Iohannes Aloyſius Tuſcanus d̓ Mediolano. Aduocatus cōſiſtorialis: Excellētiſſimo iuris utriuſqꝫ monarche et ſacre Theologie magiſtro: dn̄o Iohāni Franciſco de Pauinis de padua. magnis titulis ml̓tiplicit̓ decorato. et cārum ſacri Palatij apl̓ici Auditori celebratiſſimo. Saluteꝫ. Non Poſſum nō laudare atqꝫ admirari diligentiā tuam Uenerādiſſime pater: qui tot forenſibus negotijs diſtrictus ſub tanto cārum et reruꝫ pondere: taꝫ graui iuditiorū turba occupatꝰ: et pene oppreſſus. aetate iā matura uel cōfecta: corpore infirmo: ualitudinarius: ſenex: ocij adhuc quicꝙͣ inuenias. in quo nō minus ad utilitatē publicā poſteris: ꝙͣ in negotio pn̄tibus conſulere: et ꝓdeſſe uidearis: ꝙ niſi tēperatiſſime uite et tenuiſſimi admoduꝫ cibi ſemꝑ fuiſſes: et habitu corporis beneformato: nequaꝙͣ per te fieri poſſe uel potuiſſe crederetur. Hec cōmunis omniū qui de te loquūtur ratō ē. ⁊ nos eā admittimus ita tn̄ ut illud adiciamus maximā horū operuꝫ partē ſibi uindicare: potiſſimāqꝫ cauſam eſſe ꝑuigileꝫ illum et arduuꝫ et excelſum animā tuū: qui nuſqͣ reſidere: ſed in aſſiduis cogitationibus cōtinue uerſari: non ocio remitti: ſed emitti. nō negotijs reprimi: ſed excitari: n̄ per quictē iacere: ſed exercitiū uenari ſemꝑ cōſueuit. his medijs ꝙͣuis uix credibile ſit fieri potuiſſe: tn̄ factuꝫ eſt ut te taleꝫ cernamus quē admiremur. Locus ille ueſter in omni terrarū orbe conſpicuus. unicus. et excellens: ad quē nō ſecus ac in mare flumina undiqꝫ deriuant: cauſe tanꝙͣ ad ſupremuꝫ tribunal a ceteris orbis iudicū ſubſellijs deuoluūtur: totum hominē quātuꝫ illū uirū eſſe accuratuꝫ et diligentem uel is requirit atqꝫ ille: fere in cauſis cognoſcēdis iudicandiſqꝫ nulli alij exercitio mancipatus: noctes dieſqꝫ uerſetur et inſudet. Hunc tamē mihi ſi nō dicaꝫ in oībus: ſꝫ in tanta multitudine ꝓ uirili ſua in multis re geſta inſtructus. cogitatiōe ꝑſpicax. iuditio ſolidus offeret̉: ut fere oēs in numero ueſtro offerunt̉ ſumme laudabo: uenerabor: extollam. At tu non in multis tantū: ſed in omnibus eundē te preſtas. omnia rimaris: omnia uides: omnia intelligis. nihil eſt qd̓ non ueniat in mentem: tanꝙͣ ea que ceteros latere ſolent. tu ut aiunt ac ſenſus ad manum recondita habeas ſingulari deoruꝫ p̄rogatiua ⁊ retineas arbitrio tuo. Magna induſtria in perquirendo ſi quid in cauſa latet abſtruſum doli. Acre ingenium in cōuincendis argumentationū ſophiſmatibus: ſubtile acumen in inuenienda et ad lucem deducenda ueritate: diſputas ſubtiliter. grauit. ornate. et frequenter ultro poſcis controuerſias: inpugnam rediēs aſſurgis uehementer: iam igitur incipis ſtatim omnia. occurſant uerba ⁊ qualia queſita et exculta. Sermo copioſus: uarius dulcis: et qui te pugnantes quoqꝫ ducat et īpellat. Sed qualis dij boni. homīs bonitas. ꝓbitas: fides. Audeo dicere ut tu unus es inter ceteros cuius maxime opera et ope locus ille ueſter celeberrimꝰ peculiarē illam ſuā laudē retinere cenſeat̉. quia nō auro: non ſpe: nō timore: nō p̄cibus ullis a rectiuia flecti poſſit: aut a iuſtitie tramite declinare: Sūma uite ſanctitas. par comitas: in dicenda ſententia ubiqꝫ et apud omnes liberrimus animus. Equidem qd̓ ad me attinet nunꝙͣ ad te accedo quin te monētem ſequar attentus et pendens: et perſuadere mihi etiam cū perſuaſeris cuipiā. in tot et taꝫ uarijs tantiſqꝫ occupationibus: Quis nam hominū tibi quicꝙͣ temporis ad quietē relinqui arbitraret̉: quis te in hijs negociorū fluctibus nō dico ſufficere ſed nō deficere poſſe iudicaret: quis te ad alia neceſſario diſtrahi aut ſponte diuertere confiteret̉. Tu tamen nihilominus ac ſi nulle tibi cure eſſent: ſed omnino ocioſiſſimus fores dum publice poſterorū et pn̄tium utilitati ſimul ſtudes anno ſuperiore librū de uiſitationibus edidiſti. Extrauagātes diuerſoruꝫ pontificum antea diſperſas et ſemideperditas in unū collegiſti. et ꝑ te gloſatas ad lucem produxiſti. Nunc in hoc uolumine deciſiones per illos qui antenos illo in loco tam illuſtri ſederunt cōpoſitas et nobis deſignatas: quanꝙͣ nō nulle interea uel inſcicia ⁊ ignauia temporū: uel culpa prīcipū uel deſidia ſtudioꝝ ſemi ſepulte ꝑijſſent. illis reſuſcitatis et nobis redditis in unuꝫ oēs redigi curaſti. Qua in re unuſquiſqꝫ horuꝫ ſtudioruꝫ ꝑticeps debere ſe tibi plurimū fatebit̉: et te merito ꝯmendabit. ꝙ in ipſis componēdis congruētiſſimū ordinē adhibuiſti. In primis namqꝫ. cccc. lxxxxv. deciſiones nouas.i. ultimo loco ut aiūt compilatas tanꝙͣ in acie ad excipiendos quoſcūqꝫ ictus ſagitantium primas locaſti: ꝙ eis etiam in omni pugna cauſarum primpilaribus utamur: Mox antiquas tanꝙͣ gerētes ſuppetias nouis ſubiunxiſti: in quibus tanꝙͣ in media claſſe exercitus gregarias et tumultuarias quaſdam cum illuſtribus miſcuiſti. Demū antiquitateꝫ aliquāto uetuſtioreꝫ que diutius ſepulta iacuerat: atqꝫ ideo neſcio quid plus habentem religionis et uenerationis etate noſtra reſuſcitaſti. ꝙ ſi Iohannes orborthex germania oriundus nouarū prīo et deinde antiquarum a numero. cccc.xlv. uſqꝫ ad. ccccc. lxxxx. collector. ſimul ac Iacobus de cāplo additionuꝫ nouis inſertarū auctor et conſcriptor. Et bonaguida Cremonen̄ ducentaruꝫ et. lxxxxvij. deciſionū compilator: omnes ſacri palatij cārum diuer ſis temporibus auditores multuꝫ laudis promeruerunt: ꝙ tam firmas cōcluſiones ad leuandos et minuēdos labores noſtros tanꝙͣ locupletam hereditatem ad nos tranſmitti curauere. Profecto non nulla tu quoqꝫ cōmendatione dignus es: qui earuꝫ mentem breui epitomate circunſcribens. ſub titulis decretaliū cōgruentibus ſingulas ita collocaſti: ut quod prius difficilimuꝫ erat factu: nunc facilimum ſit. unanquāqꝫ ut expediat ad uotum inuenire. Nec certe lene eſt ꝙ thome falſtoli natione etruſci et Iohannis de molendino etiā ſacri palatij auditorum: nomen et memoriaꝫ aetati noſtra officioſiſſimus hominuꝫ reddidiſti: qua in re et illud gratuꝫ eſt quia cognoſcimus quibus moribus tunc uiueretur. quibus inſtitutis: qua nia ad decidēdas cās iretur Sꝫ iuuat aliquantulū digredi: utinā aliquis Reuerendiſſimoruꝫ dn̄orū Cardinaliū noſtroruꝫ. ita animū appelleret ad colligicuranda ea: que in p̄ſentiaꝝ nobis ſedentibꝰ in illa ueſtra percelebri rota diſputantur ſubtiliſſime: et digeſtiſſime penſatiſſimeqꝫ decidunt̉. Quēadmōꝫ et illis tēporibꝰ D. Bernardꝰ de biſgneto tūc Cardinalis ſumma ope et ſtudio enixus ē et fecit. Unde breui tēporis ſpatio tot illorum temporū monumēta inſcriptis redacta ſunt ꝙ ſi in hoc circo quoqꝫ currerēt noſtri temporis Reuerendiſſimi. D. Cardinales et his ſtudijs ⁊ hoc ſpiritu ageretur: ut aliqui eſſe certe agit̉. cui contra facultates nō ſuppetūt. profecto taꝫ digna et memorabilia reponerētur: ut maioribus noſtris in nullo ceſſiſſe uideremur. Quaꝫ unam obrē preceteris opto et precor ut. R. D. Cardinali nouarien̄. accedant pro animo facultates: habeatqꝫ qd̓ cupit. non enim uaſti animi eſt nec ſuprema deſiderat: ſed ſint ut digniſſimo cardinali cōuenit pro animo.i. pro dignitate ad quā tuēdam illi animꝰ eſt facultates. Scio enim que qualia et quāta uiſuri eſſemus: quippe huc totus animo fertur. et tanꝙͣ ſonipes paratus: ad curſum niſi illico retinacula ſoluant̉ rumpitur. qualibet mora. quicquid ſibi per fortune pinguioris ſortem impreſens negatam non licet. bonis et doctis uiris ereptū arbitratur. Sed ut unde digreſſi ſumꝰ reuertamur. Habemꝰ tibi pater uenerādiſſime gratias īmortales ꝓ tot meriti nos ⁊ poſteros noſtros collatis: maiora debituri cū ea rurſus edideris: q̄ īdefenſſa animi uigilātia ꝑare n̄ ceſſas. Uale. Iſta ſunt ſummaria dubiorum deci. collectoꝝ per D. Thomā Faſtoli ſub cōgruis titulis collectoꝝ iuxta ordineꝫ decretalium. De ptis. ℟ica. Cōmiſſio cāe facta alicui tacita lit pendentia coraꝫ alio eſt ſurreptitia. Cā. xxxv. Dubio. lxiiii. De cōſuetudinibus. ℟ica. Prior clauſtralis ex cōſuetudine: pōt monachū ſuū criminoſuꝫ. punire et excōicare. C. iii. du. viij. Nō ualet ꝯſuetudo ꝙ epiſcopꝰ poſſit duas ecl̓ias in uicē unire ſine ꝯſenſu capl̓i. C. viii. du. xxvj. De eta. et quali. ordinādoruꝫ. ℟ica. Diſpenſatio facta ꝑ habentē mandatuꝫ de diſpēſan do ẜm omnē uim et formā litterarū mādati de diſ pēſando cēſetur legitie facta. C. xxvij. du. lv. De officio nicarij. ℟ica. Licet uicarius curā hēat animaꝝ: nō tamē ꝓpterea tollitur quin rector eccleſie etiam dicatur habere curam ſaltem habitu. C. viii. du. xxv. De procuratoribus. ℟ica. Cōſtitutus ꝓcur. nomine ordinis generalis pro to to ordine et ſingulis de ordine: non cenſet̉ habere ſufficiens mādatuꝫ ad agendū pro uno conuentu illius ordinis. C. vij. du. iij. Si poſt litis cōiſt. ꝓcurator ſe abſentat citādus eſt ꝑ audientiaꝫ cōtradictaꝝ C. xxx. du. lviij. De iudicijs. Rica. Uenientes ad ro. cu. pro arduis negotijs publicis. ius habet reuocādi domū. C. iij. du. x. Succeſſor in benefitio pōt ꝯtinuare iuditiuꝫ ceptuꝫ per defunctum. C. vj. du. xx. De mutuis petitionibus. ℟ica. Exceptio lit. penden. nō repellit libellū recōuentio nalem in actiōe reali. C. xix. du. xxxix. De iuramento calumnie. ℟ica. Non ē quis ꝯpellendꝰ ad iurandū de calūnia: niſi priꝰ decreta ſibi copi a ꝓceſſus C. xxvj. du. l. De dilationibus. ℟ica. Non ē dandus terminus ad declarāduꝫ articulos obiectiuos. C. xiij. du. xxxiij. Poſt terminū ꝑemptoriū nō admittit̉ quis ad ꝓ bandū ſine reſtitutiōe in ītegrū. C. xxxiij. du. lxij. De cā poſſeſſiōis et ꝓprietatꝭ. ℟ica. Spoliatus ſuſperides petitoriū: tenetur ꝓbare ſe de iectū a poſſeſſione: al̓s non obtinet etiā in canone reintegrāda. Cauſa. xxxiiij. Dubio. lxiij. De reſtitutione ſpoliatorum. ℟ica. Interdictuꝫ utile unde ui datur ſpoliato pro rebus mobilibus. C.v. du. xvij. De dolo ⁊ cōtumacia. ℟ica. Monitoriū decretuꝫ pro cauſa alimentorū ꝑte nō uocata tenet. C.v. di. xv. Ut lite pendēte nihil īnouetur. ℟ica. Spoliatꝰ recuperās poſſeſſionē incontinēti nō ui detur attemptare. C.xx. di. xl. De probationibus. Rica. Sufficit ꝙ ꝓbatōes ꝯcludāt̉ in canone reītegrāda ad attēptatū etiā lite pēdente. C. i. du. iij. Sufficit ꝙ ꝓbationes concludāt ad attemptatū etiam lite pendente. C. i. du. iiij Qui coram prioribꝰ iudicibus in termino aſſigna to non ꝓbauit exceptionē: non admittit̉ ad illaꝫ ꝓbandā corā ultīo iudice cauſe. C.x. du. xxix. Per appellatōeꝫ īterpoſitā collatōe et a poſſeſſiōe benefitij ꝓbat̉ inquietatō. C.xxv. du. xlix. De teſtibus. ℟ica. Articulās defectū etatis tꝑe īpetrate gratie: dꝫ ariculare mēſe ⁊ annū gratie. C. viij. du. xxvij. Remiſſoria ſemel data non debet ſuccūbenti itera to dari. C. ix. du. xxviij. Articulans infirmitatē ita grauē ꝙ tꝑe ordinatio nū de lecto ſurgere non ualebat: ſatis ſpecifice arti cuare cenſetur. C. xi. du. xxxi. De fide inſtrumētorum. ℟ica. Spoliū ꝓbari pōt ꝑ īſtrumētuꝫ. C. i. du. i. Notariꝰ p̄ſumit̉ īdubio fuiſſe rogatꝰ. C. i. du. ii. Si duo deputati ſunt ad ſcribendas reſeruatōes cū clā: ꝙ alias reſeruatio nō ualeat: nō ualebit reſeruatio ſcripta ꝑ unū ſolū ex eis. C. xii. du. xxxij. Per inſtrumētuꝫ in quo cōtinet̉ ꝑteꝫ eſſe īductā in poſſeſſionē: ꝓbat̉ poſſeſſio. C.xx. du. xli. Defectꝰ loci uiciat īſtrum̄tuꝫ. Ca. xxv. du. xlviij. Notarius ſi fateat̉ errorē et uellet corrigere: dꝫ ad mitti ēt parte nō uocata. C.xxv. du. xlviij. De ſentētia et re iudicata. ℟ica. Mortuo collitigante non pōt alter collitigans ab ſolui ab iſtantia iuditij que n̄ ē. C.vj. du. xxij. Ad effectuꝫ ꝙ cōtra poſſidentē poſſit ferri ſnīa: ſuf ficit ꝙ tēpore ferēde ſnīe poſſideat: licꝫ nō poſſide ret tempore litꝭ conteſt. C. xxx. du. lvij. De appellationibus. ℟ica. Poſt lapſum fatalium poteſt appellatio deſerta pronuntiari. C. iij. du. ix. Licitum eſt appellato uti appellatione non ſibi in timata. C. iij. du. xij. Satis dicit̉ īquietare ꝗ appellat. C. iii. du. xiij. Appellatio alternatiua ad archiep̄um uel papam non tenet. C.v. du. xvj. Attemptata per tertiū lite pendente inter alios nō ſunt per niā attēptati reuocāda: maxīe ubi p̄cedit ſola appellatio extraiudicialis. C. v. du. xix. Ad hoc ut appellatō extraiudicialis deuoluat: nō requiritur ꝙ procurator intimans illam: intimet mandatum ſuum. C. xv. du. xxxv. Qui nō expreſſit in ſua appellatiōe obiectum ꝯſum ptionis gratie aduerſarij: nō admittitur poſtea ad id obiciendū quia nō ſeruauit formā. c. ut circa. de elec. li. vj. C. viij. du. xxiiij Non ſufficit infra primū ſatale obtinere ſolum cām appellatōis cōmitti ad euadendū deſertionē ſalua paupertate. C. xvij. D. xxxvij. Appellans a grauaminibus: uno tm̄ grauamine expreſſo male: et de alijs referens ſe ad ꝓceſſuꝫ ſuꝑ illis n̄ auditur. C. xxii. du. xliij. C ut circa. de electio. li. vj. nō habꝫ locuꝫ in appella tione extraiuditiali. C. xxviii. du. lii. Prius eſt cognoſcendū de grauamīe ad inſtātiā appellātis ꝙͣ d̓ prīcipali negotō. C. xxxii. du. lxi. Non admittitur quis ad dandum obiectum de ꝑ mutatione fraudulenta: quē nō expreſſit in appel latione ſua. C.xxxi. du. lx. De prebendis. ℟ica. Bn̄fitiū ſel̓ affectū ſꝑ durat affectū. C. iij. du. xi. Decretum appoſitum in lr̄is in forma cōmuni ligat ignorantes. C. xxi. du. xlii. De cōceſſione p̄bendaruꝫ. ℟ica. Reuocatoria gratiarum Io. facta per benedictū: nō ſe extēdit ad gratiā ꝑ quā erat reſeruata dignitas et p̄bēda in certa eccl̓ia: ſi an̄ ip̄aꝫ reuocatoriā gr̄a erat ſortita effcꝫ ī dignitate. C. xxiii. du. xliiii. Gratia ī forma paupeꝝ cum clauſula āteferri. p̄ſci tur in forma ſpeciali. C. xxiii. du. xlv. Gratia ad benefitia uacantia per ceſſum uel deceſ ſum: non ſe extendit ad benefitia uacantia per priuationem. C. xxiiij. du. xlvj. Clauſula adiecta poſt ſpecificatōem pluriū bn̄fitōꝝ: reſtrigit̉ ad bn̄fitia ultīo noīata. C. xxiiij. du. xlvj. Reſeruatio bn̄fitiorum recedentiuꝫ uel decedentiū capellanorū pape: non afficit benefitia eorū qui de ſierant eſſe capellani. C.xxviij. dn̄. liij. Acceptatō facta ꝑ expectātem de bn̄fitio incōpati bili inducit cōſūptionē gratie. C.xxviii. du. liiii. Gratia expectantia non ſe extendit ad beneſitium monoculare. C. xxix. du. lv. Habens aliud bn̄fitium ad qd̓ ſingulis annis pre ſentat capellanū inſtituendū per ep̄um: nō poteſt allegare monocularitatē in alio benefitio ad ſuam pn̄tationē ſpectāte. C. xxix. du. lvi. De rebꝰ eccl̓ie nō alienādis. ℟ica. Ubi papa mandat benefitium uniri requiritur con ſilium capituli. C. ii. du. v. In uniōe bn̄fitii r̄grit̉ ꝙ pr̄onꝰ nocet̉. C. ii. du. vi. Non tenet unio de nō uacante. C. ii. du vii. De rerum ꝑmutatiōe. ℟ica. Permutatio facta per ſenē infirmū cum cōſanguineo ſuo pro benefitio minoris ualoris non tenet etiaꝫ in p̄iuditiū īpetrātꝭ apl̓ici. C. vj. du. xxii. Permutatio que articulatur fraudulenta facta nō ualet. C. xxxi. du. li. De regularibus. ℟ica. Patronꝰ nō poteſt augere numerū limitatum monialiū in monaſterio. C. v. du. xviii. Regularis remanēs clauſtralis non poteſt aſſumi ad eccleſiaꝫ: conſuetā regi per clericos ſeculares ēt ad inſtātiam patroni. C. xxxvi. du. lxv. De clerico percuſſore. ℟ica. A. clericus qui certis anno mēſe et loco cuꝫ gladio euagīato in manibus interfuiſſe ꝓbatur: cū pluribus uulnerātibꝰ aliquē: cū ſanguīs effuſione īcurrit irregularitatem. C. xiiii. du. xxxiiii. De iniurijs et dāpno dato. ℟ica. Iudex cōdempnādus eſt in dampnis et intereſſe ei: quē excōicauit uigore proceſſus: de quo non con ſtat etiam iniuriarum. C. iiii. du. xiiij. De ſnīa excōicationis. Rica. Si is qui primo obtinuit: ſibi ꝓuideri uigore ſuoꝝ ꝓceſſuū excōicatur ꝑ executores illiꝰ qui obtinuit: et poſt ſibi de eodem benefitio ꝓuideri nō pōt pe tere ſe abſolui ad cautelaꝫ. ſecundi tamen proceſſus non ualent. C. xvi. du. xxxvi. Sequunt̉ Sūmaria deciſio rū reco lecta rum per R. P. dn̄ꝫ Bernar. dum de biſgneto De cōſtitutiōibus. Rubrica. Excōicatus eſt religioſus uigore ſtatuti: de nō con ſentiendo in ꝓmotionē ſine licentia ſuꝑioris: ſi ſta tim cōſentiat abſqꝫ illa. Folio primo. incipiendo uꝫ poſt deciſiones p̄ceden tes recollectas per R. P. dn̄ꝫ Thomaꝫ faſtoli. Non ualet ſtatutū diſponēs ꝙ archiep̄us poſſit cognoſcere de cauſis ſubditoruꝫ ſuffraganeoꝝ: et eis inuitis in ſua propria dioceſi. fo. i. De reſcriptis. ℟ica. Ueniens ad cām pro ſuo intereſſe debet de illo pri us docere. fo. i. Impetrās cōmiſſiōeꝫ ēt ꝯtra: ſua īterreſſe putantes nō tenet̉ illos ſpecificare incitatiōis decreto: et pōt conuenire ultra quatuor. fo. i. Cōmiſſio ꝑ preſentiā ꝑtiuꝫ impetrata: et citatio excuta in ꝑſonā ꝓcuratoris: cuiꝰ reuocatio ad ſui no titiaꝫ nūduꝫ deuenerat non deuoluit cām. fo. ij. Surreptitia nō eſt cōmiſſio: in qua quis tacet duas ſnīas cōtra ſe latas: et petit ſe admitti ad dandos obiectꝰ nō ob. c. ut circa. de elect. li. vi. fo. ij. Quādo papa cancellat unū ſolū de cōtentis in ſuꝑ plicatiōe: uidet̉ omnia alia cōceſſiſſe non obſtante ſtillo cancellarie. fo. ii. Ualꝫ ꝯmiſſio īpetrata āte dationē apl̓oꝝ. fo. ii. C. ſtatutū de ℟p. li. vj. nō hꝫ locū ī executoribꝰ gratiaꝝ et maxīe pauperū purificandaruꝫ. fo. ii. Gr̄a pauꝑis nolētibꝰ ſuis executoribꝰ eā purificar̄: habet̉ ꝓ purificata ſtāte v̓itate idoneitatꝭ ſo. iii. Nō pōt dari de excōicatiōe ꝯͣ īpetratiōeꝫ īpetrataꝫ ꝑ aſſertū excōicatuꝫ noīe alieno. qn̄ in ea nō eſt no minatus impetrans. fo. iii. Secūdus auditor gr̄am: ſi neutri directā: prīo audi tori eius ꝓprio noīe exp̄ſſo pōt illā exeꝗ. fo. iii. Ualet ſecundū reſcriptum nō faciens mētionē de prīo ſurreptitio. fo. iii. Impetrās ad collectiōeꝫ prioris ordīs ſancti bn̄di cti pariſien̄: nō repellit̉ ꝓ eo ſolū ꝙ tacuit ordinē cluniacē. qui ſunt priuilegiati ꝙ n̄ teneātur aliquē recipere nō facta mentiōe de eorū ordine. fo. iii. Ualet ꝓceſſus in uim litterarū ſurreptitiarum ꝑte non opponente. fo. iii. Reſtitutus ad primā gratiam non prefertur ei: qui aliam gratiā obtinuit. fo. iiij. De conſuetudinibus. ℟ica. Si conſuetudo excludat ingreſſum religionē a ſuc ceſſione remanebit excluſus licet contrahat matrimoniū apoſtando. fo. iiij. Non ualet cōſuetudo Anglicana: ꝙ rex habeat iuriſdictionē in clericos ſolutos in actionibus ciuili bus perſonalibus. fo. iiii. Ualꝫ ꝯſuetudo ꝙ epiſcopꝰ ī iocūdo aduētu poſſipone̓ unū canonicū ī ecl̓ijs ſibi ſubiectis. fo. iiij. Apoſtolicus dꝫ uenire ad locū inferiorē: ſtāte ꝯſuetudīe ꝙͣ īferiores d̓beāt aſcēde̓ ad maiores fo. v. Qui nō habet ius in p̄benda minori non acquirit ius in optata maiori. fo. v. Si de cōuetudine eccleſie antiquior poteſt optare primꝰ indata licꝫ ſecūdo receptus. prefert̉ ſcd̓o in data licꝫ primo receptus fuerit. ſo. v. Nō ualet cōſuetudo ꝙ in īſtrumēto nō apponatur dies neqꝫ locus. fo. vi. De Electione. ℟ica. Tēpus cōferendi currit ep̄o tēpore renuntiatiōis: et non ratihabitionis. ſo. vi. Ualet electio prepoſiti etiam: non ſcrutato uoto ip ſius prepoſiti. fo. vi. De renuntiatiōibus. ℟ica. Ualet collatio benefiti reſignati in manibꝰ nō ha bētis ptāteꝫ admittēdi reſignationē. fo. vi. Habēs ptāteꝫ cōferendi bn̄fitium uacaturū per reſi gnationē: n̄ ꝑꝑ hoc hꝫ poteſtatē recipiēdi reſigna tionē: ſil̓r nec executores gratiaꝝ poſſunt recipere reſignationes benefitioruꝫ. ſo. vi. Qui renūtiauit in manibꝰ nō habentis poteſtatē ad mittendi reſignationē: nō repellit̉ ꝓpterea ab agē do. contra intruſum. ſo. vi. Non ualet reſignatō benefiti reſeruati facta in ma nibus ordinarij. fo. vi. Renunciatio ſimpliciū benefitiorum nō poteſt fieri in manibus collatoris īferioris ep̄o. fo. vij. Si quis renūciat benefitio ſub conditione ſi pla cebit patruo ſuo. ſi non placet ei non ualet renun ciatio. fo. vij. De ſupplēda negli. p̄latoꝝ ℟ica. Abbate uel p̄lato ſecularis uel regularis eccleſie ne gligētibus cōferre benefitiū: nō deuoluit̉ poteſtas ad cōuentū uel capitulū. fo. vij. Nō pōt capitulū ſe ītromitte de fructibꝰ ſpectātibꝰ ad archidiaconū mortuo ſuo ꝓcuratore. fo. vij. De offitio archidiaconi. ℟ica. Archidiaconus ꝯtra ſubditos pōt agē poſſeſſorio ꝓ iure uiſitandi ſine licentia ep̄i. fo. vii. De offitio nicari. ℟ica. Epiſcopus tenet̉ ad reſtitutiōeꝫ dāpnoꝝ et iniuriaꝝ per ſuū officialē ul̓ uicariū iniuſte datoꝝ fo. vii. Uicarius habēs poteſtatē conferēdi benefitia pōt conferre dignitates. fo. vii. Uicarius ep̄i hn̄s poteſtatē diſpēſandi in oībus cāi bus in quibꝰ poterat ep̄us diſpēſare nō poterit diſ penſare ſuꝑ cāibus poſtmōꝫ cōmiſſis eideꝫ ep̄o: et diſpenſatio ꝯmiſſa ꝯſcientie epiſcopi non pōt per ipſum alteri delegari. ſo. vii. Monachꝰ ſine licētia ſui abbatis nō pōt eē officiaep̄i nec locū tenēs officialis. fo. viii. Uicariꝰ ep̄i pōt ꝯferr̄ bn̄fitia extra dioceſiꝫ. fo. viii. De offitio delegati. ℟ica. Licꝫ ꝑ ſolū decretū citatiōis ꝑpetuet̉ iuriſdictio qͥ ad iudicē n̄ ſic tn̄ quo ad ꝑtē ꝑpetuat̉. ſo. viii. De pactis. ℟ica. Uiolator fidei n̄ ē priuādꝰ bn̄fitō ſic̄ ꝑiurꝰ. fo. viii. Pōt uxor renūciari marito lucrū quod ſibi ſecum erat cōicandum. fo. viii. Renūtiatio iurata excludit filiam ec̄ a ſucceſſione ab inteſtato. ſo. viii. De ꝓcuratoribus. ℟ica. Releuatio ſubſtituti ī fi. ꝓcuratorij. nō īducit ſubſti tuēdi poteſtatē. Io. viiij. Procurator datus ad audiēdaꝫ ſententiā dūtaxat: poteſt appellare. ſo. viiii. An ꝓcuratoriū generale extēdatur ad cās futuras allegat et īmittit. ſo. viiii. Pōt ꝗs ꝯſtituē ꝓcuratiōis ad acceptādū et ꝑmu tādū ēt bn̄fitia ī poſteꝝ ꝯferēda ī gene̓. fo. viiii. Qui duxit cās ꝑ ſeip̄m ſupplēdo uices ꝓcuratoris et aduocati: ec obtinet expenſas quas in eis fuiſſet facturus. et idē ſi habuit ꝓcuratores ſeu aduoca tos amicos. fo. viiii. Cōſtitutis duobꝰ ꝓcuratoribꝰ īſolidū: nō pōt unus geſta ꝑ p̄tenſū ſubſtitutū aleriꝰ ratificare. fo. viiii. Sufficit ꝯſtituē duos ꝓcuratores īſolidū abſqꝫ eo ꝙ dicat̉ cuilibet inſolidū. fo. viiii. Procurator cū libera p̄t acceptar̄ bn̄fitia ſo. viiij. Procurator ſubſtitutꝰ et effectꝰ dn̄s litis. pōt aliū ſubſtituē et lꝫ ꝓcurator ſubſtituēs moriatur ante acceptationē ualet ꝓceſſus cū eo agitatꝰ. fo. x. Iudex dādo tutorē uel curatorē nō pōt illi dare fa cultatē cōſtituendi ꝓcuratorē an̄ lit. ꝯteſt. fo. x. Si ꝓcurator trāſfert in totū uices ſuas: nō pōt reaſumere ſine ſpeciali mandato. fo. x. Citatus ad inſtātiā n̄ ꝓcuratoris: pōt obtinē ſibi illū ꝯdēpnari in expenſis: ⁊ ſe abſolui ab obſeruatōe iuditij et ꝯdempnari de falſo. fo. x. Pōt quis ꝯſtitue̓ ꝓcuratores ꝓ ſe: et alijs p̄ſenti bus et nō cōtradicētibus. fo. x. Sufficit ꝙ inuētariū factū ꝑ curatorē dato adultuꝫ referat ſe: ad īuētariū factū ꝑ tutorē prius. fo. x. Qn̄ ī mādato ad ꝑmutāduꝫ ē clauſula: ꝙ a die con ſtitutōis īcluſiue ad unū annū eēt ſibi ſublata pote ſtas ītelligit̉: ꝙ īfra ānū tm̄ habeat ptāteꝫ. ſo. x. De reſtitutōe in ītegrum. ℟ica. Reſtitutio aduerſus lapſuꝫ fataliū cenſet̉ īcident̉ peti: nec ē tc̄ necc̄e peti ꝯͣ ſnīaꝫ ſuꝑ d̓ſertōe latā. fo. x. De arbitris. ℟ica. Si unus ex arbitris ꝯdempnat ī plus ꝙͣ alter: cū ꝓ teſtatōe qd̓ non intēdit in minꝰ condempnare nō ualet laudum. fo. x. Si data eſt prās tribꝰ arbitris ꝙ duo ſoli poſſūt ter mīare cauſaꝫ: licꝫ in ꝓcedēdo admiſerunt tertium nihilominꝰ ualet ſnīa duorū tm̄. fo. xj. De iudicijs ℟ica. Deputati ad offm̄ querendoꝝ lumīariū in eccl̓ijs n̄ poſſūt ꝓ illis agere ex officio. fo. xj. Frater agēs petitōe hereditatis cōtra fratrē: dꝫ ha bere alim̄ta ⁊ expēſas a fratre poſſeſſore hereditatꝭ lit. pendente. fo. xj. Ualet ꝓceſſus cōtinuatꝰ per legatariū in actiōe litigioſa intētata ꝑ teſtatorē. fo. xj. Pendētia remiſſiōis īter duos collitigātes nō īpedit ꝓnūtiari īter alteꝝ ex eis et tertiū. fo. xi. Iudex ſecularis pōt dare curatorem clerico coram ſe litiganti. fo. xii. An inferior a papa poſſit cōmittere cām ut ꝓceda tur ſummarie remittit. fo. xii. Eſt ī electiōe creditoris an uellit cōtinuare ꝓceſſuꝫ ꝯtra primū poſſeſſorē cōuentuꝫ. an uero cōtra eū qui ab illo poſſeſſore euicit poſſeſſionē. fo. xij. De foro competenti. ℟ica. Licet executio inſtrumēti fieri potuiſſet cōtra laicū mortuū: n̄ tn̄ fieri pōt ꝯͣ clericū eiꝰ heredē. fo. xij. De litis cōteſtatione. ℟ica. Cōceſſio ſimplex quā fecit reus ad libellum actoris nō dicēdo aīo litē ꝯteſtandi ⁊c̄. nō inducit lit. con teſta. ſecus ſi hēret cōditionē ānexaꝫ. fo. xij. Ubi ꝓcedi pōt lite nō cōteſtata ꝑs rea non ꝯꝑens ob nō rn̄ſionē libelli non pōt excōicari. fo. xiij. De dilationibus. ℟ica. Dilatio ad ꝑtes danda eſt procuratori habēti gene rale mādatum. fo. xiij. De cā poſſeſſiōis ⁊ ꝓprietatꝭ. ℟ica. Si termīs ſeruatis ī petitorio ſuſpēdit̉ petitoriū: nō ſunt idem termini reiterandi: quia ſufficiunt etiam in poſſeſſorio. fo. xiij. De reſtitutione ſpoliatoꝝ. ℟ica. Si duabꝰ ſentētijs ſuꝑ bn̄fitio latis cōtrarijs: ⁊ pen dēte cauſa ſuꝑ deſertiōe appellatōis a prīa ſentētia īterpoſite ⁊ ſuꝑ nullitate ſecūde ſentētie habēs pri mā ſententiā ſpoliat habēteꝫ ſecūdaꝫ: de huiuſmōi ſpolio dꝫ primo cognoſci. fo. xiij. Reſtituēdus ē apoſtolicus ꝯͣ ꝑmutātē ip̄m ſpoliātē bn̄fitō ex cā ficte ꝑmutatōis renūciatio. fo. xiiii. Petitores hoſpitaliū ꝑ ordinarios ſpoliati: nō poſ ſunt petere ſe reſtitui. fo. xiiij. Intruſus cōtra. c. Si hij. ꝯtra quos nō pōt petere ſe reſtitui ꝯtra euꝫ qui obtinuit in poſſeſſorio et ui gore executorialiū ſpoliauit ītruſū p̄fatū. fo. xiiii. Prouiſus per papā et inductus in poſſeſſionē per executores benefitij. ꝙ priuatus de iure licꝫ tenens de facto reſignauerat in manibꝰ paperuidet̉ alium ſpoliaſſe: qui dicto reſignāte amoto fuerat ꝑ ordīa riū intruſus in benefitio. fo. xv. Religioſus depredatus cappa uel breuiario: pōt cō tra predonē agere nomine ſuo. fo. xv. Non obſtāte ſuſpenſiōe petitorij facta ꝑ tertiuꝫ collitigātē: ꝓcedet̉ ī petitorio īter alios duos. fo. xv. Inductus in poſſeſſionē ꝑ tactū ānuli porte eccl̓ie clauſe. ſi ſpolietur uenit reſtituendus. fo. xv. Epiſcopo cōtra abbatē ꝓbante in īterdicto de ui. et abbate cōtra epiſcopū in interdicto uti poſſide tis dꝫ ſententia ferri pro utroqꝫ. fo. xv. Poſſeſſor p̄bende pōt agere cōtra actorē poſſidē teꝫ aliquas res ſpectātes ad p̄bendaꝫ. ſo. xv. Ex canōe reintegrāda nō ueniūt fructus qui perci pi poſſunt. fo. xvj. Si ſpoliās cōuenit cū ſpoliato ſuꝑ dilatiōe ſoluēdo rum fructuū et expenſarum: non impeditur agere interiꝫ petitorio. fo. xvj. Spoliatus ꝓ una ꝑceptiōe poſt admiſſus: pōt pete̓ ſe reſtitui ꝓ illa p̄ceptione. fo. xvi. De dolo ⁊ cōtumatia. ℟ica. Uigore citatiōis ī decanū et quoſdā canonicos execute: nō poſſunt ideꝫ excōicari ꝓ capl̓o nō compa rente alias poſſunt appellare. ſo. xvi. Qui obtinet aduerſariū ꝯpelli ꝑſonalit̓ compere in cā ciuili: debet ip̄e ēt ꝑſonal̓r cōꝑere. ſo. xvj. Vt lite pendēte nil innouet̉. ℟ica. Intruſus cōtra. c. ſi hij cōtra quos. nō admittit̉ ad danduꝫ obiectus. et talis intruſio eſt ꝑuiam attem ptati reuocanda. fo. xvi. Capitulū ſi hi cōtra quos. īpedit ēt executores gratiaꝝ quo minꝰ ꝯfert̉ pn̄t bn̄fitia litigioſa. fo. xvii. De ſeq̄ſtratiōe poſſeſſiōis et fructuū. ℟ica. Littere confecte ante cām cōmiſſaꝫ poſſunt per au ditorē arreſtari. fo. xvii. Pene clemen ad cōpeſcendas locū habent ubi ſen tentia eſt nulla. fo. xvii. De confeſſis. Rica. Cōfeſſio ſc̄a ī abſentia ꝑtis n̄ plene ꝓbat. fo. xvii. Nō pōt quis ꝯdēpnari ex ſola ꝯfeſſiōe: quā in aliqͣ alia cā fecit ut teſtis. fo. xviii. Snia lata in cōfeſſuꝫ que nō pōt ualere ut ſententia ualet ut p̄ceptum. fo. xviii. De probationibus. ℟ica. Sufficit ꝓbare tertiū iudicē fuiſſe īpedituꝫ tēpore: quo alij duo ꝓceſſerūt licet nō cōſtet eos ſciuiſſe ipſum impedituꝫ. fo. xviii. Non ſufficit ꝓbare poſſeſſionē clericatus ꝑ eū qui dat de canone ſi quis ſuadente. fo. xviii Admittit̉ qui dedit materiā obiectiuā ī termino ad ꝓbandū poſtea ꝑ teſtes articulos ſuꝑ recognitio ne notarioruꝫ et ſigillorū datos. ſo. xviii. De teſtibus. ℟ica. Sufficit ꝙ iudices remiſſorie deferant iuramētuꝫ te ſtibus in termino remiſſorie. fo. xviii. Publicatio teſtiū īpedit quo minꝰ admittātur arti culi ꝙ racenij maturāt̉ de mēſe auguſti fo. xviij. Iudices r̄miſſorie pn̄t r̄ciꝑe ꝑti ꝯfeſſiōꝫ. fo. xviij. Articulus ꝙ eccleſia eſt annexa hoſpitali ſimplicit̓ eſt admittēdus. fo. xviiij. De fide inſtrumētoꝝ. ℟ica. Creditur executori atteſtanti ſub ſuo ſigillo ꝙ aliꝗs acceptauit certū benefitiū. fo. xviiij. De p̄ſumptionibꝰ. ℟ica. Excuſatio unius ex cōdelegatis p̄ſumitur in dubio p̄ceſſiſſe geſta per alios. fo. xviiij. De iureiurādo. ℟ica. An primꝰ qui acceptat infra mēſeꝫ repellat̉ ꝑ pactū iuratū de non acceptādo: uel non utēdo accepta tōe facta cum ſecundo. ſo. xviiij. Renūciari pōt ceſſōi bonoꝝ cū iuram̄to. fo. xviiij. De exceptionibus. ℟ica. Poſt tres īter locutorias latas ſuꝑ deuolutōe cāe admittit̉ exceptio excōicationis. fo. xx. Reus ⁊ poſſeſſor de cuiꝰ iure non cōſtat pōt dare obiectus contra actorem. fo. xx. Reus excluſus a datiōe obiectuū ꝑꝑ malā appella tionē extra iudicialē cōtra actorē admiſſum ad ꝓ banduꝫ unā mam: que eſt de iure ſuo: admittit̉ ad dandū de cōtraria maͣ: lꝫ al̓s eēt obiectia. fo. xx. De ſnīa et re iudicata. ℟ica. Preceptū de ſoluēdo nō ē ferēdū ī ſcriptꝭ. fo. xxj. Cle. ut calūnijs nō hꝫ locū in cāu in quo ante tetiā ſnīaꝫ ſuꝑ principali lata fuerit una ſententia ſuꝑ nullitate primarū duarum: que tamē per tertiam fuit infirmata. fo. xxi. Cle. ut calūniis non obſtat tertio uolenti dicere eas nullas. fo. xxi. Sentētia abſolutoria ab īpetratiōe nō excludit acto reꝫ ab agēdo ꝯͣ tertiū: nec ecōtra ꝓdeſſet tertia. qꝛ ſolū tranſit in rē iudicatā int̓ eaſdē ꝑſonas fo. xxi. Sententia lata ſuꝑ crimīe ad ꝑpetuū carcer nō pri uat cōdempnatū ſuo benefitio. fo. xxi. De appellatiōibus. ℟ica. Si poſt concluſionem labantur fatalia deſeritur appellatio. fo. xxii. Attēptata ꝑ actorē poſt decretā citatiōꝫ nōdū tamē executā ſūt reuocāda ꝑuiā attēptati. fo. xxij. Geſta ꝑ apl̓icū īquirētē poſt appellatōeꝫ tāte datō nē apl̓oꝝ ſunt ꝑuiā attēptati r̄uocāda. fo. xxii. Innouata ꝑ ꝑtem cum tertio ueniunt per uiam at temptati reuocanda. fo. xxii. Exhumatio funeris non reuocatur per uiam at temptati. fo. xxiii. Quando ſit prius cognoſcend̓ de deſertione appel lationis ꝙͣ de nullitate. ſo. xxiii. Secd̓s auditor ꝓnūtiās male appellatū a grauami ne: et remittēs cāꝫ ad priᵐ n̄ pōt repone̓. fo. xxiii. Proceſſus iudicis appellatiōis a grauamīe īterpoſite ſuꝑ principali omiſſo articulo grauaminis ꝑte cōtumace: nō eſt nullus ip̄o iure qn̄ pars a prinfuit citata ad totā cām. fo. xxiij. Sufficit ꝙ unus ex pluribus delegatꝭ a quibꝰ appellatur deferat appellatiōi. fo. xxiii. Iudex appellatiōis in cāis criminalibꝰ non pōt cō gnoſcere de cā criminali ciuilit̓ intentata: ēt ad penam applicandā fiſco. fo. xxiii. Auditor articuli grauamīs ꝓnuntiās bene appella tuꝫ. nō pōt ſine noua cōmiſſione ꝓcedere in nego tio principali. fo. xxiii. Si pendente lite cum epiſcopo: epiſcopus obtinet a papa qd̓ bn̄fitiū ſuꝑ quo litigat̉ alteri cōferat̉: n̄ reuocat̉ huiuſmōi collatio ꝑuiā attēptati. fo. xxiiii. Appellatio īterpoſita ad papā: ſi poſtea morit̉ papa deuoluit cām ad ſucceſſoreꝫ. fo. xxiiii. Iudex deferens appellatōi pōt terminū ad ꝓſequē dum prefixuꝫ prorogare. fo. xxiiii. Si ꝑs appellās corā eo petat recipi teſtes affuturos aūt ualitudinarios: n̄ uidetur ꝓpterea renuntiare appellationi. fo. xxiiii. Dilatio iudicis quo cuꝫ p̄fixione termini deuoluit cām ad ro. cu. fo. xxiiii. Nō ſufficit ꝙ appellās ꝓteſtet̉ ī termīo āte portas palacij uel cācellarie uel iter tm̄ arripiat. fo. xxiiii. Si iudex a quo defert appellationi īterpoſite a grauamine ꝑte cōſentiente appellata: cenſet̉ cauſa ad curiaꝫ deuoluta. fo. xxiiii. Appellatio īterpoſita ad metropolitanū ſi ꝑtibus p̄ ſentibꝰ in curia cōmittat̉ tacito de metropolitano: cōmiſſio eſt ſurreptitia. fo. xxiiii. Sufficit appellanti iter arripe infra terminuꝫ datū ad ꝓſequēdum. fo. xxv. Per appellatōem ꝑtis ⁊ delatōem ſubdelegati: ab dicatur iuriſditio a delegante ⁊ tranſfunditur tota ad papa. fo. xxv. Si iudex grauaminis non reſpōdeat petēti apoſto los: cenſet̉ detuliſſe appellatōi. ſo..xxv. Si appellās uiua uoce nō facit diligētiā infra termi nū p̄fixuꝫ: nō admittit̉ ad ꝓſequēdā ſecūdā appel latōeꝫ poſtea ī ſcriptꝭ interpoſita. ſo. xxv. De clericis nō reſiden. ℟ica. Si canonicꝰ regularis hn̄s prebendaꝫ diſtinctam: cōmoratur cū aliquo cardīali poteſt petere groſſos fructus. fo. xxvj. Si epiſcopꝰ diſpēſat cū aliquo ad ſeptēniū: currit il ld̓ tꝑs poſt tꝑs p̄cedēs diſpēſatōeꝫ pape. fo. xxvj. De p̄bendis. ℟ica. Reſeruatio non expirat per commendam factam per papam. fo. xxvj. Gratia facta canonico p̄bendato ualet ſi fecit mentionē de p̄benda: licet nō de canonicatu. fo. xxvi. Benefitiū exiſtens in clauſtro cēſetur eſſe in eccl̓ia: ubi bn̄fitiatꝰ tenet̉ facere officiū. ſo. xxvi. Non ualet collatio facta per intruſum indignitate reſeruata. fo. xxvi. Attendit̉ quaſi poſſeſſio iuris cōferendi. lꝫ ad aliuꝫ reuera ius cōferendi ꝑtineat. fo. xxvi. Uerbū ut aſſerit̉ nō inducit ſurreptionē. fo. xxvi. Clemē. cum ei queꝫ. in fi. nō habet locum inordina rio collatore. fo. xxvii. Ad prelatuꝫ et capl̓ꝫ eccl̓ie collegiate. ꝑtinet de iure collatio p̄bendarū in dicta eccl̓ia. fo. xxvii. In cōſtitutiōe execrabili nō cōprehēdunt̉ benefitia de iure pr̄onatus laicoꝝ qͦ ad reẜtionē. fo. xxvii. Promotꝰ ad ſacros ad titulū certe penſiōis ſibi ꝑ laicū aſſignāte: nō tenet̉ de illa facere mentionē in ſuis impetratiōibus. fo. xxvii. Impetrās benefitiū poſſeſſuꝫ ꝑ. A. per eius ꝓmo tionē uel alio quouis mō uacans: nō pōt illd̓ ob tinere ſi uacat ex perſona alterius. fo. xxvii. Impetrans certū bn̄fitiū uacans: tenet̉ de eius qua litate facere mētionē: maxīe ubi nō narrātur equi polētia ex ꝗbꝰ reſultāt alique qͣlitates. fo. xxviii. Noua prouiſio facta de benefitio reſeruato ſecundo expectan̄. in qua narrat qd̓ ſi ſibi non obſtaret obſeruatio uigore acceptationis: habebat bonuꝫ ius eſt ſurreptitia. ſo. xxviij. Habentes primarias preces non p̄feruntur apl̓is impetrātibus. fo. xxviij. Apoſtolici īpetrātes p̄ferunt̉ nomīat̉ ꝑ archiep̄um in uim ſpecialis priuilegij. fo. xxviij. Impetratio facta de benefitio creato ante tamē cō firmationē non ualꝫ. fo. xxviij. Gratia ad dignitateꝫ non extendit̉ ad dignitatem curatam. fo. xxviiij. Exp̄ſſio dignitatꝭ que reuera reꝑit̉ eſſe officiū: non reddit gratiā ſurreptitiam. ſo. xxviiij. Bn̄fitiū ſel̓ affectū ſēꝑ durat affectū. fo. xxviiij. Uicaria eccleſie unite abbatiſſe cum cura nō eſt ad nutū reuocabil̓. fo. xxviiij. Ualet collatio facta per papā de benefitio reẜuator non facta mentōe de reẜuatōe cū cl̓a: dummō non ſit alteri ius queſituꝫ. ſo. xxviiij. Collatio facta infra menſē datuꝫ expectantibus per ordinariū: licet expectantes. nō acceptēt nō pre dicat ill̓ qui īpetrāt idē benefitiū a papa. fo. xxx. De conceſſione p̄ben. Rica. Si primo et ſecūdo acceptantibus infra menſeꝫ: et ſecūdo poſt menſeꝫ ꝓuiſo: prius ſit excluſus per re uocatoriā pape ſequēteꝫ: ex hoc ſecūdus nō habꝫ ius: et que ſit notabilis negligentia pendet ex arbitrio iudicis. et ſecūdus de cuius nō iure cōſtat nō poterit ſpoliatꝰ peter ſe reſtitui ꝯͣ ſpoliātē. fo. xxx. Sub gratia conceſſa ad pn̄tationē abbatis: ueniūt benefitia ꝑtinentia ad p̄ſentationem abbatis cum cōſenſu. alterius. ſo. xxx. Acceptatio impetrātis nō ꝯſummit uiciſſitudīes ha bentium alternis uicibus preſentare uel conferre benefitia folio..xxx. Ualent acceptatio et ꝓuiſio facte ante expeditionē litterarū gratie. fo. xxx. Ualꝫ ꝯmiſſio ꝑ ordinariū alicui ut recipiat reſigna tionē certi bn̄fitij: et illd̓ ꝯſerat cuidā alteri. xxxi. Per mandatum pape de cōfirmando collationem ordinarij non excluditur expectans cum poteſtate acceptandi. ſo. xxxi. Acceptatio facta ante purificationē gratie ualet: ſi infra menſeꝫ poſtea purificet̉. fo. xxxi. Hn̄s clauſulā anteferri de poſteriori data: p̄fertur primo qui licet acceptauerit priꝰ: non tamen obtinuerat ſibi prouideri. fo. xxxij. Apoſtolicꝰ receptꝰ ad poſſeſſionē ſub ꝯditōe: ſi ſibi debeat̉ ⁊ nō alias cenſet̉ pure receptꝰ. fo. xxxij. Expectās ad collationē capituli ⁊ ſinguloꝝ canoni corū etiam diuiſim: non pōt acceptare benefitium ꝑtinēs ad p̄ſentatōeꝫ uniꝰ ex canōicis ratōe bn̄fitiqd̓ extra eccleſiam obtinet. fo. xxxij. Decretuꝫ qd̓ redactuꝫ eſt ad nō cām: nō inficit gratiam contrariaꝫ. Io. xxxiii. De rebus eccl̓ie non alie. ℟ica. In unione nō requirit̉ tractatus. fo. xxxiiij. Unio facta ex falſis cāis ē nl̓a ip̄o iure. fo. xxxv. Creatio dignitatis facta ſine dote cui ſtatiꝫ unit̉ po chialis eccleſia ualet: nō obſtan̄ quod in capitulū eccl̓ie redundet releuatio portiōis ſoluēde prius illi debite. fo. xxxv. Unio facta dignitati ad utilitatē capituli non cenſe tur facta capitulo. fo. xxxv. Ep̄us pōt alteri cōmittere ut faciat tractatus ſuper alienatōe rei eccleſiaſtice cū capl̓o. fo. xxxvi. De locato ⁊ cōducto. ℟ica. Lex quotiens de rei uendicatione habet locum in locatione. fo. xxxvj. De rerū ꝑmutatione. ℟ica. Beneſitium uiuentis unituꝫ alteri nō poteſt per euꝫ permutari. fo. xxxvj. Permutatio facta de eccleſia mīori: quā obtinebat nepos epiſcopi permutans cū eccleſia pīguiori: nō cenſet̉ facta in fraudem. fo. xxxvj. Permutationibꝰ ꝑfectis nō poſſūt permutantes propria auctoritate redire ad priora benefitia: ⁊ cō trafacientes de facto non incurrūt penam. c. de ml̓ ta. de prebē. nec. c. eum qui. fo. xxxvj. Non ualet ꝑmutatio facta de bn̄fitio: qd̓ quis ſe ob tulerat dimiſſurū ꝑ aſſecutōeꝫ alteriꝰ. fo. xxxvij. Sola diſparitas ualoris benefitioꝝ ꝑmutatoꝝ nō ē ſufficiēs p̄ſumptio fraudis. fo. xxxvij. De ſolutionibus. ℟ica. Camera apl̓ica tenetur ad debita ꝯuerſa inutilitatē ecl̓ie: quādo ſuccedit bn̄fitiato defūcto. fo. xxxvij. De teſtamentis. ℟ica. Executor. teſtatoris datus ꝓ monaſterio edificādo pōt petere reſtitutionē aduerſꝰ negligētiā ꝓſeque de appellatōis ꝑ teſtatorē īterpoſite. fo. xxxvij. De decimis. ℟ica. Quādo priuilegiū religioni cōceſſuꝫ de n̄ ſoluēdis decimis de terris: quas ꝑ ſe uel aliū excolunt extē dat̉ ad colonos uel eoruꝫ partem. fo. xxxvii. De iure patronatus. ℟ica. Secundus p̄ſentatus per patronū excluſo primo p̄ ſentato. qui bis iuri ſuo renunciauit: ſi per epiſco pum fuerit inſtitutus excuſo tertio preſentato et ex pectatiuo ē preferēdus. fo. xxxvii. Inſtitutio facta ꝑ ep̄m de p̄ſentato a patrono laico excōicato ualet: ſecus in patrono clerico. xxxviii. Tempus preſentandi currit patrono a tempore no te uacationis. fo. xxxviii. De ſponſalibus. ℟ica. An uacet ſtatiꝫ benefitia contrahentꝭ mr̄iᵐ cū minore. xij. ānorum. fo. xxxviii Qui filij ſint legitimi. ℟ica. Contra diſpēſatum ſuꝑ defectū natalium nō admituntur articuli: ꝙ mater fuit filia ſpiritualis patris diſpenſati. fo. xxxviij. De donatiōibꝰ īter uirū et uxorē. ℟ica. Nō p̄ſumit̉ maritū donaſſe iocalia uxori: ſi aūt alidonat recurri dꝫ ad cōiecturas. fo. xxxviiii. De accuſatiōibus. ℟ica. Priuatus eccl̓ia: que eſt totuꝫ cenſetur priuatꝰ prio ratu qui eſt pars. fo. xxxviiii. De hereticis. ℟ica. Si cōiunctus de hereſi negat ſe fuiſſe hereticum: et fateatur ſe credere quod eccleſia credit: eſt tanꝙͣ hereticus cōdempnādus. fo. xxxviiij. De priuilegijs. ℟ica. Per huiuſmōi uerba: quieta libera et integra cum ſuis priuilegijs ꝑmaneāt īducit̉ exēptio. fo. xl. De ſententia excōicatōis. ℟ica. Excōicatus ꝑ ep̄uꝫ uiſitantē ex eo ꝙ ip̄m ad uiſita tionē nō admiſit p̄tendēs ſe exēptuꝫ ante ſatiſfatio nem nō debet abſolui. fo. xl. Canonice ſeculares nō gaudent priuilegio. c. ſi quis ſuadente. fo. xli. Excōicatiōis ſententia lata ꝑ legatuꝫ monitiōe nō p̄miſſa eſt ipſo iure nulla. fo. xli. Excōicatus pōt acceptare benefitiū inum gratie obtente ante excōicationeꝫ. fo. xli. Iſte deciſiones que ſequūtur fuerunt extracte. a quodam libro: quē dominus Thomas falſtoli com pilauit ſuper ſtilo cauſarū in palatio apoſtolico uer tentium: dum ibidem erat auditor: quam compilationem recolegit ex dictis auditorum illis tempori bus ibidem palatium regentium. Nno dn̄i. .M.ccclxxvij. pon tificatꝰ ſanctiſſimi ī xp̄o patriſ: ⁊ dn̄i do mini Gregorij pa pe. xij. anno ſecūdo die. xj. menſis decē bris: fuit in rota ꝓ poſitum quoddam negotium ſpoliatio tionis per dominum Durandū: in quo lectum fuit quoddam inſtrumentū productum ad ſpoliationeꝫ probandaꝫ in illo negotio: ⁊ oſtendebatur quidam libellus ſiue petitio quedā ſuper ſpoliatione quadā: facta per ſpoliatū lite pendente: nec ibi exprimebatur quo tempore ſpoliaſſet: utruꝫ ante ſpoliationem factaꝫ de ipſo an poſt: ⁊ petebat reus huiuſmodi ſe re ſtitui: ⁊ id quod actū ſic fuerat retractari: tanquaꝫ at temptatū lite pendente. Circa premiſſa auteꝫ mo uebantur hec dubia. primo an ſpoliatio poſſet per ī ſtrumentuꝫ probari: ⁊ tenebatur ꝙ ſic ar. extra de re ſti. ſpo. cū ad ſedeꝫ uer. nos prioris: ⁊ de ma. ⁊ obe. c. cum in eccleſijs: licet ibi uideatur notari contrariuꝫ in periurio: Et de hoc notatur.ſ. an crimen per īſtru mentum poſſit probari per Io. an. de iureiuran. c. fi. li. vj. ⁊ de uer. ſi. c. conſtitutionē. e. li. Iteꝫ in iure ci uili no. ff. ad turpil. l. in ſenatus ⁊. C. ad. l. acquil. l. cō tra negantem. predicte gloſe omnes preter primam ī decretali. c. in eccleſijs probant ꝙ crimina poſſunt probari per inſtrumentū: Gof. tamen probat cōtra rium in uiolentia ⁊ poſſeſſione in ſumma de clandeſ. de. uer. Illud autē non. ⁊ ideꝫ uidetur recitare Io. an. poſt Hoſtien̄. de excep. c. pia in glo. ſuper uerbo .viij. dieꝝ circa fi. li. vj. ibi ſed de ſpoliatione non ⁊c̄. Secundum dubiū erat an inſtrumentum ualeat ſi non appareret notariū eſſe rogatum: ⁊ tenebatur ꝙ in dubio preſumebatur ipſum eſſe rogatū: ⁊ hoc notat glo. in autē. de tabel. ⁊ per roch.§. nos autem credimus ſuper uerbo iniungatur: Contrarium uidetur ſentire Inno. extra de fi. īſtru. c. i. ibi non.n. credimus ⁊c̄: ⁊ melius ibi itē noͣ. utile ⁊c̄: liceat ibi ſi mul referat: alios eſſe in opinione ꝯtraria: ibi alij ta men ⁊c̄. ¶ Tertium dubiū erat an inſtrumentum ꝓ baret cū in eo non cauebatur ꝙ ſpoliatio eſſet facta nomine illius contra quem erat datus libellus nec ipſo mediante ⁊ arguebatur ꝙ non cū ſecunduꝫ for mam narratorū in libello non erat probatum ar. ff. de po. here. ſi quis libertatē in fi. ⁊ de iureiurā. ſi duo .§. idē iul. ar. C. de fideicō. li. l. fi. ff. comu. di. ut fundꝰ de neg. geſ. l. pomp. in negocijs.§. fi. uerū tamen tene batur ꝙ licet non probaret inſtrumentū quo ad illum contra queꝫ de ſpoliatione principaliter ageba tur uigore interdicti unde ui uigore tamen canonis reintegranda. iij. q. i. dicebatur ſatis inſtrumentum ſufficere. Quartum dubiū erat utruꝫ illa petitio erat admittenda ſuper reuocatiōe attemptata. lite pendente ⁊ quaſi ī fine litis fuiſſet porrecta ⁊ tenebatur ꝙ admittenda eſſet ex eo ꝙ ultimus ſpoliatus ſemper auditur quando nō incontinenti ſpoliatio ſit ſe cunda extra de ord. cog. c. fi. ff. de ui ⁊ ui ar. l. iij.§. cū igitur ⁊. l. qui poſſeſſionē. C. ad. l. iul. de ui pu. ul̓ pri. ſi quis ad ſe fundum cū ſi. ⁊ conſulebatur ⁊ pro conſi lio tenebatur ꝙ daretur terminus. xv. dierū reo hu iuſmodi qui minus īdeterminate quo ad tempus lo cutus eſt ad probanduꝫ intentionem ſuam ⁊ ꝙ ante omnia obſcuritateꝫ de tēpore declararet ar. l. ſi quis intentione ambigua. ff. de iudicijs ⁊ ar. extra de reſti. ſpo. frequens li. vj. Anno domini M.ccclxxvij. die lune. xiij. ianuarij propo ſitum fuit per dominum Rainaldum in conſilio de quadam bulla qua continebatur. d. Io. papaꝫ. xxij. gratiam feciſſe epiſcopo terracenen̄. ut poſſit unire menſe decanali quodcunqꝫ beneficium ſpectans ad collationem preſentationē ſeu quanuis aliam diſpo ſitionē cuiuſcunqꝫ de ſua dioceſi pro eo ꝙ decanus ⁊ ipſe epiſcopus fuggeſerant pape ꝙ redditus deca natus ita erant tenues ⁊ exiles ꝙ ex eis decima mi nime ſoluebatur ⁊ hoc ꝯceſſit papa ſub his. ꝙ uide licet beneficiū ſi ꝙ uacat uel uacare ꝯtingerit. Iteꝫ addidit ſi tibi uidebit̉. ex hijs oriunt̉ hec dubia uide licet an unio facta ſine ꝯſilio ⁊ conſenſu capituli ua leat uel an debeat retractari. Iteꝫ an idem ſit ſi non fuit uocatus patronus. Item an unio facta de non uacante in hoc caſu teneat. ⁊ ſic tria ſunt dubia. primum dubiū fuit ibi deciſuꝫ pro maiori parte audito rum ꝙ ualet in unione huiuſmodi debebat requiri conſiliū capituli ar. extra de hijs que fiunt a prelato ſine cō. ca. c. i. ⁊. c. noua. ⁊. c. quanto. ⁊ eorū que notan tur extra de elec. c. cū eccleſia ⁊ de arbi. cum oliꝫ nec ob. ꝙ papa ip̄e per ſe ſcripſit nō facta de capitulo mē tione quia papa uidetur ſemꝑ intelligere facere gra tiam abſqꝫ iuris p̄iudicio alieni ut. ff. ne in lo. pu. l. ij. .§. merito ⁊.§. ſi quis a prīcipe. C. de metropol̓. uica. .l. i. ⁊ extra de reſcrip. mandatuꝫ de off. dele. ſuper eo de of. ord. licet ⁊. ix. q. iij. nūc uero. Ad ſecūduꝫ dice batur per maioreꝫ partē ꝙ patronus debebat uoca ri quia potiſſime ſua intereſt ar. l. nā ita de adop. ⁊. l. his uerbis ⁊ de bo. aut. poſ. l. fi. de mino. in cauſe.§. cauſe ⁊. C. ſi ut ſe ab heredi. abſti. auten. ad h̓ que tra hitur de corpore in auten. ut ſpon. lar.§. ad hec ⁊. ff. de aqua plu. arcen. in concedendo cuꝫ ſi. ⁊ bene facit ff. de na. reſti. l. ij. ⁊ fi. ſed ꝯtra uidetur d̓ off. ui. ad hec in glo. i. in fi. Sed ibi non eſt tantū preiuditiuꝫ in or dinatione uicarij ſicut hic. quidaꝫ tamen nolunt diſtinguere an ſit patronus laicus ⁊ tunc non teneat unio ipſo non uocato an clericus ⁊ tūc ſecus ut ali as in ſimili diſtinguitur extra de off. le. dilectus ⁊ de iure pa. cuꝫ dilectus. Sed ibi loquitur in collatione ubi minus eſt preiudiciū quā in unione Terciū du biū uidelꝫ an unio teneat de n̄ uacāte decidebat̉ ne gatiue ꝙ non tenebat ꝓpter formā mādati cuius fi nes ſeruandi ſūt. ff. mā. l. diligēter extra de reſcrip. e. cum dilecta ⁊ in vi. d̓ prebē. c. cui de nō: licet al̓ unio poſſit fieri de uacaturo: ut pꝫ exͣ de inſti. c. de ꝯſulta tionibus ſecundo reſponſo d̓ reſti. ſpo. c. cū ueniſſent Et ad hoc ꝙ uidet̉ premiſſis deciſionibus obſtare ꝙ in gratia ſubditur: ſi tibi uidebitur preterea ampliare poteſtatē epiſcopi quo ad hoc: ut unio fiat alijs non uocatis quorū graue preiudicium uertitur: qꝛ non ex hijs uerbis datur ſibi plenius arbitrium ſed reducitur ad arbitriuꝫ boni uiri ar. optimum. ff. de le. iij. l. fidei commiſſa.§. quāqͣ ⁊ de ope. lib. l. ſi libertus de pen. l. hodie ī fi. cuꝫ ſi. ⁊ facit bene extra de reſcrip. c. cū aliquibꝰ. i. ⁊. ij. Ro. ⁊ uide ꝙ ibi no. Io. an. ſuper uer. ad eoſdeꝫ ſed nunquam unio eſt irrita uel irritanda ⁊ apparet caſus quodāmodo extra de iure pa. c. illud ī fi. ſed ibi loquitur ī collatione bene ficij ut beneficij: ⁊ ibi forte aliud ꝙͣ hoc caſu. Die mercurij. .xv. eiuſdem menſis fue runt tacta quinqꝫ dubia. Primuꝫ an prior clauſtralis poſſit ſuum monachum uagabundū uel alias criminoſum per uiaꝫ iuriſdice cognitiōis punire ⁊ excōicare: ⁊ in hoc uidebatur diſtinguendū an prior habet ī loco ſuperio rē abbatē: an non ut in primo caſu non poſſit ſecun do ſic iuxta ea que habent̉ ⁊ notant̉ extra de of. ord. .c. quāto ꝑ Ber. ⁊ Inno. alioſqꝫ doctores ⁊ de ma io. ⁊ obe. c. cū in eccleſijs ⁊ de ſi. c. ſicut. ſꝫ quicquid ſit de iure ſtandū eſt in hoc ꝯſuetudini cū ⁊ ipſa poſſit tribuere iuriſditionē. C. de emanc. li. l. i. ⁊ ulti. de diuerſis offic. l. uniuerſorū ⁊. ix. q. iij. c. ꝯqueſtus cū ſi. ⁊ attende diſtinguendo int̓ ea que reſpiciunt regulaꝫ ⁊ que nō ut bene no. ꝑ Inno. in. c. quanto predicto. Secundū dubium erat an cū appellatur a graua mine extraiudiciali: ſi ꝓbetur appellatio eſſe deſerta: puta qꝛ appellans non fuerit ꝓſecutus per annuꝫ ⁊ ultra: an̄ iudex qui de appellatiōe cognoſcit debeat ꝓnuntiare deſertaꝫ non obſtan. ꝙ pronuntiatum fuerit eā eſſe ad curiam deuolutā: quidam dixerunt ut Fran. de ame. ꝙ rōe intereſſe d̓beat ſentētia ferri puta ſi multas expenſas feciſſet ar. C. de ſe. que ꝓ eo ꝙ intereſt ꝓferuntur. l. i. ⁊. ff. de eden. l. ubi. cuꝫ ſi. ⁊ fa cit bene extra de reſcrip. c. ex ꝑte ī fi. alij ut Egidi. de bene. dixerūt ꝙ licet poſſit iudex cauſe ꝓnuntiare d̓ ſertā tamen ſub dubio forte dicebat expedire ꝙ non ꝓnunciaretur: qꝛ iā principale negocium fuerat introductū cui preiudiciū fieri uidetur ſi pronuntiare tur ſuper deſertione p̄dicta: ⁊ ſic non uidetur tanꝙͣ p̄iudicialis queſtio audienda. ar. ī ſimili. ff. de pet. he redi. l. diuꝰ.§. fi. ⁊. l. ſi quis libertatē de excep. l. ſi poſt Tertij ⁊ maior pars hoc tenebat ꝙ ꝓnuntiari debebat ſuper deſertione qꝛ de qua recognouit iudex ⁊c̄. ff. de iudi. l. de qua re. ⁊ extra de cauſa poſſes. ⁊ ꝓprie. c. cum ſuper in fi. ⁊ allegabatur ꝓ textu extra de ap. c. ſicut appellationē in cle. ⁊ hec uidet̉ uerior opinio dū tamen doceretur de intereſſe appellati: unde bonū eſſet ſuper hoc interrogationeꝫ fieri ⁊ ſic erat obtentū per maiorem partē ar. iurium predictorum. Tertiū dubium erat ex eo ꝙ quidā frater de or di. ſeruoruꝫ ingreſſus fuerat ordinē ſancti benedicti florētie: idē uero frater īcuſabat̉ ſuꝑ eodē facto ⁊ re uocabat̉ ad certos fr̄es ordi. ẜuorū p̄dicti qͥ fr̄es op tinuerant ſnīam in partibus ꝯtra fr̄em huiuſmōi mo nachatum: ipſe autem appellauit ad curiā romanaꝫ et cauſam huiuſmodi introduxit ⁊ citatꝭ ac comꝑatē tibus fratribꝰ ſupradictis: dedit contra eos libellū in cauſa appellationis p̄fata. uerum ipſi porrexerūt et dederūt quādam exceptionem ſuꝑ iur̄ reuocandi domum ꝓ eo uidelicꝫ ꝙ alia decauſa ad curiaꝫ uenerāt: puta miſſi pro alijs arduis cauſis monaſterij ſui ⁊ ordi. et dubitabatur an huiuſmodi exceptio debet admitti: et dicebat̉ ꝙ non. quia nō erat cauſa ſuficiens quare domū debuerāt reuocare: nam lꝫ pro cauſis arduis eſſent miſſi non tamen apparebat ꝙ cauſe eſſent tales ex quibus quis haberet ius reuo candi domū ꝑ id ꝙ habetur. ff. de iudi. l. ii.§. legatꝭ ⁊ in aut̓. de ſanctiſſi. epiſ.§. reuerēdiſſimi uero apocriſarij et.§. ſi uero ep̄i. ꝙ poſſent uenire ut agerent non et ꝯuētionem aliquam ſuſtinerēt: ⁊ ſic ius reuo candi domū uendicare nō poſſent ut in dicto.§. legatꝭ ⁊ in.§. ſꝫ ſi agant et. ar. eoruꝫ que notantur ſecū dum Inno. extra de fo. ꝯpe. c. licet in magna glo. ⁊ de hac materia uide in ſpe. de reo. v̓. Item legati ⁊ in ſū. hoſti. de excep.§. fi. v̓. Iteꝫ effectus et v̓. ſe. Ite ⁊ alia ratio uidebat̉ mouere uidelicet ſapere crimen ⁊ ſic etiam ſi eſſent in honore miniſterio ut publico conſtituti nō uidet̉: ꝙ habeant ius reuocādi domū ſaltem quādo debeant ſatiſdare de iudicio ſiſti. ar. ff. de adul. l. ſi adulterij.§. fi. lꝫ ſit ꝯͣ. ff. d̓ accu. l. hos accu ſare in prin. Sed Guil. durādi hos habet pro expe dito ꝙ omnes qui al. habēt ius reuocandi domum etiam accuſati ſi poſſint iurare ⁊ no. in ſpe. de accuuer. Itē nec legatus ⁊ uer. Itē non poſſunt in ſum ma habes de accu.§. quis accuſari. v̓. primo excipi. untur ⁊. v̓. ꝙ ergo ibi nec hij ⁊c̄. ¶ Quartū dubiuꝫ erat tale papa Io. xxij. ꝯceſſerat cuidam capellaniā ſub bulla ꝑ huiuſmodi uerba: te in capellanum noſtrū recipimus ⁊ in capellanoruꝫ noſtrorum conſotio aggregamꝰ ut apoſtolici fauoris ⁊ gratie mune re plenius ꝑfruaris ⁊ cetera. querebat̉ an huiuſmo di capellano extra curiaꝫ mortuo cenſeant̉ benefitia ſua uacare in curia propter reſeruationem quaꝫ fecit clemens. v. de beneficijs capellanorum ſuorum ⁊ te nebatur per omnes ꝙ per mortem Io. pape hic ca pellanus ſuperſtes eſſe non deſijt capellanus: ⁊ hoc propter rationem adiectam illius ſcilicet ut apoſtolici ſeu ſedis apoſtolice ⁊c̄. ratio omnimodā debꝫ habere uires ⁊ ſignificatū uerbi propoſiti ampliare ſi ampliatiua ratio fuerit ut. ff. de le. ii. l. pat.§. dulciſ ſimis fratribꝰ ⁊ de le. iii. nomīe debitoris.§. fi. de ac. poſ. ſi is qui. C. que ſit lon. con. l. i. ⁊ fi. Item facit lex iuriſperitos. ff. de excuſatione tu. in prin. C. de prin. agen. in rebus. l. principes nec ob. ff. loca. l. iiii. quia ibi ſunt uerba quo ad diſ. uelle ⁊c̄. que uerba habēt reflexionem ⁊ reſpectū ad certā perſonam: qua defi ciente uoluntas declarari nō poteſt d̓ ac. ⁊ ob. l. ſub hac. cuꝫ ſi. ⁊ eodē modo reſpōde ad. l. de condi. ⁊ d̓. ſi ita expreſſū ⁊. ff. de le. i. ſi ita.§. illi ſi uollet cū ſi. ſic etiam reſpōdetur ad. c. extra d̓ reſcrip. c. ſi gratioſe. qꝛ ibi eſt ſimile uerbū puta ad beneplacitū noſtrū. Itē alio modo reſpondetur ꝙ ibi loquitur in materia o apoagerent ſecū glo. ⁊ gati ⁊ Itē cat. excipi. dubiuꝫ ellaniā noonſomune uſmo ſefitio quaꝫ fecit rum ⁊ te hic ca ⁊ hoc apoodā debꝫ ampliare dulciſ ac. it lex prin. iiii. quia habēt l. trū. Ite in materia odioſa ⁊ exorbitante a iure cōi ar. l. cum quidē. ff. de li. ⁊ poſt. ⁊ extra de re. iuris. c. ea que a iure nec ob. ff. de excu. tu. l. fi. qꝛ ibi ſi non exercet officiū ſtat ꝑ euꝫ: ⁊ ideo ſibi p̄iudicat. ff. de ꝯdi. ⁊ de. l. inter de contra. emp. ⁊ uen. l. labeo. Sed adhuc remanet dubium an beneficia morientis extra curiā nacent in curia. ꝑ dictā reſeruationē: ⁊ diſtingue an Clemens reſerua uit beneficia omniū capellanorum: an capellanoruꝫ ſimpliciter: an capellanorū comenſaliū. ſi omnium ex peditū eſt ar. illorum que notant̉. ff. de le. iij. l. queſitū .§. illud ⁊. l. heres meus.§. duo. Iteꝫ eius ꝙ noͣ. eo. ti. l. iulianus in prin. Itē. e. ti. l. ſi cui. ⁊. ff. de au. ⁊ ar. l. pediculis.§. labeo. Secundo caſu idē cuꝫ ſit ratio ea dem mouendi principē ubiqꝫ ad reſeruationē. ⁊ hu iuſmodi faciendā ſi idem ius debet habere. ff. de uer. ob. l. a titio. ff. de fun. l. i.§. interdiciū ⁊. ff. ad. l. acqui. .l. illud. In tertio caſu reſeruatio tantū ſtabit in ter minis ſuis ut ad beneficia cōmenſaliuꝫ reſtringatur ff. de exerci. l. i.§. is qui nauē uer. in re igitur dubia .ff. de le. iij. l. nō aliter ⁊. ff. de ſuppel. le. l. labeo cum ſi. Quintū dubium erat duplexuꝫ: an appellans in cauſa beneficiali poſſit proſequi cām ipſius appella tionis in curia in penā contumatie appellamus non obſtante ꝙ appellatio īfra menſeꝫ intimata non fue rit appellato ⁊ an talis appellatio poſſit deuoluere in fauorē appellantis ⁊ in odiū appellanti. Item du bitabatur ſub eodē proponente ⁊ ſcribente. an libel lans ſuper īquietatione ⁊ perturbatione: ⁊ ſuꝑ eius concludens ſatis probet ſi ꝯſtet per producta reum appellaſſe a ꝓuiſione appellati agentis: ⁊ ab inductione ī poſſeſſionē qua appellatus eſt beneficij poſ ſeſſionē adeptus: cum nulla alia ꝑturbatio ſit proba ta. Ad primū uidetur ꝙ talis appellatio non poſſit deuoluere ꝑ decre. cām electionis de elec. in clemē. ibi tunc demū ad ſedem eandē ⁊c̄. ⁊ in codem capitu lo ibi ītimatio non aliter facta omniū ⁊c̄. ex quibus uidetur uelle ibi ꝯſtituens ꝙ nullo modo ⁊ nulli ua leat appellatio niſi ſeruet̉ forma dicte decretalis: qꝛ qui omne dicit nihil excipit. ff. de penu. le. l. nō omne ⁊ noͣ. C. man. l. a ꝓcuratore in gloſ. ⁊ facit optime. ff. de poſtul. l. quos ꝓhibet ⁊ inſti. qui. ali. li. uel non: ſe cundo reſponſo. cū ſi. in contrarium tamen ꝯſultum eſt. ⁊ hoc tenet. d. Egid. de beneuento. idē etiaꝫ uide tur tenere Io. an. in. d. c. cām electionis in glo. ꝙ et go notat Inno. ⁊c̄. circa fi. ibi quare cōſulo ⁊c̄. ⁊ ita uidetur ſi ueniret ⁊ ꝯtra. ⁊ pro hac parte uident̉ face re rōes: primo qꝛ qui certus eſt certiorari non debet ut. ff. de ac. emp. l. i.§. uenditor ⁊.§. fi. ff. d̓ edil. e. l. i.§. omne. ⁊. l. ſi tamen.§. ei. qui extra de re. iuris. c. eū qui ſi ergo appellatus: iaꝫ eſt certus de appellatione fru ſtra de alia ītimatione queri uidetur. ⁊ ad hec optime uenit textus in. d. dec. cām circa finem ibi niſi ad appellatū ⁊c̄. ubi uidetur ſufficere qualitercunqꝫ ue niat ad notitiā appellati. Sed ad iſtud argumentuꝫ poſſet faciliter reſponderi: ⁊ etiam ad dictum textuꝫ .c. qꝛ in dec. cām non ſimplex certioratō requiritur: ſed ꝙ infra certum tempus ut pꝫ in primo reſponſo eiuſdem. c. ⁊ in predicto. v̓. niſi. Si uero infra dictuꝫ tp̄s fuiſſet certioratus ⁊ haberet certaꝫ plenam noti tiaꝫ de appellatione uidetur ſatis ꝯcludere. ar. predictum uerū. alia ſecunda rō uidetur que fortius urge qꝛ ꝙ fauore alicuius introductuꝫ eſt ⁊c̄. ⁊ licitum eſt unicuiqꝫ renuntiare iuri ꝓ ſe introducto. C. de leg. .ſ. qd̓ fauore de pac. ſi quis in ꝯſcribendo ⁊. ff. de pac. .l. pactū ⁊. ff. de mino. l. ſi iudex cuꝫ ſi. Sed dicta dec. ꝓuidet appellato non appellanti ut patet in fi. dicte gl. ibi ſolutio appoſita ⁊c̄. ubi hoc expreſſe dicit Io. an. ergo uidet̉ ꝙ liceat appellato uti appellatione: ⁊ ſi non fuerit intimata: nec ob. l. quos prohibet: qꝛ ibi prohibitio ſit propter fetorē pretoris: ⁊ propter improbitatem poſtulantium ut ibi notat. Item nec illam inſtitutio. qui ali. licet quia ibi expreſſe ponitur pro cauſa ſpecialitatꝭ: fragilitas mulierū: que hic ceſ ſat. ad textū decretalis cauſa: ibi tunc demū ⁊c̄. ⁊ ibi ī timatio nō ⁊c̄. dic ꝙ ille textus debet ītelligi ſcd̓ꝫ in tentionem diſponentis ⁊ cauſaꝫ diſponēdi de deci. .c. ex multiplici et. c. ad audientiaꝫ ⁊ de preben. c. fi. ⁊ de reſcrip. c. mādatū ⁊ mentē legiſpotius que uerba debemus attendere. ff. de legi. l. ſcire. ⁊. ff. de adime. l. l. iiii.§. conditio ⁊. C. de li. pre. ⁊ ex. l. iii. xxviii. diſ. c. et ſi diceret̉. c. omnes et. c. ſedulo. cū igit̉ ꝯdentꝭ ītentio fuerit prouider̄ appellato uidet̉ ſufficer̄ talis certificatio de qua ipſo reperit̉ ¶ Scd̓a pars dubij erat an libellans ⁊c̄. ut. sͣ. patꝫ. ad quaꝫ dicebat̉ cōſulēdo ꝙ ſufficiens erat ꝓbatio inquietatiōis. ſi doceret̉ reum ut p̄mittit̉ appellaſſe ⁊ ꝓ hoc allegabat̉ glo. compoſtellani de ele. c. ſtatuimus. li. vi. ſuper uerbo impugnat et de reſcrip. c. mandatū in. iii. glo. ſuper uerbo proſequi. v̓. ſed nunquid habes ⁊c̄. ⁊ de hoc ī ſpe. ſub ℟ica. de actione ⁊ peti.§. ſuper actionibus. v̓. ſꝫ que rit̉ et. v̓. ſed ꝙ ordo. oportet. et. v̓. ſed nunquid Eodem menſe Die ueneris. xxiiii. po ſitū eſt in ꝯſiſtale ſac tum. Quidam pro certa ſūma pecunie: quā dicebat̉ ipſum debere ex cauſa emptionis cuiuſdam domus pretendebat ſe eſſe excommunicatū iniuſte: immo p̄tendebat proceſſum pronūciari nullum: ⁊ ipſum iudicem ratione iniuſti proceſſus nec non inique pro nunciationis et actionis: ac etiaꝫ iniurie ſibi occaſio ne p̄miſſorū. illate: petijt cōdemnari in damnis: īter eſſe ⁊ expenſis. ⁊ tenebat̉ per maiorem parteꝫ immo. quaſi per oēs ꝙ iudex huiuſmodi debeat ꝯdemnari parti querelanti ī damnis ⁊ intereſſe: ⁊ ꝙ bona erat ꝯcluſio quo ad iniuriam. Itē ꝙ nullus erat proceſus ⁊ hoc ultimū ſi probatur: qꝛ de proceſſu precedente ſententiā diffinitiuā non apparebat: que ſenten tia p̄tendebatur ſuper debito eſſe lata: licet iudex ꝓ ceſſum p̄tenderet: de quo aliqualiter non ꝯſtabat: ⁊ ſic ſententia ꝓcedere non potuit: nec tenere eius pro ceſſus p̄ambulus non patebat. ar. extra de ꝓbatio. c. quoniā contra falſam in fine. ⁊ eorū que ibi notantur ꝑ Ber. ⁊ Inno. ⁊ uide que notantur per eundē Inno. de of. dele. c. cū in iure ſuper uerbo demāda to: ⁊ facit extra de fide īſtru. c. i. C. de man. prī. l. i. ⁊. c. de arbit. l. ne in arbitris.§. ſin autem cū. ⁊ uide ꝙ dehuiuſmodi puncto tangitur in Specu. de ſententia et hijs que ipſam ſequūtur.§. ut autem. v̓. et no. ſcd̓ū quoſdam. et de probatione.§. fi. v̓. ſed pone: et de in ſtru. ed.§. reſtat. v̓. in ſumma ſi recte. de ſnīa excōmu nicationis. licet ſaltim dicebat̉ ꝙ cum ſnīa excōmu nicationis tribus modis dicit̉ iniuſta eſſe: ex cauſa. ex animo: ⁊ ex ordine: ut nō. extra de ſentētia ex. c. ſa cro. ſuper uerbo iuſta. et per Hoſt. in ſumma. e. ti.§. quis ſit eius effectus. v̓. ſi uero iniuſte. ⁊ de hijs tribꝰ modis. habetur. xi. q.§. qd̓ ergo ⁊.§. cū ergo et. c. ſi epiſcopus forte iracundus. per conſequen. ergo. ſnīa cenſetur iniuſta ut dicto. c. ſacro. et. e. ti. c. cum medici nalis. li. vi. ex hijs ꝯcludebatur: ꝙ ꝯcluſio ſi per iniu ria facta debebat ꝓcedere: qꝛ uidebatur dolus preſumptus: ex hoc potiſſime qꝛ is ad cuius inſtantiaꝫ dicebatur excōicatus: confeſſus fuit ad ſuam petitio neꝫ hoc factū non eſſe: ſed ſic iudex facit quod ſciuit ſe facere nō debere ar. ff. de operi. lib. l. ſi procuratorē .§. fi. ⁊. ff. ad. l. fal. l. dolo ⁊. C. de iniur. l. ſi non ꝯuici ⁊. ff. ad. l. cor. l. i.§. diuus ⁊ ex re. nā ex re ꝯcurrenduꝫ eſt quo quis animo fecerit ut ibi: ⁊ no. ff. de iniur. l. il lud pri. ℟. Ita ergo excōicans iniuriarum tenetur ut no. xj. q. iij. c. illud ⁊ debet extimatio iniurie per inramentū taxari iuxta ꝙ no. ff. de iniur. l. iniuriaꝝ eſt. matio: ⁊ ar. eorū que no. ff. ꝙ ui aut claꝫ. l. ſemper.§. in hoc interdicto: ⁊ inſti. de uer. ob.§. fi. ⁊ in Spe. de fruc. ⁊ īteres.§. uiſo uer. i. ⁊ antepenul. ⁊ ex premiſſis etiā patet multo fortius ꝙ iudex ſic male iudicās te net̉ ad damna expenſas ⁊ intereſſe: ut pꝫ de ſen. ex. c. ſacro.§. cunqꝫ ⁊ ad hoc. ff. de uarijs ⁊ extra. cog. l. ſi iudex: ⁊ de iudi. l. ſi filius re. ⁊ inſti. de obli. ex quaſi d̓ lic. in prin. cum ſi. Die lune .xxvij. eiuſdē menſis ianuarij pro poſitū eſt per dominuꝫ Durandum factū tale: Ad petitionem quarundā religioſa rū: que coram ordinario ꝓduxerant quoddam inſtrumentū: in quo inſtrumento prima facie ꝯtinebat̉ de quadaꝫ ordinatione facta ꝑ fundatorem loci ſuper mulctis quas dicte religioſe debent ꝑcipere proalimentis ⁊ ſuſtentatione ipſarū: a quoddā qui erat deputatus p̄ceptor ibideꝫ: Prefatus ordinarius ui ſo ⁊ ītellecto huiuſmodi īſtrumento motus ex infor matione ipſius mādauit monendo preceptorē predi ctum: quatenus ſub pena excōicationis quam extūc ⁊c̄. ſatiſfaceret religioſis prefatis. j. certum terminuꝫ ſuper illis que petebant uigore prefati. a qua moni tione per partem aduerſa extitit appellatum ad archiepiſcopum bituricen̄. qui erat metropolitanꝰ ſcu ad papam. demū cā eſt introducta in curia romana et libellus duplex datus pro ꝑte. religioſarū unus ſu per poſſeſſorio quo ſe tanquam ſpoliatas petebant reſtitui. alius quo petebant reparationeꝫ ſuꝑflui nu meri dominarū: quas dicebant heredē patroni con tra ordinationem fundatoris inhibi poſuiſſe. ſuper hijs igitur multa dubia uertūtur. ¶ Primum an dicta monitio tenuerit et ſit iuſta: et tenebat̉ per. x. ꝙ monitio de iure proceſſit. maxime cum de alimentꝭ et de alimētatione dominarū agebat̉: ubi ſufficiebat proceſſus ſūmarius. ar. ff. de fer. l. eadem oratione. ⁊ ff. de hijs qui ſunt ſui. l̓. ali. iur. l. ſi iudex et. ff. de li. agſi quis a li.§. ſi uel ꝑens ⁊.§. meminiſſe et. C. de hijs qui a non domino manu. l. fi. et ſic uidebat̉ eis ꝙ nō oportebat partē aduerſam ante monitionem uocari et pro eis bene facit. ff. de bo. po. l. iii.§. ſi cauſa. ī glo. magna ibi ſed nunquid ⁊c̄. et cum glo. ibidē uidetur tenere Dinꝰ. et Ray. et facit pro hoc. ff. quis ordo ī bo. poſ. ſer. l. ii.§. dies in textu ⁊ in glo. Sed xi. dice bat ſibi uideri ꝙ pars ante monitioneꝫ debebat uo cari. ar. C. ſi ut ab heredi. ſe ab. aut. ad hec alias inci pit. ſi omnes et originaliter in aut. de. ec. ti.§. ad hͦ ⁊ ff. de bo. auc. in. poſ. l. fi. ⁊. ff. de. mino. l. in cauſe.§. cau ſa et. ff. ſi cui plus ꝙͣ per. l. fal. l. i.§. cū dicitur et ille textus optime facit: quia licet carta uel tabule teſti appareant ⁊ de hijs iudex fuerit informatus: tamen legatarij ⁊ creditores debent uocari ut ibi patet: ⁊ ꝓ hoc bene facit clementina de. v̓. ſi. ſepe.§. citationē debet.n. pars citari ne ueritas occultaret̉: ⁊ facit ꝙ nō. in Spe. de ſententia.§. ut autē ⁊. iij. q. ix. c. omnia. Secundū dubium erat an appellatio p̄dicta alternatiua ꝓcederet. Et per. d. Egi. dicebatur legiti ma per preſuppoſita: qꝛ ſi monitio legitima: ergo ap pellatio illegitima qꝛ contrariorū eadem eſt diſcipli na ar. ff. de ar. l. qui accuſare: ⁊ de hijs qui ſunt ſui ul ali. iu. l. i. in prin. cuꝫ ſi. alij omnes. ix. idē tenebant: ſed per aliam rōnem uꝫ qꝛ alternatiua ⁊ ſic incerta: unde appellās uidetur uagari cū diſcrimine alieno ꝙ non licet ar. ff. de iniurijs. l. p̄tor edixit.§. ꝙ autē ait et. ff. de ſtip. ſer. l. ꝙ ſi ita ⁊. ff. de rebus creditis ſi pu pillorum.§. ſi pretor et de ceſ. tuto. l. tutor ita. ⁊. ff. de confeſſis. l. certū tertio reſponſo ⁊ facit extra de elec. .c. ii. uel. vi. et. eo. ti. c. ut quis duas ubi hanc partem tenet Io. an. niſi appellans cauſam haberet probabilem dubitādi iuxta. l. ff. quorum le. l. i.§. quia aut. et de hoc etiā plenius notat. per Io. an. e. ti. de elec. c. ſi is qui. e. li. et ꝑ bas gloſas hec pars ab alijs tene batur: Sed. xi. ſed arguebat ꝙ appellatio teneret: ⁊ primo quia dictio que in ea ponitur eſt ampliatiua ut. ff. de au. et ar. l. ſi quis ita legauerit et. l. quintus mucius circa fi. et nota ibi gloſa ſuper uerbo ſnīa. ſic etiā ꝙ dictio aūt. ſtat ampliatīe nō. ꝑ Arch. extra d̓ li. ꝯte. c. exceptionis: et quidam ut. P. fer. dicebant hoc uerum cum ponitur inter ꝯpaſſibilia ut in. d. l. ſi quis ita. alias ſecus ut hic: h̓ uerum cum ponitur inter genus ⁊ ſpeties: ⁊ ꝯtinens contentū ⁊ ſic proprie loquit̉ lex ſi quis ita: ⁊ hec p̄dicta exceptiōis. cir ca prin. alias ſecus: ut ī dicta. l. quintus. uidetur ſenti re glo. ſuper v̓bo ſententia: ⁊ pro hoc extra de ſta. re.c. i.§. porro. ubi ſeu ponit̉ correctiue: prout ibi noͣ. ꝑ Archi. Secunda rō huius undecimi erat qꝛ alternatiua: ſi alternatiua dici dꝫ hic ponebatur inter in ferioreꝫ ⁊ ſuperiorem: ⁊ inter perſonas. ⁊ ſic uidetur uerificanda appellatio pro maiori ⁊ ſuperiori ar. ff. ſoluto matrimonio. l. gaius: ubi auus maternus ſti pulatus eſt ſeīe nepti ſue aūt ſibi decem reddi: ⁊ ſic ipſe uidetur adiectorius: et tamen ſibi obligatio et directa actō dabitur. ⁊ facit ꝙ noͣ. per. Pe. de bel. ff. de le. ii. l. ſi ita relictū.§. fi. et hāc parte tenet Spe. ſub ti. de ap.§. nunc tractemus. v̓. qui ſi dicat. Guil. ua. tenet primā par. in appellatione iudiciali: ſecūdā in extraiudiciali et licet recitat Io. an. in dicta dec. ſi is qui. et paulus poſt eū: et tenebāt auditores predicti ꝙ appellatio de qua hic agitur ē extraiudicia lis. ⁊ ſic dicta opinio Guil. ua. faceret contra eos. ¶ Tertium dubiū: an dicte domine debebant reſtitui ī poſſeſſorio quo dicebāt ſe ſpoliatas poſſe ſione: uel quaſi iu dinationē prediſingulis annis interdictū undi immobilibus ecimus in prin. c. §. incorporalis facit. ff. de uſur. debebant reſtitudictum directū. notat uerbum iuiure.i. proprie. uſufructū ſeu ui. ar. l. iii.§. ut c. conſtitutus Quarti augumentaſſen ꝙ non. quia ſecutio fuerant deputate limitatus ad. l. et ſupalie ſuperaddi. ar. C. ut det̉. ſit nu. cl̓i. extra de cōſti. c. c. ꝙ alibi dicitur qu ſiderans non audit̉. ff. tum dubiū erat an̄ pi li. pendente in curia c. debeat reuocari per ī ꝙ non quia in libel huiuſmodi eſſe at plationem dominarū int̓ alios ⁊c̄. ut. C.. gro: extra de re iudi. c. qꝛ tertia ꝑſona fuit qꝛ tur debere ꝑ audito. a temptat̉. ut nō. Io. an bo reducendū: niſi iur pellatuꝫ extitit īpedire corroborat̉: ex eo ꝙ p p̄mittitur ꝙ hec appetalia attēptata reu ptati: ſed pēdent. inter. R. ⁊. c. ꝯſide dicto uerbo non ſol⁊ ad hoc faciunt et ptio. c. dilectis: ⁊ ꝑ 3 circa finē ſuper uergo facit bene pro prima rei uendi. l. is a quo cuDie mer tale Dominus Io. xxii. prouide archip̄ſbiteratū cūtionem ſuam: rō in beneficiū a paptauit quendam cleritum: ⁊ ad eandē pr uerū cum dictus d̓ illam ꝯmitti cuida as inci uſe.§. cau itationē acit ꝙ mnia. ta allegiti ergo ap diſcipli ſui ul̓ ant: ſed a: unio ꝙ tē ait ſi pu elec. artem probaia aut. elec. mpliatiua intus lia. ſic tra d̓ ebant ut in. d. l. n ponitur ſic proiōis. cir tur ſenti de ſta. re. noͣ. ꝑ ⁊ alterinter in ic uidetur ri ar. ff. rnus ſti di: ⁊ ſic gatio et e. de bel. ne. Spe. dicat. Guil. iali: ſecūdā ta dec. lat. tas poſſe ſione: uel quaſi iure. percipiēdi illa que ſecūdum or dinationē predictam debeant percipere a patrono ſingulis annis: et uidebatur prima facie ꝙ non. ꝗa interdictū unde ui non cōpetit directe niſi pro rebꝰ immobilibus et corporalibus ut. ff. de ui. ar. l. i.§. di cimus in prin. cum aux. l. ff. de acquir. re. do. l. ſeruus. §. incorporalis et. ff. de ſerui. l. quot̄. cum ſi. ⁊ optime facit. ff. de uſur. l. ſequitur.§. ſi man. tamē tenebat̉ ꝙ debebant reſtitui: quia licet non habeat locum inter dictum directū. utile tamē pōt locum hēre ⁊ hoc denotat uerbum iure. qd̓ eſt in fi. dicti.§. ſi ma. ⁊ dic ibi iure.i. proprie. et ꝙ utile det̉ etiam pro iure. puta ꝓ uſufructu ſeu pro qͣſi poſſeſſione ipſius probat̉. ff. de ui. ar. l. iii.§. unde ui interdictum. et extra de reli. do. c. conſtitutus de cauſa poſ. et ꝓ. c. cum occaſio cum ſi. Quartum dubiū erat an̄ ipſe patronus poterat augumentaſſe numerū dominarū ī loco. et tenebat̉ ꝙ non. quia ſecundum uires earum que eis ab ini tio fuerant deputate erat numerus infundatione lilimitatus ad. l. et ſupra uires predictas nō debebāt alie ſuperaddi. ar. C. de ſa. ſa. l. ⁊ non plures. ⁊ in aūt. ut det̉. ſit nu. cl̓i.§. ſi quis aūt. v̓. nam ſi nō ⁊c̄. col. i. et extra de cōſti. c. cum. ubi de hoc. et ad hoc bene facit ꝙ alibi dicitur quia ultra uel ꝯͣ. l. locationis frui de ſiderans non audit̉. ff. de lo. pu. fru. l. i. in fi. ¶ Quin tum dubiū erat an proceſſus factus per epiſcopum li. pendente in curia contra aduerſarios dominarū debeat reuocari peruiā attemptatorū: et dicebatur ꝙ non quia in libello attemptatorū pretendebatur huiuſmodi eſſe attemptata ad petitionem et contē plationem dominarū Sed non probatur. unde res int̓ alios ⁊c̄. ut. C. res īter alios acta in rubro ⁊ nigro: extra de re iudi. c. quanuis cū ſi. ⁊ mouet etiam qꝛ tertia ꝑſona fuit que attemptauit. unde non uide tur debere ꝑ audito. appellans reuocari per uiā attemptat̉. ut nō. Io. an. extra de ap. c. nō ſolū ſuper v̓ bo reducendū: niſi iuriſditionē iudicis ad quem ap pellatuꝫ extitit īpediret de of. dele. c. i. ⁊ hoc maxime corroborat̉: ex eo ꝙ predicti auditores dicebant ut p̄mittitur ꝙ hec appellatio erat extraiudicialis: ⁊ ſic talia attēptata reuocari non debent per moduꝫ attē ptati: ſed pēdent ex euentu ſuturo ar. extra de elec. c. inter. R. ⁊. c. ꝯſideramus ⁊. c. cū nobis olim ⁊ noͣ. in dicto uerbo non ſolū per eundem. ⁊ idē tangit Eg. ⁊ ad hoc faciunt ea que nō. per Inno. extra de exce ptio. c. dilectis: ⁊ ꝑ Io. mo. extra de elec. c. cupientes circa finē ſuper uergo cum gratia ibi ſed pone ⁊c̄. ⁊ facit bene pro prima ratione. ff. de liti. l. i.§. i. ⁊. ff. de rei uendi. l. is a quo cum. l. ſequenti. Die mercurij xxix. Ianuarij per dn̄m Odomarū et eſt factum tale Dominus cardinalis auinionen̄. tempore pape Io. xxii. prouidebat cuidam domino Gerardo d̓ archip̄ſbiteratu cuiuſdam eccleſie ſpectante ad colla tionem ſuam: rōne cuiuſdā prioratus quem habebat in beneficiū a papa Iohanne: quidam miles preſentauit quendam clericū ad eundem archipreſbiteratum: ⁊ ad eandē preſentationeꝫ ipſe fuerat inſtitutus uerū cum dictus dominus cardinalis obtinuit cām illam ꝯmitti cuidam audit. curie: ⁊ corā eo quidam procur. ꝯparens nomine ipſius cardinalis ⁊c̄. nomi ne dicti domini Gerardi petijt ī libello ꝓnuntiari per audit̉. ius ꝯpetijſſe ⁊ ꝯpetere dicto Card. tanꝙͣ priori talis loci ꝯferendi dictum archipreſbiteratuꝫ: ⁊ de eo ⁊c. prouidendi ⁊ petijt etiaꝫ pronuntiari pro iure Gerardi ⁊ ꝓ non iure partis aduerſe. demum lite ꝯteſtata iurato de calūnia hinc ⁊ inde ⁊ etiā po ſitionibus ⁊ articulis datis ꝑ partes cardinalis moritur: ⁊ poſt tēpus in prioratū p̄dicto alius in priorē preficitur ⁊ per illū alteri de archipreſbiteratu predicto ꝓuidetur: Ex hijs dubitat̉ de duobus. primo an iſte dꝫ audiri ⁊ admitti: ⁊ dicebatur ꝙ ſic per omēs qꝛ iſte ſucceſſit in locū cardinalis ⁊ rōne dignitatis ſeu officij ī quo ipſe prior ſuccedit cenſetur eadē per ſona: ⁊ ſic dꝫ ſuccedere in lite ⁊ admitti ad liteꝫ ar. ff. de re. iuris. l. qui in ius alterius: ⁊. ff. de eden. l. quidē .§..i. extra de foro ꝯpe. c. dilecti. ⁊ faciunt que notant̉ extra de reſcrip. c. ſignificauit ⁊ de re. iuris. c. ſi quis in ius ꝑ Io. an. in. vj. ⁊ dicebatur per quoſdam ꝙ ſi nolebat ꝓſequi procurator huiuſmodi ſucceſſor. de bet dari terminus ad ꝯcludendum uel ad dicendū: quare non debet ꝯcludi. ⁊ hoc uerius qꝛ per hoc nl̓ li fiet iniuria. uera.n. executio non habet iniuriam. ff. de iniur. l. uel ī iure. i.§. ⁊. ij. ⁊.§. quedam ⁊. ff. ſi quis omiſ. ca. te. l. qꝛ aūt.§. ſi patronus in fi. cum ſi. ¶ Se cundum dubium an ex quo dictus dn̄s Gerardus iam erat mortuus ante creationem noui prioris: nū quid ſaltem quo ad dictum Gerardum lite pendē te quo ad priorē dictus inſtitutus per epiſcopū ad preſentationē milit̓: poſſit petere ſe abſolui ab iſtan̄. iudicij. et quidam ut Bene. de no. et. P. ſi. dixerūt ꝙ ſic quia cauſe et capitula ac ꝑſone cauſa ſeperataꝫ habere uidentur ar. ff. de mino. l. etiaꝫ.§. ex cauſa cū ibi notatis et. ff. fa. her. l. ī hoc iuditio ſeꝑatoruꝫ aut. ſeparata ratio eſſe debꝫ ut. C. de do. inter ui. ⁊ ux. l. ſi maritus. ff. de calumniato. l. fi. ⁊. ff. pro emp. l. qui fundum.§. ſi fundum cornel̓. cum ſimi. ſed alij tenebant contrarium. tum quia cauſe erant connexe non ſeparate et ſub eodem libello contēte ar. dicto. l. in hoc iuditio cum ſua materia et ar. C. de ordi. iudi. l. i. et de ordine ꝯgnitionū. l. ii. cum ſua materia. tum quia non intererat petentꝭ: ut ſic abſolueret̉ ⁊ ſic nō debet admitti ar. ff. de ac. et ob. l. is qui māda. l. ſi ꝓcur.§. fi. ff. mādati. ⁊. ff. ad exhi. l. tigni.§. fi. ubi d̓ h̓ ⁊ ff. de ſeruo cor. l. doli.§. fi. Item quia ſentētia fertur contra defunctū et ſic nulla eſſet. ff. de iudi. l. de qua re.§. fina. et. ff. que ſen. ſine ap. reſin. l. i. de iure. l. uera tius. ſecus forte ſi ꝓ eo ſaltem ad effectū libertatꝭ ut. ff. de fideicō. li. l. cum quaſi. in prin. et noͣ. in dicta. l. p. et. ff. de re. iu. l. in ſūma.§. fi. et dicta. l. de qua re Iteꝫ inſtantia nulla eſt cum mortuo nec pōt ualidari di cta. l. in ſūma.§. fi. et. ff. de iudi. l. cauſa ex ꝯtractibus. unde ab illa que nō eſt abſolui non pōt ar. ff. de inius. rup. ⁊ ir. teſt. l. nā ⁊ ſi.§. poſt defectū ⁊. ff. de. v̓. ob. .l. decē. ⁊. ff. de edi. edic. l. bouē.§. pe. cuꝫ ſi. ⁊. ff. de uſufruc. le. l. ſempronius. i. ℟. ⁊ ideo ⁊c̄. ⁊. ff. de condi. ⁊ d̓ mon. l. tunc. ij. ī prin. Secundo loco ꝓpoſitionis mo uebat̉ a. d. ¶ Tertiuꝫ dubiū eſt tale: quidam īpetra uerat a papa Io. xxij. gr̄aꝫ ad prox. uacaturā ī certa eccleſia etiam ſi dignitas ⁊c̄. demum archipreſbiter illius eccleſie maior octuagenariꝰ graui īfirmitate detētus ex qua mortuus eſt: conſtituit procuratores ad reſignandum in curia ex cauſa permutationis: et permutandum cum alio et de hijs eſt articulatum. demum procurator predictus in curia reſignauit in manibus uicecancellarij ⁊ cū quoddam alio ꝑmuta uit: qui erat conſag. illius procuratoris: cuius etiaꝫ beneficium non ualebat: tertiā partē archipreſbitera tus dabātur etiam iſta per modum articuli ꝙ dictꝰ infirmus: ꝓpterea dictum procuratorem conſtituit ad reſignandū quia de illo archipreſbiteratū uolebat ſuo ꝓuidere nepoti: Ex hijs igitur querebatur an articuli ꝯcepti ſuper dicta materia ad fi. ꝓbandi permutationem huiuſmodi fraudulētam fuiſſe ſint pertinētes. et licet per aliquos fuiſſet dictum ꝙ non quia dolus perſpicuus ⁊c̄. C. de dolo. l. dolum. et. ff. de re. uen. l. dolus. ff. de dolo. l. eleganter in fi. et pro hac ꝑte uidebat̉ facere a ꝯͣrio ſenſu extra de renun. c. ſi te prebēdam cū ibi loquat̉ ī caſu certo ab iſto diſ ſimili: puta cum renuntians in fraudem non eſt infir mus ſed alius cuius forte prebēdam tanquam pinguiorem captabat: unde cum in ſuo caſu loquat̉ de alio non uidetur idē ſenſiſſe maxime dū decretalis. illa ⁊ eius deciſio exorbitet a iure cōi. l. ff. de leg. l. nō rationeꝫ. ff. de conſti. prin. l. i. ī fi. ⁊ facit. xvj. q. i. c. hinc eſt ⁊ extra de priuil. c. ſane ⁊ de fil. preſ. c. is qui in fi. libro. vj. uerū allegationibꝰ huiuſmodi non obſtanti bus ꝯtrarium tenebatur per oēs: ⁊ hoc per dictum .c. ſi te. qꝛ conditor illius decretalis non ſolū conſiderabat caſum predictū: ſed etiam regulā diſpoſitiuam iuridicā: quam premiſit Inno. diſpoſitio illa d̓ bet magis attendi ⁊ eā eiuſdem quaſi in textu poni ibi dūmodo de premiſſa fraude ⁊c̄. unde illud ꝙ ex empli gratia poſtea ſequit̉: ibi ut qꝛ dictō ⁊c̄. genera litatē canonis non īmutat. non.n. exempla ꝯſiderare debemus niſi quatenus lege. firmantur ut pꝫ. C. de ſen. ⁊ inter lo. l. nemo ⁊. ff. ꝙ me. ca. l. metus.§. ſed ꝙ preter ⁊. ff. ad ter. l. titius rogatus: ibi ꝙ mihi uidet̉ ꝯcludi ꝙ dicta permutatio erat facta in fraudē ſaltem preſumptaꝫ de qua poteſt ꝯiacturari duplici ra tione. aut qꝛ non ſit ꝙ fieri dꝫ ut. ff. manda. l. ſi procur.§. doluꝫ ⁊. l. dolus. ff. ad. l. fal. l. dolo. aut qꝛ ſit ꝙ fieri non debꝫ. C. de iniurijs. l. ſi noa ꝯuicij. ⁊. ff. ad. l. cor. de ſic. l. i.§. diuus uer. ⁊ ex re. ꝯcludebatur ergo ſic ꝑmutatio fuerat fraudulenta ⁊ ſit inualida: qꝛ cō tra prohibitioneꝫ iuris extra de rerum ꝑmūt. c. i. uel vj. ubi ſimpl̓r uidetur prohiberi ꝑmutatio fraudolē ta ⁊ ſi ꝯcluſio fiat nulla uidetur. qꝛ legiſlator ꝙ fieri non vult tantū prohibuiſſe ſufficiat. C. de legi. l. non dubiū ⁊ extra de re. iuris. c. que ꝯtra ⁊ facit inſti. de nup.§. affinitatis cū ſi. ſic ergo dicebatur ꝑmutatio nem non tenere: ⁊ per cōſequens beneficiū non uaca re in curia ⁊ ſic ꝯcorditer ꝯcludebant̉ appellatū ad mittendū. Item fuit ꝯſultuꝫ per Eg. ꝙ procura tor generalis ord̓. cui data ē poteſtas pro ord̓. ⁊ pro ſingulis ꝑſonis de ord̓. ⁊c̄. non ſit ſufficiens ad ꝯpa renduꝫ pro uno conuentū: ⁊ hoc dixit ſeruare. ⁊ facit ꝙ dicitur ꝙ fines mandati ⁊c̄. ff. man. l. diligenter: ⁊ extra de preben. c. cui de non in fi. uel. vj. ⁊ de reſcrip. .c. cum dilecta in fi. Die ueneris xxx. Ianuarij eiuſdeꝫ meſis ꝑ dominum Reg. ꝓponebatur tale factum. Duo erant impetrātes auctoritate Io. ad uacans ul̓ uacaturū in certa eccleſia: quilibet fecit proceſſum ſuum ⁊ demum uacans unum: et idem beneficium acceptarunt: ⁊ de eo fecit ſibi quilibet ꝓuideri per ſuos executores: et quilibꝫ a proceſſu alterius et a ſnīa appellauit: ſecūdus autē ſuam appellationē proſequitur et licet ī appellatio ne nullos obiectus expreſſiſſet: tamen poſtea articulando dedit obiectus uꝫ. ꝙ primus iaꝫ aliud beneficium acceptauerat uigore gratie ſibi facte. et idem de duobus uel tribus dicebat̉ feciſſe: dubitabat̉ nū quid modo debet ad hoc admitti. ad probandū ẜus ad finem: ꝙ iſte primus acceptans uideatur ſuam gratiam conſumpſiſſe iuxta clemē. de reſcrip. c. gratie. et ea que no. de preben. c. ſi pauper clericus. et te nebatur per dominum. G. et alios quaſi omnes: ꝙ primus non debebat repelli per iſtos obiectus: quia in appellatione nō erat ſeruata dec. ut circa: et dice bant ꝙ huiuſmodi obiectus reſpiciebant formā ꝓuiſionis et ſic debebat appellans ſeruaſſe formā de cretalis. ut circa. quam quia nō ſeruauit poſtea nolens obicere non auditur. ut ī eadē carta. v̓. alioquin ſed hoc non uidetur prima facie clare ſonare ī auri bus audientꝭ ꝙ uꝫ prefatus obiectus ipſam formaꝫ reſpiciat proprie conſiderādo obiectū. naꝫ illud de quo premittitur uidetur habere cauſam extrinſecā: adeo ꝙ non reſpiciat ipſam formā: neqꝫ ipſam ꝑſonam directe et proprie intuendo: tamen ſnīa ſuperi oruꝫ auditorum pōt forte eſſe uera et ſaluari alia ra tione. nam Io. monachi Cardi. ī prima ſua glo. ſuꝑ dicta decretalis. ut circa pꝰ diuiſionē textus not ⁊ ſentit ꝙ decretalis eadē locum ſemꝑ ſibi uendicat quā docunqꝫ aliquid in facto ꝯſiſtens obicitur: etiam ſi obiciens ius ſuū pretendat: ⁊ illud idē ius ſuuꝫ uelit augeri ⁊ declarari ſeu uerificari ex eo ꝙ aduerſario eſt obiectū. unde ſecundum eū habet locum ubicun qꝫ ius meū: non proſequor. ſed illud declaratur ex fa cto partis aduerſe. ⁊ hoc idē noͣ. Archidi. in. e. c. ſuꝑ uerbo apponunt ⁊ idē uidetur ſentire textus nouus ī cle. e. ti. de elec. c. conſtitutionē. ꝙ ergo obicit aduer ſario ꝙ gratiā ſuam ꝯſumpſit aliud beneficium acce ptando: non ſolū ius ſuuꝫ opponit ſed aliud in facto ꝯſiſtens quod directe īpugnat ius partis aduerſe: ⁊ ſic ipſa ꝯſtitutio ut circa locū debet habere per ſuperiora allegata ⁊ allegat Io. mo. ff. de hijs qui. ut in dig. l. ſi teſtamentuꝫ ⁊ bene uidetur facere. l. ff. ad ſil. l. .iij.§. fi. cum ſua materia. Aliud factum Per eundeꝫ. R. ꝓpo nebatur de. iiij. impetrā tibus circa qd̓ factum certa dubia mouebantur. Primū qꝛ primus dederat certos articulos: īter quos unus erat. ꝙ licet beneficium de quo īter om nes agebatur antiquitꝰ fuiſſꝫ curatum. epiſcopus inloci diuiſerat iam ante tempus gratie dictum beneficium: et duas perſonas ibi eſſe uoluituꝫ unū uica rium et alium priorē. ita ꝙ ipſe uicarius curam ipſi us eccleſie haberet: et ita uolebat cōcludere ꝙ prio ratus ille qui tunc uacabat: ⁊ de quo littigabatur nō erat curatus remi debebat. quia impeconſulebat. d. Eg. ci. ꝙ licet uicarius cur extra de of. vi. c. i. et non ꝓpterea tollitu beat animarū ibidē facit ꝙ nō. ꝑ. Inprima glo. ibi I de lega.§. uidenet per archi. extra de Io. an. de preben. c. de fi. preſ. c. i. circa fi. Secundum dubiū ē unam eccleſiam a poſſit conſuetudine batur primum ex debebat ſine code iure pa. et de h cum nos. et. c. tu rebus eccleſiaſti alteram partem arguendo ꝙ cō capitulo. et add de re. ec. non alie. ꝯtraria quanuis ꝓximuꝫ ibi dicti totū ⁊ ad utrun Hoſti. ut ec. benecū illo ꝙ notat I ſuper uerbo ꝯſentien obiectus datus ꝯtra tertius erat minoris. do ꝑ uerba predicta ⁊ expreſſe fuerit decla dicte. ⁊ dicebatur ꝙ iuſmodi debebat teſtes examinādo deponere ⁊ exam De muremiſſione ad gnauerat reſcripnandi: ⁊ ſuccumb nem petenti debedi. ⁊ dicebat̉ per. G. ⁊ tra de priuil̓. c. cū oliꝫ. extra de teſti. c. preſenta prin. gloſe. equalita patet. C. de fruc. ⁊ li. e. .ij. circa fi. l. xij. ⁊. ff. de ut Rege dicebāt ꝙ ſi quare debet dari rem ti alias non. in prima Die prima gebatur lata ſnīa ſupeſpoliato: ꝙ poſſeſſion muꝫ impetratis iudici ꝯparuit pars adu eccle ſacano do fecit ſilibꝫ autē latio dū ẜus atur ſuam es: ꝙ dice formā de oſtea uoctrinſecāplo. peri alia ra na glo. ſuꝑ ⁊ ſen iam ſi uelit rſario ubicun aratur ex fa li. in. e. c. ſuꝑ uus duer am acce d in facto duerſe: ⁊ re per ſupequi. ut in l. ff. ad ſil. l. Ac ꝓpo iij. impetrā bantur. ticulos: īter io īter om iſcopus tn̄ ctum bene unū uica curam ipſi ere ꝙ prio tigabatur nō erat curatus tempore gratie: et ſic ad eum pertinere debebat. quia impetrauerat beneficium ſine cura. et conſulebat. d. Eg. cum quo etiam alij concordabāt: ꝙ licet uicarius curam habeat animarum ut pater extra de of. vi. c. i. et ca. ad hec. et Ber. in. c. fi. tamen non ꝓpterea tollitur quin rector eccleſie curam ha beat animarū ibidem ſaltē habitu: et ſi non actu. et facit ꝙ nō. ꝑ. Inno. extra de iure pa. c. paſtoralis. in prima glo. ibi Item ſi in collegiata eccleſia. ⁊ in ſpe. de lega.§. uidendum. v̓. ſed queritur: ꝙ beneficium. et per archi. extra de elec. c. licet. libro. vi. et bene per Io. an. de preben. c. ſuper li. vi. et uide ꝙ nōt. archi. de fi. preſ. c. i. circa fi. gloſe. ſuper uerbo diſpēſari. Secundum dubiū erat an epiſcopus poterat unire unam eccleſiam alteri ſine cōſenſu capituli: ⁊ an hoc poſſit conſuetudine introduci ſiue preſcribi. et dice batur primum expeditum.ſ. ꝙ de iure unio fieri nō debebat ſine conſenſu capituli ut. c. paſtoralis. in fi. de iure pa. et de hijs que fiunt a prela. ſine con. ca. c. cum nos. et. c. tua. cum ſi. facit bene qd̓ habetur de rebus eccleſiaſticis non al. c. dudū et. e. t. c. i. li. vi. ad alteram partem dubij.ſ. de conſuetudine dicebatur arguendo ꝙ cōſuetudo talis. non debebat obſtare capitulo. et adducebatur textus per. d. Eg. ī clemē. de re. ec. non alie. c. ſi una. in fi. ſed illud ꝙ ibi dicitur ꝯtraria quanuis ⁊c̄. uidetur debere referri tantū ad ꝓximuꝫ ibi dictū. tamen Io. an. dicit ꝙ refertur ad totū ⁊ ad utrunqꝫ dictuꝫ. ⁊ uide ꝙ notant Inno. ⁊ Hoſti. ut ec. bene. c. igitur in fi. unde ſanius ē tenere cū illo ꝙ notat Io. an. ī dicta decre. ſi una ī fine gl. ſuper uerbo ꝯſentiente ¶ Tertiuꝫ dubium erat an obiectus datus ꝯtra tertium per quartuꝫ. ꝙ.ſ. idem tertius erat minoris etatis tēpore gratie ſic forman do ꝑ uerba predicta erat ſufficiens: cū non ſpecifice ⁊ expreſſe fuerit declaratū de anno ⁊ menſe gratie p̄ dicte. ⁊ dicebatur ꝙ ꝯſueuit teneri: ꝙ ī obiectu huiuſmodi debebat declarari de menſe ⁊ anno propter teſtes examinādos ſuper articulo: ut melius poſſent deponere ⁊ examinari. Demum Per. d. Fran. ꝓponebatur du bium tale. uꝫ. An conceſſa ſemel remiſſione ad ꝑtes utriqꝫ parti: ſi altera pars impugnauerat reſcriptū quoad data erat poteſtas exami nandi ⁊ ſuccumberit an eidē parti poſtea remiſſionem petenti debeat huiuſmodi remiſſio iterato ꝯce di. ⁊ dicebat̉ per. G. ⁊ quoſdā alios ꝙ non. ⁊ facit ex tra de priuil̓. c. cū oliꝫ eſſemus: ⁊ que noͣ. per Archi. extra de teſti. c. preſentiū ſuper uerbo productos cir ta prin. gloſe. equalitas.n. in iudicijs ē ſeruanda ui patet. C. de fruc. ⁊ li. ex. l. fi. ⁊ de prox. ſa. ſcu. l. ī ſacris .ij. circa fi. l. xij. ⁊. ff. de arbi. l. ſi cū dies.§. p. cuꝫ ſi. alij ut Rege dicebāt ꝙ ſi cauſa rationabilis allegaretur quare debet dari remiſſio: tunc eſſet ꝯcedenda petē ti alias non. in prima tamen opinione fuit maior ꝑs. Die prima Februarij eodem anno ꝑ. d B. de nond̓. tale dubiū tan gebatur lata ſnīa ſuper poſſeſſorio recuperando ꝓſpoliato: ꝙ poſſeſſionē beneficij ſui perdiderat: demuꝫ impetratis iudicibus ſuper executione ſententie ꝯparuit pars aduerſa corā eiſdem: nec in priuilegiū exēptionis aliquid allegauit. ⁊ tamen ſuis ſeu ipſorū mādatis parere uoluit poſtea uero corā ſecundis indicibus ſuꝑ hoc impetratis predictū priuilegium al legauit: nō tamen ſe obtulit probaturū nec probauit lꝫ terminum competentē ſuper hoc habuiſſet finaliter illi iudices remiſerunt ad curiā conſulendū: ⁊ im petrati ſunt. tertij iudices ſuꝑ executiōe predictis: co rā quibus ſpolians ꝯparuit ⁊ ſupradictum priuilegium etiā allegauit ⁊ ſe obtulit probaturuꝫ. non tamen ꝓbauit. unde iudices circa idem negociū dubi tantes iterū cauſam non ſoluꝫ pro conſilio ſed decidendā ad romanam curiaꝫ remiſerunt ⁊ tunc cauſa eſt ꝯmiſſa auditori predicto. ⁊ ꝓceſſu debito per cū facto: poſtremo dubitabat̉ an prefatus ſpolians debebat admitti ad docenduꝫ modo de priuilegio. ⁊ ſi non qualiter ſententia per auditis. huiuſmodi ſit ferenda. ¶ Ad primam dicebatur per omnes ꝙ non debeat admitti: quia ſibi debuit imputare cum in ter mino peremptorio ſibi aſſignato nihil probauerit: et ſic ulterius non debet audiri ut. ff. de iudi. et. l. poſt edictum extra de of. dele. c. conſuluit ⁊. xxiiii. q. iii. de illicita ubi de hoc. Ad ſecundum dabatur ꝓ conſil̓. per. d. Eg. ꝙ pronuntiaret ſententiā reſtit̉. exequendā: ⁊ ꝙ materia daretur ſnīas excōmunica tionis lataſ per priores iudices inuiolabiliter obſeuari. quia ſic erat petitum: unde ſecundū h̓ debet ſentētia moderari ut. ff. de neg. geſ. l. poſt. ii. et. ff. cōi. di. l. ut fundus. C. de ſū. li. l. fi. extra de ſy. c. licꝫ hely. ⁊ de accuſa. c. qualiter ⁊ quando. ii. v̓. ſine ⁊ in cle. de. v̓. ſi. cle. ſepe.§. uerum in prin. Eadem die Per eundem. d. B. ꝓpo nebatur de quibuſdam articulis dat̉ per partem: ꝯͣ quam erat obiectum: ꝙ ē rat priuatus ipſo iure beneficio curato: de quo age batur. Et dabatur in articulis per dictā partem ꝙ ille incumbens erat ꝑ totū annum a tēpore quobe neficij extitit poſſeſſionem adeptus: a deo graui in firmitate detentus ꝙ nec ad epiſcopū nec ad loca ubi ordines fiebant accedere ualebat: temporibus quibus epiſcopus ordines celebrauit. Item dabat ꝙ illo tēpore erat ita infirmus ꝙ etiam de lecto ſur gere non ualebat: niſi ꝑ alios portaret̉. Ex hijs igit̉ querebatur nunquid ſufficeret ita in genere de infir mitate exprimere: cū de ſpecie infirmitatꝭ minime de claratur. et licet uideatur contra dicit. l. queſitum in prin. ⁊ in fi. ff. de re iudi. ⁊. l. ſi quis emp. ij.§. ſi ꝓpter ⁊. ff. de edic. l. i.§. proinde tamen tenebatur contrarium quia illa uerba ſecundi articuli ibi. ita erat infirmus ⁊ cetera uidentur modum infirmitati apponere ⁊ ſic ſpecificationem demonſtrauit uerbum enim ita ꝙ ⁊ cetera uidetur nodum ⁊ ſpetiem addere rei diſpoſitiue ut. ff. de conditionibus et de. l. cū tale.§. i. ⁊. l. titio. in prin. et.§. titio. Item ſatis ſpecifi care uidetur ex predictis uerbis quia quicquid demonſtrate rei ſatꝭ demonſtrat additur fruſtra eſt. ff. de do. prele. l. i. in fi. ⁊ ī decre. diſ. xcvi. c. bn̄. circa prī. Secundo dubitabat Idem. d. ber. an reſeruatio facta per papam Io. ſufficienter ꝓbetur ꝑ unum tantum clericū: de duobus ad hoc deputatꝭ ſcribatur: cū ordinaſſet ꝙ omnes reẜuationes que fierent per illos duos clericos ſcriberentur: ⁊ forte ꝙ reſeruatio alias nō ualet: ⁊ allegabatur per. P. fran. ꝙ non uidet̉ fides adhibenda reſeruationi niſi ꝑ duos ſcribatur: qꝛ ex quo contra ordinationeꝫ pa pe eſt ſcripta: uidetur ꝙ ſurreptitia ſit cēſenda ar. ex tra de re iudi. c. cū olim ubi collatio facta ꝑ papam in preiudiciū uel eneruationē ordinationis prius fa cte: ꝑ ipſuꝫ tanquā ſurreptitia reuocatur. Sed ibi rō qꝛ ibi ordinatio ⁊ ꝓnuntiatio ꝯcernebat ius ⁊ com modū aliorum hic ſecus. non.n. credendū eſt papam illud ſolū genus eligere uoluiſſe: ꝑ ꝙ ipſius īpugna retur iudiciuꝫ ut alias dicit̉ de milite teſtatore. ff. de mi. teſ. l. ſi miles: ⁊ eſt. l. tertia ⁊ ſac̄ ꝙ nō. in.§. pen. de arbitris.§. ut auteꝫ quid ſit ꝯpromiſſum: ꝓ prima ꝑ te facit bene. ff. d̓. le. i. l. ſi mihi ⁊ tibi.§. p. ⁊ fi. ⁊. ff. d̓ le. .iij. l. ſi quis ī principio teſtamenti ī prin. Sed tamen ſecunda pars uidet uerior ꝑ caſum ualde in ſimili. ff. de cōdi. ⁊ de. l. diuus.§. lꝫ: ⁊ ad ꝯtraria dicas: qꝛ in il lis agit̉ de tali derogatoria in prin. poſita que ipſam principalē reſpicit uoluntatem: ⁊ proprium diſpoſitionis ſubiectuꝫ: hic autem ⁊ in.§. licet derogatoria reſpicit ipſam fidē ⁊ hoc tenuit. d. Eg. de bene. ⁊ aliconcordabant cum eo. Die ueneris .vij. eiuſdē menſis. Primo dubitabat̉ an articuli ꝯtinentes obiectus poſſint declarari: ul̓ an poſſit ad hoc terminus aſſignari: ⁊ quidā ut Eg. tenent ꝙ ſic adducunt ꝓ hoc de teſti. c. ad hoc alias incipit p̄ſen tiū uel. vj.§. teſtes. Sed nō uideo ꝙ bene facit unde alij ut frater de amen. dicunt ꝯͣrium: ⁊ bene facit. ff. de adult̓. l. accuſaturus ⁊. ff. de accuſa. l. libellorū.§. fi. ⁊. c. ti. l. titia. Pars prima uidetur multuꝫ fundari ꝑ dictum. c. preſentiuꝫ.§. teſtes ⁊.§. ſi non. in quibus pꝫ ꝙ non obſtante ꝙ articuli fuerūt aſſignati: hic in curia: mandat̉ tamen iudici ſuꝑ examinationē deputato in partibus qd̓ ſuper poſitionibus de curia ad eū tranſmiẜ teſtes examinet: ⁊ addit̉ per hunc modū primo cū ſpecificatione facta ſigiliatim criminuꝫ: ⁊ a liorum obiectuuꝫ in eiſdē articulis ꝯtentorū: ex hoc ergo uidet̉ innuere ꝙ non obſtante ꝙ ī curia prius ſint dati articuli: poſtea tn̄ in partibus poterunt etiam quo ad obiectus ⁊ crimina declarari: ⁊ per illuꝫ textum in hac opinione reſedit. d. Egid. Secundo dubitabatur Per domi nū Duran. ſuꝑ articulo ita ꝯcepto po. ⁊ ꝓbare īter dit ꝙ. A. clericus ī anno ⁊ menſe ac loco talibus cū gladio extracto: in manu īterfuit ſocietati multoꝝ ꝙ tunc ipſo. a. aſſociati aggreſſi fuerunt B. et ipſum grauiter uulnerauerunt uſqꝫ ad ſang. non modicam effuſionem. ⁊ querebatur nunquid ad effectum irre gularitatis ſufficienter articulatum fuiſſet: et tenebat̉ per. d. Eg. et aliorum maior pars concordabat: ma xime quia dabat operaꝫ rei illicite: ⁊ dubiū eſt an ꝑ cuſſerit dictū. B. nec de ꝯͣrio conſtat. ⁊ ſic uidet̉ ab officio eccleſiaſtico repellēdꝰ ut no. extra de clerico percuſ. c. pn̄tium ī. glo. ſecūda. ar. xxiij. q. ultima. c. fi. l. diſ. c. ſi quis uidua. et extra de cle. pug. in du. c. fi. et il lius qd̓ no. de homi. c. ſignificaſti. ij. et uidet̉ bn̄ hoc probari. C. ad. l. cor. de ſic. l. iis. qui cū telo. ⁊. ff. e. t. l. i. circa principiū. ibi qui hominis ⁊c̄. ⁊ facit. ff. ad. l. pō. de parricide. l. i. in fi. et alias ꝑ beatū Greg. ſcribit̉ ſic uoce et uoce homicide. peragit iracūdus. etiam cuꝫ aleſione ꝓximi manus ceſſent ut hic ſcribit. li. v. mo ralis. xxx. c. Tertio dubitabatur Per. e. g. An ad hoc ꝙ ītimatio appellatiōs habeat uiꝫ citationis perempt̉. ⁊ arcet appellatū ſufficiat appellationē ip ſā ſolam ītimari ſecūdum formā cle. cauſam de elec. an uero oporteat etiā ipſū procuratorium ītimare. et uidetur ꝙ etiam ītimari debet ꝓcuratoriū: ubi ꝑ ꝓcuratorē. ſit appellatio. quia eadem ratio uidetur locū habere. naꝫ ideo ſtatuitur ut fiat intimatio ap pellatios ut appellatus qui ꝑ eam debet artari poſ ſit certificari: an appellatio ipſum arcet uel non. ca dem ergo uidetur rō ī ꝓcuratorio cū cognito pro curatorio poterit ſcire an is qui ſe dicit ꝓcuratoreꝫ fuerit ꝓcurator. ⁊ an ſit talis qui potuerit appellare uel appellationeꝫ intimare. Eſt ergo idemptitati rō nis iur. idēptitas adaptanda ar. ff. ad. l. acqui. l. illud ⁊. ff. de fonte. l. i.§. hoc interdictū. ff. de uer. ob. l. a titio cū ſi. Item alia rōuidetur. naꝫ uerificatio totius ſumit̉ ex particularium ueritate. ff. dele. iij. l. ſi chor in prin. ⁊. ff. de heredi. inſti. l. hoc articulo quiſquis.i. ℟. quotiens.n. ſignificatio ſumit̉ ex uniuerſo ſi alid̓ falſum eſt totā orationē falſaꝫ efficit ut. ff. de re dub. .l. ſi is qui ducenta.§. utruꝫ ibi. id accidit ⁊c̄. Sed de cretalis cām requirit appellationeꝫ intimari ⁊. jͣ. tp̄s certum: ⁊ ſub cerra forma: ut pꝫ ibidē pars aūt appel lationis vr̄ procuratoriū appellantis: qꝛ ſine eo eſſe non pōt ex quo per procuratoreꝫ extitit appellatum ergo per ꝓcuratoreꝫ debuit intimari infra idē tem pus: et ſub eadeꝫ forma: Ad hoc etiā facit illa ratio arguendi ubi duo ꝓpter unum utrobiqꝫ tantū unū ⁊ neutrū ſine altero ut. ff. de li. et poſtu. l. ſi ita ſcriptū. §. rl̓a. ff. de adi. l. l. iii.§. ſi loci et. ff. ſi ſufruc. pe. l. i.§. i. et notat ī dicto.§. regula. facit etiā illa argumētatio generalis idē eſt iudicium deuia ad terminuꝫ ut. ff. de procurator. l. ad rem ⁊. l. ad legatum ⁊. ff. de aqua plu. ar. l. ſed interdū ⁊. ff. ꝙ ui aūt clā. l. nam ⁊ origo: Itē pro iſta parte optīe uidetur ꝯcludere. ff. de edē. .l. i.§. edere. ⁊.§. dic̄. ff. de tranſac. l. cū hijs.§. ſi pretor C. ad ſil. l. fi. ⁊. ff. ad. l. fal. l. ſi is qui quadringinta cir ca fi. pro contraria parte uidetur textus decretalis cauſam ibi porrecto ⁊c̄. cum ibi loquatur de tenore appellationis intimando. nec facit mentionem de procuratorio appellantis: ſi enim hoc uoluiſſet etiā de ꝓcuratore expreſſiſſet. ar. C. de cad. tol. l. unica§. ſin autē ad deficientis. extra de tranſla. epiſ. c. inter corporalia circa fi. et de decimis. c. ad audiētiā. Itē quia certa ſolemnitatis requirit̉ ut habeat uim citationis peremptorie: et ī hoc exorbitat a iure cōi ⁊ ſic nō eſt ultra ſuos terminos extendēda. ar. ff. de li. et poſt. l. cum quidam ⁊ de mi. teſ. l. eius militis.§. milicia. et. ff. de ac. et ob. l. in honerarijs.§. ſed cum reciſa. ⁊ facit extra de priuil. c. porro. ⁊ de fil. p̄ſ. c. i. li. vi. prime tamē parti uidetur adherere. d. Eg. Et forte poſſet diſtīgui an appellatio fuerit interpoſita ꝑ ip̄ procuratorē: ut tunc dicebat etiā procuratoriū intimare cū ſit eadeꝫ rō: ut ſuperius tangitur. an uero ſo la ītimatio fiat per procuratoreꝫ ⁊ tunc non tenetur ꝓcurator intimare procuratoriuꝫ: ⁊ ſic poteſt intelli gi ſecunda pars ⁊ id ꝙ nō. per Guil. de man. in ult. parte libelli.§. i. Die lune .xj. eiuſdē menſis ꝓponebatur per dominū Adem̄. tale dubiuꝫ. Cui daꝫ ꝑ ſuos executores extiterat uigore gratie ſibi fa cte de beneficio uacante ꝓuiſum: alius qui pretende bat idē beneficiū ad ſe ſpectare per aliam gratiā ſibi factā procurauit ꝑ executores ſuos fieri proceſſus ꝯͣ tra aliū primum ⁊ ſententias fulminari. a quibus ꝓ ceſſibus ⁊ ſententijs ille primus appellauit: aſſerēs eoſdē proceſſus etiam nullos eſſe: ⁊ ſuper hoc impetrauit auditorem in curia coram quo libellauit ⁊ pecijt etiam ſe abſolui: ⁊ ad cautelā dicens ut p̄mitti tur ſnīaꝫ excōmunicationis: que in eū dicebatur eſſe lata per dictos executores ſecūdi: nullaꝫ eſſe ꝓ eo ꝙ ad inſtantiā ⁊ petitioneꝫ dicti ſecūdi: qui excōmuni catus fuerat dicta ſententia lata extitit ſi qua erat: Item pro eo ꝙ poſt ſnīaꝫ latā ⁊ ꝓuiſionem factam ꝑ primas et rite ⁊ iuſte ſecūdi: p̄ſumpſerāt ſuꝑ eodeꝫ beneficio facere nouos proceſſus. Querebat̉ exide an ex hijs cauſis debebat cōcedi abſolutio. et reſpō debatur per. d. Eg. ꝙ ex cauſis premiſſis nō erat im pendēda abſolutio ad cautellā: quia illi nō eſt locus niſi ubi ſnīa continet intollerabilē errorem in ea ex preſſuꝫ: uel ubi poſt appellationē legitimā ex cauſa legitima interpoſitā ſnīa excōmunicatios eſt lata: ⁊ de hoc illi a quo abſolutio huiuſmodi alias debet peti fuerit facta fides. ut hoc ꝓbat̉ extra de ſentētia excōmunicatiōis. c. uenerabilibus.§. p. ⁊ ulti. li. vi. et de of. dele. c. cum cōtingat. Sed hic de neutro eorū apparet. ergo non eſt huiuſmodi abſolutio ei concedēda quācumqꝫ eniꝫ p̄dictaruꝫ cauſarum reſpicia mus ſnīa non eſt nulla. Ex prima nō: quia nō ſequit̉ ꝙ iudicis proceſſus ſit nullus lꝫ excōicatus ſit ⁊ fue rit ille ad cuius petitionē proceſſus eſt factus. ut pꝫ ex illis que habent̉ ⁊ notantur extra de iudi. c. intel leximus ⁊ li. vj. de excep. c. pia. Itē ex ſecunda cauſa non uidet̉ nulla ſnīa multomagis: qꝛ ſtant ſimul ꝙ primi executores primo fecerint ſuuꝫ proceſſum pro primo: ⁊ poſtea ſecundi fecerūt pro ſecundo. ⁊ tamē uterqꝫ ꝓceſſus liget: nec ſequitur propterea nullitas ꝓceſſus habiti ꝑ ſecundos dixerunt tn̄ ꝙ proceſſus ſecundus non ualet qꝛ poſt ſnīam que tranſiuit in rē iudicatā ſi ab eodē uel ab eius ſucceſſore ꝯͣriuꝫ iudi catū ſit nō ualet ut. ff. que ſen. ſine ap. reſci. l. i. in prin. C. de execu. rei iudi. l. poſt ſnīam ⁊ ſen. reſci. nō poſ.l. i. ⁊ qn̄ prouo. non eſt neceſ. l. i. Sꝫ non ob. qꝛ hic ꝓ ceſſus fuerūt facti ꝑ ſecundos uigore ſeparate ꝯmiſ ſionis eiſdeꝫ facte: ⁊ p̄textu gratie alteri facte ⁊ ſuper alio non ſuper eodē. unde non debent ꝓpterea dici nulli ar. dicte. l. poſt ſententiā ſecundo reſponſo cum ibi notatis ⁊ dicta. l. i. quando prouoc. non eſt neceſEodem die Dubitatū fuit per. d. Fran. de amel̓. An his qui appella uerat a ſnīa ⁊ ſtetit uſqꝫ ad nonū diem ante fineꝫ an ni: ꝙ non fuerit ꝓſecutus: tunc autē non fecit aliud niſi ꝙ īpetrauit ꝯmiſſioneꝫ: ⁊ poſtea ſtetit ꝑ menſem ꝙ nō introduxit cauſam an debeat repelli. ⁊ an ꝯtra eū ſit pronuntiandū cām eſſe deſertaꝫ. ⁊ dicebatur ꝑ dn̄m Eg. ⁊ quaſi per oēs ꝙ ſic. qꝛ non uidetur proſe qui cām ex impetratione ꝯmiſſionis: ſed a tp̄e quo ī cipit in cā procedere ar. extra de of. dele. c. gratū e. c. relatū. ⁊ de foro. ꝯpe. c. ſi diligēti ⁊. C. d̓ iuriſditi. o. in. l. in crīali ⁊. ff. e. ti. l. ⁊ qꝛ. C. ne fil. ꝓ patre autē. ha bita cū ſi. ⁊ facit. ff. ex qui. c. ma. l. ab hoſtibus.§. ſꝫ qd̓ ſimpl̓r ⁊. ff. de uer. ob. l. cum ſtipulatus ſim. ⁊ dicebat dominus Durā. ꝙ ex quo allegata erat paupertas ſi talis ꝓbaretur fuiſſe ꝙ eū a ꝓſecutione poſſet rō nabiliter impedire: non pronuntiaret̉ appellatio de ſerta: et idem tenebat. xi. argumento eorum que nō. per Inno. extra de ap. c. ex ratione. Die mercurij xij. menſis eiuſdeꝫ ꝑ dn̄m Odomarum dubitatuꝫ fuerit iteꝝ ſuper eo de quo etiā queſitū eſt. sͣ. die. xxix. ianuarij uidelicet De ultimo puncto an mortuo a ctore reus poſſit petere abſolui ab inſtātia iudicij: ⁊ arguebatur ꝑ īformante ꝙ ſic: cum nullus actor cō paruerit. et ſic uidebatur habere locū abſolutio pre dicta et dicebatur eſſe caſus. C. de iudi. l. ꝓperādū. .§. et ſi quidem. Item allegabatur. ff. de iudi. l. non idcirco.§. fi. et. e. ti. l. et poſt edictū.§. circūducto. alias eſt ſub.§. quid ſi is. Iteꝫ mouebat quia cauſa nō erat auditori cōmiſſa: niſi quo ad perſonā dicti mor tui: et illius qui modo incumbit. ⁊ ſic licet alius pre tendat ſibi ius collatiōis ꝯpetere uidet̉: ꝙ ipſuꝫ nō concernat iſta ꝯmiſſio. Item nec per talem abſolutōeꝫ preiudicat̉ illi collatori per abſolutōeꝫ eandeꝫ ar. extra d̓ cauſa poſ. ⁊ ꝓprie. c. cū eccleſia. hijs tamē non obſtantibus. d. Egi. remanſit in ſua ꝓpria opinione.ſ. ꝙ non debeat dari abſolutio quia ad hoc ꝙ habeat locum abſolutio huiuſmodi: oporteret ꝙ ci taretur is cōtra quē petit̉ abſolutio. ⁊ forte require retur trina citatio. ut patet in dicto.§. et ſi quidem ⁊ notatur per Inno. extra de of. dele. c. cōſuluit circa prin. ⁊ idē tenuit. Bene. de nouo. et oēs pret̉ duos cōcordabāt cū eo. uerū. d. P. fern̄. ⁊. P. de talliatꝭ tenebāt ꝯͣriū ⁊. P. fern̄. allegauit qͣſi ꝓ caſu. ff. de ac cu. l. libellorū.§. fi. ubi abolet̉ nomē accuſatoris ipſo mortuo reo hoc primitus poſtulāte. ſed ibi exponit gloſator abolet̉.i. cancellat̉: ⁊ ita dicit eū a iudicij ob ſeruatione abſolui. Tu aūt attende ꝙ dicit̉ in glo. ſe quenti ꝙ non abſolute abolet̉: ſed cū modificatione textus: ita uidelꝫ ut liceat alij ex ītegro repetere reū ⁊ ſic ponderat cām finalē ſiue effectū per modū cau ſe. Cuꝫ igitur cā ſit illa: qꝛ non dꝫ plures admitti ut ſimul de crimine reū accreſent ut. ff. de ac. l. ſi plures ⁊. ff. de ſtipu. ſeruo. l. iij.§. ſi plures. et de popula. ac. l. .ij. et. ff. de li. ho. exi. l. hoc īterdictū.§. ſi tn̄ plures. et uide ꝙ ibi nō. ꝑ glo. ut ergo alius aliud admittatur nomen rei aboletur: Illa aūt cā ceſſat hic: qꝛ non ſo lum duo ſed tres ⁊ plures poſſent ſimul agere ſuper uno ⁊ eodē beneficio: ut de ꝯceſ. p̄ben. c. auctoritate li. vj. vn̄ ceſſante rōe ceſſat effectus: ⁊ ceſſante effectu materie ceſſat iuris artatio ſuꝑ ea fundati ar. extra de p̄ben. c. ſi pauꝑ li. vj. ⁊. ff. de in. pa. l. adigere.§. qua uis ⁊. ff. de iure deli. l. ī rebus dotalibus.§. fi. hec aūt pars. ſ. d. G. vr̄ inconuincibil̓r debere defendi ꝑ hoc ꝙ notat Inno. extra de of. delegati. c. cōſuluit circa prin. ibi cū credimus ⁊c̄. nam ẜm eum ad hoc ꝙ ha beat locū abſolutio p̄dicta neceſſe eſt accuſationē ci tari: ⁊ hoc ſatis clare patet in dicto.§. ⁊ ſi quideꝫ.i. ⁊. ij. o. immo ibi uidetur requirere ꝙ ter citaretur. Sed mortuus citari non poteſt: immo etiam ſi ante mortem fuiſſet citatus ē imperemptorie ipſum per emptorium interiret ut patet expreſſe. ff. de re. iudi. l. de qua re.§. fi. ergo nec abſolutio poteſt locum habere. Et ꝙ. sͣ. in cōtrarium allegatur ꝙ nullum per iudicium generaretur priori: dic immo quia omnia acta iudicij retro habita.ſ. que reſpiciunt ordinatio neꝫ litis ex tali abſolutiōe ſunt irrita et ꝑeūt ⁊ ſic eēt p̄iudiciū priori libellus ſil̓ unuſcōiter fuit datꝰ: tā ꝓ priore ꝙͣ ꝓ mortuo: tunc cum ſuperſtite. unuꝫ. forte poſſet dici cōcordandū predictos: ꝙ ſi pars rea om nino inſtaret ad hoc nomen ipſius mortui poſſet cir cum duci: non per modū ſententie: ſed per modū cā cellationis auctoritate iudicis: cum hac adiectione ꝙ acta iudicij nō perirent quo ad priorē ſed rema nerent ſalua eidem: et ꝙ non fieret condempnatio expenſarum que alias locum habet ſi ſimpliciter fiet abſolutio ab inſtantia iudicij ut no. per Inno. in di cto. c. ꝯſuluit circa prin. d. Fran. de amelia dixit īmi tans dictum ſuum ꝙ abſolutio debebat fieri nō ut ab inſtantia mortui: ſed ut abſentis: Sed non poteſt eſſe quia non fuit uocatus ut in dicto.§. ⁊ ſi quideꝫ ⁊. l. et poſt peremptoriū. ff. de. iudi. Die ueneris .xiiij. eiuſdē menſis propo nebat̉ per dn̄m DuranDe quodā epiſcopo ꝙ ꝯtra quendam mercatoreꝫ: qui eum conuenerat libellum quem dederat ſuper certo debito: alium libellum porrexit reconuentiona lem dicendo: ipſum mercatorē habere quedaꝫ bona que erant ſui p̄deceſſoris: ⁊ ad ip̄m pertinebant: ſuꝑ quibus idē epiſcopus ip̄m reconueniebat: Sed excipiebat̉ contra ep̄m ꝙ dn̄s camerarius arreſtari fecerat illa bona: ⁊ ſuꝑ hoc fiebat ibi queſtio ī curia ca merarij: Ex hoc querebat̉ an huiuſmodi exceptio li tis pēdentie fuiſſet ſufficiens ad repellendū reconuentionalē libellū ⁊ fuit ꝯſultum per. d. Eg. de ben. ꝙ hec exceptio litis pendentie hic locū non hꝫ: ſed ſi ꝯdemnaretur ad petita in eodē libello: cauendū eſſꝫ ſibi de ſaluando ip̄m indemnē aduerſus camerariū: qꝛ hic agi uidetur in rē non in perſonaꝫ: ⁊ ſic hic hꝫ locū dicta cautio ut ar. ff. d̓ rei uen. l. iſa quo cū. l. ſe. ſed allegabat̉ ad hoc per Pe. ſn̄ extra de reſcrip. c. diſpendia cū glo. ſua ſuꝑ uerbo perſonales: ⁊ in hoc ꝯcordabat maior pars maxime ea rōe: qꝛ tunc tp̄is nō apparebat: ꝙ tunc ꝓcederetur per curiā camera rij. uerum dn̄s Al. allegabat ꝙ exceptio ꝓcedebat cū ille mercator eſſet p̄uentus ap maius tribunal qͣꝫ audientia palatij: p̄terea illa. l. ꝯtra priuilegiū loqui tur qn̄ coram maiore lis iā fuerat inchoata: hic autē ꝓcurator camerarij procedebat ex mero officio: qꝛ bona īteſtati ī curia mortui dicebāt̉ ꝑtine̓ ad papā. Eodem die Per dn̄m Fr. proponitur tale factū. Petebatur eniꝫ poſſeſſionē reſtitui ꝑuiā attemptati lite pēdente: ille aūt qui ſic ſpoliauerat dicebat ſe prius ſpoliatū ꝑ ꝑ tē ad v̓ſaꝫ: ⁊ extunc iudicē adiuiſſe puta ſenaſculū regis frācie: ꝑ cuius curiā fuerat receptus ī ſalua guar dia ſecundū cōſuetudineꝫ regni francorū: ⁊ cum offi cialibus eiuſdem ſeneſcal. reuerẜ ſe dicebat poſſeſſi onem recuperaſſe: Ex hoc oriebant̉ duo dubia. Primum an uideatur retinuiſſe poſſeſſionē: adeo ꝙ nec ſpoliaſſe dicatur: nec per cōſequens ille actus reuocet: per uiam attēptati: Et allegabat̉ ꝙ ſic. quia ſi in ipſo congreſſu uel illico recuperatur ſpoliatus non cenſebit̉ ſpoliaſſe. ſed potius in priſtinā cauſam re vti. ut. ff. de ui ⁊ ui. ar. l. qui poſſeſſionē. ⁊. l. iij.§. cū igitur. ſed iſta ſunt paria illico et īcontinēti deicere ſpoliātem: et infra biduuꝫ uel triduū: querendo ami cos hoc facere ut noͣ. in dicto.§. cum igitur ſuꝑ uer bo ex continēti ⁊ bene notatur extra de homici. c. ſignificaſti. ij. circa finē ultime gloſe ⁊ facit extra de reſti. ſpo. c. olim facit etiaꝫ ad hec. ff. de duo. reis. l. du os. ⁊. ff. de adult̓. l. ꝙ ait lex.§. fi. ff. de teſta. l. heredes palā.§. fi. ⁊ bene. C. de erro. aduo. l. fi. cuꝫ ſi. Sed qui dā intendebant facere differentiā inter illū qui que rit amicos: ⁊ illuꝫ qui uadit ad iudicē: quaſi primus uideat̉ habere magis animū retinendi poſſeſſioneꝫ Sed ꝯtra eos bene facit. ff. de no. o. nun. l. de pupillo.§. meminiſſe cū ſi. ¶ Secunduꝫ dubiū erat an ꝑ publicū inſtrumentum quo ꝯtinebatur partē eſſe in ductaꝫ: uideat̉ ſufficienter ꝓbari poſſeſſio. ⁊ dicebat Eg. ꝙ non. cū nec poſſeſſio uideat̉ poſſe probari ꝑ publicā ſcripturam ar. eius ꝙ notat Goſ. in fine de clandes. des.§. illud aūt non omitto. Sed ꝑ. d. Odo marū ⁊ per maiorem partē tenebatur ꝯtrarium ar. extra de re. ſpoli. c. cū ad ſedem.§. fi. Itē non prohi bet̉ expreſſe per informantē probari: ergo uidetur ꝑ mitti ar. ff. de ꝓcu. l. mutus.§. i. ⁊. ff. ex qui. ca. maio. .l. ⁊ non.§. qd̓ eis uer. que clam ⁊. ff. de iudi. cum pre tor in prin. extra de ſpon. c. cū apud ⁊ de hoc de tran ſtati. epiſ. c. inter corporalia circa fi. Eodem die Dubitabat̉ et taliter An decretum qd̓ ponitur ī fine litterarum gratie in forma cōmuni cōceſſe artet or dinarium ignorāteꝫ: ſeu antequam inſinuatio fuerit ſibi facta: adeo ꝙ interim nō poſſit cōferre. Et dicebat. d. Eg. ꝙ non artat. Sed cōtra allegat̉ extra de preben. c. qd̓. circa fi. li. vi. et. e. ti. c. dudū. v̓. ⁊ ꝙ decre tum ⁊c̄. ipſe non reſpōdebat quia illa iura loquūtur quando decretum apponitur in gratia ſpeciali ſecus in forma cōmuni. quia tunc decretū ligat in euentū quo cōditiones fuerūt liquidate: ut patet ī cle. de cō ceſ. preben. c. cum ei quem: ⁊ hoc nō ſolū quo ad cō ditiones de quibus ibi in textu ſit mentio: ſed etiam quo ad alias que continent̉ in litteris forme cōis ut ibi notat ꝑ Io. an. ſuꝑ uerbo ordinarunt: vn̄ in fine huiuſmodi litterarū talis ſit clauſula: cū diriguntur alij executori ꝙͣ epiſcopo. prefato eniꝫ epiſcopo ne poſt inſinuationem huiuſmodi litterarū noſtrarum et ꝓceſſuū per eos habitorū ei factaꝫ de huiuſmodi beneficio īterim etiā ante acceptationeꝫ huiuſmodi diſponere quoquo modo p̄ſumat diſtrictius inhibe mus. ⁊ poſtea ſequit̉ decretū: ad cōditioneꝫ īſinuati onis ſe uidet̉ referre. ſicut ⁊ alias. ut ſuꝑius eſt notū: et facit ad hec. ff. de ꝯdi. inſti. l. cū ſeruus ⁊. ff. de cōdi. et demō. l. ama. cum ſi. demū cōmuniter omnes alij auditores primi gradus cōcordabāt quo ad illam partem: ad quā ī predicta gratia menſis nō apponit̉. puta quo ad beneficiū qd̓ ſe extendit ad taxatā in literis quantitatē: ſecus ſi intra quantitatē ſit ⁊ non ſe extendat: qꝛ quo ad hoc apponit̉ menſis ī gratia ar. dicte cle. cū ei quē.§. ſecus. ⁊ lꝫ tenet. d. Duran. Sed certe uidet̉ ꝙ etiā in gratia forme cōis limitatio mē ſis referatur ad oē beneficiū: quod ſit uſqꝫ ad taxationē incluſiue cuꝫ ſic dicat: noſtre tn̄ intentionis exi ſtit ꝙ de huiuſmodi beneficio: etiā ſi minoris ꝙͣ pre dicit ualoris extiterit: poſſit eidē clerico ſi illud infra unius menſis ſpaciū: poſtquā ſibi de ipſius bene ficij uacatiōe ꝯſtiterit acceptar̄ uoluerit prouider̄. ⁊ ſic dictio etiaꝫ que ſupra ponit̉ uidetur īplicare bene ficiū: qd̓ non ſit minoris ualoris: ⁊ ſic uidetur habe re locū. dictus.§. ſecus ⁊ facit ad id ꝙ dictio implicet facit bene. ff. ad trebel. l. ſed etiam ſi. ⁊ ibi notatur per glo. cum ſi. Die lune .xvj. eiuſdem menſis propoſuit. d. Ray. de ma. dubiū tale. Quidaꝫ rei debēdi tres numero erāt obligati duobus credi toribus ī certa quātitate pecunie ſinguli ſingulis īſo lidū. dicti v̓o debitores ꝑ procuratorē ſuū ad hoc ꝯͣ ſtitutū recognouerūt d̓bitū corā auditore camere. ⁊ condemnationeꝫ ſubierunt: recipientes terminū ad ſoluēdum: demū unus creditoruꝫ nomine ſuo ⁊ no mine correi ſui ceſſit alteri actioneꝫ: que ipſis ad illam pecuniam competebat: ⁊ hoc facit pro quadam quātitate: que non attingebat ad dicti debiti quartā partem: Sed in termino nō extitit ſatiſfactuꝫ: ⁊ ideo citati erant. quare dicta cōdemnatio nō debet executioni mādari: illi autem ſic citati duas exceptiones dederunt contra executionē: unaꝫ de acquietatione aliam dedit ſuꝑ dicta ceſſione ⁊ contra cauſa: dicēs eam ſimulatā ⁊ fraudulent̓ factā: iudex v̓o ordinauit ꝙͣ daretur copia parti abſenti ⁊ ꝙ haberet terminū ad reſpōdenduꝫ: pars uero abſens reputās ſe graua tam a p̄miſſis admiſſione exceptionū: ⁊ ordinatiōe: ad ſedē apoſtolicā appellauit: ſed ī appellatione non expreſſit nominatim cauſas aliquas: niſi unam tātū ſilicet de ordinatiōe facta cōtra abſentē: de alijs nō: niſi referendo ſe ad ꝓceſſuꝫ. Querit̉ ergo an huiuſ modi appellatio ſit legittima ⁊ ſufficiēs. Et dicebat̉ ꝑ dominū Eg. ꝙ appellatio nō erat ſufficiēs: quia ex cauſa expreſſa appellatio non uidet̉ ſufficiēs: naꝫ eſt ordinare de termino prefigendo abſenti ⁊ alium terminum ipſum abſenti prefigere. unde licet uidere tur grauare abſenti terminum aſſignando abſqꝫ cer tificatiōe ipſius ut. l. ab eo. ⁊. ff. que ſen. ſine appel. reſ. .l. i.§. item tamen ex edicto: licet tantum ordinet de termino aſſignando non tamen uidetur ipſum pro pter hoc aſſignare: ⁊ ꝓ hoc optime facit. ff. qui. mo. pi. uel yp̄o. ſol. l. ſicuti.§. ſi uoluntate: ubi non ſufficit creditorem uoluiſſe ſeu etiā ordinaſſe: ꝙ pignus ue detur: ſed oportet ſequi uenditionis effectum ⁊ acce dant ea que notantur. C. de contrahen. emp. ⁊ uen. .l. in euictis. ⁊. ff. de le. i. l. ſerui electione ſuper uerbo poſſumus circa fi. glo. ⁊ facit. ff. de op. le. l. apud aufi dum cum ſi. licet uideatur obſtare. ff. de le. iij. l. pam philo.§. propoſitum: ſed ibi foret ſpeciale in milite. Item alia ratione dicebatur appellationem nō pro cedere propter. c. appellanti. in cle. de appel. ubi dicit̉ ꝙ ubi ab interlocutoria appellatur non licet al̓ cās proſequi: niſi eas que ſunt in appellatione nomīatiꝫ expreſſe: Cum ergo ex cauſa predicta unica nomīata non ſit ſufficiens: nec alie ſint modo debito expreſſa te: ſed pro relatione ad proceſſum dumtaxat non ui detur ſatiſfactum dicto capitulo appellanti: nec obſtant leges que dicunt nominatim aliquod exprimi: cum per certam demonſtrationem intentio loquen tis oſtenditur. ut. ff. ſi certum pe. l. certum. ⁊. ff. de libe. ⁊ poſthū. l. ij. ff. de condi. ⁊ demon. l. nominatim. ⁊. ff. de ma. teſt. l. nominatim. ⁊. ff. de heredi. inſti. l. ſi quis nomen cum ſi. quia illi loquuntur de demonſtratōe tali: que rem in preſenti oſtendit ex ipſis uerbis prolatis: uel ex facto ipſo habito de preſenti: ſecus ſi per relationem ad futuruꝫ aliquid demonſtret̉: nec ob.ff. de heredi. inſti. l. aſſe toto ⁊. ff. de cōdi. inſti. l. inſtō talis. de re iudi. l. in ſumma in prin. cum ſi. qꝛ ſecūdū Eg. ſi in heredis inſtitutione iura requirerent: ꝙ he res nominatim in teſtamento inſtitueretur tunc non ſufficeret teſtatorem ſe ad codicillos referre: ⁊ ita in tellexit. l. aſſe cuꝫ ſi. idem etiā dixit de ſentētia que ad proceſſum refertur. ut. l. in ſumma cū ſi. Sed contra iſtā ſolutionē expreſſe uidet̉. C. de teſta. l. iubemus ī prin. ubi ad codicillos pōt inſtitui ut dicta. l. aſſe. un de ſic uidetur ꝙ in appellatiōe ab interlocutoria ul grauamine ſufficeret cās exprimere ſub relatiōe ha bita ad proceſſum: ſed dictū Eg. poteſt ſaluari ſi bn̄ attendantur uerba. l. iubemus in prin. dicit enim ꝙ ponere debet teſtator nomen heredis in ſua ſubſcri ptione uel in quacunqꝫ ꝑte teſtamēti: que littera ſatꝭ uerificari pōt ſi ad codicillos in quibus nomē here dis ſcribitur in teſtamēto fiat relatio: quia codicilli ſunt pars teſtamenti. ut. ff. de iure cōdi. l. quidā referunt. v̓. numerum quemad. teſta. ap. l. ſicut. cum ſi. Eodem die Dominus Ademā. propoſuit tale factum. Cuidam in forma gratie ſpeciali ꝓuiderat papa Iohānes: ⁊ cō tulit ſibi canonicatū in certa eccleſia reſeruans p̄bendam cum dignitate ꝓx. uacan̄. in eadē eccleſia: ſi tūc nō uacarēt eidē: cū uacauerint ꝯferend̓. demū uaca uit dignitas ante mortē Iohānis. ⁊ de ea fuit uigo re dicte gratie ſibi ꝓuiſuꝫ: ueꝝ mortuo Iohāne ſuc ceſſit bn̄dictus. ⁊ reuocauit oēs gratias expectātiuꝫ auctoritate Iohannis. idē uero Benedictus man dauit cuidā ꝓuideri in forma paupeꝝ de beneficio eccleſiaſtico in dicta eccleſia: que erat collegiata cuꝫ clauſula an̄ferri ut moris eſt ⁊ finaliter uacauit prebenda in ipſa eccleſia: quā idem pauper clericus ac ceptauit: modo queritur quis debet preferri an pau per Benedictinus. an uero Iohāninus. ¶ Et pri mo dubitabat̉ circa hoc an reuocatio ſe extēdat ad iſtā prebendā. ⁊ dicebat̉ ꝑ. d. Eg. ꝙ nō extendet̉: ar. extra de prebē. c. ſi is cui.§. nō ſic autē ⁊c̄. ubi uidetur caſus in reuocatoria beneficij: tamē quidam ut dn̄s Duran. diſtinguere uolebant an prebenda eſſet: an nexa dignitati. an nō. ut primo caſu reuocatoria lo cum nō habeat: ſecūdo ſic: ſecundū id qd̓ habetur d̓ prebē. c. qꝛ ſepe ⁊. e. ti. c. ſuper eo: ⁊ pro hac diſtīctiōe ſacit primū rn̄ſum in dicto cā. c. ſi is cui. ubi ī facto reſeruationis bonifaciane diſtinguit̉ inter annexā ⁊ nō annexā: ibi cum dicit alicui nō annexam ⁊c̄. ⁊ ſic uidet̉ ꝙ eadē diſtinctio debet ſeruari in ſecundo re ſpōſo. Sed ideo ibidē uidet̉ tangere de non annexa dignitate prebenda. qꝛ ſi eſſet annexa non poſſit ua care ante dignitatis uacationē. ⁊ eadem ratione ẜm reſponſum habet intelligi in nō annexa: ut ſic etiaꝫ ſi non ſit ānexa dignitati reſeruatoria locum nō habe at. ⁊ ſecūduꝫ hoc non ꝓcedit p̄dicta diſtinctio ī hoc caſu: unde maior pars adheſit opinioni Egidij. Secundo ergo ſuppoſito ꝙ reuocatoria locū non haberet: dubitabat̉ an pauper d̓beat preferri iohannino ⁊ per maiorē partem dicebatur ꝙ ſic: propter clauſulā anteferri oībus qui alicuius auctoritate ex pectant ⁊ ſic illi qui expectat prebendam auctoritate iohannis. Sed. d. Eg. tenuit ꝙ non debeat prefer ri: qꝛ illa clauſula anteferri cū non obſtantia ſibi iun cta: refert ſe tantū ad totalit̓ expectantes: non aūt ad illos expectātes quibus ē a papa canonicatus colla tus. nā ſi papa hoc uoluiſſet de eo mentionē feciſſet ꝓut dicit̉ in decre. ad audientiā extra de decimis ⁊ de tranſ. epiſ. c. īter corporalia circa fi. C. d̓ cadu. tol. .l. unica.§. ſin aūt ad deficientis. ⁊ facit pro hoc de p̄ben. c. ſi clericus.§. uerū uel. vj. ⁊ huic adheſit Frat̉ de amel̓. per iura p̄dicta. ⁊ qꝛ clauſula anteferri uide tur exorbitare a iure cōi. ⁊ ſic ultra terminos non dꝫ extendi ut de re. iur̄ in. vj. uel. c. que a iure ⁊ de fil. pre ſbi. c. qui. ⁊ ad hec. ff. de re. iuris. l. quedā cōtra. ⁊. ff. d̓ ꝯſti. prin. l. i. circa fi. cū ſi. ⁊ facit ꝙ noͣ. per Archi. de preben. c. cui de non. ſuper uerbo ꝓuideri. Die mercurij. .xviij. eiuſdē menſis: pro poſitū fuit dubiū tale ꝑ B. de non. Quidā impetrauerat gratiam ſub hac forma in effectu. papa.n. ſic dixerat canonicatū talis eccl̓ie tibi ꝯferimus prebendā uero ⁊ preſtimonia ac p̄ſtimoniales portiones cedentiū uel decedentiuꝫ: ſi que uacāt ad preſens eodē modo tibi ꝯferimus: alio quin reſeruamus tibi cū uacauerint ꝯferenduꝫ. poſtea ꝯtingit prebendā quandā ⁊ preſtimonia ac pre ſtimonialē portionem per priuationē unius uacare. Ex iſtis terminis reſultabit ardua queſtio. An huiuſmodi p̄benda ſic uacans ueniat ſub gratia ſupra dicta. Et maior ꝑs tenuit ꝙ non. qꝛ tn̄ prouiſuꝫ ſibi uideat̉ in caſus duos ſpecifice: nec de alijs mentio habeat̉: per ꝯſequens ad eos caſus de quibus nul la facta ē mentio: non eſt gratia extēdenda. ergo nec ad caſum priuatiōis. maxime cū gratia ſit ambitioſa. ut ar. de p̄ben. c. quanuis ⁊. c. is cui. c. non pōt non. ⁊ de fi. p̄ſ. c. i. ⁊. ij. uel. vj. ⁊ arguebat̉ ex. l. ff. ſo. ma. l. ſi cur dotē in prin. ⁊. ff. de uer. obli. l. ex ea ꝑte.§. inſula. ⁊ fa cit ad hoc. ff. de li. ⁊ poſt. l. cōmodiſſime. ij. rn̄ſo cū ſi. Itē adducebat̉ pro rōe id ꝙͣ per Io. in decretiſno tat̉.ſ. ꝙ in ſolis illis caſibus ciuilis mors equiperat̉ morti naturali ubi hoc in iure cautū inueniet̉ ut nō. .xxvj. q. i. c. placuit ī ult. glo. ⁊ idem no. per Io. an. de reſcrip. c. ſuſcepit in glo. cū ergo in hoc caſu non repe riat̉ expreſſum in iure. ꝙ caſus priuatiōis equiperet̉ morti: nec nos equiperare debemus. allegabat̉. ff. de ſo. ma. l. ſi uero.§. de uiro. ff. de publi. l. de pretio cum ſi. ꝯtra predictam tn̄ opinionē faciunt iura multa ui pꝫ. ff. pro ſo. l. actoreꝫ.§. publicatione. ff. de bo. poſ. ꝯͣ ta. l. i. ī fi. ff. de bo. li. ſi neceſſe.§. ſi d̓portatus. ff. ad tre bel. l. mulier. i. ⁊. ij. Ro. ⁊. ff. de do. intͣ ui. ⁊ uxo. l. ſed ſi mors. ij. ℟. ⁊. C. de iſti. ⁊ ſub. ſub cō. fa. l. iij. que. īcipit ſi mater: Sed ad oīa iſta iura pōt rn̄deri per gloſaꝫ predictaꝫ in. c. placuit. Et ꝓ prima opinione benefa cit ꝙ noͣ. Io. an. de p̄ben. c. quāuis tibi nuꝑ in glo. ſuꝑ uerbo decedentiuꝫ ibi: ſed quid dices ⁊c̄. ⁊ bene facit. e. li. de reſcrip. c. ſuſceptum. i. ⁊. ij. ℟n. ⁊ ꝙ ibi no. d̓ hac materia etiā ibi no. per Archi. ⁊ per Io. mo. de ſup. neg. prele. c. ſi quis epiſcopus ꝑ Goſ. ⁊ Hoſde conuerẜ. coniugato. c. cum ſis: ⁊ ibidem poſt eos in nouella per Io. an. Itē per Dinū in p̄dicto.§. ī inſulaꝫ ⁊ per Cy. per peti. C. de ep̄i. ⁊ cle. l. deo nobis uerum in caſu ꝓpoſito dominꝰ Eg. tenebat ꝙ illa limitatio cedentiū uel deceden. n̄ habebat ad p̄bēdā referri. uidetur eniꝫ ꝓpter p̄ſtimonia ⁊ preſtimonia les portiones tantū adhibita. quia huiuſmodi clau ſulā cōſueuit papa apponere ad preſtimonia ⁊c̄. non autem cū ſimpliciter ꝓuidꝫ de p̄benda. ad cōmunē enim uerbi intelligentiaꝫ in dubio recurrendū ē: et uerba debent ad illum ſenſuꝫ reduci: quem uerba re cte ītelligētibus generarēt. extra de ſpō. c. ex litteris in fi. ⁊ in dubio interpretatio eſt faciēda ſecūdū illd̓ qd̓ ꝯſueuit accedere. xxviij. di. c. de ſi racuſane. ⁊ con ſuetudo loquendi diſponētis debet attēdi ut. ff. d̓. le. .i. l. ſeruꝰ prelium.§. fi. ⁊. ff. d̓ le. iij. l. nūmis ⁊. ff. de ſuꝑ pellec. l. labeo. v̓. nō enim ⁊c̄. Et ad h̓ etiā dicebat. .d. Egi. ſe moueri ex eo potiſſime ꝙ huiuſmodi expectanti ꝓuiſum iam fuerat de canonicatu ꝑ papā: ⁊ ſimpliciter nulla modificatione adiecta. ⁊ ſic cum ſine p̄benda eſſe non debeat. ⁊ p̄benda ſit cōſequens ad canonicatū: dicebat ꝙ etiā p̄benda ſub eadē ſim plicitate ⁊ puritate ſine alia modificatiōe deberetur ar. de p̄ben. c. ſi clericus.§. uerū ⁊ de off. dele. c. ſi ſuꝑ l̓. vj. hoc idē dicebat. do. P. fran. corroborauit per duas ratiōes una erat. quia id tacite uidet̉ in diſpo ſitionē uel conuētiōeꝫ uenire: ꝙ eſt fieri conſuetū: ut no. per glo. ff. de leg. cōmiſſ. l. ſi fundus. ij.§. in legeꝫ ⁊ uidet̉ ibi ꝓbare textus in fi. melius facit. ff. de edi. edic. l. ꝙ ſi nolit.§. quia aſſidua. ipſe uero allegauit ff. de aqua plu. arc. l. ſi prius.§. placuit. alias. incipirecte. alia ratio fuit. quia ſalua ratione recti ẜmonis ⁊c̄. ut. ff. de au. ⁊ ar. le. l. plautius in fi. ſed modicū uidetur facere: niſi attendatur conſuetudo ſcribendi in litteris gratioſis: de qua conſuetudine ſuperius tan gitur unde ſuperaddit hanc eandem parteꝫ firman do primo regulā iuris. Quotiēs enim idem ſermo duas ſignificatiōes exprimit: ea potiſſime accipiēda eſt que rei gerēde aptior ē: ut habetur ad litterā. ff. d̓ re. iu. l. quot̄. idē ſermo ⁊ accidit. ff. d̓ re. du. l. quot̄. el. ij. ⁊. l. ubi. ī fi. cū ergo p̄ſuppoſita illa adiectio cedentiū uel deceden̄. aptius referatur ẜm ſtilū ſcribētꝭ ad p̄ſtimonia ⁊ p̄ſtimoniales portiones dūtaxat: ꝑ cōſequens huiuſmodi ſignificatiōeꝫ preualere: opor tet ut ſic referri non habeat ad p̄bendā. Secundo ꝓbatur per ratōeꝫ excluſiuā obiectus ꝓ parte con traria facientis: lꝫ.n. dictio repetitiua ut. ⁊ que hic po nit̉. l. iteꝫ. ff. d̓ pe. hr̄. l. hoc āpliꝰ ſeu alia ſil̓ repetat: qd̓ ⁊ modos ſeu etiā qualitates: ut de monaſillaba: ⁊ pꝫ ff. de fun. inſtruc. l. ſie.§. gaio. ff. de in lite iu. l. in repetenduꝫ. ff. de le. iij. l. de hoc amplius. e. ti. l. ſi tibi pure .ff. de ꝯdi. ⁊ de. l. auia. ⁊ hoc ſiue a parte ante ſiue a ꝑ te poſt qualitas apponat̉. ut pꝫ in dicta. l. ſi per ī prī. ⁊. ff. de re. dub. l. fi. cū ſi. tamen qd̓ ſupra dicitur de dictione repetitiua ⁊ de ipſius uirtute hꝫ locū quando alia rō non pōt aſſignari quando duo iungantur ea dē copula mediante: nā tunc copulatiua coniunctio : uel cū: inducit repetitionē cōditionis: ſecus ſi alia rō coniunctionis ualeat aſſignari: puta ratio neceſſi tudinis: uel ꝯſanguinitatis: uel alia ſimilis: ut hec qꝛ preſtimonia ⁊ p̄ſtimoniales portiones accedant quo dammodo ad prebendā: ⁊ ſic copulatiua hic uidetur apponi: non ad ꝯiungendam qualitatē: ſed ad ac ceſſionis ꝯſequentiam demonſtrandā: ut hͦ uerba in ſil̓i habentur. ff. de con. ⁊ demon. l. iulius paulus. ci. ca fi. ibi. ⁊ illā coniunctionē ⁊c̄. ⁊ notatur per glo. or dinariā. e. ti. l. auia in glo. ſuꝑ uerbo repetitā. hec ſunt que tacta fuerunt circa dubiū proximū ſupra tactuꝫ. Eodem die Per. F. propoſitū eſt primo dubiū. An ualeat īſtru mentū in quo non apparet de loco īſtrumenti ꝯfecti: ⁊ ꝑ Eg. dicebatur ꝙ Archi. no. xij. q. ij. cuꝫ redē ptor circa fi. ſuper uerbo romana: ꝙ eo nō obſtante ualet: ſed certe magis uidetur ꝯtrarium teneri: ⁊ ex preſſiſſimus textus uidet̉ pro ꝯtrario in. c. abbate ſa ne de re iud. li. vj.§. p. v̓. ex hijs ibi ꝓpter ⁊c̄. ⁊ ibi ⁊ ſi ne quibus ⁊c̄. ⁊ ſatis textus extra de ꝓba. quoniā cō tra ſalſam ⁊ in aut̓. qui. mo. na. et. le.§. quātū col. vi. ⁊ notat glo. C. de ꝯtra. ⁊ ꝯmit. l. optimā ſuper uerbo ī ipſo die ⁊ de tabul. l. generali li. x. ⁊ ꝑ Io. and. in di cto. c. abbate ſane ſuꝑ uerbo cenſet̉ ⁊ de re. iuris in fi. li. vj. ⁊ hec pars tenebat̉ per maiorē partem īmo per oēs preter dictū. d. Eg. ⁊ ideꝫ tenetur in Specul. de inſtr. exhi.§. porro alias incipit inſtr̄m. v̓. qd̓ ſi locus. Secundū dubiū erat articuli pꝰ ꝯcl̓onē in cā no tariꝰ compareat coraꝫ iudice ⁊ recognoſcat huiuſmodi inſtrumētuꝫ: ī quo eſt loci defectus: ⁊ fateatur de loco ubi cōfectum eſt inſtrumētum: ⁊ addat etiā locum emēdati dicens ſe omiſiſſe ꝑ errorē: an recō ualeſcat uigore inſtrumēti: et iudex ſecundū ip̄m poteſt ꝓcedere. et tenebat. d. Eg. ꝙ ſic: aliquādo tamē ualebant diſtinguere an eſſet pars aduerſa ad hoc uocata ⁊ tunc ſic. an non. ſed omnes ꝯcordabant ꝙ niſi pars aduerſa renuntiauerat liti ⁊ actioni: ſi quā haberet nō oportebat eam uocari. Tertium dubium Erat propoſitū ꝑ eundē. An is qui in libello deduxit aduerſariū ſe īquietaſſe: circa poſſeſſionem certi beneficij: ſatis fundet intētionem ſuam ſi ꝓbat aduerſariū appellaſſe a collatione: ⁊ ab inductione ⁊ tenebat. d. Eg. ꝙ ſic: per illa que notā tur per compoſtell̓. extra de elec. c. ſtatuimus ſuper uerbo impugnat. et ē circa prī. ca. vi. ⁊ de reſcrip. c. mandat. per eundē in tertia glo. ſuper uerbo ꝓſequi. v̓. ſed nunquid: ⁊ de hoc ſupra ī ſecūdo folio.i. colū. ibi ſecunda pars et cetera. Eodem die Propoſitū fuit per d. Eg. dubium tale. libello dato ꝓparte actoris in cauſa beneficiali: iudex uult compel lere alteram partē iurare de calumnia ad petitionem agentis: qui ē paratus iurare. pars auteꝫ aduer ſa ſe excuſat ⁊ petit primo ſibi decerni copiam proceſ ſus: ut ſic poſſit uidere an defendere debeat: an non. querebat̉ an iuſte allegabat ⁊ uidebat̉ maiori parti ꝙ iuſte. quia ſic ſciretur an ſecure poſſet iurare an n̄. et idem finaliter tenebat dominꝰ Egidius. ex equi tate ar. ff. de eden. l. i. circa prin. cū ſi. dicebat tamē iu dicem poſſe de rigore partē compellere ad iurandū. ſed alia pars magis eſt conſona equitati. Die ueneris .xx. eiuſdē menſis propoſi tū extitit per dn̄m Alanū: ⁊ expoſitū factum tale. Quidā impetrauerat gratiā ſuꝑ primo beneficio uacaturo ī certo loco: ⁊ ſecū ob tinuit diſpenſari ſuꝑ minoritate iuncta hac clauſula: cū nobis ip̄m. xx. annorum exiſtere aſſeratur. non tn̄ erat directe ⁊ īmediate cuꝫ eo diſpenſatum per ip̄m. ſed mandabat̉ quibuſdā ut per duos: uel unum eoꝝ diſpenſaretur cū eo ſuꝑ etatē: ſed unus alius illoruꝫ diſpenſauit ſecundū omnem uim formaꝫ ⁊ effectum litteraruꝫ ꝯmiſſionis ſue: non tn̄ continebatur in litteris diſpenſationis ꝙ inquiſitioneꝫ aliquam fecerit ꝯmiſſarius ſuper dicta etate. xxx. annoruꝫ: dubitabat̉ an eſſet ſecū legitime diſpenſatū ⁊ tenebatur ꝙ ſic ꝑ Eg. ⁊ oēs: ⁊ hoc propter illā clauſulam ſecundū om nem uim ⁊c̄. qꝛ delegatus ſatiſfeciſſe uidet̉ forme ſibi mandate: cuꝫ in illa nulla ꝯditio ſit appoſita: lꝫ inſer ta fuerit illa clauſula cū nobis ⁊c̄. de qua ſupra eſt fa cta mentio: cū ergo ſit ſatiſfactū intentioni mandan tis ſecundū formam uerborū uidetur ſatiſfacere arqꝛ ultra uerba diſponentis nō debemus intellectum extendere. niſi aliud appareret de ītentione loquentꝭ ff. de le. iij. l. non al̓r de ſuppel. lega. l. labeo. ff. de exerci. l. i.§. ſi nauem uer. in re igitur dubia. Eodem die Propoſitum extitit per. d. Ray. De duobus impetrā tibus: quorum unus impetrauerat proximā uacatu ram: alius impetrauit uacante medio loco ſeu eandem eccleſiam ⁊ ſuper huiuſmodi cauſa erat ītrodu cta in curia. per partem autē impetrātis uacaturaꝫ dantur contra aduerſariū certi obiectus: ⁊ ecōuerſo per aduerſariū contra ipſum: per primam enim dat̉ ꝙ appellatio impetrātis uacantē quam interpoſuit a ꝓuiſione alterius: non debebat procedere quia in ea non erat ſeruata forma de conſti. c. ut circa: ex ad uerſo obiciebat̉ ꝙ impetrās uacaturā ad illam uacantem non debet admitti: quia uacare uidebat̉ ī curia ꝓ eo ꝙ ille qui eam ultimo tenuit fuerat capellanus pape. ⁊ ſic uidebatur cadere in reſeruationem Clementis: quia beneficia capellanorū fuerant reſeruata: ſed primus hoc uidebat̉ excludere dicendo ꝙ dictus capellanus erat capellania priuatus ante mortem ipſius: Item ſecundus dedit obiectum ꝙ pirmus cōſumpſerat gratiā ſuam pro eo ꝙ ea pēdē te aliud beneficiuꝫ: qd̓ ſub gratia ſua cadebat acceptauerat. ¶ Ex his oriūt̉ tres opiniones. primo an obiectus appellationis ꝓcedat. Et dicebat̉ ꝙ obie tus nō ꝓcedebat: quia a proceſſu cōditionali fuerat appellatum ⁊ uocata ꝑte exceptionibus datis ꝑ eam ⁊ non admiſſis: ⁊ ſic appellatio erat iudicialis unde non habet locum cōſtitutio ut circa: patet de elec. c. conſtitutio. li. vi. ¶ Secūdo dubitabat̉ an beneficium uacans de quo p̄mittit̉ uideat̉ uacare ī curia. Et allegabatur ꝙ uidetur uacare in curia quia tempore reſeruationis capellanus erat ⁊ ſic illud tē pus debebat attēdi ar. de reſcrip. c. ſi eo tēpore li. vj. ⁊ de p̄ben. c. eum cui eodē libro: maxime cuꝫ in reſeruatione dicatur capellanorū noſtrorū ⁊c̄. ⁊ ſic illa v̓ ba uidentur preſens tp̄s reſpicere ut. ff. de le. iij. l. uxo rē.§. teſtamento ⁊. ff. de auro ⁊ ar. le. l. ſi ita eſſet ⁊. e. ti. l. modico in prin. cuꝫ ſi. ſed in ꝯtrarium allegabat̉ qꝛ mutata erat ante morteꝫ ſuam ꝯditio: ⁊ eſſe deſie rit capellanus: ⁊ ſic. deficiēte qualitate uidebatur ꝙ deficere debebat reſeruationis effectus ar. ff. de le. iij. .l. item legato.§. ſi ux. ⁊. ff. de au. ⁊ ar. le. l. qui tibi ⁊. l. uxor. ⁊ facit. ff. de fideicō. li. l. ſtichus.§. ſtichus ſeruus meus: ubi adiectio qualitatis manifeſte ꝯditioneꝫ fa cit: ⁊ huic parti adheſit. d. Eg. ꝓ eo potiſſime ꝙ ī re ſeruatoria ſint reſeruata beneficia capellanorū dece dentiū uel cedentium. Cū igitur uerum ſit dictuꝫ ca pellanū ante mortem priuatuꝫ capellania fuiſſe: per ꝯſequens non pōt dici ipſum capellanū deceſſiſſe: ſic qꝫ beneficiū uacaſſe in curia non uidet̉: ⁊ facit beneff. de le. ij. l. peculiū. ij. Ro. ⁊. ff. de le. iij. l. textoribus a ꝯͣrio ſenſu cū ſi. ¶ Tertio querebatur an dictus ob iectus de acceptatiōe alterius beneficij recipi debeat ad finē: ꝙ uideatur gratia eſſe ꝯſumpta: Et tenebat̉ ꝑ maiorē partem auditorū ꝙ talis acceptatio facta pendente gratia ſit ꝯſumpti. cum beneficiū ſe non ꝯ patiatur cū alio uigore gratie ar. de reſcrip. c. gratie in clemen. ⁊ de preben. c. ſi pauper li. vj. in glo. ⁊ uide quod ibi notant doc. Eodem die Per. d. Adomarū fuit ꝓpoſitū tale factuꝫ. Quidam īpetrauerat proximaꝫ uacaturam ſpectantē ad colla tionē preſen. ſeu quanuis aliam diſpoſitionē certi ab batis. poſtea uacat unū beneficium ſpectans ad ꝓui ſioneꝫ eiuſdē ſeu preſentationē: de quo ſic uacante alteri ꝓuideretur de uoluntate abbatis: uel per ipſum ſed pro expectante a prouiſione huiuſmodi ad ſedeꝫ apoſtolicam appellatur. ⁊ cauſa committitur auditori coram quo datur articulando contra expectan tem ꝙ ſolum: illud ſolum beneficium ſpectat ad col lationem preſentatio. ſeu ꝓuiſionem dicti abbatis. pro parte uero. dicti expectantis datur: ꝙ eſt quedam alia eccleſia pertinens ad eundem abbatem: ad cuius curam ideꝫ abbas. cōſueuit ſingulis annis preſentare quendaꝫ capellanum Epiſcopo. Item ꝙ epiſcopus ſingulis annis habuit capellanū unū: uel alium ad dictam p̄ſentationē recipere. ⁊ ſibi curā cō mittere ī eadeꝫ eccleſia. ¶ Ex his querebat̉ de duo bus ad effectū pertinētie articuloruꝫ: primo an gratia extēdat̉ ad illum qui unicum beneficiū habet cō ferre: uel ad ipſum p̄ſentare. Et tenebat̉ ꝙ non ꝓut nōt Archi. extra de prebē. c. ſi pro clericis pauꝑibꝰ ſuper uerbo ꝓuideas. ⁊ per Io. mo. de regu. iur. c. ī generali. Sed ille gloſe uident̉ loqui ī forma paupe rū. tu tamen dicas idem in forma gratie ſpecialis. ut no. Io. an. in cle. de p̄ben. c. i. ſuper uerbo īcerta et facit. ff. de offi. p̄ſi. l. illicitas.§. neqꝫ ¶ Secūdo dubitatur an ſuppoſito ꝙ dictus articulus de capellania eſſet ꝓbatus: releuaret. hoc eſt an talis capellania ꝓbeneficio ꝑpetuo habeat̉: ut ſic faciat aliud benefici um: de quo p̄tangitur ad gratiam ꝑtinere: ⁊ tenebat̉ per dominum Egi. ꝙ debuit reputari ꝑpetuum et reputabat eſſe textū de capel. mo. c. i. li. vi. ⁊ īcipit p̄ſbit. ⁊ facit qd̓ habet̉. e. ti. c. i. in antiqua. et adeo hoc tenebat ꝙ conſuetudo uel ſtatutū cōtrarium nō ob ſtaret. ar. dicti. c. i. li. vi. ⁊ hoc tenebant omnes preter duo. dominus enim Bene. dicebat ꝙ dicta decretalis p̄ſbiter non uidebat̉ poſſe uēdicare ſibi locum in caſu iſto: cū hic capellanus annis ſingulis p̄ſenter ⁊ recipiatur: et ſic nō uidet̉ eſſe ꝑpetuus. decretalis autem p̄ſbiteri loquit̉ in caſu cum debent eſſe perpe tui ex intētione putātis et īſtituētis. ⁊ hoc idē tene bat. F. a. extra de p̄bē. c. fi. de deci. c. ex ml̓tiplici. ⁊ de reſcrip. c. ſuſceptum li. vi. in quibus apparet ꝙ attēdi debet intentio diſponentis. ⁊ facit. C. de lib. pret. uel exhere. l. iij. ff. de adimē. leg. l. iij.§. ꝯditio ⁊ de ſuppel lectili le. l. labeo: maxime cuꝫ cura uideat̉ hic eſſe cō miſſa tanquā miniſteriū ſimplex: non autem cū iuriſ ditione prout al̓ dicitur dari cura ut patet extra de elec. c. duduꝫ. Rachoni. v̓. ſed tamen ī iure. ⁊ ad hoc de off. ordi. c. cuꝫ ab eccleſiarum. ⁊ li. vi. de preben. c. ſuper eo in glo. ii. per Io. an. Eodem die. Per dominū Egi. propoſitum fuerat factū tale. Tri bus contēdentibꝰ ſuper quodā beneficio uno apoſtolico ⁊ alijs duobus. apoſtolicus libellabat cōtra utrūqꝫ. ſed alter non poſſidebat tēpore litis cōteſta te: ſed poſtea in cōcluſione: uel poſt: facta eſt fides iudici ꝙ poſſidet. an contra ipſuꝫ poſſit ferri ſentētia. poſito ꝙ lit̓ cō. tempore minime poſſediſſet: Et tenebatur per omnes ꝙ ſic per. l. ff. de rei uen. l. ſin au tem.§. i. ⁊ de pri. cred. l. queſitum ⁊. ff. ad exhi. l. tigni. .§. ſi quis in prin. Deinde ſecūdo querebat̉ an ſi ꝓcurator factus dominus litis compareat. ⁊ ſuſcipiat cauſam ⁊ poſtea ſe retrahit ⁊ deſiſtit an poſſit ꝓcedi faciēdo citatiōes ꝑ audiētiā. ⁊ diſtīguebat̉. qꝛ aūt ꝓcurator erat preſens ī curia. ⁊ tūc nō ſufficiebat cita tionem fieri per audientiā: aut nō erat preſens. ⁊ tūc non debet ſufficere īmo ille procurator continue debꝫ citari. ⁊ fac̄ ꝙ notat Archid. de elec. c. i. ſuper uer bo ſicut de iure li. vj. Die martis xxv. dominus Durandus ꝓpoſuit factuꝫ tale. Quidā martinus impetrauit gratiaꝫ ad beneficiū ꝓx. uaca turum in ciuitate uel dioceſi dauracen̄. poſtea quidā Adulphus. qui rector fuerat cuiuſdaꝫ eccleſie ſancti Iacobi in eadē dioceſi ualentis annuatim. cccc. libr. turon̄. paruoꝝ dum graui īfirmitate que idropoſis dicit̉: adeo fortiter laboraret: ꝙ de uita deſperaret̉ ipſius: eandem eccleſiam cū quodā alio beneficio in alia dioceſi qd̓ beneficiū valebat ultra. xx. lib. turo. nen̄ ꝑmutauit: demum infra. x. uel. xij. dies a tēpore dicte ꝑmutatōis ex ipſa īfirmitate p̄dicta mortuus eſt: uigore autem ꝑmutationis cuiuſdā ordinarius fecerat proceſſus monitiōes: ⁊ ſentētias fulminauit. cōtra huiuſmodi expectantē. ſ. B. qui dictā eccleſiā ex cauſa permutationis precepit: quo ad eandē aliqualit̓ moleſtaret: a quibus ꝓceſſibuſidē expectans ad ſedē ap. appellauit. tādeꝫ ītroducta in curia expectās dat obiectum ꝯtra ordinariū ꝙ permutatio fuit fraudulenta ⁊ in fraudem ipſius expectantis facta: ⁊ ad probandū fraudem dat̉ mam ſupradictam Querebat̉ igitur de duobus. primo an predicta ſufficiant ad fraudem probandum: ⁊ ad hoc ꝙ permutatio cenſeat̉ inualida. ¶ Secundo an appellās admittat̉ ad dandum obiectū de permutatione frau dulenta: cū illuꝫ non expreſſerit in appellatione. ⁊ ſic non uidet̉ ſeruata forma decretalis ut circa de elec. Et ante oīa dicebatur ad ſecundū dubiuꝫ per domi num Egi. ꝙ nō oportebat ſeruari formā conſtitutō nis ut circa duplici rōe. prima qꝛ non eſt appellatuꝫ a ꝓuiſione: ſeu aꝓceſſibus ⁊ ſic non habet locum ut pꝫ ī. c. ut circa de electi. ⁊. e. ti. c. ꝯſtitutio li. vj. nec ob. ꝙ ſaltē occaſiōe prouiſionis extitit appellatū: qꝛ hoc non ſufficit: quo ad ſatiſfaciendū uerbis ꝯſtitutiōis predicte īmo ad hoc ꝙ habeat locū oportet ꝙ dire cte appellet̉ a prouiſione: electione uel poſtulatione ut ibi pꝫ. nec obſtat decretalis cām electionis in cle. qꝛ illa loquitur in ſuo cāu quo ad mam. c. ſtatuimus de electione li. vj. illa.n. loquitur quo ad artationeꝫ ueniendi ⁊ proſequendi cām in curia: illa uero ut cir ca quo ad formā appellandi ut ibi pꝫ. Secunda rō qꝛ poſito ꝙ a ꝓuiſione appellatuꝫ fuiſſet: tamen iſte obiectus eſt admittendus lꝫ non ſit in appellatione exp̄ſſus. qꝛ iſte obiectus directe fundat ius obicien tis. nā non poſſet ius ſuuꝫ fundari: niſi dicta eccleſia uacaret per mortē Adulphi. cū ipſam tanquā uacan tem ꝑ eius mortē petebat uacare. aut per mortem il lius non poterat niſi enumeraret̉ effectus permuta tionis: ⁊ ſic ipſe obiectus ius obicientis uidet̉ reſpicere directe. qd̓ ſatis poteſt ex hoc liquere. qꝛ etiaꝫ ſi is qui ex ꝑmutatione obtinuit: iā eſſet poſt litem ꝯte ſtatā mortuus: tn̄ expectans haberet probare eccleſi am uacauiſſe ꝑ mortem Adulphi. qd̓ eſſe non poſſet: niſi ꝑmutatio non teneret. Sed obſtare uidetur qd̓ notat Archi.ſ. ꝙ etiā ſi obiectus informā uel in perſonā augeat ius opponentis perſone: tamen locū debet habere decre. ut circa: prout notat per eundeꝫ Archi. d̓ elec. c. ut circa ſuper uerbo ſe opponunt ⁊ Io. mo. in prin. eiuſdē. c. Sed reſponde ꝙ ibi loquit̉ de obiectu qui principal̓r datur ad aduerſariū exclu dendū: puta qꝛ dico aliquos electores non preſtare electo ſuffragiū: qꝛ ſunt criminoſi. licet enim ius opponentis aliqualiter augeatur: nō tamen ex hoc ipſi us opponentis ius in aliqua ꝑte fundat̉. nec exinde ꝓbatur: ſecus ī iſto obiectū excluſiuū nō fundatiuū iuris opponētis ut ibi ⁊ illū qui eſt excluſiuus iuris partis cui obicit̉ ⁊c. fundatiuus iuris opponētis ꝑſone ut hic. Secundo dicebat̉ ad primū dubiū uide licet an ꝓpoſiti articuli ſuper ꝑmutatione fraudulenta concepti: ut ſuperius tangit̉: ſufficient ad frau dem ꝓbandū: tenebat̉ enim per eundē dominū Eg. ꝙ ſic. c. decre. ſi te p̄bendā de renunc. li. vi. ⁊ in p̄miſ ſis omnis tam dominus Ol. ꝙͣ alij. concordabāt. Eodem die Per dominum. P. talis. erat propoſituꝫ factum tale. Quidam ſeruientes ⁊ officiales cuiuſdam abbatis cōꝑunt quendā clericum tranſeuntē: qui erat de ua rijs criminalibus diffamatus. ⁊ ipſum uigore temporalis iuriſditionis: quam idem abbas ī eodē diſtrictū habebat carceri manciparūt: requiſiuerūt ta men officiales epiſcopi loci: ut ipſum reciperēt. qui tamen eum recipere nō curarūt: ⁊ demū dictus clericus emācipatꝰ de carcere finaliter orta cōtentiōe ſuper hoc: inter epiſcopū et abbatem: Ep̄us monaſterium ſuppoſuit īterducto: qd̓ uidens abbas miſit ad curiam ⁊ impetrauit certū executorē: qui de iniu ſtitia interdicti cognoſceret: ⁊ ſi dictaret ratio reuocaret: qui executor ſecundū formā mandati īterdictum ſuſpendit ⁊ ab huiuſmodi ſuſpenſiōe ꝓ ꝑte ep̄i extitit appellatū: Cauſa uero appellationis deducta in curia utraqꝫ pars libellauit.ſ. Epiſcopus ſuꝑ grauamīe ⁊ appellatiōe. ⁊ pars abbatis.ſ. appellata ſuꝑ principali: et ſuꝑ iuſticia ſuſpēſionis īterdicti: Eadē uero pars appellata uoluit ꝙ ſimul cognoſceretur ſuper ſuo libello. ⁊ ſuper libello etiā appellātis. pars auteꝫ appellās uoluit ꝙ primo de appellatiōe cognoſceret̉: ⁊ de grauamīe.i. de iniuſticia ſuſpēſionis interdicti. Querebatur igit̉ quis eorum eſſet po tius audiēdꝰ. Et dicebat dominus Eg. ꝙ ep̄s erat potius audiendus. quia quandocunqꝫ al̓ pars appellata poſſit petere: ꝙ omiſſo appellationis articulo ꝓcedatur in negocio principali īuito etiā appellato. ut tꝫ archi. de ap. c. cordi nobis.§. poſt hec ⁊ Inno. de ap. c. ut debitꝭ in glo. plus dicimus circa fi. ⁊ Hoſti. id in glo. ſed ꝯtra tamen hoc dicebat idem Eg. non debere appellato ꝯcedi niſi ubi nō appare ret grauamen aliquod reparandū: unde ſi grauamē ſupereſſet ꝙ nundū eſſet ſeruatū primo debet de ap pellatione cognoſci ut in caſu ꝓpoſito: qꝛ grauami na ꝓpter que fuerat appellatū reuocata nunduꝫ fue rant. ⁊ ſic epiſcopus debebat audiri. ⁊ ꝓ ſe adducebat nota Inno. de elec. c. ſtatuimus in glo. ſuꝑ uerbo appellari.§. ſi autē cauſa appellans ⁊ ſibi adhere bant oēs preter Ol. ⁊. F. dominus uero Ol. dicebat ꝙ pro celeriori expeditione cāe appellatus erat potius audiendus: ut ſuper utroqꝫ ſimul cognoſcatur ar. de do. ⁊ contu. c. finem ⁊. C. de agrico. ⁊ cenſi. .l. litibus de reſtitu. ſpolia. c. frequens circa princi. li. .vj. ⁊ hoc tenebat per id ꝙ notat Inno. extra de ap. .c. interpoſita in glo. ſuper uerbo probatuꝫ circa pri. Sed. f. diſtinxit utrum eſſet tale grauamen reꝑādū: ꝙ eſſet ſeꝑandum a negocio principali: puta excom municatio uel cōdemnatio expen. uel ſimile. ⁊ tunc poſſet ꝓcedere ratio domini Egi. an eſſet ideꝫ cū negocio principali: ut hoc quia per appellationē pe titur reuocari ſuſpenſio interdicti ⁊ per appellatum petitur ꝓnunciari eam iuſtam fuiſſe ⁊ tunc ut dixit .d. Ol. ſeruanda eſſet glo. Inno. in. c. interpoſita. Et hanc diſtinctioneꝫ innuit expreſſe Compoſil̓. ī dicta decre. ſtatuimus in. v̓. ſi autem predicto. Die mercuri xxvj. ꝓpoſuit dominus Bn̄. de non. tale dubiū. Iudex dederat terminū ad ponēdum. ⁊ articulādū in quo termino nihil erat datum pro poſitionibus ul̓ articulis: demum etiā ille cui terminus erat datꝰ pe tijt de nouo ſe admitti ad ponendum non obſtāte la pſu termini querebatur an debeant admitti ⁊ quali ter: an per uiam reſtitutionis in integrum: an modo iuris. ⁊ dabatur ⁊ dicebatur tutius eſſe ꝑuiam reſti tutionis hoc fieri: quia terminus erat ꝑemptorius quem non licet tranſgredi: de ordine iuris ut. ff. de iudi. l. in peremptorio. l. ⁊ poſt edictum. et facit bene ad hanc parteꝫ quaſi in terminis extra de re. ininte grū. c. corā: ⁊ ad hoc benefacit ꝙ ſic oporteat fieri id ꝙ nō. in ſpe. de poſ.§. quarto. v̓. ſed ⁊ ſi ante ⁊ de dilat̉.§. nunc uidenduꝫ. v̓. Item ꝙ ſi datus libellus. ⁊ de edi. inſtru.§. nūc dicamus. v̓. licet aūt ⁊ facit benetextus. C. de īge. ma. l. diffamari qui ac. nō poſ. l. ſi ea ff. de op. l. mancipiorū. Sed tn̄ uidetur ꝙ poſſit mit ti peremptoriū pluries ut nō. in ſpe. de cita.§. uiſo. v̓. iteꝫ peremptoriū. Sed tn̄ non cogitur ibi no. nec eti am pōt in graue preiudiciū partis ar. dicte. l. manci piorū ⁊ eius ꝙ noͣ. per Io. an. extra de. v̓. ſi. c. ſepe.§. p. ſuꝑ uerbo non obſtante circa fi. glo. ⁊ clemen. ⁊ fa cit ad hoc id qd̓ habetur ⁊ notatur per glo. ⁊ doc. in. ris ciuilis. ff. de min. l. minori. xxv. an. omiſſam. Eodem die Per eundē dominum. B. proponebatur tale dubium. Quidā appellans a ſpoliatione ad curiaꝫ coram au ditore dato libellauit: tā in petitorio ꝙͣ in poſſeſſorio: tandē ſuſpenſum eſt petitoriū ⁊ proceſſum in poſ ſeſſorio. ꝓbata eſt poſſeſſio: ſed nō deiectio. Modo querebatur an ꝓ libellante poſſet ferri ſentētia quo ad reſtitutionē poſſeſſionis. ⁊ dicebatur per omnes quaſi ꝙ non. qꝛ non erat ꝓbata deiectio: ⁊ ſic nec di ci potuit ſpoliatus nec tanquā ſpoliatus dꝫ reſtitui. duo.n. ad hoc ſunt ꝓbanda.ſ. poſſeſſio ⁊ deiectū poſ ſidentē fuiſſe. ff. de ui ⁊ ui ar. l. i.§. interdictuꝫ ⁊ extra de reſti. ſpoli. c. cū ad ſedem cū ſi. Sed ꝑ. F. allegaba tur in ꝯtrarium canon reintegranda. iij. q. i. c. reinte granda. ⁊ qd̓ dicitur in dict. t. d̓ reſt. ſpol. c. ſepe. Sed ꝑ Egi. reſpondebatur ꝙ ille canon hic locū habere non potuit. qꝛ cum petitoriū ſuſpendit̉: hoc ſit ⁊ per mittitur in odium ſpoliantis: ut pꝫ in cle. de cā poſ. ⁊ ꝓprie. c. i. ibi ⁊ in ſpoliantis ⁊c̄. Ad illū ergo fineꝫ ſu ſpendit̉ tantum ut ꝯtra ſpoliantē ſuccurratur in poſ ſeſſorio ſpoliato. Cū igitur non appareat ſpoliatus ceſſat intentio: ⁊ cā tam conſtitutioneꝫ illam clemen tinā edentis quam etiā intentio petitoruꝫ ſuſpenden tis. ⁊ ſic ceſſante cā huiuſmodi ceſſabit effectus: ideo ut ꝓnuntiari non poſſit de reſtitutione fienda ar. de iure pa. l. adigere.§. quāuis. Et hanc rationem alij approbabant. Eodem die Per eundem propoſitum extitit tale factuꝫ. Quidam archidiaconus erat in curia interfectus poſt cuius morteꝫ: quidā nepos domini Card̓. de yſpania erat ad dictum archidiaconatū ꝓmotus. ꝓcurator demum fiſcalis camere domini pape uēdicauit fructus archidiaconatus eiuſdē: a quodaꝫ cardi. alio qui cū dicto mortui ſuꝑ archidiaconatu huiuſmodi contē debat: ⁊ ſuꝑ hoc cauſa erat cōmiſſa dn̄o A. Epiſco po Tuſculano. demū dictus nouus archidiaconus obtinuit cauſam ſuper eiſdē fructibus cōmitti domi no auditori predicto: uerū contra commiſſionem opponitur ꝙ lis pendet corā dicto domino Tuſcu lano: ⁊ ad actus iudiciales aliquos eſt ꝓceſſū ⁊ erat ante impetrationeꝫ cōmiſſionis predicto in qua nul la de huiuſmodi litꝭ dependentia mentio facta fuit ¶ Querit̉ ergo an commiſſio prefata ſubreptitia reputetur. Et dicebat̉ quaſi ꝑ omnes ꝙ d̓bebat ſub reptitia reputari. quia tacitū eſt de litis dependentia qd̓ ſi fuiſſet expreſſū nō fuiſſet facta cōmiſſio audito ri et ſic ſubreptitia deberet cenſeri ut in dicto. c. ſuꝑ litteris.§. inter alios. ij. Rn̄. immo ꝙ plus eſt etiam ſi papa conceſſiſſet: ex quo uenire poteſt graue preiuditiū parti aduerſe cuꝫ ſuper eadē re agat̉. Idem eſt iuris cēſende ut extra de reſcrip. c. ſignificāte. ar. ff. de excep. rei iudi. l. de eadē re ⁊ ar. qꝛ eadem rō debꝫ mouere delegatū: que ⁊ deleganteꝫ ut dicto. c. ſuper litteris in fi. Sed dn̄s Egidius tenebat contrariuꝫ: qꝛ non oīa tacita quibus expoſitis reſcriptuꝫ non fu iſſet obtentū reddunt reſcrip. ſubreptitiū ut pꝫ in ca ſu de litis ꝯteſ. c. ar. li. vj. in fi. Sꝫ ibi ideo qꝛ alias nl̓ lum haberet effectū: quod alias eſt ſtatutum de ꝑem ptorijs poſt litē conteſtataꝫ etiam uſqꝫ ad ſententiaꝫ proponendis: ut ibi notatur ꝑ Io. an. īmo etiā ſi ibi de replicatione mentioneꝫ feciſſet nihilominus litte ras habuiſſet ꝓ parte tn̄ iſta facit: qꝛ in huiuſmodi ꝯmiſſione ꝑſone contra quaꝫ ⁊ pro qua eſt ꝯmiſſio ī petrata ꝯprehenſe ſunt ī reſcripto. ⁊ ſic uidetur ꝙ re ſcriptū debeat procedere: ut pꝫ per ea que notat Cō poſtelanus de reſcriptis. c. ſuper litteris circa prin. ⁊ e. ti. c. ſignificante ī prin. Sed hoc non uidetur ꝓcedere qꝛ non derogat ſecundū reſcriptum primo niſi quo ad ꝑſonas in ſecundo expreſſas: ergo non preiudicat quo ad aliā cum qua corā primo delegato lis pendet. ſed ea que notant̉ per eundē Compoſtellanū de reſcriptis paſtoralis circa fi. ſuꝑ uerbo quibuſ dam aliū ibi. Si queras ⁊c̄. ⁊ etiaꝫ in prin. gloſe a cō trario ſenſu ⁊ facit bene ꝓ prima parte id quod nō. eo. ti. de reſcrip. c. mandatū in fi. ibi. ſed quod ſi plures de eadem ⁊c̄. Uacante Quadam eccleſia parrochi ali cōſueta regi ꝑ ſeculares a tanto tēpore cuius contrarij hominū memoria nō exiſtit patronus laicus ipſius eccleſie ad quē ius pa tronatus noſcitur pertinere: p̄ſentauit ad dictā eccleſiaꝫ ſuo epiſcopo quendā canonicū regularē: epiſco puꝫ ipſum admiſit ⁊ inſtituit in eccleſia ſupradicta: ip̄o ut prius remanēte canonico ⁊ in ſuo clauſtro reſidēte diſtributiones cottidianas ⁊ ꝑtem ꝓuētuum ipſum cōtingentem ut unus ex alijs canonicis. iure ſue religionis ⁊ clauſtralitatis ꝑcipiētis. uenit impe trans apoſtolicus ⁊ petit dictā eccleſiam tanquam de iure uacantē: Ad oſtendēdum ꝙ regularis īquā tum regularis remanens clauſtralis non poſſit aſſu mi ad eccleſiā ſecularem conſuetā regi per ſeculares no. per Io. an. in. c. quia regulares de ſupl̓. neg. p̄. in cle. ſuper uerbo ſeculares noͣ. etiā ibidem per paulū ſuper eodem uerbo Item no. per. P. ⁊ Ab. ī. c. ij. e. ti. in antiquis Item eſt textus de religioſis domi bus. c. inter quatuor. de regularibus. c. ſuper eo ī an antiquis. Item nōt Hoſt. in. c. poſſeſſiones. de rebꝰ eccl̓ie non alie. Iteꝫ uincit in. c. monachi de ſtatu re gu. in antiquis. Item qꝛ tunc ſequeret̉ ꝙ idē eſſet ſe cularis ⁊ regularis: qꝛ ex quo remanet ī clauſtro de bet uiuere ſecundū rituꝫ regulariū: ⁊ ex quo aſſumi tur ad eccl̓iam ſecularem debꝫ uiuere ⁊ officiare. ẜm ritū ſecularium ⁊ non regulariuꝫ: ⁊ quantum ad illa que nō. xvj. q. i. c. d̓ monachis ⁊ rō Inno. poſt Ho. in. c. ꝙ dei timorē de ſtatu re. Et dicit ibi Hoſ. ꝙ ꝓ pter hoc ut ſeruiat eccl̓ie extrahit̉ a clauſtro ⁊ abſoluit̉ ab alijs que ꝯmode ſeruare non poteſt: idē Io. Inno. ad hoc facit de electione. c. ꝯſtitutus. xvj. q. ij. .c. ſi quis iā tranſlatus: tn̄ etiam quiſqꝫ de iure cōi te neat̉ in ſuo beneficio reſidere ⁊ ſic le. ⁊ noͣ. de clericis non reſiden. c. ꝯquerente ⁊ no. de reſcriptis. c. gratia li. vj. ꝑ Gui. ⁊ Io. an. ꝙ idē non poſſit eſſe clericus ſecularis ⁊ remanere ī clauſtro eſt textus. xvj. q. i. c. nemo. Item qꝛ utrunqꝫ ſibi tenuit utroqꝫ dꝫ priuari de p̄ben. c. de multa. ⁊ ē ipſo iure priuatus utroqꝫ de dec. extrauagantis execrabilis. ⁊ lꝫ illa iura loquant̉ in curatis: idē dico in beneficijs requirētibus reſidentiā: hec notat Inno. de cleri. non reſi. c. fi. Itē qꝛ regularis nec regularis natural̓r requirit clauſtruꝫ ut. xvj. q. i. c. ſi cupis. ⁊ ideo cū iſte de quo agitur uel ſet eſſe clauſtralis ⁊ remanere non poteſt eccleſiaꝫ ſe cularem regere: cum officiuꝫ clerici ſecularis non aſ ſumat qd̓ debuiſſet aſſumere ſi uoluiſſet ſeculari ec cleſie deſeruire. Item regularis quando p̄ficitur ec cleſie ſeculari: debet preſentari ut clericus ⁊ inſtitui ⁊ in officio cū p̄ſbiteris ſecularibꝰ cōformari. xvj. q. i. .c. ſi monachus ⁊. c. cum pro utilitate. Iſte tamē de quo agitur non aſſumpſit officium clerici ſecularis: immo fuit p̄ſentatus ⁊ īſtitutus ut clauſtralis qd̓ eſt cōtra iura predicta. Iteꝫ diſpēſatio epiſcopi operari non poteſt ꝙ in clauſtro remaneat iura ſue clauſtra litatis ut ante ꝑcipiat. ⁊ eccleſie ſeculari curate deſer uiat in. c. ne in agro. in.§. ſane. de ſtatu re. in cle. Itē diſpēſatio epiſcopi ſtatum eccleſie ſine conſēſu capituli ⁊ ſine cauſe cognitōne immutare nō poteſt iuxta no. per Io. an. de elec. c. ex eo. li. vi. Hoſt. de ſtatu. regu. c. qd̓ dei timore per archi. de filijs preſ. c. i. ⁊ de elec. in. c. licet canon li. vj. noͣ. ⁊ Inno. de filijs pre. c. ueniens in antiquis. Itē tandiū poſſunt inueniri ſe culares nō ſunt ponendi ī eccleſijs ſecularibus regu lares: ꝑ. c. inter quatuor ſupra allegatū ⁊ noͣ. per Ho ſti. in. c. ꝙ dei timorē. Itē non ualet diſpenſatio exhi bita per partē aduerſam: qꝛ litteris epiſcopi cuꝫ ſint priuate ſcripture nō eſt credendū niſi ſuper excōicatione: maxime ubi lederet̉ ius partis niſi hēant teſtiū ſubſcriptionē ut notat Archi. vj. q. ij. c. placuit ⁊ de elec. c. ut circa ſuꝑ uerbo publico inſtrumento li. vj. ⁊ Io. an. poſt euꝫ. Itē non ualet ex alia cauſa qꝛ qui diſpenſat dꝫ premittere cognitioneꝫ ⁊ exprimere cām per Inno. de filijs preſ. c. ueniens ꝑ Archi. in .c. cū de beneficio de p̄ben. li. vj. ⁊ de elec. c. lꝫ canon. Itē ex alio non ualet quia diſpenſatio eſt iuris cōis relaxatio: ſed ſi epiſcopus diſpenſaret ꝙ remaneret in clauſtro ⁊ preficeret̉ eccleſie ſeculari ꝯſuete regi ꝑ ſeculares: diſpenſaret ꝯtra omnia iura predicta. ⁊ ſic diſpenſaret ſuꝑ duobus beneficijs incompatibilibꝰ .ſ. ꝙ cū detineret clauſtrū ⁊ exerceret officiuꝫ religio ſi: ⁊ officiuꝫ clerici ſecularis: cum religioſus quando preficitur eccleſie ſeculari debeat ſe ꝯfirmare in offi cio: ẜm ritum ſecularium ⁊ non regulariū. ꝙ tamen facere non pōt qꝛ tantum ſummo pontifici reſeruat̉: qꝛ epiſcopus ſolū in illis pōt diſpenſare que ſibi per mittunt̉ a iure de iudicijs ī. c. decernimus de tē. ord. .c. cum dilectus. Item ꝙ ab initio nō eſt tractu temporis nō firmatur de re. iur. ſed p̄ſētatio ⁊ inſtitutio facte ⁊ de facto de regulari ut clauſtrali ad eccleſiam ſeculare cōſuetam regi per ſeculares: cū de iure fieri non poſſent nec deberent: ut patet per iura preallegata: fiūt ⁊ ſunt caſſe ⁊ īualide tanquā de minus idoneo facte: ⁊ ꝑ ſubſequēteꝫ diſpēſationē ualidari nō poſſunt: nō iura que dicunt: ſicut capitulū ꝙ dei timoreꝫ de ſtatu re. ⁊. c. preſſis. lv. d. allegata ꝑ partē aduerſam ꝙ ex diſpēſatione epiſcopi poſſunt prefici regulares eccleſie ſeculari: loquit̉ qn̄ primo abdicāt̉ a clauſtro ⁊ p̄ſentātur ⁊ īſtituunt̉ ut clerici ⁊ in illis eccleſijs etiā in quibus non eſt cōpleta p̄ſcriptio ſeculariū uel regularium: iſte autem de quo agit̉ fuit preſentatus ut clauſtralis: ⁊ in eccleſia ad quā p̄ſentatur eſt completa preſcriptio ſeculariū. Item Alia. c. per partē aduerſa allegata que ſunt. xvj. q. i. c. doctos. ⁊. c. cum pro utili tate. ⁊. c. in ꝑrochia ī quibus de iure communi ſerui unt prefati regulares eccleſijs ſecularibus: loquum tur etiam qn̄ primo abdicantur a clauſtro ⁊ preſentantur ⁊ inſtituūtur ut clerici ⁊ aſſumunt officiū clerici ſecularis: loquūtur etiam in illis que quandoqꝫ conſueuerunt regi per ſeculares: et non in illis eccleſijs in quibus eſt completa p̄ſcriptio ſeculariū uel re gularium: in eccleſia autem de qua agitur completa eſt p̄ſcriptio ſeculariū a tanto tempore ꝙ in cōtrari um hominuꝫ memoria non exiſtit: quare cum ex pre miſſis appareat preſentationem ⁊ inſtitutionem prefatas tanquā de minꝰ idoneo factas nō tenēt quare uacat ipſa eccleſia. Deciſiones ſiue ꝯcluſiones. R. P. ⁊ dominorum ſacri palatij auditoruꝫ recollecte per. R. P. ⁊ dominum thomā falſtoli eiuſdem ſacri palatij tunc auditorem impreſſe Papie per Chriſtoforū de ca nibus ⁊ Stephanū de georgijs. artis impreſſorie ꝯͣ ſotios In. M.cccclxxxv. quartodecimo klendas Auguſti Illuſtriſſimo ⁊ inuictiſſimo Diuo Iohanne Galeaꝫ maria fortia nicecomite Inſubriuꝫ Duce ſexto feliciſſimo imperante. Sequuntur deciſiones ueteres. Sequuntur quedā concluſiones de biliuꝫ uirorū Dominoruꝫ ſacri palatij apoſtolici cā rū Auditorum: de tēpore quo reuerendiſſimus pa ter dominus Bernardus de biſgncto ſancte Ro mane eccleſie Cardinalis: uir utiqꝫ magne ſcientie ⁊ clari intellectus: erat eiuſdē pallatij cāruꝫ auditor: ꝑ eundem dn̄m Bernardū de biſgneto recollecte. De ꝯſtitutionibus. ℟ica. .I. Excōmunicatus eſt religioſus uigore ſtatuti de non conſentiendo in promotionē: ſine licentia ſuperioris ſi ſtatim conſentiat abſqꝫ illa. h. d. Eneralis Auguſtinoruꝫ fecit ſtatutū: ꝙ nul lus frater de religione eo rū audeat ꝯſentire electio ni de ſe facte: uel ꝓuiſioni niſi prius facta reſtitutiōe ordini omniū: que habebat tp̄e quo conſentit.ſ. librorū pecuniaꝝ uel aliarū rerū: ſi quas habebat. ⁊ ſi non p̄miſſa reſtitutione cō ſenſerit. ꝙ ſit ipſo facto excōmunicatꝰ hoc ſuppoſito. Papa ꝓnuntiauit quendā fratrem in epiſcopum ī ꝯſiſtorio: qui cū nuntiata fuerunt ſibi noua non pre miſſa reſtitutione prouiſioni de ſe facte ꝯſenſit. Que ritur nunquid ſit excōicatus. ⁊ uidetur ꝙ non. qꝛ in continenti ſicut ꝯſentit eſt exēptus a iuriſditione ſui generalis: ⁊ extra regulas ⁊ ꝯſtitutiones ordinis. qꝛ incipit eſſe alterius ⁊ maioris ſtatus ⁊ matrimoniuꝫ ꝯtrahit ſpirituale cū eccleſia cui prefectus eſt epiſco pus: ergo nō uidetur ligari premiſſa ꝯſtitutione: qꝛ ante nō erat ligandus ꝙͣ conſenſiſſet: ⁊ incontinenti cū conſenſit eſt exēptus ab illa. ergo per eā non uide bitur ligabilis. In contrarium uidetur ꝑ ea que no. Inno. extra de appel. c. preterea in uerſi. ⁊ idem cum dico excommunico te ſi elegeris. per que poteſt iſta queſtio determinari. ⁊ ꝑ noͣ. in regula iuris cum ſini partium iura obſcura: in queſtione ibi mota per Io hannem and. in nouell. .II. Non ualet ſtatutū diſponens: ꝙ archiepiſcopus poſ ſit cognoſcere de cauſis ſubditorū ſuffraganeorum: etiam eis inuitis in ſua propria dioceſi. h. d. Utrum Ualeat ſtatutū uel ꝯſtitutio facta ī ꝯſilio prouintiali. ꝙ archiepiſcopuſ metropolitanus poſſit cognoſcere de cauſis ſubdito rū ſuffraganeorum: etiaꝫ eis inuitis in ſua propria.ſ. metropolitana dioceſi. uidet̉ ꝙ non īuitis ſubditis ſuffraganeorū per ea que nō. Io. an. in nouel. de of fi. lega. c. nouit ſuꝑ.i. glo. ibi per epiſcopuꝫ. ⁊ in facto erat ita. ꝙ in quadā prouintia erant multe ꝯſtitutio nes ꝓuinciales. ⁊ int̓ cetera cauebatur ibi. ꝙ archiepiſcopus metropolitanus haberet executōeꝫ illarū ꝯſtitutionuꝫ: tā in ſua dioceſi. ⁊ tā in ſuos ⁊ ſue dioceſis: ꝙͣ etiā in ſubditos ſuorū ſuffraganeorū. et pro ex ceſſibus non ꝯmiſſis in dioceſi ipſius metropolita. Querebat̉ an uirtute harū cōſtitutionū metropolitanus poſſet exercere cenſuras ⁊ reſtrigere ſub ditos ſuffraganeorū: ⁊ eos uocare ad ſuam dioceſiꝫ metropolitanaꝫ pro exceſſibus per eos cōmiſſis: et quidam tenebāt ꝙ non ſine uolūtate ipſorum ſubdi torum. pro quibus bene facit glo. p̄dicta. Item etiam illa glo. ſacit ad unam aliā queſtionem. Nun quid archiepiſcopus tholoſanus. poteſt dare archiepiſcopo territorium tholoſanen. ut poſſit diſtringere ſubditos ipſiꝰ archiep̄i tholoſani: Et erat ī facto ꝙ cū quidam officiales regis dediſſēt aliqua dam pna ſeu quoſdā exceſſus cōmiſiſſent auſitanis cōtra ep̄um auſitanen: ſeu eius gentes. ⁊ quia morabant illi officiales regij tholoſe requirebatur archiepiſcopus tholoſanus ſeu eius officialis ꝙ procederet per cēſuras ſeu alia iuris remedia contra eos. reſpō debat archiepiſcopꝰ tholoſanus nō auderet ꝓpter eorū p̄ſentiā. ſed libenter dabo uobis hic territoriū ⁊ uos ꝓcedatis ꝓut nobis uidet̉ contra eos. Ipſi officiales cōtradicentes dicebant ꝙ eis inuitis ter ritorium in eorum p̄iuditiū cōcedere nō poſſit auſi tanen̄. Querebatur an poſſet: ⁊ licet quidā dicerēt ꝙ non hoc tamē caſu credereꝫ ꝙ īmo ex quo ipſemet tholoſanus cognoſcere in eos poterat. ratione domicilij uel originis: uel etiaꝫ exquo auſitanē. ī ſua dioceſi et cōtra eos poterat cognoſcere de exceſſibus ibi per eos cōmiſſis: ratione delicti per nō. in. e. glo. Io. an. in dicto. c. nouit. ſuper.i. glo. ⁊ de aucto. ⁊ uſupal. c. ex tuarū. ſuper fi. textus. De reſcriptis. ℟ica. .I. Ueniens ad cauſam ꝓ ſuo ītereſſe: debet de illo pri us docere. h. d. Vtrum Quando cōmittit̉ cauſa cōtra talē ⁊ alios: quorū intereſt. ſi aliquis p̄tendēs ſua intereſſe uelit admitti ad cauſā: ⁊ dicēdū cōtra cōmiſſionē. priꝰ debeat docere de ītereſſe ſuo: ſaltem ſumarie. Fuit deciſū ꝙ ſic: ꝑꝑ decre. ueniēs. ij. de teſti. ⁊ quia debet ſe oſtēdere qualificatū qualitate in cōmiſſione deſcripta ⁊c̄. .II. Impetrans cōmiſſionem etiā contra ſua intereſſe putantes: nō tenetur illos ſpecificare ī citationis de creto: ⁊ poteſt cōuenire ultra quatuor. h. d. Item An actor ī primo citatorio debeat ſpe cificare illos: quorū ītereſt. ⁊ an uirtute illius clauſule poſſet ultra quatuor conuenire: ut ſic habeat locū. c. cum in multis. de reſcript. li. vi. ⁊ uide tur ꝙ poſſint multi ꝯueniri ar. no. per Inno. extra de excep. c. dilecti. Fuit obtentum inter dominos ⁊ decretum ꝙ illud. c. non ſeruat̉ ī cōmiſſiōibus: que fiunt in palacio auditoribus. quia cōmiſſiones que fiunt in curia. cuꝫ fiāt ratione ordinarij ⁊ ſuperioris iuriſditionis: quā hꝫ papa. preſertim ſuper cauſis de uolutis ul̓ alias tractandis ī curia: non ſunt adeo re ſtringende quēadmom cōmiſſiones que fiunt ad partes iudicibus delegatis: que tendunt in eneruationē ſeu diminutionē iuriſditionis ordinarie ⁊c̄. Poſſet dici ꝙ uerba illa quantū ad actorē ne poſ ſit infinitos uexare: debeant reſtringi ad quattuor in principio citatiōis nominandos ut dicto. c. cū in ml̓ tis. qꝛ rō.ſ. infirmitatis ⁊ uexationis uitande ſibi lo cuꝫ uendicat in hoc caſu: ſed quo ad alios nō ad eiꝰ inſtantiaꝫ citandos. qui p̄tendentes ſua intereſſe uel lent uenire ad cām: docendo de intereſſe extendatur ad multos. qꝛ etiā ſi ſe non opponerent ſcientes cāꝫ agi eis pararet̉ preiudiciuꝫ iuxta noͣ. per Inno. in. c. quanuis ⁊ ī. c. cū ſuper de re iudi. ⁊ iuxta. l. ſepe.§. cur autem. eo. ti. ⁊ pro hoc facit qd̓ noͣ. Io. an. in dicto. c. cum in multis. III Commiſſio per preſentiaꝫ partium impetrata. ⁊ cita tio executa in perſonā procuratoris: cuius reuocatio ad ſui notitiam nunduꝫ deuenerat non deuoluit cauſam: hoc dicit. Impetrata Eſt ꝯmiſſio tanquā per pre ſentiā partiū. ⁊ apprehenſus quidā procurator reuocatus tn̄ ante impetrationeꝫ huiuſmodi ꝯmiſſionis. ſed tp̄e preſentate commiſſio nis ⁊ citationis de eo facte. nundū reuocatio ꝑuene rat ad notitiaꝫ impetrantis uel ꝓcuratoris: ſed poſtea reuocatio ꝑuenit ad dicte partis notitiā: ⁊ citatus ad dicendū contra ꝯmiſſionem excipit de reuo catione pro parte impetrantis ꝯmiſſionē: dicitur ꝙ adhuc cā debet eſſe in curia: ex quo tp̄e impetrationis adhuc reuocatio nundū peruenerat in eius noti tiam. nā quicunqꝫ proceſſus ante habitus cuꝫ eo eti am ꝑ. l. i. C. de ſatiſdan. ⁊ ꝑ. l. ſi procurator cuꝫ ibi noͣ. ff. de ꝓcuratoribus. ⁊ extra de ꝓcura. c. mandato. ſꝫ ꝑ ibi noͣ. ⁊ Inno. ⁊ per eundē. e. ti. c. ī noſtra uidetur ꝙ ſufficiat reuacatio etiam ſi ignorat aduerſarius ⁊ eius ꝓcurator: dū tamen non ſit proceſſum ad litis ꝯteſ. ⁊ uidetur hoc probari a ꝯtrario in dicto. c. man dato lꝫ Bernardus ſentiat ibi contrariuꝫ. Fuit quaſi ꝑ omnes dictū ꝙ cauſa non eſſet in curia: ⁊ ꝙ ignota reuocatio ſufficiat p̄ſerti: quo ad hoc ne per eius preſentiā cauſa poſſet dici fuiſſe in curia: qꝛ nul la in hoc pōt dici partis deceptio ex quo talis ꝓcu rator nihil fecerat nec faciebat: ſed ſolū de hoc agitur: an ſolius ꝓcuratoris reuocati preſentia in curia faciat partē reuocantem cenſeri eē preſentē in curia. IIII Surreptitia non eſt ꝯmiſſio in qua quis tacet duas ſententias ꝯtra ſe latas: ⁊ petit ſe admitti ad dandos obiectus non ob. c. ut circa de elec. li. vj. h. d. Quidam. Dedit obiectū contra petentem beneficiuꝫ de exceſſu ſumme: ſed qꝛ non expreſſerat. ī appellatione fuit excluſus propter malā appellationem: tandē latis duabus ſenten tijs ꝯtra euꝫ. ⁊ pro actore in fine tertie inſtantie obtinuit a papa ꝙ admitteretur ad probandū obiectum non obſtan. decretali ut circa de elec. ⁊ ſi ꝓbaſſet ꝙ actori īponeretur ſilentiuꝫ perpetuum: tn̄ in iſta gratia ſeu ꝯmiſſione non fecit mentionē de duabus ſen tentijſlatis. nec de alio ſtatu cāe. Queritur an ſit ſurreptitia. quidā dicunt ꝙ ſic per. c. inter monaſteriū de re iudi. Alij ꝯtra: qꝛ etiā ſi expreſſiſſet papa ꝯͣ ceſſiſſet: cuꝫ ex alio capite nō excluderet̉: niſi propter formā. c. ut circa non ſeruatā. Iteꝫ papa hic conſide rauit: ſolū non ius actoris. Itē etiam ex quo eidem auditori ꝯmittitur nec agit̉ de reuocatione iuriſditionis: nec de cā alij ꝙͣ primo ꝯmittenda. non eſt ne ceſſe ita exacte de ſtatu cauſe facere mentioneꝫ iuxta noͣ. per Inno. in. c. ex litteris patriarche de offi. dele. V Quando papa cācellatunū ſolū de contētis in ſupplicatione: uidetur omnia alia conceſſiſſe non obſtā te ſtilo cancellarie. hoc dicit. Cancellaria Non cōſueuit ponere ī lit teris dignitate petita una cum canonicatū ⁊ prebēda ī ſupplicatione ſignata ꝑ papam: per ſimplex fiat. niſi papa exp̄ſſe ſignauerit de dignitate: Hoc ſuppoſito ponatur ꝙ ī ſupplicati one petitū erat de canonicatū ⁊ p̄bēda ⁊ dignitate etiam electiua: ⁊ papa cancellauit illa uerba etiā ele ctiua: ⁊ poſtea ſimpliciter ſignauit n̄ tamē dixit etiā ad dignitateꝫ. Queritur nūquid ſuppoſito ſtillo cancellarie predicto: debeat poni ī litteris de digni tate. ⁊ uidetur ꝙͣ non: ex quo papa non ſignauit exp̄ſ ſe de dignitate. In oppoſitum allegabat̉: quia cācel lando illa uerba de electione uidetur cetera omnia cōceſſiſſe ar: quia qui de uno negat. ꝓ hoc alle. tex. ff. de teſta. mili. l. tribunus. ibi cuꝫ dicit ampliꝰ ⁊ ſi ali quid interleuerit. tamē reſpōdebat̉ ꝙ ibi nuda uolū tate miles poterat reficere primū teſtamētum ut. l. in fraudem.§. teſtamētum. ff. de te. mil. hic uero cancel laria ut ſupponit̉ nō recipit nudam uolūtateꝫ pape. ſed ſolum ſignatā expreſſe. nec ob. ratio predicta qui de uno negat. ⁊ quia non eſt uerū ſimpliciter immo omiſſū in dubio eſt relinquēduꝫ diſpoſitioni iuris uel ſtili cōmunis. ar. l. ſi cum dotem. in prin. ff. ſo. ma. et. ff. de libe. et poſtu. l. cōmodiſſime. d̓ quo dixi. ff. de pac. dota. l. inter ſoceꝝ.§. cū inter nā predicta cancel latio que facta eſt ad gratie diminutionē non uidet̉ debere operari augumētum ſeu nouam gratiam de omiſſo: ſuꝑ quo alias cōceſſio expreſſa ſeu ſignatio pape requirebat̉ ſecundū ſtilum ar. l. cum tale.§. fi. ff. de cōdi. ⁊ demon. ⁊. ff. de adi. lega. l. legata inutil̓r. ⁊ de uerbo. ſig. c. fi. ſed omnes maiores de rota ⁊ cu ria romana tenuerūt ꝙ veniat dignitas: quia ſtilus cancellarie loquitur ſimpliciter cū papa non ſignat nec cancellat aliquid: igit̉ cum ſit contra ius in ſuo caſu ſimpliciter intelligatur ⁊ non cum papa aliquid cancellauit: quaſi per cācellatiōeꝫ declarauit ſe uelle receder̄ a ſtilo: a quo nuda uolūtate receder̄ potuit: ē ſic ſignatio ſimplex remanebit in uiribus iuris cō munis. ⁊ correſpōdeat omnibꝰ petit ī ſupplicatione ar.§. p̄terea iſti. de īutil. ſtip. ⁊ de fide īſtru.§. cetera. VI Ualet cōmiſſio īpetrata āte datiōꝫ apoſtolorū. h. c. Utrum Si appellat̉ a grauamine uel inter locutoria ante dationem apoſtolo ruꝫ poſſit auditor uel iudex impetrari. ⁊ an ſi de facto impetretur ualeat īpetratio: ⁊ an poſſit īpetrans ꝓcedere in cauſa illius appellationis anteꝙͣ per illum a quo fuit appellatū fuerit dati apoſtoli: ⁊ an ſi de facto ꝓceſſerit nec per appellatū fuerit exceptum aliquid ualeat ꝓceſſus. Quidam tenent de om nibus. ꝙ ſic quia tēpus ꝓſequende appellatiōis cur rit appellanti a die late ſētētie uel illati grauaminis: ut. c. de appel. ī cle. ⁊ ibi nota. igitur tēpus dationis apoſtoloꝝ nō debet ſibi auferri: quominus poſſit in terim ſuā appellationem proſequi: nō obſtat ſi dicat̉ ꝙ primus adhuc remanet iudex: quia eius iuriſditio eſt ſuſpēſa: fatentur tamen ꝙ ſi ille reuocaret grauamen ⁊ reponeret partes in ſtatu retro omnia acta ꝑ iudicem ſuper appellatione impetratū erunt nulla. Alij uero tenēt contra ꝓpter malitiā ita ſubito im petrantiū ut cito faciāt iudici a quo inhiberi: ⁊ quia cancellaria nō daret auditore ſuper appellatione ſi ſibi fuiſſꝫ expreſſū ꝙ pendet terminus aſſignatꝰ ad dandum apoſtolos: primā tamen opinionem credo ueram de iure. VII C. ſtatutū. de reſcript. li. vi. nō hꝫ locū in executoribꝰ gratiaꝝ ⁊ maxime pauperum purificandarum. h. d. Utrum. .c. ſtatutum. de reſcript. quo ad per ſonas: habeat locū in executoribus gratiarū. ⁊ an ſi de facto cācellaria ſuper gratia pau peris uel alia deputauit non ī dignitate cōſtitutum ⁊c̄. ſed forſan ſimplicē clericuꝫ ualeat ꝓceſſus ꝑ talē executorem factus: ſuper purificatione gratie pauperis. Hanc queſtionē habui de facto coram me in cā electen. fuerunt deputati tres executores cum illa clauſula. ꝙ ſi non oēs duo ueſtrū ⁊c̄. inter quos fuit unus executor deputatus ſacriſta electen: de quo di cebatur ꝙ non hꝫ dignitatē nec perſonatū in eccl̓ia: ſed ſimplex officiū: ⁊ ꝙ eſt monachus: qꝛ eccleſia eſt monachalis: nec fiebat mentio de monachatu: coraꝫ quo pauper una cū quodā alio de executoribus ter tio ſe excuſante purificauit gratiā ſuam: ⁊ per eū ⁊ il lum executorē fuit de idoneitate pauperis inquiſitū ac fuerunt facti ꝓceſſus ac d̓putati ſubexecutores ut moris eſt: tandē uacante quadaꝫ eccleſia cadens ſub gratia ille pauper acceptauit infra tp̄s debituꝫ. ⁊ per unū ſubexequutorē ſibi fecit prouideri: ſed per unuꝫ ſequentem in data qui eandem eccleſiam acceptauit ⁊ ſibi fecit prouideri: opponebat̉ ꝙ purificatio ſa cta ꝑ primum coraꝫ illo ſacriſta non tenuerat: ⁊ per conſequens nec ꝓceſſus nec acceptatio inde ſecuta. Querebat̉ an bene diceret ille ſecundus. ⁊ uidebatur pro ſecundo ⁊ ꝯtra primuꝫ: qꝛ curia romana quo ad ꝑſonas ſeruat dictū ſtatutum in executoribꝰ gratiarū ut noͣ. Io. an. in nouel. in. c. illo ſtatutū.§. ī nullo ſuꝑ uerbo citet in fi. de elec. in. vj. ⁊ ita expreſſe dixit mihi etiā dominus Peneſtrinen. ⁊ omnes de cancellaria. ꝙ nō deputarent executores ſuper gratijs niſi ꝑſonas tales quales requirit. c. ſtatutū. Iteꝫ ꝓ hoc facit: qꝛ executores gratiarū poſſunt ſibi aſſu mere ꝑtes iudicis: ⁊ ꝓcedere ſiue parte uocata ſiue non ⁊c̄. ⁊ habere iuriſditionem: ⁊ poſſunt fulminare cenſuras ⁊c̄. iuxta cle. i. de offi. dele. cū ibi no. item no. Inno. in. c. dudū de preſumptionibus. igitur reputē tur tales quales debēt eſſe iudices ſecundū formam .c. ſtatutū. preſertim in caſu ꝓpoſito: cū deputati ſint ſuper gratia pauperū: quare uidetur deputare ſuper materia iuſtitie ut noͣ. glo. in. c. ſi pauper clericus de preben. ⁊ ꝑ doc. in cle. cū ei quem de ꝯceſ. preb. Igitur tales ꝑſone debuerint deputari quales in litteris iuſtitie deputant̉ per. c. ſtatutū: ⁊ in iſta opi. erant domini decanus de burlaco tunc p̄ſens in cancellaria iuſtitie. ⁊ dn̄s Gerbragoſe tūc referendarius domi ni. In contrariū uidebatur pro primo. qꝛ ſecunduꝫ opi. Io. mo. c. ſtatutū non hꝫ locum in executor bus gratiarū. ut ipſe ibi nō. in prima parte: nā ſolum loquitur ī iudicibus deputatis ad cās: ergo in deputa tis executoribus ad beneficia ſtabit̉ iuri cōi: quo an te illud. c. ſtatutū: quilibet erat capax ꝯͣm. ſẜ. appella tione niſi eſſet ꝓhibitus: ⁊ eandē opinionem etiā te nuerūt Genelinus ⁊ Guil. de mōte laud̓. in extra uagan. c. ſedes apoſtolica: preſertim quia dictum. c. ſtatutum eſt penale. niſi cū annulat īcontrarium facta. igitur reſtringatur: ⁊ ſtricte ī deputatis ad cauſas de quibus loquitur intelligatur. ⁊ in ſuis terminis teneatur ar. regu. iuris odia de regu. iuris li. vj. ⁊ pro hoc etiā facit. quia gratia eſt qd̓ principale. executoris autem datio eſt quoddā acceſſoriū. ergo in .c. ſi ſuper gratia. de offi. dele. li. vi. ergo non tāta ex cellētia requiratur ī tali executore: qui ſic acceſſorie deputatur: ſicut in iudice qui prīcipaliter ī cauſa deputatur. preſertim quia inquiſitio ſuꝑ idoneitate fa cta fuit ſine partis uocatione. nec habuit cōtentioſā iuriſditionem exercere: nec tunc fuit oppoſitū de ſacriſta: qd̓ non eſt dignitas: ⁊ etiaꝫ cōſtabat de idonei tatis ueritate nec aliter curabat: ⁊ erat intētio ſua. ꝙ ſi eſſet idoneus gauderet gratia. nec ꝓnūtiatio ſuꝑ idoneitate eſt neceſſaria ſecundū noͣ. in. c. cum ei quēde conceſ. prebē. in cle. ⁊ etiam quia pauper ibi in nul la culpa fuit: ſi recepit executorē ſibi datū in cancel laria: ⁊ purificauit corā eo bona fide. ⁊ preſertim cū ille pro canonico executore ſe gereret ⁊ reputaretur ⁊ forſitan pauper euꝫ in dignitate credebat eſſe con ſtitutum: igitur multum eſt ſibi ſubueniendum ne ru ant proceſſus cum laboret morbo alieno. C. de naturali. li. l. legeꝫ: preſertim ex quo de eius idoneitate cōſtabat: nec pars eam negabat nec eſt ſibi imputan dum ſi nimiū de eiuſſacriſte qualitate non īquiſiuit. īmo cum ſit datus a cācellaria ⁊ ꝓ capaci ſe gerētē habilē credidit ar. l. doli mali.§. fi. ff. d̓ nouat̉. preſer tim cuꝫ tunc de nullius preiudicio tractaretur. ergo ⁊ ſibi ⁊ cancellarie credere potuit: nec ad exactiſſimam diligentiam ſeu curioſitatem fuit aſtrictus arconcor. iuriuꝫ. ff. de exercito. l. fi.§. interdum. que ita concor. cum. l. i.§. ſed ſi ſic acceperit. ff. de in rem uer ſo. ff. de iur. ⁊ fac. ignorā. l. nec ſuſpina nec ob. contra. quia dato ꝙ cancellarius ſeruet quo ad ꝑſonas exe cutoꝝ decre. ſtatutū: nō tamē ꝓpter hoc ſequitur ꝙ de iure habeat locum in eis cum ſolū loquat̉ in deputatis ad cauſas ut. sͣ. dixi. Item ⁊ ſi cancellaria nō cōſueuerit niſi tales perſonas in executores d̓putare quales exigit. c. ſtatutū: non tn̄ ſequitur ꝙ ſi de facto alios deputauerit quin ualeat: cuꝫ multa ſint que ⁊ ſi fieri nō debeant nec ſoleant facta tn̄ tenent ut. l. i.§. biduū. ff. quando appe. ſit de regl̓. c. ad apoſtolicam. Itē dato ꝙ cancellaria ſeruet. c. ſtatutū: quo ad per ſonas ī executoribus gratiaruꝫ: non tamen propter hoc ſequit̉ ꝙ eius pena que eſt in.§. fi. per quā totū qd̓ ſecus agitur annullatur: locū habeat in eis cum pene nō ſint extendende: ſed etiā nec in eis habet locū decre. ſtatutum: quo ad citationes faciendas. nec quo ad modū procedendi ut ibi nō. Archid. in.§. ī nullo ⁊ Io. an. ī nouel. ſuꝑ uerbo citet: nec etiā obſeruat̉ in eis quo ad ſubdelegatoruꝫ perſonas ꝙ pꝫ: qꝛ cottidie deputant̉ per eos ſubexecutores etiā ſim plices clerici uel preſbiteri: ergo multominus debeat ſeruari ī eis pena illius. c. nec ob. ꝙ poſſunt ſibi aſſu mere partes iudicis ⁊c̄. qꝛ illud eſt incident̉ ſi appa ret oppoſitor uel ꝯtradictor: ⁊ iſtud etiaꝫ eſt acceſſo rie.ſ. pro quadā preparatoria inquiſitione ſuper ido nitate: ut gratia que ē principalis poſſit ꝑ eos effectui demandari. ⁊ ideo cuꝫ quicunqꝫ alias idoneus de iure cōi: etiā ſi non ſit de perſonis. c. ſtatutuꝫ: ſit ca pax ꝯmiſſionis quo ad executionē ut: gratia que eſt principalis demandet̉ effectui: ita etiā erit capax iſti us iuriſditionis īcidentalis ⁊ acceſſorie: lꝫ alias ſi il la ꝑ ſe ⁊ principaliter ꝯmitteretur eius nō eſſꝫ capax ar. in ſil̓i. C. de iudi. l. quotiens cuꝫ ibi noͣ. C. de ordi ne iudi. l. i. ⁊. ij. cuꝫ concor. nec ob. ꝙ littere pauperuꝫ ſunt iuſtitie. qꝛ eſto qd̓ illud ueruꝫ ſit. non tamen de putant̉ in eis iudices ad cās: ſed ad prouiſiones de beneficijs faciendis principal̓r: ⁊ huius gratia quaſi pro quodā preparatorio ad inquirendū de idoneitate. ⁊ ideo non hꝫ locū in eis. c. ſtatutū. quod loqui tur de litteris iuſtitie cum ſcribitur eis quibus is ad quē pertinebat ꝓuiſio. alias de neceſſitate non erat aſtrictus prouidere. īmo tunc magis dꝫ gratia repu tari. ſecus ſi ille eſſet aſtrictus alias de neceſſitate ꝓ uidere ut in. c. relatū ⁊ in. c. cum ſecundū apoſtolum de p̄ben. ⁊ ſi tunc ꝯtra tales prouiſiones deputarent̉ iudices. forſan haberet locū. c. ſtatutū: ⁊ pro iſta par te.ſ. pro primo ⁊ pro ualore proceſſuū ſuoruꝫ: fuerūt omnes dn̄i in rota uel maior pars eorum preſertim moti ex equitate: ⁊ ꝓ iſta parte tuli ſententiā de corum ꝯſilio. ⁊ iunge ꝙ nō. Gen. in extrauaganti. c. ſe des apoſtolica. ibi quinto quero que perſone. VIII Gratia pauperis nolētibus ſuis executoribus eam purificare: habetur pro purificata ſtāte ueritate ido neitatis. h. d. Utrum Si executores noluerunt gratiā pau peris purificare habeat̉ pro purificata: ut ſic teneat acceptatio beneficij uacātis: nec ex piret gratia per reuocatoriā: dum tn̄ alias conſtare poſſit ip̄m tunc fuiſſe idoneuꝫ. tenent ꝙ ſic. ⁊ ſic dice bant dn̄m Inno. vi. ꝯſultum per auditorē uoluiſſe ex quo per eū non ſtetit ar. l. iure ciuili. ff. de condi. ⁊ demon. lꝫ quidā tenerent contra. ſed ꝙ agat contra executores ad intereſſe ꝑ. c. paſtoralis de iure pa. ſed ibi epiſcopus habebat ⁊ poterat iure ordinario alia beneficia ꝯferre. ſecus eſt in executoribus hodie reuocatoria hoc continet expreſſe. IX Non poteſt dari de excōmunicatione contra impe trationeꝫ impetratā per aſſertum excōicatum noīe a lieno: quando in ea non eſt noīatus impetrans. h. d. Utruꝫ Si cōmiſſio īpetret̉ ꝑ procuratorē n̄ inſerto nomine ꝓprio. poſtea Titio ꝓcuratore cauſam ꝓſequente. uolo opponere ſibi: ꝙ epiſcopus eſt ille qui impetrauit ꝯmiſſionē: ⁊ ꝙ tempore impetrate cōmiſſionis erat excōicatus excōicatione hominis: ⁊ ſic uolo īferre ꝙ cōmiſſio nō ualeat. Queritur an ad articulos de iſta materia datos teneatur reſpondere: licet quidaꝫ dicāt ꝙ ſic. quia licet tendant ad obiectum non tamē tendūt ad crimen: dicentes ꝙ cuꝫ opponitur de excōicatione iuris non tenetur reſpōdere quis. quia illa infertur ob crimen: ſecus de excōicatione hominis que demum fert̉ pro cōtūatia. que nō eſt crimen: tamē cōter omnes tenuerunt contrariū: tum quia tendit ad obiectum: tum etiam quia licet procurator impetrās ſit excōicatus. tamen ualet reſcriptū pro domino nō excōicato ſi impetrando non fuit oppoſitū de excōi catione procuratoris: ut tenet archid. in. c. ipſo iure. de reſcript. ad quod. C. de preci. īpera. offe. l. i. ⁊ hāc partem tenet glo. extra de procura. c. conſultum X Secūdus auditor gratiā ſi neutri directā: primo au ditori eius ꝓprio nomīe exp̄ſſo poteſt illā exeꝗ h. d. Scribebatur Per papaꝫ Titio audi tori ꝙ ſi ſibi cōſtaret neu trā partiū litigantiū coraꝫ eo habere ius in quodā beneficio reſeruato: de quo litigabant: ꝙ ꝓuideret uni. tamen anteꝙͣ ſibi littere p̄ſentarētur ipſe tulit difinitiuaꝫ. ſnīam pro altera parte: ignorans reſeruatio nem. ſed ab eius ſentētia extitit appellatū: ⁊ cauſa ap pellatiōis ꝯmiſſa alteri auditori: corā quo appellās nunc preſētat litteras: que primo auditori dirigebā tur exp̄ſſo nomīe proprio ⁊ petit ſibi ꝓuideri ꝑ eū: quia ſibi conſtat obſtan. reſeruatiōe neutri eorū ius queſitum. Querit̉ an ſequēs auditor uirtute litterarū illaruꝫ dumtaxat poſſit. ſibi ꝓuidere. quidam dicebant ꝙ ſic. quia ſubſtitutus eſt loco eius. igitur eius uice fūgitur: ⁊ quia etiā ſibi ſcribebat̉ ſub nomi ne auditoris: igitur trāſeat poteſtas in ſecundū ſibi in cauſe iuriſditione ſuccedentē ar. c. quoniā abbas. Alij uero dicebāt cōtra: quia exprimebat̉ ī illa no men ꝓpriū primi auditoris: ſed quia cauſa appellationis eſt alia a prima: ⁊ quia hec poteſtas non attribuitur uirtute iuriſditionis quā primus habebat in cauſa uel occaſione cauſe: ī qua iuriſditiōe ſecūdꝰ bene ſubſtituit̉: ſed uirtute noui mādati: quia nundū primo auditori ante ſnīaꝫ fuerat p̄ſentatū: in quo no uo mādato: ſecūdus auditor nō ſubſtituitur uirtute cōmiſſionis ſibi impetrate ſuꝑ cauſa appellatiōis: uir tute cuius non ueniūt niſi ea que erāt in cauſa corā primo auditore: iſtud autē nouum mādatuꝫ nō erat tunc in cauſa coram eo: igit̉ nō uenit ſub uirtute hu ius cōmiſſionis ſecūdo auditori ſuꝑ cauſa appella tionis impetrato: nec obſtat ſi dicat̉ ꝙ in cauſa appellatiōis non oppoſitū poteſt opponi ⁊ non ꝓpoſitum proponi. quia ueruꝫ eſt dum tame depēdeat ex ātiquis: uel ea cōcernat ⁊ ex eis trahat originē. iuxta noͣ. per Inno. in. c. fraternitatis. de teſti. qd̓ nō eſt in hoc nouo mādato: ex quo ius nouum queſitū fuit ī petranti illud ad ꝓuiſionem de beneficio obtinēdā ad idem qd̓ noͣt ipſe Inno. in. c. cū berthodꝰ ī fi. de re iudi. ꝓ hac parte etiā alle. l. cum apud ſemproniū ff. iudica. ſol. tn̄ omnes bene cōcordabant in hoc. ꝙ lꝫ ſecundus auditor non poſſet ꝓuidere uirtute illa ruꝫ litterarū alteri ſub noīe proprio conceſſarum: ta men bene poſſet ſibi prouidere per. c. auditor de reſcrip. in cle. ſed ibi petebat̉ ut debituꝫ inſerta cā a prī cipio: nec apparebat reſeruatuꝫ. ⁊ ex illa debebatur. XI. Ualet ſecundum reſcriptum non faciens mentionē de primo ſurreptitio. d. h. Titius. Contra Seiū primo quoddā reſcri ptum apoſtolicū ad certos iudices: tn̄ ſurreptitie impetrauit: ⁊ poſtea ſecūdo alios iudi ces ſuper eadē cauſa non ſurreptitie. qꝛ que omiſſerat exprimere in primo expreſſit in ſecundo: nulla tn̄ facta mentione de primo reſcripto ꝯtra eundeꝫ Se ium reſcriptuꝫ aliud īpetrauit. Querit̉ an ualeat ſecundū non faciens mentionē de primo: ⁊ fuit dictū ꝙ ſic: qꝛ in ſecundo de primo reſcripto ſurreptitio n̄ tenebat̉ facere mentionē. ⁊ preſertim ſi cōtra primuꝫ fuit oppoſitū de ſurreptiōe ar. noͣ. per. B. de reſcrip. .c. ex tenore circa fi. magne glo. ⁊ de cōceſ. preben. c. cū noſtris ſuꝑ uerbo non uacaret. nec ob. ſi dicatur ꝙ cū contra ſecundū obicitur de primo ꝙ ipſe non pōt replicando allegare ſurreptionē primi: qꝛ ſic tur pitudinem propriaꝫ allegaret. qꝛ pōt allegare hoc ſi ne turpitudine: p̄tendendo ſe erraſſe in impetrationē primi omittendo: ſed exprimere pōt in aduertētia uel ignorantia. illa que fuerāt exprimenda. ex quorū omiſſione ſurreptitiuꝫ reddebat̉ ⁊ hoc ſatis pōt dici ī ſurreptione: ſed quid ī obreptione ſi ī prima expreſ ſerat nō exprimenda: quorū expreſſio ſalſa nulla pōt excuſatione celari. tunc forſan pōt dici ꝙ non audia tur replicando allegans obreptioneꝫ primi: cum ſic ſuā turpitudinem inexcuſabilē allegaret: ꝓ hoc etiā ꝙ plus deliquit in obripiendo ꝙͣ in omittendo ſeu non faciendo: igitur ⁊c̄. ⁊ illud ueꝝ quando ex certa ſcientia ⁊ per malitiā ſecus ſi per errorem ⁊ non per malitiam hoc feciſſet. XII. Impetrās ad collationē prioris ordinis ſancti Be nedicti pariſi eſt: nō repellitur pro eo ſoluꝫ ꝙ tacuit ordinē clumacē. qui ſunt priuilegiati ꝙ n̄ teneant̉ ali aliquē recipere n̄ facta mētione de eorū ordīe. h. d. Papa Conceſſit cluniacen. ꝙ nullum in mo naſterio ſuo ſeu in aliqua aliaruꝫ cōcleſiarū ſui ordinis teneantur recipere auctoritate litterarū apoſtolicarū: niſi de eorum ordine fecerint mentionē: Hoc ſuppoſito: quidā impetrauit ad collationem ſeu preſentationē talis prioris ordinis ſancti Benedicti dioceſis. talis. ⁊ ille ſeu prioratꝰ eius erat ordinis cluniacen: ⁊ de clumacen: nulla in litte ris mentio habebat̉: tandeꝫ uacante quadā eccleſia ad collationem ſeu p̄ſentationē illius prioris pertinente: impetrans eam acceptauit ⁊ fecit ſibi ꝓuideri: prior autem ille dictaꝫ eccleſiā uni alteri cōtulit ſeu ad eam p̄ſentauit: qui dicit apoſtolicum impetrantē non debere eccleſiam obtinere: quia ille prior eſt or dinis cluniacen: ⁊ de ordine cluniacen. nulla mētio in litteris erat facta: ⁊ ꝙ ordo ſancti Benedicti eſt alius ordo ⁊ diſtinctus ab ordine cluniacen: ⁊ ideo per litteras illas apoſtolicas non poteſt dici ꝙ ille prior qui non eſt ordinis ſancti Benedicti ſed clumacen: ſit grauatus. Argumentuꝫ ad p̄miſſa ꝓ pri ma ratione de reſcript. c. cum ordinē ꝓ ſecunda in e. t. c. ſignificāte. ⁊. c. rodulphus. Apoſtolicus autē dicit ꝙ īmo ipſe dꝫ obtinere dicto priuilegio: ſeu ꝙ de cluniacen. ordine ī ſuis litteris nulla fiat mentio: non obſtan. qꝛ ꝯſtat de certo corpore prioris ſeu pri oratus grauari: ꝑ illa que ſunt in litteris cuꝫ in tota illa dioceſi in qua īpetrauit: ⁊ de qua fit mentio in ſu is litteris. nullus ſit alius prioratus uel prior eiuſdē nominis: immo nec ordinis ſancti benedicti nec cluniaceū. niſi ille: ⁊ cū de corpore exiſtet falſa demonſtratio uel error qualitatis expreſſe nō uiciet ar. nō. ꝑ Inno. in dicto. c. ſignificāte. ⁊ iſtitu. dele.§. ſi quis in noīe. ff. de ꝯdi. ⁊ demon. in. l. falſa. nec ob. c. cuꝫ or dinē. qꝛ loquitur de ciſtercien ⁊ non de cluniacen. ut ſatis eſt facta mētio. ex quo fit mentio ſancti Bene dicti ī ⁊ ſub cuius honore patronatu ⁊ regula ⁊c̄. or do cluniacen. eſt fundatus: licet per colores ⁊ habitum diuerſificentur: cū eſt eſſentialiter eadem regula ⁊ etiam idem ordo: licet forſan in aliquibus accidentalibus conſtitutionibus diuerſificentur: facit quod nō. de electione. c. i. ſuper uerbo uel habitus in cle. nec ob. dictum priuilegium conceſſum cluniacen. quia loquitur ⁊ ītelligi debet de eccleſijs ſui or dinis regularibus: qd̓ patet ꝑ uerbum recipere ibi poſitū: quia ꝓprie in ſuis eccleſijs regularibus: puta prioratus uel alijs beneficijs cōſuetis illis de eorū religione aſſignari: dicūtur aliquem uel aliquos recipere: hec autē de qua agitur non eſt eccleſia regulariuꝫ: nec de eorū religione cōſueta alicui eorū aſſi gnari. īmo eſt etiam ſecularis cōſueta ſecularibꝰ cleri cis aſſignari: ad collationē tamen uel preſētationē eorum ſeu dicti prioratus ordinis cluniacen. pertinens: in qua non dicitur aliquē recipere ſed eā alteri conferre: uel ad eam alterū preſentare. nec etiā in lit teris apoſtolicis eis mādatur: ꝙ apoſtolicū īpetran tem recipiāt ſed ſcribitur certis executoribus ꝙ ſibi prouideant: ideo dictū priuilegiū caſum iſtū non at tingit: nec ob. ꝙ noͣ. per Inno. de preben. c. pro illo rum in prima glo. ubi noͣ. ꝙ nomīe eccleſiarū ſuarū uenirent illa in quibus habet aliquod ius. ideſt ſumitur appellatio mitur appellatio illa ſuarū ualde large: quia ibi erat alia forma ꝙͣ in priuilegio p̄dicto. ⁊ ad aliū effectuꝫ ſcribebatur: ut archiepiſcopus burdegalē. in aliqua eccleſiarū ſuarū ubi expedire cognoſcerꝫ cōpetens beneficium illi clerico faceret aſſignari: ⁊ ideo large extenditur uerbū ſuarum: quia qualecūqꝫ ius ad eū ꝑtineat: ibi pōt clerico proprie beneficiuꝫ aſſignare: hic uero ꝯcedebatur cluniacen. ne ī ſuo monaſterio aūt aliqua eccleſiarū ſuarum aliquē recipere tenean tur niſi ⁊c̄. ⁊ ideo ſolū intelligit̉ de eccleſijs in quibꝰ ꝓprie dicuntur aliquē uel aliquos recipere: quod ē ſolū in ſuis regularibus ⁊ ꝯſuetis ſuis religioſis aſſi gnari: ⁊ de ⁊ pro quibus. cū eis ſcribit̉ mandatur ꝙ recipiant uel alteri ut ab eis aliqueꝫ recipi faciant: ⁊ in eis non autē eſt ita de eccleſijs alijs ſecularibus: lꝫ ad eorū preſentationeꝫ uel collationem uel aliam diſpoſitionē pertineant: in quibus ꝓprie non recipiūt: ſed alijs ꝯferunt uel ad eas preſentant. Itē etiā hoc pꝫ: qꝛ dicitur in priuilegio ne in monaſterio nec in a lia eccleſiarū ſui ordinis. ⁊ ſic cuꝫ dictio alia ⁊ copu latio aliarū eccleſiarum: cū monaſterio īplicet ſimili tudinē qualitatis: intelligenduꝫ eſt de alijs eccleſijs regularibus ſui ordinis. ut in hac qualitate cū monaſterio ꝯueniat. nam relatiuū diuerſitatis alius uel alia lꝫ referat diuerſuꝫ in ſuppoſito refert tamen idē ſeu ꝯſimile in ſubſtantia uel qualitate ut nō. Io. an. in nouel. poſt Io. mo. de p̄ben. c. cuꝫ in illis circa fi. ſuꝑ glo. electio. in fi. ⁊ etiā copulatio diuerſorum co pulatoruꝫ habet ea ꝯiungere uel copulare ſub ſimili qualitate. ff. de fun. inſtruc. l. ſee.§. gaio. ff. de peni. lega. l. nā quod liquide.§. fi. nec ob. c. ſignificāte. nec. c. rodulphus: qꝛ ut p̄dixi hic alias conſtabat de certo corpore prioratus ul̓ prioris grauati: ideo error qua litatis non dꝫ uitiare ar. noͣ. ibi ꝑ Inno. ⁊ ꝓ hac ꝑte obtinuit etiaꝫ de conſilio oīum nemine diſcrepante. XIII Ualet proceſſus in uim litterarum ſurreptitiarum: parte non opponente. h. d. Utrum Si ſit delatū appellationi in partibus: ⁊ p̄fixus terminus ad proſequē duꝫ ⁊ forſitan appellatio approbata a parte appella ta ⁊ ſic cauſa debebat tractari ī curia iuxta. c. oblate ⁊. c. cordi de appel. pars tn̄ appellans ul̓ alias tacita d̓ delatione ⁊ termini p̄fixione īpetrat quos iudices ad ꝑtes: an ualeat impetratio ipſo iure: ⁊ ſic ꝓceſſus ꝑ tales iudices habitus ſuꝑ appellatione ſi non excipiat̉ a parte ualeat: nō obſtante litteraruꝫ ſurreptiōe ⁊ uidet̉ ꝙ ſic. qꝛ lꝫ littere ſint ſurreptitie: ⁊ ſi excipere tur de ſurreptiōe. deberent carere uiribus iuxta. c. ob late. ⁊ p̄ſertim ſi p̄uentus fuit terminus in īpetrando iuxta. c. ſepe ī fi. de appel. tn̄ ex quo pars aduerſa nō excepit. ꝓceſſus ualere dꝫ. ad hoc facit quod noͣ. idē Inno. ī. c. ſuper litteris. e. ti. ubi uidetur hoc expreſſe dicere. de litteris īpetratis in cauſa appellatiōis: que erant ſurreptitie. qꝛ re uera appellatum non erat ar. nō. de reſcrip. c. ad audientiaꝫ ⁊ per Inno. e. t. c. dilectus. ubi determinat̉ ꝙ proceſſus habitus ꝑ litteras ſurreptitias cuꝫ non excipitur de ſurreptione tꝫ ⁊ ſic quidā intelligunt iura illa. c. oblate ⁊. c. ſepe in fi. Tamen cōtra. fuit deciſum. qꝛ ex quo cā ſemel fuit deuo luta ad curiā: ut ſit ibi tractāda non pōt extrahi niſi de certa ſciētia pape. facit bene decre. ꝓuida de elec. XIIII Reſtitutus ad primam gratiaꝫ non prefertur ei: qui aliam gratiā obtinuit. h. d. Poſtquam Titius īpetrauit ad collatio neꝫ epiſcopi: papa reuocauit omnes gratias factas. poſtea papa fecit gratiā meuio ad collationem illius ep̄i. ⁊ poſt iſtam ſecundam gratiā: papa primo titio fecit gratiā. per quaꝫ ſibi re ſtituit primā gratiam. ⁊ uoluit primaꝫ gratiam ⁊ pri mas litteras ualere: quas ante gratiā Meuij reuo cauerat. Querit̉ an ille Titius preferēdus ſit Meuio dictuꝫ fuit ꝙ non per. c. quanuis de reſcrip. li. vj. ⁊ ꝑ iura ibi allegata. ꝓ quo. ff. de cur. l. iij. in prin.§. i. C. de ꝯſul. l. i. ff. de bo. li. l. ſi neceſſe.§. ſi deportatus. ⁊ de ꝯdi. ⁊ demon. l. interſcidit in fi. de precar. l. ſed ſi manen̄. in contrariū facit. ff. qui potiores in pig. ha. .l. creditoris acceptꝭ. ⁊ de ſen. ex. c. ī ſumma. ibi dū dicit ita uidelicet ꝙ īnuat ꝙ niſi ſub illa proteſtatione eum relegiſſent priſtinum locum recuperaſſet. De conſuetudinibus. ℟ica. I Si conſuetudo excludat ingreſſuꝫ religionem a ſuc ceſſione: remanebit excluſus licet contrahat matrimonium apoſtatando. h. d. Suppoſito De conſuetudine ꝙ religio nem ingreſſus uel ingreſſa non poſſit ſuccedere parētibus: īmo eo ipſo ſucceſſio pertinere debet ad ſeculares filios alios ul̓ parētes: Quedam ingreſſa fuit ut aſſerebat̉ religionē: ⁊ poſtea apoſtatauit ⁊ exiuit religionē: ⁊ cōtraxit matrimonium. ⁊ de facto occupauit poſſeſſionē cuiuſdā hereditatis cuiuſdam parentis ſui. Quidam tamen ſecularis frater agit cōtra eaꝫ petitionē hereditatis dicens: uirtute cōſuetudinis ad ſe ſpectare totaꝫ ſuc ceſſionem parentis. illa excepit qd̓ ipſa eſt filia ſicut agens: ⁊ ꝙ ad eam pertinet pars ſucceſſiōis. Alter replicat qd̓ uerū eſſet niſi fuiſſet ingreſſa religionē. ſed quia fuerat ꝓfeſſa in religione. uirtute cōſuetudinis erat excluſa: ⁊ ſic obtinuit per tres īſtātias. ſed in toto ꝓceſſu non fuerat uocata abbatiſſa nec con uentꝰ illius religionis cuius religionē fuerat īgreſſa Querebatur an teneret proceſſus uel an eſſet nul lus. Iſta queſtio erat in cancellaria. II Non ualet cōſuetudo anglicana: ꝙ rex habeat iuriſ ditionē in clericos ſolutos in actionibus ciuilibus perſonalibus. h. d. Utruꝫ Ualeat conſuetudo anglicana ꝙ rex poſſit cognoſcere ⁊ hr̄e iuriſditionē ī clericos ſolutos ī actionibus ciuilibus: ēt ꝑſonalibꝰ mere uel criminalibus ubi agitur ciuiliter. ⁊ uidetur ꝙ nō per ea que no. Inno. de fo. comp. c. poſtulaſti. ultra medium ⁊ per Archi. in. c. romana. in. ij. glo. de fo. compe. li. vi. preſertim quia eſt contra utilitatem eccleſiaſticā. ⁊ ſanctorū patrum inſtituta. igit̉ ⁊c̄. ar. extra de hijs que fi. a maio. par. capi. c. i. iuncto. c. .ij. extra de foro compe. Item quia talis cōſuetudo eſt contra preceptū ꝓhibitiuū ⁊ negatiuū ut dicto .c. ij. cui renuntiari. etiam expreſſe non poteſt. ut ibi nō. ⁊ probatur. e. t. c. ſi diligēti. ⁊ ar. noͣ. C. ne fideiuſ. do. den. l. i. in fi. ergo multo fortius nec tacite. p̄cepta enim negatiua obligāt ſemper ⁊ ad ſemꝑ. ut furtum non facies ⁊ ſimilia: licet affirmatiua obligēt ſemꝑ ⁊ non ad ſemꝑ ſecundū theologos: item quia talis cō ſuetudo eſt contra generale ſtatutū eccleſie: p̄ſertim introductum in honorem totius ordinis clericalis: nedum cleri anglicani īmo ⁊ uniuerſalis: igit̉ clerus anglicanꝰ tacite cōſētiendo aūt aſſētiendo tali abuſui nō potuerūt p̄textu talis cōſuetudinis derogare ar. xxv. q. ij. c. ſunt quidā. ⁊ ar. noͣ. per Inno. de cōſue. ſuꝑ ℟ica circa mediū: nec ob. ſi dicat̉ ꝙ eccleſia anglicana nec rex nō receperūt nec obſeruauerūt illud ſtatutum: ⁊ ſic non uidētur ligari nec trāſgreſſo res illius. ex hoc ar. iiij. d. c. leges. iunc. no. de tre. ⁊ pace. c. i. in fi. ij. glo. Item ꝙ papa hoc ſtatuit ⁊ ſemꝑ tollerauit: quia cū fuit ius ꝓhibitiuū ⁊ ab exēptiōe diuina ꝓcedēs ut noͣ. Inno. de maio. ē ob. c. ſi quis. ⁊ per cōſequens cōtrariū eſſet peccatum non poſſūt dici ex hoc excuſari quātocunqꝫ tempore etiā incō trariū ſint abuſi. quia tanto ſūt grauiora peccata ⁊c̄. ut extra de cōſue. c. fi. cum concor. nec hoc caſu uidet̉ ſufficere tollerantia pape ar. de preben. c. cū iā dudū. in fi. ⁊ noͣ. per Inno. in ℟ica de conſue. ⁊ dato ꝙ ꝓpter ſcandalū. quia alias prohibere nō poterat tollerauerit. nō ꝓpter hoc uidet̉ approbaſſe nec cōſue. uoluiſſe induci ar. nō. per Inno. in ℟ica de cōſue. ad hoc de preſcrip. c. nihil. nec ob. etiam ſi dicatur ꝙ papa non potuit clerū anglicanum priuilegiare in preiuditiū regis anglie cui in omnes anteꝙͣ criſtus ueniret iuriſditio cōpetebat: quia iſtud priuilegium ⁊ hec libertas cōceſſa eſt clericis a criſto. in quē om ne imperiū fuit tranſlatum: et in ſpiritualibus ⁊ tem poralibus iuxta no. in. c. nouit. d̓ iudit. ⁊ per Inn. ex tra de uoto ⁊ uoti redēptione. c. ꝙ ſuꝑ hijs. ⁊ de fo. cōp. c. lꝫ ⁊ qꝛ clerici ſunt ſpirituales ⁊ in ſpiritualibus papaꝫ ſolum ſeu iudices eccl̓iaſticos poſſe ſe ītromit tere. priuilegiū generale fuit datuꝫ a deo iuxta. c. quā to de iudit. ⁊ no. per Inno. de ſen. ex. c. nouiter. circa prin. nec per ꝯſequens ob. qd̓ dicebatur per allegan tē pro parte iſta: ꝙ papa expreſſe proteſtatur in iure ꝙ non vult derogare iuriſditioni regis anglie extra qui fi. ſint le. c. cauſam cum ſimilibus. qꝛ ut ex premiſ ſis patet in clericos nullam iuriſditionem habet: nec habere poteſt. III Ualet ꝯſuetudo ꝙ ep̄s in iocundo aduentu: poſſit ponere unum canonicuꝫ in eccleſijs ſibi ſubiect. h. d. Utrum Ualeat ꝯſue. ꝙ epiſcopus ī iocūdo aduētu ſuo poſſit ponere unū cano nicum: cui ſtatim reſpōdeat̉ ſicut uni alteri canonico in qualibꝫ eccleſiarū ſue ciuitatis uel dioceſis: etiam non obſtāte canonicorū certo numero etiaꝫ iurato uel apoſtolica auctoritate cōfirmato: ī quibus tamē eccleſijs alias p̄bendarū diſtinctio nō habet̉: ⁊ uidet̉ ꝙ ſic quia in electionibus ⁊ beneficiorū collationi bus cōſuetudo ſpectat̉ ut nō. Inn. de elec. c. cū eccleſia vulterana ubi de hoc: quia etiā de cōſuetudīe ad reges aliquos pertinet ius conferēdi preben. ut nō. ſpec. in ti. ne ſe. ua. ad fi. ⁊ facit qd̓ nō. de imperato. in ti. de preb.§. reſtat. ad fi. ⁊ per Archi. de prebē. c. ij. ī penult. glo. nec uidet̉ obſtare numerus cū ꝑ priuile. poſſit derogari numero: ut patet. cottidie in gratijs apoſtolicis. ubi ponitur nō obſtāte numero. ad qd̓ de reſcript. c. cōſtitutus. igitur. ⁊ per cōſil. quia uidet̉ parificari ar. no. per glo. de elec. c. cumana in pri. ⁊ ꝑ Inn. de conſue. ſuper ℟ica ad fi. ⁊ clarius per glo. de iudi. c. nouit. ſuꝑ uerbo conſuetudini. ſed ad hanc parificationē potes dare inſtā. quia interdū poſſūt priuilegia qd̓ non poteſt cōſuetudo ut in cle. religioſi. in fi. cum ibi nōt. de priuil. Et ibi ſcripſi aliquos alios caſus Item nec uidet̉ obſtare ſi dicatur ꝙ ꝑ talem cōſuetudinē nimiuꝫ poſſet grauari eccleſia: cū poſſet uel ꝓpter mortē uel ꝓpter trāſlationē nimi um poſſint multiplicari noui epiſcopi. ꝙ ſiquilibet eorū poneret unuꝫ in eccleſia nimium grauaret̉ nec ſufficerent omnibus facultates igitur tanquā onero ſa eccl̓ie non uidet̉ ꝙ ualeat: ut extra de conſue. c. i. li. vj. ar. ad hͦ in aut. ut determina. ſit numerus clerico rum. ⁊ in aut. de menſura ord. per totuꝫ coniunc. C. de ep̄is. ⁊ cle. l. in eccl̓ijs ⁊ noͣ. de inſtitut. c. aūt ⁊ de ſa cro ſanc. l. nō plures. qꝛ pōt reſponderi ꝙ ſuſtinenda ſint donec ueniet caſus: ꝑ quem rōe talis multiplica tionis grauetur eccl̓ia: ⁊ ꝙ tunc ad tp̄s talis conſue tudo reſtringat̉ nec dꝫ inſpici caſus aduerſe fortune ꝙ ſic p̄textu mortis multiplicentur epiſcopi. ⁊ etiā ſi cut potuerit mori epiſcopi ſic ⁊ canonici: ſic ⁊ tūc po terit eccl̓ia redigi ad ſtatutū canonicorum numeruꝫ ⁊ non eſt bona ꝯſequentia. cōſuetudo eſt oneroſa. et go non ualet. qꝛ ſecunduꝫ hoc omnis ꝯſuetudo que eſſet eccl̓ie alicui oneroſa non ualeret: qd̓ uidetur ab ſurdum cū ſit dare nonnullas eccleſie conſuetudines oneroſas que ualent: ut pꝫ in cōſuetudinibus ꝙ una eccleſia de alia eligere teneatur. Itē ꝙ illi ad quos de iure ꝑtinet electio teneātur admittere extraneos ad eligendū. Item ꝙ ad unū epiſcopuꝫ uel eccleſiā ſpectet iuriſditio ꝑtinens ad alium epiſcopū uel aliā eccleſiā. Item ꝙ hꝫ uiſitationē ⁊ procurationē in a lia eccl̓ia: Itē ꝙ una eccleſia ſit alteri penſionaria ut cenſualis. Itē ꝙ una eccleſia ꝑcipiat decimas infra territoriū alterius: Iteꝫ ꝙ Archi. percipiat palare duꝫ ī inſtillatione p̄lati. ⁊ ſic de multis alijs preſertiꝫ ſi loquamur de ꝯſuetudine tanti tp̄is de quo non ex tat memoria ar. no. per Archi. de electione. c. generali ſuꝑ uerbo generali. de ꝯſue. li. vj. ⁊ ibi ꝑ Io. mo. in. ij. gl. lꝫ adhuc poſſet euadi per noͣ. ibi per Io. an. in glo. ſuꝑ uerbo antiqua. nec ob. ſi dicatur ꝙ ꝓpter illū qui nouiter ponetur ſuꝑ numerum minuentur a liorū poſitiones: qꝛ illa diminutio modicuꝫ cuilibet aſcendet. puta ſi ſint ibi. xxiiij. canonici cuilibet dimi nuet̉. xxiiij. pars ⁊ de tali modico non eſt curanduꝫ. ⁊ preſertim. qꝛ ceteri ꝑ iſtum ſupradictū in oneribus ꝑ uices ſingulorū ſuſtinendoruꝫ releuabuntur: qꝛ fa cile pt̄ redigi ad ſtatutū numerū aliquo forſan cedē te uel decedente: ⁊ ſic qꝛ ēt ꝑ iſtū augmentabit̉ cultꝰ diuinus ut ſeruitiū eccleſie. ⁊ ideo non mirum ſi pre textu conſuetudinis modicum damnum ſinguloruꝫ aliqualiter tolleretur. preſertim in honore ep̄i qui ē caput dioceſis: ⁊ quia in iocundo aduētu p̄ſiden. cō ſuetudines ſibi ſolite ſunt ſeruāde. ff. de offi. ꝓconſu. .l. ⁊ lega. obſeruare.§. anteꝙͣ. hoc eniꝫ ex quo fiet pre textu cōſuetudinis: fiet ſeu cenſebit̉ fieri auctoritate iuris: ⁊ ſic non poterit dici iniurioſum quāuis durū ⁊ rigoroſū: cum ius aliquādo permittat ꝙ aliquis aliquando patiatur p̄iuditium etiam ſine culpa: quā uis nō ſine cauſa extra ut litꝭ non cont. c. quoniā fre quēter.§. cum autē de regula iuris. c. ſine culpa: quā uis nō ſine culpa cōiuncto ꝙ dicit̉ ꝙ executō iuris non habet iniuriā. ff. de iniur. l. iniuriaruꝫ.§. i. quas maxime eccleſia cathedralis ſeu preſidēs in eadē ꝓ ut eſt epiſcopus ſibi uendicat in ſubditis eccleſijs: et ſuis filiabus. cōſuetudo eſt attēdēda ar. no. ꝑ Inno. de eccle. edifi. c. ad audiētiam. in fi. IIII Apoſtolicus debꝫ uenire ad locū īferiorē ſtāte cō ſuetudīe: ꝙ īferiores debeāt aſcēder̄ ad maior̄s. h. d. In quadam Eccleſia ex ſtatuto uel con ſuetudine eſt triplex ordo canonicorū. Nam quidā ſūt inferiores qui uocant̉ ſcolares: qui ſunt ſub cura ⁊ obediētia ſcolaſtici: qui dam medij qui uocantur emācipati: quidā moīores qui ſoli habent uocē in capitulo ⁊ uocātur capitula res: tamen prebēde omniū ſunt equales. ⁊ non aliter poteſt quis aſcendere ad maiorem gradū: niſi ꝑ ordinē primo fuerit in īferiori: ⁊ de illo aſcēderet ad mediū: ⁊ ille aſcenſus debet fieri ſecundū ordinē anti quioris receptionis: nā moriente uno canonico: me dij gradus aūt emācipatus: ī loco illiꝰ mortui aſcēdit: ⁊ ſic decedēte aliquo d̓ ſuperiori gradu ſcilꝫ capi tulariū antiquoꝝ canonicus: de medio gradu emā cipatorū ſecundū ordinē receptionis aſcendit ad ſu periorē gradum illius mortui ⁊ in locum illius me dij aſcendit ātiquior īferioris gradus: et ī locū eius nouus canonicus ſurrogatur: per iſtum autē aſcenſuꝫ non permutant prebendas. que alias ſunt equa les: hoc ſuppoſito ponatur ſicut fuit de facto ꝙ un de antiquioribus ſuperioris gradus capitularium mortuus eſt quidaꝫ apoſtolicus acceptat eius cano nicatum et prebendā ſub ſua. gratia cadens: uel papa ſibi forſan confert illos uel forſan ſibi reſeruatos uel per priuationē. Querit̉ utruꝫ ille apoſtolic debeat uenire ad gradū: uel ad locum ſuuꝫ uel an ſe cundū ſtatutum uel ꝯſuetudinem eccl̓ie: primo debeat eſſe ī inferiori gradu ⁊ poſtea ſecundum ordineꝫ ſuuꝫ aſcendere ad alios gradus loco ⁊ temporibus oportunis: quibuſdaꝫ uidebat̉ ꝙ expectans dꝫ ueni re ad infimū graduꝫ primo: ⁊ poſtea aſcendere ad ſu periores gradus ſecundū ordinem ſuuꝫ ar. c. cum in tua de ꝯſue. ſed ſi papa ꝯſerat canonicatū ⁊ p̄bendaꝫ uacantē per morteꝫ ſuperioris gradus canonici: tūc dicunt ꝙ iſte cui papa ꝯfert debeat uenire ad locuꝫ ⁊ graduꝫ illius canonici ſuperioris: cuius canonica tus ⁊ p̄benda collati ſunt quaſi reſeruatio uel colla tio pape totū afficiat: etiaꝫ cum ſuis qualitatibus. ⁊ maxime ſi hꝫ gratia clauſulā non obſtan. ꝯſuetudine uel ſtatuto eccl̓ie: per que effectus gratie impediri poſſit quomodolibet ul̓ differri: qꝛ niſi ueniret ad locum illū ⁊ gradum effectus gratie pape differretur quo ad iura canonicalia: que ſunt ī habendo uocem in capitulo iuxta nō. per Inn. in. c. cū. m. ferr̄. de ꝯſti tur. quā uocem iſte non haberet forſan de magno tē pore: aut nunquā ſi ueniret primo ad infimuꝫ gradū ⁊ poſtea ad mediū eam nō haberet: donec aſcendiſſꝫ ad ſuperiorē capitularis: qꝛ ut ſupponitur ex ſtatuto uel ꝯſuetudine ſoli illi de illo gradū habent nocē in capitulo: ⁊ idē etiam tenerent illi in eo expectan. cui papa canonicatum contuliſſet in illa eccl̓ia ſub expe ctatione p̄bende cū illa clauſula non obſtante predi cta eadem rōe: nam ſecundū eos ſtatim hēbit uoceꝫ ī capitulo uirtute illius clauſule non obſtante: ne effe ctuꝫ gratie quo ad iura canonicalia īpediri ꝯtingat quomodolibet uel differri: ſecus ī alio expectan. cui papa ſtatim non ꝯtuliſſet canonicatū in eccleſia: ſed forſitan mandaſſet general̓r ſibi ꝓuideri de beneficio uacante uel uacaturo: ad certa collatione ſpectā. ⁊ ipſe poſtea uacantibus ipſis canonicatū ⁊ preben da ad illā collationeꝫ ſpectantes eos acceptaſſet: naꝫ tunc primo ueniet ad infimū gradū: ⁊ gradatiꝫ aſcē det poſtea ad ſequenteꝫ: maxime ſi non ſit ibi aliqua clauſula non obſtan. ſed ſalua reuerentia iſtorum ſic opinantium. mihi uidetur ꝙ ſemper apoſtolicus. eti am cui papa iſtos canonicatuꝫ ⁊ p̄ben. uacan. in gra dū ſuperiori ꝯtulit. debet uenire ad infimū gradū ⁊ deinde ſecundū ſtatutū uel conſuetudinē eccleſie gradatim in ordine ſuo aſcendere ad ſupremos: ⁊ ratio mea eſt iſta quia papa ſibi conferēdo canonicatū ⁊ prebendā etiam cū plenitudine iuris canonici: uide tur in dubio ſibi cōferre cuꝫ illis uiribus ⁊ qualitati bus que habet canonicus in illa eccleſia ubi ſūt illi canonicatus ⁊ prebēda: quia cum ſecundū diuerſita tes eccleſie ⁊ cōſuetudines uarias. iura canonicalia uariētur: quia alia iura ⁊ alio tempore habent cannici in una eccleſia: que ⁊ quādo non habēt in alia. ⁊ econtra. papa cōferendo canonicatū in aliqua eccleſia in dubio uidetur ꝯferre cum iuribus canonicalibus que cōpetunt canonicis illius eccleſie: ſecun dum eius ſtatuta uel conſuetudinē facit ad hoc ar. de cōſue. c. cum olim. cū concor. poſſet etiam indici ī argumentū. l. ex militari. ff. de teſta. militis. ⁊. l. ſi quis exher̄dato.§. ſed ⁊ ſi quis. v̓. niſi forte. ff. de iniuſto ru pto. ff. de uſu ⁊ habitu. l. plenū.§. equitij. ff. de lega. iij. .l. fideicōmiſſa.§. ſi non cum. igitur ſecūdū ꝯſuetudi dinem illius eccleſie de qua querit̉ queſtio. canonicꝰ non habet ius habēdi uocem in capitulo: niſi ſecun dum ordinē receptionis canonicus aſcēdat per om nes gradus ad ſuperiorem. igit̉ ⁊c̄. nec ob. qd̓ papa afficit locum canonicalē: quia non eſt uerū. ſed beneaffecit. canonicatū: tunc enim bene fateor. ꝙ ꝑ pape reſeruationē uel manus appoſitionē afficitur locus canonicalis ⁊ gradus: qn̄ ille locus uel gradus de betur illi canonicatui ul̓ illi p̄bende. ſꝫ hic iſte locus uel gradus quē habebat iſte canonicus mortuus n̄ erat debitus eius canonicatui uel p̄bende inquātuꝫ talis canonicatus uel talis p̄benda eſt. ſed potius ex eo qꝛ ꝑſona que illos canonicatū ⁊ p̄bendaꝫ obtine bat erat antiquior. ſed ẜm ordinē receptionis tanqͥ antiquior canonicus in inferioribus. gradatim traſi uerat d̓ illis gradibus ad ſupremū: ꝙ patet quia nō erat debitus ille locus: illis canonicatui ⁊ prebēde: quia aliquādo fuerant illi idē canonicatus ⁊ p̄bēda line loco illo. cum ꝑſona fuerat in minoribus gradibus cōſtituta: non obſtan. ꝙ effectus gratie ad iura canonicalia differret̉ uel impediet̉: quia dico ꝙ nō. qꝛ iura canonicalia habebit ſaltē aptitudine uel dico quia iura canonicalia habebit illa que canonicis il lius eccleſie poſſunt ⁊ debēt cōpetere.ſ. que uariabū tur ſecundum quod uariabitur gradus. ⁊ ſecundum antiquitatem tēporū: ſecunduꝫ ordinē receptionis ſone. Ad iſta facit in ſimili queſtio mota ⁊ eius deci ſio de regul. iur. c. inſpicimus. li. vi. in nouell. V Qui non habet ius in prebēda minori: nō acquirit ius in optata maiori. h. d. Utrum In eccl̓ia ubi ſunt p̄bende minores medie ⁊ maiores ⁊ ſecundū ordineꝫ receptiōis antiquioris canonici poſſit de minoribus aſcēdere ad medias: ⁊ d̓ medijs ad maiores. Si unqui primo receptus erit in canonicuꝫ. ⁊ auctoritate capituli ad primarias preces īperiales. ⁊ obtinuerit de facto unā prebendam minorē uacantē per capitu lum ſibi collatū: quam magno ip̄e tenuit bona fide: ⁊ iuſto titulo aſcenderet ad unā mediā. poſtea uacan tem ⁊ dimiſerit primam minorē: ⁊ poſtea ſuperueniē te quodā apoſtolico īpetrante: qui primam minoreꝫ quā ipſe tenuerat infra tp̄s debituꝫ ⁊ alias canonice acceptauerat: ⁊ ſibi obtinuerit prouideri: declaretur ip̄m apoſtolicuꝫ habuiſſe ius in illa minori ⁊ ſibi ad iudicet̉: ⁊ illum aliū ad eam ad preces īperiales rece ptuꝫ nullū habuiſſe ius: remanere debeat ille īperia lis in illa media ad quā aſcendit: uel utrū ſi ſequens eum in ordine receptionis illā eandem mediā optauerit ⁊ dimiſſa minori quā alias iuſte tenebat aſcēdit ad eam debeat eſſe potior in eadē. etiam uidebat̉ quibuſdā ꝙ primus īperialis ſit potior in media nō obſtan. ꝙ non habuiſſet ius in prima minori ex quo eaꝫ tenuerat ⁊ poſſederat bonafide quaſi fecerat fructus ſuos ⁊ iſte aſcēſus uidet̉ quidaꝫ fructus ar. c. cō ſultationibus. de iure patr. ꝓ hac allegabat̉. l. barbarius philipus. ff. de. off. preto. ⁊ que nō. Inno. in. c. nihil. de elec. pro hoc in ſpeciali allegabatur unꝰ tex. ubi uidet̉ ꝓbari ꝙ ſola poſſeſſio det titulū in benefi cialibus. c. ſi a ſepe. de preben. li. vi. ꝓ hoc in ſpeciali allegabat̉. ff. de do. inter ui. ⁊ uxo. l. ex anno. cū. l. ſe. ff. ad trebel. l. facta.§. ſi heres. Determinatū tamen fuit contrariū. quia ex quo nō habebat titulū canonicū in prima minori non poſſet habere in ſecūda media. quia in eccleſijs ubi habet locū optio uel aſcēſus ſeu permutatio prebēdarū ſit tranſitus de una ad aliaꝫ abſqꝫ nouo titulo ⁊ abſqꝫ noua ꝓuiſione uel collati one in uirtute prouiſionis ſeu tituli habiti in prima iuxta no. per Archi. ⁊ Io. in nouell. in. c. cum in tua. de cōſue. li. vi. ſi igitur canonicus titulus nō habetur in prima non poteſt haberi in ſecūda: alias ſequeret̉ ꝙ eam ſine canonico titulo obtineret qd̓ ius nō pa titur: ꝓ hoc: quia patit̉ ubi cōſequēſfundat̉ ī aliquo antecedēti: ſublato antecedēti tollit̉ ꝯſequēs benefa cit. ff. de pac. l. ſi cure de accu. c. ad petitioneꝫ pro hoc .l. egi. ff. d̓ excep. re iudi. ꝓ quo inducebat̉. l. qui liber .§. hec uerba. ff. de vul. ⁊. l. ex facto.§. fi. in eodeꝫ ti. lꝫ illa aliquantulū uideat̉ obſtare: ſed non obſtat ſi bene attendat̉ pro hoc all. ff. de in diē adiec. l. ij. ⁊. iij. ⁊. l. ubi.§. ſed marcellus etiā. ff. de edil. edic. l. i.§. ij. ⁊. l. cū aūt.§. cum redibet̉ pro h̓ qꝛ reſoluto iure fundamē ti reſoluitur fundamentuꝫ. ff. de pig. l. lex nectigal. ff. ut lega. nomine caue. l. i.§. ſi quis ſub ꝯditione. ⁊.§. qui minorem. VI Si de conſuetudine eccleſie antiquior poteſt optare primus in data licet ſecundo receptus: prefertur ſecundo in data licet primo receptus fuerit. h. d. Duo. Sunt īpetrantes primus ⁊ ſecūdus: qui mandant̉ recipi in canonicos ⁊ in fratres: ⁊ de prebenda cū uacauerit eis mandat̉. prouideri cū decreto ⁊ clauſulis: que hodie ſunt de ſtilo: ⁊ lꝫ primus factis proceſſibus preſentauerit capitulo litteras ⁊ petierit ſe admitti: ⁊ ſuꝑ hoc fecerit diligētiam tn̄ de facto ſecundus per capituluꝫ prius fuerit receptus ut primus: quanuis primus prius petijſſet ſe admitti ꝙͣ ſecundus. tandē uacante p̄benda: ſucceẜ. in illa eccleſia ẜm ordinem eorū: quilibet obtinu it prebendā ſibi debitaꝫ. ⁊ ſic eis exiſtentibus canoni cis p̄bendatis uacauerit in illa eccl̓ia una prebenda maioris ualoris: ꝙͣ quilibet eorū optauit ſecundum ꝯſuetudinem eccl̓ie: in qua eſt ꝯſuetudo ſeu ſtatutuꝫ ꝙ antiquior canonicus ſecundū ordineꝫ receptus p̄ ſertur in optione: mō ſecundus in data dicit ꝙ fuit primus receptus in canonicū: ⁊ ideo ipſe dꝫ preferri ī optione: primus uero ī data dicit quod licꝫ ipſe fue rit ultimo receptus: de facto tn̄: qꝛ primus erat ī da ta ⁊ primo petierat ſe admitti: prius fuerat recipiēdus de iure: ⁊ ꝙ non ſteterat per eū quominus primo reciperetur: ⁊ ideo ſibi non debꝫ imputari ⁊ per ꝯn̄s dicit ꝙ debet preferri in optione. Queritur quid iuris uidebatur quibuſdā ꝙ ſecūdus in data. quia primo receptus fuit p̄ferri debeat ꝓpter termi minos ſtatuti ſeu cōſuetudinis: qd̓ uel que habet ꝙ primo receptus preferat̉ in optione ſed primus aget contra capitulū ad intereſſe: ſic dicimus in duobus ſucceſſiue p̄ſētatis a patrono laico quorū licet primꝰ debuerit admitti per epiſcopū: tamē ſi ſecūdus de fa cto admittat̉ ualet admiſſio: ſed epſicopus tenet̉ pri mo non admiſſo ut in. c. paſtoralis. de iure pa. Ad hoc reſpōdetur: quia damnum iſtud nō poſſet reſar ciri. per. c. i. cum iſta beneficialia ſint ineſtimabilia: ibi ſicut in alio beneficio. ⁊ ꝓpter hoc reſeruetur primo ſua potioritas ex quo ꝑ eū nō ſtetit ar. l. fi.§. i. ff. de co per quē fac. eſt ꝓ hoc etiam benefacit qd̓ noͣ. Inno. de reſcript. c. capitulū. in magna gl. circa mediū ibi. ſi autem ſecūdus receptus eſſet: ſed ibi in litteris pri mi non erat decretū hic ſic. ⁊ pro iſta parte pro qua fuerunt late tres ſnīe benefacit ꝙ nō. Inno. de p̄bē. .c. relatum. ⁊ qd̓ nō. cōpoſ. de reſcrip. c. capitulū. ſuꝑ uerbo mandatū. circa prin. in. v̓. ſed quid ſi ante ua cationē. ad quod no. per Inno. in. c. cum berthodꝰ. de re iudi. ⁊ facit. l. quociens. C. de re. uen. ꝓ hoc qꝛ licet per euꝫ nō ſteterit ex fictiōe ſeu reputatiōe iuris debeat proinde haberi ac ſi tunc fuiſſet receptus: tā dē nō uidet̉ ſufficere tal̓ qualitas īterp̄tatiua: ex quo conſuetudo optionis requirit ueraꝫ prioritatē rece ptoris: ſicut ī ſimili nō ſufficeret rep̄ſētatiua ſeu reputatiua preſētia: ubi talis poteſtas optionis ſecūdum cōſuetudinē cōpetit ſolis preſētibus ut noͣ. Archi. de cōſue. c. cum in tua. circa prin. ſuꝑ uerbo ꝑ alios. ſed reſpōdetur ꝙ illa opi: reprobat̉ per Io. an. in no uel. Aliquibus uidet̉ tamē ꝙ primus in data eſſet potior ⁊ deberet preferri in optione. per rationes. sͣ. per eos factas. pro quo. c. tibi qui. de reſcript. li. vi. ⁊. .l. iuris ciuil̓. de cōdi. ⁊ de. ⁊ quia receptio primi licꝫ poſterior uidet̉ retrotrahenda. ex quo primo erat re cipiendus. ⁊ ī hac opinione fuerunt quaſi oēs. ⁊ pro hac parte etiā fuit alle. l. i. C. de ꝯſul. li. xij. ⁊. ff. ſi quis cautio. l. ij.§. fi. ⁊ ꝓ iſta parte obtinuit ꝑs tres ſnīas. VII Non ualet conſuetudo: ꝙ inſtrumento nō appona tur dies neqꝫ locus. h. d. Utrum Ualeat ꝯſuetudo ꝙͣ ī inſtrumento non apponat̉ dies neqꝫ locus. Qui daꝫ ꝙ ſic. qꝛ ſuper hoc ualet pactū uel conſenſus partiū ut. ff. de pig. l. cum tabernaꝫ.§. i. Alij ⁊ maior ꝑs ꝯtra: qꝛ poſſet parare uiā multis malitijs. ⁊ qꝛ dies ⁊ locus ſunt de ſubſtantia īſtrumenti. ut in. c. abbate ſane ī fi. de re iudi. li. vj. ⁊ in aut̓. de tabel. ⁊ in autē. ut p̄ponatur nomen īpera. ⁊ ꝯtra ſubſtantialia actꝰ non ualet ꝯſuetudo ut noͣ. Io. an. in glo. extra de cō ſue. c. ij. li. vj. ⁊ qꝛ aufferret defenſioneꝫ parti ar. l. optimam. C. de ꝯtrah. ⁊ ꝯmit. ſtip. ⁊ ideo ualere non dꝫ qꝛ defenſionis facultas ꝯpetit de iure naturali ut in cle. paſtoralis.§. ceterū de re iudi. ⁊ ꝯtra ius natura le nō ualet ꝯſuetudo ut noͣ. Inn. de ꝯſuetū. ſuꝑ. ℟a. De electione. ℟ica. I Tempus ꝯferendi currit epiſcopo a tempore renū tiationis ⁊ non ratihabitionis. h. d. Utrum Si aliquis reſignauerit beneficiuꝫ ī manibus priuati alicuius: ⁊ poſtea poſt annū uel bienniū epiſcopus hoc ratificet: currit ſibi epiſcopo tp̄s lateranen̄. ꝯſilij. a tempore reſigna tionis facte ad ꝯferendū: an a tp̄e ratihabitionis: ut ſic ſuperior iure deuoluto non poſſit ꝯferre illud be neficiū: niſi poſt negligentiā epiſcopi. a tempore rati habitionis: demū computando pōt dici ꝙ etiā ante ratificationē epiſcopi a tp̄e ſue renuntiationis incipi at currere epiſcopo tp̄s ar. nō. ꝑ Inno. de renuntia tiōe. c. admonet ⁊ d̓ ꝯceſſi. p̄ben. c. qꝛ diuerſitatē ī fi. II Ualet electio prepoſiti: etiaꝫ non ſcrutato uoto ipſi us prepoſiti. h. d. Canonici. Seu capellani cōpromiſſerunt ī tres de ipſis ut ſcrutatis uotis omniū ⁊ ſingulorū de capitulo illū eligerent: in epiſcopuꝫ: in quem oēs uel maior pars ꝯuenirent ipſis ſcrutatis uotis ſuis primo: ⁊ deinde uotis alioruꝫ reperiebant. ꝙ omnes ꝯueniebant in propoſitū ipſius eccl̓ie: ipſi compromiſſarij eligerunt eum ſolenniter non ſcrutato prius uoto ſuo: qui preſentata ſibi electione ꝯſenſit electioni. Queritur utꝝ electio teneat: quidaꝫ dicebant ꝙ non qꝛ non fuit ſcrutatū uotum ipſius electi: qui erat p̄ſens ⁊ de capitulo propter for mam ꝯpromiſſi que habebat ꝙ ſcrutatis uotis om niū ⁊ ſingulorū ⁊c̄. Ipſi uero nō fuerunt ſcrutati uo ta omniū ⁊ ſingulorū: ex quo eum omiſerunt. qꝛ for ma mandati diligent̉ eſt ſeruanda ut. c. cū dilecta de reſcrip. ff. mandati. l. diligenter. c. cū expediat de elec. li. vj. ⁊ ī eo. ti. c. cū dilectus.§. i. in antiquis. non.n. im pleta eſt ꝯditio ſub qua data fuit poteſtas ꝯpromiſ ſarijs eligendi.ſ. ſi ſcrutatis uotis ſinguloꝝ ⁊ omniū ⁊c̄. igit̉ nec potuerunt eligere: Alij dicebant ꝙ electio erat bona: qꝛ ſatis ꝯſentiendo electioni declara bat uotū ſuum ille p̄poſitus electus: igitur ⁊c̄. Item fruſtra eius uotuꝫ in ſcrutinio fuiſſet per ꝯpromiſſa rios inquiſitū: cuꝫ ⁊ ſi fuiſſet non poſſet nec dꝫ ſe no minare: qꝛ ſic ambitioſus eſſet ar. de īſti. c. fi. ⁊ ſi aliū nominaſſet illud nihil ꝓfeciſſꝫ: cū neceſſario ex quo alij in ip̄m prepoſitū conueniebant ipſuꝫ elligendo: igitur non fuit magnuꝫ inconueniens ſi eius uotum ſcrutati non fuerunt: cum ⁊ ſcrutatum non prodeſſet ut ar. l. aliquando. ff. ad uellei. cum concor. De renuntiationibus. ℟ica. I Ualet collatio beneficij reſignati ī manibus non ha bentis poteſtatem admittendi reſignationē. h. d. Utrum Si aliquis reſignet beneficiū in ma nibus nō habentis poteſtatē recipi endi beneficiū nacet beneficium ⁊ poſſit cōferri per eum ad quē pertinet collatio uel patronus ad eam preſentar̄: poteſt dici ꝙ nacet in p̄iudiciū renūciātis: ⁊ ꝙ ſuperior ad queꝫ pertinet ſi confert eo ipſo ratam uidetur habere renūciationē: primū ꝓbatur de renunc. c. qd̓ in dubijs. ſecundū ꝓbatur ar. l. illud.§. fi. ff. de acqui. here. ſed cōtra. quia nō poteſt ratuꝫ ha bere qd̓ ſuo nomine geſtū non fuit. Item neceſſaria eſt ſnīa priuationis ut noͣ. Inno. in dicto. c. ꝙ in du bijs. ⁊ talis ſnīa requirit iuris ordinē ⁊ uocationem partis: quia forte ꝓpter metū feciſſet poſſet diſtīgui: utrum qui renūciauit perſiſtat in eadē uolūtate uel eam mutauerit II Habens poteſtatē cōferendi beneficiū uacaturum per reſignationē: nō ꝓpter hoc habet poteſtatē recipiēdi reſignationē: ſimiliter nec executores gratia rum poſſūt recipere reſignationes beneficiorū. h. d. Utrum Si epiſcopus cōmittat alicui poteſtatē conferendi certū beneficiuꝫ cō uacauerit per reſignationem: ſuppoſito ꝙ ualeat cō miſſio per ea que ſcripſi. sͣ. folio: in illa queſtiōe que incipit: ordinarius ⁊c̄. poſſit talis commiſſarius eo ipſo in uirtute talis cōmiſſionis recipere reſignatio nem a uolēte ſpontanee reſignare: maior pars tenuit ꝙ non quia etiā opus eſt ut expreſſe cōmittat̉ pote ſtas recipiēdi reſignationē ut extra de preben. c. du dum. circa prin. li. vi. ⁊ hoc tenuerūt ꝑ noͣ. ꝑ Arch. extra de uerbo. ſig. c. ſicut. li. vi. Quidā tamē tenebāt contra. per. l. ad rem. ⁊. l. ad legatū. ff. de procura. ⁊ ꝑ rationes ꝓ hac parte factas per Archi. in dicto. c. ſicut. ⁊ bene fatētur ꝙ ī terminis illiꝰ. c. ſicut. de uer bo. ſig. certe illa opi. eſt uera et qd̓ in illo caſu certe opus eſt ſpeciali cōmiſſione ſuper admiſſione reſignationis: quia ſi uirtute alteriꝰ cōmiſſionis de qua ibi ſit mentio: etiam poteſtas recipiēdi reſignationē uideretur cōceſſa per hoc p̄iudicaret̉ ord̓. ꝙ ī dubio papa nō uidetur feciſſe: niſi ī eo qd̓ expreſſe cōceſſit. nec eſt interpetrandū priuile: pape in p̄iuditiū tertij. ut. l. i.§. merito. ⁊.§. ſi quis a prīcipe. ff. ne quid ī loco publico. hic autē fuit cōmiſſio auctoritate ordinari ⁊ de iure cōmuni. ⁊ ideo eſt interp̄tāda etiam ſecun dum ius cōmune ut cōmiſſo p̄paratorio uel p̄parā do poſteriori ⁊ cōſequēti: uideatur cōmiſſū p̄paratorium prius ⁊ antecedēs ar. dictarū. li. preſertim ꝑ qd̓ neceſſario peruenitur ad illud nec ſit interpetra tio aliqua ī p̄iudiciū tertij. ſed ſolū cōmittētis cui eſt īputādū: ꝗa alias exp̄ſſe illā poteſtatē nō obtinuit. Sed iuxta premiſſa queritur. an executores gratiarum deputati ad ꝓuidendū de beneficijs uacaturis poſſint recipere reſignationem alicuius uolen tis in eorum manibus beneficiū reſignare: ut ſicut ea recepta ꝓuideant: dicereꝫ ꝙ non per dicta in premiſſa ꝓxima queſtione. Iteꝫ ꝙ tales executores ta lem reſignare uolentē non poſſunt inuitū deſtituere igit̉ nec eius reſignationē recipere: probatur ꝯſequē tia ꝑ ea que noͣ. Io. an. in cle. i. d̓ renun. in gl. ſuꝑ uer bo manibus ⁊ ꝑ Inn. de renū. c. ꝙ ī dubijs ī fi. ij. gl. III Qui renuntiauit ī manibus nō habentis poteſtateꝫ admittendi reſignationeꝫ non repellitur propterea ab agendo contra intruſum. h. d. Quidam Primus ī data habens ius ī be neficio per eū acceptato: illud renuntiauit ī manibus habentis poteſtateꝫ recipiendi renuntiationē: ẜus uero in data qui illud idem acce ptauerat ⁊ fecerat ꝓuideri in uirtute uacationis: in cuius uirtute primus acceptauerat: ſi illa acceptatio ⁊ ꝓuiſio inde ſecuta non ualuerat tenebat de facto beneficiū iſtud primus agit ꝯtra eum ⁊ fecit ſibi ad iudicari ⁊ reſtitui: ſecundus opponit ſibi de renuntia tione predicta facta ī manibus eius qui nō habebat poteſtatē. Queritur an per hoc eū excludere poſ ſit. ut ſic ſecundus ueniat abſoluendus ab īpetitione primi: Fuit dictū quaſi per oēs ꝙ non qꝛ talis renū tiatio non priuauit primū iure ſuo: lꝫ per ordinariuꝫ poſſit priuari beneficio iuxta. c. qd̓ in dubijs. cum ibi noͣ. per Inno. ⁊ doc. de renun. ⁊ ſic donec fuerit pri uatus agere poſſit: ⁊ ſi dicat̉ ꝙ renuntiatio tenuit in preiudiciū ſui. dico ꝙ veruꝫ eſſet ubi ageret ꝯtra or dinariū de reſtituendo beneficiū: qꝛ cum in eius po teſtate eſſet eū. etiam poſſiden. priuare ⁊ remouere a beneficio: ita ⁊ eū petentem repellere ratā habendo renuntiationē ar. l. inuitū.§. cui damus. ſecus in cāu premiſſo ubi agit ꝯtra ſecundū in data poſſidentem qui nullū ius habet: uel ꝯtra quēcunqꝫ poſſidentem aliū: qꝛ tunc donec ſit priuatus poſſꝫ agere ⁊ benefi ciū repetere: qꝛ ius habet. ⁊ lꝫ poſſeſſionē per renun tiationem perdidiſſet: non tamen ius in ꝓprietate ⁊ illorū reſpectu in quorū poteſtate non eſt eū priuare uel ratā habere renuntiationē: Dicunt tamen quidā ꝙ re integra ideſt antequā priuetur per ordinari um: uel habenteꝫ poteſtatem pōt penitere. bene facit .ff. de ceſ. bono. l. iij. ⁊. l. quē penitet. ⁊ ſecundum iura cōia licitum eſt penitere ⁊ licitū eſt uariare continua iſtū uerſum. sͣ. ibi rataꝫ habere renuntiationē ⁊ in fi. ne reuertar. ibi dicunt tamen. Iteꝫ quia reus excipi ens ex hoc ſufficient̉ non deducat ius ſuū: quod alle gat renuntiationē inualidā. ergo licet per conſenſuꝫ ordinarij ſit ualidabilis: cū etiaꝫ ex hoc non fortifica retur ius ſuū licet elideretur uel tolleret̉ ius agentis eaꝫ non poſſet allegare: qꝛ ſic allegaret de iure tertij .ſ. ordinarij cuius ſolius intereſt ratificare renuntia tionē: uel illum priuare p̄ſertim autem hoc reo non ꝑmittitur ex quo ſibi non ꝓdeſſet ⁊ alteri noceret. fa cit qd̓ nō. ꝑ Inn. in. c. cū bertholdus in fi. de re iudi. IIII Non ualet reſignatio beneficij reſeruati facta in ma nibus ordinarij. h. d. Quidam Cardinalis obtinens quandā dignitatē ratione cuius: ad eius col lationeꝫ ꝑtinebat unum beneficiū auctoritate ſua or dinaria: illud beneficiū in curia contulit cuidaꝫ capellano pape preſenti: tunc ī curia ⁊ collationē huiuſ modi acceptādi. tandē ideꝫ cappellanus cū non poſ ſet obtinere pacificam poſſeſſionem illius beneficii. ip̄m poſt aliqd̓ tēpus renūtiauit ſeu reſignauit pure ⁊ libere in manibus eiuſdē cardinalis: qui auctoritate ſua ordinaria admiſit renūciationē: poſtea uero dictus capellanus impetrauit a papa aliud benefici um de illo alio ſic renunciato ſeu reſignato nō facta mentiōe. Queritur an ualeat impetratio. uel an iſta ultima gratia per papam ſibi facta ſurreptitia cenſea tur ex eo. quia tacuit aliud beneficiū: ⁊ quidam dice bant eā ſurreptitiā. quia renuntiatio quaꝫ fecerat in manibus ordinarij nō ualebat nec admiſſio eiuſdem auctoritate ordinaria ſubſecuta: quia beneficia capel lanorum pape reſeruata erant tunc ꝑ papam. ⁊ cum dictus capellanus haberet ius in beneficio per col lationem ſibi factā cui conſenſit. etiā ſi non habuiſſet poſſeſſionē ut in. c. ſi tibi abſenti. de prebē. li. vi. ⁊ in .c. quodam. Ideo nō potuit reſignare. niſi in manibus pape uel eius cōmiſſarij: qui ſolus poſſet eum inuitū deſtituere cū ſit ut in extrauagā. c. cum matheus. que tamen eſt hodie limitata. ut ī alia extrauagā. que incipit. exēptus quicunqꝫ capellanus pape iuriſ ditione ordinarij: quia tunc demū poteſt auctoritatem p̄ſtare renunciationi: ⁊ corā eo demū poteſt re nūciatio fieri: qui poteſt inuitū deſtituere. iuxta nō per Inno. ⁊ doc. de renū. c. qd̓ in dubijs. igitur ſi nō ualuit reſignatio adhuc habebat ius in beneficio: licet enim poſſit eo priuari: quia eū fecit in manibus nō habētis poteſtatē ⁊ licet etiam in eius p̄iudiciū ſuperior habēs poteſtatem.ſ. papa poſſet ratificare ⁊ admittere renūciationeꝫ nec ipſe poſſet reſilire nec penitere: nec beneficiū repetere: tn̄ niſi eius ratificatō ⁊ admiſſio ſubſequant̉: interim habet uerū ius in be neficio ⁊ remanet ī eo intitulatus iuxta uerā opi. In no. ī dicto. c. qd̓ in dubijs. adhuc habebat ius in illo beneficio: nō obſtan illa renuntiatione facta ī mani bus cardinalis auctoritate ſua ordinaria ⁊ non apo ſtolica eā recipien: ⁊ ꝑ conſequens cū haberet ius in eo de ipſo ī petitione alterius debuit facere mentio neꝫ de preben. c. ſi motū li. vj. ſecus tn̄ fuiſſet ſi ageret̉ de beneficio ī quo non habuiſſet ius in re. ſed ad rede quo eſto ꝙ quis in petitione dꝫ facere mentione iuxta no. per Io. an. in nouel. de regul. iur. c. ignorā tia. tn̄ eius renuntiatio facta in manibus laici uel alterius poteſtateꝫ non habentis tenuiſſet: qꝛ facilius renuntiat̉ beneficio querendo ꝙͣ queſito iuxta noͣ. ꝑ Inno. in dicto. c. qd̓ in dubijs ⁊ ꝑ Archi. de offi. le ga. c. deliberatione ī fi. ⁊ in iſta opi. ego erā. Quidaꝫ tn̄ dicebant ꝙ iſta ultima gratia non foret ſurrepti tia. qꝛ ſecundū eos renuntiatio tenuit in eius preiudi ciū iuxta noͣ. per. B. in dicto. c. qd̓ in dubijs. ſed illa opi. non approbatur. qꝛ īmo non tenuit donec eā ap probet ille qui hꝫ poteſtatem ut. sͣ. dixi. quare hec rō non ꝓfecit. ſed ſecunduꝫ eos ordinarius potuit eam admittere: non obſtante reſeruatione beneficiorū ca pellanorū pape. qꝛ lꝫ illa reſeruatio afficiat beneficia eorū: quo ad poteſtateꝫ conferendi: non tn̄ afficit ea quoad poteſtateꝫ renuntiandi ſeu renuntiationeꝫ de eis fiendi admittendi: ⁊ ideo ſecundū eos ordinari potuit eū admittere: ſed ego non dixi. sͣ. ꝙ poteſtas admittendi renuntiationē impediat̉ propter reſerua tionem ſolū. ſed propter exemptioneꝫ qua capellani ab oī iuriſditione ordinaria ſunt exempti: ⁊ qꝛ ordinarius in iudicio eū non poſſet inuitū deſtituere: cū in eū iuriſditionem non habeat: ita nec poterit eius renuntiationem admittere: quare hec ratio non ob. ar. noͣ. per Inno. in dicto. c. quod in dubijs ⁊ ideo prima opi. uidetur uerior. V Renuntiatio ſimpliciū beneficiorum: non poteſt fie ri in manibus collatoris inferioris epiſcopo. h. d. Utrum Renuntiatio ſimpliciū beneficiorū poſſit fieri ī manibus collatoris: ⁊ ille ſolus ſine epiſcopo poſſit admittere renuntiatio neꝫ: uidetur ꝙ non qꝛ ille ſolus non pōt deſtituere: igit̉ nec renuntiationē admittere ar. no. per Inno. in .c. qd̓ in dubijs de renun. in fi. magne glo. īmo ⁊ ſi p̄ ſcripſiſſet uel alias de ꝯſuetudine haberet poteſtateꝫ deſtituendi: adhuc renuntiationē admittere non poſ ſet: niſi etiā poteſtatē renuntiationeꝫ admittendi pre ſcripſiſſet uel ꝯſuetudinē acquiſiſſet: ex quo alias de iure cōi non poterat deſtituere. ſicut nō. Paulus ī cle. cum illuſio ſuper uerbo beneficio ar. ꝯtra de ſi. c. ex īſinuatione. ⁊ quod noͣ. B. de p̄bu. c. ſignificatuꝫ. VI Si renuntiat quis beneficio ſub ꝯditione ſi placebit patruo ſuo: ſi non placet ei non ualet renūtiatio. h. d. Quidam Renuntiauit ex cauſa ꝑmutatio nis ſub conditione ſi patruo ſuo placeret: Queritur utrū ſi patruo diſpliceat nihilominus teneat renūtiatio: uidet̉ ꝙ ſic: quia illa condi tio uidet̉ nō poſſe adici ⁊ eſſet de iure reproba. cum debeat renuntiatio eſſe pura ar. nōt. in. c. ex parte. de offi. dele. ſuper uerbo omnino ⁊ ſic cōditio iutilis ui detur reiciēda ualēte renūtiatione ar. noͣ. in. l. ꝑ ſeruū. ff. de uſu ⁊ ha. credo tamē cōtra. per Io. an. in. c. electōibus. de elec. li. vi. ſuꝑ v̓bo electio. in nouel. C. De ſupplēda negligentia. prelatorum. ℟ica. I Abbate vel prelato ſecularis uel regularis eccleſie negligētibus cōferre beneficium: non deuoluit̉ po teſtas ad cōuentū uel capitulum. h. d. Nunquid Abbate uel prelato alicuius ec cleſie regularis uel collegiate negligēte cōferre beneficiū ad ſuā collationem per tinens: deuoluatur electio ad cōuentum uel collegium illius eccleſie: ſicut deuoluitur epiſcopo negligente ad capitulū ſue eccleſie cathedralis: ut in. c. ij. de conceſ. preben.§. i. ⁊. c. cū in cunctis.§. fi. de electio. Quidā ꝙ ſic ex idemptitate rationis. Alij uero contra. quia īmo deuoluatur ad ſuperiorē epiſco puꝫ: puta uel dioceſanū. per. c. quia regulares. de ſup. negli. prela. in cle. ⁊ ibi eſt tex. ⁊ quia premiſſa. c. loquūtur tantum in epiſcopo ⁊ capitulo eccleſie cathedralis: ideo ſtricte intelligāt̉: cum cōuenientius ſit ꝑ ſuperiorē corripi uel ſuppleri negligentiā inferioris ꝙͣ per partē uel inferiorem ar. iij. q. ix. c. ſcimus. II Nō poteſt capitulū ſe ītromittere de fructibꝰ ſpectā tibus ad archidiaconū: mortuo ſuo ꝓcuratore. h. d. Archidiaconus Uel alius obtinēs certā dignita tem uel officiū in aliqua eccleſia: habens certā dotē ⁊ adminiſtrationem diſtinctam a capitulo: cum eſſet abſens ⁊ eius nicarij ⁊ adminiſtratores eſſent mor tui: capitulū ꝓpria auctoritate recepit fructus ⁊ ad miniſtrationē illius dignitatꝭ uel officij: ⁊ per deputatos miniſtros ſuos fecit exigi ⁊ leuari. ⁊ eidem de ſeruiri: ⁊ onera que habebat dignitas uel officium ſupportare: ſed tandē beneficiatus p̄dictus petit tan quā ſpoliatus fructibus ſui beneficij ſe reſtitui Capitulū excipit ꝙ omnes fructus expēdidit ꝓ oneribꝰ beneficio incūbentibus ⁊ pro ſolario miniſtrorū in eius abſentia ab eodē capitulo beneficio deputatorum. Queritur nunquid hec materia ſit bona ad excludendū reſtitutionem. uidet̉ ꝙ ſic per. l. ſi rem ꝙͣ utendā. ff. de acquir. poſ. Fuit tamē dictū ꝙ nō: quia capitulū non debuit hoc facere ipſo nō uocato nec ſine auctoritate ⁊ licentia epiſcopi ⁊ ideo quia nō ꝓ ceſſit canonice in occupatiōe beneficij: cuius ad mi niſtratio ad ipſuꝫ non pertīebat: cenſet̉ ſpoliaſſe. nec ob. cōtraria: quia ibi res peruenerat ad illū qui reti nere uolebat de uoluntate domini. Circa hoc ꝓ ul teriori īquiſitione ueritatis uide Cy. C. como. l. prete xtu ⁊ Io. an. in nouell. de regul. iur. c. locupletari in uerſi. ſecundo modo. De officio archidiaconi. ℟ica. I Archidiaconus cōtra ſubditos poteſt agere poſſeſ ſorio pro iure uiſitandi: ſine licentia epiſcopi. h. d. Archidiaconatus Pretendens de cōſuetudine ſibi ꝯpetere iuſuiſitandi eccleſias īfra ſui archidiaco natus limites ꝯſtitutas: agit ꝯtra rectores eccleſiaꝝ ſuarū ſibi reſiſtentes. Querit̉ an in lite ſit neceſſa rius ꝯſenſus epiſcopi etiā pro utraqꝫ parte: taꝫ archi diaconi ꝙͣ rectoris. ⁊ ſi ſit neceſſarius ubi agit̉ peti torio. Querit̉ ſi ageret ſolū poſſeſſorio an eſſꝫ neceſ ſarius. ⁊ hic tenuerunt quaſi oēs ꝙ non ar. C. ſi per uiꝫ uel alio modo. l. fi. ⁊. l. momentanee. C. qui legit. perſo. ⁊ qꝛ iuditiū poſſeſſorium non eſt arduū nego tiū. igitur ⁊c̄. ar. c. edicti de reſcrip. pro hoc alle. etiaꝫ ar. qꝛ lꝫ in petitorio ubi agitur ꝯtra aliquem reali lo cū habeat domini nominatio ut. l. ij. C. ubi in rem a ctio. ⁊. c. quoniā frequenter.§. ꝙ ſi ſuper rebus de re ſti. ſpo. non tamen ubi agitur poſſeſſorio ut nō. Io. .xij. q. ij. c. quicunqꝫ militum. De officio nicarij. ℟ica. I Ep̄s tenet̉ ad reſtitutionem dānorū ⁊ iniuriarū: per ſuum officialem uel uicarium iniuſte datorum. h. d. Utrum Epiſcopus teneatur ad reſtitutionē damnorum datoruꝫ iniuſte uel iniurioſe per officialē ſuum uel uicariū: ⁊ uidet̉ ꝙ ſic ꝑ ea que habētur extra de reſti. ſpo. c. i. ⁊ que ibi recol liguntur per Io. an. in nouel. ſuper uerbo hominibus: pro hoc etiā ꝙ noͣ. B. extra de offi. archi. c. ad hec ſuper uerbo archidiacono. quia īputatur ei qui oꝑibus malorū hominū utitur. ff. de acti. ⁊ obli. l. ex maleficio.§. fi. ſibi enim debet imputare qui tales ele git. ff. de mino. l. cum mandato. pro hoc uidetur tex. ī auten. ut iudi. ſine quoqꝫ ſuffragio.§. eos in fi. Itē uide ad hoc nō. per glo. ⁊ plenus per Hoſti. extra ut lite non cōteſtata.§. i. ꝓ hac parte facit. ff. de offi. proconſul. l. iiij.§. proficiſci in aūt. de iudi.§. nullo. cum .§. ſequenti. ⁊ ibi noͣ. C. de cuſto. reorū. l. ad cātuariē. C. ꝙ metus ca. l. ſi per imp̄ſſionē in fi. pro hoc ꝗa dolus procuratoris generalis nocet domino. ff. de excep. doli. l. apud celſum.§. queſitū in fi. ff. de tribu. l. procura. in prin. pro hoc etiam. ff. de edil. edic. l. i.§. ij. preſertim ſi potuit ꝓhibere euꝫ ⁊ non ꝓhibuit. quia non caret ſcrupulo ſocietatis oculte qui manifeſto fa cinori deſinit obuiare. lxxxiij. di. c. error extra de ſen. exc. c. quante. cuꝫ ibi noͣ. uel poſtꝙͣ ſciuit nō correxit. quia tunc uidetur conſcius ar. C. de comer. ⁊ merca to. l. ij. in fi. uel ſi ab initio. fuit conſcius tacite uel ex preſſe ar. C. de exactio. mili. anno. l. ij. li. xij. C. d̓ falſa moneta. l. i.§. domus. C. de hijs qui latro. l. ij.§. domini. C. de inceſ. nup. l. eū ancilla.§. ſi uero dominus pro hoc etiaꝫ. ff. de hijs qui deiecerunt uel effuderūt .l. ſi uero.§. poſituꝫ. ff. de fluminibus. l. i.§. fi. pro hoc multū bene facit qd̓ nō. Io. an. ī nouel. extra de ſen. ex. c. cū quis ſuꝑ uerbo ratū li. vj. ⁊ ibi ēt ꝑ Io. mo. II Uicarius habens poteſtatem conferendi beneficia: poteſt conferre dignitates. h. d. Utrum Ordinarius cui epiſcopus dedit po teſtateꝫ conferendi beneficia: poſſit ꝯferre dignitates: dato ꝙ de eis nō ſit ſpecialiter da ta poteſtas: fuit dictū ꝙ ſic. qꝛ hoc caſu beneficij no men large ſumi debet: cū non ſit materia ambitioſa ar. de uer. ſig. c. tua de preben. c. dudum li. vj. cum ibi nō. ⁊ per Io. an. circa princi. ſuper uerbo beneficia. III Uicarius epiſcopi habens poteſtatē diſpenſandi in omnibus caſibus: ī quibus poterat epiſcopus diſpēſare: nō poterit diſpenſare ſuper caſibus poſtmodum ꝯmiſſis eidem epiſcopo: ⁊ diſpenſatio ꝯmiſſa conſci entie epiſcopi nō poteſt per ip̄m alteri delegari. h. d. Epiſcopus Conſtituit uicariū ſuum cui dedit latiſſimā poteſtatē: ⁊ ī ter cetera capitula dedit ſibi poteſtatem diſpenſandi in omnibus caſibus in quibus ipſe poſſet ſiue aucto ritate ordinaria ſiue deleg. etiā ſibi apoſtolica aucto ritate ꝯmiſſa uel cōmittēda: poſt datā iſtius nicaria tus: papa mādauit epiſcopo ꝙ diſpenſaret cuꝫ quo dam illegitimo: ꝙ poſſet ad omnes ordines promo ueri ⁊ obtinere etiaꝫ beneficia curata: ſi eū reperiret. idoneū ⁊ incontinētie paterne nō īmitatorē ut in for ma conſueta. Queritur an uicarius ſuus p̄dict. poterit cum eo diſpēſare: ⁊ hic ſunt due queſtiones ſub una. primo an epiſcopus poſſit cōmittere ſibi cō mittenda: ut ſi poſtea ſibi aliqua cōmittant̉ eius cō miſſio uirtute talis cōmiſſionis ꝑ prius facte: poſſit illa expedire. Et hic quidam dicebant ꝙ ſic ar. ff. de ſeruit. urba. p̄. l. ſi ſeruitus.§. futuro. ⁊ ꝙ nō. extra. de eccle. edi. c. ad audientiā: p̄ſertiꝫ quia epiſcopus poſt cōmiſſionē ſibi factā perdurauit in eadem poteſtate. ergo extūc uideatur recōmiſiſſe ar. ff. de offi. ꝓcon ſul. l. obſeruare.§. fi. maxime: qꝛ multa tranſeunt cum uniuerſitate que ꝯmittebantur ar. l. in modic. ff. de ꝯͣ hen. emp. preſertiꝫ qꝛ facta fuit ſpecialis expreſſio ar.l. i.§. illud. ff. de hered. uel ac. uendita. nam etiaꝫ ſub uniuerſitate ueniunt futura ar. l. queſituꝫ in fi. i. ℟. ff. de pecul que ita ꝯcor. cū. l. non poteſt uideri. ff. de iudi. ⁊ ibi nō. pro quo. C. de app. l. ampliorem.§. fi. pre ſertiꝫ propter idemptitatē iuriſditionis: que eſt inter poteſtatē ſeu iuriſditionem epiſcopi ⁊ uicarij ſeu offi cialis ſui. qꝛ eorū idem eſt conſiſtoriū ut in. c. non pu tamus de cōſue. qꝛ in habentibus ſim. ec. ar. l. in rem .§. itē quecunqꝫ. ff. de rei uen. C. de adop. l. cuꝫ in ad optiuis cū concor. preſertim qꝛ ſequi poſſet magnuꝫ periculum ſi ꝯͣdiceretur. naꝫ ſi oporteret epiſcopum longa abſentia uel īfirmitate īpediri: nec poſſet uica rio uel officiali ſuo. etiaꝫ ſibi auctoritate apoſtolica uel alias ꝯmittenda cōmittere: ſequeretur ꝙ multa negotia que romana curia non ꝯſueuit. niſi ordina rio cōmittere inexpedita remanerēt: qd̓ incōueniens uidetur. pro hoc allegat̉ qd̓ noͣ. Io. an. in nouell. ex tra de elec. c. ſi cōfirmationem in illa queſtitōne. An metropolitanus poſſit cōmittere poteſtatē cōfirmā di electionē fiendā. Alij uero dicebant contra. quia quod nunduꝫ eſt ꝯmitti non poteſt ar. l. non pōt ui deri. ff. de iudi. ⁊ qꝛ iuriſditio ſeu poteſtas nunduꝫ ⁊ petens non uidetur poſſe ꝯmitti: etiā ut ualeat commiſſio in tempore quo cōpetat ar. c. romana.§. i. de offi. Archid. ſed Io. an. ibi reſpondet. ⁊ in. c. ſi cōfir mationē. ibi oīno uide. pro quo qꝛ iuriſditio que nū dū ꝯpetit non pt̄ rata haberi ut. l. lꝫ. ff. de iudi. gͦ ⁊c̄. Nec ante mandatū: quia iſta equipant̉.ſ. poſtea ratū haberi uel ante mādari cū ratihabitio retrotrahat ⁊ mandato anteriori ꝯparetur ut. l. fi. C. ad macedo. Nec obſtat ꝙ ſub uniuerſitate mādata ueniant fu tura: quia uerū eſt futura que ſūt uel erunt de natura illius uniuerſitatis cuiuſmodi nō ſunt ſpecialiter apoſtolica auctoritate demādanda: que non cōtinēt̉ ſub poteſtate ordinarij epiſcopi. īmo cōmittunt̉ ſibi extrī ſecus ⁊ tanꝙͣ uni alteri ſingulari perſone. ⁊ ideo non ueniāt. ſic etiaꝫ in fide cōmiſſo uniuerſali non ueniūt ea que pars capit extrīſecus ⁊ non iure hereditario ut. ff. ad trebel. l. in fideicōmiſſaria.§. i. ⁊ fi. cū cōcor. nec ob. noͣ. in. c. cōfirmationē. quia ibi poteſtas cōfimandi electiones cōpetebat metrapolitano iure or dinario. ⁊ ideo tempore cōmiſſionis: licet tunc non eſſet facta electio cōpetebat metropolitano poteſtas confirmādi electiones: ſi ⁊ cuꝫ fierent ratiōe ſue ordinarie poteſtatis. Ideo non mirum ſi tunc pote rat cōmittere etiam anteꝙͣ fuerat electꝰ: cū tūc haberet poteſtatē īcluſa ſub uniuerſitate iuriſditiōis ſue ordinarie lꝫ exercitium nunduꝫ haberet actu ſed ha bitu: ſed ī caſu noſtro epiſcopus predictus nullā po teſtatē incluſaꝫ ſub poteſtate ordinaria hēbat in cau ſis ꝯmittendis ſibi auctoritate apoſtolica: nec exerci tiū actu nec habitu. ⁊ ita uidet̉ ꝙ ante non potuerat ꝯmittere. Secunda queſtio que eſt ī premiſſo dubio eſt. an epiſcopus: cui eſt cōmiſſa poteſtas diſpen ſandi per modū predictū poſſit eam alteri ꝯmittere Quidā dicebant ꝙ non ꝑ. c. fi. de offi. delega. ubi ui det̉ tex. Alij uero dicebant ꝙ īmo ex quo cuꝫ cauſe cognitione: ſimilē ſi ille cuꝫ quo eſt diſpenſandū fue rit idoneus ⁊ non fuerit paterne ꝯtinentie imitator. nā tunc propter cauſe cognitionē annexam cenſerui non nudus miniſter: nec alias ꝯſtat ꝙ ꝑſone induſtria ſit electa. ⁊ ideo poteſt ꝯmittere: qꝛ illud. c. fi. de bet intelligi quando nudū miniſteriū diſpenſandi ē ꝯmiſſuꝫ: ſine quacunqꝫ cāe cognitione. ut ibi noͣ. per Inno. ⁊ Hoſti. circa fi. Alij uero dicebant ꝙ licet tunc non ꝯmittitur cuꝫ cāe cognitione ſeu inquiſitio ne poteſtas diſpenſandi: ea que ſunt cāe cognitionis ꝯmitti poſſunt: ea tamen que concernunt factū com miſſe diſpenſationis non poſſunt ꝯmitti. ⁊ ſic dicebāt ꝙ Paulus ītelligit. d. c. fi. ī cle. iudices de offi. d̓ IIII Monachus ſine licentia ſui abbatis non poteſt eē officialis epiſcopi: nec locum tenens officialis. h. d. An Monachus pōt eſſe officialis uel locum te nens officialis ſine licētia ſui ſuperioris abbatis. ⁊ ſi de facto fuerit. an ſententia uel ſententie ꝑ eū lata uel late ſint nulle ipſo iure: ⁊ ſi non fuit oppo ſitū ante litem ꝯteſta. uel etiam ante ſententiam. De primo ⁊ ſecundo uidet̉ dicenduꝫ ꝙ non pōt eſſe offi cialis uel locū tenens ſine licentia ſui abbatis ar. in decre. xvj. q. i. c. monachi. ij. de reſcrip. c. ⁊ ſi principa lis in cle. ad qd̓ qꝛ non habet uelle uel nolle allegat de electi. c. ſi religioſus: de teſta. c. religioſus li. vj. igitur ⁊c̄. ar. l. cū pretor. ff. de iudi. Itē qꝛ nullus poteſt eis cauſas ꝯmittere niſi papa ſine licētia abbatis ut noͣ. Spe. ti. de iudice delegato.§. excipi uer. nunquaꝫ niſi forſan abbas eſſet mortuus uel abſens. ⁊ eſſꝫ ut gens neceſſitas: uel utilitas monaſterij facit ad hoc. .xvj. q. i. c. qui uere. ⁊ qd̓ noͣ. Inno. de re iudi. c. cū. i. ⁊ a. circa fi. i. gl. ⁊ archid. i. d. c. religioſus de teſta. Et ī hac opinione fuerūt quaſi omnes: p̄ſertim ꝙ nō pōt eſſe locū tenens officialis de mādato ſolius officia lis: quia de illo ſoluꝫ erat queſtio. De tertio qui dam fuerunt in opi. ꝙ ualeāt ſnīe ex quo nō fuit op poſitum p̄ſertim ante litis conteſ. uel ſnīam ar. l. barbarius. ff. de off. preto. ⁊ eorum que nō. per Inno. ⁊ Hoſti. de reſcrip. c. ſciſcitatꝰ. ⁊ de offi. delega. c. cū ſu per. Alij ⁊ maior pars fuerūt ī cōtraria opi. immo ꝙ ſnīe ſunt nulle: ex quo eſt tale īpedimentū qd̓ īpedit eum poſſe iudicare pretextu defectus uolūtatis: ⁊ cum nō poſſit in eum cadere iuriſditio ipſo iure: et ſic retrocōtendit̉ iudiciū nullum ⁊ ideo qn̄cunqꝫ eti am poſt ſnīam talis exceptio poteſt poni. ⁊ ꝓ hoc be nefacit qd̓ noͣ. Io. an. in cle. religioſus. ſuꝑ uerbo ſu ſcipere. ⁊ ſuper uerbo ſubſtituere. ⁊ in ult. glo. in penult. mēbro. nec ob. l. barbarius. quia loquit̉ ī ſeruo qui nō ꝓhibetur iudicare: ſed ne iudex fiat ⁊ qui ha bet uelle. ⁊ nolle: cū etiam poſſit naturaliter obligari qd̓ ſecus in monacho. Prima opinio equior uidet̉ ⁊ in cauſa poſtea: quaſi omnes finaliter declinauerūt. quia ex quo epiſcopus ⁊ eius officialis eū tollerabāt preſumptio erat: ꝙ canonice ⁊ cuꝫ licētia abbatis eum poſuiſſet ⁊ ſatis eſt error populi excuſatꝰ: ſi eū canonice poſitū crediderunt. ⁊ quia nō impedi tur. iudicare ratiōe defec. iudicij animi: ſeu diſcretiōis nec uolūtatis ꝓprie: quā habet de iure naturali licꝫ ꝓpter ſubiectionē eā nō cēſeat̉ habere fictione iuris. quia eſt ſub obedientia ſuperioris ſui. V Uicarius epiſcopi poteſt cōferre beneficia extra dioceſim. h. d. Nunquid Uicarius generalis epiſcopi ha bens ſpeciale mandatū ad cōfe rēdum beneficia: poſſet ea ꝯferre extra dioceſis: ſicut ipſemet epiſcopus poſſet iuxta nō. per Inno. in. c. qꝛ diuerſitatē de conceſ. p̄ben. in fi. ⁊ extra de offi. lega. .c. nouit ubi noͣ. ꝑ. B. uidet̉ ꝙ non per. c. ſtatutuꝫ de p̄ben. li. vj. fuit dictū ꝙ ſic. qꝛ eſt. ordinarius. ⁊ qꝛ hoc ē uoluntarie iuriſditionis. ⁊ talia poſſunt extra terri toriū expleri extra. ff. de offi. ꝓconſul. l. ij. ⁊ lꝫ tex. illiꝰ .l. faciat contra ſolutionē ut ibi nō. nec ob. c. ſtatutuꝫ qꝛ ibi ſpeciale in beneficijs uacantibus in curia. De officio delegati. ℟ica. I Licet ꝑ ſolū decretuꝫ citationis ꝑpetuet̉ iuriſditio: quo ad iudicē nō ſic tn̄ quo ad partem ꝑpetuat̉. h. d. Vtrum Decreta citatione ad ꝑtes per auditorē datū in curia cōtra. A. deti nente eccleſiā. mortuo ipſo. A. anteꝙͣ citatio fuiſſet ī partibus executa. ⁊ ſibi ſurrogato. B. in uirtute illi us citationis dictus. B. poſſit citari. ⁊ ſi fuerit cita tus: an in uirtute illius citationis ꝯtra eundeꝫ ſurro gatū procedi poſſit: etiā coram dicto auditore Fuit dictuꝫ per aliquos ꝙ ſic per. c. qꝛ. v. de iudi. Alij ue ro contra. ut ibi no. per Inno. ⁊ ad hoc uide noͣ. per Io. an. ī nouel. extra de offi. delega. c. licet undiqꝫ ⁊ plenius d̓ offi. dele. c. fi. in fi. ſuꝑ uerbo citatio: ibi notat qd̓ per decretū de citando lꝫ perpetuet̉ iuriſditio quo ad iudicē: ut poſt mortē delegantis nō reuo cetur: non tn̄ quo ad partē: niſi ꝑ executioneꝫ citationis ⁊ apprehenſioneꝫ ar. l. ſi quis poſtea ꝙͣ. ff. de iudi. ⁊ ar. ff. de acqui. here. l. ſi per epiſtolā ⁊ ad hoc fa cit. l. cū poſtulaſſem. ff. de dam. infec. ⁊ ꝙ ibi noͣ. unde dic ꝙ ſi actor in una cā impetrauit unum auditoreꝫ uel iudicē dele. qui preſentata ſibi ꝯmiſſione manda uit ſeu decreuit citari reū: tamen citatus nō fuit. ⁊ re us in eadē cauſa īpetrauit poſtea aliū: qui preſentata ſibi ꝯmiſſione: mandauit citari actorē: ⁊ citatio fuit prius executa antequā citatio eſſet decreta per illuꝫ auditorē: quem ipſe īpetrauerat ꝙ cauſa debeat tractari ꝑ ſecundum qꝛ perpetuauit primo ſuā iuriſditionē ex quo prius de mandato ſuo pars fuit citata: lꝫ.n. primo impetrās per decretū ſoluꝫ uel mandatū de citando ꝑpetuaſſet ſuam iuriſditionē quo ad ſe reſpectu delegantis ut eius morte nō poſſet cenſeri mā datuꝫ reuocatum: non tn̄ quo ad partē ut artet eam corā ſe litigare: tanquā preuenerit eam antequaꝫ ali um iudicē impetraret uel illa ſua iuriſditiōe uti cepe rit: qꝛ non pōt dici pars preuenta que citata nō fuit lꝫ mandata fuiſſet citari ar. l. ſi quis poſtea ꝙͣ. ff. d̓ iudi. de foro ꝯpe. c. penul. ⁊ ideo alter iudex qui citādo preuenit partē uidebitur potior in iuriſditionis per petuatione ar. noͣ. in. c. ut debitus de appell. ſuper uer bo aſſignate in glo. que incipit. ſed nunquid: ad hoc facit qd̓ de lite pend. habetur in cle. i. ut lite penden. De pactis. Rubrica. I Uiolator fidei nō eſt priuandus beneficio: ſicut per iurus. h. d. Utrum Uiolator fidei pn̄ta quia fide īterpoſita promiſit aliquid nec ſeruauit. ſit priuandus beneficio ſicut eſſet priuādus periurꝰ: ⁊ uidetur ꝙ ſic: quia iuramentuꝫ ⁊ fidei interpoſitio equiperant: extra ꝙ metus cauſa. c. ad aures. cū con cor. pro hoc.ſ. ꝙ quo ad hāc penam equiparent̉ eſt nota arch. extra de ſepultu. c. i. ſuꝑ uerbo interpoſita. pro quo uidetur tex. cum glo. de fideiuſſ. c. ꝑuenit. in fi. ſed dic cōtra. quia penalia nō ſunt extēdenda ⁊c̄. ⁊ quia grauius eſt puniēdus periurꝰ iuxta noͣ. de iure iur. c. peruenit. nec ob. c. peruenit. quia ibi loquit̉ cō plet. inuiolante fidem ⁊ iuramētū: ſecus ſi ſolā fidē. pro hoc quia tex. de iſta materia īponentes penā iſtā priuatiōis loquunt̉ in periuro: de iureiur. c. querelā. de reſcript. c. ij. ergo ſtricte ⁊ ꝓprie ītelligātur d̓ per iuro. nec extendant̉ ad uiolantē fidem ar. ff. de pe. l. ſanctio legū. ff. de li. ⁊ poſtu. l. cum quidā ⁊ in regula odia. de reg. iur. li. vj. pro hoc uidetur. xxij. q. v. c. iu. ramenti. ſuper uerbo in glo. adde ſubaudi. et glo. ſe. II Poteſt uxor renuntiare marito lucrum: quod ſibi ſecum erat communicandum. h. d. Conſuetudo. Eſt in quodā loco ꝙ deoībus que acquirunt ꝯiu ges ſeu eorū quilibet. dꝫ quilibet eoruꝫ habere dimi diā parteꝫ: ut ſi uir etiā de ſuo acquirat aliqua bona uel mobilia uel īmobilia: de ꝯſuetudine uxor in illis bonis dꝫ habere dimidiaꝫ. ⁊ ſibi ipſo facto acquirit̉ dimidietas ⁊ econtra: ſi uxor acquirat aliqua illoruꝫ acquirit̉ uiro media pars: Hoc ſuppoſito uir quidā uolens emere de ſua pecunia domū uel caſtrum uel uineā uel aliam rē: pepigit uel conuenit cū uxore ꝙ ip̄a nil peteret in ipſa re per uiꝝ acquirenda uirtute illius ꝯſuetudinis: ⁊ uxor ſibi de hoc pactuꝫ fecit: ⁊ ꝑ pactū renuntiauit omni iuri pretextu dicte ꝯſuetudi nis aūt alias ſibi ī dicta re acquirēdo ſibi ꝯpetitorio. Querit̉ an ualuerit renuntiatio uidetur ꝙ nō: qꝛ facta fuit donationis cā. ⁊ donatio inter uirū ⁊ uxo rem eſt prohibita ⁊ pro hoc all. in ſpeciali. l. iij.§. fi. ff. de dona. inter ui. ⁊ uxo. ⁊. l. fi. ⁊ pro hoc etiam. e. ti. l. ſi ſponſus.§. ſi donationis ⁊.§. ſi uxor uel maritꝰ. ⁊ ma xime: qꝛ ſi ualeret talis renuntiatio poſſent ſe cōiuges mutuo amore ſpoliare. ⁊ ſic habꝫ locū ratio. l. ꝓhibentis donationes inter ꝯiuges. ff. de dona. inter ui. ⁊ uxor. l. i. in oppoſitū uidet̉. qꝛ per talem donatio nē: uxor non efficit̉ pauperior: ſi non acquirat lꝫ uir fiat locupletior: igit̉ uidetur ꝙ ualeat ar. ff. de dona. int̓ ui. ⁊ uxo. l. ſi ſponſus.§. ſi maritus ⁊.§. ſi quis rogatus ⁊. l. ſed ſi uir lanā.§. ꝙ uir uxori ⁊.§. qd̓ uir le gaturus: qꝛ non amare nec tanquā inter infeſtos: recipienda eſt ꝓhibitio iuris facta de donando inter ꝯiuges ut. l. ſi id qd̓.§. ſi quas. ff. de donat̉. inter ui. ⁊ uxo. ⁊ ad iura ꝯtraria pꝫ reſponſio: qꝛ ibi donans ef ficiebat̉ pauperior hic nō. ⁊ hoc latius poterit exordiri: ꝑ ea que ſcripſi in margi. iuxta.§. ſi maritus. de .l. ſi ſponſus. sͣ. alle. III Renuntiatio iurata excludit filiam: etiā a ſucceſſiōe ab inteſtato. h. d. Utrum Filia dotata que ꝓmiſit per pactū iuratum ꝙ dote ꝯtenta nullum ad bona paterna regreſſum haberet: patre inteſtato de cedente poſſit ſibi ſuccedere: preſertim cū alijs fratri bus ⁊ ſororibus. Gen. ut audiui in. c. ꝙͣuis pactum. de pac. li. vj. tenet ꝙ ſic: quia pater decedēdo inteſta tus uidet̉ tacite propīquioribus reliquiſſe heredita tem ſuā. ut. l. ꝯficiunt̉. ff. de. iure codi. conſtat aūt ꝙ ſi pater eam inſtituiſſet: ꝙ nō obſtante renuntiatione admittēda eſſet ad hereditatem ex nouo iure ar. ex tra de renunti. c. i. de iure iuran. c. ad noſtrā. ij. cū ibi noͣ. facit. ff. de excep. rei iudi. l. ſi mater.§. eandē cū cō cor. igitur ab inteſtato: ex quo ſic decedēs pater: ſimi liter uidet̉ dediſſe preſerti: quia ī dubio uidet̉ fuiſſe intentio renūtiātis filie ⁊ patris dotātis: ne haberet recurſum ad eius bona cōtra eius uolūtatem infrin gendo uel impugnando eius iuditium: ſi alijs reliquiſſet. cum igit̉ nulli alteri pater reliquerit: et ſic de teſtatus decedēs ſibi: ſicut ⁊ ceteris reliquerit tacite ut eſt dictū: igitur ſibi poſſit ſuccedere nō ob. renūt. ⁊ preſertim ubi nulli alij liberi maxīe maſculi exiſtūt: quorum fauore uidet̉ pater in dubio eā uoluiſſe renuntiare: nec per mediū filie ad alium nō peruenire hereditas. ſecus autē ubi ſūt nulli liberi maſculi. ſed uel ſole alie filie: uel ſoli cognati preſertim alteriꝰ no minis ex feminea linea attinē. quia tunc ceſſat ratio ⁊ intentio patris eam facien: renūtiare ⁊ ipſius ſilie: ut ſic arguatur ab intētiōe partium ex ueri ſimilibꝰ arbitrata ar. iure cōmuni. Tenent tamē quidā cōtra ꝓpter generalitatē renūtiantis: que etiā cōcernit ⁊ cōcernere poteſt ſucceſſores ab īteſtato: ut ſic ex quo ſimpliciter ⁊ generaliter renūtiauit: utriqꝫ uie renū tiaſſe uidetur. ff. de ſuc. edic. l. i.§. ſed ſi uendēdi cum ibi no. in glo. qui eniꝫ effuſo ſermone loquit̉ in ꝓm ptum incidit periculuꝫ ar. l. fi. C. de nup. pro hoc etiā poteſt induci qd̓ noͣ. Cy. poſt Pe. de bella. C. de re ſcin. uen. l. rem maioris in. vi. q. ⁊ Ioh. an. in nouell. de emp. ⁊ uen. c. penul. ſuꝑ glo. ⁊ reſpondent ad rōem Gen̄. qꝛ illa iuris p̄ſumptio que preſumit patrē inte ſtato decedentē: tacite ꝓpinquioribus reliquiſſe: tūc hꝫ locum cū pater non fecit aliquē renuntiare. quia tunc quo ad illū ex quo ꝯſtat ꝙ ſemel uoluit per renuntiationē filiā excludere: adhuc eiuſdē preſumitur uolūtatis: niſi ꝯſtet expreſſe ꝙ ſibi donare uoluerit: qꝛ in certis non certis ⁊c̄. ut. l. ꝯtinuus.§. cū ita. ff. de uer. ob. Ad aliā rōem dicunt: ꝙ īmo in dubio uide tur fuiſſe ꝯtentus oīuie renuntiare: ex quo genera liter ⁊ uniuerſaliter renuntiauit nullum ⁊ quando. quia qui nullū uel omne dicit nihil excludit. ff. de re. du. l. ſi is qui ducenta.§. utrum. De procuratoribus. ℟ica. I Releuatio ſubſtituti in fi. procuratorij non inducit ſubſtituendi poteſtatem. h. d. In Procuratorio non dicit̉ ꝙ dominus procuratori dedit poteſtateꝫ ſubſtituendi. ſed po ſtea ī releuatione cauet̉: ꝙ dominus releuat eū ⁊ eiꝰ ſubſtitutū ul̓ ſubſtituendū ab omni onere ſatiſdandi. Querit̉ an ex illis uerbis uideat̉ ſibi dediſſe po teſtatē ſubſtituendi ut uigore mandati ⁊ etiaꝫ ante litis ꝯteſ. poſſit ſubſtituere. Uidebat̉ ꝙ ſic: quaſi faciē do poſterius eo ipſo uideat̉ feciſſe prius ar. l. ad rem ⁊. l. ad legatū. ff. de procur. ⁊. l. illud.§. fi. ff. de acquir. here. Fuit dictuꝫ per omnes ꝯtra. qꝛ illa uerba non ſunt diſpoſitiua: ⁊ qꝛ uerba ꝓlata que ſupponunt ali ud nil diſponunt ſuper eo qd̓ ſupponūt ar. l. ex facto .ff. de here. inſti. Et qꝛ clauſula in qua dn̄s releuat ꝓcuratorē uenit ad executioneꝫ precedentis mandatiEt ideo quanuis uerba ibi late ponant̉: tn̄ non āpli ant p̄cedentem ꝯmiſſionē ar. de prebē. c. i. ad fi. ī cle. II Procurator datus ad audiendaꝫ ſententiam dum taxat: poteſt appellare. h. d. An Conſtitutus uel ſubſtitutus ꝓcurator ad au diendā ſententiam dumtaxat poſſit appella re a ſententia lata ꝯtra eū ⁊ uidetur ꝙ non propter limitationē predictā: qꝛ erat ad audiendaꝫ ſententiā dūtaxat conſtitutus ul̓ ſubſtitutus ar. l. diligenter. ff. manda. ⁊ ar. C. de ꝓcura. in. l. maritus. ubi maritus intelligit̉ prohibitus ab alijs: que alias potuiſſet ꝓpter expreſſionē ⁊ limitationeꝫ mandati. pro hoc eti am bene facit. ff. de periculo ⁊ cōmo. rei uen. l. ſi una cum no. per Cy. C. de legi. l. ꝙ fauore in. ix. opi. adtrariā opi. omnes fuerunt īclinati quaſi appellare ſide ꝯnexis ⁊ dependētibus ipſi mandato: ⁊ qꝛ eſt qua ſi uicinū ipſi mandato ar. ad hoc. ff. iudi. ſol. l. iam tn̄ .§. in hac. ⁊ facit ad hoc qd̓ noͣ. compos. de elec. c. ſta tuimus li. vj. ſuꝑ uerbo in perſonā. in prima queſtio ne: quā ibi mouet: ⁊ eſt circa medium. xij. colum. ⁊ qꝛ dn̄s non uidetur in dubio illā limitationē feciſſe ad īpugnandam ſuaꝫ iuſtitiam: qd̓ eſſet ſi non poſſet ap pellare ar. ff. de teſta. mili. l. iij. ꝓ quo etiā facit: qꝛ ꝯſti tutus ꝓcurator ad cām licet cenſeatur limitatus ad principalem tantum cām hoc non obſtante pōt ⁊ dꝫ appellare extra de procur. c. nō iniuſte ⁊. C. eo. ti. ī. l. īuitus. ergo ⁊ iſta non obſtante limitatione predicta poterit appellare. fateor tn̄ ꝙ obſtante limitatione p̄dicta non poterit appellationē proſequi ar. dicte. l. in uitus cum ſua materia ⁊ eorū que nō. Inno. in. c. pe titio. de procur. ubi uide. III An procuratoriū generale extendatur ad cauſas fu turas: allegat ⁊ remittit. h. d. Utrum. Procuratoriū generale extendat̉ etiā ad cauſas uel lites futuras: uel ſolum ad tunc preſentes per. l. qui habet.§. fi. ⁊. l. ſe. ff. de tutel. ⁊ dicūt ibi per Dy. cōtra de priuile. c. qꝛ cir ca: cū ibi allegatis. ſo. ibi patet. IIII Poteſt quis ꝯſtituere procuratores ad acceptandum ⁊ permutandū: etiam beneficia in poſterum cō ferenda in genere. hoc dicit. Utrum Quis poſſit conſtituere ꝓcuratorē ad acceptādum ⁊ permutāduꝫ etiā beneficia in poſteꝝ conferēda. Uidebat̉ ꝙ nō niſi in ſpecie: ⁊ de certo beneficio daret̉ mandatum ar. ff. de acquir. here. l. ſi quis mihi bona.§. ſed utruꝫ genera liter. tamē omnes tenuerunt ꝙ īmo per. l. iij. ff. de ꝓcura. ⁊ quia iſti nō ſunt de caſibus in quibus requiri tur ſpeciale mādatuꝫ contrahen. ⁊ ꝓ prima ꝑte nō. ꝑ Cy. etiā ꝓcura. in integrū reſti. peti poſſe. l. i. ſed uidet̉ ꝙ ad permutand̓ ſufficiat generale cū libera ar. .l. procura. cui general̓r libera. ff. de ꝓcur. qd̓ uerum eſt uel ſi habeat mandatū ſecundū formam. c. qui ad agendū. de procur. li. vj. ut noͣ. Io. an. in nouel. in. d. .c. cū ī tua. ſuꝑ uerbo ꝑ alios. de cōſuet. audiui tamē ꝙ cācellaria nō expediret litteras ꝑmutatiōis: uirtu te ꝓcuratorij facti ad ꝑmutādū beneficia obtinēda. V Qui duxit cauſas per ſe ipſum ſupplēdo uices ꝓcu ratoris ⁊ aduocati etiā: obtinet expēſas quas in eis fuiſſet facturus. et idem ſi habuit procuratores ſeu aduocatos amicos. h. d. An Ducens cauſam ſuā propriā qui nō habuit procuratorem in cauſa ⁊ obtinēs cui aduer ſarius condemnetur in expenſis poſſit petere inter ex penſas ſalaria ꝓcuratoris ⁊ aduocati: que dediſſet. ⁊ ſunt taxata ī curia ſi eos habuiſſet. facit ꝙ ſic. ff. rē ra. habe. l. ſi procurator circa mediū. In oppoſitū faciff. de fideiuſ. l. ſtipulatus es. dic ut noͣ. in Spe. ti. d̓ ex penſ.§. poſtremo. v̓. quid ab emptore. Sed quid ſi habuit procuratoreꝫ ⁊ aduocatuꝫ a micos ſuos: qui ꝓpter curialitates ⁊ beneficia alias ab ea recepta nolunt habere ſalarium. Queritur an tūc poſſit petere expenſas ꝓ procuratore ⁊ aduoca to. uidetur diſtinguenduꝫ an illi remittunt ſibi aīo ⁊ cā eum remunerandi: ut tunc petere poſſit an non. ⁊ tunc non per. l. idenqꝫ.§. fi. ⁊. l. ſi uero non remunerandi in prin. ff. mandati. VI Conſtitutis duobus ꝓcuratoribus īſolidū: nō pōt unꝰ geſta ꝑ p̄tēſum ſubſtitutū alteriꝰ ratificare. h. d. Duo. Fuerunt ꝯſtituti procuratores cū clauſula ⁊ quilibet eorū inſolidū: ⁊ ꝙ non ſit melior ꝯditio occupantis ad certā cām cū poteſtate agendi ⁊ defendendi ⁊c̄. ⁊ oīa alia faciendi: que ꝯſti tuens faceret ſi preſens intereſſet: quorū procurator. unus ſubſtituit: ſed non reperit̉ ſcripta ſubſtitutio in actis nec alias pōt cōſtare de ea: qꝛ notarius cāe coram quo ſubſtituit mortuus eſt: nec reperit̉ manuale ſuū nec prothocollū: tandē multis terminis cuꝫ ſub ſtituto illo ſeruatis: pars aduerſa p̄tendit nullitatem proceſſus cū illo ſubſtituto habiti ⁊ ſubſtituente ſuo etiā mortuo non vult ꝓcedere ulterius in cā niſi rei teratis ⁊ reſumptis terminis. Alter uero ꝓcurator ſuperſtes vult ꝙ ulterius procedatur in cā: etiā non reſumptis terminis ⁊ ratificat oīa acta cū dicto pre tenſo ſubſtituto. Querit̉ an eo ratificante ſit non reiteratis terminis ulterius procedenduꝫ in cā. Ali qui īter quos tunc etiā dicebant ꝙ ſic. ⁊ ꝙ ſufficeret ratificatio alterius ꝓcuratoris ꝑ. l. licet. C. de iudit. qꝛ procurator ille perſonaꝫ dn̄i repreſentat ut. l. oſſa .ff. d̓ religioſis. ⁊ poteſt in cā facere ea: que dominus poſſet etiā uirtute generalis clauſule ⁊c̄. ſuperius in ſerte. Quidam tn̄ in quorū opi. fuit maior pars dicebant ꝯtra. tn̄ qꝛ illius procuratoris noīe ſubſtitutus nihil egerat: ſed noīe procuratorio eū ſubſtituentis: igit̉ non poſſit ratuꝫ habere: qd̓ ſuo noīe non eſt geſtum ut ī regula iuris ⁊. l. ſi pupilli. ff. de nego. geſ. tuꝫ etiā qꝛ ex quo non apparebat ſubſtitutio ꝑinde erat ac ſi nō eſſet ar. l. iij. l. ⁊. l. rutila. polla. ff. de cōtrahen. emp. igit̉ acta cuꝫ tali ſubſtituto ꝑinde ſunt nulla: ac ſi ſubſtitutus nō fuiſſet: igit̉ rata haberi non poſſunqꝛ qd̓ ab initio nulluꝫ eſt ex poſt facto ratificari non pōt. ff. de reg. iur̄. ar. l. qd̓ ab initio. tuꝫ etiam. qꝛ in pre iuditiū alterius non pōt quis ratificare acta cū non procuratore ut dicta. l. lꝫ ad hoc accedit qd̓ noͣ. B. d̓ reſcrip. ī. c. nonnulli ſuper uerbo ſpeciali mandato ⁊ ꝑ Cy. C. in quibus cāis in inte. reſti. non eſt neceſ.l. ſi tutor: ⁊ in caſu p̄miſſo ex tali ratihabitione p̄in dicabat̉ parti aduerſe: qꝛ ſeruatus erat terminus ad ponendū ⁊ articulanduꝫ in quo non dederat obie. ctus: quos nunc dare uolebat ſi terminus reiteretur tū etiam: qꝛ dicta. l. loquit̉ in domino ratuꝫ habente acta uel geſta cū non procuratore: non aūt loquitur in ꝓcuratore ratuꝫ habente noīe domini: ⁊ quidam etiā dicebant alias fuiſſe deciſum in palatio: ꝙ lex il la locū non haberet ꝓcuratore ratificante ſolum: ⁊ non domino. ⁊ pro hoc benefacit quod nōt. Io. an. in nouell. de procura. c. is qui in princip. li. vj. VII Sufficit ꝯſtituere dn̄os procuratores inſolidum: ab ſqꝫ eo ꝙ dicatur cuilibet inſolidū. hoc dicit. Quidam Cōſtituit Titium: ⁊ Meuium ꝓcuratores inſolidum: ⁊ non di xit ⁊ quemlibet eorū inſolidum: ſed ſimpliciter inſoli duꝫ. Queritur an quilibet eorū ſit inſolidum uel ambo ſimul ad ſolidū ⁊ non quilibet: uidet̉ ꝙ nō eſ ſet quilibet: quia nō eſt ibi aliqua dictio diſtributiua: dicunt quidam cōtra. alias dictio inſolidū nihil operaret̉: ⁊ pro hoc tex. ff. de ꝓcurat. pluribꝰ ⁊ extra deprocur. c. ſi duo ubi non ponitur dictio quilibet uel quēlibet: qd̓ ſi conſtituens dicit ego nos ⁊ quēlibet ueſtrum cōſtituo procuratorem ⁊ nō dicat inſolidū: an̄ tunc intelligātur conſtituti inſolidū dicūt aliqui ꝙ intelligātur inſolidū conſtituti ar. eorū que notā tur in. l. pluribus. ff. de le. ij. ⁊ pro hoc facit tex. ī. c. cū plures. i. ℟. de offi. deleg. li. vj. ubi dicit ꝙ inſolidum hoc poſuit licꝫ ī forma mādati nō apponāt̉ illa v̓ba īſolidū ⁊ uide qd̓ no. Inno. ī. c. ī noſtra. de procura. VIII Procurator cū libera pōt acceptare beneficia. h. d. An Procurator generalis etiam cū libera: nō tamē habens ſpeciale mandatū ad acceptā dum beneficiū poſſit acceptare: uidetur ꝙ non poſ ſet: quia nō poſſit adire hereditatē. ff. de acquir. here. .l. paulus reſpondit. ſed hec ratio nō ualet: quia in littera dicitur per te uel alium duxeris acceptādū: ſed ad hoc ꝙ requirat̉ ſpeciale mandatū allegari poteſt .ff. de acqui. here. l. ſi quis mihi bona.§. iuſſu ⁊.§. ſed utrū. ⁊ qꝛ ſic dꝫ eſſe in matrimonio ſpirituali: ſicut in carnali. ad qd̓ contrahendū opus eſt ſpeciali mandato ut. c. fi. to ut. c. fi. de procu. li. vj. licet in omnibus etiam circa iſtaꝫ materiā non equiperentur: ut ibi patet per glo. ſuper uerbo coniunxerit. IX Procurator ſubſtitutus ⁊ effectus dominus litis: poteſt aliū ſubſtituere ⁊ licet procurator ſubſtituens moriatur ante acceptationē ualet proceſſus cum eo agitatus hoc dicit. Utrum Procurator ſubſtitutus a prīcipali procuratore habente poteſtatē ſub ſtituēdi: ⁊ ſubſtituend̓ uirtute eiuſdē poteſtatis: ſi per lit̓ conteſ. efficitur dominus litis: poſſit aliū ſubſtitu ere poſtꝙͣ ſic effectus eſt dominus litis: tenuerūt ꝙ ſic: ſicut ⁊ prīcipalis procurator factus dominꝰ litis poſſet etiam ſi alias nō haberet a domino poteſtatē ſubſtituendi iuxta. l. neqꝫ. C. de ꝓcura. ⁊ iuxta. c. i.§. licet. de ꝓcura. li. vj. quia talis ſubſtitutus a prīcipali ꝓcuratore uirtute poteſtatis ad hoc date ipſi ꝓcuratori ſubſtituēdi: uidetur ab ipſo domino cōſtitutꝰ ar. l. item eorū. ff. ꝙ cuiuſqꝫ uni. ⁊. l. cū eſſet. ff. de ſeruit. ruſti. p̄di.§. fi. cū ibi noͣ. in fi. ⁊ noͣ. ff. de procur. l. i. in.i. glo. ꝑ doc. iteꝫ eadem rō eſt de tali ſubſtituto fa cto domino litis: que eſt de principali procuratore: igitur idem ius in utroqꝫ. Sed pone ꝓcurator habens poteſtatē ſubſtituē di: ſubſtituit quendā alium: antequam tamen ꝓcura tor ſubſtitutus acceptaret mandatū: ſubſtituens pro curator mortuus eſt: dn̄s tamen qui eū procuratorē ꝯſtituerat bene uiuit adhuc tandeꝫ ſubſtitutus acce ptauit mandatū etiam dn̄o cauſe ignorante ſubſtitu tionē factam ⁊ mortē ſui ꝓcuratoris ⁊ in cauſa pro ceſſit. Querit̉ an proceſſus cū eo habitus teneat: quidā dicebant ꝙ non qꝛ mortuo ꝓcuratore ſubſti tuen: fuit reuocata ſubſtitutio ſeu mandatuꝫ factum ſubſtituto: ex quo deceſſit re integra ideſt antequam ſubſtitutus acceptaſſet mandatuꝫ uel proceſſiſſet: qꝛ mandatū morte mandantis ſoluit̉ ar. ff. mandati. l. ī ter cās in prin. inſti. in. e. ti.§. item ſi adhuc. ff. de ꝓcu. rato. l. ſi defunctus cū ibi noͣ. a contrario ſenſu. Alij uero dicebant referre. an ꝓcurator mortuꝰ ſubſtituiſſet tanꝙͣ dn̄s litis: qꝛ cū eo fuerat lis ꝯteſtata. ⁊ uir tute illius dominij litis ꝑ cōteſtationē litis ſibi que ſiti ⁊ tunc uera eſt opinio predicta ꝙ per eius mortem re integra expiret mādatuꝫ: an uero ſubſtituiſſet forſa ante litem cōteſ. nō factus dominꝰ litis: uel for ſan poſt: non uirtute illius litis nec tanꝙͣ tal̓: ſed uitute poteſtatis ſubſtituēdi a domino ſibi date: ⁊ tūc non expiret ex quo dominus cauſe a quo talis ſubſtitutus uidetur potius cōſtitutus per predicta: ut. sͣ. proxima. q. aūt adhuc uiuit ⁊ ſic mandatuꝫ quod ab ipſo: uidet̉ potius factum per miniſteriū: tamen mor tui ꝓcuratoris non pōt dici reuocatū morte ex quo ipſe uiuit: ⁊ ꝓ hoc facit qꝛ talis ſubſtitutus a ꝓcura tore v̓tute poteſtatis de ſubſtituendo a dn̄o ſibi date mandatū ſibi factū non poſſit ab ipſo ꝓcuratore ſub ſtituente reuocari expreſſe ut ī. c. is qui de procur. li. vj. ergo multominus nec tacite ꝑ mortē: ſecus tamē in mēbro precedente ubi ſubſtituit tanquā dominus litis: quia tunc non cenſetur ꝯſtitutus a dn̄o: ſed ab ipſomet ꝓcuratore ⁊ eſſet per eundē reuocabilis ex preſſe: ⁊ iō ibi per morteꝫ eius re integra reuocatur ⁊ hec opinio pluribus placebat. Alij uero diſtīgue bant an uirtute pt̄atis date ad ſubſtituendū ſubſtituiſſet certam perſonam de qua ſubſtituenda ſibi fuerit mandatum ⁊ tunc ex quo dominus ſciebat perſonam que ſubſtituenda fuerit per mortem ſubſtituentis procuratoris non expiret mandatum: ſed po tius inſpiciatur uita domini ſcientis ſubſtitutum: an uero eſſet ſibi data poteſtas ſubſtituendi incertum: ⁊ tunc non inſpiciatur uita domini ignorantis ſubſti tutionem ⁊ perſonā ſubſtituti: ſed potius ſcientiā ⁊ uitam uel mortē ꝓcuratoris: ſicqꝫ eius morte reuo cetur ſubſtitutio: ſed precedēs opi. magis placet: ꝗa uirtute poteſtatis ſubſtituēdi etiaꝫ in certū facta ſub ſtitutiōe: uidet̉ ſubſtitutus a domīo cōſtitutꝰ: ⁊ eius ꝑſonam ſeu eius electionē uidetur dominus cōmiſiſ ſe fidelitati procura. ⁊ poſtꝙͣ per eū talis ſubſtitutus fuit electus: uidet̉ etiā per eum electus qui totā incer titudinē ⁊ eius determinationē cōtulit in ꝓcurato ris determinationē: iuxta ea que habētur in dicto. c. .i.§. licet. cum dicit etiam expreſſa certa ꝑſona cum ibi notatꝭ de procurato. li. vj. X Iudex dando tutorē uel curatorē: non pōt illi dare facultatē conſtituendi ꝓcuratoreꝫ ante litꝭ ꝯteſ. h. d. Utrum Iudex dando alicui tutorem uel curatorē: poſſit illi tutori uel curatori dare pt̄atem ꝯſtituendi procuratorē ante litem con teſtatā: Fuit dictuꝫ ꝙ non qꝛ tutor uel curator licet dentur a iudice: tn̄ a iure ⁊ non a iudice ſuā recipiūt pt̄atem. quam iudex non dꝫ nec pōt diminuere nec augere: ſicut nec teſtator facit. l. titiuꝫ ⁊ meuium.§. i. ff. de adminiſtra. tuto. iuncta. l. ius publicū. ff. de pac. XI Si procurator tranſfert in totuꝫ uices ſuas: non po teſt reaſſumere ſine ſpeciali mandato. h. d. Procuratori Datur poteſtas ſubſtitu endi procuratorio: ī quo ꝯſtituebatur procurator. ī ſuo robore nihilominus duraturo: non tamen fuit ſibi data poteſtas ſubſtitu tum reuocandi. tandem ille procurator ſimpliciter ⁊ in totum ſine quacunqꝫ retentione tranſferendo ui ces ſuas ſubſtituit et ſubſtitutus cauſam occupauit: ⁊ duxit aliquo tempore. Queritur nunquid pro curator ſubſtituēs poſſit cauſam reſumere. ⁊ uidetur ꝙ non ex quo in totum trāſtulit uices ſuas: ⁊ ſic non remāſit ꝓcurator quaſi functus officio ſuo ar. extra de procura. c. is qui. cuꝫ ibi nō. ſuꝑ uerbo alid̓. In oppoſitum uidetur propter illa uerba procura torio in ſui robore nihilominus duraturo. Primā partem credo ueriorem: quia in totum trāſtulit uices ſuas: quaſi ſe totaliter ⁊ omni poteſtate exuerit: licet ſecus crederem ſi ſimpliciter ſubſtituiſſet ꝓpter predicta uerba. XII. Citatus ad inſtantiaꝫ non procuratoris poteſt obtinere ſibi illū condemnari in expenſis: ⁊ ſe abſolui ab obſeruatione iudicij ⁊ ꝯdemnari de falſo. h. d. Non Procurator impetrat ꝯmiſſioneꝫ noīe alterius: ⁊ facit citari partē ad dicenduꝫ ꝯtra: modo cum ille vult procedere in cā: ille dicit ſe n̄ procuratorē nec habere mandatuꝫ. Queritur qd̓ remediū dabitur ſibi ꝯtra illum impetrantē commiſ ſionē ſic eum uexantē.ſ. ꝙ abſoluatur ab obſeruatio ne iudicij. ⁊ ꝯdemnet̉ ſibi ille uexans in expenſis ar.l. eū quem temere. ff. de iudi. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ iudex nullam iuriſditionem hꝫ: ⁊ ſic non poteſt ꝯdemnare in expenſis: qꝛ immo in hoc argumentuꝫ extra de re ſcrip. c. nonnulli in fi. cū ibi noͣ. Item ille impetrans tanquā falſarius eſt puniendus de reſcrip. c. nōnulli. XIII Poteſt quis ꝯſtituere procuratores pro. ſe ⁊ alijs preſentibus ⁊ non contradicentibus. h. d. Utrum Si ꝯſtituam procuratorē pro me ⁊ quibuſdā alijs in cā: quam moueba mus ſeu mouere uolebamus ꝯtra quendam aliū: ul̓ in cā que ꝯtra nos mouebatur ſeu moueri debeat il lis alijs in cōſtitutione ꝓcuratoribus preſentibus ⁊ non ꝯtradicentibus: ſed tacētibus ⁊ patientibus ua leat procuratoris cōſtitutio quo ad illos: ut ſic talis ꝓcurator debeat admitti ad agendū pro illis ul̓ ad eos defendendū uirtute talis ꝓcuratorij. uidetur ꝙ ſic ar. l. qui patit̉. ff. manda. ⁊ ar. l. ſi ꝓcuratori preſentis. ff. de v̓bo. obli. ⁊ qꝛ ſunt ꝯſortes eiuſdeꝫ litis igit̉ ⁊c̄. ar. C. de ꝯſor. eiuſdē litis. l. i. ⁊. ij. ⁊ de ꝯſti. c. cū. m. ferrarien̄. cū ibi noͣ. ⁊ qꝛ ibi contradicendo poteſtati quo ad ſe procuratorē impedire: igitur tacendo uidebantur conſentire ar. extra de regul. iuris. c. qui ta cet ⁊ no. ff. de pig. l. fideiuſ.§. pati. XIIII Sufficit ꝙ inuentariū factū per curatorē datū adulto: referat ſe inuentariū factuꝫ per tutorē prius. h. d. Vtrum Inuentariū factū per procuratorē datū adulto: qd̓ ſe refert ad inuenta riū tutoris ſit ſufficiens: puta dixit curator inuentari um facio ⁊ inueni in bonis illa bona que ſunt deſcri pta ī inuentario ꝙ talis fecit. qꝛ fuit tutor illius adulti cū eſſet pupillus. Querit̉ nunquid iſtud inuentariū ſit bonuꝫ uel an ſit neceſſe ſpecifice ſingula enu merare. Quidā dicebant ꝙ eſſet neceſſaria ſingula rum reruꝫ expreſſio: propter earuꝫ rerum medio ip̄e mutationē forte augmentuꝫ uel diminutioneꝫ. Alij uero reputabant nō eſſe neceſſe expreſſe res exprime re: īmo talis expreſſio eſſet ſufficiens. qꝛ refert ſe ad certum ar. l. in ſumma. ff. de re iudi. C. de ſen. que ſine cer. quanti. ꝓ. l. ij. ff. de uerbo. ob. l. ubi aūt.§. ſed qui uinuꝫ: ⁊ niſi alias ꝯſtaret de multitudine augmento uel diminutione deberet intelligi eſſe eiuſdē qualita tis uel bonitatis: cuius tunc erant ⁊ imputandum eſ ſet ſibi ſi forſan fuiſſent diminute uel deteriorate ar.l. fi. C. arbi. tur. XV Quando in mandato ad permutandū eſt clauſula: ꝙ a die ꝯſtitutionis incluſiue ad unum annum eſſet ſibi ſublata poteſtas: intelligitur ꝙ infra annū tantū habeat poteſtatem ⁊c̄. b. d. Quidam Cōſtituit ꝓcuratorē ad ꝑmutan duꝫ beneficiū ſuum cū tali: ⁊ ſub iūxit in ꝓcuratorio ꝙ nolebat ꝙ a die illius cōſtitu tionis incluſiue ad unū annuꝫ dicto ꝓcuratori eſſet ſublata omnis poteſtas: ꝓcurator autē ille poſt annum permutauit. Queritur an ualeat ꝑmutatio uel nō. quia dicebatis cū quo permutauerat ꝙ no lebat eā tenere qꝛ predicta uerba: a die illa ad annū etiam intelligi debebant ꝙ infra annū non haberet poteſtatem: ſed poſt cōſtituens uero qui eādem ꝑmu tationē īpugnabat dicebat: ꝙ īmo erat ſenſus. ꝙ in fra annū dūtaxat haberet poteſtatē: ⁊ poſt nō. ⁊ pro iſta parte fuit iudicatum propter uerbū ſublata: qd̓ denotat priuationē: ⁊ per cōſequens ſupponit pote ſtatem fuiſſe datam infra annū: ⁊ poſt ſublatā. qꝛ pri uatio ſupponit habituꝫ ut. l. manumiſſiones. ff. de iuſti. ⁊ iure. ⁊. l. decem. ff. de uerbo. obl. ⁊ igitur ad ānuꝫ ſumebatur pro poſt: id eſt poſt ānuꝫ. De reſtitutione ī integrū. ℟ica. I Reſtitutio aduerſus lapſum fataliū cenſetur incidē ter peti: nec ē tunc neceſſe peti contra ſententiam ſuper deſertione latam. h. d. An lata ſententia ſuper deſertione appellationis propter lapſum fatalium de quo notorie cō ſtabat in actis ſi poſtea pars cōtra quam lata fuit pe tat ſe reſtitui pretextu minoris etatis uel alias aduer ſus illam deſertionē ⁊ lapſum fataliū cenſeatur petireſtitutio principal̓r uel incidenter: dubiū ſtat in hoc qꝛ ſi incidenter dicat̉ peti tunc procurator cauſe eti am ſi ad hoc non hēat ſpeciale mandatū: poſſet eam petere ſecus ſi principaliter iuxta notata ī. c. ſuſcitata de in integrū reſtitu. omnes tenuerunt ꝙ cenſeatur peti īcidenter per dictū. c. ſuſcitata. ⁊ preſertim: qꝛ cau ſa ex qua petit̉ ⁊ id aduerſus quod petitur habet or tum ante ⁊ ex lite penden. precedent. Alij tn̄ contra ⁊ ad. c. ſuſcitata: reſpōdent ut ibi nō. Hoſti. Sed an ſit neceſſe peti ēt reſtitutionē aduerſus ſententiaꝫ la tam ſuꝑ deſertione: tenuerunt ꝙ nō: licet eſſet ꝯſiliū ꝑ notata per Inno. in. c. corā in fi. eo. ti. ſed nō eſt ne ceſſe attento ꝙ illa ſententia non eſt noui iuris indu ctoria: ſed potius prioris declaratoria. ⁊ ideo ſufficit reſtitutio aduerſus id quod declarabat. De arbitris. ℟ica. I Si unus ex arbitris cōdemnat in plus ꝙͣ alter: cum proteſtatione quod non intendit in minus condem nare: non ualet laudum. h. d. Duo arbitri electi pronūtiāt ius condēnat in centum: alter uero dicit ego nō cōſen tio nec pronūtiare nec cōdēnare intendo in aliquo. niſi cōdēnatio in. C. etiam fiat per ſocium meum co arbitrum: ⁊ ſi in. cc. conſentiet ⁊ cōdemnet: ergo ī. cc. cōdēno. Queritur nunquid ualeat cōdēnatio ī. c. ꝑ l. diem proferre.§. ſi arbiter v̓ſi. inde queritur. ff. de arbitris uidetur dicendū ꝙ nō: qꝛ expreſſe abnegat pronuntiare in minori ſumma. ⁊ ideo non poteſt di ci ꝙ in minori ambo conſenſerunt ar. qꝛ plus eſt ex preſſe denegare ꝙͣ tacere uel alias tacite conſentire extra de ſimo. c. ſicut de homici. c. petrus. II Si data eſt pt̄as tribus arbitris: ꝙ duo ſoli poſſunt terminare cauſa lꝫ ī procedēdo admiſerunt tertium: nihilominus ualet ſententia duorum tantum. h. d. Compromiſſum Eſt ī tres ⁊ in unū ex ipſis quencūqꝫ ſit ſic ꝙ ipſi tres ⁊ duo ex ipſis hēant poteſtatem co gnoſcendi ⁊ ꝓnuntiandi prout ſibi placebit etiā nō ſeruato iur̄ ordine ⁊ tanquaꝫ arbitri ⁊ arbitratores aūt amicabiles ꝯpoſitores. poſtea oēs tres inceperunt cognoſcere ⁊ ꝓcedere in negotio. ⁊ ꝓceſſerūt uſqꝫ ad ſententiā ſimul. ſed poſtea duo ſoli non uoca to tertio qui tn̄ erat preſens nec erat alias īpeditus ꝓnuntiauerunt. Querit̉ an pronuntiatio tenuerit. ⁊ quidaꝫ tenebant ꝙ nō ex quo oēs tres ſimul inceperant cognoſcere ꝑ. c. cuꝫ plures de offi. dele. li. vj. ⁊ ꝑ .c. fi. extra de arbi. li. vj. iuncta. l. itē ſi unus.§. fi. cuꝫ. l. ſe. ff. de arbitris. dicebant ꝙ hic erant duo ꝯpromiſ ſa.ſ. in tres unū ⁊ aliud ī duos: ex quo ergo partes ⁊ arbitri elegerunt unum ꝯpromiſſum.ſ. in tres eoruꝫ: oībus tribus ⁊ ipſi oēs tres procedendo dimiſerūt aliud ꝯpromiſſum factū in duos: ⁊ per ꝯſequens de iſto ꝯpromiſſo eſt iudicandū tanquam de ꝯpromiſ ſo ſimpl̓r facto in tres: ꝯſtat auteꝫ ꝙ ſi ſimpliciter ꝯͣ promiſſuꝫ fuiſſet ī tres: ſententia lata ꝑ duos non te neret: ſi tertius eſſet ꝯtentus uti iur.ſ. allegatis proxi me igit̉ ⁊c̄. item ex quo oēs tres ſimul occupauerint ⁊ de negotio cognouerint: uidetur etiaꝫ ꝙ oēs tres ſimul debebant ꝓnuntiare ar. ff. de iudi. l. de qua re. Itē ſi dicat̉ ꝙ duo poterant ꝓcedere ſine tertio: ex quo tamen tertiū admiſerunt: uidet̉ ꝙ admiſſio ter tij uitiet eorū proceſſum ar. c. cuꝫ ſuper. extra de offi. dele. Itē ſicut eſt in ꝓcuratoribus: ita dꝫ eſſe in iſtis arbitris: ꝓbatur ſimilitudo: qꝛ ſicut arbitri a priuat̉ partibus ꝯpromittentibus ſuaꝫ recipiunt poteſtatē: ſic ⁊ ꝓcurator a ꝯſtituentibus: ſed ſic eſt in ꝓcurato ribus pluribus etiā inſoliduꝫ ſingulis ꝯſtitutis cum clauſula: ꝙ non ſit melior ꝯditio occupantis: qꝛ ibi locū habet occupatio in tantū ſalteꝫ ſiunus occupa uerit: alias ſe nō potuerit intromittere quādiu occupans vult ꝓſequi: uel non eſt alias īpeditus ut in. c. ſi duo de ꝓcura. li. vj. igitur ⁊c̄. Ideꝫ dicam in arbitris. cuꝫ igitur hic oēs tres occupauerint non uidet̉ ꝙ duo ſoli potuerint ꝓcedere tertio nullatenus im pedito ⁊ cū eis ꝓcedere parato. Alij tamen cuꝫ qui bus tunc lꝫ dubius ego eram: tenebant ꝯtra ꝙ īmo ualeret ſentētia duorū ex quo partes etiā ſolis duo bus quicunqꝫ eſſent ex eis ꝓnuntiandi dederant po teſtatē: ex quo.n. ſoli duo potuiſſent in oībus proceſ ſiſſe: lꝫ in cognoſcendo uel deliberando admiſerunt tertiuꝫ: non propter hͦ minus ipſi duo cognouerint īmo melius. igit̉ ⁊ propter hͦ non minus debet uale re: qd̓ ipſi duo poſtea fecerunt immo longe plus: ſi.n. fecerunt pluſquā facere tenentur in cognoſcendo: lō ge melius ualere debet eoꝝ ſententia. qꝛ qui facit qd̓ plus eſt: facit utiqꝫ qd̓ eſt minus: quod ſub illo pluriincludit̉: pro hac parte poſſit induci qd̓ noͣ. Inno. in .c. cū ex offic. de preſcrip. nec ob. c. cuꝫ plures. de offi. dele. qꝛ ibi non negatur quin oēs tres cognoſcerēt: ſimul: duo aūt unus poſſent etiā alio uel alijs nō uo catis diffinire poſẜ.n. dici ꝙ poſſent: eſto: qꝛ oēs tres cognouerint non minus. immo magis quilibꝫ cognouit ⁊ ideo cū nulli tota iuriſditio ſaltem: quo ad exercitium: ex quo quilibꝫ occupauit ⁊ quilibet eam exercuit: uidet̉ ꝙ ſi duo aut unus occupat ſibi poteſtatē ꝓnūtiandi: poſtea ſoli ſine alio uel alijs ꝓnun tiādo: debeat tenere ſnīa: ſicut ⁊ totꝰ ꝓceſſꝰ ꝑ duos autunū a prīcipio occupan. uel occupantē ſine alio uel alijs tēuiſi: quia qd̓ iuris ē de toto ꝓceſſu quo ad totū. ita debꝫ eſſe ⁊ de qualibꝫ eiꝰ ꝑte iuxta. l. que de tota. ff. de rei uen. ſed hͦ ſo. nō uidet bona: qꝛ īmo ſi omnes īcepiſſet ab initō cognoſcere omnes habe rēt diffinire: ut noͣ. gl. ī. d. c. cuꝫ plures. ſuper v̓b. uno eorū. ꝓ quo facit. quia ī pluribꝰ ordinarijs: quorum quilibꝫ habet poteſtatē inſolid̓: ſi omnes īcipiūt ꝓce dere inſil̓. poſtea unꝰ ſine altero nō poſſet ꝓcedere: nec diffinire ceſſāte īpedimēto ut. l. pōponiꝰ. ff. de reiudi. ⁊ ibi no. ⁊ no. in. l. duo ex tribꝰ ī prī. in. e. t. ⁊ noͣ. doc. in. l. i. ff. de offi. cōſul. qd̓ ſecꝰ eſt in terminis. c. cū plures: quādo ab initio unus ſolꝰ occupat: quia tūc per occupationē ītātū ſibi appropriat̉ tota iuriſditio ſaltē quo ad exercitiū: ꝙ penes alios: niſi iſte occupāimpediat̉ ꝓcedere eſt ligata: ut ibi nō. ⁊ ideo nō miꝝ ſi alij nō poſſint ꝓcedere: ⁊ per eūdē modū poſt rn̄ deri ad. c. ſi quē. de ꝓcur. li. vi. ⁊ dicend̓ ead̓ ratione eſt ꝙ ſi tres ꝓcuratores īſolid̓ cū cl̓a: ꝙ nō ſit melior ꝯditio occupātꝭ deputati ab initio: omēs ſil̓ occuparūt ꝙ duo aūt unus ſoli ſine alio uel alijs etiā nō īpedito uel īpeditꝭ ꝓcedere: poſſēt ⁊ ſi de facto ꝓcederēt: ſic ſibi occupādo appropriarēt pt̄atem: ꝙ alij poſtea niſi eis īpeditꝭ uel nolētibꝰ ꝓcedere: ītromitte re ſe: nō poſſet nō ob. c. fi. de arbi. nec. l. itē ſi unus.§. fi. nec. l. ſe. quia ibi ſimpl̓r fuit ꝯpromiſſū ī tres: hic v̓o in tres ⁊ ī duos. nec ergo miꝝ ſi duo poſſint nec obqd̓ dicit̉ hic fuerūt duo ꝯpromiſſa.ſ. ī tres unū. ⁊ ali ud ī duos: quia dico ꝙ nō: ſꝫ ſolū unuꝫ habēs duas ꝑtes.ſ. ꝙ omnes tres ⁊ pn̄t ꝓceder̄: uel etiā ſoli duo cū.n. dixerūt ꝯpromittimus in tres ⁊ ī duos: illa co pula ⁊ non copulat int̓ orationes ut ſit ſenſus ꝙ faci mus unum ꝯpromiſſum ī tres: ⁊ ꝙ facimus aliud ī duos: ſicut nititur ꝯcludere illa oratio ſed copulat ī ter terminos: ⁊ eſt ſenſus ꝙ nos facimus unuꝫ com promiſſuꝫ in tres: ſic ꝙ ipſi tres ⁊ duo ex eis poſſunt cognoſcere ſeu procedere: ⁊ ideo licet omnes tres ſimul a principio proceſſerunt etiam ſoli duo poterunt procedere. ꝓ hͦ etiam facit qd̓ noͣ. Inn. in. c. qui tauallis. de iureiurā. ubi tenēt ꝙ ī una ꝑte pn̄t ꝓce dere ut arbit. ſeruato iur̄ ordine ⁊ ecōtra non ob. l. d̓ qua re. qꝛ fateor ꝙ teneret pronuntiatio: eius qui co gnouit niſi per aliuꝫ uel alios qui ſoli habēt pt̄atem pronuntiandi preueniat̉ ut hic non ob. c. cū ſuper de offi. dele. qꝛ ibi adhibuit illū qui nullā habuit pt̄ateꝫ hic duo adhibuerunt tertiū qui etiaꝫ una cuꝫ eis ha buerat poteſtatē: nec propter hͦ intendebant ſuā diminuere pt̄atem quando ipſi duo cū uellent procedere poſſent cuꝫ non uideant̉ elegiſſe uiā ad impugnanda ſua iuditia ar. l. iij. ff. de teſta. mili. ar. tamen contra extra de elec. c. cuꝫ uinton. ⁊ quod ibi nō. De iudicijs. Rubrica I Deputati ad officiū querendorū luminariū in eccle ſijs: non poſſunt ꝓ illis agere ex officijs. h. d. An Iſti qui ī eccleſijs ꝯſtituunt̉ ad querenduꝫ ꝓ luminaribus: poſſint agere ꝓ hijs que debentur illis luminare. puta ex cā legati uel alias. ⁊ ī facto erat ꝙ ī una ciuitate uel de ꝯſuetudine uel ſta tuto: ſi excōicatus ſtet in excōicatione per menſem ⁊ ultra poſt menſem: tenet̉ ad librā certe pro quolibet menſe quo poſtea remanebit excōicatus applicandū luminaribus eccleſiarū: in quarū parrochia morat̉. modo contigerat ꝙ ep̄s illas penas pretendens ſibi applicandū per nonnullos annos ſpoliauerat eccleſias illis penis: modo oēs luminarij eccleſiarū quili bet ꝓ ſe ſeu officij ſui noīe ⁊ nomine eccleſie cuius erat luminarius ſeu queſtor: ꝯſtituerat procuratoreꝫ unū qui petebat noīe procuratorio ſe reſtitui ad ius ꝑcipiendi dictas penas ꝯtra epiſcopū. Queritur an libellus ille eſſet admittendus: ⁊ talis procurator ad agendū noīe talis officij ⁊ cuiuſlibet eccleſie: fuit dictū ꝙ non niſi rectores eccleſiarū: de quarum iuri bus agit̉ ⁊ ad quos principal̓r pertinet negligerent ꝓſequi ius eccleſiarū ſuarum predictaruꝫ ar. notata rum ꝑ Inno. ⁊ in. c. cū olim de teſti. alij dicunt h̓ uerū ſi officium taliū luminariorū ſeu queſtoruꝫ non ē certū nec perpetuum in eccleſijs: qꝛ tunc non uident̉ poſſe agere noīe eccleſiaruꝫ alias ſic ar. l. ſanctimus. C. de ſa. ſan. ec. ar. no. ꝑ Inno. in. c. cū deputati de iudit. pro parte tamen luminariorū ꝙ poſſent admitti ſeu eorū procuratores alle. l. pōponius. ff. de ꝓcur. ⁊ dicta. l. ſanctimus. ⁊ hͦ credo uerū ꝙ ex quo ſunt ꝯſti tuti ad huiuſmodi negotia ꝓcuranda ergo pro hijs agere poſſunt ⁊ libere. ⁊ qn̄cunqꝫ procur. alios d̓pu tare ar. de ꝓcura. c. i. li. vj. ī fi. ſed aliqui intelligunt il lud d̓ ſubſtitutione ad negocia. qꝛ ſecus ſi ad iuditia: tūc.n. nō pn̄t niſi poſt litꝭ ꝯteſ. ut. l. neqꝫ. C. de ꝓcur. II Frater agens petitiōe hr̄ditatꝭ ꝯͣ ſr̄eꝫ: dꝫ hr̄e alimēta ⁊ expenſis. a fratre poſſeſſore hereditatis lit̓ pē. h. d. Utrum Filius agens petitione hereditatis contra fratrem qui eum ſatetur filiū: poſſit in prima īſtantia petere ꝙ per fratreꝫ poſ ſeſſoreꝫ hereditatis lite pend. ſibi miniſtrent̉ expenſe ſeu alimenta ꝑ. l. ſi inſtituta. ff. de offi. teſ. ⁊ uidetur ꝙ non. qꝛ illa lex loquit̉ in cā appellationis: cuꝫ ſilius iā obtinuerat unā ſententiam ꝓ ſe: ſecus forte ſi non obtinuiſſet ut ibi no. glo. pro hͦ etiaꝫ facit. ff. de libeagnoſ. l. ſi quis a libe.§. ite reſcriptū eſt heredes: pro h̓. l. qui de inofficioſo. ff. de inoffi. teſ. tn̄ domini tenue runt ꝯtra. qꝛ equitas. l. ſi inſtituta ſibi uendicat locuꝫ etiam in caſu principali ſeu in prima inſtantia. III Ualet proceſſus continuatus ꝑ legatariuꝫ in actio ne litigioſa intentata per teſtatorem. h. d. Vtrum Si teſtator legauit actionē litigioſam ſuo nomine: iā per eū in iuditio deductā ⁊ legatarius ꝯtinuet proceſſuꝫ ſeu proſequa tur litē. teneat proceſſꝰ ⁊ uidetur aliquibus ꝙ nō ꝑ aūt. nunc ſi heres. C. de litigio. In. oppoſitū quia legatū ualuit ut. l. fi. in fi. C. de litigio. ergo actō trāſuit in legatariū. C. de leg. l. ex legato nōis. ergo illū utiliter potuit deducere in iudiciū ⁊ in eius uirtute litē proſequi nec ob. aūt. nūc ſi heres. quia lꝫ ī fauorē rei dicat heredē debere ꝓſequi aſſiſtē. legatario: ne ſorte detur ſibi aliꝰ ſimiliter legatarius actor: qui for te ſibi eſſet potētior. tamē non negat quin ſi legatari us ageret ⁊ ſibi nil opponeret̉ ualerēt proceſſus cū eo habiti. preſertī hr̄de ⁊ reo nō ꝯͣdicētibus: ſed eum agere patiētibus. ſed illi qui tenēt primā opi. dicunt ꝙ. l. fi. C. de litigioſis eſt correcta per aūt. nunc ſi heres ut ibi no. ⁊ in aūt. de litigioſis.§. i. ego v̓o opi. ij. credo ueriorē quia dato ꝙ legatariꝰ nō poſt ager̄. ſi tamen de ſco agēs obtineat proceſſꝰ ꝓpter hͦ non ē nullus ſed iniuſtus: ſi ſibi per debitorē opponebat̉: uel iuſtus ſi nil ſibi oppōebatur de uicio litigioſi. qꝛ iudex nō debebat dīnare nec de ſco ſupplere: ⁊ ideo tenet proceſſꝰ niſi appellet̉ uel ſi appellet̉ ⁊ obtineat legatarius per tres inſtātias: ius.n. actoris ul̓ rei nō reddit proceſſum nullū ſed iniuſtū: ſaltē quo ad ſe ⁊ re ipſa ⁊ actio oriens ex tali ſnīa pro non habēte ius uel actionē lata recipit fundamentū in illo quaſi cō tractu qd̓ ſit in iudicio ip̄e litis ꝯteſ. ff. de pecu. l. iij. .§. ideꝫ ſcribit. ſed an ſuppoſita iſta opi. poſſet legata rius teneatur ꝯtinuare ꝓceſſum inchoatū per litis teſtatꝭ. uel an̄ oporteret eū de nouo incipere. ⁊ an ſi d̓ nouo non īcepit proceſſum: ſed primuꝫ contineat ua let proceſſus ⁊ uidetur ꝙ īmo ſit opus de nouo oīa reiterare ar. nō. per glo. ff. de ꝓcur. l. que omīa in. ij. glo. pro h̓ qꝛ non tranſfert̉ proſecutio litis de ꝑſona ad perſonā: niſi ī heredibus uel uniuerſalibus ſucceſ ſoribus: uel in dn̄os qui per procuratoreꝫ agunt uel a filio in patreꝫ ut noͣ. per Inno. de iudi. c. qꝛ. v. ⁊ ibi alle. iura ad h̓. pro hͦ qꝛ agens directa alio modo a git ꝙͣ agēs utili: aliud.n. eſt mediū ꝯcludēdi inutili ꝙͣ in directa. cum igit̉ tali legatario nō competit ni ſi utilis actio ex legato noīs ergo ⁊c̄. ad hͦ ſatis pōt ī duci qd̓ nō. per Cy. C. de acti. ⁊ obliga. l. i. in. viij. q. IIII Pendētia remiſſiōis int̓ duos collitigantes non ī pedit pronuntiari inter alteruꝫ ex eis ⁊ tertium. h. d. Tres Ueniūt ad cauſā beneficialē ⁊ īter primum ⁊ ſecundum reum ⁊ poſſeſſorem: poſtꝙͣ primus probabat intētiōem ſuaꝫ cōcludit̉ in cauſa: ⁊ conſtat ꝙͣ primus reſpectu ſecūdi debet obtinere. ſed tertius qui ueniat ꝓ intereſſe ſuo dedit bo nos articulos de iure ſuo excluſiōis iuriū primi: qui articuli ſunt admiſſi: qꝛ eis probatꝭ beneficiuꝫ illi ter tio eſſet adiudicandū. primus tn̄ petit ferri ſententiā ꝓ ſe contra ſecundū: contra quē probauit intentōm ſuaꝫ ⁊ eſt ꝯcluſum. tertius dicit ꝙ nō eſt ferenda do nec uenerit remiſſio ſua ⁊ tota cā quo ad eū expedia tur. querit̉ an benedicat: facit ꝙ cā eſt expedienda ī ter primū ⁊ ſecundū. ff. de re. uen. l. iis a quo ⁊ qd̓ nō. ꝑ Inno. de ꝯceſ. preb. c. qꝛ cunctis circa prin. iij. glo. qꝛ tertius non uenit ad cām pro defenſione ſecundi poſſeſſoris: ſed ſolū pro ſe. ⁊ ideo quia non īmiſcet ſe cāe que uertitur inter primuꝫ ⁊ ẜm defendendo poſ ſeſſioneꝫ ſecundi: īmo ſolum ꝯtra quenlibet deducit ius ſuū. ideo iuſtitia inter primū ⁊ ſecundū: quorum cā diſtincta eſt a cā tertij non retardabit̉ propter ter tiū quin pro primo ꝯtra ſecundū feratur ſentētia ſta tiꝫ ex quo primo ꝯſtat de iure ſuo ar. no. per Inno. de re iud. c. cum ſuper preſertiꝫ ſuper uerbo tractiuꝰ. V Iudex ſecularis poteſt dare curatorē clerico: coram. ſe litiganti. h. d. Clericus Minor. xxv. annis agit ꝓ d̓bito uel alia actione perſonali ul̓ reali ꝯͣ laicum: ⁊ corā iudice ſeculari iuxta. c. ſi clericus de fo. ꝯpe. Querit̉ an tali clerico ille iudex ſecularis co ram quo agit̉ poſſit dare curat. ad litē: uel an̄ ſit ſibi dandus curator ad litē per iudicē eccleſiaſticuꝫ: qui dā dicebant ꝙ nō poſſit ſibi dari curator: niſi ꝑ iudicem eccleſiaſticum ſuuꝫ ar. c. ſi diligenti de ſo. ꝯpe. tn̄ maior pars tenuit ꝙ īmo poſſit dari per iudicē ſecu larē: ⁊ ꝙ eſſet dandus ab eo corā quo agebatur ꝑ. l. fi.§. i. C. de admini. tu. qꝛ ex quo ille hꝫ iuriſditioneꝫ in cā principali: etiā habebit in īcidenti ⁊ acceſſorijs ſine quibus cā dici non pōt ar. l. ad rē ⁊. l. ad legatuꝫ ff. de procur. C. de iudicijs. l. quotiens. C. de ordine iudici. l. i. ⁊. ij. cū concor. ſed primi qui tenent ꝙ non poſſit dari ꝑ iudicem laicū coram quo agebat̉ ſed ꝑ iudicē eccleſiaſticum: rn̄debant ꝙ qꝛ in iſto accidēti ſeu acceſſorio tangebat̉ ſubiectio perſone clericalis ſeu ſpiritualis: ⁊ eccl̓iaſtice que per dationē curatoris ſubiciebat̉ in h̓ iudici ſeculari: ⁊ etiam curatori ⁊ eius liberū arbitriū reſtringebat̉ ut. l. ſi curatoreꝫ ha bens. C. de ī inte. reſti. mi. qd̓ debebat a deo ſpiritua le ⁊ eccl̓iaſticum reputari: ꝙ nō debebat terminari ꝑ iudicem ſecularem cāe: ſed potius per iudicē eccleſiaſticū ar. c. tuam de ord. cog. cum ꝯcor. ſed aliqui re plicabant: qd̓ non erat ſpirituale incidens nec eccl̓ia ſticū: ſed potius ciuile ⁊ tp̄ale: ex quo ſolum cauſe ⁊ non ꝑſone erat dandus tutor. ⁊ preſertiꝫ qꝛ curator non dat̉ perſone: ſed rebus inſti. de cura.§. curatorē: nec ob. ꝙ in hͦ clericus ſubicit̉ iudici ſeculari: qꝛ etiā ſubiciebat̉ ſibi in cā principali in qua contra eū per illū poterit ſentētiari ⁊ ꝯdemnari in expen̄: ergo ⁊c̄. eodē modo ſubiciebat̉ ſibi in caſu principali: ⁊ ī iſto acceſſorio cām ipſam ꝯcernente ar. reg. iur. c. acceſſo riū. preſertim qꝛ non uidet̉ aliud poſſe dici: qꝛ cuꝫ cu rator ſit dandꝰ ad litem preſentē non pōt dari niſi ꝑ eum corā quo eſt lis. qꝛ ſi ante litē dari debet ꝑ iudi cem eccleſiaſticū: tunc potius daret̉ ad litem futuraꝫ qd̓ eſſe non pōt ar. l. qui habet.§. fi. cū. l. ſe. ff. de tutel lis ⁊. l. item eoruꝫ.§. ſi decuriones. v̓. ſed ſi ita. ff. ꝙ cuiuſqꝫ uni. no. neceſſe autē eſſet: ꝙ ante litē motā ſibi baret̉ cum non ante poſẜlitē mouere: nec eſſe in iudi cio cū non haberet perſonā legitimā ſtandi in iudicio. C. qui dari tuto. poſſunt. l. ī uniuerſis ergo ⁊c̄. VI An inferior a papa poſſit ꝯmittere cauſam: ut procedatur ſummarie remittit. h. d. Utrum Ualet minor ſeu inferior a papa cō mittere cauſam de ꝯſenſu ꝑtium cū poteſtate procedēdi ſimpl̓r ⁊ de plano. ſine ſtrepitu iudicij ⁊ figura: dic ut noͣ. per Io. an. in. c. fi. de here tic. li. vj. iuxta fi. magne gl. Eſt in electōe creditoris an uelit ꝯtinuare ꝓceſſum cōtra primuꝫ poſſorē ꝯuentum. an uero cōtra eum: qui ab illo poſſore euicit poſſionem. h. d. Duobus Abbatibus ꝯtendētibus ſuꝑ ſo lo poſſorio corā quodā cardinali ſuper quodā monaſte: qd̓ quilibet ipſorū ad ſe per tinere pretēdebat: contigit ꝙ quidā creditor agit ꝯͣ illum abbatē: qui tunc monaſterium poſſidebat de facto in ꝑtibꝰ: petēs ab eo certū pecuniarū debitum qd̓ ſibi ex certis cauſis mōaſterij debebat: forſan ex aliquo cōtractu celebrato cū quodaꝫ abbate prede ceſſor̄ ⁊ ꝯuētu illius mōaſterij: ad utilitatē illiꝰ monaſterij. ⁊ cū per iudicē corā quo cauſa uertebatur: quedā grauamīa in ꝓceſſu cauſe illata fuiſſēt iſti cre ditori ip̄e ab eo ad ſedē apoſtolicā appellauit: ⁊ ei fu it d̓latū ⁊ p̄fixus t̓minꝰ ad ꝓſequēd̓ ⁊ ꝑ ꝑtē abbatꝭ ⁊ conuētus appellatio extitit approbata ⁊ cauſa principal̓ etiam ad ſedē apoſtolicā deuoluta de cōſenſu ꝑtium. ⁊ cū ibi omiſſo appellationis articulo de cō ſenſu ꝑtiū: creditor dediſẜ libellū ſuper negocio prin cipali. iſte abbas tūc poſſor cum creditore īcepit litigare ꝯͣ eum ſuccubuit: iſtis pēdentibus in poſſorio per aliū cōtra eum ſuper mōaſterio intēptato corā cardina. ⁊ ille alius abbas fuit per ſnīam reſtitutus ad poſſionē monaſterij: ⁊ iſte cōtra quem creditor litigauerat expulſus ⁊ remotus de poſſiōe ⁊ alterductus: licet adhuc ſuꝑ petitorio illius mōaſterij cā ⁊ lis duraret īter eos ⁊ cuꝫ creditor prefatus peteret ꝑ illum primum abbatē contra quem egerat rn̄deri libello ſuꝑ petitione debiti predicti contra euꝫ dato excipit ꝙ nunc non tenet̉ reſpondere qꝛ monaſteriū nō poſſidet ipſe ſꝫ alius: qui contra cū in poſſeſſorio obtinuit ſententiā: ⁊ dicit creditori ꝙ aget ꝯtra euꝫ ſi vult: creditor uero dicit ꝙ ipſe adhuc pretendit ſe abbateꝫ: ⁊ ſe aſſerit hr̄e ius ī petitorio ſeu in abbatia ſeu ī monaſterio: ⁊ ideo poteſt ⁊ dꝫ rn̄dere. preſertim ex quo cauſa cōtra eum extitit īchoata nomine mōa ſterij: dato ꝙ monaſteriū nō poſſideat: itē petit etiā ꝙ procedat̉ cōtra conuentū: contra quē etiam ſimul cū. d. abbate cauſa extitit īchoata: ſed dicitur ſibi qd̓ ꝯuentus nō tenetur uenire ad cauſā cuꝫ iſto abbate pretēſo: qui nō eſt in poſſiōe monaſterij: ſed ſi credi tor ageret cū illo abbate reſtituto qui nunc poſſidet abbatiā ſeu monaſteriū: conuentus qui ſoli ſibi nūc habenti poſſeſſionē ⁊ adminiſtrationeꝫ monaſterij: tenet̉ aſſiſtere ⁊ obedire tunc ueniret ad cām. Ex p̄miſſis queruntur quinqꝫ primo nunquid primus p̄tenſus abbas qui nunc perdit poſſeſſionē abbatie ſeu monaſterij: teneat̉ rn̄dere libello: ⁊ creditor poſſit agere ꝯͣ eū: uel an̄ creditor neceſſe habet agere ⁊ tra alium reſtitutū nunc abbatiaꝫ: ſeu monaſterium poſſidenteꝫ. ſecundo an poſſit ꝓcedere contra ꝯuen tū: ⁊ ꝯuentus poſſidens teneatur rn̄dere ſeu uenire ad cām illo primo cū quo cā fuit inchoata cauſaꝫ de fendente: ⁊ in cā reſpondente uel an nō aliter teneat̉ uenire ad cām: niſi agat̉ contra aliuꝫ qui nunc poſſi det: tertio ſi creditor etiā poſſit agere ꝯtra illum qui nunc poſſidet ⁊ proced̓r contra illum. quarto an cā ſit deuoluta contra euꝫ ſic ꝙ uirtute premiſẜ deuolu tionis cāe facte ꝯtra alium: etiaꝫ procedi poſſit ꝯtra euꝫ quinto an dato ꝙ creditor non ꝓcedat ꝯtra ali um nunc poſſidentē. ſed vult ꝯtinuare proceſſum ꝯ tra iſtuꝫ ⁊ obtineat. quero an p̄iudicetur alteri ſic ꝙ executio poſſit fieri contra euꝫ in bonis monaſterij: De primo dubio uidebat̉ quibuſdā ꝙ primus abbas p̄tenſus qui nunc non poſſidet: teneat̉ reſponde re libello. qꝛ ex quo non hꝫ adminiſtrationeꝫ mona ſterij nec bonorū eius: non pōt cām defendere nec a gere nec ꝯueniri: pro quo facit qd̓ nō. extra de elec. .c. querelā in. ij. glo. ſicut nec tutor uel curator: cui eſ ſet adminiſtratio īterdicta ar. eorū que habent̉ de of fi. dele. uenerabili cū ſua materia inſti. de ſuſpec. tu.§. ſi quis autē: ⁊ qꝛ alter qui nūc poſſidet rōe poſſeſſio nis quā ipſe hꝫ auctoritate ſuperioris: eſt de oībus iuribus reſpondendus ut noͣ. per Inno. de elec. c. nihil eſt: per eundeꝫ de reſti. ſpo. c. ī litteris circa prin. ergo ⁊ ille debeat conueniri ⁊ creditoribus rn̄dere: tn̄ ma ior pars dominoꝝ immo oēs exceptis tribus tenue runt ꝯtrarium: ꝙ īmo ille primus lꝫ nunc poſſideat ex quo adhuc p̄tendit ſe uerum abbatē ⁊ habere ius ī petitorio abbatie ſeu monaſterij poſſit ꝯueniri ⁊ te neatur rn̄dere creditori: ſic ꝙ ſit in electione credito ris queꝫ uelit ꝯuenire lite pen. ſuꝑ monaſterio inter eos an illū uel poſſidentē: ſicut duobus ꝯtendentibus de hr̄ditate ⁊ lite int̓ eos pen. ſuꝑ petitione here ditatis creditores pn̄t agere ꝯͣ petitoreꝫ uel ꝯͣ poſſeſ ſorē hr̄ditat̉: ſicut eis plꝫ ut. l. fi. C. de peti. hr̄di. cū ibi noͣ. ꝑ glo. ſuper uerb. cautione ⁊. ff. ſi cui pluſquā per .l. falci. l. hͦ aūt.§. ſi duo cuꝫ ſimilibus: nec ob. ꝙ non hꝫ adminiſtrationē: qꝛ hic defendendo cām nihil cō cernens poſſeſſionē monaſterij adminiſtrare: nec eſt uerū ſimpl̓r ꝙ ſibi ſit interdicta adminiſtratio: ſꝫ ſibi ſit ablata poſſeſſio: nec ē ſimile de tutore uel curato re uel alio adminiſtratore: cui ē adminiſtratio inter dicta: qꝛ illi nudi ſunt adminiſtratores: nec hn̄t ius ī re ſeu adminiſtratiōe: hic abbas p̄tendens ſe habere ius in petitorio: habet ius in re ⁊ in adminiſtratione pro h̓ facit ꝙ noͣ. v. q. iij. c. qꝛ epiſcopi ad fi. i. glo. ⁊ iō rōe illius iuris pōt conueniri ⁊ ualebunt creditori a cta cuꝫ eo: ſi forſan poſtea obtineat ī petitorio. ⁊ ſi ſuc cumbat in petitorio īputet ſibi creditor: qꝛ eū elegit: ſed an fiat executio ꝯtra poſſeſſorē dicā in. iiij. q. nec ob. noͣ. in. d. c. nihil. nec ī. d. c. in litteris per Inno. qꝛ ibi loquit̉ de debitoribus cui tenet̉ reſpondere: ⁊ ibi ueꝝ eſt ꝙ poſſidenti auctoritate ſuperioris ſoluēdo ſunt liberati: ⁊ ꝙ per eū quandiu poſſidet pn̄t ꝯueni ri: in caſu autē premiſſo loquimur de creditore agē te: ⁊ querimus quē poſſit ꝯuenire: ⁊ hoc eſt uerum ē ꝙ pōt eligere uel poſſeſſorē uel petitorē. pro quo vi det̉ Inn. in. d. c. nihil eſt nec ob. glo. ij. in. c. querelaꝫ de elec. qꝛ lꝫ glo. dicat ibi agi poſſe ꝯtra poſſeſſoreꝫ eccleſie qui etiā petebatur remoueri: non tn̄ denegat quin etiā agi poſſet ꝯtra aliū qui ſe aſſeretuerū pre latum ſeu rectorem eccleſie licet non poſſideat. De foro competenti. ℟ica. I Licet executio inſtr̄i fieri potuiſſet ꝯͣ laicū mortuū: non tn̄ fieri poteſt contra clericū eius heredem. h. d. Obligatus Eſt laicus auionē. ī certa pecunie ꝙͣtitate ad uires ſigilli mōtis peſſulā: que obligatio habet uiꝫ rei iudicate ⁊ abſqꝫ quacūqꝫ alia cognitiōe executioni mādat̉: nec admittūtur niſi certe exceptiōes.ſ. ſolutiōis ⁊ rei iudi. ⁊c̄. mortuo debitore ſuccedit ſibi clericus ꝯͣ bona dicti debitoris expoſito clamore dicti ſigilli pro curat fieri executionē per illā curiā requirens officialem auion. in iuris ſubſidiū: ut faciat bona diſtrahi: opponat ſe dictus ſucceſſor clericus ⁊ vult opponedebitas exceptiōes: ꝙ executio nō debeat fieri: ⁊ co ram eo petit ſe admitti ad eas probād̓: official̓ remit tit eum ad curiā dicti ſigilli: ut ibi opponat illas exceptiōes. ⁊ ob hͦ debitor p̄dictus appellat. Que ritur an bene ⁊ official̓ grauauerit. uidet̉ ꝙ nō grauauerit: quia p̄deceſſor laicus huius clerici fuit pre uētus īmo ⁊ ꝯdemnatus: īmo etiaꝫ cū obligatio ha bet uiꝫ ꝯdemnatiōis: ergo uidet̉ ꝙ idē iudex debeat facere executionē nō obſtan̄. ꝙ perſone ꝯditio ſit mutata: īmo ⁊ cognoſcere ꝓpter puētionem ar. no. per Hoſ. de obli. ad ratio. c. i. ⁊. in. c. poſtulaſti. de fo. ꝯp. ff. de iudi. l. ſi quis poſtea ꝙͣ ſed poteſt dici illa uera cū eadem ꝑſona eſſet preueta: hic aūt ſunt diuerſe perſone debitoris laici et heredis clerici quare uidetur aliquibus cōtra: ꝙͣ immo clericus debeat audiri ſuꝑ oppoſitione ſua in foro eccleſiaſtico: quia cleric ī reali dēat gaudere de iure priuilegio clericali: ⁊ cō ueniri in foro eccleſiaſtico iuxta noͣ. in aūt. ut omnes obe. iudi. ꝓuin.§. h̓ ꝯſiderātes. ⁊ per archi. de cle. ꝯ in. c. i. li. vj. ⁊ ꝑ. p. Ia. ⁊ Cy. ī tractatu de duello ⁊ preſertiꝫ qꝛ ibi ꝯtra heredē debet fieri executio: oportet p̄mitti uacationē ⁊ alium cāe cognitionem: ꝙͣ in cle ricuꝫ iudex ſecularis premittere non pōt ar. ad hͦ qd̓ no. per Inno. de iudi. c. quia. v. De litis conteſtatione. ℟ica. I Cōfeſſio ſimplex: quā fecit reus ad libellum actore. non dicendo animo litem conteſtādi ⁊ cetera. non ī ducit litis conteſ. ſecꝰ ſi haberet ꝯditionē ānexā. h. d. Dato Libello per creditorē cōtra debitorē: creditor reus nulla facta cōtradictione ꝯfitetur debitū: n̄ tamen dicit animo litē conteſtādi. Querit̉ utrum in dubio uidetur habuiſſe aīmū litem cōteſtādi: ut ſic poſtea ſit neceſſe ferri ſnīam: ⁊ ī ſcriptis uel an ſufficiat p̄ceptū de ſoluēdo. ⁊ dicebāt quidam ꝙ in dubio uideat̉ habuiſſe ad cōteſtādum: nec ſit neceſſe ferri ſnīaꝫ in ſcriptꝭ: quia ꝯfitēs in dubio nō uidetur habere animū ad litem ſed potiꝰ uel le euadere litē. Alij uero contra. ꝙ īmo in dubio ui detur lis ꝯteſtata ⁊ ſit ſnīa inſcriptis ferenda: per ea que no. in. l. una. C. de litis ꝯteſ. ⁊ in. c. dudū de elec. .§. litis ſuꝑ uerb. reſponſionē ⁊ ſuper illa glo. tꝫ Io. an. ī nouell. ꝙ cū glo. ibi dicit ꝙ per ꝯfeſſioneꝫ ſit litis ꝯteſ. in dubio cenſet̉ fieri animo litē conteſtan̄. ni ſi de ꝯtrario ꝓteſtetur pro h̓ Inno. de litis cōteſ. c. uno in prin. prima opi. uidet̉ uerior ſecundū legiſtas modernos ar. l. ſi reus. ff. de procura. qd̓ intellige qn̄ eſt ſimplex ꝯfeſſio uel pura: ſecus ſi haberet cōtradi ctionē annexā: ut ſi confitendo debituꝫ diceret ſe ſol uiſſe: uel factū pactū de non petendo: uel qd̓ ſimile. ⁊ tunc ꝓcedant predicte note. ⁊ uide circa hͦ quod noͣ. per Cy. C. de litis ꝯte. l. i. in. i. q. ⁊. C. de iura. calum. .l. ij. ubi de hͦ per cūdem Cy. ⁊ iunge. q. poſitam īfra. II Ubi procedi pōt lite non ꝯteſtata: pars rea non cō parens ob non rn̄ſionē libelli: non poteſt excōicari. Nunquid In cā in qua poteſt procedi litꝭ non ꝯteſtata: parte rea citata n̄ ꝯparente ī termino aſſignato poſſit excōicari. Qui daꝫ dixerunt ꝙ non. qꝛ pōt procedi ad ulteriora in cā etiam uſqꝫ ad ſententiā in contumatiā partis: ⁊ iō non eſt neceſſe ꝙ pars ꝑ aliqua remedia iuris cogatur uenire: ⁊ ideo tunc ceſſat miſſio ī poſſeſſioneꝫ ex tra de eo qui mittit̉. c. eū qui. li. vj. in. fi. c. Aliqui v̓o dixerunt ꝯtra: qꝛ inter eſt actor: ut ueniat reſponſurꝰ qꝛ forſan ꝑ eius reſponſioneꝫ poterit probare ⁊ non alias: alij dixerunt an citet̉ ad litis ꝯteſ. uel ad alios terminos: qui omitti pn̄t uel ſunt ſuperflui: ⁊ tunc n̄ aūt ad alios terminos eſſentiales ⁊ tunc aūt ſeruari poſſunt etiā ſine parte ut ſunt terminus ad iurandū: ⁊ deliberandū: ⁊ ad ponendū ⁊ ad producendū om nia: ⁊ ad dicendū contra articulos ⁊ ꝯtra producta ⁊ declarandū: ⁊ ad dicenduꝫ contra declarationē: ⁊ ad ꝯcludendū qui oēs ad uoluntatē partis: poſſunt ſeruari melius reo abſente nō ueniente: ꝙͣ ſi ueniret cū eius potius interſit reū abſentē nil dicere ꝯtra ꝯ miſſionē: nec dare libelluꝫ nec iurare uel deliberare ſuꝑ libello ſuo: qꝛ ſemper eo uiuēte poterit petere ꝙ iuret de calumnia uel reo recuſante puniat̉ pena iuris ⁊ etiā actoris intereſt reū non dare poſitiones ul articulos: nec dicere ꝯtra per eū datos ac producer aliqua nec dicere ꝯtra a ſe producta: nec eius ītereſt reū non concludere cuꝫ in termino ad hͦ ſignato in eius ꝯtumacia ꝯcludi poterit ⁊ tunc reo non cōparente in termino uel terminis tali uel talibus nō poſ ſit exōicari nec debeat: cū non poſſit nunc contumax dici: cū quo aduerſarij non intererat euꝫ uenire: nec etiā alias puniri eius ꝯtumacia. potius.n. dici debet iuri ſuo renuntians ꝙͣ contumax ul̓ inobediens: aut citare ad terminū qui non pōt ſeruari eo abſente ut ad reſpondendū poſitionibus non uideo quare non ſit eadē ratio in rn̄ſione ad libellū: ſeu ad petitionem uel ad deliberandū. qꝛ ⁊ forte ueniens confitet̉: ⁊ tūc qꝛ actoris intereſt qꝛ forſitan alias probare non pōt intentionem ſuam uel in probando nimiū grauaret̉ ē tunc niſi reus citatus ueniat poſſit tanquaꝫ contu max excōicari. alij autē diſtinguunt. an quis citet̉ ab hoīe ⁊ tunc poſſit non ueniens excōicari: aut a iure ⁊ tunc non ad h̓ facit qd̓ noͣ. ſpe. in ti. de expen.§. iu xta. uer. quid inde ſi cā ſit talis. Alij diſtinguunt an cauſa eſt talis in qua preſentia partis propter eius re ſponſiones ⁊ confeſſiones poterit prodeſſe actori: ⁊ tunc reus citatus non ueniens poſſit excōmunicari: uel alias ratione cōtumacie puniri. an ſit talis ī qua cōfeſſio uel reſpōſio aduerſarij ſibi nō prodeſſet pu ta cauſa matrimonialis: ꝯſāguinitatꝭ uel affinitatis. ⁊ ideꝫ in cauſa beneficiali ibi nō ſtaret̉ ꝯfeſſioni rei ad iudicād̓ beneficiū uel prouidēd̓ de beneficio actori: niſi alias de iure ſuo canonico apparerꝫ ut noͣ. Io. an in nouel. de eo qui mit. c. eū qui ſuper v̓b. ter minari: ⁊ tūc non ueniens citatꝰ nō poſſit excōicari: quia ꝓprie actoris tūc non intereſt ne ēt poſſit alijs remedijs ad ꝯparēdum cogi: ⁊ ſic loquit̉ dictꝰ tex. .c. eum qui de eo qui mit. in poſ. tu plenius ex omni bus p̄miſſis opi. colligēdo dicas talē dictionē. aut quis eſt citatus a iure: ⁊ tūc non poſſit excōicari non ueniēs. quia mitius agit̉ cum lege ꝙͣ cū homine ei miniſtro: ut ī mēbris ſequētibus ar. l. celſus. ff. de abi. aut eſt citatus ab homine: ⁊ tūc niſi ueniat in ter mino ad reſpōdenduꝫ libello poſſit excōicari: uel alad ueniendū iuris remedijs ꝯpelli: ſi alias nō poſſet in cauſa procedi extra ut lite nō ꝯteſ. c. ꝙͣ frequēter. .§. fi. in alijs aūt terminis poſt litē conteſ. dic ut in ſe quenet. mēbris ⁊ cauſis: aut in cauſa in qua poteſt ꝓ cedi lite nō conteſ. uel ſummarie ⁊ de plano ⁊ tunc aūt eſt citatus ad terminū: qui in tali cā non eſt neceſſario ſeruandus: iuxta cle. ſepe ꝯtingit de uerbo. ſig. ⁊ tunc non ſit excōicandus nec alias artādus nenire. qꝛ non eſt ꝯtumax. aut ad terminū eſſentialeꝫ ⁊ neceſſario ſeruandū: iuxta illaꝫ cle. uel alias de ſtilo: ⁊ tunc aūt īter eſt actoris ꝙ non ueniat ꝙͣ ꝙ ueniat ī termino: ⁊ tunc nō ueniens non poſſit excōicari uel alias ad ꝯuenienduꝫ coherceri ut. sͣ. de pluribus ter minis declaraui: aut actoris ītereſt ꝙ ueniat ī termi no. qꝛ eſt talis cā in qua ſtaretur ꝯfeſſioni rei: ⁊ ꝑ eaꝫ res petita adiudicari poſ actori: ⁊ tūc niſi ueniat citatus poſſit excōicari uel alias iuris remedijs adueniendū cogi. aut eſt talis cā in qua non ſtaretur con feſſioni eius nec ferreretur ſnīa pro actore: niſi alias doceret legitime de iure ſuo tunc non dꝫ excōicari non ueniens nec alias ad ueniendū compelli: qꝛ fruſtra uenire cogeret̉ cum eius aduentus non ꝓdeſſet ar. l. aliquando. ff. ad uel. ⁊ hec omīa intelligerē uera ad inſtantiā partis ſiue actoris preſentis: nā ſi iudex ꝑpenderet reuꝫ citatū nolle uenire ex contemptu iudicis uel malicioſe ꝯtumaciter ⁊ iniurioſe: tunc poſſꝫ dici ꝙ poſſet eum excōicare uel alias euꝫ punire uel cohercere ⁊ iā ſi eius aduentus non prodeſſet parti p̄ſenti ne eius auctoritas ꝯdemnatur uel eludat̉ ar. ff. ſi quis iuſdi. non obtē. l. fi. ff. de noui ope. nun. l. ⁊ ī prin. ff. de iudi. l. ſi pretor ī fi. i. reſpō. bene facit ad hoc ar. l. ſed eximendi.§. itē ſi quis eum. ff. ne quis eū qui in ius uo. eſt ui eximat. De dilationibus. Rubrica. I Dilatio ad partes danda eſt procuratori habenti generale mandatum. h. d. Utrum Si ꝓcurator generalis alicuius ha bens pt̄ateꝫ etiā ad lites futuras ap prehendat̉ in curia romana: ⁊ ſic ꝑ eius preſentiā cā debeat eſſe in curia. debeat dilatio dari ſibi ad dn̄m conſulenduꝫ. dicit ꝙ ſic ꝑ. c. dilectus de ꝓcura. ſecus ſi ſpecialiter ad cām illam conſtitutus fuiſſet: ut ibi noͣ. Inno. ⁊ ī. c. in pertractandis. de iuramen. calum. De cauſa poſſeſſionis ⁊ proprietatis ℟ica. I Si terminis ſeruatis in petitorio ſuſpenditur petito rium: non ſunt idem termini reiterandi. quia ſuffici unt etiam in poſſeſſorio. h. d. Utrum Pro parte poſſidētis dato libello ī ſolo petitorio in beneficialibus cō tra impedientē uel ſe opponentē ⁊ pretendenteꝫ ius habere: ⁊ poſtea dicto dante libellū per aduerſariuꝫ ſpoliato ſuſpenſoqꝫ petitorio poſt dationē articuloꝝ ī petitorio ꝓ parte ſpoliati: uolentis ī ſolo poſſeſſo rio ꝓcedere: ſit opus reiterare oēs precedentes ter minos ſuꝑ poſſeſſorio: ⁊ uidet̉ ꝙ ſic ex quo ſolo pe titorio erat actū: ⁊ non erat datus libellus ī poſſeſſo rio: preſertiꝫ qꝛ tunc dans libellū poſſidebat: nec ſpoliationē torqueri poterat. ⁊ etiā qꝛ non fuit lis conte ſtata ſuꝑ poſſeſſorio. cuius occaſio nundū erat exor ta. Fuit dictū ꝙ non qꝛ in beneficialibus ſi ſolo poſ ſeſſorio ꝓcedatur non eſt neceſſe dare libellū nec li tem ꝯteſtari: īmo poteſt ꝓcedere ſummarie ⁊ de pla no: ⁊ habet locū in ſolo poſſeſſorio ſuꝑ beneficialibus cle. diſpendioſam de cā poſ. ⁊ ꝓpri. Itē qꝛ deducto etiā prius petitorio ſatis quo ad ſui naturaꝫ erat deductū poſſeſſoriū: licꝫ non formaliter ad finē reſti tuende poſſeſſionis: ſed potius tuende. igit̉ ſufficere uideat̉ ar. ff. de excep. rei iud. l. ſi cū ar. l. i. ff. fi. fundi. p̄ ſertim qꝛ poſſeſſoriū reſtituende eſt multū fauorabi le ꝓ ſpoliato ⁊ celeritatē deſiderat: ⁊ preſertiꝫ in odi um ſpoliatiōis: ut ſic dicamus ꝙ poſſeſſoriuꝫ retinēde qd̓ in libello petitorij fuit deductū mutetur nunc in poſſeſſoriuꝫ reſtituende ar. in ſimili. ff. de ſecū. ta. l. .iij.§. ſi ſub ꝯditione ubi ſecundū ta. mutatur in ꝯͣ ta. II Acto In partibus ſuꝑ eccleſa petitorio ⁊ poſeſſorio: tandē in cāu ſuſpenſo poſſeſſorio ⁊ lata ſnīa in ſolo poſſeſſori appellat̉ ab ea ⁊ defert̉ appellationi ⁊ uirtute appellationis. cā appellationis illius ꝯmittitur in curia audienda: ⁊ partes ꝓce dunt coraꝫ eo in poſſeſſorio ⁊ petitorio ſimul: ⁊ fert̉ ſententia in utroqꝫ. Querit̉ an ualeat ī peritorio quidā dicunt ꝙ nō ex quo appellatio erat emiſſa dū taxat a diffinitiua lata ī ſolo poſſeſſorio. Alij cōtra. qꝛ per illā appellationem totū fuit deuolutum ad curiā: ⁊ peti. ⁊ poſſes. ⁊ p̄ſertim ex quo original̓r fuerat ſuꝑ toto proceſſum ⁊ ne cauſe ꝯtinentia diuidatur: ⁊ ſi cā appellationis ꝯmiſſa totum negociū eo modo quo erat apud primū iudicē in partibus ꝯmiſſuꝫ uidetur: corā eo autē potuiſſent partes ꝓcedere in pe titorio: ergo ⁊ corā iſto auditore: ꝓ prima parte erāt plures qꝛ ſub poſſeſſorio nō uenit petitoriū ar. c. i. de ſequeſtra. cū ibi nō. nec poſſeſſoriū trahit ad ſe petitoriuꝫ: lꝫ ſecus eꝯͣ ut ibi ⁊ ar. C. ſi a non ꝯpe. iudi. l. ſi de ꝓprietate facit. l. naͣlit̓.§. nihil. ff. de acqui. poſ. ⁊c̄. De reſtitutione ſpoliatoꝝ ℟ica. I Si duabus ſentētijs ſuper beneficio latis cōtrarijs ⁊ pendēte cauſa ſuꝑ deſertione appellatiōis a prima ſentētia interpoſite: ⁊ ſuꝑ nullitate ſecūde ſentētie: ha bens primā ſentētiam ſpoliat habentē ſecundam: de huiuſmodi ſpolio debet primo cognoſci. h. d. Primus In data obtinuit nā ſentētiam ꝯtra ſecundū in data reū ⁊ poſſeſ ſorem: a qua ſecūdus in data appellauit: Et in cauſa appellatiōis ſecūdus in data pretendēs p̄textu cuiuſ dam reſeruatiōis primū excluſum: ⁊ ſe de nouo obtinuiſſe mandatū a papa: ꝙ ſibi īuiꝫ illius reſeruatio nis prouideret̉ ⁊ in poſſeſſiōem reduceret̉ nō obſtā te litꝭ pendētia ſi non foret alteriꝰ queſituꝫ. obtinuit ſentētiam pro ſe ⁊ per ſecundū auditoreꝫ qui cogno uit de cauſa appellatiōis ſibi obtinuit ꝓuideri: poſtea primus in data obtinuit unā cōmiſſiōem uni ter tio auditori. ſuꝑ deſertōne appellationis emiſſe per ſecundū ī data a prima ſentētia pro ipſo primo lata: ⁊ ſuꝑ nullitate ſentētie pro ipſo ſecūdo late: Sed pēdente lite inchoata ſuꝑ dictis deſertione ⁊ nullitate: primus ſpoliauit ſecundū poſſeſſione ſua: ⁊ obtinuit poſſeſſionē in uirtute cuiuſdaꝫ executorie: quaꝫ obtinuit ſuꝑ prima ſentētia pro ſe lata: Secūdus uero in data petit ante omnia ſe reſtitui ⁊ ut ſpoliarū ⁊ ſpoliatiōem ut attēptatum lite pendēte reuocari. Pri mus uero in data: petit prius debere ꝓcedi ſuper de ſertione appellatiōis emiſſe a prima ſentētia ⁊ ſuper nullitate ſecūde ſentētie: Queritur ſuꝑ quo primo debet procedi. dictū fuit ꝙ prima ſentētia lata ꝓprimo fuit nulla obſtan̄ reſeruatiōe ⁊ decreto in ea appoſito: ⁊ ſic per conſequēs appellatiōeꝫ ab eo īter poſitā non poſſe dici deſertā ⁊ fruſtra de eius deſertione queri ⁊ ſimil̓r poſſeſſionē obtentam in uirtute executorie potius debere dici ſpoliationē de facto: ⁊ ideo de huiuſmodi ſpoliatiōe prius eſſe querendū: ⁊ reſtitutionē ante oīa fiendā pro eo qui habuit ſecun dam ſententiā: que ſupponitur lata ꝑ iudiceꝫ haben tem bonam ꝯmiſſioneꝫ ſuper hoc ⁊ lꝫ primus pretedet dictā ſecundam ſnīam nullā: qꝛ tamen nullitatis īquiſitio requirit altiorē indaginē: propter quod eti am iudicio adipiſcēde poſſeſſionis non obſtat queſtio nullitatis: ergo multominus nec iudicio reſtitue de ar. C. de edic. di. adri. tol. l. ij. qꝛ ſpoliatus ante oīa reſtituendus ē de ordi. cog. c. ſuꝑ ſpoliatiōe. Aliqui tn̄ dixerunt ꝙ ſnīa lata pro primo forte nō eſt nulla ex quo pars in ꝓceſſu de reſeruatione nil oppoſuit in termino quo debuit ⁊ lata fuit ſnīa uel ſaltē talis ſententia tenuit: nec fuit nulla ī preiudiciū partis con tra quaꝫ fuit lata ut pareret exceptioni rei iudicate: non tn̄ ut uirtute ſententie reuera in beneficio ei proquo fuit lata aliquod ius acquirat̉. Reſeruatio eniꝫ lꝫ impediuerit quo ad iuris acquiſitionē ⁊ ligauerit manus cuiuſcunqꝫ inferioris quo ad collationē uel iuris adiudicationeꝫ: non tn̄ quo ad proceſſum iudi cialē ⁊ ea que reſultare poterant ex proceſſu: ſeu quo ad ꝓceſſus efficaciaꝫ: quin ſnīa ab eo lata pareret ex ceptioneꝫ rei iudi. int̓ partes: intͣ quas lata eſt ſi non appellat̉: ⁊ appellatio deſerat̉ non pretextu allegatio nū competentiū ⁊ non appoſitarū: non pōt ſententia retractari de re iudi. c. inter mon. C. de re iudi. l. ſub ſpecie: lꝫ regula ſuperiorū uel iuriū acquiſitionis ſeu adiudicationis facte nō tranſeat ſententia in rē iudi catā iuxta noͣ. per Inno. de reſcrip. c. ꝯſtitutus in fi. bene tn̄ dictum fuit ꝙ ſecundus in data non pōt tan quaꝫ ſpoliatus directo iudicio poſſeſſorio ſe reſtitui petere: qꝛ propter reſeruationē cui etiā innititur ſecū dus nunquā potuit habere uerā poſſeſſionē: qua poſ ſet peti iudiciū reſtitutoriū. Nam antequā ſibi in uir tute reſeruatiōis: ⁊ noui mandati per eū impetrati d̓ ſibi ꝓuidendo ſi non foret alteri ius queſitū obtinue rat poſſeſſionē: ſeu detentionē ad quā petit ſe reſtitui: qd̓ non poteſt: qꝛ illa poſſeſſio erat īfecta per reuationē: in tantū ꝙ reuera nō cenſetur habuiſſe poſ ſeſſionē propter nō. per Inno. in. c. ut noſtruꝫ de ap pel. Sed tn̄ bene poterat petere illā occupationē ad uerſarij tanquā innouata reuocari: ante oīa reduci ī ſuā priſtinā detentionē ſeu in ſtatu in quo primo erat ut in ti. ut lite pendente ꝑ totuꝫ qꝛ in reuocatione at temptatorū non queritur an quis poſſideat: ſed ſolū ſtatus primus ī quo erat pars antequā attemptaret̉: lꝫ in iudicio poſſeſſorio requirat̉ ꝙ quis poſſideat ut noͣ. Inno. ⁊ maio. ⁊ obe. c. dilecti. Alij uero dice bant ꝯtra. ꝙ ſolū erat reuocanda occupatio primi ⁊ ſic auferenda poſſeſſio: ſed nō reſtituenda ſecundo: donec ꝑ finalem ſententiaꝫ obtineat ſibi fieri ꝓuiſio nē in uirtute reſeruationis uel prouiſionis: in eius v̓ tute ꝑ ſecundum auditorē factaꝫ tenuiſſe declarari: Et tūc uirtute illius mandati cuius uirtute ſibi ꝓui ſum fuit tanquā de reſeruato erit in poſſeſſionē inducendus ⁊ non ante: nec obſtat ſi dicat̉ ꝙ reducen dus ē in ſtatu in quo erat tp̄e in quo fuit attemptatū ut noͣ. Inno. in dicto. c. dilecti. qꝛ illud uerū quan do ille ſtatus erat debitus ⁊ licitus uel de hͦ erat dubiū: Sed hic ille ſtatus ī quo tunc erat erat indebitus ⁊ illicitus ⁊ minꝰ canonicus qꝛ illi poſſeſſioni d̓ facto ſeu detentationi: quā ante hēbat obſtabat reſeruatio: ⁊ ideo ad illū ſtatū eſt reducendus ne pate re poſſit uitioſus ingreſſus ar. de eo qui mit. in poſ. .c. eū qui li. vj. pro hoc etiā facit quod noͣ. Inno. ī. c. bone de appel. Et ſi dicat̉ quid ſibi proderit reuoca tio attemptatoruꝫ: niſi ipſe reducat̉ in ſtatu priori di eo ꝙ multū: qꝛ poſſeſſio remanebit uacans ⁊ uacua: in qua ſi eū finaliter obtinere ꝯtingat facilius fiet ꝓeo executio: quā ſi eſſet per aduerſarium ſuū detenta ar. nō. in ſimili ꝑ Innocen. extra d̓ teſti. c. ueniens. ij. ſuꝑ uerbo incontinenti. Et in iſta opinione ego erā lꝫ magis ceteri ſe īclinarunt: ut etiā reduceretur ī ſta tu ī quo erat. Alij tn̄ dicebant ꝙ poſſet petere ſe re ſtitui ī iudicio poſſeſſorio: qꝛ lꝫ reſeruatio obſtat pe tenti ſe reſtitui eius priſtine poſſeſſioni ubi ageret: tra papa: ſeu habentem cām ab eo in uirtute reſerua tionis: non tn̄ obſtaret petenti ſe admitti ꝯtra ſpoliā tem: qui ſe nō defenderet p̄textu reſeruationis nec et īmitteret̉ ar. ff. de ui ⁊ ui arma. l. i. C. qui ui. a. me. poſ ſi. l. i.§. finali ⁊. ff. d̓ precario. l. qui precario. Hec opinio non approbat̉: qꝛ cum pretextu reſeruationis im pediret̉ poſſeſſionis acquiſitio: in tm̄ ꝙ nō cenſebat̉ habere aliquā poſſeſſionē nec naturalē nec ciuilem: ergo nec poterat ſibi ꝯpetere iudicium poſſeſſoriuꝫ ar. l. i.§. deicitur. ff. de ui. ⁊ ui. arma. ⁊ ar. no. ī dicto. c. ut noſtrū. de appel. per Inno. ad qd̓ facit quod not. glo. de dolo ⁊ contu. c. cōtingit. in fine glo. nec etiam crederē eum habere cōditioneꝫ ex canone re ītegrā da. iij. q. i. quia credo ꝙ illa ſupponit uerā poſſeſſio nem preceſſiſſe uel naturalē uel ciuilem: Et eſto ꝙ ſufficeret ſola detētatio adhuc non crederē iſtum ꝑ eam poſſe reſtitui: quia detētatio ſua obſtāte reſerua tione erat infecta ⁊ uicioſa quantūcunqꝫ eam igno raſſet ab inicio: propter decretū ei annexū ꝙ afficit ignorātes ut. c. ſi eo tempore. de elec. Nec ꝓdeſt eti am ſibi qd̓ uadit cōtra tertium ſpoliantē uel inuadē tem: quia cū ille poſſideat uincit actorem iſtum petē teꝫ ſe reſtitui ꝑ non ius ſuū: quia ex parte actoris ius metimur ar. l. fi. C. de rei uendi. ff. ſi pars here pe. l. i. ⁊ pro hoc benefacit. ff. de teſta. mili. l. militis codicill̓. §. ueteranus. ff. de ſecundum tab. l. qui liberis.§. fi. Alij tamen tenēt ꝙ beneficiū reſeruatū poteſt uere poſſideri uel naturaliter uel ciuiliter: licet iniuſte qꝛ iuſtū uel iniuſtum nō diuerſificāt eſſentiā poſſeſſionis ar. l. iij.§. ex contrario. in fi. ff. de acqui. poſſ. ad ꝙ allegāt textū in. l. i.§. ſi uir. ff. de acqui. poſſ. iuncta. l. iij.§. ſciendū. ff. de dona. inter uirum ⁊ uxo. quia ex inutili cōtractu tranſfertur poſſeſſio: etiā ubi nō poſ ſet teāſferri dominiū ut ibi: Sed an iſte ſecūdus ſi eſ ſet reſtitutus uel nunquā fuiſſet ſpoliatus qui tenet beneficium reſeruatū in quo nullū ius habebat: poſtea obtineat ſibi prouideri in uirtute reſeruationis ſeu prouiſionis per ſecūdum auditorē ſibi facte: indi gebit noua inductiōe in poſſeſſionē: uel an ſufficiat ſibi ꝙ remanet in prima: quā antea tenebat que licet tunc illicita nūc fiat licita: Quidam dicūt ꝙ nō in diget noua inductiōe ſicut nec emptor: qui prius rē tenebat non īdiget noua traditione. ff. de rei uēdi. l. quedā mulier. Alij uero dicūt ꝙ indiget noua īdu ctione ar. de inſt. c. ex frequētibus ⁊ de conceſ. prebē. .c. poſt electionem. III Reſtituendꝰ ē apoſtolicꝰ ꝯͣ ꝑmutātē ipſum ſpolian tē bn̄ficio: ex cauſa ficte ꝑmutatiōis renūciato. h. d. A et B Ex cā permutationis inuicē faciēde reſignauerūt ſua beneficia in manibus ordinarij. Quidā uero expectatiuus apoſtolicꝰ poſt p̄miſſam reſignationē: antequaꝫ per ordinariuꝫ eſſet expedita ꝑmutatio: ideſt antequā beneficiuꝫ unus ꝑmutantium inuiceꝫ alteri ꝯtuliſſet acceptauit be neficiū ipſius ⁊ fecit ſibi de eo ꝓuideri ⁊ in poſſeſſio nē induci: p̄tendens ꝙ dictus. A. tp̄e reſignationis beneficij erat ſenex ⁊ infirmus: ⁊ ꝙ in fraudē expectantiū permutationeꝫ illam fuerat machinatus. Et eadē die qua expectans apoſtolicus acceptauit: ⁊ ſe cit ſibi ꝓuideri ⁊ in poſſeſſionē ſe induci: ordinarius ꝑfecit dictā permutationeꝫ uidelicꝫ beneficiū ipſius A. ꝯferendo ipſi. B. ⁊ ecōuerſo. mō dictus. B. ui dens ꝙ dictus apoſtolicus fecerat ſe induci ī poſſeſ ſionē beneficij qd̓ fuerat ipſius. A. ⁊ nunc fuerat ip̄i B. collatū ex cā permutationis in craſtinuꝫ ipſum expectantē apoſtolicū exſpoliauit ⁊ oīa iſta facta fue runt adhuc uiuente ipſo. A. poſtea uero ꝑ ſex aūt ſe ptē dies dictus. A. ex ſua īfirmitate deceſſit: Et poſt predicta dn̄s expectans apoſtolicus ſic ſpoliatus renuntiauit iuri ⁊ poſſeſſioni ⁊ petitioni reſtitutionis medio iuramento. Sed nō obſtante renuntiatione p̄dicta apoſtolicus predictus ꝯtra dictū. B. petebat ſe reſtitui ī poſſeſſionē dicti beneficij quo fuerat ſpoliatus: opponebat̉ ſibi per ip̄m. B. ꝙ non potuerat acceptaſſe nec poſſediſſe predictū beneficiū: qd̓ non uacauerat niſi ꝑ reſignationē per ip̄m. A. factam ex cā permutationis cū ipſo. B. fiende: Et beneficia ꝑ mutata nō ueniunt ſub poteſtate expectantiuꝫ in. c. i. de rerū permuta. li. vj. Itē opponebat̉ ſibi de renun tiatione p̄dicta. dictus uero expectans dictā permu tationē ſeu renuntiationē eius pretextu factaꝫ dicebat fraudulentā ⁊ machinatā in fraudē expectantiū: ⁊ ideo ip̄m potuiſſe nihilominus acceptare: ⁊ ſibi fa cere ꝓuideri: ⁊ per eā fuiſſe inductaꝫ ueram uacatio nē in preiudiciū reſignantis ⁊ in fauorē expectantis: ulterius etiam aſſerebat ꝙ ⁊ ſi poſſeſſio ſua reſpectu ip̄ius. A. poſſit reputari uitioſa: tamē reſpectu ipſius B. qui ip̄m ſpoliare nō debuit: niſi eo primitus uocato ⁊ audito: poterat reputari canonica: ⁊ erat ꝯtra eū reſtituendus: nec obſtat ſibi renuntiatio: qꝛ eā fecerat poſt ſpoliationē predictā: ⁊ ideo ſibi non preiudicabat. quo minus eſſet reſtituendus ar. c. ſolicite. de reſtitutione ſpoliatorum queritur quid iuris. III Petitores hoſpitalium per ordinarios ſpoliati nō poſſunt petere ſe reſtitui. h. d. Nunquid Iſti quibus ꝯmittuntur hoſpo litalia zenochia: leproſaria ⁊ ta lia huiuſmodi: ſi ſint ſpoliati ſeu priuati ꝑ ordinarios ſuos a quibus adminiſtratio eis fuit ꝯmiſſa: poſſint petere reſtitutioneꝫ: uide que ſcripſi de relig. do. c. qꝛ ꝯtingit.§. ut autē iuxta glo. ſuper uerbo ꝯmittatur. IIII Intruſus ꝯtra. c. ſi hij ꝯtra quos non poteſt petere ſe reſtitui contra euꝫ: qui obtinuit in poſſeſſorio: ⁊ ui gore executori aliuꝫ ſpoliauit intruſum p̄fatum. h. d. Nunquid Si mortuo reo ꝯtra quē de be neficio litigabā ⁊ obtinuerā ſententiā in poſſeſſorio lite adhuc pendente: fuiſti ſurro gatus ꝑ ordinariū contra. c. ſi hij ꝯtra quos: ⁊ poſſeſſioneꝫ auctoritate te ſurrogantis aſſecutus: Ego poſtea uirtute executorie emanate ſuꝑ ⁊ pro ſententia quā in poſſeſſorio obtinuerā contra defectū: fui ī poſſeſſionē inductus: te n̄ uocato nec audito tu poſis tanquā ſpoliatus petere te reſtitui. Quidā di xerunt ꝙ ſic: qꝛ non debuiſti ſine cāe cognitione re moueri de poſſeſſione tua ut. c. licet de preben. li. vj. Iteꝫ qꝛ licet illud. c. ſi hij ꝯtra quos irriter collatio nem uel preſentationē: ſic lite pendente factaꝫ non tn̄ poſſeſſionis adeptionē: ⁊ lꝫ collatio ſit īutilis ſeu ſurogatio de te facta: tn̄ ex ea nihilominus potuit tran fferri poſſeſſio uera ar. l. i.§. ſi uir. ff. de acqui. poſ. Et ꝓ hac parte uidet̉ Inno. de iudi. qꝛ. v. in fine. Contrariū tenuit pars maior: qꝛ ex quo ego auctoritate executorie ſuꝫ īductus non cenſeor ſpoliaſſe ar. qꝛ iuſte poſſidet ⁊ cetera. Nec fuit ille ſurrogatus: qꝛ nul lū ius habet nec aliquaꝫ cām contradicendi ar. ff. ſo. lu. matri. l. ij.§. uolūtate. Nec cogitare debebā illuꝫ poſſidere: nec uocandū fore quē ſurrogari non debere ſciebaꝫ ut dicto. c. ſi hij ꝯtra quos. Et per conſequens eū poſſidere credere non debebam: nec execu tor: ⁊ ſi nunc facta executiōe ipſe p̄tendens ſe ſpolia tū petat ſe reſtitui: ego potero excipere attēptata ſurogatione ⁊ occupatione et lite pendente. Quia cudamꝰ actionē multo fortius exceptionē ut. l. īuitꝰ.§. cui damus. ff. de reg. iur. Modo ꝯͣ eū poſſem agere propter attemptatā ſeu per eam ſurrogationē ſeu oc cupatiōem lite pendēte factā reuocandā: ergo multo fortius potero excipere: preſertim quia illud decre tū qd̓ eſt in illo. c. uidetur nedū afficere collationem ſeu titulū: immo ⁊ poſſeſſionē: quia multū intereſta ctoris ne nouꝰ poſſeſſor ſurrogetur ut poſſeſſio remaneat uacās: ut ſi eam cōtingat obtinere ī cauſa fa cilius fiat executio ar. not. per Inno. de teſti. c. uenens. in iij. glo. Et ille textus nedū uoluit prouidere cōtra collationē ſeu preſētationē: īmo potius cōtra poſteſſionis occupatiōem: que etiam multū cōcernit preiudiciū ⁊ ꝓrogationē litis. preſertiꝫ quia per poſeſſionē ſurrogati magis poſſet īpediri effectus iuſti tie actoris ꝙͣ ꝓpter ſolā collationē uel preſentatio nē: igitur magis debet reputari irrita ⁊ inanis poſſeſſionis aſſecutio ſurrogati ꝙͣ collatio: ut ſic caret d̓ ſectibus ⁊ adminiculis nec ſit ſufficiēs talis poſſeſſio ad pariendū iuris remedia poſſeſſoria: Sicut eti am dicit̉ de reſeruatione que ꝓpter decretū annexū afficit etiaꝫ poſſeſſionē: adeo qd̓ ſi quis de facto poſ ſideret beneficiū reſeruatuꝫ ſine auctoritate apoſtoli ca: non daret̉ ei reſtitutio ut ſeruat palatiū ar. noͣ. peInno. in. c. ut noſtrū. de appellationi. ⁊ decretū iuris non dꝫ eſſe minoris efficatie ꝙͣ hominis ar. ff. de iur̄ patro. l. ſi libertus. Nec obſtat dictus.§. ſi ueſtri de. l. .i. ff. de acquiren. poſ. qꝛ ibi non acquiritur donatori poſſeſſio rei donate ꝯtra prohibitioneꝫ iuris: qꝛ donator deſinendo animū habere poſſidendi etiaꝫ per didit: Et ideo ſua nō intereſt ſi donatario acquirat̉. p̄ſertim cū ſint in culpa donando ⁊ propter talē tran ſtationē poſſeſſionis nulli alteri preiuditiū generat̉: nec illa iuris ꝓhibitio ꝯcernebat incōmodum tertij hic uero eſſet preiuditiū actoris ⁊ prorogarent̉ negotia eccleſiaſtica ī preiuditiū eccleſiaꝝ propter diu tinam uacationē in fauorē: quare talis iuris prohibitio cū decreto irritante facta fuit: Nec obſtant no tata ꝑ Inno. in dicto. c. qꝛ. v. in fine qꝛ quod ibi nō. intelligo ubi poterat aliquis iuſtus poſſeſſor ſurro gari in locū mortui: qui poterat forte defendere ex a liqua cā poſſeſſionē: Et ideo ſaltē talis per edictum generale ī executione erat uocandus ut ī iuribus ibi allegatis: Hic autē non poterat aliquis debite eſſe ſurrogatus pendente lite ꝓpter iuris prohibitionē ⁊ decretū: ideo non eſt neceſſe ī executione premitte re aliquod edictū generale nec aliquē uocari. Fate or tn̄ ꝙ ſi in executione aliquis ſe opponeret qd̓ eſſꝫ audiendus ar. no. per Inno. de appellationi. c. ex rō ne circa prin. uel ſi facta executione petat eam reuo cari ꝙ erit audiendus: ſed contra euꝫ ut predixi poterit de innouatis replicari ⁊ de prohibitione iuris ⁊ decreto. c. ſi hij contra quos. V Prouiſus per papā ⁊ inductus in poſſeſſioneꝫ per executores beneficij: ꝙ priuatus de iure lꝫ tenens de facto reſignauerat in manibus pape: uidetur alium ſpoliaſſe qui dicto reſignante amoto fuerat per ordi narium intruſus in beneficio. h. d. Suppoſito De ꝯſuetudine ī eccleſia ꝙ precitoria non ꝯferatur niſi canonico p̄bendato: ⁊ ꝙ ſi precintor qui etiā eſt canonicus prebendatus dimiſerat canonicatū ⁊ prebē dam: cenſeatur etiā dimiſiſſe precintoriā. Quidā pre cintor reſignauit canonicatū ⁊ prebendā: ſed adhuc facto uoluit retinere precintoriaꝫ. tn̄ ordinarius ad quē illius ſpectabat collatio ꝯtulit eam cuidaꝫ cano nico illius eccleſie: tanquā uacan̄. per dimiſſioneꝫ ca nonicatus ⁊ prebende. ⁊ cū induxit de facto in poſſeſ ſionē ipſius precintorie ⁊ fuit receptās per capituluꝫ non uocato primo precintore: qui ſecunduꝫ ſe poſſeſ ſionē precentorie adhuc retinebat nec credebat eaꝫ ꝑdidiſſe: ⁊ poſtea ille primus precintor uenit ad curi am romanā. ⁊ in manibus pape uel ꝯmiſſarij ab eo deputati reſignauit precintoriā: ⁊ eam papa cuidā ꝯ tulit tanquā uacantē in curia per reſignationē illam in eius manibus ſactā: ⁊ ille cui papa ꝯtulit fuit īdu ctus ꝑ executorem ſuū in poſſeſſionē: uenit alter cui ordinarius ꝯtulerat: ⁊ pretendit ſe ſpoliatū ⁊ petit ſe reſtitui. Querit̉ an ſit reſtituendus: Quidā dicūt ꝙ non qꝛ ex quo primus precintor nō dimiſerat poſ ſeſſionē quando ille fuit inductus ꝑ ordinariū: non potuit aſſequi poſſeſſionem donec primus precintor uocatus fuiſſet amotus de poſſeſſione ar. C. ſi ꝑuiꝫ uel alio mō. l. fi. qꝛ eſto ꝙ alias ꝑ renuntiationē non ſolū perdat renuntians ius in proprietate: ſed etiā in poſſeſſione. īmo facilius ī poſſeſſione. poſito ꝙ quo ad ꝓprietateꝫ non teneret renuntiatio. ut nō. Inno. ī. c. ꝙ in dubijs. de renun. tn̄. non ſequitur: ꝙ pretextu dicte ꝯſuetudinis dimiſſo canonicatū ⁊ p̄benda per dens ꝓprietatē in precintoria: propter hoc perdide rit poſſeſſionē. ar. c. lꝫ. de preben. li. vj. ſed hec ratio ꝯ cluderet: ꝙ primo precentore ſi in ꝯtinenti quaſi ꝯti nuando ordinariū eieciſſet de poſſeſſione: ꝙͣ cito ſci uiſſet. qꝛ reſpectu ordinarij non poſſet dicere ſe ſpoliatū ar. ff. de acqui. poſ. l. clā poſſidere.§. qui ad nun dinas ⁊. l. ſi id qd̓. Sed qꝛ hic non uenit ad cām pri mus precintor: ſed ille cui papa poſt eius reſignatio nē contulit ſecus eſt: qꝛ reſpectu huiuſmodi apoſtoli ci ⁊ cuiuſlibet alterius: ille cui ordinarius ꝯtulit poſidebit ꝑ prius: ideo apoſtolicus uel eius executor n̄ debuit eū eicere ſine cāe cognitione: nā non eſt dubium ꝙ etiam tp̄e ante reſignationē factā in manibus pape ꝑ primum precentorē: ipſe quē ordinarius indu xit in poſſeſſionē ſaltem habuit naturalē: licet prece tor primus in aīo retineret ciuilē ut. d.§. qui ad nun dinas que quanuis clādeſtina: tn̄ parit reſtitutioneꝫ interdictū contra quencunqꝫ preterquā contra primū precentorē a quo fuit clandeſtina: ſi uellet eā reti nendo defendere ut. l. i.§. fi. ff. uti poſ. iuncta. l. i.§. d̓i cit̉. ff. de ui ⁊ ui ar. Cuꝫ igitur primus precentor non defendat eam. īmo nec habens cām ab eo: qꝛ iſte cui papa contulit non habet cauſam a predeceſſore: ſed potius a papa. uidetur ꝙ ille ſit reſtituendus: quem ordinarius prius induxerat. VI Religioſus depredatus cappa uel breuiario: poteſt contra predonem agere nomine ſuo. h. d. Utrum Religioſus depredatus cappa vel breuiario uel alijs rebus ſuis: poſſit nomine ſuo agere cōtra depredantē: uel ad recuꝑationē reꝝ. uel extimatiōem: fuit dictum ꝙ ſic ar. l. in. C. ſi ꝑuiꝫ uel alio mō ⁊. ff. d̓ iudi. l. ſi longius ⁊ nō. in Spe. ti. de accuſa. in. v̓. ſed quid ſi cappa. viij. colū. VII Non obſtante ſuſpenſione petitorij facta ꝑ tertium collitigantē: ꝓcedet̉ in petitorio int̓ alios duos. h. d. Richardus Et Robertus ⁊ thomas ſu per quodā beneficio ꝯtende bāt: ta ꝙ richardus p̄tendens ſe ſpoliatū per rober tū egit poſſeſſorio reſtituendo: ⁊ ſuſpendit petitoriuꝫ ⁊ obtinuit ſententiā in poſſeſſorio ꝓ ſe ⁊ fuit per ſententiā reſtitutus. ſed qꝛ antequā ferretur forte ſententia uel ſaltē mandaretur executioni. Robertus ſecū dū ſe fuit ſpoliatus per thomā. Idem robertus egit ꝯtra thomaꝫ poſſe orio: ⁊ petijt ſe reſtitui ac ſuſpen dit ꝯtra eum petitoriū: ſed qꝛ non bene ꝓbauit Ro. bertus ītentionem ſuā fuit dictus Thomas ab eius īpetratione in dicto poſſeſtorio abſolutus: dictuſqꝫ Robertus appellauit ⁊ procurauit cām illius appel lationis ꝯmitti in poſſeſſorio alteri auditori: tandeꝫ Robertus uolens ꝓcedere in petitorio cōtra Richardū: petijt eū citari ad procedenduꝫ in petitorio: tunc autē uenit etiā Thomas ⁊ uidens Robertum ꝯtra Richardū procedere in petitorio petijt etiam ſe admitti ad petitoriū: qꝛ ſua intereſt opponit̉ ſibi ꝑ Robertuꝫ ꝙ ipſe contra eum ſuſpendit petitorium: ⁊ cum adhuc pendeat iuditium poſſeſſorium quod ipſe ante intentauerat contra eum: ⁊ nunc in ſecun da inſtantia pendet: non debet donec poſſeſſorium ſit terminatum admitti ad petitorium. Queritur quid iuris: tenuerunt omnes ꝙ non ob. dicta ſu ſpenſione petitorij: dictus Thomas ſit admittendus ad petitoriū: quia ſua intereſt: ex quo uidet dictum robertū ꝓcedere in petitorio cōtra richardū. Item quia imputandū eſt eidē roberto ꝙ procedit in petitorio donec poſſeſſoriū per eū cōtra thomā ī tentatū ſit finitum. uidet̉ enim eo ipſo ꝙ procedit in petitorio quodā modo renūtiare poſſeſſorio: preſertim aūt eſt admittendus Thomas: qꝛ non uenit no luntarius ad petitoriū: ſed quaſi coactus ex facto dicti roberti: quē uidet ꝓcedere in petitorio ꝯtra Ri chardū ⁊ ſua intereſt admitti ad petitoriū: ne tacendo ſciens cām petitorij agi inter eos ſibi poſſit preiuditium generari iuxta. l. ſepe. ff. de re iudi. ⁊. c. cum ſuper ⁊. c. quanuis cum ibi no. per Inno. de re iudi. VIII Inductus in poſſeſſioneꝫ per tactum annuli porte eccleſie clauſe: ſi ſpolietur uenit reſtituendus. h. d. An Inductus in poſſeſſionē per annulū ſere eccleſie clauſe: cuius claues erant penes eū ad quē pertinebat cuſtodia eccl̓ie tempore uacationis: apprehendat poſſeſſionē. ut ſic ſi poſt ea non admitat̉ tanquā ſpoliatus: uel ſi alius in poſſeſſionē inducat̉ ſit reſtituendus: tenuerunt ꝙ ſic: qꝛ talis annulē pars rei. argu. ff. de fundo inſtruc. l. queſituꝫ.§. fiſtu lis de ac. emp. l. fundi in prin. ergo ⁊c̄. ar. l. iij. in prin. .ff. de acqui. poſ. p̄ſertiꝫ qꝛ inducens habebat poteſta tē tradendi poſſeſſionē ⁊ tunc in tali poſſeſſione ap prehenſa ſufficit rei p̄ſentia. cū uiſu ar. l. i.§. ſi iuſſeris ⁊. l. ꝙ meo.§. ſi uenditorē in. e. ti. ⁊ etiā tunc talis poſ ſeſſio eſt extendēda. iuxta not. per Inno. in. c. in litteris. de reſti. ſpo. ⁊ ī. c. trāſmiſſa. de elec. ⁊ ibi ꝑ Cōp. nec obſtat ꝙ cuſtodia erat penes aliū: quia non pro pter hoc erat poſſeſſio peneſeū. iuxta no. per Inno. ī. c. ex parte de arbi. ſed quando alius eſſet in poſſeſſione: tunc poſſeſſio talis non eſt extendenda: ſed re ſtringenda ad ea ſola que traduntur ſeu de quibus poſſeſſio datur: ut nō. Comp. de elec. c. tranſmiſſam. IX Epiſcopo contra abbatē probante in interdicto un de ui ⁊ abbate contra epiſcopū in interdicto uti poſ ſidetis debet ſententia ferri pro utroqꝫ. h. d. Abbas Pro certis iuribus epiſcopal bo: in quoruꝫ poſſeſſione ſe aſſerit: egit ꝯtra epiſcopū euꝫ turbantē ⁊ inquictantē interdicio uti poſſidetis: ⁊ econtra epiſcopus egit ꝯtra abbatē pro eiſdē iuribus de quibus per eū ſe aſſerebat ſpoli atū interdicto unde ui: pro eorū reſtitutione ⁊ tandē uterqꝫ ꝓbat ſufficienter intentionē ſuam: Queritur an ꝓ utroqꝫ ſit ferenda ſententia: an pro ſolo epiſco po. de quo pleniſſime nō. Inno. de preſcrip. c. ueniens. ī maiori glo. ſuꝑ uerbo niſi in aliquo. ſed nō ita plene. C. uti poſ. l. i. in. v. ⁊. vj. q. ⁊ Inno. ubi ſupra te net ſecundum quoſdā ꝙ in utroqꝫ interdicto ⁊ proutraqꝫ parte feratur ſententia: ſed tamen ſola lata ꝓepiſcopo interdicto unde ui mandabitur executioni e non lata pro abbate interdicto uti poſſide. Secun dum alios aūt tenet ꝙ ſolum pro ep̄o interdicto un de ui ferat̉ ſnīa ⁊ non pro abbate. īterdicto uti poſſi. X Poſſeſſor prebende: poteſt agere contra actorem poſſidenteꝫ aliquas res ſpetantes ad prebenda. h. d. Mortuo Quodam Ambroſio qui pacifice poſſidebat prebendam cuiuſdam Petri: quā poſt eius obitū optauerat: ego uigore cōſuetudinis eccleſie acceptaui ⁊ feci mihi ꝓuideri: ⁊ de facto per capitulū admiſſus fui. ante tamen ꝙͣ ego inducerer in poſſeſſionē illius prebēde: quidam alter p̄tendēs eam reſeruatā in perſonam dicti petri eo uiuente: cui per papā de ea tanꝙͣ de reſeruata fuit prouiſuꝫ: fuit auctoritate executoꝝ ſuoꝝ aſſecutꝰ poſ ſeſſionē quarūdam reꝝ: ſeu terrarū pertinētium ad eandē prebendā: ⁊ eaſdeꝫ res detinet: nō tamē aliter fuit aſſecutus poſſeſſionē illius prebende: nec ꝑ capitulum admiſſus ⁊ agit cōtra me pro prebenda illa petēs eam ſibi ad iudicari ⁊ mihi ſilentiū īponi. ⁊ pē dente lite in curia ego ante omnia ſupēſo petitorio: peto nomine prebēde illius in cuius poſſeſſionem ſum inductus reſtitutionē illaꝝ reꝝ ⁊ terraꝝ: quas il le aduerſarius occupauit: pretēdens illis prebendā meam ſpoliatā: preſertim cū Ambroſius per cuius obitum ego acceptaui p̄bendā res ⁊ terras illas ra tione p̄bende illius pacifice poſſederit. Alter dicit ꝙ cū ego illarū rerum ⁊ terraruꝫ poſſeſſionem nun quā habuerim: nec eis fuerim ſpoliatus non poſſum noīe meo reſtitutionē petere: nec etiā nomine prebē de agere: cū ſit dubium an ius habeā in eadem: quo uſqꝫ de iure utriuſqꝫ partis fuerit diſcuſſum. Quidā de quorū opinione tunc erā: dixerunt ꝙ non poſſuꝫ agere: qꝛ ex quo me oportet agere noīe prebende: n̄ aliter uidet̉ me non poſſe agere niſi cōſtiterit ꝙ ius habeo ī prebenda: qꝛ iſta exceptio aduerſarij dicentꝭ ꝙ non habeo ius in prebenda uidet̉ preiudicialis: ⁊ per ꝯſequens prius terminanda: Iteꝫ pro hoc bene facit ꝙ per talē petitioneꝫ reſtitutionis rerū preben de: uidet̉ fieri aliquale preiuditiū queſtioni principa li: que uertit̉ ſuper prebenda ⁊ eius iuribus: igit̉ cum hec queſtio ſpoliationis ſit minor alia: non permitta tur donec alia ſit diſcuſſa īterpretari ar. ff. de iudi. l. ꝑ. minorem. pro hoc. l. fundum ⁊. l. fundi. ff. de excep. ff. fami. hercis. l. i. in prin. Item aduerſario uidetur per mittendum inuiaꝫ retentionis: illas res penes ſe ha bere: quia ſibi concederetur petitio: ſi ius haberet ꝓut habet ẜm ſe ar. l. inuitum.§. cui damus. ff. de ſuꝑfi. nec obſtat ꝙ ego habeo poſſeſſionē prebende: quia non ꝓpter hoc habui poſſeſſioneꝫ reꝝ iſtaꝝ per alium occupataꝝ. ar. l. quod meo.§. fi. ff. d̓ acquirē. poſnec ob. ꝙ prebēda fuit ſpoliata nomine cuius ago: quia dico ꝙ nō eſt ueꝝ: quia etiam aduerſarius poſ ſidet eas res nomine prebēde in qua p̄tendit ſe ius habere ⁊ ratione cuius iſtas res apprehēdit ⁊ in cu ius prebende poſſeſſionē dicit ſe inducendū ſore: et me indebite intruſum fore: ergo penden̄: hoc ita iuſte nomine p̄bende poſſit illas res retinere ſicut ego eas petere: cum eque coloratū titulum pretēdat in p̄ benda ſicut denda: ſicut ego quam oſtēdit: quia ī conditio poſſidētis li. de prebē. c. ſi a ſede opi. fuit maior pars reſtituēdus: ex quo ago noīe eius deſeſſor iſtarū reruattendit̉ poſſeſſio beneficij uel dignita agere eius noīe pro illud beneficiū uel ⁊ etiā ſi de iure illibenefacit qd̓ nō ſed pone quidē teris ī fi. i. col. ⁊ ſam ꝓ hoc etiam Inno. de appel. c. ꝯſ quā ibi mouet. ⁊ ꝑ ederi poſſe ad. l. fundi ꝓ alia parte allegat. ſimili. C. de edic. di. rū que mortis tp̄e fi bo fuerunt: ꝓ quo et peti. here. ſed ſalua enem ueriorē: per ſupꝓ parte iſta allegan ſorē dignitatis uel bqꝛ fateor ꝯtra illū q. in dignitate uel in b uellet ea ad que ⁊ pr neficij poſſidere ꝯſtitutus. qꝛ lice dominio agitiad illum fu qui ſe non pretender uitus lꝫ.n. ſolum dodē: qꝛ tunc queſtio d̓ ſtioni ſeruitutis: ⁊ queſtioni domini ꝑ queſtionē ſerui norē. ff. de iudi. sͣ ꝯtrariū. Nec obſe agere ꝓ iuribuſtio ſuꝑ prebendi p̄tendebant ſe haquibus noīe premine prebende re nere: qꝛ pretendebat benda: ⁊ eius noīe ſe bus agit̉ uellet r. .l. fi. C. de edic. d̓ nem ex edicto dinem earum rerū: deret heredē: ⁊ quiptū pretextu cuius re quouſqꝫ eſſet de iure tiora iura allegaret. eſt fortius nec ſi p̄ter eſto ꝙ non refer denda: ſicut ego ⁊ forte plus. propter reſeruationem quam oſtēdit: quia in pari caſu ⁊c̄. potior debet eſſe conditio poſſidētis. ut. l. ſi ſeruū.§. ſequit̉. ff. de v̓. ob li. de prebē. c. ſi a ſede. Quidam etiam alij in quorū opi. fuit maior pars. dicebāt: ꝙ īmo ante omnia ſim reſtituēdus: ex quo ſum in poſſeſſione prebende: et ago noīe eius de qua ꝯſtat ꝙ aliquando fuerim poſ ſeſſor iſtarū rerum ⁊ terraruꝫ: qꝛ in talibus multum attendit̉ poſſeſſio: ut is qui eſt ī poſſeſſione alicuius beneficij uel dignitatis auctoritate ſuperioris: poſſit agere eius noīe pro rebus ⁊ iuribus ⁊ ꝑtinentijs ad illud beneficiū uel dignitatē: auctoritate ſuperioris: etiā ſi de iure illius poſſeſſoris ſit dubiū: pro quibus benefacit qd̓ noͣ. ſpecu. ti. de acto.§. i. iij. colum. in. v̓. ſed pone quidā dicens ⁊ ꝑ Inno. de reſti. ſpo. c. ī lit teris ī fi. i. col. ⁊ de elec. c. nihil. ⁊ melius in. c. tranſmiſ ſam ꝓ hoc etiam multū benefacit qd̓ noͣ. per cundeꝫ Inno. de appel. c. ꝯſtitutus ſuper uerbo effectū. in. q. quā ibi mouet. ⁊ ꝑ ea que ibi ſubiungit uidet̉ reſpon deri poſſe ad. l. fundū. ff. de excep. ſupra in ꝯtrarium ꝓ alia parte allegata. pro hoc etiā uidetur textus in ſimili. C. de edic. di. adri. tol. l. fi. ibi dū dicit earuꝫ re rū que mortis tp̄e fuerunt ⁊c̄. cum ibi no. ſuper uerbo fuerunt: ꝓ quo etiā. l. in tantū. alias ⁊ tantuꝫ. ff. de peti. here. ſed ſalua eorū gratia credo primaꝫ opinio nem ueriorē: per ſupra ꝓ ea allegata: nec obſ. ea que ꝓ parte iſta allegant̉: primo nō ob. ꝙ dicitur poſſeſ ſorē dignitatis uel beneficij agere poſſe pro iuribus: qꝛ fateor ꝯtra illū qui non pretenderet ſe habere ius in dignitate uel in beneficio noīe cuius agitur: ⁊ qui uellet ea ad que ⁊ pro: ⁊ ſuper quibus agitur noīe beneficij poſſidere. Itē non ob. ꝙ noͣ. Inno. ī dicto. c. ꝯſtitutus. qꝛ licet innuat poſſidentē fundū de cuius dominio agitur poſſe lite pendente petere ſeruituteꝫ ad illum fundū. Iſtud fateor ſi petit ſeruituteꝫ ab eo qui ſe non pretenderet dn̄m fundi: ad quē petitur ſer uitus lꝫ.n. ſolum dominiuꝫ denegaret: ſecus ſi ab eo dē: qꝛ tunc queſtio dominij eſſet preiuditialis queſtioni ſeruitutis ⁊ primo terminanda nec ꝑmitteret̉ queſtioni dominij tanquā maiori parari preiudiciū ꝑ queſtionē ſeruitutis: que minor eſt iuxta. l. per minorē. ff. de iudi. sͣ. all̓. Nec etiaꝫ Inno. expreſſe dicit ꝯtrariū. Nec ob. ꝙ ibi dicit poſſeſſorē prebēde poſ ſe agere ꝓ iuribus prebende: ſꝫ ſibi moueatur queſtio ſuꝑ prebenda: qꝛ ibi agebatur ꝯtra illos qui nō p̄tendebant ſe habere ius ī prebenda: nec illa iura ꝓquibus noīe prebende poſſeſſor agebat uolebat no mine prebende retinere: ſed ſolū ex hoc indebite reti nere: qꝛ pretendebat agentē non habere ius in prebenda: ⁊ eius noīe ſeu rōe illas res ſeu terras ꝓ qui bus agit̉ uellet retinere: ⁊ eodē modo reſpondeo ad .l. fi. C. de edic. di. adri. tol. nā ibi miſſus in poſſeſſio nem ex edicto diui adria. non mitteret̉ in poſſeſſionem earum rerū: que detinerent̉ per eū qui ſe preter deret heredē: ⁊ qui monſtraret etiaꝫ teſtamentū ſcri ptū pretextu cuius reuocaret̉ in dubiū ius alterius: quouſqꝫ eſſet de iure utriuſqꝫ diſcuſſuꝫ: ut ſic qui potiora iura allegaret obtineret: ut ibi patet: immo qd̓ eſt fortius nec ſi p̄tenderet ad ſe pertinere tales res: eſto ꝙ non referret queſtioneꝫ domini ſuper rebus. quia illud edictū non impedit uolentem referre que ſtionem dominij illius: qui petit ſe mitti ī poſſeſſionem. ſecundum glo. illam. III Ex canone reintegranda: non ueniunt fructus qui percipi potuerunt. h. d. An In cōditione ex canone reintegranda: ueni ant fructus qui ꝑcipi potuerunt non niſi ex materia niolentie. ⁊ ꝯtra uiolentū competat ar. l. in uaſor cuꝫ ibi no. circa prin. glo. C. unde ui. lꝫ archid. in. c. reintegranda in. q. ij. uidetur tenere ſimpl̓r ꝙ ne niant: ſed maior pars fuit in opi. prima ꝙ nō. XII. Si ſpolians conuenit cum ſpoliato ſuper dilatione ſoluendorum fructuum ⁊ expenſarū: non impeditur agere interiꝫ petitorio. h. d. Spoliator Condemnatus ad reſtitutionem eccleſie ⁊ in fructibꝰ ꝑ ceptis ⁊ in expenſis reſtitutis: eccleſia componit cum ſpoliato pro fructibꝰ ⁊ expēſis ī certa pecunie quan titate: ⁊ ſpoliatus dat ſibi certos terminos certorum annoꝝ ad ſoluēdum illā quantitatē pecunie: quibꝰ terminis nundū elapſis: nec adhuc ſoluta illa pecunia: ſpoliator vult ꝓcedere in petitorio: ſpoliatus dicit ꝙ nūdum eſt plene reſtitutus: quia nūdum habuit reſtitutionē fructuū ⁊ expenſaꝝ: alter dicit ꝙ nun dū tenetur ſoluere: ꝓpter conuentionē ⁊ terminos ⁊ ꝙ ex hoc uidet̉ renūciaſſe ſpoliatus illi exceptiōi. Queritur an benedicat: dic ꝙ ſic. ſi cauſa fuit nomi anta: alias nō. ar. ff. de re iudi. l. iiij.§. ſi ex conuētione. C. de execu. rei. iudi. l. ij. ad qd̓ ar. l. qui id qd̓. ff. de dona. cum concord̓. XII. Spoliatus ꝓ una perceptiōe poſt admiſſus: poteſt petere ſe reſtitui pro illa perceptione. h. d. Precentor Et capitulū ꝯſueuerunt recipere tortitia ⁊ cādellas q̄ po nunt̉ ī funere in eccleſijs ꝑrochialibus totius ciuita tis ubi ipſe ⁊ canonici interſunt cuꝫ proceſſione in ſe pultura: ꝯtigit ꝙ quadā die in quadā eccleſia non ꝑ miſit rector ipſius eccl̓ie recipere tortitia ⁊ cādellas: que ibi obuenerant in quadā ſepultura: in qua illi in terfuerant: ſed ī ſequentibus funeribus bene fuerunt ꝑmiſſi recipere ⁊ etiā in ceteris eccleſijs: agebant tn̄ poſſeſſorio tanquaꝫ ſpoliati poſſeſſione ſua ꝓ illa ſe pultura ⁊ petebāt ſe reſtitui: erat queſtio an bene age rent: nā uidebatur eos non poſſe petere reſtitutionē poſſeſſionis: qꝛ aūt peterent ſe reſtitui ad poſſeſſionē iuris recipiendi: ⁊ non poſſunt: qꝛ iam illā poſſeſſio neꝫ recuperauerūt: ex quo in ſequentibus funeribus fuerūt admiſſi ⁊ permiſſi recipere: aut peterent ſe reſtitui ad poſſeſſionem illorū tortitiorum ⁊ candella rum illius diei ſeu ſepulture: ⁊ non poſſunt: qꝛ illorū poſſeſſionem nūqͣ habuerunt: fuit tantū dictum ꝙ immo poſſent petere ſe reſtitui. per no. per Inno. in .c. querelā. ſuper uerbo ſubtractā. ibi. ſed quid ſi poſt ꝙͣ exſpoliauerunt cū ierit ad capitulū. De dolo ⁊ contumatia Rica I Uigore citationis in decanū ⁊ quoſdam canonicos execute: nō poſſint idē excōmunicari pro capitu lo non comparente: alias poſſunt appellare. ⁊ cetera. Citatis Decano cum capitulo cuiuſdā eccleſie: ut cōparerent certa die in curia proceſſuri in quadam cauſa prophana ad ſingu los actus uſqꝫ ad ſententiā: ⁊ executa citatione in per ſona cuiuſdā. A. mō decani ⁊. b. ⁊. c. ⁊. d. tunc canoni corū capitulantiū certis alijs canonicis tunc ab illo capitulo abſentibus ⁊ in termino citationis aſſigna to nullo pro eiſdē decano ⁊ capitulo ꝯparēte: Que rit̉ an dicti. a. decanus ⁊. b. ⁊. c. ⁊. d. canonici in quoꝝ tunc capitulantiū perſonis fuerat executa citatio poſ ſint excōmunicari: uidet̉ ꝙ ſic: qꝛ illi ex quo erant tūc capitulantes uident̉ culpabiles de ꝯtumatia capitu li: igit̉ in eos ſingulares ſic culpabiles fieri poſſit ex cōmunicatio: ar. c. romana.§. ī uniuerſitatē ſi. de ſen. ex. Contrariū credo ⁊ in hac parte fuit maior pars dominoꝝ: qꝛ licet. tp̄e citationis fuerunt in capitulo: non propter hoc ꝯſtitit de culpa eorum: qꝛ poſſibile fuit ꝙ poſtea ſuperueniētibus alijs canonicis uel ad deliberanduꝫ ſuꝑ ipſa citatione ⁊ miſſione ꝓcurato ris ad curiā ad ꝯparendum in termino uocati cum eis: habuerint diligentiā competentē: ⁊ forſitan non potuerunt feliciter ꝯcordare: uel n̄ poterant ad hoc neceſſaria habere: ul̓ alia fuerunt īpedimenta: modo ad hoc uel ꝓpter factū uel contumatiaꝫ capituli uel uniuerſitatis poſſint excōmunicari ſingulares: opor tet ꝙ ꝯſtet de culpa eoꝝ iuxta illum.§. in uniuerſita tem: cū ibi no. per Inno: nec ob. ſi dicas ꝙ preſumit̉ eorū culpa uel negligentia. ex quo non docet̉ de diligentia: qꝛ dico ꝙ non preſumit̉ ex quo erant canoni ci cū quibus fuit ſuꝑ articulo preiudicato eccl̓ie tra ctanda ⁊ declaranda ⁊ ueriſimilius ē ꝙ citationē a lijs dixerint: ꝙͣ ꝙ non. ⁊ lꝫ poſtea non oēs miſerint ꝓcuratorē in termino: non ꝯſtat ꝙ dicti. A. ⁊. B. ⁊. C. ⁊. d. de hoc fuerint culpabiles magis ꝙͣ alij nec in qua culpa fuerint: nec ob. ſi dicat̉ ꝙ ſaltē decanus qui ꝑſonaliter fuit citatus: dꝫ comparere uel mittere qꝛ illud uerū eſſet ſi fuiſſet citatus pro cā eum tangēte ſpecialiter uel decanatū ſuuꝫ: ⁊ pro eius iuribus ſe paratis a iuribus capituli: Sed ego pono ꝙ oēs ci tabantur ꝯmuniter pro cāis tangentibus oēs ⁊ uni uerſos ⁊ totā eccleſiā: hoc.n. caſu non eſt ꝯcernendꝰ decanus ut diſtīctus ⁊ ſeparatus a capitulo: ſed ut in cluſus ī capitulo ⁊ unitus ⁊ unū corpus faciens cuꝫ capitulo: tanquā caput cū membris: faciunt noͣ. de ꝯ ſti. c. cū omnes. ⁊ de ꝯceſ. preb. c. poſt electionem. ⁊ in cle. ut hij qui de etate ⁊ quali. ſuper. v̓. eiſdeꝫ. Sed pone ꝙ ꝓpter hoc. A. ⁊. B. ⁊. C. e. D. fuerunt excō municati: qꝛ non ꝯparuerunt in termino: poſtea uero tractu tꝑis antequā ſcirent excōmunicationem in eos latā: capitulum etiā int̓ quos fuerunt. A. 2. B. ⁊. C. ⁊. D. miſerunt procuratorē ad cām predictam noīe decani: ⁊ capituli citatoruꝫ: Querit̉ nunquid il le poſſit appellare ꝓ grauamine excōmunicationis: p̄dicte late in dictos. A. B. C. D. pro ꝯtumatia p̄ tenſa capituli ⁊ uidet̉ ꝙ non qꝛ illi. A. B. C. D. nofuerunt excōmunicati uel capituluꝫ: qꝛ ſic non tenuiſ ſet ſententia: nec ſic poterant excōicari: ut dicto.§. in uniuerſitatē igitur excōmunicati fuerunt ut ſingula ri: ⁊ cuꝫ dictus ꝓcurator non ſit procurator ſingulo rū ſed capituli: non uidet̉ ꝙ poſſit ꝓ grauamine eis illato ut in ſingulos cū cauſa ſinguloruꝫ: nec eorum grauamen nō ſit capituli uel uniuerſitatis ar. l. ſed ſi hac. l.§. qui manumittit̉. ff. de in ius uo. ff. de re. di. l. ī tantū.§. uniuerſitatis. ꝓ hoc uidet̉ tex. ff. ꝙ cuiuſ uni uerſi. l. ſicut.§. ſi quid. ubi actor uel ſindicus uniuerſi tatis non pōt agere uel ꝯuenire ꝓ iuribus ſingulo ruꝫ. Domini tenuerunt ꝯtra ꝙ fuerunt iſti excōmu nicati ꝓ pretenſa ꝯtumatia capituli: ⁊ eius occaſiōe: uidet̉ igitur ꝙ tanquā ad capituli redundet iniuriā ⁊ preiuditiū: procurator capituli poſſit appellare. ꝓhoc bene facit qd̓ noͣ. Inno. de ap. c. dilectus de ſen. ex. c. romana.§. in uniuerſitatē in glo. fi. v̓. ſed querit̉. nec obſtat ſi dicat̉ ꝙ non ualuerit ꝓcuratoris ꝯſtitu tio qꝛ erant excōicati ꝯſtituentes: ar. c. conſulti. de ꝓcu. qꝛ īmo ex quo tunc ignorabant. ar. d̓ cle. excō. mi. .c. apoſtolice. uel etiā ad proſequendū cām ad quam erant uocati ut rei: Et qꝛ ad appellandū a grauami ne illato uel inferendo etiam conſtituerant procura torem ar. de iudi. c. intelleximus de excep. c. ſignifica uerunt de reſcriptis. c. i. li. vj. II Qui obtinet aduerſariuꝫ compelli perſonal̓r ꝯpare re in cā ciuili: dꝫ ipſe etiaꝫ perſonaliter ꝯparere. h. d. Utrum Si aliquis obtinuerit cōmiſſiōem cum poteſtate citandi perſonaliter: ⁊ in eius uirtute fecit aduerſariū citari perſonaliter: teneatur etiam ipſe actor impetrās cōmiſſionē ꝑſonaliter cōparere: ita ꝙ alias reus citatus in termino non cōparens nō poſſit cōtumax reputari: niſi etiā actor tūc ꝑſonaliter compareat: Et iſta queſtio ſupponit ꝙ ageret̉ ciuiliter: quia ſi criminaliter actor: qui tenetur ſe inſcribere ad penā talionis bene teneſine dubio perſonaliter comparere: ſed cū agitur ci uiliter ē actor ex ſpeciali gratia obtinuit ꝙ aduerſari us poſſet citari perſonaliter: eſt queſtio fortis: ⁊ qui dam dicebāt ꝙ non teneat̉ actor ꝑſonaliter cōpare re: ex quo cauſe natura hoc nō requirit: nec alias per iudicem uel ſuperiorem ad h̓ expreſſe eſt citatus: nec ꝙ ex ſpeciali priuilegio ſibi cōtra aduerſariū cōceſſum eſt ſibi: debeat in leſionē redūdare. ar. l. termina to. C. de fruc. ⁊. lit. expē. ⁊. C. de reſcin. uen. l. ratas. ⁊ ar. illius equitatis tituli. ff. ꝙ quiſqꝫ iuris. nā intereſ ſe poteſt aduerſarij ipſum debere perſonaliter com parere: quia ſuper defenſionibus ſuis ſciet forſan me lius ueritatem ꝙͣ procurator. At lite pendente nihil innouet̉. ℟ica. I Intruſus contra. c. ſi hij contra quos: non admitti ad dandum obiectus ⁊ talis intruſio eſt per uiam atemptati reuocanda. h. d. Nunquid Reo ⁊ poſſidente: lite pēdente mortuo: ſi d̓ facto ī beneficio de quolis pretendebat̉: urrogatur alius ꝑ ordinariuꝫ ꝯtra. c. ſi hij ꝯtra quos. extra ut lite penden. i. vj. poſ ſet iſte ſurrogatus poſſidens qui nulluꝫ ius habet in beneficio iſto: ꝑ dictum. c. dare obiectus ꝯtra actorē qui petebat beneficiuꝫ: ⁊ uidet̉ ꝙ ſic: qꝛ reus qui nul lū ius habet in beneficio: etiā ſi per ꝯfeſſionem ſuam uel alias de hoc ꝯſtet uincere dꝫ per nō ius actoris. ſaltē ut ab eius īpetitione abſoluat̉ ut nō. Compoſ. d̓ re crip. c. mandatū. pro quo facit. C. de rei uendi. l. fi. C. de eden. l. qui accuſare. ꝓ quo etiā facit. ff. quibꝰ modis pign. uel yp̄o. ſol. l. paulus. R.§. fi. ibi ſi qualiſ cunqꝫ poſſeſſor: ꝓ hoc etiā facit qꝛ uerus debitor ex cludere facit creditorē deducendo ius alienū ut con cludat non ius actoris: ⁊ tn̄ ipſe quantū ad ſe cuꝫ re uera debitor ipſe eſſꝫ: cōdemnandus erat: ſed ꝓpter non ius actoris uincet ⁊ abſoluit̉ ab eius īpetitione: ſic deduco. ff. ad trebel. l. i.§. quanquam. ff. de carbo. edic. l. iij.§. cū extaret. ff. de bonis lib. l. quandi. C. d̓ noua. l. iij. ⁊ no. ꝑ Ci. C. de ſer. fug. l. cuꝫ ſeruū. in no ua addi. Credo ꝯtrariuꝫ in hoc caſu. ꝙ ſi talis reus ⁊ poſſeſſor nouiter ꝯtra ius ſurrogatus: lite penden te admitteret̉ ad litem: uel ad impugnandū ius acto ris: fruſtra eſſet facta dicta decretalis: ſi hij ꝯͣ quos: naꝫ per tales nouos poſſeſſores qui malitioſe ſurro garent̉: interdū litigia in eccleſiarū diſpendiuꝫ proro garent̉ contra rationeꝫ dicti. c. nec hoc ius ſuſtinere debet: īmo ex officio ſuo talē nouum ſurrogatū debet a litigio repellere: ex quo in preiudiciū litis pen den. fuerat ſurrogatus: īmo ⁊ ante omnia eū a bene ficio reuocare: reuocando attēptata lite pendēte ut ꝑ totum ti. ut lite pendente. Itē qꝛ talis ſurrogatus non hꝫ fundamentuꝫ alicuius colorate poſſeſſionis uel detentionis: īmo eius poſſeſſio ſeu detentio eſt af fecta ⁊ adeo nulla: ꝙ carere debeat oībus iuris ad miniculis: propter decretū appoſituꝫ in dicto. c. ſi hij ꝯtra quos: ſicut alibi dicit̉ oē poſſeſſore beneficij re ſeruati: qui non habet aliquā poſſeſſioneꝫ uel deten tionē iuris adminiculis coadiuuabilē ar. no. per In no. de appel. c. ut noſtꝝ ⁊ ar. de preben. c. inter cetera cū concor. nec ob. opi. Compoſ. nec iura ſupra allegata: qꝛ oīa illa uera ſunt in reo qui habuit poſſeſſio nem ſeu detentionē antequālis contra cū uel aliquē aliū inchoaret̉: ⁊ ſic cum non haberet eā in preiuditi um litis penden. poterat admitti ad liteꝫ: ⁊ perconſe quens ad īpugnandū ius actoris: ut ſic per non ius illius ipſe abſoluat̉ ab eius īpetitione: ⁊ de tali etiaꝫ ſi non ꝯſtaret de non iure ſuo: crederē ꝙ poſſet dare obiectus: ſecus auteꝫ in caſu noſtro: qꝛ ut ſupra dixi iſte ſurrogatus lite penden. ē repellendus ⁊ remouē dus a poſſeſſione ſeu detentione reuocando oīa per eū lite penden. attemptata ⁊ ita fuerunt quaſi oēs in opinione. Sed an talia attemptata lite pendente poſſint reuocari ꝑ iudicē ex officio ſuo nobili: etiam parte non petentē: uideret̉ ꝙ ſic: qꝛ talia attēptata ne dum ꝯcernunt preiuditiū uel iniuriam partis: īmo ⁊ irreuerentiā ⁊ iniuriā iudicis igitur ⁊c̄. ar. ff. de poſtuſan. l. quos ꝓhiber. ff. de pac. l. iuregent.§. ſi paciſcat ꝓ hoc etiā qꝛ talis reuocati atemꝑatoruꝫ hoc caſu tangit abbreuiationē litis: ⁊ eſt notoria iudici vt fudici attemptata: ex quo talis ſurrogatus pretendit ſe poſſidere: ⁊ petit ſe admitti ad litē igit̉ ⁊c̄. ar. C. de tē po. 29. l. ij.§. j. ff. ſi cer. pe. l. quidā extimauerunt. Itē qꝛ talia attēptata tangunt periculū anime attemptā tis: ⁊ utilitatē eccleſiarū ⁊ publicam: ne ꝓpter diutina litigia eccl̓ie diu uacent: ⁊ iudicis illuſionē: igitur hoc caſu iudex poſſet ſupplere de facto ar. no. per gl. de elec. c. cupientes.§. celeruꝫ ſuper uerbo ꝯtumatia li. vj. ⁊ per archi. de excep. c. pia in ulti. gloſa eiuſdem li. ſuper hoc nihil fuit determinatuꝫ nec dictum: niſper me qui hoc moui. II Capituluꝫ ī hij ꝯtra quos: īpedit ēt executores gratiaꝝ quominus ꝯferre poſſunt bn̄ficia litigioſa. h. d. Utrum C. ſi hij contra quos: impediat executores gratiaruꝫ apoſtolicaꝝ quo minus īpetrantibus acceptātibus beneficia litigioſa tanꝙͣ uacantia per obitū litigantium: qui lite pendē te mortui ſunt: ualeāt prouidere uel an habeant expectare donec ad iſtantiā litigantiū ſuꝑſtitum lites huiuſmodi finiantur: fuit dictum ꝙ ſic: ꝓpter generalitatem illius. c. cū dicit nullatenus: licꝫ cōtra uideatur facere ꝙ ſuper illo v̓. no. archi. a cōtrario ſen ſu cum tales executores non cenſeantur cōferre iure ſuo: ſed potius neceſſitate ⁊ iure alieno: bene. tamen crederē tales īpetrātes acceptātes admittēdos ad proſecutionem cauſe: tanꝙͣ illos quorū intereſt. per fi. illius. c. niſi ſuꝑueniſſet reuocatoria: per quā tolle rentur gratie eoꝝ: quibus in re nundū extiterat ius acquiſitū: prout ſuꝑuenerat in caſu queſtiōis: ubi pre tendebatur īpetrantē: licet de facto per executorē ſu um lite pendente fuiſſet ⁊ prouiſum excluſum per reuocatoriam: quia illa prouiſio executa ꝓpter pro hi bitionē dicti. c. ſi hij cōtra quos: nō ualebat: ⁊ ſic per eā ius ī beneficio minime fuerat acquiſitū: ⁊ ſic unꝰ aliꝰ qui poſt r̄uocatoriā ⁊ litē finitā illd̓ īpetrauerat. ſi nō fuerit alteri ius queſitū: fuit potior reputatus. De ſequeſtratiōe poſſeſſionis ⁊ fructuum. Rica. I Littere confecte ante cauſam ꝯmiſſam: poſſunt per auditorem atteſtari. h. d. Primo Et ſecundo in data īpetrantibus ad eandē collationeꝫ. ⁊ idē beneficiū ca dens ſub gratia acceptantibus ī data: primus in poſ ſeſſionē fuit inductus: ⁊ poſtea cū quoddaꝫ alio beneficiū illud ꝑmutauit in curia romana: ꝯfectiſqꝫ litteris ſuꝑ permutatione: primus in data fecit committi cām in curia: quā ſuper eccleſia ſeu beneficio per cuꝫ acceptato: moturus erat ꝯtra eos ⁊ fecit atteſtari literas illius cū quo ſecundus in data ꝑmutauit illud beneficiū. ille in petebat eas relaxari: Querebat̉ an eſſent relaxande: quidā dicebāt ꝙ ſic qꝛ ex quo erāt ꝯfecte ante cām commiſſam per auditorē: non pote rant retineri: ⁊ dicebant ꝙ palatiū ſeruabat illaꝫ pra cticā in litteris retinēdis: ꝙ ubi li. tere ſuꝑ beneficio quo litigabat̉ erant ꝯfecte ⁊ expedite ante cām com miſſam: tūc non poterant per auditoreꝫ cauſe retine ri: qꝛ cauſe ꝯmiſſio nō tollebat poteſtatē executoris: ſecus ſi poſtquā cauſa fuit miſſa impetrarent̉ uel a geret̉: an deberet expediri: qꝛ tunc lꝫ pro expediendo ī cancellaria deberent relaxari. tn̄ eis expedius debebant auditori ceportari: ⁊ per cū poterant retineri: ⁊ hoc dicebant de litteris gratiaruꝫ. que impetrarent ad iudices ut de cā in partibus cognoſcerēt: bene di cebatur ꝙ ſemꝑ bene poterāt retineri: qꝛ ex quo pa pa cām retinuit in curia eam ꝯmittendo. ⁊ illa ꝯmiſ ſio iā erat auditori preſentata: iā aduocabant iuriſdi tionē a ceteris ubi ſcient̉: uel etiā ubi de hoc in ꝯmiſ ſione facta auditori nō fieret mentio: etiā adhuc illa ꝯmiſſio debebat potior reputari: ex quo prius p̄ſentata ar. c. ut debitus. de appel. ⁊ p̄ſertim in hoc ꝓpo ſito: etiā quidā dicebant litteras non fore retinēdos: qꝛ iniquū eſſet ꝙ ille cū quo ſecundus in data permutauit nō aſſequere ur poſſeſſionē illius beneficij ex quo ſuū dim. ſit: qd̓ ille ſecundus poterat pacifice aſſequi: ⁊ ſic cogeret̉ eſſe quandiu lis penderet abſqꝫ beneficio. uel eius poſſeſſione. Alij tn̄ ⁊ maior pars tenuerunt hoc caſu: ꝙ īmo littere erant retinende: ul ſi relaxarent̉ erat inhibendū ſub pena ne in earū uir tute aliquid circa aſſecutionē poſſeſſionis innouare tur: nec fierent aliqui proceſſus: ⁊ ſuꝑ hoc eſſe per il luꝫ cuiꝰ erant littere cautio p̄ſtanda: ⁊ eſt ratio. qꝛ ex quo primus in data nunc reperiebat poſſeſſionē ua cuā eius plurimū intererat ne ꝑ illum preſertim: qui p̄tendebatur potentior alio aliquid innouaret̉: nam forſitan ſi ille emel foret aſſecutus poſſeſſionē nunquaꝫ uel cū magna difficultate poſſet eaꝫ habere: et ideo erat ſibi ſuꝑ hoc prouidendū ar. no. per Inno. de teſti. c. ueniens. ij. naꝫ ⁊ ſi ut fatebantur primi talis poſſeſſionis adeptio eſſet facta: ueniret reuocanda tanquā attemptatū lite pendente. ergo multo fortius ne fieret erat īpedienda: qꝛ multa īpediunt ꝯtrahen da ⁊c̄. nec obſtat ſi dicatur ꝙ cā nundū erat in ſtatu inhibendi. cū nundum eſſet iuratū ⁊ deliberatuꝫ ſi ꝑ libello: qꝛ ⁊ ſi ſtilis curie haberet ꝙ ante non ꝯſueuit fieri inhibitio: tn̄ ubi emergere pōt tale periculū: bene poſſet ante inhiberi: preſertim cuꝫ ius inhibeat poſt primaꝫ citationē: ut in cle. fi. ut lite pendente. ad hoc etiam faciunt noͣ. per Inno. de ap. c. ſignificāte. I Pene clementiū. ad compeſcendas locum habent ubi ſententia eſt nulla. h. d Vtrum Pene ꝯſtitutionis ad ꝯpeſcendas habeāt locū ſi factū fuerit ſequeſtrū ꝑ litteras apoſtolicas obtentū uirtute ſententie diffi nitiue late ī curia romana: que eſt nulla. lꝫ tunc aliqua putaret̉ ⁊ aliquis uiolauerit illud ſequaſtrū: ui detur ꝙ talis nō incidat ī penas illas ex quo ſentē tia erat nulla: qꝛ tunc decretuꝫ ſequeſtratiōis uidet̉ fuiſſe factū ſeu interpoſitū ex falſa cā. igitur nullius ſit effectus. ar. ff. ne uis fiat ei. l. i.§. hec uerba. et quia cōſtitutio illa eſt penalis: igitur reſtringenda. ſed ue rius eſt tenere cōtrariū: ꝓpter rationē illius textus et ꝑꝑ t. meritatē: et ī odiū uiolantis ſequeſtꝝ: ante quaꝫ eſſet declarata ſententie nullitas: ⁊ qꝛ ꝓpria an ctoritate attēptare non debuit qd̓ iuridice ⁊ uia ordinis ꝓſequi potuiſſet: ⁊ qꝛ in dubio ſequeſtrū ⁊ ma nus appoſitio pape ſeruari debuit: ꝓpter eius aucto ritatē: ⁊ pro hoc etiā ꝙ non ob. nullitate ſenientie: ex quo aliqua credebat̉ puniatur ⁊ teneat̉ uiolator illis penis: facit finis illius cle. ad cōpeſcendas ⁊. ff. de fal. l. ſi quis legatū. ⁊ qꝛ ſequeſtrū non eſt nullū: licet factū ex falſa cā cū ſententia uel īterlocutoria lata ex falſa cauſa: niſi habeat errorē iuris expreſſum ipſo iure teneat: lꝫ ape. appellantis reuocari poſſint: facit qd̓ noͣ. ff. de acqui. here. l. ſi is ad quē facit. ff. de excu. tu. l. qui teſtamēto iuncta noͣ. per Inno. de renun. c. ī preſentia. nec obſt. iura que ad hoc poſſunt in ꝯtra riū allegari. ut dixi ī illa. q. quā quere ſupra folio. an unio facta ex falſis cauſis ſit nulla ipſo iure: ⁊ qꝛ ſequeſtrū uiolans uiolat poſſeſſionē: tenendo ꝙ eſſꝫ penes ſequeſtrū: uel etiaꝫ tenendo ꝙ adhuc penes ꝑ tem prius poſſidentē remanſiſſet: ſed per ſequeſtrum ſibi ꝯſeruaret̉ ar. noͣ. C. de proh. e. l. i. ꝑ Cy. cuiꝰ qui dē poſſeſſionis eſſentiam cuꝫ ſit facti iuſtum uel iniu ſtū: uel cauſe falſitas: non diuerſificat nec eius acqui ſitionē uel retentionē mpedit: ſicut nec acquiſitionē dominij. ut. l. cū in corpus. ⁊ per totū ti. ff. de condi. ⁊ d̓. facit. l. rē que nobis ⁊. l. iij.§. ecōtrario. ff. de acqui. poſ. iuncto. c. cuꝫ noſcis. de conceſ. preben. ⁊ de preb. .c. licet epiſcopus li. vj. ⁊ ſequeſtruꝫ etiam facti eſt. ff. de cu. fur. l. conſilio.§. fi. De confeſſis. Rica. I Confeſſio facta ī abſentia ꝑtis non plene ꝓbat. h. d. Ego Miſi aliquas litteras cuidaꝫ amico tuo cōtinentes: ꝙ ego debebā tibi centum ex cā mutui uel uenditionis uel alia. ⁊ me excuſabaꝫ ꝙ tibi non ſoluebā: qꝛ amicus ille tuus mihi ſcripſerat: ꝙ ego tibi ſoluerē tu poſtea agis ꝯtra me ad illa cetū ⁊ non potes alias probare debitū niſi per illas litteras quas miſi amico tuo. Querit̉ nunquid faciam ſufficietem ꝓbationē contra me ⁊ quidam dicūt ꝙ ſic: quia talibus litteris credit̉ cōtra ſcribentē. ar. ff. depoſiti. publi.§. fi. ff. de conſti. pecu. l. titius. ⁊. l. quidam. ff. de admi. tu. l. lucius.§. tutor conuentus: p̄ſci tim qꝛ lꝫ dirigerentur alteri ꝙͣ tibi: tua tn̄ intererat: ergo ꝑinde queritur tibi ꝯmodū talis poſſeſſionis ad ꝓbationē faciendaꝫ: ac ſi eēt tibi directe: ex quo tua ītereſt ar. ff. dele. iij. l. fideicō miſſa.§. interdicū ꝯcor. ibi allegatis: qꝛ nil uidet̉ referre ad quē uerba quis dirigat ſed cuius cā. ff. dele. ij. l. cū pater.§. donationis. ſic etiaꝫ in ſimili non inſpicit̉ cui donet̉. ſed cuius ꝯtemplatione ar. ff. ſolu. ma. ſi uero negotiū.§. itē quicquid. ff. de vul. ⁊ pu. l. ſed ſi plures.§. ad ſub ſtitutos cū concor. ibi allegatis. pro hac parte videtextus qꝛ ſi epiſtola per aliqueꝫ ſurripiat̉ ei: demum querit̉ actio furti cuius intereſt: non ei cui dirigitur uel portanti: niſi alias eoruꝫ intereſſet rōne cuſtodie ff. de furtis. l. cū qui.§. ſi epiſtola. Itē talis littera ad minus operat̉ confeſſionē extrali. ditia c: dum tamē cui cā eſt ſuffitiens ad probandū: ſecunduꝫ opinionē Petri de bellapertica ut noͣ. per Cy. C. de non nu me. pecu. l. generaliter ī. v̓. quarto queritur. itē de iur̄ canonico ſi ꝓmitto tibi ꝙ dabo titio: teneor. ut nō. glo. i. q. vij. c. quotiens. ergo ſicut ex pacto alterius alteri queritur obligatio: etiā hic ex facto amici tui re cipientis epiſtolā tibi queritur ꝯmodum ꝯfeſſionis. Alij uero dicunt ꝯtrariū: qꝛ confeſſio extraiudiciaemiſſa ī abſentia partis non ſufficienter ꝓbat ut noͣ. ff. de ꝓba. l. cū de indebito.§. fi. ff. de interro. ac. l. fi. ⁊. l. i.§. fi. cū ibi noͣ. extra de ꝯfeſ. c. fina. p̄ſertim quia non intendebā ad ꝯfitendū principaliter: ſed potius ad me excuſandū. Item ꝓ hac parte uidetur textus C. de ꝓba. l. inſtrumenta. nec ob. l. publi.§. fi. nec. l. ti. tius nec. l. quidaꝫ ſupra in ꝯtrarium ali. qꝛ ibi littere dirigebant̉ parti cui ꝓderant. ⁊ animo obligandi: ⁊ ideo lꝫ enuntiatiue uerba ꝓferantur proſunt ſibi: ⁊ ī ducit̉ obligatio ⁊ probatio non ob. l. lutius.§. tutor ff. de admi. tu. qꝛ ibi de libro rationū qui erat auten ticus publice factus ꝑ argentariū: ut ibi uidetur per glo. innuere cum alle. in. l. argentarius. ⁊ al. in ti. ff. de eden. nec obſtat.§. interdū de. l. fideicōmiſſa: qꝛ ibi ī ultima uoluntate: ⁊ eodē modo reſpondet̉ ad.§. donationis. nec obſt. qd̓ dicitur de cōtemplatione alterius. qꝛ nunquā alteri per alterū queritur aliquid licet eius ꝯtemplatione fiat niſi filius ul̓ ſeruus ſit.§. itē quicquid. ⁊.§. ad ſubſtitutos nec ob. l. eū qui.§. ſi epiſtolā. qꝛ ille textus nō probat ꝙ ꝓpter epiſtolaꝫ alteri miſſam ꝓbaretur alicuius intentio cōtra mitentē: nec propter hoc quereret̉ ſibi: licet eius poſſialias intereſſe ꝓ cuius utilitate mittebat̉. nec ob. opi. pratice noͣ. per Cy. in. d. iiij. q. l. generaliter. qꝛ gl. om nes ſunt in cōtraria opi. ſed tu teneas quā uolueris. II Nō poteſt quis ꝯdemnari ex ſola confeſſione: quā in aliqua alia cauſa. fecit ut teſtis. h. d. Quidam Agebat ꝯtra duo debitores ſu os correos debendi ad certaꝫ pecunie quantitatē per eos ſibi ꝓmiſſam: illi pretendē tes ſe ſoluiſſe pecuniā debitam cuidā. p. noīe credito ris recipienti: cui etiā creditor uoluerat per eos eam tradi ⁊ ad hoc probandū produxerunt in teſtē quen dā executorē teſtamenti illius. p. cui pecuniā tradide rant: qꝛ iā ille mortuus erat: qui quideꝫ executor de hoc depoſuit dū ille. p. mortuus pecuniā ab illis cor reis debendi habuerat noīe dicti creditoris actoris: ⁊ eā ſibi portare debebat: tunc creditor agit ꝯtra illum executorē illius. p. ut illā pecuniam per illuꝫ: cuius ipſe erat executor: receptaꝫ eius creditoris noīe: ut ſibi portaret ⁊ redderet rationem ſibi illa omnia aſſerta per ipſum actorem negat: actor uero inducit ad probandum contra eum ꝙ ille. p. receperat depoſitionem illius executoris: quam fecerat cum fuit productus in teſtem per debitorem contra actorem: ille dicit ꝙ uirtute illius depoſitionis nō pote rat cōdemnari: qui a nō fuerat confeſſus iſta ī iſto iu ditio ſed in alio: ⁊ ī illo alio nō ut pars ſed ut teſtis. Querebatur quid iuris: fuit dictū quaſi per omnes ꝙ non poterat cōdemnari ex illa confeſſiōe facta in depoſitione: quia tunc depoſuerat ut ipſe ⁊ nō ut exe cutor illius. p. quia teſtis deponit de ſibi notis: ⁊ ſuo ſenſui corporeo uel ſenſibus corpori ſubiectis: nūc uero cōuenitur nomine executoris: ⁊ ideo depoſitio ſi bi nocere nō poteſt: ex quo alio nomine cōuenitur quia reuera ſibi non noceret ſed potius executori ul̓ heredibus illius. p. mortui: cuius eſt executor. ⁊ res ī ter alios acta. ⁊c̄. ꝓ hoc facit. ff. de poſtu. l. fi. ff. de auc. tu. l. accipientis. Sed quid ſi cōueniret̉ nomine proprio an tūc d̓po ſitio ſibi noceret: ſi depoſuiſſet in illa alia cauſa ſe pe cuniā creditoris nomine recepiſſe a debitoribꝰ por tandam creditori: uidetur ꝙ ſic. quia cōfeſſio uel de poſitio quā facit quis in uno iudicio nocere debet ī alio. ar. c. per inquiſitionē. ubi caſus uidetur extra de elec. pro quo faciūt ibi no. per Inno. pro hͦ etiā uidetur textus ⁊ ꝙ ibi nō. in feu. que ſit prima cauſa a mit. bene. c. i.§. ſed qꝛ delata ſuper uerbo ꝑdit. facit etiā. ff. de bo. libe. l. qui cū maior.§. is demuꝫ uer. ſed ⁊ ſine. ff. de inoffi. teſta. l. fi. In contrariuꝫ uidetur ꝙ īmo ſibi non noceat: qꝛ etiā depoſuit ut teſtis. ⁊ ideo. ſibi nūc ut parti nocere non debet ar. nō. per Innoc de fide īſtru. c. īter dilectos ſuper uerbo alios. ꝓ hoc etiā faciunt noͣ. in dicto. c. per inquiſitioneꝫ de elec. in gl. fi. ꝓ hoc etiaꝫ qꝛ confeſſio in uno iuditio non no cet in alio. preſertim inter alias perſonas. C. de libe. cauſa. l. interrogatiua que ita ꝯcor. cuꝫ. l. iubemꝰ. e. ti. III Sententia lata in confeſſum: que non poteſt ualere ut ſententia: ualet ut preceptum hoc dicit. Utrum Si ꝯtra reum confitenteꝫ debitum ante litē conteſtatā. ⁊ non dato libel lo per actorē. Iudex tulit diffinitiuā ſententiā: ⁊ euꝫ ꝯdemnauit ad ſoluendum: talis ſententia diffinitiua que ualere non pōt ut ſententiaualeat ut preceptū de ſoluendo: tenuerunt quaſi omnes ꝙ ſic: ut actus qui non ualet ut agitur ualeat ut ualere pōt ar. l. an inu tilis. ff. de acceptil. ⁊ ut uerbū condemno ibi poſituꝫ ſumat̉ large ideſt precipio ſecundū ſubiectum materi am: de v̓. ſig. c. in hijs. ff. de condi. ⁊ demon. l. pater ſe uerinā.§. conditionū. ⁊ ut fiat īterpretatio ut actus magis ualeat ꝙͣ pereat. ut. l. quotiens. De probationibus ℟ica. I Sufficit probare tertiū iudicē fuiſſe impeditū: tēpore quo alij duo ꝓceſſerunt: licet non cōſtet eos ſciuiſſe ipſum impeditum. h. d. Tribus Executoribus deuntatis ſupefera tia cum illa clauſula: ꝙ ſi non omnes duo ueſtꝝ: duo ex illis ꝓceſſerint ſine tertio. nec conſtet per eorū ꝓceſſum an eis cōſtiterit de excu ſatione uel īpedimēto tertij. ſed ille ī cuius gratia fue runt deputati vult docere ꝙ tūc tertius fuit longa diſtantia abſens. Queritur nūquid ſufficiat ſibi. dictum fuit ꝙ ſic: per no. per archi. de offi. dele. c. cum plures. circa fi. li. vj. ⁊ per Inno. ī. c. prudentiā. circa prin. ſuper uerbo canonice. de offi. dele. c. ⁊ optime ſ re. iur̄. eū qui certus. per Io. an. in noue. la. ibi uide. ar. pro ⁊ contra ⁊ ſolutionem. II Non ſufficit probare poſſeſſionē clericatus per eū: qui dat de canone: ſi quis ſuadente. Contra Quēdam obicitur ꝙ non ualet pro uiſio ſeu collatio de beneficio ſibi fa cta ex eo quia erat excōicatus: quia tunc ratione ma nus iniectionis uiolente inclericū uel preſbiterum. Queritur an ſufficiat probare manus iniectionē in eum: qui pro clerico uel preſbitero habebat̉ ⁊ repu tabatur: ⁊ erat in poſſeſſiōe habitu uel tonſura p̄ſbiteratus uel cliericatus: vtꝝ concludentur predicti obiectus. uidetur ꝙ non quia in criminibus obie ctus debēt eſſe luce clariores. C. de probat̉. l. ſciant. III Admittit̉ qui dedit materiā obiectiuā in termino ad probandū: poſtea ꝑ teſtes articulos ſuꝑ recogni tione notariorū et ſigillorum datos. h. d. Aliquis dat articulos obiectiuos poſt terminū ad ponēdum et articulandū: et in termino ad ꝓdu cendū omnia: ꝓducit inſtrumēta ꝑ que ꝓbant̉ illi obiectus ſed pars aduerſa negat illa ꝓducta.ſ. nota rios et ſigilla: querit̉ nunquid dans articulos illos obiectiuos ſaltē ſit admittendus ad probandum notarios et ſigilla productoꝝ: quidā dicebant ꝙ nonqꝛ nulla probatio recipi debet ſuꝑ materia articulo rum repellēdorū: ad hoc facit ꝙ no. gl. de elec. c. cō ſtitutionē in fi. ſuꝑ uerbo legittime. Alij uero tenebant contra. quia licet ſit excluſus ab articulando et ſic approbādo per teſtes in illa inſtancia ex quo non dedit articulos in termino: nō tamen fuit excluſus a producēdo munimēta: qꝛ terminus ad ponēdum et articulandū ſtatuit̉ ut cōtenta in eis probent̉ per cō feſſionē uel per teſtes: ⁊ ab illis modis. probādi per teſtes bene ē excluſus: n̄ aūt ſit ad finē quin ſi poſtea pars uelit per īſtrumēta probare: ſit audiēda: produ cendo ergo ēt ſi nō articulaſſet proponere cenſet̉: ⁊ productio in termīo ſibi cōcedit̉: ergo et omnia que pertinebūt ad productionē.ſ. probatio notariorū et ſigillorum ſi negent̉: nec ob. glo. in dicto. c. cōſtitutio nē quia loquit̉ de probatione facta per teſtes: a qua erat excluſus: iteꝝ loquitur de probatiōe fienda de materia obiectiua: a qua ꝑ cōſtitutionē ut circa: erat excluſus que perpetuo et reꝑabilit̉ excludit: et eius excluſio habet uim rei iudicate et hoc placet: qꝛ pro bationes non ſunt augmētande niſi quatenꝰ reperi tur expreſſum ⁊c̄. De teſtibus. Rica. I Sufficit ꝙ iudices remiſſorie deferant iuramentuꝫ teſtibus in termino remiſſorie. h. d. Utrum Duo menſes qui p̄figuntur iudici bus in remiſ. infra quos teſtes pro batorios recipiāt et examinēt: prefigātur ſoli recepti onit ſic examinatio poſſit fieri poſt duos menſes uel an̄ ēt examinatōni ut ſic ēt examinatio facta: po ſtea nō ualeat: formā aūt ſecunduꝫ quam fiunt tales remiſſiōes habes extra de probaci. c. licet circa. fi. pri me colūne ibi magiſtris in. t. p̄. p̄cipimus ut teſtes: quos ſuper hac exceptiōe procurator fauentinoruꝫ duxerit ꝓducēdos: īfra menſeꝫ recipere ac examīare curarent: Quidā dicūt ꝙ p̄figitur tale tēpus et re ceptiōi et examinatiōi ꝑꝑ copulā: ac que uidetur co pulare ēt quo ad tempus quia copulat cōſimiliter facit. ff. de fundo. inſtruc. l. ſeye.§. gaio. cū cōcor. cuꝫ igitur examinatio eſſet facienda infra tempus illud: ergo et examinatio: pro hoc quia illa uerba īfra duos menſes uel infra menſeꝫ: que in p̄cedentibus di cunt̉ et in ſequētibꝰ repetita ītelligūtur ut. l. ticia.§. idē. ℟. plerūqꝫ. ff. de uer. obli. extra de appel. c. ẜo requiris. pro hoc allegatur qd̓ no. archi. de excep. c. pia. ſuper uerbo ꝓbauerit ibi no. ꝙ infra tempus ibi p̄fixum ad ꝓbanduꝫ excōmunicatuꝫ non ſufficit teſtes ꝓduxiſſe: niſi et infra tēpus depoſuerint: maior pars tn̄ de equitate dicebat ꝙ ſufficeret teſtes fuiſſe ꝓductos et iuratos infra tēpus p̄fixum in remiſ. dato ꝙ examīatio fieret poſtea ne ꝓbationū materia. que eſt fauorabilis nimiū anguſtetur. C. de hereticis .l. quoniā: et quia forſan teſtes producēdi ſunt de lō ginquo uel de diuerſis locis. ꝑꝑ quod ſepe occurrit ꝙ uix productio et receptio pōt impleri infra illud tempus: et ideo poſtea fiet examīatio que oportet ꝙ habeat magnū tractuꝫ ꝑꝑ ſcripturā atteſtatorum: et interdū multiplicitatē articulorū et interrogatiōeꝫ. II Publicatio teſtiuꝫ īpedit quominus admittantur articuli: ꝙ racem maturātur de mēſe auguſti. h. d. Ille Qui obtinuit beneficiū tanquā uacās per ꝯtractum matrimonij: agēs contra illū qui illud obtinuit tanꝙͣ uacās per reſignationē: uolens oſtendere ꝙ p̄deceſſores ipſoꝝ cuius erat beneficiū prius contraxit matrimoniū: ꝙͣ renunciaret dat articulos de certo menſe anni quo contraxit matrimoniū: p̄cedente menſe renūciationis: ſcꝫ de mēſe augu. ſti: cum renunciatio ſit facta de mēſe ſeptēbris: ⁊ teſtes ſuꝑ hoc ꝓducti deponunt euꝫ cōtraxiſſe tēpore quo racemi incipiebāt maturari. ⁊ nil deponūt de illo menſe auguſti: ſed publicatis atteſtationibus actor uult ꝓbare ꝙ de menſe auguſti de quo in arti culo dederat: racem communiter in partibus illis ī ceperunt maturari ⁊ uayrare. ꝓut eo tēpore quo cō tractum aſſerebāt teſtes matrimoniū: dicebant inci pere maturare: ſeu nayrare: maior pars tenuit ꝙ nō ſit audiēdus: ⁊ ꝙ obſtet publicatio. ar. no. c. ꝑ Inno. de teſtibus. c. cū clamor. ⁊. c. fraternitatis. ⁊ quia iſta declaratio etiam reprobata nō releuaret eam: cū ſit nimis incerta cum uno anno ⁊ in certis territorijs cicius incipiāt uayrare ꝙͣ in alijs. Iudices remiſſorie: poſſunt recipere ꝑti confeſſio nem. h. d. Decreta Remiſſione ad ꝑtes uirtute litte re apl̓ice: que dirigitur iudicibus: per quā papa mandat eis ꝙ ſuper articulis: qui eis mittuntur incluſi recipiant teſtes et inſtrumenta: que utraqꝫ pars duxerit producēda. Queritur nūquid poſſunt illi iudices reciꝑe cōfeſſionē partiū: ut hic ſi una pars illi reſpondeat articulis alterius et cōfitea tur aliqua: et teneat talis cōfeſſio. et ſufficienter pro bet ſicut cōfeſſio iudicialis: maior pars tenuit ꝙ ſic quia nomine inſtrumētorū ea omnia accipiēda ſunt quibus cauſa inſtrui pōt. ff. de fide inſtru. l. i. ſicut cō tinētur et teſtes. extra de teſtibus eo. c. peruenit. pro hoc uidebatur in ſpeciali glo. que eſt extra de in te. reſti. c. corā. ſuper uerbo munimēta. pro hoc quia iudices recipiēdo cōfeſſionē quaſi iuxta mandatū et ſi nō mandatū: faciunt igitur ⁊c̄. ar. ff. iudi. ſol. l. iam ta men.§. in hac. IIII Articulus ꝙ eccleſia eſt annexa hoſpitali: ſimplici ter eſt admittēdus. h. d. Datur Articulus ꝙ eccleſia eſt annexa hopitali: et tanto tēpore ꝙ non extat me moria: ſꝫ non datur ꝙ hoſpitale ſit locus religioſus nec auctoritate epiſcopi īſtitutus: Queritur an arti culus ſit admittēdus: uidetur ꝙ nō ar. eoꝝ que no. glo. de preben. c. per litteras. in cle. ſuper uerbo eccle ſias. tamen omnes tenuerunt ꝙ ſic: preſertim exquo datur de tāto tempore ⁊c̄. nā omnia preſumūtur ſo lempniter acta. per no. de eo qui fur. or. ſuſcepit. c. in notuit. per Inno. et quia per lapſuꝫ tāti tēporis pre ſumit̉ auctoritatē epiſcopi īterueniſſe. ar. C. de peti. here. l. ſi filius. ff. de acqui. here. l. qui aliena. in prin. et quia articulus eſt de iure ſuo. De fide inſtrumētorum. ver. I Creditur executori atteſtāti ſub ſuo ſigillo: ꝙ aliquiſ acceptauit certum beneficiū. h. d. Utrum Credatur executori teſtificanti ſub ſuo ſigillo ī littera ſua ſigillata: illū ſuper cuius gratia fuit deputatus executor acceptaſ ſe. Quidā dicebant ꝙ nō: quia non teſtificatur de fa cto ſuo. ſed de facto alieno.ſ. impetrātis: tunc eīm cre ditur littere et ſigillo executoris cū teſtificatur de fa cto ſuo: ſuper hijs. que fuerunt ſibi cōmiſſa: ut puta quia ei ꝓuidit uel euꝫ fecit recipi. uel in poſſeſſionē induxit iuxta no. per Compoſ. in. c. capitulū. d̓ ſꝫ pi facit. l. magis puto.§. ſi eis. ff. de rebus eoꝝ qui ſub tutore uel cura. ſunt. tamē maior pars tenuit ꝙ ſatis credi debeat: ſaltem cum iuramento partis quia ſa tis talis acceptatio que cōmuniter interdum cōſue uit fieri corā executore: eſt de circūſtantijs negocij ſibi commiſſi: cum ſit neceſſatia ad ꝓuiſionē per euꝫ fiendam. et ſatis uicina mandato faciat. ff. iudi. ſolui .l. iam tamen.§. quid tamen: pro hoc quia creditur litteris executoris per modū actorū confectis: deſignatis loco et tēpore de et ſuper appellatiōe per par teꝫ īterpoſita: ut per eam cā ad curiā deuoluatur. ut no. Compoſ. de elec. c. ſtatuimus. in. iiii. colū. v̓. item queritur. de. iii. ꝓbandum. De preſumptionibus. ℟ica. I Excuſatio unius ex cōdelegatis: preſumitur ī dubio preceſſiſſe geſta per alios. h. d. Tribus Delegatis cum clauſula ꝙ ſi non omnes ⁊c̄. tertio ſe excuſante duo ꝓceſſerunt nō apparet aūt: an excuſatō p̄ceſſerit proceſſum quia excuſatiōis littera et ꝓceſſus ſunt eiuſ dem date: nec apparet quis p̄ceſſit. Queritur an ex. cuſatio debeat intelligi ī dubio p̄ceſſiſſe: uidetur ꝙ ſit neceſſe ꝓbare excuſationē preceſſiſſe ar. no. ꝑ glo extra de ſen. ex. c. uenerabilibus. in fi. et de p̄ben. c. ſi a ſede. in nouella. li. vj. et de ℟ptis. c. litteras. in cle. ſuper uerbo creatuꝫ. ibi. itē ꝙ ſi dubitatur. fuit tamē dictum ꝙ in dubio preſumi debeat executionē pre ceſſiſſe et omnia ſolempniter acta. ar. extra. de hijs q̄ fi. a p̄la. ſiue cōſ. ca. c. noſcit̉. ⁊ ar. no. ī aūt. de tabel.§. nos quidē. ſuper uerbo iniunctuꝫ. et ar. inſti. de fide iuſ.§. fi. de inuti. ſtip.§. ſi ſcriptuꝫ. ff. de. v̓. obli. l. ſciē dum. et eoꝝ que no. ꝑ Inno. de eo qui furtiue ordi. ſuſcepit. c. innotuit. et per Io. an. in nouella. de re in dica. c. ſicut. ſuper fi. iii. glo. facit in ratiōe. ff. de acqui. here. l. illud. in. fi. ff. de condi. inſti. l. multis.§. i. ff. de ſtatu ho. l. artuſa. nec obſt. cōtra. quia nō erāt talia ad quoꝝ eſſentialem ualorē unū precedere deberet aliud de ſui natura ꝙ ſic. De iureiurando. Ri ca. I An primus qui acceptat infra menſeꝫ: repellatur ꝑ pactum iuratum de non acceptando uel nō utendo acceptatione factum cū ſecundo. h. d. Primus In data medio iuramento fecit pactum ſecundo in data: ꝙ nūqͣ aliquod beneficiū cadens ſub gratia acceptabit. donec ſecundus qui impetrauit ad collationē eandem obtinuerit beneficiū ex gratia ſua: et ſi eū cōtingeret acceptare beneficiū quod ſecūdus uellet acceptare: exnūc prout extunc renunciat iuri: ex tali acceptati one ſeu prouiſione exinde ſibi cōpetituro. Queritur an ſi poſtea uacante beneficio cadente ſub eoꝝ gratia: quilibet eoꝝ acceptat infra menſem: et quilibet ſi bi faciat prouideri: Secundus uero ſit potior ſic ꝙ obſtent primo pactum et renūciatio ſupradicta que fecit. Quidā dixerunt ꝙ ſic: quia per pactum ēt iuri futuro renūciari pōt: licet nō ꝑ ſimpliceꝫ repudiatio nem. C. de pac. l. i. que ita cōcor. cum. l. ſi ita ſcriptuꝫ §. ſub cōditione. ff. dele. ii. ⁊ quia quis pōt renūciare iuri pro ſe introducto. C. de pac. l. fi. et qꝛ etiam bene ficio iā queſito: in ſui preiudiciū renunciare poſſit. ut in. c. quod in dubijs. et ꝑ totū ti. de renūc ergo mul to fortius querendo ut no. Inno. in dicto. c. quod in dubijs. et probatur e. ti. c. ueniens. quia multa impe diunt contrahenda ⁊c̄. et quia quod poſſet primo fa cere facto ſcꝫ non acceptando infra menſem in fauo rem ſecūdi hoc poſſet etiam pacto uel cōuētione pro mittere: et quia etiam renuntiatio facta medio iura mento: etiam ſuper re minus licita: dum tamen iura mentum ſit obſeruabile abſque preiuditio eterne ſa lutis: debet ſeruari: ꝙ metus cā. c. ad aures. de iure iurā. c. debitores ⁊. c. ſi uero et. c. quemadmodū. ar. cō tra de re. iuris. c. non eſt obligatoriū. li. vi. In oppoſituꝫ tamen uidetur: quia exquo primus acceptat īfra menſeꝫ decretum in litteris ſuis appoſitum ſortitur uires: et reddit irrituꝫ et inane quicquid ꝑ ſecūdum ſeu eius executorem fuerit attemptatuꝫ: ut in. c. cū eī quem. d̓ conceſ. preben. in cle. et poteſtas decreti ſeu eius uires cū dependeāt ex facto principis. et ſic de iure publico non uideret̉ eſſe ſub diſpoſitione ꝑtiuꝫ ar. ff. de pac. l. paciſci. et. ff. de. le. i. l. nemo poteſt. et C. de iuriſdi. o. iudi. l. priuatoruꝫ et. C. cōmū. utriuſque iudi. l. ii. preſertim quia acceptare facti eſt: et eſt tale factuꝫ qd̓ abſque quocūqꝫ miniſterio iudicis ſortieffectum ſimiles faciendi uires ſortiri decretū in litte ris appoſitum: ergo non ob. pacto uel renūciatione ſi fiat tenebit et ſorcietur uires: licet iſte ſecūdus de iure forte agere poſſit cōtra eū ad itereſſe ſuccedēs in obli. facti: ſicut in ſimili nota. in eo qui iurauit nō uendere. uel non ſecundo teſtari. ut no. Inno. de preben. c. dilecto. et Io. an. in nouella. in. q. ſuper reg. c. ꝙ ſcl̓. et in alijs no. cōibus. hec dubitatio nō fuit de terminata: tūc in conſilijs: ſed bene mota. II Renūtiari poteſt ceſſioni bonoꝝ: cū iuramēto. h. d. Utrum poſſit renūtiari ceſſioni bonoꝝ cū iuramēto: ut ſic renuntiās poſtea nō ſit admittendus ad ceſſionem ſaciendam: nec poſſit cedendo bonis euadere creditores: et uidetur ꝙ nō quia talis renuntiatio uidetur contra bonos moreſ ar. no. per c. C. qui. bo. cedere poſſunt. l. i. in ultima q. per. l. alia.§. eleganter. ff. ſo. ma. igitur ⁊c̄. ar. re. iu. non eſt obligatoriū. Item ſecūdo ſic. quia per taleꝫ renuntiationeꝫ reſtringeret̉ ad penā ſeu detruſioneꝫ carceris. per no. in. l. i. in fi. C. qui bo. cedere poſſūt ex quo ſequeretur prīo inhumanitas et crudelitas ſine cōmodo creditoris: quia forſan ibi detruſus de bitor inhumaniter uexabitur: et fame forſaꝫ moriet̉ ꝓpter inopiā. al. l. reo criminis. ff. de ſolu. nec ex hoc cōmodum creditor reportabit: cum ibi exiſtens nil lucrari uel acquirere potuit. qd̓ forſitā extra faceret et ad pinguiorem fortuna ueniens ſatiſfaceret credi tori: igitur cum talis renuntiatio debitori noceat ⁊ creditori non proſſit: non teneat: ne ex hoc creditor ſit caninus ut ueniat̉ contra preceptuꝫ caritatis. ar. ff. de euic. l. ī creditore. inſti. d̓. l. fuſia cani. ff. de appel. .l. nō tantū. nec uinculet̉ iuramēto: quia deducit ad illicitū: uel ſaltē poteſt d̓ducere. ut. no. ꝑ archi. d̓ pac. .c. quamuis. li. ſexto. ſuꝑ uerbo eterne ſalutis. ⁊c̄. Itē ſecundo ſequeretur ꝙ debitor ſic detruſus ī carcerē nō poſſet audire diuina officia: nec recipere eccleſi aſtica ſacramenta pro libito uoluntatis: nec audire uerbum dei: nec predicationem ex quo poſtet forſſā deduci ad infidelitatē: igit̉ talis renūtiatō que poſſꝫ deduci in peiorē exituꝫ ſalutis eterne: nō poſſit nicu lari iuramento. arg. no. per archi. in dicto. c. quāuis pactum ſuper uerbo eterne ſalutis. Item tertio ſeq̄ ret̉ dampnū reipublice: cuius ītereſt habere omnes liberos et ſibi deſeruire potentes. ar. ff. ſo. ma. l. i. in fi. Item quarto preiuditiū uxoris et liberoꝝ quibus non poterit debitor neceſſaria querere nec miniſtra re: nec eos alere. ergo ⁊c̄. ar. l. neca. ff. de lib. ag. igitur nō poſſit uinculari iuramēto ar. c. cū contingat. de iure iurā. Item quinto ꝑ talē renūtiationē reſtrīge retur ad quādaꝫ ſpeciē ſeruitutis: et ius eius liberta tis infringeretur: quod eſſe nō poteſt. ff. de condi. et demon. l. ticio cētum.§. titio. ff. de lib. ho. exibente. l. nihil agitur ⁊c̄. C. de ac. et ob. l. ob es. ⁊ qd̓ no. ff. de libe. cauſa. l. ii. in fine. Iteꝫ ſi talis renuntiatio ualeret ſequeretur qd̓ debitor cogeret̉ perpetuo remanere excōmunicatus: quia ſi pro debito excōmunicaret̉ nō abſolueret̉: donec bonis cederet: ut no. in. c. odo ardus. de ſol. nunc autē ꝓpter renūtiationē cedere nō poſſit igitur ⁊c̄. hoc auteꝫ uideret̉ iniquū: et ſaluti anime ſue multuꝫ preiudiciale: igit̉ ⁊c̄. ar. c. cū cōtin gat. de iure iurā. et. c. quāuis. ſupra allegato. Iteꝫ ꝓhoc quia ẜm cōmuneꝫ opinioneꝫ ſimplex renutiatio non ualeret iuxta nō. per cy. in dicta. l. i. in fi. C. ꝗbo. cedere poſſūt. igitur nec uinculabitur iuram̄to ar. l. nō dubiū. in fi. C. de legibus. Item uidetur ꝙ iura mēto n̄ obſtāte ſi cedat bonis: nihilominus ualet ceſ ſio: ſed cedens eſt periurus: ſicut dicitur in ſimili de iurāte nō uēdere. ut no. Inno. in. c. dilecto. de p̄ben. uel de iurāte nō teſtari: ut. no. xiii. q. ii. c. ultima uolū tas cū ī ceſſiōe bonoꝝ nō ſit opus cōditiōe iuditiali ff. de ceſſio. bo. l. fi. nec etiā uideatur neceſſariū factū iudicis admittēdum: uel ea admittenda decernentis ſed de ſeſſortitur effectum ex facto ſolius cedentis: cum ſufficiat eius ſola confeſſio uoluntatis. C. qui bo. cedere poſ. l. in omni. ſicut in ſimili ſufficit ſola co gnitio. bonorum poſeſſorum coram iudice: nec eſt opus ꝙ iudex eam decernat. C. ꝗ admitti ad bonoꝝ poſ. poſſunt. l. fi. igitur ſi contra iuramētuꝫ fiat facta tenebit. ar. not. per Io. an. in nouella. de regu. iuris c. quod ſemel. li. vi. In contrariuꝫ uidet̉ quia quili bet renuntiare poteſt iuri ſuo. ut. l. ſi quis in conſcri bendo. C. de pac. Item quod ꝑ iuramētuꝫ uel con uentionem quis poſſit ſe aſtringere ad talē carcereꝫ patet quia talis carcer pro debito debet eſſe quedā detentio in aꝑto: et liberi et in uſu cuſtodia hominū conſtituta: C. de exac. tribu. l. nemo. ex qua nō poteſt ſeꝗ credulitas nec inhumanitas: nec ubi exiſtēs po terit operari. Item quia taliter eſſe ſub cuſtodia nō uidetur tenere niſi quedā obſtagia: ad que tenenda quis poteſt ſe obligare: ut extra de iureiuran. c. ex reſcripto. cū ibi notatis. Poteſt reſpōderi ꝙ poteſt renuntiare beneficio ceſſionis per iuramentuꝫ: quia iſtud ſcꝫ n̄ cedere bonis eſt obſeruabile ſine preiudi tio ſalutis eterne: cuꝫ non cedere ſit in poteſtate renū ciantis: igit̉ ⁊c̄. ar. dicti. c. quāuis. de pac. li. vi. nec ob. contraria: pro quoꝝ ſolutione ſcienduꝫ prouidentia ꝙ triplex eſt effectus ceſſionis bonoꝝ: unus ꝗa liberatur a pena carceris. iuxta no. in dicta. l. i. C. qui bo nis cedere poſ. Secundus. quia habebit priuilegiuꝫ ne conueniatur niſi inquantuꝫ facere poſſit: quo ad poſtea queſita. ut. l. is. ꝗ bonis. C. eo. ti. Tertius ẜm quorundaꝫ opinionem: quia non tolitur obligatio ciuilis nec naturalis: ſed eius efficatia differt̉ donec facere poſſit. de hoc tamē plenius no. cy. in dicta. l. i. C. qui. bo. cedere. poſ. in. ix. q. modo dico ꝙ talis re nuntiatio ne cedatur boīs prodeſt et ualet in preiuditium renuntiātis in p̄iuditiuꝫ ſecūdi et tercij effectus: uidelicet ꝙ amodo non poſſit cedi bonis ut gau deat priuilegio ne conueniat̉: donec facere poſſit. im mo ſemper de quibuſcumqꝫ querendis et tenebitur inſolidum: et nō habita rōne ne egeat. nec obſtat ad hoc. l. alia.§. eleganter. ff. ſo. matri. quia illud uerum in eo cui competit priuilegiū tale ob. reuerētiā ꝑſone. Secus ubi competit rōne cōtractus uel alia rōe. ut no. glo. ff. de re iudica. l. ſi cōuenerint: uel ēt illud in eo cui priuilegiū tale tempore renūtiatiōis cōpe tebat: ſecus ſi cōpetiturū erat priuilegiū: quia iūc fa cilius impediri pōt ne cōpetat: quia multa impediū tur ⁊c̄. ar. l. patre furioſo. ff. de hijs qui ſunt ſui uel al terius iuris. ſicut in ſimili. per arg. iuris ciuilis. licet non tollatur obligatio naturalis: tamen per ꝓhibi tionē iuris naturalis bene pōt impediri ne oriatur ff. de dona. inter uirum et uxo. l. iii.§. ſciendum. que ita cōcor. cum. l. iulianus. ff. de condi. indebi. Ad qd̓ et quod no. per c. C. de in inte. reſti. mīo. l. ſi curato rem habens. Quantum uero ad primū effectum ſcꝫ ne detrudatur in carcereꝫ pōt dici ꝙ nō ualet re nunciatio ēt cum iuramēto ubi ex tali intruſione ſe qui poſſent ſeu ſequi deberent in cōuenientia ſcꝫ de ducta: immo ad tales caſus nō ſe extendit: ſed ubi in truſio fieret ex aliqua humanitate: iuxta. l. nemo. C. de exac. tribu. et poſſet ex ea ueriſimiliter ſequi com moduꝫ creditoris: puta quia forſitan habebat debitor amicos: qui anteꝙͣ ꝑmitterent euꝫ capi. uel ſaltē diu intruſum euꝫ in carcere morari ſoluerent pro eo debitum: uel forſan quia fugere nolebat: et ſibi de ꝓpinquo ſeperabatur obuenturū unde totum debitū uel pars ſolui poſſet: uel forſan erat homo uagabun dus qui nō curabat operari cuꝫ eſſet artifex bonus: et retentus in certo loco bene poſſet operari: et ex ſuo artificio lucrari: unde ſatiſfacere poſſit creditori uel in totum uel in ꝑteꝫ: tunc credereꝫ renuntiatiōeꝫ ſibi p̄iudicare: ēt quo ad primū effectū. ut ſic cedēdo non poſſet ſe liberare quo minus poſſet detrudi in carcerem: dum tamē ex tali detruſiōe: adeo ſibi non adimeret̉ libertas quominus poſſꝫ et ꝑcipere eccleſiaſtica ſacramenta: ⁊c̄ ſaluti anime ſue incumbentia facere: ne aliquod ſalutis eterne preiuditium poſſet incurrere: nec nimia inhumanitas uel crudelitas ſe qui poſſint ⁊ ideo non ob. argumenta in oppoſituꝫ facta. Alio modo poſſum dicere ꝙ renuntiatio ualeat cum iuramento: quia eſt in eius poteſtate nō cedere: nec obſtat cum dicit̉ ꝙ detrudetur in cacerē fateor: ⁊ cum dicat̉ ꝙ ſequuntur inconueniētia predicta nego: quia ſi iudex uideret ꝙ illa īconueni entia ſequerētur: tūc relaxabit eum: quia talis intruſio debet intelligi ꝙ fiat ciuili modo: ⁊ ne aliqͣ crudelitas uel nimia īhumanitas: uel ſalutis eterne preiuditium ſequat̉. ar. ff. de ſerui. l. ſi cui. ibi cum dicit ciuili tamē modo: ⁊ ex hoc credo ꝙ ualeat renuntia tio etiam ſimpliciter ſine iuramēto: quia quilibet po teſt renuntiare fauori pro ſe introducto: ut dicta. l. ſiquis in cōſcribendo. pro quo. l. fi. C. qui bo. cedere poſſunt: ubi tacite renunciat beneficio ceſſionis: reci piendo dilationē quinquenualem: ergo etiam milto fortius poſſit renūtiare: Pro hoc faciūt alie rati ones recitate per cy. in dicta. l. fi. ī ultima queſtione. nec hoc eſt contra bonos mores: quia priuilegium ꝙ per talem renūtiationē perdit: ſilicet ne conuenia tur niſi inquantū facere poſſit non debebat̉ ſibi rati one perſone reuerētie: ut erat in dicta. l. alia.§. elegā ter. ſed alia ratione. ⁊ ideo renūtiare poteſt/ illo priui legio: iuxta no. in dicta. l. ſi cōueniunt. ff. de re iud. pre ſertim cum tēpore renūtiationis nondum ſibi com peteret illud priuilegiū: ſed per ceſſionē illud compe titurū erat: ⁊ ideo facilius poteſt īpediri ne incipiat cōpetere: nec priuilegiū de nō incarcerādo ꝓtenda tur ad aliquem caſuꝫ qui eſſet contra bonos mores ut predixi. nec obſtat reſponſio ultima ꝙ ſi nō obſtā te renuntiatōe cedat bonis: tenebit ceſſio lꝫ periuriū incurat: quia eſto quod illud eſſet uerum ꝙ teneret ceſſio quo ad bona: ut eoꝝ perderet dominium et poſſeſſionem: tamē nō teneret quo ad effectus iuris p̄dictos. quoniā nō obſtante ceſſione poſſit incarce rari: ciuili tamen et humano modo et inſolidum: ēt in poſtea queſitis: et nō deducto ne egeat conueniri: quia licet perditio dominij et poſſeſſio bonoruꝫ ſinin ſua poteſtate: tn̄ nō gauderet dictis priuilegijs: ex quo renunciauit uel ēt poſſet dici ꝙ poſtꝙͣ ceſſioni bonoꝝ renunciauit quo ad perditioneꝫ bonoꝝ ſuoꝝ uel poſſeſſionem eoꝝ: etiam nō teneret ceſſio in p̄iu ditium creditoris: utputa ſi ſint talia bona: que non eēt utilia creditori: que forſam poſſunt uendi. et ex eis redigi pecunia. et ſic creditor haberet uēdere uel uenditionem eorum procurare nimium uexaret̉: uel laboraret uel non poſſet ita faciliter reperire empto rem: ſicut ipſe debitor qui ceſſit: naꝫ certe tunc crede rem quod nō ualeret ceſſio: īmo adhuc eſto etiā qd̓ alias adhuc eſſent bona ſufficiētia ad exſoluēdū de bitū crederē ꝯpellēdū: iuris remedijs ad exſolutōeꝫ d̓biti uel ꝑ incarcerationē uel alias: nō obſtāte tali ceſſiōe ut ſic ipſemet eoꝝ diſtractionē faceret: ul̓ pro curaret ut exinde debitum ſolui poſſet: propter renū ciationem: nam debitor ex tali facto ſuo non debet creditori preiuditiuꝫ generare et parare arg. regul. iuris alteri per alterum de regimine. libro vio. et nō obſtat alia ratio cuꝫ dicit̉ ꝙ ſemꝑ remanere habebit excōmunicatus: ſi nō poteſt cedere bonis quia nego: nam dico ꝙ ſi doceat de inopia et impotentia ſoluē di: alias ꝙͣ per ceſſionem puta ꝑ teſtes ul̓ iuramētuꝫ uel quia eſt notorium: uel ꝗa poteſt docere caſu for tuito: per quem perdidit bona ſua ab excōmunicati onis ſententia eſt abſoluēdus: nam dicta decre. odo ardus de ſolutꝭ. non exigit aliud niſi ꝙ cōſtet ꝙ non poſſit ſoluere in totū uel in partem: quod alias bene conſtare poteſt per ceſſioneꝫ: et licet doctores dicāt ibi de remedio ceſſionis: hoc dicūt quia ille eſt unuſ modus per quē clare et faciliter poteſt conſtare: ſed non negāt quin ſi per alium moduꝫ ꝙͣ per ceſſionē conſtare poſſet: quin eſſet abſoluēdus: etiaꝫ ſ. bonis non cederet. p̄ſertim ſi cedere nō poſſet obſtan. renū ciatione uel iuramēto: quare nō obſtat ubi tamē ce dere poſſet: quia nō obſtaret renūtiatio: licet etiaꝫ ſi nō cederet cōſtito alias de impotētia ſoluendi: eſſet abſoluēdus ab excōmunicatione: tamen cuꝫ ueniret ad pinguiorem uēturam bene cōueniretur: niſi īquā um facere poſſit: nec alia priuilegij ceſſionē: ſic ītel ligo illuꝫ textū. c. odoardus. in fi. ſecus tamen ſi ceſſio nem bonorum feciſſet: ⁊ per hoc interdū utilius eſt cedere bonis: qui utilitate non gaudet: cum renūtati onis benebiciū ceſſet. De exceptionibus. ℟ica. I Poſt tres inter locutorias latas ſuper deuolutiōe cauſe: admittitur exceptio excōmunicationis. h. d. Cauſa Fuit pronuntiata deuoluta per tres ī ter locutorias: nunc impugnans deuo lutionem: pretendēs nullitatē pronūtiationis ⁊ pro ceſſus: tūc habiti dicit ꝓcuratorē qui īpetrauit com miſſionem fuiſſe tēpore impetratōis excōmunicatū. Queritur an ſit audiēdus: ⁊ uidebatur ꝙ nō: do nec dicte interlocutorie obtinuiſſēt effectuꝫ ſuū. per c. ut calumpnijs. de re iudica. in clemēt. fuit dictū ꝙ audiretur: quia p̄iudicialis fuerit exceptio: Itē quia poſt finitū proceſſuꝫ ⁊ poſt ſentētiam eſſet audiēdus ⁊ poſt hec anteꝙͣ ulterius procederetur erat melius eum audiri ⁊ minus malū eſſet ꝙͣ poſt finem cauſe: ⁊ ut lites breuiarētur. ⁊ nec tres īter locutorie fecerūt ualere ꝙ nullū erat. ar. l. ſi expreſſi. de apple. nec. c. ut calumpnijs obſtat. quia loquitur in ſentētijs: quarū poteſt eſſe mera ⁊ fieri ſine cauſe cognitōe: ſed effectus huius īterlocutionis nō eſt talis de ſui natura. Sed eſt ꝙ cognoſcat ⁊ ꝓcedat in cauſa principali: prout. de iure fuerit ꝙ fieri non poteſt ſine cauſe cognitione: ⁊ ideo ibi eſt diuerſa ratio ꝙͣ hic ut clare patet ex illo textu. II Reus ⁊ poſſeſſor de cuius iure non conſtat: poteſt dare obiectus contra actorem. h. d. An Reus ⁊ poſſeſſor in cauſa beneficiali. ſi non det de iure ſuo: uel etiam ſi nō conſtet de iur. ſuo poſſit dare obiectus contra actoreꝫ de cuius iu re cōſtat: niſi uincatur per obiectus iſtos. Quidam dixerunt ꝙ non: quia per hoc non fortificat ius ſu um: licꝫ noceat aduerſario. ⁊c̄. argumen. no. ꝑ Inno. de re iudica. c. cum bertholdus. in fine. et quia nō ſo lent audiri quoꝝ nō īterreſt. d̓ electi. c. cū īter cetera. Pro quo ēt facit ꝙ ꝑ Inno. de accu. c. ſuꝑ his ſuꝑ uerbo cōcludatur et uidetur glo. ordi. īmo tex. ſecū dum tertium intellectū glo. de conceſ. preben. c. poſt electionē. ī gl. fi. v̓. uel iō ⁊c̄. Aliꝗ tn̄ et credo ꝙ me lius tenebāt ꝯtra ꝙ īmo poſſit dare obiectꝰ qꝛ ſuffi cit reo ꝙ ipſe uincat ꝑ n̄ ius actoris: etiaꝫ ſi cōſtat de non iure ſuo: puta per conffeſſ. uel alias ar. no. per. c. Compoſ. de p̄t. c. mandatum. et per. Inno. de procur. c. ex inſinuatio ne iuncta. l. fi. C. de rei uen. Item melius eſt ꝙ ille remaneat in ſua poſſeſſione ꝙͣuis iniuſta uel uicioſa ꝙͣ ſi alter uicioſe īgrederetur: nec propter hoc ille iniuſtus poſſeſſor remanebit ī bene ficio: quia ordinarius ex officio illum poterit remouere per. c. ordinari. de offici. ordina. li. vi. Ad cōtra ria reſpondetur: quia dictum Inno. poteſt ītelligi ī actore non poſſidente: uel poteſt dici ꝙ intereſtri poſſeſſoris ut remaneat ī poſſeſſione ex eo: quia dā do obiectus apparebit de nō iure actoris ꝙ ſibi ſuf ficit ut ſoluat̉ ut in dicto. c. mādatuꝫ. no. ꝑ Compoſ. Quidam dxerunt ꝙ non quia obſtante termino ꝑ em̄torio excluſus eſt: pro hac opi. facit: quia adeo ex cluditur per lapſum termini ab obiectibus: ꝙ poſt non reſtituet̉ etiam ⁊c̄. ut noͣ. glo. de procura. c. non pōt circa fi. et ẜᵐ iſtos uis illius excluſionis trāſit ad ſecundam inſtantiam. Alij uero dicebant contra et credo ꝙ melius: quia ī cauſa appellationis non op poſitum opponam ⁊c̄. ut. l. per hanc. C. de tempo. ap pel. Item quia in prima inſtantia licet non fuerunt obiectus dati: et procurator fuerit obſtan̄. lapſu ter mini excluſus. tn̄ appellatio ſubducit omnes t̓minos et uim eorum ar. nō. per Io. mo. de appel. c. licet. li. vi. pro quo nō. ꝑ Inno. de teſti. c. cum ueniſſent. et nō obſtat. C. de procura. l. ita demun. quia illa lex lo quitur in dilatoria. nos ī peremptoria loquimur ubi aliud eſt ar. p̄dicti. c. licet. Sed quid ſi in prima iſtā tia in termino ad ponendum nō dedit obiectus: ſed poſtea in termino ad declarandum: et ita fuerunt repulſi obiectus ex eo: quia non fuerunt dati in termi no: nunquid poſtea in termino ad ponēdum ī ſecun da inſtantia aſſignato poterit eos repeter̄: quidem dicebant ꝙ non quia fuerāt expreſſe repulſi ī prima inſtantia. quia illa repulſio fuit quedam interlocuto ria: que trāſiuit in rem iudicatā de elec. c. cuꝫ dilecti. ſed alij et credo melius. dicebant contra quia illa repulſio non fuit reprobatio eoruꝫ cuꝫ cauſe cognitio ne. ergo ⁊c̄. ff. de cōpen. l. qd̓ in diem.§. ſi rationē. ff. de neg. geſ. l. ſi autem.§. ſi de cōtra. C. de contra. iu ditio tu. l. iij.§. p̄terea. īmo idē ſi cum cauſe cognitio ne: dum tamē per aliam cām fuerit repulſio: puta la pſuꝫ termini in prima inſtantia. ſicut quando ꝓpter ineptitudinē ut cle. cuꝫ a repulſiōe de appel. īmo idē .ſ. ꝙ poterit eos repetere: et ſi ꝓpter eandem cauſaꝫ in prima inſtantia fuiſſet repulſus ut predicto. c. licet de appel. li. vj. dum tamē nō fuiſſet trina repulſio: ut in predicta cle. cum a repulſione. III Reus excluſus a datiōe obiectuū ꝓpter malam ap pellationē extraiudicialē: contra actorē admiſſum ad ꝓbandum unam materiā: que eſt de iure ſuo ad mittitur ad dandum de cōtraria materia: licꝫ alias eſſet obiectiua. h. d. Poſſeſſor Canōicatus et p̄bende: qui ob tinuerat illa per expectationeꝫ appellat contra quendā aliū apl̓icum: qui īpetrauit a papa tanꝙͣ ꝑ reſeruationē talē: uidelicet. ſi ille per quē uel cuius obitum uacauerat: obtinebat unaꝫ dignitatē electiuā in una alia eccleſia et in appellatiōe nullum expreſſit obiectū: poſtea in curia: quia actor reſeruatiōis dat articulos: ꝙ illa dignitas quā obti nebat ille per cuius obitum uacauerant dicti canōi catus: et prebenda de quibus agitur erant electi: et ſic dicti canōicatus et p̄benda erant reſeruati: reus ⁊ poſſeſſor licet obſtante mala appellatiōe: in qua nul lus dederat obiectus nō poſſet dare obiectus: ⁊ ſic nec de iſta materia ꝙ illud beneficiuꝫ quod dicitur dignitas electiua: non eſt dignitas electiua: ſed ſim pliciter beneficiuꝫ: uult tam̄ dare de hoc ex eo: quia actor admittatur ad danduꝫ ꝙ ſit dignitas electiua. Queritur nunquid poſſit: ego de conſilio omniū iu dicaui: ꝙ ſic et admiſi articulos hinc inde: quia licet articuli rei et poſſeſſoris dantis de illa materia: ꝙ illud aliud beneficium nō eſſet dignitas electiua: re uera deberēt repelli tanꝙͣ obiectiui obſtante mala appellatōe: tn̄ qꝛ actor dabat ꝙ erat dignitas electīa: et ſuꝑ ſuis articulis petebat ſe admitti ad ꝓbandū: ad ꝑtes ⁊ remiſſus: iō reus ne claudicēt iuditia etiaꝫ admitti debet ad probandum contrariā materiam: preſertim articulū ex ſimili equitate. l. petende. C. de tempo. in integ. reſti. petē. ad quod nō. per Inno. de ſen. ex. c. ſolet ſuper uerbo octo dierum. p̄ſertim etiaꝫ exquo actor dat: ꝙ eſt dignitas electiua: reus appel lauit nō exprimēdo obiectus: nunc dans de ꝯtrario proprie non cēſetur dare obiectum: ſed potius ſe de fendere ideſt dare exceptiones aduerſus aſſertionē actoris ⁊ nemini ſua defēſio eſt denegāda: ut in. c. pa ſtoralis. de re iudi. in cle. Item etiaꝫ quia licet arti culi rei in ſe ſint obiectiui: tamen quia ſunt de eadeꝫ materia de qua dat actor: licet dat ꝯtrarios articulos: articulus actoris eſt admittēdus ⁊ concurrere debent probatōes: quia etiam teſtes debēt interrogari pro reo cum debeant deponere pro utraqꝫ pate. C. de epiſ. ⁊ cle. aūt. ſed iudex. ⁊ no. in. c. fraternita tis. de teſti. igitur non eſt magnū inconueniēs ꝙ eti am poſſit dare articulos: ⁊ ſuꝑ eis ꝓducere teſtes: quia in effectuꝫ teſtiū productio ꝓ utraqꝫ parte erit ad probatōem eiuſdem materie. Item quia decretal̓ ut circa de elec. in vj. repellens male appellantē ab obiectibus: loquitur cum quis uellet dare obiectus directe: ⁊ ideo ſtricte tamen ſit penalis in ſuis termi nis teneatur: iſte uero non uult dare iſtū obiectum directe ſed potius. indirecte inuiam exceptōnis: ſeu defenſionis: igitur ſit admittendus: ⁊ cum fuiſſet appellatum a me etiā maior pars tenuit ideꝫ. Quidam tamen fuerunt in contraria ſentētia dicente ꝙ non admittantur etiā inuiā exceptionis: nec obſtat ſecū dum eos equitas legis petēde: quia excluſio que ſit ꝑ decretal̓ ut circa: habet uim rei iudi. ut ibi nō. doc. ergo non auditur. etiam in uiā excep. ar. l. an eadē. ff. de excep. rei iudi. itē ſequeretur ꝙ decretalis ut circa ſeu eius effectus non haberet locum ubi quis uellet obicere contra id quod actor habet neceſſe ꝓbare: patet hoc. quia ſi tunc cum actor habet dare de aliqua materia: puta quia eſt pars gratie ſue reus non obſtan. mala appellatione admittatur in uiā exceptionis: ad dandū de cōtrario: ergo in effectu ſibi. tūc mala appellatio non obſtabit ⁊ tamē contrariū uidetur de mēte illius decretalis: nam illa decretalis loquitur ubi quis opponit in formā electiōis uel ꝓ uiſionis. quam elctus ſeu prouiſus ſemper habet pro bare ar. no. per Inno. de dolo et contu. cū olim in glo. Sed ad iſtas rationes poteſt reſponderi. primo ad primā ꝙ licet decretalis ut circa: ſeu excluſio que ſit per eaꝫ quo ad quid: habeat um rei iudi. ſ. ubi uir tute male appellationis uellet dare obiectus: nō ſic tn̄ ubi non uult dare obiectus nec uenire in uirtute appellationis: ſed in uia defenſionis tanꝙͣ prouoca tus per actorem: qui dat de cōtrario cui fauendum ē: ne forte actor per falſas et malas probatiōes obtineat: quia multum fauendum ē uolenti ſe defendere: p̄ſertim quando ꝓuocatus uult ſe ulciſci ar.§. cum arietes. l. i. ff. ſi quadru. pau. fe. dica. et. ff. de operis liber. l. qui cū maior.§. ſi libertus. et ēt quia excluſus ex uno capite admittitur ex alio. ff. de ſuccelẜ. edic. l. i. §. quibus. et dicta clem. cū a repulſiōe d̓ appel. unde iſte ueniens ex alia cauſa ẜm hoc: nō pōt nec debet repelli excep. rei iudi. ar. l. cum queritur. ff. de excep. rei iudic. Item licet omiſſio forme. c. ut circa: hēat quo ad aliqua uim rei iudicate: nō tamen eſt res iudicata: ſed pena. et ideo reſtringenda: ꝙ autē non ſit res iudicata nec uim rei iudicate debeat habere: ap paret quia non fuit ſtatuta ꝓpter ꝓbatam iuſtitiam partis uolentis obicere de qua conſtaret per cauſe cognitiōeꝫ: ſed ꝓpter aliā cauſam in prin. illius con ſtitutiōis inſerta. ergo ⁊c̄. ar. l. ꝙ in diem.§. ſi rōnem fi. de cōpen. cum cōcor. Iteꝫ non ob. ſi dicatur ꝙ ui detur tacite renunciaſſe non exprimendo in appella tione obiectus ⁊c̄. quia non eſt uerum: nam ſi de obi ectibꝰ per cōfeſſionē partis uel alias legitime cōſta ret non obſtan. mala appellatiōe: appellatus irepelle tur ut in cle. cōſtitutionē. in fi. de app. cū tamē ſecus eſſet ſi appellatus renunciaſſet obiectibꝰ uel eſſet cō tra eum iudicatū. Item non obſtat alia ratio: quia pōt eſſe ꝙ appellatus probabit per inſtrumēta. ſor mā ſue electionis: nec indigebit remiſſiōe ad partes: et ideo tūc appellās ſi male appellauerit nō auditur ad ꝓbandum cōtrariuꝫ per teſtes: licet ſibi ſi uellet excludere actorē incumberet ꝓbatō in eorum: in qui bus eſſet peccatū in forma ar. nō. per Inno. d̓ accu. c. ſuper hijs circa fi. magne glo. tūc ergo et nō aliter ille qui male appellauit admittitur ad ꝓbandum ꝑ teſtes cōtrariū eius ꝙ appellatus ꝓponit: qn̄ appel latus uult ꝓbare ꝑ teſtes. De ſententia et re iudicata. ℟ica I Preceptum de ſoluendo: non eſt ferendum in ſcri ptis. h. d. An preceptum De ſoluēdo ſit ferdum in ſcriptis: dice bant ꝙ non eſt neceſſe: quia nō eſt iure cautuꝫ: uidetur tamen ꝯͣrium: quia eſt eiuſdem effectus ſicut ſetentia ⁊ ex eo oritur actio in factū ut ex ſententia ut noͣ. ſpe. in ti. de exe. ſētentie.§. qualiter in fi. ſed hec ra tio non concludit: quia etiā ex īterlocutoria que cō tinet aliquid dariuel fieri oritur actio in factum ut no. Ioh̓. an. in. c. cum ceſſante. de appe. ſuper.i. glo. et Inno. in. c. ſacro. ſuper uerbo reuocare in prin. glo. ſue. de ſen. excō. cū tamen ſētentia īter locutoria de ne ceſſitate non eſt ferēda inſcript̉: ſed ſufficit ꝙ in ac tis ſcribatur ut in. c. quoniā. de ſen. et re iudi. .II. Cle. ut calumniis: non habꝫ locum in caſu: in quo ante tertiam ſentētiaꝫ ſuper prīcipali: lata fuerit una ſententia ſuper nullitate primaꝝ duarum: que tamē per tertiaꝫ fuit infirmata. h. h. Quidam obtinuit duas ſentētias concordes pro ſe ⁊ tertiā contra ſe ſuper nullitate duaꝝ primaꝝ: ꝑ quā prime due fuerunt nulle declarate ⁊ quartā ꝓ ſe ꝯfirmatoriā primaꝝ duaꝝ ⁊ infirmatoriam tertie late ſuper nullitate Pars uero rea ꝯtra quā ſunt late tres ſentētie appellauit a quarta confirmatoria primaꝝ duaꝝ: pretendens ⁊ deducēs earum nullita tem: pro qua ⁊ ſuper qua nullitate obtinuerat pro ſe tertiam ſentētiam: actor petit anteꝙͣ reus audiatur ſuper illa nullitate mandari tres ſentētias cōcordes executioni iuxta. c. ut calumniis. de re iudi. in cle. reus dicit ꝙ. c. ut calumpniis. non habeat locū in hoc caſu: quia ipſe de nouo poſt tres ſentētias cōcordes non proponit nullitatem: īmo ante tertiam licet poſt duas ſentētias primas ꝓpoſuerat de nullitate ⁊ ſu per ea per ſe unā ſentētiam iam reportauit. Querit̉ quis eoruꝫ benedicat: non fuit determinata: ſed mo ta extra conſilia. III Cle. ut calumnis non obſtat tertio uolenti dicere eas nullas. h. d. Utrum Latis tribus ſententijs contra capi tulum epiſcopus pretendēs eas nul las: quia ipſe non uocatus fuit ad cauſa: poſſit impedire eorum executionē: uel obſtet ſibi cle. ut calumpiis de re iudi. nam aliqui doc. ibi ītelligūt ꝙ licet ille contra quem late ſunt: non poſſit executionē im pedire pretextu nullitatis: tamen tertius bene īpedi ret ſuper quo uide Pa. ibi ⁊ Gene. III Sententia abſolutoria ab impetitione: non excludit actorem ab agendo cōtra tertiuꝫ: nec econtra ꝓdeſ ſet tertia. quia ſolum tranſit in rem iudicatam inter eaſdem perſonas. h. d. Utrum Si beneficij petitor ꝓbans de iure ſuo ꝑmittat uel metu uel alias ſine quacunqꝫ pactione: tamen illicita et ſine renuntiatio ne reum intruſuꝫ abſolui ab impetione ſua: et nō ap pellet poſſit illo reo mortuo: et alio in locū eius ſurrogato ſeu intruſo non obſtante exceptiōe: agere cō tra nouum ſurrogatum ſeu intruſum: et iterum bene ficiuꝫ petere: uidetur ꝙ nō ex quo cōtra eū lata fuit ſententia nec appellauit. incōtrariuꝫ uidet̉: quia nūc reus eſt alia perſona: que nō habet cām a primo: qui fuit abſolutus ab impetitiōe actoris īmo ab eo qui ſibi ꝯtulit: et iō non ꝓdeſt ſibi exceptio rei iudicate ar. l. cum queritur et. l. an eandeꝫ in prin. ff. de excep. rei iudi. pro quo in eo. ti. l. ſi a te.§. iulianus. ii. ℟º. et l. ſi mater.§. ſi quis homineꝫ eo. ti. cum glo. pro hac parte facit de conceſ. prebend. c. poſt elec. ubi prīo repullus ſeu non admiſſus iteruꝫ poteſt petere: ꝓcedit hoc preſertim ex eo ꝙ non fuerat ꝑ ſententiā prīo in truſo beneficiū adiudicatum: nec actori abiudicatū: nec impoſitum ꝑpetuū ſilentium. abſolutio enim ab impetiōe potuit fieri ex diuerſis cauſis: ꝓpter inepti tudinē libelli et ꝓpter alias cauſas plures: et ſic non uidetur obſtare exceptio agenti de uno contra aliū: niſi eſſet ſibi impoſitum ſilētium ꝑpetuū ut fuit in. c. prealle. poſt electionē ſic loquit̉. l. cum ticio cuꝫ glo. ff. de ac. ⁊ oblig. Itē ſicut ſententia lata cōtra primū non nocuiſſet iſti ſuꝑueniēti et ex alio iure agenti: ita nec ſibi ꝓficere debet. C. quibus res iudi. nonnoce at. l. ii. nec obſtat ꝙ no. ff. de excep. rei iudi. l. ſi quis ad exhibend̓. et. l. ſi quis in rē et per Cy. in. l. neqꝫ ī fi. C. eo. ti. quia illud ueruꝫ contra eundē reum: hic cōtra alium. Item indubio nō pōt dici ꝙ iudex tulit ſententiā abſolutoriā ex eo quia actor non ꝓbabat in tentuꝫ ſuuꝫ: quia cōtrariū ſupponit.ſ. ꝙ intentionem ſuam ꝓbauerat et ſic nō potuit ſe referre nec d̓buit ad falſam cām: oportuit ergo p̄ſumere ꝙ ex alia cā ꝑſonali uel alia qua ceſſante ceſſet effectus ſue ſenten tie. ad hoc poteſt induci. l. hec eniꝫ cauſe. ff. de ſuſpec. tuto. et. l. ſi p̄ſes. ff. de penis. ſic enim elegiſſet uiaꝫ ad īpugnatiōem ſue ſententie ſi eam tuliſſet ſalſa cā ar. no. ff. de acquir. here. l. ſi is ad quem.§. fi. quod non eſſet ueriſimile. l. iij. ff. de teſta. milita. nec ob. qd̓ no. Hoſti. in ſumma de ſentētia.§. quot ſunt eius ſpecies v̓. ſed nunquid eſt hoc ſimpliciter ueruꝫ ꝙ ſententia lata in cā beneficiali tranſeat in rem iudicatam inter eaſdem partes: hic ſunt diuerſe. Item pro hac ꝑte fa cit equitas que debet mouere ſuperiorē: ne actor iſte de cuius iure conſtat illud perdat: et ne reus intruſus īdebite teneat reſpectu cuius ſuperioris nō trāſit ſententia in rem iudicatam lata in cauſa beneficiali. ad qd̓ no. per Inno. de reſcrip. c. cōſtitutus in fi. et de re iudi. c. cum bertholdus ar. ad hoc. eodem ti. c. lator cum cōcor. V Sententia lata ſuper crimine ad perpetuuꝫ carcerē nō priuat cōdempnatum ſuo beneficio. h. d. Accuſatus Corā ordinario ſuo: ſeuis cō tra quē inquirit̉ per eum dehomicidio uel alio crimine capitali: ex quo quis nō priuatur ipſo iure beneficio: licet poſſit priuari per ſententiā pendente accuſatiōe uel inquiſitōe: cōſtituit ꝓcuratores ad renunciandū beneficiū ſuuꝫ in mani bus pape: poſtea ipſe cōdempnat̉ ad ꝑpetuū carcerē per ordinariū: non tamē per ſententiā priuatur beneficio ſuo: lata ſententia. ꝓcurator ante ſententiaꝫ per eum cōſtitutus renunciat beneficiū ad manus pape: ſimpliciter: nulla facta mentiōe de dicta accuſatiōe uel inquiſitiōe uel ſententia et papa ēt illa ignorās: recepta reſignatiōe illud beneficium cōfert alicui tā ꝙͣ uacans in curia: et reſeruatum quia p̄ſuppono ꝙ omnia beneficia uacantia in curia ſunt reſeruata: ex pectans tamen apl̓icus illud beneficiuꝫ incōtinenti lata ſententia ante renuntiationē et collatiōeꝫ pape: illud acceptauit tanꝙͣ uacans ꝑ priuationeꝫ. dicens ꝙ exquo lata fuit contra eum ſentētia perpetui carceris: ex ipſo conſequēter etiam fuit priuatus benefi cio: Queritur quis iſtoruꝫ ſit pocior ⁊ uidet̉ ꝙ apoſtolicus expectans: quia ex ipſo ꝙ condēpnatus fuit ad perpetuum carcerē de crimine: uidetur priuatus beneficio ar. nō. per Inno. de exceſſ. prela. c. īter dilectos. in i. glo. ubi dicit uel ſentētialiter de crimine cō dempnatus ⁊ per Archidi. viii. diſ. c. quo iuxta glo. ⁊ per Compoſ. in. c. ſicut. in uerſi. ſi uero confirmatio de elec. Item conſtat ꝙ cōdempnatus de crimine eſt infamis. ff. de his qui no. īfa. l. athletas.§. fi. infamia antē ipſo iure priuat quē dignitate ſua ⁊ queſita ut probatur. C. de decurio. l. īfamia li. x. ergo ⁊ bene ficio. Item condēpnatus ad perpetuuꝫ carcerē uidetur condēpnatus in metallum ut no. Inno. extra de accu. c. qualiter ⁊ quādo el. ii. ſuꝑ uerbo ad dimi nutionem in v̓ſi. ſecūdum canones ibi ſecūda autem pena: dampnatus autē in metallum efficitur ſeruus pene. ff. de his qui pro nō ſcript. ha. l. in metallū. ſeru us autem non poteſt beneficium obtinere cuꝫ pronihilo reputetur ut. l. nec ex p̄torio. ff. de regu. iur. immo mortuus reputatur ut. l. ſeruitutē. ff. de regu. iur. ergo ſequitur ꝙ perdit ius quod habꝫ in beneficio. Item condēpnatus ad perpetuuꝫ carcerem cū habeat perpetuo eſſe abſens a beneficio ſuo: non pote rit ammodo beneficio ſuo deſeruire: nec ibi facere officium: cū non ſit ſpes ꝙ reuertatur a pena ar. l. in tercidit in fi. ff. de conditi. ⁊. demon. ergo nec debet illud retinere. quia propter officium datur beneficiū de ℟p̄t. c. fi. li. vi. ⁊ ſic uidetur priuatus beneficio: exquo eſt aſtrictus alibi ad reſidētiaꝫ: ſicut ubi quis aſ ſequitur aliquod beneficiū: qd̓ reſidētiam requirit priuatur ipſo iure primo reſidētiam requirētis: qua ſi incōpatibilia reputātur ut noͣ. Inn. in. c. fi. de cle. non reſi. ⁊ in. c. cum iaꝫ dudum. de prebē. ⁊ Archi. ī. c. gratia de p̄t. li. vi. Sed hec ratō non urgeret niſi in beneficio requirēte reſidēſiam Item nil uidetur referre an per ſentētiam ⁊ uerbo eum priuat beneficio an imponat facto ſibi penā taleꝫ: per quā uidea tur eum priuare. quia nil refert an fiat facto uel uer bo ar. ff. de hijs ꝗ no. infa. l. ii.§. ignominie v̓. ē igno minioſa. pena autem carceris per quaꝫ perpetuo ha bebit eſſe abſens a beneficio ⁊ eius regimine totaliſatis uidetur talis per quā uidetur euꝫ priuare ⁊ ex pellere a beneficio. igitur ⁊c̄. Item cōſtat ꝙ talis cri minoſus eſt priuādus beneficio: ⁊ eſt prouidēdum beneficio de perſona: hoc autem non poſſet ammodo fieri exquo de. crimīe ſemel extitit condēpna tus: quia iudex ſemel functus ē officio ſuo ferēdo ſē tentiam ſuper crimine. ergo ammodo non poſſet ali am ſententiā ſuper eodem crimine ferre priuationis: quia nō ē iudicādū bis de crimine eodē. C. de accu. .l. qui de crimine. ff. na. capoſta. l. i. in fi. ergo nec in dignus: et qui ſeruire nō poterit beneficiū retinebit: melius uidetur dicendum: ꝙ per cōſequētiā īpoſitio nem talis pene ſit priuatus: Itē pro hoc uidetur qꝛ quotiēſcunqꝫ īponit̉ alicui pena ex tali cauſa: que in famiā irrogat: puta ꝓpter furtū uel aliquod crimen publicum: ſtatim in locum eius alius pōt eligi: quaſi eo ipſo ſit priuatus beneficio: et idem ēt eſt ſi pena ſola ſiue ſententia infligitur ex qua irrogatur infamia. ſic no. Inno. in dicto. c. qualiter et quando el. ii. ſi ꝑ uerbo diminutionē circa fi. in v̓ſi. itē uidetur: exquo talis de quo loquit̉ fuit accuſatus uel contra eū fuit inquiſituꝫ de crimine: non potuerit renunciare beneficio: nec per cōſequēs cōſtituere procuratorē ad renunciandū: quia exquo de crimine preuentus erat iā uidetur hoc facere in fraudē pene: maxīe exquo ſecu ta fuit ſententia ar. no. ff. de manu. l. que pene et no. ff. de accu. l. ex iuditioruꝫ.§. fi. ſuper uerbo alienarum. et ſic intelligitur lex poſt cōtractuꝫ capitale crimen. ff. de dona. ꝑ eo que no. per. Cy. C. de bonis p̄ſcrip. l. ſi quis poſt hac in prima queſtiōe. item hoc uidetur facere in fraudem expectantiū: et ideo eis nō preiudicetur ar. extra de renunc. c. ſi te p̄bendam. li. vj. Cō trariū tamen obtinuit: quia per ſententiā latam ſuꝑ crimine nō eſt quis priuatus beneficio: niſi hoc in ſententia exprimatur ut no. Inno. in dicto. c. qualiter et quādo. in p̄allegata gl. ſuper uerbo diminutionē in v̓. credimus tamen: nec et pro cōmiſſis criminibus priuatꝰ erat ut no. Inno. de conſ. p̄ben. c. cū noſtris. De appellationibus. ℟ica. I Si poſt concluſionem labantur fatalia: deſeritur appellatio. h. d. Poſt Quam fuit concluſum ī cā infra primuꝫ fatale et ſcundum: appellās ateꝙͣ petat ferri ſententiam patitur labi fatalia. Queritur an ap pellatio ſit deſerta ⁊ uidetur ꝙ non quia iaꝫ ꝙ in ſe eſt ꝙͣtum ad proſecutōneꝫ appellationis fecit: exquo produxit cauſaꝫ uſqꝫ ad concluſionem īcluſiue: ergo non ſtat per eum ſed per iudiceꝫ: et ſic uidetur ꝙ nō ſit deſerta. alij dicunt contrarium per. l. fi.§. illud. C. de tempo. appel. et per. c. ſicut appellationeꝫ. de appl. in cle. cum dicit et finire. quia finis imponit̉ per ſētē tiam. ff. de re iudi. l. i. ergo pro ſententia: ad hoc ꝙ fi nire cenſeatur īſtare debet ut feratur et uide ꝙ ſcrip ſi in dicto. c. ſicut. ⁊ qd̓ noͣ. Io. an. in. c. ex ratione. de appellatione in nouela. II Attemptata per actorem poſt decretam citationem nondum tamen executam: ſunt reuocanda per uiam attemptati. h. d. Vtrum Poſtꝙ actor impetrauit conmiſſi onem ſeu reſcriptuꝫ: et fecit preſētari ei cui cauſa conmittitur: et impetrauit citationem de cerni contra euꝫ queꝫ uult conuenire: ſed anteꝙͣ faci at exequi citationeꝫ: ſeu anteꝙͣ citatio aliqua ꝑueniat in notitiam partis contra quam impetrauit actor in nouauerit aliquid puta illum reum citandum: cōtra quem impetrauit reſcriptum uel citationem: ſpolia uerit illud innouatum ſit reuocandum ante omnia tanꝙͣ lite pendente innouatum et uidetur quod nō quia adhuc non cenſetur lis pendere: donec citatio peruenerit in notitiam partis: ut in clem. ut lite pēdē te. c. cum lite. ſed malor pars fuit ꝙ in molis cenſeat pendere: in preiudiciuꝫ actoris petentis: et omnia ſci entis: licet non in preiudicium rei ignorantis: et ſic debeat intelligi illa clemētina. Alij econtra. quia bn̄ ficium iſtud ſcilicet: ꝙ attemptata lite pendente reuo centur: expeditur officio iudicis et in eo proceditur iuris ordine nō ſeruato: ut no. ī dictā cle. Iſtud autē eſt exhorbitans a reguils cōmunibus.ſ. qd̓ officium iudeis circa ea que incidunt uel emergunt: ſe exhibe at uel cōpetat ante litem conteſtatam ut no. doc. in. c. ſignificante. de appella. et ꝓbatur in. l. ediles.§. item ſciendum. ff. de edili. edic. et facit qd̓ no. ēt. B. in. c. finem. de dolo et cōtu. ad fi. glo. magne. Iteꝫ in alio et exorbitat a regulis cōibus ex eo: qd̓ per huiuſmōi beneficium datur reſtitutio ſine libello ēt lite nō cō teſtata cōtra id de offi. dele. c. cōſultationibus. iſtud ergo beneficiū ſic exorbitās non eſt extendendū nec cōcedenduꝫ ante litꝭ conteſ: niſi in caſibus expreſſis. ſed nō reperio aliquē caſum expreſſum niſi ẜm formā illius cle. et iſte non eſt de illis: ergo iſtam cle. que ex orbitat ut predixi non extendam ut. c. que a iure. de regul. iur. li. vj. III Geſta per apoſtolicum inquirentē poſt appellatio nem: et ante dationem apoſtolorum ſūt ꝑuiaꝫ attētati reuocanda. h. d. Auditore De legato a papa īquirēte ꝯtra quēdam prelatū ſuper mala ad miniſtretione: fuit appellatuꝫ ab eo per prelatū a quo dam grauamine pretēſo: ſed iudex poſt appellationē ante dationem appoſtolorum non minus īterdixit ei adminiſtrationem ne lite pendente adminiſtraret ille coraꝫ ſuperiore cognoſcēte de appellatione petiillam interdictioneꝫ reuocari tanꝙͣ attēptatā: Que ritur an ſit reuocanda quidaꝫ ꝙ nō: quia nō cēſetur innouatum uel attemptatuꝫ: cuꝫ etiaꝫ ante appellati onē fieri potuiſſet talis interdictio ut. c. uenerabili de offi. dele. ergo ⁊c̄. ar. l. poſtꝙͣ.§. i. ff. ut in poſſ. lega. et ibi no. per illā. l. hoc tenebā. Alij uero quaſi os. contra: quia āte dationē apoſtoloꝝ ſuſpenſa fuit eiꝰ iuriſditō de appel. ut. sͣ. li. vj. igit̉ quicquid fecit nullū ſuit nec obſtat. l. poſtꝙͣ.§. i. quia ibi in ordinario: et quia iam reſponderat appellatiōi et dederat apoſto los refutatorios: uel ibi appellatum fuit a diffinitius et erat iudex ordinarius: ad cuius officium ēt poſt appellationē multa pertinēt. c. cum teneamur. et. c. ad hec. et. c. ꝓpoſuit. de appel. uel melius hic non cōſta bat an̄ iſta interdictio eſſet facienda ante appellatio neꝫ: quia non conſtabat an̄ eſſet ſuſpectꝰ de mala ad miniſtratione uel an inquiſitio ſuper hoc facta eſſet ſufficiens: ad illā interdictionē faciendā: et ideo non potuit fieri poſt: ibi uero cōſtabat cautionē ante ap pellationē fuiſſe p̄ſtandā quare nō obſtat. IIII Innouata per parteꝫ cum tertio ueniunt per uiam attēptati reuodāa. b. d. Utrum Innouata per tertiū una cum par te ne ueniant reuocāda per modū at tēptati. ⁊ uidetur ꝙ non preſertim per iudicē delega tum uel aliuꝫ iudicē: qui alias nō eēt habiturꝰ iurip ditionem in illum tertiuꝫ ut. c. romana.§. in aliuꝫ de appel. nam licet cōiter cum parte ſubiecta iuriſditio ni talis iudicis inueniet non ꝓpter hoc ſubicit̉ eius iuriſditioni: quia cōmunio illa uel connexio licet ſu ſufficiēs ut ad eundem iudicē debeat remitti: non ta me ipſo iure ſubicit eum. eius iuriſditōi niſi expreſſe contra eum ſibi cauſa cōmittatur: facit ad hoc ꝙ nō. Inno. ⁊ Compoſ. de ℟p. c. cum. m. ferrarien. circa fi. preſertim: quia talis iuriſditio delegata nō eſt extē denda extra perſonas inter quas cauſa cōmiſſa eſt ar. c. p. ⁊. g. de offi. deleg. Iteꝫ pro hoc. quia perſona tertii eſt diuiſibilis imo diuiſa a parte mō innouāte in quā iudici competit iuriſditio: tunc autem arguitur ſic: nam aūt per eos innouatū ſimul eſt diuiſibile ut poſſit diſcerni quid hactenus innouatū eſt a tertio: ⁊ quid a parte ⁊ tunc diuidatur ⁊ ſolū reuocetur ꝙ innouatū eſt a parte: nec utile ꝓpter hoc inutile indiuiduum uicietur: aut innouatū per eos eſt indiuiſiale nec poſſit innouatū aparte diuiſibiliter reuo cari: quin reuocetur innouatū a tertio ⁊ tunc uidei ꝙ neutrum ualeat reuocari īmo utile per īutile uicie tur in maͣ idiuidua iuxta no. per Dy. in regula iuris utile. et per Cy. in. l. ſanctimus. C. de dona. pro hoc quia pars tertia īpediens reuocationē attemptato rum: uidetur quod trahat ad ſe partē īpedienteꝫ: naꝫ in exercitio iuriſdictiōis pars īpediēs et inutilis: at trahit ad ſe partē bonā et utilē ut extra d̓ offi. dele. c. ſuper queſtionū.§. ſi uero duo. et. c. cum ſuper. Item pro hoc. quia tertius in quē non competit iuriſditio proſit parti in quā cōpetit: ne ꝓpter tertiuꝫ fiat reuo catio attemptatorū: et quo ad partē iure in totū ſte tit donec alias iuris ordīe reuocent̉ facit. ff. de libecauſa. l. liberis.§. ſi duo in fi. ne partis factum tertio noceat ar. l. nō ſolum.§. i. ff. de libe. cauſa: quia nō de bet alteri per alterū ⁊c̄. ut in regula iuris: nō debet al teri. ff. de regu. iur. nec debet tertius alterius odio p̄ grauari ut extra de regul. iur. c. nō debet aliquis: ꝓhoc facit. ff. de regul. iur. l. domuꝫ ſuam. Item ꝙ in reuocatione iſtorū attemptatoꝝ magis inſpiciat̉ qd̓ nocet.ſ. factum tertij ꝙͣ qd̓ ꝓdeſt. ff. ad ſil. l. ſi quis in graui.§. fi. maxime quia ꝙ fiat reuocatio attēptato rum ciuiliter ex officio iudicis ſine ordīe iudiciario: ſed ſumarie et de plano hoc eſt de iur̄. ſpeciali ꝙ aūt fiat iuris ordine ſeruato et dato libello coraꝫ iudice competenti hoc eſt de iure cōmuni: igitur ī iſta reuecatiōe fienda ciuiliter ex officio iudicis ſummarie et de plano ex priuilegio attemptatoꝝ: plus attēdimus factum tertij quod nocet ꝙͣ factum partis quod pro deſt: quia id quod nocet eſt de iure cōmuni: ſeu facit ſieri reuocationē ꝑuiā iuris cōis. id uero qd̓ ꝓdeſt faceret eam fieri de iure ſpeciali: igitur plus attenda tur qd̓ nocet qd̓ eſt d̓ iure cōmuni ꝙͣ qd̓ prodeſt qd̓ eſt de iure ſpeciali: et ut fiat reductio ad ius cōmune ar. de cōſue. c. cum cōſuetudine ar. l. eius milit̓.§. mili tia miſſus. ff. de teſta. mili. et ad hoc faciunt no. per doc. in. l. fi. ff. quibus ad li. procla. non licet p̄ſertim. quia nō multuꝫ p̄iudicatur parti cōtra quam attētatum eſt. quia ſalua ſunt alia remedia iuris cōis cō tra utrunqꝫ coram iudice cōpetenti: uel impetret ad eundē iudicē ne cauſa diuidatur: ut in ti. de quibus rebus ad eundē iudicē adeatur. pro iſta parte bene facit. ff. de iure codicilloꝝ. l. penult. in fi. ubi legata ꝓ parte filij grauati preſtari debebant: nullatenus preſtant̉ ſi ſunt indiuidua ꝓpter poſtumū agnatum: qui preſtare ꝓ parte ſua n̄ tenebat̉: ergo nec hic reuoce tur attemptata quo ad partē exquo erāt indiuidua: nec poſſent ꝓ parte reuocari: quia tangeret̉ tertius contra quē non poſſunt reuocari ꝓpter defectuꝫ iu riſditionis: pro hoc ēt bene facit cōis opi. de illa que ſtione. an domus cōis in totuꝫ deſtrui debeat ꝓpter delictum unius duoꝝ ubi tenēt docto. cōiter ꝙ non. ſed eligantur alie uie per quas puniat̉ delinquēs ſo lus ut no. Archi. de penis. c. felicis ſuper uerbo in ruinam li. vj. et Cy. C. de hijs qui not. inſa. l. et ſi ſe uerior in fi. ꝓ hoc. quia non ē ius quo caueat̉ ꝙ de linquēs cum alio ſubiciat̉ iuriſditioni illius cuꝫ quo deliquit: niſi alias per modos iuris cōis ſortiretur forum eius: quia certi ſunt modi faciendi forum de quibus non ē iſte. ergo ⁊c̄. nam erubeſcimus cū ſine lege loquimur ut in autꝰ. de triē. et ſe.§. ꝯſideremus. pro hoc bene facit ꝙ no. Inno. extra de penis. c. dilectus. ibi ſed quid ſi aliquis extra ſpe. in. ti. de iudi. de dele.§. ſequitur uidere circa prin. v̓ſi. quid ſi aliquis extraneus. In oppoſitū eſt glo. extra de appel. c. nō ſolum li. vi. in longa glo. fi. ibi cum dicit hec autem omnia de tali tertio intelligas qui cuꝫ parte uel ter tio nihil attēptat ⁊c̄. Igitur innuit glo. ꝙ cum parte uel iudice tertius attēptaret ꝙ illa ueniret etiā ꝯtra tertium reuocāda pro hoc etiaꝫ facit. ff. de aqua pluar. l. attheus.§. fi. cum. l. ſequen. ff. cōi diui. l. ſi is cuꝫ quo. pro hoc ꝙ quis innouans cōtra quem cōpetit priuilegiū reuocatiōis attēptatorū: attrahit ad ſe illum tertium ut etiam cōtra eum fiat reuocatio facit. ff. de ſerui. rus. predi. l. ſi cōmunem ⁊ qd̓ noͣ. glo. extra de iure pat. c. i. li. vi. C. d̓ appel. l. precipimus.§. fi. itē niſi talia attēptata per partē cuꝫ tertio poſſent reuo cari: ſequeretur qd̓ multis daretur materia malignā di: quia cum uellent innouare ſemper īuocarēt tertium ne ꝓpter eum poſſet fieri ſummarie reuocatio: ꝙ non eſſet concedēdum ar. l. in fondo. ff. de rei uen di. Item ſi propter tertium eſſet opus ꝙ ageret̉ co ram ordinario ⁊ iuris ordine ſeruato uel ſuper hoc nouiter cōmiſſionem īpetrare poſſet eſſe. ꝙ lites ī in finitū durarent: nam poſtea lite pendente ſuper hoc fieri alia innouatio cū alio tertio. ⁊ poſtea ſuper hoc lite ordinaria īchoata poſſet cuꝫ alio tertio fieri alia innouatio ⁊ ſic in infinitū hoc autem eſſet incōueni ens: quia ſic lites ex litibus orirētur qd̓ eſſe nō debꝫ immo bonus iudex debet lites abbreuiare ar. ꝓ premiſſis. C. de iudit. l. ꝓparādū. C. de fructi. ⁊ lit. expē. l. terminato. ff. ſi cer. pe. l. quidam extimauerūt. Item plus uidetur dicēdum ꝙ ꝓpter partem tertius nō poteſt impedire reuocationē attēptatoꝝ ꝙͣ ꝙ pars propter tertiū gauderet de malignitate ſua bene facit ad hoc. ff. ad macedo. l. ſed nihil.§. non ſolū Iteꝫ iure obſcuro potius fauēduꝫ eſt repetitioni ꝙͣ aduē titio lucro. ff. de regu. iur. l. in re obſcura. igitur hic in dubio potius fauere debemus reuocatōni attēptato rum: per quā ſit repetitio ſeu reductio in ſtatū priſti num. Item ꝓpter aliud interdictum quis cōſequit̉ qd̓ nō ꝯſequeretur alias ar. extra de conceſ. preben. c. auctoritate. marti. igitur ꝓpter partem innouante is contra quē īnouatū eſt conſequi poſſet reuocatio nem: etiam contra tertium ꝙͣ conſequi non poſſet: ſi ſolus tertius īnouaſſet ⁊ contra eum ſolum ageret: quia modicum fermēti.ſ. ipſius partis innouantis totam maſſam innouationis corrūpit: ⁊ ſic quo ad tertiuꝫ ar. l. nihil. ff. de ac. ēp. in princi. ⁊. l. ſi finita.§. ſi unita. ff. de dam. infec. et. qd̓ ibi no. in gl. preſertiꝫ. quia tertius cum parte innouās dat operā rei illicite ſic ꝓpria auctoritate occupādo qd̓ ſeruato iuris or dine petere debuiſſet ut. l. extat edictuꝫ. ff. ꝙ me. ca. igitur teneat̉ de caſu attemptatiōis in preiuditiuꝫ litꝭ penden. et puniat̉ de illo caſu eo mō quo caſus ille attēptationis puniēdum eſt ar. l. in hijs in prin. ff. ſo. mat. extra de homi. c. fi. li. vj. cum cōcordan. pro et cō tra poſſunt adduci iura allegata per Io. an. in que ſtiōe repoſita in regula iuris in pari ī nouel. de r̄gu. iur. li. vj. et ꝓ predictis facit. c. ad petitiōeꝫ. de accuſnon obſtat. c. licet. d̓ preben. li. vj. quia illa decretalis loquitur quādo eſt dubium de iure detinen. ut dicit achi. in. c. ordinarij. in glo. ſuper uerbo conferāt de offi. ordi. li. vj. V Exhumatio funeris n̄ reuocat̉ ꝑuiā attēptati. h. d Cum Partes litigarent de funere quodā iaꝫ ſepulto in una eccleſia. qd̓ uendicabatur per unā aliā eccleſiā: pars eccleſie uendicātis lite pendente exhumauit funus de eccleſia ꝯtra quā agebat: et portauit et ſepeliuit in ſua: pars rea petit ea reuoca ri tanꝙͣ attēptata: et ante omnia reduci in primā ſepultura dictuꝫ funus. Queritur an hoc ſit faciendū fuit dictuꝫ ꝙ nō. quia funera ſeu corpora mortuoꝝ non ſunt ſic tractanda nec trāſmutanda per no. per Inno. de ſepul. c. cū liber. et hoc de equitate de rigo re iuris forte ſecꝰ ꝑ notata ibidē ꝑ Hoſti. circa prin. VI Quando ſit prius cognoſcendū de deſertiōe appel lationis ꝙͣ de nullitate. h. d. Utrum Prius ſit cognoſcenduꝫ de deſertione appellatiōis ꝙͣ de nullitate ſen tentie: credo ſic dicēdum ꝙ aūt iudex qui cognoſcit de appellatione nō poterat cognoſcere de nullitate: niſi in uirtute appellatiōis: ut quia eſt iudex delegatꝰ ſuꝑ cā appellatiōis illius uel erat metropolitanus: ut de fo. comp. c. roman̄. in principio. li. vj. quia ſi ap pellatio eſt deſerta: tunc non deuoluit ad talem iudi cem cognitio: ſuper nulitatē: ſi non eſt deſerta tūc ſic: quia appellatio nedum deuoluit iuſtitiā uel iniuſtiti am cauſe immo ⁊ nullitatē ſentētie ut noͣ. per Inno. de appel. c. dilecto ⁊ per argumēta de app. c. cordi. li. vi. ſuper uerbo partiuꝫ in fi. quarte colū. et ideo cū deſerto ſit preiudicialis hoc caſu ad cognitioneꝫ de nullitate. ideo prius de ea eſt inquerenduꝫ ar. C. de adulterijs. l. qm̄. C. d̓. ordi. iudi. l. i. ff. famil. here. l. i.§. i. cum cōcord. ſi autem poterat cognoſcere de nullitate etiaꝫ ſine appellatione puta: quia expreſſe erat cauſa anullitatis cōmiſſa: ⁊ etiam cauſa appellatōis uel quia erat talis ordinariꝰ ſuperior qui adiri pote rat nedum per uiam ordinariā immo etiā per niam ſimplicis querelle: ſic delegatus de offi. dele. c. i. ⁊ tūc ar. noͣ. per Cy. C. de accu. l. abſentē in. iii. opi. credo ꝙ ſi cauſa nullitatis habet promptā indaginē: quia eſt notoria uel apparet ex actis: tunc credo ꝙ primo debeat cognoſci de nullitate ⁊ pronunciari ar. pro hoc: quia incipiēda eſt cognitio ab illis de quibus facilior eſt ꝓbatio extra de elec. c. ſi forte ⁊ no. In. in. c. audit. ſuꝑ uerbo cōſtiterit de p̄ſcript. Itē quia illa eſt p̄iudicialis ad deſertionē: quia ſi ſentētia fuit nulla per conſequens appellatio non fuit neceſſaria ar. ff. de appel. l. ſi expreſſim immo nec tenuit ad fi. co. gnitionis iuſtitie uel iniuſtitie prime ſententie. ⁊ ſic ꝑ conſequens nec appellatio poteſt dici deſerta uel nō deſerta nec aliquē effectum concernēs iuſtitiam uel iniuſtitiam cauſe habere. Si autem cognitio ſuper nullitate habet altiorem indaginē: tunc poſſet ſimul cognoſci ſuper utraqꝫ ⁊ pronunciari ſuꝑ ea: que pri mo poterit termīari: ſed dato ꝙ primo ſit ꝓnūciatū ſuper deſertione appellationis: poſtea apparebit cū pronūciabitur de nullitate. an illa deſertio potuerit ſortiri effectum uel non. VII Secūdꝰ auditor ꝓnūciās male appellatū a graua mīe ⁊ remittēs cauſā ad primū nō pōt reponere. h. d. Utrum Si appellatur ab īter locutoria ⁊ iudex cui appellatio illa cōmittit̉: uel qui de ea cognoſcit pronunciet bene proceſſuꝫ: ⁊ ma le appellatū ⁊ cauſam remittit ad primū iudicem: ⁊ ab iſta ſecunda pronuntiatione fuerit appellatū poſ ſit reuocare grauamen ſeu ꝓnunciationeꝫ ſuā: ⁊ partem reponere in ſtatu per. c. ſi a iudice. de appel. li. vi. ⁊. c. cum ceſſante eo. ti. in antiquis ⁊ per. l. qd̓ iuſſit. ff. de re iudi. tenuerūt ꝙ nō: quia functus eſt officio ſtatim pronūciādo ſuper articulo appellationis ſibi commiſſo: ⁊ ideo ſicut iudex poſt diffinitiuā ex eo: quia functus eſt officio ſuo nō poſſet aliquid reuocare nec partem reponere: ſic nec ipſe ar. l. iudex. ff. de re iudi. pro hoc quia per remiſſiōem deſit eſſe in dex ut no. ar. de excep. c. pia ſuper uerbo cōdemnās. ⁊ ꝓ hoc optime. c. ſignificātibus. extra de offi. deleg. ⁊ qd̓ ibi nō. glo. cum ergo iuriſditionē abdicat a ſe pronunciādo ſuper hoc equiperatur iudici pronun cianti diffinitiue ar. tamē pro hoc in dicto. c. cū appel lationibus de appel. in vj. in prin. ⁊ qd̓ nō. Inno. ⁊ arch. in. d. c. pia. VIII Proceſſus iudicis appellatiōis a grauamine inter poſite ſuper prīcipali omiſſo articulo grauamīs ꝑte cōtumace: nō eſt nullus ipſo iure quādo pars a prin cipio fuit citata ad totā cām. h. d. Utrum Proceſſus habitus corā iudice ap pellatiōis articulo appellatōis omiſ ſo a grauamine parte nō uocata: nec preſente nec per cōtumatiaꝫ abſente teneat: et an ualeret pronūciatio parte ſic abſente aliqui: dicūt ꝙ ſic ar. eorū que no. Inno. et Ber. de procura. c. audit. ad qd̓. ff. d̓ arbit. l. dieꝫ ꝓferre in prin. ſꝫ ecōtra credo: et dictū Inno. ꝓcedit quādo pars altera alias in cauſa illa citata ſuerat ad totā cām: et ibi uide per eum. IX Sufficit ꝙ unus ex pluribus delegatis a quibus ap pellatur deferat appellationi. h. d. Utrum Si a grauamine fuit appellatum a tribus iudicibus delegatis in cauſa: per ſedem apoſtolicā et unus eorum defert appella tioni et remittit cām ad ſedeꝫ apoſtolicā ac terminū prefigat: ad ꝓſequēdum appellationē: Alij uero nō uel nil reſpondeāt cā cenſeatur deuoluta ad curiam: et ibi debeat terminari: uidet̉ ꝙ nō quaſi ſit ſtanduꝫ maiori parti. ff. de re iudi. l. duo ex tribꝰ. ff. d̓ arbi. l. ſi cuti ⁊ ꝙ no. ꝑ Inno. de ꝓcur. c. in noſtra. in oppoſi tum uidetur ꝓpter reuerentiā ſedis apoſtolice ar. de appel. c. ſi duobus et ut maius trahat ad ſe minus ad hoc quod no. per glo. et Arch. de iure pat. e. i. in fi. li. vj. et per glo. de conceſ. preben. c. ſi capitulo in fi. de preben. c. ſi a ſede et uide qd̓ no. Io. an. in. c. cum ap pellationibus in nouel. in. glo. dubitat̉. X Iudex appellationis in cauſis criminalibus non poteſt cognoſcere de cā criminali ciuiliter intentata: etiam ad penā applicādam fiſco. h. d. An Iudex appellationis deputatus ſuper cauſis crimīalibus: poſſit cognoſcere de appel latione interpoſita a ſentētia lata in cauſa crimīali in qua agebatur ciuiliter ad penā pecuniariaꝫ fiſco ap plicādam ⁊ non ad penam corporalē: tenuerunt om nes ꝙ non quia tunc nō cenſetur cauſa criminalis: ſed potius ciuilis: ⁊ quia terminus anologus ſi per ſe ſumatur pro ſumario ſignificato ⁊c̄. ⁊ ideo ītelliga tur ꝓprie de cauſis criminalibus ubi agitur crimi naliter nō ciuiliter de ſimonia. c. per tuas. ſic etiaꝫ in ſimili lex dicit ꝙ in cauſis crimīalibus non poteſt in teruenire ꝓcurator. ff. de publi. l. p.§. ad crimē. ⁊ tamē ſi ageretur ciuiliter bene poſſet extra de ꝓcurat. c. tue. pro hac parte facit. ff. de iudi. l. ſolemꝰ.§. latrū culator nec obſtat. l. ex eo. C. de agētibus in rebus. quia ibi erat iudex in criminibus ut ibi nō. per doc. ſed quid ſi agatur criminaliter ſed ſentētia lata eſt ciuilit̓: puta quia iudex ex cauſa cōmutauit corporalē in pecuniariā: adhuc dicunt quidam potius inſpici genus ſentētie: que eſt ciuilis ⁊ ad finem ciuilē ꝙͣ ge nus illati crimīs ar. l. qd̓ ad ſtatū. ff. de pēis ut ſic tal̓ iudex nequeat cognoſcere. XI. Auditor articuli grauaminis ꝓnunciās bene appel latum: nō pōt ſine noua cōmiſſione ꝓcedere in negocio principali. h. d. Appellatum Eſt ab uno auditore: qui admiſſit articulos partis aduerſe: et qꝛ cum inſtantia requiſitus noluit admit tere appellant: quos tamē alias expreſſe nō repulit: et articulus ſolum appellatiōis cōmittitur et non ne gocium principale alteri auditori: qui ſecundus an ditor ꝓnunciauit et hoc facto incōtiad ꝓbandum in cu auditor noluerit ac admiſſio ſit nul lacij auditor cui ſine expreſſa con tio principali ēt ne appellatum: moarticulo grauamini appellatū in hoc ꝙ gotio principali: qd̓ et credo ꝙ bene ſupuiam iuris poſſet et negotio principali: e ⁊ bene appellatū pbitus. Sed illalegatis p̄ſertiꝫ in in auditꝭ in curia de facili impetrari ſitamen tenebant cōt rint admittere artio ſio eſt directe de arquia cum ſit appelle articulus grauamitiaꝫ debeat reuocauocationē debeſuper ea facta n̄ niſi articulos adfuerat appellatum: ta: Item limitatis ī ab auditore quia readmiſit articulo appellatiōis huea parte: qua pars a tis male ꝓceſſum ē qua repulit articul īmo tacuit. Querit̉ tur primi auditoris parte eam īfirmauiquia qui de un credo tamen cōet per no. per Inno. Cr. Cſi aduerſus. Si pendente litpapa: quod beneratur non reuocati temptati. hoc diciVtrum te queſtiōe ſupebeneficiū uacartēpus: ſupplicet teri: et papa confertalis collatio ſit retur ꝙ ſic: quia facta qui erat pars in cā tij nō habētis gra ditor ꝓnunciauit male ꝓceſſuꝫ et bene appellatū: et hoc facto incōtinēti admiſit articulos appellātis ad ꝓbandum in curia: et extra quos primus adhuc auditor noluerit admittere. Queritur nunquid illa admiſſio ſit nulla: uidetur ꝙ ſic: quia ẜm ſtilum pallacij auditor cui committitur articulus grauaminis ſine expreſſa cōmiſſione: nō poteſt ꝓcedere in nego tio principali ēt ſi ꝓnuntiauerit male ꝓceſſum et bene appellatum: modo poſtꝙͣ ipſe ꝓnuntiauit ſuper articulo grauaminis.ſ. fuiſſe male proceſſuꝫ et beneappellatū in hoc ꝙ admiſit articulos proceſſit in ne gotio principali: qd̓ nō potuit. et quidā tenebant ita: et credo ꝙ bene ſuppoſito ſtillo pallatij. quia forte in uiam iuris poſſet et ſine noua cōmiſſiōe ꝓcedere in negotio principali: exquo ꝓnunciauit male ꝓceſſuꝫ ⁊ bene appellatū per ea que no. per Inno. in. c. ut de bitus. Sed illam opi. licet ꝓcederet in iudicibus de legatis p̄ſertiꝫ impetratis ad partes: curia nō ſeruat in auditꝭ in curia ubi eſt preſens papa et pōt cōmiſſio de facili impetrari ſuper negotio principali. Quidaꝫ tamen tenebant cōtra ꝙ īmo et ſuppoſito ſtillo pote rint admittere articulos appellantis: quia illa admiſio eſt directe de articulo appellatiōis ſibi cōmiſſe: quia cum ſit appellatum a grauamine nō admiſẜ. et articulus grauaminis admittit̉: ſicqꝫ per ſuam ſentē tiaꝫ debeat reuocare grauamen illatum ad cuius reuocationē debeat remediare: appellatio et cōmiſſio ſuper ea facta nō aliter pōt dici reuocari grauamen: niſi articulos admittat exquo iuſtea non admiſſiōe fuerat appellatum: et iniuſte admiſſio fuerat retarda ta. Item limitatis terminis ponat̉ ꝙ appellatum eſt ab auditore quia repulit articulos appellātis: et qꝛ admiſit articulos partis aduerſe: et auditor cui cauſa appellatiōis huiuſmōi cōmittitur ꝓnunciat ſoluꝫ in ea parte: qua pars admiſit articulos partis appellantis male ꝓceſſum et bene appellatuꝫ: in ea uero ꝑte qua repulit articulos appellantis nihil ꝓnuntiauit īmo tacuit. Querit̉ nunquid tacite ī illa parte uidea tur primi auditoris ſententiā cōfirmaſſe: exquo ī alia parte eam īfirmauit. Quidā uolebant dicere ꝙ ſic. quia qui de uno dicit ⁊c̄. uel qui de uno negat ⁊c̄. credo tamen cōtrariuꝫ per. l. queſituꝫ.§. fi. ff. de ꝓcu. et per no. per Inno. de re iudi. c. cum inter in fi. et ꝑ Cy. C. ſi aduerſus rem iudi. l. i. in prin. et ẜa q̄ſtione. XIII Si pendente lite cum epiſcopo epiſcopus obtinet a papa: quod beneficiū ſuper quo littigatur alteri ꝯſeratur non reuocatur huiuſmōi collatio per uiam at temptati. hoc dicit. Utrum Si inter appellatuꝫ īpetrāteꝫ ete piſcopum cōtra eum opponēteꝫ: uertē te queſtiōe ſuper titulo beneficij: epiſcopus p̄tendēs beneficiū uacare per nō ꝓmotionē appellati infra tēpus: ſupplicet pape ut tanꝙͣ ſic uacans cōferat al teri: et papa conferat non facta alia mentiōe de lite. talis collatio ſit reuocanda tanꝙͣ attemptata: et uide tur ꝙ ſic: quia facta ē ꝓcurante et inſtante epiſcopo qui erat pars in cā: et ſic uidetur ꝙ in p̄iudicium ter tij nō habētis gratiā ex ꝓcuratiōe partis ſit reuocā da ar. no. in. c. non ſolum. de appel. li. vj. ſed contra fuit determinatum. XIII Appellatio interpoſita ad papam ſi poſtea moritur papa: deuoluit cām ad ſucceſſionē. h. d. Utrum Appellans ad dominuꝫ papā Cle. vi. eo mortuo poſſit introducere ap pellationem ad dominum Inno. papa. v. ſucceſſo rem ſuum: et an talis appellatio deuoluat ſic cauſam ad curiam ꝙ tempore ſucceſſoris predicti debeat ibi tractari: et uidetur ꝙ nō per. c. ſi gracioſe. de p̄t. li. vi. Inoppoſitum uidetur: quia exquo cauſa eſt ſemel in curia ſeu in manu pape nō debet exire. Iteꝫ potius uidetur appellans concernere ſedem apoſtolicaꝫ ꝙͣ certam pape perſonam: et hanc parteꝫ credo ueri orem: nec obſtat. c. ſi gratioſe. quia habet locum ī fu turum que per papā uiuenteꝫ non fuerūt ſemel affecta: nec fuerunt ſemel in eius manu ⁊c̄. XIIII Iudex deferēs appellationi: poteſt terminū ad pro ſequendum prefixum prorogare. hoc dicit: Utrum Iudex qui appellationi detulit: ⁊ ter minum prefixit ad proſequenduꝫ po ſſit poſtea ex interuallo forſitaꝫ circa finem illius ter mini illum terminum prorogare: uidetur ꝙ nō quia exquo ſemel functus eſt officio ſuo: et preſertim ſi ꝑte appellate intereſt terminum non prorogati: tamen fuit terminatum contra ꝙ immo ueruꝫ tamen caſus in quo preponebatur queſtio erat talis: ubi nō erat pars appellata: quia iudex proceſſit ex officio ſuo. XV Si pars appellans corā eo petat recipi teſtes affuturos aūt ualitudinarios: non uidetur ꝓpterea renū tiare appellationi. h. d. Utrum Poſtꝙͣ iudex ordinarius detulit appellationi: ſi pars petat corā eo recipi teſtes affuturos uel ualitudinarios: ad ꝓbationem eorum que ualidant ⁊ approbant appellationē ſuaꝫ: uideatur renuntiare appellationi: fuit dictū ꝙ non ⁊ ꝙ iudex poſſit eos recipere ꝓpter periculuꝫ: allegabatur de appel. c. cū teneamur ⁊ ꝙ noͣ. ꝑ glo. in c. ſi a iudice. de appel. li. vi. ⁊ qd̓ noͣ. per Inno. in. c. paſtoralis. de offi. delega. circa prin. iii. colump. et preſertim ſi iudex non exaudiuit partem: nec uoluit teſtes recipere non preiudicat parti quo ad renūtia tionem facit: c. cum ueniſſent. de eo qui mit. in poſſ. cum ibi nota. ſuper uerbo coram eo. XVI Delatio iudicis a quo: cum prefixione termini deuoluit cauſam ad ro. cu. h. d. Utrum Cum appellatur ad papam a diffini tiua: delatio iudicis cum termini p̄ fixione faciat cām eſſe tractanduꝫ: in curia: et partes teneantur mittere ꝓcuratorē ad cām tractandam: ſꝫ ſpecul. uariet in.§. qualiter uer. porro de appella. tam̄ pallacium ſeruat ꝙ non ſufficeret mittere procurato rem ad impetranduꝫ: et ꝙ cauſa ē in curia. XVII Non ſufficit ꝙ appellans ꝓteſtetur in termino ante portas palatij: uel cancelarie: ul̓ iter tm̄ arripiat. h. d. Nunquid Auteꝫ infra terminū prefixū ꝑ iudicē ad ꝓſequēdū appellatōeꝫ ſufficiat appellanti: proteſtari in curia: quomodo cō paruit infra tempus: licet ſpecula. uideatur tenere ꝙ ſuficiat et iter arripere infra tempus in titu. de appel. §. i. Cōmuniter tamē tenetur ꝙ immo debet iudiceꝫ impetrare: uel ſaltem diligentiam ſuaꝫ facere ar. nota per Compo. de electio. c. ſtatuimus ī fi. ſecūde colū. Sed prima opinio uidetur uerior per id quod ibi dem ſequitur in princi. tertie colum. pro quo uidet̉ tex. de re iudic. c. cū cā: ibi. cū dicit īter n̄ arripitteras. Sed nunquid cū cauſa in curia eſt tractanda. ſuf ficiat ꝓteſtari in porta palacij uel coraꝫ auditore cō tradictaruꝫ: tenuerunt ꝙ non īmo debet fieri in can cellaria ubi dantur iudices: qui dantur in curia facit quod no. Ioha. mo. in decretal. cupientes: quod cre do ueruꝫ de appellationibꝰ: que in curia interponū tur: ſed de hijs que ueniūt extra curiā: quia tunc ueri ſimiliter tales potuerūt ignorare ſtili poſſet tollera ri dicta diligentia. XVIII Si iudex a quo defert appellationi interpoſite a grauamine parte cōſentiēte: appellata cenſetur cauſa ad curiā deuoluta hoc dicit. A grauamine Uel interlocutoria ap pellatum eſt uiua uoce: non inſcriptꝭ. iudex tn̄ negotiū detulit et remiſſit: et pars appellata cōſentit et approbauit. Queritur nū quid talis appellatio deuoluat cām ad curiam roma naꝫ: dictum fuit ꝙ ſic in uirtute appellationis: ſed in uirtute remiſſionis et ēt ꝓpter cōſenſuꝫ partis: bene facit ad hoc quod dixi in uirtute remiſſiōis. non ap pellatiōis ꝙ no. Archidia. c. cum appellationibꝰ fri uolis ſuper uerbo trāſfuſa ibi hoc eſt no. dignum de appella. li. vj. Sed quid ſi iudex nō deuoluit nec remiſit: ſꝫ ſola pars cōſenſit dic idem ꝓpter cōſenſuꝫ ſuū quod uerum ſi erat appellatū ad papaꝫ: cuius au dientiā per cōſenſuꝫ poſſunt libere adici. ſecus ſi me tropolitanū uel aliū cuius auditoreꝫ poſſunt per cō ſenſum adire iuxta. c. romana. de foro compe. li. vj. Sed quid ſi nec iudex detulit nec pars appellata approbauit: ſed alias eſt cā que de natura ſua per ap pellationē deuoluitur ad curiā ut cā beneficialis: an talis appellatio ſiue ſcriptū cum nō teneat deuoluat: dic ꝙ ſic appellato proſequēte: quia in p̄iuditiuꝫ ap pellantis reputabit̉ legitima: nec ipſe appellans ſuaꝫ ꝓpriaꝫ appellationē poterit impugnare ar. nota. per Cōpoſt. in. c. ſtatuimꝰ. in tertia colū. in uerſi. ſi aūt ſolꝰ appellatꝰ: al̓s ſi appellās ꝓſequit̉ no. de appel. c. cordi. circa fi. ibiqꝫ ſit appellator. Sed quid ſi tali ap pellationi ſine ſcrip. interpoſita iudex a quo fuit appellatū: non datis apoſtolis ab eo petitis: ꝓceſſit ul terius in cauſa: an ualeat ꝓceſſus: uidetur ꝙ ſic: exquo appellatio nō tenuit: immo fuit ipſo iure nulla: ē ſic non uidētur dandi apoſtoli: nec talis appellatō uidetur preſtare impedimētum proceſſui: exquo de iure non ſortitur effectum ut regula iuris non preſtat impedimētum de reg. iur. ī vio. nec ob. nota. in. c. ut ſuper. cū ibi no. per glo. ī fi. ⁊ Archidi. quia ego intelligo illam glo. ⁊ ibi not. ubi appellatio non eſt ipſo iure nulla: quia non peccabat in forma: ſed erat formalis: alias tamen friuola peccans in materia ꝓpter falſitatē uel iniuſtitiam cauſe: quia talis appellatio cum ſit cōtra ius partis uel iudicis bene tenet in ſe ⁊ ſuſpendit iuriſditionē donec dentur apoſtoli. ſecus crederem ſi eſſet ipſo iure nulla: ⁊ hoc uidetur ibi inuere tex. circa princi. cum dicit iuxta cōſtitutio nis tenorem: etiam ubi loquitur de conſtitu. eodem titu. c.i. qd̓ incipit cordi. ubi cum tex. iubet peti apoſtolos per appellātem: loquitur de appellāte forma liter ⁊ inſcriptis: uel innuens ꝙ ubi appellaſſet īſcri ptis: cum appellatio eſſet nulla: eſſet etiam fruſtrato rium petere apoſtolos: cum etiam dati nullatenus prodeſſent appellāti: ergo ⁊c̄. ar. quia fruſtra expecta tur ꝙ expectatū non prodeſſet. l. aliquādo. ff. ad uel le. ad p̄miſſa benefacit. l. ſi quis legatarii in princip. ff. de falſis. ex hoc etiam poſſet idem dici de appella tiōe interpoſita: prorſus uoce uiua ꝙ nō repellat ab obiectibus et cetera. XIX Appellatio interpoſita ad metropolitanū: ſi partibꝰ preſentibus in curia cōmittatur tacito de metropo litano cōmiſſio eſt ſurreptitia. h. d. Ab Officiali auinionen. appellatum eſt a graua mine ad archiepiſcopū arelaten: ſolum et nō ad papā: ante autē quā appellans ſuam appellatiōeꝫ introduceret coraꝫ eo: appellatus cām appellatiōis et negotij principalis obtinuit committi in curia ro mana cuidem auditori: non facta mentione ꝙ pates in curia eſſent preſentes ⁊ cum reuera partes eſſent in curia fecit citari appellantem: ad dicenduꝫ contra. commiſſionem ⁊ uult ꝙ cauſa tractetur in curiaꝫ: etiam dimiſſo appellationis articulo. appel lans uero excipit ꝙ cauſa non debet eſſe in curia: ꝗa non erat appellatū ad papam: ſed ad ſolum metropolitanum: nec preſentia partium facit cauſam eſſe curia: exquo prius coram ordinario pendebat: ⁊ ꝙ ſi hoc fuiſſet expreſſum pape ſcilicet ꝙ cauſa penderet coram ordinario: ⁊ ꝙ ad ſolum metropolitanuꝫ fuiſſet appellatum: cauſam in curia non con miſiſſet ⁊ pro hac parte etiam ꝙ iſta commiſſio eſſet ſurrex titia multi ⁊ maior pars fuerunt. Tamen ego ⁊ qui dam de dominis tenebamus contra ⁊ credo ꝙ me lius: quia preſentia partium ſemper facit cauſam eſſe in curia: coram alio non pendēte: quia roma cōmunis patria eſt. l. roma. ff. ad municipales. hic autē cau ſa non poteſt dici pēdere coram aliquo ordinario: ſaltem in preiuditium. appellātis: quia non coraꝫ pri mo officiali a quo appellauit: quia appellādo quan tum in ſe erat diſceſſerat ab eo: ⁊ non poteſt conque ri ſi non redeat coram eo: exquo ab eo appellauerat ⁊ ei renuntiandū putauit ar. l. generaliter.§. i. C. de iureiuran. nec etiam pendebat coram ſecūdo ſcilicet corā metropolitano ad quē appellauit: qꝛ ſupponit ꝙ nundū ītroduxerat corā: eo igit̉ ex quo papa ꝑuenit et cōiſit ad inſtantiā appellati cauſaꝫ negotij principalis cauſa erat in curia exquo ueritas ſubſiſtebat ſcilicet ꝙ partes in curia erāt preſentes. et credo ꝙ bene ſuppoſito ſtilo palacij: quia forte inuiam iuris poſſet et ſine noua cōmiſſione procedere in negotio principali. exquo fuit appellatum: ſecus autem crederetur ſi appellatus retento themate cauſam obtinuiſ ſet committi in curia: quia tunc appellato declināte iuriſditione eius intereſt redire ad iudicem primum a quo ad quem redire debebat ineuentuꝫ quo appel latio malla pronuntiaretur: et quo inuito nō poteſt procedi ī principali negotio appellationis cōmiſſo articulo. et cuius r̄ſpectu cauſa poteſt dici pēdere cō rā pͥmo uel ſaltē pēdet ſub dubio: ꝗa pēdet ex euētu appellatiōis ut predictum ē: cuius quideꝫ appellatio nis in curia romana merita non poſſunt manere: ex quo ad papam non extiterat appellatuꝫ: non pōt di ci ꝙ cauſa debeat remanere ī curia ꝑꝑ p̄ſentiā ꝑtiū. L Sufficit appellanti īter arripere: infra terminū datū ad ꝓſequendum. h. d. Si Certus terminus p̄figatur per iudicē extra curiā ad ꝓſequēdum appellationē: ſufficit ap pellanti infra tempus iter arripere ut not. ſpecul. ti. de appella.§. nunc breuiter uerſi. item quid ſcilicet pars ⁊ allega. de re iudi. c. cum cauſam. de electio. c. ſtatuimus: ratio quia cuꝫ terminus aſſignatur ad ꝓ ſequendum dumtaxat ſufficit inchoare uel incipere ultima die: ſecus ſi aſſignaretur terminus nedum ad proſequēdum: ſed etiam ad preſentandū ſe apoſtoli co cōſpectui: tunc enim nō ſufficit itineris arreptio: niſi ſequatur talis preſentatio ſi potuit habere preſē tiam domini pape: alioquin fiat ꝓteſtatio in ualuis palacij: ut eſt moris ⁊ quando debeat ſe preſētare a poſtolico conſpectui uide Io. an. in. c. quāuis. ſuper uerbo ſedi apoſtolice li. vi. hec procedunt quādo ap pellat̉: ⁊ terminus ꝑ hominē extra curiā ad ꝓſequē dū aſſignat̉: ſecus ſi ī curia: ꝗa ibi requirit̉ maior diligentia in proſequendo ut neduꝫ uadat uel iter arripi at uerſus cancellariam ſed etiam ad ipſuꝫ cācellariū uel eius locum tenenteꝫ acedat ſi poterit: alioqͥn de hoc proteſtetur et preſentet cōmiſſionem ſignandaꝫ et recipiat ſuper hoc publicum inſtrumentum: que ſi infra terminum prefixum ſignata uel preſentata non fuerit ſibi non nocebit: quia qd̓ per me nō ſtat ⁊c̄. de eo qui mitti. ī poſſes. c. ii. de. regul. iur. c. qd̓ per me. li. vi. ꝓ prima concluſione facit optime. c. memimꝰ de appella. ꝙ. c. allega. Archidia. ī ſimili materia de di ligētia faciēda ne ſede uacāte. c. i. ſuꝑ v̓bo mora. li. vi. Nunquid infra terminū prefixum per iudicē ad ꝓſequendum appellationē: ſufficiat appellanti prote ſtari in curia quomodo comparuit infra tempus. li. cet ſpecul uideatur tenere ꝙ ſufficeret etiam iter aripere infra tempus in ti. de appellat. tamen tenetur ꝙ immo debet iudicem impetrare: uel ſaltem diligētiam ſuam facere ar. nota. per Compoſtel. de elec. c. ſtatuimus ī fi. ſecūde colump. ſed prima opinio uide tur uerior: per id qd̓ ibi ſequitur in prin. iii. colū. ꝓquo uidetur tex. de re iudi. c. cum cauſa ibi dum dicit iter non arripuerat. Sed nunquid cum cauſa eſt in curia tractanda: ſufficiat proteſtari ī porta palacij uel coram auditore contradictarū: tenetur ꝙ nō im mo debet fieri in cancellaria: ubi dantur iudices: qui dātur ī curia ⁊ facit qd̓ no. Io. mo. ī decre. cupiētes. XXI Per appellationeꝫ partis: ⁊ delationē ſubdelegati: abdicatur iuriſditio a delegāte ⁊ tranſfunditur tota ad papam. hoc dicit. An Subexecutore uel ſubdelegato deputato ꝑ executorem uel iudicē delegatū a papa: qui commiſſerat uices ſuas donec ad ſeduceret reuoca das: appellatum eſt ad papaꝫ licet friuole ⁊ pars ap pellata approbauit appellatōnem ad finē deuoluēdi cauſam ad romanam curiam: ac terminū ad ꝓſequē dum prefixit: ⁊ etiam ipſe ſubexecutor uel ſubdelegatus a quo appellabatur detulit appellationi: tādem ad inſtantiam appellati: ipſemet executor uel delega tus principalis ad ſe reuocans cauſam ⁊ uices: ⁊ ul terius proceſſit in cauſa forſitan ulteriores proceſſus uel aggrauatōnes proceſſuū faciendo uel ī cauſa ꝓcedendo: Queritur an talis proceſſus ualeat: ⁊ uide tur ꝙ ſic: quia ſubdelegatus ſuus deferēdo appellationi: preſertim friuole nec pars appellata eam ap probando: non potuerunt ab eo ignorāte uel inuito abdicare uel aufferre iuriſditionē: nec cauſam ad curiam deuoluere: quia qd̓ noſtrum eſt ⁊c̄. ut in regula iuris. Conſtat autem ꝙ iuriſditio adhuc eſt ſua: pro pter clauſulam donec ad ſe ⁊c̄. appoſitam in ſubdele gatione. ut in. c. ſi delegatus.§. i. de offi. delega. li. vi. et propter hoc ad eum fuit appellandū nō ad papa ut eodem titu.§. fi. iuncta extra eo. ti. c. ſuper queſtio nem.§. porro. igitur ⁊c̄. Et ad hanc partem quidam ex premiſſis tenere nittebantur: tamen contra credo ⁊ maior pars etiā credebat ꝙ immo ꝑ approbatio nem partis ⁊ delationeꝫ ſubdelegati abiudicaretur iuriſditio a delegante ⁊ tota tranſfundaretur ad pa pam. quia ſubdelegatus detulit antequam delegatꝰ reuocaſſet ad ſe uices: ergo quicquid fecit ualuit ex quo omnimoda iuriſditio erat penes euꝫ donec ⁊c̄. Item quia partes de conſenſu ſuo ⁊ inuito delegato poterant: adire curiam romanam: ⁊ ibi littigare cum ſit communis patria. l. romana. ff. ad municipa. licet enim omiſſo ſuffraganeo ordinario: partes nō poſſunt adire metropolitanū: nec coram eo uolūta rie litigare: cum ne eius iuriſditōꝫ poſſent proroga re ut. c. romana. de foro compe. li. vi. tamen papam. adire poſſunt: etiam inuito quocunqꝫ ordinario uel inferiore pape: ⁊ pro tanto ad ordinario appellari poteſt ad papā omiſſo medio ut. c. dilecti filii prior. de appel. nec obſtat ꝙ appellatio fuit friuola: quia licet uirtute appellonis cā non deuoluatur: tamen uirtute delationis ⁊ remiſſionis bene deuoluit̉ ar. not. per Archidi. in. c. cum appellatiōibus friuolis. de appella. li. vi. ⁊ preſertim propter cōſenſuꝫ partis appellate ar. c. cordi. eodem titu. nec obſtat etiam ꝙ dicitur: ꝙ ad delegatū fuit appellandum: ⁊ ſic uidet̉ appellatio fuiſſe nulla: que fuit interpoſita ad papā: quia immo tenuit iuxta ea que nota. per Archidi. in dicto. c. ſi delegatus. in fi. ⁊ per Innocen. in. c. cū betholdus. de re iudic. in glo. ordi. ⁊ licet parte appel lata excipiente ⁊ petēte eam eſſe alias remittendam ad delegatum ut dicto loco habetur: tamen in noſtra queſtione non poteſt reprobare appellationē ſe mel probatam ar. l. pomponius. ff. de nego. geſt. ad hoc. C. de pact. l. ſi quis in conſcribendo. nec obſtat. l. ſi conuenerit. ff. de iuriſ. om. iudic. quia ibi conſēſerat in eum qui alias non habebat iuriſditionem in eum: ⁊ ideo re integra poteſt diſcedere: hic uero in papam qui alias habet in eum ſicut ⁊ ī omnes iuriſ ditionem. igitur ⁊c̄. ſic concor. glo. ibi illam cum dicta. l. ſi quis in conſcribendo et ita non ob. XXII. Si iudex grauaminis nō reſpondeat petenti apoſto los: cenſetur detuliſſe appellatōi. hoc dicit. A grauamine Appelletur ab aliquo auditore et petunt̉ apoſtoli: ipſe nullos apoſtolos dat: licet debite requiſi tus appellās ꝓſequitur appellationē: et finaliter ſue cumbit: quia auditor alius impetratus ſuper articulo grauaminis: ꝓnuntiat bene ꝓceſſum per primū auditorē: et male appellatū ab eo et cauſaꝫ ſibi remit tit. Queritur utrū primus poſſit in cā ꝓcedere ſine noua cōmiſſione. Quidā dicebāt ꝙ nō: quia exquo nō dederat apoſtolos tota iuriſditio ab eo erat ipſo iure reuocata: in tm̄ ꝙ ꝓceſſus totus queꝫ poſt ap pellationē et ante inhibitionē faceret eſſet nullus: ut .c. ut ſuꝑ. et. c. ab eo.§. illud de appella. li. vj. et ī clem. quamuis.§. fi. eodem titu. Alij uero dicebant cōtra riuꝫ: uidelicet ꝙ nō reſpondendo appellatiōi uel nō dādo apoſtolos nō plus abdicatur ab eo iuriſditō: ꝙͣ ſi expreſſe detuliſſet: quia nō plus pōt tacitū quaꝫ expreſſum. Conſtat aūt ꝙ ſi expreſſe appellationi de tuliſſet: et ea poſtea ꝓnuntiata mala uel friuola: cām ſibi remitteret ipſe uirtute prime cōmiſſionis abſqꝫ noua cōmiſſiōe poſſet cognoſcere: ut nota. in. c. cum appellatiōibus friuolis: ergo et nunc: nec obſt. iura incōtrariuꝫ allegata: quia benefateor ꝙ īteriꝫ donec ſit cognituꝫ de appellatiōe et cā ſic remiſſa bene eſt aduocata ſeu potius ſuſpenſa eius iuriſditō: ſꝫ poſtea ſi eſt ꝓnuntiata mala: eam reſumit nec iura allegata dicunt cōtrariū ⁊c̄. Si auditor ꝓuuntiat ſuꝑ de ſertiōe appellatiōis tantuꝫ: ſi appelletur et iterum doceatur de diligentia appellantis pōt reponere: nam quo ad hoc cenſetur īter locutoria: et remanſit iudex re uera: quā pōt ſemper reuocare de appella. c. cum ceſſante et. c. ſi a iudice. li. vj. XXIII Si appellans uiua uoce: non facit diligentiā infra terminū prefixum: nō admittitur ad ꝓſequēdam ſe cundā appellationē poſtea ī ſcriptis īterpoſitā. h. d. Appellatum Eſt a diffinitiua niua uo ce: ⁊ illico iudex a quo de tulit appellationi et p̄fixit appellanti terminū decem dieruꝫ ad ꝓſequēdam appellationē: tandē idem qui prius appellauerat uiua uoce infra decendiū: iterriappellauit ab eadeꝫ ſententia in ſcriptis et petijt apoſtolos: iudex autē ſecunde appellatiōis nō reſpondit nec apoſtolos dedit: uel ſi dedit nō tamē terminū p̄ fixit ad ꝓſequēduꝫ appellationē: appellans iſte non fuit ꝓſecutus appellationē infra decē dies prius ad ꝓſequēdum appellationē. primā ſibi p̄fixos: nec diligentiā fecit uult tamē ꝓſequi ſecūdaꝫ appellationeꝫ quā infra decendiuꝫ interpoſuit in ſcriptis. Querit an poſſit mihi et quibuſdaꝫ alijs uidebat̉ ꝙ ſic: quia infra decendiū pluries potuit appellare ⁊ unaqueqꝫ appellatio tenuit iuxta no. per Innocen. de appella. .c. dilecto. in fi. et iō licet prima ſit deſerta ꝑ nō ꝓſecutionē infra tēpus p̄fixum: ſecunda tamē nō cui fuit p̄ fixum tempꝰ ad ꝓſequenduꝫ ꝓ hoc optime facit. ff. de uerbo. obliga. l. qui bis. cum ibi nota. ubi bis ideꝫ ſtipulando licet ꝓmiſſor in effectu āplius quā ſemel non teneatur: quia ſemel ꝓmiſſum ſoluendo liberat̉ ex utraqꝫ tamē oritur obligatio: et pōt eſſe effectus ſi forſitan prima ſtipulatio ſit ſublata p̄ſcriptione uel pacto: agi poterit ex ſecunda ut ibi nota. igitur ⁊ hic idem dicā ut utraqꝫ appellatio teneat: altera tamē p̄ ſcriptōe ſublata uel deſertōe poſſit altera remanere: licet ꝑuiam ꝓſecutiōis non poſſim in effectu niſi ex altera cōſequi reuocationē ſententie que appellatio ſublata remanet: Item appellatio ē quedā ſpecies d̓ fenſionis: et quilibet pluribus defenſionibꝰ uti pōt. Quidam uero et maior ꝑs tenebant contra: primo quia iudex non debuit artari per multiplicationem mearum appellationum ad mihi pluries reſponden dum. ſed hoc ideo non obſtat: quia licet a reſpondē do excuſaretur iudex: ſi ſecunde appellationi noluit reſpondere: non tamen propter hoc mea ſecunda appellatio redditur inutilis: Item etiā alia ratione: quia exquo prime appellationi detulit fūctus fuit iudex penitus officio ſuo ⁊ in totum deſit eſſe iudex iuxta. c. cum appellationibus friuolis de ap. ⁊ ſic etiā ſi uellet ſecūde appellatōni reſpondere nō poſſet p̄figere terminū appellanti nec ulterius dare apoſtolos: exquo ſemel detulit ⁊ dedit apoſtolos deferēdo⁊ ſic poſſet appellans eludere primā prefixionē termini: factam per iudicem quādo reſpondebat primi appellationi: que erat talis ⁊ rite ut ſupponit̉: interpoſita: qd̓ uidetur inconueniēs: ſed ſalua eorum gratia dico qd̓ iſtud non eſt uerum: immo credo ꝙ iudex ſecunde appellationi poſſit reſpōdere ⁊ ſuper ea dare apoſtolos reuerētiales ⁊ prefigere terminū ei dem ad ꝓſequēduꝫ: licet eſſet fūctus officio ſuo quo ad cognitōnem cauſe ulteriorē: ſed non tamen quo ad reſpondēdum ⁊ terminū p̄figēdum: ſicut patet: quia etiam perſentētiam diffinitiuā iudex fūctus eſt officio ſuo ⁊ tamen nihilominus poſtea poteſt p̄figere terminum ut. c. cum ſit romana. de appel. immo etiam ſicut licet detulit prime appellationi. potuit p̄figere terminū: non obſtante ꝙ deferēdo cauſaꝫ remiſerit: ſic etiam ⁊ ſecunde: quia hec poteſtas p̄figen di terminum potius ſibi conſeruatur a iure ad reſtringendum et refrenandum malitias ⁊ dilationes appellantium: Iteꝫ etiam hoc dicebant ꝑ notata ꝑ Innocentium in. c. ſollicitudinē. in fi. de appella. ubi renunciando quis appellationi: etiam tacite: puta eā deſerendo uidetur approbare grauamen: a quo ap pellauerat nec poteſt ulterius appellare: ſed illud nō obſtat: quia illud uerū quando renūtiat appellatio ni unice: quam ſolum interpoſuerat: tunc enim licet renuntiet prime appellationi tacite eaꝫ deſerendo: non ob hoc renuntiat ſecunde que ſola ſufficiebat ſibi contra grauamen: nec tunc uidetur renunciādo prime approbare grauamen: quia poterat in uiꝫ ſecū de et de illa cōfidere: exquo illa ſola ſufficiebat. Iteꝫ et ad hoc allegatur: deciſio unius queſtiōis mote ut dicebatur per dominū Iohanneꝫ caldrini circa. c. quamuis. de appella. in clem. de appellante die lateſententie: cui iudex p̄fixit terminū ad danduꝫ apoſto los ad tertiā dieꝫ ꝓxime ſequēteꝫ nō ueniēte nec pe tente apoſtolos illa die p̄fixa: an poſtea a ſententia infra decendiuꝫ adhuc exiſtēs: poſſꝫ appellare: tenet ꝙ nō: quia non petendo apoſtolos in termino aſſi gnato uidetur renuntiaſſe appellatōi ut dicto. c. quā uis.§. i. et ſic approbaſſe ſententiā: et ſic ſententia trā ſit in rem iudicatā. Sed dato qd̓ hoc ueruꝫ ſit: ſolueut ſupra ꝓxime ſolui ad nota. ꝑ Inno. in. c. ſollicitu dinē. fortior ratio eſt. quia nō ꝓſequēdo in prīo ter mino aſſignato ī prima appellatōe: cadit a cauſa hu iuſmōi appellans ut in. c. cum ſit de appel. Et ſic que ſituꝫ eſt eoipſo ius appellato: quod per ſecundaꝫ ap pellationē nō poterit aufferri ab eo: ut in. c. ab eo. de electio. li. vj. De cericis non reſidentibus. ℟ica. I Si canonicus regularis: habens p̄bendaꝫ diſtinctā commorat̉ cū aliquo cardinali: pōt petere groſſos fructus. hoc dicit. Utrum Si canonicus regularis habens locum canonicalē et ēt benefitium cū adminiſtratiōe: cōmoretur cuꝫ cardinali in curia ro mana poſſit petere uirtute priuilegiorū dominoruꝫ cardinaliū groſſos fructus: qui ultra diſtributiōes cotidianas de cōſuetudine uel ſtatuto eccleſie dant̉ cuilibet canonico: licet non reſideat in monaſterio. Quidā tenebant ꝙ ſic: quia adminiſtrationē habet: cui pōt acquirere illos fructus: et cuiꝰ reſpectu pōt habere ꝓpriū et quia priuilegiū: alias eius reſpectu nihil operaret̉: quod habꝫ ꝙ beneficiati poſſunt fructus p̄bendaruꝫ uel benefitiorū ſuoꝝ in abſentia ꝑ cipere. Alij aūt dicebāt cōtra qꝛ regulares non ꝓ prie habere poſſunt p̄bendas: nec portiōes diſtīctas ar. no. per Inno. de p̄bend. c. dilectus. circa finem et extra de uoto. c. fi. in princi. et quia priuilegiū in regularibus ſic duplicē ſpecialitatē oꝑaret̉: ſcilicet de reſi dendo cum cardinali: et de fructibus in abſentia ꝑci piendis: et hoc eſſet abſurdum ar. l. i. C. de ꝓmiſſ. c. non obſtat ꝙ pōt habere ꝓpriū: quia uerum ē rōne adminiſtratiōis: et inquantū eam habet: nō inquātū canonicus monaſterij: ut quales petit fructus licet primā partē. maior pars tenuerit attenta cōſuetudīe eccleſie: que habebat diſtinctionē p̄bendaruꝫ ſeu por tionuꝫ groſſoruꝫ fructuuꝫ: quas uel quos etiā perci pere ſolebāt in abſentia. II Si epiſcopus diſpenſat cum aliquo ad ſeptenium: currit illud tempus poſt tempus p̄cedens diſpenſa tionem pape. hoc dicit. Papa Contulit eccleſiam parrochialem mi nori. xxv. annorum habenti ſolum ui ginti annos. ⁊ ſecum diſpenſauit ſuꝑ etate ⁊ ꝙ nō teneretur ꝓmoueri donec eſſet uigintiquinqꝫ annoꝝ: Tandem factus maior poſtquam attigit uigeſimūquintum annum: ⁊ ſic incepit metā ad ſuſcipiēdum ordines ſacros obtinuit diſpenſationē cauſa ſtudii: ab epiſcopo ſuo ad ſeptenniuꝫ iuxta. c. cū ex eo. Que ritur an in illo ſeptennio cōputetur tempus p̄cedēs uigeſimūquitum annū: uidetur ꝙ non. quia illd̓ tē pus cōputat̉ a tēpore diſpēſatōnis facte ꝑ ordinariū: nō a tēpore ſibi cōmiſſi regiminis eccleſie iuxta no tata ī dc̄o. c. cū ex eo. ſuꝑ v̓bo ſeptēniū ⁊c̄. d̓ elec. li. vi. De prebendis. ℟ica. Reſeruatio nō expirat ꝑ cōmēdā factā ꝑ papā. h. d. Utrum Per commendam factam per papam de benefitio reſeruato expiret reſeruatio: ſicut per ꝓuiſionem ⁊ uidetur ꝙ nō: quia commenda nō dat ius in benefitio: nec comendata rius facit fructus ſuos: nec eſt prelatus in benefitio: ſed ſimplex ꝓcurator habens cauſam legitimā adminiſtrationis: nec habet ius ꝑpetuū: ſed tēporale ꝓ ⁊ ꝯtra faciūt qͣ no. ī. c. nemo. cū ibi notatis. de elec. li. vi. ⁊ hec pars obtinuit de cōſilio maioris partis Sed quid ſi cōmenda fiat ad certuꝫ tēpus: puta donec aſſecutus fuerit poſſeſſionē ep̄atus: cui de ip ſo fiebat prouiſio: uidetur ꝙ per talem cōmendā ex piret reſeruatio: quaſi uideatur diſpoſitio perpetua: ꝓpter dubiū euentū conditionis que poteſt nō exiſtere: igitur ⁊c̄. ar. l. ſufficit. ff. de cōdit. indebi. Item poſtꝙͣ eſt cōmenda non cenſetur uacare benefitiuꝫ: ut no. in dicto. c. nemo. ⁊ quia cōmendare eſt unus modꝰ diſponēdi de benefitio: ergo exquo pape pla cuit per iſtum modum diſponere: uideatur alio mo do diſponēdi renuntiaſſe: preſertim quia reſeruatio nes ſunt odioſe ⁊ reſtringende. ⁊ ut fiat reductio ad ius ordinarium et cōmune. II Gratia facta canonico prebēdato ualet: ſi fecit men tionem de prebenda. licet non de canonicatu. h. d Utrum Si canonicus prebendatus impetrans gratiam de aliquo benefitio facta mentione de prebenda: quā obtinebat: non ta men facta mentione de canonicatu: cenſeatur ſurre ticia gratia: tenuerunt ꝙ non. ſed ꝙ econtra ſi fecit mentionem de canonicatū: ſed nō de prebenda. III Benefitiū exiſtens in clauſtro: cenſetur eſſe ī eccleſia ubi beneficiatus tenetur facere officium. h. d. Utrum Benefitium cenſeatur ī eccleſia cū eſt ī clauſtro: uel in cōtinentibus edi ficiis eccleſie: facit ꝓ ⁊ ꝯtra. l. ii. ff. de v̓bo. ſig. de cōſe cra. eccle. uel alta. c. i. li. vj. de ſen. ex. c. ſi ciuitas. et uide tur attendenduꝫ an teneatur facere officiuꝫ in eccleſia utpote celebrare: et in horis inter eſſe: ut nunc in eccleſia cenſeatur. ar. l. cum quidaꝫ. ff. de fun. inſtruc. Ad hoc facit multū deſtinatio patriſfamilias: ſeu fū datoris uel cōmunis reputatio ubi cenſeatur deſtina tum: aut quod benefitiū in eccleſia ſit ⁊ ibi quottidie diſtributiōes recipiat et ſeruiat uel nō. ad hoc faciūt iura. ff. dele. iij. l. ſeruus urbanus. C. d̓ pred. mino. l. ſi p̄diū. ff. de ſuppellec. lega. l. quēadmodū. ff. de fundo inſtru. l. queſitū.§. alſenus. et.§. ſi. quis eodē inſtrum̄ to. ff. ad municipa. l. eius qui.§. fi. que leges ꝓbant ꝙ nō attendat̉ locus: quia eſt extra eccleſiaꝫ: ſed alia qualitas deſtinatiōis more et ſeruitij: licet in aliquo et ſeruiat in capella ſeu eccleſia que eſt in clauſtro: et dicebant ꝙ ab antiquo ⁊ pluries obtinuit ī palatio: ꝙ ſi talis beneficiatus nō habet alios ꝓuentus: ꝙͣ illos quos percipit in eccleſia ꝓpter ſeruitiuꝫ: quod ibi facit ꝙ cenſetur in eccleſia. licet ēt habeat in clau ſtro celebrare: uel in aliquo ſeruire: ſecus ſi haberet dotem et redditus pro illo benefitio aliunde ⁊ extra eccleſiam deſtinatos illi benefitio: quia tunc ē extra: ⁊ ſic utrobiqꝫ uidet̉ attendendū ubi eſt dignius offi ciuꝫ: et ubi frequētius et fiant de decimis. c. ut apl̓ice .ff. ad municipal̓. l. eius qui.§. fi. et. l. ſi quis inſtructꝰ. et pro hoc de ſepul. c. cum quis. li. vj. et quod ibi no. Io. an. in nouella. IIII Non ualet collatio facta per intruſum indignitate reſeruata. hoc dicit. Utrum Intruſus in decanatu reſeruato ſi cōferat benefitia ꝑtinētia ad collatō nem decani: qui ē ibi ꝓ tempore: ualeat collatio qͣꝫ diu eſt in poſſeſſione: et eſt habitus et reputatus ꝓ decano: cum forſitan ibi reſeruatio decanatus eſſet ignota: uidetur ꝙ ſic: ꝑ no. per Inno. in. c. nihil. de elec. ſꝫ ēt ibi facit cōtra in fi. prime colum. Tamen domini tenent cōtra ꝓpter reſeruationē que afficit omnia et ligat ignorantes ꝓpter decretum: et quia talis intruſus nō habet poſſeſſionē decanatus reſer uati: ſaltē talem que habeat iuris adminicula: et ſic ꝑ conſequēs nō debet facere aliquos fructus ēt rōne poſſeſſionis ſue. arg. no. in. c. noſtꝝ. de appel. Credo cōtrariū ſi erat bonefidei detentor. V Attenditur quaſi poſſeſſio iuris cōferendi: licet ad aliū reuera ius cōferendi pertineat. h. d. Quidā īpetrauit ad collationē epiſcopi. Alter ad collationē cuiuſdā prioris: Quedam eccleſia na cat cuius collatōnis poſſeſſionem habet epiſcopus: ⁊ eſt in poſſeſſione conferēdi eam alter uero uult ꝓbare ꝙ immo ꝓprietas collatōnis illius reuera per tinet ad collationē prioris: Queritur nūquid ſit ad mittendus ⁊ uidetur ꝙ non quia ꝓbatum eum nō releuaret ut uidetur: quia in talibus plus attēditur poſſeſſio: nam ſi ille qui eſt in poſſeſſione cōferendi uel preſentādi conferat uel preſentet ualet eius collatio uel p̄ſentatio. ar. c. cōſultationibus. de iure pat. ⁊ de elec. c. querelam. ⁊ de cauſa poſſeſſio. c. cū olim. et p̄fertur illi cui ille ad quē de iure pertinet: nō tam̄ eſt in poſſeſſione cōtuliſſet. uel quē p̄ſentaſſet: ergo ēt īpetrans ad collationē eius: ēt ſit p̄ferendus impe tranti ad collationē alterius: quia eius executor te net uicem illius collatiōis: et eſt perinde ac ſi ab eo fuiſſet facta collatio. Itē quia ultimus ſtatus tenen dus ē. ar. l. ſi pater. C. ne de ſtatu defunc. Itē īputepriori: qui nō ꝓſequitur ius ſuū: et quouſqꝫ eo ꝓſe quente ad quē principalit̓ ꝑtinet cōſtito d̓ cōtrario: ſeruandus erit iſte ſtatus et p̄ſumēdus pro iure ep̄i poſſidentis et īpetrātis ad collationē eius obtinere debebunt: quādiu ipſe erit in poſſeſſione cōferendi. Et pro iſta ꝑte fuit maior pars. Sed in oppoſitum uidetur facere: quia papa ſic ſcribēdo de benefitio ꝑ tinēte ad collationē ep̄i. potius uidetur intelligere ⁊ concernere ueritatē iuris et ꝓprietatē ꝙͣ poſſeſſio neꝫ: quia ꝓprietas potentior ē poſſeſſiōe: ergo ēt is qui īpetrauit ad collationē eius cuius eſt ꝓprietas collatōi ſi erit potior eo qui ad collationē eius qui ſolum poſſedit īpetrauit ar. eius de cā poſ. c. cū dilectus. Itē qꝛ ueritas ꝓbata debet cedere opinioni ut dicit. c. cum bertholdus. extra de re iudi. Iteꝫ qꝛ uerbuꝫ ꝑtinere eſt annolaguꝫ ad ꝓprietatē et poſſeſ ſionē. Itē pro iſta poſſet induci. l. ii.§. i. ff. de reli. et ſumpti. fu. Itē nō uidetur poſſe negari: quando uer buꝫ pertinet ad collationē ꝓprius dicitur de ꝓprie tate licet latiſſime ſumptuꝫ dicatur de poſſeſſione. ut .l. uerbum illud pertinere. ff. de v̓. ſig. ergo ſimplicit̓ ſumptuꝫ ſumatur ꝓ primario uel ꝓprio ſignificato. Ad hanc. q. allegari poſſunt iura allegata per Io. an. in nouella. de regu. iuris. c. mora. li. vj. in. i. q. et deciſio illius. q. facit ꝓ prima ꝑte. et pro prima ꝑte obtinui et fuit lata ſententia. et pro hoc. quia aliud ē cum dicitur collatio ꝑtinet ep̄o. aliud cum dicit̉ ius et ꝓprietas collationis. ut ꝓbant iura p̄dicta. VI Uerbum ut aſſeritur non inducit ſurreptionē. h. d. Papa Cōfert titio eccleſiam uel benefitium: cuius fructus redditus et ꝓuentꝰ ſum mā. xx. mar. ut aſſeritur nō excedūt. Querit̉ nūquid ſi excedunt debeatur impetrāti uel an ſit gratia ſureptitia. Quidā dicūt ꝙ ſibi debeatur: exquo cōſtat de corpore eccleſie: nec eſt gratia ſurreptitia. quia illa uerba ut aſſeritur cū ſint imperſonalia: nō debent in telligi de impetrāte. ꝙ ipſe aſſeruit. ar. C. de conſti. pecu. l. ſi quādo. nam tunc debuiſſet dici ut aſſeris: et ideo cum nō appareat fuiſſe aſſertuꝫ per eum: neqꝫ ſugeſtum illud falſum: talis falſa demonſtratio non uiciabit gratiā. nec habebit neceſſe īpetrans ꝓbare benefitiū eſſe infra illam ſummā: Alij uero dicunt cōtra ꝙ immo ſi excedat ſibi nō debeat̉. et gratia debeat ſurreptitia reputari. naꝫ ueriſimile ē ꝙ ipſe hoc pape aſſeruerit: non ē eī neriſimile papā hoc poſuiſ ſe in gratia ſeu litteris. niſi impetrans in ſupplicatiōe hoc poſuiſt. Itē ſurreptio alterius in tacendo ueri tateꝫ ita reddit gratiam ſurreptitiā ſicut ſi ipſe idem pro quo benefitiū impetratur. ueritatē taceret: ut ꝓbatur in. c. ſi motu ꝓprio. in. v̓. ſecus. et in. c. ſe.§. i. de p̄ben. li. vj. quāto magis debet nocere factum alteriꝰ exprimēdo falſitatē. Dicunt ēt ꝙ īpetrans teneatur ꝓbare ꝙ ſit infra ſummā: cum hec quantitas ſit ꝑs gratie ſue. crederem tamen ꝙ hoc cāu ſufficeret probare aſſertionē cōmuneꝫ. Sed nūquid p̄ſumetur eſſe infra illam ſummā niſi ꝓbetur exceſſus. uidet̉ ꝙ ſic ar. ff. de proba. l. cum de lege falcid. cum ibi no. dicunt hoc caſu cōtra quia exquo ipſe aſſeruit eſſe īfra ſummā: et hoc eſt pars gratie ſue ideo ſuaꝫ aſſertio nem debet ꝓbare. ar. ff. de ꝓba. l. ei qui dicit. cuꝫ ibi no. et uide pro hoc qd̓ no. Io. an. in. c. exceptionē de litis conteſ. li. vj. in nouella. Sic in ſimili īcumbit ꝓbatio aſſerenti aliquē eſſe uel nō eſſe ſoluendo. iuxta no. ff. qui ſatiſda. co. l. ſi uero.§. qui pro rei qualitate: et ēt aſſerenti quē eſſe uel non eſſe maioreꝫ uel non ydoneum. ar. no. ff. de mino. l. de etate. et no. C. de in inte. reſti. l. ſi minoruꝫ. et per archidi. de ℟pti. c. ſi eo tēpore. ſuper uerbo nō idoneus. et facit qd̓ no. Io. an. in. q. ſuper regula infamibus. de regu. iuris. li. vj. et hoc credo uerū in terminis p̄dictis. et in gratijs factis ſub iſta forma ſpeciali quia tūc ſumma eſt ꝑs gratie. ergo ⁊c̄. ar. ff. de edendo. l. i.§. editōe. ſecus for te in forma paupeꝝ: quia ibi ſumma nō ē ꝓprie ꝑs gratie. cuꝫ ibi gratia ſit generalis de omni benefitio cōpetenti: ſed poſtea ponit̉ ī fine gratie exceptio ibi cū dicitur. noſtre aūt intentiōis exiſtit ꝙ ſibi ꝓuidea tur de benefitio cuius fructus ⁊c̄. talē ſummā nō ex cedunt: et ideo cum omne benefitiuꝫ cōtineatur ſub regula: debet qualecunqꝫ benefitiū quod īpetrās ac ceptat reputari competens: ⁊ p̄ſumi niſi aduerſarius qui ſe ꝓuiſioni eiuſdem pauperis opponit: ꝓbet illd̓ non cadere ſub expectatiōe et excedere ſummā: et ſic ei incumbit ꝓbatio: non pauperi: qui habet regulā ꝓ ſe. ar. ad hoc. ff. de ꝓba. l. ab ea parte. VII Clemen. cum ei queꝫ. in. fi. non habet locum in ordi nario collatore: nec pr̄ono. h. d. Utrum Uacante benefitio incipiat currere tempus patrono ad p̄ſentandum: uel collatori ad cōferendum a tēpore note uacatio nis in eccleſia: ſicut impetranti currit ad acceptandū: ut in cle. ei. quē. in. fi. de conceſ. p̄ben. uel a tēpore ſciē tie patroni uel collatoris. quid uidet̉ per. c. quia diuerſitateꝫ in fi. de conceſ. p̄ben. et no. in. c. ii. de p̄ben. et in. c. licet. de ſupplen. negli. prela. uel a tēpore quo ſcire potuit: quod uidetur per. l. fi. circa principium ff. quis ordo in bon. poſ. ſeruetur. et nota. in dicto .c. licet. Domini tenent ꝙ a tempore quo ſcire potuit: et debuit propter uerbum neglexerunt poſitum in dicto. licet: et ideo ep̄us qui ſcire debet cum habeat ſuam dioceẜ uiſitare. uel achiep̄us ſuam pro uintiam: habet etiaꝫ uiſitare a tempore quo ſcire po tuerunt: et debuerunt ignorauerūt: ab illo tempore incipiat eius tempus currere: ut not. Inno in. c. ex parte aſten̄. de conceſ. preben. ſecus in tali ad quē nō pertineret uiſitare: qui alias non tenebatur deuocati one inquirrere: et cle. ponit caſum ſpecialeꝫ de impe trantibus. ut ibi no. Sed pone quidam renūtia uit benefitio in manibus non habentis poteſtatem Queritur an incipiat ſtatim currere tēpus patrono uel collatori: ſi hoc ſciuerit uel ſcire potuerit: ſeu debuerit: etiam anteꝙͣ illa renūtiatio per illum ad quē pertinet fuerit admiſſa uel ratificata. uel tunc demū cum is ad quē pertinet: eam admiſerit uel ratam ha buerit: pōt dici ꝙ ſi ad collatorem uel patronū admiſſio uel ratificatio renūtiationis nō pertinet: tamen poteſt inſtare ad ſuperiorē ad quem pertinet vleam admittat uel ratificet: uel renūtiantem redire fa ciat: ⁊ ideo ſi hoc nō faciat ſit in culpa: ⁊ ſic ſi a tēpore quo renūtiat ſciuit ſibi currat tempus. ar. no. per Inno. ī. c. admonet. de renūc. ⁊ de cōceſ. p̄bē. c. quia. VIII Aa prelatum ⁊ capitulū eccleſie collegiate: pertinet de iure collatio prebendarum in dicta eccleſia. h. d. Queritur utrum ad prepoſitū uel decanum ⁊ capi tulum in eccleſia collegiata de iure cōmuni pertine at collatio cononicatuū ⁊ prebendaꝝ: an ad epiſcopum. uidetur ꝙ non pertineat ad epiſcopū: ſed ad p̄ latum illius collegiate eccleſie de cōſilio ſui capituli quia ad prelatū pertinet collatio: ſed epiſcopus non eſt prelatus igitur ⁊c̄. ut in. c. a collatione. cū no. per archi. de appel. per no. per Inn. de excep. c. uenerabilis. in fin. ⁊ ibi per hſti. de iure pa. c. poſtulaſti. circa fi nem. prime glo. ibi fatemur ⁊c̄. a contrario ſenſu. pro hoc quia in collegiatis eccleſiis electio prelati pertinet ad collegiū: ut no. in. c. i. de elec. ergo ſinguloꝝ. ca. nonicoꝝ ſeu canonicatuū ⁊ prebendaꝝ ad prelatū: probatur iſta cōſequētia. per ea que no. hoſt. de elec. c. cū eccleſia uulturana.§. mādauimus. ſuꝑ uerbopo ſtulauit. ibi. ſi non habet patronum. ⁊c̄. Credo ꝙ p̄ latꝰ ⁊ canonici īferioris eccleſie habeat eligere cano nicos: ⁊ conferre prebendas. illius eccleſie: ⁊ non: epiſcopus. arg. ad hoc. imo eſt tex. in. c. ex tranſmiſſa. ī fi. de renūc. et in. c. ex niſi nuatione. de ſimoni. IX In cōſtitutione: execrabilis nō cōprehendūt̉ benefi tia de iure patronatꝰ laycoꝝ: quo ad reſeruationem. Suppoſita Quadā cōſtitutiōe dn̄i Cle mentis ſexti. ꝙ ſi ipſe contu liſſet aliquod benefitiū reſeruatuꝫ: et collatio nō ſor tiretur effectuꝫ: uel ille cui cōtuliſſet anteꝙ eſſet poſ ſeſſionē pacificā aſſecutus moreretur: remaneret ſub prima reſeruatiōe: et ſupppoſito ꝙ dn̄s Innocen. vj. noluituti in benefitijs collatis per eūmet p̄dicta cōſtitutiōe clement̓: immo uoluit ꝙ ſi ipſe Inno. cō ferret benefitiū reſeruatū: dumtamē collatio alias teneret cōſumeret̉ reſeruatio: ēt ſi is cui cōferret ante poſſeſſionē habitā moreret̉: formatur talis queſtio: Dn̄s clemens cōtulit cuidā titio unū benefitium a ſe ꝑſonaliter reſeruatū: tandē mortuꝰ eſt ipſe dn̄s clemens: poſt ipſum clemēteꝫ moritur titius ante tamē poſſeſſionē aſſecutā: dn̄s Inno. ſucceſſor ſuus illud cōtulit cuidā alteri: ēt ſi eſſet reſeruatum: ſi nō foret alterius queſituꝫ: tamē poſt mortē clemētis et ante g 3 collationē dn̄i. Inno. ordinarius in partibus illud cōtulit cuidaꝫ alteri: Queritur an ualuerit collatio ordinarij uel dn̄i Inno. uidetur ꝙ n̄ ualuerit colla tio ordinarij: quia illud benefitiū remanſiſſet ſub pri ma reſeruatiōe dn̄i clemētis: ꝓpter p̄miſſaꝫ ſuaꝫ cō ſtitutionē: nam exquo ſemel habuit papa illud benefitium in manibꝰ ſuis: et fuit affectum per reſeruatō nem: dato ēt ꝙ reſeruatō fuerit ꝑſonalis: ſemꝑ rema net in manibus pape: et ſucceſſoris: donec d̓ illo fue rit diſpoſitū ar. eo. que dixi iuxta no. per acri. in. c. ſi gratioſe. de ptis. nō cenſetur auteꝫ diſpoſitū fuiſ ſe: exquo diſpoſitō nō fuit ſortita effectū. ar. l. ſi ꝓ ꝑte .§. uerſum. ff. de in rem. uerſo. et. c. ſi elec. de elec. li. vi. Si eim dn̄s Clemēs inuita ſua nō diſpoſuiſſet cer tum eſt per ea que ſcripſi iuxta. c. ſi gratioſe. ꝙ benefi tiū remanſiſſet reſeruatuꝫ. nō obſtat ꝙ ꝑſonalis fuiſ ſet reſeruatio: ergo et nunc ꝓpter cōſtitutionē ſuam: per quā uoluit eo moriente ante adeptā poſſeſſionē remanere ſub prima reſeruatiōe: p̄ſertiꝫ aūt dicta cō ſtitutio debet habere locū hoc caſu dato ꝙ ille cui cōtulit. Clemens poſt eius obituꝫ deceſſerit: et dato ꝙ illa cōſtitutiōe in benefitijs a ſe collatis et reſeruatis: ſucceſſor ſuus Inno. nō utat̉: quia origo iſtiꝰ negotij tota fuit de tēpore clemētis: igitur inſpecta origine huic cōſtitutiōi declaratorie mentis domini clementis erit locus: faciūt iura que dicūt inſpici ori ginē. Tamen dn̄i cōtra tenuerūt ꝙ īmo nō remane ret reſeruatū: exquo dn̄s Inno. noluit acceptare p̄ dictā cōſtitutionē clement: nec ea uti. immo exquo collatio dn̄i Clementis fuit canonica. et ille cui fa cta fuit ſuꝑuixit poſt eum: ſicqꝫ per domini Clemen tis obituꝫ dicta conſtitutio fuit uiribꝰ euacuata: ꝓp ter non admiſſionem illius a ſuceſſore: debuiſſet fuiſ ſe conſſumpta reſeruatio per illam collationeꝫ ſolā etiam non habita poſſeſſione. ar. c. ſi tibi abſenti. de preben. li. vi. et impeditur reincidere uel remanere in prima reſeruatione: uirtute reuocationis uel non ad miſſione ſuceſſoris: de dicta conſtitutione clemētis uirtute cuius debebat fieri illa reincidētia uel remā ſio: etiam ſi cum retro tractione: quia ſublata conſtitutione clementis et ſic fundamento retrotrahēte: ſub monetur ul̓ impeditur retrotractio ſeu eius effectus ar. l. qui balneum.§. fi. cum concor. ff. ꝗ. po. ī pig. ha. X Queritur an impetrans ad collationē cuiuſdaꝫ abatis: qui habet aliqua beneficia que ſolus poteſt conferre libere: et quedam que habet conferre cum conſenſu epiſcopi: poſſit obtinere uirtute gratie: etiā benefitiuꝫ qd̓ habet conferre etiam cuꝫ conſenſu ep̄i uidetur qd̓ non: ex quo gratia poteſt ſortiri effectum in alijs ut ſic eam reſtringamus ne alteri poſſit eſſe preiudicialis quā abati: quē papa ſolum aggrauare uoluit: Tamen tenuerūt omnes qd̓ īmo. habet bene fitium etiam conferēdi de conſēſu ep̄i: quia etiam illi us reuera collatō eſt abbatis. ne ſede uacan. c. i. li. vi. pro quo quod no. Io. an. in nouella de prebē. c. cuꝫ in illis. ſuper uerbo tantū. ibi. Itē mutatis terminis XI Promotus ad ſacros ad titulum certe penſionis ſibi per laicum aſſignate: nō tenetur de illa facere mē tionem in ſuis impetrationibus. h. d. Utrum Intitulatus ad certampēſionē annuam ad uitam ſuam ſuꝑ certis bonis cuiuſdam laici: ⁊ ad illum titulū ad ſacros ordines promotus: impetrās a papa benefitiū uel gratiam ad benefitium in forma cōmuni pauperū teneat̉ de illa penſione facere mētionem. per. c. poſtulaſti. ⁊. c. ſi proponēte. de ptis. Dn̄i tenent ꝙ nō: quia ta lis penſio nō eſt benefitium eccleſiaſticū: nec titulus perpetuus ⁊ ſpiritualis: quia eo moriente expirabit: ⁊ tunc ſolum tenetur facere mentionē cū obtinet beneficium eccleſiaſticū ⁊ ſpirituale: preſertim tale qd̓ poſt obitum eius eſſet alteri cōferendum: ⁊ ſic intelligunt illa iura ⁊ ita obtinuit pluries: cōtra tamē iſtā opinionem uidetur eſſe archid̓. in roſario. i. q. ii. c. po ſtulaſti. de ℟p. in nouella ſuper glo. inter. ⁊. ꝑ ibi no. patet ꝙ opinio talis eſt uerior. XII. Impetrans benefitium poſſeſſum per A. per eius promotionem uel alio quouis modo uacans: non poteſt illud obtinere ſi uacat ex ꝑſona alterius. h. d. Papa Mandauit ꝯferri cuidā unum benefitium cum uacaret per munus cōſecrationis petri: uel alias preterꝙͣ per morteꝫ ipſius Petri: reuera aūt cū petrus nullum ius haberet in beneficio: non poteſt uacare per munus cōſecrationis Petri: uel alias per factum Petri: nec ꝑ modum aliquem contingentē in perſonam ipſius petri: immo uacauerat dudum per mortem Iohannis in cuius perſona etiam fuerat eo uiuente reſeruatum. Queritur nūquid ueniat ſub gratia predicta uirtu te illius clauſule uel alias quouis modo uera uacatio contingens in perſonā dicti Iohannis: maior pars tenuit ꝙ non ueniat inuiam iuris uacatio aliqua ꝯtingēs extra ꝑſonā dicti Petri: quia papa in tendebat ſolū cōcedere ius ꝙ dictꝰ Petrꝰ habebat in bn̄fitō. Itē qꝛ ꝑſona extrinſeca ī dictis v̓bis uel aquouis mō adiectis ad ꝑſonā petri nō ē ſubaudiēda ar. l. ita ſtipulatꝰ.§. griſogonꝰ. ff. de uerbo. obli. Itē illa uerba uel alias quouis modo. debent reſtringi ad perſonam Petri.i. contingētem in perſonā ipſi qd̓ denotat exceptio ſequens limitata ad eius perſo nam: ſcilicet. preterꝙͣ perſonā ipſius que quidem ex ceptio ut ſit de regula limitat regulā: ⁊ ſibi dat reſtri ctum intellectū. ut. l. nam qd̓ liquid̓.§. fi. ff. de penu lega. ff. dele. iii. l. queſitum. in fi. cum ibi notatis. Itē quia papa intendit cōcedere ſeu facere. gratiam de benefitio uacaturo: cum dicit uacabit uel cū uacare contigerit: igitur nō uidetur ꝙ debeat uenire iaꝫ ua cans: licet hec ratio tolli poſſet per no. in cle. cum et quē. ſuper uerbo noticia. de conceſ. preben. Quidaꝫ tamē tenebāt cōtra ēt inuiā iuris: quia exquo benefitium erat in manibus pape: et debebat per eum cō ferri falſa demonſtratio uacatiōis non impediebat gratiā. ar. l. falſa. ff. de condi. et demon. Sed huic ra tioni reſpondet̉: qꝛ falſa demonſtratio īpedit gratiā que eſt circa ſuacationem impetrantis tanꝙͣ ambi tioſa eſt reſtrigenda ad uacationē: dumtaxat narra tam ingratia. Item hoc tenebant alia ratiōe: quia illa uerba uel alias quouis modo: referuntur ſꝫ eos ad p̄bendam ſeu benefitiū de quo ſit gratia nō ad ꝑ ſonā petri: et ſic includunt omnē modum ꝑ quē prebenda uel illud benefitiū uacare poterat: et cōtingētem extra perſonā petri. Itē qꝛ dicta uerba uel al̓s quouiſmō latiſſime ſunt interpretanda in p̄iudiciū concedentis: qui nō p̄ſumitur fuiſſe auarus: arg. no. per Inno. de donat. c. paſtoralis circa prin. īmo li beraliſſimus. ar. in aut̓. de non alie.§. et ſi minus. et p̄ſertim ne benefitia diu uacent. et pro hac parte di cebant alias fuiſſe obtentū in palatio. et p̄ſertim ꝓpter quādam declarationē domini clementis: qui d̓ clarauit ꝙ ſi reſeruaret et cōferri mādaret benefitiū: quod obtinet titius cum uacabit per cōtractuꝫ ma trimonij: uel alias quouiſmō ꝙͣ per mortē ipſius qd̓ ſic ēt reſeruat: ſi titius illud nō obtinuerat de iure ſꝫ de facto: ēt ſi de iure nō poſſit uacare per ꝑſonaꝫ ip ſius: ſed uacauerat alias per ꝑſonā alterius: Itē ꝙ large fiat interpretatio in p̄iuditiū cōcedentis: etiam circa domū uacandi uel poteſtatē conferendi: facit cle. ſi de benefitio de prebendis. XIII Impetrans certuꝫ benefitiuꝫ uacans: tenet̉ de eius qualitate facere mentionē: maxīe ubi nō narrantur equipolentia ex ꝗbus reſultant alique qͣlitates. h. d. Utrum Cum quis īpetrat certuꝫ benefitiuꝫ uacans teneatur de eius qualitatibꝰ faceret mentionē: puta decura ei imminenti uel ꝙ ſit electiuum: licet multi tenuerunt in palatio qd̓ nō quia exquo papa cōfert certū benefitiū uacans: uidetur conferre illud qualecūqꝫ ſit et meliori mō quo pōt: tn̄ maior pars tenuit cōtra: niſi ſit tale benefitiū quod de ſui natura et de iure cōi hēret illas qualitates: ut archidiaconatus qui de iure cōi habet curā ut in. c. ad hec de offi. archi ⁊. qd̓ ſit neceſſe facere mē tionē uident̉ no. doc. in clemen. ſi dignitatē de p̄ben. Et de hoc no. Io. an. in nouella in. c. ei cui de p̄ben. li. vj. circa prin. ſuper uerbo mandatū: ibi tenet qd̓ ēt cum papa ꝓuidet eſt opus de talibus qualitatibus facere mentionē. Premiſſa igit̉ opi. ſuppoſita. Sugeſtum ē pape quod quidā prioratus monachoruꝫ in quo ſunt. vij. monachi cum priore. ſimul uiuentes uacat: et papa illū confert uel mandat cōſerri: opponitur qd̓ erat benefitiū electiuū: et qd̓ de electōe nō facerat impetrans mentionē: Queritur nunquid ex hoc gratia uitiet̉ fuit dictuꝫ quod nō. quia licꝫ dictū nō eſſet qd̓ eſſet benefitiū electiuū: ſatis exp̄ſſit equi pollens: quia eo ipſo qd̓ expreſſit qd̓ erant ibi ſeptē monachi cū priore ſimul uiuentes: eo ipſo eſt p̄ſump tio qd̓ ſint ibi collegialiter ſeu cōuentualit̓: in dubio quia ſunt regulares: et ſimul uiuendum. et in dubio omnis eccleſia regl̓aris et cathedralis ubi ſunt mul ti: et dos fuit cōſtituta pro multis in dubio p̄ſumit quod ſit collegiata ut no. Hoſti. de iurepatro. c. no. bis. licet ſecus ſit in alijs eccleſijs ſecularibus inferio ribus iuxta no. per Inno. de iurepatro. c. poſtulaſti. et per cōſequēs ſi eſt ibi collegiuꝫ: prior qui eſt caput eſt eligēdus de iure cōi ꝑ collegiū uel cōuētuꝫ ut. c. prīo de elec. ſꝫ tꝑe meo rota tenuit cōtra.ſ. quod impetrans dignitatē eccleſie collegiate electiuā: licꝫ faciat mētioneꝫ de collegio: ſed nō facit mentionē qd̓ ſtielectiua nō ſufficit ꝑ cle. i. de preben. et eſt ratio quia ideo uoluit papa qd̓ fieri deberet mentio quod eſſꝫ electiua: ut ueritas ſibi eſſet nota de hijs que in facto conſiſtunt: cum alias facta ignorare poſſet ut in. c. i. de conſti. li. vj. conſiderauit ergo qd̓ ſibi notificare tur ueritas facti: ſed non ſic eſt exprimēdo eccleſiam collegiatā eſſe: quia poteſt in facto eſſe qd̓ dignitas eccleſie collegiate ꝑtinet ad collationē alicuius ⁊ nō ꝓbat hoc eſſe qd̓ ab hoc cōtingit abeſſe: quando ergo diſpoſito iure cōmuni unā neceſſitatem ⁊ ueritatem facti infallibiliter: uerbigr̄a impetratur dignitas exprimēdo qd̓ poteſt excōmunicare: ⁊ qd̓ tenet̉ audire ꝯfeſſionem: ⁊ conferre eccleſiaſtica ſacramē ta ⁊ huiuſmodi: certe quia in hijs ex diſpoſitione iuris cōmunis infertur de neceſſitate ⁊ īfallibiliter: qd̓ talis dignitas ſit curata: tūc bene ſufficeret ⁊ ueniret dignitas curata: licet iſta uerba uidelꝫ ꝙ eſſet curata n̄ exp̄ſſiſſꝫ quia per p̄dicta ſatis expreſſit de cura: ⁊ ī fallibiliter Sed exprimēdo cōuentum uel collegiū non eſt ſic: quia cū hoc ſtare pōt in facto qd̓ nō pertinebat electio ad conuentū: ꝓ hoc facit quia materia iſtaꝝ impetrationū eſt odioſa et reſtringibilis. XIIII Noua prouiſio facta de benefitio reſeruato ſecundo expectan̄: in qua narrat qd̓ ſi ſibi nō obſtaret re ſeruatio uigore acceptationis: habebat bonum ius eſt ſurreptitia. h. Primo Et ſecūdo ī data acceptātibus unū benefitium reſeruatū al̓ tamē cadēs ſub eoꝝ gr̄a ſecundus in data obtinet gr̄am: per qͣ papa narrans in litteris ei alias ſi non obſtetiſſet reſeruatio fuiſſe canonice ꝓuiſum: ⁊ nūc tanꝙͣ de reſeruato ſibi ꝓuidet uel mandat ꝓuideri ſi non fuerit al teri ius queſitū: Queritur an hec gr̄a ſit ſurreptitia aliqui dixerunt quod non: ex eo quia papa non con ſiderauit illā canonicā ꝓuiſionē cuꝫ reſeruatiōe ob ſtanduꝫ. eā ſciret nō potuiſſe fore canonicā: tn̄ maior pars tenuit qd̓ īmo: quia papa fuit motus uel eſt neriſimile qd̓ potius fuerit motus ex eo: quia exiſtima bat eum alias canonice ꝓuiſionē obtinuiſſe: qd̓ tn̄ nō obtinuerat ēt ſi reſeruatio nō obſtetiſſet ꝓpter primū cuius decretum ligauiſſet. X Habentes primarias preces nō preferuntur apoſto licis impetrātibus. h. d. Vtrum Illi quos īperator nominat: ſeu ſu per quibus dirigit primarias preces pro aliquibus ut recipiantur in canonicos: ⁊ eis prouideatur de prebenda proxime uacatura preferā tur apoſtolicis poſtea impetrantibus in prebēda po ſtea uacatura ⁊ tenetur qd̓ non ꝓpter clauſulas nō obſtan. que apponūtur in litteris apoſtolicis: ubi di citur nō obſtan̄. ſi aliquis apl̓ica aūt alia quauis auctoritate in canonicos forſitan ſint recepti: uel ut recipiātur inſiſtant: ⁊ preſertim: quia imperator ut dici tur habet ius illaꝝ primariaꝝ precum auctoritate a poſtolica ut noͣ. ſpe. in. ti. de. preben.§. reſtat circa fi. in v̓ſi. Itē noͣ. qd̓ īperator ī quarta parte: igit̉ ſui cēſi auctoriate apoſtolica recipi: ⁊ ideo ſicut receptꝰ etiā ꝑ p̄deceſſores ſūmos pōtifices papa ſuos uult p̄ferri XVI Apoſtolici impetrantes: preferūtur nominat̉ ꝑ archiep̄m. in uim ſpecialis priuilegij. h. d. Utrum Si ſit cōceſſuꝫ alicui archiepiſcopo ēt īꝑpetuū eccleſie ſue: pro quolibꝫ anno uel quilibꝫ archiepiſcopus qui ꝓ tꝑe p̄ficietur ibi ſemel inuita: poſſit cōferre tria uel quatuor bene fitia in qualibet eccleſiaruꝫ ſue ꝓuintie: non obſtan̄. īpetratiōibus apoſtolicis: et qd̓ illi apl̓icis p̄ferant̉: nominati per illū preferant̉ apoſtolicis: et fuit dictū quod nō ꝓpter clauſulas non obſtan̄. et quia papa qui hoc cōceſſit non potuit ſucceſſoribus manū ſeu poteſtatē claudere et limitare. XVII Impetratio facta de benefitio creator ante tamē cō firmationē ep̄i nō ualet. h. d. Quidam Patronus fundauit quodā be nefitiū ꝑpetuū in quadā capella cuiuſdā eccleſie: dando dotē ſeu ꝑpetuos redditus annuos: et ordinādo quod ibi deberet eſſe unus ꝑ petuus ſacerdos: qui haberet ꝓ eius anima celebra re et in choris in eccleſia deſeruire: anteꝙͣ aūt epiſco pus ſeu ſuꝑior ad quē ꝑtinebat ꝓuiſio dicti benefi tij fundationē et inſtructōeꝫ approbaret: et illud eſſe benefitiū eccleſiaſticuꝫ ꝑpetuū decerneret: ſeu ip̄m in benefitiū eccleſiaſticuꝫ inſtitueret. ego impetraui ad collationem eiuſdē epiſcopi: tandem poſt gr̄am meā ep̄us premiſſi benefiti fundationē approbauit: ⁊ il lud benefitiū eccleſiaſticum inſtituit iuxta ordinē fū dationis ⁊ ego illud tūc acceptaui tanꝙͣ cadēs ſub gratia mea: opponit̉ mihi qd̓ n̄ cadit ſub gr̄a mea tā ꝙͣ creatū pꝰ dictaꝝ lr̄aꝝ meaꝝ ⁊c̄. ꝑ. c. lr̄as. de p̄t. in clem̄. ego dico quod īmo cadit: quia ante gratiaꝫ meā per fundatorē erat fundatuꝫ et dotatuꝫ licet nō dum eſſet per epiſcopuꝫ approbatuꝫ ſeu cōfirmatuꝫ: et ſic ante gratiam meā cenſebatur creatum: Queri tur quid iuris uidet̉ qd̓ cadat ſub gratia mea: quia exquo ante fuit inceptū uidet̉ ꝑfectum. ff. de auro et ar. lega. l. et ſi nō fuit.§. quid ergo cum concor. ibi allega. pro hoc pōt induci totum illud Brocardic̄: qd̓ inſpicitur origo et initiū de quo. de elec. c. duduꝫ. .ff. de v̓bo. obli. l. ſi filius. pro hoc pōt induci illud Brocardic̄. inſpicit̉ cā originalis de donatio. c. qui id qd̓ cum concordan̄. pro hoc quia ſicut cinctus ui detur qui de ꝓximo miles cingendꝰ ē ut. ff. de teſta. mili. l. penul. ſic ēt deinde benefitiū ante gratiā meā factuꝫ ſeu creatuꝫ uideatur: exquo de ꝓximo appro banduꝫ et cōfirmāduꝫ erat. et ad hoc faciunt et con cordata in. d. l. penul. per glo. allega. Pro hoc quia poſt natus uidetur cū cōceptus eſt. ar. l. qui in utero .ff. de ſtatu ho. pro hoc bene facit. ff. unde cogna. l. i. .§. ſi quis ꝓximior. inſti. de here. ab inteſta.§. cū aūt. et cōcor. alle. in glo. in dicta. l. qui in utero. ꝓ hoc ēt facit quia ante gratiā meā benefitiū ꝑfundatorē fū datum erat. Et ſic orta erat cā ſeu ratio future approbatiōis: igitur talis ortus multū attenditur: ſicut di citur in ſimili de īcendio orto. ff. ad. l. acquili. l. ſi quis ſumo.§. fi. ff. quod ui aut clam. l. ſi alius.§. eſt et alia v̓. ſeruus. ibi quod ſi nullo ⁊c̄. ꝓ hoc etiaꝫ facit. ff. de pigno. l. ſi rem.§. fi. cum ibi no. per glo. et doc. Itē et benefitiū erat ſpe quaſi indubitata ad cōfirmādū: exquo rōnabiliter erat fundatū: igitur perinde ſit ac ſi nunc eſſet cōfirmatū: quia qd̓ eſt in ſpe quaſi indubitata cenſetur in actu: et iō mulier cēſetur dn̄a dot. uel rei. quia eſt in ſpe dn̄a. ar. ff. qui ſatiſda. cogun. l. ſcienduꝫ.§. ſi fundus.§. iuncto.§. in rebꝰ. ff. de iniuriis al̓. l. in rebꝰ. C. de iure dotiū et ad hoc uide oēs concor. quas ad hanc uiā alle. ff. de teſta. mili. l. ij.§. deportati. in ſecūdo folio. preſertim quia deus in cu ius honorē benefitiū fundatuꝫ erat. iam illud accep taſſe et cōfirmaſſe uidebatur: tunc incōtinēti cum ꝑ fūdatorē. fuit fūdatū et dotatū: exquo rōnabilit̓ fuit factū cū deꝰ qui oīa nouit inqͣtū ſint bōa illa accep tet cū enī de actu ⁊ bn̄placito agat̉: ipſe tenēdo ꝯſentire uidetur qui etiā ſi uellet poſſet impedire facit: ad hoc qd̓ noͣ. per Cy. C. de ſacro. ſanc. eccle. id qd̓ pau. in fi. iudicat no. per Inno. delectione. c. in geneſi ⁊ per glo. in regula iuris qui tacet. ergo cum nō reſta ret niſi nudum miniſteriū ep̄i declarantis illud debere eſſe benefitiū: ꝓut rationabiliter fundatū erat: ⁊ per conſequens deo acceptū: uidet̉ qd̓ ante gr̄am ſatis poſſit dici creatū ſaltiꝫ approbatōne diuina: qua ſi factum epiſcopi poſtea confirmantꝭ nil noui faciat: ſed qd̓ adeo factum erat declaret. ar. ff. ſi ſerui. uendi. l. ſicuti.§. ſed ſi querat̉. ff. de acqui. reꝝ do. l. adeo.§ cum quis. in oppoſitum uidetur: qd̓ īmo non cadat. ſub gr̄a cum poſt gr̄aꝫ meam creatū ſeu formatū fue rit benefitiuꝫ: quia nō pōt dici eſſentialiter benefitiū eccleſiaſticū: qd̓ nec eſſet etiā ius ſpetiale anteꝙͣ per ep̄m fuerit cōfirmatum ⁊ approbatū: ſeu potius inſti tutum: quia ad eum ſolum ⁊ eius ſuꝑiorem ꝑtinet in ſtitutio ſeu creatio iuriū ſpiritualiuꝫ ⁊ eoꝝ tractatioar. ff. de rerum diui. l. ſacra. in prin. ⁊ melius inſti. de reꝝ diui.§. ſacra. in autē. ut nullus fabricet or. do.§. i. colla. v. in aut̓. de ſanc. epiſco.§. ſi quis oratorii domū extra de iudi. c. decernimus. ⁊. c. quanto. extra de religio. domi. c. ad hoc de conſe. diſtinc. i. c. nemo. per ip̄m enī epiſcopū uel ſuꝑiorem eius ad quē pertinet in materia per fundatorē: prius deſtinata ītroducit̉ ⁊ creatur forma benefitialis: per quā res ille que pri us erant prophane ⁊ iur̄ prophani efficiūt̉ iuris ſpi ritualis ⁊ ſpirituales ſeu informate iure ſpirituali: ꝑ quā formā ſic introductaꝫ diſtinguunt ſpecifice a ceteris rebus non benefitialibus: ⁊ prophanis: ſicut recte in embrione: poſtꝙͣ eſt organizatum inuētre ma tris introducitur ⁊ creatur a deo anima rationalis: que eſt eius forma rationalis: per quā ſpecifice diſtinguūtur a ceteris animātibus: ⁊ iō ſicut ante introductionē ⁊ creationē anime rationalis que eſt forma hominis: Embrio etiā organizatus non eſt homo: ſi ſicut habetur. xxxii. q. ii. c. qd̓ ueruꝫ ⁊. c. moyſes. ⁊ probatur. ff. de ſiccariis. l. muliere. ff. de penis. l. ſi ali quid.§. qui obiunctionis. et. l. cicero in fi. ⁊ extra de homicidio etiam in ꝓbenefitio pe uis ꝑ epiſcopūforma benefitia eſt que dat eſſe ad exhi. pro hociſſe dicitur: niſi tione conſiſtit e genta.§. qui bet reputar men caſſius l. quintus.§. de uerbo. ſigni. ſe. non enī alad agēdum. parte in ſpeci turis. c. abcit. quia qui cōfi uenire in aut̓. deC. de confi Gratia ad tem curatar Utrum nico eccleſie et caput in il eccleſia cathe tiū et habet uiſit montis edilie ſobendaruꝫ: et nō petrantis cancunqꝫ offitiū eccleſia traiecter nico traiecten̄. ēt fuit facta mentio animoꝝ: maior ꝑ quia exquo eſt d̓ et uiſitare ſalteꝫ ꝑ quod ex hoc cenmonte lauduno lares circa prin. gratia ar. de preeccleſie et ſic nō ē in eccleſia: ſed po de cōceſſione p̄ Expreſſio di nō reddit graQuid aſſeruit eſſe ⁊ ꝓpoſitura officiū. Q detur qd̓ ſic ſceptum. de fi ſi eſſet talis q̄ homicidio. c. ſi aliquis. et. c. ſicut ex litteris ibi uide: ſic etiam in ꝓpoſito poteſt dici qd̓ materia diſpoſita ꝓ benefitio per fundatorē: nō autem eſt benefitiū quā uis ꝑ epiſcopū uel eius ſuperioreꝫ ſit ibi introducta forma benefitial̓: ⁊ per eū ſit benefitium. quia forma eſt que dat eſſe rei. ut. l. Iulianus.§. ſed ⁊ ſi quis. ff. ad exhi. pro hoc facit quia nō aliter aliquid quis feciſſe dicitur: niſi formā propriam que ex conſumatione conſiſtit ei dederit. ff. de falſis. l. ſi is qui quadri genta.§. quedaꝫ. pro hoc etiam: quia inceptū nō de bet reputari factū facit. ff. delega. iii. libroꝝ.§. qd̓ tamen caſſius. ff. de auro ⁊ argē. lega. l. ueſtimētum ⁊ l. quintus.§. cui aurum. v̓ſi. ſeruius. ⁊.§. ſi factuꝫ. ⁊. ff. de uerbo. ſigni. l. quinta.§. ope. et. l. edificia.§. ꝑfeciſ ſe. non enī aliquid uidetur factū cum aliquid reſtat ad agēdum. C. ad ſilla. l. cum ſillanianū in fi. pro iſta parte in ſpeciali bene facit qd̓ noͣ. per Inno. de ſepul turis. c. abolende circa prin. pro hoc etiam bene fa cit. quia qui cōfirmat dat. ff. de uerbo. ſigni. l. lege ob uenire in aut̓. de defen. ciui.§. interi. pro hoc qd̓ nō. C. de confir. tuto. l. neqꝫ circa prin. ⁊c̄. XVIII Gratia ad dignitatem: non extenditur ad dignitatem curatam. hoc. dicit. Utrum Prepoſitura eccl̓ie collegiate mōtꝭ edilie: que cōſueuit cōferri actu cano nico eccleſie traiecten et nō alij et ē dignitas maior: et caput in illa eccleſia collegiata montis edilie: lꝫ eccleſia cathedrali traiecten̄. nō eſt dignitas: ſed offi tiū et habet uiſitare et corrigere canonicos eccleſie montis edilie ſolum per ſubtractiōeꝫ fructuū ſeu p̄ bendaruꝫ: et nō alias ueniat ſub gratia cuiuſdā. im petrantis canonici traiecten̄. qui īpetrauit ad quod cunqꝫ offitiū et ꝑſonatuꝫ uacans et uacaturū in illa eccleſia traiecten̄. uel alia cōſuetuꝫ cōferri actu cano nico traiecten̄. et ſi inibi dignitas reputetur: nō tamē fuit facta mentio in gratia ēt ſi eideꝫ cura immineat animoꝝ: maior pars īmo quaſi oēs tenuerūt qd̓ nō: quia exquo eſt dignitas curata: quia habꝫ corrigere et uiſitare ſalteꝫ per ſubtractione fructuū: bene facit quod ex hoc cenſeatur habere curā quod no. G. de monte lauduno de ſupplē. negli. prelato. c. qui regu lares circa prin. ſuper uerbo p̄lati. et iō nō uenit ſub gratia ar. de preben. c. cum nullis.§. i. et quia caput eccleſie et ſic nō cenſeretur ſibi ꝓuideri de dignitate in eccleſia: ſed potius de eccleſia iuxta no. per archi. de cōceſſione p̄ben. c. deteſtanda glo. no. uerbuꝫ. XVIIII Expreſſio dignitatis: que reuera reꝑitur eſſe offitiū nō reddit gratiā ſurreptitiā. h. d. Quidam Obtinuit gratiaꝫ de quadā p̄po ſitura in quadā eccleſia: quaꝫ ip̄e aſſeruit eſſe dignitatē: poſtea apparet qd̓ reuera illa ꝓpoſitura in eccleſia illa nō eſt dignitas: ſed ſimplex officiū. Queritur an eius gratia ſit ſurreptitia ⁊ uidetur qd̓ ſic: quia ſuggeſſit falſum igitur ⁊c̄. ar. c. ſu ſceptum. de p̄t. li. vi. Nam expreſſio falſitatis etiaꝫ ſi eſſet talis que nō nouiſſet concedētem ad cōcedē dum: uiciat litteras gratioſas ut dicto. c. ſuſceptum. nec in litteris benefitialibus locuꝫ habet decretalis ſuper litteris de ℟ptꝭ que loquit̉ in litteris ad lites nō gratioſis ut no. glo. de p̄ben. c. ſi motu ꝓprio ſuꝑ uerbo teneatur in fi. p̄ſertim: quia et ſi diſtinctio illi decretalis ſuper litteris locum habeat in litteris gratioſis ad benefitia: pōt dici qd̓ hic ē expreſſa falſitas et omiſſa ueritas: que uere mouit principem ad con cedendum: et ſi ueritas fuiſſꝫ expreſſa ēt ſorte motus fuiſſet ad nō concedendū: quia aliquibus ꝑſonis ꝓ uidendum ē de dignitate quibus nō eſſet ꝓuidendū de ſimplici offitio uel adminiſtratiōe ar. decretalis de multa de p̄ben. in fine. licet eī qui dignus eſt ma ioribus ſit dignus et minoribus: cum maiora illa ⁊ minora ſunt eiuſdē qualitatis: nō tamē ubi ſunt di uerſaruꝫ qualitatū ut dignitas et offitium. Nam aliqui ſolennes uiri et eminētis ſcientie uel magne no bilitatis et generoſitatis ſunt boni pro una dignita te. que forſan habet magnas p̄rogatiuas uel forſan iuriſditionē: qui tamē nō eſſent boni ꝓ uno officio uel adminiſtratiōe ubi opus ē forſan bono negotia tore: ſacriſta et temporali: et ſic de ſimilibus: pro hoc et quod gratia ſit ſurreptitia facit: quia licet expreſſit qualitatē maiorē. nō tam ē ꝓpter hoc ſub eius gratia uenire debet qualitas minor ar. c. cui de non ſa cerdotali.§. i. et.§. fi. de preben. li. vj. pro hoc ēt quia p̄ſumitur doloſe expreſſiſſe falſum in dubio: licet eīm quis in dubio nō p̄ſumitur doloſus nec dolus niſi ꝓbetur ut. l. quotiēs.§. qui dolo. ff. de ꝓba. tn̄ ī iſtis īpetrātibꝰ exp̄ſſio uel omiſſio tacēde uel exprimēde qualitatis uel circunſtātie p̄ſumitur in dubio fieri doloſe. ar. no. per Inno. in. c. dilectus. de ℟ptis. ſuꝑ uerbo uiribus carere circa prin. ibi cum dicit preſu mit eſſe doloſe ⁊c̄. igitur nō ualeant. ar. dicti. c. ſuper. ⁊ per p̄miſſas ration: quidam hoc tenuerūt. Alii ta men cum quibus etiaꝫ ego eram tenebāt ꝯͣrium: exquo impetrabatur certū corpus benefitii. uacan̄. ⁊ ꝯͣ ſtabat de corpore benefitii impetrati ⁊ perſona īpetrans ſupponebatur ydonea ad utrālibet: ⁊ ad offici um ⁊ dignitatem ſalſa demonſtratio nō debet uitia re gratiā: hec enim qualitas dignitatꝭ uidetur fuiſſe adiecta gratia demonſtratōnis: igitur eius falſitas gratiam non uiciet. ar. l. falſa. ff. de condi. ⁊ demon. ꝓ hoc etiam: quia exquo ſupponitur impetrās idone ad utrūlibet etiam ſibi princeps conceſſiſſet officiū: qd̓ eſt minus cui conceſſit dignitatem qd̓ eſt maius: ſeu concedere debuiſſet: quia quē reputauit dignuꝫ maiori reputaſſet utiqꝫ minori: ⁊ ideo exquo gratia demonſtratōnis expreſſit qualitatē maiorē: que potius retrahere poterat papam a concedēdo non no cebit ſimiliter exquo conſtat de corpore benefitij: licet ſit minoris quitatis qua expreſſa princeps etiaꝫ ſibi conceſſiſſet. ar. dicti. c. ſuper litteris. Nec uidetur feciſſe doloſe exquo expreſſit qualitatem potius prī cipem retrahentem ⁊ per iſta ſatis patet. c. ſuper litteris non habere locuꝫ in benefitialibus litteris gratioſis: ubi expreſſio falſitatis etiam que principeꝫ nō mouit uitiat reſcriptū ut dicto. c. ſuſceptum. quia dico illud ueꝝ ubi exprimit̉ falſitas gratia taxatōnis uel limitationis gratie rei uel modi ipſius: quia tunc nō ueniūt alie res uel aliꝰ modꝰ nō expreſſis ēt ſi princeps illā rem uel ſub illo. alio modo ſeu ſecūdum eū gratiā conceſſiſſet et ſic loquitur dictuꝫ. c. ſuſceptū et .c. cui de nō ſacerdotali: et idē ēt crederē de litteris iuſtitie ubi adiceretur falſitas gratia taxationis. uel limittatiōis: quia et tunc nō cōtinebitur illud ſi fuiſ ſet expreſſum ēt fuiſſet cōceſſuꝫ. ar. no. per. Inno. in dicto. c. ſuper litteris in gl. ſuper uerbo in cōi forma ultra mediuꝫ ibi et no. quod generaliter: ſecus aūt ubi exprimit̉ falſum gratia demonſtratiōis: quia tūc credo quod diſtinctio illius. c. locum habeat: ut in litteris gratioſis et benefitialibus ut diſtinguatur: an expreſſio illius falſitatꝭ mouere potuit ſeu debuerit principem uel nō: et utrū per ſimplicitatē uel ignorā tiam ſit facta expreſſio. an doloſe ut ſi nō fuiſſꝫ motꝰ princeps ſeu moueri nō debuiſſꝫ ad nō cōcedendū: ꝓpter expreſſionē falſitatis factā. potiꝰ per ſimplici tateꝫ uel ignorantiā: ſicut hic in terminis noſtre que ſtionis nihilominus ualeat gratia: nec falſa demon ſtratio eā uiciet: alias uero ſic. facit ēt pro p̄miſſa di ſtinctiōe. an cā taxatiōis uel demonſtratiōis ꝯcor. iuriū. ff. de uino tri. et oleo. lega. l. cum certus. et. l. ex eo et. ff. delega. primo. l. qd̓ teſtamento. et. l. ſi ſeruus .§. uere cum concor. nec obſtat quod p̄ſumitur exp̄ſ ſio falſitatis facta doloſe: ar no. in dicto. c. dilectus. de ℟ptis. per Inno. quia nō eſt uerū quia expreſſit hic qualitatē principeꝫ potiꝰ retrotrahentē: ibi uero exprimebat qualitatē potius inducentē ⁊ omittebat ſeu tacebat potius retrahentē: et ita nō ob. indubio enim dolus nō p̄ſumit̉ ut dicta. l. quotiēs.§. qui do lo. ff. de proba. L Beneſitiuꝫ ſemel affectum ſemꝑ durat affectū. h. d. Papa Reſeruauit omnia benefitia offitialiū et familiariū ſuoꝝ. Quidā fuit. Capel lanus cōmenſal̓ ſuus uel alias familiaris uel officia lis ſuus. Sꝫ poſtea dimiſſa capellania ul̓ officio uel familiaritate deceſſit: poſtꝙͣ deſijt eſſe official̓ uel fa miliaris. Querit̉ nunquid benefitia que obtinebat cum erat familiaris uel officialis ſint reſeruata. et ui detur quod nō: exquo tēpore mortis deſijt eſſe offi cialis uel familiaris quia effectus illius reſeruatōis dirigebatur in tēpore mortis talis officialitatis uel familiaritatis ⁊c̄. ar. l. quod ſponſe cuꝫ cōcordan. C. de dona. ante nup. ꝓ hac parte facit. ff. de pigno. l. cū tabernam in prin. ibi reſpondi ẜm ea ēt et. ff. delega tis. iij. l. itē legato.§. ſi uxori. et. ff. de uentre ī poſ. mit. l. i.§. remiſſiſſe et. ff. delegatis. iii. l. legatis ſeruis.§. ſi ex offitio. Itē ꝓpter hoc quia ſi cōcedatur alicui ptās cōſerendi benefitia familiariū ſuoꝝ: et unus defamulis ſuis deſijt eſſe famulus: ⁊ poſtea moritur nō poterit conferre benefitia illius ut no. Io. an. de uer bo. ſigni. c. fi. li. vj. in nouella. in oppoſitum facit qd̓ īmo: qꝛ attendi debet tēpus reſeruatiōis. ar. l. fi. ff. de auro et argēto. lega. ꝓ hoc bene facit quia ſi ſit mo naſterium exemptū ex eo quia erat monialiū: adhuc durat licet eficiatur monachorum uel canonicorum ſecularium uel regulariū ut de capel. mona. c. dilectꝰ §. ad hec iuncta ſubſcriptione de qua in prin. ꝓ hoc quia exquo fuit ſemel familiaris: benefitia que tunc obtinebat iam fuerunt reſeruata et in manibus pape igitur ex quo ſemel fuerunt non deſinant nec ueniāt ad manus inferioris donec diſpoſuerit. ar. no. in. c. dilectus de exceſ. prela. per Inno. pro hoc benefacit ꝙ nōt archi. de ℟ptis. c. ſtatutuꝫ ſuper uerbo cōmittāt pro hoc etiam uidetur tex. ī ratione. ff. de rebus du. l. ſi cognatis et. ff. de noxali. l. ii. XXI Uicaria eccleſie uite abbatiſſe cum cura: nō eſt ad nutuꝫ reuocabilis. Quedam Uicaria abbatiſſa cuiuſdaꝫ mo naſterii eſt unita eccleſia: preten dens qd̓ ad nutum ſuum uicarius inſtituēdus in illa eccleſia ad eius preſentationē per quēdaꝫ archidi aconū: ad quem pertinet inſtitutio de conſuetudine eſt reuocabilis ad nutū illiꝰ abbatiſſe: ⁊ ideo dat ar ticulos in iſta materia: qua quendā uicarium qui impetrauit nicariā ſeu ꝯͣ quendā ibi ad eiꝰ p̄ſentatōeꝫ īſtitutū: Querit̉ an ſit bōa iſta maͣ dicebat̉ qd̓ n̄ ꝑ. c. dilectꝰ de capel. mo. li. vj. nec obſtat qd̓ ibi loquit̉ cū ſit inſtitutio ꝑ epiſcopuꝫ. quia idē in alio ad quē ꝑti neat auctorizabilis īſtitutio: que per ꝯſuetudinē pōt archidiacono cōpetere. ar. no. per doc. in. c. cum fatiſ de offi. archi. Item etiam materia iſta ex eo uidetur reproba: quia ſi talis uicarius eſſet reuocabilis ad nutum: igitur cura non eſſet penes eū quia tunc nō eſſet intitulatus. ar. nō. de officio nicarij. c. ad hec de prebendis. c. exſtirpāde. et ſic oportet quod cura eſſet penes abbatiſſam uel cōuentū qd̓ uidet̉ incōueniēs. Sꝫ quid ſi dicte abbatiſſe eſſet eccleſia illa ſubieta plano iure: et per quendam archidiaconum uult ibi inſtituere uicarium ep̄aleꝫ nunquid poterit: facit qd̓ ſic qd̓ noͣ. ꝑ Inno. de p̄ben. c. ī lateranen̄. et ꝑ gl̓o in. c. cum et plantare.§. in eccleſijs. de priuilegijs. nā talia ut cure commiſſio licet non bene pn̄t cadere in mulieribꝰ: quo ad exercitiū actuale tamen ius pōt cōpetere monaſterio ut exercitiū faciat ꝑ uiꝝ capace illiꝰ ptātis: ut etiā dicit̉ in ſil̓i de exercitio iuriſdictōis ſpiritualis in hijs que concernūt poteſtateꝫ clauiū: cuius ius ad abbateꝫ ſeu monaſteriū cōpetere pōt: et exercitiū fiet per uirū omni poteſtate capacē. sͣ. de maio. et obe. c. dilecta. cum nō ibidē ꝑ Hoſti. XXII Ualet collatō facta per papā d̓ benefitio reſeruatō: non facta mentiōe de reſeruatiōe cum cl̓a: dūmodo non ſit alteri ius queſitum. h. d. Utrum Si papa cōferat uel mādat cōferri benefitiū reſeruatū: nō facta mētiōe in litteris de reſeruatiōe: ſꝫ poſita illa clauſula ſi nō fuerit alteri ius queſitum ualeat collatio: Quidā qd̓ nō tn̄ rota tenet quod ſic: ut large fiat īterpetratio: in p̄iuditiū cōcedentis: et nec pape auaritia. ſeu cupi ditas ualeat imputari: ſi aliquid renuere uidet̉. arC. de bonis uacan̄. l. ſi qn̄ faciūt no. per Inno. de dona. c. paſtoralis. ⁊ faciūt ad hoc rōnes quas tetigi in dicta decretali lꝫ de p̄ben. li. vj. XXIII Collatio facta infra menſeꝫ datuꝫ exſpectantibus ꝑ ordinariū: licet exſpectan̄. nō acceptēt nō preiudicat illis: qui īpetrant idē benefitiū a papa. h. d. Cum Ad colationem cuiuſdam epiſcopi eſſēt impetrantes apoſtolici ex ſpectantes cuꝫ poteſtate acceptandi infra menſeꝫ: iuxta cle. cum ei quem.§. ſequitur. de conceſ. preben. uacan̄. quodaꝫ benefitio cadente ſub gratia impetrantis: epiſcopus infra menſē contulit cuidaꝫ: et paulo poſt papa illud benefitiū reſeruauit: et tanquā reſeruaturus contulit impetranti: tamē illud benefitiuꝫ nunꝙͣ acceptarūt nec infra menſem nec poſt. Queritur quis ſit potior an ordinarius ideſt ille cui epiſcopus cōtuli: an apoſtolicus cui papa ī uirtute reſeruatiōis ꝯtulit: Quidaꝫ dicunt quod ordinarius eſt potior quia manus epiſcopi infra menſem: ita demum erant et cenſebāt̉ ligate: ſi exſpectantes infra mēſem acceptaſſent: quia in eoruꝫ fauoreꝫ mēſis fuit appoſitus: tunc enim eis ul̓ eoꝝ altero acceptātibꝰ retro collatio ordinaria ap pareret nulla: ⁊ tūc apoſtolicꝰ cui papa āte acceptatō nē exſpectātis cōtuliſſꝫ eēt potior. Sꝫ ꝗa īpetrātes in fra mēſeꝫ nō acceptāt: idcirco retro manꝰ ordinar. non cenſebuntur ligate fuiſſe ⁊ ualebit collatio eius ar. no. per Io. mo. in. c. ſtatutuꝫ. de preben. li. vi. ⁊ ſic intelligunt.§. ſecus. in clemen. ei quem. de conceſ. pre ben. Alii uero tenent ꝯͣrium ſcilicet qd̓ īmo ſit potior apoſtolicus: quia manus ordinari ſecundū eos ſunt ligate per totum mēſeꝫ: infra quem expectantes acceptare potuerunt ⁊ ſi infra menſem poſtea nō acceptauerint ꝓpter formā inhibitionis ⁊ decreti: que apponuntur in litteris eoruꝫ: ubi dicitur diſtrictius inhibentes uenerabili fratri nr̄o epiſcopo ⁊c̄. Ne il lis interim etiam ante acceptatōnem huiuſmodi diponere: quoquo modo preſūmant ac decernen̄. ⁊c̄. uel ſaltim eſt in pendulo per totum menſem an uale at uel non etiam ſi teneatur opinio precedēs donec poſt menſe ſciatur: an exſpectans infra menſem acce ptauerit. Cum igitur ſiue ſit nulla ſiue in pēdulo āte quam illa pendulitas ſeu dependentia aūt ſuſpenſio declaretur: interim reſeruatio pape ſuꝑuenerit: ⁊ eiꝰ collatio que totū abſorbet: etiam ius expectantiū id circo etiaꝫ ſi poſtea non acceptent cū etiaꝫ ſi uellent nō poſſent nō ualidabitur collatio ordinari: que ſi ab initio ſint nulla tractu temporis: preſertim ſuꝑue niente eam impediente ualidari nō poteſt: ut in regu la iuris nō firmatur uel ſi ſint īpendēti retro: nō po teſt fingi tenuiſſe: quia iſtam retrotractionē īpedit fie ri poſſe reſeruatio pape: ⁊ eius collatio que potuit reuocare ius ipſorum impetrantiū ⁊ ordinari: eis nū dum queſitū perfecte. ar. de ℟ptꝭ. c. ꝙͣuis. ⁊. c. ſi ꝓ te. e. l. potior. in prin. ⁊ l. qui balneuꝫ.§. fi. ff. qui po. in pi gno. habean. pro hoc bene ſac̄ qd̓ no. Io. an. in nouel. in. c. duobus. de ꝑtis ſuper uerbo eligere ultra medium glo. ibi ad rationē imparitatis nō enim mi noris efficatie ⁊ uirtutis debet eſſe reſeruatio ⁊ collatio pape: ꝙͣ ſola acceptatio impetrantiū ſeu exſpectantium: que ſola retrofaceret cēſeri collationē ordinarii nullā: ⁊ eius ualorem impediri ſeu ualoris effetum: igitur ⁊ pape reſeruatio ⁊ collatio etiaꝫ im pedient: pro iſta parte uidetur caſus in. c. quodā. ex tra de preben. li. vi. nec obſtāt no. per Io. mo. in dicto. c. ſtatutū. quia eius opinio nō approbatur ꝑ dicrū. c. qd̓dā. de p̄bē. li. vi. ⁊ ēt ibi noͣ. Io. an. ī nouella. De conceſſiōe p̄ben. ℟ica. I Si prīo et ſecundo acceptantibus infra menſeꝫ. et ſe cundo poſt mēſeꝫ ꝓuiſo prius ſit excluſus per reuo catoriā pape ſequēteꝫ: ex hoc ſecūdus nō habet ius: et que ſit notabilis negligentia pendet ex arbitrio iu dicis: et ſecundus de cuius non iure cōſtat: non pote rit ſpoliatus petere ſe reſtitui cōtra ſpoliāteꝫ. h. d. Primus Et ſecundꝰ in data acceptauerūt infra menſeꝫ unā eccleſiā: poſt mē ſeꝫ bene per aliū uel duos menſes ſecundus fecit ſibi ꝓuideri: ſꝫ primus nō. immo antequā primus ſibi fa ceret ꝓuideri ſuꝑuenit reuocatoria pape: Queritur an ſecundus habeat ius: et uidetur quod ſic: quia ac ceptatio primi redditur inutilis ⁊ inefficax ꝓpter re uocatoriā: ergo n̄ uidet̉ quod ſecūdo preſtari poſſit īpedimētuꝫ: quia nō preſtat īpedim̄tuꝫ quod de iure nō ſortitur effectū. Cōtrariū fuit d̓terminatū per. c. quoda. de p̄ben. li. vj. Acceptatio eniꝫ primi cum ab initio tenuerit. fecit ut decretuꝫ poſituꝫ in litteris pri mi omnia facta pro ſecundo irritaret: et hoc uerum: niſi tunc cum ſecundus fecit ſibi ꝓuideri: prīo poſſit ſibi notabilis negligentia imputari. quia tunc ꝓpter eaꝫ primus ſit excluſus ut in. c. tibi. qui in fi. de ℟pt̓ et in. c. ſi clericus. de p̄ben. li. vj. ſecundus poſſet ſibi facere ꝓuideri. Sꝫ quando debet reputari nota bilis negligentia primi eſt in arbitrio iudicis atten̄. circunſtantijs attēdendis: cuꝫ nō ſit tēpus a iure ſta tutuꝫ: dicitur tamē cōmuniter qd̓ executores ſcd̓i: uel ordinarius poſſit moner̄ primuꝫ ut ſibi faciat ꝓuideri: ⁊ ad hoc ſibi prefigere tēpus competens: infra qd̓ hoc fecerit: alias ex tunc ipſi potuerūt prouidere ar. in ſimili extra de reſtitu. ſpolia. c. frequēs.§. ſolet. ⁊ ff. de heredi. inſti. l. ſi quis inſtituatur in prin. cuꝫ cō cor. Sed pone retento themate predicto Secundus qui fuerat in poſſeſſione inductus: poſt ꝓuiſio nem ſibi factaꝫ fuit ſpoliatus per primū: ſecundus a git contra eum poſſeſſorio. ⁊ petitorio ſimul: Que ritur an conſtat de non iure ſuo: ſicut etiaꝫ de non inre primi: an ſecundus ſit reſtituendus uidet̉ qd̓ nonexquo conſtat de non iure ſuo. ar. noͣ. in. c. cōſtitutus. de fil̓. preſbi. per Inno. et per Io. in nouella. Et qꝛ cum ſit par eoꝝ cauſa: exquo neuter habet ius: uidet̉ qd̓ ſit potior conditio poſſidētis. Itē quia cū ſimul poſſeſſorio et petitorio actū eſt: licet. in ꝓnuntiatiōe ſit poſſeſſio p̄mittenda: in executiōe tn̄ debet ꝓprie tas p̄ualere licet enim feratur ſententia ſuꝑ poſſeſſio ne: cuꝫ ꝓprietas nō ſit ſua: īmo quo ad ꝓprietatē ab ſoluendus ſit reus ab impetitione actoris: ergo talis ſententia lata in ꝓprietate p̄ualebit in executione ut impediat ꝓnunciationē poſſeſſorij mādari executōi: ar. c. cum dilectus. de cauſa poſ. et ꝓprie. In oppoſi tum uidetur qd̓ licet in petitorio debeat abſoluere: primū ab impetitōe ſecundi. tamē in poſſeſſorio ſiml̓ intentato debeat eum cōdempnare et ſecundū reſti tuere exquo cōſtat de ſpoliatiōe: quia utilis poſſeſſo rij petitio ꝓpter utilem petitionē peritorij adiectaꝫ nō debet uiciari. ar. ℟gule. utile et p̄ſertiꝫ inodiū ſpo liantis: et quia ſi nō fuiſſet ſpoliatus et primꝰ ageret cōtra euꝫ: fuiſſet ab eius impetitione abſolutus: et qꝛ melius ē poſſeſſionē eſſe penes cū: qui prīo poſſedit qui ſine uitio ſuo cecidit a poſſeſſione: pro quo dereſti. ſpolia. c. in litteris. et. c. ſepe cōtingit cuꝫ ibi no. ꝑ Inno. nihil fuit determinatuꝫ ſꝫ motum tm̄. II Sub gratia cōceſſa ad p̄ſentationē abbatis: ueniūt benefitia ꝑtinentia ad p̄ſentationē abbatis cum con ſenſu alterius. h. d. Facta Eſt per dominū papā gratia alicui de benefitio ſpectāte ad p̄ſentationē talis abbatis. Querit̉ nunquid ueniat beneſtiū ſpectans ad eius p̄ſentationē de cōſenſu alterius: et eſt dicen duꝫ quod ſic ar. ne ſe. uacan. c. unico. li. vj. uide quod ſcripſit. Io. an. in. c. cum in illis de p̄ben. li. vj. in nouella ſuper uerbo tantuꝫ. v̓ſi. Itē mutatis termīs ⁊c̄. III Acceptatio impetrātis non cōſumit uiciſſitudines habentium: alternis uicibus p̄ſentare uel conferre benefitia. hoc dicit. Suppoſita Quadā cōpoſitōe legitima. per quā quedā abbatiſſa dꝫ cōferre uel preſentare quādaꝫ eccleſiam: uel ad eam in primis duabus nacatiōibus: et in tertiā quidā decanus: et poſtea ad ſubſequen̄. duas prīas abbatiſſa: et in ſequēti tertia decanus: et ſic deīceps in ꝑpetuū. Abbatiſſa que erit ibi pro tēpore conferret his: et in duabus uacatiōibus ſeu p̄ſentatiōibus ſolum de canus: poſtea in ſequēti uacatiōe hoc acto quod ua catiōes in quibus īpetrantes apoſtolici obtinerent dictam eccleſiaꝫ auctoritate apoſtolica: eiſdē abbatiſ ſe et decano in p̄dictis uiciſſitudinibꝰ cōferendi ne quaquā in numero cōputent̉: īmo dictis uiciſſitudi nibus cōferendiutātur ceſſantibus īpetrātibꝰ apoſtolicis: ꝑinde ac ſi mille alie uacatōes contigiſſent: Contigit qd̓ poſt dictā cōpoſitionē in primis dua bus uacatiōibus: in quibus abbatiſſa debuit confere uel p̄ſentare īperrantes apoſtolici obtinuerunt di ctam eccleſiā: et ſic abbatiſſa nō potuit cōferre: nunc tertio uacan̄. dicta eccleſia ueniūt duo apoſtolici impetrātes: quoꝝ nuſ īpetrauit ad collationē ſeu p̄ſentationē abbatiſſe: alter uero impetrauit ad collatōeꝫ ſeu p̄ſentationē illius decani p̄dicti: et quilibet infra tempus debituꝫ acceptat eccleſiā p̄dictā: et ſibi facit ꝓuideri. Queritur quis eoꝝ debet eſſe potior. Qui daꝫ tenebant qd̓ ille qui impetrauit ad collationē de cani: quia ſecūdum ordinē niciſſitudinis iſta uice: ter tia debet ſpectare collatio ſeu p̄ſentatio ad decanuꝫ: et in p̄cedentibus duabus ad abbatiſſaꝫ: ſi nō ſi ꝑue niſſent apoſtolici īpetrātes: licet eīm ſuiſſet actuꝫ in compoſitiōe quod apoſtolici impetrātes nō deberēt cōſummere uices: hoc fuit actum mere in fauoreꝫ di ctoruꝫ abbatiſſe et decani: cum ceſſarent īpetrantes apoſtolici: non aūt in fauorē īpetrantiū. igitur uidet̉ quod apoſtolici īpetrantes debeant ſeruare ordineꝫ uiciſſitudinis: inter ſe ut ſic īpetrantes ad collationē abbatiſſe debeant ſolum in primis duabus uacatiōi bus obtinere: quibus eis ceſſantibus abbatiſſa con ferret uel p̄ſentaret: et in tertia ſcilicet: ī qua cōferret uel preſentaret: decanus debeāt habere īpetrātes ad collationē decani: ul̓ p̄ſentationē alias uideret̉ ſequi incōueniens: qd̓ poſſet eſſe quod īpetrātes ad collationē abbatiſſe ſemꝑ obtinerent dictam eccleſiam: et impetrantes ad collationem decani nunquam poſſent iam obtinere ⁊ ſic ſuis gratiis fruſtrarētur qd̓ iniquum uidetur: Alii uero ⁊ maior pars tenue runt: qd̓ immo impetrantes ad collationem ſeu pre ſentationē abbatiſſe ſint potiores: quia nō eſt dubiū qd̓ ſecundum tenorē compoſitōnis iſta uice abbatiſ ſe eſſet collatio uel preſentatio: ſi ceſſarent apoſtolici impetrantes: Exquo ſecundū compoſitionē due prime uacationes nō conſūpſerant uiciſſitudinē ab batiſſe: ergo impetrans ad eius collationē ſeu p̄ſentationem debebit eccleſiaꝫ obtinere: Nec obſtat qd̓ dictum eſt qd̓ dicta clauſula eſt appoſita mere in fa uorem abbatiſſe ⁊ decani: quia licet hoc factū fuerit tamē per eā apparet ad quē ꝑtinere debeat collatio ſeu p̄ſentatio: ergo cum ad abbatiſſam hac uice ꝑti neret exquo prime due uacatiōes ꝓpter impetrātes nō cōſumpſerant eius uiciſſitudines: īpetrans ad ei collationē ſeu p̄ſentationē obtinebit: nec pōt dici qd̓ īpetrātes teneātur ſequi ordinē dictaruꝫ uiciſſitudi num: quia īferiores nō potuerūt artare papā nec ei īpetrantes ad illū uiciſſitudinis ordinē. Nec obſtat prefatuꝫ incōueniēs qd̓ ſequeret̉: quia nō eſt incōueniēs aliquod ſi īpetrātes ad collationē uel p̄ſentatō nem abbatiſſe ſemꝑ obtineant quādiu ad ea pertine re debeat collatio uel p̄ſentatio: ideſt quouſqꝫ ipſa ceſſantibus īpetrātibus apoſtolicis bis contulerit. Nam tūc ēt īpetrantes ad collationē uel p̄ſentatio neꝫ decani ſemꝑ obtinebunt: quādiu ad decanū ſpe ctare debebit collatio uel p̄ſentatio: que ad decanū ſpectare debebit donec poſt abbatiſſam ipſe ſolus ſe mel cōtulerit: et iſtā opinionē maior pars dominoꝝ ſecuta fuit: pro qua uidetur facere qd̓ no. Io. an. in nouella. de p̄ben. c. cum in illis ſuper uerbo uel p̄ſentatiōe et in. c. ſi de benefitio in cle. de p̄ben. pro hoc ēt facit quia uerba compoſitiōis ſunt repetitiua iuris ſeu poteſtatis cōferendi: ergo nō obſtan̄. uacatōibus occupatis per īpetrantes abbatiſſe eſt repetita pote ſtas conferēdi. ar. l. ſi in annos in prin. ff. qui. mo. uſufructus amit. igitur īpetrantes ad eius collationeꝫ obtinebūt exquo ipſa uirtute repetitionis habet po teſtatē conferendi. ⁊c̄. IIII. Ualent acceptatio ⁊ prouiſio facte ante expeditionem litterarum gratie. h. d. Signata Supplicatione perpapā de gratia ad collationē ep̄i ⁊c̄. uel de canonicatu ſub expectatione p̄ben. antequam confice rent̉ littere uacante uno benefitio uel una prebēda cadēdum. ſub gratia: exſpectans acceptauit per quen dam decanum tanꝙͣ executorem ſuū ſibi fecit ꝓuide ri: poſtea etiam ante confectionē litteraꝝ dictaꝝ uel poſt non curo papa contulit illud benefitium ſeu pre bendam ſi non foret iure alteri ius queſitū: Tandē primus exſpectans fecit confici litteras ſuper gratia ſua ⁊ in hijs litteris obtinuit executorē eundem decanum: qui ſibi ꝓuiderat que littere fuerunt confecte ſub datꝭ ſignate gratie: ⁊ ſic datꝭ litteraꝝ bene precedit acceptationē ⁊ ꝓuiſionē. Queritur an dicte ac ceptatio ⁊ ꝓuiſio facte ante confectionē littera. et ſic anteꝙͣ ille executor reuera eſſet datus executor: ut ſciret ſe datum executorē cum nondū ſibi eſſent littere preſentate: immo nec confecte ualuerint: ſic qd̓ per eas expectanti fuerit ius queſitum: Et per conſe quēs ſecundus cui papa cōtulit ſi nō foret alteri ius queſitū: nō habeat ius: obtinui in palatio per tres in ſtantias quod ualuerint acceptatio et ꝓuiſio: exquo datam litterarū p̄cedit: et quia datio executoris eſt potius acceſſoria ad gratiā et eius gratia ar. de offi tio delegatꝭ. c. ſi ſuper gratia. ergo potius gratia iaꝫ ſatꝭ eſt attēdenda. Itē faciūt ad hoc nota. ꝑ archid. in ꝓhemio vj. libri. Itē nō obſtat qd̓ reuera nūduꝫ dati erant executores. Quia immo ſaltē deſtinatiōe: quia papa ſcū eius cācellaria dabit executores: quos elegerit dūtamē alias ſint ydonei: igitur exquo impe trans iam elegit illum decanuꝫ ut ydoneū: exquo ꝑ eum tanꝙͣ per executorē ſibi perijt ꝓuideri: ideo iaꝫ ſibi ex deſtinatiōe pape reuera datus uidebatur qd̓ patet: quia poſtea eum dando ponit in executoria da tam ſignate gratie nō datā expeditiōis ſeu ꝯfectiōis uel bullatiōis littere: et ſic nunc apparet retro ip̄m habuiſſe poteſtatem ⁊ iuriſditionē: cum iuri ditio ac quiratur ignoranti. ut. l. cecus. ff. de iudi. alias ſi furioſus. nec ob. ſi dicatur qd̓ non habet exercitium ni ſi a tempore preſentationis litteraꝝ. ar. de appella. c. ſuper eo. quia iam ſibi preſentatur per partē uerbo. ⁊ ſcit uel credit per eius aſſertionē ſe executoreꝫ: ex quo pars eum elegit ⁊ ſcit qd̓ cancellaria electū per eum ponit in litteris ⁊ omnia illa uera deteguntur. poſtea per realem exhibitionē litteraꝝ. Contra iſtaꝫ opinionem uidetur qd̓ faciat qd̓ noͣ. archidi. de offi cio delegati. c. ſi is cui ⁊ de procura. c. is qui. V. Ualet ꝯmiſſio ꝑ ordinariū alicui: ut recipiat r̄ſigna tionē certi bn̄fitij: ⁊ illud conferat cuidaꝫ alteri. h. d. Ordinarius Commiſit alicui qd̓ cum ticius uellet ſuum benefitiū ex certis cauſis eum mouētibus: reſignate reciperet illius reſignatione: ſi cauſas ueras ⁊ rationabiles re periret: ⁊ ea recepta conferret illud benefitiū cuidaꝫ alteri: Queritur an talis commiſſio de iure ualet: et receptio reſignatōis ſi alias fuerit legitima: ac col latio in uirtute eiuſdem commiſſiōis ſecute: et quidā magni tenuerūt quod no. per. c. cōſtitutꝰ. d̓ cōceſſio. preben. cum ibi no. per doc. et per ea que no. Inno. in. c. ex parte el. i. de officio delega. quia per talē con ceſſionē aperitur uia ad benefitia uacatura: quod ſo li pape ꝑmittitur. ut ibi no. et alias fieret contra cō filiū generale. de conceſ. p̄ben. c. ii. et hoc repreſentat tex. in.§. ꝓhibemꝰ. in. c. deliberation. de officio lega. li. vj. ubi hec ꝓhibentur legato. ergo multo fortius epiſcopo et ordinario: qui eſt minor legato: et hanc opinionē ibi tenet Archidi. et ideꝫ tenet in. c. ſuſcep tum. in prin. de ꝑtis li. vj. et pro hac parte: quidaꝫ in diuerſis cāis tulerunt ſententias. Sꝫ cōtra fuit de terminatū in cā. Dauid macri et in quibuſdaꝫ alijs cauſis: in quibus et fuit obtentū per tres inſtantias: et ſententias cōtrariū ſcilicet: quod ualuerit commiſ ſio factꝭ per ordinariū et collatio et receptio reſigna tionis: uirtute illius ſecute: et hoc ꝓpter poteſtateꝫ ordinariā: que eſt lata ad omnia nō ꝓhibita de iure cōmuni: nec per talē cōmiſſionē ſit contra cōſiliū generale: quia cōſilium generale ꝓhibet aꝑiri uiaꝫ ad uacaturas.ſ. generaliter uiā iniquā: per quā ueniret et modus uacandi ꝑ mortē: ut cuꝫ generaliter ꝓmititur primū benefitiū uacaturū: uel mandatur cōſeri: ſub qua ꝓmiſſiōe uel gratia ueniret ēt ſi uacaret per mortē: et ideo non ualet quia ſic poſſet captari mors aliena ſic loquitur. c. ii. de conceſ. p̄ben. et. c. cō ſtitutus. et. c. ex parte. et ideo nullus tali modo pōt aꝑire uiā ad uacaturas generalit̉ niſi papa: tn̄ in ca ſu noſtro nō cōmittitur generaliter ptās cōferendi quouiſmō uacat benefitiū: ſed dum taxat ſi uacet benefitiū per reſignationē faciendā: ſub quo mō ceſſat ratio cōſilij generalis ꝑiculū captande mortis: non obſtat. c. deliberation̄.§. ꝓhibemus: quia ſpecialis ꝓhibitio eſt in legato: cuius poteſtas reſtringenda fuit: in quo finalis rō fuit ne nimiuꝫ abſorbeat̉ ptās ordinariorū: qd̓ fieret ſi legati poſſent tales cōmiſſio nes et de benefitijs uacan̄. per reſignationē facere: iuriſdictio aūt ordinaria: in qua querit: queſtio ē po tius amplianda. nec obſtat qd̓ ille tex. reddit rōnem ne aperiatur uia ad uacaturas cōtra cōſiliū genera le: quia in ea rōne reddēda errauerūt ꝯpilatores di ctaminis. li. ij. ut audiui recitari per quendā aduo catuꝫ: qui hoc audierat a quodā de cōpilatoribus: nam reuera ut p̄dictū eſt tunc demū fieret cōtra cō ſiliuꝫ generale cum generaliter uia aperiret̉: et talit̓ quod eſſet ꝑiculū captande mortis aliene: quod nō ē in caſu illius.§. nec in caſu p̄miſſo: ubi ꝯmiſſum reſtringitur ad uacationē ꝑ ſolā reſignationē cōtinge re debentē: quare nō ob. ⁊c̄ VII Per mandatuꝫ pape de cōfirmando collationē or dinarij: non excluditur exſpectans cum poteſtate ac ceptandi hoc dicit. Infra Menſem exſpectantꝭ et ante ip̄ius ac ceptationē: ordinarius de facto cōtulit cuida benefitium uacans: et cadens in gratia exſpe ctantis. et ad illius cui ordinarius cōtulit ſupplicati oneꝫ: papa mandauit certis iudicibus: qd̓ illā colla tionē ordinariā auctoritate apoſtolica cōfirmarent: ſi a die dat̉ litterarum huiuſmōi non eſſet alteri ius queſitum: tandem ante confirmationē per eoſdem iudices factis expectans acceptauit infra menſem et ſibi obtinuit prouideri: poſtea uero dicti iudiceſ collationē ordinariā ꝯfirmauerūt: Querit̉ an ta lis confirmatio teneat: uel an dictus expectans cui ante confirmationē extiterat prouiſum: poſt manda tum tamē de confirmando a papa emanatuꝫ ſit potior. et ſibi ante cōfirmationē fuerit ius queſitum: et uidet̉ quod cōfirmatio teneat: et qd̓ ꝓuiſio facta ex ſpectanti poſtꝙͣ papa appoſuit manū mandando cō firmari collationē ordinarij nō tenuerit: quia per ta lem manus appoſitionē totū negotiū ad ſeuidetur aduocaſſe: et ſic executoꝝ expectan̄. manus et cuiuſ cunqꝫ inferioris manus fuerūt ligate. ar. c. ut noſtrū de appella. et de officio legati. c. licet. in oppoſitū ui detur: quod nō ligentur manus cuiuſcunqꝫ poteſta tem habentis cōferendi quominus ꝓuiſio per eum facta teneat et ualeat ꝑ decre. quia cunctis.§. ex parte v̓ſi. non ſic. et. v̓. ſimpliciter. de conceſ. p̄ben. li. vi. niſi papa expreſſe benefitiū ſue diſpoſitiōi reſeruaſſet. uel decretū in tali mandato ſubiunxiſſet: uel alias exp̄ſe uoluntatē ſuā inſinuaſſet: tales iudices quibus mā dabatur reſeruando benefitiū ſue diſpōni: uel inter dicendo ut ibidē cuꝫ ibi no. per archidia. in uerſi. ſim pliciter. ſuper uerbo exprimat̉. et ſuper uerbo īſinue tur et in eodeꝫ ti. c. ſi ſoli. et facit de p̄bendis. c. dilectꝰ fi. intellectus qui ita concor. cū. c. inter cetera. in eo. ti. et ſic reſponderi pōt ad rōnes in oppoſitū: quia pa pa nō aliter uidetur ad ſe aduocare negotiū. nec ma nuꝫ apponere: niſi exprimat qd̓ nullus alius poſſit diſponere puta reſeruādo uel decernēdo ꝑ p̄miſſa: niſi uelles tenēdo primā ꝑtē dicere: qd̓ īmo mandā do ſimpliciter ꝓuideri uel alias diſponi de certo bn̄ ficio uacāti uideatur manū apponere: et ſi alias non reſeruat uel decernat: et rn̄deri poſſet ad iura ꝓxīe inoppoſituꝫ allegata: qꝛ oīa loquūtur ubi papa man dat ꝓuideri de benefitio uacaturo: ubi nō eſt ueriſi mile: qd̓ per ſolū mādatuꝫ incōtinenti uelit manus inferioris ligare nec aliquod benefitiū afficere: ēt ſi de benefitio certo uacaturo hoc mandet: puta tali il lud noīando uel primo uacaturo: ſꝫ nō bene uideo rōneꝫ diuerſitatꝭ quare nō ſit ideꝫ in uacantibus qd̓ in uacaturo: cū euenit caſus uacatiōis: quia eadeꝫ ē rō quare ſecundā ꝑtē de iure credo ueriorē: et ſic ꝓ uiſio exſpectan. erit potior et cōfirmatio nō ualebit: exquo prius exſpectanti fuerat ius queſituꝫ: Audiui tn̄ qd̓ in cancellaria ꝑ ſolā manus appoſitiōeꝫ pape: eo qd̓ ſignat ſupplicatiōeꝫ ſiue ꝓuideat ſiue mandet ꝓuideri: uel alias diſpoſuit de uacanti uel ēt uacatu ro: certo adeo uult eſſe affectuꝫ bn̄fitiū et clauſulas manus inferioris: qd̓ ſemꝑ daret reſeruationē cum decreto de die date ſignatiōis facte ꝑ papā: et tunc per illas clauſulas reſeruation. ⁊ decreti negotiū eēt planū et claruꝫ: uerū tn̄ cum gratia ſit de incerto ua caturo: utputa qd̓ duxerit acceptanduꝫ dat decretū incertuꝫ: et ſuper incerto qd̓ demuꝫ ligat cum dedu ctuꝫ fuerit ad certitudinē per acceptationē iuxta de cre. dudum de p̄ben. li. vj.§. cōſiderantes: niſi apponeret certuꝫ tēpus puta mēſem: quia tunc infra tēpꝰ et ante acceptationē ligaret manus aliorū: ut meſis appoſitio aliquid operaret̉ ut in cle. cum ei quem de conceſ. preben. VIII. Acceptatio facta ante purificationē gratie ualꝫ: ſi in fra menſem poſtea purificetur. h. d. An Acceptatio pauperis facta de benefitio tra can̄. ſide iure ſibi debeat̉ ante purificatōem: poſtea factā infra menſeꝫ ualeat: abſqꝫ eo quod iteꝝ nouiter acceptet ⁊ uidet̉ qd̓ ualeat: quia non eſt niſi declaratio uoluntatꝭ: et iō cum eā nō mutauerit et ꝑ ſiſtat in eadeꝫ ſibi ſufficiat: dum tamē infra mēſeꝫ purificet̉ cōditio: pro hoc bene facit decre. quia cunctis .§. pe. ad fi. et. c. ne captande. de conceſſ. pre. li. vj. ubi hodie alia forma ē ꝓpter adiectionē mēſis: antequā uacet quis ẜm formā illā pōt acceptare primū uaca turū: et ex cā ẜm uel ulteriorē: et tn̄ ante uacationeꝫ poterat dici gratia eius ꝯditional̓.ſ. ſi eo uiuo uaca ret benefitium. ar. l. heres meus. ii. ℟n. ff. de condi. et demon. et ſicut ibi ante euentuꝫ ꝯditiōis facta accep tatio ualet in euentuꝫ ꝯditiōis: ergo ſic et hic ꝓ hoc ff. de optio. lega. l. ſi cuꝫ optio. uel datio libertatis fa cta pendente. optiōe eius cui legata erat: ſeruorum optio ualet in euentuꝫ: quo illa nō oꝑtet̉ nec eſt opqd̓ renuetur datio libertatꝭ ꝑ eundē: modū facit. l. legatarius.§. fi. ff. delega. i. cū cōcor. ſuis. Iteꝫ ꝯditio que apponitur in litteris pauperū potius dirigitur ad prouiſionem: ⁊ eius affectum quaꝫ ad acceptatio nem. Item pro hoc bene facit. ff. de ſecundum. tabul̓. l. ii.§. ſi ſub conditione ubi petitio poſſes. bonoꝝ ſecundum tabulas factas ante euentum ualet in euen tum. pro hoc bene facit. ff. de teſtamen. mili. l. in frau dem.§. teſtamentū. ff. de lega. iii. l. i.§. ſi filius. ibi ſi durauerit uoluntas. ff. de officio procon. ⁊ lega. l. obſeruare.§. fi. v̓ſi. ſed ſi ante. ⁊. ff. de noua. l. quotiēs.§. i. et. .ff. de ſolutioni. ſub conditione. in oppoſitum uidetur qd̓ immo non ualeat ante purificatā gratiaꝫ: niſi poſtea renouetur uerbo uel ſigno uel facto: exquo poſtea apparet de eiꝰ animo. ar. ad hoc. ff. de option. legata. l. optione ⁊ ff. delega. i. l. Iulianus. ⁊. ff. quoꝝ lega. l. i.§. qd̓ ait pretor. niſi uoluntate ⁊. ff. ad trebellia. ſed ſi autem. ibi cum dicit ſi ratam habeat a con trario ſenſu: pro hoc. ff. de ſecundū. tabu. l. qui librū. §. teſtamentum. v̓ſi. plane. ⁊. ff. de teſtamē. milita. l. tri bunus. Pro hac parte uidetur tex. ff. de acquirē. heredi. l. is qui heres. ⁊. l. is poteſt. ⁊. l. ſi quis extraneus in prin. ⁊. l. heres conſtitutus. ⁊. ff. rem ratam habe. l. bonorum. ⁊ pro hoc etiaꝫ benefacit: quia acceptatio facta eſt per uerbum p̄ſentis tēporis ſi de iure ſibi debeatur: ⁊ conſtat qd̓ ante purificationē ſibi de iure non debeatur cum ante euentum cōditionis non ſit debitum ſed ſpes indebitū. ar. l. cedere diem. ff. de v̓ bo. ſignifi. inſti. de uerbo. obliga.§. ex conditionali. Item non debent eſſe maioris efficat ie acceptatio ꝙ ꝓuiſio qd̓ patet. immo ꝓuiſio debꝫ eſſe fortioris efficatie cum per eam tribuatur ius in re ⁊ per acce ptationem non: ſed ad rem ut. in. c. ſi tibi. de preben. ⁊ ibi per Archidia. ⁊ eodem titu. c. quodā. ⁊ de cōceſpreben. c. fi. li. vi. Conſtat autem qd̓ ꝓuiſio facta āte purificationē gratie non ualeret: quia eſſet facta cō tra ordinem littere ⁊ mentem pape: qui ſtudioſe pri mo ponit de purificatione cōditionis ⁊ demū de ꝓ uiſione igitur ⁊c̄. Ar. eorum que haben. de ptis. c. cum dilecta. Iuncta. ibi noͣ. per Compoſt. qui ibi no. qd̓ quando papa mandat aliquid ſtudioſe: quod tunc ordo littere ſeruandus eſt. VIII Habens clauſulam anteferri de poſteriori data: prefertur primo qui licet acceptauerit prius: non tamen obtinuerat ſibi prouideri. h. d. Unus Innocentianus ſeu qui obtinuit gratiaꝫ ab Innocētio de canonicatū: ſub expectation prebende in una eccleſia uiuo. uel mortuo Inno. nō curo: uacan quadam p̄benda infra tēpus debitum eam acceptauit: ſed ſibi non fecit proui deri: Tandem unus qui impetrauerat poſt ob tum Inno. ab urbano papa ſucceſſore ſuo: in conſimili forma canonicatū in eccleſia ſub expectatione prebēde habebat: tam̄ in gratia ſua clauſulā anteferri ean dem prebēdam infra menſem a data gratie ſue acceptauit. Queritur quis eorum ſit potior: maior pars tenebat qd̓ ſecundus Urbaninus qui habebat clau ſulam anteferri: n̄ obſtan̄ expectation primi facta an te gratiam ſecundi: exquo ſibi nō fuerat ꝓuiſuꝫ: ⁊ ali as allegabāt textū in. c. quodā. de preben. li. vi. ubi ꝓpter clauſulā anteferri poſitam in litteris ſcd̓i: fuit īpeditus primus quia ꝓuiſio ſibi facta: non tenuit ali as ualuit obſtante decreto lr̄arum ſecundi: Et tamē primus habebat ius ad prebendā anteꝙͣ ſecundus habebat: alias haberet gratiā quia ſibi debebatur p̄ benda primo uacatura: nā ibi primus nec ſecundus non habebant benefitium acceptandi: qd̓ appareat ⁊ ſic afficiebat̉ prebēda acceptata iuxta decre. ſi poſt quā. in fi. eo. ti. qua quidē prebende affectione nō ob ſtatī ſecundi gratia propter clauſulaꝫ anteferri: impe diuit ibi primū. Item etiaꝫ hoc dicebāt ꝓpter clau ſulam illaꝫ appoſitā in litteris ſecundi non obſtan ſi aliqua apl̓ica: uel alia ꝙͣuis auctoritate in eadem ec cleſia ſint recepti ⁊c̄. ſeu ſi ſuper ꝓuiſionibus ſibi faci endis de canonicatibus ⁊ prebendis ī dicta eccleſia ſpeciales: uel de benefitijs eccl̓iaſticis etiā generales dicte ſedis uel legatorū eius litteras impetrauerint. etiam ſi per eas ad inhibitōnē reſeruationē ⁊ decre tum uel alias: qūolibet ſit proceſſum: ergo etiā ſi ad acceptationē ⁊ per illaꝫ clauſulā papa uidet̉ uoluiſſe anteferri: ſecundum etiam ſi primus Innocentia nus acceptaſſet. Et ꝓ opi. predicta eſt expreſſe Io. an. ī nouella extra de ℟p. c. cām. ſuꝑ glo. Io. ī fi. Tamen ego ⁊ duo alij ſuſtinebamus: qd̓ primꝰ eſſet po tior exquo acceptauerat anteꝙͣ ſecundo fieret gratia cū clauſula anteferri: n̄ ſit extendēda contra primos qui acceptaſſent ante gratiam ſuam: Quia non eſt ueriſimile papā ius eorū ita ad rem ſibi appropria. tā ſicut apropriātur ꝑ acceptationē: uoluiſſe tollere niſi expreſſam de hoc fecerit mentionē. Et pro hoc. c. fi. de conceſ. preben. li. vi. ubi per reuocatoriā: ideo tollitur ius ad rem: quia de hoc ibi fiebat mētio ali as non tolleretur. pro hoc. c. ex ꝑte de off. dele. de p̄ ben. c. cum. I. magalon. nec obſtat. c. quodā. cum ibi tp̄e gratie ſecundi p̄benda nunduꝫ uacabat: et ſic cer ta p̄benda tunc determinata nō erat affecta pro prīo nec ad eā ius ad reꝫ acquiſituꝫ hic in cāu noſtro āte gratiā Urbani factā ſecūdo cū clauſula anteferri: iā uacabat p̄benda ꝑ primū acceptata: et ideo ſpāliter et determinate affecta: et ad eā. primo fuerat ius que ſituꝫ nō obſtante p̄dicta clauſula: uel alias qūolibet ſit ꝓceſſum: quia intelligitur per executores nō per ꝑteꝫ ſeu īpetrāteꝫ certā p̄bendaꝫ uacan̄. acceptantē. Et ideo illa clauſula debet ſortire uires ſuas in be nefitijs nunc uacaturis: uel ſi nunc uacabāt nunduꝫ tamē fuerant acceptata: nec per acceptationē alteri quodāmō appropriata. IX Apoſtolicus receptus ad poſſeſſionē ſub cōditiōe: ſi ſibi debeatur et nō alias cenſet̉ pure receptus. h. d. Quidā expectans apl̓icus acceptauit p̄bendā: et fecit ſibi ꝓuideri et in poſſeſſionē induci: et ꝓuiſus inductus: et ad rem receptus fuit ſubcōditiōe: ſi de iure ſibi deberet̉ et ſaluo iure cuiuſlibet alterius: et n̄ alias. Poſtea quidā ordinarius etiā eodē modo receptus fuit: et in poſſeſſionē inductus: primus reputans ſe ſpoliatuꝫ agit poſſeſſorio petens ſe reſtitui et ſuſpendit petitoriū. Secūdus ordinarius qui poſidet dat de iure ſuo et nō de iure primi: dicit̉ ꝑ apl̓i cum ſibi qd̓ nō pōt nec eius articuli eſſent admittē di obſtan ſuſpenſiōe petitorij: quia illi articuli cōcer nunt petitoriū. Ordinarius reſpondet qd̓ īmo pōt: et qd̓ eius articuli ſunt admittēdi: exquo ipſe apoſto licus nō habuit poſſeſſionē pure ſed ſub conditiōe ſi de iure ſibi deberet̉ ⁊ ſaluo iur̄ alterius: et ideo ceſante illa cōditione non poſſedit: ⁊ ideo eius articu li cōcernen petitoriū per quos deteget̉: non ius que ſitum ⁊ per conſequens ip̄ꝫ non habuiſſe poſſeſſionem: deficien̄ conditione: ſub qua eam adeptus fuit cum ſint excluſorij poſſeſſorij per eū intētati ſunt ad mittendi: Sed nūquid benedicat ordinarius: uidet̉ dicendū qd̓ ſic: quia poſſeſſio traditio ⁊ acceptatio poſſunt acquiri ⁊ fieri ſub conditōne ut. ff. de acqui. poſ. l. qui abſenti. infra de reſt. ſpo. c. olim. quia deficiē te nihil acquirit̉ ex tali actu conditionali ut ibi: pro hoc bene faciūt no. per iohā. and. ī nouella in. c. ii. de elec. lib. vj. ſuper tex. in magna glo. que eſt ſuꝑ uerbo electo. ⁊ eſt penultima. Sed potius uidetur dicendū contra: quia dicta conditio inherebat actui: ⁊ erat de ſubſtantia ⁊ natura ſua ⁊ ideo nō uidetur: ꝙ ſuſpē dit acquiſitionē poſſeſſionis ar. l. cōditōnes que ex trinſecus. ff. de cōdi. ⁊ demō. et. ff. de lon. tē. preſcrip. l. iii. cum concordantijs. licet in euentū reſoluatur. X Expectans ad collationē capituli et ſingulorū cano nicoꝝ. et diuiſim nō pōt acceptare benefitiū ꝑtinēs ad p̄ſentationē unius ex canonicis: rōne benefitij qd̓ extra eccleſiā obtinet. h. d. In Dioc̄. Maioricen̄ ſunt quedam eccleſie in quibus ſunt duo benefitia perpetua et cleſiaſtica: quorū unū uocat̉ rectoria et habet curam parochialeꝫ illā obtinens. Alterū uocatur quartus uel quartaria ⁊ obtinēs illum quartū: nō habet curam ſed certam partē prouentuū: ⁊ habet preſentare rectorem ad rectoriā eiuſdem eccleſie ep̄o inſtituendum: ita qd̓ ille quartus ſeu illa quartaria ſcū illud benefitiū ſic nuncupatū: in illis eccleſijs nō cōſueuit conferri niſi canonico actu p̄bendato in eccleſia ma ioricen̄. hoc ſuppoſito: Uacante rectoria in una de il lis eccleſijs quidā canonicꝰ maioricen̄. qui erat quatarius in eadeꝫ eccleſia p̄ſentauit quēdaꝫ ad rectoriā illiꝰ eccl̓ie ep̄o: ſicut poterat rōne quarti ſui ſeu quar tarie. Quidā uera impetrās apl̓icus qui expectabat ad collationē p̄ſentatōeꝫ: ſeu quāuis aliā diſpoſitiōeꝫ decani et capituli ſingulorūqꝫ canonicoꝝ cōiter uel diuiſim eccl̓ie maioricen̄. acceptauit illā rectoriā pre tendens eam cadere ſub gratia ſua: exquo ꝑtinet ad p̄ſentationē illius canonici. Excipitur cōtra cuꝫ per p̄ſentatū aūt canonicū quod ad cum nō ꝑtinet p̄ſentatio: rōne canonicatꝰ uel p̄bende eccleſie maioricen̄. ſꝫ rōne quarti uel quartarie p̄dicte: quā obtinet in ce cleſia p̄dicta: de cuius rectoria agitur: et ideo nō ca dit ſub gratia ſua ar. c. mandatū. in fi. cum dicit rōne huiuſmōi p̄bendarū cum ibi notatis. de p̄ben. li. vj. Ipſe replicat qd̓ īmo cadit ſub gratia ſua: qꝛ exquo quartus ille uel quartaria rōne cuius ad eum ꝑtinꝫ p̄ſentatio: nō cōſueuit fieri niſi canonico: et ip̄e ideo quia canonicus obtinet illū quartū ſeu quartariaꝫ quē ſeu quā alias obtinere nō poſſet: ideo p̄ſentatio rectorie ad eum rōne quarti ſatis cenſet̉ ad eum ut canonicū ꝑtinere: Et ēt quia exquo ad euꝫ qui eſt ca nonicus maioricen̄. ꝑtinet p̄ſentatio rectorie ſatis ca dit ſub eius gratia: qui īpetrauit ēt ad collationē. ſin gulorū canonicoꝝ. Querit̉ quid iuris quidam tene bant qd̓ p̄ſentato cōtra īpetrantē: et qd̓ nō cadat ſub gratia eius exquo nō ꝑtinet rōne canonicatꝰ: ſꝫ rōne illius quarti ſeu quartarie. Nec refert ut uel tanꝙͣ canonicus. licet ſit canonicus ſꝫ ut et tanꝙͣ quarta rius ar. iuriuꝫ de tanꝙͣ. ff. de hijs quibus ut indig. .l. tutorē. ff. de adop. l. ſi pater.§. qui duos. cuꝫ cōcor. Pro hoc quia iura canonicatꝰ: et eius preben̄ ſunt ſeperatim et diuiſiꝫ cenſenda a iuribꝰ quarti ſeu quatarie: licet in ꝑſonā unius: et ſub unius regimine cō currant et uniātur: quia ubi duo iura cōcurrūt in ꝑ ſonā unius ꝑinde eſt ac ſi in ꝑſonā cōcurrerēt diuer ſaruꝫ ut. dicta. l. tutorē. cum concor. Pro hac ſeꝑa tione iuriū bene facit equitas et eius rō. ff. de ſepara. per totū. et qd̓ no. per Inno. de priui. c. paſtoralis. de religio. do. cii. Pro hoc ēt inducebat̉. l. i.§. ſed ſi cō iunctim. ff. de lega. p̄ſtan. et. l. mulieri. in fi. ff. de cōdi. et demon. Pro hoc quia talis quartus ſeu quarta ria nō pōt dici de iuribus canonicatus ſeu p̄bende cum nō conferat̉ certuꝫ canonicatū uel p̄bendā obtinenti: ſꝫ interdum uni canonico interdum alteri: nec ad collationē canonicatus et p̄ben. ſequit̉ neceſſario qd̓ obtineat uel obtinē debeat talē quartū uel quatariā alteri ꝙͣ canonico cōferri nō debeat de cōſue tudine: Igitur ad illū canonicū rōne ſuoꝝ canoni catus et p̄ben. quartus uel quartaria nō ꝑtineat: licꝫ illum ſeu illa niſi eſſet canonicus obtinere non pōt: igitur nec p̄ſentatio rectorie ꝑtinens ad eum rōne quarti ſeu quartarie: rōne canonicatus et p̄beū cenſe bitur ꝑtinere: immo utrunqꝫ per ſe et ſeperatim cōſe bitur et ſortietur naturā alterius: nec unū cedet alte ri exquo principalit̓ cōiungūtur et uniūtur ſub uni regimine ar. extra ne ſe. ua. c. cum ibi nō. et. ff. de fide iuſ. l. generaliter.§. ſi uerū. ꝓ iſta parte ēt allegabat̉ quia iſte quartus ē additamētū patens igitur ⁊c̄. arl. item ſi fundi.§. huic uicinus. v̓. ſꝫ ſi inſula. ff. de uſu. fruc. pro iſta parte multuꝫ facit qd̓ no. Io. an. in. dc̄o .c. mandatuꝫ. in nouel. ſuper fi. glo. ubi. uidet̉ expedi tuꝫ ſi teneamus opini. ſuā: que habet ibi nō dignitatē quia ſi impetrādo ad collationē ⁊c̄. capituli cōmuni ter uel diuiſim nō uenit benefitiū ꝑtinēs ad unū ca nonicū rōne dignitatis: quā habet in eccleſia quā ēt nō pōt habere niſi canonicꝰ ut ibi: ſic nec ibi ueniret ꝑtinens rōne quarti ſeu quartarie: licet illum uel illā nō poſſet niſi canonicus obtinere: ꝓ iſta parte etiaꝫ pōt induci. ff. de. v̓. ſigni. l. modeſtinus. cū. cōcor. ibi allegat. Pro hoc ēt poteſt induci. ff. qd̓ ui aut clam .l. ſi alius.§. nouerimus. Et hanc ꝑtē credo uerioreꝫ et ad rōnes et iura cōtra. pro hac ꝑte pōt īduci ēt. ff. depoſi. l. i.§. depoſition. et. ff. qd̓ cuiuſqꝫ uniuerſitatis nomine. l. itē eorū. in prin. Et pōt induci. l. ſicut. in fi. eo. ti. et. ff. iudica. ſolui. l. iij.§. ſed ſi cum tutor. v̓. ſed et quidē. et. ff. ad trebellianuū l. debitor. in.§. fi. in. fi. pro iſta parte et inducebatur. ff. de ſolutō. l. ſi duo. et. ff. de iure dotiū. l. ꝓfectitia.§. ſi pater non quaſi pr̄ et. ff. de oꝑis liber. l. cum patronus.§. i. v̓. itaqꝫ. ff. de bo. libe. .l. ſi filius. in prin. Pro hac parte et allegabat̉. ff. de fundo inſtruc.§. ſi et. ff. ad trebel. l. facta.§. ſi heres. ff. de euict. l. ſi pregnās et. l. nocte. et. l. ſcapham. et. ff. de excuſa. tu. l. tutor petitꝰ.§. i. in fi. ff. de his qui ut īdig.l. ſi titius. Pro hoc qꝛ īſpiciēda ē origīalis cā rōne cuius pertinet ſibi preſentatio quarte facit. ff. de dona. l. qui id qd̓ cū teneor Poteſt ad hoc īduci. ff. de leg. ii. l. unū ex famul̓.§. ſi de falcidia. Pro ⁊ contra etiam poſſunt iudici no. per Io. and. in nouel. de p̄ben. c. cum in illis. ſuper v̓. inſtitutionē. ⁊ ſuper v̓. tan tum Quidam tamē tenebant contrariū: quia quatus uel quartaria debet cedere iuribus canonicatꝰ ⁊ preben. tanꝙͣ nobilioribus quare eorum gratia ⁊ honor: ⁊ ornandi eos aſſignētur ſeu conſerātur ar.l. ⁊ ſi non ſint.§. perueniamus. ff. de auro ⁊ ar. lega. pro hoc etiam quia eadē eſt ratio principalis ⁊ additamenti ar. l. item ſi fundi.§. i. ff. de uſufruc. ꝓ hoc etiam inducebat̉. l. ij. ff. de acqui. re. domi. Pro hͦ etiam inducebatur magis in ſpeciali. ff. de pecul. l. ſi ſeruus meus ordinarius. in. prin. Item quia papa fu it intentionis grauande ſingulos canonicos de omī beneſitio ad eorū collationē pertinēte igitur ⁊c̄. Et de iſto quia nihil refert qd̓ ad eum pertineat collatio ⁊c̄. dū tamen pertineat ar. in ſimili. ff. de v̓. oblig. l. cū ſeruꝰ. ꝓ hoc extra de iudi. c. cuꝫ deputati. Prohoc quia exquo quartus ille ſeu quartaria pertinet ad canonicū ergo ⁊ preſētatio pertinens ad quartū ſeu quartariam cenſebit̉ ad canonicū pertinere: quia quicquid eſt rei mee meuꝫ eſt ar. dicte. l. ſi ſeruus me us. ff. de peculi. pro hoc quia heres heredis teſtatoris eſt heres. C. de heredi. inſtitu. l. finali pro hoc ꝗ non refert immediate uel mediate ad euꝫ pertineat. poteſt īduci. ff. de teſtamentis. l. teſtamentū.§. fi. ꝓ h̓ etiam. ff. de precario. l. ꝙͣuis. inſti. de adop.§. illd̓. Et qd̓ no. archid̓. de preben. c. cum ſingula ſuper. v̓. depe deat li. vi. Et Io. an. in nouella de eta. ⁊ qualita. eaꝫ te. ſuper glo. qualiter. pro hoc quia ꝓpter canonica tum habet quartā: quā alias n̄ habiturus eſſet: niſi eſ ſet canonicus ⁊ ubi unū ꝓpter alterū ⁊c̄. ar. ff. de colla. bonorum. l. dedit dotem. X Decretum qd̓ redactum ē ad nō cām: nō inficit gratiam cōtrariā. hoc dicit. Papa. Inno. vj. fecit gratiā primo anno pō tificatus ſui. ix. calēdas februarij regifrancie: ꝙ pōt nominare. lx. ꝑſonas idoneas in. lx. ec cleſijs regni ſui mandando certis executoribus: ꝙ illis per eū nominādis ſtatī conferēt in illis eccleſijs canonicatus: et ſtatiꝫ reſeruarēt p̄bendas uacātes ul̓ uacaturas: quas illi per ſe uel alios infra mēſem du cerent acceptandas: de quibus ſibi poſtea ꝓuiderēt et qd̓ gratia eis ꝓdeſſet: ac ſi a datꝭ huiuſmōi gratie facte regi: ipſemet papa eis canonicatus cōtuliſſꝫ et p̄ben. huiuſmōi reſeruaſſet: et cum alijs nō obſtan̄ et clauſulis conſuetis apponi in gratijs impetrātiū quibus papa ſtatim confert canonicatus. Item ſub eadem datꝭ conſimilem gratiam fecit dn̄e regine frā tie ⁊ nauarre uidue de. xx. perſonis per eam in. xx. ec cleſijs dicti regni nominādos. Item cōſimilem regine Iohanne uxori regis de alijs. xx. perſonis. Iteꝫ conſimilē gratiam fecit regi nauarre de alijs. xx. per ſonis in eodem regno francie nominādos ⁊ ſub ea dem data. Poſtea eodeꝫ anno primo Rall̓. Apri lis pa. ampliauit gratiaꝫ regi frācie de alijs. xl. perſo nis per euꝫ nominand̓ ſub hijs uerbis. Nos igitur eiuſdem regis quātum cū deo poſſumus precibus inclinati p̄fatis. xl. ꝑſonis. xl. addicimus fraternitati ueſtre ſcilicet executoribus: per apl̓ica ſcripta manda mus ⁊c̄. mandando in primis litteris de. xl. et ſub ea deꝫ forma: et cū eiſdeꝫ clauſulis et nō obſtan excepto qd̓ hec ſecunda gratia de xl. fuit reſtricta ad duas ꝓ uintias dūtaxat ſcilicet ſenonen̄ et Remenſeꝫ infra quas pōt rex in.xl. eccleſijs nominare. Poſtea idē papa de Anno quarto pontificatus ſui cōceſſit qd̓ oēs et ſinguli per ipſum frantie regeꝫ in eiſdem eccleſijs uſqꝫ ad p̄taxatuꝫ numerū in primis litteris.ſ. de xl. ſibi conceſſis numerū uigore ip̄arū litterarū alijs nominatis: et īpoſteruꝫ nominādis in aſſecutiōe ca nonicatuū collatorū eis ac p̄bendaruꝫ acceptatarū: ꝑ eos ac ꝓcuratores ſuos in eiſdem eccleſijs iuxta formā litterarū ſuaꝝ: alijs quibuſcunqꝫ ꝑ regem na uarre et reginas aūt aliquē ipſoꝝ in eiſdē eccleſijs: prius et nominatis dummō nō eſſet eis in eiſdem canonicatibus et p̄bendis: tempore date litterarū declaratiōis uel conceſſiōis huiuſmōi iure ſpāliter ius queſituꝫ: quibuſcūqꝫ cōſtitutiōibus apl̓icis et alijs ꝯtrarijs nequaꝙͣ obſtan̄ p̄ferrētur. Poſtremo idē papa pontificatus ſui Anno. vj. declarauit qd̓ ſue in tentiōis extitit et extabat qd̓ in nulla ip̄aruꝫ eccleſia rum poſſet uigore dictarū litterarū: ſcilicet primarū ſub eadem data regi frātie et reginis et regi uauarre conceſſaruꝫ: niſi uni ꝑſone dūtaxat aliquatenus ꝓuideri: decernēdo irritum ⁊c̄. ſi ſecus ſuꝑ hijs ⁊c̄. eēt hactenus: nō ꝯtingeret īpoſterū attēptari. His ſuppoſitis cōtingit in facto qd̓ uirtute primaꝝ litte raruꝫ de. xl. ꝑſonis rex frantie nominauit quēdā ma theū Gueriti in eccleſia pariſien̄. anno. liiii. xxv. fe bruarij cui p̄miſſa examinatōe fuit per executorē deputatū in gratia regis ꝓuiſum de canonicatu: et re ſeruata p̄benda uacatura: quā duceret accipiēdum. Et per capl̓m in canonicū et in fratrē ſtallo ī choro et loco ī capitulo ſibi aſſignatis: Et ille Matheus poſtea uacan quadā p̄benda per obituꝫ cuiuſdā dio niſi reſeruata: tamē acceptauit eā ignorās reſeruatō neꝫ. et de ea ſibi obtinuit ꝓuideri ⁊ in pacificā poſſeſ ſionē induci: uerū tamē cū cognouit eam reſeruatā Rex ſupplicauit pape pro eo narrādo de p̄miſſa reſeruatiōe per eū uirtute gratie de eo facte: et de pen ſione canonicatus reception acceptation: et ꝓuiſiōe ac in poſſeſſionē īductōe p̄ben. predictis ſubſecutis. qd̓ de illa p̄benda ſibi ꝓuideret: papa uero regis cō templation̄ ac premiſſoꝝ et meritoruꝫ ſuoꝝ intuitu narrata reſeruatiōe: et quo modo ea obſtan̄ et eius decreto acceptatio illius p̄bende: et ꝓuiſſio. ſubſecu ta uiribus non ſubſiſtat et qd̓ nullus ea nice p̄ter ip̄ꝫ de illa p̄benda potuerat diſponere: cōtulit ſibi illam p̄bendā tanꝙͣ refernatā nō cōferēdo alias ſibi de nouo canonicatū. Regina uero francie uirtute ſue gratie antea de anno. liii. xxv. Iulij in eadē eccleſia pari ſien̄. nominauit quēdaꝫ egidiū de trāſlatio: cui etiaꝫ erat ꝓuiſum de canonicatū per executorē et reſeruata pro eo nacatura p̄ben̄ ⁊c̄. et receptus ꝑ capitulū. Sed quia tēpore quo rex nominauit Matheum p̄ dictum dicto Egidio nō erat in aliqua p̄benda ius queſitū: ipſe matheus nominatus per regem erat di cto egidio p̄ferendus ꝓpter gratiā p̄dictā nomina tis uel nominandis per regem ceteris preferend̓. Iteꝫ ēt idē tex frantie de anno p̄dicto. liii. et. xxiii. februarij. nominauerat uirtute ſue gratie ampliati tiue ſcilicet de. xl. perſonis. In eadem eccleſia pari ſien̄ quēdam Rainaldū in Raigaco: cui etiam per executores fuit ꝓuiſum de canonicatū: ⁊ ad illū rece ptum ⁊ reſeruata pro eo uacatura prebēda. Tandeꝫ de anno. lviij. uacāte preben. una ꝑ mortē cuiuſdā. G. de cura ul̓ infra menſē taꝫ dictus Egidius nomi natus per. reginā: quam etiā dn̄s rainadus uirtute ſue gratie de. xl. perſonis nominatis ꝑ regem eaꝫ acceptauerūt: ⁊ de ea ſibi prouideri obtinuerūt: ⁊ ad eā ſimul ſunt recepti per capitulū cum proteſtationibꝰ conſuetis: Queritur quis eoꝝ ſic potior: fuit coram me diſceptatū in tertia inſtantia quia pro Rainaldo fuerat lata una ſententia in partibus: ⁊ hec in cu ria. fuit reuocata ⁊ lata alia pro egidio ⁊ cauſa uertebatur coram me in tertia īſtantia dicebatur ꝓ partē rainaldi qd̓ ipſe erat potior. Quia licet egidius ⁊ gratia regine uirtute cuius fuit nominatꝰ precederet eam in data: qui fuit nominatus per regē uirtute gratie ſecunde cōceſſe regi de. xl. ſub poſteriori data: tamen nominatio Egidij facta. ꝑ reginā nec ꝓuiſo de canonicatu ſibi facta nec inde ſubſecuta ualebant: nec uallere poterant: quia rex nominauerat Matheum uirtute prime gratie concurrentis cū gratia regine in data: ⁊ quia tunc nōdum erat ius queſitum Egidio nominato per reginā in prebēda: Matheſibi preferri debuit ꝓpter gratiam factā regi qd̓ no minati per eum preferrētur: ⁊ quia declaratoria. ſe quēs per quā papa declarauit: qd̓ non poſſꝫ pronideri niſi uni habuit decretū decernēs irrituꝫ ⁊c̄. apparet quod quicquid factuꝫ fieret per reginā vel exe cutorē gratie ſue de egidio: fuit nullum ſeu irrituꝫ et inane: quātum ad canonicatū et p̄bendaꝫ in eccleſia pariſien̄. In qua rex nominauit matheuꝫ. Nomina tio eīm regis facta de matheo et ꝓuiſio canonicatꝰ ſibi facta: et eius receptio fuerūt ab initio ualide: et potuerūt habere effectum quod ad aſſecutionē prebende: īmo et habuerūt ſicut et īfra dicet̉. Igitur ſta tim decretuꝫ p̄dictuꝫ appoſitū ſuper declaratoria p̄ dicta: de nō ꝓuidendo niſi uni: ſortitum fuit effectū: et uires ſuas: igit̉ nomīatio ⁊ ꝓuiſio facta de egidio: et ſibi in eccleſia. Pariſien̄. ubi rex nominauit non ualuerunt obſtan decreto: et ſi poſtea deſierint poſſe habere effectum quo ad preben. puta quia matheus aliūde eam aſſequeret̉ et nō uirtute nominatiōis re gie: uel puta quia renunciaſſet nominatiōi et gratie ſue: ſufficit enim ad rumpendū ſeu tollenduꝫ uel im pediendū nominatiōem regine: et inde ſecuta qd̓ no minatio mathei ab initio fuit ualida et ꝓuiſio de ca nonicatū ſibi facta: et eius receptio potuerit ſortiri effectuꝫ quo ad p̄bendaꝫ: ēt ſi poſtea deducerē ad ca ſuꝫ quo nō poſſet iſti. q. mo. teſta. īfir.§. poſteriore. ff. de iniuſto rup. et. irri. teſt. l. i. et. iij.§. ex his v̓bis. v̓. ſꝫ ⁊ ſi ꝯſtāte. ff. de here. iſti. l. pater filio ad idē. ff. de teſta mento militari. l. codicillis.§. fi. Et ꝓ hac parte qd̓ decretū appoſitum ſuper p̄miſſa declaratoria coniū ctim cum gratia: per quā nominatus per regem preferri debuit: habeat uires ⁊ impediat nominationem regine ⁊ liget manus executoris eius exquo rex no minauit: ⁊ eius nominato fuit prouiſum de canonica tu: que prouiſio ab initio fuit ualida: ⁊ effectum ſor tiri potuit quo ad prebendā: etiam ſi poſtea deducat̉ ad caſum: in quo non poſſet uideri caſus. in. c. quodā de preben. li. v. Exquo.n. nominauit rex: ⁊ eius nominato fuit prouiſum de canonicatū: ⁊ ille habuit p̄lationi p̄rogatiuā: ꝓpter gratiā denominatiōis per regem p̄ferendum: uidetur qd̓ nominatus per reginam que cōcurrebat in gratia cū rege: penitꝰ careat īpetratiōe ꝓpter declaratoriā de nō ꝓuidendo niſi uni et eius decretuꝫ. ar. c. duobus. extra. de elec. li. vj. in fi. ubi dicit quo electo alius omnino careat impe tratiōe. que clauſula ſecūduꝫ gl. et refertur ad primū et ſecūdum dictuꝫ illius. c. duobus: maxīe quia decla ratoria p̄dicta habet uerba ml̓iū generalia. īmo uni uerſalia ſeu uniuerſalibꝰ equipollentia: uidelicet qd̓ in nulla eccleſiaruꝫ ipſaruꝫ ēt niſi uni ꝑſone dūtaxat: aliquatenus ualeat. ꝓuideri que equipollet huic nul latenus igitur uidet̉ negare: nedū ꝓuiſione p̄bendeīmo et prouiſionē canonicatus: ut omnia negent qꝛ qui omne uel nihil dicit nihil ⁊c̄. et plus negat nego tio ⁊c̄. ut. ff. de rebus dub. l. ſi is qui ducēta.§. utrū ⁊ .l. hoc genus. ff. de conditio. et demōſtra. maxīe quia in narratiōe facta in illa declaratoria papa narran do de gratijs predictis regibus ⁊ reginis conceſſis: dixit et narrauerat principaliter de ꝓuiſiōe canoni catuū: quomō mandauerat executoribus qd̓ nomīa tis per eos in ſingulis eccleſijs de canonicatibus ꝓ uiderēt et p̄ben. uacan̄ uel uacaturas: quas ibi duce rint acceptandas reſeruarent: de quibus eis poſtea ꝓuideret ⁊c̄. Et poſtea cōcludit quomō ſue intentō nis fuit: Et erat qd̓ niſi uni in nulla eccleſiaruꝫ poſſꝫ aliquatenus ꝓuideri: igitur bene apparet qd̓ papa hoc intellexit: et de ꝓuiſione canonicatus de qua prī cipalit̓ narrauerat: et executoribus mandauerat: p̄ſer tim ꝓpter rōneꝫ ꝓpter quā dicit ſe huiuſmōi intentionis fuiſſe: ſcilicet ne eccleſie grauarētur. Conſtat enim qd̓ per ſolā ꝓuiſionē canonicatus que ab initō ē utilis: eccl̓ia ſeu collator preben. ē grauatus. Eccleſia enim uidet̉ grauata quia tali canonico habet cotidianis diſtributiōibus reſpondere. Iuxta no. per Inno. et Compoſt. in. c. cum. M. Ferrarienſis. deconſtitu. Etiā collator ē grauatus: quia neceſſe hꝫ ſi bi reſponderi et ꝓuideri de preben. c. relatum. et. c. dilectus melius. eo. ti. c. ſi clericus li. vj. Et ꝓ tanto ſi receptus ē aliquis in canonicuꝫ ſub expectatiōe p̄ bende: nō ualent littere impetrate per aliquē aliū ſine clauſula nō obſtan̄. qd̓ pro alio ſcripſerimus: quia ꝑ primā receptionem ad ſolū canonicatū: licet adhuc nō habuerit p̄bendam eccl̓ia reputatur grauata ſeu collator: hoc ſolo inſpecto qd̓ ē ſibi obligata ad pro uidenduꝫ de p̄benda uacatura: uel de qua ſe offerret facultas: licet multa poſſint cōtingere interiꝫ ꝓpter que illa obligatio nō ſortiretur effectuꝫ: ſꝫ ad minus ſola receptio que ē poſſibilis ſortiri effectum ē impeditiua ſecūdarū litterarū ut no. Hoſt. de reſcrip. c. mandatuꝫ. et recitat Io. an. in dicto. c. duobus. in fi. prime glo. igit̉ ⁊c̄. hec ſola nominatio regis facta ma theo et ꝓuiſio de canonicatū et eius receptio inde ſe cute: uirtute p̄dicte declaratorie: et eius decreti impediant et nominationē regine et īde ſecuta exquo no minatio per regē gaudet p̄rogatiua prelation̄. Iteꝫ et conſtat qd̓ nominatio regis facta de Matheo ⁊ eius ꝓuiſio et receptō ad canonicatū: ſuit ſortita eſſe ctū: et quo ad p̄bendā: quia ut p̄miſi in themate que ſtionis matheus preben̄ Dioniſij acceptauit: et de ea ſibi obtinuit ꝓuideri: et in eius pacificā poſſeſſio nem induci: et ꝙͣuis illa fuiſſet reſeruata: papa cum narratiōe p̄miſſa abſqꝫ noua ꝓuiſione de Canoni catū quaſi initens prime ꝓuiſiōi uirtute nomīation̄. regie ſibi facte de canonicatu: et cōtemplatōe ſeu in tuitu p̄miſſoruꝫ de illa p̄benda ſibi ꝓuidit: quaſi po tius uolens exequi et ꝑficere nominationē regīe: et receptionē ſeu ꝓuiſionē de Canonicatu in uirtute il lius nominatōis ſubſequen̄: quā nouā gratiā facere. Igitur illa ꝓuiſio prebende potius debet attribunominatiōi regie et ꝓuiſiōi uirite eius gratie decanonicatu facte: quā noue gratie Pape exquo cō templatiōe prime gratie regie et inde ſecutorū papa ꝓuidit de illa p̄benda reſeruata: et quaſi gratia ꝑfe ctione et execution̄ illius ar. ff. de noua. l. cum enim extra de reſcrip. c. cōſtitutus faciūt iura cōmunia delega. i. l. ſed ſi plures.§. in arrogato cum cōcordan ff. de dote prelega. l. cum quis. v̓. ſi nā. et ſi quis. ff. de ꝓcur. l. qui ꝓprio de ꝓcurator. c. ut in ceteris. ff. de actio. emp. l. ſi quis ſeruum. Item quia inſpicitur po tius originalis cauſa et initiū. arg. ff. de dona. l. qui id. cuꝫ concor. Itē quia ꝓuiſio facta matheo per pa pam de p̄benda reſeruata intuitu p̄miſſorū: uidetur potius reſeruata in locum ꝓuiſionis ſibi facte per executores regios: igitur ⁊c̄. quia quod ſurrogatur in locum alterius eius naturā ſortitur. ff. ſi quis ca. .l. ſi eū.§. qui iniuriarū. et. ff. ut lega. no. caue. l. i.§. ſi d̓ bitor. cum concor. Et uidetur eſſe ꝓpter cōſequētiā et ſequelaꝫ nominationē regine: igitur ei attribuēdū eſt. arg. ff. de feu. l. ii. et per no. per ber. de cōſtitutio. c. cū acceſſiſſent. Et quaſi uidet̉ d̓ appendinis illius fa cit. ff. de acquiren. heredi. l. ſi quis heres inſtitutus: ⁊ in canonicatu uirtute nominatōis regie per matheū obtento fundamēto qd̓ pꝫ. qꝛ papa nō cōtulit ſibi no uiter canonicatum: ſed ſibi canonico facto uirtute nominationis regie: et contulit prebandam igitur trahitur ad fundamentū ſuum ar. inſti. de rerum di ui.§. cum in ſuo. ⁊.§. ex aduerſo. cum concor. Et illi canonicatui tanꝙͣ principali iſta ꝓuiſio preben̄ uidetur accedere: quia prebenda eſt acceſſio canonicat. ⁊ non ecōtra arg. dicti. c. relatū. ⁊. c. ſi clericus. de prebendis. Canonicatus etiam ſe habet ad prebēdam ſicut mater ad filiam: ex canonia enim ſicut ex matre oritur prebenda ſicut filia. ut no. Hoſti. in ſūma de preben.§. i. cū iuribus ibi allegat. hoc idē no. Guil helmus de Monte laud. eo. ti. c. ſi iuxta. in clemen. parit enim canonia prebēdam ſicut obligatio actio nem. ff. de procur. licet.§. ea obligatio. Si igitur ut probatum eſt ex premiſſis gratia regis ſeu eius nominatio ⁊ inde ſecuta in eius uirtute cēſentur ſortire effectum: etiā quo ad prebendā: uidetur qd̓ ulterius in eadem eccleſia uirtute nominationis Regine nec gratie ſue nequeat Egidio de prebenda prouideri: ⁊ ſic ſtabit gratia rainaldi ſeu nominatio in uirtute ſe cunde gratie de. xl. regi facte ampliatiue de eo facte: ⁊ ꝓuiſis ex receptione inde ſecutorum uirtute cuius potuit bene in eadem pariſiū eccleſia nominari. Et pro hac parte fuit lata ſentētia pariſius. Pro parte tamen Egidij nominati per reginā fuit lata hic ī curia contraria ſentētia quia prius erat in data exquo gratia regine uirtute cuius fuit nominatus ⁊ ad ca nonicatū receptus: quare debet eſſe potior niſi nominatio Mathei per regeꝫ facta uirtute prime gratie cōcurrentis in data cum gratia regine: ⁊ alia gratia de preferendis nominatis per regem ⁊ premiſſa declaratoria qd̓ non ꝓuideatur niſi uni ſibi obſtent. Sed ad uidēdum ⁊ declarandū qd̓ premiſſa ſibi nō obſtent. Aduertēdum eſt qd̓ declaratoria per quaꝫ Papa declarauit qd̓ nō poſſit ꝓuideri niſi uni: de bet intelligi de prouiſione canonicatus: qd̓ declaro ſic Quia ſi intelligeretur qd̓ non poſſit ꝓuideri de canonicatu directo: contrariaret̉ illi cōceſſioni quā papa fecit de nominato per regeꝫ preferendū: quod patet: quia per illam conceſſionē prelationis papa nō intendebat nominationes aliorū in eadem eccleſia excludere: ſed potius preſeruare licet in aſſecutio ne prebende uoluerit regios preferri: uirtus enim clauſule anteferri habet p̄ſeruare clauſulaꝫ cōcurre teꝫ ut no. Iohan. an. in nouella. in dicto. c. duobus in fine eoruꝫ que no. ſuper ter. Et ſi iſta declaratō de non ꝓuidendo niſi uni: et eius decretuꝫ intelligere tur de ꝓuiſiōe canonicatuū: in totuꝫ gratie aliorum excluderent̉: et ſic eſſet papa cōtrarius ſibiipſi: quia ſi ab initio fuit intentiōis qd̓ nō poſſet in eadem eccleſia ꝓuideri: etiā de Canonicatu niſi uni: ꝓut feciſſe inuit declaratoria: ſi ſic intelligatur: poſtea dicendo quod nominati per regem p̄ferātur: per que uerba uident̉ p̄ſeruari gratie aliorū ut p̄dixi alias ſi nō poſ ſent dici p̄feri: ſꝫ ſolū admitti papa eſſet ſibi cōtrariꝰ: quia illa cōceſſio de regis p̄ferendis nominatis per alios: debet ītelligi de eadē eccleſia quia fruſtra hoc cōcederetur quo ad nominatos per alios in alijs eccleſijs: et ſic nominatiōes aliorū ēt factas in eadeꝫ eccleſia: papa p̄ſeruabat per primā clauſulā p̄lation ar. p̄miſſorū. Ne igitur iſta conceſſio p̄lation. regio ruꝫ: que ēt ex ſui natura ſeu uirtute ē p̄ſeruatiua gratie et nomination̄ aliorū: et in eadeꝫ eccleſia in totū ꝯͣriaretur: igitur p̄dicta declaratoria de nō ꝓuiden do niſi uni et eius decreto cōcordemꝰ eas: et reſtrin gamus in dubio declaratoriā illā de nō ꝓuidendo: niſi uni ad ſolā ꝓuiſionē prebende: et nō ad ꝓuiſiōeꝫ canonicatuū: īmo quo ad ꝓuiſionē canonicatuū ſal uemus premiſſaꝫ conceſſionē prelation regioꝝ: que fuit cōſeruatiua et preſeruatiua gratie ⁊ nominatōis alioꝝ. Et dicamus qd̓ nominatiōes omniū tam regum quā reginaꝝ et ꝓuiſionē canonicatuū in eadē eccleſia: nihil obtinebūt īmo retro oīa de eis facta ce ſebuntur irrita: qd̓ ꝓpter declaratoriā de nō ꝓuidē do niſi uni: et eius decretū qd̓ tunc cum nominatus per regem aſſequitur: prebenda incipit ſortiri uires ſuas: et irritat ēt hactenus attemptata: ſed ſi nomina tus per regeꝫ deſinat poſſe cōſequi prebendaꝫ uirtute ſue nominatiōis: puta quia aliunde eam aſſequat̉ uel ante aſſecutionē moriatur: uel gratie renunciet uel alias effitiatur inhabil̓: tunc qꝛ nominatio facta per alios ſeu eorū alterū tenuit. et ꝓuiſio de canoni catū et receptio inde ſecuta: bene poterit alter deno minatus per eos aſſequi prebendā poſtea uacātem nulli alteri nominato per regē debitā: Et in hoc eſt effectus illius preſeruation gratie ſeu nominatiōis alioꝝ inducte ſub uirtute gratie prelation̄ facte Regijs: que ē aliorū preſeruatiua ut predixi: Et quod cōueniētius ſic ſit intelligēda dicta declaratoria: qd̓ loquat̉ de ꝓuiſione prebendaꝝ nō facienda niſi uni et nō de ꝓuiſſione canonicatuū: ꝓbatur quia ꝑ iſtū intellectuꝫ nos cōcordamus eam cū premiſſis con ceſ. prelation: que alias ſibi in totuꝫ eſſet cōtraria qd̓ facere debemus: ſicut ēt in iuribus que ſunt potius cōcordanda quā quod unū in totū aliud tollat uel corrigat. C. de inoffi. dot. l. i. et extra de electio. c. cuꝫ expediat. Per hoc ēt quātuꝫ bono intellectu decla ratorie poſſumus ſaluare gratias ſeu nomination aliorū: et damus eis effectū quē eis dare poſſumus. ſine quocūqꝫ iuditio regioruꝫ: quia in caſu quo illi habere nō potuerūt dicimus illos: ſcū eoruꝫ alterū poſſe habere: et nō alias qd̓ in dubio facere debemꝰ et nō interpretari ut in totuꝫ ꝑeant ſine cōmodo re giorū ar. l. quotiēs. ff. de rebus dubijs. Iteꝫ per hoc ſaluatur qd̓ eccleſie nō grauātur: quia effectualiter nō ꝓuidetur niſi uni nec collatores prebendarū grauantur: quia reuera nō poteſt uirtute dictarū gratia rum ꝓuideri niſi uni: igitur iſte intellectus ſit potiꝰ amplectēdus quā alius: per quē includeremꝰ cōtra rietatē in mente pape: et induceremus correctioneꝫ ſeu anullationē gratie preſeruatiue alioꝝ et in nullo plus faueremus regijs nec eccleſijs nec collaioribꝰ grauatis: fauore quorū premiſſa: erant cōceſſa et de clarata: Item ēt ꝓbatur alia ration: quia uerba de claratorie de nō ꝓuidendo niſi uni in dubio intelli genda ſunt cum effectu: ſcilicet de ꝓuiſione effectua li per quā quis aſſequitur prebēdā arg. ff. qd̓ quiſqꝫ iuris. l. i.§. hec uerba. extra de eo qui mit. in poſſeſ. c. .i. cum concord. Et per hoc ſatis patet reſponſio ad oppoſitas ration̄. qꝛ cū Matheꝰ v̓tute nomination regie nō fuerit aſſecutus prebendam: ſed uirtute no ue prouiſionis ⁊ gratie ſibi facte per papam: tanꝙͣ de reſeruata ⁊ ſic poſtꝙͣ aliunde aſſecutus eſt eam: deſit eam ammodo poſſe: habere in eadem eccleſia uir tute nominationi rege: ſequitur qd̓ nominatio Egidij facta per Reginam ⁊ inde ſecuta poſſunt ſortiri effectum: ⁊ qd̓ eius uirtute Egidius poſſit aſſequi p̄ben iſtam: poſtea uacantē nulli alteri nominato per regem: uirtute primaꝝ litteraꝝ debitaꝫ. Nec obſtat qd̓ in oppoſitum dicitur qd̓ exquo nominatio regis facta de matheo: ⁊ prouiſio de canonicatu ſibi fa cta tenuit: decretum declaratorie incepit habere uires ⁊ ligauit manus regine: quia non eſt uerū quod declaratoria nō impediebat dumtaxat niſi ꝓuiſionē faciendam de prebēda: ⁊ ideo eius decretū nō ligabat donec uacaret prebenda: que nominato per regem eſſet debita: ⁊ qua ipſe uellet ſtatim: igitur ſicut per regem nominatus aliunde fuit aſſecutus preben dam ⁊ deſijt eam poſſe habere ex nominatione regis: nominatio regine incepit habere vires: Nō obſtat.§. poſteriore nec concordan: quia ibi per ſecundum teſtamētum ab initio ex mente teſtātis tolleba tur primū: quia ambo ualere de iure non poterāt: ⁊ ideo exquo ſemel ruptum eſt non poteſt uires reſumere: licet ſecundū deſinat habere uires ar. ff. de ſolu. l. qui res.§. aream. Hic uero utraqꝫ nominatio regis ⁊ regine ſiml̓ualere poterant: ⁊ ex mēte pape ua lere debebant: quā mentē inuit gratia ſeu cōceſſio prelation̄ facta regijs: que importat priuationē gratie ⁊ nomination̄ regalium ut predixi: licet alter dū taxat quo ad aſſecutionē preben̄ poſſit ſortiri effectum: ⁊ ideo ſtatim cum altera ſemel habuit effectuꝫ: aſſecution prebende altera tolletur ⁊ irritabitur om nino ⁊ tunc benedico: qd̓ non reſumeret amplius ui res: Exquo ſemel irritata erit ⁊ licet altera que habuit effectum. deſineret habere effectum: ſemel habitum: ut concludūt iura illa. non ob. c. quodaꝫ. quia ibi ſecūdus qui habebat clauſulā anteferri ⁊ decretum in eius fauorem appoſitū bene poterat acceptare ⁊ facere ſibi ꝓuideri: tꝑe quo prius acceptauit: ⁊ fecit ſibi prouideri: ⁊ idem eius decretū tunc impe diuit ⁊ ligauit manus primi. Hic uero tēpore: quo regina nominauit decretū declaratorie non ligauit manus eius: nec executoꝝ nominato ſuo prouiden tium de canonicatū: quia ſolum erat appoſitum illd̓ decretum contra prouiſionem faciendā de prebēda: ut predixi ⁊ non contra prouiſionē faciendā de canonicatu: Tempore aūt quo uacauit prebenda no minatus per regem: quia alius ſibi preferendus erat nō poterat acceptare prebendā iſtā: quia iā habebat aliā ſcilicet reſeruatā per papā ſibi collataꝫ: et iō cuꝫ nō poſſet eam. acceptare: decretuꝫ ei nō proficeret: et ideo nō ligat manus nominati per reginā: quia tūc demū decretuꝫ debebat ſortiri effectum cōtra nomi natum per reginā: cum uacan̄ prebenda nominatus per regē poterat admitti ad prebendā: et per eius ad miſſionē eccleſia grauari alias non ut predixi. Nō ob. c. duobus. ubi. altero admiſſo ēt ad canonicatuꝫ uel litteras preſentāte uel per. c. electo. alter ꝯcurrēs oīo caret īpetratis. Quia illd̓ uerū: ſi admiſſus non habebat clauſulā anteferti: per quā ſi eā haberet preſeruaretur gratia alterius: ut poſtea admitti poſſet: Hic uero regij habebant clauſulā anteferri: et ideo cum p̄ſeruarētur gratie alioruꝫ: ꝓpter ſolam admiſ ſionē ad canonicatū nominati per regeꝫ: nō tolleba tur effectus donec uideretur An regius uirtute ſue nominatiōis aſſequeret̉ p̄bendaꝫ: Non obſtat generalitas uerborū declaratorie: quia reſtringenda eſt ꝓpter implicitā mēteꝫ pape in alia gratia prelatōis: que alias tacite preſeruabat et ꝓpter rōneꝫ ſupradictaꝫ: Non obſtat qd̓ per receptionē ad canonicatū nominati per regem: eccleſia fuit grauata: quia illud grauamen anteꝙͣ nacaret prebenda de qua agitur fuit ſublatuꝫ: quia cum habuit prebendā reſeruataꝫ: iā habuit aliū canonicatuꝫ ſcilicet illum qui erat an nexus preben et ſtatutus de numero in eccleſia: qui erat ꝑpetuus et deſijt habere illū canonicatum: quē uirtute nominatiōis regine habuerat ſupra numerū ut no. per Guilehel. de Montelaud. de prebend. c. ſi iuxta. in clemen. quia ille canonicatꝰ qui prius ha bebatur ſupra numeruꝫ: extinguit̉ ut no. ber. in. c. dilectus ide preben. Itē per ſolā receptionē in canoni cuꝫ eccleſia nō potuit dici grauata: niſi ꝓpter ſpem aſſequendi p̄bendā: que ſpes ſublata eſt cum aliunde eam aſſequit̉ nec ſola receptio in canonicū ſuper nu merū facta: ex cā neceſſaria: puta de mandato pape grauat eccleſiaꝫ: nec ſibi ꝓuidendū ē etiam de diſtributiōibus cottidianis ut no. Iohan. an. in nouel. in d. c. cum inferior. ⁊c̄. De rebus eccīe nō alienādis. ℟ica. I In unione nō requiritur tractatus. hoc dicit. Utrū in uniōe requirat̉ tractatus: ſicut in aliena tione cum alienatio cenſeat̉ ut in. c. tua. de hijs que fiunt a ma. par. c. ubi uidet̉ tex. et in. c. duduꝫ. de rebꝰ ec. non ali. lib. vj. uel an ſufficiat ſolus conſenſus ca pituli per. c. ſi una. de. re. ec. non alie. in clemen. Anti quiores auditores palatij dicebant opinionē fuiſſe: et ſic pluries ſeruatuꝫ fuiſſe: qd̓ licet requirat̉ aliqua lis tractatus: non tamē talis et tantus qualis et quā tus in alienatiōe: et hoc ſi fiat unio eccleſie eiuſdem dioc̄: ſecus ſi extra dioc̄. quia cum infra eandē dioce. nō cenſetur ꝓprie talis nec tanta alienatio: et quia in habentibus ſimbolū ⁊c̄. ar. ff. de lega. i. l. cetera.§. ſi duobꝰ. v̓. ſꝫ uideamꝰ. C. n̄ licere habita metrocho .ii. li. xi. Nec obſtat. c. dudū. quia ibi non tota eccleſia uniebatur: ſꝫ pars et ita fiebat lectio que eſt odio ſa: ut. c. maioribus. de prebendis. Iteꝫ dicebatur qd̓ unionē pretendēs nō habet neceſſe ꝓbare ueritatē cāruꝫ: quia pro ea p̄ſumitur pro ordinario: ſed benedebet īmo ſufficit allegare et preſertiꝫ ſuper unione antiqua: ſꝫ ſi cārū falſitas incōtra. ꝓbetur bene infringeretur unio Predicta nō placēt multū. II Unio facta ex falſis cāis ē nulla ip̄o iur̄. h. d. Utrum Unio facta ex certis cauſis ſit nul la ipſo iure: ſi cāe non erant uere: uel an ꝓpter falſitatē cāruꝫ ueniat reſcindēda ſeu annul landa. Quidā tenēt qd̓ ſit nulla ipſo iure. ar. ff. de re bus eoꝝ. li. in prin. et in fin. et. l. magis puto.§. ſi es. ⁊ .§. maneat. C. de p̄dijs mino. l. et ſi p̄ſes. ff. de tuto. et cura. datꝭ. ab his. l. tutor petitꝰ. ff. ne uis fiat ei. l. i. hec uerba. ff. de fideicommiſſa liber. l. cum uero.§. ſub uentum. ff. de carbo. edicto. l. iij.§. puberi. ff. de tuto. ⁊ cura. dat. ab his. l. ſeye egreſſe. Et qd̓ Inno. no. de electi. c. cum dilecti. ſuper uerbo confirmauit. ī v̓. Itē confirmatio: licet qd̓ ibi no. preſertim. ī fi. illius glo. etiam magis faciat contra. Et pro hoc etiaꝫ facit qd̓ no. In. in. c. exſtirpande. ſuper uerbo priuatuꝫ ibi im mo ⁊ plus ⁊c̄. de p̄ben. licet poſſet induci in contra. cum dicit reuocaretur collatio: ergo inuit qd̓ tenuit ip̄o iure: pro hoc qd̓ ibi no. in fi. totius gl. ſue. Pro iſta parte etiā facit opi. arch. extra de re. eccle. nō alie. c. hoc conſultiſſimo ſuper v̓. forma. ubi tenꝫ qd̓ nedū deffectus forme: ſed etiam deffectus cauſe ſiue iuſtitie reddit ipſo iure alienationē rei eccleſie nullā. Cō ſtat autem qd̓ per unionem ſit alienatio ut in. c. tua nos. in fi. de his que fi. a prela. Pro hoc quia obre ptio ⁊ ſurreptio uitiat ipſo iure gratiā de prebendis. c. ſi dignitatem. in cle. ⁊ de priuile. c. dudū. pro hoc ꝗa minor qui impetrat ueniam etatis non aliter ſibi ꝓ deſt impetratio niſi cauſe ſint uere: ⁊ eas coram ordi nario ſuo doceat eē ueras. c. de his qui ueniā eta. im pe. l. ij. in prin. ij. n. Pro hoc quia diſpenſatio ſacta ex falſa cauſa non ualet ut no. glo. de conſang. ⁊ affi. c. quia circa. in fi. de elect. c. dudū. el. ij.§. in ſuper. pro hoc quia auctoritas ꝑperam interpoſita habeꝓ nō interpoſita. ff. de aucto. tuto. l. nulla eſt differētia. Pro hoc quia caſualis falſitas uitiat legatum. ut. l. cum tale.§. falſam. ff. de condi. ⁊ dem. Pro hac parte qd̓ unio facta ex falſa cauſa nō ualeat: facit ex tra de his que fi. a prela. ſine conſenſu capi. c. tua no bis. cum ibi no. per Hoſt. ⁊ Io. an. poſt euꝫ. licet be ne poſſet tex. induci pro alia parte quia in fi. cum di cit. Irrita eniꝫ erit abſqꝫ conueniētia ⁊ ſubſcription clericorū: non repetit ⁊ ſi meliora nō proſpiciat. Tamen pro iſta parte qd̓ non teneat: facit quia in unio ne uera cauſa eſt de ſubſtantia in. eo. ti. c. tua nobis ⁊ de prebē. c. expoſuiſti. ⁊ hoc patet quia alias iura ꝓhibent fieri unionem: ⁊ quātum qd̓ alienationē rei eccleſie igitur niſi fiat ex uera erit nulla: tanꝙͣ facta contra iuris prohibitionē ⁊ tanꝙͣ deficiens in ſuis ſubſtantialibus. arg. C. de ſacro ſan. ec. l. iubemus nul li.§. i. et. C. de legi. l. nō dubiū. in fi. Alij tamē et ma ior pars tenuerūt cōtrar. et dicebāt eſſe opinionē an tiquitus ſeruatā et obtentā et approbatā per audito res in palatio: qd̓ falſitas cāe nō redderet unionem ipſo iure nullā: ſed anullādam: quia falſitas cāe non īpedit ipſo iure tranſlationē dn̄i: ex quocūqꝫ cōtra ctu fiendā: ut per to. ti. de condi. indebi. et de condi tion ſine cauſa. Quod patet quia ex falſa cā tranſfer tur dominiū quia competit ꝯdictio ad repetend̓ ut ibi. nec īpedit ipſo iure legatuꝫ. ff. de condi. et demō. .l. falſa demonſtratio. et melius in. l. cū tale.§. falſaꝫ. Item ẜm opini. cōmunē falſitas cāe uel defectus iuſtitie dumtamē ſeruata ſit forma: nō reddit alienatio nem rei eccleſie nullā ipſo iure ut no. xii. q. ii. c. ſine ex ceptiōe. et. xii. q. ii. c. in ſumma. Et ita ſentire uidetur Inno. extra de conſti. c. que in eccleſiaꝝ ſuper uerbo lectio. in. fi. Sic eīm non reddet nullā ſnīam diffiniti uam ipſo iure: niſi alias per dolū ⁊c̄. ut. l. ſi pretor.§. marcellus. cum ibi no. ff. de iuditijs. Sic etiaꝫ ſurre tio nō redderet reſcriptuꝫ nullū ipſo iure: ſed ope. cx. ceptiōis ut no. glo. de ℟p. c. ad audientiā. Inno. eo. ti. c. dilectus filius. in fi. Pro iſta parte et alleg. ff. de mariū uindic. l. iuſta.§. i. et. ff. de manu. teſta. l. cum ex falſis. Inſti. ex qui. cauſis ma. poſſ. uel non.§. ſemel. ff. de re iudi. l. dinus. in fi. C. ſi ex falſis inſtrumētis per totū. Pro iſta parte ēt facit: quia ſalſa cauſa nō īpedit religionē: extra de conuerſio. cōiug. c. ex parte. nec mandatū obligantis impedit obligationē eo. ti. .c. ueniens nec falſitas cāe impedit dotꝭ cōſtitutionē. ff. de iure dotiū. l. quēadmoduꝫ.§. fi. Et pro hoc in ſpeciali alle. l. cum hi.§. ſi pretor. cū ibi no. in fine ma gne glo. que ē prīa. ff. de tranſac. Nec ob. iura cōtra ria quia loquūtur de alienatiōe uel diſpōne que ſit cum decreto ſuꝑioris: qd̓ quidē decretuꝫ ſicut et que cuncūqꝫ interlocutoria obreptio: uel ſubreptio ſeu falſitas cauſe pōt impedire ne ualeat. In unione aūt nō requirit̉ decretuꝫ ſuꝑioris ſicut nec in aliena tione rei eccleſie no. glo. de re. ec. nō ali. c. dudum. ſuꝑ .v. tractatus. in fi. li. vj. uel dic et melius qd̓ ēt decre tum uel īter locutoria lata ex falſa cā tenet ipſo iure: ſꝫ pōt reuocari ꝑ appellationē uel reſtrictiōeꝫ in īte. ex cauſa pro premiſſa ultima opi. facit qd̓ no. Inno. de renūc. c. in p̄ſentia. ſuꝑ uerbo preter iſta. et qd̓ no. ff. de excuſa. tuto. l. qui teſtamēto. et glo. ff. de acqui. heredi. l. is ad quē.§. fi. nec ob. iura ſupra prīo alleg. quia loquūtur in ſpeciali caſu: et in alienatiōe mino rum ubi ēt eſt aliud ſpeciale: qd̓ ſententia lata ex falſa cauſa ē ip̄o iure nulla. C. ſi ex falẜ. alleg. per totum. nō ob. alie. li. quia in omnibus alijs ueritas cāe erat de eſſentia actus ꝙͣtum ad fines: in quibus quilibet loquitur ſi bene inſpitiātur materie in quibus loquū tur. Et ideo falſitas uiciat ipſo iure ad.§. puberi et .l. ſeye egreſſe ſoluitur per Cy. quando prouo. non eſt neceſſe. l. ii. in. ii. oppo. ad. c. ſi dignitatē. dic ſpetia le ibi ration ambitioſe impetratiōis. II Creatio dignitatis facta ſine dote: cui ſtatim unitur parrochialis eccleſia ualet: nō obſtan̄ quod in capi tulum eccleſie redundet releuatio portionis ſoluende prius illi debite. hoc dicit. Epiſcopus Creauit unam dignitatē de conſenſu capituli in ſua eccle ſia cathedrali ⁊ regulari ſeu monachali ⁊ nulla alia dote illi dignitati cōſtituta: uniuit eidē unā prochia lem eccleſia hoc acto: qd̓ cum unionis p̄textu habuiſſet pacificam poſſeſſionē illius eccleſie: qd̓ extūc monachus qui inſtitueretur ſeu pacificaretur pro tē pore in eadem dignitate: nihil percipere deberet a capitulo: de his que prius ratione ſue portionis mona chalis ſolebat percipere Queruntur duo primo an creatio dignitatis ualuerit. Secūdo an ualeat talis unio per quā capitulū in effectu conſequit̉ utilitateꝫ releuacon a portione monachali: quaſi conſequēter ⁊ indirecte uideatur nio facta capitulo: ſaltem in ef fectu. de primo fuit dictum per aliquos qd̓ creatio di gnitatis non tenebat: quia ſine dote: ꝓ quibus uide tur facere quia priuſꝙͣ cretur benefitium ſiue eccleſia eſt dos conſtituēda in autem. ut nullus fabri. ora. do.§. fi. v̓. deinde non aliter. ⁊ in autem. de ſanc. epiſc. §. ſi quis oratori. Et per conſequēs ſecundum eos ſi non ualuit originaliter dignitatis creatio: nō ualuit ſibi de eccleſie poſtea facta unio. Alij uero dixerunt qd̓ creatio ualuit nec cenſetur fuiſſe facta ſine dote: quia incontinēti eccleſia fuit ſibi unita ut eſſet ſibi ꝓoriginali dote. Et non eſt incōueniens qd̓ talis dignitas habeat illam eccleſiam pro totali dote ſua: et ſuppoſita iſta. Secunda opi. fuit dictum de ſecundo queſito qd̓ unio ualuit quia non fuit facta principal̓r nec total̓r nec directe capl̓o: licet cōſequēter capitu lum ſit cū ſecutuꝝ aliquā utilitatē: ⁊ ſic reſpondebat̉ ad. c. una. de re. ec. non ali. in clemen. ubi prohibet̉ fie ri capitulo per ep̄m de conſenſu capituli unio: quia uerum eſt directe ⁊ principaliter: ne idē de capitulo uideantur auctorari in re ſua qd̓ eſſe non debet: ſicut in ſimili: licet tutor non poſſit principaliter auctori tatem facere in re ſua: tamen per quādam conſequē tiam bn̄ pōt. ff. de auct. tuto. l. i. in prin. Et ſuper hoc brocar. an qd̓ non debet fieri directe poſſit fieri indirecte: uel per conſequētiaꝫ uide que ibi not. per gl. In hac ratione etiā ſuper hoc poteſt induci concoriurium.§. legatarius. Inſti. de teſta. qui ita concor. cum. l. omnibus. C. de teſti. Alij uero dicebaꝫ contra. per. d. c. ſi una. ſed prima opi. quod immo ualeat plus mihi placuit. III Unio facta dignitati ad utilitatē capituli: non cenſe tur facta capitulo. h. d. Prepoſiture Nemāſe n̄ que eſt dignitas ī eccleſia ⁊ habet qua ſi omnia bona capl̓i ⁊ prouidere toti capl̓o: etiam ſingulis canouicis inuictualibus ⁊ alijs neceſſarijs: ⁊ habet adminiſtrationem oīuꝫ ⁊ totum ſibi retinet ꝓpoſitus qd̓ ſupereſt oneribus etiam incūbentibuꝰ. ſupportatis: ⁊ ꝓpoſitura etiam habet bona ⁊ adminiſtrationem eoꝝ facta eſt unio cuiuſdam eccleſie ex certis rationabilibus cauſ: ut poſſit melius prouide re capitulo ⁊ onera incūbentia ſupportare per ep̄um Nemanſen de conſenſu capl̓i. Queritur an uale at unio pro ⁊ contra facit. c. ſi una. de re. ec. non alie. in cle. uidetur dicendum qd̓ ualeat exquo principal̓r ſit dignitati non ipſi capl̓o: licet ex hoc ex cōſequenti capitulū utilitatē conſequat̉: ꝓ hoc bene fa. de tutoqui auctorizat pupillo in adeunda hereditate: licꝫ ex qua de cōſequētia redundet ī utilitatē tutoꝝ cui for ſitan a dita hereditate debebitur legatū. C. de admi. tuto. l. cuꝫ que de. pro hoc ēt. ff. de auc. tuto. l. i. et. l. qd̓ dicimus. in prin. Itē per eundē moduꝫ pōt induci. Ad hoc inſti. de teſt.§. legatarius. ſic et hic capitulū huic unioni potuit auctorizare: non eim cenſetur hec unio eſſe res ꝓpria capituli exquo ſit p̄poſiture et nomīe p̄poſiture: nō nomīe ꝓprio capituli bn̄ fa. ff. qn̄ appel. ſit. l. i.§. iam ꝓpria. cuꝫ dicit nomine ſuo et qd̓ eſt p̄poſiture uel p̄poſiti nō eſt capituli fa. ff. de rerum diui. l. intantuꝫ.§. uniuerſitatis et. ff. de in ius nocan. l. ſꝫ ſi hac lege.§. qui manumittit̉. p̄ſertim cuꝫ ea que capitulū exinde ꝑcipiet: nō poſſit ꝑ ſe perciꝑe: ſꝫ de manu p̄poſiti arg. ad hoc. ff. de uſufru. l. defuncta §. ſempronio. et. ff. de uſufruc. legato. l. fundi. trebatia ni. Pro hoc quia interdū ꝑ mediū ꝑmiſſum agitur in extraneū ꝓhibituꝫ fa. ff. de acceptil. l. ꝑ ius iurādū .§. et ſi fideiuſſor. ubi acceptilatio facta fideiuſſori ꝑ mediū: obligatiōe fideiuſſio que eſt uerbalis agitur in obligationē rei principalis nō uerbalē: in qua al̓s agere nō poſſet: igitur in iſta uniōe auctoritas capl̓i ꝑ mediū p̄poſiture agere poſſit: et ꝓdeſſe ī utilitatē cōſequēteꝫ capituli nō eīm queritur cui cōmodum querat̉ uniōis. Sꝫ cui honor habitus eſt bene fa. ff. d̓ lega. preſta. l. iii.§. i. et. ff. de iure fiſci. l. edicto.§. ad eos. ff. de uulga. et pupil. l. qui liberis.§. hec uerba. et .l. de cōtra. tabu. ff. nō putauit.§. ī adoptionē. in fi.§. ꝓ hoc qd̓ potius attendere debeamus p̄poſituram cui principaliter fit unio poſſet īduci. l. i. ff. de his qui ut indig. et. ff. de edil. edic. l. cū aūt.§. fi. pro hoc qd̓ hoc cā auctoritas capl̓i poſſit mediante p̄poſitura ſeu per aliū qd̓ nō poſſet per ſe. ff. que res pig. oblig. pn̄t. l. ariſto.§. fi. cum cōcord. ꝓ hoc quia iſta eccleſia unita: nec eius bona erit ſub cura capl̓i: ſed redigitur ſub cura ſeu adminiſtratiōe p̄poſiti qd̓ multū atten denduꝫ eſt ar. ff. deleg. iii. l. patronus.§. ſempronius. pro hoc quia lꝫ hic ſint aliqua que uidentur uiciare unionē.ſ. quia ex ea redundat ſeu reſultat utilitas ca pituli: cui melius ꝓuidebit̉: qd̓ nō pōt iure ꝓpria au ctorizare. Exquo tn̄ ſunt aliqua principaliora: que hn̄t eā ualidare.ſ. quia ſit potiꝰ principalit̓ ipſi dignitati p̄poſiture: potius attendamus id qd̓ ꝓdeſt ꝙͣ id qd̓ nocet. ff. de iure fiſci. l. nō intelligit̉.§. ſi quis palāut ſic unio magis teneat quā pereat. ar. l. quotiēs. ff. de re. dub. Nō enim attendenda ē illa cōſequēs uti litas capituli. Quia ẜm hoc nunꝙͣ ep̄us de cōſenſu capituli poſſet facere unioneꝫ alicui preben. eccleſie cathedralis: quia cū oēs p̄bende ſint capituli ex ea unione capitulū conſequeret̉ utilitatē: ſaltē uacan̄ p̄ ben. quo tꝑe bona eius ſuper remanēt apud capl̓m ut no. Inno. de teſta. c. relatū. in fin. qd̓ tn̄ falſum eſt: quia īmo pōt ut no. Io. an. in. d. c. ſi una. ſuꝑ. v̓. digni tati. et ſuꝑ v̓. capitulo. pro iſta parte et poſſet induci .l. ꝓfectitia.§. ſi quis certā. ff. de iure dotium. In op poſituꝫ uidetur qd̓ potius attendatur utilitas capitu li reſultans ex unione: ut ſic capitulum nō potuerat auctorizare unionē que flebat ad eius utilitateꝫ: ut ci poſſit melius p̄poſitus ꝓuidere: facit quia potius at tendit̉ is cui effectuale cōmodū acquirit̉ et ad cuius utilitatē ſit diſpoſitio ar. ff. delega. p̄ſtan. l. iii.§. itē ſi quis. et.§. ſed ſi ꝓponas: ꝓ hoc. ff. de ſucceſ edicto. l. .i.§. i. et Inſti. per quas per. nobis acqui.§. ſed ſi he res. pro hoc ad trebellianū. l. cogi.§. hi qui ſoliduꝫ IIII Epiſcopus pōt alteri cōmittere ut faciat tractatus ſuper alienatiōe rei eccleſiaſtice cum capl̓o. hoc dicit. Utrum Ep̄us tractatum faciēdo cum capi tulo ſuper alienatōne rei ccleſiaſtice uel unione facienda: poſſit acere per aliū cui cōmitat qd̓ tractatū cum capitulo ſuꝑ neceſſitate uel utili tate ſeu expedientia ⁊ cauſis alienationis uel unionis ⁊ ſibi referat: ⁊ an ſi poſtea ep̄us cui talis tracta tus relatus eſt per quē capitulū reputabat iuſtas eſ ſe ⁊ rationabiles: tali alienation uel unioni ſuaꝫ auctoritatem ⁊ decretum interponat: ⁊ eaꝫ faciat ſine alio tractatu in ſui preſentia habito: talis alienatio uel unio teneat. Quidam dicebant qd̓ tractatū ep̄us facere non poſſit per aliū: ſed per ſe ⁊ per conſequēs alienationē uel unionē nō tenere: quia talia ſunt ardua ⁊ in quibus uidetur a iure electa induſtria ep̄i. ⁊ ideo nō poſſint fieri per alium. arg. l. fi.§. item adiciendum. ff. de diuer. ⁊ tēpo. preſcrip. C. de p̄dijs mi norum. cum cōcordan. ibi allega. Pro hoc arguC. de ponde. aur. l. ij. C. de exactio. tributorū. l. miſſi opinatores.i. ⁊. ij. ℟nſione. ff. mandati. l. mandatū diſtrahendorū. in fi. ff. de rei uendic. l. in fundo. extra de procur. c. fi. lib. vj. ⁊. ff. de ſoluti. l. īter artifices. Proiſta parte allegatur tex. ff. de tranſac. l. cum hi. Et hec opi. uidetur placere Archidi. xvij. q. iiij. c. in uendi tionibus. Allega. ff. de offitio ꝓconſulis. l. ne quic ꝙͣ.§. ubi decretum. Alij. ⁊ maior pars dicebāt con tra: quia hoc non reperit̉ prohibitū igit̉ ⁊c̄. ff. de adminis. tuto. l. ita aūt.§. geſſiſſe Item quia exquo tra ctatꝰ ſibi debet referri ipſe diſcernet: an deliberatio fuit bona: ⁊ eam ſequeretur ⁊ nō aliter: ⁊ per hoc ſatis tolluntur cōtraria: quia alienationē ipſā ⁊ unio nem per ſe expedit ar. ad hoc in ratione de offi. de lega. c. ſuper queſtionum.§. intētionis in f. ⁊ eo. ti. c. ſi pro debelitate. pro hoc allegabatur tex. ff. de rebus eorum. l. magis puto.§. ne titulo ibi dare uiatorem ⁊c̄. pro hoc etiā. quia de iure canonico etiā cauſe me ri uel mixti imperij ſūt delegabiles de offi. ordi. c. ꝙ ſedem ubi noͣ. ⁊ de raptoribus. c. in archiep̄atu: ꝓ re ponſione ad.§. ubi decretuꝫ uide Inno. de religio. do. c. conſtitutus ſuper uerbo ordinationem in fi. De locato et conducto. ℟ica. I Lex quociens de rei uendicatione habet locum in locatione. h. d. Utrum Lex quociens. C. de rei uendi. habeat locum in locatione. ut ſi locaui rem duobus vni primo ⁊ alteri ſecundo: cui rem lo eatam ſeu eius detentioneꝫ: primo tradidi: ſecundus cui primo tradidi ſit potior ⁊ non poſſit expelli propter priorem nec ad eius inſtantiam: uidetur ꝙ ſit potior ſecundus per illam legem que licet loquat̉ in uenditiōne tamen uidetur ꝙ idem ſeruari debeat ī locatione: quia locatio ⁊ conductio proxima eſt em̄ ptioni et uenditioni eiſdeꝫqꝫ iuris regulis conſiſtit. ff. locati. l. ij. pro hoc bene facit ratio diuerſitatis quā aſſigant do. inter locationem et uenditionē: quare in matrimonio potius eſt primū nō conſumatū ca nali copula: ꝙͣ ſecundum conſumatū ⁊ tamen in cō ſumatiōe potior eſt ſecūdum cōſumata traditiōe ut extra de ſponſa. c. ſi inter et deſponi. duorū. c. licet. et. c. fi. ratio diuerſitatis in dicto. c. fi. redditur per Haſti. ⁊ Io. an. in nouel. que facit pro iſta ꝑte: quā ibi uide. inoppoſitū facit. quia in locatiōe per traditōeꝫ nullū ius reale in re cōſtituitur. C. locati. l. emptorē. Ideo traditio nil uidet̉ detrahere prīe obligatiōi ꝑſonali cōpetenti prīo cōductori: ſꝫ cōpetit utriqꝫ cōductori actio ꝑſonalis et in actōibus ꝑſonalibꝰ: nā qui prior ē tempore potior eſt iure nec attēditur prioritas nec poſterioritas ut. l. p̄uilegia cū ſua materia ff. d̓ priuil. credi. īmo uidet̉ ꝙ primus ſit potior per. l. in operis ff. loca ſed ibi neutri facta fuerat traditio. pōt dici ꝙ ſecundus cui facta fuit traditio: ſi teneat rem locataꝫ per uiā exceptiōis ſit potior et per uiaꝫ retentiōis et exceptiōis poſſit ſe defendere: quia primo cōductori contra eum agenti ſe defendet: ꝙ ſibi nō tenetur rem reſtituere: quia in re nullum ius reale habet: nec res aliquo iure reali ſibi affecta eſt: nec ipſe ſecundus ali qua ꝑſonali obligatiōe ſeu actione ſibi tenetur: ut pu ta. quia ſecum nō cōtraxit uel quaſi: nec in eum delinquit nec quaſi: ſed ſi ſecundus nō teneret īmo cecidiſ ſet a detentatiōe: et ageret forſan cōtra primū: ad quē rei detentatio ꝑuenit: uel cōtra tertiū detinēteꝫ tunc nō eſſet potior. quia traditio primo ſibi facta nullo iure reali rem ſibi afficitur dicta. l. emptoreꝫ: nec eos habet aliqua actione ꝑſonali obligatos cuꝫ quibus non cōtraxit nec quaſi ec̄. et ſi poſſeſſio reueniſſet ad locatorē: tunc ambo agerēt cōtra euꝫ: ibi dico ꝙ ſe cundus nō eſſet potior licet ſemel res fuiſſet tradita exquo per hoc nō fuit reali iure affecta: ed tunc cre derē primū p̄ferendū in rei aſſecutionē ut dicta. l. in operis. ff. loca. et dominū locatorem ſecundo teneri ad intereſſe. De rerum permutatiōe. ℟ica. I Benefitiū niuētis unitum alteri: non pōt per eum permutari. hoc dicit. Nunquid Ille cuius benefitiū eſt alteri benefitio unitū: ut unio poſt ceſ ſum uel deceſſum illius ortiatur effectum: poſſit illd̓ benefitiū ſic unitū cum aliquo alio ꝑmutare: tenetur cōiter ꝙ nō ar. pro hoc. quia per frequentes ꝑmuta tiōes unio poſſet reddi inutilis: uel ſaltiꝫ nimis defer ri cōtra utilitatē: uel neceſſitatē eccleſie cuius cōtem platione fuit facta unio: quod p̄cauendum eſt ar. ff. de uſufructu. l. ſi ſuffructus. ⁊c̄. III Permutatio facta de eccleſia mīori: quā obtinebat nepos epiſcopi permutans cum eccleſia pinguiori: no cenſetur facta in fraudem. hoc dicit. Cum Quedā pinguis eccleſia que nō cadebat in gratiā expectan. ꝓpter exceſſum taxe uacaret in partibus: et unuſquiſqꝫ expectās ſperaret: et crederet ꝙ ep̄us ordinarius contuliſſet ea: cuidā nepoti ſuo qui unam eccleſiam minorē tunc tempo ris obtinebat: Quodqꝫ per aſſecutionē maioris ua caſſet: minor quam ille nepos obtinebat acceptauit illam minorem: que bene cadere poteſt ſub gratia ex pectātis: ⁊ de ea fecit ſibi prouideri licet de facto: cuꝫ reuera tunc dicta maior eccleſia non fuiſſet collata dicto nepoti minorem obtinenti: ſicqꝫ dicta minor minime uacaret: dictuſqꝫ expectans egit contra dictum nepotem in curia romana: ⁊ petit dictā mino rem eccleſiam tanꝙͣ ex cauſis premiſſis ſibi debitam: tandem lite pendente ep̄us contulit maiorē ſeu pin guem eccleſiam cuidam alteri: nulluꝫ benefitium ob tinenti ⁊ ille alter permutauit illam maiorē cum ne pote epiſcopi: qui minorē obtinebat: cū eadē minori ꝑfectaqꝫ ꝑmutatiōe et tranſlatiōe ꝑmutātibus in ec cleſijs ꝑmutatis: dictis expectās acceptauit minorē iterato: et ſibi obtinuit ꝓuideri: p̄tendens eam noui ter uacaſſe per renunciatiōeꝫ: nec ſibi obſtare ꝑmuta tionē: quia fuit ut pretendit fraudulenta ex cāis pre dictis: et oīa predicta conficta p̄dendit in eius frau dem: itē quia facta lite pendente et petit eaꝫ in uirtu te ſecūde acceptatiōis et ꝓuiſiōis: Queritur an ſibi debeatur fuit dictū ꝙ nō: quia aliquid non pōt dici ibi factuꝫ in fraudeꝫ eius principalit̓: ſꝫ in ꝓuiſiōem ꝑmutant̉: nō eīm pōt dici ꝙ nepos epiſcopi cōmiſe rit fraudeꝫ dimittendo minorē ꝓ maiori: ſed ſibi de meliori ꝓuidit: cuꝫ et ſi eam nō dimiſiſſet nō eſſet ua catura illa minor: neceſſario cum in poteſtate ip̄ius nō eſſet poſſe aſſequi maiorē: īmo in ptāte epiſcopi erat ſibi cōferre: qui ep̄us nolebat ſibi cōferre ne deſua poſſet alteri ꝓuideri: quod quidē nō poſſet ꝓpt̓ expectantē: et ideo ſi alteri nullū benefitiū maius cō tulit nulli iniuriā facit: cum nulli illa maior deberet̉ īmo uſus ē debito iure ſuo: ille aūt cui maior fuit col lata dimittēdo maiorē pro minori nullū fraudauit: cum maior nulli alij deberetur: nec minor eſſet alias uacatura nec ꝑconſequēs expectan. debenda. et ita lꝫ ad ꝓuiſionē ſuā adinuentus fuerit talis modus: per quē minor nō uacauerit taliter ꝙ poſſet per īpetrāt acceptari: nō per hoc cenſetur fraudē aliquā cōmiſiſ ſe ar. ff. dele. ii. l. cum pōt.§. ticio et. ff. de dam. infec. .l. ꝓculus cū concor. nec ob. lit. penden. quia cōſtat ꝙ tempore quo expectans mouit litem: nullū ius ha buit in illa eccleſia minori: cum tunc illa nō uacaſſet nec ꝑ conſequēs tunc erat acceptabilis: et ita ꝙ inde bite mouit lite: et ideo ſua indebita litis motio non pōt ſibi ꝓdeſſe: nec illum nepotē ep̄i potuit īpedire: quominus uti poſſit iure ſuo: eamqꝫ cum meliori ꝑ mutare: nā litis motio iniuſta ſi fiat malitioſe non in ducit uitiū litigioſi ar. ff. de litigio. l. i.§. i. pro quo ēt facit: quia conſtat de iniuſtitia mouētis litē et de nō iure ſuo: ⁊ iō retro apparet litis pendentia minus de bite fuiſſe mota et ſic nec habere locū uitiū litigioſi. II Permutatiōibus ꝑfectis: nō poſſunt ꝑmutātes ꝓpria auctoritate redire ad priora benefitia: et contra facientes de facto nō incurrunt penā. c. de multa. de p̄ben. nec. c. eum qui. ⁊c̄. h. d. Utrum Permutantes ſua benefitia expedi ta ꝑmutatiōe per papā: uel alium ſu ꝑiorē in cuius manibus renunciauerāt ex cā ꝑmuta tōis inuicē collatꝭ alterutris benefitijs: poſſint ꝓpria auctoritate renūciando dicte ꝑmutatōi in ſuis priſti nis benefitijs remanere: ꝓut ante ꝑmutationē ꝑma nebāt. licet quidā tenerēt ꝙ ſic: quia ꝑmutatio eſt fa cta in eorum fauorē cui fauori poterant renunciare tamē oēs tenuerūt contra quia ꝑmutatiōe expedita: neuter habet ius in priſtino benefitio ſuo: ſꝫ in nouit̉ ſibi. ex cā permutatōis collato. Item ipſa ꝑmutatio et eius expeditio tota pēdebat ex poteſtate ſuꝑioris: ut ſi uideret eccleſijs et ꝑſonis eaꝫ expediēteꝫ faceret: ut extra de rerum ꝑmūt. c. queſitū in fi. igitur ſine eiꝰ licētia nequeat reſolui ar. l. nihil tam naturale. ff. de regu. iur̄. nec eſt ſolꝰ fauor permutan. īmo et eccleſia rum: ideo interuenire debet auctoritas ſuꝑioris: igit̉ nō obſtat ratio ī oppoſitū. sͣ. allegata: Sꝫ pone ſicut erat ī facto dicti ꝑmutatꝭ poſt expeditā ꝑmutationē ſine ſuꝑioris licentia remāſerunt de mutuo conſenſu in ſuis priſtinis benefitijs: ſicut ea tenebāt ante ꝑmu tationē: quidā īpetrauit unum illorum benefitioruꝫ tanꝙͣ uacans ex eo: quia benefitia erant incōpatibilia: puta erāt due dignitates curate: puta decanatus ⁊ p̄poſitura: Queritur nunquid ualeat impetratio: uidetur ꝙ ſic: quia exquo decanus ꝑmutauerat cuꝫ prepoſito expedita permutatione: īcepit habere ius in p̄poſitura: ⁊ eius aſſequi potuit optime poſſeſſionem ſi uoluit: exquo igitur ſine ſꝑioris licentia retinet decanatum in quo deſierat habere ius propter permutationem: cenſetur ſe intrudere ſcienter ⁊ in iu ſte: ⁊ ſic uidetur ꝙ per illaꝫ iniuſtam intruſionē ſeu retentionē decanatus ip̄o iure uacauerit p̄poſitura: quā uirtute permutationis obtinebat: ſaltem de iure exquo in ea ius habuit ar. c. eum qui. de preben. li. vj. nam perinde erat ac ſi eam de facto pacifice poſſiderꝫ: exquo per eum ſtabat quominus pacifice eaꝫ poſſideret ar. c. cōmiſſa.§. i. de elec. ⁊ noͣ. in. c. de mul ta. de preben. ⁊ eodem modo etiam poteſt deduci ꝙ uacet decanatus in quo uirtute permutationis oliꝫ prepoſitus habuit ius: exquo poſt permutationem ſcienter ſe intrudit iniuſte in p̄poſitura: ⁊ indebite ſine ſuꝑioris licentia retinēdo ⁊ ſic uidet̉ duo benefitia incōpatibilia tenere: tamen domini contra tenue runt preſertim: quia in iſtis ceſſat ratio ambitionis ⁊ cupiditatis cum reuera neuter de facto teneat niſi unicum benefitium: nec habeat animū nec intentionem: duo benefitia obtinēdi: ſed unum tantuꝫ licet errent in iure: exquo ſine licentia ſuꝑioris remanent in benefitijs ex cauſa permutationis: dimiſi igit̉ ceſ ſet pena decretalis de multa ⁊. c. eum qui. ubi eius in tentio ferebatur ad duo: ⁊ ubi aſſequēdo ſecundum intendebat etiam tenere primū: uel ius qd̓ in eo habebat hic uero non īmo aſſequēdo ſecundū intende bat dimittere primum. III Non ualet permutatio facta de benefitio: qd̓ quis ſe obtulerat dimiſſurū per aſſecutionem alteriꝰ. h. d Papa Reſeruauit benefitia uacantia ꝑ aſſecutionem alterius benefitij auctorita te apl̓ia obtenti: hoc ſuppoſito quidam īpetrauit gratiam expectatiuā a papa ad collationē. ⁊c̄. talis ep̄i ⁊ obtulit ſe dimiſſurū unum benefitium: qd̓ tempore huiuſmōi īpetrationis obtinebat cū uirtute predicte gratie foret aliud benefitium aſſecutus pacifice: inte rim aūt anteꝙͣ uirtute illius. gratie foret aliquod be nefitium pacifice aſſecutus: uult permutare illud be nefitiū qd̓ obtinet et obtulit ſe dimiſſuruꝫ. Queritur an poſſit illud ꝑmutare uel corā ordinario uel corā papa tacito de p̄miſſa oblatiōe dimiſi. facienda poſt aſſecutionē. Quidā dicūt ꝙ pōt illud ꝑmutare: de hoc nō factamentiōe: quia habet ius in benefitio: igitur per renunciationē factaꝫ ex cauſa ꝑmutatiōis ua cabit et poterit alteri conferri: ſed eo ꝑmutato in uir tute gratie p̄dicte nō poterit aſſequi aliquod aliud benefitiū: quia nō pōt īplere quod obtulit pape.ſ. ſe dimiſſurū: quod tunc tenebat: quia exquo illud per mutauit nō poterit illud ulteriꝰ dimittere: nec papa illud cōferre: quaſi inter ipſuꝫ et papā fuit quedā cō uentio innōiata: do tibi ſeu fatio gratiā ut dimittas: et ideo cum iſte nō poterit cōuentionē īplere ex ꝑte ſui: nō poterit gaudere gratia pape preſertim exquo per eū factū ē: quo minus poſſet implere: maxīe etiā: quia ſi pōt gaudere gratia ſua poſſet illud papa qui uoluit de illo: qd̓ obtulerat dimiſſuruꝫ libere diſpo nere. Itē ēt pōt eſſe iſte pluralis in benefitijs ꝯtra intentiōeꝫ pape: qui uoluit eam eſſe pluralē: ideo uo luit ꝙ prius obtentuꝫ dimittere teneret̉: ꝙ poſt per mutationē de illo factā ammodo facere nō poſſet: et aliud obtentū ex cā ꝑmutatiōis: quod papa nō affi cit nec ſue diſpōi reſeruauit: retinere pōt eū obtinen do uirtute gratie ſi alias cum illo eſſet cōꝑatibile et ſic illuſo papa obtineret plura benefitia contra eius uoluntatē. Alij dicūt ꝙ ualebat ꝑmutatio: ſꝫ obten tum ex cā ꝑmutatōis: qd̓ eſt loco alterius ſurrogatū dimittere: tenebit̉ ſicut illud tenet̉: et de eo papa pōt uirtute reſeruatiōis diſponere: quia qd̓ ſurrogatur loco alterius uice illius fungitur ut. l. ſi donate. ff. de dona. inter ui. et uxo. et. l. euꝫ qui.§. qui iniuriarū. ff. ſi quis cautiōibus. Alij dicūt ꝙ nō ualet ꝑmutatio in effectu: quia licet teneat de p̄ſenti reſeruet̉ tamē in euentuꝫ: quo uirtute dicte gratie impetrās iſte aliqd̓ benefitiū aſſequeret̉: quia nunc purificabit̉ cōditio p̄dicte collatiōis facte de dimittendo: et reſeruatōis pape facte de eodeꝫ benefitio dimittendo in euentū illū: et ſic retractio: facta apꝑebit retro illud benefi tiuꝫ luiſſe reſeruatū: quaſi ſub iacuiſſe reſtitutiōi: igit̉ patet ipſuꝫ nō potuiſſe hoc tacito papa libere diſponere ar. aūt. res que. C. cōia delega. et ar. l. potior.§. qui ſubſcondi. ff. qui po. in pig. ha. maxīe attenta clau ſula uolumus aūt: quā papa cōiter ponit in litteris ꝑmutationū: per quā patet ꝙ nō uult minꝰ: uel alid̓ ius queri ei cum quo ſit ꝑmutatio: quā cōpeteret ꝑ mutanti: nec ob. ſi dicas talē retrotractionē nō poſſe fieri: poſtꝙͣ ex ꝑmutātibus fuerit alteri ius queſituꝫ ar. de reſcrip. c. quāuis ⁊. c. ſi ꝓ te. li. vj. quia ibi. ſ. in. c. ꝙͣuis. nō eſt aliqua rō fiende retrotraction. in preiuditiū eius: cui interim fuit ius queſituꝫ: quia ille cui fuit ius queſitū illud obtulit auctoritate eiꝰ: ſub cuiꝰ libera diſpōne erat: ius tribuere ut in dicto. c. ſi ꝓ te. et fuit ius queſitū alteri pendent̓ cōditiōe: uel euētu eius uel auctoritate eius: qui poterat eam conceſſio neꝫ cōditionalē reuocare ut no. in. d. c. ſuper. v̓ſi. ſi ad idē hic ſecus: quia iſte ꝑmutās nō poterat reuocare oblationē: quā de dimittendo papa fecerat: nec papa expediendo ꝑmutationē de hoc fuit certificatus: et ſic expeditio ꝑmutatiōis fuit ſurreptitia ſeu nunc re tro fuiſſe apparet. IIII Sola diſparitas ualoris benefitiorum ꝑmutatorū: non eſt ſuffitiēs p̄ſumptio fraudis. hoc dicit. An Sola diſparitas in ualore benefitiorū ꝑmu tatorū ſit ſuffitiens p̄ſumptio fraudis cōmiſſe in ꝑmutatiōe in fraudē ꝑmutantiū no. ar. l. dolus C. de reſcin. uend. uide Io. an. in nouel. de rerū ꝑ mut. c. i. in fi. li. vj. De ſolutiōibus. ℟ica. I Camera apl̓ ca tenetur ad debita cōuerſa inutilitatē eccleſie: quādo ſuccedit benefitiato defuncto. h. c. Cum Camera apl̓ica recipit ſpolia ſeu bona ali cuius prelati uel clerici benefitiati: et creditores petunt debita nunquid tenētur ꝓbare illa conuerſa in utilitatē eccleſie: et an̄ ad illa debita con uerſa in utilitatē eccleſie camera teneatur: quia ſcd̓m dubiū debet eē primū. Uidetur dicēduꝫ ꝙ camera non teneatur: niſi ad debita conuerſa in utilitatem eccleſie per. c. i. de ſolū. ⁊ per. c. preſenti. de offi. ordi. li. vj. in fi. cum ibi not. ſuper uerbo debitꝭ: ⁊ per. c. grauis extra de depoſito. nec obſtat ſi dicatur: ꝙ prelat uel clericus uiuens cogi poſſet de fructibus benefitiorum ſuoruꝫ ſatiſfacere creditoribus: etiam ſi debita non erant conuerſa in utilitatem eccleſie: ut uidet̉ per. c. peruenit. de fideiuſſoribus. ⁊ per dictum. c. grauis. in fi. quia poſſet dici hoc nō eſtueruꝫ: per ea que no. Archi. ⁊ Io. an. in nouel. poſt eum in. c. ſtatutum.§. aſſeſſorem de ℟p̄t. li. vj. ubi patet ſolutio add. c. ꝑuenit: uel eſto ꝙ hoc cōcederet̉ poſſet dici aliud eſſe prelato uiuente uel beneficiato: quia tunc cū fructuario comꝑetur fructus ⁊ ꝓuentus bn̄fitij ſui: facit ſuos: ⁊ ideo cū ꝑſona ſua ſit ad huiuſmōi debita obligata: nimirū ſi etiam de fructibus bn̄fitiorū ſuo rum: quos facit ſuos ſatiſfacere teneatur: ſed ſecus eſt cum moritur: quia tūc potius vſurario comꝑatur: ⁊ poſt mortē omnia ſua que ab eccleſia acquiſiuit tāqͣ eccleſie remanent ⁊ reſeruantur futuro ſucceſſori ut. d. c. preſenti. in cuius preiuditium bona illa nō po tuit obligare: maxime quia non habet cauſam ab eo nec cenſetur heres eius: faciunt nō. per Inno. in. c. quia. u. de iudi. ⁊ ideo nō mirū ſi ſucceſſor ad ea tūc non teneat̉: exquo ad ea eccleſia non cenſet̉ obligata ut. d. c. i. de ſolu. in cuius ſucceſſoris locuꝫ camera per ſpecialem reſeruationē pape ſuccedit in iſtis ſpolijs: ſeu bōis ab eccleſia ꝓuenientibus: ⁊ eius occaſione per ipſum acquiſita: quia in alijs bonis patri mōialibus uel aliūde acquiſitis bn̄ ſuccederꝫ aliꝰ heres ſuus: qui ad oīa alia eius debita teneretur. C. de ep̄is. et cle. aūt. licentiā uel ēt poſſet fieri diſtinctio in ter habentē adminiſtrationē: ut tunc non teneat̉ ſuc ceſſor uel camera ec̄ de fructibus ꝑceptꝭ inuita pre deceſſoris: niſi ad debita cōuerſa in utilitatē eccleſie: et ad que ſolum tenet̉ eccleſia ut. d. c. i. de ſolu. et non habenteꝫ adminiſtrationē: ut tūc teneat̉ ad oīa qua tenus ſufficiēter fructus: et ꝓuentus quos ante mor tē fecerat ſuos. quia talis benefitiatus nō hn̄s admi niſtrationē oēs illos fructus et ꝓuētus ꝑceptos in uita: ad ea facit ſuos ꝙ de illis pōt teſtari: et niſi teſte tur de illis ab inteſtato ſuccedit eccleſia: de teſta. c. relatuꝫ. ꝓut no. glo. in dicto. c. p̄ſenti. de offici. ordina. ſuper uerbo reſeruari libro. vj. et per Hoſtien. in. c. ſi quis ſane. de peculio clericorum. De alio dubio an creditores teneantur ꝓbare debita conuer ſa inutilitatē eccleſie dic ut noͣ. per glo. et archidi. x. .q. ii.§. hoc ius porrectum. et ꝑ Hoſti. et doc. extra de depoſito. c. grauis. ſuper uerbo utilitatē: d̓ fideiuſ ſori. c. quod quibuſdā de teſtamentꝭ. c. cuꝫ in offitijs. per Inno. et Hoſtiē. in ſumma de fideiuſ.§. ⁊ quis v̓ſi. ſed contra et ſequenDe teſtamentis. ℟ica. I Executor teſtatoris. datus pro monaſterio edifican do: pōt petere reſtitutionē aduerſus negligentiaꝫ ꝓſequēde appellatōis ꝑ teſtatorē īterpoſite. hoc dicit. Quidam Teſtator reliquit omnia bōa ſua pro monaſterio edificando dato executore: demū in uno letigio quod ducebat: et in quo appellauerat teſtator eo mortuo ꝓpter negligetiam teſtatoris fuit deſerta dicta appellatio interpoſita per teſtanteꝫ. Nunc queritur nunquid iſte executor poſſit aduerſus leſionē petere reſtitutiōeꝫ iur̄ pri uilegiato: quo eccleſia reſtitueret̉. Quidā dixerunt quod nō: quia pro monaſterio uel eccleſia quod uel que nūduꝫ eſt nō pōt peti reſtitutio. ar. de eccleſijs edifi. c. ad audientiā. Alij uero cōtra: quia iſta bona erant deſtinata pro edificando monaſterio: ergo iaꝫ ꝓ futuri monaſterij utilitate: ut poſſit ꝓfici gaudēt priuilegio monaſterij ar. ff. delega. iij. l. item. l.§. i. et .l. ligni cū multis concor. ad hoc quod deſtinatum ſortitur naturā eius ad quod deſtinat̉: pro hoc quia erat ceptuꝫ ⁊c̄. ar. l. i.§. cepiſſe. ff. de pollicita. et meliꝰ. ff. de auro et argen. lega. l. et ſi nō fuit.§. quid ergo ſi ceptuꝫ cū concor. pro hoc ēt allega. quia ſi iſtis bonis iam ceptꝭ cenſebatur monaſteriū edificandum: ⁊ per edificationē pro tēpore pariend̓. ergo gaudeat priuilegijs monaſterij ar. quia partus cōceptus in his: que cōcernūt eius p̄ſeruationē ut ꝓducatur in eſſe gaudet priuilegio iam natoruꝫ ⁊c̄. ar. ff. de penis .l. pregnātis. et. ff. de ſtatu homi. l. qui in utero: et que habentur. ff. de extraordi. cri. l. diuus. pro hoc quia ꝓpter ſpeꝫ uidet̉ ineſſe ar. iuriū de ſpe. Itē pro hoc facit. c. religioſo. de ſnīa excōi. li. vj. De decimis. ℟ica. I Quando priuilegiū religioni conceſſum: de nō ſouendis decimis de terris: quas per ſe uel alium ex colunt extendat̉ ad colonos et eoruꝫ parteꝫ. h. d. Papa Conceſſit priuilegiū cuidā religioni uel ordini de nō ſoluendis decimis: d̓ terris quas per ſe uel aliū facient excoli. Queritur nūquid priuilegiū extendatur ad colonos: ut ſic co loni per quos terras illas faciebāt excoli nō tenean tur ad decimas: de ꝑte penes eos remanēte: crederē ſic dicendum. Aut priuilegiū eſt reale cōcernēs ter ras et cōceſſum terris: utputa de terris mille decimo preſtari debeant: et tunc credo quod extendatur ad colonos: quia priuilegiū reale et rei conceſſuꝫ ſequi tur rem penes quēcunqꝫ uadat. Si autē ſit ꝑſonale cōceſſum ꝑſonis pro rebus: crederē qd̓ nō extēdere tur tūc ad colonos: quia priuilegiū ꝑſonale nō egreditur ꝑſonā eius uel eorū: cui uel quibus concedit̉. ar. ad hanc diſtinctionē. ff. de pactis. l. ſi tibi. x.§. pa ctum. cum concor. ⁊ facit ad hoc extra de decimis. c. licet. et ita determinat gl. extra de decimis. c. religio ſi. ſuper uerbo excolendos in clemen. De iurepatronatus. ℟ica. I Secundus preſentatus per patronuꝫ excluſo primo preſentato: qui his iuri ſuo renuntiauit: ſi per epiſco pum fuerit inſtitutus excluſo tertio p̄ſentato et exſpectatiuo eſt p̄ferendus. hoc dicit. Patronus Clericus primo pn̄tauit A. epiſcopo. Epiſcopus anteqͣ uellet eum admittere ⁊ inſtituere premiſſit edictum: ut ſi quis uellet ſe oponere certa die cōpareret: quo termino edicti penden̄. dictus A. preſentatus in ma nibus ipſius patroni ſolius renūtiauit preſentationi ſue: ⁊ iuri ſibi per eam queſito: quo facto dictus patronus cuidam canonico ceſſit ſeu conceſſit pro illa uice ius pn̄tandi: ut ſuo nomine quē uellet preſenta ret: qui canonicus preſētauit eidem epiſcopo B. tā dem antequā epiſcopus dictū B. ſecundo inſtitueret A. primus preſentatus in manibus epiſcopi iteꝝ renuntiauit iuri ſuo: cui primo renūtia erat ī manibus patroni ⁊ tunc epiſcopus B. ſecundo pn̄tatuꝫ admiſſit ⁊ inſtituit: poſtea uero epiſcopus pretendēs ſecundam preſentationem non tenuiſſe: ⁊ per conſequens inſtitutionem ſubſecutā ex eo: quia patronus antequā primus in manibus epiſcopi renuntiaſſet: nō poterat ſecundum ſcilicet B. p̄ſentare: quia erat patronus clericus cui non permittitur uariare: ⁊ ꝑ conſequens nec dictus canonicus cui poteſtateꝫ p̄ ſentandi conceſſerat eundē B. potuerat preſentare: ⁊ ſic ex hoc poteſtatem conferēdi ad ſe pertinere iudeuoluto ex eo: quia poſt renuntiationem primi ſcilicet. A patronus nec alius eius nomine nullum p̄ ſentauerat infra tempora debita benefitiuꝫ illud cō tulit auctoritate ordinaria ⁊ tanquā iure ad euꝫ per patroni negligentiā deuoluto cuidam. C. Tandem autem ueniens in notitiam cuiuſdam. D. exſpectan te auctoritate apoſtolica ad collationē dicti epiſcopi: benefitium illud infra tēpus debitum ip̄e D. apoſtolicus impetrans acceptauit: ⁊ ſibi obtinuit proui deri per executorem ſuum per clemen. ſi de benefitō. Queritur quis dictorum. A. B. C. D. in dicto benefitio ſit potior. ⁊ pro euiden̄. expreſſo themate for mantur ſequentia dubia. Primo an dictus A. primo preſentatus potuerit ī manibus ſolius patro ni clerici renuntiare: ⁊ eius renuntiatio ualuit: p̄ſer tim poſtquā preſentatio: iam erat delata ⁊ exhibita ſuperiori ſcilicet epiſcopo ⁊ fuit dictuꝫ qd̓ ſic per noͣ. per Io. an. in. c. ſi electio. de election. li. vj. cū remiſibi factis ⁊ per archidia. de officio legati. c. delibera tion.§. fi. circa fi. Secundo an dictus patronus potuerit cedere ſeu concedere illa uice ius ſeu poteſtatem preſentandi illi canonico: ſeu alteri: ⁊ fuit dictum qd̓ ſic: exquo benefitium uacabat. ar. c. conſtitu tus. d̓ conceſſi. preben. cū ibi noͣ. per Inno. ⁊ not. ꝑ eum de electio. Tertio an dato qd̓ renūtiatio nō fuiſſet facta in manibus patroni per ipſuꝫ A. primo preſentatum: uel facta non fuiſſet de iure ſi penden̄. proſecutione pn̄tationis ſue prime: patronus ſecundum ſcilicet B. preſentauit ſeu canonicus predictꝰ uel alius eius nomine: ſi primo preſentato iuri ſuo debite in manibus epiſcopi renuntian̄: talis ſecūda pn̄tatio ſit admittenda per epiſcopum ⁊ uidetur qd̓ nō: quia facta fuit penden: prima preſentatione ipſiꝰ A. ⁊ ſic fuit nulla ipſo iure: quia non licuit tali patrono clerico: nec alij eius nomine uenienti uariari de iure potronatus: cū aūt et ſic licet deueniat ad ca ſum quo fieri potuit: ſcilicet quia primo p̄ſentatus re nuntiant iuri ſuo: nō ꝓpter hoc ualidatur ar regu le iuris nō firmat̉ tractu tēporis ⁊c̄. Credo tamē quod ſit admittenda: ſi patronus petat eam admitti: uel alius eius nomine: quia petendo eam admitti ſa tis uidetur eā de nouo facere: exquo ſuā ꝯtinuat uo luntatē: et ita quaſi ex nunc ſummat uires nō retro ar. ff. de officio ꝓconſulis et lega. l. obſeruare.§. fi. cū iuribus ibi allega. et. c. licet. de ꝓcura. li. vj. et idem crederē ēt ſi ip̄e nō petit eam admitti: dumtamē nō reuocet aliā: faciendo: ſed in eadeꝫ uoluntate ꝑſiſtat: et ip̄emet p̄ſentatus ſecundus petat eaꝫ admitti: quia ſatis patronus uidetur eam nouiter facere: exquo in eadem uoluntate ꝑſiſtit: et ꝑmittit eum ꝓſequi illam p̄ſentationē ar. dicti.§. fi. cum iuribus ibi allega. et ar. de ſupplen. negligen. prela. c. litteras. cū ibi notatꝭ et ſic multo fortius credo: quod ſi poſtꝙͣ primꝰ renū tiauit epiſcopus illum ſecundū inſtituit: et patronus nō cōtradixit quod inſtitutio ualeat: et idē ſi tunc pa tronus neſciuit: ſꝫ poſtea ratum habuit: Quia ſufficit ratihabitio patroni ar. de iurepatrona. c. cura. et. c. ſuggeſtuꝫ. et no. expreſſe per. Hoſti. in ſumma de iu repatrona.§. ſi quis. incipit in quibus differant v̓ſi. quid ſi eccleſia uacan̄. pro p̄miſſis ēt facit quia quā do patitur: quod pōt impedire. cōſentire uidet̉ ut. l. ſepe.§. cui aūt. ff. de re iudi. iuxta no. ff. de pigno. l. fide iuſſor.§. pater. et per Dy. in regula iuris qui tacet: et in regula is qui tacet: forſan poſſet dici quod etiā abſqꝫ nouo cōſenſu patroni Iſta ſecunda p̄ſentatio ſumat uires: nec patronus poſſit cōtra uenire: quia ab initio in ſui p̄iuditiū tenuerūt. ff. de ſeruit. ruſti. predio. l. ꝑ funduꝫ et. ff. cōia prediorū. l. ij. et. l. fi. nec ꝑ mittenduꝫ eſt ſibi uenire contra factū ſuum ar. l. poſt mortē. ff. de adop. non enim ab initio ſimplicit̓ erat nulla: niſi in fauorē primi an preiudicari per ſecundā p̄ſentationē nō debuit: nec potuit. ergo ceſſante fa uore primi ceſſabit inualiditas ſecunde preſentatōis: et ſumet uires efficaces ar. dictorū iurium. l. per fun dum et. l. fi. non em intereſt alicuius eam eſſe nullaꝫ: non ep̄i. quia ēt licet eſſet nulla: nō ꝓpter hoc ad eū ꝑtiner et diſpoſitio benefitij ut. jͣ. dicā: nec primi qui iam renunciauit: nec patroni: qui hoc nō poſſet alelegare cum turpitudinē ſuaꝫ allegaret et ueniret cō tra factuꝫ ſuum: et quia ut primi ſi ſaltem in eius preiuditium tenuit: igitur exquo nullus pōt pretendere intereſſe: huius nullitatis ſeu inualidatis uidetur ꝙ nullus ſit audiendus uolens eam impedire: quo mi nus admittat̉ quia nō ſolent audiri quorū nō ītereſt de elec. c. cum inter. Quarto dato ꝙ dictus patronꝰ clericus pendente p̄ſentatione primi ſecūduꝫ pn̄tat. Quero an ꝓpter hoc ad ſuꝑiorē.ſ. ep̄um deuoluat̉ diſpoſitio: ut ipſo primo renunciāte eo ip̄o de benefi tio poſſit diſponē quaſi patronus ſic uariādo reddi derit ſe indignū: et dico ꝙ non dumtamē nō p̄ſenta uerit indignū ar. no. in ſimili per Inno. de elec. c. cō ſiderantes in. ii. glo. in prin. et ſic dico ꝙ niſi ut in pre cedenti queſtiōe dixi in fi. ſecūda pn̄tatio poſſit dici reſumere uires: uel alias forſan nō poſſit ꝓpter impe dimētuꝫ eiuſdeꝫ ſecūdo p̄ſentati ſecūda pn̄tatio ſorti ri effectū: exquo primus renunciauit et ſecunda pn̄ta tio nulla ē: ſi hoc teneas uel alias nō pōt ſortiri effe ctum ius p̄ſentandi: debet redire ad cundē patronū: et nō deuoluitur poteſtas diſponēdi ad ſuꝑiorē ut .d. c. fi. de elec. li. vj. quia ēt habet locum in patronis et preſentantis ut ibi no. Io. in nouel. in fi. glo. triuꝫ ibi elec. ⁊c̄. Sic ex premiſſis concludo reſponſioneꝫ p̄poſite queſtionis quis dictorū. a. b. c. d. ſit potior qꝛ dico ꝙ. R. ſecūdus p̄ſentatus per patronū et dictꝰ A. qui bis iuri ſuo renunciauit nullū ius habet. C. uero cum ep̄us poſt admiſſionē et inſtitutionē factā de. B. ſecundo p̄ſentato: et infra tempus debitū cō tulit ēt nullum ius habet: cū preſentatio ſecūda ip̄ius B. facta poſtꝙͣ primus renunciauit in manibus pa troni fuerit bona et canonica et admittenda: prout et fuit per ep̄um admiſſa: et bene: tamē ec. quia ſi nō fuiſſet tūc bona ſumpſit uires poſt renūciationē pri mi cenſſant̓ cā impedimēti: et patrono cōmutāte no luntatem: quaſi de nouo fuit facta: tum ēt. quia ep̄us eam admiſit: tum ēt: quia patronus nō pōt dici fuiſſe negligens nec ad epiſcopū: et ꝑconſequēs ēt iure de uoluto ꝑtinuit collatio: ꝓpter quod etiam. d. a. apoſtolicus nullum ius habet. III Inſtitutio facta per ep̄um de preſentato a patrono laico: excōmunicato ualꝫ: ſecꝰ ī patrono clerico. h. d. Patronus Excōicatus p̄ſentauit aliqueꝫ ep̄o: ⁊ ep̄us preſentatū admiſ ſit et inſtituit. Queritur nūquid ualeat inſtitutio: ⁊ ꝑ conſequēs ſi alius impetrauit a papa illud benefitiū li non fuerit alteri ius queſitum nō debeat obtinere. Quidam dicebant ꝙ preſentatio fuit nulla ipſo iui ⁊ per conſequēs inſtitutio ep̄i ad eum ſecuta: exquo refertur ad originem uicioſam. Aliqui diſtinguebant inter patronū clericum et laicum dicentes: ꝙ p ſentatio patroni clerici eſt nulla ipſo iure: ⁊ per con ſequens inſtitutio epiſcopi ad eam ſecuta: quia p̄ſentatio patroni clerici habet uim elec. ut in. c. cum autem de iure patro. et ideo confirmato ſeu inſtitutio ep̄i ſecuta ad electioneꝫ nulla erit: tunc enim totalis diſpoſitio non depēdebat de iure a poteſtate epiſco pi: ſed a poteſtate patroni cuius preſentatio non uale bat: et ideo actus cuꝫ ſit factus partiꝫ a perſona inha bili.ſ. patrono non potuit pro alia parte ualere: facit decretalis cum ſuꝑ de iurepatro. ſecus eſſet ſi eſſet fa cta a patrono laico: quia tunc ſecundū aliquos ualet preſentatio: cum ſit de iure ſui patroni: et eius ratione ſibi quodāmodo competat cuius adminiſtratio in extra iudicialibus ſibi excōmunicato: non eſſet in terdicta: ſicut nec contrahere uel alia que facti ſunt exercere ar. no. per Inn. de do. et contu. c. ueritatis ⁊ per Archi. in. c. pia. de excep. li. vj. uel ſecundū alios licet eſt annexum ius ſpūalibus preſentatio ſit nulla: ēt facta a patrono laico: ei ita dicebāt fuiſſe determi natuꝫ pluries in palatio: tamē quia ipſe nihil uel pa rum iuris habet circa diſpōneꝫ benefitij: niſi de qua dam gratia iuxta no. per Hoſtien̄. in. c. qm̄. de iure patronatus: totalis diſpoſitio potius cenſetur dependere a poteſtate epiſcopi: et per cōſequens inſtitutio epiſcopi tanꝙͣ ſola plene ius in benefitio tribuēs po tius erat attendenda: Alij aūt ſimplicit̓ in utroqꝫ pa trono dicebant idē: et tenebant ſimpliciter inſtitutio nem epiſcopi tenere: nō obſtat quod patronꝰ fuit ex cōicatus: p̄ſentans et ſi eſſet patronus clericus. quia exquo patronus conſentit epiſcopo: nec ſe opponit eius inſtitution totalis diſpoſitio: per quā ius in benefitio queritur cenſet̉ ab epiſcopo dependere: et ad cum ꝑtinet cuꝫ ēt ſi expoſt facto patronus cōſentiret: ad hoc ſufficeret ar. de iurepa. c. circa et. c. ſuggeſtum et no. Hoſt. in. c. inſinuāte.§. fi. circa fi. de iurepa. ar. ad hoc de offi. lega. c. dilectus. et iō cum patronus abſolutus nō cōtradixerit: ſicut ēt nec contradicere potuit ne uariaret: et quia ſaltem in eius p̄iuditium p̄ ſentatio tenuerat: ne ſit melior conditio eius excōica ti ꝙͣſi nō eſſet excōicatus: uidetur ꝙ inſtitutio ep̄i teneat. Itē licet ad patronū et ep̄um ſimul: licet iure diuerſo dicat̉ et cenſeatur diſpoſitio benefitij pertinere: tam̄ uidetur ꝙ patrono excōicato totaliter ad ep̄um deuoluat̉: ne benefitia diutius nacent: et quia ipſe debet omnes defectus ſubditorū ſupplere: benefacit in ſimili extra neſed. ua. c. i. li. vj. et p̄ſertim cum ipſe ſibi expreſſe cōſentit: nec cōtradicit licet forſan ſi bi cōtradiceret: ep̄us uellet aliuꝫ inſtituere recuſan do preſentatū ſuū: pretextu excōicatiōis ſui preſentan tis poſſet ſuſtinere: ꝙ patrono excōicato non curre ret tempus ar. c. quia diuerſitatē de conceſ. preben. et licet iſta opi. mihi et quibuſdā alijs placeret: tn̄ plures et maiores fuerunt in opi. cōtraria: ſcilicꝫ ꝙ pre ſentan̄. patrono clerico excōicato inſtitutio epiſcopi ad eum ſecuta nō ualeret. III Tempus preſentandi currit patrono a tēpore note uocationis. hoc dicit. A Quo tempore currat patrono tēpus preſentandi quadrimeſtre uel trimeſtre: uidetur ꝙ a tēpore uacationis ar. de iurepa. c. eaꝫ te. īmo uidetur ꝙ a tēpore notitie ut ar. c. licet. de ſupple. negli. prela. et. c. quia diuerſitatē. in fi. de conceſ. preben. et. d. c. eam te. intelligitur a tꝑe uacatiōis.ſ. notitie. De ſponſalibus. ℟ica. I An uacent ſtatim benefitia cōtrahentꝭ matrimoniū cū minore. xij. annorum. hoc dicit. Utrum Si benefitiatus cōtrahat matrimo niū cum minore. xij. annoꝝ nacet benefitiū incōtinenti: tēpore cōtractus matrimonij: uel demum poſt carnis copulam uide Io. in nouel. de cleri. coniug. c. i. in antiquis: et plenius per eundē in cōmento. c. cum Iohannes eo. ti. Qui filij ſint legittimi. Rica I Contra diſpenſatum ſuper defectu nataliū: non admittūtur articuli: ꝙ mater fuit filia ſpiritualis pr̄is diſpenſati. hoc. dicit. Papa Mandauit diſpenſari cum quodam: qui eſſet de preſbitero genitꝰ: ⁊ ſoluta ut poſſet promoueri ad omnes ordines: et obtinere benefitium eccleſiaſticum cuꝫ cura ſi eſſet idoneus: ⁊ non eēt paterne incontinētie imitator. ille aūt cui pa pa cōmiſſit pretendēs ſe inquiſiuiſſe diſpenſauit cuꝫ eo: poſtea ille cū quo ſic diſpenſatū fuit impetrauit in forma cōmuni ad collationē ⁊c̄. tandem nacāte pri mo benefitio cadente ſub gratia acceptauit infra tē pus debitū: et petijt ſibi de illo prouideri: ſequens ne ro in data qui idem benefitium acceptauit: et ſibi fecit prouideri et in poſſeſſionem induci: opponit ſedat obiectū de illegitimitate ꝯͣ primū: et impugnat premiſſam diſpenſationē: primo quia eius mater ſo luta exqua per preſbiterū fuit genitꝰ erat parrochia na illius preſbiteri: et cui idem preſbiter miniſtraue rat eccleſiaſtica ſacramēta: preſertim ſacramētum penitentie et eucariſtie et de hac qualitate nō fiebat mē tio in litteris: quod uidebatur debere fieri: quia ſecū dum hoc erat filia ſpiritualis et ſic cōmiſerat nouaꝫ ſpetiē delicti.ſ. inceſſus ſpiritualis ut uidetur ar. xxx. q. i. c. omnes et. c. ſequ. Item obicit ꝙ tēpore obtēte diſpenſationis ille erat publicus cōcubinariꝰ: et ma nifeſtus ē ꝙ creauerat liberos ex quadam cōcubina: quam ante obtentā diſpenſationē: et tunc ⁊ poſt tenuerat: ⁊ ſic diſpēſationis mandatū ſeu cōditiones ibi appoſite non fuerūt purificate ueraciter: quia tūc erat paterne incōtinētie imitator. Queritur utrum iſti articuli: ſi alias ſint in bona forma ſint de bona materia et admittēdi ⁊ probati debeant obſtare diſpentationi: tenuerūt dn̄i ꝙ non primū enim nō ob ſtat: quia pn̄iaria non conſueuit illam qualitatē etiā ſi fuiſſet expreſſa: per illum qui impetrat diſpenſatio nem aponere in litteris: nec exprimere tales extrinſe cas qualitates crimen aggrauantes: p̄ſertim nouam ſpeciem cōcubitus parentū non īducentes alleg. no ta. per Hoſti. de filijs preſ. c. fi. circa fi. et de iſta quali ter retulit auditor cauſe.ſ. dn̄s Io. bone burſe qui repulſis articulis prouidit: et ſniauit pro primo ī da ta cum fuerat diſpenſatum: aſſerēs ſe informatū ſuꝑ hoc cum illis de penitētiaria: ⁊ preſertim cum dn̄o florentino cardinal. tunc ſūmo penitētiario: qd̓ peni tētiaria nō cōſueuit exprimere illā qualitatē: item̄ qꝛ ꝓpter adminiſtratiōeꝫ dictorū ſacramentorū nō cō trahitur ꝓprie cognatio ſpūalis talis: ſicut cum illa quā tenuiſſet in baptiſmo: uel cui miniſtraſſet ſacra mentuꝫ baptiſmi ut in. d. c. no. facit ꝙ no. Hoſti. in ſumma de cognatiōe ſpūali.§. et an aliquis in fi. Se cundus obiectus ec̄ nō ob. quia illa uerba poſita in mandato diſpenſatōis: ſi ſit idoneus et nō paterne in cōtinentie imitator: potius ſonāt in quēdam moduꝫ cōmiſſarij: qualiter debeat et ſuꝑ quibus debeat in quirere inſtructiuū ꝙͣ in cōditionē: preſertim extrin ſecā que reddat mandatū cōditionale: ſꝫ dant ſibi cer tam formā que ēt ſine expreſſione hac intelligeret̉ ut in. c. licet. de filijs preſb. ergo ⁊c̄. facit. ff. de tutelis tu to.§. ſi ſub conditiōe et. ff. delega. i. l. iij. et ꝙ no. In no. de preſump. c. dudum in prin. ij. glo. et glo. Pe. ancha. in. c. iudices. de offi. dele. in cle. facit ēt quod no. Inno. de tranſla. c. licet glo. fi. et cum appellatū fuiſſet ab eodē domino Io. et cauſa appellatiōis mi hi ꝯmiſſa fuiſſet de omniū dn̄oruꝫ conſilio: eius ſen tentiā cōfirmaui. p̄ſertim quia pars que dedit illos articulos uolūtarie corā me cōcluſit. nec petijt illos articulos admitti: et iō fui in ſecuro. De donatiōibus inter uirū et uxorē. ℟ica. I Non preſumitur marituꝫ donaſſe iocalia uxori: ſi aūt alij donat recurri debꝫ ad cōiecturas. hoc dicit. Petrus Exiſtēs in matrimonio cū. Anna uxore ſua: eideꝫ plures et diuerſas ueſtes ac arneſia fecit: ēt eideꝫ plura iocalia et diuer ſa dedit et tradidit dicēs: teneas iſtud uerū eſt ꝙ di cta Anna uxor predicta exiſtens in dicto matrimo nio diuerſas pecunias acquiſiuit diuerſimode ꝑ bonam diligentiā: de quibꝰ aliquādo dicto Pe. uiro ſuo tradidit qn̄ꝫ pro fodrarijs mantellorū. ix. flore nos ſiue plus ſiue minus ſemel uel pluries: nec non plura iocalia tacras argenti et colearia per com patres et alios amicos dicti ſui mariti. ac pannos plures tam pro mantellis ꝙͣ alijs robis ad beneplacitum ſibi datos: ex notitia eius uiri acquiſiuit: deinde dicto Pe. ueniente ad mortem ſuum con didit teſtamētum: in quo liberos eoruꝫ cōmunes he redes inſtituit: conſtituēs dictam. Auxorem ſuā tu tricem gubernatricem. ⁊ adminiſtratricem tam liberorum ꝙͣ bonorū: tandem cum benefitio inuentarij. Nunc queritur an dicta. A. uxor prefata teneat̉ ponere in inuentario faciēdo arneſia ⁊ iocalia ſua ſupraſcripta: nec non cū dictus. P. maritus ſuus nul laꝫ mentionē de hoc fecerit in teſtamēto ſuo: nec ea ſibi legauerit uel quid iuris quo ad ueſtes ⁊ arneſia per uiruꝫ facta uel empta: uidetur dicendū ꝙ ſi erāt talia ad que ſibi faciendū maritus ſecundum ſtatum mulieris ⁊ cōmunem conſuetudinē tenebatur: ⁊ mu lier īdigebat ꝙ nō uideatur. ſibi donaſſe: quia neceſ ſitas exhibendi et ſibi talia adminiſtrādi incūbebant marito: et ideo iura fauent marito ut tantū rōne pre ſentis uſus ītelligatur potius ſibi tradidiſſe ut ꝓba tur. ff. de do. inter uir. et ux. in. l. ſed ſi uir lanam cum ibi no. in prin. et. l. mortis ſue cauſa in fi. eo. ti. et facit ff. ſolu. matri. l. in hijs.§. i. et in hac ſnīa ē ibi Oldra. et Cy. et hoc cōiter tenetur in. d. l. ſꝫ ſi uir lanā. Quo ad acquiſita per ſuā induſtriā ⁊ diligentiā. uidetur dicendum: ꝙ ſi ex operis ſuis fuerint acquiſita: ꝙ debeant ꝑtinere ad marituꝫ ſeu uirū: et eius heredes poſt eum: quia uxor tenetur operari uiro ut in. l. ſicut. ff. de ope. lib. et no. C. de condi. inſert. l. ſi uxor in fi. ij. glo. et facit ad hoc dicta. l. ſed ſi uir in prin. et pro hoc qd̓ no. Inno. de teſta. c. cum in offi. circa finē prime co lump. facit ēt ad hoc quod dicitur de uxore cuꝫ ſub iungit paulo poſt: qꝛ quicquid acquirit uxor ex oꝑa ſuo uiro acquirit. Si uero alia aliter acquiſiuit: et pōt mōſtrare unde et a quo uel quomō: tunc illa ad eam debent pertinere: et nō ad marituꝫ: ēt ſi ex pecu nia mariti queſiuiſſet: puta mercando uel tenedo in cambijs ar. ff. de do. īter ui. et uxo. l. ex annuo.§. i. qꝛ mulier erat libera: niſi quo ad debituꝫ carnis et quo ad operāduꝫ ut. d. l. ſi uxor cum ui. Quo ad uaſa et iocalia et teſtes et alia ornamēta: ad q̄ ſibi mīſtrando maritꝰ neceſſario n̄ tenebat̉ ꝑ maritū ſibi tradita: ſi ꝯſtaret ꝙ anīo donādi ſibi tradiderit lꝫ donatō n̄ ua luerit: tūc tanꝙͣ facta int̓ uiꝝ ⁊ uxoreꝫ: qꝛ maritus eā expreſſe nō reuocauit: dicereꝫ ꝙ eſſet morte uiri cō firmata: et ꝙ deberet ad eam ꝑtinere: ⁊ non ad here des mariti ut. l. cum hic ſtatus.§. i. ff. de do. inter ui. et ux. ſed in cāu premiſſe. q. facti. sͣ. in tradente: nō cre derem ꝙ per illa uerba que maritus dicebat uxori: teneas iſtud uideretur donare: ſed potius eā cuſtodi re et uſus ꝓmiſcui ſibi ꝯmēdare. quia īdubio quis non preſumitur donare nec ſuū iactare ar. ff. de pro ba. l. cum de indebito et. l. filiuſfa. ff. de dona. preſertim nec ſic preſumēdo mutuo amore ſe ſpolient: et quia donatio inter uirū et uxorē eſt ꝓhibita de ſui et indubio non eſt preſumēdum feciſſe contra iuris diſpotitionē: et ꝓhibitionem: Quo ad alia donata uxori per extraneas ꝯtēplationes uiri crederē diſtinguēdū: an illi intēderēt prīcipal̓r donare uiro ⁊ uel lent: ꝙ ſibi acquirerētur licet traderent uxori: et tūc credo ꝙ talia pertinere debeant ad uirū: ⁊ eius heredes et nō ad uxorem: quia qd̓ uir per miniſterium uxoris ſibi acquirit: ſi etiam cū ratā habet taleꝫ donationem ar. ff. de neg. geſ. l. ſi ego: niſi uir cum crede batur uxori intēderet ſibi donare: quia tūc licet ille tꝑe donationis inter ui. et ux. nō ualeret tn̄ morte ui ri ꝯfirmaretur. ff. de do. inter ui. et ux. l. iii.§. fi. et. l. ſe. iuncta. l. cum hic ſtatus§. i. eo. ti. ꝙ tn̄ in dubio non preſumereꝫ.ſ. uiꝝ uxori uoluiſſe donare ar. eorū que diri. sͣ. in preceden. per. l. cū de indebito ſi aūt illi qui donabant ꝯtēplatione uiri: intenderēt prīcipal̓r donare uxori: et uolebant res donatas ei queri: ⁊ non uiro licet eius ꝯtēplatione hoc facerēt: ⁊ tūc crederē ꝙ talia donata quererētur uxori non uiro: quia ipſa eſt ꝑſona libera que ſibi querere poteſt nec ſibi queſta queruntur uiro: quia non ſunt queſita ex eiꝰ operis ut noͣ. per. Cy. C. de furti. l. fi. in ulti. q. ibi uero tollitur hoc ar. nec talia tenētur ponere in inuentario. In dubio crederē recurrēdum ad cōiecturas et ad genus rerū donatarū: an potius ꝯgruerent uiro ꝙͣ uxori uel ecōtra: ut tunc ẜm hoc preſumat̉ an uoluerint donatores acquiri uiro ul̓ uxori: et ꝓ hoc bene facit qd̓ no. Io. an. in nouell. d̓ appell. c. a colla tione. li. vj. in fi. ſuꝑ uerbo ad eundem: et ſi ex hijs ali quid p̄ſumi nō pōt crederē in dubio donatores noluiſſe queri marito: exquo eius cōtemplatione dona bant ar. ff. de uul. et pup. l. ſed ſi plures.§. ad ſubſtitu tos cum ibi no. ff. ſolu. matri. l. ſi uero negotiū.§. iteꝫ quicquid cū concor. De donatōe aūt uxoris cōtem platione uxoris non uiri nō eſt dubiū: quin ſine dubio ad eā debeant ꝑtinere ar. iurium predictorū. In dubio aūt uxor ꝓbare nō poſſetūde ⁊ quō et a quo acquiſiuit oīa preſumerētur eſſe de bonis uiri ut. l. ēt C. de do. inter ui. et uxo. et. l. ꝙͣuis. ff. eo. ti. ⁊ ideo cau tius eſſet uxori oīa ponere in inuentario ꝓteſtando tn̄: de iure ſuo et ꝓpter hoc nō intendit cōfiteri illas res ad maritū uel eius heredes ꝑtinuiſſe: uel. ꝑtinere debere. et ꝓteſtando ꝙ res quas de iure ad ſe appebit ꝑtinere: tanꝙͣ ſuas ꝓprias ualet obtinere: ne alia ſine ꝓteſtatiōe ſimpliciter ponēdo eas in inuētario uideatur cōfiteri eas ad uirū uel eiꝰ heredes ꝑtinuiſ ſe uel ꝑtinere debere ut. C. arbitriū tute. l. fi. ꝙ cōfite ri nō uidebimur cum p̄miſſa ꝓteſtatiōe: que ſibi cō ſeruabit ius in futurū ar. ff. qui. mo. pig. uel ypo. ſol. l. ſi debitor.§. i. et. ff. de reli. l. at ſi quis.§. ſed interdum et ar. no. de materia ꝓteſtatiōis per doc. in. c. cuꝫ. m. ferrari. de conſti. et per Io. mo. et Io. an. in nouel. in regula iuris: in generali. De accuſationibus: Rica I Priuatus eccleſia: que eſt totum: cenſetur priuatus prioratū qui eſt pars. hoc dicit. Quidā pretendens in quadā eccleſia fuiſſe factū prioratū et uicariā ꝑpetuā: que haberet curā aīarum cum cāe cognitiōe fuit priuatꝰ illa eccleſia per ep̄uꝫ et ordinatuꝫ āmodo eſſe regendā: per unū rectorem et dictā ordinatiōeꝫ factaꝫ de prioratū et uicaria: nō tenuiſſe. ipſe dicebat ꝙ cum ip̄e eſſet prior et nō eēt priuatus prioratū ſed eccleſia: priuatio non tenebat. Querebat̉ an bene diceret. tenuerūt omnes ꝙ non. quia priuatus ab eccleſia que eſt totū ꝑconſequēs cē ſetur priuatꝰ prioratū: qui eſt pars in eccleſia: et que libet et ſui ꝑte: et ſi illa ordinatio de prioratū et uica ria ſacta nō fuiſſet caſſata uel declarata nulla: ergo multo fortius exquo declarata ē ꝙ fuerat nulla ſeu non tenuiſſe ⁊c̄. De hereticis. ℟ica. I Si cōuictus de hereſi negat ſe fuiſſe hereticum: et fa teatur ſe credere qd̓ eccleſia credit: ē tanꝙͣ hereticus cōdempnādus. hoc dicit. Accuſatus De hereſi negat ea de quibꝰ defertur dixiſſe et credidiſſe et aſſerit ſe credidiſſe et credere cōtrariū: et credere qd̓ eccleſia credit: per teſtes idoneos cōuincitur: et ꝓbatur eum hereticalia multa dixiſſe: et affirmaſſe: et publice p̄dicaſſe: et aſſeruiſſe ſe credere: et illa creden da: tn̄ nō obſtante teſtiū depōne ſibi publicata cōtra quos nil excipit nec alias defenſiōes excuſatorias al legat: ſemꝑ tn̄ remanet in eadem negatōe qua prius .sͣ.ſ. qd̓ illa nunꝙͣ dixit nec aſſeruit nec credit īmo totum cōtrariuꝫ credidit et credit cuꝫ ſancta mr̄e eccleſia. Querit̉ utrū talis ſit cōuictus: ſed negās ſit con dempnādus ut hereticus: et relinquēdus brachio ſeculari eo prius degradato: ſi ſit clericꝰ iuxta. c. ad abolendam.§. i. de hereti. et uidet̉ ꝙ non quia hereticus non uidet̉ exquo credit: qd̓ eccleſia credit: ⁊ qd̓ eſt catholicuꝫ: et dato ꝙ per teſtes ꝓbetur eū fuiſſe hereticum: tn̄ hodie nō eſt exquo nō aſſerit nec credit aliquod hereticum. ergo cuꝫ hodie nō ſit hereticus nō pōt ut hereticus cōdempnari: qꝛ nō eſt modus ꝓnū ciandi in iure aliquē fuiſſe hereticū de p̄terito ſicut no. archi. de here. c. cōmiſ. ſuper uerbo ī carcere li. vj. nec pōt dici qd̓ hoc qd̓ negat ſe fuiſſe hereticum ſihereſis uel hereticū: quia exquo nō credit aliqua hereticalia nec aſſerit: licet neget credidiſſe uel aſſeruiſe: iſtud eſt potius mendatiū ꝙͣ hereſis uel hercticū: cum nō ſit cōtra aliquē articulū fidei: nō eim negat: ideo ſe fuiſſe hereticū quia negat ea que pretenditur dixiſſe fore heretica ſed ex eo. quia negat ſe dixiſſe illa et credidiſſe: et ideo bene patet. ꝙ quia propter iſtud medium: ideo iſta negatio nō concludit con tra eum hereſim de pn̄ti. Item iſte nunc nō eſt here ticus de pn̄ti: eſto ꝙ ꝓbetur per teſtes fuiſſe: nec eſt relapſus: quia non fuerat alias lapſus eccleſie recō ciliatus. ergo non uidetur ꝙ poſſit ut hereticus cō dēpnari: quia ſolū heretici uel relapſi ꝯdēpnantur ut. d. c. ad abolēdaꝫ.§. i. Item iſte uidetur redire ad gremiū eccleſie: exquo hodie dicit ſe talia nō credere: ſed ꝯͣrium ꝓut credit eccleſia ⁊ ſe uelle eſſe catholicū: īmo qd̓ plus eſt ſe dicit nunꝙͣ talia credidiſſe: ⁊ ſemꝑ fuiſſe catholicū ergo uidet̉ ad miſericordiam recipiēdus. ſi.n. cōfiteret̉ ſe dixiſſe ⁊ credidiſſe talia hereticalia: ſed de cetero credere ſe nō uelle ⁊ credere cum eccleſia. non eſſet relaxandus brachio ſecula ri: nec condēpnandus ut hereticus: licet fateatur ſe fuiſſe hereticū: ſed eſſet ad miſericordiā recipiēdus. ⁊ imponēda ſibi pn̄ia ſalutaris: ſaltem ꝑpetui carce ris ni. d. c. ad abolendā.§. i. ⁊. c. pe.§. fi. ergo multoſortius iſte erit recipiēdus: qui nunꝙͣ ſe fatetur fuiſſe hereticum: ſed ſe fuiſſe uelle catholicū: In cōtrarium uidetur: quia ſufficit ꝙ quis teſtibus cōuincat̉ ad hoc ꝙ poſſet quis de hereſi cōdēpnari: etiā ſi nō cōfiteatur ut probatur extra de v̓b. ſig. c. ſuper quibuſdam. ⁊ ꝓbatur. ij. q. i. c. nos inquāqͣ. Iſte aūt eſt teſtibus conuictus. ergo nil ꝓderit ſibi ſua negatio quominus ꝯdēpnetur: non eniꝫ pōt dici ꝙ ſibi ſit hn̄ da miſericordia nec concedēda uenia: qui nō recognoſcit peccatū ſuū īmo ſemꝑ illud negat: ſicut dici tur de Chain de peni. diſ. i. c. ſerpēs. Itē heretico nō eſt hn̄da miſericordia nec cōcedēda uenia: niſi ſatiſ faciat ad arbitriū ſuperioris ſui ut. d. c. ad abolēdaꝫ. §. i. iſte aūt non ſatiſfecit qd̓ patꝫ: quia non cōfitetur peccatū cōmiſſuꝫ de quo per teſtes conuincitur: ⁊ ſic nec penitere confitetur: quia pars pn̄ie eſt confeſſio peccati de peni. diſ. i.§. Alij ecōtra et. c. ꝑfecta. cum multis. c. ſe. Iteꝫ pro manifeſtis crimībus per hoc ut remittātur manifeſta offerēda ē ſatiſfactio et oris cōfeſſio: de peni. diſ. i. c. ꝑfecta ad qd̓ que no. Hoſti. de peni. et remiſ.§. qualis debet eſſe confeſſio v̓ſi. requiritur et tertiū. pro hoc ēt bene facit tex. xi. q. i. c. cū apud ibi cum dicit cum a ſacerdotibus italie redar gueretur agnouit delictuꝫ: culpāqꝫ cum lacrimis ꝓ feſſus publicā pn̄iaꝫ incōſpectu totiꝰ eccleſie exegit: pro hoc tex. bene ꝓprius ad ꝓpoſitum. xi. q. iij. c. ple rūqꝫ in fi. ibi ueniat itaqꝫ foras mortuus: id eſt culpā cōfiteatur peccator: uenientē uero foras ſoluunt di ſcipuli: quia paſtores eccleſie debēt ei penā āmouere quā meruit: qui nō erubuit confiteri qd̓ fecit: ad qd̓ ēt de peni. diſ. l. c. quē penitet in fi. pro hoc ēt extra de iureiuran. c. ꝙͣto. in fi. cum dicit ibi tuū hūiliter con fitere peccatū: ⁊ ſatiſfactionē tibi iniunctā pro illicito iuram̄to ſtudeas adīplere: pro hoc ēt extra de ſimo. .c. nemo p̄ſbiterorū. cum dicit uel minus dignuꝫ pe nitēteꝫ ⁊c̄. pro hoc ualde bene facit. xxij. q. ij. c. humili tatꝭ. Itē ſine hūilitate aliter ueniā ſperare non licet: nec enim ubi eſt taciturnitas cōfeſſionis uenia ſperā da eſt criminis: quia taciturnitas peccati ex ſuꝑbia naſcitur cord̓: ꝓbatur de peni. diſ. i. c. ē taciturnitas. Itē hereticus cuꝫ ſit excōicatus indiget abſolutōe: nō pōt ergo cōueniēter abſolui nec debet niſi recō gnoſcat ſe excōicatū: et humiliter petat ſe abſolui: ex tra de ſen. exco. c. cum deſideres cum no. per Inno. et Hoſti. ergo ⁊c̄. facit de peni. di. i. c. agite pn̄iam ⁊ .d. c. v̓itas.§. ecōtra. v̓ſi. iteꝫ quō ẜm Auguſ. itē non ſufficit ſibi hodie ꝓfiteri ſe catholicū: niſi de lapſu p̄ terite hereſis in quā ꝓbatur incidiſſe ſatiſfaciat: quia nō ſufficit mors in meliꝰ cōmutate et a p̄terit malis recedere niſi ēt de hijs que facta ſunt ſatiſfaciat ⁊c̄. de pe. diſ. i. c. ſufficit. Iteꝫ is hereticus qui recipitur ad miſericordiā habet abiurare ut. d. c. ad abolendā .§. i. et in abiuratiōe hꝫ ꝓfiteri ſe erraſſe: et in quo er rauit ſpecifice publice ꝓfiteri: et iurare ſe nunꝙͣ ad illū errorē reuerſurū: ut.i. q. vij. c. quotiēs. cuꝫ igitur iſte ꝓpriū nō agnoſcat nec cōfiteat̉ errorē: ergo nō pōt dici illū ꝓpriū abiurare: et. licetis qui ſolum in famatus eſt: ſꝫ non cōuictus neceſſe nō habeat: item abiurationē hereſis quā facere tenet̉: iurare ſe nunꝙͣ reuerſurū: ex quo nō fatetur neqꝫ cōuincit̉ incidiſſe in illū ut de conſe. diſ. ij. c. ego berengariꝰ tn̄ cōuictꝰ qui receptus ad miſericordiā abiurat hereſis: ī abiu ratiōe hꝫ publice recognoſcere ſe erraſſe: et in quo ⁊ iurare ſe nunꝙͣ reuerſurū ut in. d. c. quotiēs cord. itē nō cōuictus ſed ſola ſuſpitiōe notabilis de hereſi nō aliter ab eccleſia recipit̉: nec abſoluitur: niſi ꝓpriam īnocentiā cōgrua purgatiōe monſtrauerit ut. d. c. ad abolendaꝫ.§. qui uero et. c. excōicamus.§. i. et in aūt. gazaros. C. de heretic. ergo multominus cōuictꝰ ꝑ teſtes recipiendus erit uel abſoluendus: ꝓpter ſolaꝫ ſuā negationē qui alias ſuaꝫ īnocentiaꝫ non demon ſtrat: ſicut nec monſtrare pōt exquo cōuictus eſt per teſtes idoneos contra quos nihil dicit nec alias ſe defendit. Itē tādiu quis reputatur incorrectus donec reatum ſuū recognoſcens emendet: extra de fo. cōpe. c. nullus. in fi. cum igitur iſte reatum ſuū non re cognoſcat: exquo negat. ergo nō pōt reputari corre ctus: hanc aūt correctionē ex quo manifeſtum fuit crimē: oportet eſſe manifeſtaꝫ: quia manifeſta delicta manifeſta correctiōe indigent extra de peni. et remiſ.c. i. ergo oportet ꝙ cōfeſſio ſit manifeſta ſeu recogni tio criminis qd̓ nō eſt in negante: igit̉ ⁊c̄. nō obſtāt cōtraria ꝙ hereticus nō eſt: exquo hodie credit qd̓ eccleſia credit: quia eſto qd̓ hoc cōcedatur: qd̓ hodie nō ſit hereticus ſi uere credit: qd̓ eccleſia credit: tam̄ non conſtat eccleſie ꝙͣtum ad iuditiū humanū et ec cleſie militantis: que iudicat ẜm ꝓbata et iudicare hꝫ pōt ꝑpendere ꝙ fuit aliqn̄ hereticus.ſ. tēpore quo talia aſſeruit et ſe credere dixit et docmatizauit: quia talis quis preſumit̉ qualia uerba ꝓfert: et eiꝰ animū cenſet̉ fuiſſe qualiter uerba ſonāt niſi ꝓpter excellen tiam ſtatus uel alias contrariuꝫ appareret ar. C. de in iur. l. ſi non conuitij. cum concor. ibi allega. omne enim malefactum uel dictum: male preſumitur factum uel dictum extra de p̄ſumpt. c. i. et ibi no. in fi. ne mo enim extimādus eſt dixiſſe qd̓ non mente cogita uerit: nec quis arbitrādus eſt dixiſſe qd̓ non ſētiret. ff. de ſupell. lega. l. labeo. cum nō intentio uerbis: ſed uerba intentioni debeant deſeruire extra de v̓b. ſig. c. in hijs. uoces eniꝫ ſūt note ꝓut ait ph̓us earū que ſunt in anima paſſionū: talia eum que nō pn̄t bono animo fieri non pn̄t interpretari niſi male facta: ⁊ nō bn̄ extra de reg. iur. c. i. exquo ergo cōſtat eccleſie ꝙ fuerit hereticus: oportet ꝙ condēpnet ⁊ puniat eum pro crimine hereſis cōmiſſo ar. quia de quo cognouit iudex de eo iudicare tenetur. ff. de iudicijs. l. de qͣ re: et licet ſecundū regulas iuris cōmunis exquo ſe mel cōmiſit crimen deberet puniri rudicial̓r et cōdē pnari: etiam ſi peniteret: quia ꝓpter penitētiam ſuaꝫ quo ad foꝝ humanū ⁊ iudiciale nocēs eſſe nō deſijt ut. ff. de penis. l. qui ea mente: ⁊. ff. de edi. edic. l. quid ſit fugitiuꝰ ī prin. tn̄ quia eccleſia benigna eſt: nec cladit gremium redeūti: benigne uolens agere in hac ꝑte ordinauit: ꝙ ſi talis cōtinuo poſt deprehēſionē erroris ad fidei catholice unitatē ſpōte recurrere: et errorē ſuū ad arbitrium ep̄i regionis publice cōſen ſerit abiurare et ſatiſſationē congruā exhibere: ꝙ re cipiatur ad miſericordiam: et īpoſita ſibi pn̄ia ſaluta ri ſaluetur ſibi uita nec ꝑmittetur occidi per brach um ſeculare: quia eccleſia debet defēdere ſuos pēitē tes facit ꝙ noͣ. Io. an. extra de offi. or. c. i. ſuꝑ ult. glo. et ideo tūc detruitur in ꝑpetuo carcere ubi penitētiā aget extra de here. c. pe. in fi. cū igitur iſte qui ſic ꝑma net in negatione ſua: eſto ꝙ hodie credat catholice de preterita incredulitate et de preterito heretico et rore: de quo cōuincitur ſufficiēter illud confitēdo: et culpā recognoſcendo nō pēiteat non pōt dici ꝙ de bite recurrat ad catholice fidei unitatē: exquo nō fa cit qd̓ fides catholica p̄cipit.ſ. quia non recognoſcit nec cōfitetur ꝓpriam culpā quā cōmiſit: ꝓut catho lica eccleſia p̄cipit: nec etiā pōt dici ꝙ ſufficiēter pro prium errorē abiuraret: exquo illū non recognoſcit nec etiam pōt dici de eo ſufficiēter ſatiſfacere: exquo illum poſt errorē non cōfitetur quia cōfeſſio eſt una et prima pars ſatiſfactionis poſt cōtritionē: de dn̄s per ꝓphetā ait: dic tu poſt peccata tua ut iuſtificeris et ſecundum Ambro. homo pōt quiſꝙͣ iuſtificari a peccato niſi uerit peccatum ante confeſſus de peni. diſ. i.§. alij econtra cum multis alijs auctoritatibus ad hoc ibi ſeq. et ſi dicas: ꝙ ille auctoritates ītelligā tur de confeſſione mentali cordis ut uidetur ſentire Gracianus d̓ penit. diſ. i.§. quicūqꝫ. quia dico ꝙ ex quo de illa mētali confeſſione et cordiali non ꝯſtat iudicial̓r: exquo publice negat ſe erraſſe: et ꝯſtat de errore p̄terito ꝑ teſtes idoneos: igitur neceſſario ec cleſia habet cū iudicial̓r: punire tanꝙͣ īpetentē: ⁊ nec debite ſatiſfacientē exquo iudicial̓r ⁊ publice non re cognoſcit ꝓpriā culpā: nec eā confitetur ut ꝓbatur in. d. c. vitas. de pe. diſ. i. et p̄ſertim in.§. tenetur cum .c. ſe. uſqꝫ ad fi. diſ. et pro hoc bene ſac̄ qd̓ no. Dy. ex tra de re. iudi. c. peccati uenia. et ſi dicatur ꝙ nō tene tur confiteri culpaꝫ uel crimē: qd̓ nō recordatur ſe dixiſſe cōmiſiſſe uel feciſſe exquo de illo uel illa non habet cōſcientiā. quia eccleſia militās uel iudex igno rat menteꝫ ſuā et memoriā ſuā et ueritatē occultaꝫ.ſ. an reuera cōmiſerit et an ſit oblitus: et an de hoc ha beat cōſcientiā: quia de hoc ſcit ſolus deus: ſed habꝫ iudicare ſecūdum ꝓbata exquo de facto recenti: de quom cōem curſum nature nō pōt nec dꝫ eſſe viſi militer oblitus cōuincit̉ talia hereticalia. aſſeruiſſe: et ſe credere dixiſſe ei docmatizaſſe: et exquo ēt ſibi reducitur ad memoriā et ꝓbat̉: cum uidet non recō gnoſcēteꝫ nec confitentē neceſſe habet ipſe reputare īpenitētem: et debite nō ſatiſfaciēteꝫ de p̄terita culpa: eſto ꝙ hodie ſe aſſerat credere qd̓ eccleſia crederet maxīe: quia ſaltem hodie non credit eccleſie que p̄ci pit peccatori ſua peccata recognoſcere et cōfiteri: ut ibi cōfitemini alterutrū peccata ueſtra Iaco. i. et pꝫ auctoritatibus infinitꝭ deductis per Gracianuꝫ in tractatu de pn̄ia: et per magiſtrū ſententiaꝝ in eodē trac. nō obſtat qd̓ nō. Archi. in p̄dicto. c. ut cōmiſſi. ſuꝑ uerbo in carcere: quia ibi loquit̉ de recognoſcē te et cōfitente ꝓpriū errorē: et debite redeunte: cōtra quē ẜm eum nō ē ferēda ſnīa pro crimine p̄terito cō dēpnatoria: nec ꝓnuntiari dꝫ ut crimē hereſis com miſiſti: uel dico et melius quo ad hoc ꝙ non uideo inconueniēs ſi de p̄terito ꝓſeratur tu crimen hereſis cōmiſiſti: uel tu hereticus fuiſti pro ut ibidē no. Io. an. in nouel. pro quo eſt tex. ubi fert̉ ſnīa d̓ p̄terito in calūniatus es. ff. ad turpilia. l. i.§. calūniator et ꝓ ut hodie cōiter ꝓnuntiant oēs inquiſitores maxīe: quia pn̄t ſubiūgi uerba de pn̄ti ſic dicēdo: quia ꝓut ꝓbatū ē crimen hereſis cōmiſiſti uel in crimen here ſis incidiſti: qd̓ recognoſcere et confieri proprium reatum humiliter recuſas: idcirco cum non uidea mus te debite penitente relaxamus brachio ſeculari: n̄ ob. ꝙ dicatur ꝙ negare ſe fuiſſe hereticū non eſt hereticū cum negatur ex medio illo: quia non dixit qd̓ cōcedo: ſꝫ tn̄ tal̓ negatio eſt cā quare eccleſia: cur conſtat per teſtes de cōtrario ꝙ īmo dixit ꝙ negat ſe dixiſſe per pendere: et p̄ſumere: īmo expreſſe iudicare eum de culpa illa non penitentē: nec ſatiſfacien tem exquo culpā illā de qua conſtat eccleſie: ꝙ eam cōmiſit non recognoſcit nec cōfitetur: nec ob. ꝙ non eſt relapſus quia fateor: ſed quo ad hoc ꝙ relaxetur brachio ſeculari ſufficit ꝙ ſit lapſus īpenitēs: ſcū nō debite rediēs ad gremium eccleſie nec debite ſatiſfa ciēs ut. d. c. ad abolendā.§. i. non ob. ꝙ ſi confitere. tur et rediret eſſet recipiēdus: ergo multo fortiꝰ ſi ne get ſe dixiſſe uel credidiſſe: quia nego conſequentiā: quia cum cōfitetur tunc eccleſie cōſtat de ſatiſfactio ne et de ſufficiēte pn̄ia eo mō: quo ſibi pōt ꝯſtare ex quo publice cōfitēdo culpā ſe hūiliet: qd̓ ſecus cū ne gat ar. d. c. taciturnitas. et ita non debet euꝫ recipere ad miſericordiā: tunc et hoc ſentire uidet̉ Hoſti. ī. d. ti. de heret. in ſumma.§. qual̓r dep̄hendetur uerſi. ſi uero neget et hoc modo ītelligo qd̓ nō. Gen. in cle. fi. de heret. in fi. non. ob. i. q. vij. c. didici ubi diſpenſat cum illo qui uerebatur hereſim cōfiteri ex cauſa: ſed dic qd̓ ibi bn̄ confitebatur ſecrete: ſed ꝙ non teneat̉ publice confiteri in hoc ſecum diſpenſatur ut ibi noͣ. De priuilegijs. ℟ica. I Per huiuſmōi v̓ba quieta: libera: et ītegra cū ſuis priuilegijs permaneāt: inducitur exemptio. h. d. Papa Conceſſit cuidam zenobio monacho rum: ꝙ ipſi et eorū loca quieta: libera: et integra cum ſuis priuilegijs ꝑmanerēt. Queritur an ex illis uerbis inducatur exemptō alleg. pro ꝑte eorū ꝙ ſic. c. ſi papa.§. et eſt idem de priuil. li. vj. ⁊ peſ noͣ. per Inno. de priuil. c. recepimus. et per tex. eodem ti. c. cum olim. De ſnīa excōmunicationis. Rice. I Excōmunicatus per ep̄um uiſitantē ex eo ꝙ ipſum ad uiſitationē non admiſit pretendēs ſe exemptū an te ſatiſfactionem non debet abſolui. h. d. Vtrum Ep̄o excōmunicante aliqueꝫ de iure cōmuni ſubdituꝫ: quia non ꝑmit tit ſe uiſitare uel non ſoluit ꝓcurationē ratione uiſi tationis debitā: ſed ille p̄tendēs ſe exemptum a uiſita tione uel p̄ſtatione ꝓcurationis appellet: et ſic p̄ten dens excōicationē iniuſtā pendente lite appellatio nis petat ſimpliciter ſe abſolui per. c. cum contingat. de offi. dele. ſit abſoluēdus cōtradicēte ep̄o: qui ſuꝑ eo pro quo eū excōicauit fundat intētionē ſuā de iu re cōmuni: Maior pars dn̄orū tenuit ꝙ non quia quaſi debet reputari excōicatus pro manifeſta offenſa: nec ſimplex aſſertio ſua: qua p̄tendit ſe exemptum: uel negatio qua negat ſe teneri reddit ep̄i intētionē fundatā de iure cōi dubiā: de quo pleniꝰ per Inno. de cēſibus. c. uenerabili. niſi alias pro parte excōicati ꝓbaretur aliquid ſaltem ſemiplene de intētione ſua: ꝓpter qd̓ redderetur intentio epiſcopi dubia ut ibi noͣ. Inno. circa fi. II Canonice ſeculares nō gaudent priuilegio. c. ſi quis ſuadente. hoc. dicit. Vtrum Canonice ſeculares gaudeāt priuile gio ſeu inmūitate ut eas uerberans ſit excōicatus. Quidaꝫ dicūt ꝙ ſic: quia ꝙͣdiu rema nēt in tali ſtatū etiam ſi non ſint religioſe: ſunt tn̄ per ſone eccleſiaſtice uel deo deuote: igitur gaudeant ar. xvij. q. iiij. c. quiſqꝫ. ⁊ qd̓ noͣ. de ſen ex. c. religioſo li. vj. in fi. pe. glo. pro quo bene facit. xij. q. i. c. duo ſunt cuꝫ ibi noͣ. pro quo. quia etiā heremita: qui nullā facit ꝓfeſſionem: et habet propriū cenſet̉ perſona eccleſiaſti caut noͣ. Innoc. in. c. cum monaſteriū. de elec. Alidicunt ꝙ non. quia earū ſtatus non eſt approbatus ut ī. c. idempnitatibus. in. fi. de elec. li. vj. ⁊ de ſtatu re gul. c. fi.§. illas in cle. īmo reprobatꝰ xviij. q. ij. c. perni cioſa. igitur non merent̉ priuilegio inmūitatꝭ ar. l. au xiliū§. i. delictꝭ. ff. de mīo. et. ff. de colle. illi. quaſi ꝑ to tū et uide ꝙ de hac materia not. Io. an. in nouel. de maio. et obe. c. dilecta ubi glo. no. de iſtis canōibus: et hanc opi. conſeruat ut dicitur cācellaria. que non darꝫ eis litteras ꝯtra tales īmunitates. Alij diſtinguūt dicentes ꝙ tꝑe quo portāt habitū ſeu canōica tus: puta ſuꝑ pelliciū ⁊ in dīnis ſeruiūt deo: tunc reputentur ꝑſone eccleſiaſtice: et gaudeant priuilegio. ſed qn̄ exierūt ⁊ extra ſeruiciū dei: ſunt in domibꝰ ꝓ prijs ſecus ar. l. item apud labeo.§. ſi quis uirginem. ff. de ī iur. et extra de ſen. ex. c. ſi iudex laicus li. vj. ad ideꝫ. ff. de aque ductū. l. omnes iuncta. l. ſꝑ. ff. de iur. īmunitatꝭ ⁊ ꝙ noͣ. Io. an. de cleric. ꝯiugat. c. iohānes III Excōicationis ſententia lata per legatū: monitione non p̄miſſa ē ipſo iure nulla. hoc dicit. Utrum Excōicatio delegata canonica mo nitione non premiſſa ſit nulla ipſo iure: Quidā ꝙ ſic ꝑ no. per Archi. de offi. dele. c. i. in fi. licet ſecus inordinario ut no. in. c. romana.§. ſꝫ nec de ſen. ex. li. vj. et in. c. ſacro. ī prin. eo. ti. ī antiquis et. ij. q. i. c. in ſumma. pro hoc ſcilicet ꝙ teneat ſenten tia delegati bene facit qd̓ not. Archidi. de offici. or din. c. romana ſuper uerbo non attēptet et de ſentenexco. c. romana.§. in uniuerſitatē ſuper uerbo prohi bemus et. C. de legi. l. non dubiū: ſed ꝯtrariū credo. IIII Excōicatus poteſt acceptare benefitium in uim gratie obtente: ante excōicationē. hoc. dicit. Sciendum Eſt ꝙ aliqui dicunt ꝙ excōcatus pōt acceptare benefiti um eccleſiaſticū cadens ſub forma gratie: ſibi facte: te pore quo erat excōicatus equiperātes eum deportato iuxta glo. Io. an. in. c. decernimus. de ſen. ex. ubi dantur remiſſion. ad ſcripta aliorum doctoꝝ ſimileꝫ equiperantiā faciētium. deportatus autem licet amit tat ea que iuris ciuilis ſunt: nō tamen amittit ea que iuris naturalis ſunt ut. l. ex facto.§. ſi quis rogatus ff. ad trebel. nā ut ibi dicitur d̓portatus bene pōt eligere ſeu acceptare et uoluntatē ſuā exprimere: in exe cutione alterius p̄cedent̓ legitime diſpoſitionis: quia hoc conſiſtit in ſolo facto: et hoc de iure naturali cō petit ut clare not. Accur. in dicto.§. ſi quis rogatꝰ. Modo ad propoſitū reducendo: dicunt qd̓ acceptare eſt nuda expreſſio: que ī ſolo facto cōſiſtit: qua re hoc permiſſuꝫ uidetur excōicato argu. predictorum: ad quod etiā inducūt nota: per Innocen. in. c. ueritatis. de dolo ⁊ contu. et ibi ſatis inueniri poſſūt argumenta pro et contra. dicunt etiā ꝙ iſte eſt actꝰ mere extraiudicialis: et ideo non ita ꝓhibitus excōi cato: ſicut ſi eſſet actus iudicialis ut in. c. ſolet. in fi. de ſenten. exco. li. vj. nec obſtat ſecundum eos ſi dicatur: ꝙ excōicatus non eſt capax benefitij eccleſiaſtici ſi ſi bi conferatur per. c. poſtulaſti. de cleri. excom. minis. et ideo uidet̉ ꝙ non poſſit facere aliquod p̄ambulū ꝑ quod ꝑueniatur ad illud ut. l. oratio. ff. de ſponſa. quia dicūt illud uerū in ꝓhibitiōe ꝑpetua: ſecus in tꝑali ut. l. ſi quis offitiū. ff. de ritu nup. et facit ad hāc ſolutionē quod no. Dy. in regula: cum quid ꝓhibetur de regu. iur. li. vj. et ſic dicūt de excōicatione: que ꝓprie nō pōt nec debet dici ꝑpetua: ſed temporalis cū excōicatus abſoluēdus ſit: ceſſante cōtumatia ad hoc de cōſtituti. c. ex litteris cum ibi nota. hoc tamē aliquibus nō placet. Explitiunt Cōcluſiones: ſiue deciſiōes tam noue ꝙ ueteres de conſilijs Uenerabiliū uirorū dominoꝝ ſacri palatij apl̓ici: cauſaꝝ auditoruꝫ: De tēpore quo reuerēdiſſimus pater dominus Bernardus de biſ gneto: ſancte romane eccl̓ie cardinalis: uir utiqꝫ ma gne ſcientie et clari intellectus: erat eiuſdem palatij carum auditor: Per eundeꝫ dominū Bernarduꝫ de biſgneto recollecte: Et per Iohanneꝫ de molen dino de benignitate ſedis apoſtolice p̄dicte: rectorē parrochialis eccl̓ie ī lemieſel rigenẜ dioceẜ ſcripte. Anno dn̄i. M.ccc. lxxvij. pontificatus dn̄i Gre gorij pape. xi. anno eius ſeptimo. Impreſſe Papie per Criſtophorū de canibus et Steffaninū de geor gijs artis īpreſſorie conſotios ſolertiſſimos cura et impēſa nobilis uiri Gaſparini de fiābertis ciuis pa pienſis decimoſeptio calēdas Iulias. i. 4. ξ. 6. Domināte Illᵐ et excellentiſſimo diuo Ioh̓egaleaꝫ maria Sortia nicecomite Inſubriū. Duce ſexto ſe liciſſimo. Ad optimi maximi eterniqꝫ dei nec non eius matris uirginis ītemerate laudem et gloriam. Laus Deo. Regiſtrum huiꝰ operis. a Uacans. Iſta ſunt ſummaria. b Iſte deeſiones. odioſa et. ſione uel. erat curatus. c antiquis Item. De exceptio ſo. ff. de iure. d nunciatio fieri. optiuis cum. Utrum filia. e Dato libello. inquiſitio requirit. ſlationem poſſeſſionis. f Decrem remiſſione. poſtea queſita. nebat ille. g coram metropolitano. renuntiando quis. tatē ita reddit. tam ingratia. h tum habet quartam. potius reſeruata. ſat. c. maioribus. i nifeſtus et ꝙ ris ut. d. Finis.