alteꝝ qꝛ iuſſit illi dare manducae̓. 4 ponit̉ huius rei fame dilatio: ⁊ exijt fama hec in vniu̓ſam terrā illam: ſcꝫ ꝓuincie galilee N Et attende qꝛ v̓tus dīna non pōt occultari. ipſe xp̄s turbis eiectis paucis arbitris clam in domo pn̄tibꝰ ſuſcitauit puellā. quibꝰ vehemēter p̄cepit ne rem factā alicui dicerent. ſic̄ refer̄t Mar. ⁊ Luc. et tn̄ rei magnitudo latere n̄ potuit. modicū em̄ eſt v̓bis extendere fa mā vt dic̄ ꝓba. ſꝫ virtus tante ē efficacie vt qͣnto occultat̉ tan to amplius ꝓdeat. nec v̓tus eſſe manifeſtat̉ niſi cū laudibꝰ ab

lxxvii ſcondit̉ hoīm. Nota ꝙ bt̄us Gre. 4. moꝝ. dic̄ ꝙ pct̄m qͣtuor modis agit̉ in corde. ⁊ qͣtuor alijs modis in oꝑe ꝑpetratur. in corde quidē agit̉ p̓o ſuggeſtione adu̓ſarij tanqꝫ ſerpente. Item delectatione carnis qͣſi muliere. Item conſenſu ſpūs tanqͣꝫ viro. Iteꝫ defenſionis audatia. vn̄ ſe defendens dixit adā. ml̓ier quā dediſti mihi ſociaꝫ. dedit mihi ⁊ comedi. In oꝑe vero quatuor rurſus modis pct̄m ꝯmittit̉. p̓o quideꝫ latenter agit̉ 2º abſqꝫ verecundia aꝑit̉ in publicū 3º in ꝯſuetudinē ducit̉. 4 falſa ſpe venie aut certa deſperacōe nutrit̉ O Sciend̓ aūt ꝙ ſicut emorriſſa certā ſignificat pct̄i ſpeciem. ita puella in domo mortua det̓minatū ꝓceſſuꝫ cuiuſcūqꝫ pct̄i ſignat Et p̓o quideꝫ ſigͣt pct̄m adhuc exiſtens in corde anteqͣꝫ ꝑ audatiā defendat̉. Naꝫ ẜm Lucā. hec puella moriebat̉. ẜm Mar. erat in extremis. ẜm Mat. iam mortua erat. morit̉ quidem aīa veneno ſuggeſtiōis accepto. laborat aūt in extremis delectationis reſolutione. ſed mortua eſt ꝯſenſu qͣſi veneno ad cor ꝑtingēte. Item hec puella qꝛ in domo mortua erat ẜm Gre. pōt etiā ſignificae̓ pct̄m oꝑis adhuc latentis. ⁊ qꝛ n̄ ſunt maīfeſtanda occulta crimina. ideo ad ſuſcitationē eiꝰ pauci admiſſi ſūt. ⁊ mandatū eſt ne res iret in publicū. ſꝫ qꝛ mors adoleſcentis vnici vidue ſigͣt iam pct̄m manifeſtū. iō publice ſuſcitatus ē. Quia v̓o mors lazari quadri duam iam pct̄m ex ꝯſuetudine inualeſcēs. ſignabat iō publice ⁊ cū clamore atqꝫ lacr̄is xp̄i ad vitā redijt. qꝰ v̓o mortuus nō legit̉ ſuſcitatus a xp̄o. de quo dixit. dimitte mortuos ſepelire mortuos ſuos mortui mortuos ſepeliunt. cū pct̄ores fauet pec catoribꝰ. Per hanc igit̉ puellam mortuā in domo tres gradus peccati cordis ⁊ primꝰ ꝓceſſus mali oꝑis ſigͥtur. tibiciēs huic anime mortue funeralia proſequentes. maligni ſpūs ſunt triſti eam carmine demultētes. cū aut ſuggerant culpā granem nō eſſe aut etati ꝑcend̓. aut ex imꝓuiſo ꝯtigiſſe ſꝫ vlterius n̄ futuꝝ aut ſil̓ia alios age̓. aut dei pietatē pronā eſſe ad miſerend̓. aut ſubeſſe pnīe ſpātiū. hec ſūt meſta carmina demonū que mortuā aīam n̄ ſuſcitat ſꝫ ad foueaꝫ ducūt quibꝰ carmibꝰ boetiū illum ph̓m demulcebant. donec ſūma ph̓ie tale lugubre carmen ani mouit Yſa. 5. Cythara ⁊ lyra et typanū ⁊ tybia ⁊ vinū in cō uiuijs vr̄is ⁊ opus dn̄i n̄ reſpicitis. nec oꝑa manū eius ꝯſidera tis. ꝓpterea ductus ē captiuꝰ ppl̓us meus qꝛ n̄ habuit ſcientiaꝫ ⁊ nobiles eius interier̄t fame. ⁊ ml̓titudo eius ſite exaruit. ꝓpte rea infernꝰ dilatauit aīam ſuā. ⁊ apperuit os ſuū abſqꝫ vllo ter mino. ⁊ deſcendēt fortes eius ⁊ ppl̓s eiꝰ ⁊ ſublimes eiꝰ ⁊ gl̓oſi ad eū. Itē turba tumultuꝫ ē ꝯfuſio cogitatuū circa mortuam aīam importune ſonās Vn̄ Gre. 31. moꝝ. ca. 29. p̓a inqͥt vicia

Sermo decepte nienti qͣſi de quadā rōe ſe inſer̄t. ſꝫ innumera q̄ ſequunt̉ dū hanc ad oēm inſaniā ꝑtrahunt qͣſi beſtiali clamore ꝯfūdūt Sꝫ venit ih̓s ad domū ꝯſciencie nr̄e inuocatꝰ. venit inqͣꝫ occultis inſpirationibꝰ aꝑtis admonicōibꝰ tꝑalibꝰ flagellis mentem ꝯtutiens. ſic̄ mala ancilla pulſante dn̄a ad hoſtiū ꝯcutit̉. ⁊ pͥmo quidē ꝯſolatores tibiciens eijcit ⁊ turbā cogitationū ſedat ſtre pitantiū ad q̄ eijcienda ſi v̓buꝫ imꝑiale n̄ ſuffecerit etiā flagello de funiculis facto. vendētes ⁊ ementes de templo eijcit P Deinde ꝓmittit ſpeꝫ vite dicēs. n̄ eſt mortua puella ſꝫ dormit hoī mortua ē qui ſua v̓tute de morte culpe ad vite gr̄am redie̓ n̄ pōt. deo aūt ſoluꝫ illud eſt mortuū qd̓ vite bn̄fitium reſpuit. ſꝫ dormit: vmbra mortis dormitio ē. Et ph̓ia de Boecio. Letargū inquit patit̉. dormit at̄ qui ⁊ ſi pct̄i ſomno occupat̉. tn̄ venie gr̄am ſuſcipit. ſꝫ videamꝰ ne ſomnus ille longior ſit. hora inquit apl̓s eſt nos de ſōpno ſurge̓. ꝓprior em̄ ſalus nr̄a adue nit. ſꝫ videte qꝛ hmōi ſpeꝫ vite derident tibicines. i. cogitationū tumultus. ſi dicat xp̄s viuet aīa hec. ille imprudenter deriſorie ſe offer̄t cordi; nunqͥd inquiūt ſine nob̓ eſſe poteris. ſic bt̄o auguſtino cū aīaꝫ eius ſuſcitare vellet xp̄s ſubmurmurabāt nuge et vanitates ꝯſuete dicentes. dimittis ne nos ⁊ a momēto iſto non erimus tecū ineternū. ⁊ a mom̄to iſto n̄ tibi licebit. ⁊ illud vſqꝫ ineternū ⁊ q̄ ſuggerebant. Tercio intrat ſaluator aīam in tima p̄cordia penetrās. oīa diſcutiens mīma. ꝑquirēs abſcondita. illuſtrans obſcura. viuificās mortua. diſponēs in ordīata talem ſuſcipiamꝰ hoſpitē leti medicū languidi. vitā mortui di centes ſuſcepimus deus mīaꝫ tuā in medio templi tui. Quarto manū tenet cū opus ꝓhibet iam mente ꝯceptū. vel manū tenet cū occultū pct̄m ne vlterius ꝓcedat retinet. pͣs. tenuiſti manuꝫ dextraꝫ meā ⁊ in voluntate tua deduxiſti me. 1 Reg. 25. Viuit dn̄s qui ꝓhibuit me ne facerē malū iſtud. Amb̓. dicit bt̄us ille cui manū tenet ſapīa. vtinaꝫ meos qͦꝫ teneat actus. teneat manū iuſticia teneat dei v̓bū. inducat impenetralia ſua. ſpm̄ auer tat erroris. ꝯuertat ſalutis. dari mihi iubeat manducare qꝛ pa nis celeſtis ē dei verbū. Qn̓to dei verbū vite v̓bo vitaꝫ tribuit dicens. puella ſurge. O vtinā clamor iſte verbi dn̄i. vebū pr̄is ſuſcitet mortuā aīam meā. ⁊ audiam qͥd loquat̉ in me dn̄s deet liquefiat aīa mea vt dilectus locutꝰ ē mihi. Sexto loco vita infundit̉ ſurgit iacens ⁊ ad ſuprema erigit̉. ambulat q̄ priꝰ cū pedibꝰ ligata erat. ⁊ in bono ꝓuehit̉. dat̉ illi cibus vbi ſpiri tualis q̄ terrena tm̄modo ſapiebat. Sꝫ nunc dic̄ qͣꝫ dulcia fauci

lxxviii bus meis eloquia tua ſuꝑ mel ori meo. Ad cuiuſmōi ſuſcitatō neꝫ vocant̉ pr̄na correctio. materna ꝯſolatio. petri auctoritas ⁊ recognitio. Ioh̓is caritas ⁊ gratificatio. atqꝫ iacobi virilitas ⁊ ſupplantatio. Item noͣ allegorice qꝛ ſynagoga manet clauſa ī domo n̄ audens ꝓdire in publicū ⁊ mortua ē. Qm̄ ẜm Aug. legalia ⁊ mortua ſūt ⁊ mortifera. interim vero dū ad fidem xp̄i ſa nata venit gentilitas. funeralia iudei agūt. cultū plangētes iu daicū. Hier. 9. Cōtemplamini ⁊ vocate lamentatrices ⁊ veniat ad eas q̄ ſapientes ſūt mittite ⁊ ꝓperate feſtinēt ⁊ aſſumant ſuꝑ vos lamentū. deducant oculi vr̄i lacrīas. ⁊ palpebre veſtre defluant aquis. qꝛ vox lamentacōis audita ē de ſyon. qm̄ vaſtati ſumus ⁊ ꝯfuſi vehement̓ qꝛ dereliqͥmus terrā. qm̄ deiecta ſūt tabernacula nr̄a. ſed ad domū iſrl̓ cū intrauerit plenitudo gentiū in fine md̓i veniet dn̄s ⁊ eiectis vanis lamentis intrās iudeoꝝ corda. filie pnͥcipis apprehendet manuꝫ vt recta oꝑet̉ vt poſt ſe trahat ⁊ tunc viuet puella que adhuc mortua plangit̉. Tren̄ quarto. Spiritus oris noſtri chriſtus occiſus ē in petis noſtris cui diximus in vmbra tua viuenius in gentibꝰ. Rogemus ergo deum vt nos mundet ⁊ viuificet. Dn̄ica..24. poſt penthe. Sermo lxxviii. Prima pars. Vm videritis abhominationem deſolationis que dicta eſt a Daniele ꝓpheta ſtante in loco ſancto ⁊cͣ. Mat. 24. idem legit̉ Mar. 13. ⁊ Luc. 21. iuſtuꝫ eſt vt res vnaqueqꝫ tꝑi ꝯueniat. ⁊ qꝛ dn̄ica iſta vltima eſt offitioꝝ. iō legit̉ euangeliū in ea qd̓ de his tractat que in fine ſeculi futura ſūt. Sicut at dic̄ beatus Grego 34. mora. in pn̓cipio. finis md̓i huiꝰ qualis futurus ſit. dep̄hen di pōt ex etatibꝰ hoīs vnius. nr̄a em̄ etas per iuueniles annos roboratius viget. in ſenili aūt tꝑe duꝫ venientibꝰ annis auget̉ crebreſcentibꝰ morb̓ excoquit̉. ſic et md̓i tꝑs dū venientibꝰ an nis auget̉ crebreſcentibꝰ malis afficit̉. creſcunt tꝑa. creſcunt et mundi mala iam ſenis. et contra mundum totis viribus antiquus hoſtis. eo magis inſurgit quo ipſius finem proximiorem conſpicit. ſciens temptandi licentiam ſibi tollendam. et ſe de proximo fore damnandum. ſed contra hoſtis huiuſmodi impetum ſaluator noſter dat refugium. dat conſilium. dat etiam ſubſidium. Refugium quidem primo aduerſus violentiam

Sermo perſecutionū. Iteꝫ conſiliū aduerſus fallacias erroꝝ. ibi. tunc ſi quis vobis dixerit. Item ſubſidium aduentus ſui contra mali tiam iniquorum. ibi. Statim auten poſt tribulationem B Circa primū ſex tangunt̉. primū eſt future ꝑſecucōis ſignum et tꝑs. ſignū quidē eſt abhominatio deſolacōis. tꝑs v̓o illud qd̓ ī Daniele taxatuꝫ ē. Dic̄g̓. cū videritis abhominationē deſolatōis ſtantē in loco ſct̄o: q̄ qͥdē abhoīatio: dicta ē a daniele ꝓphe ta qͥ legit: ipſuꝫ ꝓphetā intelligat. ſi pt̄ vlꝫ tria ītelligat. 1 qͥd ſit abhoīatio deſolacōis ẜm quo tꝑe futua ſit. terciū in quo ſct̄o loco ſtabilienda ſit. In daniele at̄ ꝓpheta. 9. ca. ſic legimꝰ. angelū gabrielē dixiſſe ſeptuaginta ebdomadas abbreuiate ſunt ſuꝑ ppl̓m tuū. ⁊ ſuꝑ vrbem ſct̄am tuā ⁊ ꝯſumet̉ p̄uaricatio et fi nem accipiet pct̄m. ⁊ deleat̉ iniqͥtas ⁊ adducat̉ iuſticia ſempit̉ na. ⁊ impleat̉ viſio ⁊ ꝓphetia ⁊ vngat̉ ſanctuſſanctoꝝ. has eb domadas. 70. ꝯuenienter angelus ſic diſtribuit dicēs ꝙ ab exi tu ſermonis vt edificet̉ hierl̓m. vſqꝫ ad xp̄m duceꝫ erunt ebdo made ſeptē ⁊ ſexaginta due poſt qͣs occidet̉ xp̄s. ⁊ ciuitatem et ſanctuariū diſſipabit ppl̓us cū duce venturo ⁊ finis eiꝰ vaſtitas et pꝰ finē belli ſtatuta deſolatio. ⁊ qꝛ ex nu̓o. 70. ebdomadaꝝ vna remanet n̄ diſtributa. ꝯuenienter angelus de illa loquit̉. ꝯfirmabit aūt pactū multis ebdomada vna qn̄ rurſus diuidit dicens. ⁊ in dimidio ebdomadis deficiet hoſtia ⁊ ſacrifitium. et erit in templo ab hoīatio deſolatōis. ⁊ vſqꝫ ad ꝯſūmationeꝫ et finem ꝑſeuerabit deſolatio. hec ē illa abhominatio deſolationis de qua ſaluator dicit. Qui legit intelligat. n̄ eſt aūt impoſſibil̓ hmōi viſionis intellectus. alias xp̄s non remitteret lectorē ad requirendā intelligentiaꝫ. Vn̄ eiuſdeꝫ Dan̄. 12. dixit. tu daniel claude ſermōes ⁊ ſigna librū vſqꝫ ad tꝑus ſtatutū. ꝑtranſibūt em̄ plurimi. ⁊ multiplex erit ſciencia qd̓ verbū exponens Gre. o. moꝝ. ca. ii. diebꝰ inqͥens ſingulis magis magiſqꝫ ſcīa celeſtis oſtendit̉. qꝛ vrgente md̓i fine ſuꝑna ſciencia ꝓficit. ⁊ largius cū tꝑe excreſcit. licet at̄ iſtud n̄ ſit impoſſibile intelligendum difficile tn̄ eſt. niſi ſpūſſanctus donū tribuerit intellectus. qm̄ vt dicit̉. 2. Pet̄. i. ꝓphecie ſcripture ſacre nō ſit ꝓpria interpretatiōe hoīm. cū eī ꝓphecia ip̄a nō ſit allata voluntate hoīm. ſed inſpira tione ſpūs ſancti ꝯſequens eſt ꝙ n̄ niſi eodē reuelante ſpū poſſit intelligi. hoc dico de ꝓphecia nōduꝫ completa. nam ꝓphecias completas facile intelligit qui veritatem p̄nuntiatam nouit. qͣꝫ difficilis autem fuit hꝰ modi ꝓphecie intellectus. diuerſe ipſius expoſitioneꝫ declarant. nam Hiero. in originali ſuper Danielē decem expōnes adducit ꝓpter ambiguitatē qͥd veriꝰ ſit lectori diſcernend̓ derelinq̄ns. n̄ eſt aūt nr̄e intentionis ip̄aꝫ danielis

lxxviii ꝓphetiaꝫ exponere. niſi qͣntum ꝑtinet ad pn̄tem materiā Scienduꝫ at ꝙ. 70. ebdomadas annoꝝ ſunt. quaꝝ vnaqueqꝫ ſeptem annoꝝ eſt qui ſil̓ ſunt anni. o. iſte ebdomades abreuate dicunt̉. qꝛ anna ſignificant̉ lunares qͥ annis ſolaribꝰ breni ores ſunt vndecim rebꝰ. Ideo anni lunares quadringenta no naginta ſunt ex ſolaribus. 475. iſtud tꝑus annorum dixerunt quidā ꝯpletuꝫ fuiſſe an̄ xp̄i natiuitateꝫ tꝑibꝰ hircani ⁊ antigo ni qn̄ iudea tributaria facta eſt romanis. Affricanus v̓o dicit ꝙ ꝯpleti fuer̄t in morte xp̄i. ex tūc em̄ ſacrificia templi erant abho minatio deo. Ypollitus martir dixit. hos annos tꝑibꝰ antixp̄i ꝯplendos. ſꝫ qn̄ iſta cōpleta fuerit ꝓphetia adiuuam ad intelligentiā ꝑ textū euangelij Luc. c. vbi d̓. cū videritis circūdari ab exercitu irl̓m. tunc ſcitote qꝛ aꝓpinquabit deſolatio eius. tunc qui in iudea ſunt fugiant ad montes ⁊cͣ. gͦ ad lr̄aꝫ ptꝫ quia nec ante xp̄i incarnationē. nec in paſſione eius. ſꝫ vt ipſemet ꝓphetiā applicat obſidioni irl̓m tūc certe poſt ipſius aſcenſionē fuit ꝯpleta. volens igit̉ dn̄s in ſe credentes cautos reddere ꝯͣ adu̓ſa ſeculi dedit ſignū deſtructionis ciuitatis irl̓m. cū videritis abhoī nationeꝫ deſolationis Criẜ. videt̉ inqͥt mihi dice̓ romanorum exercitū quo ciuitas ſancta irl̓m deſolata eſt. Vel ẜm Hier. ab hominatio ī ſcriptura ſacra cultus idolatrie d̓. Poſt xp̄i v̓o aſcē ſioneꝫ annis decē poſita fuit in templo imago Gay imꝑatoris ab herode. q̄ abhominatio ſignū erat deſolandi ciuitatē. rurſus Helius adianus equeſtris capta ciuitate in loco ſct̄o. in ſancta ſanctoꝝ ꝓp̓am imagineꝫ poſuit. quā cū iudei amouiſſent indignatus ille ciuitate ⁊ templū funditus euertit. ⁊ facta ē cuutatis deſolatio. gͦ illud idolum abhominacōis preſagiū erat. ⁊ oc caſio deſolatiōis vrbis: que dicta eſt a Daniele ꝓpheta: de hac em̄ prenunciauit ipſe: ſtantē: ſcꝫ abhominatione: in loco ſct̄o.i. in ſancta ſanctoꝝ templi: qͥ legit ꝓphetam intelligat miſteriū D Nō ẜm Hier. qn̄ ad intelligentiā prouocam miſticū mon ſtrat̉ eſſe qd̓ d̓. Ideo illa abhominatio q̄ fuit ſignū deſolande ci uitatis irl̓m. ipſa eadem miſtice figurat abhominationē futuraꝫ in ecc̄ia deſolanda nouiſſimo tꝑe. oīa enim in figura nr̄i ꝯtingebāt illis. hec abhominatio antixp̄s abhominabilis ē ꝓpt̓ qua tuor. Primo qꝛ ex adulterio naſciturus. 2º quia diabolus in eū eſt ingreſſurus. Iob 37. ingrediet̉ beſtia latibulū ſuū. ⁊ ī antro ſuo morabit̉. qm̄ vt dicit Gre. 32. moꝝ. ca. 16. purus quidē hō generabit̉ antixp̄s. ⁊ vſqꝫ ad ꝯiunctaꝫ ſibi vim angelice fortitu dinis excreſcet. ⁊ vt idem dicit. 27. moꝝ. ca. 24. antiquꝰ hoſtis velut beſtia. cum in fine mundi damnatum illlum homineꝫ qui antichriſtus vocatur inuaſerit. Quid aliud qͣꝫ latibulum ſuum

Sermo ingredit̉. vas quippe illud diaboli antrū: ſic latibulū beſtie eſt. Tercio antixp̄s abhominatio erit rōe abhominabilis oꝑacōis. qꝛ ſub ſct̄itatis ſpecie abhominabilia oꝑabilit̉. Arto qꝛ cū ſit hō peccator hō diabolicus. diuinū tn̄ ſibi vſurphabit honorē. Vn̄. ⁊ Theſſa. z. reuelabit̉ homo pct̄i. ⁊ filius ꝑditionis qui aduerſat et extollit̉ ſuꝑ om̄e quod d̓deus. aut qd̓ colit vt in templo dei ſedeat. oſtendens ſe tanqͣꝫ ipſe ſit deus. hec ab homīatio erit deſolacōis qꝛ deſolabit̉ eccīa. vaſtabit̉ cultus xp̄iane religionis et ſancta erunt in ꝯculcationē. Iocl̓. i. Perijt i. acrifitiū ⁊ libacō de domo dn̄i. ⁊ luxer̄t ſacerdotes mīſtri dn̄i. depopulata ē regio luxit humus. hmōi vero antixp̄i aduentū diffu ile aut etiā im poſſibile eſt cognoſce̓. ſꝫ eius iā apparent imagines oīs deniqꝫ iniquꝰ. oīs falſus. oīs ſil̓ator eſt antixp̄i imago. in ecc̄ia quippe q̄ ſanctus locus ē. ſtat p̄latus aliqn̄ ſymoniacus. adult̓. aua rus tanqͣꝫ abhomīatio qua deſolat̉ eccā. In religiōe etiaꝫ aliqn̄ reperit̉ abhominatio deſolacōis. ſuꝑbia ſub ſignis hūilitatis. lu xuria ſub hītu honeſtatis. auaritia ſub regimine pauꝑtatis pͣs. Abhominabiles ſūt ⁊ corrupti facti ſunt in ſtudijs ſuis. iſta ſūt preuia aduentui illius abhominabil̓ antixp̄i. q̄ qͣnto. implius excreſcunt tanto ꝓximiorē ipſius aduentū prenunciant E Et noͣ ꝙ ille iniquus antixp̄s hoc loco d̓ abhominatio nōne ini quitatis ⁊ abuſionis. Item Gen̄. 49. dicit̉ eſſe coluber in via. ⁊ ceraſtes in ſemita mordens vngulas equi vt cadat eiꝰ aſcenſor retro. Iſta v̓ba de dan filio iacob dicunt̉ de cꝰ mōi tribu naſcitu rus credit̉ antixp̄s de quo iſta intelligunt̉. coluber aūt d̓ ẜpenqui colit vmbras. Ceraſtes v̓o eſt ſerpens cornutꝰ hn̄s cornua quatuor ſil̓ia arietinis. Erit igit̉ antixp̄s ſerpens veneno mali cie. coluber inſidians. ⁊ ceraſtes dominās. cuiuſmōi qͣtuor cornua erunt qͣtuor md̓i dn̄a quibꝰ coronabit̉. orientis viꝫ occidē tis ſeptendrionis ⁊ auſtri. Nam vt dic̄ Hiero. ſuꝑ danielē ſolꝰ ex iudeis antixp̄s in toto orbe regnabit. Item Dan̄. 7. Ipſe eſt vndecimū cornu diaboli. cornu quidē rōe dn̄ationis. vndecimū vero rōne tranſgreſſionis. nam vndenarius cū denariū in vnita te excedat tranſgreſſioneꝫ ſignificat. vt dicit Gre. 32. moꝝ. ca. 16. de hmōi cornu tranſgreſſione. dic̄. pͣs. Nolite extollere in al tum cornu vr̄m. nolite loqui aduerſus deum iniquitateꝫ. Item Apoc̄. 13. dicit̉ eſſe beſtia diaboli ab eo ſumens pt̄atem vt loquatur blaſphemias in deum. ⁊ pugnabit contra ſanctos atqꝫ vincet eos loquētur enim contra criſtuꝫ dicens ꝙ non ſit dei fi lius. nec ex virgine natus. et pro ſuis crucifixus iniquitatibus ⁊ ꝙ cuncta predixerit miraculis falſis ⁊ ſcriptue̓ teſtimonijs ap probauerit Item ipſe eſt diaboli ſpelunca ratione ſimulationis

lxxviii. Iob.37. Item ipſe erit diaboli cauda rōne vltime ꝑſecutionis. Cauda enim vltimum eſt animalis. Sicut dicitur Iob. 40. Itē ipſe erit diaboli ſternutatio ratione diabolice commotionis vt dicit̉ Iob. j. vbi Gre. 33. moꝝ. ca. 34. qꝛ ſternutatio inqͥt ma xime caput ꝯcutit. diaboli ſternutatio vocat̉ illa eius extrema ꝯmotio qua dānatuꝫ hoīem ingredit̉. et ꝑ eū reꝓbis principat̉ qꝛ tunc tanta ſe ꝯmouebit v̓tute vt mēbra etiā ſi fieri pōt electa ꝑturbet. Itē erit alitus diaboli rōe peſtifere inſpiracōis. Iob i. alitus eius prunas arde̓ facit. Itē erit collū diaboli rōne inflexibilis obſtinacōis. Iob. 4. in collo eius morabit̉ fortitudo ⁊ eiuſdē. 15. Tetendit adu̓ſus deū manū ſuā. ⁊ ꝯͣ oīpotenteꝫ roboratus ē. cucurrit adu̓ſus deū erecto collo ⁊ pingui ceruice armatus ē. Itē ipſe erit diaboli gladius rōne ire ⁊ ꝑuerſe ſuggeſtionis. Iob. 4. cū app̄hendit eū gladius ſubſiſtere non poterit neqꝫ haſta. neqꝫ torax. ꝑ haſtam ẜm Gre. p̄dicationis iaculū. ꝑ toracem v̓o fortitudines patīe intelligimꝰ. neutꝝ iſtoꝝ poterit ſubſiſtere an̄ hunc gladiū. qꝛ vt dicit Gre. diabolus veniēs et antixp̄m tante v̓tutis apparebit vt ſi ſuꝑnuꝫ deſit adiutoriū in predicantiū acumen obtundat ⁊ loganimitatē pacientium deſtruat. Item d̓ homo pct̄i filius ꝑditionis. ⁊ hō diabolicus rōe plenarie aſſūptionis. ſciens em̄ diabolus dei filiū in aſſumpto hoī hūani generis ſaluteꝫ fuiſſe oꝑatum. ⁊ in carne dīnitatꝭ po tentiā demonſtraſſe ipſe etiā aſſumet damnatū illum hoīem vt hoīe ꝑdat homines. ⁊ in hoīe ſuaꝫ potentiā manifeſtet. primitꝰ quideꝫ aſſūpto ſerpente decepit hoīem innocentē vltimo v̓o redemptū hoīem rurſus euertet. ꝯͣ qd̓ p̄s. orat. Exurge dn̄e non ꝯfortet̉ homo. Item d̓ antixp̄us xp̄o ꝯrius. ad hoc em̄ laborabit diabolus totis conatibꝰ vt xp̄m exſuflet vt xp̄ianitatis cultuꝫ euacuet. ⁊ quidqͥt fidelibꝰ ꝯtrarium ē ſtatuat. 2. Theſſa. 2. Aduerſat̉ ⁊ extollit̉ ſuꝑ om̄e qd̓ d̓ deus aut colit̉. Itē ꝓp̓uꝫ nomen xp̄i erit compoſitū ex lr̄is quaꝝ valor eſt ſexcenta ſexagintaſex vt d̓ Apoc̄. 12. Ideo grece altero triū nominū vocabit̉ ſcꝫ antemos.. ꝯͣrius honori. vel arnoym. nego. vel teitan.i. ſol gigas latine v̓o appellabit̉ dic lux. nam lr̄e haꝝ dictionuꝫ ad num ſu pradictū componendū exurgūt. qui eſt ſexcenta ſexagintaſex. F Scd̓o ponit̉ hmōi ꝑſecutionis remediū. tanta em̄ erit vt nemo poſſit reſiſtere. ſꝫ ſola fuga erit remediū. circa quā fugam tria tangit. pͥmo locum fuge: tūc qui in iudea ſunt fugiant ad montes: vt ibidem ꝯtra romanoꝝ protegant̉ exercitiū. Scd̓o fuge ſollicitudineꝫ: ⁊ qui in tecto nō deſcendat tolle̓ aliquid de domo ſua: ſed pocius cuncta relinquat ne occupatus capiatur

Sermo Tercio tangit fuge celeritatē: ⁊ qͥ in agro non reuertat̉ tollere tunicā ſuaꝫ: in luca d̓ qui fuerint in medio hierl̓m deſcendant ⁊ qui in regionibꝰ n̄ interent in eā. ſuꝑueniente em̄ exercitu. cō ſueuer̄t qui in regionibꝰ habitant ad ciuitatē fugere vt ibi tutent̉. ſed n̄ ſic faciendum erit romanis ꝯtra irl̓m venientibꝰ. qꝛ tucius erit ciuitatem relinq̄re qͣꝫ in eam ingredi. iſtud ꝯſiliuꝫ ad litteram ſeruatū eſt. cū immineret excidiū ciuitatis. vt dr̄ in eccleſiaſtica hiſtoria. admoniti em̄ fideles diuino oraculo tranſeū tes iordanem vener̄t ad appellem cinitatē que ſub rege agrippa erat. ⁊ ibidē ꝯtra obſidioneꝫ ciuitatꝭ ſaluati ſūt. ſic̄ p̄nunciauit Yſa. 16. Abſconde fugientes ⁊ vagos ne ꝑdas. hītabunt apd̓ te ꝓfugi mei. moab eſto latibulū eoꝝ a facie vaſtatōis. ad lr̄aꝫ enim terra vltra iordaneꝫ quondā fuit moabitaꝝ. ſicut ptꝫ iu dicum. i. G Nota qꝛ fideliū quidā ſunt penitentes deſignati ꝑ eos qui ſūt in iudea.i. in ꝯfeſſione. Quidā vero ſunt ꝓficiē tes qui ſūt in tecto. qͥ vadunt de v̓tute in virtutē ponētes aſcē ſiones in corde ſuo. quidā v̓o ſunt ꝑfecti laborantes. ſcꝫ ī agro vel in tecto ſunt ꝯtemplatiui. qꝛ multitudinem delictoꝝ operit caritas. in agro ſūt actiui. igit̉ ſi quiſqͣꝫ iſtoꝝ viderit abhomina tionē vllam in ecc̄ia vel in monaſterio n̄ ſcandaliſet̉. nō iudicet non ꝯdemnet. ſꝫ primo fugiat ad montes. nō ꝯſideret qͣles ſiue prelati pn̄tis tꝑis. ſed ad exempla fugiat precedentiū patꝝ. vi deat montem vnū moyſen. aliū helyam. petrū ⁊ paulū. ceteros qꝫ apl̓os ꝯſideret. ⁊ religionū inſtitutores. auguſtinū bn̄dictū. baſilium. dominicū. franciſcum. paulū primū heremitā. hyllario nem. anthoniū ⁊ ceteros. Item ſi cadunt aliqui a ꝓpoſito v̓tutꝭ tu eoꝝ exemplo nō deſcēdas de tecto. rurſus ſi aliqui ſic̄ canes reuertunt̉ ad vomitū. tu noli ꝯuerti. nec abiectam tunicā con uerſationis priſtine induas H Nota qꝛ abhominatio deſolationis tria ſunt vicia precipua. ſuꝑbia luxuria et ypocriſis abhominabilis quidem ſuꝑbia eſt. vt dr̄ in eccleſiaſtico: Quid ſuꝑbis terra ⁊ cinis. Et iteꝝ abhominabilis eſt dn̄o omnis arrogans. Iſta eſt abhominatio deſolationis. qꝛ vt dicit Augꝰ. Alia quecūqꝫ iniqͥtas in malis oꝑibus exercet̉ vt fiant. ſuꝑbia vero etiā bonis oꝑibus inſidiatur vt pereāt. Et Gre. 34. moꝝ ca. 23. Alia inquit vicia ſolas eas v̓tutes impetunt quibꝰ ipſa deſtruunt̉. vt vꝫ ira pacientiā caſtrimargia abſtinentiaꝫ libido ꝯtinentiā expugnet. Suꝑbia vero quā vicioꝝ radicem dicimꝰ nequaqͣꝫ vnius v̓tutis extinctione ꝯtenta ē. ꝯͣ oīa ſe aīe mēbra erigit ⁊ qͣſi gn̓alis et peſtifer morbus corpus omne corrumpit. Item luxuria abhominatio eſt qꝛ rōnalem hoīem brutū efficit.

lxxviii. iſta etiam abhominatione deſolant̉ virtutes. Sic̄ dicit̉ Iob.31. quod nephas ē ⁊ iniqͥtas maxīa ignis eſt vſqꝫ ad ꝯſūptioneꝫ I Item ypocriẜ ab deuorans. ⁊ omnia eradicans genīna hominanduꝫ idolum eſt. qꝛ licet oīs iniquitas deteſtabil̓ ſit deo abhominabilis tn̄ eſt iniquitas ſanctitatis ſpecie tecta Mat. 23 ve vobis ſcribe ⁊ phēi ypocrite qui ſil̓es eſtis ſepulcris dealbatis. que aforis apparent hoībus ſpecioſa. intus vero ſunt plena oſſibus mortuoꝝ ⁊ omni ſpurcitia. hec tria fugienda ſūt. pͥmo quidem a penitentibꝰ. quoꝝ mentem ſi tangat ſuꝑbia. ꝯſidorēt montes angelicos qui cecidere. ſi luxuria tetigit fugiat. vn̄ v̓ſus Ne pereas cede. miſera veneri cito cede. Eius bella fuge. vincit̉ arte fuge. Fugiat vero ad montes altitudinē ſcꝫ ꝯtinēcie. quo potuit ſaluari Loth. Gen̄. 19. ſed tales montes cū deſeruit com miſit inceſtū. Rurſus ſi ypocriſis mentem tetigerit in monte fugiat.i. nihil oꝑetur qd̓ erubeſcat fieri euidens. qͣſi ciuitas ſupra montem. q̄ abſcondi non pōt. Item in tecto ſūt doctores quibꝰ dicit xp̄s. que in aure audiſtis predicate ſuꝑ tecta. hos cōſueuit abhominatio ſuꝑbie tangere. ſꝫ caueant deſcenſum qꝛ oīs qui ſe humiliat exaltabit̉. et econtra. Item caueant deſcende̓ ad oꝑa carnis. Rurſus caueant ypocriſis ſpūm. Amb̓. nec locutioneꝫ ſil̓emus columbinā. ⁊ menteꝫ habeamus caninam. Itē in agro ſunt qui bonis excitantur oꝑibus. iſti non reuertant̉ ad tunicam ypocriſis. nec ad ꝑizomata luxurie. nec ad purpurā ⁊ biſ ſum ſuꝑbie diuitis epulonis. Nota tres eſſe ſtatus eccleſie. ſcꝫ ꝯtinentium coniugatoꝝ et prelatoꝝ. Primi ſūt in iudea laude vꝫ deitatis. cantantes canticum nouū ante ſedem dei ⁊ agni. ex eo quia cū mulieribꝰ non ſunt coinqͥnati. virgines enim ſunt. Coniugati vero ſunt in agro in labore ſcꝫ vite pn̄tis. pͣs. Labo res manuū tuaꝝ ⁊cͣ. R In tecto aūt ſunt prelati circūſpicientes actus ſubditoꝝ. vnde ſagacilinia ꝑ que prelati intelligunt̉. fuerunt in tecto tabernaculi. et petrus eccleſie rector aſcē dit in ſuperiora domus. Actu. 4. Et vigilans prelatus dicit in pͣs. Vigilaui ⁊ factus ſum ⁊cͣ. temporibꝰ ergo antixp̄i omnibꝰ fidelibus datur ſalutare ꝯſiliū. Primo quideꝫ ꝯtinentibꝰ. vt ad montes fugiant. tūc etiā aliqui videbunt̉ montes ꝓpter eminē tiam vite ⁊ pt̄atis. ſꝫ erunt montes gelboe ſine rore graciaꝝ ⁊ ſine pluuia doctrine. iſti ſūt montes vehemoth de quibus Iob. o. hij montes herbas fuerunt. Incertum tunc erit qui nam ſint montes celeſtes. non enim erit vlla fiducia in apparentia exteriori. Et ideo cunctis relictis illius temporis iuſtis ad anti quos confugiendum erit montes angelicos et etiam electos

germo hoꝝ preſidium ſupplicandū inde lux veritatis ꝯtemplanda. pͣs. Leuaui oculos meos in montes ⁊cͣ. ⁊ iteꝝ illuminans tu mirabiliter a montibꝰ eternis. accipiende ſūt ale colūbe vt volantes in hos montes quieſcamꝰ dicentes cū. pͣs. Ecce elongaui fugiēs ⁊cͣ. Iob.39. dedi ei in ſolitudine domū circūſpicit mōtes paſtue ſue. ⁊ virentia queqꝫ ꝑquirit. ad lr̄am etiam antixp̄i tꝑibꝰ ſct̄i ꝯfugient in arabiam deſerta petentes vt dicit Hiero. ſuꝑ Dan̄. Ideo ibidē dr̄. i. ca. hec ſole ſaluabunt̉ de manu eius Edom et moab. ⁊ principū filioꝝ amon. has em̄ t̓ras antixp̄s relinquet intactas. Itē qͥ fuerit tꝑibus antixp̄i. in regīe eccleſie n̄ deſcen dat ſꝫ ꝑſiſtat exemplo abacub dicentis. ⁊. ca. ſuꝑ cuſtodiā meā ſtabo. ⁊ figam gradū ſuꝑ munitionē. ⁊ ꝯtemplabor vt videam quid dicat̉ mihi ⁊ qͥd reſpondeā arguentem me. Contra iſtos prelatos qͣſi lupus rapax maxīe armabit̉ antixp̄s. ſciens qꝛ ꝑcuſſo paſtore diſꝑgent̉ oues gregis. Item qͥ fuerit eiuſdē tꝑibꝰ in agro fructifero mr̄imonij non reuertat̉ ad diſſolutionē ipſiꝰ quaſi tollens ꝯtinentie tunicā. erunt em̄ diſcipuli antixp̄i dam nantes nupcias ⁊ diſſoluentes qͦs deus ꝯiunxit ¶ Tercio ponit̉ ꝑſecutionis ſupplitiū: ve aūt pregnantibꝰ ⁊ nutrientibꝰ ī illis diebꝰ: qn̄ vꝫ irl̓m a romanis cōprehendet̉. ve erit pregnāti bus ⁊ nutrientibꝰ. qꝛ vt dicit Ori. Non erit tunc tꝑs miſerēdi nec ſuꝑ pregnantes nec ſuꝑ lactantes. nec ſuꝑ infontes eorum quin pocius pregnātes iudeoꝝ romani ſcindebūt. ⁊ nutritos in fantes allidebant ad petras. Aliter ẜm Hiero. ve erit pregnātibus qꝛ grauate vtero fuge̓ non poterunt. ve erit nutrientibꝰ qꝛ amore ꝓlis detente capient̉. ſic̄ ſimia amore filioꝝ ligata. ſimul cū eis capit̉. Nota qꝛ ẜm Aug. pregnantes ſunt auari qͥ aliena ꝯcupiſcunt. ⁊ ſpem hn̄t adipiſcendi. ſic̄ mulier pregnans ſperat ꝓlem. nutrientes vero ſunt. qꝛ poſſident q̄ cuperant qui poſ ſeſſa nutrire dicunt̉. cū ea muniunt cuſtodiunt colūt atqꝫ augēt ꝯcipiunt iſti a dyabolo. pͣs. Concepit dolorem ⁊ peꝑit iniqͥtatem. Yſa. 59. Qua aſpidū erupunt. ⁊ qd̓ fotū eſt ex eis erūpet in regulū. Pregnantibꝰ iſtis ⁊ nutrientibꝰ erit ve. anti xp̄o veī ente. ve ſcꝫ culpe ⁊ ve pene. qꝛ tꝑalia largire ad nutū quibus male poſſeſſis. ad ve ꝑuenit̉ eternū. Aliter ẜm Aug. caritas ē quadruplicis ſtatus. ſcꝫ incipientiū que naſcit̉. ꝓficientiū q̄ nu tritur. perfectoꝝ que roborat̉ et virtutibꝰ conſumat̉ cupiēs diſ ſolui ⁊ eſſe cū xp̄o. Ve erit incipientibꝰ et ꝓficientibꝰ ſub antixp̄o. quia cito ſcandaliſabunt̉ et reſilient. Vel aliter ſicut dicit Yſa..26. ẜm aliam lr̄am. a timore tuo cōcepimus et peperimus ſpūm ſalutis. aliqui ſunt qͥ ꝯcipiunt emendationeꝫ vite ⁊ ſct̄m

lxxviii ꝓpoſitum iſti pregnantes ſūt. ſed timent parere. quia nunqͣꝫ de monſtrant in opere qd̓ ꝯcipiunt. nutrientes vero ſunt quia iaꝫ pepererunt bonuꝫ qd̓ cōceperant. ſed delicate q̄ ſi blandimentis infantiū ipſum bonuꝫ nutriunt. vtriſqꝫ erit ve tꝑibus antixp̄i. quia ⁊ ꝓpoſitum pregnantiū erit abortiuū. et fetus nutrientiū non ꝓficiet. Aliter ſemen eſt verbum dei quo mentes auditoris ſuſcepto qͣſi tumente vtero impregnant. hij quidē vt fetum caſtitatis pareant. hij pacientie. hij miſcd̓ie ⁊ ſic de ſingul̓. nu trientes vero ſunt p̄dicatores qͥ fouent eas virtutes auditoruꝫ quas iacto ſemine genuer̄t in xp̄o. talis nutritor erat apl̓us. qͥ dicebat corinthijs tanqͣꝫ ꝑuulis in xp̄o. lac dedi vobis potū nō eſcam. Et iteꝝ. Facti ſumus in medio vr̄i. tanqͣꝫ ſi nutrix foue at pueꝝ ſuū. iſtis doctoribꝰ tꝑe antixp̄i ve erit eternum ſi non euangelizauerint. ſi vero docuerint ve erit illis tꝑalis paſſiōis ⁊ mortꝭ quoꝝ etiam auditoribꝰ ve erit eternū ſi nō pepererint. Et rurſus tꝑale ſi precepta doctoris ſeruauerint M. Qr̄to aduerſus has ꝑſecutiones tangit̉ orōnis ſufragium. orate aūt vt non fiat fuga vr̄a hyeme vel ſabbato: Oportebat quidem in hac fuga ꝯtra romanoꝝ exercitū deſerta petere ⁊ longe rece dere. Primū ꝓhibet hyemis aſperitas. ſcd̓m vero obſeruantia ſabbati quo die nō licebat amplius mille paſſibꝰ ꝓcedere. Ora re etiā oportet ne tꝑibus antixp̄i ſit refrigeratio caritatis tanqͣꝫ hyemis. quia tunc fuga non tollerabit̉. omīa em̄ amor ſuſtinet Oportet etiam orare ne ſit ſabbatū. vacatio a bonis operibus quia nullum ex hac habet̉ premiū ſi non adeſſet bonum opus. Vel per hyemem gentilitas. perſabbatū vero legalis obſeruā tia ſignificat̉. Orandum eſt igit̉ nobis ne preualente ydolatrie cultu vel legalium obſeruantia ad fugam xp̄iani noīs compel lamur. Vel hyeme fugit qui timore coanguſtatus xp̄m deſerit ſabbato fugit qui deuotione mandatoꝝ legalium prouocatuꝫ fidem reliquit ¶ Quinto ponit̉ huius ꝑſecutionis magni tudo: erit em̄ tribulatio magna qualis non fuit ab inicio indi. uſqꝫ modo neqꝫ fiet. Illa em̄ tribulatio qua vltimo ſub romanis iudei afflicti ſunt. exceſſit tribulationem egipti. captiuitateꝫ babilonie. tormenta anthiochi. ⁊ cuncta aduerſa que a natio nibꝰ ſuſtinuer̄t. qualis illa tribulatio fuerit dicit Luc. Erit preſ ſura magna ſuꝑ terram ⁊ ira ppl̓o huit. et cadent in ore gladiet captiui ducent̉ in omnes gentes ⁊ hierl̓m calcabitur agentibus donec impleant̉ temꝑa nationū. Criẜ. Interrogo inquit iudeos. vnde tanca intollerabilis ira diuinitus venit ſuper eos omnibꝰ que ante facte ſunt difficilior. nōne manifeſtum eſt. qm̄

Sermo ꝓpter crucis irriſionē. Nouiſſimis tꝑibus cū damnatus ille hō aduerſus xp̄m ſurrexit. tanta erit ꝑſecutio eccleſie vt nunqͣꝫ ſimilis fuerit. nec futura ſit. Tꝑibus quidem tirannoꝝ eccleſiaꝫ ꝑſequentiuꝫ aderant doctores vero ꝯfirmantes ecc̄iam. aderat et miraculoꝝ gracia. ſed veniente antixp̄o ſubtrahent̉ ſigna et doctrina. Iob. 4. faciem eius p̄cedet egeſtas. vbi Gre. 34. mor̄ ca. terribili ordine diſpoſitionis occulte priuſqͣꝫ diabolus ī illo damnato hoīe quem aſſumet appareat ſancte ecc̄ie virtutuꝫ ſi gna ſubtrahent̉ nam ꝓphecia abſcondet̉. curationū gr̄a auferet̉ ꝓlixioris abſtinentie virtus minuet̉. doctrine verba ꝯticeſcent. miraculoꝝ ꝓdigia tollentur. q̄ quidē nequaqͣꝫ ſuꝑna diſpenſatio funditus ſubtrahit. ſꝫ non hit ſic̄ prioribꝰ tꝑibus aꝑte ac multiplicit̉ oſtendit. nam fidelibꝰ in illo certamine ſigna nō de erunt. ſed tanta erunt ſigna antixp̄i vt noſtroꝝ aut pauca aut nulla videant̉ quoꝝ nimiꝝ virtus oībus ſignis ſit pocior. cuꝫ omne qd̓ ab illo terribiliter fieri ꝯſpicit ꝑ interne ꝯſtancie calcē premit. Scd̓a tribulatio erit tormentoꝝ. quia inſtigante dia bolo ⁊ agentibꝰ iudeis ſupplicia excogitabit in audita quorum terrore p̄dicatores fidei annūciabunt oppoſituꝫ. ⁊ pauci ꝑ totum md̓m xp̄ianitatis nomen audebunt ꝯfiteri. Vn̄ Orig. que inquit maior tribulatio quā videre fratres nr̄os ſeduci. tūc em̄ ſicut ſcriptū eſt. 2. Re. 17. Fortiſſimus quiſqꝫ cuiꝰ cor eſt quaſi leonis pauore ſoluet̉. tanta deniqꝫ erit tribulatio vt videatur deo ⁊ veritati ꝯtraria. Tercia tribulatio erit quia crudelitati tormentoꝝ addet miraculoꝝ efficatiam. flagellabit quidē xp̄i anos. ⁊ in ipſis flagellis oꝑabitur mira. vnd̓ Gre. 32. morali. ca. 16. Nec fideles noſtri mira fatiunt cum ꝑuerſa paciunt̉. tunc enim antixp̄i ſatellites etiam cū ꝑuerſa inferunt mira facturi ſūt Penſemus ergo que erit hūane mentis illa temptatio qn̄ piꝰ martir et corpus tormentis ſubijcit. et tamen ante oculos miracula tortor facit. cuius tūc virtus non ab ipſo cogitationuꝫ fundo quatiat̉. qn̄ his qui flagris cruciat ſignis coruſcat igitur altus erit antixp̄s veneratiōe ꝓdigij. et durus crudelitate tor menti. non em̄ tunc ſola poteſtate erigit̉. ſed etiā ſignoꝝ oſten ſione fulcitur. Quarta tribulationis immenſitas erit ſimilata iuſticia vt dicit Hiero. ſuper Dani. Antixp̄us caſtitatē ſil̓iabit vt plurimos decipiat. tante enim ſanctitatis videbit̉ vt eos qͥs cruciauerit martires. ſui comꝑatiōe iniquos faciat apparere. vn̄ Gre. 33. moꝝ. ca. 36. per ypocriſim ſanctitatis eam quam ipſe dominus veraciter habuit ſingulareꝫ ſibi ineſſe ſapīaꝫ menciet̉

lxxviii ⁊ vitam et ſub agni ſpecie auditoribꝰ reprobis ẜpertinū viruꝫ infundet. Quinto auget̉ illa tribulatio ꝓpter ſcripture ſapīam Ille em̄ homo oēm habebit ſcripture intellectū. ita vt aꝑtiſſime videatur ꝯtra xp̄m ſcripturaꝫ exponere. Ideo dicit̉ Daniel̓. Ꝙ habebit os loquens ingencia cuiꝰ tanta erit doctrine aucto ritas vt verba predicantiū fidelium faciat cōtemni. Iob. 4. Nō fugabit eū vir ſagittarius. Vn̄ Gre. 34. moꝝ. ca. ii. Quid ſagit tas niſi verba predicatoꝝ accipimus. quibꝰ non fugabit̉ antixp̄s. quia quiſqͥs ab illo apprehendit̉ verba predicantiū audire contennit. Sextū tribulationis illius augmentū erit antixp̄i potencia. potens quidē erit diabolica virtute. quia vt dic̄ Gre 32. mora. ca. 16. in illo damnato hoīe tota virtus diaboli congeſta denſabitur. Item aderit illi etiam potentia ſecularis. Iob. i. In collo eius fortitudo demorabit̉. vnde Gre. 34 moꝝ. ca. 2. In collo inquit eius fortitudo morabit̉. quia elationi illius etiam ſubiuncta potentia ſuffragat̉. Nam quicqͥd tunc ſuperbe extollitur. quicquid callide machinat̉ et cū virtute potencie ſecularis exequit̉. Septima tribulationis īmenſitas erit qꝛ totus md̓us vnanimiter cōtra paucos fideles armabit̉. vn̄ Gre. 34. moꝝ. ca. a. quia antixp̄s ꝯtra electos dei in ſis viribꝰ effrenatur vt ad augmentū ſue malicie vnitatem quoqꝫ in repro bis habere ꝑmittatur. vt tanto ꝯtrarias vires ſuas robuſtius exerceat qͣnto non ſolū nos ictu fortitudinis. ſꝫ male etiaꝫ adunationis impugnat. Octauo tribulatio illa excreſcet qꝛ pra uoꝝ corda cōtra eccleſiam inflāmabit. Iob. ꝓ ferueſcere faciet qͣſi ollam ꝓfundum maris. Vbi Gre. 34. moꝝ. 16. qꝛ ꝑſecucōis extremo tꝑe cōtra electoꝝ vitam ſtudet aīos reproboꝝ ꝑ flam maꝫ crudelitatis excitare. et que corda hoc tꝑe pacis intra ſuaꝫ malitiam clauſa latuer̄t. tunc in eſtū immaniſſime ꝑſecutionis ebulliunt ac ꝑ abruptaꝫ crudelitatis aperte licentiā ea que diu preſſerant odia antiqui liuoris exalant. Nona tribulationis immenſitas erit. qꝛ ꝑſuadebit antixp̄s iniquis ꝙ ꝑſecutio fidelium ſit pietatis opus ⁊ dei obſequiū atqꝫ ꝓ zelo religionis fa ciet eſtimare vt qͣnto atrociores fuerint ad crudelitateꝫ. tanto amplius premia mereant̉ eterna. ſic̄ dicit Gre. 34. moꝝ. ca. 17 Decima tribulationis iniqͥtas erit tꝑalium diſtribucō ad nutū Dicit em̄ Hiero. ſuꝑ Dan̄. ꝙ antixp̄us multa deceptis munera largiet̉. terram ſuo exercitui diuidet quoſqꝫ terrore nō querit ſubiugabit auaritia. Talibꝰ antixp̄s armatus munimentis qͥc quid nequit̉ valuerit callidus exquirit. tūc diabolus ceruicem ſuꝑbie altius erigit ⁊ per illū dan natū queꝫ geſtat hominem

Sermo omne quod tꝑaliter preualet nequiter oſtendet. Et pͥmo quid ſubijciet ſibi. ſeculi potentes. Dan̄. 7. Ecce tria de cornibꝰ pͥmis euulſa ſunt a facie eius. qꝛ vt dicit Gre. 32. moꝝ. ditionis ſue regna totidē que ſibi vicina ſūt ſubijciet. hec regna dic̄ Hiero. ſuꝑ Dan̄. eſſe egipti affrice ⁊ ethiopie quibus ſubiugatis reliqͣ ſepteꝫ romani imperij regna victori colla ſubmitteret. Itē ſub ijciet ſibi ſapientes ſeculi. qꝛ vt dicit Gre. 33. moꝝ. 34. prudentes ſeculi malicie antixp̄i inherentes fidem quā inuener̄t in xp̄o noctis repugnabunt errorem ⁊ antixp̄i venerationem veꝝ lucis mane iudicabunt. ſpondentes ſerenitatem nr̄e fidei repellere ⁊ veritatis lucem ſiquis clareſcentibꝰ nunciare. Iteꝫ ſubijciet ſi bi doctores ecc̄ie. Iob. j. ſub ipſo erunt radij ſolis. vbi Greg. 34. moꝝ. ca. 15. Quid inquit ꝑ ſolis radios niſi acumina ſapiētum demonſtrant̉. Et qm̄ multi qui intra ſanctā eccleſiam luce ſapiencie reſplendere videbant̉ tunc vel perſuaſionibꝰ capti vel minis territi vel cruciatibꝰ fracti. antixp̄i ſeductioni ſubijcientur recte nunc dr̄. ſub ipſo erunt radij ſolis. Sancti em̄ doctores iuxta danielem erunt ſic̄ ſplendor firmamenti. Et qui ad iuſticiā erudiunt multos fulgebunt impetuas eternitates et cetera. Item ſubijciet ſibi reſplendorem iuſtoꝝ. quia ibidem dicit̉. ſter net ſibi aurum quaſi lutum. Quia vt dicit Gre. multos qͥ intra ſanctam eccleſiam fulgore iuſti aureo reſplendere videbantur. Tunc vel terrenaꝝ rerum concupiſcentia. vel errantis doctrine contagijs. vel carnalibꝰ ſibi voluptatibus ſubſternet. auꝝ em̄ quaſi lutum ſternere eſt in quibuſdam vite munditiam per illi cita deſideria conculcare. nam ꝑ lutum deſiderium ſordide volup tatis exprimit̉. Sicut pͣs. deprecans ait. Eripe me de luto vt no infigar. Luto quippe inherere eſt ſordidis deſiderijs carnal̓ cōcupiſcencie inquinari. Item quoſdaꝫ qui vite excellencia credebant̉ eſſe de numero electoꝝ. deijciet ſic̄ dr̄ Apo. 12. Cauda draconis trahebat terciam ꝑtem ſtellaꝝ celi ⁊ miſit eas in terrā Quia vt dicit Gre. 32. moꝝ. 16. illa ſathane extremitas per au datiam aſſumpti hoīs erecta quoſdam quos velut electos dei in eccleſia inuenit obtinēdo reprobos demonſtrabit. ſtellas ita qꝫ de celo in terram cadere eſt relicta nonnulli ſpe celeſtium. illo duce ad ambitum ſecularis glorie in hiare. Item cultuꝫ dei in ſa crifitio altaris ⁊ obſeruancijs ſacris ammouebit. Danielis. 7. Robur datum eſt ei contra iuge ſacrifitiū ꝓpter peccata. ⁊ pro ſternetur veritas in terram ⁊ faciet ⁊ ꝓſperabitur. Iteꝫ mundū in ſui admirationē conuertet. Iob. 4. Poſt eum lucebit ſemita vbi Greg. 34. Moꝝ. ca. 18. poſt antixp̄m quippe ſemita lucere

xxviii perhibetur. quia quāqͣꝫ tranſeat admirationem tamen nimiaꝫ ex miraculoꝝ ſuoꝝ claritate dereliquit. ⁊ ſiue ꝑ ſe ſiue per mini ſtros ſuos quoſlibet prodeat. mendacibꝰ ſignis coruſcat. Item his omnibꝰ non obſtantibꝰ antixp̄i tamen temꝑibus reperient̉ quidam xp̄iani vt dicit Gre. vbi ſupra. qui in memoria ⁊ verba ꝓphetica ⁊ euangelica precepta retinentes. ſciant et falſa eſſe ſigna que exibet. ⁊ vera ſupplicia ad que decipiens trahit. Ho rum corda quia ſanctitatis ⁊ miraculoꝝ ſpecie non poterit fallere ad aliam illuſioneꝫ adducet. Quoſdam em̄ hec ſcientes. ſꝫ tamen vitam pn̄tem diligentes conſpicit. quoꝝ protinus men tibꝰ ventura ſupplicia leuigat. finienda quoqꝫ diſtionis iudicia aſſerit ⁊ deceptos callide ad preſētes voluptates rapit. vn̄ Iob a. Eſtimabit abyſſum quaſi ſeneſcenteꝫ. quia vt dicit Grego rius. terminari qn̄qꝫ in ſupplicijs ſupernā aīaduerſionem iudicioꝝ faciet putari. Sed mirum eſt ſi homo ille damnatus in hiomnibꝰ aliquem remorſum conſciencie nō habebit. ſi timore di uini iudicij non terrebit̉. Conſideranduꝫ vero eſt quia ſic inſtigante diabolo alienabit̉ homo ipſe a tramite rationis vt pͥmo quidem cor eius non emolliatur ad compunctionem. Iob. 41. Cor eius indurabitur qͣſi lapis. ⁊ ſtringetur qͣi malleoꝝ intus Item ſi alienabitur vt diuinam contra ſe ſententiam contennat Dicente Gregorio. 34. moꝝ. ca. ix. et. 14.. Quid mirum ſi hūanas vires deſpicit qui ipſa etiam in ſe ſuperni iudicij tormenta contennit. Vnde dicitur Iob. 41. Quaſi ſtipulaꝫ eſtimabit mal leum. ⁊ deridebit vibrantem haſtam. quia enim ꝑ malleū deſuper venientem celeſtis pondus percuſſionis exprimit̉. Ideo iſte leuiatan malleum deſpicit. qꝛ ſuperne animaduerſionis ictus formidare contennit. vibrantem etiam deridet haſtam. quia ex diſtricto iudicio quicquid graue. quidquid horribile ſe p̄uidet pati non metuit. ſed quo ſe eterna tormenta euadere non poſſe conſpicit eo in exercenda neqͥcia durior aſſurgit. Item ſic alienabitur vt in ſtuporem mentis conuerſus inſenſibilis efficiat̉. Vnde Gregorius. 34. moralium. ca. xi. Factus eſt leuiatan vt nullum timeret nullum viꝫ quia nec deum. ſed nec hoc qd̓ paſ ſurus eſt metuit cui nimiruꝫ felicius fuerat timendo vitae̓ ſupplicia qͣꝫ non timendo tollerare. appetitum nanqꝫ celſitudinis vertit in rigorem mentis vt iam ꝑ duritiam ſe male egiſſe non ſentiat. qui preeſſe per gloriam querebat. naꝫ quia ius queſite poteſtatis non obtinuit. quaſi quoddā ſuperbie ſue remediuꝫ inſaniā inſenſibilitatis inuenit. et quia profecto tranſgredi cun cta non potuit deſpectu ſe contracuncta preparauit.

Sermo Sexto ponit̉ huius tribulationis periculum: ⁊ niſi breuiati fuiſſent dies illi. non fieret ſalua omīs caro: quod equipollet huic nulla caro fieret ſalua. Nomine vero carnis hominem intelligit Sicut legitur illud Geneẜ ſexto. Non permanebit ſpūs meus in homine quia caro eſt. Et pſalmiſta. Recordatus es qꝛ caro ſunt. Attendamus illius tribulationis periculum. vt nemo de ſe preſumat dicēte veritate. ꝙ nullus homo ſaluaretur niſi dies illi abbreuiarentur quoꝝ autem intuitu breuiādi aut diminuendi ſint adiungit dicens: Sꝫ propter amicos atqꝫ dilectos dei abbreuiabuntur dies illi. Hoc autem tempus durationis ſiue terribilis perſecutionis vltime creditur futurum tribus annis. et menſibus ſex. quod affirmatur ⁊ probatur primo Danielis nono vbi dicitur. In dimidio ebdomadis deficiet hoſtia ⁊ ſacri fitium. et erit in templo ſancto abhominatio deſolationis. Ebdomada in hoc preſenti loco ẜm omnes veros expoſitores ⁊ in terpretes eſt annorum non dierum ſeptem videlicet annis pro vna ebdomada computatis atqꝫ numeratis. igitur media ebdomada eſt tempus trium annoꝝ ⁊ dimidij. quando remoti ⁊ veri infallibiliſqꝫ dei culto ablato tunc ille abhominabilis antichriſtus terribili beſtie comparatus tanqͣꝫ deus erit in templo. Item ſecunduꝫ eundem duodecimo. Et dixi. vſqꝫ quo tempore finis atqꝫ vltimus terminus horum mirabilium. Cunqꝫ vir ele uaſſet dextram et ſiniſtram ſuam ſurſum videlicet in celum ⁊ iu raſſet ꝑ verum chriſtum et iuuentem deum ineternum. quia in tempus ⁊ temꝑa ⁊ dimidiū temporis. tempus eſt vnus annutempora ſunt duo anni. dimidiū vero temꝑis eſt dimidius annus. Item ibidem eodem ca. dicitur. a tempore quo ablatū fue rit iuge ſacrifitium et poſita fuerit abhominatio in deſolationeꝫ dies mille ducenti. o. qui ſunt tres anni ⁊ dimidius. et trecen tis. et ſexaginta octo diebus pro vno anno computatis ⁊ ſuꝑfluum dies ſunt. Item Apoc. i. dicitur. Cuitatem ſanctaꝫ cal cabunt menſibꝰ. 4. qui ſunt tres anni et dimidius. 12 menſibus pro anno computatis. Et eiuſdem. ix. dicitur ꝙ beſtie quā antixp̄m intelligit data eſt poteſtas facere menſes. qꝛ. tantum autem futurum eſſe tempus ꝑſecutionis antixp̄i colligit̉ ex figu ra eius anthiocho qui tribus annis templuꝫ hieroſolimis prophanauit. Sicut ptꝫ. i. Machab̓. ii. et. 4. Hoc etiaꝫ conuenit qꝛ tanto tempore tribus ſcꝫ annis ⁊ dimidio chriſtus predicauit. Queritur quare tantis aduerſitatibꝰ conculcanda ſit eccleſia ꝑ antixp̄m. Reſponſio huius rei cauſam vnam Grego. aſſignat 34. Moraliū ca. i. dicens. Ꝙ diabolus extrema mundi atrociuꝫ

xxviii temptaturus aggreditur. quia tanto ſit feruentior ad ſeuitiam qͣnto ſe viciniorem ſentit ad penam. conſiderat quippe ꝙ iuxta ſit vt licenciam nequiſſime libertatis amittat. ⁊ qͣnto breuitate temꝑis anguſtatur tm̄ multiplicitate crudelitatis expanditur P Sed quia non habet diabolus poteſtatateꝫ niſi deo permittente. hoc deus fieri ꝑmittet duabꝰ ex cauſis. Prima qꝛ circa finem mundi erit habundancia nequicie ⁊ refrigeſcet caritas multoꝝ. ſed erit tūc multiplex oſtentatio ſanctitatis vt igit̉ di ſcernat̉ qui vere ſunt electi ⁊ qui hoīm iuditio iſtius tribulatio nis examen deus euenire ꝑmittet. Nam vt dicit Gre. 34. Mo rali. ca. z. ſepe aliquis multis vicijs clam implicat̉. ⁊ tn̄ aliqua virtute cupt hominibꝰ apparere. ſed ꝯtingit dei iuditio. vt tan dem culpa latens pateat vt ꝑdat homo gloriam quā ex appa renti virtute captabat. Hoc tribus ptꝫ exemplis Caſtus enim ſuꝑbus dum ſuꝑbiam non corrigit. etiā lapſum carnis incidit Item elemoſinis vacuus duꝫ linguā a detractionibꝰ non retra hit. circa finem vite rapacitate mordeſcit. Item paciens duꝫ in uidiam et malitiam ſeruat in corde. aliqn̄ impaciens etiam do lens ꝓditur. ſed qd̓ nunc ſit in vno qͣꝫ homine tꝑibus antixp̄i generaliter complebit̉. Scd̓o antixp̄i ꝑſecutioneꝫ deus euenie̓ ꝑmittet ad cecitatem infidelium. dignuꝫ em̄ eſt vt ꝑ eum deci piantur qui veritatem ꝯſenſerunt. 2. Theſſa. ⁊. eius aduentus erit ſecundi oꝑationem ſathane in omni virtute et ſignis et prodigijs mendacibus. et in omni ſeductione iniquitatis his qui pereunt. eo ꝙͣ caritatem veritatis non receper̄t vt ſalui fierent. Ideo mittet illis deus oꝑationem erroris vt credant mē datio. vt inducant̉ omnes qui non credider̄t veritati. ſed conſenſerunt iniquitati. Tercio hoc deus ꝑmittet ad purgationeꝫ electoꝝ vt purgentur ſicut auꝝ quod per ignem tranſit Iob i. cum ſublatus fuerit timebunt angeli.. electi ⁊ territi purga bunt̉. ceterum qn̄ venturus ſit antixp̄s diffinire temerarium eſt quia modico tꝑe poſt aduentum eius erit finis ſeculi. vt dicit gloſa ſuper Exod̓. Et quia de fine ſeculi nemini licet vaticinari ideo nec d̓ aduētu xp̄i. nec ad hoc diſcernendū aliquo numero ſcripture iuuamur. Dicit̉ enim Apoc̄. 20. ꝙ mille annis eſſet ligandus ſathanas in abyſſum ⁊ poſt modico temꝑe relaxandus. hic tamen annoruꝫ numerus non ad litteram ſed miſtice accipitur ſicut dicit gloſa. et fortaſſe etiam preſens antixp̄s nō cognoſcetur a multis ꝙ ipſe ſit quem ſcriptura ſic damnat. ſedet enim cū diuitibus in occultis. nec eſt in homine via eius vt dicit Hiere. Venturus autem paucis creditur diebus regnare

Sermo quia tribus tantum annis ⁊ dimidio. Nam contra euꝫ venient enoch ⁊ helias vt conuertant corda patrum in filios. iſtos mā dabit occidi. ⁊ iacebunt corꝑa eorū in medio ciuitatis magne que vocatur ſpūaliter ſodoma ⁊ egiptus vbi deus eoꝝ eſt cru cifixus. die vero tercia reſurgent ⁊ voce de celo facta ad dominū aſcendunt cunctis videntibꝰ ⁊ mirantibus. Poſt hec et antixp̄s celum volet aſcendere ſed occidetur. Gre. 32. Mora. capitu. 16. Sine manu inquit conteret̉. quia non angeloꝝ bello non ſanctoꝝ certamine. ſed ꝑ aduentum iudicis ſolo oris ſui ſpū eterna morte ferietur. quo mortuo beatꝰ qui ꝑuenerit ad dies mil le trecentos trigintaquinqꝫ. vt dicit̉ Dan̄. 12. Iſti ſunt dies cō ſtituentes tres annos ⁊ dimidium qͣnto temꝑe predicabit anti xp̄us. ⁊ vltra hec ſunt dies. 45. qui eo mortuo dabunt̉ deceptꝭ pro ſpacio penitencie ⁊ iuſtis pro refrigerio ẜm Hiero. ſuꝑ Daniel̓. Omnes iſti ſenſus magis mihi videntur ꝓphecie graciam ſapere qͣꝫ interpretationis. Secunda pars. C Ecundo in eo quod dicit̉. Tunc ſi quis vobis dixerit ⁊cͣ. tangitur ꝯſilium contra erroꝝ fallatiam. Et qn̄qꝫ facit. premittitur em̄ erroꝝ predicatio: tunc ſcꝫ antixp̄o predicante vel eo iaꝫ mortuo: ſi quis vobis di xerit. ecce hic ⁊ hoc loco. mouentur rumoribus iudei dicentes meſſiam iaꝫ eoꝝ natum ⁊ ibi vel alibi eſſe. ita antixp̄o mortuo ſurgent quidem antixp̄i predicatores qui aſſerant xp̄m ad terras veniſſe ⁊ locum ſibi elegiſſe in quo ſanctos congreget. qui cum eo regnaturi ſunt: nolite credere. ⁊ Theſſa. 2. Obſecro vos vt non cito moueamini a reſtro ſenſu. Scd̓o ponitur falſorum predicatoꝝ oſtentatio: ſurgent em̄ pſeudo xp̄i.i. falſi xp̄iani ⁊ pſeudo ꝓphete. falſi ꝓphete. primi erunt antixp̄iani. ſecundi erūt ipſius antixp̄i predicatores de quibus loquitur Ioh̓. in Apoc ſꝫ. dicens. Ꝙ poſt antixp̄m quem comparauit pardo habentē om̄eꝫ pt̄ateꝫ a dracone alia beſtia aſcendit de terra habens duo cornua ſimilia agni et loquebatur ſicut draco ⁊ pt̄atem prioris beſtie om̄eꝫ faciebat in conſpectu eius. ⁊ fecit terram et inhabitantes in ea adorare beſtiam primam. cuius curata eius plaga mortis. et fecit ſigna magna vt etiaꝫ ignem faceret de celo deſcendere. Beſtia prima ẜm gloſam. Et Gre. 30. Mora. cap. 16. erit antixp̄s. Secunda beſtia erit predicatoꝝ eius multitudo q̄ de terra aſcendit quia extrema poteſtate gloriabit̉. cuius duo coraua ſimilia agni erunt vita ⁊ ſapientia quam ſe xp̄o ſil̓em mentitur habere. ſed tamen ſub agni ſpecie loquitur vt draco

lxxviii quia ſerpentinū virus reprobis auditoribus infundet de quoꝝ virtutibus ſubiungit: ⁊ dabūt ſigna magna ⁊ ꝓdigia. ſigna ſunt preſentiū ꝓdigia futuroꝝ vel ſigna denunciant leta. ꝓdigia vero minant̉ aduerſa Inde prodigiū dicit̉ a ꝓdigendo qd̓ ē vaſtare et diſſipare: ita vt in errorem īducant̉ ſi fieri pōt etiā electi: Orige. exaggeratorius inquit ſermo iſte eſt vt vim predi dicationis illoꝝ oſtendat. Gre. 33. Moꝝ. ca. 17. Querendū inquit eſt quō autem hij qui electi ſunt induci in errorem poſſunt aut cur dicatur quaſi dubitando. ſi pōt fieri. cuꝫ quicquid fieri poteſt deus intueat̉ aperte. Sed dic̄ Gre. ꝙ viſis tantis ſignis antixp̄i ⁊ predicatoꝝ eius electi ipſi quoddam dubietatis nu bilum patient̉ in corde. Sicut dr̄ Iob. j. de naribus eius procedit ſumus. quia de miraculoꝝ eius inſidijs ad momentuꝫ ca liginoſa dubietas. ⁊ in electoꝝ corde generatur. Et ideo in errorem induci dicunt̉. Sed quia eorum conſtancia a rectitudine non mouebitur ideo fieri nō pōt vt cadant. quoꝝ vtrūqꝫ bre uiter complexus eſt dicens. Ita vt in errorem inducant̉ ſi fieri poteſt. etiam electi. quaſi em̄ iam errare eſt in cognitione titubare. ſed ꝓtinus ſi fieri pōt. adiungit̉. quia ꝓculdubio fieri nō poteſt vt in errorem electi plene capiantur. Aliter dici poteſt ẜm Augꝰ. quia electi ex eo ꝙ homines ſunt errare poſſunt. ſꝫ ex eo ꝙ electi ſunt a deo. in errorē ꝑmanere non poſſunt ⁊ Sed nota ẜm Gre. 33. Mora. ca. 36. quia multi hodie ſunt antixp̄i predicatores. qui virtutes oſtendunt eſſe que faciunt. ſed vitium eſt omne qd̓ agunt quos ita oportet diſcernere ſic̄ nū mularij nōmiſma ꝯſiderant. qui primo aſpiciunt metalli quali tatem poſtea figurā ad extremū vero pondus examinant. cum igitur mira ignotoꝝ hoīm facta cōſpitiunt cuiꝰ reſidere ad mē tis noſtre tutinā quaſi ſolertes nūmularij debemus. Et primo quidem operis qualitatem attendamus. ne vitiuꝫ ſub virtutis ſpecie lateat. ne videlicet qd̓ praua intentione agit̉. recti viſiōe pallietur. Scd̓o oꝑis qͣlitate ꝑcepta mox formule figura penſe tur. ſi ab approbatis denarijs ſanctis viꝫ patribus ducit̉. et ab eoꝝ vite ſollicitudine ſil̓itudinis errore viciatur. demuꝫ reſtat vt his exiſtentibꝰ integrū nūmiſmatis pondus perquirat̉. id ē ꝑfectum an imꝑfectuꝫ ſit opus conſideret̉ ne in damnum recipi pientis ꝯuertatur. ſi imꝑfectum pondus ꝓ integro recipiatur. Tercio ponitur ſalutaris admonitio: ecce predixi vobis: quia iacula que preuident̉ minus feriunt: ſi ergo illi: pſeudo criſti et ꝑſeudo ꝓphete: dixerint vobis ecce in deſerto: eſt xp̄s ſic̄ quon daꝫ ductus eſt in deſertum vt temptaret̉ a diabolo: nolite exire

Sermo vt eum illuc requiratis: ⁊ ſi dixerint. ecce in penetrabilibꝰ.i. in talamis abſconditus: nolite credere: ad lr̄am hec poſſunt ſic in telligi. ſi quis dixit xp̄m in terris veniſſe et a ꝯuerſatione hoīm elongatum deſerta habitare nolite exire vt eum perquiratis. ſi vero aliqui aſſerunt oppoſitū ꝙ quaſi delicatus ⁊ nobilis pau cis tn̄ cōmunicabilis penetralia habitet. nolite credere. Item pedeſertum religionis ſanctitas intelligit̉. Siquis ergo finxerit ho minē quempiam ſanctū eſſe xp̄m. nolite excedi a veſtro ꝓpoſito vt illius veſtigia ꝓſequamini. ⁊ ſi quis dixerit ꝙ in doctrina aliqua miſtica ⁊ occultis ꝯuenticulis quaſi penetralibꝰ ſit ne credatis T Quarto ponitur euidens xp̄i manifeſtatio: ſic̄ enim fulgor exit ab oriente ⁊ apparet vſqꝫ in occidentē. ita erit aduentus filij hominis: quaſi dicat. antixp̄i predicatores dicēt de xp̄o ꝙ ſit aut in deſerto aut in penetralibꝰ. ſed non oportet quenqͣꝫ circa aduentum xp̄i eſſe ſollicitum. quia vt dicit̉ Luce 17. Non venit regnū dei cum obſeruatione ſed ex imꝓuiſo omnibus enim ad modum fulguri apparebit Et nota ꝙ xp̄s fulguri ſe comparauit. primo quidem ratione ſubſtancie. qm̄ ſicut fulgor eſt flamma in nube. ita xp̄s eſt deitas in carne. Item ratione ꝓceſſus. quia exiuit a patre tanqͣꝫ oriente. ſed apparuit in matre virgine quaſi occidente. Iteꝫ ratione euidentie. quia per totum mundum apparet fulgor. Et de xp̄o venturo dicit̉ Apo primo. Videbit eum omnis oculus. Item ratione refulgencie. i. Coꝝ. 4. Venet dominus qui illummabit abſcondita tenebrarum ⁊ cetera. Iteꝫ ratione motionis ſubite ⁊ perturbationis in prouiſe. Sap̄. 6. Horrende ⁊ ſubito apparebit nobis dominus. Quinto ponitur electoꝝ congregatio: vbicunqꝫ fuerit corpus ibi congregabunt̉ et aquile. Luce. 17. dicitur ꝙ cum xp̄s prediceret apl̓is ex duobus in lecto exiſtentibꝰ vnum aſſu mendum ⁊ alteꝝ relinquenduꝫ ⁊cͣ. Interrogauerunt apl̓i vbi fi eret iſta aſſumptio. Et reſpondit xp̄s ad quod dictum eſt. vbicunqꝫ fuerit corpus illuc congregabunt̉ ⁊ acquile. ergo ꝑ aqui las intelligit electos. qui ex tribus ſtatibꝰ aſſumment̉. ſcꝫ contemplatium agentiū ⁊ preſidentium vel continentiū ꝯiugatoꝝ prelatoꝝ. iſti tanqͣꝫ membra xp̄o corpori vel eccleſie. cuius caput xp̄s. membra vero ceteri fideles ſunt congregant̉. ſpecialit̓ vero aquile ſunt ꝑſpicaces veritatis intuitu. alti volatus ſanctitatis exceſſu. renouati penitencie fructu. Corpꝰ xp̄i intelligitur eius mortalis hūanitas. predicatores igit̉ antixp̄i corpus criſti

lxxviii mortuū deteſtabuntur. Sed dicit ipſe xp̄us ibi eſſe aquilas. id eſt electos iuſtos vbi etiam corpus eius eſt vbi fides humani tatis mortis ⁊ reſurrectionis predicatur. de aquila enim dicitur Iob.39. Vbicunqꝫ cadauer fuerit ſtatim adeſt ⁊cͣ. Tercia pars. Ercio cū dicitur. ſtatim aūt poſt tribulationē ⁊cͣ. X tangitur diuini aduentus preſidium. vbi ſex ponun tur Primo preuia luminariū tenebroſitas: ſtatim aūt poſt tribulationem dierum illoꝝ abhominatiōis viꝫ antixp̄i et predicationis p̄ſeudo ꝓphetaꝝ: ſol obſcurabit̉ ⁊ luna non dabit lumen ſuum: celi luminaria creata ſunt vt ſint inſigna. vt ptꝫ Geneẜ. i. Et dicit Ambro. ꝙ erunt ſigna finis md̓i ⁊ aduentus xp̄i: et ſtelle cadent de celo: cadere dicuntur quia non apparebunt. ita vt credantur cecidiſſe. Vel quia ml̓te erūt tunc temporis in aere inflammationes que vident̉ ſtelle. Ideo talium caſu dicit ſtellas caſuras. Nota quia ad literam creditur futuram luminariū celi obſcuritatem. Sicut dicit̉ Ioelis. 2. Sol conuertet̉ in tenebras. ⁊ luna in ſanguinem. anteqͣꝫ veniat dies domini magnus et manifeſtus. que obſcuritas accidet altera duaꝝ cauſarum. Vel ꝓpter ſubtractionem luminis vt nouo poſtea lumine ꝑfundantur. vel obſcurari dicunt̉ ꝓpter preſentiam maioris luminis xp̄i videlicet ſuꝑuenientis. Yſaie. 24. Erubeſcet luna ⁊ confundetur ſol. cū regnauerit dn̄s exercituꝫ ⁊ virtuteꝫ celorum mouebunt̉: ẜm Hiero. Virtutes celorum angeloruꝫ multitudines intelligimus. qui cōmouentur timore et horrore ſignoꝝ. Iob. 26. Columne celi contremeſcunt et pa uent ad nutum eius. hij nanqꝫ vt dicit Hiero. Decenter cōmouebuntur videntes tantam tranſmutationem fieri. et cōſeruos ſuos puniri. et orbem terraꝝ terribili aſſiſtentē in iuditio. Quid igitur tunc faciet virgula deſerti quando concucientur cedri libani. Sed aduertendum ꝙ iſta cōmotio non erit penalis. ſꝫ ad mirationis. Vnde Gre. i. mora. ca. 24. Virtutes inquit celeſti um que dominū ſine ceſſatione conſpiciunt in ipſa eius contem platione contremiſcunt. ſed ideꝫ tremor. ne penalis ſit nō timo ris. ſed admirationis eſt. Nota ẜm Grego. 34. Moralium ca. 3. quia per ſoleꝫ vno modo intelligit̉ ꝓtractio veritatis. ꝑ lunā vero que menſtruis ſuppletionibus deficit mutabilitas temporalitatis accipitur. Signum igitur preuium finis mundi eſt. ve ritatis obſcuratio. ⁊ mundane ꝓſperitatis attenuatio. Vel per

Sermo ſolem ſapientes. per lunā fatui demonſtrant̉. ſic̄ ꝑ ſolomonē dr̄ ſapiens ꝑmanet vt ſol. ſtultus vt luna mutatur. nouiſſimis qͥ temꝑibus vicijs ⁊ erroribus obſcurabunt̉ ſapientes et fatui ſi mulabunt ſe habere lumen ſapiencie. luna em̄ non dabit ſuum lumen. quia ſtulti predicatores celabunt fatuitatē p̄tendentes ſapientiam. quā non habent. ſtelle vero ſunt quiqꝫ in eccleſia celſitudinē vite fulgentes quorum aliqui a celeſti merito cadent virtutes autem celoꝝ ſunt gracie predicantiuꝫ. ſpūs em̄ domini ornauit celos. ⁊ verbo dn̄i celi firmati ſunt atqꝫ ſpiritu oris eiꝰ omnis virtus eoꝝ. igitur virtutes celoꝝ cōmoueri eſt predica tores inſtabiliter regere que dei ſunt. Secundo ponit̉ diuini ſigni preuia apparitio: Et tunc apparebit ſignū filij hominis in celo: ꝯſuetum eſt aduentuꝫ principum ſigna p̄ire. qd̓ vero ſit iſtud ſignū filij hominis neſcio. niſi dicatur crucem eſſe ſignum eius ꝑ quam declaratuꝫ fuit ꝙ homo erat. ex quo ptꝫ ẜm Criẜ. ꝙ ipſa crux ſole et luna atqꝫ ſideribꝰ erit ſplendidior quia etiam eis obſcuratis lucebit. Vel ſignum filij hominis ẜm eundem criſoſtimū ipſe xp̄s eſt habens in corꝑe ſuo paſſionis ſi gna que eum hoīem fuiſſe declarant. Vnde Augꝰ. crucem clauos et lanceam non pateret̉ niſi homo. In Apo. vero legimus ſignū magnum in celo apparuiſſe mulierem amictam ſole ⁊cͣ In Ezechiele aūt. o. dicit̉. Signa thau ſuper frontes viroꝝ gemē tium ⁊ dolentiū. Tercio ponitur peccatoꝝ luctus: ⁊ tūc plangent ſe: non plangent alios ſed ſeipſos. quia vnicuiqꝫ ꝓprius ſufficiet dolor. ſcientes ſe damnatos vbi eſt fletus et ſtridor den tium: omnes tribus terre: tribus quidem celeſtes exultabunt. ſed tribus terre ideo plangent qꝛ tribꝰ terre ſunt. intrabunt em̄ in inferiora terre ⁊cͣ quia terrena celeſtibꝰ p̄poſuerunt. Nota igit̉ quia tribus terre diuerſi ſunt ſtatus infideliū ⁊ peccatoꝝ. plan gent itaqꝫ iudei eum crucifixerunt qui ipſos iudicaturus inuenit. plangent gentiles quia in eū nō crediderunt. plangent he retici quia de xp̄o male ſenſerunt. plangent mali xp̄iani qꝛ carnem ſuam cū mundi vanitatibꝰ non crucifixer̄t. plangent ſeorſum tyranni. plangent vſurarij ⁊ raptores in vnū congregati. plangent luxurioſi. plangent ⁊ homicide. ⁊ ẜm diuerſitateꝫ cri minnū erit diuerſitas tribuū. Sed omnium iſtoꝝ planctus erit tunc mutilis. non em̄ valebit ad remiſſionem culpe nec ad pla cand̓ terribilē iudicem. ſed pocius ille planctus erit initiū luctꝰ ppetui plangent rurſꝰ qͥ gauiſi ſūt cū male agerent. ⁊ exultauer̄t in rebꝰ peſſimis. qui noluer̄t plange̓ in md̓o iſto penitēteꝫ

xxviii ſed potius in ꝓſperis eius ridere. Luce. 6. Ve vobis qui ridetis nunc ⁊cͣ. Ideo legit̉ quod quendaꝫ demoniacum cum irriderent aſtantes dixit diabolus per os eius. non eſt ridendum magis ē hoc temꝑe flendum. qui non lugebit flendidum tꝑus habebit. eterno luctu lugebit ſed ſine fructu. Has omnes tribꝰ plangen tium preuidit Zacharias. 12. dicens. In die illa erit planctus magnus. ⁊ plangent familie terre ſeorſum. igit̉ dum tꝑus habemus venite adoremus ⁊ ꝓcidamus ante deum ploremus ⁊cͣ. in lacrimis extinguat̉ flamma libidinis. Quia vt dicit Gre. 33. mora. in fine. Flamiam ſuggeſtionis diabolice vnda cicius ex tinguit lacrimaꝝ. Item vt talibꝰ lacrimis lauent̉ macule crimi num. Quia vt dr̄ Zacharie. 13. Fons patens domui iacob erit in ablutioneꝫ pct̄oꝝ menſtruate. Item vt veniā mereamur lacrimis. ſicut mulier illa que erat in ciuitate peccatrix audiuit a dn̄o. dimittunt̉ tibi peccata tua. ⁊ petre trine negationis veniam lacrimis meruit. Item vt ꝯſolationem diuinaꝫ percipiamꝰ mulieri em̄ ad ſepultꝝ plangenti glorioſa xp̄i apparuit reſurrectio. Et Mat.§. dicit̉. Beati qui lugent ⁊cͣ. Beata eſt nimirū lacrima iſta quā abſterget deus ab oculis ſanctoꝝ vt iam non ſit amplius neqꝫ luctus neqꝫ clamor. ſed nec vllus dolor Z Quarto ponitur maieſtas iudicis venientis. vbi primo tangit̉ eius euidencia: ⁊ videbunt: pͣs. in conſpectu gentiū reuelabit iuſticiam ſuam. Scd̓o ponitur humanitatis ſub̓a: filiū hominis id ē virginis. Et licet idem ſit dei filius non tn̄ iudicabit orbem niſi in forma hominis in qua iudicatus fuit iniuſte. Iohānis. 5 poteſtatem dedit ei ⁊ iuditiū facere quia filius hoīs eſt. vbi dicit glo. In qua forma iniuſte iudicatus eſt. in eadem ipſe iudicabit. Tercio ponit̉ preſentia: venientem: Act. i. Quēadmodum vidiſtis eum euntem in celū ſic veniet. Quarto ponit̉ refulgēcia In nubibus celi: nubes iſte erunt luminis īmenſita s circa ip̄m Et quia dicunt̉ nubes celeſtes ſignificat̉ ꝙ eleuatus erit iudex iſte a terra. Ecc̄iaſtici. 24. Ego in altiſſimis habito et tronus meus in colūna nubis. Dan̄. 7. aſpiciebam in viſione noctis ⁊ ecce cū nubibꝰ celi quaſi filius hoīs veniebat. Vel nubes iſte ce leſtes precipui ſanctoꝝ intelligunt̉. cum quibꝰ veniet orbem iu dicaturus. Prou̓. z. nobilis in portis vir eius qn̄ ſederit cuꝫ ſe natoribus terre. vnde in cano. iude. Ecce veniet dn̄s cū ſanctis nubibꝰ ſuis facere iuditiū ꝯtra omnes. Quinto ponit̉ potencia: cum virtute multa: vt nullus ei poſſit reſiſtere. nec verbo. nec facto nec precio nec precibus. Iob. deus cuiuꝫ ire nemo reſiſtere pōt. Prou̓. 7. zelus et furor viri non ꝑcet in die vindicte. nec

Sermo acquieſcet cꝰqͣꝫ precibꝰ. nec ſuſcipiet ꝓ redēptione dona pl̓ima Sexto ponit̉ iudicis reuerentiaꝫ: ⁊ maieſtate: licet em̄ in forma aſſumpta hūanitatis appareat tamen in ea videbunt forma nō paſſibili. ſed glorioſa cuiꝰ maieſtatem reuerent̉ boni amore. re probi aūt timore. Bern̄. ad Robertum epiſtola prima. veniet inquit veniet qui male iudicata reiudicabit. illicite iurata confu tabit. qui faciet iuditium iniuriam pacientibꝰ qui iudicabit in iuſticia pauperes. ⁊ arguet in equitate ꝓ manſuetis terre. veni et ꝓcerto qui per ꝓphetam minatur dicens. Cum accepero tꝑus ego iuſticias iudicabo; quid faciet iniuſtis iudicijs qui ipſas qͦꝫ iuſticias iudicabit. veniet inqͣꝫ veniet dies iudicij vbi plus valebunt pura corda qͣꝫ aſtuta verba ⁊ conſcientia bona qͣꝫ marſuꝑia plena. qn̄quidem iudex ille nō flectet̉ donis. nec falletur verbis tuum dn̄e iheſu tribunal appello. tuo iuditio ſeruo. tibi committo cauſam meam domine deus labaoth. Aa Quando autem iſte iudex venturus ſit iudicare mundum. nulli datum eſt creature cognoſcere ſicut dicit̉ Mat. 24. de die auteꝫ illa ⁊ hora nemo ſcit neqꝫ angeli celoꝝ. niſi pater ſolus. Vnde Malach̓. 3. Quis poterit cogitare diem aduentus eius. aut qͥs ſtabit ad videnduꝫ eum. creditur tamen omniū reſurrectioneꝫ futuram eo die. quo dominus reſurrexit. ſcꝫ in die paſce. Vnde in primitiua eccleſia. ſicut dicit Yſidorus. Fideles tota illa nocte vigilabant quaſi iudicem expectantes. creditur etiā ꝙ hora noctis ventura ſit. Sicut dicitur Math̓. 25. Media nocte clamor factus eſt. Ecce ſponſus venit exite obuiam ei. quo autem anno dies iſte venturus ſit ignoramus. Tamen gloſa ſuper. 5 capitulo Geneẜ. videtur dicere ꝙ completis ſex millibꝰ annis quaſi ſex mundi etatibus. in ſeptima quieſcentium eccleſia mili tans in celeſtibus deducetur. Quibuſdam aūt viſum eſt ſextam mundi etatem que incepit a xp̄o tantuꝫ duraturam qͣntuꝫ fuit tempus etatuꝫ precedentiū. Dicit enim Abacul xp̄m in medio annoꝝ mundo innotuiſſe. Alij dierunt ꝙ quadringentis annis poſt xp̄m. Alij ꝙ quingentis. Alij ꝙ mille annis duraret mundus. quoꝝ falſitatem oſtendit preſens tempus. Sed beatꝰ Gre. 35. Mora. ca. 16. Dicit nequaqͣꝫ fore credendum ꝙ md̓us centum generationibus extendat̉. Et quia humana generatio coīter eſt ſeptuaginta annoꝝ. ⁊ ſi ad octuaginta p̄uenerit. am plius eoꝝ labor ⁊ dolor. vt dicit pͣs. ꝯſequens videt̉ ꝙ centum gnacōes ſint coīter ſeptē āni ſeptē milia vel ad pluꝫ octo milia Sed quia vt dicit Aug. li. dꝫ. q. vltima. Etas hominis aliqn̄ tanti temꝑis eſt qͣnti omnes precedentes et pluries eſt minoris

xxviii durationis. ideo nobis incertum eſt vtꝝ hec vltima ſeculi etas equalis futura ſit precedentibꝰ aut maior vel minor. Et vt dicit 18. de ciuitate dei. Ceſſet ergo curioſa hoīm calculatio. qꝛ diem illum nouiſſimū penitus voluit deus hominibꝰ eſſe incognitum Et ſi apl̓is inquirendum ꝓhibuit. dicens non eſt veſtruꝫ noſce temꝑa vel momenta que pater poſuit in ſua pt̄ate. nemo putet ſe inueſtigaturum. ſcimus ergo eum eſſe ventuꝝ et credimus nocte reſurrectionis dominice oīm futuram reſurrectioneꝫ hoīm Et quia ſuperius dictū eſt ꝙ ſtatim poſt tribulationeꝫ antixp̄i obſcuratis luminaribꝰ venturus ſit filiꝰ hominis. ideo antixpo mortuo paucis elapſis diebꝰ pro ſpacio penitencie veniet xp̄s Vnde Danielis. 12. poſtqͣꝫ dictum eſt ꝙ tꝑus deſolationis antixp̄i erit mille. cc. dieꝝ ⁊ trium annoꝝ ⁊ ſex menſiū ſtatim ad ditum eſt. beatus qui expectat ⁊ qui ꝑuenit vſqꝫ ad dies mille. zo. et. 35. qui dieꝝ numerus priorem exſuꝑat quadragintaquinqꝫ diebus. Vbi dicit Hiero. interfecto antixp̄o dies ſupͣ numeꝝ diffinitum. 45. Dn̄s preſtolatur quibꝰ eſt dominꝰ atqꝫ ſaluator in ſua maieſtate venturus. Et Glo. ſuper iſtud Exod 4. de ꝯuerſione virge in colubꝝ. et reditu ſerpentis in virgam Dicit. ꝙ poſt ꝯuerſioneꝫ iudeoꝝ qui vt creditur antixp̄o mor tuo fidem recipient. ſtatim dn̄s ad iuditiuꝫ veniet. Ex quo ptꝫ temerariū fore de aduentu antixp̄i faticinari. ſi non licet de xp̄i aduentu facere computationē. Nam illum aduentū ſtatim iſte ſequit̉ Ab Quinto ponitur electoꝝ reſurrectio: ⁊ mittet angelos ſuos cū tuba: ſicut tuba preuenit principeꝫ. ſic iudiceꝫ viuoꝝ ⁊ mortuorum: et voce magna: iſta erit vox tubalis. de qua.i. Coꝝ. 15. Canet em̄ tuba et mortui reſurgent ⁊cͣ. Et..1. Theſſala. 4. Ipſe dn̄s in tuba dei deſcendet de celo ⁊cͣ. Et rurſꝰ Io. 5. Omnes qui in monumentis ſunt audient vocem filij dei et qui audierint viuuent. Sonitum huiꝰ vocis tubalis quaſi ex territi omnes mortui euigilarunt ſicut quondā clamante xp̄o. quadriduanus lazarus ꝓceſſit ex monumento: Quid autem ſit illa vox. quibuſdaꝫ videt̉ ꝙ nihil ſit niſi xp̄i venientis preſētia ſed nihil ſequet̉ incongruū.ſ. ad lr̄am vocem manificā chriſtus emittat. cuius virtute om̄e genus ſuſcitetur hūanum pͣs. Vox domini ſuꝑ aquas deus maieſtatis intonuit. Et iteꝝ. Ecce dabit voci ſue vocem virtutis. Glo. reſuſcitandi corꝑa. quia enim vox viuuentis eſt ſonus. ideo primi reſurgentis vox ad noſtram reſuſcitationem virtute magna oꝑabitur: ⁊ ꝯgregabunt electos eius: Dicit Augꝰ..3. de trinitate. Sicut corpora groſſiora inferius poſita ꝑ ſubtilia ⁊ potentiora quodaꝫ ordine reguntur

Sermo ita omnia corꝑa reguntur a deo per ſpūm vite rationalem. Et ideo quicquid a deo ſit in corꝑalibꝰ ꝑ ſpūs angelicos expedit̉. Angeli ergo in illa reſurrectione nouiſſima cineres congregabunt corpoꝝ electorum quibꝰ ipſe xp̄us animas copulabit. ſic̄ et generationeꝫ corꝑm perfecit mediante natura. ſed ſolus ip̄e creatos infudit. Rurſus reſuſcitati electi ꝑ angelos ꝯgregabū tur in ſuꝑioribꝰ obuiā xp̄o in aera. ⁊ ſic ſemꝑ cum dn̄o erimus a quatuor ventis celi orientꝭ viꝫ occidentis aquilonis et auſtri a ſūmis celoꝝ vſqꝫ ad terminos eoꝝ ſummitas celi eſt verter axis. terminus vero eſt centruꝫ. quocunqꝫ igit̉ loco diſperſi fu erint cineres humani. quocunqꝫ flatu agitati. qͣntūcunqꝫ ab in uicem diſgregati. ſiue in qͣtuor ventos ſiue a ſupremis ad infima. omnes tn̄ congregabunt̉. ita vt nihil ex eis perdatur. pͣs Cuſtodit dn̄s omnia oſſa eoꝝ vnuꝫ ex eis non ꝯteretur. ita ꝙ capillus capitis non ꝑibit At Sciendū aliquos doctores ſanctos ex quibꝰ fuit Methodius martir opinari reſurrectiōes duas futuras. Primaꝫ electoꝝ. ſcd̓am vero generalem. naꝫ ad herentes littere Apo. zo. dicunt xp̄m futuꝝ in mundū iſtum fu turamqꝫ hierl̓m auream in terris. vbi annis mille xp̄us regna bit. ⁊ cū eo erunt omnes electi reſuſcitati gaudenteꝫ et vita ꝑfruentes felici. qualem in paradiſo delitiaꝝ habituꝝ erat genꝰ humanū. poſt hec dicunt antixp̄m futuꝝ. et cum eo og ⁊ mag opugnantē ꝯtra xp̄m et ſanctos eius. ſed eo ꝑempto generalis erit reſurrectio et iuditium meritoꝝ. et tunc electi a terrena felicitate ad celeſtem gloriam tranſferent̉. reprobi vero mittentur in infernū hanc ſnīam Hiero. ſuper Ezechieleꝫ fabulaꝫ aſſerit. Et ſuꝑ Danie. ceſſet inquit mille annoꝝ fabula. Sexto ponit̉ ſupradictoꝝ confirmatio duplex. Prima eſt exempli. ab arbore fici diſcite ꝑabolam: ea que denunciaui figurante: cum iam ramus eius tener fuerit. ⁊ folia nata: hoc idem in vere contingit: ſcitis quia ꝓpe eſt eſtas: duplex igitur ſignū ꝓpinque eſtatis ſumitur ex ficu. vnū teneritudinis ramoꝝ. alteꝝ natiui tatis foliorū: ita ⁊ vos cū videritis hec omnia: ſcꝫ abhominationem deſolationis. ꝑſecutioneꝫ eccleſie. ſigna ſolis et luneScitote quia ꝓpe eſt xp̄us: ipſe veniens ad iuditium: in ianuiQui in ianuis eſt ꝓpinquus eſt domi. immo quaſi in domo eſt ſic et his ſignis apparentibꝰ xp̄us in ꝓximo erit. Iaco. 5. Ecce tudex ante ianuam aſſiſtit. Ad Nota quia ex ficu ſumpſit ſimilitudinem. cuius quondam folijs primi parentes veren da telauerunt. folia igitur ficus excuſationes notant ꝑuerſoꝝ rami vero defenſiones. ſed cū folia iſta late ſpargentur in md̓m

lxxviii cū rami defenſionū hinc inde flectentur tūc in ꝓximo erit dies dn̄i. qn̄ a auram poſt meridiē turgūiſantes puniturꝰ eſt iniqͥs Vel preuia ſui aduentus comꝑauit extremitati veris cuꝫ teneri ſunt ficus rami ⁊ nata folia. aduentum aūt ſuuꝫ comꝑauit eſta ti et in ianuis exiſtenti. Ver omnē tꝑs eccleſie eſt poſt xp̄m q̄ hyemē reliquit prioris tꝑis. Sicut dr̄. Can̄. z. Iam hyemis trā ſijt. imber abijt et receſſit flores apparuerūt in terra nr̄a. ſed in extremitate huiꝰ veris ficus fatua ſynagoga folioꝝ virentium habebit verba ſcꝫ virentis fidei. tunc prius rigidi rami eius te neri per obedientiā flectent̉ ad xp̄m. Eſtas vero eſt tempus ad uentus xp̄i. qn̄ patet que arbores viue ⁊ que mortue ſint. qn̄ ſol feruentior. lux clarior. dies longior exiſtit. tunc em̄ erit feruor caritatis in electis. feruor penalitatis in dampnatis. ſplendor veritatis longitudo eternitatis. Ipſe eſt xp̄us ſignis ſuꝑioribus apparentibꝰ erit in ianuis. quia vt dicit Criẜ. Nō multū temꝑis procedet ſed ſtatim xp̄i aduentus occurrit Ae Se cunda ꝯfirmatio eſt iuramenti: amen i. vere: dico vobis qꝛ n̄ preteribit generatio hec: ſcꝫ iudeoꝝ. vel pocius eccleſie que ē in vltima ſeculi etate dicente apl̓o. Nos ſumus in quos fines ſe culoꝝ deuener̄t: donec oīa fiant: quaſi dicat. non dico vob̓ de terminate tꝑus aduentus mei. ſꝫ duo annūcio vobis. vnuꝫ qd̓ ex figuris precedentibꝰ ꝓpinquū me cognoſcatis adeſſe. alteruꝫ ꝙ huius eccleſie tꝑibus que vſqꝫ ad finem ſeculi duratura eſt hec oīa complebunt̉. Igit̉ dn̄s qͣntum ſufficit in generali nobis ſui aduentus diē manifeſtauit noticiā magnaꝫ de te minatam ſibi reſeruans. que oīa efficaci concludit ſnīa dicens: celū ⁊ ter ra tranſibunt verba at̄ mea nō preteribūt. Hiero. facilius eſt in quit fixa ⁊ immobilia deſtruiqꝫ ſermonū xp̄i aliquid decidere. Eſt ergo ſenſus. poſſibilius eſt glū variari aut terrā moueri. qͣꝫ vt verboꝝ que p̄dixi veritas tranſmutet̉. Nota quia nomine celi aliqn̄ aer intelligitur. Sicut in pͣs. dicit̉. Volucres celi ⁊ pi ces maris. Aliqn̄ vero ipſum corpus ſupremuꝫ in quo fixa ſunt aſtra celum dicit̉. ſicut Geneẜ. legitur. ꝙ ſtellas poſuit dn̄s in firmamento celi. alterutro modo celum intelligat̉ ꝑmanet qͥdeꝫ ſubſtancia eius. ſed tranſibit quo ad qualitatem et motū. nam elementa igne precedente iuditiuꝫ purificabunt̉. Erit enim tūc diluium ignis. ſicut nos tꝑibus fuit aque diluuium quo oīa etiam ſeminaria naſcentium que late ꝑ totum aerem terram et aquam diſperſa conſument̉. ceſſabunt etiā tūc elementoꝝ trā ſmutationes et agitationes eorum vnoquoqꝫ ſuo loco ⁊ ſimplicitate contento. ſi quid at̄ perſecutionis hn̄t ampliꝰ perficiet̉

germo quia ignis erit lucidior. aer ſutilior. aqua dyaphaneior. terre etiam dabit̉ claritas qͣſi criſtalli vt credit̉. terra igit̉ cuꝫ ceteris elementis non tranſibit de ſub̓a in ſub̓am. ſed a defectu in perfe ctioneꝫ. a ꝑfectione in maiorē actum. et a tranſmutatōe ad eſſe quietū. et intra mutabile. celum etiam ipſum quinte eſſentie tranſibit ad claritatem maiorem luminariū. Nam vt dic̄. Yſa. 30. Erit lux lune vt lux ſolis ⁊ lux ſolis ſeptipliciter. tranſibit etiam celum a motu in quietem ꝑpetuam. Et hoc eſt qd̓ d̓ Iob 14. ꝙ non reſurget homo a ſomno ſuo donec atterat̉ celum. Et Apo. zo. dicit̉ ꝙ a conſpectu iudicis venientis fugit celū et ter ra. Renouatis itaqꝫ ſuꝑioribus corꝑibus ⁊ inferioribꝰ verifica bitur illud Yſa. 65. Ecce ego creo nouos celos ⁊ terraꝫ nouā ⁊ non erunt in memoria priora A. Nota ꝙ celum eſt ſpi ritus hominis ꝙ a celeſtibus ſumit origenem. Iuxta illud Iuuenalis. Senſum a celeſti dimiſſum traximus arce. Tertia vero corpus noſtꝝ eſt. formauit enim deus hominem ẜm corpꝰ de limo terre. vtrūqꝫ iſtoꝝ tranſit. corpus quod reuertitur inter ram vnde ſūptum eſt. ſpiritus vero ad dn̄m redit qui fecit illū vt pro meritis recipiat. pͣs. ſpiritus ꝑtranſibit in illo ⁊ nō ſub ſiſtet. poſt hunc tranſitum reſurrectionis expectamus innouatō nem. quando terrenum corpus humilitatis noſtre reformabit ſaluator quem exſpctamus configurans illud corpori clarita tis ſue. ſpiritus vero tranſibit amoris pondere in ipſum ſuper num conditorem. Qui vt dicit̉ Sapīe. 7. Capit omnes ſpiritꝰ intelligibiles indos. et ſubtiles. terra igitur tranſibit in celum. celum tranſibit nouo modo in dominū. ſed non tranſibunt ver ba eius quin qd̓ promiſit adimpleat. dixit enim qui ſedebat in throno. Ecce noua facio omnia. Apo. ⁊. cuius nouitatis glo riam. nouus ipſe homo mihi inueterato largiatur ꝓpitius qui cum patre et ſpiritu ſancto viuit ⁊cͣ. Liber predicationum ſuper euangelijs dominicalibus. Et in p̄ cipuis feſtiuitatibus ſanctoꝝ. Vlme impreſſus per Iohannem Zainer Anno domini. 148 o. circa feſtū ſancti Viti. Finit filicit̓ 14

Incipit concordancia in paſſioneꝫ dominicam. ab egregio quondam viro magr̄o Nicolao Vinckelſpichel collectam. Oſt reſuſcitationē lazari q̄ facta fuit Io. 11. Feria 6. ante dn̄icaꝫ in paſſiōe dn̄i ſcꝫ iudica vſqꝫ ad diem̄ ſabbati an̄ dn̄icam palmaꝝ: Fuit ih̓us cum diſcipulis ſuis in galilea vbi multa miracula fecit: ſed cum aꝓpinquaret paſca dixit diſcipul̓ ſui Mat. 20. Ecce aſcendimus iheroſolima. ⁊ filius hoīs tradetur pencipibꝰ ſacerdotum et ſcribis et ꝯdemnabunt eū morte ⁊ tradent euigentibꝰ ad illudendū et flagellandum. et crucifigendum. et tercia die reſurget: Et venit ih̓us in bethaniā. Io. 12. Et ibi fuit receptus ſabbato an̄ dn̄icam palmaꝝ a quodā diui te amico. qui dicibatur Symeon et fuit leproſus. vt dr̄ Mat. 26. Qui xp̄m cum diſcipulis ſuis ad ꝯuiuium inuitauit. quo audito venit Lazarus q̄ꝫ ante ꝑ paucos dies a mortuis ſuſcitauit cum ſororibꝰ eius maria Magdalena et martha xp̄o in cena cū diſcipl̓is exiſtente. vener̄t multi forenſes quoꝝ aliqui venerāt. vt viderent xp̄m. aliqui vt viderent lazarū. Tunc ẜm beatum Augu. de verbis dn̄i Lazaro recepto. deinde circumſtantibꝰ de pena damnatoꝝ et miſeria que apud miſeros viderat retulit. ꝑ que nunqͣꝫ lazarus tūc viſus fuit ridere. Martha vero ſeruiebat vt dr̄ Io. 12. Cum alijs ſeruientibꝰ maria ſoror eius. cū ali is diſcumbentibꝰ in capite menſe ſedebat. Tandē ip̄a ſurrexit et de pixide alabaſtrino plena de nobiliſſimo vngento. vngentū fudit ſuꝑ caput xp̄i ſcd̓m morem ip̄ius patrie. Nam ꝓpter intēperiem aeris hoīes regionis illiꝰ: huiuſmōi vnctionibꝰ vtebant̉ Dn̄s aūt nec pileum nec oppimentū portauit in capite iō ſuſtinuit ꝙ hec mulier vnxit caput eius: Tunc quidam ex diſcipul̓ ceper̄t murmurare cordibꝰ ſuis dicentes: quare vngentū tā p̄ci oſum et tanti valoris ſic ꝑditum eſt. et inutiliter expenſū. meli us fuiſſet. ꝙ fuiſſet venditū ꝓ tricentis denarijs. et hoc p̄ciū fuiſ ſet datum egenis. Hi diſcipl̓i pietate ad egenos mouebant̉ tn̄ murmurabāt qꝛ eis placere debeat quod placuit xp̄o: Vnus aūt ex eis iudas ꝓcurator xp̄i nō pietate ſed cupiditate motus ſilere non potuit ſed clamauit. vt quid ꝑditio hec. potuit em̄ il lud vngentum venundari pluſqͣꝫ tricentis denariis et dari pau ꝑibꝰ. Hec tn̄ ẜm I ero. et Augu. Non dixit qꝛ cōpaciens erat miẜis ſed qꝛ ip̄e fur ⁊ latro erat Vnde dr̄ Io. 12. Et quicqͥt xp̄o dabator ip̄e ẜurator erat. ⁊ decimā ꝑtem inde furabat̉. qꝛ vxori

ſue et filiis ſuis īꝑciebat̉. Ideo dixit vt quid perditio erat. Et ideo qꝛ vidit qͣꝫ precium illius vngenti non venit ad mano ſu as et inde decima ꝑtem furaret̉ vt de tricentis denariis. zo. dena rium ſubtraxiſſet ip̄e damnum ſuū recuꝑare volens poſtea chri ſtū ꝓ triginta denariis vendidit ad mortē. Glo. interliniaris ſu ꝑ verbo diſcipl̓i. Mat. 26 dic̄. Sinodoche. Et ꝯſequenter dicit Io. dic̄ hͦ iudaꝫ eſſe locutū et hoc grā cupiditatis aby. potuer̄t verbis eius ꝯſentire. vel etiā idem dicere. ſed ꝓpter curam pauꝑ um Glo. marginalis ſeu mgrā ibideꝫ ſcꝫ. Mat. 26. vult ꝙ ma ria etiā ſemel vnxit xp̄m ī domo Symonis phariſei. vt dr̄ Lu. 7. Tūc xp̄s ꝓ maria Magdalena rn̄dit: Vt quid moleſti eſtis huic mulieri: opus em̄ bonū oꝑata eſt in me. q. d. quare murmuratis de bono oꝑe ꝙ mulier illa fecit. ſi vos non vultis bn̄fa cere. Nā pauꝑes ſemꝑ habetis vobiſcū. ⁊ cū volueritis poteſtis illis bn̄facere: me aūt non ſemꝑ habetis. Glo. interliniaris corꝑ ali pn̄tia. alioquin dic̄ alibi ſcꝫ. Mat. vltimo. oībus diebꝰ vobiſcum ſum vſqꝫ ad ꝯſumationē ſeculi. Sequit̉ textus Mat. 26 Mittens em̄ hec vngentū in corpus meū ad ſepeliendum me fe cit: Amen dico vobis vbicūqꝫ fuerit p̄dicatū hoc euāgelium in toto mundo dicet̉: ꝙ hec fecit in memoriā eius. Tunc facta ce na dn̄s cum diſcipl̓is ſuis illa nocte in bethania quieſcebat. in craſtino ſcꝫ in die palmaꝝ ſumme mane ſurgens. vt dr̄ Mat. 21. Mar. ii. Luce. 19. et Io. 12. Iuit cuꝫ diſcipl̓is ſuis de betha nia. Et venit vſqꝫ ad radicem mōtis oliueti. vſqꝫ ad villā quādam. deputatis ꝓ paſcuis pecoꝝ ſacerdotū. que dr̄ bethphage Et erat non longe a irl̓m. quaſi vnū miliare gallicū. Tunc miſit petꝝ et philippū in irl̓m vt adducerent ſibi illa aīalia deputata ad ſeruuiciū pauꝑum ſcꝫ aſinam et pullū eius qd̓ et factuꝫ eſt. Venit ih̓us equitando mō vnum. mō reliquū ex illis aīali bus ſic̄ ꝓphetauerat Zaha. caº. 9. irl̓m. Tūc totus ppl̓us venit obuiā xp̄o cū grandi honore et multo gaudio. duxerunt eū in ciuitatē. clamantes et dicentes fili dauid oſanna.i. ſalua nos. tu es ille bn̄dictꝰ. qͥ venit in noīe dn̄i. O maledicti iudei. ecce die dn̄ico accepiſtis regem mūdi cuꝫ grandi honore dicentes. ſolua nos. ⁊ ſtatim poſt in die veneris.i. ſexta feria ad peticionē phariſeoꝝ. et pͥncipū ſacerdotū clamaſtis moriat̉. crucifigatur Vos vltimo vt verificet̉ verbum ſalomonis Prou̓. 14. Riſus dolore miſcebit̉. ⁊ extrema gaudij luctꝰ ocupat. Sed qͥd fecit xp̄s certe fleuit. vidēs ciuitatē. i. ex ꝯpaſſione. Sciebat eī ꝙ hy qͥ cū tanta gl̓ia eū recipiebāt. in ꝓximo eū erant occiſuri ꝓ cuius morte ciuitas erat eūtenda ⁊ cūcti iudei diſꝑgendi. Cōpaciebat̉ em̄ nō

ſolum de excidio ciuitatis. ſed plus de exccidio infidelitatꝭ ⁊ dā nationis aīaꝝ illoꝝ qui eū erāt crucifixuri. Scd̓o ad on̄dendū ꝙ oīa generabilia et horribilia mundi lacrimis ⁊ doloribꝰ ſunt admixta. Tercio addandum exemplum pl̓alitatis. qui qn̄ aſſu munt̉ ad magnos honores ꝓ cura ppl̓i pocius deberent flere ſu am ꝑfectionē qͣꝫ gaudere de tꝑali ſublimacōe. Quarto etiā fleuit ſciens poſt tm̄ honorē tantā ſe paſſuꝝ in ꝓximo ꝯtumeliā. habe bat em̄ xp̄s corpus paſſibile. ⁊ iō ex ymmaginacōe naturalit̓ fuit in eo paſſio. in triſticia fletus. volēs tn̄ fleuit et turbatus ē vtroqꝫ paſſus. vt ibi dicet̉. Et recto intinere intrauit in templū dans nobis exemplū vere religionis ⁊ v̓tuoſe informacōis. vt ſtatim recurramꝰ ad templū ad petendū ꝯſilium ⁊ auxilium dei in nr̄is necaſſitatibꝰ. et iuxta illud Mat. 6. Querite pͥmū regnū dei. Quid fecit ⁊ templo. certe eiecit vendentes ⁊ ementes de tēplo. et ꝯuertit menſas campſoꝝ. et cū flagello. cuꝫ funibꝰ facto eiecit nummularios qꝛ in illis oībꝰ ꝯtractibꝰ cōmittebat̉ aliqua ſpecies vſure. Et ꝯuertit ſe ad impyſſimos ſacerdotes. ait domus mea. domꝰ orōis vocabit̉ Yſa. 56. Vos aūt feciſtis eā ſpe luncaꝫ latronū. maledicta ſit vr̄a cupiditas. nec aliqͥs audebat iſto die xp̄o reſiſtere. qꝛ ſicut dic̄ Iero. De facie xp̄i exibat ſplē dor. ⁊ radius ſolis de oculis eius qͥ oēs intuentes eū ꝑterruit. ⁊ fecit xp̄s in templo illa die multa miracula. infirmos curando. demoniacos liberando. futura p̄dicando. Et cū iā ſol declinaſſet ad horas veſꝑtinas. nullꝰ fuit in irl̓m qui vocaret eū ad comedendū. ymmo nec ſibi nec diſcipl̓is ſuis ꝓpter metū iudeoꝝ et phariſeoꝝ ac pͥncipū ſacerdotū qͥ ſic ordinauer̄t fuit oblatus ci phus aque frigide. ymmo oꝑtuit ꝙ xp̄s cum diſcipl̓is ieiunus reuerteret̉ in bethaniā in domū Lazari Marie et Marthe. qͥ ip ſum ꝓcurauer̄t cū diſcipl̓is ſuis. ⁊ ibi manſit ꝑ totā noctē vſqͣꝫ ad ortū diei lune. Feria ſcd̓a poſt palmaꝝ i. die lune de maneuertebat̉ in templū cū diſcipl̓is ſuis. ⁊ ibi docebat ppl̓m. tūc ſcri be et phariſei duxer̄t ad eū mulierē dep̄henſā in adulterio ⁊ dix erunt ei. Io. d. Magr̄ quid tibi videt̉ de muliere iſta. ⁊ cauſaꝫ tranſgreſſionis ſibi ꝓpoſuer̄t. tūc xp̄s ſe inclinauit ⁊ digito ſuo ſcribebat interrā. et erigens ſe dixit eis. qͥ vr̄m ſine pct̄o ē. pͥmuꝫ in illā mittet lapidē. qͥ audito ſtatim ſcribe et ph̓iſei exier̄t de tē plo qͥd ibi ī terra ih̓s ſcripſit dr̄ ꝙ fecit qͣſdā figuras ī pulue qͣs ſcribe ⁊ phariſei reſpicientes oīa pct̄a ſua vider̄t que vnqͣꝫ fecerant vl̓ ꝯgnouerāt. Et iō ꝯfuſi p̄ verecundia exierūt oēs de tem plo. et remanſit mulier illa in ꝯſpectu xp̄i et diſcipl̓oꝝ eius. qͥ dixit ad mulierē. quis te ꝯdemnauit que dixit ei nemo domine

Dixit aūt ei ih̓us. nec ego te ꝯdemnabo vade et amplius noli peccare. O mira xp̄i pietas. ecet non querit ꝯdemnare ſed ꝑcere et ſaluare qꝛ ip̄e venit ſaluare ppl̓m ſuū a pct̄is ſuis. Mat. 60. ꝓpter qd̓ dicit Gre. Non eſt miruꝫ ꝙ ip̄e quo aꝓpinquauit paſio xp̄i tota curia celeſtis plena fuit miſcd̓ia. qꝛ ꝓ tunc non audiebat̉ tempus iuſticie fuit xp̄s tꝑe paſſionis ſic apis qͥ non hr̄ euculeum ad pugnandū. ſic et xp̄s ꝓ tꝑe illo nō hūit euculeū iuſticie ad puniendum ſed ſolummō mel dulcedinis ad ꝑcendū Non mireris mulieris cui an̄ modicū tempꝰ paſſionis dixi xp̄s vade et amplius noli peccare. qꝛ etiam cū eſſet in cruce ꝓ ſuis ꝑ ſecutoribꝰ orauit dicens: pr̄ignoſce illis: qꝛ neſciunt quid faciunt. O nephanda crudelitas iudeoꝝ. O ſine mēſura impietas xp̄s ſtetit in templo in die lune. ꝑ totū diem. docendo. miracula faciendo in tota ciuitate irl̓m. nullus erat qui daret ei bucellam panis ad comedendum. ⁊ ſic xp̄s iteꝝ reuertit̉ bethaniā. Ieiunus. famelicus. ⁊ laboribꝰ fatigatus in domum Marie magdalene et Marthe. Et pͥmo vt pie credit̉ inter oēs ſalutauit ſuaꝫ mr̄em dulciſſimā. ſed ip̄a cū lacrimis dixit ſibi fili mi quō poſſū hr̄e ſalutem cū cito debet tolli ſalus mea. ecce video ꝙ ppl̓s ad petitionem phariſeoꝝ. ⁊ pͥncipum ſacerdotū eſt ꝯtra te. ⁊ non potes tāta miracula facere nec dice̓. tot bona verba quin pha riſei. et ceteri iudei ꝑ maliciam ſuam habeat te dulcedinē odioſā Aquieſce fili mi tue doloroſe mr̄i. et non reuertaris irl̓m plus. Cui xp̄s ꝯpaciendo rn̄dit. Audi dulciſſima mi mr̄ vides ꝙ im plent̉ ſcripture. Sic em̄ dixit dauid in ꝑſona mea: Odio hūer̄t me gratis. Ne mireris qꝛ ſic oꝑtet me pati. Ego ſum via. et oportet me pati mortem vt humanū genus vitam inueniat ego ſum veritas et oꝑtet me falſe accuſari ⁊cͣ. Conſolare ergo mr̄. qꝛ mea tribulatio et lafflicti erit humano ꝯſolatio ⁊ liberatio. xp̄s cū ſuis cenauit. et iſta nocte iteꝝ in bethania ꝑmanſit ⁊cͣ Feria tercia poſt palmaꝝ. die martis de mane tempeſtiue receſſit xp̄s a nr̄e ſua de bethama et venit ī irl̓m. ⁊ cū ſederet in ppl̓o docēdo et miracula faciendo. ꝯgregate fuer̄t illa die tot et tanti phariſei et ſcribe quanti vnqͣꝫ fuerunt prius ꝯgregati. Et prius nun qͣꝫ xp̄us tantum laborem hūit in arguendo reſpōdendo ⁊ di ſputando cū ꝑſecutoribꝰ ſuis ſic̄ hūit illa die. qꝛ quaſi maxima ꝑs ſubtiliū queſtionū quas doctores legis ꝓpoſuerūt xp̄o fuit tractata. ymmo magna ꝑs euāgelice doctrine fuit illa die martis a mane vſqꝫ ad ſero in mediū deducta. ⁊ xp̄s docuit et ꝓpoſuit diuerſas ꝑabolas Vtꝫ. Mat. 2. Et ſequentibꝰ ca. Et pͥncipes ſacerdotū recordati ſunt ꝙ ī die palmaꝝ cū impetu d̓ tēplo

eiecti et expulſi ſunt. Acceſſerunt ad ih̓m et dixerunt in qͣ pote ſtate hec feciſti et quō auſus fuiſti nos eicere de templo cū nō ſis dn̄s templi. ⁊ quō doces ſine licentia nr̄a. Tūc ih̓us ꝓpoſuit eis queſtionē de baptiſmo Io. dicēs. Interrogabo vos ⁊ ego vnū ſermone quem ſi dixeritis mihi ego dicam vobis in qua ptāte hec facio baptiſmo Io vnde erat ē celo an ex hoībꝰ at illi cogita bant intra ſe dicentes. Si dixerimꝰ ex celo dicet nobis quare er go non credidiſtis illi. Si aūt dixerimus ex hoībꝰ timemꝰ turbam. oēs em̄ habebāt ioh̓em ſic̄ ꝓphetam: Et rn̄dentes ad iheſum dixerunt neſcimus. ⁊ ait illis neqꝫ ego vobis dico in qͣ po teſtate hec facio. Tunc ꝯſequenter ꝓpoſuit ꝑabolā dicens. Quid aūt vobis videt̉. Hō quidam habebat duos filios. ⁊ accedens ad pͥmū dixit. fili vade oꝑare hodie in vinea mea. ille aūt rn̄dens ait nolo. poſt pnīa motus abit in vineā. Accedens autē ad alteꝝ dixit ſil̓r. At ille rn̄dens ait. eo dn̄e. et non iuit quis ex duobꝰ fecit voluntatē pr̄is dicunt ei. primus: dicit illis ih̓us Amen dico vobis: qꝛ publicani ⁊ meretrices p̄cedunt vos reg no dei. Venit em̄ ad vos io. in via iuſticie et non credidiſtis ei Vos aūt videntes. nec pnīam habuiſtis poſtea vt crederētꝭ ei Poſt eodem caº. ſcꝫ. Mat.. Ponit̉ alia ꝑabola vtꝫ intuēti tex tum poſtea caº. 22. ponit̉ ꝑabola talis: Simile eſt regnū celoꝝ hoī regi qui fecit nupcias filio ſuo ⁊cͣ. Ex illo verbo qd̓ ih̓s dixit publicani et meretrices p̄cedunt vos ⁊cͣ: Turbati ſunt iudei. et tunc ſiluer̄t et ꝯſilium fecer̄t vt caꝑent ih̓m in ẜmone. vt dicit̉ Mat. 22. Ibi tunc abeuntes phariſei ꝯſilium inierunt vt caperent ih̓m in ẜmone. et mittunt ei diſcipl̓os ſuos cū herodianis dicentes. magr̄ ſcimus qꝛ verax es. ⁊ viā dei in veritate doces. ⁊ non eſt tibi cura de aliquo. non em̄ reſpicis ꝑſonam hoīm. Dic ergo nobis quid tibi videt̉: an licet cenſum dare ceſari: an non Cognita aūt ih̓us nequicia eoꝝ ait: Quid me temptatis ypocrite: on̄dite mihi nummiſma cenſus: at illi obtuler̄t ei denarium: et ait illis iheſus: cuius eſt ymago hec et ſubſcriptio dicūt ei ceſaris: et ait illis. Reddite ergo que ſunt ceſaris ceſari. et q̄ ſunt dei deo: et audientes mirati ſunt: Et relicto eo abierunt: Tunc ſaducei videntes et ſic ꝯfūderat phariſeos gauiſi ſunt de ꝯfuſiōe ip̄oꝝ. ⁊ credentes ꝙ eoꝝ opinionē de reſurrectione quā negauer̄t vellet apꝑbare applaudentes ei ꝓpoſuer̄t ſibi queſtio nem de muliere que hūit ſeptem viros cuis deberet eſſe vxor ī die iudicii. Quibꝰ xp̄s rn̄dit. tūc non erit amplius mr̄imoniuꝫ oēs ꝓ tunc ẜuabāt ꝑpetuā caſtitatem. ꝙ videntes phariſei ꝙ ſi lenciū īpoſuiſſet ſaduceis. vnus legis doctor phariſeoꝝ tēptās

eum. Aliam queſtionem ꝓpoſuit magr̄ qd̓ eſt mandatū magnum in lege. cui xp̄s rn̄dit: diliges dn̄m deum tuū ex toto corde ⁊cͣ. vt dr̄. Mat. 22. In his et multis alijs queſtionibꝰ illa die cōfudit ſcribas ⁊ phariſeos ꝙ ex tunc non audiebat eum illa die amplius interrogare. et finaliter poſtqͣꝫ impoſuit oībus ſilenciū. maledixit phariſeis et ſcribis dicens. Ve vobis phari ſei vtꝫ plane. Mat. 23. Et in fine dixit ſcribis ⁊ phariſeis. Ve vobis amodo. nō videbitis me donec dicatis bn̄dictus qͥ venit in noīe dn̄i. Et intellexit xp̄s ꝙ non viderēt eū a die paſſiōis que eſt dies veneris vſqꝫ ad diem iudicii. qn̄ videbunt eū veni entem in gl̓ia ſua. ſcꝫ ſue regalis maieſtatis. Et egreſſus iheſus de templo ibat. ⁊ acceſſer̄t diſcipl̓i eius vt on̄derent ei edificacōes templi. vt dr̄. Mat. 29. In pͥncipio. ip̄e aūt ꝓphetauit deſtrucōem templi que facta fuit poſt. o. ānos ꝑ titu et veſpaſio num dicens. Amen dico vobis. nō relinquet̉ lapis ſuꝑ lapideꝫ qui non deſtruat̉. et hoc in vindicta paſſionis ſue. Et xp̄s iteꝝ receſſit die martis de ciuitate irl̓m. famelicus et ieiunus. qꝛ nullus ꝓpter metum iudeoꝝ phariſeoꝝ ⁊ ſcribaꝝ fuit auſus eū in troducere in domum ſuam. ymmo nec ſibi dare bucellam panis nec ciphum aque. et in vice locauit ſe in monte oliueti verſa fa cie ad ciuitatem. Et ibi p̄dixit deſtructionē templi ⁊ ciuitatis ihe ruſalem. ⁊ ſigna p̄cedencia nouiſſimū diem vt habet̉. Luce. 21. vbi dr̄ inter cetera erūt ſigna in ſole et luna. Et poſtea ſurrexit et ibat iteꝝ in bethaniā: et tunc vt pie credit̉ mr̄ obuiauit cuꝫ uultis lacrimis et dulciter euꝫ amplexat̉ ſciens ꝙ tota dt̄ tolli ab ea. Parat̉ cena in qua doloroſa mr̄ plus deglutit lacrimas qͣꝫ cibum. qꝛ non potuit ſaciari in videre filium ſuū. Et tūc illa die martis de ſero dixit ih̓us publice diſcipl̓is ſuis qūo ip̄e deberet tradi ⁊ vendi pͥncipibꝰ ſacerdotum. q̄ debebāt eum crucifi gere ⁊ occidere. O amara cena. O amaꝝ ferculū. O qͣꝫ amara fu it refectio v̓gini gl̓ioſe. qn̄ audiuit ꝙ filius ſuꝰ deberet vendi ⁊ occidi. ⁊ nr̄i ſupplicāti ꝓmittit xp̄s māere cū ea in bethania ꝑ totum diē ſequenteꝫ ſcꝫ ꝑ diem mercuri xp̄s poſt cenam vadit ad locum orōnis et poſt longā orōem vadit aliquantulū quie ſcere ⁊ mīme ꝓpter iminēs ꝑiculū quieſcebat ⁊cͣ. Feria qͣrta pꝰ palmaꝝ ſurgunt māe mr̄ et filius in die mercurū in quo filius non receſſit a nr̄e. ſed ſtans ſeorſū in domo cū ea dulciter loquē do ⁊ p̄dicando ſibipaſſionē ſuā accerbiſſimā inducens eā ne inmiū triſtet̉. Audiēs hec doloroſa mr̄ incipit dulcit̉ rogare filiuꝫ ſuū vt nō ſic fiat accerbiſſīa paſſio ⁊ tot amariſſīa regimia. et tot valida argumēta induxit ꝙ oꝑtuit filiū rn̄dendo hr̄e curſū

ad verba in pͥncipio aſſumptum viꝫ illa. Extendit manū. q. d. Tu mr̄ dulciſſima. tu rogas vt aliomō ꝓcurarē ſalutē humani generis. quē ſuſtinendo martiriū paſſionis ⁊ rei veritas eſt ꝙ teneor audire p̄camina tua ſed ex alia ꝑte ꝯſidera dulciſſima mr̄ ꝙ pr̄ meus celeſtis extendit manū ſue pr̄ne ꝓtectionis. et arripuit gladiū infinite dilectionis. vt ymolaret filium ſuū in altare crucis. vt ibi ſuſtineā morteꝫ et pena fortiſſime paſſionis pro remedio humāe redempcōis. Vidēs aūt doloroſa mr̄ xp̄i ꝙ cōtra iſtā rn̄ſionē loqui nō poſſet. ſed oꝑtebat omnino ꝙ eſſet ex quo placitū erat pr̄i celeſti. ꝯuertit ſe ad angelū gabrielē qͥ eaꝫ nūqͣꝫ reliquerat dicens. O angele recordor ꝙ in ꝑſona tocius ce leſtis curie ac in ꝑſona tocius ſct̄e mr̄is eccl̓ie in die ſct̄e anunti ationis dixiſti mihi. Aue gr̄a plena dn̄s tecū bn̄dicta ⁊cͣ. Quō ergo pt̄ eſſe ꝙ ſum plena grā. nec apud filium meū dulciſſina ⁊ dilectiſſmū. nec ꝑ eū apud pr̄eꝫ celeſtē inueniā grāꝫ ꝙ fi liꝰ meꝰ liberet̉ de manibꝰ crudeliū iudeoꝝ. Sil̓r quō poteſt eſſe ꝙ dn̄s ſit mecū. cū ſtatim iam in ꝓximo dt̄ a me dn̄s meus ⁊ fi lius meus dilectꝰ tolli. Iteꝝ quō pt̄ eſſe ꝙ ſim bn̄dicta in muli eribꝰ cū ſtatim ventura ſit dies in qͣ ml̓ti de ppl̓o iudeoꝝ alta vo ce dicent. ꝙ ego ſim inter oēs alias mulieres deſpecta magis: Cui rn̄dit angelus gabriel. Confortare dulciſſima mr̄ xp̄i veꝝ eſt ꝙ te ſalutauerā cū grandi leticia. ſed nunc in tota tua grandi triſticia ꝯfiteor dulciſſima regina. ꝙ adhuc es plena grā. Sꝫ noueris ꝙ pr̄i celeſti ſic placꝫ. ꝙ ſic iſtis diebꝰ cor tuū meſticia plenū ſit qꝛ ꝯſidera iſtis diebꝰ. licꝫ filius tuus qͥ eſt fons grāꝝ tn̄ oꝑtet ꝙ ſit plenus totus amaritudine triſticiaꝝ. Et iō non mireris. ſi te ꝑmittit ꝙ ſis triſtis. Sic em̄ in ꝑſona tua ⁊ fili tui dicebant. Ieremias ꝓpheta. Tre. i. O vos oēs qui tranſiſtis per viam attendite et vidēte. ſi eſt ſimilis dolor ſic̄ dolor meo. Item dulciſſima regina ꝯfiteor ꝙ ego dixi dn̄s tecum veꝝ eſt ꝙ dilectus filiꝰ tuus tecū eſt. tecum erit ſꝑ ꝑ dulcedinē ſingularitatis tn̄ oꝑtet ꝙ iſtis diebꝰ tollat̉ a te corꝑaliter ꝑ amaritudinē dulciſſime paſſionis ⁊ amaritudinis ⁊ mortis. Et ita dictū eſt in ꝑ ſona tua helizeo ꝓph̓e de magr̄o ⁊ dn̄o ſuo helia. 4. Re. 2. No ſti ꝙ hodie tollat dn̄s dn̄m tuū a te. Item ꝯfiteor tibi dulciſſima ꝙ ego dixi tibi bn̄dicta tu ⁊cͣ. Et qͣꝫuis crudeles iudei dicant ti bi iſtis diebꝰ. ꝙ ſis maledicta. tn̄ ꝯfortare qm̄ ī figura d̓ te ſcrip tū ē. qͥ maledixerit tibi ſit ille maledictꝰ ꝯfortare gͦ v̓go maria iſtis diebꝰ. qꝛ cor tuū plenū erit triſticia et dolore vn̄ ſcriptū eſt Mat. 10. Gladiū veni mitte̓ in terrā. Ita gͦ oꝑtet v̓go dulciſſīa. vt ī corde tuo ſit gladiꝰ doloris ⁊ pēalitatꝭ ſic̄ d̓ te ꝓphetauerat

Symeon Lu. z. Tuam ip̄ius aīam ⁊cͣ. iſtis diebꝰ non eſt locus nec tempus ſalutandi te. ſed ꝯfortandi cum pio amore. Confor tare igit̉ celeſtis regina et voluntatē tuā ꝯforma et ſubice volun tate diuine. dicit em̄ ille magnus doctor Allexāder de halis in ſuo tercio. q. vltima. Licꝫ tꝑe paſſionis xp̄i inſenſualitate beate virginis. et in inferiore portione rōis eius fuerit intenſus dolor paſſionis ſcd̓m tn̄ portionē ſuꝑiorē rōis ẜm quā ꝯtēplat̉ di uina. et ꝯſiderauit fructus paſſionis ſcꝫ redemptionē hūani generis. Hūit etiā tunc ſummū gaudium. qꝛ fructum illū ſumme diligebat. Interim maria magdalena acceſſit ad dn̄m et dixit dn̄e mi ego tanqͣꝫ ſolicita habeo quottidie nuncios de irl̓m qui vadūt et veniūt et portant mihi mala. qͥ ꝑ pͥncipes ſacerdotuꝫ ſcribas et phariſeos tractant̉. Et ꝯſulunt te occidendum. Et ſic erat Io. ii: Colliger̄t phariſei et pontifices ꝯſilium ⁊cͣ. Ciu xp̄s rn̄dit. voca mihi dilectam mr̄eꝫ meā. que cū veniſſet et ambos ad pedes dn̄i deuote ſeder̄t dixit eis: modicuꝫ tempus vobiſcū ero anteqͣꝫ paciar a iudeis. quia tm̄ hodie et iſta nocte et ampli us ī iſta domo n̄ morabor. Tū maria mr̄ xp̄i et maria magdale na p̄ dolore cordis defecer̄t nec poterāt quicqͣꝫ loqͥ ẜ cū lacrimis et ſingultibꝰ ſuſpirabat. Finaliter ip̄e ambe ſuplicabant ꝙ non faceret in die iouis. ſcꝫ feria qn̓ta paſca in irl̓m. ſed in bethania apud eas vbi non fuiſſent niſi pͥncipes facerdotū app̄hende̓ euꝫ ſꝫ finaliter ꝯcludentes. Si n̄ dt̄ fieri. tunc ſꝑ fiat velle tuum et voluntas. Et qꝛ xp̄s illa die p̄ ml̓titudine verboꝝ ſuauiū poc cupatus fuit cum mr̄e et diſcipl̓is ſuis et maria magdalena. iō non iuit irl̓m. Credider̄t phariſei et iudei ꝙ fugiſſet ab eis et ā plius nollet venire in irl̓m. Nā ꝯgregate ſunt oēs ſcribe ⁊ pha riſei doctores legis et ſeniores ppl̓i. vt verificaret̉ verbum danie lis ꝓphete ca. 13. Aſenioribꝰ egreſſa eſt iniqͥtas In domo cayphe pͥncipis ſacerdotū: ⁊ querebāt inter ſe modū quō poſſent xp̄m caꝑe vt occiderēt. et dixer̄t quidā bonū eſt vt demus ſibi vene num. Alius meliꝰ eſt vt lapidemus eū publice vt blaſphemum Alii dicebāt optimū eſſet vt inueniemꝰ vnūqui recipiat pecu niam nr̄am et ip̄m occiderit: et nos ẜuabimꝰ manus nr̄as innoxias. Tunc dixer̄t oēs quicqͥd ſieri vultis diſponatis nō in die feſto ne forte tumultus fieret in ppl̓o. Ecce iſti maledicti nō timuer̄t offende̓ deū ⁊ timebāt tumultū ppl̓i. Erāt eī tunc tꝑis in irl̓m multi galilei ⁊ ml̓ti forenſes qͥ venerāt ꝓpt̓ paſca ꝓpt̓ ꝙ non erāt auſi caꝑe xp̄m publice. Interim ꝙ iſti maledicti ꝑſecutores xp̄i erant in ꝯſilio in domo cayphe Iudas ſcariothis cognoſcens hoc forte ex inſtinctu dyaboli receſſit tacens de bethaīa

et venit vſqꝫ in irl̓m diſcipuli alij manſer̄t cum xp̄o in bethaīa non ſcientes quid iudas maledictꝰ intenderet. ip̄e ꝓcurator col legii xp̄i erat. Ideo alij diſcipl̓i credentes ꝙ ex officio irl̓m feſti naret vt ip̄e ſepe fecit. Ip̄e em̄ iſta vice falſe ad irl̓m greſſus direxit vt faceret hāc mercanciā ſcꝫ vt venderet xp̄m dn̄m ſuū Et cum intraſſet in locum vbi erant oēs ꝑſecutores xp̄i in ꝯſilio cō gregati. ſtatiꝫ ex abrupto dixit eis: qͥd vultis mihi dare ⁊ ego vobis ⁊cͣ. O latro peſſime qͥs te mercatorem fecit. non magr̄ tuus ſed tua auaricia et tua maledicta cupiditas. qͥs te induxit fa cere huiuſmōi mercanciā non niſi tua malicia. quis te induxit p̄ cium ponere tuarum mercenariaꝝ in voluntatem emenciū. certe non niſi tua falſitas. oīa iſta non didiciſti in ſcolis magr̄i tui dn̄i noſtri ih̓u xp̄i. ſed docuit te magiſter tuus dyabolus cunis diſcipulum te feciſti certe dyabolus fecit te latronē vt faceres ſic̄ faciūt fures et latrones. qui vt cito ſe expediant de rebꝰ furtis ponunt precium in voluntatē ementis. Sic tu latro peſſime feci ſti vt cito expedires te de xp̄o quem vendere ꝓpoſuiſti. Poſuiſti p̄cium in voluntate inimicoꝝ ſuoꝝ. qui volunt euꝫ emere vt oc cidant. O quale foꝝ gloriam celoꝝ. et vitam beatoꝝ ꝓ tanto vendere p̄cio: Ex illi ꝯſtituerunt ei triginta argenteos quorum quilibet valebat decem denarios vſuales. Et ſic hūit ꝙ quere bat ſcꝫ tricentos denarios recte quantū valebat vngentū p̄cio ſum quo maria magdalena vnxit xp̄m vt ſupͣ. Et recepta pecu nia queſiuit oꝑtunitatem quō xp̄m traderet. Exinde pͥncipes ſa cerdotum tunc querebant oꝑtunitatem. quantū ad locum. quā tum ad tempus quō xp̄m caꝑent. vbi non eſſent turbe. Et iō ordinauerunt cum iuda vt traderet eum de nocte in loco vbi n̄ eſſet ppl̓s. Omaledicte iuda. vnde tibi tanta crudelitas. vt tam pro modico precio vendis magiſtrum tuum. qui te fecit apoſto lum ſuum et procuratorem ſuum. et ſe et vitam ſuam. ⁊ apoſto los ſuos tibi commiſit. Sis ergo tu maledictus cum oībus falſis procuratoribꝰ. Caueas ergo tibi xp̄iane. non calefacias cor tuum incendio auaricie. alioquin tu eris ſocius iude proditoris et grauiter punieris cum eodem. et cum archor. Ioſue. 7. et. 8. Et filius ſamuelis. qui propter auariciam eoꝝ ꝑdiderunt iudi catū Ro. 8. Ibi. et declinauer̄t poſt auariciā. acceper̄tqꝫ mūera ⁊ ꝑnerter̄t iudiciū. Cū ſaule. qͥ cupidus cuꝫ rebꝰ ſamalech ꝯtra p̄ceptum dei regnū perdidit. 1. Re. 15. Cum ieſi qui recepit p̄ci um. ananiā ꝓ liberacōe lepre. et ipſa lepra verſa eſt in eum 4 Re. 5. Et licet omnes illi et plures alij grauiter propter auaricium ſunt puniti Et multi ꝓpt̓ diuicias ꝑier̄t. i. Ethi. Tn̄ vt dr̄

Iere. 6. A minori vſqꝫ ad maiorem om̄es auariciā ſtudēt et a ꝓ pheta vſqꝫ ad ſacerdotē cuncti faciūt dolum. Et Iere. d. Amīori vſqꝫ ad maximum oēs auariciā ſequunt̉. De auaricia videtur ꝑ alanū ꝑte plua ca. 40. an̄ medium et. 12. qꝛ ſocrates non pn̄t ſimul ſtare v̓tutes ⁊ auꝝ. Sed diceret quis ex quo xp̄s ſciuit iu dam ꝓditorē quare tūc paſſus eſt eū ī ꝯſortio ſuo. Rn̄det Auꝙ hoc fecit duplici de cauſa. Prima vt implerent̉ ſcripture. optebat em̄ eum mori ꝓ redempcōe hūani generis. Et iō ẜm debi tum iuſticia hūit ſuſtinere illū ꝑ quem ſua mors erat ꝓcuranda Lu. vltimo. Nōne oꝑtuit xp̄m pati: et ſic intrare gl̓iam ſuam Alia cā eſt vt daret nobis exemplū vt nemīeꝫ a ꝯſortio ⁊ a cō munione eccl̓e repellamus niſi ſit publice infamatus ſeu denunciatus. De ſero in die mercuri ſcꝫ feria qͣrta venit iudas de iheruſaleꝫ in bethaniā. ⁊ ſuſcepit eū dulciſſima mr̄ xp̄i amore filii ſui. qꝛ videbat̉ ſibi ꝙ iudas diligeret filiū ſuum ſingulariter. et iudas fraudulenter inclinat ſe an̄ ꝯſpectum matris xp̄i. vt vide ret̉ plus alijs venerari v̓ginem gl̓ioſam. Et qꝛ multū cognitus erat inter phariſeos ⁊ pͥncipes ſacerdotū. dixit mr̄ xp̄i: iuda mi dilecte cōmendo tibi filium meum. Et iudas rn̄dit ei ſuꝫ totus ſuus ꝙ hodie ꝓbaui ꝑ effectum. qꝛ hodie tota die laboraui. tota die ſedens iram ⁊ rancorem phariſeoꝝ quem ꝯtra eū hūer̄t veniat irl̓m qn̄ vult totum ꝑ me ꝯcordatū eſt. O fraudulenta locutio neſciebat mater xp̄i. ꝙ agnum innocentē cōmendauit lupo. ſed iudas qͥ fraudulenter locutꝰ eſt. neſciebat qͥd diceret qꝛ ore dicebat ſe eſſe dn̄i noſtri ih̓u xp̄i. ſed tamen in facto erat totus dyaboli. Nihilominus xp̄s. cui oīa maīfeſta ſunt. noluit pct̄m iude maīfeſtare. ſed in caritate cenauit. cum eo. cum matre et diſcipulis ſuis. et ad maiorem caritatē demonſtrandā. vt iudas peniteret a malo ꝓpoſito. Poſuit iudā in cena. in medio ſui et matris. Et iō hic non habet locum regula illa. q̄ dicit Ethi. 2. Ꝙ virtus in medio ꝯſiſtat. ymmo oꝑtet. ꝙ totum dicat̉ op poſitum. qꝛ ibi vnum extremū eſt xp̄s fons virtutis. aliud extremum eſt mater xp̄i. fons pietatis. ſed in medio eſt iudas. fōſ crudelitatis. perdicionis et impietatis. facta cena ſurgunt oēs et gracias dicto. iuit chriſtus ſeorſum ſolus ad orationem. alij vero diſcipuli conſolati per iudam ſimul ſederunt Et chriſtus to tam noctem duxit in ſomnem vſqꝫ in diem iouis. que aput xp̄i anos. dicitur feria quinta. et collocucōes quas habuit chriſtus in illa nocte cū ſua matre. Et cū maria magda. ponit lōge lateqꝫ ſupͣdictꝰ cardinalis qͣs ego breuitatis cauſa ꝑtrāſeo ⁊ In die iouis ſcꝫ feria qn̄ta erat xp̄s adhuc in bethania cum diſcipulis

ſuis et matre. tunc quaſi hora prandi dixer̄t ad eū petrꝰ ⁊ ioVbi vis paremus tibi comedere paſca. ſcꝫ agnū paſcalē: Oꝑte bat em̄ ẜm legem. Exo. 12. Ꝙ iudei illa die ad veſꝑam comederent agnū paſcalem: cinctis renibꝰ. cum aſimis panibꝰ. calcia tis pedibꝰ. baculos hn̄tes in manibꝰ. cum lactucis agreſtibꝰ. et veſtināter: Dic̄ xp̄s petro et io. ibitis in irl̓m cū fueritis in por ta ciuitatis. inuenietis quendā portantē vas aque ſuꝑ humeꝝ ſuum: ſequimini eum: et cum fueritis in domo quam ip̄e intrauerit dicite dn̄o domus magr̄ dicit vbi eſt diuerſorium. i. locus ſecretus vbi manducem paſca cum diſcipulis meis: ⁊ ip̄e oſtē dit vobis cenaculum magnum ſtratum.i. aulam magnam ⁊ ibi dem ꝑate de hoc. Mat. 26. Luce. 22. Et euntes inuenerūt ſicut dixerat illis: Et qn̄ oīa ꝑata erant receſſit xp̄us de bethania ho ra veſꝑtina cum mr̄e et maria Magdalena et Maria ſalomēmaria Cleophe et martha et ceteri apl̓i erant cū xp̄o exceptꝭ pe ro et Io. qui ꝑabant cenam in irl̓m: Et iudas poſtqͣꝫ illi duo di ſcipuli miſſi fuer̄t a xp̄o in irl̓m. clam receſſit a xp̄o. ⁊ currēs ad pͥncipes ſacerdotū tractabat mortem xp̄i. Cum igit̉ ſimul tranſi rent ꝑ viam verſus iheruſalem xp̄s cum mr̄e ſeorſum incedēs loquebat̉ cum ea. ita tum remoti ab apl̓is audiri non potuit qͥd loqueret̉: Et inter alia mr̄ ait filio. Noui fili ꝙ cito aīa mea tol latur a me. quatua cito dulcedo anime mee eris amaritudo cor dis mei. Saltem tn̄ vnam graciam poſtulo a te fili dilecte ꝑmit tas me iſto ſero vt faciam tecum paſca. et iſta nocte ſim circa te. Rnſpondit xp̄s: vide mr̄ iam inſtat hora in qua nihil vel modicum habeo cogitare: niſi recominendare ſpm̄ meum pr̄i meo celeſti. ſcias ꝙ deinceps oꝑtet me vti fragilitate aſſumpte hūani tatis. et ẜm hāc non poſſum ꝯfortare te. ymmo ego pocius indigeo ꝯfortari. Et ideo ſi tu es mecum iam dolor meus videndo triſticiam tuā augeret̉. Et iō dilecta mr̄ mecum non potes fa cere paſca: Ego em̄ rogabo pr̄em meum celeſtem. ꝙ tibi mittat ꝯſilium et auxilium de celo. Inter que verba cadit mr̄ doloroſa in terram predolorē. et concurrerunt matrone confortantes eam Et ecce chriſtus dimittit matrem nec ei amplius loqui poteſt vnum verbū predolore quo matri doloroſe ex fragilitate aſſūpte humanitatis compaciebatur. Et ecce manſit mater triſtis cū alijs mulieribꝰ. Et chriſtus feſtinus venit ad locum vbi paraba tur paſca. Sed heu qualis dolor cordis iam amborum dum ma ter ſeparatur a filio et filius a muliere. ſponſus a ſponſo. ⁊ ſpō ſus a ſponſa. Hinc omni anno conſueui dicere de tribus ſtudentibus. Qui ſimul ab vniuerſitate receſſerunt ad partes

natales. Et dum in itinere debebant ſe ſeparare ex quo nō fue runt de vna patria. dixit primus ath. qualis dolor eſt ſeꝑatio amici ab amico. Dixit ſcd̓us maior eſt aīa a corꝑe. tercius maxi mus eſt aīa a deo. His ꝯſideratis ſimul intrauer̄t ad monaſte rium. mulieres reuerſe ſunt bethaniā: xp̄s cū iam eſſet in cena cum oībꝰ diſcipulis ſuis ꝑiter ⁊ iuda ſcariothis. Primo anteqͣꝫ incepit quicqͣꝫ manducare. et bn̄dictiōe facta dixit. Lu. 22 De ſiderio deſideraui hoc paſta manducare vobiſcum anteqͣꝫ paciaEt nota ꝙ xp̄s multa fecit in cena. p̓mo anteqͣꝫ eſſent īpleti ſurrexit in ſignum abſtinencie et tꝑancie. Scd̓o p̄cinxit ſe lintheocandido in ſignum caſtitatis et ꝯtinencie. Tercio: fudit aquā in peluim in ſignū caritatis et gr̄e. Quarto: flexit genua. pͥmo an̄iudam in ſignū humilitatis ⁊ pacientie. Qn̓to fuit reuerſus ad cenā in ſignum reꝑacōis pitatis et miſerie. Sexto docuit diſcipulos ſuos multa. In ſignum ꝙ ip̄e eſt doctor veritatis et ſapiencie. Septimo ꝯſecrauit corpus et ſanguinē ſuū. In ſignū ꝙ ipſe eſt tota nr̄a refectio felicitatis et gl̓ie ꝓpter mittens aliqua de his. Dico pͥmo ꝙ xp̄s in iſta cena lauit pͥmo iude pedes. flectē do genua ſua humiliter corā eo. Et licꝫ iudas ꝑmiſit ſibi lauare pedes xp̄m. non tn̄ voluit placare. qꝛ ſemꝑ cogitabat quō ip ſum poſſet ponere in manibꝰ iudeoꝝ. qui querebant eū occide De lotione pedum cui xp̄s pͥmo lauit. doctores ſunt ꝯtrari. Et theophilus ⁊ Criſo. tenent ꝙ an̄ lauit pedes ꝓditoris. deīde pe tri poſt alioꝝ vt dic̄ alanꝰ in plāctū ecc̄te ꝑte pͥma articulo. 5 Ibi nouum pͥuilegiū. Origenes. ꝙ vltimo venit ad petꝝ qua ſi minus lotura pedū indigentē. Aug. dic̄ non ita intelligendū quaſi aliquibꝰ iam lauiſſet. et poſt eos veniſſe ad petꝝ. Intelligendū eſt ꝙ ab illo cepit. qn̄ ergo pedes lauare cepit venit ad eū a quocepit. ſcꝫ petꝝ p̄ſuppoſita oppinione ꝙ xp̄s pͥmo lauit iude pedes. in hoc xp̄s demonſtrauit ſuā ſuꝑhabundantiſſimam caritatē quā docuit dicens. Orate ꝓ ꝑſequentibꝰ vos. Cauſa aūt quare apl̓i eſtimabāt ꝙ rōnabiliter inciꝑet a iuda fuit iſta quia iudas fuit ꝓcurator. ⁊ ex officio frequenter ſurgebat ⁊ ibat hic inde. vt neceſſaria ꝓcuraret. Et iō cogitauer̄t apoſtoli ali ꝙ in eo inciꝑet ꝓpter hoc vt poſſet intendere his que pertinebāt ad officiū. Et cum pedes lauiſſet iude venit ad petrum qui videns ꝙ iudas non recuſauerat. doluit intra ſe. quia ſibi videbat̉ mag na preſumptio ꝙ ipſe permittebat ſibi chriſtum lauare pedes. Et iō dixit petrus. Io. 13. Tu dn̄e mihi nō lauas pedes: quaſi diceret. Abſit hoc a me. Cui xp̄s. Si n̄ lauero te. n̄ habebis ꝑteꝫ mecū. Et ītendebat xp̄s n̄ ſolū d̓ locōe materiale pedum corꝑis

ymmo etiam magis de lotione pedum ſpūalium affectionū cor dis. que ſunt pedes aīe. Rn̄dit petrus anteqͣꝫ velim ſeꝑari a telaua non ſolum pedes ſed etiā caput. Dic̄ vuilhelmo in rōnali diuinoꝝ ꝑte ſexta. Vbi ait de qn̓ta feria et locōe pedum. ꝙ tres ſunt cāe quare dn̄s voluit lauare pedes diſcipl̓oꝝ. pͥmo ꝓpter ſignum dilectionis. Scd̓o in exemplum hūilitatis. Terci rōne. miſterij. qꝛ locio pedū ſignificat lotionē affectuum. Et nota ꝙ xp̄s lauit diſcipl̓is pedes magna et ꝓfunda nimis fuit illa hu militas. ꝙ dei filius ſe inclinauit ad terrā et diſcipl̓oꝝ ſuoꝝ ſim pliciū ⁊ miſticoꝝ ſanctis ſuis manibꝰ lauit pedes veriſil̓r lutoſoſ quia diſcalciati incidebant vt dic̄ Nicolaꝰ de lira de hoc loquēſ Bern. dicit exclamādo. O mira pietas. O noua ⁊ audita humilitas xp̄s dei filius felox ad fundendū ſanguinē de pura et in temerata v̓gine. natus rex regum ⁊ dn̄s dn̄anciū an̄ diſcipl̓os referenda genua flexit. humil̓ et ꝓcliuis pedes eoꝝ lauit. Subdit qͥd tibi videt̉. O hō quicūqꝫ es quem ita accendit. quē ſuꝑ bia ſuꝑat. qͥd tibi videt̉ de creatore tuo. ecce pos lauit pedes di ſcipulis. ⁊ tu dedigneris reconſiliari et hūiliari fr̄ibꝰ offd̓ſis ī qͦ ſuꝑbiā dyaboli. ſequeris et xp̄i hūilitatem ꝯtemnis de hoc ⁊ ad ꝓpoſitum vn̄ Anſb̓. loquens dic̄. hoc humilitatis ⁊ manſuetudinis ſpecl̓m intuere. O hō et iude dn̄m ih̓m tremendum iudicem viuoꝝ et mortuoꝝ ante pedes pauꝑculoꝝ diſcipl̓oꝝ ſe in curuantem. et diſce ex hoc. qua mitis eſt et humilis corde. ⁊ cō fundere in ſuꝑbia. erubeſce impacienciam tuam. memento ꝙ ci nis es et puluis. et noli ſuꝑbe eleuari ſuꝑ te nec impacienter ex agitari ꝯtra ꝓximum tuum. Sed diceres quare dn̄s fecit iude ta lia cum. tamē ſciuit ꝙ gracias et fruſtra talia fecit. ſed hoc ad no ſtram doctrinam fecit. et nos docere voluit ꝑ hoc pacientiā etiaꝫ ad inimicos ſeruandam eſſe. et eis dilectionem facere atqꝫ bn̄ficia exhibere. vt per hoc eoꝝ iram frangamus. et maliciam eoꝝ noſtris beneficiis vitamus. Docuit etiam nos per hoc quomo do contra fratrem peccantem non deberemus cito turbari. ſed be niuole et manſuete habere ſicut dominus ſe habuit erga ſuum proditorem. Sic etiam cirius audiet noſtram correctionem. vn de. Seneca. Sene roſus eſt animus hominis. pocius vult dulcedine veſtrorum duci quā importunitate tradi. Filura locionis pedum habetur Geneſis. 18. Vbi abraham lauit pedes angelorum. Et alia. Gene. 43. Vbi ꝓcurator ioſeph lauit pedes fratrum dn̄i ſui. Et nota bene quin canone miſſe re colit̓ memoria paſſionis chriſti et generaliter oꝝ que geſta ſūt in ebdomada an̄ feſtū paſce. Etiā poſt canonē miſſe recolit̉ mēoria eoꝝ q̄ ſūt

geſta in ſabbato in die paſce. ī die aſcenſiōis. ī die penthecoſtes et ibi in canone poſt prcipiū qn̄ ſacerdos inclinans ſe dicēs. Cō municantes et poſtea. Hanc igit̉ ꝑ illā inclinatōem quā ſacerdos ſic facit ſignificat̉ inclinatio quā dn̄s fecit qn̄ lauit pedes di ſcipl̓oꝝ. Et cū xp̄us oībꝰ diſcipl̓is ſic feciſſet reuerſus fuit ad ce nam ꝑ modū teſtamēti reliqͥt eis aliqua documēta. Primo inter alia dixit eis. Ecce dedi vobis humilitatis ⁊ caritatis exemplū vt quemadmodū feci vobis ita faciatis. Vnde Io. 13. dr̄ poſtqͣꝫ gͦ lauit pedes eoꝝ. accepit veſtimenta ſua. ⁊ cū recubuiſſet iteꝝ dixit eis: Scitis quid fecerim vobis. vos vocatis mee magr̄ ⁊ do mine: et bn̄dicitis ſum etenim. Si gͦ laui ego pedes vr̄os dn̄s et magr̄: ⁊ vos debetis alter alterius lauare pedes: Exemplū eī dedi vobis vt quēadmodū ego feci vobis: ita et vos faciatiſ Scd̓o quaſi cū grandi ſuſpirio dixit eis filioli mei cito recedam a vobis: venit eī hora in qua captus. ligatus crucifixus ero. et vos me derelinquētis. fugētis ſicut oues fugiūt a paſtore: Dico eī vobis: ꝙ vnus ex vobis me tradet. Et triſtati ſūt oēs di ſcipuli: et quilibet ſe excuſauit dicens. Nunqͥd ego ſum dn̄e dicas mihi ⁊ volo. ꝙ ſtatim alij ſoci occidāt me. Et qꝛ iudas a liter rn̄dit. Mat. 26. Nunqͥd ego ſū rabi. Igit̉ xp̄us aliter rn̄dit in ſpeciali dicens: Tu dixiſti. q. d. tu dicis tn̄ ego te nō manifeſto Noluit ei xp̄s pct̄m iude maīfeſtare ad dandū nobis exē plum ꝙ pct̄a occulta ꝓximoꝝ reuelare. non decet inſuꝑ ſi petrꝰ ſciuiſſet ꝓdicacōeꝫ occidiſſet eū. iō ec̄ xp̄s noluit maīfeſtare ne impederet̉ redemptio nr̄a que ꝑ ſuā paſſionē fienda erat ⁊ etiā ſupͣ dictū eſt. fecit tn̄ petrus ſignū ioh̓i. qui ſedebat iuxta xp̄m. ꝙ peteret a xp̄o quis ille eſſet. ⁊ dixit ih̓s ſubmiſſa voce ioh̓i. tā qͣꝫ ſecretario ſuo: Cui dabo morſellū panis ille eſt qͥ me tradet. ſed caue ne alicui ſigno aliquo. vl̓ facto. vl̓ nutu pandas: et re cepit ꝓprijs manibꝰ intinctū panē: et dedit iude ſcariotis dicenAmen dico vobis: qui intinguit manum mecū in papſide hic me tradet. O maledicte iudas. ecce magr̄ tuus pͥmo lauit tibi pedes. ⁊ nulli dedit manu ꝓp̓a panē ad manducandum niſi tibi. quomodo ergo dyabolus cor tuum ita poſſedit. et ſine cau ſa vis magr̄m tuū dulciſſimū ꝯdemnare. Et xp̄s dixit tercia vi ce in communi diſcipulis ſuis: Vnus ex vobis me tradet: verū tamen. ve homini illi ꝑ quē filiꝰ hominis tradetur: bonum eſſet ei ſi non eſſet natus homo iſte. Et hoc eſt verum. quia ſi ſolum iudas fuiſſet ꝯceptus. et in vtero mr̄is mortuꝰ. Ita ꝙ nō fuiſſꝫ natus. fuiſſꝫ ſolū punitus ꝓ pcto originali in linibo pueroꝝ. ſꝫ ꝓpt̓ pct̄m mortale p̄dicatōis punit̉ accerbiſſīe ī inferno. Et ideo

bonum fuiſſet ſi natus non fuiſſet. ſed in vtero obiſſet. Vn̄ Auinde ci. dei ad ꝓpoſitū dicit ꝙ damnati plus volunt ſic eſſe quē ſimpl̓r non eſſe. Dicit magr̄ nicolaꝰ Dinckelſpichel ſermōe de octaua paſce qui incipit: Cum ſero factum eſſet an̄ mediū ẜmo nis. Et qͣꝫuis damnati erunt immortales quo ad mortē corꝑalem. hoc tn̄ non eſt ad eoꝝ votum. Ip̄i em̄ vellent mori ymmo nō eſſe ꝓpter nō ſentire. acerbitatē ꝓpter qd̓ dic̄ Apo. 9. In diebus illis querēt hoīes mortem ⁊ nō inueniēt eā. ⁊ deſiderabūt mori et fugiet ab illis. Contra hͦ dictū ponit laurenciꝰ de londo rio ſcribens ſuꝑ pͥmum ph̓icoꝝ qōe vltima ponit ꝯcluſionē talem et vnū correlariū. Tercia ꝯcluſio ⁊ rn̄ſalis. Om̄e ens appe tit ſe eſſe ⁊ ſe ꝑmanere ꝓbat̉ ꝯcluſio vt ſic correlario. Scd̓oſequi tur. ꝙ demones damnati nō appetunt et ſn̄ie dubio bn̄ appet qd̓ n̄ eſt maior peſtis qͣꝫ eſt familiaris amicꝰ Nā fortis dn̄s ⁊ bn̄ armatus non pt̄ bn̄ capi niſi ꝑ predicacōem iſtoꝝ qui ſūt ſecre tari ſui et xp̄s erat fortiſſimus. Nam dyabolus nō valēs eum caꝑe et occidere procurauit mortē eius ꝑ ſecretariū ſuū et figura tum eſt. 2 Re. 13. Abſolon interfecit fr̄em ſuum Amon in ꝯuiuio ita iudas in die cene ꝓdiit xp̄m ad mortē. Luce. 22 Manus tradentꝭ mecum eſt in mēſa. Terciū eſt qd̓ fecit xp̄s ꝑ modum teſtamēti. qꝛ panē ꝯuertit in corpus ſuū. ⁊ vinū in p̄cioſū ſanguinē: Et dedit diſcipulis ſuis dicens: Accipite ⁊ manducate hoc eſt corpus meū: Sil̓r et caliceꝫ grās agens debit eis ⁊ biberunt ex eo oēs: Et ait illis: hic ē ſanguis meꝰ noui teſta menti qui ꝓ multis effundet̉. Et ſic xp̄s eſt auctor ſacre miſſe. ⁊ inſtitutor. Et ne alij diſcipl̓i ꝯſiderarēt ꝙ iudas tradidit xp̄m noluit ſibi denegare ſacramentū xp̄s corꝑis ſui ⁊ calicē ſanguinis bn̄dicti: et accepit pͥmo dare iude. ſic̄ ceꝑat pͥmo lauare pe des. et qꝛ iudas erat in pct̄o mortali. et in propoſito occidendi xp̄m: ſtatim intrauit uidā ſathanas. ita vt ex tunc non potuit quieſcere. ymmo ne dum potuit pati xp̄m nec inſpicere nec cor rodebat̉ interius ꝙ xp̄s ſtabat taꝫ diu in cena. qꝛ videbant̉ ſibi ml̓ti dies. Et iō ſtatim ſurrexit. et iuit ad pͥncipes ſacerdotū di cens. ꝑate ⁊ lumina multa. funes ⁊ liget̉. ⁊ ꝙ nō poſſit euadere manꝰ nr̄as. ⁊ anteqͣꝫ iudas ſurgeret. ⁊ ī fine cene dixit xp̄s ad uidā: Quod face̓ vis fac ciciꝰ. hͦ nullus apl̓oꝝ intellexit p̄terqͣꝫ Iohannes euangeliſta. Credebant em̄ alij. ꝙ diceret ſibi ꝙ diſponeret cito illa que eſſent neceſſaria pro cena. ⁊ daret partem pauꝑibꝰ ſicut chriſtus ſemper habebat in ꝯſuetudine. Quartuꝫ qd̓ fecit chriſtus in cena per modum teſtamenti fuit. quia interiꝫ ꝙ iudas fuit cum principibus ſacerdotum. dixit iheſus multa

documenta diſcipulis ſuis et inter illa dulcia verba dixit eis cōi ter filioli mei ſcitote ꝙ modico tꝑe vobiſcum ſum et de hoc genimine vitis non bibam plus. donec bibaꝫ illud nouum. ī no uo corꝑe meo poſtqͣꝫ ſurrexero et habeo corpus impaſſibile et quaſi totum innouatuꝫ tunc bibaꝫ in ſignū vere reſurrectionis ſed tn̄ non bibam illud incorꝑando et ꝯuertendo ꝑmodum ali inenti in corpus meū. Et verificatum fuit qn̄ poſt reſurrectionē in irl̓m et in cenaculo fauū mellis et piſcem aſſum comedit. Et alia vice qn̄ cum diſcipl̓is comedit et bibit iuxta mare galilee. ad ꝓbandū ꝙ eſſet verus hō. et vere a mortuis reſurrexit. Inte rim inter verba xp̄i fuit aliqualis diſceptatio inter diſcipulos. quis eoꝝ eſſet maior: Quibus xp̄s rn̄dit filij mei nō ꝯſideratis ꝙ ego dn̄s ⁊ magr̄ vr̄ dedi vobis exemplum hūilitatis et cari tatis. Cōſiderate ꝙ quāto qͥs plꝰ ſe hūiliauit tāto maior erit in regno celoꝝ. et iō qͥ maior ſit vr̄m. ſit mīſter oīm Et ad ꝯfortā dum apl̓os dicit eis cōmuniter. ac ſi eſſent duodecim qͣꝫuis nō eſſent niſi vndeciꝫ eo ꝙ iudas ierat ad ſolicitandū de morte xp̄i Tn̄ p̄uidens xp̄us ꝙ loco iude debet eſſe mathias. dixit ac ſi eſ ſent duodecim. Confortamini filii mei nō derelinquatis me in cordibꝰ vr̄is. Notū vobis facio. ꝙ vos ſedebitis ſuꝑ ſedes. 12. iudicātes. 12. tribꝰ iſrl̓. Iſta ſola ꝯſolatio debuit eſſe magna cō fuſio apl̓is qn̄ poſt ſtatim in puncto neceſſitatis derelinquerunt dn̄m ⁊ magr̄m ſuum. qui tanta miracula fecit corā eis cuius vi ta erat ſummū exemplar ſanctitatis. Cuius doctrina fuit eis ſol et lux veritatis qui in puncto mortis fecit eis teſtamentū tanti amoris et veritatis caritatis et finaliter ꝓmiſit eis excellentiam regalis dignitatis et tn̄ finaliter reliquerūt eū in puncto neceſ ſitatis: Et poſtqͣꝫ locutus eſt eis oībꝰ diſcipl̓is cōmuniter loqͣt̉ cū petro ſingulariter dicens: Ego rogaui ꝓ te petre vt nō deficiat fides tua. et tu aliqn̄ ꝯuertas ꝯfirma. i. ꝯforta fr̄es tuos. Et quia oēs diſcipl̓i derelicti erant eū. igit̉ ꝯſequenter oībꝰ eis loquit̉ dicens. Mat. 26: Oēs vos ſcandalū paciemini in me.i. fidē ꝑdetis in iſta nocte. qꝛ ſcriptum eſt Zach. 13. Percutiā paſtoreꝫ et diſꝑgent̉ oues gregis. Sed petrus auditor alijs dixit. Et ſi oēs ſcandalizati fuerint in te: ego non ſcandalizabor: dicit ei ih̓us. Amē dico tibi an̄qͣꝫ gallus cantabit ī hac noct ter me ne gabis: Tunc dicit ei petrus: Si oportuerit me mori tecū nō te negabo: ſil̓r oēs diſcipl̓i dixer̄t vtꝫ. Mat. 26. Sine dubio pro tūc non fuit mentitus qꝛ ita in corde ſuo credebat licꝫ ꝓpter tinorē poſtea ꝓpoſitū bonū mutauit. ſed tn̄ hoc ꝑmiſit xp̄s fieri ꝓ meliori bono. qꝛ ſi petrus n̄ peccaſſet ip̄e fuiſſet poſtea nimis

rigidus imꝑcendo alijs pct̄oribꝰ ⁊cͣ. Cena iſt ſignificat triplicē cenam quā dn̄s nobiſcū facit. pͥma eſt ſpūalis ſcꝫ pnīa ad quaꝫ oēs inuitamur. et qꝛ oēs fere penitentes delectat̉. non eſt in vita hac maior d̓lectatio qͣꝫ ſētire ꝑ pnīam. abſolui a vinculo pec cati ſine vlla cena. nihil facit hō qd̓ ſit deo acceptū Apo. 3. In trabo ad eum. et cenabo cū eo. ⁊ ero cum penitenti. Scd̓a cena eſt ſacramental̓. que ſit in menſa altaris. in qua xp̄s ſumit̉. ad quam accedens de purificari. vt nihil ſit in eo de fermento pct̄i Tercia cena eſt refectionis eterne in qua eſt oīm bonoꝝ ſacietas psͣ. 16. Saciabor cum appuerit gl̓ia tua ad quā ꝑducat nos qui ſine fine viuit et regnat. Amen. Poſt ſalubrem viā multa documenta vt ſupͣ patuit in fine cene ſurrexit xp̄s et flexis genubus orauit cum multis lacrimis. Primo ꝓ ſe dicens Io. 17. Pat̓ clarifica filium tuū. Scd̓o ꝓ apl̓is ſuis qͥ erant pn̄tes ibi. Tercio ꝓ oībꝰ qui erant redimendi ꝑ eū. Tūc ſurrexit et grās egit ꝑ oībꝰ qui ſibi bn̄ fecer̄t. Et ẜm aliquos coram diſcipl̓is dixit. Retribuere dignare oībus nobis bona faciētibꝰ ꝓter nomen ſanctum tuum in vitam eternam. Sed ẜm aliquos dixit canticum qd̓ fecerat maria ſoror moyſi poſtqͣꝫ ppl̓s iſrl̓iticus venit ꝑ mare rubꝝ ſcꝫ. Cantemus dn̄o glorioſe. Et dicto ymno exier̄t ſimul ad montem oliuaꝝ extra ciuitatem irl̓m. Quare nō expectat iudā et capi voluit in hoſpicio. Rō eſt iſta vt oſtēderet ꝙ voluntarie pati voluit. fecit em̄ ſicut facit bonus miles qͥ ſponta nie venit ad locū certānis ſeu duelli. vt ſuam orte redderet vi tam hoīm ꝑditam. Scd̓a rō eſt. qꝛ vitare voluit ꝯtentiones et guerras. qꝛ ſi capi debuiſſet in domo hoſpicii. hoſpes ſi ꝓbus fu iſſet hoſpitem ſuū quē ꝓbum ſciuit et fide dignū cum totis ſuis viribꝰ defendiſſet. Et ſic forte aliqui de familia hoſpitis male fu iſſent tractati vna cū hoſpite. ꝑ mīſtros iudeoꝝ. hoc xp̄s p̄cauere voluit ideo a̓xiuit domum hoſpici extra ciuitatem in montem oliuarum et ad radicem montis oliuarum erat villa que dicebatur gethiami in qua erat ortus in qua intrauit ipſe cum. 11. diſcipulis ſuis. Sed queritur quare chriſtus voluit expectare iu dam in orto et non in alio loco. diuerſe ſunt rationes. Prima qꝛ adam fuit victus in orto deliciaꝝ et ibi fuit pͥncipiū nr̄e damnacōis. et iō ꝯueniens fuit vt principium ſaluacōis nr̄e eſ ſet in orto. Scd̓a rō. qꝛ ꝓpt̓ pct̄m fuimꝰ eiecti de orto ꝑadiſi. et iden ꝑ paſſionē xp̄i de porta ꝑadiſi aꝑiri. Et nos redempti xp̄i ſanguine ad pͥſtinū ſtatū reponi debemus. Et Io. 18. dr̄: Egreſ ſus ih̓us cum diſcipulis ſuis tranſtorrentem cedron vbi erat or tus: et extra ciuitatem irl̓m erat mons in valle montis planta

tauit ſalomon arbores cedinas. ⁊ inter illas arbores ſcatiebat quidam fluuius nomine cedron. ab arboribꝰ cedinis appellatꝰ Cedeon eſt genitiuus grecus pl̓is numeri latine dr̄ cedroꝝ ẜm magr̄m in ſcolaſtica hyſtoria. Qui fluuius ex vna ꝑte verſus ci uitatem hūit montem oliuaꝝ. Ex alia ꝑte verſus campū hūit or tum ville gethemani in quem xp̄s introiuit cū. i. diſcipulis ſu is: Sciebat aūt iudas ꝓditor locū illum qͣ frequenter veneant xp̄s ad locū illum: orare pr̄em ſuum celeſtē: Cū gͦ xp̄s ſtaret ī loco illius orti anteqͣꝫ veniret iudas: dixit diſcipl̓is ſuis et ait: Sedete hic donec veniā illuc ⁊ orem: quaſi diceret neceſſe habetis orare vt non ꝯſencietis temptatōi que ſuꝑueniūt vobis ex paſſionis timore. Hoc figuratū eſt Gene. 22. Vbi dic̄ abrahaꝫ Expectate hic cū aſinis ego et puer illuc vſqꝫ ꝓperantes. poſtqͣꝫ adorauerimus reuertemur ad vos: Et aſſumpto ſecuꝫ petro et duobꝰ diſcipl̓is ſuis: ſcꝫ filiis zebedei ſcꝫ iaco. mīori ⁊ Io. euāge liſta: duxit illum ad locū altiorem in latore montis: Glo. illos tres tm̄ aſſumpſit. qui gl̓ie eius in monte thabor inſpectores ī ſiſterant. vt qui gl̓ioſa viderant. et triſtia addiſcerent. ⁊ ꝙ verus erat hō in hoc ꝙ triſtat̉. Et ī hoc etiā nobis exemplū dedit vt tꝑe or̄onis debemus a turba retedere ⁊ ſecretum querere qd̓ ip̄e etiam docuit. Mat. ſexto. Cum oraueris intra cubiculum tuum et clauſo hoſtio ora pr̄em tuum: Sequit̉: Tunc cepit cō triſtari et meſtus eſſe: vt dicitur. Mat. 26. et. Mar. 19 dic̄: Ce pit pauere ⁊ tedere: ⁊ ait illis: Triſtis eſt aīa mea vſqꝫ ad mor tem. Vbi ẜm Nicolaū de lira. li vſqꝫ poteſt capi intenſiue. quia intantum intenſa fuit triſticia quantū potuit eſſe in hoīe viuo. Alio mō poteſt capi extenſiue durauit vſqꝫ ad horā mortis iſta triſticiā cauſabat̉ ex tribꝰ. Primo qꝛ oīa que pati voluit ſibi p̄ſencia fuerunt. facit ad hoc idē Io. 18. Sciens ih̓us oīa que ventura erant. Scd̓o ꝙ mors ſua fruſtra fuit pct̄oribꝰ multis. Ter cio quia deitas in eo ita ſpreta et blaſphemata erat. Et ingratitudo iudeoꝝ quibꝰ ſingulariter multa bona oſtendit. auxit inte riorem dolorem et triſticiam. Similiter auxit triſticia futura iniqͥ tas et nimia ingratitudo multoꝝ xp̄ianoꝝ: Triſtis eſt anima ⁊cͣ. Nota ẜm Ero. aliud eſt contriſtari aliud inciꝑe cōtriſtari vn̄ cum dicit dn̄s: Triſtis eſt anima mea vſqꝫ ad mortem. Anima ſumit̉ ꝓ parte ſenſitiua in qua ſunt paſſiones. non aūt in ratio ne. Nam xp̄s ẜm diuinā naturam non triſtabat̉. nec ẜm ratio nem anime ẜm quam habebat etiā ſummū gaudium. quia ſcie bat ſe redempturum genus humanum. vnde etiam nouit ſibi ā gelos collocari ꝓpt̓ ſue ruine reꝑacōem et ſāctos pr̄es in limbo

ꝓpter ſuam redemptionem. Et ſic ſola ꝑs ſenſitiua triſtabatur: Cepit tedere: Tedere inqͣꝫ ex teneritudinē nature qꝛ cum eſſꝫ iu uenis tenere et nobilis. ⁊ iam longat̉ ꝑtem noctis laborauit. ⁊ iam in valeſcente frigore ſuꝑ terram et oꝑante calore naͣli natura faciſcit̉ ꝓpter vapores deſcendentes: Contriſtari: pͥmo cōtriſtari et meſtus eſſe. Eſt em̄ hoī naturale timere mortem. Quia dic̄ magr̄ Damaſcenus. Et timor natural̓ velenti aīam diuidi a corꝑe ꝓpter eā que eſt ex pͥncipio a ꝯditore īpoſita naturale familiaritatem. Et hac naturali triſticia vere ꝯtriſtatus eſt dn̄s. Et tantomagis quanto ꝑfectior erat pax inter carnē eius ⁊ ſpi ricum dic̄ etiā. Ariſto. Terribiliſſimū oīm terribilium eſt mors. Eſt meſtus eſſe vbi ẜm Iero. ꝓpter infima membra ſua ſcꝫ ꝓpter infeliciſſimū iudā et ſcandalū oīm diſcipl̓oꝝ. ⁊ deiectionē ppl̓i iudeoꝝ. Et euerſionē miſeri irl̓em. Sequit̉: Suſtinete hic ⁊ vigilate mecū: et orate: Et recedens ab eis qͣntum adictū lapidiſ vt dicit̉ Lu. 22: ita ꝙ ab eis bene poſſet videri: ſed non audiri Et tunc ꝓcidit in faciem ſuam Iero. vt humanitatē mentis. et habitu corꝑis on̄dat: Et poſitis nudis genubꝰ ſuꝑ terraꝫ cecidit dicens: Mi pr̄ ſi poſſibile eſt tranſfer a me caliceꝫ iſtū Mat. 26. dic̄. Pr̄ mi ſi poſſibile eſt tͣnſeat a me calix iſte veruntn̄ n̄ ego volo. ſed ſicut tu vis. Fidelis aīa dicit. O diuina iuſticia īmenſa quid poſtulaſti. O infinita miſcd̓ia vbi latuiſti. Cur filiū clamantem non audiſti. Cur potenciā tuam non on̄diſti abſolū tum. O quō ſumma dilectio pr̄nalis affectus inclina aurem tuā et audi. aꝑi oculos tuos et vide maximum dolorē filii tui. Cur noluiſti nunqͣꝫ inuidus fuiſti abſit nunqͣꝫ voluiſti qꝛ dilexiſti iux ta illud Io. z. Sic deus dilexit mundū. vt mitteret vnigenituꝫ ſuum. ſed taliter qꝛ iſte modus fuit ꝯgruentiſſimus. Rndit pr̄ potui et volui. ſed illo mō vt tibi on̄derem quantū te diligereꝫ Et iſta verba tripl̓r exponunt̉. pͥmo tranſfer a me i. fac vt me non moriente mors moriat̉. hō redimat̉ et celum aꝑiat̉. Scd̓o ſic tranſeat a me. a. cito mutetur dolor mortis in gaudiū reſurrectionis vt non des ſct̄m tuum videre corruptionē incineratōis hec Au: Et cum ſurrexiſſet ab or̄onē: et veniſſet cauſa ꝯſolatio nis et exhortacōis ad diſcipl̓os ſuos: et inuenit eos dormiētes dixit petro: Mat. 6: Qui de ſua fortitudine plus alijs gl̓iatuſ fuit ſic: Non potuiſtis vna hora mecum vigilare: vigilate attē tis oculis mentis et corꝑis: ⁊ orate deuote verbis cordis ⁊ orivt non intretis temptationē. ꝑ paſſū pct̄i de cogitacō ī delecta tionē. de delectacōe in ꝯſenſum. de ꝯſenſu in opus. ⁊ ſic cadatis Spūs quidem ꝓmptus: caro aūt infirma: Ad faciendū bonum

et malum. ſeu penale ſuſtinendum. Ac ſi diceret ſcio quidē ſpm̄ vr̄m ꝓmptū fore mecum mori. ſed infirma eſt caro ⁊ tn̄ p̄ualet quare dico vobis: Violate et orate ⁊cͣ. Vel ẜm ſcolaſticam hyſtoriā: Caro aut infirma quaſi diceret ꝓmptū hūiſtis ſpūm in ꝓmittendo etiā mori ꝓ me. ſed patꝫ nunc carnis infirmitas. Ite rum ſcd̓o abijt in locum in quo pͥus orauerat. ⁊ orauit dicens Mat. 26. Pr̄ mi ſi non pt̄ hic calix tranſire niſi bibā illum fiat voluntas tua. ẜm. Iero: Si non pt̄ ſaluari genus humanū niſi ego occidar fiat ſecundum placitū tuum. Ex hoc patet ꝙ neceſ ſe fuit xp̄m pati: Et venit iteꝝ: et inuenit eos dormientes erāt enim oculi eoꝝ grauati: Oculi interiores corꝑis et triſticie. Ex teriores vigiliaꝝ longitudine: Et relictis illis ⁊cͣ. Cri. Cur eos non redarguit qꝛ ſubmerſi erant pre triſticia vt neqꝫ ſentirent pnīam eius. Sed non excitat neqꝫ rurſus increpat. vt nō ſtupe faciat ſtupefactos. Etiā in hoc dedit exemplū ꝙ non ſꝑ dt̄ p̄latꝰ arguere. ſed aliqn̄ diſil̓ari. ⁊ interdum infirmitati ꝯdeſcendere: Et relictis illis abijt iteꝝ: et orauit tercio eundem ſermonē: di cens pr̄ mi ⁊cͣ: Et factus in agonia. que dr̄ pugna que eſt inter corpus et aīam in extremis: Prolixius orabat: docens nos in a gonis ad orōis. debere recurrere refugiū. Nota circa hoc orauit tercio eundem ẜmonem ⁊cͣ. Quia vt dixi ex rōe ꝓpoſuit ſenſuali tati triſte ſupliciū. Et ideo natura vehementer tinuit. dices vt dic̄ Vilhel. Exaudi me dn̄e qm̄ benigna eſt miſcd̓ia tua ẜm ml̓ titudinē miſerationū tuaꝝ reſpicem me. et ne ſubtrahas carni mee ꝯſolacōem. Ne auertas faciem tuā a puero tuo. qm̄ tribu lor velociter ⁊cͣ. Et factus in agonia.i. a cogitatione mentis. Eſt aūt agon locus pugnantiū ī duello. Criſtus aūt fuit poſitus ī duello. qꝛ vt audiſtis ẜm voluntatē diuinam app̄hendit iuſticiā equiſſimā ẜm voluntatem rōnis obedienciā. Sed ẜm carnē miſe ricordiā ⁊ potenciā dei ⁊ ſuam infirmitatē rōne ꝓponende. Nam rō ꝓpoſuit ſibi diuinā iuſticiam in ip̄o exequendaꝫ. Et cum hoc miſcd̓iam qua poſſit alijs miſereri. ⁊ potenciā qͣ potuit alios ſauare. et ex hoc attōnitus tremebāt oīa viſcera eius ꝓpter viua citatem ſenſuū quibꝰ cauſa ꝯp̄hendit. que peſſurus erat qͣſi p̄ſen cia ⁊cͣ: Et factus eſt ſudor eiꝰ ex anguſtia agonie expectate mor tis ſic̄ guttur ſanguinis. que anguſtia de ip̄is venis extorſerat. decurrentes in terrā Glo. aꝓpinquāte morte certamē mentis nr̄e in ſe exp̄ſſit. O qͣnta fuit iſta pugna ꝙ et ſanguis non ſtillabat guttatim. ſed decurrebat in terram. Nam hoc factū ſuꝑ naturā ē cum aqua ſit inter carnem ⁊ cutem. que ſudando ꝑ poros emergit. Sd qꝛ iſte tremor vehemēs ex pugna ꝯcuſſit oīa viſcera eiꝰ

aliqualiter ſupra naturā ex nimio calore eē pori interiores oꝑie bant̉ ꝙ naturaliter videt̉ impoſſibile ſanguis miraculo ſe emanauit. vn̄ Beda ſuꝑ. Lu. Sanguis iſte fuit miraculoſus qͣntuꝫ ad modū ꝓfluencie. ſed fuit naturalis qͣntum ad modū exiſten cie. Item iſte vehemens dolor cauſabat̉. pͥmo ex app̄henſione diuine iuſticie. cui hūana natura tenebat̉ ſatis facere. Scd̓o qꝛ tener erat corꝑe qꝛ miraculo ſe ſuꝑ naturā ꝯceptus. vn̄ caro eius multū reſiſtebat. Ea em̄ que miraculoſe fiūt ꝑfectiora ſunt alijſ que naturaliter fiunt. vt dic̄. Cri. ſuꝑ. Io. Vnde dicere potuit nimium ꝑceptibilis ſū pati. nō vales. illa aūt ſūt ignominioſa obꝓbrioſa. ⁊ dura que ferre nō potero. O qͣꝫ fortis eſt vis corꝑis mei ⁊ quō mortem ſuſtinebo. Et qꝛ in tm̄ eſt pct̄m offenſiuum dei. et quō ꝓ tanta offenſione ſatiſfacere queo. cum ſit vis humanū genꝰ ꝑ me liberare iuſticia. et n̄ potēcia. Tercio qꝛ eiꝰ rō arbitraria ſūmo bono intendebat tanta erat accenſa caritate indiſplicencia pct̄i ꝙ ſūme deſiderabat placare deū. vn̄. Gloſa. Ambro. ſuꝑ Lu. Tm̄ deſiderabat et volebat ꝑficere opus nr̄e redempcōis. ꝙ coartabat̉ ex mora dilacōis. Vn̄ et Lu. 12. Dixit baptiſmo. habeo baptiſari. ⁊ quō coartor vſqꝫ dū ꝑficiatur Nam vt rō eius dicere potuit carni. O caro mea. quid refugis penā ꝓ reconciliatōe tui dn̄i. Quarto ex deſiderio pr̄m. Nam cū orauit ꝓnus cecidit in terram que vt pie credendū eſt ꝯtremuit miraculoſe ex ꝯpacientia ſui creatoris. ibiqꝫ videns deſiderium eoꝝ quo ſibi clamabat. O radix yeſſe. qui ſtas ī ſignū ppl̓oꝝ veni ad liberandum nos. O clauis dauid. qui claudis. ⁊ nemo aꝑit ſcꝫ niſi tu aꝑis. Et nemo claudit. veni et educ de carcere vinctos ſedens in tenebris. O rex genciū veni. et ſalua hoīeꝫ qͣꝫ de limo formaſti. Sed diceres quare xp̄s ſanguinē ſudauit ad hͦ poſſūt adduci qn̄qꝫ rōes. Prima ẜm Au. ad ſignandū ꝙ d̓ cor ꝑe ſuo toto qd̓ eſt eccl̓ia manatura erant ſct̄oꝝ martiria. Scd̓a eſt ẜm. Be. vt ꝑ terram ſanguinem irrigatam declaretur terre nos homines ſanguine ſuo redimendos. Tercia eſt ẜm. Gloſā quia orans pro apoſtolis ſanguinem fudit. vt declararet ſe affectum ſue precis obtinuiſſe. vt fidem diſcipulorum quos terrena adhuc fragilitas arguebat ſuo ſanguine purgaret. vt quic quid ſcandali de eius morte ꝑtuliſſent hoc totum ip̄e moriendo deleret. Quarta ẜm Gloſam. vt totum mundum peccatis mor tuum ad vitam reſuſcitaret. Ideo ſudorem ſuum ſanguineuꝫ ad terram decurrere volebat. Quinta poteſt eſſe. quia ꝓpter exceſſibilem amorem. et ardentiſſimum deſiderium quo eſtuauit pati pro noſtra ſalute. Iuxta qd̓ ip̄e dixerat: Deſiderio deſidera hͦ

paſta māducare vobiſcum anteqͣꝫ paciar. Et econtra timor humanus horreſcens mortem aduerſus amorem certabat ꝓpt̓ qd̓ dixit: Triſtis eſt aīa mea vſqꝫ ad mortem: ſpiritus quidā ꝓmptus: caro at̄ infirma. Ad ꝓpoſituꝫ querit̉ quid deſignat̉ ꝙ ho ſtia in die paſceues. mittit̉ in vinum non ꝯſecratum. Dicenduꝫ ꝙ ꝑ hoc deſignatur. ꝙ xp̄s ea die totus immerſus erat in aqͣs tribulationis. Vt figuratum fuit. Ione. i. Vbi dicit̉ tolle me ⁊ mitte me in mare. Et ideo in ꝑſona xp̄i. dicit ꝓpheta. Saluū me fac deus. qm̄ intrauerunt aque vſqꝫ ad aīmam meam. Vel de ſignat̉. ꝙ xp̄s illo die totaliter ſuo ſanguine eſt madefactꝰ. Cre do ꝙ illo tꝑe tota terra que coram eo erat. in quā gutte ceciderunt ꝯtremuit. ymmo ꝙ tota curia celeſtis fuit ꝑterrita. ⁊ āgeli ymmo vnus in ꝑſona oīm alioꝝ ꝯſolabat̉. Ideo ſequit̉: Appa ruit ei angelus de celo ꝯfortans eum: viſibilem ſe faciens plus alijs longe ſtantibꝰ dicens ẜm aliquos. Dn̄e mi rex. ad hoc in mundo natus es. vt ꝑ mortem tuam faceres pacem inter deum et hoīem. vt mors tua ſit vita et redemptio humani generis: Et confortatus ab angelo: venit tercio ad diſcipulos ſuos ⁊ ī uenit eos dormientes: oculi em̄ eoꝝ erant grauati p̄ triſticia: Antequā vlterius ꝓcedam notetis aliqͣ. pͥmo ꝙ xp̄s tribꝰ vicibus orauit. Dedit nobis formam orandi. viꝫ in virtute ſancte trinitatis ꝯtra temptacōes dyaboli. mundi. et carnis. Etiam ꝓ tanto repecit tribꝰ vicibꝰ eandem petitionem. vt on̄deret nō eſſe faſtidioſam ꝓ redemptione eiuſdem orōis corā dn̄o. qꝛ nihil ſonat dulcius in ore dei. Can. z. Sonat vox tua dulcis ī au ribꝰ meis. Item notētis. ꝙ iſta inclinatio quā fecit xp̄s ſic orādo ſignificat̉ in miſſa poſt eleuacōem. qn̄ ſacerdos inclinat ſe ⁊ can cellatis manibꝰ dic ſeu orat. Suplices te rogamus ⁊cͣ. Magiſter Nicolaus dinckelſpichel mouet hic dubiū primum. vtruꝫ dn̄s pati voluerit. ⁊ ſi ſic vn̄ venit ſibi tam vehemens triſticia. ⁊ cordis ſui anguſtia ⁊ ſudoꝝ anxietas. Pro ſolutione iſtius queſti onis. Notandū ꝙ ſic̄ in xp̄o eſt duplex natura. ſcꝫ diuina ⁊ hu mana. ſic in eo eſt duplex voluntas. ſcꝫ diuina ⁊ hūana. Scd̓o notandum ꝙ ſic̄ in nobis ſit et in xp̄o eſt ẜm humanā naturaꝫ duplex appetitus. Primus eſt ſenſitiuus qͥ eſt ſolū reſpectu ſen ſibiliū delectanciū ⁊ ꝯtriſtancium. Aliꝰ eſt appetitus rōnalis qͥ dr̄ voluntas. Et adhuc dupl̓r ꝯſiderat̉. Vno mō vt nat̉a ſcꝫ ī quantū ſimpl̓r et abſolute in aliquid fertur. voluntarie tanqͣꝫ in ſcd̓m ſe bonum. Vel nolitarie fert̉ in aliqͥd tanqͣꝫ in ẜm ſe ma lum. Et ſic vocat̉ voluntas. vt natura. Alio mō ꝯſiderat̉ vt ar bitraria. ſcꝫ in quantū in aliquid fertur voluntarie vel nolitiue

cum quadam comꝑatione ẜm qd̓ res illa habet bonitatem. vel maliciam ex ordine ad aliud. Et ſic vocat̉ voluntas vt arbitraria. ſeu voluntas vt rō. Ad queſtionem gͦ ꝓpoſitam dr̄. primo ꝙ xp̄s dn̄s diuina voluntate voluit pati et mori. qꝛ ẜm iſtam ē vnum cum pr̄e et ſpūſancto. Et gͦ ſic̄ tota trinitas voluit chriſtum pati et mori ita et xp̄s hoc voluit. Ideo dic̄ magr̄ di. vltima. i. ꝙ tota trinitas voluit ꝙ xp̄s pateret̉. Scd̓o dr̄. ꝙ xp̄s vo luntate ſua humana. ꝯſiderata vt arbitraria ſeu vt rō voluit pa ti et mori ꝓpter nr̄am liberacōem Voluntas em̄ dei erat ꝙ chri ſtus pateret et moreret̉. Non qꝛ illa mors ⁊ paſſio xp̄i bona eſſet abſolute ⁊ in ſe. ſed qꝛ erant ꝯgruentiſſima. media. ad hūanā ſalutē ꝓcurādā. Voluntas aūt xp̄i vt rō ꝑfectiſſime ꝯformis fuit voluntati diuine. Igit̉ ip̄e dn̄s talia pati voluit et hoc vo luntate ⁊ rōe. Teccio dr̄ ꝙ ẜm voluntatem. vt natura ⁊ ẜm ſen ſualitatē talia pati refugiebat diſpenſatiue. Nā filius dei ante paſſionē ſuam ꝑmiſit carni agere et pati que ſunt ei ꝓp̓a. Et ſimiliter ꝑmittebat oībꝰ viribꝰ aīe pati que ſunt eis ꝓpa. ſed ſen ſualitas naturaliter refugit dolores ⁊ corꝑis leſione. Sil̓r volū tas vt natura. ſcꝫ in quantū offert̉ ei res ẜm ſe et abſolute con ſiderata. repudiat ea q̄ nat̉e ꝯtraria ſunt ⁊ q̄ ẜm ſe mala. Sed paſſio de ꝓpinquis imminens fuit talis. ſcꝫ ꝯtraria ſenſui corꝑiſ xp̄i. ⁊ toti eius nature. et ip̄ius ineſtimabiliter leſiua. Igit̉ ſen ſualitas xp̄i et ec̄ eius voluntas. vt natura. ſic vehementer fugi er̄t. horruerunt. ⁊ pauer̄t tam amaram paſſionem. ſimiliter et mortem. Hec eſt ſentencia et intencio ſancti. Tho. in. 3. ꝑte ſūme queſtione. 19. Etiā dat exemplū de hoc. Nam in viatore puro hoīe ſenſualitas. aut etiā voluntas vt natura refugit naturalit̓ et horret ſenſionē vulneris. aut viſionem tanqͣꝫ malam ẜm in ſe inquātū abſolute ꝯſiderat̉ ſub rōne leſiue. ⁊ ſine relacōe in ali quem bonū finem qualiter ſenſus ⁊ voluntas vt natura ꝯſiderat illa voluntas aūt. vt rō elegit ⁊ vult eandeꝫ ſectione ⁊ vſti onem. ⁊ amaraꝫ potionem. non ſub abſoluta rōne relatiue ip ſius in bonū finē qui ꝑ tale mediū attingit̉. vtpute ꝑ ſanitatem ꝯſeruandā. aut recuꝑandā. Sil̓r mr̄ hn̄s ꝑuulum infirmū vult vt ſectet̉ a medico ꝓpter ſanitatē ⁊ rogat viuo ſolariat eū. ⁊ tn̄ fortiſſime dolet ⁊ triſtat̉. d̓ illa pueri ſectione. eo ꝙ ſit ꝑuulo do loroſa. ſit in xp̄o dn̄o. intelligendū eſt reſpectu paſſionis ſue. ⁊ hoc igit̉ forti reluctacōe ſenſualitatis ꝑ quē mittebat̉ age̓ et pa ti ẜm ſuā naturā. ⁊ ex maximo horrore mortis. et vehemētia ac anxietate ip̄ius ꝓpter intollerabile malū tam grauis paſſionis

de ꝓpinquo imminentis fiebat. vt ſudaret ſanguineū ſudorem itaqꝫ tum honore ſudoris exiret etiā aliquid de ſanguine ip̄m ſu dorem tingentem. vel vt aliqͥ volunt ſuꝑnaturaliter factū eſt vt ſanguis ꝓ ſudore exiret. vt ſic xp̄s dn̄s qui in toto ſuo corꝑe ſu dauerat iā inciꝑet ſanguinē ſuū non in vna ꝑte corꝑis tm̄. ſed generaliter in toto corꝑe fundare ꝓ ſalute tocius ſui corꝑis miſtici. qd̓ eſt eccl̓ia vniuerſalis ⁊cͣ. Queſtio ſi dn̄s illa ⁊ ita voluit vt dictū eſt. Quare gͦ orauit pr̄em vt aufferret ab eo calicem. Rn̄det̉ ꝙ orō eſt notificatio quedā et exp̄ſſio deſiderij ornatiDn̄s gͦ orat ⁊cͣ. pͥmo vt illa orōne expͥmeret deſideriū nō qui dem voluntatis libere. qꝛ non deſiderauit auferri a ſe calicem. ſꝫ ymmo voluit eū bibere. Sed iō orauit vt expͥmeret deſiderium voluntatis ſue. que deſiderabat. oblationē calicis.i. paſſionis qͣꝫ naturaliter horruit. Et ꝑ hoc on̄dit veritatem humane ſue nature. Scd̓o orauit ꝓ oblatione calicis iō vt per hoc nos doceret ꝙ imminentibꝰ nobis ꝑiculis poſſumus ⁊ debemꝰ dn̄m frequē cius et attenciꝰ exorare. vt flagella iracūdie ſue dignet̉ a nob̓ auertere. Sic em̄ fecit qui eſt caput nr̄m. qꝛ vt diſcipl̓is ſuis di xit: Triſtis eſt aīa mea vſqꝫ ad mortē ſeceſſit ad orandū ⁊ dixit pr̄i. ſi fieri pt̄ tranſeat a me calix iſte. Nichilominꝰ tn̄ ſi flagella oblata non fuerint debemꝰ ea ip̄ius exemplo pacient̉. gͣtan ter. ⁊ viriliter cū om̄i ꝑſeuerantia tollerare. Teccio iō vt nobis on̄deret ꝙ hoībꝰ licitū eſt ẜm naturalē affectū. vt velle aliquid qd̓ deus nō vult. Sic em̄ ip̄e ẜm naturalē affectū. vt an̄ dictuꝫ eſt. voluit et orauit. vt non pateret̉. ⁊ deus voluit vt ip̄e pate ret̉. Et ſic ẜm ſenſū et voluntatem vt natura voluit pati. ⁊ paſ ſionem refugiebat. et deus voluit vt pateret̉. Et ſic naturali afectu voluit ꝯtrarium voluntati diuine quo ad volitū. Igit̉ nob̓ etiā hoc licꝫ. ꝙ oīs ip̄ius xp̄i actio nr̄a eſt inſtructio. Arto ꝑ illā orōem ⁊ aliam circa eā facta. on̄dit nobis ꝙ voluntatem nr̄am vt eſt rō et eſt deliberatiua debemus ꝯformare diuine voluntati in volito ſcita. et cognita ip̄a voluntate diuina. et dēmus totuꝫ affectū nr̄m in oībus illi ſubiicere. Ita ꝙ quicqͥd petimus boni a deo nobis largiri. aut aduerſi remoueri ſꝑ totum diuine volūtati et diuine diſpoſicōi plenarie cōmittamus vt ip̄e dn̄s in ill̓ faciat ſicut ſue voluntatis eſt. Et ſic̄ ſcit bonum eſſe ad ſui hono rem et nobis ꝓficere ad ſalutem ⁊cͣ: Poſtqͣꝫ aūt tercio venit inue nit eos dormientes: ⁊ ait illis vt dicit Mar. caº. 54 Dormite iam ⁊ requieſcite. Et dicunt aliqui ꝙ ip̄e dn̄s licꝫ non ponat̉ ī textu euangelioꝝ ꝯdeſcendit humane fragilitati. et dormiuit

aliquantulum in medio diſcipl̓oꝝ ꝓpe oliueti. Et allegāt auctoritatem. Gen. 7. Vbi iacob dormiuit cum fugit a facie eſau in ſermone āgeli pacis amare flebant ⁊ ꝙ ſuppoſuerit capiti la pidem. O maria virgo mr̄ vbi es modo. Ecce filius tuus rex ce li et terre ꝓtego ſeu tecturam habet celum ꝓ lecto. nudam terraꝫ ꝓ ceruicali.i. ꝑcuſſio capitis credo lapidem: Cum gͦ vndecim di ſcipuli aliquantulum dormiuiſſent excitauit eos dicens. ſufficit em̄ ꝙ vſqꝫ huc requieuiſtis: ſurgite filii mei ſurgite: ecce aꝓpin quat hora in qua filius hoīs tradet̉ in manus pct̄oꝝ: Surgite eamus obuiam ꝓditori. et ꝑſecutoribꝰ. vt non timentes et latitantes nos inueniant. vt cognoſcant paſſioneꝫ meā omnino voluntariam fore Io. 18. Sciens ih̓us oīa que factura erant ſu ꝑ eum ꝓceſſit eis obuiam: et adhuc eo loquēte: ecce veniebat iudas cum magna multitudine armatoruꝫ quos dederant ſibi principes ſecerdotum cum. gladius. fuſtibꝰ et lucernis quibus di xit iudas anteqͣꝫ exiret ciuitatem irl̓m ad querendum chriſtum parate funes ad ligandum. gladios ad occidendum. omnes di ſcipulos. ſi voluerint eum defendere caueatis. ne a vobis effugi at. ligate collum ſuum. et brachia. et in medio corporis ſui. vt nullo modo poſſit effugere manus veſtras. Timebat em̄ iudas ne chriſtus vellet fugere ſicut fecerat alia vice quando per medi um illorum ibat in monte. vbi eum precipitare volebant. Lu14. Et etiam in templo qn̄ euꝫ lapidibꝰ obrui diſponebāt Io. octauo. Adunxit iudas ſumite vobiſcum. arcus cum ſagitis acutis. quia diſcipuli eius fugere voluerint vt eos ſagitando occidatis. Dico veraciter. ſi vnus tantum diſcipulorum euaſe. rit hac nocte. totam populi multitudinem aduerſus eos. nos concitabit ꝙ vi ex manibus veſtris per vulgum eripietur. Igitur caute ambulate. vt omnēs diſcipulos cum eo occidatis. vl̓ ſaltem capiatis. O latro deſperate. es eī ſimilis lictori deſꝑato qͥ poſtqͣꝫ ſemel homicidium perpetrauit amplius perpetrare non timebit. Quid hy qui oues ſunt fecerunt ꝙ eos mori deſideraniſi ꝙ tua voluntas deſperata vbiqꝫ ſe demonſtrat: Et quia Iacobus ſimilis erat chriſto. timebat iudas ne in capiendo er rarent. Vnde dedit eis ſignum: dicens: quemcunqꝫ oſculatus fuero ipſe eſt. Tenete eum: et ducite eum caute dicit Auguſti. Quid turba multa ad querendū vnuꝫ quid armati ad q̄rendū inermem. quid nocte ad querendum. cottidie docentem in templo. Figuratū hoc fuit. 1. Re. 24. Aſumens ſaul tria milia viroꝝ ad inueſtigandū dauid: Cuꝫ aūt aꝓpinquauer̄t ih̓u dixit

eis ih̓s: quem queritis. At illi clamādo dixer̄t: ih̓m nazarenū querimus: Et dixit eis ih̓us: ego ſum: ⁊ ſtatim oēs retror ſum cecider̄t in terrā: Suꝑ quo dic̄. Au. Vbi nunc militū choors. vbi terror ⁊ munime armoꝝ. vna vox turbā ſodijs ferocē armiſqꝫ terribilē. ſine telo vllo. ꝑcuſſit. repulit. ⁊ ſtrauit. deꝰ eī latebatur in carne. ⁊ qͥd iudicaturus faciet. qui iudicandꝰ hoc fecit. qͥd regnaturus poterit. qui moriturus hoc potuit ꝓpter hͦ aūt dn̄s ſuos aduerſarios oēs oīpotentis virtutis ſue verbo qͣ ſi grandi quodā tonitruo ꝓſtrauit in terrā vt ex hͦ noſcerēt qm̄ nihil poſſent adu̓ſus eū niſi quantū ip̄e eis ſponte ꝑmitteret. Sepe em̄ pͥus temptabāt eū app̄hendere ⁊ occidere. ſed n̄ potue rūt. qꝛ non dū venit hora eius. Anſ.. O bone ih̓u nō defenſionis cauſa feciſti. ſꝫ vt cognoſceret hūana p̄ſumptio nihil poſſe ſe aduerſū te. niſi quantū ꝑmitteret̉ a te: Et qͣꝫdiu iacuer̄t in ter ra ꝓſtrati dn̄s nō receſſit de loco: ſed in eodē loco māens: Cum ſurrexiſſent de terra: Iteꝝ interrogauit eos dicens: quē queritꝭ qͥ dixerunt ih̓m nazarenū: Non em̄ eum ꝯgnoſcere poterant. nec caꝑe donec ip̄e vellet. Et ꝓpter hͦ ſubdit̉: Dixi vobis quia ego ſum. Et tūc hūerunt ip̄ius noticiā. ⁊ capiendo eū licenciaꝫ ꝓpter qd̓ Sequit̉: Si gͦ me queritis ſinite hos abire. q. d. Sic do vobis licenciā me capiendi. vt tam meis diſcipl̓is nō faciatis. aliqͥd mali vt impleret̉ ẜmo quē dixit Io. 18: qꝛ quos dediſti mihi. non ꝑdam ex eis quenqͣꝫ: Tunc iudas acceſſit et dixit: Aue rabi: ⁊ oſculatus eſt eū: Salutauit vt diſcipl̓us. ⁊ inſidia tor erat ocultus. Iere. nono. Pacem cum amico loquitur. ⁊ oc culto ponit eis inſidias. Bernhardus. O infelix ſignum vbi per pacem bellum. per oſculum homicidium. per ſalutationem innocentia condemnatur. Figura huius habetur. primo. Regum. viceſimo capitulo. Ioab tenuit mentum amaſe dicens. mifrater ſalue quaſi volens eum oſculari. et cum gladio oculte interfecit eum amaſor amaſe. et corripitur penultima vt dicit. kaco. Et alia figura machabeorum. tredecimo. Legitur ꝙ triphon princeps loquebatur. cum iuda machabeo verbis pacificis in dolo et ſic comprehendit ipſum. erat enim conſuetudo iu deorum oſculari ſenuicem. cum amicus venit ad amicū. Ad ſignificandum ꝙ ingreſſus erat pacificus. ſcd̓o. Corinteorum. vl timo. Salutate inuicem in oſculo ſancto propter qd̓ inſtitutum eſt. ꝙ ſacerdos oſculatur altare. cum accedit ad miſſam. Sed vi de oſculū in miſſo ſignificat̉ qn̄ pꝰ eleuacōeꝫ cācellatꝭ māibꝰ ſacͣ dos orauit dicēs Supplices te rogamꝰ. oſculat̉ altare. qd̓ oſculū

ſignificat ec̄. ꝙ pax eſt facta inter deū et hoīem. ꝑ paſſionē xp̄i Item heri in die Iouis agnus dei cantabat̉. ſed negabat̉ pax in ſignū hodierne tradicōis. qd̓ factum eſt ꝑ iudam. Sequit̉: Et dixit illis ih̓s amice ad quid veniſti: O magna pietas dei. ꝓdi torem amicū vocat. Erat em̄ xp̄s amicus iude affectu. ſi tm̄ penituiſſꝫ. Subiunxit xp̄s: Iuda oſculo tradis filiū hoīs. q. d. no minis tui. ⁊ mee familiaritatis recordare. ⁊ reuoca amicū tuū a tanto ſcelere ꝓdicōis. Ecce iudā terruit. nec auerſus eſt a ſua via mala. ſed nec t̓ba quā ꝓſtrauit. Sed qͣre hūc et hāc terruit rn̄dit. Cri. Ne quis dicat. qm̄ ip̄e iudas ad hͦ induxit. vt ip̄m occiderent. ſeip̄m in manus eoꝝ tradēs. vn̄ ⁊ maīfeſte eis oſtē dit oīa que ſufficiebant eos reuocare ab eoꝝ malo ꝓpoſito. ſed nec maieſtas miraculi. nec pietas bn̄ficii eos reuocauit. Querit̉ ad qͥd indigebāt ſigno oſculi cū facies xp̄i nota fuit ꝑ totā iude am. Ad hͦ dici pt̄ dupl̓r ẜm. Orige. Vno mō qꝛ due forme fue runt in xp̄o. vna ẜm quam eū oēs videbāt. Aliā ẜm quā traſ figuratus eſt in monte corā diſcipl̓is. Alio mō qꝛ vnicuiqꝫ aꝑe bat xp̄s ẜm qd̓ erat dignus. ſic̄ de manna ſcriptū eſt. ꝙ hēbat ſaporē ad oēm vſum ꝯuenientē. ſic etiam verbū dei n̄ ſil̓r oībꝰ appet. Tercia ẜm. Cri. magis ad lr̄am dr̄. ꝙ qꝛ multociens ab ip̄is detentus ꝑtranſit. neſcientibꝰ eis. ⁊ iā indigebat ſignoTunc acceſſer̄t ⁊ manus iniecer̄t in ih̓m. et tenuer̄t eum: Con gruit vt p̄uaricatio iudeoꝝ. p̄uaricacōe pͥmoꝝ ꝑentū eēt ſil̓is Nam eua ad lignū acceſſit. manus extendit. fructū tenuit ⁊ comedit. Sic iſti pedibꝰ acceſſer̄t. manus extenderunt. ⁊ ih̓m tenuit. O impietas. cur te non terruit vox ꝑcuſſionis. cur nō reuo cant opus pietatis. qͥd eſt qd̓ oꝑaris. micꝭ manus. in quē non in diſcipl̓os. qꝛ in ptāte tua nō eſt. ſꝫ dn̄i. vn̄ dic̄. Cri. Euāgeli ſta on̄dens qꝛ nō fuerit ꝓpoſitū eoꝝ. ꝙ tm̄ caꝑent ih̓m. Sed v̓ tus ih̓u ꝓhibuit ne caꝑent ſuos diſcipl̓os qͥs nob̓ miſſurꝰ erat ad inſtruendā fidē. Quis fidel̓ dilectiſſi eſtimare poſſet. qͣnto hor rore eū inuaſerint. qͣntis ve ꝑcuſſionibꝰ. quibꝰ obꝓbrijs. qͥbꝰ ve ꝯtūelis eū tractauerint. q̄ꝫ tā diu ꝯp̄hende̓ deſiderabāt. vllulan tes ⁊ latrātes tanqͣꝫ canes in venatu. Vn̄ impletū eſt illud. pͣs. Circūdederūt me canes ml̓ti. ꝯſiliū malignaciū obſedit me. alij itaqꝫ vellabāt comā. alij fricabāt vl̓ vellicabāt māibꝰ. alij ſtride bāt dentibꝰ. alij ſtrepebāt pedibꝰ. ⁊ quēadmodū pynulꝰ inter canes ⁊ agnꝰ int̓ lupos fremebāt in eū ⁊ ligauer̄t eū ſtrictiſſime vt fere crudeliſſīe inſuꝑ fremebāt ī eū trudēdo tͣhēdo ita ad terrā proiiciendo. blaſphemando. et quantum humanus ſenſus vix poſſet ꝯp̄hendere. Et ligauer̄t eū tribꝰ funibꝰ qd̓ rep̄ſentat ſct̄a

mr̄ eccl̓ia. in ornatu ſacerdotū. ſcꝫ manus in vnā funem. ⁊ vnā in collū. ⁊ vnā circa lumbos. Et hͦ duplici de cauſa. pͥma ne ma nus eoꝝ euadat. dixit em̄ eis iudas. Tenete eū et ducite eum caute. Scd̓a qꝛ intendebāt eū occidere. dic̄ em̄. Glo. ꝙ mos er̄t iudeis. vt quē intendebāt occidere. ⁊ iudicabant dignū morte vinctū morti tradider̄t. Videntes aūt diſcipl̓i dixer̄t nōne qui ꝑtutimus in gladio. ac ſi diceret. licꝫ nobis ꝓ defenſione gladio ꝑcuttere. Sed inter mediū illoꝝ verboꝝ petrꝰ auiditate de fenſionis. Exemit gladium. ⁊ amputauit ſeruo pontificis auri culam eius dextrā. erat aūt nomē ẜuo Malchus: Videntes at̄ diſcipl̓i. qui cū eo erāt qd̓ futuꝝ erat dixer̄t ei. Lu. 22. Dn̄e ſi ꝑcutimus in gladio: Et ecce vnꝰ ex eis ſcꝫ Petrus. qͥ zelo adebat p̄ ceteris. non expectauit rn̄ſionem xp̄i. ſed extendit manū ſuā. ⁊ exēt gladiū.i. extrit. ⁊ ꝑcutiēs ſeruū ſūmi ſacerdotis cui nomē malchus. vt dr̄. Io. 18. Amputauit auriculā eiꝰ dex tram. Rn̄dens aūt ih̓us factum ſcꝫ corrigens. ⁊ zelū petri non vituꝑans: ſinite vſqꝫ huc. i. ꝑmittite p̄ualere maliciaꝫ eoꝝ vſqꝫ ad captiuitatem. ⁊ vſqꝫ ad mortē meam: Et cū tetigiſſet auricu lam eius: ſanauit eū: Neqꝫ tunc cū male faceret. ei oblitus eſt miſerere. deus neqꝫ ꝯtinebat ira ſua mīas ſuas. ⁊ reddidit bona ꝓ mal̓. Oſee. 14. Saluabo ꝯtricōes eoꝝ. diligā eos ſpōtanie qꝛ auerſus ē furor meꝰ ab eis. Sed. d. qͣre ſanauit eū. Rn̄det̉ ꝓpt̓ tria. p̓mo ꝓpter aſtanciū ꝑu̓ſionem. ſcd̓o ꝓpter diſcipl̓oꝝ in fide ꝯfortacōeꝫ. tercio nobis inexemplū. vt ⁊ nos inimicos nr̄os di ligamus. Lu. bn̄facite his qͥ nos oder̄t. Tunc illi ait ih̓us ſcꝫ petro: Conu̓te gladiū tuū in locū ſuum. in vaginā: oēs em̄ qͥ acceꝑint gladiū ꝓpͥa auctoritate ꝓ crudelitate p̄dicte. n̄ amore iuſticie: gladio ꝑibūt.i. ip̄a vindicta erit eis cā p̄dicacōis. Et dic̄ glo. interliniaris. Mat. 26. An putas ꝙ non poſſū rogare pr̄em meū: ⁊ exhibebit mihi plus. i. legiones āgeloꝝ. q. d. ẜm Iero. Nō indigio auxilio. 12. apl̓oꝝ quo poſſum hr̄e. 12. legiones angeloꝝ: quō gͦ implebunt̉ ſeripte. qꝛ ſic oꝑtet fieri Ex illo articulo tentionis ſaluatoris tale p̄t ſumi documentum morale. Ꝙ ſic̄ xp̄s amore nr̄i ſeip̄m voluntarie tradidit captiuum iudeis. ſic ⁊ nos ꝓ eius amore noſip̄os. ⁊ oēs ſenſus nr̄os dēmus captiuare in obſequiū xp̄i. viꝫ vt oculi captiuent̉ ab illi cito iuſſu. aureos a noxio. auditu. lingua. ab ocioſis ẜmonibꝰ a detractionibꝰ ⁊ vituꝑiis et ſic de alijs. Seqͥt̉: In illa hora dixit ih̓s tͣbis: tāqͣꝫ ad latronē exiſtis cū gladijs ⁊ fuſtibꝰ ꝯp̄hen dere me cottidie apud vos ſedebe in tēplo docens: ⁊ me n̄ tenui ſtis hoc aūt totū factū eſt vt implerent̉ ſcripte ꝓphetaꝝ Yſa..3.

Tanqͣꝫ ouis ad occiſionem ductus eſt. Iere. i. Ego quaſi agnꝰ manſuetus qui portatur ad victimaꝫ: Tunc iudas exclamauit Nolite timere comp̄hendite hūc ſeductorē. qͥ ē ſaluator et redētor mundi: Tūc deiecerunt eū in terram: ⁊ ligauerunt eū ſicut latronem. in collo. in brachis. in medio corꝑis: ⁊ clamauer̄t alta voce: Moriat̉ hic latro ⁊ ſeductor. pͣs. Lauda aīa mea do minum. dn̄s ſoluit ꝯpeditos. Sed qͣre ligauer̄t manus mitiſſimi dn̄i. cū ip̄o in nullo reſiſteret. neqꝫ in aliquo obloq̄ret̉. Reſpondet̉ pͥmo. ne manꝰ eoꝝ effugeret. dixerant em̄ eis nequiſſi mus iudas. ꝙ tenerēt eū ⁊ ducerent eū caute. Scd̓o qꝛ ītēdebāt eū occidere. mos aūt erat eis vt qͣꝫ morti iudicarent dignū vni ctū p̄ſidi traderent. Tercio ꝓpt̓ miſteriū. qꝛ xp̄s nos pct̄is ligatos ſoluere debebat. Ideo ip̄e ligari ꝓ nobis oꝑtebat pͥus etiaꝫ dictū eſt. Ter legit̉ dn̄s ligatus ē. pͥmo in captiuacōe vt dictū eſt. pͥmum ligatū duxer̄t eū ad annam. Ioh̓. 18. Scd̓o de anna ad cayphā. Tercio cū ducebat̉ ad pilatū. Vn̄ Mat. 27. Vinctum duxerunt eū ⁊ tradider̄t poncio pylato. Sequit̉: Tūc diſcipl̓i relicto eo fugier̄t oēs: Et ſic impletū ē illud qd̓ dixit eis dn̄s: Oēs hac nocte ſcandalū paciemini in me: qꝛ ſcriptū eſt ꝑ cuciam paſtorē. et diſꝑgent̉ oues gregis: Iſta fuga apl̓oꝝ īde nudacōe altariū deſignat̉. Signat̉ ec̄ ī extinctiōe lucernaꝝ ī ma tutinis. Et ī miſſa qn̄ patēa abſcondit̉ tal̓ occultatio patene ſic nificat fugā apl̓oꝝ. Quāuis aūt vt dictū eſt t̓ba ex p̄cepto dn̄i diſcipl̓os abire ꝑmiſerit ip̄i tn̄ pauore ꝑterriti mētꝭ ad fugā ꝓm ti erat. In hac re pͥº amonem vt nūqͣꝫ a xp̄o ſpūaliter fugiamꝰ A xp̄o aūt qͥ eſt vitas ⁊ iuſticia fugit oīs qͥ ex timore mūdano aut ex amore p̄ſentiū. aut qͣcunqꝫ ex cā facit. ꝯtra iuſticiā a̓ ꝯtra veritatē. Scd̓o ꝙ apl̓i ad tempꝰ fugier̄t. ⁊ cito ad dn̄m redier̄t docem ꝙ ſi aliqn̄ ex fragilitate hūana deū offēdimꝰ. ⁊ deſerimꝰ peccādo nō iō deſꝑemus. ſed vt apl̓i cito redeamꝰ. vn̄ dic̄ hic. Remigius. ꝙ apl̓i relicto eo fugier̄t in hoc de monſtrat̉ fragili tas diſcipl̓oꝝ. qͥ em̄ de ardore fidei ꝓmiſer̄t ſe mori cū eo nūc ti more fugiūt immēores ſue ꝓmiſſionis qd̓ videmꝰ impleri ī hi qͥ ꝓ amore dei magna ſe ꝓmittūt facturos ⁊ poſtmodū non imimplēt. nō tn̄ deſꝑare dn̄t. ſꝫ cū apl̓is reſu̓ge̓. ⁊ ꝑ pn̄iā reſipiſce̓ tercio docem ꝙ ſi illi qͥ vident̉ eē āici nr̄i ſi vnqͣꝫ tales recedunt a nob̓. a̓ nob̓ ꝯſiliū. a̓ auxiliū ſubtͣhūt hͦ eqͣntit̉ ferre debemꝰ. mēo res ꝙ ec̄ dn̄s hͦ ꝓ nob̓ ſuſtinuit. cū apl̓i ſui dilecti eo relicto oēs ꝑiter fugier̄t. Et licꝫ pet. cū ceteris diſcipl̓is fugientibꝰ fugeret poſtea tamen reuerſus comprehenſum dominum et ligatum cuꝫ duceretur ad annam. ſequebatur ex amore. ſꝫ p̄timore ſequebat̉

a longe vt ibi dicet̉ de ligacōe figura. Gene. 22. Legit̉ ꝙ abra ham ligat yſaac filium ſuum vt imolaret eum. Et Iudi. 18. Le git̉ ſanſon a dalida ligat̉ vt occidat̉. Sequit̉ Mar. 14. Adole leſcens aūt quidā ſequebat̉ amictus ſindone ſuꝑ nudo ⁊ tenue runt eū: At ille relicta ſindone nudus ꝓfugit ab eis. Dicunt qͥ dam hūc fuiſſe ioh̓em euangeliſtaꝫ. Alij dicunt ꝙ fuerit iacobꝰ minor. Alii dicūt ꝙ fuit quidā adoleſcens. qͥ ſecutus fuit eū de hoſpicio. vbi dn̄s hūit cenā cū diſcipulis ſuis ẜm Gre. relinquit̉ ꝙ fuerit Io. euāgeliſta. O triſtis mr̄. Si iam videres filiū tuum derelictū ab oībꝰ aīas. et ſic manibꝰ crudeliū iudeoꝝ ligatis cla manciū moriat̉ ſeductor iſte deficeres p̄ dolore. Aduertite dn̄s anteqͣꝫ caꝑet̉ fecit tria magna miracula ex quibꝰ clare noſce̓ poterant iudei veritatē diuinitatꝭ. ⁊ ꝯuerti ⁊ a ſuo malo ꝓpoſito r̓ uocari. pͥmū fuit qd̓ dixit ſolo verbo quo rn̄dit. ego ſū. qͣſi quo dam magno tonitruo ꝓſtrauit in terrā iſtam multitudinē fero ciū et armatoꝝ hoīm. ⁊ hͦ eſt ſil̓e illi miraculo qd̓ dn̄s ī die palmaꝝ fecit eiiciens ementes ⁊ vendentes de templo ꝙ Iero. dic̄ fuiſſe vnū de maioribꝰ miraculis xp̄i. Scd̓m miraculū fuit ꝙ cū ꝑmittere voluit ptātem ip̄m capiendi. tunc p̄cepit eis. vt ſuos diſcipl̓os abire ꝑmitterent ꝙ et ex p̄cepto xp̄i. ⁊ diuina v̓tute eius facere coacti ſunt qͣꝫuis inuicti in quo vtiqꝫ ſue maieſtatꝭ po tenciā. Scd̓o on̄dit. cū inimicos ſuos ſic iuſſit vt ſinerent abire diſcipl̓os qd̓ ex ſuo p̄cepto fecer̄t. et ꝯtra ſuū ꝓp̓m ꝓpoſituꝫ. vn̄ dicit. Cri. euāgeliſta on̄dens. Io. 18. Ꝙ hoc non fuit illoꝝ ꝓpo ſitū. ſed virtus eius qͥ ꝯp̄henſus erat. ſubiungit vt impleat ſemo quē dixit. qꝛ quos dediſti mihi nō ꝑdidi ex eis quenqͣꝫ. ter cium miraculum fuit ꝙ ſanauit malchū vt dictum eſt ſupͣ: Et cum tetigiſſet auriculā eius ſanauit eū. Criſo. dic̄ ad ꝓpoſitum. Ne quis dicat qm̄ ip̄o iudeos ad hoc induxit. vt eū occiderent ſeip̄m in manibꝰ eoꝝ tradens maīfeſte. on̄dit eis oīa que ſuffi ciebant eos reuocare. ſed qꝛ manebāt in malicia ſua obſtinati ⁊ nec maieſtas miraculi. nec pietas bn̄ficii eos reuocabat. et ita nullā decetero hr̄e poterāt excuſacōeꝫ. De hoc figura. 1. Re. 19. Dauid ſꝑ cōabat̉ ſeruiē ſauli ducēs filiā eius in vxoreꝫ. et hoſtē eius goliā interfecit. ⁊ malignū ſpm̄ a ſale pl̓ies fugauit ⁊ dolo res eiꝰ cithara mittigauit. Etem̄ ip̄e ſaul die noctuqꝫ ad īterficiē dū dauid diligent̓ laborauit Sic xp̄s filiꝰ dei iudeis miracula ⁊ multa bona on̄dit. et filiā eoꝝ duxit in matrimoniū qn̄ ſcꝫ hu manitatē ſuā de gene̓ iudeoꝝ recepit īimicos vt pharaonē ⁊ cete ros corā ip̄is ꝓſtruit citharā eiꝰ ꝑcuſſit qn̄ ſanas doct̓nas eis de dit eis vexatos eoꝝ a demōio lib̓auit ⁊ tn̄ die noctuqꝫ occidere

eum cogitauerunt: Comp̄hendentes aūt eum duxer̄t ⁊cͣ. Vnde iudei non introduxer̄t eum ꝑ illam portam ꝑ quā exiuit. Sed ī troduxerunt eum ꝑ vallem ioſaphat ꝑ aurea portam que dicit̉ antea portante. qꝛ auꝝ ſalomonis et oēs alieres auꝝ valenteſ introduxer̄t ꝑ illā portam. et nihil aliud ⁊ etiā ſacrificia que of ferebant̉ in templo introducebant ꝑ illam portā. vn̄ xp̄s ꝑ aua rici am portam in mundū venit ſcꝫ vteꝝ virginis ingreſſꝰ dinum fuit vt ab hoc mūdo egredi volens ad pr̄em introduceret̉ ꝑ aureā portam. Et cum iſta porta et platea ſeder̄t ſcribe ⁊ pha riſei. igit̉ ꝓpter ſecuritatē ne ih̓s eis raꝑet̉. vn̄ dicit Gre. ꝙ oēs pͥncipes ſacerdotū et ſcribe exiuer̄t cū maxīa multitudine ad potam ciuitatis vociferando dicentes. Ecce captus eſt latro. demo niacus ſeductor ppl̓i. legis violator ꝓiciētes lutū ꝯtra eū ⁊ dux erunt eū ſic ad annā pͥmum: Comp̄hendentes aūt eum ⁊cͣ. Vn̄ tunc ligatū cū maxima vehemencia traxer̄t extra ortū. Cū aūt ẜm aliquos ꝑueniſſent ad finem orti verſus ciuitatē vbi currebat torrens ſiue fluuius cedron ip̄i ꝑ ponticliniū tranſier̄t. ſed oꝑtuit dn̄m ꝑ aquā diuagare vulgariter vuatten et ꝓpter lon gam eius manſionē in orto qͣꝫ fecerat. et ꝓpter aque frigiditatē ꝙ totū corpus eius infrigidatum eſt. ꝙ dentibꝰ cepit ſtridere p̄ frigore tunc impletū eſt illud pͣs. 68. Saluum me fac deus qm̄ ī trauer̄t aque vſqꝫ ad aīam meā qd̓ dauid in ꝑſona xp̄i longe an̄ predixit: Cum aūt ꝑueniſſent ad ciuitatem: chors gͦ et mi niſtri iudeoꝝ ⁊ tribunꝰ app̄hender̄t ih̓m. ligauer̄t eū ⁊ adduxe rūt eū ad ānā pͥmū: Erat em̄ ſocer cayphe: qͥ erat pontifex āni illiꝰ qͥ ec̄ dederat ꝯſiliū iudeis: Expedit vnū hoīeꝫ mori ꝓ ppl̓o vt nō tota gens ꝑeat. Nota Bern. dic̄ ꝙ non ſine magno horore et dolore hͦ ex cogitare pt̄ quō eum duxerunt. ip̄i em̄ duxe runt eū vnus ꝑ veſtē. alius ꝑ collū. terciꝰ ꝑ crines. Notādū ꝙ xp̄s voluit ligari ꝓpt̓ qnͥqꝫ. pͥmo vt ip̄e ſolueret nr̄oꝝ pct̄orū vincula. Scd̓o vt nos ſibi alligae̓t vinculo caritatis. ne nos le uiter ab ip̄o poſſumus liberari. tercio vt ligemꝰ oīa mēbra nr̄a. pͥmo linguā ne detrahemꝰ ꝓxīo. Qrto vt ſimus alligati ꝓximis vinculo ſuꝑne caritatis ſic̄ ⁊ ip̄e nobis fecit. Qn̓to vt ſic̄ ip̄e liga tus fuit ita debemꝰ ⁊ noſip̄os ligari vincul̓ ꝓfeſſiōis obediēcie ꝓpt̓ eū qͥ ꝓ nobis ligari voluit. Nō cohors ē ꝯgregatio ml̓toꝝ qꝛ ml̓ti de familia fuer̄t ibi. Tribunꝰ qͥ p̄eſt ⁊cͣ. Sed qͣre duxerūt eū. pͥmo ad annā. cum ip̄e nō eēt ſūmꝰ ſacerdos āni illiꝰ. ſꝫ cayphas triplex ē rō. pͥma qꝛ eūdo ad cayphe domū hēbāt trāſire ā te domum anne. Ideo intrauerunt domum eius. ꝓpter ipſius re uerentiā. qꝛ p̄cedēti āno pontifex fuit ſūmꝰ. ſcd̓a rō qꝛ pōtificatꝰ

Tunc ſingulis ānis vendebat̉. et iſti duo ſcꝫ annas et cayphaquaſi alternatim erant pontifices ꝓpter qd̓ pontifex habebat̉ qꝛ p̄cedenti anno fuerat. Tercia rō vt xp̄s coram pl̓ibꝰ iudicibꝰ cō demnatus videret̉ magis dignus morte. Sequebat̉ ſimon petrus a longe: et alius diſcipulus ſcꝫ Io. vt viderent finem Licet iſti pͥmo fugiſſēt ſic̄ alij poſt cū ſecuti ſūt xp̄m. qꝛ feruētiores alijs erant. Diſcipulus aūt iſte ſcꝫ Io. notus erat pod̓tifici qꝛ filius erat piſeatoris forte miſſus a pr̄e ſuo ſcꝫ Sebedeo portan do in iuuentute ad domū anne piſces. inde forte annas hūit no ticiam eius. iō intrauit Io. cum ih̓u atrium pontificis. Petrus aūt ſtabas ad hoſtium foras: exiuit gͦ diſcipl̓us alius et introduxit petꝝ: Dic̄ gͦ petro ancilla hoſtiaria: Nunqͥd et tu ex diſcipulis es hoīs illiꝰ: quaſi diceret videt̉ ꝙ ſic vidit em̄ eum timi de intrātem et ſic hūit de eo ſuſpicōem. Dixit ille non ſum: et Mat. 26. dr̄: Neſcio quid dicit: ẜm Mar. caº. 14. Neqꝫ ſcio ne qꝫ noui quid dicis. Sed. Lu. 22 Dixit mulier non noui illum Cri. nullus armatus eū querebat. ſed ancilla ſimplex nō dic̄ ſe ductor es. ſed diſcipl̓us hoīs quaſi miſerātis et ad mīam flexa Et ſtatim gallus pͥma vice cantauit. ſed hoc petrꝰ non audiuit qꝛ tentus erat voce mulieris: Princeps aūt ſacerdotū ſcꝫ annas non ꝙ eſſet ſed fuit: interrogauit ih̓m de duobꝰ ſcꝫ. de diſcipl̓is et doctrina ſua. Sed dn̄s de pͥmo non rn̄dit ꝙ hic nihil d̓ diſcipulis rn̄dere potuit. qꝛ pͥncipalior inter eos ſtatiꝫ audierat au re interiori ſeu diuinitatꝭ ip̄m negaſſe. Sed de ſcd̓a interrogacōe rn̄dit dn̄s: Ego pal locutus ſū in mūdo: Ego ſꝑin ſinagoga docui ⁊ in templo in quo oēs iudei ꝯuener̄t: et in oculto locutus ſum nihil qd̓ me iterrogas: interroga eos qͥ audier̄t qͥd locutus ſum ip̄is: Ecce hy ſciunt quid dixerim ego: hec cū andiſſet vnus miniſtroꝝ aſſiſtens dedit alipā ih̓u ꝙͣ ſonus in toto pallatio inſonuit ⁊ ꝙ veſtigiū digitoꝝ remanſit in maxilla Sic ꝙ dn̄s de illa ꝑcuſſionē tāqͣꝫ ebriꝰ vacillauit vuaibet dicēSic rn̄des pontifici: rn̄dit ih̓s amite: ſi male locutus ſum teſtinoniū ꝑhibe de malo: ſi bn̄ cur me cedis.i. ꝑcutis. Eſt aūt alapa ꝑcuſſio maxille iuxta illud. 3. Re. 22. Ꝙ ſedechias rex ꝑcuſſit micheā ꝓphetam ad maxillam ꝙ ꝓphetautret malū vbi gloſa Solet alapari ꝓ iudicandis offenſionibꝰ verboꝝ: Si male locutus ſum ⁊cͣ. Suꝑ quo Au. Ecce qͥd iſta rn̄ſione. verius. māſue cius. et iuſtius potuiſſet em̄ dn̄s facere illi qͥ eū ꝑcuſſit celeſti igne ꝯſummi aut terra abſorberi. aut arreptū a demonibꝰ rexari. aut etiā alia grauiora pena puniri. quid em̄ hoꝝ ꝑ potenciam non potuiſſet ꝑ quē factus eſt niſi pacienciā nos docere voluiſſꝫ

quia vincit̉ mundus. Nota magiſter in ſco. hiſto. dicit. On̄de iheſus ꝑcucienti maxillā non actu ipſo p̄bendat̉ eſſe alterā. ſed aīo ꝑatū eſſe ad recipiendū ſi opus fuerit. Volūt aliqui ꝙ ille fuerit malchus. cui xp̄s in orto ſanauit aurē. Criſo. O dulce iheſus qͣꝫ patient̓ ſuſtines in teipſo ꝙ ita dure punis in ſeruo tuo. nā apl̓o ſuo thoma alapā datā in nupciis ſic dure puniuit ꝙͣ ca nis manū eius qui eū ꝑcuſſerat in medio aule laceratū ꝑ leonē apporta uit. Sed diceres. quare xp̄s nō prebuit ꝑcuciēti aliā ma xillā. cū tn̄ dixerat Mat. 2. Siquis te ꝑcuſſerit in vnā maxillā. prebe ei alterā. Rn̄det̉ ꝙ verba iheſu ītelligunt̉ ſi eſſet neceſſariū et vnus ꝯuerteret̉ mō xp̄s bene ſciuit ꝙ mīme int̓ illos ꝓficeret qꝛ maiora fecit qͣꝫ ſi etiā hoc feciſſet. Etiaꝫ rn̄det ſan. Aug. ꝙ nō ſolū prebuit eis aliā maxillā. ſed dedit eis totū corpꝰ ad flagel landū et crucifigendū ⁊cͣ. Et nota ꝙ iſta plaga fuit magna. vt hodie videt̉ in veronica quā xp̄s impreſſit iſti mulieri emorri ſſe qn̄ iuit ad mortē. et fuit in maxilla ſiniſtra. ſed impͥmendo appa ret in maxilla dextra. Et videt̉ ꝙ iuda manu nō potuit tantū liuorē facere. ideo veriſimile ē ꝙ cū cirotheca ferrea in manu per cuſſerit. quāuis hoc in euangelio nō habet̉. et tūc miſit eū annas ligatū ad cayphā pontificē: ⁊ illi tūc ſuſcipientes eū cū ma gno ſtrepitu eduxerūt extra domū anne currentes cū impetu ꝑ pleteā in domū cayphe. tūc primo ꝑuenit clamor ad aures dolo roſe matris. diſcipuli em̄ qui fugerat ẜm Anſhel. venerūt in bethaniā ad matrē dn̄i que erat in domo Marthe lacrimando di centes. Heu nobis dn̄a noſtra magiſter noſter captus ē. ſed ne ſcimus quo ductus. vtrū adhuc viuit neſcimus vel mortuus ē Ex quibꝰ verbis mater xp̄i amefacta quā Martha et maria leuantes ꝯſolabant̉. ipſa vero ꝑ totā noctē illā lacrimando ſuſpirando in domo ꝑmanſit cū diſcipul̓ iſtis et mulieribꝰ vſqꝫ ad or tū diei hodierne qꝛ nō decuit eā temꝑibꝰ nocturnis ꝑ campū ſo lā: cū ergo xp̄s ductus eſſet ad palaciū cayphe Petrus et Iohannes ſimul intͣuerūt cū alijs. et poſuerūt ſe iuxta ignē cū ali is in medio aule. et calefaciūt ſe. qꝛ frigus erat. tūc Petrū que dā ancilla erat intuita ſedentē ad lumē et dixit ei. et tu cū iheſu nazareno eras: ꝙ audientes qui etiā aſtabant ad ignē. et videntes eū timidū: dixerūt. Vere tu ex illis es. naꝫ et loq̄la tua manifeſtū te facit ꝙ et gallileus es. Tūc incepit Petrus deteſta ri et iurare qꝛ nō nouiſſet hoīem dicens. Iuro ꝑ deū viuū ꝙ nū quam vidi plus hominem iſtum: Tunc viuis ex ſeruis pontifice cognatus eius. cui Petrus abſcidit auriculā. Nonne vidi te in orto cū illo. et ille cepit anathematizare qꝛ neſcio homineꝫ

quem dicē. Et ſtatim gallus ſecūdo cantauit: Dicit magiſter in ſco. hiſto. ẜm ordinē iohannis videt̉ trina negatio petri inchoata in atrio anne. et ꝯſummata in atrio caiphe. ẜm alios. qꝛ nō faciūt mentionē de anna. videt̉ tota facta in atrio caiphe. Aug. in li. de ꝯcor. euan. Aſſeruit totā factā in atrio anne. et que dicta ſunt poſt miſſum iheſū ad caiphā. recapitulando dicta ſunt. Nota ordinē negationis. pͥmo dixit. neſcio quid dict. ſecūdo cū iuramento negauit. tercio cepit deteſtari. qꝛ nō nouiſſet hoīem Hoc eſt ꝙ dicit̉ ꝓuer. 18. peccator cū in ꝓfundū peccati venerit ꝯtemnit. vn̄ gre. peccatū ꝙ primo ꝑ pnīam nō diluit. mox ſuo pondere ad alid̓ trahit. ſic accidit petro. vn̄ aug. in deſimbolo. latro inquit xp̄m agnouit. quē petrus negauit. in petro monſtrat̉ quenqͣꝫ iuſtū nō de ſe debere preſumere. in latrone monſtra tur multū impiū. ꝯuerſū non debere diffidere. timeat gͦ bonis ne ꝑdat per ſuꝑbiā. et malus ne deſperet ꝓpter multā maliciā. Querit̉ hic quare xp̄s ꝑmiſit petꝝ cadere. et hic ml̓tiplex rō red dit̉. Primo vt nullus de ſe preſumat. Secūdo vt quiſqͣꝫ plus a xp̄o qͣꝫ a ſeipſo credat. Tercio vt alij prelati addiſcerent quali ter ſubditis compati deberent. Greg. Omnipotens deus principem apl̓oꝝ ꝑmiſit cadere. vt in ſua culpa diſceret quantū alijs miſereri deberet. Quarto vt error hereticoꝝ ꝯfunderet̉ dicētiū. ꝙ caritas ſemel habita nō amittit̉. nec amiſſa poteſt iteꝝ haberi. cuius ꝯtrariū omnino patuit in petro. Itē ẜm Greg. Vt fortior reſurgeret. Alia cā vt magiſter. N. Ne aliquis ꝓpter quecunqꝫ peccata deſperet. cū petꝝ qui ter dn̄m negauit. nō ſolū ſimplici verbo. ſed etiā ꝑiurio et anathematiſatione videt. nō ſolū veni am ꝯſecutū. ſed et principē apl̓oꝝ. ac poſt xp̄m caput eē ꝯſtitutū. Et ideo dicit Bonauen. Non ꝓditoris deſperantꝭ perfidiā ſed potius principis apl̓oꝝ ſectare pnīam aīa que peccaſti. Que rit̉ quare om̄s quatuor euangeliſte ita ꝯcorditer trinā petri ne gationē ſcripſerūt. Rn̄deo. deſcripſerūt nō petꝝ accuſantes ſed erudire nos volentes quantū malū eſt in omnibꝰ. deū non obtemꝑare. ſed in ſe ꝯfidere: et ꝯuerſus dn̄s reſpexit petꝝ: nō ocu lo carnali. ſed oculo miſericordie diuinitatꝭ ſue. fuit em̄ petrus in exteriori atrio cū eis qui ſe calefecerūt. et dn̄s in īteriori domo ⁊ ideo ſequit̉: et recordatus ē petrus verbi dn̄i. qd̓ dixerat pri us. pruiſqͣꝫ gallus vocē bis dedit. ter me negabis. et egreſſus fo ras fleuit amare: Ecce ꝙ in domo cayphe nō erat locus pnīe. ⁊ ideo exiuit et intrauit quendā lapidē ſeu locū. qui mō gallican tus vocat̉. ẜm magiſtꝝ in hiſto. ſcol̓. et ibi plorando ſine intermiſſione ſedit. donec dn̄s ſurrexit a mortuis. et ſibi apparens.

peccatū dimiſit. Et dicit Nicolaus de Lira allegans ad hoc iti nerariū Clementꝭ. ꝙ Petrus extūc traxit in ꝯſuetudineꝫ. vt a pͥmo galloꝝ cantu vſqꝫ ad horā matutinā ſtaret in orōne flenꝓ illa negatione. Iteꝫ Aug. dicit. ꝙ hec oīa facta ſunt in domo Anne. Et hec eſt prima pars. et ꝯtinet. xj. articulos paſſionis quibꝰ externe et interne paſſus ē. Primus ē pauor et triſticia. ſecūdus. agon in qͥ ſudauit ſanguinē. tercius fuit venditio. que lꝫ prius fuerit incepta. iam tn̄ ad complementū acta. quartus. eius traditio. quintus. eius captiuatio. ſextus. eius ligatio. ſetimus. diſcipuloꝝ fuga. octauꝰ. ductio miſerabilis. nonus. An ne preſentatio. decimus. Petri negatio. vndecimus. alape ꝑcuſ ſio: Princeps aūt ſacerdotū et omne ꝯſiliū querebant falſū teſti moniū ꝯtra iheſū. vt eū morti traderent. Mat. 26. Et nō inuenerūt. Alij dicebāt ꝙ ſabbatū non ſeruaret. alij ꝙ ꝯͣ legē Mo yſi predicaret: Sed qꝛ illa fuerūt diſcōuenientia qꝛ ipſis in ſua doctrina ſuꝑ his rn̄dit. vt patet ꝑ euangelij ſeriē. qꝛ pͥmo cū ſa bato curaſſent dixit eis. Siquis haberet bouē quē non extͣheret de puteo die ſabbati. et de ſecūdo dixit. ſi credidiſtis Moyſi cre dite et mihi. Pſal. ꝯſiliū malignantiū poſſedit me. nō attenden tes illud Exo..20. Non falſū teſtimoniū dices. qꝛ nullū falſū di cebat ſuꝑ quo poſſet ꝯdemnari. Pſal. Inſurrexerūt in me teſtes iniqui. et mentita ē iniquitas ſibi: nouiſſime aūt venerūt duo falſi teſtes: duos adducūt vt legē. ſeruare videant̉. Deutro. 19. non ſtabit vnus teſtis ꝯͣ aliquē. ſed miſeri tnͣſgrediunt̉ legē. qꝛ falſos adducūt. hoc figuratū fuit ī Naboth ꝓ vinea ſua. 3. Re: et dixerūt hic.ſ. xp̄s poſſum deſtruere templū dei ⁊ poſt tri duū reedificare: Falſitas huius teſtimonij manifeſtata ē ex tribꝰ Ex mutatione. qꝛ dn̄s nō dixit poſſum deſtruere. ſed dixit ſoluere. nec dixit reedificare. ſed dixit. excitabo illud ꝙ templo viuenti nō materiali ꝯuenit. Secūdo ex additione. qꝛ addiderūt ei. qꝛ dn̄s nō dixerat dei. ſed ſimplicit̓ ſoluite templū hoc. ⁊ ī tri bus diebꝰ excitabo illud. Tercio ex intenſionē. qꝛ nō eodē ſenſu quo dn̄s dixerat retulerūt. nā dn̄s dixerat de templo corꝑis ſui. p̄dicens ſuā paſſionē in templi ſolutione. reſurrectionē in ex citatione. Iudei aūt ceperūt de templo materiali lapideo. ⁊ ſur gens pnͥceps ſacerdotū. et ait illi. nihil rn̄s ad ea q̄ illi aduerſum te teſtificant̉: Beda. ad reſponſum ꝓuocat̉ vt ex occaſione ſermonis locū accuſandi inueniat. Pſal. 34. Que ignoraui inter rogauerūt me: iheſus aūt tacebat: ⁊ hoc ideo. pͥmo qꝛ pontifex indignus erat ⁊ teſtes. Prouer. 21. In auribꝰ inſipientiū ne lo quaris. deſpiciūt doctrinā eloquij tui. ⁊ ẜm Aug. Aperta men

dacia nō ſunt rn̄ſione digna. ſecūdo vt ſuā patientiaꝫ on̄deret nob̓ in exemplū. Iſa. 53. Quaſi agnus corā tondente ſe obmute ſcit. et nō aperuit os ſuū. Et ideo cū preſes pontificij nō potuit habere rn̄ſum ẜm volūtatē ſuā vehement̓ accendebat̉ in eū odio vn̄ indignatus caiphas dixit ad iheſum. Adiuro te ⁊cͣ: Et peni ceps ſacerdotū ait illi. adiuro te ꝑ deū viuū: Iero. Quid adiura īpliſſime ſacerdotū xp̄m. an vt accuſes. vel an vt credas. Si vt accuſes arguūt te ꝯdemnare tacētes. ſi vt credas. quare ꝯfitenti credere noluiſti: vt dicas nob̓ ſi tu es xp̄s filius dei bn̄dicti: De duobꝰ intergāt. que vera erant in xp̄o. qꝛ erat filius dei ẜm diuinitatē. et xp̄s. qꝛ xp̄s dicit̉ quaſi criſmate vnctus. iā bis fuit ī terrogatus. ideo rn̄dit iuxta illud eccle. 38. Si bis īterrogatus fueris. habeat caput tuū rn̄ſuꝫ. etiā rn̄dit ob reuerentiā diuini noīs inuocati: Dixitqꝫ illi iheſus. tu dixiſti: ſcꝫ veritatē: qꝛ ego ſum: q. d. exqͦ ſūmus pontifex in lege diſcere potuiſti. qꝛ ego ſū xp̄s filius dei viui: verūtn̄ dico vob̓. amodo videbitꝭ filiū hoīs ſedentē a dextris virtutꝭ dei. et venientē in nubibꝰ celi: qꝛ in ex tremo iudicio ſic videbit̉ ab iſtis. qui eū ꝯtemnauerūt iniuſteTunc princeps ſacerdotū ſcidit veſtimenta ſua: ſibi imponendo blaſphemiā in ſignū morti blaſphemantꝭ. qꝛ ẜm raba. modus erat iudeoꝝ cū aliquid blaſphemū audierāt. ſcindebāt veſtimen ta in ſignū mortis blaſphemantis ſic̄ ezechias cū audiuit verba rapſates. Iſa. 37. Sic paulus et barnabas cū cultū diuino hono rarent̉. Act. 14. dicens blaſphemauit. blaſphemare ē attribuere creature ꝙ ſoliꝰ dei ē. vel atribuere deo ꝙ creatuare ē: quid ad hoc egemus teſtibꝰ. auditꝭ blaſphemiā. quid vob̓ videt̉: hoc fecit ne videat̉ precipitant̉ agere et ꝓcedere. ſed ꝯſulte agere. magis ē ꝑuerſitas. prius ſnīam dedit. et nō ꝯſiliū querit: et illi re ſpondentes dixerūt. reus ē mortis: ⁊ ita fuerūt ipſū accuſantes diſcutientes ⁊ ſnīam ꝓferentes: tūc expuerūt in faciē eius. Iſa. 5. Faciē meā nō au̓ti ab increpantibꝰ et ꝯſpuentibꝰ in me. Iob zo. Faciem meā ꝯſpuere nō verent̉: et colaphis ceciderūt: cola phiſare ē ꝑcutere ī collū. Iſa. 50 Corpus meū dedi ꝑcutientibꝰ et genas vellentibꝰ. Pſal. 37. Qm̄ in flagella ꝑatus ſū: alij aūt palmas in faciē eius dederūt dicentes. ꝓphetiſa nob̓ xp̄e quis ē quite ꝑcuſſit: Hic impletū eſt illud tren 3. Dabit ꝑcucienti ſe maxillā. ſaturabit̉ opprobrijs. Iob. 15. Exprobrantes ꝑcuſſert̉ in faciē meā. Prou̓. 17. Non ē bonū damnū inferre iuſto. nec ꝑcutere principē qui iuſte iudicat: et velauerūt faciē eius: Querit̉ quare velauerūt faciē. Rn̄det̉ ꝙ ita delectabil̓ erat aſpectu ⁊ cō ruſcabat claritate. ꝙ qn̄ xp̄m in faciē ꝑcutere volebant ꝓpter cli

ritatem manus retraxerunt. Et ideo vt maiori audacia percutere poſſent. velauerunt faciem quā ſancti patres ipſoꝝ cū multis ſuſpiriis deſiderabant videre. et cū multo deſiderio diu clamabant. Oſtende nobis faciem tuā et ſalui erimus. veni ⁊ oſtende nobis faciem tuā qui ſedes ſuꝑ cherubin: et ꝑcutientes dixerūt ꝓphetiſa nobis xp̄e quis eſt qui te ꝑcuſſit: Et nota ex dictis. ꝙ in ſumma quinqꝫ opprobria intulerunt dn̄o. Primū. colaphis euꝫ cederunt. Secundū. ꝙ manibꝰ extenſis ꝑcuciebant faciē eius. vn̄ dicit euangeliſta. alij palmas in facie dederunt. Terciū. ꝙ vultū eius polluerunt. vn̄ euangeliſta. et expuerunt in faciē eius. quia ꝓpriū erat iudeoꝝ. ꝯſpuere in faciē. et hoc in magnū vituperiū. vnde in lege iudeoꝝ fuit. vt qn̄ pater ꝯſpuiſſet puel le in facieꝫ eius ita abhomīabilis habebat̉ ꝙ adminus ſeptē die bus oportebat eā eſſe ſequeſtratā a cōmunione hominū. vt habet̉ deutro. 22. Quid gͦ fuit turpius. quid deſpectius. quid ignominioſius ⁊ vituperius qͣꝫ expui in faciē xp̄i. In faciē aūt xp̄i expuamus. primo qn̄ ꝯſcientiam noſtrā fedis cogitationibꝰ et actionibꝰ polluit. quia xp̄s ꝯſcientiā ſuam inhabitat. gͦ in faciē ſuā ꝯſpui voluit vt nos lauaret. Secūdo in xp̄i faciē ꝯſpuūt qui iuſtos et ſanctos in pn̄ti vita ꝯtumelijs afficiūt. Tercio illi inxp̄i faciē ꝯſpuūt. qui eucariſtiā indigne ſumūt. Quarto. qui prelatos ſuos ꝯtemnunt. et eis obedire nolunt. Quartū. faciē eius deſiderabilē velauerunt. Quintū fuit ꝓphetandi irriſoria poſtulatio dicentes ꝓphetiſa. Sextū poteſt addi vellificatio genaꝝ eius dicit em̄ ꝓpheta Iſa. 50 Corpus meū dedi ꝑcutientibꝰ. et genas meas vellentibꝰ et ꝯſpuentibꝰ in me. et facieꝫ meam nō auerti ab increpantibꝰ et ꝯſpuentibꝰ in me. quod ītelligendū videt̉ de lacerationē genaꝝ dn̄i. facta vnguibꝰ impioꝝ iudeoꝝ. ex quibus opprobrijs facies dn̄i facta ē. vt nec os. nec naſus. nec veſtigiū faciei bn̄ cognoſci poſſet. dicit Bern. ꝙ dn̄s ſteterit corā iudice. inclinato capite. dimiſſa facie et oculis. et nō erat ei ſpecies neqꝫ decor. et verificatū fuit illud ꝙ dicit̉ Iſa..3. poſt pͥn Et non ē ſpecies ei neqꝫ decor. et vidimus eum. et nō erat aſpe ctus. et ꝯſiderauimus eū deſpectū. et nouiſſimū viroꝝ. viꝝ doloꝝ. et ſcientē infirmitatē. et quaſi abſconditus vultus eius. ⁊ deſpectus. vn̄ nec reputauimus eū. vere languores noſtros ipſe tulit. et dolores noſtros ipſe portauit. et nos putauimus eum quaſi leproſū et ꝑcuſſum adeo et humiliatū. Ipſe aūt vulneratus eſt ꝓpter iniqͥtates noſtras. attentus ē ꝓpter ſcelera noſtraOmaria mr̄ xp̄i ſi mō eēs hͦ vt videres ſic tractatū filiū tuū. cre do ꝙ cor tuū ſcinderet̉ p̄ nimio dolore. Beda. Qui tunc ceſus eſt colaphis iudeoꝝ. nunc credit̉ blaſphemiis falſoꝝ xp̄ianoꝝ. Et

nota ꝙ totā noctē inſomnē duxerunt cū eo voluēdo eū de vno angulo ad aliū. Vn̄ Aug. in deconcor euan. ait. Paſſus ē vſqꝫ mane in domo principis ſacerdotū. Secunt̉ figure. primo ſuꝑ ex puebant in faciē eius. In exodo et ſco. hiſto. legimus. Videns populus ꝙ moyſes morā faceret in monte. dixit ad aaron. Fac nobis deos. qui precedant nos. ignoramus em̄ quid moyſi ac ciderit. Aaron vero et hur reſtiterunt eis ſed indignatus populus. ſpuens in faciē hur. ſputis eū ſuffocauerunt. vn̄ timens aa ron dixit. Exo. 32. c. Tollite in aureas ⁊cͣ. vt ibi. et accepit meliora ornamenta eoꝝ et ꝓiecit in ignē. et exiuit vitulus ꝯflatilis. Et dixit populus. Hij ſunt dij tui qui eduxerunt te de terra egypti. Suꝑ verbo. et velauerunt faciē eius. Figura. Iudicū. 16. legit̉ ꝙ philiſdei eruerunt oculos ſampſon ꝓpter dalidam. quā dilexit Itē. 4. reg. 25. legit̉ ꝙ rex babilonis capto ſedechia rege hieruſalē eruit ei oculos. vnd̓ verſus. Hunc cecat in donis rex babilonis. Itē legimus in legenda ſymonis et iude apoſto loꝝ de ab agaro rege ciuitatis ediſſe qūo qualiter reſcripſit xp̄o et qualiter xp̄s reſcripſit eideꝫ. excuſando ſe. qūo non poſſet ad eū greſſus dirigere ⁊cͣ. tamē magno deſiderio deſiderans videre xp̄m ꝑ imaginem tn̄ videre poſſet. ſed quia pictor figurare nequiuit faciem xp̄i. ꝓpter nimiā coruſcationē claritatis faciei xp̄i. imaginē ſuā veſtimento impreſſit et abagaro miſit. cui poſt iudas apoſtolus ꝑ ſanctū thoniā eſt miſſus ⁊cͣ. Nota ꝙ hec predicta omnia iheſus paſſus eſt ꝓ nobis hora matutina vſqꝫ mane hoc eſt vſqꝫ ad claꝝ diē. Sequit̉: Et vt eſt factus dies hodierna. que dicebat̉ dies veneris ꝯuenerunt ſeniores plebis et prin cipes ſacerdotū ⁊ ſcribe in domo cayphe. Soluentes dn̄m ⁊ dn̄s ſuꝑ pedes ſuos ſtare non potuit ſed lapſus fuit ad terrā pre ma rimis tribulationibꝰ quas tota nocte paſſus fuit. ſed miſerrimi miniſtri ꝑ crines trahentes ipſum ſuꝑ pedes reſtituerunt et dux erunt ipſum in ꝯſiliū ſuum in quo deus nihil facere habuit dicē tes. Si tu es xp̄us dic nobis palam: Quaſi dicerent. Ore ꝓprio tuo dic. vt os tuū te ꝯdemnet: Et ait illis: Luc. 22: Si dixero vobis veritatē non creditis mihi: qꝛ inimici eſtis veritatis. Io. 8. Vos ex patre diabolo eſtis et ille hoīcida erat ab inicio et in veritate nō ſtetit. cū loquit̉ mēdaciū ex ꝓprijs loquit̉ qꝛ mēdax ē ⁊ pr̄ eiꝰ: ſi aūt int̓rogauero vos nō rn̄debitꝭ mihi neqꝫ dimit tetꝭ: de hoc fuit ſupͣdictū de baptiſ. Io. feria tercia poſt pͥnᵐ: Ex hͦ aūt.i. poſt hāc quā infertꝭ paſſionē erit filius hoīs ſedēs a dex tris virtutꝭ dei nō ampliꝰ circūdatus īfirmitatē: psͣ. Dixit dn̄dn̄o meo. ſede a dextris meis. Donec ponam inimicos ⁊cͣ. q. d. Ego ero ſedēs vos ꝯculcati. dixerūt aūt om̄s: Tu gͦ es filiꝰ dei

qui ait. vos dicit̉ quia ego ſuꝫ. at illi dixerunt. Quid adhuc de ſideramus teſtimoniū ipſi em̄ audiuimus de ore eius. et cū eluce bat dies mater xp̄i de bethania multū triſtis venit in ihrl̓m pre dolorē ſpirans alta voce. heu mi fili: quis mihi dat vt ego mori ar pro te. Audiebant dn̄e de ihrl̓m et ad feneſtras dicebant. hͦ eſt mater iſtius qui heri captus eſt et emariſſime flebant: ⁊ pie credendum eſt ꝙ alique matrone exiuer̄t de domibus ſuis: ad quas mater dn̄i. Ego ſentio ꝙ filius meꝰ eſt captus dicito que ſo mihi quo et ꝑ quā viā eſt ductus vt ipſe dixerunt: O doloro ſa mater ſta hic nō decet te illuc ire. qꝛ nō poteris filiū tuū iuua re. et ſi moleſtiā tibi inferrent impi filio vidente nō mediocriter augetur dolor filii tui. Rn̄dit maria: dimittite me: qꝛ nō quero niſi videre filium meū anteqͣꝫ moriat̉. Et cū ſolitarie ire vellet ſuꝑuenit maria magdalena. et altera maria ſalome et martha. et lazarus nō audebat venire ihrl̓m: quia volebant eū occidere Cum aūt ille ſimul irent vt xp̄m viderent. Tunc ſequit̉ in Luca capl̓o. 23. Et ſurgens omnis multitudo eduxerunt eum de domo cayphe ad domū pylati vinctum. Sed dn̄s nō erat diſpoſitus vt homo ſed ſicut leproſus vt ſupͣ dictū eſt Ibi pͥº mater eū viderit. heu hic doloris gladius vulnerauit aīam marie: Tunc videns iudas qui eum tradidit ꝙ damnatus eſſet ſcꝫ ih̓s ⁊ dā nacōm adiudicatus. vel ꝙ ipſemet eſſet dānatus pm̄a ductus retulit triginta argenteos principibus ſacerdotū et ſenioribus ppl̓i dicens Mat. 7. peccaui tradens ſanguinē iuſtū: dicit igiin ſcolaſtica hiſtoria. forte ſanthanas qui poſſiderat iudaꝫ pꝰqͣꝫ fecit quod voluit receſſit ab eo et ideo potuit iudas dolere qd̓ ſe cerat vt ex dolore iterum intraret in eū ſathanas vt faceret eū in icere manū ſuā ſibi. Cri. ſm̄am ꝯtra ſe dare pct̄a recognoſcere agenteos reſtituere. ſacerdotes non vereri laudabilia ſunt. ſꝫ ſe ſufocare ignoſcibile et opus demonuꝫ eſt. At illi dixerunt. quid ad nos: tu videris. q. d. tu noſti quid feciſti eum tradendo. et p̄ tium oblatum approbando tu videbis quid tibi inde contingat ſi bene egeris recipies mercedem. Si male ſimiliter videbis. Vi dens autem iudas ꝙ eum deriderent plus cecidit in deſperationem. et proiectis argenteis in tēplo. ⁊ receſſit et abiens loqueo ſe ſuſpendit. Ber. Iam diu a xp̄o abierat et auaurie loqueo ſe ſuſpendit. Ber. maluit ſe plus qͣꝫ denarios perdere. denarios in templo ſeipſum laqueo tradidit. Et vt dr̄ Act. p̄mo. Ꝙ ſuſpē ſus crepuit medius. quia non erat dignus ꝙ aīa per os eiꝰ ex iret. cum quo oſculando xp̄m tradidit dicit Iero ſuper pͣs. caº. s. quia magis offendit iudas deum quando ſe ſuſpendit ꝙͣ ī hͦ

ꝙ eum prodidit. Vtrum autem ipſa die quando xp̄s crucifixuſ eſt cum a principibus ſacerdotum receſſit vel in craſtinuꝫ ſe ſuſpē deret: non eſt expreſſum. Sed ꝙ ante reſurrectionem ſe ſuſpēderat planum eſt. vt dicit Iero. Contrariū tenet gloſa interliniaris Mat. 7. dicens ſuper verbo Tunc videns iudas ⁊cͣ. Nō tamen ante reſurrectionem eſſe credendum eſt Et ibideꝫ glo. marginalis dicit. Dicit aug. ꝙ non in ipſa eadem die ſed in tercia die viſa reſurrectione et claritate r̓ſurctionis penituit ac ſe ſuſpē dit laqueo. Videtur tamen leo papa velle de pm̄a di. 3. capl̓o Item leo papa. vel capitulo. Intqꝫ ſe ſuſpendit anteqͣꝫ dominuſ eſſet mortuus in cruce. Diceret quis cum tamen iudas pm̄a ductus ſit: quare deus denegauit ſibi gratiam. Rn̄detur ꝙ nō va luit ſibi pro tanto quia amore dei penituit ſed ꝓpter enormitatē rei ꝓpter tam magnum malum triſtis fuit. Sed ꝙ ꝯfeſſio ſua nō fuit ſibi ſalubris: hoc fuit ꝓpter qͣtuor. p̓mo qꝛ n̄ ꝓpͥo ſacerdote confeſſus fuit: ſed ſcribis et phariſeis. ſcd̓o quia confeſſionē ſuā diuiſit. quia confitebatur traditionē et non furtū. o. quia malo ꝓpoſito eis reuelauit. Quarto quia deſperabat. vn̄ Ieroꝰ dic̄ ꝙ iudas magis offendit xp̄m in hoc ꝙ deſperabat. qͣꝫ in hoc qd̓ eum tradidit. quia zelus cōmiſſum non cōdemnauit iudam. ſꝫ deſperatio peccati. Queritur quare laqueo ſe ſuſpendit et nō ali a morte moriebatur. Rn̄det̉ ꝙ pͥmo iō qꝛ dn̄s in aere pro ſua tͣ ditione ſuſpenſus eſt. ideo merito in aere fuit ſuſpenſus. 2º ad innuendum ꝙ eſſet ſocius demonum qui in aere torquent̉. 3 vt acriter gutturum quibus vocem traditionis emiſit ꝑ laqueū conſtringendo puniretur. Quarto vt celo ⁊ terre exoſus oſtende retur mirabilis duricia iudeorum vt crederent iuſtum et innocētem eſſe xp̄m. Quinto auarus erat quia ꝓpter auariciam ſuaꝫ cri ſtum tradidit. punitus eſt in paupertate in vxore cum filiis eiꝰ pͣs. Filii eius orphani: ⁊ vxor eius vidus et ep̄atum eius acci piat alter. Princeps autem ſacerdotum acceptis argenteis dixe runt: non licet eos mittere in carbonam. id eſt inter dona dei ecce ſimulatio ſanctitatis. quia precium ſanguiuis eſt pct̄m datuꝫ pro ſanguine effundendo. Notandū ꝙ carbanū eſt donū vel oblatio votiua. vnde qn̄cunqꝫ iudei ex voto aliquod donum vel ob lationem ad reſtaurandum ꝙ illud donū dr̄ carbanū. Sed locꝰ in quo ſeruabatur oblatio dicebatur corbona. Et quia pͥncipes attenderunt ꝙ iſti triginti denari inquantū a iuda eſſent recep ti eſſet mala pecunia. igitur in carbonam illā malā pecuniā īpo nere nolebant. quia ſolū licite acquiſita imponebant ad corbo nā. Audiēt ergo iſti qͥ de rebꝰ pauꝑm ⁊ orphanoꝝ ac viduarū

volunt edificare altaria eccleſias: ⁊ alia bona face̓: ⁊ putāt deo plecere cū ſuis vſuris. Nota qd̓ dicit Vilhꝰ ꝙ iſti triginta dena rii fuer̄t iſmahelitici. ꝓ quibꝰ ioſeph venditꝰ fuit a fratribus ſu is. ⁊ hereditaria ſucceſſione venerunt ad illos iudeos: ⁊ vnꝰ il loꝝ denarioꝝ valebat tm̄ quantū decem vſuales. Cōſilio at̄ ini to emerunt ex illis agꝝ figuli in ſepulturā ꝑegrinoꝝ. Qd̓ feceruſit nō in mīaꝫ pauꝑm. ſed in infamiā ſaluatoris vt lōge lateqꝫ diffamaret̉ ex precio iſto. ꝓpter hoc vocatus eſt ager ille lingua eoꝝ acheldemach. hoc eſt ager ſanguīs.i. empto p̄cio ſanguinivſqꝫ in hodiernū diem. nota acheldemach ē nomē hebraycū: et ſonat tm̄ qͣꝫtum ager ſanguīs in latino. nā de p̄cio ſanguīs eme runt agꝝ in ſepulturā ꝑegrinoꝝ. Miſtice dat̉ intelligi. ꝙ xp̄s ꝑ ſuū ſanguinē nobis ꝑgrinis emit quietā et ꝑpetuā vitā ⁊ gau dia ꝑadiſt. Tunc in hoc facto īpletū ē qd̓ dictū ē ꝑ Iere ꝓph̓am dicentem. Et acceperunt triginta argenteos preciū appreciati q̄ appreciauerūt a filijs iſrl̓ et deder̄t eos in agꝝ figuli ſic̄ ꝯſtituit mihi dn̄s. Dicit mgr̄ in ſco. hiſto. ſuꝑ verbo Ieremia. ſed nō legit̉ hoc in Ieremia. Sed ī zacharia pene idē eſt ſenſꝰ alijs verb̓ vn̄ quidā hn̄t ꝓphetā ſine alio noīe. Natura adoluiꝰ dicit ꝙ ar pici auis faciem hn̄s hoīs. hec cum hoīem interficit. venienſqꝫ ſu ꝑ aquam vbi ſe ꝯtemplās intelligit hoīem quaſi ſuā ſpēm inter feciſſe. tunc moritur nimio pre dolore. Figura. 2. Reg. 17. ſcri bit̉: ꝙ achitophel diſpoſita domo ſua ſuſpendio interit. Sequitur: Cum gͦ ih̓m ad pylatū qui fuit paganus duxiſſent vīctuꝫ ipſi nō introierunt in p̄torium. vt nō ꝯtaminarent̉: ſed vt māducarent paſcha. vt Io. 18. dr̄. Vel ſic textꝰ. Mane aūt facto ſurgens omnis multitudo duxer̄t illū vinctū ad pylatū. et tra dider̄t eū pontio pylato preſidi Aug. deus homo ſtabat an̄ ho minē pylatū. et nullū irreuerencie v̓bū eſt locutꝰ Ipſi v̓o mag nō ſtrepitū dicentes. moriat̉ homo iſte iudica nobis iſtū ad mor tem. Sequit̉ ſuꝑ iſto verbo. ipſi non introier̄t. Criſo. O īpia ceci tas ꝯtaminari timent alieno habitaculo ⁊ ſanguinē innocenteꝫ fundere non verent̉. Ieroꝰ. Culicē mittentes ⁊ camelū gluciētes q. d. magnā ꝯſcientiā hn̄tes de ꝑuo pct̄o īmo de nullo. ⁊ de gͣn di pct̄o ⁊ de latocinio nll̓a. Exiuit gͦ pylatus ad eos foras Io. is. et dixit eis. Quā accuſationē offertis aduerſus hoīem hunc Rn̄derunt et dixer̄t. Si non eſſet hic malefactor nō tibi tradidiſſemus eū: Suꝑ quo dicit Aug. Interrogent̉ at̄ et rn̄deant. ab immundis ſpiritibus liberati. ceci videntes mortui reſurgentes. vtꝝ ſit malefactor. et quia non expreſſerunt aliquā directā accuſacōeꝫ adu̓ſus eū: vidēs pylatus ꝙ ꝓpt̓ īuidiā eū r̓didiſſet

ait ad eos. Si accuſatis eum de pct̄o legis. qꝛ filiū ſe dixit. vel qꝛ poſſum deſtruere templū dei ⁊cͣ. Accipite eū vos et ẜm legem vrām eum iudicate. Dixer̄t ergo ei iudei. Nobis nō liꝫ interfice re quemqͣꝫ. ſed debet iudicari more romanoꝝ. vt ẜmo ille īplea tur quē dixit Mat. z. tradetur eī gentibus et illudet̉ ⁊cͣ. ſignifi cans qua morte eſſet moriturꝰ. Videntes aūt iudei ꝙ eos oporteret habere rationabilē accuſationē ſi deberet iudicari. Incepe runt eum iudicare de tribus. Luc. 23. dicentes hunc inuenimus ſubuertentē gentē nr̄am. et ꝓhibentē tributa dari ceſari. et dicen tem ſe xp̄m regē eſſe.i. vnctum in regē eſſe. In iſtis tribꝰ accuſacō nibus talē habebāt ꝯſiderationē. ꝙ ex pͥma accuſatione qͥes r̓g ni turbaretur. Ex ſcd̓a ceſar vtilitate regni priuaret̉ Et ex tercia ceſar tota ptāte regni deſtitueret̉. Ex quibꝰ aīm iudicis cōtra ip ſum ꝓuocare cupientes ſic malitioſe ꝯtinuauer̄t mendacia. Py latus vero primā accuſationē non curauit qꝛ fuit manifeſte falſa quia dn̄s legē moyſi vſqꝫ ad finem ſeruauit. Et ſcd̓aꝫ nullā reputauit qꝛ ſciebat eū rn̄diſſe Mat. 22. ⁊ ꝓut ſupͣdictū eſt feria terciā. Reddite que ſunt ceſaris ceſari. Sil̓r terciū ſciebat eſſe falſū quia audiebat cū ſaturauit de qͥnqꝫ panibꝰ quinqꝫ milia hoīm turbe voluerunt eū regem facere et ipſe fugit vt habet̉ Io. 6. Et ideo abſolute dixit nō eum inculpādo. Sed quaſi alios deridendo. Et interrogauit eum de iſta tercia accuſatione ẜm Criſo. qͥa timuit ꝑiclitari. ſi n̄ diligenter inquireret de crimine leſe maieſta tis. Et vt Mat. 27. dr̄. Cum accuſaretur a principibus ſacerdotum et ſenioribus populi nihil reſpondit. Tunc dixit et pylatꝰ Non audis quanta aduerſum te dicunt teſtimonia et non r̓ſpō dit ei ad vllum verbum. ita vt amiraretur preſes vehementerSed qꝛ qͥ tacet cōſentie videtur pylatus ſuſpicabatur ꝙ aliqͥd occulte lateret ad futurum ſibi regnum iudeorum adepturum: Seddominus tacuit pacienter quia aperta mendatia non ſunt reſponſione digna. Et etiam ideo tacuit quia voluit īplere qd̓ fuit ſcriptum de eo. Yſa. 53. Sicut agnus corā tondente obmute ſcit et nō aperiret os ſuum. Sequit̉ Io. 18. Introiuit ergo in p̄ torium pylatus et vocauit iheſum et dixit ei. Tu es rex iudeoꝝ qͣſi d. Eſt hoc veꝝ ꝙ tu es rex iudeorum. Temꝑe paſſionis xp̄i ppl̓us ſeruiuit ſeptuaginta annos. Quia em̄ iam iudaicus popu lus per ſeptuaginta annos ſeruiuit ſub romano imperio. quia quadrageſimo anno auguſti qui tenebat imꝑiuꝫ romanuꝫ. Et triceſimo anno herodis qui fuit ſubſtitutus in iudea natꝰ ē xp̄s et poſt hec tranſactis triginta et vltra pylatus eſt ſubſtitutus ī ihrl̓m a valerio. et ex hoc motus ne aliquid noui inſurgeret ſic

tranſcurſo diligentius didicit. de hoc dicit Tu es rex iudeorum. Rn̄dit iheſus: a teipſo hoc dicis. an alij dixerunt de me tibi. reſpondit pylatus hoc ſe didiciſſe a iudeis quia inquit: Nunquid ego iudeus ſum q. d. ego non ſum iudeus et ita ego a me hoc n̄ dico ſed gens tua et principes tui tradiderunt te mihi. vt ſciaꝫ quid futurum ſit ſuꝑ iudeos ex ſcripturis eorum. dicentes ꝙ tu dicis te regem eſſe et prohibes cenſum dari ceſari. Ideo oportet querere cauſam illius quid feciſti. Ad hanc queſtionē: quid feci ſti nihil rn̄dit. vt patet Io. 18. Sed ad primā de qua magis de ſiderabat ſcꝫ de regno eius. Vnde reſpondit iheſus. Regnū me um non eſt de hoc mundo. ſi ex hoc mundo eſſet regnum meum. miniſtri mei vtiqꝫ decertarent. vt non traderer iudeis. Nunc au tem regnū meū non eſt hinc. Dixit ei itaqꝫ pylatus. ergo rex eſ tu. quia nullus dicitur rex ꝓprie niſi reſpectu regni. licet non ha beas tꝑale regnum. Reſpondit iheſus. Tu dicis: quia rex ſum ego Veꝝ eſt ꝙ dn̄s dixit qꝛ rex ſuꝫ ego. dn̄s enim dixit ad me filius meus es tu. ego enim genui te. poſtula a me et dabo tibi gentes hereditatem tuam. in poſſeſſionem tuam terminos terre. reges eos in virga ferrea. Ieroꝰ Sic rn̄ſum tꝑat dn̄s. vt ẜmo eius calumnie.i. reprehenſione non pateat. et tamen veꝝ dicat. quaſi diceret: non ego me eſſe regem: nec me talem eſſe fateor cuius regnum putaretur de hoc mundo. Vnde ẜm diuinitateꝫ chriſto omnia ſubiecta ſunt. et ſic eſt rex omniū. Sed ẜm huma nitatē nō venit in pͥmo aduentu ſuo ad dn̄andum tꝑaliter: ſed magis ad ſeruinndum et patiendū. et hoc ſufficit ad ꝓpoſitum quia non fiebat queſtio niſi de hūanitate xp̄i quo ad pn̄tem ſta tū. dn̄s em̄ voluit in pͥmo aduentū ſuo eſſe pauꝑ. ⁊ pati ac mo ri. vt ſic in eo implerent̉ ꝓphecie Zacha. 9. Yſa. 53. Et ſequit̉ ī Iohāne. Ego in hoc mundo natus ſū et ad hoc veni in mundū vt teſtimoniū ꝑhibeā veritati. omnis qui eſt ex vei̓tate audit vo cem meam. obedit voci mee. et credit mihi. Dicit ei pylatus: quid eſt veritas. Et cum hoc dixiſſet iteꝝ exiuit ad iudeos. Cri. dicit. Si dixiſſet pylato quid fuiſſet ſeu eſſet veritas. nunqͣꝫ mor ti adiudicaſſet. Sed quare nō exſpectauit rn̄ſuꝫ xp̄i. Aug. dicit ꝙ ſtatī in mentē eius veīt ꝯſuetudo iudeoꝝ ꝙ eis ſolꝫ dicti vnꝰ in paſca. ⁊ iō nō exſpectauit vt rn̄det ei ih̓s. ne mora fie̓t. oꝑte bat at̄ cito xp̄m eiꝑe ab īpetu iudeoꝝ. vel non exſpectauit xp̄i rn̄ſū qꝛ forte īdignꝰ fuit audie̓ rn̄ſū. dixit gͦ eis pylatꝰ. nullā eī ī eo īueīo cām. at illi īualeſcebāt dicētes: Cōmouit ppl̓m docēs per vniuerſam iudeam incipiens a galilea vſqꝫ hūc. pylatus autem audiens galileam. Interrogauit. ſi homo galileus eſſet.

vt hēret occaſionem dimittendi eum. et vt cognouit quia de herodis ptāte eſſet. remiſit eū ad herodem. qui tunc erat iheroſo limis. Nota ꝙ pylatus ne cogeret̉ dare ſm̄am contra innocentē et ꝙ ꝓpter inuidiā traditum eum cognouit miſit eū herodi. Ita erat lex romana que iubebat quemlibet a principe ſuo ꝯdemna re. licet vna lex romana ſit ꝙ reus ibi puniat̉ vbi patratio fuit criminis et ſub illo iudice vbi culpā ꝯmiſit. Herodes aūt viſo iheſu gauiſus eſt valde. Erat aūt ex multo tꝑe cupiens eū vide̓ non ex deuotione ſed ex dolo. Deſiderabat em̄ extinguere om ne ſemendauid. vt ipſe ſolus regnaret Mat. 2. Mittens occidit omnes pueros de bethleem. hoc em̄ fecit pr̄ eius. cuius ma licie hic heres fuit. Sap̄. 4. Ex iuiquis om̄s filii qui naſcent̉. teſtes erunt nequicie in pentes ſuos. Cupiebat enim eū pro tāto videre herodes. eo ꝙ audierat multa de illo: per famā turbaruꝫ et diſcipuloꝝ iheſu. Luc. 9. Herodes audiuit famā de iheſu. Iohannē de collaui ego qͥs aūt iſte eſt de quo ego talia audio. Et ſperabat ſignū aliquod videre ab eo fieri. motus cui̓oſitate nō ſtudioſe. vt dicit Theo. deriſorie hn̄s ſe ad eum. et ei ſubſanans. Et interrogauit eum multis ſermonibus: volens eū ad ſignum aliquod ꝓuocare. Scd̓m Anſel. Es tu ne ille iheſus ꝓpter queꝫ pater meus tot occidit milia pueroꝝ: Et ipſe nihil ei reſponde bat: vt impleretur illud Yſa. 53. Sicut agnus coram tondente Et illud Exo. 13. vos tacebitis ⁊ dn̄s pugnabit pro vobis ꝯtra inimicos veſtros. Ambro. tacuit et etiaꝫ nihil fecit quia nec illius crudelitas merebat̉ videre diuina. vt ergo ꝓpheciā imple̓t vt pacīe formā daret vt indignos illos ſua reſponſione on̄deret vt paſſionem non ꝓlongaret. Ideo nihil reſpondit. Stabāt aūt principes ſacerdotum ꝯſtanter et ſcribe accuſantes eum ſcꝫ d̓ eiſdem de quibus coram pylato eum accuſabant. Maxime hoc aggrauantes. qūo cōmouiſiſſet vniuerſum populum Incipiēs a galilea dn̄o herodis vt ſic plus incitarent herodem cōtra xp̄m. Et cū vidiſſet herodes ꝙ xp̄s nullum ſignum faceret. nec verbū aliquod ad interrogata reſponderet. nec contra accuſatores ſuos aliquibus rn̄ſionibus ſe defenderet. ſpreuit eum cuꝫ exercitu ſuo reputans xp̄m ydeotam et fatuū. et deriſit eū. Induens ipſū veſte alba. ſic eī tunc fatuis ſolebat illudi. Et qͣꝫuis hoc herodes fecerit in xp̄i deriſionem. non tamen caret miniſterio. vnde ex hoc dn̄t diſcere ſerui dei non turbari. Cum pro candore vite ſue qua deo placere volunt derident̉ ab hoībus mūdanis. ſꝫ dn̄t pacient̉ ⁊ latent̓ ſuſtine̓. cogitātes qūo ꝓ eis rex gl̓e xp̄s p̓or illuſꝰ ē ⁊ deriſꝰ. Figua. 1. Re. 21. ibi. Nūqͥd n̄ ē iſte dauid r̓x t̓re

Nonne huic cantabāt ꝑ choros dicentes ꝑcuſſit ſaul mille ⁊ dauid decem milia. Poſuit autem dauid ſermones iſtos in corde ⁊ timuit valde a facie achis regis Seth et mutauit os ſuum corā achis et collabebatur intermanus eorum: et impinguebat̉ in oſtia porte: defluebantqꝫ ſaliue eius in barbā. Et ait achis ad ſeruos ſuos. vidiſtis hominē inſanum quare adduxiſtis euꝫ ad me. an deſunt vobis furioſi ꝙ introduxiſtis iſtum vt fureret me pn̄te. hic ne ingredietur domum tuam. et ſicut dauid reputatuſ eſt furioſus et fatuus: ſic et xp̄us ꝓpter veſtem albam. Hic notetis ꝙ pontifex noſter xp̄s in ſua paſſione habuit oīa pontifica lia ornamenta. quoꝝ ſignificationem ſacerdos diuina celebratu rus debet conſiderare. Vn̄ in alio loco dicit mgr̄ Nicolaus. Sacerdos celebraturus miſſaꝝ ſolemnia. pꝰqͣꝫ mundauerit conſciē ciam ſuam contritione et confeſſione. poſtqͣꝫ aliqualiter ſe p̄para uerit deuotis meditationibꝰ p̄uis ſe īduendo ſacerdotalibus ve ſtibus nō rideat. non iotetur. nec inaniter gerrulet. ſed cū ſerioſamentis recollectione. Primo ꝯſideret ⁊ intelligat quid īdumē torum quolibet repn̄tat. humerale em̄ repn̄tat pannū quo cō ram caypha xp̄i facies fuerat velata cū eum ꝑcutiebāt: et deriſo rie dicebant. ꝓphetiſa quis eſt qui te percuſſit. Significat etiā co ronam ſpineam qua reuerendum caput euis grauiſſime preme bant. et inde guttas ſanguinis vndiqꝫ eliciebant. Alba: ſignifi cat illā veſtē qua indutꝰ fuit. cū eum herodes vt fatuuꝫ irriſit ⁊ cum omni ſuo exercitu ſpreuit. que veſtis veriſimiliter ſtaturam xp̄i creditur exceſſiſſe. et eum in ingreſſu impediuiſſe. et ſic euꝫ ſe pius per impetum iudeorum corruiſſe: Singulus: ſignificat funem quo manus ſue ter fuerunt ligate. pͥmo in ſua captiuatiōe 2º cū annas miſit eum ligatum ad caypham. tercio cum ducebatur ad pylatum. Manipulus: ſignificat flagella quibus cuꝫ ad colūnaꝫ ligatus fuerat virgineam ſuam carnem lacerabant crudeles lictores et repetitis ictibꝰ. plagas plagis vulnera vul neribꝰ. ⁊ liuores liuoribꝰ inflixer̄t. Stola. ſignificat vīcula qͥbꝰ in flagellatione ligatus fuit ad colūnaꝫ: et claues. quibꝰ affixꝰ fuit cruci alibi legi. ꝙ ꝑ ſtolā cancellatam crux ſignificat̉. Caſula: repn̄tat veſtem rubeam. quemadmoduꝫ purpet̉ milites ſibi corā pylato circundeder̄t. Pontifex habet mutrā que etiā coronā xp̄i ſignificat. Et habet baculum paſtoralem: qui ſignificat baculum arundineū datū in dexterā dn̄i. Et habet ſcandalia in pedibus. q̄ deſuꝑ hn̄t aꝑturā. cū rubeo ſerico panno. ⁊ hꝫ cyro thecas in manibꝰ que deſuꝑ hn̄t munile rotundū cū aliqͥ rubeo. Illa ſignificant ſtigmata chriſti ac manus eius: ⁊ pedes taliter

ſanguine ꝓprio cruētatas et rubricatas. hec itaqꝫ ſacerdos ⁊ his ſimilia cum ſe induit. pͥmo recolat et conſequēter cū his īdutꝰ fu erit et procedat ad altare recolat xp̄m dn̄m ad crucē ꝓcedentem Taliter em̄ ſacerdotali ornatu indutꝰ ſignificat xp̄i ꝑſonā in ſua benedicta paſſione. Et altare ſigͣt crucē quā ꝓ nobis ſuſtinuit: Calix ſignificat ſepuloꝝ in quo quieuit. patena lapidē ſup̄poſi tum. Corporale ſudariū. Palle vero ſubſtrate corꝑali ſignificāt linthiamīa quibus dn̄s inuolutus fuit. Sacraſtia ſigͥficat corpꝰ beate marie virginis. Et ſacerdos indutꝰ exiens de ſacraſtia ſignificat ꝙ xp̄us venit in mūdū. hec hic vobis notaui qꝛ talia ſic predicaui pluribus ānis. Sequit̉ textꝰ Luc. 23. Spreuit at̄ illū herodes cum exercitu ſuo et illuſit indutum veſte alba et r̓miſit ad pylatum et facti ſunt amici herodes ⁊ pylatus in ipſo die ⁊cͣ. Sed queritur vn̄ orta ſit ibi īimicia Rn̄det̉ prout habet̉ ī lambardica.i. legenda ſanctoꝝ de paſſione dn̄i an̄ finem. Et tangit vnam cām īimicicie Nicolaus de lym ſuꝑ lucā. c. lꝫ. dicēs In ſco laſtica hiſtoria vero dr̄ ꝙ fuit quidā magus de galilea qui dice bat ſe eſſe filium dei ⁊ cū multos ſeduxiſſet et duxiſſet in montē Gariſim promittens inde ſe aſcenſuꝝ in celū. et duꝫ illi ſacrifica rent ei ſicut filio dei. pylatus ſuꝑueniens cū armis interfecit illū et alios ne maior ſeditio fieret: ⁊ iudeos ſeduceret. et qꝛ ille locus de iuriſdictione erat herodis. Et pylatus fecit hoc ſine licēci a herodis ideo facti fuerunt inimici. et hodie facti ſūt amici ad īui cem. Cum vero xp̄us reductus eſſet ad pylatū ꝯgregatis princi pibus ſacerdotū et magiſtratibus et plebe vt Luc. 23. dr̄. Exiuit pylatus ad eos foras dixit eis. Obtuliſtis mihi hūc hoīeꝫ quaſi auertentē ppl̓m ⁊ ecce ego corā vobis interrogans nullaꝫ cam inuenio in homine iſto exhis in quibus eum accuſatis ſed neqꝫ herodes. nam remiſi vos ad illum et ecce nihil dignuꝫ mor te actum eſt ei. Emendatum ergo illum dimittam. per diem au tem ſolemnem. conſueuerat preſes dimitti vnum vnictum quia in nocte paſce angelus dn̄i ſaluauit hebreos et percuſſit primogenita egiptiorum. Ideo in memoriam huius beneficij in ſolēnitate paſcali ſaluabant vnum propinquum morti et alios con demnatos ad mortem interficiebat: ad repreſentanda in ſaluati onem hebreorum et interfectionem egiptiorum. Sciens autē py latus iheſum innocentem. et ꝙ per inuidiam tradidiſſent euꝫ vo lens ipſum liberare prepoſuit eis quem iſtorum duorum vellēt ſibi dimitti ſcilicet iheſum vel barrabam. barrabe autem liberati onem credebat nullomodo iudeos petere propter magnam ipſius bar rabe maliciam. Sed ipſi principes ſacerdotum et ſcribe

nimio odio prouocati contra chriſtum. ſuaſerunt populo vt a terent Barrabam. Iheſum autem perderent. propter quod vni uerſa turba clamabat. Tolle hunc. et dimitte nobis Barrabam: et ita tumultuoſis ſuis clamationibus auctorem vite pe tiuerunt ad mortem. et iurum homicidam. ſeditioſumqꝫ latroneꝫ ſeruant ad vitam. lupum agnuꝫ mortem vite luci tenebras ſtulte et impie preferentes. hic de te cinis et puluis humiliari et patienter ſufferre. ſi aliquando tibi preferatur inferior et minor. conditionis. cum hic vides dominum tuum hoc pro te ſuſtinuiſ ſe. vt etiam inſignis latro ſibi a multitudine populi preferreretur. Sequitur in Mattheo. 27 Sedente autem pro tribunali mi ſit ad illum vxor eius dicens. Nihil tibi et iuſto illi: Quaſi dice ret. Nihil habes cauſe ad interficiendum hominem iſtum. quia iuſtus. Multa enim paſſa ſum hodie per viſum propter eum. Notandum. dyabolus facit ad inſtar porci venientis ad ſepem et vbi inuenit facillantem. ibi nititur intrare. Ita dyabolus ſciens ꝙ mulier eſt pars debilior. et que cicius inclinat virum vo lens liberare chriſtum de manibus iudeorum. mulierem fecit ſuum inſtrumentum. Vnde gloſa marginalis. Nunc demum dyabolus intelligens per chriſtum ſe ſpolia ammiſſurum. ſicut primum per mulierem mortem intulerat. ita nunc chriſtum per mu lierem de manibus iudeorum vult liberare. ne per eius mortem mortis amittat impium. Gloſa interliniaris. Matth. 7. ſuper verbo. multa enim paſſa ſum ⁊cͣ. Dicit vxor gentilis viri hoc in viſionibus intelligit. ꝙ uidei vigilantes credere nolunt. Quomodo autem dyabolus hoc cognouit dicitur ꝙ hoc forte aduer tit propter gaudium animarum exiſtentium in limbo. que exul tabant chriſti aduentum. vel forte ex hoc. dyabolus cognouit coniecturatiue chriſtum propter magnam patientiam quam vi derat in chriſto. quam nunquam in aliquo puro homine vidit ideo ipſe intellexit de quo dixerat propheta Iſaie. 53. Quaſi agnus coram tondente ſe obmuteſcit. ⁊ non aperiat os ſuum. quo modo autem dyabolus ſcit futura et qualiter vidit prophetas. habetur in decre. 26. q. c. c. ſciendum. et ibi glo. enumerat mul tos modos: Tunc dixit pilatus. quem vultis vobis de duobꝰ dimitti. Exclamauit aūt ſimul tota turba dicens. tolle hunc et dimitte nobis barrabā. Aug. Cecitas iudeoꝝ o furia frenetico rum. non dimittas nobis xp̄m. ſed barrabā. quid aliud eſt dice re niſi ꝙ occidat̉ ille qui ſuſcitat mortuos ⁊ viuat barrabas vt iteꝝ occidat viuos. vn̄ glo. Filiū diaboli eligerūt ꝓ filio dei. vt ſaluatorem cū ſua ſalute ꝑderent et proditorem liberarent.

Tunc dixit Pilatus. Quid em̄ mali fecit. nullaꝫ cauſam mortis inuenio in eo. Corripiam gͦ illū et dimittam. At illi inſtabant vocibus magnis poſtulantes vt crucifigeret̉. Et inualeſcebanvoces eoꝝ. vt dicit̉ lu. 23. Et qꝛ ꝯſuetudo erat inter iudeos. vt crucifigendus prius flagellaret̉. ideo pilatus apprehendit illū ⁊ ſuis militibꝰ eū tradidit ad flagellandū. et qꝛ ꝯſuetudo erat iu deoꝝ. ꝙ tm̄. xl. ictus minus vno ictu dabant̉ damnato. qui fla gellationi adiudicatus fuit. ſed iudei pecunia corrumperunt mi lites pilati. qui pagani erant. vt eū nūdū ligarent ad vna ſtatuā in medio domus. que tam ſpiſſa erat vt manibꝰ et brachiis xp̄i tingi nō potuit. ipſi vero cū cordis eius brachia extraxe runt ꝙ omnes vene in brachis ad ſummū extendebant̉: et tūc ꝯuocant totā cohortē: vt dicit̉ mar. 15. et ipſū ſic ligatū et nudū cū virgis et corrigis nodatis et iūctis marinis ipſū tam inhumanit̓ verberauerunt. ꝙ a planta pedis vſqꝫ ad verticē non erat in eo ſanitas. Iſa. i. Diſciplina pace noſtre ſuꝑ eū. ⁊ liuore eius ſanati ſumus. Figura. Iere. 27. legit̉ ꝙ pͥncipes iuſſerūt ie remiā ceſum in carcerē mitti. Alia figura. Iudith. g. legit̉ ꝙ ach ior ob iuſticie ꝓfeſſionē ſtat ligatus ad arborē oloferne iubente Poſtqͣꝫ eū flagellauerūt milites plectentes coronā de ſpinis im poſuerunt capiti eius. Et hoc in pretorio in loco patenti. et coram multitudine. et dicit̉ ꝙ cū magna falanga impreſſerūt eapiti ſuo. ⁊ ꝙ ille ſpine nō erant de ſpinis huius terre. ſed de iūc cis marinis. qui hn̄t aculeos acutiſſimos duros et exterius por roſi ſunt. et hn̄t naturaliter virtutē attrahendi humores. Et d cit bea. Iero. Caput illud diuinū denſitate ſpinaꝝ vſqꝫ ad cerebrū ꝯfertū fuit ita vt ſanguis ex capite extractus. frontē. genaꝫ et colluꝫ ꝑfuderat. Ecce fidelis aīa. qūo ſponſus tuus ſpecioſus forma pre filijs hoīm. tanqͣꝫ ſponſus ꝓceſſit coronatus. nō auro nō geminis. ſed crudelibꝰ ſpinis: ⁊ poſtqꝫ coronaſſent eū. veſte purpura circumdederunt eū: ad lr̄am. Erat aūt purpura mala et corrupta. qua rex quōdā vtebat̉. qua induerunt eū ꝓ deri ſu. et hec veſtis ꝓpter ſubtilitatē eius vulneribꝰ adheſit. in dorſo dn̄i. et in membris eius cruori annectebat̉. Et dederunt ei ī ma nus arundineꝫ ꝓ ceptro regali. ſignificantes ꝑ hoc regnū ꝙ ſibi vſurpare videbat̉: Et locantes eū ſuꝑ ſoliū venientes ad eū. et gena irriſorie an̄ ipſum flectabant. et illudentes illi dicebant. Aue rex iudeoꝝ: quaſi dicerent. tu dixiſti te eſſe regeꝫ iudeoꝝ. modo coronatus. veſtitus. et ceptro decoratus es. vt iure decet talem regem. ideo in paraſceue cum orat̉ pro iudeis genua non flectamus cū forte iudei cū militibꝰ hoc faciebant vt dicit magi

ſter in ſto. hiſto: et dabant ei alapas. et percuciebant caput ei us arundine. quod ex tali percuſſione aculei corone plus intra bant caput eius. et ꝓfundius vulnerabant. et expuebant in fa ciē euis tanqͣꝫ in ꝯtemptibilē ⁊ vilē ꝑſonā: ecce qͣꝫ multipliciter xp̄s ꝓ nobis deriſus eſt. et quantas ꝓ nobis paſſus ē ꝯtumelias. de quibꝰ loquens anſhel. dicit. Attende aīa mea quis ē hic qui ingredit̉ habens imaginē quaſi regis. ⁊ nihilominꝰ quaſi ſerui deſpectiſſimi. ꝯfuſione repletus eſt. coronatus incedit. ſed ipſa eius corona cruciatus ē illi. ⁊ mille puncturis ſpecioſū veticē eius vulnerat. regali purpura īduit̉. ſed potius in ea deſpi citur qͣꝫ honorat̉. ſceptrū manu geſtat. ſed eo venerandū caput eius ferit̉. adorant corā illo poſitis genibꝰ in terra. et regē ꝯcla mant. et ꝯtinue ad ꝯſpuendū amabiles genas eius ſiliunt. ad maxillas palmis ꝑcucit. et honorabile collū eius exhonorāt. Vide itaqꝫ aīa mea qm̄ ꝑ oīa vir iſte ꝓ te ſpernit̉ et coartat̉. et diſce ab eo patient̓ ferre ſi aliqn̄ ꝓ eo derideris. aut ꝯtumelias ſuſtineas: Videns aūt pilatus ꝙ iā opprobrijs multis eſſet va tigatus. accedens iheſū erexit eū de cathedra. ſed dn̄s in pedibꝰ ſtare vix potuit. et facillat tanqͣꝫ ebrius. eduxitqꝫ eum pilatus iteꝝ foras. et dixit eis. Ecce adduco vobis eū foras ſic male tra ctatū vt miſereamini ei. et vt cognoſcatis qꝛ in eo millā cauſaꝫ inuenio. et ita ad preceptū pilati exiuit iheſus portans coronā ſpineā. et purpureū veſtimentū. non clarus imꝑio. ſed plenus opprobrio. et dixit eis pilatus: Ecce homo. q. d. ecce homo. ſic̄ et vos iudei. Non crudelis. ſed ymago dei omnipotentis. ſicut et vos. q. d. ſi in aliquo male egiſſet. tn̄ eſt vltra ꝯdignū puni tus. et ideo deberet vobis merito ſufficere. et furorē veſtrū debe retis mitigare: Cuꝫ aūt vidiſſent eū pontifices et miniſtri. non tantis penis ꝯtenti clamabant. et alios clamare inducunt dicē tes. Crucifige crucifige eū. Dicit eis pilatus. accipite eū vos. ⁊ crucifigite eū. ego em̄ nō inuenio in eo cauſam. Rn̄derunt ei iu dei. nos habemus legē. et ẜm hanc legē debet mori. qꝛ dei fili um ſe fecit. cū autē pilatus audiſſet hos ſermones. magis timu it.ſ. interficere filiū dei. et tali timore ꝯcuſſus rurſū inquiſitionē fecit: Ingreſſus em̄ in pretoriū dixit ad iheſū. vnde es tu. iheſuaūt nullū reſponſū dedit ei. ita vt admiraret̉ preſes vehementer dixit gͦ ei pilatus. mihi nō loqueris. Neſcis qꝛ habeo poteſtatē te crucifigere. et poteſtatē habeo te dimittere: q. d. habeo poteſtatē liberationis et ꝯdemnationis. Rn̄dit ei iheſus. non haberes poteſtatē aduerſum me vllam. niſi tibi data eſſet deſuꝑ id eſt a principibus Romanorum. et vlterius permiſſam illis

deo qui eſt poteſtas ſuperior. ꝓpterea quime traddit tibi magis peccatū habet. Et vt dicit̉ Io. 9 Et exinde querebat pilatus dimittere eū ne occideret īnocentē ſibi traditū. Iudei aūt clama bant dicētes. Si hunc dimittis nō es amicus ceſaris. omnis em̄ qui ſe regem facit ꝯtradicit ceſari: q. d. ſcias ꝙ ceſari ītimabimus ꝙ nos dimittis ſine iure. et publicū aduerſariū faues. Pilatuꝫ cū audiſſet hos ſermones timuit: ne ceſari intimaret̉. et ipſū for te a dominio abſolueret. O pilate ſtulte ⁊ īprudent̓ timuiſti plus timens hoīem qͣꝫ deū: et pilatus intͣuit ad iheſū et eduxit eū et ſedit ꝓ tribunali in loco qui dicit̉ licoſtratus. hebraice aūt golgata: a. varietas pauimenti: Erat aūt paſceue hora quaſi ſexta et dicit iudeis. Ecce rex veſter. ſpinis coronatus. corpore totus vulneratus: q. d. Quid imponitis ſibi. quare moleſti eſtis ſibi. modo ipſe eſt tm̄ debilitatus et miſer ꝙ non poſſet eſſe rex. Illi aūt clamabant. tolle tolle crucifige eū. dicit illis pilatus. Regem veſtrū crucifigā. Rn̄derūt pontifices. nō habemus regem niſi ceſarē: Io. 19. Vbi noͣ ꝙ maliuoli iudei ꝓpter occaſionē vni us hoīs voluerūt ſe ſubicere ꝑpetue romanoꝝ ſubiectione. et ꝙ amodo nunqͣꝫ haberent regē. ⁊ poſtqͣꝫ pilatus audiuit ꝙ vellēt ſe ita obicere ꝑpetue romano imꝑio cogitauit. ſi illud vellet im pedire incurreret indignationē imꝑatoris. Tūc tradidit iheſuꝫ iudeis. et dedit ſnīam diffinitiuā. et dixit. Regē veſtꝝ crucifigā. et tūc facti ſūt iudei ſerui xp̄ianoꝝ et ſub ptāte eoꝝ: Vidēs aūt pilatus ꝙ nihil ꝓficeret. ſed magis tumultus fieret. accepi ta aqua lauit manus corā populo: mos em̄ erat apud antiqͥs. cū aliquis vellet ſe on̄dere īmuneꝫ accepta aqͣ et lauit manus dicens. Innocens ego ſū a ſanguine iuſti huius. vos videritis: mat. 7. Quid ꝯtinget vobis quantū ad ſuppliciū ꝓ culpa. ego ſū miniſter legis. attēdite qualē mihi tradidiſtis ad occidendū qꝛ ex allegatꝭ non ex ꝯſcīa oportet me ꝓferre ſnīam vobis imputet̉ non mihi: Et rn̄dit vniu̓ſus ppl̓s dicens. Sanguis eius ſuꝑ nos et ſuꝑ filios noſtros: ⁊ culpa et pena effuſionis ſangui nis eius. Iero. Verbū optimū et ſaluberrimū. ſed ītentione peſ ſima ꝓlatū. Optandū ergo nobis ē vt veniat ſanguis ſuꝑ noſ ſcꝫ ad abluendū nos ab omni inquinamento carnis ⁊ ſpūs ẜm id Apoc. 1. Qui dilexit nos. et lauit nos a peccatꝭ noſtris ſang uine: tūc pilatus adiudicauit petitionē: vt dicit Lu. ꝯtra il lud exo. 28. Nō ſequens turbā ad faciendū malū. Dimiſit aūt illis eū. qui ꝓpter homicidiū et ſeditionē miſſus fuerat in carcerem quem petebant. iheſum aūt tradidit voluntati eoruꝫ: L 23. Opilate. Nonis excuſatus. quia victus timore impe

toris. et fauore iudeoꝝ. quibꝰ preeras. ⁊ a quibꝰ forte pecunias leuare ſperabas. et dn̄a ambiciationis ē te oſculata. Hic fac dicere pater nr̄: Tūc milites exuerūt eū clamide ſeu purpura que eius vulneribꝰ adheſerat: intantū. ꝙ poſtqͣꝫ eū ſecūdario dendaſſent. oīa eius vulnera ſūt innouata: et tūc induerūt eū veſtimentꝭ ſuis. et duxerūt eū vt crucifigeret̉: imponentes hume ris ſuis trabē crucꝭ. vt portaret ad locū paſſioīs. quā trabē por cauit dn̄s in dorſo ſuo vſqꝫ ad portā ciuitatꝭ et vltra. ꝓpter penas et labores quas vel quos ſuſtinuit an̄cedenter et ꝑ totā no ctē non poterat portare. ſed ſub onere declinauit in terrā. vt im pleret̉ illud Iſa. Factus ē principatus eius ſuꝑ humerū eius. Quod et figuratū fuit in Iſaac. portante ignē et ligna holocau ſti. ꝓ ſua īmolatione. Gen. 22. Sic xp̄s portauit lignū crucꝭ cū igne caritatꝭ. et ſic iſaac dimiſſus ē et mactatus ē aries. ſic et h̓ ẜm criſo. diuina natura manet īpaſſibilis. ſed mactata ē huma nitas: tūc videntes iudei ipſū eſſe inualidū ad portandū crucē. apprehenderūt in via ſimonē quendā gentilē cireneū. venientē de villa patrē alexandri et ruffi. hi duo putant̉ fuiſſe diſcipuli iheſu ẜm magiſtꝝ in ſco. hiſto: et angariauerūt eū. vt tolleret crucē eius nō in ſubleuationē: ſed vt citius veīrent ad locū cru cifixionis. qꝛ tinuerūt ne pilatus reuotaret ſnīam. et etiā hac de cauſa. qꝛ tanti opprobrij erat tūc crux. ꝙ nullus iudeoꝝ vo luit eā attigere. ſed gentilis ex angaria iudeoꝝ portare coactuꝫ fuit. pſal. 17. Populus quē nō cognoui ſeruiuit mihi. ⁊ hoc nō carebat miſterio. qꝛ dicit glo. Ecce non hebreus. ſed alienigena et gentilis opprobrio xp̄i ſubdit̉. vt pleītudo ſacramentoꝝ trā fire a iudeis ad gentes oſtendat̉: Sequebat̉ aūt iheſū turba ml̓ ta populi. et mulieꝝ. que plāgebant et lamentabant̉ eū. ꝯuer ſus aūt ad illas dixit. filie irl̓m nolite flere ſuꝑ me. ſed ſuꝑ voſip ſas flete. et ſuꝑ filios veſtros. qm̄ ecce venient dies in quibꝰ di cent. beati ſteriles et ventres qui nō genuerūt. ⁊ vbera que nō lactauerūt: qꝛ ille mulieres ſolū habebūt ſollicitudinē ſuꝑ ſe et nō ſuꝑ pueros. vnde dicit Ioſephus. ꝙ fuit tanta calamitas in irl̓m. ꝙ multe mulieres comederūt pueros ſuos p̄ fame: tūc in cipient montibꝰ dicere. cadite ſuꝑ nos. et collibꝰ. cooꝑite nos: qui ſi inuiridi ligno hoc faciūt. hoc ē ī me qui ſū lignū viride vi rens cū virtute ī arido. quid fiet. hoc ē in populo iudaico. qui ē ſine humore gr̄e. Figura Iudicū. i. legit̉. ꝙ ſodales filie iepte plangūt cū ea virginitatē in mōtibꝰ. alia figura legit̉. 4 re. 24 ꝙ cantatrices replicubant lamentationes Ieremie ſuꝑ Ioſiam. Natura Iacobꝰ ſcribit. ꝙ turt̉ lamentat̉ ſuū quādi viuit: ſeq̄

bat̉ aūt iheſū turba multa ⁊cͣ: vn̄ dat̉ intelligi ꝙ nō ſolū de galilea ſed etiā de irl̓m deuote feīe ſeq̄bant̉. ⁊ dixit. nolite flere. q. d. veſtras penas ꝯſiderate. qꝛ ſic̄ a vobis crudel̓ iniuſticia egreſſa eſt. ſic in vos gͣuis pena deſeuiat et ꝑ hoc innuitat eos ad pnīam vt futurā precaueāt vltionē. qꝛ ē magis flendū ꝙ iniqͥtas preualet qͣꝫ ꝙ iuſtus occidit̉. Nā bonus ſolū patit̉ in corꝑe. iniquꝰ vero in vtroqꝫ.ſ. in orrꝑe et aīa. iuſtus etiā ꝑ mortē euadet carcerē. impius vero viuens mortuꝰ eſt captus a peccato. Et poſt hoc ꝙ dixit non ē credendū ꝙ dixerit nec ꝓpter deſtructione ciuitatꝭ nec ꝓpter edificationē flere deberent. ſed potius de ingͣtitudine et ꝑiculis aīaꝝ. et ſic multe fleuerūt ꝓpter cōpatientiā et turpiſſimā mortē quā paſſus ē. cū et adhuc multi ſūt qui hodie flent audita paſſione et nō vt vitā eoꝝ emendare velint. vel ꝓpter peccata. et hoc factū eſt ꝑ titū et veſpaſianū. qui poſt xp̄i paſſionē ꝑ. xlij. annos deſtruxerūt ciuitatē. et vendiderunt xxx. iudeos ꝓ denario. dixit gͦ nolite flere ſuꝑ me. q. d. nō opor tet ꝙ ille luget̉ qui ſponte patit̉. ſed flete ſuꝑ filios veſtros: Du cebant̉ aūt et alij duo nequaꝫ cū eo vt interficerent̉: hoc fecerūt in ꝯfuſioneꝫ xp̄i quaſi eſſet vnus ex illis. Sed ꝑmiſſione diuina hoc factū eſt ꝓpter dictū ꝓphete. Iſa. 54. Et cū iniquis deputatꝰ eſt. voluit etiam dn̄s hoc fieri vt ſciret̉ ꝙ ꝓ peccatoribꝰ pateret̉. Mat. 9. Nō veī vocare iuſtos ſed peccatores. qn̄ eoꝝ duo erāt in carcere cū ioſeph quoꝝ vnus ſaluabat̉ et alt̓ ꝯdemnabat̉. et hec eductio ab antiqͦ in oleuit. vn̄ caym eduxit abel cū vellet eū occidere. Gen. q. et leui. 24. Blaſphemus p̄cipit̉ educi. et poſt qͣꝫ venerūt in locū qui dicit̉ caluarie. hebraice golgata: dicebat̉ aūt iſte locus caluaria a ꝯtento. qꝛ ibi ſuſpenſoꝝ ⁊ punitoꝝ ml̓ ta iacebāt caluaria.i. capita crinibꝰ denudata: tūc dabāt ei bibere vinū mirratū et non accepit: et tūc primo crucifixerūt illos duos latrones.ſ. diſmā et ieſmā. vt ipſe iheſus videns eoꝝ pe nā et gemitū audiret in corde īminente paſſione plus et vehem̄ tius cruciaret̉: poſtqͣꝫ crucifixiſſent illos duos nequā xp̄m exue runt. et nūdū dorſetenus ſuꝑ durā crucē ꝓiecerūt: et videt̉ qui buſdā. ꝙ expoliatio veſtiū fuerit vna de maioribꝰ et acutioribꝰ xp̄i paſſionibꝰ: cū exuebat̉ veſte īmediate cutē eius ꝯtingente: veſtis ſeu tunica fuit fortit̉ imbibita vulneribꝰ et cruētatꝭ ictibꝰ flagelloꝝ. vn̄ qn̄ dn̄s fuit illa tuīca violent̓ et veſtinant̉ expo liatꝰ. ꝯciſſa fuerūt et renouata ī eo oīa vulnera. quibꝰ veſtibꝰ ī bibita fuit. ⁊ ita videt̉ fuiſſe crudelior paſſio xp̄i. ⁊ acutioris do loris. ⁊ forte gͣuior qͣꝫ actual̓ flagellatio. aut vulneꝝ īflictio. vt pꝫ in ex aliqͣ declaratū. ſi eī modica lana l̓ pāniculꝰ in recenti

vulnere aut in aperto vlcere ꝯgelatur. et inde violent̓ at cū feſtinacōe extrahit̉ longe. maior dolor ſentit̉. quā in vulneris inflictione ymmo intollerabil̓. qͣſi ſentit̉ dolor in nr̄a groſſa carne ex tali extractione pāniculi de vno vlcere. quanto ergo maior fuit dolor. in nobiliſſima xp̄i carne. vbi ex multis vulneribꝰ ex traxerunt tunicā iſtā. feſtinant̉ īmites crudeles et īmiſericordes hoīes: Et pͥmo dexterā manū cū laui. groſſo cruci affixerūt. ita ꝙ foramē crucꝭ impleuit in tm̄ ꝙ ſanguis inde exire vix potuit deinde ſiniſtrā funibꝰ attraxerunt. vt ſcd̓o foramī aptarent quā ſil̓imō cruci affixerūt. et qꝛ humor nat̉alit̓ q̄rit exitū vbi pars corꝑis ledit̉ ⁊ qꝛ totꝰ ſāguis corꝑis ſuꝑaſcendit v̓ſus brachia ita ꝙ corpꝰ dn̄icū admodū vniꝰ v̓mis curuatū ꝑmāſit. Illi v̓o pedes fuībꝰ traxer̄t ad foramē īferiꝰ crucis. Ita ꝙ corpꝰ ſacrum velut corda ī cithara diſtractū fuit tūc īpletū ē illd̓ pͣs. i. fode rūt manus meas et pedes meos. ſil̓r dinauer̄t oīa oſſa mea. Itē dicit Anſh. ꝙ foramen non fuit in terra. ſed in petra. vt eo durius caderet. Et dicit ꝙ iſte claues nō fuerunt accute ſꝫ denſe et ſpiſſe ita ꝙ ꝑtranſſierūt carneꝫ abſqꝫ ſanguine. qꝛ exire non potuit ꝓpter ſpiſſitatē clauiū ſanguis. Et dūmō ſic miſer̄t cade̓ tunc pͥmo exiuit ſanguis Item crucifixio facta eſt in terra iacēte poſtea xp̄m ſic crucifixū. leuauerunt cū cruce. vt dicit Ihero. et Innocen Et hoc repn̄tat hodie eccl̓ia in hoc ꝙ in die paſceues crux deoſculando iacet in terra. Iſta at̄ leuatio fuit maxime doloris eo ꝙ tunc lacerabant̉ vulnera manuū et pedum ex graui tate corꝑis. Ita ꝙ hūndant̉ de nouo ꝓfluxerunt: Et eſt notādū ẜm Nicol. de lijra. ſuꝑdicto. pſal. ſciꝫ foderūt manus ⁊cͣ. Ꝙ qn̄ aliquis affigebat̉ cruci. tunc pͥus accipiebat̉ mēſura corꝑis ſui. a manu ad manū ẜm latitudinem. et a ſcapulis vſqꝫ ad pe des ẜm longitudinē. vt in ligno crucis fierent foramīa. ꝑ que claui poſſent facilius tranſire. et ſic etiā factū fuit de xp̄o quādo tunc vna manus. fuit affixa humores ꝯcurrer̄t ad locū illū vt ſupͣ dictū eſt Sed querit̉ vtrum tribꝰ tm̄ aut qͣtuor clauibꝰ xp̄s affixus fuerit cruci et putat̉ a multꝭ veriſimilibꝰ eſſe ꝙ tribꝰ tm̄ vno ſciꝫ ꝑ manū dexterā alio ꝑ ſiniſtrā. ⁊ tercio ꝑ ambos pedes ſimul Putandū nanqꝫ eſt ꝙ qͥcquid doloroſius aut ꝯtumelioſius inueniri poterant in fligēdū in crucifigendo xp̄ꝫ ꝑfidi iudei fieri iuſſer̄t. Moleſtiꝰ autē eſt crura ita torqueri vt vno clauo ambo pedes latiore vulnere ꝑforent̉ cū acerbiori violencia ꝯcuſ ſionis ⁊ ꝯfractōis. veriſimile etiā videt̉ nōnullis auctorē pudici cie nūdū dorſetenus cruci ſuꝑiectū nō extendiſſe. ſe ſecreta natu te celando ꝯuoluiſſe crura pedibus ꝯplicatis atqꝫ ſic coaptatos

pedes feſtinantes. crucifixores vno clauo ꝑfodiſſe ⁊ nullo ſubie cto pedibꝰ appodiamēto eos. vſqꝫ ad rectū columne crucis cru deliſſime extorſiſſe. huiꝰ exemplū hēmus inpicturis et ymaginibꝰ crucifixi.& et Anſh. vult hec mgr̄ Nicol: Tunc crucē cuꝫ corꝑe eleuauer̄t aliqͣntulū a terra. et ip̄am cū corꝑe ad terram cadere ꝑmiſerunt. Ita ꝙ oīa vulnera pͥmo ceperunt cruentare largiſſime. Tunc crucē in altū erexerunt. Ita ꝙ iſti duo latrones pendebant. vnus a dextris. alter a ſiniſtris. In medio autē pēdebat dn̄s qͣſi peior omnibꝰ. vn̄ v̓ſus Imparibꝰ meritis pendent tria corꝑa ramis. Diſmas et geſmas in medio dīna maie ſtas Alta petit diſmas infelix infima geſmas Et dn̄s pendebat tribꝰ horis ꝙ fuit exceſſiui doloris nimis. qͥa ex pondere magni virilis et ꝑfecti corꝑis. ſic affixi cruci in locis neruoſis. et maxime ſenſibilibꝰ ſciꝫ in manibꝰ et pedibꝰ. et ſic pēdentis ſine ſuſtē taculo alio valde augebat̉ dolor. et fatigebat̉ corpus atqꝫ lacerabant̉ et extēdebant̉ vulnera mauuū et pedū. vt inde emana rēt copioſi riuiſanguinis p̄tioſi et doloroſi. ⁊ ignominioſa fuit mors xp̄i. Primo ex ꝯditione loci in quo crucifixus. qui fuit de ſpectus fetidus ꝓpter cadauera malefactoꝝ qui ibi occidebant̉ Scd̓o ex modo mortis qꝛ crucifixio fuit tunc turpiſſimū genus mortis. ſic̄ ſcriptū eſt Deū. 2. Maledictꝰ qͥ pēdit in ligno Tercio ꝓpter nuditatē xp̄i. Ip̄m nanqꝫ nūdū ſuſpēderūt ad crucē ꝙ non ſolet fieri. niſi ꝑſonis valde vilibꝰ ⁊ adiectis Quarto ꝓpter ſocietatē qꝛ inter duos malefactores fuit crurifixꝰ. et hͦ eſt factū in iudeoꝝ mala intencōe. Volebant em̄ per hoc inducere ppl̓o ſuſpicōem ꝙ ih̓us eſſet ꝑticeps. et principal̓ in eoꝝ factis. xp̄us aūt ſic voluit fieri. vtina in eo impleret̉ illud Yſa. 53 Et cū ini quis deputatus eſt. et vt ꝑ hoc nobis qui eſſe debuimꝰ eterna liter ſocij demonū mereret̉ vt fieri poſſemꝰ ſocti angeloꝝ notetis ibi. Et pͥmo dexterā ⁊cͣ. ꝙ illa extentio manuū in cruce ꝑ mo dū crucis ſigͥficat̉ in miſſa. qn̄ poſt eleuacōem dr̄. vn̄ memores nos ⁊cͣ. vn̄ qn̄ ſac̓dos dic̄ hec vba tūc ꝑ modū crucis ad vtraqꝫ cornua altaris extendit manus. hītu corꝑis manuū xp̄i extēſio nem in cruce repn̄tans. nihilominꝰ ꝑ hoc inſinuās. ꝙ xp̄us pro iudeis ⁊ gentibꝰ paſſus ē. qui in vtriſqꝫ cornibꝰ altaris deſigͣti ſunt. Sed erectio xp̄i in cruce ſigͥficat̉ ī miſſa qn̄ copꝰ dn̄i eleuat̉ q. d. ſacerdos. vidēte deum ⁊ hoīem. qui ꝓ nobis pepēdit in ligno. vt exhibeatis ei reuerenciā qui ꝓ nobis ſaturatus ē cōtu melijs et obprobrijs. Sequit̉ pͥmū v̓bum ih̓us at̄ dixit: pr̄ di mitte illis qꝛ neſciunt qͥd faciūt. pͣs. 34. Ret̓buebāt mala mihi pro nobis. et odiū ꝓ dilectione. et Yſa. 53. Ipſa pct̄a multorū

tulit. et pro trangreſſoribus orauit. Ecce quomodo agnus iſte innocens et manſuetus in omnibus preſſuris verbuꝫ noue benedictionis qd̓ a ſeculo non eſt auditum ſuꝑ. inimicos ſuos ex habundancia pietatis effudit dicens: pr̄ ignoſce illis ⁊cͣ. et in hoc bonus doctor fecit ꝙ prius face̓ docuit. naꝫ Mat. g. dixit diligite īimicos vr̄os. bn̄facite hijs qui oder̄t vos. et orate pro ꝑſequētibꝰ et calūniantubꝰ vos. qd̓ ergo v̓bo iuſſit hoc mō im plet oꝑe. vt nos doceat verbo et exēplo. O xp̄iane reconde di ligent̓ in corde tuo. hoc v̓bū et quociēſcūqꝫ ſeuiūt ꝯtra te īimici tui memorare illiꝰ v̓bi dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i et ſic̄ ipſe orouit ꝓ occi ſoribꝰ ſuis. ita et tu. ip̄ius exemplo ora ꝓ detractoribꝰ et qͥbuſ cūqꝫ adu̓ſarijs tuis Et circa hoc qd̓ dicit: qꝛ neſciunt quid facidic Nicol. de lira. ꝙ erāt ibi aliqͥ ſīplices et illiterati a ſac̓dotibꝰ iudeorū decepti qui ꝑſeq̄bant̉ xp̄m zelo legis et ꝓ iſtis orauit xp̄us. Alij at erant literati qͥ ip̄m eſſe chriſtum ꝓbabilit̓ cogno uerunt ſeu cognoſcere debuerunt. ſꝫ ex exodio et inuidia fuer̄t excecati. et xp̄m ꝑſecuti ſūt. vſqꝫ ad mortē. et ꝓ illis non orauit dn̄s. huius or̄onis figurā p̄miſit Moyſes dux ppl̓i. Exodi. 32 dicens aut dimitte eis hāc noxā aut dele me de libro in quo me ſcripſiſti. alia fig̉a Nume. 16. ſcribit̉ ꝙ Aaron ſtās inter mortu os et viuos. orabat ꝓ ppl̓o viſu Moyſi vn̄ dicitur ibidē. dixit moyſes ad aarō tolle tribulū ⁊ hauſto igne de altari mitte incē ſū deſuꝑ ꝑgēs cito ad ppl̓m vt oras ꝓ eis. huiuſmodi figuras poteſtis dilatare iuxta hyſtorias ſic placet ſeqͥt̉: Erat at qͣſi ho ra ſexta cū crucifixiſſent eum: Scripſit pylatus titulū in quadā carta qua affixit tabule et poſuit ſuꝑ crucē iſtā tabulā more ro manoꝝ. qui ſuꝑ caput damnati ponebant ſꝑ cauſā dānationiErat at̄ ſcriptū. Ih̓us in quo expͥmit̉ nomē ꝓp̓um nazarenus. quo ad pr̄iaꝫ qꝛ ibi fuit nutritus rex iudeoꝝ. in quo expͥmitur cauſa mortis hūc ergo titulū multi iudeꝝ legerunt. qꝛ ꝓpe ciuitatē erat locus vbi crucifixus eſt ih̓s. et erat ibi ſcriptū grece hebraice et latine. Gloſa vt hoīes qui de diu̓ſis ꝑtibꝰ orbis ad feſtū paſce venerāt poſſent illū lege̓: dicebāt ergo pylato pon tifices iudeoꝝ qꝛ videbāt ꝙ tal̓ modus ſcribendi redūdabat in v̓ecūdiā iudeoꝝ. ⁊ maxīe ꝓpt̓ gētiles. qͥ hͦ v̓bū erāt reportaturi ad diu̓ſas ꝑtes orbis Et iō voluer̄t titulū ſic corrigere: Sed qꝛ ip̄e dixit rex ſū iudeoꝝ hͦ em̄ mō nō ſanaret ī verecūdiā eoꝝ. rn̄ dit pylatus. ꝙ ſcpſi ſcripſi. milites v̓o cū crucifixiſſent eū acceperunt veſtimēta ſua et fecer̄t qͣtuor ꝑtes vnicuiqꝫ militi ꝑtē et tunicā: fig̉a huiꝰ Gen̄. 38. fr̄es Ioſeph nudauer̄t eū tunica ta lari et polimita veſtis ſic dicta ꝓpt̓ multos colores ⁊ ymagines

rotundas: qui polus arotunditate dicit̉: Erat autē tunica in conſutul̓ ſubtilis deſuꝑ ꝯtexta ꝑtotū. dixerūt ergo ad inuicē nō ſcindamꝰ eā. ſꝫ ſorciamur de illa cuius ſit. vt ſcriptura impleat̉ dicēs. pͣs. 21. ꝑtiti ſūt veſtimēta mea ⁊ in veſte mea miſer̄t ſortē Et milites hoc fecer̄t. vt dic̄ Io. 19. ſed alia veſtimēta in qͣtuor ꝑtes diuiſer̄t. Tunica illa in conſutilis facta fuit ꝑtotuꝫ. de illo oꝑe quo fiūt bireta et q̄dam cirothece a beata v̓gine. que fecit ſibi ea in puricia. et cū xp̄o creuit. Cuius v̓tutis fuit illa tunica videte in lambardica.i. legēda ſanctoꝝ de paſſione dn̄i ante finem. Iſti milites fuer̄t ẜui et ſtipendari veroꝝ militū honoris vocant̉ tn̄ milites. de hoc videatis. in hyſtoria triū regū. ca. 29 et ibi qūo fiūt milites paganoꝝ. O milites dyaboli ſatellites. vbi eſt qd̓ docuit vos Io. bap. dicens. Luc. 3. neminē ꝯcuciatis in ꝑſona ledendo neqꝫ calūniā faciatis. famā tangendo. ⁊ ꝯtenti eſtote ſtipēdijs vr̄is. tꝑalia nulli īiuſte auferendo. Ecce nūc cru delit̓ dn̄m gl̓ie denudaſtis. vn̄ pānū qͥ pingit̉ circa lūbos dn̄i bt̄a v̓go mr̄ eiꝰ de capite ſuo ſūptū tradidit Seqͥt̉ ī mat. ca. 27 Pret̓eūtes at̄ blaſphemabāt eū mouentes capita ſua et dicētes vach qui deſtruis tēplū dei et in triduo reedificas illud. ſalua te ip̄m ſi filius dei es. deſcēde nūc de cruce. Sil̓r et pnͥcipes ſac̓dotum illudētes cuꝫ ſcribis et ſenioribꝰ dicebāt. Alios ſaluos fecit ſeip̄m nō pt̄ ſaluū facere. ſi rex iſrahel eſt. deſcendat nūc de cruce et credimꝰ ei. ꝯfidit in deū liberet eū nūc ſi vult. dixit em̄ qꝛ fi lius dei ſū Idip̄m ⁊ latrones qͥ crucifixi erāt cū eo īproperabāt ei. notetꝭ ibi. ⁊ credimꝰ ei. iero. fraudulēta fuit illa ꝓmiſſio ma gis fuit ſurgēs de ſepulchro. et nō creditis ei. Gre. Qui de cruce deſcendere noluit. ſurrexit de ſepulchro plus fuit mortem reſugendo deſtruere qͣꝫ vitam deſcendendo ſeruare. ibi: Si rex iſrahel eſt deſcendat de cruce. ⁊ credimꝰ ei. hoc dixer̄t ad inſtigationē dyaboli. qui ꝯſiderans leticiā pr̄m in linibo pacīam maximam in xp̄o ⁊cͣ. vt ſupͣ dictū eſt ibi: vbi vxor pylati miſit ad pylatū et libent̓ ip̄m liberaſſet. et liberacōeꝫ nr̄am impediuiſſet. Am. O ſtulti et ceci grex ſac̓dotū nūquid tua vincula pn̄t tenere quē celū non pt̄ caꝑe. an impoſſibile eſt ei de ꝑuo ſtipite deſcendere qui deſcendit de celi altitudine. Tūc ibi in idip̄m ⁊ latrones ⁊cͣ improꝑabāt ei. dic̄ Luc. 23. vnus de hijs qͥ pendebant latroni bus blaſphemabat eū dicens: Si tu es xp̄us ſaluū fac teip̄m et nos. rn̄dens at̄ alter increpabat illū dicēs. neqꝫ tu times deum ꝙ in eadem damnacōe es. et nos quidā iuſte naꝫ digna factis recepimꝰ. hic vero nihil male geſſit. et dicebat ad ih̓m. dn̄e me mento mei dū veneris in regnū tuū. Et dixit ei ih̓us. amē dico

tibi. hodie mecū eris in padiſo. in fruitōe deitatis. quā habent berti vbicūqꝫ ſunt. in illo latrone Ex ſerio euangelij. qͣtuor ſūt ꝯſideranda. pͥmū caritas frat̓na. qꝛ aliū latronē xp̄m vituꝑantē redarguit. dicēdo ei vt ſupͣ: neqꝫ tu times deū: in eſt. ẜcorde et ore ꝯfeſſio ꝓprij pct̄i et excuſato xp̄i. qd̓ tāgit̉ ſupͣ. ibi: ⁊ nos qͥ dem Terciū qd̓ fuit eſt magna fides. eo ꝙ nec ꝓpter acerbitatē pene quā ſuſtinebat nec ꝓpter infirmitate corꝑis q̄ in xp̄o vide bat ꝯfeſſionē v̓e fidei dimiſit. ſꝫ firmit̉ corde credidit. et ore cō feſſꝰ eſt ip̄m regnaturū in ſcl̓a. vere mag̓ fuit fides qd̓ ꝯfitebat̉ eſſe dn̄m impetuū regnaturū. eū queꝫ vidit ſecū morientē. et quē Petrus negauerat. qͥ viderat eū ſepiſſime. miracula faciētem Quartū fuit fortis ſpes btītudinis. ꝑcipiende ab eo. quaꝝ vtrūqꝫ innuit̉. ꝑ hoc dixit ad ih̓m: dn̄e memēto mei. dū veneris in regnū tuū: Et ē notandū ꝙ nō accipit̉ hic ꝑadiſus. pro illo orto voluptatis. in quē poſuit dn̄s adam et euam. a pͥncipio nec ꝓ celo empirreo. ſꝫ ꝓfruicōe beata. quā habuer̄t ſancti pr̄es. in deſcenſu xp̄i ad inferos. mox em̄ vt dn̄s expirauit ip̄e ẜm aīam ad inferos deſcendit. et eodem die aīa illius latronis etiaꝫ illuc ꝑuenit. et factus fuit ꝑticeps illius beatifice fruicōis cum xp̄o et ſct̄is pr̄ibus in limbo. vt ſic ſociaret̉ in gloria ei quē deſiderabat. cū eſſet in pena. et vt videret in maieſtate quē hic ꝯfitebat̉. poſitū in infirmitate Ecce qͣꝫ pius et dulcis eſt ih̓us qͥ cito exaudit. cito ꝓmittit. et cito dat. et plus qͣꝫ petatur: Quis ergo deſperabit de tam pio exauditorē. de taꝫ celere ꝓmiſſore. de tam ꝓmpto redditorē. de tam largo datore. certe nullus deſperabit. qui ſic̄ hic latro deteſtari vult pct̄a. ⁊ ſe toto corde ad deum ꝯuertere. vn̄ dicit Amb. pulcherrimū at̄ datur affectāde conu̓ſionis exēplū. ꝙ tā cito latroni venia relaxat̉. cito cogno ſcit dn̄s. qꝛ cito ille ꝯuertit̉ ⁊ vberior eſt gr̄a qͣꝫ p̄catio. Semꝑ em̄ dn̄s plus tribuit qͣꝫ rogat̉. Ille eteniꝫ rogabat. vt meōr ſui eſſet. dn̄s at̄ ait: amē dico tibi hodie mecū eris in ꝑadiſo: vita em̄ eſt eſſe cū xp̄o. et vbi xp̄us: ibi regnū. hec ille. Adu̓tite hic id qd̓ dicūt illa duo magna luīaria. Gracianꝰ de pnīa diſ. 7. ca. pitulo nullus. Et Petrꝰ lombardi. quarto ſnīa diſ. 20. de illo ſatrone ī hec que ſequunt̉ v̓ba. multū ſera fuit latronis ꝯfeſſio ſed nō fuit ſera indulgēcia. ſꝫ licet latro veniaꝫ meruiſſet in fine de oī t̓mine nō tn̄ dedit baptizatꝭ peccandi. ⁊ ꝑſeuerādi aucto ritatē ⁊cͣ. tūc em̄ baptizatꝰ eſt ſeꝫ baptiſmo flamīs. cū tūc pͥmo xp̄m in cruce ꝯfeſſus eſt. Sequit̉ Io. 29: Stabat at̄ iuxta crucem ih̓u mr̄ eius. et ſoror mr̄is eius Maria cleophe et maria magdalene: cū vidiſſet ergo ih̓us mr̄em ⁊ diſcipulū ſtanteꝫ quem

diligebat. dicit mr̄i ſue. ml̓r ecce filius tuus. deinde dicit diſcipulo. ecce mr̄ tua. Et ex illa hora accepit eā diſcipulus in ſua qͣſi dice̓t ad mr̄eꝫ: tu me filio corꝑalit̓ puaris iō dilectū tibi aī cum tuū in filiū trado. et de eius pn̄cia meā interim abſenciā cō ſolaris eodem affectu eū diligas. eadem pacīa ip̄m ſubportes. eadeꝫ diligencia ſibi ꝓuideas. quaſi vnigenitus eſſet. et qͣſi ad diſcipulū dice̓t. Io. tu me pr̄e ſpoliaris et ego tibi mr̄em meaꝫ cariſſimā trado in mr̄em. quā eodē affectu. dilige et venerare ea dem ꝯſidencia ab ea qͥcquid volueris poſtula. eandē beniuolen ciam ab ea expecta. quā ſolet vnigenitus a mr̄e ſua ſanctꝰ Io ſeph. vt ſcola. hyſ. reperitur mortuus fuit. i. kal̓. aplis anno incarnatōis dn̄i. 29. vn̄ beata v̓go deinde fuit ſub cuſtodia filij vſqꝫ ad p̄ſſionē vbi eā io. ꝯmēdauit alias dn̄s. ioſeph illā iniu riam nō feciſſet. ꝙ ſibi ꝯiugē abſtuliſſet et alteri ꝯmendaſſet. O bone ih̓u quomō dulciſſimā mr̄em tuā que te caſte ꝯcepit diligent̓ nutriuit. dulciter lactauit. ita ruditer alloq̄ris dices. Ecce ml̓r ⁊cͣ. v̓e nō erat hͦ tꝑs dulcit̉ loq̄ndi nec mr̄is nomē expͥmē di. Credit̉ ſi dulcit̉ locutus fuiſſet cor v̓gīs crepiuſſꝫ heu qͣlis cō mutatio. datur hic ſeruꝰ ꝓ dn̄o. diſcipulus ꝓ mgr̄o. piſcator pro dei filio. Sꝫ mirat̉ quomō mat̓ dn̄i. plena triſticia ſtare po tuit. nō credereꝫ niſi euāgeliſta manifeſte dice̓t: Stabat at̄ iux ta crucē ⁊cͣ. et plus crederem ꝑ firmitatē fidei qꝛ in triduo mortiin ea fides ſola in extincta ꝑmāſit. Si ad ſolā eſtimacōem mortis ſic ꝯtremuer̄t viſcera illius mulieris. cuius filiū Salomon z. regum.3. ſcindi iuſſit dicēs. Afferte mihi gladium. multo forti ſus ꝯtremuerūt viſcera. ⁊ omnia membra illius. beatiſſime vir ginis marie. dū ſtaret iuxta crucē. ⁊ ocul̓ carnalibꝰ videret. ih̓m dilectiſſimū ſuū filiū. caſte ꝯceptū. diligētiſſime nutritū: ſepius amplexatū. et crebro oſculatū. pꝰ ſputoꝝ ſordēs. poſt alapaꝝ ictus. pꝰ flagelloꝝ ꝑcuſſiones. poſt ſpinaꝝ punctiones. diris clauis. ſtipiti crucis affixū. et ibi tribꝰ horis pēdentē attrociſſime cruciari. Et ſine dubio aucta fuit xp̄i paſſio aſſiſtencia p̄dilecte mr̄is ſue. qͣntā deſolatā et ineſtimabili plenaꝫ merore. ſub ara crucis ſtare vidit. ꝯploſis manibꝰ. lac̓moſis ocul̓. ⁊ q̄rula voce ꝓpt̓ qd̓ cū iā ꝓpīquꝰ erat morti adhuc ſue paſſioīs ⁊ ac̓biſſime mortꝭ qͣſi oblitꝰ ꝯpactēti mr̄i. ſic ꝯpaſſus ē. vt in vltīo ſpū ꝯſti tutus eā ꝯſolaret̉. ⁊ de ea diſponēt qͦmō h̓ mane̓ deberet dicēs Ml̓r ecce filiꝰ tuꝰ: ach qͥs pt̄ hec ſiccis ocul̓ cogitare fig̉a thob. 13. legit̉ ꝙ thob. moriēs filio ſuo ꝯmēdauit mr̄eꝫ. alia. i. re. 22 ſc̓bit̉ ꝙ dauid ꝑeg̓nari cupiēs. ſuos regi moab ꝯmiſit: ſeqͥt̉. in Io. 19. ca. pꝰ ſciens ih̓s qꝛ oīa ꝯſūmata ſt̓ vt ꝯſūmaret̉ ſcpͥtura dicit: Sitio. punitis omnibꝰ mēbris alijs ip̄ius domini. reſta bat adhuc punire etiā linguā qd̓ factū ē. qꝛ ſequit̉ in textu. Io.

Vas ergo poſitū erat acto plenum. Illi aūt ſpongiā plenam aceto yſopo circūponentes obtuler̄t ori eius ⁊cͣ. quod accepit ad bibendum. ſed ad guſtandū ſolum. quia ad penam lingue. ſufficit potum guſtare. Et vt recitat Nicola. de lyra ſuꝑ Mat. ſcribitur in quodā libro. qui apud iudeos intitulat̉ liber iudicū ordinarioꝝ. Quia Salomon dixit Prou̓. vlt. Date ſiceram id ē potum inebriatiuū morientibꝰ ⁊ vinū hijs qui amaro aīo ſunt vt bibant ⁊ obliuiſcant̉ egeſtatis ſue ⁊ doloris ſui non recordē tur amplius. Ideo ex hoc ſumpta occaſione. ſeniores iudeoꝝ ſtatuerunt. vt dampnatis ad mortem daret̉ vinū aromaticum. ad bibendum vt paſſionē facilius tollerarent. et in irl̓m erant ꝑſone deuote ac compaſſiue et ille hoc vinū dederant ex deuotione. Iudei aūt nimia crudelitate moti hoc vinū datū pro xp̄o et alijs duobꝰ crucifixis acceperunt ſibi ⁊ loco eius poſuer̄t actum cū felle mixtum. qd̓ dn̄s ſolū guſtauit. vt impleretur illud quod ſcriptū eſt pͣs. 68. dederunt in eſcam meā fel. ⁊ in ſiti mea potauer̄t me aceto. Circa qd̓ dicit Augꝰ. in ſermone de paſſio ne ꝓpinator fontiū. potator aceto. mellis dator. cibat̉ felle. flagellat̉ remiſſor. condemnat̉ venia. Illuditur maieſtas irridetur virtus. ⁊ largitor imbriū ꝑfunditur ſputis. Et eſt notandū ꝙ licet dn̄s noſter tūc vere ſitierit eo ꝙ fere ꝑ tocius ſacramēti ſanguinis ſui effuſionē ſiccatus habuit oſſa. ſic̄ tremium arefacta ẜm illud pͣs. Aruit tanqͣꝫ teſta virtus mea. et oſſa mea tanqͣꝫ tremiū aruerunt. fuit em̄ ſanguis xp̄i quaſi exhauſtus ꝑ ſudorem ſanguineū ⁊ ꝑ extractionē ſanguinis. in flagellacōe. coronatione. manuū ⁊ pedum ꝑforatione. ⁊ tandem in lateris aꝑiti one. In cuiꝰ ſignū vt dicit Nyco. de lyra. poſt ſanguinē exiuiaqua. ad oſtendend̓ ꝙ corpus remanſit qͣſi ſine ſanguine ⁊ are factū. putandū tn̄ eſt. ꝙ non dixerit. ſicio. ad petendum potum quo corꝑalem extingueret ſitim. qꝛ ſciebat ſe mox corporaliter morituꝝ. ſed dixit. ſicio. vt ꝑ guſtationem amari potus puniret̉ lingua. vt adimpleret̉ predicta ſcriptura. ⁊ etiā vt ꝑ hoc ſignificaret ardorem caritatis ſue ad nos que caritas fecit ipſum feruentiſſime deſiderare nr̄am ſalutem. ſic ſiciens ml̓to ardentis deſiderat potū qͣꝫ eſuriens cibuꝫ. qͣꝫuis em̄ an̄ paſſionē petiuerit a ſe tranſferri calicem vt nō biberet illū.i. paſſionē vt eam non ſuſtineret. ſignificans nobis ꝑ hoc magnitudinem tunc future et de ꝓpinquo īminentis ſue paſſionis quā natura rehementer horruit. Ex potato tn̄ iam calice. ꝯſumpta iam fere paſſione di xit. ſicio. volens ꝑ hoc ſignificare ꝙ tantus fuit amor ipſiꝰ ad nos ⁊ ꝙ tm̄ ſitiebat. ꝙ tam feruenter et vehem̄ter deſiderabat

ſalutem hūani generis ꝙ etiā paratus fuiſſet ſi opus foret adhuc maiora ꝓ nobis ſuſtinere tormenta. Et ad ꝓpoſitum dicit quidā deuotus doctor Anẜhe. O ineffabile verbū creator celi ⁊ terre mariſqꝫ. fons ortoꝝ. puteus aquaꝝ viuentiū. homo clamat. ſicio. O virgo clementiſſima q̄ olim infantiā filij tui lacta ſti vbere de celo pleno quō ſuſtine̓ potes ꝙ filius tuꝰ clamat ſitio. O pie dn̄e quid ſitis. fortaſſis aīa tua ſitit ad deū fontē vi uum. ſicio inqͣꝫ ad om̄s qui in circuita me ſunt. Sicio ad te pr̄ vt reſpicias hodie de ſolio maieſtatis tue. in me filiū tuū cū latronibus morte turpiſſima ꝯdemnatuꝫ pro pct̄oribꝰ. ⁊ tu dn̄e reſuſcita me ⁊ da mihi bn̄dictionē ꝓ maledictione ac hodierna et clarifica me claritate quā habui apud te prius qͣꝫ md̓us fieret Sicio iteꝝ ad te vt ſanguine ⁊ aqua de latere meo fluentibꝰ ex tinguere digneris flāmeuꝫ gladium cherubin quē collocaueris ad cuſtodiendaꝫ viam ligni vite. vt oībus in me credentibꝰ pa teat liber introitus in regnum tuū. Sicio iteꝝ ad te vt omnibꝰ crucifixoribꝰ meis vere penitentibꝰ ignoſcas. quia neſciunt qͥd faciunt. Sicio iteꝝ ad te mater mea vt om̄s fideles meos poſt deceſſuꝫ meū pietatis viſceribꝰ foueas doctrinis ⁊ exemplis vt candela alios in amore meo accendas. Sicio ad te vt omnibus pct̄oribꝰ te per meā neceſſitateꝫ. paſſionem. reſurrectionē flagitantibꝰ miſcd̓ie ſinū aperias. nunqͥd ampliꝰ ſitis. Sicio ad vos O angeli vt amando hūano generi indefeſſe ſeruitutis obſeqͥa non dedignemini exhibere. ſi em̄ ego dn̄s ⁊ mgr̄ veſter coram oculis vr̄is tanta ꝑicula ſuſtineo. qͣntomagis vos tenemī eoꝝ neceſſitatibꝰ famulari qꝛ hoc facere poteſtis ſine glorie vr̄e detrimento. Sicio ad vos o demones vt om̄s aīas fidelium incorū mihi ſine dilatione reſtituatis qͣs in regione vmbre mortis detinētis vt amplius falcem vr̄am in meſſeꝫ meam non mittatis nec eos qͥ in fide paſſionis mee baptiſati fuerint ꝓ culpa primi parentis includatis vr̄is carceribꝰ. Sicio amplius ad vos om̄s qui tranſitis ꝑ viam vidēte ſi eſt dolor ſil̓is ſic̄ dolor meꝰ vt ſcin datis hodie cor vr̄m ꝑ cōpaſſioneꝫ. quia ꝓ nobis hodie ſciſſum eſt corpus meū. qꝛ a planta pedis vſqꝫ ad verticem capitis nō eſt in me ſanitas. caput meū coronatū eſt ſpinis. applicate ꝯtra ſuꝑbiam pct̄oꝝ. os meū potatū eſt felle ꝯtra guloſos. manus mee expanſe ſunt ad dandū. ꝯtra auaros corpus meū datū eſt ad flagellandū ꝯtra luxurioſos. Sicio ad vos pct̄ores vt mihi lacrimas deuocōis ꝓpietis ex intimo corde vr̄o ne fruſtra labo rauerim. ⁊ vt aīas vras mihi ſoli ſeruetis illibatus. dignꝰ eſt em̄ mercenarius inercede ſua. Luce. 10. Sequit̉ in ioh̓e. 19. ca.

Cum ergo accepiſſet ih̓us actum dixit. conſūmati eſt. hoc eſt ꝑfectum ⁊ cōpletuꝫ eſt teſtimoniū ſcripture que de me loquens dicit. dederunt in eſtaꝫ meā fel ⁊ in ſiti mea potauer̄t me acto pͣs. 68. Saluū me fac deꝰ ⁊ ꝯſūmata ē oīs ſcriptua q̄ loquit̉ de me paſſuro. ⁊ ꝯſūmatuꝫ eſt opus redempcōis hūani generis. Ecce quō caput nr̄m pro pct̄is noſtris acerbitatē paſſiōis ſuſtines vſqꝫ ad ꝯſūmationeꝫ oīm ſcripturaꝝ que de eius paſſione erant. pacienter ꝑſeuerauit. ita ⁊ nos ſi huiꝰ capitis mem bra ſumus. in oībus nr̄is laboribꝰ. in omnibꝰ nr̄is aduerſitati bus. virtutē ꝑſeuerancie ſeruemꝰ. ⁊ ad finem nr̄m ꝑuenientes mereamur ab eo reciꝑe ſplendorem ſempiternū. qͣꝫ nullus adipiſci poterit niſi in bonis vſqꝫ ad finē ꝑſeuerauerit. om̄es enim virtutes currunt ad prauiū. ſola tn̄ ꝑſeuerantia coronat̉. ſequit̉ A ſexta at̄ hora tenebre facte ſunt vſqꝫ ad horam nonaꝫ. Hiero. dicit. Elementa cōpatiunt̉ creatori ſuo. ſequit̉ Mar. 15. Et ho ra nona exclamauit ih̓us heloi heloi lamazabatani. qd̓ eſt inter pretatū. deus meus deꝰ meꝰ vt qͥd dereliqͥſti me. Illa verba ꝓ tulit voce magna ⁊ nō ex impacientia aliqua qm̄ nullam oīno habuit. īmo in tota paſſione ſua nec aliqd̓ ſignū impacientie oſtendit. Vnd̓ dicit bt̄us Pe. dū malediceret̉ nō maledicebat dum pateret̉ non cōminabat̉. ſed per hoc qd̓ ſic clamans dixit deus meus deus ⁊cͣ. magnitudinū ſi doloris quē pro nobis ſu ſtinuit on̄dit. hūanitas nanqꝫ xp̄i tota fuit torrenti penalitatū immerſa. ita vt eius ſenſualitateꝫ ⁊ omnes aīe vires. excepta ſuꝑiori portione rōnis impetus paſſionū qͣſi torrens inebriae̓t ⁊ repleret. ⁊ hoc nobis dn̄s ſigͥficauit. cū in cruce clamās dixit deus meus ⁊cͣ. Non eſt gͦ derelictio illa referenda ad abſolucōeꝫ vnionis ꝑſonalis. ita ꝙ tunc hūanitas fuerit dimiſſa ⁊ a dīnitate ſeꝑata. dn̄s em̄ nihil eoꝝ que aſſūpſit dimiſit. ſꝫ referenda eſt illa derelictio ad hoc ꝙ dinitas expoſuit hūanitatē paſſioni bus ſine defenſione ⁊ ꝓtectione. ac ſi nō fuiſſet ſibi vnita. ſecus fuit in paſſionibꝰ alioꝝ ſanctoꝝ qui dolores ex dīnis ꝯſolatio nibꝰ et ꝓtectionibꝰ non ſenſer̄t. vt tres pueri in camino ignis. Dan̄. 3. Vn̄ hic derelinque̓ nō eſt aliud qͣꝫ dīnitateꝫ. ſua poten cia non ꝓtegere hūanitatem a ꝑſequentibꝰ. dicit em̄ glo. deus dicit̉ eū deſeruiſſe ī morte. qꝛ pt̄ati ꝑſequentiū eū expoſuit ſub traxit ei ꝓtectioneꝫ. ſꝫ non ſoluit vnionem. Item vult mgr̄ 3. ſnīaꝝ di. 21. vbi dicit fateam vt ibi. vel qꝛ totus md̓s eū dereliquerat p̄ter v̓gineꝫ mariā ⁊ latroneꝫ qͥ ſoli credider̄t in eum vt dic̄ mgr̄ in ſcola. hiſto. ſequit̉ Mat. 7. Quidā at̄ illic ſtantes ⁊ audientes dicebāt. heliā vocat iſte. n̄ intelligētes hebraicū

Ceteri vero dicebant ſinite videamꝰ an veniat helias liberās eū Marcus dicit. ſinite videamus ſi veniat helias ad deponend̓ eū Et ſequit̉ in Mar. Ih̓s at̄ emiſſa voce magna expirauit. Mat. dicit. Ih̓s aūt iteꝝ clamans vocemagna emiſit ſpūm. Suꝑ ver bo. voce magna. dicūt aliqui ꝙ dixit pͥo ſub miſſa voce hūc pͣs In te dn̄e ſperaui n̄ ꝯfundar ineternū. Cum aūt ꝑuenit vſqꝫ ad hunc locū. In manꝰ tuas ⁊cͣ. dixit vt Lu. 23. d̓: et clamans vo ce magna ih̓s. ait. pr̄ in manꝰ tuas ꝯmendo ſpm̄ meū. Et hͨ. d Expirauit. Io. 19. d. Et inclinato capite tradidit ſpm̄. Aduer tend̓ qͣꝫuis ih̓s ſciret aīam ſuā pr̄i ſūme ꝯmendatam. paulo tn̄ an̄. hoc eſt pꝰ vltimā cenā dixit diſcipulis ſuis. venit princeps md̓i. ſathanas ⁊ in me n̄ habebit quicqͣꝫ. Io. 14. Voluit tn̄ ī articulo mortis pr̄i aīam ſuā ꝯmendare. ⁊ hoc ad nr̄aꝫ erudicōeꝫ ſed vt nos doceret qͥ terra ⁊ cinis ſumꝰ vt diſceremus ſpm̄ nr̄m in mortis articulo manibꝰ et̓ni pr̄is ꝯmendae̓. ne ab huiꝰ md̓i pnͥcipe in eius exitu d̓ corꝑe ꝯp̄hendant̉. vn̄ dicit mgr̄ in ſcola. hiſto. legit̉ demoneꝫ ſtetiſſe ſuꝑ brachiū crucis ⁊ ꝯſideraſſe an xp̄s aliquā pct̄i maculaꝫ hr̄et. qꝫ. ſigura. 2. Machab̓. 14. legit̉ ꝙ raſias in alto ſtans oīa interiora ſua in celū ꝓiecit dicens. Te inuoco dn̄atoreꝫ oīm vt mihi hͦ reddas in die dn̄i. ⁊ ſic mortuꝰ fuit: Quis n̄ rapit̉ in ſpeꝫ impetrandi remiſſionē ſuoꝝ delictoꝝ attendens in corꝑis xp̄i diſpoſicōꝫ. caput hꝫ inclinatū ad oſculandū. brachia extenſa ad amplexand̓. manus ꝑforatas ad dā dum. latus ꝑforatū ad diligendū. pedes fixos ad nobiſcū manendū. corpus expanſuꝫ ad ſe totū impendendū. ſequit̉. Et ec ce velū templiqd̓ erat appenſū an̄ ſanctaſct̄oꝝ ſciſſū eſt in duas ꝑtes vt dicit Mat. a ſūmo vſqꝫ deorſū. in ſignū ꝙ iudei ampliꝰ ſion erant digni ſacerdocio. Vel etiā in ſignuꝫ ꝙ ꝑ mortem xp̄i ablatū eſt impedim̄tuꝫ quo ſecreta ꝑadiſi videri ꝓhibebant̉ ſic̄ velum ſecreciora templi oꝑiebat. Dicebat ioſephꝰ virtutes angelicas p̄ſidentes quondā templi tūc ꝑiter exclamaſſe. trāſeamꝰ ex hijs ſedibꝰ: Terra mota eſt: in ſignum ꝙ corda nr̄a dn̄t tre me̓ ⁊ ꝯpati xp̄o vt dic̄ Hiero Oīs creata xp̄o moriente cōpatit̉ ſol obſcurat̉. tra mouet̉. petre ſcindunt̉ monum̄ta aperiunt̉. veluꝫ diuidit̉. ſꝫ heu ſolus hō non ꝯpatitur. ꝓ quo ſolus xp̄s pa tit̉: Et petre ſciſſe ſunt. in ſignuꝫ ꝙ corda nr̄a in pct̄is ꝑdurata dn̄t frangi ꝑ ꝯtritioneꝫ: et monunita aꝑta ſūt. in ſignū ꝙ pct̄a nr̄a peſſima dn̄t aꝑiri ꝑ oris ꝯfeſſiōeꝫ. Sꝫ querit̉ qͣre an̄ morteꝫ dn̄i ſigna facta fuer̄t in celo. vt obſcuratio ſol̓. ⁊ pꝰ fuer̄t facta ſigna in t̓ra. qꝛ an̄ mortē p̄cipue cognoſcebat̉ in celo. pꝰ mortē at̄ eius noticia cepit dilatari in t̓ra. et multa corꝑa ſct̄oꝝ q̄ dormier̄t ſcꝫ ſigno mortis ſurrexerūt ⁊ exeuntes de monum̄tis pꝰ

reſurrectiōeꝫ eius vener̄t in ſct̄am ciuitatē ſcꝫ irl̓m ⁊ apparuer̄t multis teſtantes de dn̄ica reſurrectione. vt fuer̄t illi duo viri ge mini fr̄es filij ſymonis iuſti qͥ annis. 40. in t̓ra quieuer̄t et cuꝫ dn̄o ſurrexer̄t. vt habet̉ in euanº nicodem. Centurio gentil̓. qͥ ſub ſe centū milites hēbat. ⁊ qui cū eo erāt cuſtodiētes ih̓m. viſo terre motu ⁊ hijs q̄ fiebant. ⁊ ꝙ ſic clamāꝫ expiraſſꝫ qd̓ fuit ſuꝑnatuale. timuit valde. dicens. vere hō iſte filius dei erat. et turba eoꝝ qui ſil̓ aderāt ad ſpectacl̓m iſtud. ⁊ videbant q̄ fiebant ꝑcucientes pectora ſua reuertebant̉ ſcꝫ in irl̓m. Et hoc viꝫ ꝙ dixit centurio. ſigͥficat̉ in miſſa pꝰ meōriaꝫ mortuoꝝ qn̄ ſacer dos ꝑcutit pectus. d. Nobis. ⁊ ꝑ illud nob̓ etiā ſignificā ꝯfeſſio ⁊ ꝯtritio latronis in ipſo paſſionis artio. increpantis alteꝝ. et dicens. mem̄to mei dn̄e. ſequit̉. Erant at̄ ibi ml̓ieres a longe q̄ ſecute erāt ih̓m a galilea mīſtrantes ei inter qͣs erat maria mag dalena. maria iacobi ⁊ ioſeph. et mr̄ fi. zebedei. Criẜ. diſcipuli fugier̄t. mulieres aſtiter̄t ⁊ oīa ꝯſiderauer̄t. nōne fuit ibi mater dn̄i. ita certe ipſa fuit ibi. ⁊ potuit illa doloroſa mr̄ dicere illud Tre. i. O vos om̄s qͥ tranſitis ꝑ viā attendite ⁊ videte ſi ē doloſil̓is ſic̄ dolor meꝰ. ⁊ ſequit̉ in Io. 19. ca. Iudei gͦ qm̄ paraſceue erat vt n̄ remanerēt in cruce corꝑa ſabbato. etem̄ magnꝰ dies ille ſabbati rogauer̄t pilatū vt frangerent̉ eoꝝ crura ⁊ tollerē tur. Vener̄t gͦ milites ⁊cͣ. Illa que ſecunt̉ ſunt recepta ꝑtim ex li bro qui d̓ vita xp̄i. ⁊ pie ſūt credenda aut deuote imaginanda Dū maria mr̄ dn̄i cū ioh̓e ⁊ ceteris mulieribꝰ morā facerent apd̓ crucē dn̄i. ecce armati multi veīebant de ciuitate irl̓m v̓ſus eos Tunc dn̄a ⁊ om̄s qui cū ea erant ſurgunt ⁊ aſpiciunt eos veī entes renouat̉ dolor. creſcit timor. dicit mr̄ dn̄i O fili mi qͣre rede unt iſti; quid amplius tibi face̓ volunt. nōne te occider̄t fili mi. putabam ipſos ſauciatos de te. ſꝫ vt video adhuc te mortuum ꝑſequunt̉ fili mi neſcio qͥd faciā. ⁊ dn̄a ⁊ om̄s cū ea exn̄tes iuuerunt ⁊ poſuer̄t ſe an̄ crucē dn̄i. aꝓpinquantes at̄ illi cū furore ⁊ ſtrepitu magno. ⁊ videntes latrones adhuc viuere. fregerunt eis erura. occidūt deponunt ⁊ velociter in foueā ꝓiciunt. redeū tibꝰ at̄ illis v̓ſus dn̄m ih̓m timens mater ne ſil̓e facerent filio in multa hūilitate eleuatis manibꝰ in celū. vultu lacrimabili. ⁊ vo ce rauca ſic alloquit̉ eos dicēs. Viri fratres rogo vos ꝓpter deū altiſſimū ne me ampliꝰ ꝑturbare velitis ī dilectiſſimo filio meo ego em̄ ſum meſtiſſima eius et ſcitis ꝙ nunqͣꝫ vos offendi. nec aliquā iniuriā vobis intuli. ⁊ ſi filius meꝰ viſus eſt vobis ꝯͣrius ipſum peremiſtis ⁊ ego remitto vobis oēm iniuriam et offenſaꝫ hanc tn̄ miſcd̓iaꝫ mecū facite ne ꝯfringatis membra eius vt eū integre tradā ſepulture. videtis em̄ ꝙ iā dudū mortuus eſt.

Sed vnus militū lancea latus eius aperuit. et ꝯtinuo exiuit ſanguis ⁊ aqͣ. vt d̓ Io. 19. dic̄ mgr̄ in ſcola. hiſto. in hec verba Et qͥ lanceauit eū vt tradūt quidā. cū caligaſſent fere oculi eiꝰ ⁊ caſu tetigiſſet oculos ſanguine clare vidit. tunc videns hͦ mr̄ doloroſa ſemiuiua cecidit int̓ brachia marie magdalene. ioh̓es aūt lacrimabili gemitu aſſūpta tn̄ audacia inſurgit ꝯͣ illos. d. eis. Viri neqͥſſimi qͣre hanc impietateꝫ facitis. nōne videtis qꝛ mortuus ē: quae̓ vultis etiā hanc mr̄eꝫ occide̓. diſcedatꝭ quia nos ſepeliemꝰ eū. Tunc illi. ſicut dn̄o placuit receſſerunt. et vt Io. dicit. Facta ſūt hec vt ſcriptura impleret̉. Os non cōminue tis ex eo. excitet̉ dn̄a. ſurgit querit qͥd ſit de filio ſuo dilectiſſīo. Rn̄dent nō eſſe factā ꝯͣ eum aliquā nouitateꝫ ſuſpirat ⁊ anxiat̉ ⁊ potuit bn̄ dicere cū ppl̓o. ad Ro. 9. Triſticia eſt mihi magna et ꝯtinuus dolor in corde meo. ⁊ reſpiciens filiū ita vulneratuꝫ dixit: quis dabit capiti meo aquā. ⁊ ocul̓ meis fontē lacrima rum ⁊ plorabo filiū meū ſic occiſū ⁊ vulneratū die ac nocte extinctū eſt lumen oculoꝝ meoꝝ ⁊ lucerna cordis mei. ⁊ cū dauid vociferabat. ve mihi fili mi ve mihi. Et cū Iob dicebat. miſe remini mei miſeremini mei ſaltē vos amici mei. O fidelis anima hec bn̄ ꝯſidera qͦtiens hodie mortua eſt mater dn̄i. certe tociens quociens ꝯtra filiū ſuū videbat nouitatē fieri. vide nūc impel tur in ea qd̓ ſibi dixit ſymeon. Luc. z. Tuaꝫ ipſius inqͥt aīam gladius ꝑtranſibit. nam pluries hodie hoc ſibi ꝯtigit. ſed nūc vere filij corpus ⁊ matris aīam huius lancee gladius ꝑforauit hijs ꝑactis poſuit ſe mr̄ dn̄i ⁊ ceteri om̄s in terra ꝓpe crucē. neſci unt qͥd facere dn̄t corpꝰ dn̄i deponere ⁊ ſepultue trade̓ neqͥunt quia carent inſtrumentis ⁊ inſufficientes ſe ſentiūt recedere dn̄o manente in cruce verent̉ ⁊ non audent. ⁊ diu ibi manere nō va lent. qꝛ declinabat iam ſol ad horas veſꝑtinas. vndiqꝫ eos pre munt anguſtie. O mitiſſime deus quō ꝑmittis mr̄em tuaꝫ mīe dn̄am ex oībus electā. md̓i ſpeculū ⁊ miſeroꝝ reclinatorium ſic anguſtijs vexari. ⁊ doloribꝰ maximis intus ⁊ extra cruciari. tēpus eſt vt reſpicias eam oculo mīe ⁊ pietatꝭ. Et eſt hic aduer tenduꝫ ꝙ om̄s qͣtuor euangeliſte loquunt̉ de ioſeph ab aroma thia quo ipſe pecijt corpus ih̓u a pilato. Mar. dic̄. 15. cap. Et cū iam ſero factū eſſet qꝛ ꝓpe et paraſceue. qd̓ eſt an̄ ſabbatū venit ioſeph ab aromathia nobilis de curio id ē vnꝰ de ordine curie. vel vnꝰ qͥ hꝫ curā ſuꝑ decē. qͥ ⁊ ipſe erat expectans regnū dei. ⁊ audacter introiuit ad pilatū ⁊ pecijt corpus ih̓u. Pilatꝰ at̄ mirabat̉ ſi iā obiſſet ⁊ accerſito centurione int̓rogauit euꝫ ſi iā mortuꝰ eēt. qd̓ cū cognouiſſꝫ a centuriōe donauit corpꝰ ih̓u Ioſeph at̄ mercatus eſt ſindonē ⁊ deponens eū inuoluit in ſin donem ⁊ poſuit eū in monumento ⁊cͣ Io. 19. dicit. Poſt hec aūt

rogauit pilatū ioſeph ab armathia. eo ꝙ eſſet diſcipulus ih̓u Ocultus at̄ ꝓpter metū iudeoꝝ vt tolleret corpꝰ ih̓u. ⁊ ꝑmiſit pilatus. Venit aūt ⁊ incodemus qui venerat ad ih̓m nocte pri mū ferens mixturā mirre ⁊ alos. qͣſi libras centū. Acceperunt ergo corpus ih̓u ⁊ ligauerunt lintheis cū aromatibus. ſic̄ moiudeis eſt ſepelire ⁊cͣ. Conſequenter notetis alia que etiā pie ſūt imagināda ac deuote meditanda. Cuꝫ at̄ maria ioſeph ⁊ cetere mulieres ſic manerent circa crucē dn̄i. iteꝝ alios plures venien tes viderunt ꝑ viaꝫ de irl̓m. tūc omnes ſurgunt cū magno timore. qꝛ timuerunt iteꝝ nouitateꝫ fieri cum corꝑe ih̓u. O deus qͣnta eſt afflictio hodie marie ⁊ illoꝝ qui ſecū ſunt. circūſpiciens autem ioh̓es dicit. Ecce hij ſuntioſeph ⁊ nicodemus. Tūc dn̄a gauiſa dixit. benedictus dn̄s deus nr̄ qui mittit nobis auxiliū memor fuit nr̄i ⁊ non reliquit nos. fili mi occurras eis. qꝛ veni unt nobis in auxiliū noſtꝝ. Vadit ergo ioh̓es obuiā eis velo citer. ⁊ attingentes ſe ad inuicē amplexant̉. erūpebant lacrime ⁊ triſticia fuit eis magna. Et in multa triſticia queſiuit ioſeph quō eſt. Cui ioh̓es dic. dies ſuos clauſit extremos. Ioſeph cōſequenter querit; quis eſt cū dn̄a. ⁊ quid eſt de alijs diſcipulis Cui ioh̓es. ille mulieres ſunt cū ea. ⁊ nullus diſcipuloꝝ hodie comparuit. Querit de hijs qui contra dn̄m facta ſunt. ⁊ narrat eis ioh̓es flebili voce omnia ⁊ ſingula. Cum aūt veniſſent ꝓpe crucē genuflectentes adorauerunt dn̄m. ⁊ accedentes ad dn̄aꝫ ⁊ ſocias eius reuerenter ſunt recepti cū debita inclinatione vtri uſqꝫ. ſingultus ſpirituꝫ intercipit ⁊ aīe vires. meror abſorbens vocales meatus anxietate precludit. tandem dū dn̄a faciē ⁊ ꝑ ctus fluuialibꝰ lacrimis irrigaſſet ſingultuoſa voce dixit. benefe ciſtis ꝙ adueniſtis ⁊ fateor vobis. quia in aduentu veſtro viſuꝫ eſt mihi nouā oriri lucem. neſciamus ergo qͥd facere debemus. Ille ꝓ me vobis retribuat qui bonoruꝫ retributor eſt oꝑm. At illi dixerunt. dolemus ex toto corde nr̄o de his omnibꝰ q̄ ꝯtra dn̄m facta ſūt. preualuer̄t impij ꝯtra iuſtū libenter eripuiſſemꝰ eum a tanta iniuſticia ſi potuiſſemꝰ. ſaltē hoc modicū obſequiū dn̄o et mgr̄o noſtro preſtabimꝰ prona volūtate. poſt ml̓ta col loquia greſſus om̄s direxer̄t ad deponendū dn̄m de cruce. Cuꝫ Anẜhe. Cum ioſeph deponeret corpus xp̄i de cruce. maria ſtabat ſurſuꝫ reſpiciens. vt cū brachiū ſolueret̉ tangeret et oſcula retur illud. quod ⁊ fecit. Et cum depoſitus eſſet de cruce. poſue runt eum ſuper terram bene ad tres paſſus de cruce. Et maria caput eius in ſinum recipiens amariſſime etiam flere incepit. dicens. heu dilectiſſime fili qualem conſolationem modo habeo

quia mortuū ⁊ coram me video. Tūc occurrens ioh̓es euargi liſta cecidit ſuꝑ pectus xp̄i. dicens. heu heu de iſto pectore pota bam dulcia pocula. mō amara triſtia ⁊ lamentabilia. Tū maria magdalena plus oībus alijs flere cepit ſuꝑ dn̄m ſuū dicens. O quis mihi nunc pct̄a dimittit. qͥs me mō excuſabit apud ſymo nem phariſeū. Luc. 7. et apud ſorroreꝫ meā. tūc ioſeph et nico demus receper̄t corpus dn̄i vnctū et inuoluerunt ſyndone mū da ⁊ tradider̄t ſepulture. vt eſt mos iudeis ſepelire: Erat auteꝫ vt dicit ioh̓es in loco vbi crucifixus eſt. ortus ⁊ in orto monumentū nouū in quo nondū quiſqͣꝫ poſitus fuerat. Augꝰ dic̄ in vtero marie nemo an̄ xp̄m nec poſt xp̄m ꝯceptus eſt. ⁊ ita in hͦ monumento nemo an̄ xp̄m neqꝫ pꝰ ipſuꝫ ſepultus eſt. exciſum de petra. ibi ergo ꝓpter paraſceue iudeoꝝ. qꝛ iuxta erat. poſue runt ih̓m ⁊ ioſeph ⁊ nicodemus ẜm Aug. Cū iam ad ſepuloꝝ xp̄i corpus poſitū eſſet. triſtis mater ſe ſuꝑ ſepuloꝝ ꝓſtrauit. et adeo lamentabilit̓ ⁊ amariſſime fleuit. ꝙ omēs qui ibi aderant vna cū ea fleuerunt. tūc ioh̓es eam leuauit ⁊ duxit eam quaſi violenter in ciuitatē. Et dicit beatus Bern̄. ꝙ maria fuit adeo .i. in tm̄ debilitata ꝙ oportuit ꝙ inter manus diſcipuloꝝ tanqͣꝫ ſemiuiua de cruce ad domū portaret̉. Cum ergo nr̄eꝫ xp̄i videret ppl̓us ꝯmunis ciuitatis irl̓m hn̄tem veſtem aſperſaꝫ ſangui ne. ſicut apud crucē ſteterat. ⁊ ſanguis ſuꝑ eam ſtillauerat vna nimiter ei cōpaciebant̉ dicentes. O qͣnta iniuria eſt facta hodie ī hierl̓m. in iſta pulcerrima dn̄a. ⁊ eius filio. pie credit̉ ꝙ deuoti ioſeph ⁊ nicodemus inuitauerint dn̄am ad ſuas hītationes. et ꝙ in multa reuerencia ſeꝑauerint ſe ab inuicem. ⁊ ꝙ maria mag dalena ſil̓r ⁊ ma. tha inuitauerint dn̄am ad bethaniā. ſed Iohannes duxit eam ad domū irl̓m. in qua dn̄s fecit cenā ⁊ mihi ẜm mgr̄m in ſcolaſtica hiſto. hītabant vndecim apl̓i ceteri autē diſcipuli ⁊ mulieres hītabant circūquaqꝫ ꝑ diuerſa hoſpicia vſqꝫ ad feſtum penthecoſtes. Vn̄ in eodem feſto d̓. Recūbentibus vndecim diſcipulis. i. comedentibas in illo cenaculo apꝑuit illis ih̓s. Et vt dicit lucas in fine ca. 23 Et ſabbato quid̓ ſiluerunt ẜm mandatū. Mat. dicit in fine ca. 27. Et aduoluit ſaxuꝫ magnū ad oſtiū monumēti ⁊ abijt. Erat at̄ ibi maria magdalena ⁊ altera maria ſedentes ꝯtra ſepuloꝝ. Amb̓. vt poſt ꝯgruo tꝑe poſſent vngere corpus ih̓u. Raba. Alijs notis ad ſua redeūti bus ſole mulieres q̄ ardenciꝰ amabāt. obſequia funeris inſpicie. bant expectantes qd̓ ꝓmiſerat. ⁊ ideo pꝰ reſurrectionē ipſis poappit ibi. ⁊ aduoluit ſaxū hoc factuꝫ eſt ordinacōe diuina circa xp̄i ſepulturam poſitū fuit corpus xp̄i in monumentuꝫ exciſum

de petra et non ex multis lapidibus edificatum. ſcꝫ ne dicerent iudei ꝙ furtim ſublatum eſſet corpus domini Item in monumē tum in quo nonduꝫ quiſqͣꝫ poſitus fuerat. ne aliquis alius ſurexiſſe diceretur. Item aduolutus eſt lapis magnus. Vnde Mar. vltimo Erat autē qͥppe magnus valde: ne iudei poſſent dicere ꝙ furtim aut per violenciam. aut per fraudem ablatum fuiſſet corpus xp̄i. Notetis ꝙ in canone ſancte miſſe recolitur memoria dominice paſſionis xp̄i. et generaliter eorum que ſunt geſta in ebdomoda. ante feſtum paſte. vnde poſt eleuationem. corporis xp̄i ſacerdos moroſe retrahit corpus chriſti ⁊ ſuper cor porale ponit. per hoc ſignificans. ꝙ xp̄us de cruce depoſitus in terram fuit collocatus. et in ſindone munda inuolutus. Item notetis ꝙ poſt memoriam mortuoꝝ. ſacerdos facit tres cruces. ſuper calicem coopertum dicens: Sanctificas. Viuificas. Bene dicas ⁊cͣ. ſignificans per has. ẜm Innocenciū. ꝙ crucifixio chri ſti. facta eſt et conſūmata ſpatio trium horarum. Vnde hora ter cia clamabant: Crucifige. Sexta manibus gentilium eſt tradi tis et crucifixus: Hora nona expirauit. Item poſt in miſſa ſacerdos facit tres cruces ſuper calicem dicens: Per ipſum. et cum ipſo. et in ipſo ⁊cͣ. Ille tres cruces. ẜm Ieroni. ſignificant. tres cruciatus. quos xp̄us ſuſtinuit. ſciꝫ paſſionem compaſſionem et propaſſionem. paſſionem in corpore. compaſſionē in corde propaſſionē in mēte. de paſſione in corꝑe. pͥus dictū eſt in vno themate Tren. i. O vos omnes qui tranſitis per viam ⁊cͣ. de cō paſſione dictum eſt. quia pro crucifixoribꝰ orauit dicens. Pater. ignoſce illis. qꝛ neſciunt quid ⁊cͣ. De ꝓpaſſione mentis dixit dn̄s apoſtolis dicēs: Triſtis eſt aīa mea ⁊cͣ: Poſt ſacerdos facit duas cruces a late̓ calice ſeu extra calicēdicēs. eſt tibi deo pr̄i ⁊cͣ vt in canone Ille ſigͣnt duo ſacͣmenta que de latere dn̄i fluxer̄t viꝫ aqua regeneratōis. ⁊ ſanguis redempcōnis. Iuxta teſtimo niū Io. dicentis: vnus militū. lancea latus eius aperuit. Ille due cruces ſignificant etiam aliud. ẜm Iero. vt patet in officio miſſe. Et aliqui ſac̓dotes in fine illoꝝ ſignorū. tangunt calicem cum oſtia. ꝑ quod ꝑcuſſio lateris xp̄i cū lancea militis deſigͣtur Remotio et depoſicō cooꝑalis ſeu lapidis de calice ſignificat ꝙ velum templi ſciſſum fuit a ſūmo vſqꝫ deorſum. Et ꝙ ſacerdos finit alte orationem dicēs. Per omnia ſecula ſeculorum ⁊cͣ. ſigͣt ẜm Iero. ꝙ xp̄us magna voce clamādo emiſit ſpm̄ dicens alta voce. pr̄ in manus tuas ꝯmēdo ſpm̄ meū hic finit̉ canō miſſe. et ſacerdos ꝯſeq̄nter p̄facōeꝫ et dn̄icaꝫ or̄onē alta voce ꝓnūciat et ppl̓mad or̄onē inſtigat Cū aūt ſac̓dos dic̄. ꝑ oīa ſecula ſeculo rū vna cum dyacono tunt aſtante. ⁊ adiuuante leuat calicem

modicum de altari: Et poſtea cum dicit: Preceptis ſalutaribus ⁊cͣ. Deponit ſimul hoſtiam cum calice. Altare enim ſigͣt crucem vt dicunt doctores. Et depoſito hoſtie et calicis. illud ſignificat quia venit Ioſeph ab aromathia venit et Nycodemus. et impetrauit corpus ih̓u a Pylato. et illi duo ſimul leuauerunt de cruce deponētes in ſepulthro. et quia aduoluerunt lapidem ad oſtium monumēti. Dyaconus ſuper os calicis corpoale. ſeu lapidem reuoluit. Calix enim ſigͣt ſepulchrum. Et calix tectus xp̄us ſepultum. Item qn̄ ſacerdos finit or̄onem dn̄icam. et cho rus rn̄det. Sed libera nos amalo. tunc ſubdyaconus rep̄ſentat patenam dyacono inuolutā: ⁊ dyaconus ea reuolutā repn̄tat ſacerdoti oſculando manū eius dextram. ſac̓dos poſtea cum ea ſi gnum ſancte trucis ſibi in pectore vel alias in facie facit. et eam poſtmodū oſculat̉. et poſt hoc iterū deponit lapidem ſeu corꝑa le. qꝛ poſt luctū paſſionis. ad gaudiuꝫ ꝑuenit̉ reſurrectionis. Id circo nūc in geſtibꝰ ſacerdotis. dn̄ice reſurrectionis hyſtoria reco litur. hy ergo dyaconus ſubdyaconꝰ et ſacerdos. tam numero qͣꝫ miſterio repn̄tant illas ſct̄as tres ml̓ieres. de qͥbꝰ. mar. vltimo Sed ꝙ ſac̓dos ſub ſilentio dicit illā or̄onē que ſequit̉: Pat̓ nr̄. viꝫ libera nos qm̄s dn̄e Illud ſilēciū ſigͣt ſabbatū. qͦ corpꝰ dn̄i in ſepulchro qͥeuit et quo mulieres ſiluer̄t iuxta illud Lu. penultimo. in fine Et ſabbato qͥdem ſiluerūt ẜm mandatū. ſꝫ qͥ ẜm carneꝫ quieuit in ſepulchro. ẜm aīam deſcendit ad inferos. vt fortior ſuꝑueniens fortē ſpoliaret armatū. Tunc ibi: ſꝫ vnꝰ militū. Notetis ꝙ ſeꝑatim ſit ꝯſecratio corꝑis ⁊ ſanguinis xp̄i addenotādū ꝙ ſanguis chriſti in paſſione ſeparatus fuit a cor pore. Primo ſubtilis ſanguis. per ſanguineū ſudorem. Secunto groſſus per flagellacōem. Tercio ſanguinis capitis. ꝑ coro ne ſpinee impreſſionē. Quarto ſanguinis neruorum. ꝑ clauorū infixionem. Quinto effluxit ſanguinis aleus cor et vitā. ꝑ lancre infixionem. Et ſic totus ſanguis extractus et ſeꝑatus fuit a corpore chriſti. Et ideo in memoriam illius ſit ſeꝑatim conſeteatio corporis et ſanguinis. Et dicit beatus Auguſtinus. Vi gilanti verbo euangeliſta Iohan. capitilo. 19. vſus eſt. vt nō diceret latus eius ꝑcuſſit aut vulnerauit. Sed aperuit vt illic quodāmodo hoſtium panderetur: Vnde eccleſie ſacramenta manarunt. ſine quibus ad vitam. que vere vita eſt non intrat̉ Vnde ſubdit euangeliſta Iohan: Et continuo exiuit ſanguis et aqͣ: Ille ſanguis in remiſſionē fuſus eſt pct̄orū. Illa aqͣ ſalutaris tēporat poculū hoc ē lauacrū p̄ſtat. ⁊ potū hoc ꝓnūciabat ꝙ in late̓ arche Noe hoſtiū face̓ iuſſus eſt qͥ ītrarēt aīalia. q̄ nō

erant ꝑitura diluuio quibꝰ p̄figurabatur eccleſia. ꝓpter hoc pri ma mulier facta eſt de virili latere dormientis. ⁊ hic ſecūdꝰ adā inclinato capite dormiuit in cruce. vt inde formaret̉ ꝯiunx eius per id quod de latere dormentis effluxit. O mors vnde mortui reuiuiſcunt. quid illo ſanguine mundius. quid illo vulnere ſalubrius. hoc ille ad propoſitū. dicit Ariſto. ꝙ ſanguis hirci ca lidꝰ recēter effuſus. etiā adamātē frāgit. Ita nr̄i hirci ſciꝫ ſalua toris xp̄i ſāguis p̄cioſꝰ p̄cordial̓ amore calidꝰ ⁊ ꝓ nr̄a oīm ſate de corde ac toto corꝑe effuſꝰ ē. n̄ ſolū corda adamatiua debet frāge̓ īmo veriꝰ om̄b̓ peſſimā ī nob̓ īueteratā maliciā. debꝫ ſua gr̄a miſericorditer eradicare et etiam in bona vita cuſtodire. loqui plus et longius veres tn̄ tacere adhuc nō expedit. Sequit̉ textus: Mat. 7. circa finem: Altera at̄ die que eſt poſt paſce uen.. poſt p̄parationē paſce. ſciꝫ poſt ſextam feriam in qua p̄parabāt neceſſaria ꝓ ſabbato: ꝯuener̄t principes ſac̓dotū ⁊ phari ſei dicētes ad pylatū. dn̄e mō pͥmo vocāt eū dn̄m Et hͦ merito vt rege et dn̄o vero interempto in ẜuitutē aligenarum redigerentur. Recordati ſumus qꝛ ſeductor ille dixit. non ſufficit ſcelus mortis. niſi etiam poſt mortem famā laterent. Et ideo dicūt ſeductor ille dixit. adhuc viuens. poſt tres dies reſurgā. Iube gͦ cuſtodire ſepulchꝝ. vſqꝫ in dieꝫ terciū. Iero. diligencia eoꝝ nr̄e fidei profuit. qꝛ quanto amplius ſeruat̉ tantomagis v̓tuꝫ reſurrectionis on̄ditur. Ne forte veniāt diſcipuli eius. ⁊ furentur eum. et dicant plebi. ſurrexit a mortuis. et erit nouiſſimꝰ error peior priore. Rabanus. ignoranter verum dicūt. qꝛ peior erat. infidelitas reſurrectionis. qͣꝫ crudelitas paſſionis. Cōfitent̉ ergo plane. quia prius fuit error in domini nece: Ait ergo eis pylatus: habetis cuſtodiam. Ite et cuſtodite. ſicut ſcitis: quaſi diceret. non tractabo de hoc. faciatis vos quod vultis Illi autē abeuntes a pylato. accepta licencia. et habita cuſtodia de gentilibꝰ monuerunt ſepulchrum: ſciꝫ cuſtodia hominū. ſignantes ſigillis ſuis. ſiue annulis ſuis lapidem cum cuſtodibꝰ: qui erat in hoſtio monumēti. vn̄ acceſſus erat in ſepulchruꝫ: pn̄tibus cu ſtodibꝰ. In hͦ etiam apꝑuit malicia eoꝝ: qͥ etiā in cuſtodibo nō confidūt et inſuꝑ ſigilla ponūt. Sed nōne ſabbatū erat. ergo tranſgreſſi ſūt ſabbtū. rn̄ſio maiora tranſgreſſi ſūt. ideo de minore nō curauer̄t. qͥd aut accidit illis cuſtodibꝰ. patet Mat. vltīo. et ſic patet ꝙ rex angeloꝝ et creator celi et terre. ꝓ nob̓ hodie mortē amariſſimā ſuſtinuit. et nos aptāte dyaboli libera uit. perutilis ꝓ nr̄a ſalute eſt meōria paſſionis. qd̓ on̄dit̉ multi plicit̓. vn̄ finis ſacͣtiſſime miſſe eſt meōria paſſionis xp̄i. Et dic̄

Albertꝰ magnꝰ ꝙ ſimplex recordatio ſeu meditatio paſſionixp̄i plus valet qͣꝫ ſi aliqͥs integra ānū ieiunaret in pane et aqͣ Vel ſi cottidie flagellis vel v̓gis cederetur ad effuſionē ſanguinis vel ſi cottidie legeret pſalteriū vnū. Item in corde ſancti Cipriani figura ſancte crucis apparuit quia in maxima reuerencia paſſionis dn̄i habuit. Et quid ſit de ſancto Franciſco et qualit̓ xp̄i ſtigmata portauit in eius legenda reꝑitur. vn̄ ad ꝓpoſituꝫ legit̉ ꝙ quidā heremita dep̄cabat̉ dn̄m. vt ſibi reuelaret cuiuſmodi ſeruiciū ſibi acceptabilius eſſet. Et ecce cum quadaꝫ vice oraret in ſua cella. audiuit vocem et admirans. exiuit et vidit hominē nuduꝫ nimiū afflictum frigore. dentes ſibi ſonabant. ⁊ totus miẜabilit̓ trepidabat habēs ſuꝑ ſuam ſcapulā magnam crucē quā ꝑ terram vix poſt ſe portauerat: Tunc ille interroga bat eū dicens. Tu qͥs es. Cui ille ego ſum xp̄us. Et ille. O domine ad quid veniſti. At ille qꝛ tu me cōpuliſti. orando vt tibi on̄derē carius ſeruiciū. et acceptabilius qd̓ tibi on̄di. vt iuuas me crucem meā portare ſciꝫ paſſionē meam in corde portando. et ſic diſparuit Legit̉ etiaꝫ in dyalogo ceſarij. ꝙ quidā pͥma de ordine regulariū tꝑe quodaꝫ tanto ſapore fuit obpreſſus ꝙ niſi cicius dormiret moreret̉. qui cum in lecto ſe reclinaſſet. mox quidē ꝯuerſus affuit dicens dn̄e. cuꝫ licencia vr̄a vado. Et ille quo vadis. qui rn̄dit ad deum vado quia mortuꝰ ſū hac hora et prior Cum multi ꝑfecti tranſeunt ꝑ purgatoriū. quid eſt ꝙ tu tam abſolute dicis te ſtatim iterū eſſe ad deū At ille hēbam conſuetudinem. vt quociens ꝑtranſirem crucifixo hanc dicere orationeꝫ dn̄e ꝑ illam amaritudinem quam ſuſtinuiſti in cruce maximie quando aīa tua egreſſa eſt de corꝑe tuo. miſerere anime mee. quando egreſſa fuerit de corꝑe meo Et exaudiuit ora tionem meā dn̄s meiqꝫ miſertus eſt. et ait prior qūo fuit tibi moriēti. qͥ rn̄dit mihi videbat̉ ī agoīa ꝙ totꝰ mūdꝰ eſſet lapis vnꝰ et primeret pectus meū. Itē erat quidā ſatis auſterā et ſtri ctam ducebat vitam. ſed non ẜm ſcienciā dei.i. voluntatē. Naꝫ iſte frater non comedebat cibos hominū ſed pecorum. Ipſe eniꝫ ſūmo mane finitis ſuis orationibꝰ exibat de cella. ⁊ iuit ad loca amena. et cōmodebat ſolūmodo radices et herbas cibos iumētorū et in maximaꝫ ſibi penam abſtinebat ab omnibꝰ cibis ho minū. et valde maxime ſe affligebat ī quo credebat ſe maximū deo preſtare obſequium. Videns vero deus ſuam ſimplicitatem miſit ad eū angelū. qui ſibi dixit O frater mi. nimiū te affligiſed modicuꝫ fructum reportas. melius eſſet tibi manere in cella tua et comedere cibū hoīm. et cottidie memorari paſſionē xp̄i

tui et turpiſſimā mortem eius ꝑ quā te et totum genus huam num redemit de poteſtate dyabolica. hoc audiēs frater et intelli gens angelum dei eſſe de celo manſit in cella. et comedit cibos hominū et cottidie habuit memoriam paſſionis chriſti. cum lacrimis et ꝓfecit in breui in magnū miraculoſū virū. Aliud exemplū legit̉ de venerabili epiſcopo noīe honoratorē ī magna reuerencia habuit ymaginē crucifixi et ꝑ ꝯſequēs totā paſſionē xp̄i. Cū at̄ ſimplex laico eēt dīnitꝰ in. Ep̄m̄ elegit̉ ſed clerici eū ꝯtempſer̄t atqꝫ deriſer̄t. Cū at̄ vna dierū miſſā celebraret et dn̄s vobiſcū cantaret clericis rn̄dere nolentibꝰ. crucifixus rn̄dit et ſpū tuo ⁊ amictis qui aderāt audiētibꝰ et hͦ maximū honorē. ip̄ius et ſcandalū ſuoꝝ clericoꝝ oīm. Factū eſt at̄ vt moreret̉. et cum corpus eius ante maius altare locaret̉ crucifixus ad altare oculos ſuos reuoluit et ip̄m corpus diligētiſſime inſpexit Cum at̄ ſepulture traderet̉. et p̄ſbiter in fine miſſe diceret requi eſcat in pace Clerici vero nūc ꝯuerſi cognoſcentes eius ſāctitatē p̄ triſticia dolore et fletu nō rn̄der̄t amē Ipſe at̄ crucifixus alta voce omnibꝰ audientibꝰ rn̄dit amē. Sic crucifixꝰ ſuū honorantē honorauit hic in terris. qͣntomagis hoc in celo fecit Itē quidā dicunt ꝙ ioſeph ab aromathia a iudeiˢ ꝓpt̓ hoc incarc̓atū fuiſſe et Nicodemū latuiſſe. de Ioſehp hētur in euāgelio nicodemi ⁊ in legēda ſanctoꝝ. que dr̄ lombardica in die reſurrectōis. et in feſto appl̓oꝝ Philippi et Iacobi. de Ioſeph ſic legit̉. Tytus in trans in irl̓m. quēdaꝫ murum denſiuū vidit ip̄mqꝫ ꝑforari. pre cepit factoqꝫ foramīe quēdā intus ſenē aſpectu et canicie venerabilē inuener̄t. Qui reqͥſitus quis eſſet rn̄dit ſe eſſe Ioſeph ab aromathia ciuitate iudee. ſeqꝫ a iudeis ibidē incluſuꝫ et muratū fuiſſe. eo ꝙ xp̄m ſepeliſſet. Addidit ꝙ ab illo tꝑe vſqꝫ nūc cele ſte cibo ſit paſtus. pt̄ eſſe ꝙ Ioſeph pͥmo a iudeis fuit captus. et a xp̄o liberatus. et in arimathiā poſitus. et deinde poſtqͣꝫ nō ceſſauit p̄dicare. xp̄m iteꝝ a iudeis fuit captꝰ. ⁊ in ergaſtulo vt p̄mittit̉ incluſꝰ ⁊ tm̄ de 3º pͥncipali in pnͥcipio ꝓmiſſo ⁊ de tota paſſiōe dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i. regis pacifici quā paſſionē vob̓ quēad modū deſideraſtis deſcripſi. Et ſiqͥd in ſupͣdictis ſeu ſcriptꝭ reꝑie tis dignū laude dīne gr̄e. Si vero indignū inſufficiēcie hūane et mee ignorancie aſcribatis. hanc tn̄ mercedē laboris apd̓ voˢ expecto. vt ꝓ me apud iudicem equiſſimum preces fundatꝭ hu miles et deuotas. Deo gracias.