Regorius. In huius libri principio quinqꝫ precipue ſunt prenotāda: videlicet que ſit intētio: que materia: que vtilitas: cui parti philoſophie ſupponatur: quis modus age di: ⁊ quis libri titulus. Intētio domini gregorij ī hac pre ſenti cōpilatione fuit diuerſas ꝯſtitutiones ⁊ decretales epiſtolas predeceſſoꝝ ſuoꝝ in diuerſa diſꝑſas volumina ſeu cōpilatiōes: que difficultate ſtudentibus ingerebāt: in vnaꝫ copilationeꝫ reſecatis ſuꝑfluis ad vtilitatē legen tium ac ſtudētiuꝫ reducere: prout in eiuſdē domini gre gorij cōſtitutione euidētius declara tur. Materia in hoc opere ſūt ipſe conſtitutiones eſ decretales epiſtole ſub ſinguliſ titu lis collocate. Utilitas eſt ut his lectis ⁊ ītellectis ſci amus diſcernere ī ter equū ⁊ iniquū E ⁊ vnicuiqꝫ redde( re quod ſuū eſt: ⁊ in hoc iuſticia cōſil( ſtit: vt īſti. de iuſti. Se ⁊ iure in pͥn. ⁊. xij. q. ij. cum deuotiſſi maꝫ. Supponiture ethice.i. morali ſci entie: ſicut ⁊ alij li bri iuris. vnde eti am dicit imꝑator: legibus noſtris hominū mores intēdimus corrigere. C. de ſecun. nup. l. i. Modus agēdi talis ē: diuidit eniꝫ opus ſuū in quinqꝫ par tes. In pͥma parte tractat de ſumma trinitate ⁊ fide catholica ⁊ de cōſtitutionibus de reſcriptis de iudicibus ⁊ eoꝝ officijs. In ſecū da ꝑte tractat de iudicijs ⁊ cooperātibus ad iudicia. In tertia ꝑte tractat de vita ⁊ honeſtate clericoꝝ ⁊ rebus eoꝝ ⁊ eccleſiaruꝫ. In quarta de ſpōſalibus ⁊ matrimonijs ⁊ impedimētis eoꝝ. In quin ta de accuſationibus ⁊ criminibus ⁊ penis eoꝝ. Et ſic termīat tra ctatū ſuum ipſuꝫ diuidēs in quinqꝫ partes ad ſimilitudinē quinqꝫ ſenſuū corporis: quos quilibet qui iudicat habere debet: aliter no eſt idoneus iudex: ſic enim omnis copula ꝯiugalis reſtricta ē vſqꝫ ad quartū graduꝫ ad ſimilitudinē quattuor humoꝝ uel elemētoꝝ corporis humani: vt. jͣ. de conſan. ⁊ affi. non debet.§. prohibitio. dicens: Gregorius epiſcopus ſeruus ſeruoꝝ dei ⁊c. b ¶ Seruus. ſic etiā imperator appellat ſe ſeruū. C. de offi. pre. pre tor. aphrice. l. i. circa pͥn. vel dic ꝙ dicit ex humilitate: qꝛ qui maior eſt veſtrū: fiat ſicut mīſter veſter. ix. q. iij. nullus pͥmas. vel ſeruus dicitur: qꝛ ſicut ꝑ ſeruum acquiritur domino inſti. ꝑ quas ꝑſo. no bis acqui. circa pͥn. ita etiaꝫ ꝑ dominū papam cuilibet eccleſie pōt acquiri. jͣ. de cenſi. cū inſtantia: in particula que deciſa ē de pͥn. jͣ. ut li. pen. eccleſia. ij. ſic per imperatorē acquiritur hominibus: in aut. conſti. que digni. libe. a pa. pote.§. illud quoqꝫ. colla. vi. ⁊ noctes du cit inſōnes: ut ſubiecti ſub omni quiete ꝯſiſtant: in aut. ut iudices ſine quoquo ſuffra. in pͥn. coll. ij. ⁊ dicit imperator volūtarios labo res appetimus: ut quietē alijs preparemus: ī aut. ut diui. iuſſi. ſubſcrip. habe. glo. queſto. in pͥn. coll. viij. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. c. frequēs. c ¶ Filijs. benedicit filijs: qꝛ ſolūmodo pr̄iarchas archiepiſcopos ⁊ epiſcopos fratres appellat: oēs alios filios. jͣ. de cri. fal. ꝙ graui. d ¶ Bononie cōmorantibus. ⁊ ita nō in caſtris: quoniam ſi in ca ſtris ſtudeāt: beneficia ex pͥuilegio ſibi ꝯceſſa occaſione ſtudij ha bere nō debent. jͣ. de cle. nō reſi. tue fraternitatis. Preterea ex quo dicit bononie: nō videtur ꝙ alijs mittātur alibi ſtudentibus. ⁊ ſic nō tenētur recipere hanc compilationē: qꝛ littere pape non extenduntur ad alios ꝙͣ ad eos quibus mittuntur uel que ꝯtinentur in eis: ar. jͣ. de offi. dele. p. ⁊. g. ⁊. c. gratum. ⁊. c. cū olim. Sed nō eſt ita: omnes enim tenētur ad obſeruationē huius cōpilationis: ſed pro pter ſtudiū quod eſt bononie cōmunius ⁊ generalius precipue in vtroqꝫ iure: ⁊ ibi quaſi de omnibus partibus mūdi ſunt ſtudentes ideo potius bononie dirigūtur: ⁊ ita omnes tenētur hanc compila tionem obſeruare: que nec poſſent nec debēt ſinguloꝝ auribus in timari. xvi. di. quod dicitis. ⁊. jͣ. de poſ. prela. ad hec. ⁊ ꝯſtitutio pͥn cipis poſt duos menſes a tēpore publicationis omnes aſtringit: in aūt. ut facte noue conſti. circa pͥn. col. v. ⁊. jͣ. de ſen. excom. nouerit. q. iij.§. i. In nomine ſancte trinitatis amen. Cōpilatio decretalium gregorij. ix. XRegoriusª Ex ſcopus ſeruus ſeruoꝝ dei Dilectis filijs do ctoribus ⁊ ſcho laribus uniuerſis bononie cōmorātibus ſalutemᵗ ⁊ apoſtolicam benedictionem. Ex pacificusᵍ pia miſeratiōe diſpoſuitʰ ſibi ſubditosⁱ fore pu dicos pacificos ⁊ modeſtosᵐ: ſed effrenata cupiditasⁿ ſui ꝓdigaº: pa cis emula: mater litiuꝫ: materia iur giorum tot quotidie noua litigiaᵖ ge nerat: ut niſi iuſticia conatus eius ſua uirtute reprimeret: ⁊ queſtiōes ipſius implicitas explicaret: ius hu māi federis fitigatoꝝ abuſus extin gueret ⁊ dato libello repudij cōcor dia extra mūdi terminos exularet. Ideoqꝫ lex ꝓditur: ut appetitꝰ noxius ſub iuris regula limitetur: ꝑ quā genus hūanuꝫ ut hōeſteᵘ uiuat: e ¶ Salutem. per talem ſalutationem non tollitur excōmunicatio: ſi aliqui ſcholares vel magiſtri eſſent excōmunicati tēpore publicationis. jͣ. de ſen. ex. ſi aliquando. vbi de hoc. ber. Ex. alibi appellatur imperator. xi. q. iij. iulianus. ¶ Pacificus. qui ut pacem docere: venit in mūdum. xxiij. q. i. ni ſi bella. regnuꝫ tamen eius non eſt de hoc mundo. e. cā h ¶ Diſpoſuit.ſ. ꝑ ꝓuidētia: ⁊ predeſtīationē nō neceſſi tate qꝛ vaſiſ ire ⁊c̄. xxiij. q. ii ij. nabuchodonoſor. de pe di. iiij.§. ſic itaqꝫ ⁊ in prece dentibus ⁊ ſequentibus.§ i ¶ Subditos.i. predeſtina tos qui ſi etiā peccant corā domino dicuntur peccare: de pe. di. i. ⁊ uenit: qui etia ſi peccant: nihilominus ſal uabūtur: de pe. di. iiij.§. ſic itaqꝫ. Contra pͥmum dictū eſt de pe. di. iiij.§. hāc ſocie tatem. k ¶ Pudicos.i. caſtos: ſic ⁊ imꝑator ſubditos ſuos ca ſtitatem ſeruare hortatur. vnde dicitur caſtitas ſola ē que cuꝫ fiducia poſſibilis ē deo animas preſentare in aut. de lenonibus.§. ſancimus. col. iij. que ſuaderi po teſt: imperari vero non po teſt. xxxij. q. i. ītegritas. vn̄ de debemus eſſe pudici: qꝛ impudicus oculus impudi ci cordis eſt nuncius. xxxij. q. v. nec ſolo. l ¶ Pacificos.i. paceꝫ cuſtodientes. vnde etiaꝫ dicitur: beati pacifici: quoniam filij dei vocabuntur. xxiij. q. i. noli. m ¶ Modeſtos.i. tēperatos. qꝛ quilibet dꝫ habere ī ſe temperātiaꝫ: ut ſciat ſeruare miſericordiā ⁊ rigoreꝫ: vel ſimul vtrūqꝫ. xlv. di. diſciplina. ber. n ¶ Cupiditas. que eſt radix omniū maloꝝ. xlvij. di. bonoꝝ. in aut. ut iudi ces ſine quoquo ſuffragio.§. cogitatio. col. ij. ⁊ hoc ideꝫ innuitur de pe. di. ij.§. qꝛ radix omnium poſt illum.§. ex premiſſis. ber. o ¶ Prodiga. qꝛ non ſolū rerum: ſed etiā fame quis ꝓdigus ē: ut habetur C. de his qui pe. no. l. i. jͣ. de ex. prela. exceſſus. ⁊ talis crudelis eſt: qui fa mam ſuā negligit. xij. q. i. nolo: ⁊ vere: qꝛ omnis etas ab adoleſcētia prona eſt ī malū. xij. q. i. omnis etas. ⁊ oīs creatura ſub vicio ē de pe. di. ij.§. cha ritas ad fi. ⁊ humana natura quodāmodo labitur ad delicta in aut. de mo nachis.§. ſiquis igitur. col. i. ⁊ ꝓcliuus eſt hominū curſus ad voluptaē: ⁊ natura ē imitatrix vicioꝝ. xx. q. iij. ꝓcliuus. vnde claudianus: Procliuio vſus in peiora datur: ſꝫ in eo quod dicit ꝓdiga videtur ſibi ꝯtraria littera iſta: qꝛ pͥmo dixit cupiditas: qꝛ qui ē cupidus non eſt ꝓdigus: ſic intellige cupiditas refertur quātuꝫ ad retētioneꝫ tꝑaliū: ꝓdiga quantū ad euacua tionē virtutū: qꝛ vnū expellit aliud. xxxij. q. i. cum renunciatur. ber. p ¶ Litigia. hoc ideo dicit: qꝛ humana natura ꝓna eſt ad diſſentiēdum. jͣ. de ꝯceſ. prebē. qꝛ diuerſitatē. ⁊. ff. ad trebel. qꝛ poterat. ⁊ de con. di. iiij. ſicut in ſacr̄is. ⁊. ff. de arbi. itē ſi vnus.§. vlti. ⁊ nouas deproperat edere formas C. de ve. iu. enu. l. ij.§. ſꝫ qꝛ diuine: ⁊ natura ītroductū ē: ut plura ſint nego cia ꝙͣ vocabula. ff. de preſcrip. ver. naturalis. vnde dicit imperator: ꝙ na tura nouitates quotidie nititur inuenire: vt in aut. quibus modis natura les efficiātur legitimi ⁊ ſui.§. ſiquis vero. col. vi. ⁊ ideo nouis morbis no ua ꝯuenit antidota preparari. jͣ. de iura. calū. ceterū. ⁊ varia experimenta morboꝝ varia nos cogūt remedia inuenire. l. di. ut ꝯſtitueretur. ⁊ ꝙ medicamēta morbis exhibēt: hoc iura negocijs in aut. hec ꝯſtitutio que īno uat ꝯſtitutionem in pͥn. col. viij. ⁊ que de nouo emergūt: nouo auxilio in digent. ff. de inter. ac. de etate.§. ex cauſa. ⁊. ff. ut in poſ. lega. l. plane. ⁊. ff. de ven. inſpi. l. i. in pͥn. ⁊. jͣ. de offi. deleg. inſinuante. ⁊. jͣ. de excep. paſtora lis. jͣ. de teſt. pnīa. ⁊. c. vltimo. q ¶ Iuſticia. que ab alijs virtutibus augeri ⁊ ad maius apparere deſiderat: in aut. de referendarijs.§. propterea. colla. ij. r ¶ Libello repudij. quē olim maritus dabat vxori. jͣ. de diuor. gaudemus in fi. ⁊. ff. de diuor. l. ij.§. in repudijs. s ¶ Proditur. ut humana coerceatur audacia: ⁊ tuta ſit inter improbos in nocentia. iiij. di. facte ſunt autē. nam per leges nemo benefacere cogitur. ſed male agere ꝓhibetur. xxiij. q. v. ad fid. t ¶ Timitetur. limes ē agroꝝ diſcretio. vnde verſus: Limes erat poſitus litem ut diſcerneret agri. jͣ. de verbo. ſig. forus. v ¶ Honeſte viuat ⁊c. hec ſūt tria precepta legis: de quibus habes. ff. de iu ſti. ⁊ iure. l. iuſticia.§. i. ⁊ inſti. e. ti.§. iuris precepta. ⁊ ſic ſunt intelligenda honeſte viuere quantū ad ſe: in his.ſ. que nobiſcuꝫ agimus que honeſtas

circa matrimoniū cōſideratur. ff. de ritu. nup. l. ſēꝑ. xxxi. di. nicena: ⁊ circa mores. ff. de tu. ⁊ cura. datis ab his. l. ſcire.§. penul. ⁊.§. vlti. ber. a ¶ Alterum non ledat in his.ſ. que circa alios agimus: vnde illud quod tibi non vis fieri alijs nō facias in prī. decretoruꝫ di.i. humanum genus. ⁊..jͣ. de ma. ⁊ obe. dilecti. b ¶ Ius ſuuꝫ vnicuiqꝫ. ſiue ſit pena afficiēdus ſiue pre mio remunerandus di. iij. c. fi. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. c. firmiter.§. qꝫ tribuat informatur. Sane diuer i. in fi. ⁊ ꝑ hoc dicitur ſerui re deo ſibi ⁊ proximo. ⁊ ſū mum bonum in vita eſt iuſtitiā colere ⁊ ius ſuum vni aliqua propter nimiaꝫ ſimilitudinē cuiqꝫ tribuere. xij. q. ij. cuꝫ deuotiſſimā. ⁊ ꝑ hoc quod ⁊ quedam propter contrarietatem dicitur vnicuiqꝫ datur intel ligi qualiter debeat ſe habe re erga ſuperiorem pareꝫ ⁊ ſubditum. c ¶ Conſtitutiones. conſtō eſt quam princeps facit ꝓ prio motu. decretaliſ epiſto la eſt quando reſpondet ad conſultationē. jͣ. de ſen. ex cō. ſi concubine. d ¶ Similitudinem. idem dicit imperator ⁊ eandem cauſaꝫ aſſumit. C. de nouo. co. compo. in. iij. conſti. in prī. e ¶ Contrarietatem. ⁊ ideo compilatio antiqua non fuit legitime ordinata: qꝛ nulla ꝯͣrietas debet eſſe in iure. C. de ve. iu. enu. l. tanta.§. contra rium ideo in preſenti compilatione nullum dꝫ ꝯͣrium reperiri. f ¶ Uagabantur. quas videbitis per titulos collocatas iſte nō erāt ī antiqͣ ꝯꝑilatōe: ⁊ ſūt iſte. jͣ. de ẜ. nō or. miramur. jͣ. de biga. a nobis. ⁊ ita de alijs. g ¶ Per dilectum filium fratrem raimundum. ⁊ recte ⁊ ordinate. debent enim taliter ꝯpilari decretales ⁊ ordo tēpoꝝ ipſaꝝ ex illaꝝ ꝯpōne ⁊ diſpo ſitōne clareſcat: primis ī pͥmo loco poſterioribus ī ſecūdo ponēdis: ut. C. de no. co. ꝯpo. in prima conſti. in pͥn. quod quidē ſeruatur in preſenti ꝯpi latione: ſed in antiqua non: ⁊ qui eas ꝯponunt: nō ſolū debent eſſe glorio ſi doctrina legum: ſed experientia rerum: ut. C. e. ti. conſti. ij. vnde per or dinationem iſtius compilationis ſcietis: quis illorum quorum tꝑe ꝯſtōes concilia decretales edita ſunt: preceſſit. h ¶ Reſecatis. pōt ergo dominus papa derogare ꝯſtōibus predeceſſorum ſuoꝝ nō ob. ꝙ par in parē nō hꝫ īperiū. jͣ. de arbi. l. nā mgr̄atus ⁊ ē no. qꝛ eadē ꝑſona cēſetur cū eo cui ſuccedit: ⁊ nemo pōt ſibi hac legē īponere: ne liceat ſibi a prima voluntate diſcedere. ff. de lega. iij. l. ſiquis in prin. i ¶ Declarantur. jͣ. de regula. ſtatuimus. que exponit illa ꝯſulti. k ¶ In iudicijs. ſic ergo vr̄ ꝙ oībus decretalibus iſtis vti poſſumus in iu dicijs: qꝛ indefinita equipollet vniuerſali. xix. di. ſi romanoꝝ. ⁊. jͣ. de pͥuiqꝛ circa. ⁊. ff. de ẜui. ſicui. ff. de ſer. vr̄. pre. l. ſi ſeruitus. ⁊ ita nō eſt hic aliō̄ indulgentia ſiue diſpenſatio quod falſū eſt īmo multe ſūt: ⁊ īdulgentia nō dꝫ trahi ad ꝯſequētiā. vij. q. i. petiſti ⁊ inſti. de iu. nā.§. plane. dicas ꝙ pro pter vnā decretalē vel duas aut plureſ nec plus nec minus ē: ⁊ ē ſi. de ꝯſe. di. ij. reuera. vbi dicit ꝙ oēs illi qui māducauerūt de māna illo: quod plu it filijs iſrael in deſerto mortui ſunt: ⁊ tamē caleph ⁊ ioſue: nō fuerūt mor tui ī deſerto: īmo ītrauerūt terrā ꝓmiſſionis. lxxvi. d. ieiuniū. ⁊ ita modi cū quid nō nocet: nā modica res nō inducit ſimoniā. jͣ. de ſimo. ⁊ ſi qōnes ar. ꝯͣ qꝛ ꝓ modica re datur actio furti. xiiij. q. vlt. c. vlt. ⁊ ꝓ ſex ſolidis tātū ꝯmittitur ſimonia. jͣ. de ſimo. ex tue fraternitatis. ⁊ ꝓ vna gallina ꝯmittitur furtū īſti. de reꝝ di.§. gallinaꝝ. ſo. dic ī talibus affectus ⁊ ītētio ꝯmittē tis cōſideratur ī talibus. vel dicas quod dicit ī ſcholis: refertur ad decreta les illas que ꝯtinent īdulgētiā ſiue diſpēſationē: qꝛ ille debēt legi ī ſcholis: ut ꝑ doctrinā ſciatur vbi ⁊ quādo ſit diſpēſādū: qui vero ius cōe ꝯtinēt: re ferūtur ad vtrūqꝫ qꝛ illis vtimur ī iudicijs ⁊ ī ſcholis. Si vero decretalis aliqͣ decetero inueniatur exͣ ꝯpilationē iſtā. quid fiet. tene quod dr̄. jͣ. de fi de inſtru. c. paſtoralis. Hic precipit papa ut tātū hac ꝯpilatōe vniuerſi vtā tur. Quid erit: ſi aliqui vellēt vti ⁊ legere priorē dico ꝙ illi eēt excōicādi: qui faciunt ꝯͣ mādatū pͥncipis. jͣ. de ma. ⁊ obe. ſiquis. ⁊. xxv. q. i. generali. ldEſūma trinitate ⁊ fide catholica. Quoniā oē quod nō ē ex fide pec catū eſt. xxviij. q. i.§. i. ⁊. jͣ. de preſcrip. quoniā oē. ⁊ ordo nr̄e reꝑa tionis a fide ſūpſit exordiū: iō de fide ca. pͥmo eſt agēdū. Et qꝛ ī fide prīo inſtrui debemus ut ſic ad baptiſmū creduli veniamus de cōſe. di. iiij. ante baptiſmū. videndū eſt ergo quid ſit fides ꝓut hic accipitur: ⁊ quot mōis accipiatur fides: ⁊ quot ſint ſpēs fidei: ⁊ quot articuli: quod premiū credē tiū: ⁊ que ſit pena nō credētiū. Fides.n. multis mōis dr̄. Dr̄ fides quādo qꝫ idē quod ſacr̄m bap. xlv. di. de iudeis. ⁊. jͣ. de bap. ⁊ eius effect. debitū. Itē dicitur fides caſtitas thori. xxvij. q. ij. coniuges. ⁊. jͣ. de iureiuran. quē admodum. ⁊ eſt vnū de tribus bonis matrimonij. e. cauſa. ⁊ queſtione. oē itaqꝫ. Item dicitur fides ſecuritas ſiue pactum que etiam hoſti ſeruanda eſt. xxiij. q. i. noli. Item dicitur fides quandoqꝫ conſciētia. jͣ. de reſti. ſpo. litteras. ⁊. jͣ. de preſcrip. quoniam omne quod non eſt ex fide.i. ex conſciē tia. de pe. di. iij. ad fi. di.§. illud autem. vltra medium. Item dicitur fides credulitas ẜm quā credimus id quod nō videmus. fides.n. eſt de re non viſa. de. pe. di. iiij. in domo. vnde etiā dicitur: fides nō hꝫ meritū cui hūana rō prebet experimētū. Itē dicitur fides ꝓmiſſio inſti. de reꝝ di.§. ven alterumª non ledat iusº ſuum uni cui ſas conſtitutiones ⁊ decretales epi ſtolas predeceſſorum noſtrorum in diuerſa diſperſas uolumina: quaruꝫ non nulle etiam propter ſui prolixi tatem confuſioneꝫ inducerę uidebā tur: alique uero uagabātur extra uo lumīa ſupradicta que tanquā īcerte frequenter in iudicijs uacillabāt ad cōmunem ⁊ maxime ſtudentium uti litatem per dilectumᵍ filium fratreꝫ dite. Itē alio mō Cicitur fides collectio articuloꝝ: ut hic. ⁊. xxiiij q. i. hec eſt fides. preterea ⁊ in pſalmo dr̄: hec eſt fides ca. quā niſi ⁊c̄. Item dicitur fides equitas in actionibus conſiderata inſti. de acti.§. actionū quedā ſunt bone fidei: quedaꝫ ſtricti iuris. Fides vero ſic deſcribitur ab apoſtolo in epiſtola ad hebreos: ꝓut hic ſu mitur: fides ē ſub ſtantia reꝝ ſperāraimundum capellanum ⁊ peniten darū argumētum non apparētiuꝫ ⁊ tiarium noſtrum illas in unum uo dr̄ ſubſtātia ſperā lumen reſecatisʰ ſuperfluis prouidi daꝝ reꝝ: qꝛ ſꝑare mus redigendas: adijcientes. cōſti debemuſquod di tutiones noſtras: ⁊ decretales epi ctum eſt a ꝓpheſtolas per. quas nonnulla que in pri tis eſſe futurum oribus erant dubia declarantur. uo argumentum nō lentes igitur ut hac tantum cōpilla apparentium dr̄: tōne uniuerſi utātur in iudicijs. ⁊ in quia per prophetias iam compleſcholis: diſtrictius prohibemus ne tas debemus br̄e quis preſumat aliā facere abſqꝫ au argumētum.i. ꝓ ctoritate ſedis apoſtolice ſpeciali. bationem non ap INnocen. iij. in cōcilio generali. parentium de fuDe ſūma trinitate ⁊ fide catholica. turis complendiſ .ſ. de die iudicij ⁊ de fine mūdi. Sꝫ videtur ꝙ diffinitio iſta non ſit bona: quia vera diffinitio conuertibilis debet eſſe cum ſuo diffinito. ſed hec non eſt conuertibilis qꝛ ſpes ſimiliter eſt ſubſtantia ſperandarum rerum. vnde videtur inferendum: ꝙ fides eſt ſpes quod eſt falſum. Item hec diffinitio videtur loqui tantum de futuris: cum fides ſit tam de preſentibus ꝙͣ de preteritis ⁊ futuris: eo ꝙ habet ſe ad omnia. ad preterita.ſ. quia credendum eſt chriſtum fuiſſe natum ⁊ paſſum. ad preſentia quia credendum eſt ꝙ ipſe ſit qui in altari quottidie conficitur. et ad futura quia credere debemus ipſum venturum ⁊ iudicaturum viuos ⁊ mortuos: ⁊ ita videtur eſſe inſufficiens iſta diffinitio: ⁊ licet diuerſa tempora comprehendat: vna tamen fides eē videtur vnde ſatis poteſt dici ꝙ non eſt vera diffinitio ſed quedam notifi catio fidei ab apoſtolo dicta. Poteſt autem magiſtraliter diffiniri Fides eſt voluntaria certitudo abſentium infra ſcientiaꝫ ⁊.sͣ. opinionem conſtituta. Scientia enim habet cognitionem: fides vero non. vnde dicit auguſ. fides eſt credere quod non vides: de pe. diiiij. in domo. Species autem fidei ſunt due: vna eſt formata quaꝫ habent boni ⁊ ſcī. eſt ⁊ alia informis: quam habent mali ⁊ etiaꝫ de mones ⁊ infideles: ⁊ exiſtentes in mortali peccato: ⁊ fides eorum caret forma: prima eſt virtus a qua dicuntur fideles quicunqꝫ ba ptizantur de conſe. di. iiij. ꝙ autē apud. ⁊ talis fides dicitur infor mata charitate. vnde ſic poteſt diffiniri: fides ē qualitas qua quis credit quod diligitecharitas dignior eſt penes quam conſiſtit om ne meritum: ⁊ eſt fons viuus cui non communicat alienus.ſ. a fi de. jͣ. de regu. licet in fi. ⁊ de pe. di. i. omnis qui non diligit.§. item ut chriſtus ait. vnde dicitur fides noſtra eſt virtus quaꝫ charitas cōicatur. vnde dicit auguſ. fides que ꝑ dilectōeꝫ oꝑatur ē fūdamē tū oīuꝫ virtutū.i. q. i. cū paulus. ⁊ apoſtolus ita diffinit: hec ē fideſ que ꝑ dilectōeꝫ oꝑatur: de pe. di. ij.§. itē ſine charitate. ⁊ nō ea que demonū ē: qͣ credūt ⁊ ꝯtremiſcūt. De fide īformata charitate diciſ abacuch ꝓpheta iuſtus meus ex fide viuit. Fides nr̄a ē eadē ī ſub ſtātia cū fide ātiquoꝝ vt dictū ē: quod ꝓbat euāgeliū: turbe āt que precedebāt ⁊ que ſequebātur clamabāt dicētes: oſāna filio dauid Diſtāt tamē ī qͣlitate: qꝛ quod ipſi credebant de futuro: nos credimus de preteritis.ſ. chriſtū natū ⁊ paſſū. Prīcipales autē articuli fidei nr̄e ſūt ſeptē ẜm ꝙ ſeptē ſūt dona ſpūs ſcī: quos quilibet chri ſtianus ſcire tenetur: clerici explicite: laici īplicite: ⁊ credere ſicut tꝫ eccleſia ⁊ ſūt hi: incarnatio ſiue natiuitas: baptiſmuſ: paſſio chri ſti ſiue mors eius: deſcēſus ad īferos: reſurrectio: aſcēſus ī celum. aduētuſ eius ī iudiciū: de quibus hēs ī pͥma ꝯſtōne firmiter: ꝓ qu bus ioānes ī apocalipſi legitur fleuiſſe vbi dr̄: vidi librū ſignatum vij. ſigillis formā īprimētibus ī celo ⁊ ī terra ⁊ apud inferos: ⁊ ne mo fuit dignus aperire librum niſi leo de tribu iuda. Secundum quoſdam theologos ſunt. xij. ar. fi. ꝑꝑ. xij. apoſtolos: qui eadem hora inſtinctu ſpirituſſancti ſymbolum compoſuerunt: vnde dici tur ſymbolum a ſyn quod eſt ſimul ⁊ bolus quod eſt morſellus quia vnuſquiſqꝫ apoſtolorum ſuum morſellum ideſt partem ſuam appoſuit: ⁊ eſt aliud ſymbolum maius: quod cantatur in miſſa in nicena ſynodo factum propter grecos qui non credebant ꝙ ſpiri tuſſantus procederet ab vtroqꝫ de conſe. di. v. c. vlti. ⁊ penul. Eſt ⁊ tertium ſymbolum athanaſij: quicunqꝫ vult quod cantatur ī pri ma. iſtud poteſt appellari quartum ſymbolum: ⁊ ita ſunt mō quat tuor ſicut quattuor euangelia: ſed verius eſt ꝙ articuli veri tantuꝫ ſunt. vij. de quibus dictū eſt. Premiū vero credentiū eſt vita eter na: pena vero nō credentiū eſt gehenna ꝑpetua iuxta illud: hec eſt fides catholica: quaꝫ niſi quiſqꝫ fideliter firmiterqꝫ crediderit: ſal uus eſſe nō poterit: ⁊ qui crediderit ⁊ baptizatuſ fuerit ſaluus erit .jͣ. de bap. ⁊ eius effectu: maiores. ber.

Iv Irmiter. Hoc ideo dicit: qꝛ ordo fidei nr̄e ꝓbari nō pōt: ⁊ qꝛ vbi rō deficit: fides ſupplet: de ꝯſo. di. ij. reuera in fi. ut quod ſermo ſonat affectus ſētiat.i. fides. de con. di. vlt. c. vlt. ⁊ de con. di. iiij. nil eſt aliud. ar. qꝛ fides eſt de re nō vi ſa: de pe. di. iiij. in domo in fine i ¶ Credimuſ. hoc ideo dicit qꝛ dubi us infide infidelis eſt. jͣ. de here dubius ⁊ ar. xxij. q. i. omne quod ī fi. ⁊ ē ſimile de ac cuſato ꝯͣ quem ni hil eſt probatum: ⁊ ſic dubius quā do ſe nō purgat. Et qꝛ fides eſt ex ordium noſtre re ꝑationis: iō prius de ea premittit: qꝛ prius homo debꝫ inſtrui in fide: de conſe. di. iiij. ante baptiſmum. ⁊. c. an. xx. k ¶ Simpliciter fides enim ſimpli cibus verbis pro ponēda. xxiij. di. qui epiſcopus. et xxiiij. di. quādo. ſic ⁊ teſtimonium debet eſſe purum iij. q. ix. pura. ⁊ ſi plex dꝫ eſſe ꝯſtō: ſimiliter ⁊ lex. iiij. di. erit auteꝫ ſic et quelibet ſcriptu ra ſi obſcure loqͣ tur ꝓ non ſcripta hr̄. ff. de his que ꝓ nō ſcrip. ha. l. i. ſic ⁊ teſtimoniū obſcurum non va let. jͣ. de proba. in preſentia. ⁊. jͣ. de teſti: cum clamor. ⁊. ff. de interro. ac. de etate.§. nihil intereſt. ⁊ generaliter nunꝙͣ ꝑ extranea ver ba res eſt proponenda ſed per vſitata: ar. xxxvij. di. relatum. io. l ¶ Unus. hoc dictum fuit ad dr̄iam plurium planetarū: quos qui dam colebant tanꝙͣ deos. m ¶ Eſt verus. dictus eſt ad differentiā fictorum. n ¶ Eternuſ. hoc iō dicit: miẜicordie dei nec mēſuras poſſumus po nere nec tꝑa diffinire: de pe. di. i. multiplex. ⁊. xxvi. q. vi. is. qui. o ¶ Immenſus.i. ſine menſura. vnde dr̄ intra omnia nō incluſus: ex omnia non excluſus: ſupra omnia non elatus. p ¶ Incōmutabilis. xxij. q. iiij. incōmutabilis. ⁊ tamen dat cuncta moueri vnde boetiuſ: ſtabiliſqꝫ manēs dat cūcta moueri ⁊c̄. ſepe ta men mutat ſnīam ſuam: ut ibi dicitur. ⁊. c. vnuſquiſqꝫ. in fi. q ¶ Omnipotens. qꝛ oīa pōt que decent eius potentiā: ⁊ que poſſe eſt aliquid poſſe. vnde peccare non poteſt: quia peccare non eſt aliquid poſſe ut ait auguſ. immo eſt aliquid non poſſe: ut de pe. di. ij.§. charitas. r ¶ Incōprehēſibilis. vnde ī ve. le. dr̄ beſtia que mōtē tetigerit. lapi dabitur. ⁊ illd̓ accedet hō ad cor altū: ⁊ exaltabit̉ deus ab eo. ⁊ illd̓. O altitudo diuitiaꝝ ſapīe ⁊ ſcīe dei ꝙͣ incōprehenſibilia ſunt oꝑe ra eius ⁊ inueſtigabiles vie eius. s ¶ Ineffabilis. vnde illud ſapientiam eius quis enarrabit: quaſi diceret nullus. t ¶ Simplex oīo. Nota ꝙ multiplex eſt ꝯpō. Eſt enim ꝓprie ꝯpō partis ad partes: ut in rebus corꝑalibus. Item ē ꝯpō proprietatis ad ſubiectum ut rationabilitas in anima. Item forme ad ſubſtantiam: ⁊ ſubſtantie ad formam: nulla iſtarum compoſitionum ca dit in deum: ⁊ ideo dicitur ſimplex omnino ideſt in quolibet ſen ſu compoſitionis. Et pone quaſi ſimile in anima: cuius ſubſtan tia ſimplex eſt: ⁊ tamen tria reperiuntur in anima: intellectus qui preconcipit: ratio que diſcernit: ⁊ memoria que conſeruat. Intel lectus preconcipiens patri primo operanti comparatur. Ratio di ſcernens comparatur filio: qui eſt ſapientia patris diſponens om nia in cello ⁊ in terra. Memoria conſeruans comparatur ſpirituiſancto qui omnia bona corroborat ⁊ cōfirmat: ſicut iſta tria idē ſunt in ſubſtantia cum anima: ſic ⁊ tres ꝑſone pater ⁊ filius ⁊ ſpi rituſſantus idem ſunt in ſubſtantia. y ¶ Coomnipotentes. ut in ſymbolo athanaſij: ſed tamen nō tres omnipotentes: ſed vnus omnipotens. Irmiterʰ credimusⁱ ⁊ ſim pliciter ꝯfitemur: ꝙ unuſ Uolus ē uerus deusⁿ eter nus immenſus ⁊ incommutabilis incomprehenſibilisq omnipotēsʳ ⁊ ineffabilisˢ pater ⁊ filius ⁊ ſpiritus ſanctus. tres quidem perſone: ſed una eſſentia ſubſtātia ſeu natura ſim plexᵗ omnino: pater a nullo: filius a patre ſolo: ac ſpirituſſanctus pariter ab utroqꝫ abſqꝫ initio ſemper ac ſi ne fine: pater generās: filius naſcēs ⁊ ſpirituſſanctus procedēs. conſub ſtantiales ⁊ coequales ⁊ coomnipo tentesª ⁊ coeterniˣunuꝫ uniuerſorū principium creator omniuꝫ uiſibili um ⁊ inuiſibilium ſpiritualiuꝫ ⁊ cor poralium: qui ſua omnipotenti uir tute ſimulʸ ab initio tēporis utrāqꝫ de nihilo condidit creaturam ſpiritualem ⁊ corporalē angelicam ui delicet ⁊ mundanam. ac deinde hu manamᶻ quaſiª communem ex ſpiri tu ⁊ corpore conſtitutam. ¶ Diabo lus enim ⁊ alij demones a deo qui deꝫ natura creatiᶜ ſunt boni: ſed ipſi perª ſe facti ſūt mali. homo uero dia boli ſuggeſtione peccauit. Hec ſā cta trinitas ſecundum communem eſſentiam indiuidua ⁊ ſecunduꝫ per ſonales ꝓprietates diſcreta: primo x ¶ Coeterni. Sed cōtra videtur ī dicto ſymbolo vbi dicit: ⁊ tamē nō tres eterni: ſed vnus eternus. So. hic ponūtur adiectiue iſte dictiones: ibi aūt ſubſtantiue. hec eſt differentia: hic deſignat ꝑſonas: ibi eſſentiā: ſed tote ꝑ ſone coeterne ſibi ſunt ⁊ coequales. y ¶ Simul ab initio tēporis. vnde ſalomon: qui manet in eternum creauit omnia ſimul. vnde in gene ſi: In pͥncipio creauit deus celū ⁊ terram: quod ſimul factū fuit: ſꝫ ſimul dici non potuit. z ¶ Humanaꝫ. qꝛ prima die angelos creauit: ⁊ ſexta die creauit homines. a ¶ Quaſi cōmuneꝫ.i. medi am inter angelicā ⁊ mūdanam. vel cōmuneꝫ.i. vtriqꝫ conformē: qꝛ ī pluribus coformat ſe cū angelis.ſ. ī ratione ⁊ diſcretione: ⁊ ī mul tis cū inferioribus creaturis: qꝛ ſentimus cū illis ⁊ ī pluribus alijs. b ¶ Diabolus. diabolus dicitur a dia quod eſt duo et bolus quod ē morſellus: qꝛ duos bolos tantū de corpo re ⁊ aīa querit facere. Demones. demon interpretatur ſciens: ⁊ ē ar. ex hac lr̄a ꝙ de bono ꝓcedat malum quod eſt falſuꝫ vt hic expo nitur: qꝛ angelus nō habuit remediuꝫ ſicut homo: qꝛ homo peccauit ꝑ ſuggeſtio nem angelus ꝑ ſe ſine alte rius ſuggeſtione vt dicit lit tera ſequens. c ¶ Creati ſunt boni. Nunquid ē idē de hoīe: videtur ꝙ nō ꝑ hoc quod dicit apo ſtolus: Eramus enī natura filij ire ſicut ⁊ ceteri: a qua nullus liberatur niſi ꝑ fidē: de ꝯſe. di. iiij. firmiſſime. di cas ꝙ hō ab initio bonus creatus fuit ſicut ⁊ angeli ⁊ ī charitate: ut de pe. di. ij.§. romanos. ver. adā vero. ⁊. c. ſequē. ⁊. c. pͥnceps. vr̄ ꝙ hō creatus fu it īmortalis: de ꝯſe. di. iiij. placuit igitur ver̓ſus fi. di. ⁊ auctoritas predicta ſic dꝫ ītelligi: eramus.n. natura filij ire.i. eramus debitores.i. digni pena eterna. ire.i. pene eterne: natura.i. inſeꝑabili vicio.ſ. originali pctō. origīa le.n. peccatū ita inheret humano generi: ſicut eēt ei naturale: qꝛ ſicut natu ra nos nō deſerit dū ſumus: ita nec originale peccatū: ſꝫ tamē poſt baptiſ mum nō nocet: de conſe. di. iiij. c. ij. d ¶ Per ſe.i. ex proprio defectu. e ¶ Suggeſtione. ⁊ iō magis puniēdus ē diabolus ꝙͣ ipſe faciēs. lxxxvi. di. tata. nec illud excuſat diabolū: ſi hō illud alias facturus eēt. ff. de ẜuo cor .l. i.§. qui igitur. lꝫ videretur ꝙ ꝓ ſola tantū hortatione nō dꝫ teneri. nō.n. qui exhortatur: mādatoris oꝑa fūgitur. ff. de his qui no. īfa. ob hec verba in fi. nec id excuſat hoīeꝫ ꝙ ꝯſilio alterius fecit: qꝛ debuit ⁊ potuit explora re apud ſemetipſū: an expediret ei tale ꝯſiliū. ff. man. l. ij. ī fi. ⁊ ſi dubitabat potuit ꝯſulere ꝑitiores: qͣre imputatur alicui. ff. de in. ⁊ fa. ign. l. regula.§ ij. ⁊. ff. de bo. poſ. in bonoꝝ ī fi. ⁊. xxxvij. di.§. vlti. io. f ¶ Diſpoſitionē. hec fuit diſpoſitio: qꝛ tria fuerūt tꝑa: tēpus ante legē: ⁊ tē pus ſub lege: ⁊ tēpus gr̄e. In tꝑe ante legē habebat homīes ius naturale: quo regebatur: quod ꝯſiſtebat ī his duobus preceptis contētis his verſi. Quod tibi vis fieri mihi fac: quod nō tibi noli. ſic potes ī terris viuere iu re poli. di. i. in pͥn. In tꝑe ſub lege regebātur decalogo moyſi dato a deo: ⁊ tūc ꝯtingebāt oīa ī figura: que cōpleta fuerūt tꝑe gr̄e quādo dei filius nos docuit precepta euāgelica quibus hodie regimur: in quo ſcripture fuerūt cōplete. ⁊ hic eſt ordo de quo hic dicit. g ¶ A tota trinitate. hoc ideo dicit: qꝛ inſeꝑabilia ſunt opera trinitatis: de conſe. di. iij. c. vlt. in fi. ⁊. xxviij. q. i. ſic enim neqꝫ circa pͥn. per mediaꝫ co lū. nec pōt filius a ſe facere quic ꝙ niſi quod viderit patrem facientem: de con. di. v. ſaluator in fi. h ¶ Incarnatus. hic explicatur pͥmus articulus fidei. i ¶ Una. hoc fuit figuratū in archa noe: vbi fuit redemptio ſanctoꝝ ꝑ duas naturas quo ad opinionē ⁊ veritatem. k ¶ Impaſſibilis. xxij. q. iiij. incōmutabilis: ⁊ habetur rigura his verſibus Nil iſaac patitur: aries fit victima chriſto. Nec deitas patitur cum moria tur homo. xxij. q. ij.§. abraam. ⁊. c. ſe. l ¶ Mortuus. hic explicatur tertius articulus fidei. per moyſen ⁊ ſāctos prophetas ali oſqꝫ famulos ſuos iuxta ordinatiſſi mam diſpoſitionem temporum do ctrinam humano generi tribuit ſalu tarem. Et tandem unigenitus dei filius ieſus chriſtus aᵍ tota trinitate communiter incarnatus: ex maria ſemper uirgine ſpirituſſancti coope ratione conceptus: uerus homo fa ctus ex anima rationali ⁊ humana carne compoſitus: una ī duabus na turis perſona uiaꝫ uite manifeſtius demonſtrauit. ¶ Qui cum ſecundū diuinitatem ſit immortalis ⁊ impaſ ſibilis: idem ipſe ſecundum huma nitatem factus eſt mortalis ⁊ paſſibi lis: qui etiam pro ſalute humani ge neris in ligno crucis paſſus et mor tuusⁱ deſcenditᵐ ad inferos: reſurre xitⁿ a mortuis: ⁊ aſcendit in celum ſꝫ deſcēdit in anima: ⁊ reſurrexit ī car ne: aſcenditqꝫ pariter in utroqꝫ uen turus ī fine ſeculi iudicaturus uiuoſ ⁊ mortuos ⁊ redditurus ſingulis ſe cundū opera ſua tam reprobis quā electis: qui omnes cum ſuis propri is reſurgent corporibus que nunc geſtant ut recipiant ſecundum ope ra ſua: ſiue bona fuerint ſiue mala il li cum diabolo penam perpetuam. ⁊ iſti cum chriſto gloriā ſēpiternaꝫ

a ¶ Extra quā. xxiiij. q. i. quoniam vetus. b ¶ Sacrificiū. de ꝯſe. di. ij. nec moyſes. vnde dicitur: Rex ſedet ī cena tur ba cinctus duodena: Se tenet in manibus ſe cibat ipſe cibus. Dicit auguſtinus de carne beate marie carnē accepit: ⁊ eandē carnē ad manducāduꝫ dedit ad ſalutē: de conſe. di. ij. acceſſerūt iudei. ⁊ hoc fuit ſignificatū in per ſona dauid: de quo dicitur ferebatur dauid manibus ſuis: ut ibi dicitur. b. c ¶ Sub ſpēbus panis. hoc ex cauſa ſtatutum fuit ut in alia forma ſumeretur pro pter horroreꝫ. vnde dicitur: niſi quis manducauerit cor pus meuꝫ ⁊ biberit ſangui neꝫ meū ⁊c. audito hoc ver bo ſcādalizati ſunt diſcipuli ⁊ dixerunt durus eſt hic ſermo: de ꝯſe. di. ij. prima. de hoc ſacramēto tradit̉. jͣ. de cele. miſſa. cuꝫ marte. d ¶ Secunduꝫ claues. nota hic ꝙ nō poteſt ꝯficere cor pus chriſti: niſi fuerit ordīa tus in forma eccleſie. e ¶ Sacramentum vero ba ptiſmi. hic eſt ſecundus ar ticulus qui vltimo ponitur ⁊ hic exprimitur forma ba ptiſmi quā ſeruat eccleſiade conſe. di. iiij. firmiſſime. ⁊. jͣ. de baptiſ. ⁊ eius effectu maiores. f ¶ A quocunqꝫ. a quocūqꝫ ergo baptiſmus cōferatur in forma eccleſie: ratum eſt ut.i. q. i. ꝙ quidā. ⁊ de con. di. iiij. a quodā. ⁊. c. roma nos. xxiiij. q. i.§. ſed iſtud. g ¶ Coniugati. nota ꝙ tres ſunt ordines in eccleſia dei ſcilicet virgines continētes ⁊ coniugati. chriſtus enim plus amat virgines ꝙͣ ali os: qꝛ ſponte tribuūt quod ſibi non fuerat imperatum continētes etiam plus deo placent ꝙͣ coniugati: qꝛ nō expedit homini ad regna celeſtia tendēti acciꝑe vxo rem: vt. xxxiij. q. v. tunc ſa uabitur. ⁊ ea ſūt in noſtris officijs gratiora: que cuꝫ liceret non impendere tamē cauſa dilectionis impendi mus. xxviij. q. i. iam nunc. h¶ Amnamus. nō eſt generās adiectiue tenetur ideſt nō generat lꝫ ſit perſona generans. i ¶ Aſſerit. ſcilicet ioachim. Quod ille. ſcilicet petrus. k ¶ Et qui plātat.ſ. predicādo. ¶ Et qui rigat baptizā do ī epiſtola ad corintheos l ¶ Unum corpus. vnione charitatis ⁊ ſpiritu: de con ſe. di. iiij. queris a me. m ¶ Ut ſint vnum.i. eiuſdē uoluntatis. ¶ Nos vnū ſcilicet vnione nature. n ¶ Non enim. hic ℟. cōciliū auctoritatibus ioachim. Ait.ſ. ioachim. o ¶ Pater ⁊ filius. pater dedit teſtimonium deitatis quando dixit hic eſt fi lius meus dilectus in quo mihi bene cōplacui: ipſuꝫ audite. filius dedit te ſtimonium deitatis quando in monte tranſfiguratus potentiam deitatis ⁊ ſpeciem eterne beatitudinis oſtēdit. ſpirituſſanctus dedit teſtimonium: quando ſuper baptizatum in ſpecie columbe requieuit: vel quando ad inuocationem nominis chriſti corda credentium impleuit. p ¶ Et hi tres vnū.i. indifferēs quo ad dandam gratiam. vel vnuꝫ.i. vnius ſubſtantie vel eſſentie. q ¶ In terra.ſ. ꝙ chriſtus fuit homo. jͣ. de cele. miſ. in quadam. r ¶ Spiritus.i. humana anima quam emiſit in paſſione. s ¶ Sanguis ⁊ aqua que fluxerūt de latere chriſti: ut in decre. pre. ī quadā ⁊ fuit vera aqua ⁊ non aquaticus humor: ut quidam heretici mentiuntur. Una uero eſt fidelium uniuerſalis eccleſia: extra quā nullus omnino ſaluatur: in qua idem ipſe ſacerdos eſt ſacrificiuꝫ ieſus chriſtus: cuius corpus ⁊ ſanguis in ſacramento al taris ſub ſpeciebusᶜ panis ⁊ uini ue raciter continentur tranſubſtantiatis pane in corpus: ⁊ uino in ſangui nem poteſtate diuina: ut ad perfici. endum myſterium unitatis accipia mus ipſi de ſuo: quod accepit ipſe de noſtro: ⁊ hoc utiqꝫ ſacramētum nemo poteſt conficere niſi ſacerdos qui rite fuerit ordinatus ſecunduꝫ claues eccleſie: quas ipſe conceſſit apoſtolis eorumqꝫ ſucceſſoribus ie ſus chriſtus. Sacramentum uero baptiſmi quod ad dei inuocationeꝫ ⁊ indiuidue trinitatis uidelicet patris ⁊ filij ⁊ ſpirituſſācti conſecratur in aqua: tam paruulis quā adultis ī forma eccleſie a quocunqꝫ rite col latū proficit ad ſalutem: ⁊ ſi poſt ſu ſceptionē baptiſmi quiſquā ꝓlapſui fuerit in peccatum: per uerā poteſt ſēper penitentiaꝫ reparari. ¶ Non ſoluꝫ autem uirgines ⁊ continentes uerum etiam coniugatiᵍ per rectam fidem ⁊ operationem bonam placē tes deo ad eternam merentur beati tudinē peruenire. ¶ Dem ī eodeꝫ. Amnamꝰ ergo ⁊ reproba mus libellum ſeu tractatuꝫ queꝫ abbas ioachiꝫ edidit contra magiſtrum petruꝫ lōbarduꝫ de unitate ſeu eſſentia trinitatis ap pellans ipſum hereticum ⁊ inſanuꝫ pro eo ꝙ in ſuis dixit ſentētijs: quo niam quedam ſumma res eſt pater ⁊ filius ⁊ ſpirituſſanctus: ⁊ illa non eſt generans neqꝫ genita nec proce dens: unde aſſerit ꝙ ille non taꝫ tri nit atem quā quaternitatē aſtruebat in deo: uidelicet tres perſonas: ⁊ il lam communem eſſentiā quaſi quar tam: manifeſte proteſtans ꝙ nulla res eſt que ſit pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpiritus ſanctus: nec eſt eſſentia nec ſubſtan tia nec natura: quanuis concedat q pater ⁊ filius ⁊ ſpirituſſanctus ſunt una eſſentia una ſubſtātia unaqꝫ na tura: uerum unitateꝫ huiuſmodi nō ueram ⁊ propriaꝫ ſed quaſi collecti quemadmodum dicuntur multi ho. mines unus populus: ⁊ multi fide les una eccleſia: iuxta illud: multitu dinis credentium erat cor unum et anima una ⁊ qui adheret deo unus ſpiritus eſt cum illo. iteꝫ ille qui plā tat ⁊ qui rigat unum ſunt: ⁊ omnes unum corpusˡ ſumꝰ in chriſto. Rur ſus in libro regum: populus meus ⁊ populus tuus unum ſunt. Ad hāc autem ſuam ſententiam abſtruendā illud potiſſimum uerbum inducit: quod chriſtus de fidelibus inquit ī euangelio: uolo pater ut ſint unuꝫ in nobis ſicut ⁊ nos unum ſumus: ut ſint conſumati in unum. non eniꝫ ut ait fideles chriſti ſunt unū.i. que dam una res que cōmunis ſit omni bus: ſed hoc modo ſunt unū.i. una eccleſia propter catholice fidei uni tatem: et tandem unum regnum propter unioneꝫ indiſſolubilis cha ritatis quēadmodū in canonica Ic annis apoſtoli epiſtola legitur quia tres ſunt qui teſtimonium dant ī ce lo pater ⁊ filiꝰ ⁊.ſ.ſ. ⁊ hi tresᵖ unum ſūt ſtatīqꝫ ſubiūgitur ⁊ tres ſunt qui teſtimoniū dāt ī terraq ſpūs aqua et ſanguisˢ: ⁊ hi tresunū ſunt: ſicut in quibuſdā codicibꝰ inuenitur. Nos aūt ſacro approbāte ꝯcilio credim ⁊ ꝯfitemur cū petro: ꝙ una quedaꝫ ſūma res ē incōprehēſibilis quideꝫ ⁊ ineffabilis que ueraciter ē pr̄ ⁊ fi. ⁊.ſ.ſ. tres ſimul ꝑſone ac ſigillatim quelibet earūdē: ⁊ ideo in deo ſolū modo trinitas eſt non quaternitas quia quelibet trium perſonaruꝫ eſt illa res uidelicet ſubſtantia eſſentia ſeu natura diuina que ſolum eſt uni uerſorum principium: preter quod aliud inuenire non poteſt: ⁊ illa res non eſt generans nec genitaˣ nec. ꝓ cedens: ſed eſt pr̄ qui generat: ⁊ fi lius qui gignitur: ⁊ ſpirituſſanctus qui ꝓcedit: ut diſtīctiōes ſint in per ſonis ⁊ unitas in naturaʸ. Licet igi tur alius ſit paterᶻ alius filius alius ſpirituſſanctus: non tamen aliud ſꝫ id quod eſt pater ⁊ filius ⁊ ſpiritus ſanctus: idem omnino ut ſecūdū or thodoxam ⁊ catholicam fidem con ſubſtātiales eſſe credantur. Pater enim ab eterno filiuꝫ generādo ſuā t ¶ Et hi tres vnum ſunt. non natura eiuſdem ſubſtātie: ſed cooꝑa tiōe eiuſdē myſterij: qꝛ ſpūs ꝑ adoptionē nos filios dei fecit: aqua fecit nos filios dei ꝑ ablutionē baptiſmi ſanguis ꝑ redēptōeꝫ gr̄e. v ¶ Non eſt generans.i. nō generat ſed ē perſona generans. x ¶ Neqꝫ genita. Nota ad intelligentiā ꝑſonaꝝ in trinitate: ꝙ no minū quedā ſunt eſſentialia quedā ꝑſonalia quedam notionalia. Eſſen tialia ſūt que ī ſin gulari nūero dicū tur cōgrue de tri bus ꝑſonis ſigilla tiꝫ vt deus bonuſ deus iuſtus eternus oīpotēs ⁊ ſimilia. ī plurali ve ronuero īcōgrue dicūtur iuxͣ illud athanaſij: ⁊ non tres dij: ſꝫ vnus ē deus. Perſonalia ſūt que ſupponūt ꝑſonā ⁊ ī ſingula ri nūero tātuꝫ: ut pr̄ ⁊ fi. ⁊.ſ.ſ. Notionalia ſunt que notāt diſtīctionē ī ꝑſoniſ: ut generāſ generata ⁊ procedēs. Iſta notiona lia cū veniūt adie ctiue dicūtur tātū de ꝑſonis ⁊ nō de eſſētia ſꝫ quando tenent̉ ſubſtātiue tūc dicūtur tā de eſſentia ꝙͣ de ꝑſo nis: vnde hec pro poſitō ſimpliciter ē vera: pr̄ ē generans: ſiue hec dic tio generās tenea tur adiectiue ſiue ſubſtātiue. Si au tem dicatur: ſubſtantia diuina eſt generās: ſi hec di ctio generans teneatur adiectiue falſa eſt quia vellet notare diſtinctionem in diuina eſſentia. ſi teneatur ſubſtātiue vera ē: qꝛ tūc ē ſēſuſ: ſubſtātia diuina ē generās.i. ꝑſona que generat. vnde noīa iſta gene rās genita ⁊ ꝓcedens adiūcta nominibus ꝑſonaꝝ diſtīctione notat ꝑſonaꝝ. iūcta vero cū noībus iſtis ſubſtantia natura ſeu eēntia diuīa te nēt̉ ſubſtantiue: ⁊ notāt eſſētiā tātū. y ¶ Natura. hec ē illa ſumma res quam dixit magiſter. p. z ¶ Alius pater alius filius. diſiūctiua ſiue ꝑtitiua noīa: ut vnus ali quis alius duo ⁊ ſimilia. aliquando ſignificant eſſentiā aliquando nō. Noīa ꝑtitiua iuncta cū noībus ꝑſonalibus ⁊ nō eſſētialibus in maſculino ⁊ femīo genere notāt diſtinctionē ī ꝑſonis: pr̄ ē vnus: filius ē alius: pr ⁊ filius ſūt duo: Iūcta vero noībus eſſētialibus ita ꝙ eis innitātur: eſſētiā notāt: ut pr̄ ē vnus deus: pr̄ ⁊ filius ſūt vna eſſētia. In neutro vero genere tatū eſſentiā notat: pr̄ ⁊ filius ſunt vnū.i. vna res: ⁊ iō optime dicit: aliuſ pater alius filius.i. alia ē per ſona patris ⁊ alia perſona filij non tamen aliud: immo idem ſunt ī ſubſtantia: ut iam patet. a ¶ Orthodoſam.i. rectam: ab orthos quod ē rectū ⁊ doxa quod ē ſcriptura: qͣſi recta ſcriptura.

b ¶ Ei dedit. vnde a ug. nihil hꝫ filius qd̓ nō noſcēdo a pr̄e acceꝑit. c ¶ Simplex omnino. de hoc dicas: vt s. c. pro. d ¶ Procedēs.ſ. ꝑ īſpirationē: de con. di. vlt. c. pe. in fi. e ¶ Cū ergo veritas. dic̄ reſpōdēdo auctoritati predicte volo pr̄ ⁊c̄ ⁊ eā exponit quā īducebat ꝓ ſe ioachim ⁊ expoit qͣliter ītelligatur hoc verbū vnū. ⁊ ꝑ hoc ēt alijſ aucͣti bus reſpondetur. f ¶ Orat in euāge lio ioannis. g ¶ Unū ī nobiſ.i. vniti nobis vnio ne ſpiritus. h ¶ Unuꝫ ſumus. hic ī alia ſignifica tiōe accipitur hoc nomē vnū.i. vnio. ne ſubſtātie ſeu na ture ⁊ īfra ſequit̉. i ¶ In gr̄a.i. ꝑ gr̄aꝫ k ¶ Florētino mo naſterio. nota ꝙ ſi auctor reprobatur eius ſcripta ſūt re ꝓbāda. jͣ. de here. fr̄nitatis. īmo ⁊ ſi bōa eēt reproba rētur rōne auctoris: qꝛ nō lꝫ ei hoc facere. xcvi. di. bene quidē. hic vero lꝫ auctor nō repro bet̉: qꝛ ꝯfitetur ſe ſeruare fidē catho licaꝫ: tamē ſcripta ſua qꝛ malā hēbāt ſnīaꝫ reprobātur. l ¶ Corrigēda. ⁊ iō qꝛ ꝑatus fuit corri gi ⁊ ſe correxit ut ſequit̉ non dꝫ dici hereticuſ lꝫ q̄ndo qꝫ erraſſet ī fide. x xiiij. q i. hec ē fid̓s ⁊. q. iij. dixit aplūs mAnonū ge neraliū.ſ. qꝛ quidā canōes ſūt. ꝑſonales quidā lo caleſ. lxiij. di. cū lō ge. jͣ. de elec. nihil quidam cauſales quidā tꝑales: ut. x xix. di. ſciendum. n ¶ Statuta. nō ab rogata vel ꝑ ꝯͣriuꝫ canonē vel ꝑ ꝯſue tudinē. illa.n. ſeruāda nō ſūt. xxvi. di. c. i. ⁊. xxxvi. q. vl. ⁊. c. vlt. ⁊ dic ſtatuta ꝯtinētia precepta vel ꝓhibitiōes. alias ſi de ꝯſilio loquerētur nō obligarēt. xiiij. q. i. quod recipitur. iiij. di.§. hec ⁊ ſi legibus. o ¶ Cuſtodiant̉.i. q. vij. ſiquis oēm. xix. di. ſi romanoꝝ. ⁊. jͣ. e. c. vlti. p ¶ Ab oībus. ſic ⁊ leges ab oībus ſūt ſeruāde: ut. C. de legi. ⁊ ꝯſti. l. leges. ⁊. C. de in. ⁊ fac. ign. ꝯſtitutiōes. ⁊ dic ab oībus.ſ. ſubditis. nā papa ⁊ imꝑator legibus nō ꝯſtringūtur. ff. de leg. pͥnceps. ⁊. ix. q. iij. cūcta. tamē legibus ſe velle viuere ꝓfitentur. C. de leg. digna vox. ⁊. C. de teſta. ex imꝑfecto. ⁊. ff. de lega. iij. ex imꝑfecto. ⁊ inſti. qui. mo. teſta. infir.§. vlt. ⁊. ij. q. vij. nos ſi incoputenter. q ¶ In actionibus.ſ. ciuilibus. r ¶ In iudicijs.ſ. criminalibus. qꝛ iudiciū aliud criminale alid̓ ciui le. jͣ. qui fi. ſint le. ꝑ venerabilē. nec ē neceſſe ꝓponere actionē. jͣ. de iud. dilecti. ſi tamē quis ꝓponit ineptam ſuccūbit: ſed aptaꝫ poteſt poſtea ꝓponere: ut. jͣ. de iudi. examinata. vbi de hoc. s ¶ Suo ſēſu.ſ. malo. ⁊ ē ſi. iij. q. ix. pura. ⁊. jͣ. e. ne īnitaris. quādoqꝫ eniꝫ ſuo ſēſu vti dꝫ iudex ī iudicādo ꝓpͥe accepto vocabulo. ff. d̓ abi. qͣlē. ⁊ ī aut. de iureiu. qd̓ pre. ab his qui admīſtra. reci. circa pͥn. col. ij. ⁊. jͣ. de renū. ī preſētia: dū tamē ẜꝫ leges ⁊ iura ꝓnūciet: ī aut. de iudi.§. qꝛ vero. ver. oīs iudex. alias ē.§. col. vi. ⁊ ī aut. de defen. ciui.§. iuſiu. col. iij. ⁊. iij. q. vij. iudicet. ⁊. xx. di. de libel. ⁊. xxxvij. di. relatū. ⁊ inſti. de offi. iudi. in pͥn. ⁊. C. de ſen. ⁊ īter. om. iudi. nemo. Ognoſcētes. culpa. qꝛ qd̓ legitime factū ē penā nō meretur C. de adulte. gracchus. ⁊ pctā ſuos debēt tenere auctores. C. de penis. l. ſācimus. ⁊. jͣ. de his que fi. a ma. ꝑte. c. queſiuit. ⁊. jͣ. de ſubſtātiaꝫ ei deditᵇ iuxta quod ipſe teſtat̉ pater quod dedit mihi maius omnibus ē: ac dici nō poteſt ꝙ partem ſubſtātie ſue illi dederit et partem ipſe ſibi retinuerit: cuꝫ ſub ſtātia patris indiuiſibilis ſit: ut po te ſimplex omninoᶜ ſꝫ nec dici pōt ꝙ pater in filiuꝫ tranſtulerit ſuam ſubſtātiam generando quaſi ſic de derit eaꝫ filio ꝙ nō retinuerit ipſā ſibi: alioquin deſijſſet eē ſubſtātia Patet ergo ꝙ ſine ulla diminutio ne filius naſcēdo ſubſtantiam patris accepit: ⁊ ita pr̄ ⁊ filiꝰ habent eādem ſubſtantiam: ⁊ ſic eadē res eſt pater ⁊ filius necnō ⁊ ſpirituſſā ctus ab utroqꝫ procedēs. Cum ergo ueritas ꝓ fidelibꝰ ſuis oratꝰ ad patrem: uolo īquiēs ut ipſi ſint unumᵍ in nobis: ſicut ⁊ nos unuꝫ ſumus: hoc nomē unum pro fideli bus quidem accipit̉: ut ītelligatur unio charitatis ī gratiaᵘ. pro perſo nis uero diuinis ut attēdat̉ idemtitati ſunitas ī natura quēad modū alibi ueritas ait: eſtote ꝑfecti ſicut ⁊ pater ueſter celeſtis perfectꝰ eſt: ac ſi diceret manifeſtiꝰ: eſtote perfecti perfectiōe gratie: ſicut pater ueſter celeſtis perfectꝰ ē perfectio ne nature utraqꝫ uidelicet ſuo mo do: quia īter creatorem ⁊ creaturā nō poteſt tanta ſimilitudo notari quin īter eos maior ſit diſſimilitudo notāda. Siquis igitur ſentētiā uel doctrinaꝫ preſati ioachiꝫ ī hac parte defēdere uel approbare pre ſumpſerit tāquā hereticꝰ ab omni bus euitet̉: in nullo tamē propter hoc florētinoᵏ monaſterio cui ipſe ioachim extitit īſtitutor uolumus derogari quoniā ibi ⁊ regularis ē ne culpa. lvi. di. ſatis ꝑuerſuꝫ. xvi. q. vlti. inuētuꝫ. de reſti. ſpo. querēte. ar. ꝯͣ xxij. di. renouātes. ⁊. xxxiii di. ſi cuius vxorē. ⁊. c. ſe. ⁊ xxvij. q. ij. multoꝝ. jͣ. de cle. ꝯiu. ſane. ſo. p̄ta rubrica regulariter vera ē: ꝯͣria caſualia ſunt: vel dicas ꝙ lꝫ quādoqꝫ quis pͥuetur iure ſuo ſine culpa nō tamē fit iſtud ſine cā. jͣ. ut lite nō ꝯteſ. quonia frequēter.§. ſi vero. ⁊ cauſā facile ē videre ī ꝯͣri is ſignatis. In. vi. caſibus priuat̉ aliquis iure ſuo ſine culpa ſua. vnde ver. Pauꝑtas odiū vicium fauor ⁊ ſce lus ordo. Perſonas ſpoliat ⁊ loca iure ſuo. iſta notatur in. c. renouātes. ⁊. jͣ. de pͥui legijs. antiqua vbi de hoc u ¶ Futuris. ſic ergo ꝯſtitu tio reſpicit tantū futura et nō preterita: vt. jͣ. e. c. vl. vbi dicemus de hoc. x ¶ Diſpendijs.i. damnis ſi ue retractationibus. y ¶ Cōmendet.i. puniat. z ¶ Prohibitioneꝫ. ar. neminem ligari cōſtitutione an teꝙͣ ad ipſū ꝑuēiat: vt. xxxij q. iiij. dixit ſara. ⁊. lxxxij. d. ꝓpoſuiſti. ar. ꝯͣ. xvi. di. ꝙ di citis. ſꝫ nō ē ꝯͣ: qꝛ exquo publice ꝓmulgata eſt ⁊ publicata: oēs tenētur ad ipſius obſeruātiā: ⁊ oēs ligat poſt duos mēſes a publicatiōis tꝑe elapſos: in aut. ut facte noue ꝯſti. circa pͥn. col. v. jͣ. de ſen. ex. nouerit. jͣ. ne cle. vel mo. nō magno. ⁊. c. ſuꝑ ſpecula. nec ē neceſſe ut ſin guloꝝ auribus inculcet̉: ut in dicto. c. ꝙ dicitis. ⁊. jͣ. de poſtul. prela. ad hec. niſi ꝓ baret ſe extra ꝓuinciā tunc fuiſſe vel alias īpeditū. ar. ē expreſſuꝫ. jͣ. qui ma. ac. poſ. cum in tua. Rāſlato ſacerdotio a c de moyſe ī chriſto d̓ chriſto in petrū. quidaꝫ he brei lꝫ facti eēt chriſtiani: legē tamē ſeruare volebant que dicebat ſabbatuꝫ cuſtodiri ⁊ circūciſionē eē ſeruādam: que hodie ad lr̄aꝫ ſeruari nō dꝫ. hos reprehēdit apoſtolus dicens: ꝙ poſtꝙͣ ſacerdotiū tranſlatu eſt ad chriſtianos: neceſſe eſt ut le gis trāſlatio fiat. ⁊ aug. ſuꝑ illo loco ꝓbat: ꝙ hoc facere nō debent: qꝛ lex ⁊ ſacerdo tium ſimul data fuerūt: ⁊ ab eodē ⁊ ſub eadem ꝓmiſſione: ⁊ ideo ſimul ſer uanda: qꝛ qd̓ de vno dicitur neceſſe eſt de altero intelligi. Ib ¶ Trāſlato. in petrū.ſ. ꝑ illa verba: paſce oues meas. jͣ. de ele. ſignificaſti. vel ẜꝫ alios ꝑ illa verba: ite docete ⁊c̄. de ꝯſe. di. iiij. ꝓpͥe. trāſlata ē ergo lex ⁊ ita legis obſeruatio nō ē apud iudeos: ſꝫ apud petrū ⁊ ſuos ſucceſſores: ⁊ ꝙ tranſlatū fuit ſacerdotiū a chriſto in petrū: ꝓbatur. xxi. di. in nouo. c ¶ Sacerdotio. ſupple leuitico: vt ceſſet obiectio que pōt fieri de melchiſe dech: qui preceſſit legē ꝑ quingētos annos: qd̓ innuitur ex littera ſequenti qꝛ ſacerdotiū ſimul fuit datū cum lege verū eſt ſupple leuiticuꝫ. d ¶ Quia enim. verba ſūt augu. exponētis predicta verba apoſtoli. e ¶ Simul. qꝛ ī mōte ſinai eodē tꝑe ꝯtulit dominus moyſi legē ⁊ ſacerdotiū poſtꝙͣ ergo iā tranſlatū ē ſacerdotiū ad chriſtianos. ergo ⁊ lex trāſferri d f ¶ Spōſione. qꝛ poſtꝙͣ dominus dedit legē filijs iſrael dixit eis: audi iſrael mādata mea ⁊ ea ꝯẜua ī corde tuo ⁊ ſi feceris: dabo tibi terrā fluētem lac ⁊ mel. ⁊ tūc ipſi ꝓmiſerūt ẜuare legē ⁊ ſacerdotiū: ⁊ iō dic̄ ſub eadē ſpōſione hic attēde: qꝛ dominus ī ve. teſtamēto tꝑalia ſꝑ ꝓmittebat: in nouo vero ꝓ mittit eterna: vt cētuplū accipietis ⁊ vita eterna poſſidebitis ⁊c̄. jͣ. de cele miſ. cū marthe. g ¶ Qd̓ de vno. ar. ꝙ vbi ē eadē ratio: ibi debꝫ eē ideꝫ ius ⁊ ꝙ de ſimilibus idē iudiciū ē habendū. v. di. ad eius vero. ⁊. iiij. di. d̓n̄iqꝫ. ⁊. xvi. q. vl. ⁊ hoc diximus. ⁊.i. q. iij. ſiquis obiecerit. ⁊. jͣ. de trāſla. īter corꝑalia. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. īter ceteraſ ī fi. ⁊ quotiēſ ex vna radice viciū naſcit̉ ꝯſequeſ ē vt vna lege tol lat̉. C. d̓ nup. ſi libertā. ⁊.i. q. i. ſic̄ xp̄s. ⁊ xxij. q. ij. ſiquis ꝑ vetus. ⁊ ꝙ dicit̉ qd̓ de vno dr̄.i. qd̓ de vno ꝯſtitutū ē: ⁊ ſic facit ad titulū alias nō vr̄ facere. b ¶ Am ꝯcupiſcētiā. legit̉ ī epiſtola pauli ad ro. poccatuꝫ nō cognoui ni ſi. ꝑ legē. nā ꝯcupiſcētiaꝫ neſciebā ſupple niſi lex diceret nō concupi īſtitutio ⁊ obſeruātia ſalutaris: ma xime cuꝫ ipſe ioachim omnia ſcripta ſua nobis aſſignari mādauerit apoſtolice ſedis iudicio approbāda ſeu etiā corrigēda dictas epiſto laꝫ quā propria manu ſubſcripſit: in qua firmiter ꝯfitetur ſe illaꝫ fidē tenere quaꝫ romana tenet eccleſia que diſponēte domino cunctorum fideliuꝫ mater eſt ⁊ magiſtra. Re probamus etiā ⁊ ꝯdēnamꝰ peruer ſiſſimuꝫ dogma impij amalritij: cū ius mētem ſic pater mendacij exce cauit ut eius doctrina nō tā hereti ca quā īſana ſit cēſēda. Ex concilio meldēſi. De cōſtitutionibus. Anonūᵐ ſtatutaⁿ ab oībusᵖ cuſtodiantur: ⁊ ne mo in actionibus uel iu T dicijs eccleſiaſticis ſuo ſenſu ſed eoruꝫ auctoritate ducat̉. ¶Reg. in regiſtro. Ognoſcentesᵗ. ⁊ infra. Rem que culpa caret in dānum uo cari nō conuenit. ¶ Quotiens ue ro nouū quid ſtatuitur: ita ſolet fu turisᵘ formam imponere: ut diſpē dijsˣ preterita nō comendetʸ ne de trimentum ante prohibitiōemᶻ poſ ſint ignorāteſ īcurrere: quod eos poſtmodum dignuꝫ eſt uetitos ſu ſtinere. ¶ Uguſtinꝰ ſuper illud epiſtole. ad hebreos. Ranſlatoª ſacerdotioᶜ ne ceſſe ē ut legiſ trāſlatō fiat quia enī ſimulᵉ ⁊ ab eodē ⁊ ſub eadē ſponſiōe utra qꝫ data ſūt: quod de uno dicit̉ ne ceſſe eſt ut de altero intelligatur. ¶Deꝫ ſuꝑ epiſtola ad romanos. I Am concupiſcentiamʰ ne

ſces. Aug. exponit hic verba illa apoſtoli: nam concupiſcētiam neſcibaꝫ dicens ꝙ hoc elegit apoſtolus. i ¶ Neſciebā. eē peccatū ꝯcupiſcere vel tā graue ẜꝫ aliā expōneꝫ. apoſtolus anteꝙͣ vidiſſet legē nō credebat eē peccatū ꝯcupiſcere rē alterius: ſꝫ poſtq̄ īuenit ī lege: nō ꝯcupiſces credit eē peccatū. verba ſūt aug. vſqꝫ in fineꝫ. k ¶ Hoc.n.ſ. neſcire cōcupi ſcētiaꝫ vel remouendā a ſe: vel hoc.i. peccatū. ita expo. nit aug. ſi intelligas de ꝯcu pīa carnis tātū: falſū eēt cū aplūs hēret ꝯcupīaꝫ ſtimu lu carnis. vū dixit: video illā legē repugnātē legi mētiſ mee captiuātē me in corꝑe pctī. xxxij. q. v. ſi paulus. l ¶ Gnāle.ſ. viciū ꝯcupiſcē tie qd̓ ē gnaͣle ad oīa vicia. m ¶ Unde oīa mala. ar. ꝙ vno ꝓhibito oīa ꝓhibētur que ſequūtur ex illo. xiij. q. v. penale. ⁊. iiij. di. deniqꝫ. ⁊ jͣ. d̓ fi. īſtru. īter dilectos ad fi. C. de re. alie. nō alienandiſ. l. vl. ⁊. C. d̓ le. nō dubiū n ¶ Oriunt̉.i. oriri poſſūt: ⁊ ꝯprehēdit genera ſinguloꝝ ⁊ nō ſingula geneꝝ.i. nō eſt aliqd̓ genus mali qd̓ qͣndoqꝫ nō poſſit oriri ex cōcupi ſcētia: ⁊ ſic ītelligit̉. xlvij. di. bonoꝝ. vbi dr̄ ꝙ cupiditas eſt radix oīuꝫ maloꝝ: vbi ſi militer cōprehendit genera ſinguloꝝ ⁊ nō ſingula gene rū: ⁊ de pe. di. ij. qꝛ radix. ⁊ eodē mō ītelligit̉ illd̓ qd̓ dicit īꝑator: ꝙ auaricia eſt mr̄ oīuꝫ maloꝝ: ī aut. ut iudi. ſi ne quo ſuf.§. cogitatio. verſus fi. col. ij. ⁊ ex hoc generali vicio concupiſcētia oīa mala.i. ſeptem pͥncipalia vi cia poſſūt orire.ſ. ſuꝑbia ira inuidia accidia auaricia gu la luxuria: ⁊ iō dicit aug. cū apoſtolo: ꝙ bona ſit lex que duꝫ hoc ⁊c. nō tamē ꝑꝑ hoc ſingula vicia cuiuſlibet ge neris: utputa īterficere ho. minē ꝑiuriū ⁊ ſimilia oriunᵗ ex ꝯcupiſcētia. vel expone ꝙ dixi oriunt̉.i. orta ſūt p̄ſēs ꝓ p̄terito. ita exponit̉. ff. d̓ ver. ſig. verbū erit. ꝑꝑ ꝯcupiſcētiā.n. pͥmi parētis oīa mala orta ſūt. ſi.n. nō ꝯcupiuiſſet nō peccauiſſemus. v. di. ad eius vero ꝯcubitū ī fi. vnde greg. caro nos leta traxit ad culpā: afflicta reduxit ad veniā: ⁊ ſic nō eſt neceſſe cōprehēdere genera ſinguloꝝ ⁊c̄. o ex.i. ꝯſtō: ut ī pͥn. decre. lex ē ꝯſtō. di. i. ⁊ di. ij. c. i. ⁊ ſic facit ad tituluꝫ p ¶ Dū hoc ꝓhibet.ſ. generale viciū ꝯcupiſcētie qd̓ ē generale ad oīa vicia. ꝗ Eīnitaris. ī ꝑabolis ſalomōis ponunt̉ verba iſta: fili mi habe fidu ciā ī domīo ex toto corde tuo: ne īnitaris prudētie tue ne ſis ſapiēs apd̓ temetipſū. hiero. exponit hic ꝑticulā illā: ne īnitaris prudētie tue ⁊c̄. r ¶ Prudentie tue. verba ſunt hierony. vſqꝫ in finem. ſ ¶ Prudētie ſue. ī malo. ⁊ ē ſi. viij. q. i. ſciēdū. ⁊. iij. q. ix. pura. ⁊ sͣ. e. t. cāonū t ¶ Decretis.i. ꝯſtitutionibus: ⁊ ita pertinet ad titulū. u ¶ Preponit. nō ergo ſūt poſtponēda decreta que hyero. ita cōmendat: qd̓ etiam fieri non debet. xxxvij. di. relatuꝫ. Um oēs. ꝯſtitutū. ſꝫ nōne canonici iſti trecen̄. poterāt hec ⁊ alia ſta .I tuere alijs irrequiſitis ēt ī p̄iudiciū ſucceſſoꝝ cū iſtud videret̉ eē ius cōe: ꝙ abſētes nihil ꝑcipiāt. jͣ. de cle. nō reſi. īter qͣttuor. ⁊. c. vlt. jͣ. de ap. ꝑuenit. īmo vr̄ ꝙ ſic. ar. x. q. ij. hoc ius porrectū. ⁊. ff. de pactis. reſcriptū. ⁊. vij. q. i. factus ē: ſꝫ hoc iō nō valuit: qꝛ ī p̄iudiciū alioꝝ ⁊ malo zelo ⁊ ꝯͣ ꝯſuetudinē eccleſie hoc fecerūt. jͣ. e. ti. ex ꝑte. ⁊ trāſgreſſor ꝯſuetudīs ut tranſgreſſor le gis puniēdus ē. xi. di. ī his. ⁊ ſtatutuꝫ ſiue ꝯſtō dꝫ eē iuſta ⁊ honeſta ⁊ cōis oībus. iiij. di. erit aūt. ⁊ qꝛ ꝯſtitutio iſta nō erat generalis nec cōis oībus iō nō valuit ⁊c̄. ⁊ cū ipſi canonici ītelligātur qͣſi vnū corpus ⁊ idē collegiū nō dꝫ duplici iure cēſeri. xij. q. ij. cognouimus. ⁊. jͣ. de deci. cū ī tua. ⁊ incōueni ens aliud ſequeret̉ ꝙ ſucceſſores minus haberēt ꝙͣ p̄deceſſores. ⁊ ſic non eēt vera ſucceſſio ī ius alterius. ff. de re. iu. hereditas. ⁊. ff. de ac. poſ. cū he redes. iſta ꝯſtitutio nō valuit: qꝛ ſine ꝯſēſu ep̄i facta fuit. jͣ. de ꝯſue. cū ꝯſue tudinis circa fi. ar. ff. de col. l. vlt. vbi fit collatio bonoꝝ natis: ſꝫ nō illis qui ſūt naſcituri. ſꝫ nūquid ē veꝝ generaliter: qd̓ maior ꝑs ca. fac̄: totū ca. face re ītelligit̉. qd̓ vr̄. jͣ. de his que fi. a ma. ꝑ. c. cū ī cūctis. dicas ꝙ ſi aliquid eſt cōe pluribus nō ut collegiatis ſꝫ ut ſingulis: qd̓ fit a maiori ꝑte illoꝝ nihil ualet niſi oēs ꝯſentiāt. ff. de ſer. ru. p̄. ꝑ fūdū. niſi rē ꝯcedāt ī naturalē vſuꝫ qd̓ pōt facere vnus et īuitis ſocijs ⁊ ꝯdicētibus. īſti. de re. di.§. religioſuꝫ. ſciebamⁱ ⁊c̄. hocᵏ eniꝫ elegit apoſto lus generaleⁱiunde oīa mala oriū urꝰ. bona eſt ergo lexº: que dum hoc prohibet omnia mala prohibet. MHiero. in parab. OE innitarisq prudentieʳ tue: pru dentie ſue innititur: qui ea que ſibi agenda uel dicenda uidentur: patrum decretisᵗ preponitᵘ ¶ Innocen. iij. ſenon̄. archiepiſcopo ⁊ epiſcopo trecen̄. Um oēs ⁊ infra. Ad audien tiaꝫ ap. noſtre peruenit ꝙ tre cen̄. canonici nonū fecerunt in tre cen̄. eccleſia conſtitutuꝫˣ ut eis taꝫ in preſentia quā in abſētia redditꝰ ſuos ex integro percepturis: qui ī eadē eccleſia poſt illaꝫ ꝯſtitutionē fuerunt uel de cetero fuerint inſti tuti redditus in abſentia nō perci piant: ſed tunc ſolum cum fuerint reſidentes: cum ſecūdū trecen̄. ec cleſie conſuetudinē oēs ī hoc con ſueuerunt eſſe pares. Statuerūt etiam ut cuꝫ ſingulis prebēdis an nexe ſint uinee ipſis ſuas duꝫ uixe rint poſſidentibus: uinee decedēti um ad ſucceſſores nō trāſeant: ſed prouentus earuꝫ inter ſingulos di uidantur. Cum igitur ꝙ quiſqꝫʸ iu ris in alterum ſtatuit: ipſe debeat uti eo: ⁊ ſapiētis dicat auctoritas: patereᶻ legem quā tu ipſe tuleris. M. qua antiquos canonicos iu nioribus ⁊ iuniores in perceptiōe ver. in cōe vero ſepulchꝝ: ⁊ niſi ī caſu. jͣ. de iure pr̄o. poſtulaſti. ⁊. c. quoniā ī quibuſdā. Si vero ſint plures ut collegiū: diſtīgue: ſi aliqͣ faciēda ſūt ex neceſſitate: vt alienationes electiōes ⁊ ſimilia: ſuffic̄ qd̓ maior ꝑs facit. jͣ. de his que fi. a ma. ꝑ. c. cū ī cūctis. dū tamē alij abſentes vocent̉. jͣ. de elec. ꝙ ſicut. ⁊. c. venerabilē. ī alijs que ex ne ceſſitate nō fiūt: q̄ lia erant iſta q̄ iſti faciebāt. nihil pōt fieri niſi oēs ꝯſēti ant: vt hic ⁊ ī p̄dicta. l. ꝑ fūdū. ⁊ debēt ꝯſetire vt colle giū nō tāꝙͣ ſingu li: ar. jͣ. e. cuꝫ. M. ferre. ⁊. jͣ. de elec. ī geneſi. y ¶ Qd̓ quiſqꝫ. ff. ꝙ quiſqꝫ iur. l. i. ⁊ di i. ī pͥn. d̓cretoꝝ z ¶ Patere legē. di cit aug. talis ſum ī ſcriptis alioruꝫ: q̄ les volo eē intelle ctores meoruꝫ. ix. di. neqꝫ quorūlibꝫ nec debēt alijs legē īponere quā ip ſi negligūt obẜuare. jͣ. d̓ p̄b. ꝓ illoꝝ a ¶ Coequētis. ſic ergo oēs pares de bēt eē ī beneficijs jͣ. e. cū. M. de hac materia nota. jͣ. de maio. ⁊ obe. ſtatui mus. b ¶ Cōſuetudinē. no. hic ar. op. ꝙ abſētia pōt quis ꝑ ciꝑe beneficium ſi ne pctō ſi cōſuetudo ſit: ſecus ē. d̓ iu re cōi: ut. jͣ. de cle. nō reſi. qꝛ nōnulli ⁊. c. relatū. cUe ī eccleſi. aꝝ. ꝯſtituerūt. qd̓ eis licuit tam iure fori ꝙͣ iure poli et vocatur ius ciuile: qd̓ quiſqꝫ populus ſibi ꝯſtituit: inſti. de iu. na.§ i. ⁊ di. i. ius ciuile. ſꝫ ex hoc ſtatuto nullū preiudiciū eccleſie gene ratur vt hic. ⁊. xcvi. di. bene quidē: etiā ſi in vtilitatē eccleſie redun daret ſi auctoritas pape nō īterueniret: vt in. c. bene quidē. ⁊. jͣ. e. ec cleſia ſancte marie. ⁊. x. di. c. i. ⁊. jͣ. de ſen. ⁊ re iudi. cū cauſam. d ¶ Ad inopiā. ſi culpa ſua eget: indignū eſt ei ſubueniri. ff. depoſiti. bona fides. ar. op. ad hoc. lxxxvi. di. nō ſatis. uel ſi ſuo vicio inci dit in egeſtatem. ⁊ eſt ſi. jͣ. de conſue. ex parte. e ¶ Alienādi. qui feudū alienat: cadit a iure feudi: ⁊ dominus illud alij ꝯcedere pōt. jͣ. de feu. c. ij. ⁊ ī li. feudoꝝ ꝯſti. ſi cliētulus ſꝫ alij in feudū dare pōt: vt in dicta ꝯſti. ſi clictulus. ⁊ in ꝯſti. lotharij impe rialis: nec feudū dari pōt in dotē. jͣ. de dona. īter vi. ⁊ vxo. nuꝑ. nec vſuarius pōt vſū vēdere irrequiſito domino: vt īſti. de vſu. ⁊ ha. in pͥn. nec emphiteota pōt vēdere meliorationes ſuas domīo irrequi ſito: qd̓ ſi fecerit dominus illud pōt reuocare. C. de iure emphi. l. vlt. jͣ. de loca. potuit. ſꝫ facta denūciatione domino ſi dixerit ſe nol le emere: vel ſi a denūciatione duoꝝ mēſiū ſpaciū ſit elapſū pōt vē dere cui vult dūmodo nō vēdat ꝑſonis ꝓhibitis. jͣ. de loca. ⁊ ꝯduc potuit decre. greg. ē ī p̄dicta. l. renūciare aūt feudo vaſallus nō pōt īuito domino: cū eius fauore ītroductū ſit vt vaſallū habeat. ar. C. de ac. ⁊ ob. ſicut ī initio. ar. ꝯͣ. ff. de oꝑis liber. interdum. f ¶ Perſonarū aſſenſu. nō tamē ſufficeret oīuꝫ ꝯſenſus in hoc caſu qꝛ alienatio facta de ꝯſenſu oīuꝫ circa formā debitā nulla ē. xij. q. i. ſine exceptione. ⁊. x. q. ij. hoc ius porrectū. ⁊. C. de ſacro ſan. eccle aut. iubemus in fi. jͣ. de re. ec. nō ali. dudū. ſꝫ ſi cōmunis forma ſer uata eēt teneret vēditio. jͣ. de his que fi. a pre. ſine ꝯſen. ca. cuꝫ nos ſed ſi leſa eēt eccleſia reſtituitur in integrū. jͣ. de in inte. reſti. requiſiuit. ⁊. jͣ. de emp. ⁊ ven. cū dilecti. g ¶ ¶ Um acceſſiſſent. vacauiſſet nulla iuſta cauſa impediēte: ali as nō curreret tēpus. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. vel ec. nō va. qꝛ diuerſitatē. ar. ad hoc. xxviij. di. de ſyracuſane. ⁊. ij. q. vi. antiquoꝝ.§. ad hoc. ⁊ ſi papa īterdicat aliquibus ne eligāt ſine ſuo mādato ſpeciali tēpus ſtatutū.ſ. triū mēſiuꝫ a canone eis currit: niſi infra id tempus poſtulauerint licentiam eligēdi. jͣ. de elec. c. vlt. grego. fructuum tā prebendarum quā ui nearū coequētisª antiquis ſecūdū prioreꝫ conſuetudineꝫ uſqꝫ ad tē pus predicte conſtitutionis ſerua taꝫ: uel ſecūdū rationabilē īſtituti onem in poſterum obſeruandam. ¶ Dem tridentino epiſcopo. Ue ī eccleſiarū: ⁊ infra. Sane perūenit ad audientiā noſtram: q ciues teruiſini ꝯſtituerūtᶜ ut ſi quiſ ad ſe inopiamª uergere ſe probabi liter allegauerit. alienādiᶜ feudum quod ab eccleſia uel alijs tenet: li beraꝫ hēat facultatem: ⁊ īfra. Uo lētes igitur eccleſiarū īdēnitati cō ſulere conſtitutionē huiuſmodi et uenditiones feudoruꝫ eccleſiaſti corum factas ſine legitimo eccleſi aſticarū ꝑſonaruꝫ aſſēſu uires de cernimus nō habere. ¶ Dem. Um acceſſiſſent ad ap. ſedeꝫ ar Uchi. tullen̄. ⁊. G. tullen̄. capitu li ꝓcurator archi. ꝓpoſuit memo ratꝰ ꝙ cū olī quidā tullenen̄. cano nici noſtris auribꝰ ītimaſſēt ꝙ pri miceriatus in tullen̄. ecccleſia tato tꝑe uacauiſſetᵍ ꝙ ad manꝰ noſtras illius perſonatꝰ eēt donatio deuo luta: ⁊ infra. Fuit inſuꝑ ex ꝑte ca. allegatū: ꝙ de cōi aſſēſu canonico ruꝫ tullen̄. fuerit ꝯſtitutū ne primi ceriatꝰ dignitas eſſet ulteriꝰ ī eccle ſia memorata īter canōicos ipſos primiceriatꝰ ꝓuētibꝰ ⁊ poſſeſſiōibꝰ diſtributis: ⁊ īfra. Propter quod

h ¶ Statuiſſe. ac ipſū ſtatutum ꝑ ſedē apoſtolicā ꝯfirmatuꝫ fuerat. i ¶ Cōfirmatū. ſꝫ nūquid canonici ꝑ ſe poſſūt minuere p̄bedas vel dignitates tollere ſine licētia domini pape. vr̄ ꝙ nō: qꝛ nec augere poſſūt. jͣ. de ꝯſue. cū oliꝫ. ⁊ de vi. ⁊ ho. cle. quoniā vt ait. xxij. di. c. i. qꝛ honor eccleſie potius dꝫ augeri ꝙͣ minui. jͣ. e. ex ꝑte. vbi ē exp̄ſſū ꝙ nō ē. de ꝯſe. di. i. vaſa. ⁊. jͣ. d̓ ver. ſi. c. vlti. ⁊ qꝛ tꝑibus nr̄is potius addi cupimus ꝙͣ minui xxv. q. i. que ad ꝑ petua. ⁊. q. ij. quecūqꝫ. vn̄ nec ep̄us pōt obmittere quī ſtatuat archip̄ſby terū. jͣ. de of. archi pre. c. vl. qͣſi ip̄e ſo lus ſufficiat. jͣ. d̓ of. fi. archip̄. c. vlti. ⁊ melius ē qͣlēcunqꝫ eligere ꝙͣ ordineꝫ plenū nō eē. ff. de decu. generaliter. §. pe. ad hoc dixit io. ꝙ ex cā pn̄t mi nuere: vt. jͣ. de īſti. c. i. ⁊. c. auctoritate ⁊. jͣ. e. c. ꝓxi. ⁊ d̓ au ctoritate ep̄i. vt. x xi. di. ī nouo teſtō. ⁊ ꝙ pn̄t vnā digni tatē tollere vel diminuere vel muta re p̄bendas: ꝓbat̉ xvi. q. i. p̄cipimus ⁊. jͣ. d̓ exceſ. p̄la: ſicut vnire. ⁊. ff. cōmunia p̄. ſiquis duas.§. i. ⁊. ff. de neg. geſ. cū alicui. jͣ. de p̄bē. vacā te. ⁊. lxiij. di.§. verū. ⁊. lxviij. di. quoꝝ vices. ⁊. c. cor ep̄i. ⁊ ī pred̓. de cre. ho. jͣ. e. ex ꝑte. vbi dic̄ lꝫ nō ſint eius redditus diminuti: ⁊ ita vi ꝙ potuiſſēt ſi fuiſſēt diminuti. io. ſꝫ verius credo ꝙ nō poſſint ſine auctoritate paporne qn̄qꝫ ī fraudē hoc facerēt ⁊ cauſā ſubijcerēt cū nō eēt: ⁊ hoc idē dr̄ de ꝯſēſu ep̄i ar. op. jͣ. de ver. ſig. c. vl. qd̓ ergo in utile fuit hic ꝯfirmauit auctoritas dn̄i pape ex certa ſcīa: ar. xvi. q. i. c. vl. ſic̄ ⁊ dat̉ actio ex nudo pacto ſi iuuet̉ auctoritate legis vel pͥn cipis. ff. de pac. l. legitima. vel tene ut dixit io. ꝙ poſſūt iuſta ex cā alias nō. ar. jͣ. c. ꝓx. ver. niſi ī tantū a ꝯͣrio: dignitatē tamē nō credo ꝙ poſſint creare vel ſuppͥmere ſine auctoritate pape ut hic dic̄: nec diminuere numerū iuramēto firmatū: cui ꝯfirmatio ſe. ap. acceſſe rit huiuſmodi clauſula adiecta.ſ. ꝙ ſi ſecus fleret nō valeret. jͣ. de ī bē. dilectio a ꝯͣrio. Nota ꝙ ꝯfirmatio ſiue ꝯſtitutio dn̄i pape valet vt ꝯfirmet īfirmū. ij. q. i. ī pͥmiſ. ⁊. iij. q. vi. hoc quippe. Cōfirmet ēt ⁊ ſupplet defectū ſolēnitatis obmiſſe. jͣ. de trāſ. c. i. Iteꝫ valet vt de beneficio illo qd̓ ex certa ſcīa ꝯfirmat poſtea directe an licite ſit ac quiſitū an nō ſine nouo mādato nō cognoſcat̉. jͣ. de ꝯfir. vti. vel in uti. c. ij. ſi vero ſub hac forma ꝯfirmat.ſ. ꝯfirmamus ſicut iuſte poſ ſides: talis ꝯfirmatio modicū oꝑat̉ vel nihil. jͣ. de ꝯfir. vti. vel īuti. c. i. de qͣ ꝯfirmatiōe hēs. jͣ. d̓ ꝯceſ. p̄ben. ⁊ ec. nō va. qꝛ diuerſitatem. k ¶ Cōtrauenerint. vr̄ ꝙ pͥuilegiū vnico actu ꝑdat̉: ut hic ⁊. jͣ. c. ꝓx. ⁊. jͣ. de p̄bē. c. ꝓ illoꝝ. ⁊. xi. q. iij. pͥuilegiū. C. de iu. do. īpe. l. ij. ⁊. iiij. ⁊. C. de his que ꝑ me. iud. nō ap. is qui. ⁊. C. d̓ pac. īter emp. ⁊ vē. cōmiſſorie. ar. ꝯͣ delictū ꝑſone ⁊c̄. xvi. q. vi. ſi ep̄m. jͣ. de arb. cū tꝑe. jͣ de p̓ui. accedētibus. ⁊. c. ſi de terra. vin. diſtinguit: aut dat̉ pͥuilegiū ad faciēdū aut ad nō faciēdū. ſi dat̉ ad faciēdū ⁊ is qui impetrauit ſpacio. x. annoꝝ nō vtit eo: ꝑdit illud. ff. denū. l. i. ſi vero dat̉ ad nō faciēdū: ſi papa reſeruauit ſibi aliquid iuris ī eo: non pōt tali pͥuile gio renūciari exp̄ſſe. jͣ. de arbi. cū tꝑe. ſꝫ ſi nihil ſibi reſeruauit: puta qꝛ dedit pͥuilegiū de nō dādis decimiſ: tūc nō ꝑdit̉ niſi legitimo tꝑe.ſ. ſi. xl. annoꝝ ſpacio fecerit ꝯͣ pͥuilegiū decimas ſoluēdo. jͣ. d̓ pͥ uil. accedētibus. ⁊. c. ſi de terra. ⁊. vij. q. i. ꝙͣ ꝑiculoſū. ſꝫ ibi ſufficit ꝗ ſemel renūciet circa beneficia ſi dat̉ ad excipiēdū: qꝛ ꝑpetuū eſt: qꝛ que tꝑalia ſūt ad agēdū: ꝑpetua ſūt ad excipiēdū. ff. d̓ do. excep. pu re.§. vlt. qd̓ ē verū ſi nemo agat: ſꝫ ſi agat ⁊ nō excipit̉ ꝯͣ agētē: ꝑdit̉ pͥuilegiū. ff. de ꝓcu. pōpo.§. ratihabitio. ⁊. ff. d̓ ꝯdi. īde. ſi is qui. io. dixit ꝙ ſi ille qui īpetrauit pͥuilegiū directe obuiat pͥuilegio ꝑdit il lud vnico actu tantū: ut hic ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. de p̄ben. ꝓ illoꝝ. ſecus ſi nō ſeruat illud vel ſi nō tuet̉ ſe illo: tc̄.n. ꝑdit̉ legitimo tꝑe. jͣ. de pͥui. accedētibus. ⁊. c. ſi de terra. magis.n. delīquit qui directe venit ꝯͣ pͥ uilegiū ꝙͣ ille qui nō vtit̉ illo. ar. ad hoc. lxxxiiij. di. quiſquis. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ꝯtingit. ij. Alij diſtinguūt an pͥuilegiū ſit oneroſū ⁊ tūc vni co actu tollit: an ſit fauorabile ⁊ tūc nō ꝑdit̉ vnico actu. t. meliuſ vi dicere ſi pͥuilegiū datū ē fauore ꝑſone ſeu ꝑſonaꝝ qͣle fuit hic ⁊ ī ſi milibus ꝯcor. ꝑdit̉ vnico actu ſi datū ē fauore eccleſie ſiue ītuitu re euidēter apparet ꝙ primiceriatus ipſe tanto tēpore non uacauerit ſicut uobis fuerat falſa inſinuatione ſuggeſtū: infra. Quo circa manda mus quatenꝰ ſi uobis cōſtiterit tul len̄. canonicos ne ulteriꝰ ī tullen̄. eccleſia primiceriatꝰ eēt officiū co muniter ſtatuiſſeⁿ ac ſtatutū ipſum auctoritate. ſe. ap. fuiſſe poſtmodū ſicut dr̄ ꝯfirmatūˡ: uos illud fa ciatiſ ī ſuo robore ꝑmanere niſi po ſtea dicti canonici ꝯtrauenerīt aliquē uidelicet ī primi cerium eligē do. ¶Dem. clugiē. epiſcopo. UUm. M. ferre. ⁊ īfra. Dictus . M. ꝓ ſe ac. iiij. ſocijsⁿ ſuis ꝓ poſuit: ꝙ ferre. canonici ut eo am plius ſuos redditus augumentarent: quo ꝓuentꝰ eccleſie: qui diuidi conſueuerant inter plures: in uſus cederēt paucorū. xiiij. prebē das tātuꝫ preter id quod mēſe comuniter deputarūt ī eadē eccleſia ꝯtra ātiquā ꝯſuetudinēᵖ ſtatuerunt Poſtmodū uero ꝯtra ꝯſtitutiōeꝫ ligionis: vt ſūt p̄uilegia de nō ſoluēdis decimis ⁊ ꝯſimilibus: nō tollitur ni ſi legitimo tꝑe vt dictū eſt. Melius videtur dicēduꝫ ꝙ ſicut ſūt diuerſa pͥuilegia in diuerſis caſibus ꝯceſſa qd̓libet pͥuilegiū locū habeat ī ſuo caſu: ſi cut vides ī p̄ſcriptōibus: que diuerſa tꝑa requirūt: dic vt. jͣ. d̓ deci. ſuggeſtū l ¶ Eligēdo. vr̄ ꝙ talis electio nō deberet valere: qꝛ noua dignitas ſine licen tia pape ꝯſtitui nō pōt. jͣ. de ꝯſue. cū oliꝫ. xxvij. di. c. i. ſꝫ hec electio vr̄ de nouo eſſe creata: ⁊ ſine licētia pape n̄ dr̄ noua dignitas: ſꝫ ex ꝯſe quentia antique dignitatis poſſunt eā reſumere: ar. ad hoc. jͣ. de feud̓. c. ij. ⁊. jͣ. de iu deis ꝯſuluit. ⁊. ff. de no. oꝑ. nū. l. i.§. ſiquis edificiuꝫ. b. m ¶ Um. M. ſocijs. ⁊ lꝫ M. haberet mandatū: ⁊ tamē ſine mādato ꝓ ſocijs abſētibus agere poſſet: cū eēt ꝯſortes eiuſdē li tis: qꝛ agebant vt eis fieret cōicatio de fructibus ſuper excreſcētibus: tamē cauere dꝫ de rato: vt. C. de cōſortibus. e. li. l. ij. ⁊ eſt ſpāle alias nō admittit̉ ad agēdū ſine mādato: niſi eēt ꝯiuncta ꝑ ſona. ff. de ꝓcu. ſꝫ ⁊ he ꝑſo ne. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. nonnulli. ⁊ in alio ē hoc ſpāle: qꝛ poſt litē ꝯte. dat̉ cautio: qd̓ eſt ꝯͣ id qd̓ legit̉. ff. de ꝓcu. pōpo.§. ratihabitio. ſꝫ illa lex pōpo. loquit̉ quādo ꝑ ꝓcu. lis eſt ꝯteſ. vin. ſꝫ nō credo ꝙ iſta ſit talis ca: qꝛ quilibet age re poterat ꝓ ſe ⁊ ſine alijs. ⁊ iſte. M. habebat mandatū ab alijs: alias nō fuiſſet admiſſus ꝓ eis. n ¶ Ut eo.i. in tantum. o ¶ Quo.i. in quantum. p ¶ Conſuetudinē. hoc nō multū noceret dūmodo ex cā hoc facerent: vt di ctu ē. sͣ. c. ꝓxi. ar. ff. de decre. ab or. fa. ꝙ ſemel. ⁊ ī aut. vt deter. ſit nu. cle. col. i. verſi. fi. ver. nō eniꝫ ⁊cͣ. ⁊. jͣ. de inſti. c. i. ⁊. c. aucͣte. q ¶ Prouidere. ſub. ꝙ ille. M. cū ſocijs ſuis petebat ex illis fructibus ſuper excreſcētibus ſibi prebēdas aſſignari. r ¶ Duos ad eā. ſi hoc eēt verū: talis receptio nō valebat. jͣ. de p̄ben. maiori bus. ⁊. c. tue. ſꝫ ꝓbata nō fuit hec forma: ſꝫ hoc obijcere nō poterant: qꝛ fate bantur ſe feciſſe ꝯͣ ꝯſtitutionē turo. ꝯcilij. jͣ. de p̄be. maioribus. qͣre nō eēnt audiēdi de ꝯceſ. p̄ben. ⁊ ec. nō va. cū ſuꝑ queſtione: ⁊ ſic repellūtur ſuā turpitudinē allegātes. jͣ. de dona. inter dilectos. vel dic eā.i. ea vacāte elegerūt duos ſimpliciter in canonicos. a ¶ Aliū. de quīto nō fit hic mētio: qꝛ forte capitulū nō ꝯfitebat̉ illū elegiſſe. b ¶ Sine p̄iudicio. hic ergo nō ꝓdeſt ꝓteſtatio qd̓ ē verū quādo ē ꝯͣ ſubſtan tiā facti vel rei ſuꝑ qua fit: ut ſi ꝓteſtatus fuiſſꝫ cū reciꝑet aliquē ī canonicū ⁊ ꝓteſtat̉ vt nō haberet p̄bēdaꝫ que ſubſtātia ē negocij. qꝛ qui receptus ē in canonicū nō dꝫ carere p̄bēda: ut. jͣ. de p̄ben. relatum. ſi vero ꝓteſtet ſic ꝙ ea que dicit nō dicit aīo ꝯteſtādi litē: talis bene valet. io. jͣ. de ap. ſolicitudinē. ⁊ jͣ. de cēſi. olim cauſā. ⁊. ff. de ꝯdi. inde. qd̓ quis ſciens. ar. ꝯͣ. jͣ. qd̓ me. cā pla tū. ⁊. xxxi. q. ij. lotharius. ff. qui. mo. pig. vel hypo. ſolui. ſi debitor.§. i. jͣ. de ī inte. reſ. cū veniſſet. ⁊. jͣ. de elec. cumana circa fi. So. ibi ꝓteſtatio nō valet vbi ꝓteſtās ꝑ ꝯͣriuꝫ factū directe obuiat ſue ꝓteſtationi. vt in dictis decre ſollicitudinē. ⁊. c. olim cauſā. niſi hoc faceret iuſta de cā: vt ī. c. ꝑlatū. ⁊ quā doqꝫ ꝓteſtatio plus ꝓdeſt ꝙͣ appellatio. C. de fil. fam. l. ij. li. x. ideo pōt dici ꝙ ꝓteſtatio ꝓfuit cū ipſi p̄bēdas ꝯſuetas ītegre ꝑcipiūt ēt ſi iſti. v. de reddi tibus excreſcentibus nō ꝑcipiunt tantū quantū antiqui ſꝫ tamen p̄iudiciuꝫ fit eis quātuꝫ ad cōmunem menſam. c ¶ Receperūt. vnde eis ꝓuidere debebāt. jͣ. de p̄ben. relatū. ⁊. c. dilectus. ⁊ jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. cū ſuꝑ qōne. Et no ꝙ alid̓ eſt canonia ⁊ aliud p̄benda. Ca nonia eſt ius qd̓ ꝓuenit ex electione ⁊ receptione ī fr̄eꝫ vt hic. Prebenda ē que ꝓcedit ex inſtitutione ⁊ officio: qꝛ ex quo quis facit officiū: dꝫ ꝑciꝑe be neficiū. vnde ⁊ laicus vt dixit vin. pōt habere p̄bendā ⁊ pōt eſſe p̄bendarius: ſꝫ nō pōt cē canonicus. jͣ. de īſti. ī eccleſia. nō ꝙ oīs canonicus dꝫ habere p̄bendā ſꝫ nō ꝯuertit̉ ſola.n. ꝑceptio ſalarij nō facit decurionē. ff. de decu. ſola ſalarij. nec quicūqꝫ habet canoniā: habet vocē in capitulo: vt puer. jͣ. de eta. ⁊ qua. ex ratione. ff. de decu. l. ſpurij. d ¶ Nihil ꝑciperēt. vr̄ ꝙ hoc fuerit ſimoniacū. jͣ. de p̄bē. dilectus fil. T. dic̄ ꝙ ſi ītellexiſſent ⁊ actu eēt īter ꝑtes ꝙ nihil oīno ꝑcipet et ſimoniacū fuiſſet ſꝫ ītelligebāt ꝙ tantū de p̄bē. diuiſis nihil ꝑciperet: ⁊ hoc pꝫ ex eo ꝙ dicit. jͣ. antiquis canonicis ſuas p̄bēdas ⁊cͣ. ⁊ canonici nullū pactu cuꝫ aliquo fece rūt: ſꝫ ſimpliciter elegerūt illos: ita ꝙ de p̄bendis diuiſis nihil ꝑciperent. e ¶ Induſtriā. hec videbat̉ bona allegatio: qꝛ ſi ꝑ ipſoꝝ induſtriā redditus ſūt augmentati: nō debēt cōpelli illos cōicare alijs. C. de alluui. l. iij. ⁊. jͣ. de in īte. reſti. requiſiuit ī fi. ⁊. ff. de rei ven. ceterū. ⁊ nemo cōpellit̉ ad cōionē. ipſā uolūtarie ueniētes dictus. v. in canonicos receperūt nullis pre bēdis aſſignatis eiſdeꝫ ⁊ lꝫ eorum redditus non modicū fuerint auę mētati: nōdū tamē eis uoluerūt ex ſuꝑ excreſcētibꝰ redditibꝰ ꝓuide re. Uerū ex aduerſo fuit ꝓpoſiti ꝙ. xiiij. predēdarū numero ī ferr̄. eccleſia īſtituto ⁊ ap. ꝓtectōis pre ſidio robrato cū una ī eadē ecclīa prebēda uacaſſꝫ ad quoꝝdā īſtātiā duos ad eā ⁊ poſtmodū ad preceſ epiſcopi dictū. M. ⁊ quēdā aliūª ſi ne preiudicio dicte ꝯſtitōis ī cano nicos receperunt: ita ꝙ ipſi cano nici de canonia nihil ꝑciperētq do nec primi duo eēt prebedas inte gre aſſecuti. Cūqꝫ ꝑ canonicoruꝫ induſtriāᵉ fuerit procuratum: ut ex poſſeſſionibus quas eccleſia tēpo re loſigo poſſedit: plures eis red ditus ſoluerent̉ ſuꝑexcreſcētes co muni mēſe: que minus ſufficiens fuerat: deputauerūt quos dicti. v. ſibi poſtmodū petierunt contra ca

ff. de ꝯdi. inde. ſi nō ſortē.§. ſi centū. ff. ꝓ ſocio qui admittit̉. papa tamē nō admiſit illā allegationē: qꝛ p̄iudicauerūt ſibi eos recipiēdo: ⁊ tot ponēdi ſūt in eccleſijs: quot ex earū fructibus poſſūt cōmode ſuſtētari: vt. jͣ. de inſti. c. i. qꝛ bene poterāt eis ꝓuidere de cōibus redditibus. nec diſtinguit̉ hic qua liter redditus augmētent̉. nec refert exquo augmētati ſūt. vndecūqꝫ ꝓceſſe rint: vt. jͣ. de ver. ſig. c. fi. f ¶ Suffice̓ poſſēt. ar. ꝯditō nē ſubintelligēdā vt. xxij. ꝗ ij. beatus. ff. qui ſatiſda. co. l. vlt. jͣ. de iureiuran. quēadmodū. vbi de hoc. ⁊. jͣ. de re ſcriꝑ. c. ij. g ¶ Ad p̄bēdas vacaturas. ꝑ hoc ꝙ dic̄ ad vacaturas: di cūt quidā vt papa inno. iiij. ꝙ hec decre. ꝯtinet diſpēſa tionē ⁊ nō ius cōe: ſꝫ nō ve rū ē: īmo ꝯtinet ius cōe cuꝫ ex ꝯfeſſiōe vtriuſqꝫ ꝑtis co ſtet illos fuiſſe receptos infra treſ ⁊ ad ius canonie: ſꝫ hoc nō ē ꝯͣ ius ꝙ aliquis re cipiat̉ ī canōicū ⁊ expectet p̄bendā: ſꝫ nullū ꝑciꝑe bn̄fi ciū ſi ꝑcipi poſſit ē ꝯͣ ius. jͣ. de p̄ben. dilectus.i. ⁊. c. re latū. qꝛ aliud ē canonia alid̓ p̄bēda: vt dictū ē. sͣ. e. c. ⁊ iō papa mādat eis dari ſuꝑex creſcētes redditus. b ¶ Ultra numeruꝫ. hic pōt queri vtrū iſti qui quotidie recipiūtur vltra numeꝝ ha beāt vocē ī electione ep̄orū vel alioꝝ p̄latoꝝ: dico ſtan dū eē ꝯſnetudini: ⁊ ſi nulla ſit ꝯſuetudo adhuc non cre do ꝙ debeāt vocari ad huiuſmodi tractatuſ vel electi ones cū nōdū habeāt plenū ius: nec etiā poſſeſſioneꝫ. i ¶ Integritate. Sꝫ cū cano nici iſti volūtarie receper̄t. iiij. vltra numerū ꝯſtitutuꝫ auc̄te ꝓpͥa ꝯͣ ſuā ꝯſtitutōeꝫ qͣre nō cōpelluntur cōicare ſuos redditus illis: vt ſint oēs equales cum renūciare videant̉ ſuo pͥuilegio. sͣ. c. ꝓxi. pōt reſponderi: ꝙ ip ſi hoc nō petiuerūt vt in lr̄a pꝫ. ⁊ ꝯdēnatio nō dꝫ fieri niſi quattenus petitū ē: vt. jͣ. de or. cog. cū dilectus. vel dicas ꝙ ſi etiā petitū fuiſſet: nō debebāt con dēnari: qꝛ nō fuerūt recepti vltra numerū p̄bendaꝝ: lꝫ vltra canonicoꝝ. nu merū vt ſatis apparet in lr̄a ipſa: vt dicit̉.sͣ. e. in notula per hoc. k ¶ Poſt motā. nō ꝙ quicquid ī preiudiciū alterius ꝑtis lite pendēte fit: dꝫ irritū reuocari. jͣ. vt li. pen. eccleſia ſcē marie. ⁊. jͣ. de deſpon. īpu. ad diſſoluē dū ī fi. ⁊. C. de rei ven. ſi fundū. ⁊. l. certū. xi. q. i. qꝛ res: arg. ꝯͣ. jͣ. de reſti. ī in te. cum veniſſent in fi. l ¶ Prebēdas. vt ſi aliqͣ p̄benda de antiquis vacauit li. pen. ⁊ illa forte ſit alij aſſignata. vel ſi aliquis poſſeſſiones illas quas petebat ſibi ī beneficijs occupauit totū dꝫ in irritu reuocari. m ¶ Ccleſia ſcē marie. pone caſū: vt melius ītelligas. cā erat inter.i. de archeia ⁊ eccleſiā ſcē marie ī via lata ſuꝑ quibuſdā poſſeſſiōibus co ra iudice delegato a ro. ſenatore lata fuit ſnīa ꝯͣ. i. de archeia: qui appellauit ad ſenatorē ro. qui erat iudex appellationis dictas poſſeſſiones trāſtulit in monaſteriū ſancti ſilueſtri. vnde occaſione cuiuſdā ſtatuti qd̓ erat rome: vt ſiquis li. pen. trāſferret in aliū adiudicaret̉ petēti: ſenator dictis poſſeſſioni bus monaſteriū ſpoliauit: ⁊ ī eccleſia ſancte marie tranſtulit ⁊ poſ. tradidit corporalē cā dilata ē ad papā. papa dicit vt habes ī lr̄a huius decre. Religioſis. Sic ergo laici de re. ec. nihil diſponere poſſūt ſiue tꝑalibus ſiue ſpi ritualibus: vt hic. ⁊. xcvi. di. bn̄ quidē. vnde hec decre. ſūpta fuit. ⁊. jͣ. de re. ec. nō ali. cū laicis. qꝛ ius ſpūale puta ius eligēdi ī eccleſia collegiata: etiaꝫ ſi ſit patronus nō cadit ī laicū. jͣ. de elec. ſacroſancta. ⁊. c. maſſana. nō obſtāte aliqua ꝯſuetudine: vt ibi dicit greg. nec de re ſpūali cōpromitti pōt in laicū. jͣ. de arbi. ꝯtingit. nec iudicare de rebus ec. poſſūt. jͣ. de iudi. decernimus. n ¶ Perſonis. ar. ꝙ eodē iure cenſeri debēt bona clericoꝝ ⁊ eccleſiarū. jͣ. de vita ⁊ ho. cle. c. vlt. vbi de hoc. o ¶ Ab eccleſia fuerit approbatū. ſic ergo ꝙ alias ē infirmū: ꝯfirmatio pape facit firmū. jͣ. de trāſ. c. i. de hoc dictū fuit. sͣ. e. ti. cū acceſſiſſent. p ¶ Statutum. xcvi. di. bene quidem. q ¶ Ruſticis vel vrbanis. ruſticū prediū appellat̉: qd̓ eſt ſine aliquo edificio vrbanū p̄diū vbi factū eſt edificiū: vt domus: vt. ff. cōi p̄. vr. ⁊ ru. l. i. ⁊. ff. de ſer. ruſti. pre. l. i. ⁊ per totū. ⁊. ff. de ſer. vr. pre. per totum. pituli conſtitutionē in beneficium aſſignari: ⁊ īfra. Mādamꝰ quāte. nus cū ꝯſtōne predicta ⁊ cōfirmati on ſe. ap. uel fuerit uel eſſe debue rit ſic̄ ꝯſueuit expreſſū: niſi in tātuꝫ excreſcerent eccleſie facultates. ꝙ pluribꝰ poſſent ſufficere cōpetēter ⁊ idē canōici ī derogatione ſue cō ſtitutiōis ad uacaturas prebēdas iiij. receperūt ultra numerū cōſti tutū ātiquis canonicis prebendas cū ītegritateⁱ ꝑcipiētibꝰ cōſuetas ſu ꝑexcreſcētes redditꝰ predictis ca nonicis facias aſſignari: ita ꝙ ſi ex eis pares potuerīt cū alijs ſortiri prebendas: quod ſuꝑfuerit ī cōes canonicorū uſus: ſicut prius ſtatu erāt ſiue aliter ꝓut meliꝰ uidebitur cōuertat̉: reuocatis ī irritū quecū qꝫ ab alterutra partiū in preiudici uꝫ alteriꝰ poſt mota queſtionē co rā epiſcopo ferre. circa prebēdas uel poſſeſſiones fuerīt īnouata. ¶ Dē abbati ⁊ ꝯuētui ſācti ſilueſtri Ccleſiaᵐ ſancte marie: ⁊ infra E Nos attendētes ꝙ laicis eti am religioſis ſuper eccleſijs ⁊ per ſonis eccleſiaſticis nulla ſit attri. buta facultas quos obſequēdi ma net neceſſitas nō auctoritas imperādi. a quibus ſiquid motu ꝓprio ſtatutū fuerit quod eccleſiarū etiaꝫ reſpiciat cōmodū ⁊ fauorem nulli us firmitatiſ exiſtit niſi ab eccleſia fuerit approbatū. unde ſtatutūᵖ ba ſilij de nō alienādis predijs ruſti r ¶ Miniſterijs.i. vaſis vel inſtrumentis. ſ ¶ Ornamētis. vt pallijs ⁊ ꝯſimilibus. quibus ornatur eccleſia. t ¶ Nō ꝯuenti. bene dicit nō ꝯuenti: qꝛ ꝯuentio ſiue citatio eſt pͥnci piū ſiue fundamētuꝫ ordinis iudiciarij. pͥmo.n. eſt quis citādus: vt jͣ. de ma. ⁊ obe. īter quattuor. ⁊. jͣ. de ꝓba. quoniā ꝯͣ falſā vbi ꝯſimilia ꝑ ordinē ponūtur citationes ⁊ di lationes ⁊cͣ. ꝑ con uentionē ꝑpetuat̉ iuriſditio delegati jͣ. de of. dele. gratū ſꝫ vr̄ ꝙ potuit ꝓce dere altera ꝑte ab ſente cū eēt iudex appellationis. jͣ. d̓ ap. ſepe. ⁊. c. inter poſita. ⁊. ij. q. vi. ei qui appellat. ⁊ dic̄ lex ꝙ qͣſi pͥuilegiū ē illius qui cognoſcit de appellatiōe ꝓcedē altera parte abſente. C. d̓ tē po. ap. l. vlti.§. illd̓ ſꝫ nō eſt ita: ſēꝑ.n. quis dꝫ citari quecunqꝫ ſit cauſa eti am in cauſa appel lationis. jͣ. de app. ꝑ tuas. īmo nō va let ſnīa vbi perem ptoriū edictū non venit ad abſentis noticiā vel ad eiuſ domiciliuꝫ. ff. que ſen. ſine ap. re. l. i. §. itē cū ex edicto. ⁊ io. de acheia co rā iudice appella tionis erat nec de fendebat monaſte riuꝫ: qꝛ dicebat ꝙ non poſſidebat. u ¶ Cōfeſſi vel cō uicti. ⁊ hoc verū ē qꝛ nemo iudicandus ē niſi ꝯuictus vel ſpōte ꝯfeſſus. ꝙ ſi fiat ſnīa nulla eſt: vt. ij. q. i. nos ī quenꝙͣ ꝑ decre. quā hēs. jͣ. vt li. pen. eccleſia. ītelligas finē iſtius. c. X litteris. ex fide.i. ex iuramento. ¶ Et tertio. hec ē.n. legitima ⁊ canonica citatio ſiue admoy nitio trina.ſ. xxiiij. q. iij. de illicita. xvi. q. vij. oēs decime. ⁊. xvij. q. i. ij. de p̄ſbyteroꝝ. qꝛ vindictā ſemꝑ dꝫ precedē monitio. xij. q. ij. īdigne. jͣ. de vita ⁊ ho. cle. c. vlt. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ꝯtingit. ij. ⁊. c. ſacro. z ¶ Infra triduū. nimis breuis fuit terminus: qꝛ nō poterat delibe rare ad plenū: ⁊ iō potuit in ꝓmptū incidiſſe periculum. ſi. ij. q. vi. anterioꝝ: vbi olim triduū dabat ad appellādū. vnde dati fuer̄t po ſtea dece dies: vel ſaltē terminū decē dierū ſtatuiſſent: qꝛ illud tem pus modicū appellatur. ff. de conſti. pecu. ꝓmiſſor.§. i. ⁊ ꝓpter bre uem terminū pōt appellari. jͣ. de dila. c. i. a ¶ In ꝑpetuū. dicit hic Inno. tertius: ꝙ aliud ē aliquē ſimpliciter excludere: ⁊ aliud ī ꝑpetuū excludē. ſi. xxxiij. q. iiij. nō oportet. ij. ⁊ ſi.i. q. i. ſūt nōnulli. ⁊. jͣ. de dona. paſtoraliſ. ſic. ff. ꝓ ſocio. coiri ſocie tatē. ⁊. l. iij. ar. ꝯͣ. l. di. c. i. ī fi. ibi. nō ſtatuta ꝑpetua. ſꝫ tꝑaliter dilata intelligūtur. ⁊. C. de pe. ſeruus. exquo.n. nō ē tēpus diffinitum de quolibet tꝑe intelligit̉: vt.i. q. i. eos. ⁊. ff. de euic. ſi rē.§. vlt. ⁊. jͣ. de pͥ uil. qꝛ circa. vbi verbū ſimpliciter poſitū ad futura tꝑa trahit̉ ⁊ ge neraliter intelligit̉. Itē īuenio ꝙ idē ē ꝑpetuo remouere qd̓ ſimpli citer remouere: vt.i. q. i. reperiūtur ī fi. ⁊. lxxix. di. ſiquis ex ep̄is. x q. i. qꝛ ſacerdotes. xxvij. q. i. de viduis. io. ⁊. jͣ. de coha. cle. ⁊ mu. cle ricus. ſꝫ circa talia ꝯſiderāda ē natura ſiue cauſa cuiuſcunqꝫ nego cij. hic.n. punit̉ ꝓ ꝯtumacia ⁊ nō ꝓ crimine: ⁊ ꝯtumacia ſepe pur gatur: vt facile ē videre in multis. b ¶ Et tam iuris canonici. jͣ. de ſen. ex. ꝑ tuas. ⁊. jͣ. de ver. ſig. cū oliꝫ ⁊. c. ex ꝑte. ibi ē exemplū de ꝯtumacia ⁊ crimine. c ¶ Admittatis. nō obſtāte illo mādato ſiquid medio tꝑe deliquiſſꝫ poſſet repelli. jͣ. de teſt. cog. preterea. ar. ff. de tranſa. cū aquiliana. d Xparte epiſcopi. inhiātes.i. cupiditati intēdētes: viciuꝫ de notat. ſi s. e. cū omnes. ⁊ sͣ. e. cum. M. ferra. e ¶ Diminuti. ſecus ſi eēt diminuti: qꝛ tūc vr̄ ꝙ aucͣte ep̄i poſſunt diminuere numerū: ar. jͣ. de vi. ⁊ ho. cle. quoniā vt ait. ſicut augmē cisq uel urbanis miniſterijsᶠ ⁊ orna mentisº eccleſiaruꝫ illa reprobatū fuit potiſſima ratione: ꝙ auctorita te non fuit ro. pō. roboratū: ꝙ a ſe natore factū fuerat in preiudicium monaſterij nō cōuenti nec cōfeſſiˡ uel conuicti ī irrituꝫ reuocātes eaſ dē poſſeſſiones reſtituēdas ſibi ſē tētialiter diffinimꝰ. ¶ Dem uniuer ſis doctoribus pariſii ꝯmorātibꝰ. X lr̄is ueſtre deuotiōis. acce pimꝰ: ⁊ infra. Licet a uobis fideˣ preſtita fuerit cōſtitutum: ut ſi quis magiſtroꝝ ordinatiōi uniuer ſitatis ipſorū duceret reſiſtēdū: et primo ſecūdo tertioueʸ ꝯmonitus infraᶻ triduū uniuerſitati parere cō tēneret magr̄orū: extūc beneficio ſocietatis eoruꝫ ī magr̄alibꝰ priua ret̉: ⁊ ob hoc magr̄. G. fuit eorum cōione priuatꝰ. Quia tn̄ ꝯſtitutuꝫ nō fuit: ut ī ꝑpetuūª huiuſmodi pri uatio ꝑduraret: cū tā iuris canoni ci quam nr̄i moris exiſtat ut is qui ꝑꝑ ꝯtumaciā cōione priuat̉: cuꝫ ſa tiſfactionē cōgruā exhibuerit: reſti tutionē obtineat mādamꝰ quaten ſupradictū magr̄ꝫ ſtatutiſur̄is nūc huiliter parer̄ curantē ad coīonis ur̄e ꝯſortiū ī magr̄alibꝰ admittatis HOnor̄. iij. ep̄o ⁊ cātori cabillon̄. X ꝑte epiſcopi eduen̄. fuit ꝓ ¶ Ipoſitū ꝙ canonici eduen̄. ꝓ prijs cōmodiſ īhiātesq prebēdarū numerū ab ātiquo in eccleſia edu en̄. ſtatutū lꝫ non ſint eiꝰ diminuti

tatis facultatibus plures poſſent īſtitui ēt vltra numerū ſtatutū. sͣ. e. cū. M. ar. jͣ. de cen. ꝙͣto. ⁊. xxi. di. ī nouo. ⁊. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. ī eccle ſijs. de hoc dictū ē. sͣ. e. cū acceſſiſſēt. dic vt ibi ar. ꝯ. j. d̓ ver. ſi. c. vl. f ¶ Cōfirmatione. ſub forma cōi īpetrata: qꝛ talis cōfirmatio nihil noui tribuit. jͣ. de ꝯfir. vti. vel iuti. cū dilecta. ⁊. jͣ. d̓ ꝯceſ. p̄ben. ⁊ ec. nō va. qꝛ diuerſita tē. ⁊. jͣ. de p̓ui. ex ꝑ te. qꝛ qui ꝯfirmat nō donat. jͣ. d̓ fide īſtru. īter dilectos ꝑ tales ꝯfirmatio nes nō ītelligit pa pa iuri alicuiuſ de rogare. jͣ. de of. or. lꝫ. qꝛ īde nō dꝫ na ſci īiuria: vnde iura oriūtur. jͣ. de ac cu. qͣliter ⁊ qͣndo. ⁊. C. vnde vi. me minerint. quando valet ꝯfirmatō pa pe ⁊ quādo nō dictū ē. sͣ. e. cū acceſ ſiſſēt. ⁊. jͣ. de cōfir. vti. vel īuti. c. i. ⁊. ij. ⁊ obtenta fuit iſta cōfirmatio tacita veritate de ātiquo ſtatuto: ⁊ ꝙ facultates eccleſie non eēt diminute. g ¶ Idoneis. hoc ſemꝑ ſubintelligit̉ jͣ. de elec. cauſāqꝫ talibus.n. beneficia ſūt ꝯferēda: alias puniunt̉ dātes ⁊ recipiētes. jͣ. de elec. nihil eſt. ⁊. jͣ. de preben. graue. h ¶ Cōſilio. de hoc tradit̉. jͣ. de elec. ne ꝓ defectu. ⁊. c. cū in veteri. Uoniā ꝯſtitutio. oēs aſtringit cū ſit iudex ordinarius oīuꝫ chriſtianoꝝ: ⁊ mater oīuꝫ eccleſiarū: vt. ix. q. iij. cūcta ꝑ mū dū. ⁊ ſi et aliquid graue p̄cipiat faciēdū ē. xix. di. ī memoria. ⁊. c. di. ꝯͣ morē. ⁊ dic oēs.ſ. de ſua iuriſditione: quoniā ptātes diſtincte ſūt. x. di. quoniā. ⁊. jͣ. de app. ſi duobus. niſi forte rōne peccati. jͣ. de iudi. nouit. ar. ⁊ oēs dignitates cuiuſcūqꝫ ordinis eccleſia romana ꝯ ſtituit. xxij. di. oēs. idē eſt ī ſnīa pape: qꝛ ſicut ipſe iudicat: alij iudicare debēt. jͣ. de re iudi. in cauſis. i ¶ Ambiguū. lex.n. ſiue ꝯſtitutio dꝫ eē honeſta ⁊ iuſta: ⁊ nullaꝫ ob ſcuritatē ꝯtinere dꝫ: ⁊ talis vt tradit̉. iiij. di. erit aūt. ne ꝑ obſcuraꝫ ꝯſtitutionē ī laqueū īcidamus. nemini.n. debemus laqueū inijcē. xxvij. q. i. de viduis. nec dꝫ nos inducē ꝑ legē obſcurā vel dubiam ad id a quo nos cohibere dꝫ: ar. jͣ. de na. ex liber. vētre. c. vno. ⁊ qui me defendē dꝫ nō dꝫ me īpugnare. ff. ſi ſer. ven. altius. k ¶ Declaramus. bene dicit declaramus: qꝛ nullus alius poſſet eaꝫ declarare ſiue interp̄tari: qꝛ ad eū ꝑtinet interp̄tatio ad quē ꝑtinet ꝯſtituere. jͣ. de ſen. ex. īter alia. ⁊. xi. q. i.§. ex his oībus. ⁊. C. de le. l. i. ⁊ vlt. ⁊. ff. de p̄to. ſtip. ī p̄torijs. ⁊ ſi ſuꝑ pͥuilegia ap. ſe. qō oriat̉ nō vult papa de ipſis ꝑ alios iudicari. jͣ. de iudi. cū veniſſent. l ¶ Cōſtitutionē. quā habes. jͣ. de ma. ⁊ obe. ſtatuimus. m ¶ Preferēdis. an plus debeāt maiores minoribus ꝑcipere dice mus ſuꝑ illa ꝯſtitutione ſtatuimus. n ¶ Cōſuetis ſeruicijs. quid debeāt minores maioribus: tractat̉ tā ī tex. ꝙͣ ī glo. xciij. di. ⁊ de hoc etiā dicemus ī illa ꝯſtōne ſtatuimus o ¶ Futura. no ergo ꝯſtōneꝫ reſpicere futura tātū ⁊ nō p̄terita: ſic s. e. cognoſcētes. ⁊ ar. xxxi. di. ante triēniuꝫ. ⁊. lxxxij. di. ꝓpoſuiſti. niſi ſit ꝯſtō iuris naturalis que ēt reſpicit p̄terita. jͣ. de vſu. cum tu. vel niſi dicat̉ ī ipſa ꝯſtōne ꝙ ad p̄terita trahat̉. x. q. i. ſic quidā. ⁊. jͣ. de elec. cū ī cūctis.§. hec ſane. ⁊. C. d̓ leg. leges enī ⁊ hic ī fi. vbi dr̄: niſi de p̄teritis ⁊cͣ. ⁊. jͣ. de reſcriptis. ad audientiā noſtram. Icut romana. vt libere. iſta indulgētia ſuꝑflua vr̄: ꝙ iu re cōi liberū ē appellare quādocūqꝫ aliquis grauat: alias nō licet ante ſnīaꝫ. jͣ. de ap. vt debitus honor: olī indif L ferēter ⁊ libere licebat appellare: niſi appellatio manife ſte fuiſſet fruſtratoria. ij. q. vi. ad romanā. ⁊. jͣ. de ap. ꝑuenii. ſꝫ qd̓ d̓ iure cōi cōpetit ſuꝑfluū ē p̄cibus īpetrare. C. de theſa. l. i. li. x. ⁊. ff. ad municip. l. i. ergo fuit ſuꝑflua. quidā dicūt ad hoc vt indulgētia iſta valeat: ꝙ licitū ē huic appellare vbiqꝫ vbi ius īhibet appellare: puta ꝓpter ꝯtumaciā: qꝛ ꝯtumax nō audit̉ appellās. xxiiij. q. iij. de illicita. ⁊ aliquos tales caſus īuenies. ij. q. vi.§. diffinitiua ſub illo.§ ſūt ēt quoꝝ. ſꝫ iſta ſolutio ſtare nō pōt: qꝛ dr̄ hic ī fi. ſpeciale d̓rogat generali: qꝛ ibi iſta indulgētia ꝯceſſa fuit ꝯͣ ius cōe: qꝛ pͥuilegiū dicit̉ qͣſi lex pͥuata. iij. di. pͥuilegia. ſꝫ pͥuilegiū nō tollit̉ ꝑ ius cōe: niſi de ipſo pͥuilegio mētio fiat: ar. jͣ. e. ti. cū ordinē. ⁊ pͥuilegiū nō tollit̉ ꝑ aliud pͥuilegiū. niſi fiat mētio in ſecūdo de pͥmo. jͣ. de p̄ſcrip. veni ens. ſꝫ ille qui īperrauit cauſā cōmitti ẜm ius cōe impetrauit appel redditus reſtrinxerūt: ⁊ īfra. No lentes igit̉ diuini numinis minui cultū: ſed potiꝰ augmētari manda mus quatenꝰ atiquū numeꝝ faciē tes auctoritate noſtra ſeruari: pre bēdaſ quas. a tꝑe ultimi ſtatuti īue neritis uacaſſe in eccleſia memora ta nō obſtāte aliqua cōſtitutiōe ſuper hoc a canonicis ipſis facta uel ꝯfirmatiōe a nobis ab eiſdē obtē ta ꝑſonis idoneisᵍ cū ꝯſilio epiſco pi ꝯferatis. Reg. ix. archipreſbro ſancte marie maioris de urbe. Uoniā cōſtitutio ap. ſe. oēs aſtringit: ⁊ nihil debet obſcu rum uel ambiguū ꝯtinere: declara mus cōſtitutionem quam nuper ſuꝑ preferēdis in perceptiōe portiōis maioribꝰ ⁊ cōſuetisⁿ ſeruitijs a maioribꝰ exhibēdis edidimꝰ nō ad preterita ſꝫ ad futuraº tātū extēdi cum leges ⁊ conſtōnes futuris certum ſit dare formam negocijs non ad preterita facta trahi niſi no minatim in eis de preteritis cauea tur. ALex. iij. ſenon̄. archie. De reſcriptis. Icut romana: ⁊ infra. Queſituꝫ ē a nobis ex ꝑte tua: ſi alicuiꝰ cā de ⁊ legatis iudicibꝰ ſubla to remedio appellatiōis cōmittit̉ ⁊ lr̄is ap. altera pars munita: quibus ei generaliter eſt īdultuꝫ ut li bere ſibi liceat appellare: in uoceꝫ ap. proruperit an eius in eadem cauſa debeat appellationi defferri In quibus. t. r. ꝙ eius in hac par te appellatio non debet admitti. poſtquam eſt cauſa iudicibus ap recomiſſa: quiaª ſpeciale mādatū derogat generali. ¶ Dē cant. archiepiſcopo. latione remota: nec fecit mētioneꝫ de pͥuilegio partis aduerſe: ⁊ tamē valēt ſcd̓e lr̄e qꝛ ſpāle derogat generali: ⁊ ita ſiue dicas ꝙ lr̄e ſcd̓e fuiſſent pͥuilegi um ſiue reſcriptū: ẜm ius cōe nō pōt ſtare hec ſolutio: ergo neceſſe ē dicere ꝙ iſte qui īpetrauit generaliter poſſit appellare: īpetrauit ẜm ius cōe: vt ve rū ſit ꝙ ſpāle derogat generali. pōt ergo dici ꝙ ꝑſona iſta īpetrās talis erat que ꝓpter delictū ⁊ culpaꝫ ſuā non poterat appellare: qꝛ fuerat ei interdictuꝫ ap pellare. vnde ius cōe ex in dulgētia reddit̉ ei: ⁊ ē ſi. C. de inof. teſta. ſi qn̄. ⁊ ſic dꝫ ī telligi vt potius res valeat ꝙͣ pereat: vt. jͣ. de pͥui. ī his. ⁊. jͣ. de ver. ſig. abbate. ⁊. ff. de re. du. quotiēs. ij. ſi ergo talis indulgentia emanaue rit vt poſſit appellare: nihil aliud vr̄ pͥncipē ꝯcedere: ni ſi vt habeat ꝯſuetā ⁊ legitimā appellādi poteſtateꝫ: vt dicit lex p̄dicta ſi quādo. et ſic nullū ꝯrium. vel pōt dici ꝙ ſolū ius cōe indulget̉ hu ic ad cautelaꝫ: qꝛ ſolet plus timeri ⁊cͣ. xxiij. di. quanꝙͣ. ⁊. jͣ. de iureiu. ⁊ ſi chriſtus. ⁊ jͣ. de ꝓcu. qꝛ ī cauſis. jͣ. d̓ here. ſi aduerſus. ⁊ ſi hodie ta lis īdulgētia ꝯcederet̉ dicerē ꝙ liceret ei appellare etiam ſi nō grauaret̉: niſi expͥ meret̉ cā indulgētie ibi. a ¶ Quia ſpāle. jͣ. de of. leg. ſtuduiſti. ⁊. jͣ. e. paſtoralis. b ¶ Mandatū. Circa reuocationē reſcriptoꝝ ſiue lr̄aꝝ domini pape ita diſtingue: ⁊ pͥmo circa reſcripta que impetrant̉ de iure coi ad lites ꝯtētioſas. ſi pͥmū reſcriptū ſit generale ⁊ ſcd̓ꝫ ſpāle ab aduerſario impetratū. ſcd̓ꝫ va let nō pͥmuꝫ ita tamē ꝙ ſpecificatio generalitatis nōdū ſit facta ut hic ⁊. jͣ. e. paſtoralis. ſiue fiat mētio in ſecūdo de pͥmo ſiue nō: qꝛ ſpāle mandatū ⁊c̄. ⁊ ſi pͥmū ſit ſpāle ⁊ ſcd̓ꝫ generale idē iuris ē.ſ. ꝙ ſpāle valet. jͣ. e. abbatē. ſi ve ro pͥmū ē ſpāle ⁊ ſcd̓ꝫ ſpāle: ſi ſcd̓ꝫ expreſſā facit mentionē de pͥmo: tūc valꝫ ſcd̓m ⁊ nō pͥmū. jͣ. e. ceterū. jͣ. de re iudi. īter monaſteriū. jͣ. de of. dele. corā. ⁊ c. ꝓxi. alias ſi nō facit mentionē: valeret pͥmum ⁊ nō ſcd̓ꝫ ꝑ iura ꝓx. dicta. ⁊ hoc intellige ī negocijs iā ceptis citatione iā facta: ⁊ de hoc no. jͣ. d̓ ap. vt de bitus ī fi. illius no. ⁊ ſi. ⁊ in illa no. ſꝫ nūquid. Si vero nec pͥmū nec ſcd̓ꝫ eſt iudici p̄ſentatū ⁊ bene potuit p̄ſentari: tūc valet illud qd̓ pͥmo iudici extitit preſentatū ſecuta citatione: ⁊ ita alter pōt p̄uenire pͥmū impetrantē: lꝫ in ſe cūdo nō fiat mētio de pͥmo. jͣ. de ap. vt debitus. hec ē opinio pape Inno. iij. ſi vero pͥmus impetrās nō potuit ſuas lr̄as iudici p̄ſētare: valebūt vſqꝫ ad annū. ⁊ ī hoc caſu poſſumus adhuc ſeruare illa iura. jͣ. e. ſi aūt. ⁊. c. plerūqꝫ dūtamē hoc fuerit publice ꝓteſtatus: cū ꝑ eū nō ſteterit: quo minus ſuis lit teris vteret̉. jͣ. de of. ordi. paſtoralis ī fi. ⁊ optime habes ꝙ ꝓteſtatio ſit pre mittēda neceſſario vbi currit tēpus: niſi ꝓteſtatio p̄cedat. jͣ. de ap. c. vlti. i. c. gr̄. ⁊. xvi. q. iij.§. pōt. ver. is aūt. alias ſi hoc nō fuerit ꝓteſtatus valēt ſcd̓e. ſi iudici exhibeant: ⁊ ꝓcedat ſaltē ad citationē: ſꝫ ſi exhibuit pͥmas iudici: ⁊ ci tauit: nec potuit poſtea habere copiā iudicis infra annū: idē eſt dicendū o expectari dꝫ ꝑ annū: poſtea vero valēt ſcd̓e: nec amplius expectari debent iudices pͥmi: ne lites fiāt penitus īmortales: ⁊ qꝛ fit p̄iudiciū ei qui nō poſſi det ī expectatione. vel ſatis poſſet dici: ꝙ illa duo iura. ſi aūt ⁊ capitulū ple rūqꝫ trahātur ad illā ꝯſtitutiōeꝫ vt debitus. hec ē ſnīa pape ſuꝑ decre. cete rū. jͣ. e. vt finis litibus citius imponat̉. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. finē. ⁊. c. venerabilem. ⁊. C. de iudi. ꝓperandū in pͥn. in lr̄is que impetrātur ad ap. ſtandū eſt illis iuribus. jͣ. de ap. ſepe. ⁊. c. oblate. ⁊. jͣ. de ꝯfir. vti. vel īuti. bone. ⁊ ī alijs ꝯſtitu tionibus ꝓmulgatis ſuꝑ appellationibus. Suꝑ pͥuilegijs ita dicas: ꝙ ſi ſe cūduꝫ pͥuilegiū nō faciat mētionē de pͥmo: ſemꝑ valet pͥmū ⁊ nō ſcd̓ꝫ. jͣ. de p̄ ſcript. veniēs. hoc planū ē. ſi vero reſcriptū ſcd̓m ius cōe īpetrat̉ ꝯͣ pͥuilegiū ſiue ꝯͣ pͥuilegiatas ꝑſonas: nō valet reſcriptū niſi faciat mentione de pͥuilegio: qꝛ tacita veritate obtētū ē: ita loquit̉. jͣ. e. ti. cū ordinē. Si aūt pͥmum re ſcriptū ſic īpetratū de cōi ꝯſenſu partiū: ⁊ altera pars alijs iudicibus impe trauit cauſa cōmitti tacito de illo ꝯſenſu: ⁊ ī ſecūdis fiat mētio de pͥmis no valēt ſecūde: īmo ī expēſis ꝯdēnari dꝫ pͥmo īpetrāti. jͣ. e. ti. ceterū. jͣ. de re iu di. īter monaſteriū. ⁊. jͣ. de offi. dele. corā. In beneficijs impetrādis ſi diuer ſe lr̄e a diuerſis ꝯͣ aliquā eccleſiaꝫ impetrant̉: nec ī ſecūdis fiat mētio de pri mis: ille ſolūmodo valēt: ⁊ ille illud beneficiū obtinebit: qui pͥmo ſuas lr̄as p̄ſentauit. jͣ. e. ti. capitulū ſce crucis. ⁊. jͣ. e. abbatē. ad hoc facit. jͣ. de ap. vt de bitus. Alij vero dicūt ꝯͣriuꝫ. Si vero ī ſecūdis fiat mētio de pͥmis: ſeruabit̉ forma litterarū ſcd̓aꝝ: ar. jͣ. e. cū dilecta. ſi vero aliquis r̄as plureſ impetrat ꝓ beneficijs pluribus obtinēdis ī pluribus eccleſijs ⁊ ī alijs nō fit mentio de alijs: nō valēt ſcd̓e ſi iā receptus ē ꝑ pͥmas: niſi ſcd̓e expreſſā faciāt men tionē de ſua receptione: vt. jͣ. e. decre. grego. in nr̄a. Itē ſi īpetrauerit pͥmas ⁊ ex eis obtinuit aliquas pēſiones renūciādo beneficio litteraꝝ ſi alias po ſtea impetrauerit hoc tacito nō valēt. jͣ. e. ad audientiā. ij. Illa decre. jͣ. d̓ fil. preſbytero. ex tua. nō ꝯͣdicit his que dicta ſūt: qꝛ ibi pͥme lr̄e ꝯtinebant in

dulgētiaꝫ: vt ille poſſet diſpēſare cū filijs ſacerdotū. ſcd̓e ꝯtinebāt gratiā ſꝫ de iure: ⁊ pͥme erāt generales: ⁊ qd̓ ꝑ eas factū erat: nō reuocat̉ ꝑ ſcd̓as: qꝛ veritate tacita īpetrate fuerāt: qꝛ tacuit ille diſpēſationē factaꝫ cū illis filijs p̄ſbyteroꝝ. ſi aut impetraſſet ꝯͣ alios cū quibus nōdū fuerat diſpēſatū: bene valuiſſent lr̄e ille. jͣ. de of. dele. ex ꝑte nō ꝯͣdicit. qꝛ ⁊ ibi vtrūqꝫ fuit ſpecia le reſcriptū. ⁊ qꝛ pͥmuꝫ pͥus fuit ibi p̄ſentatū: ⁊ iō nō va luit ſcd̓ꝫ: qꝛ nō fecit mentio nē de pͥmo: vel qꝛ de bene fi cijs loquit̉ trahit̉ ad illā. jͣ. e. ti. capitulū ſancte crucis. qꝛ papa nō intēdit aliquos grauare ī receptiōe duorū: vt. jͣ. e. ti. mādatum. ⁊. c. lit teris. ⁊. c. abbatē. ſuper hoc dic ꝓut nota. in. c. illo: capitulū ſcē crucis. dicebat autē ꝙ ī lr̄is iuſticia ſola ꝯſidera tur rep̄ſentatio: vt ī. c. vt de bitus. de ap. jͣ. e. c. ſācte cru cis. ſꝫ ī his lr̄is beneficiorū cōſideranda erat data. jͣ. e. eam te e X ꝑte ꝯuentreū. ⁊ ꝑ petuo. ſꝫ nūquid iſto rū altero ꝓbato pōt ep̄s ip ſū remouere cū alterutruꝫ ſufficiat ꝑ ſe. jͣ. d̓ iureiu. que relā. jͣ. de fideiuſ. ꝑuenit ī fi. ⁊.vij. q. i. ꝙͣ ꝑiculoſū. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. accepta. ita vr̄ per iura p̄dicta. ⁊. xlviij. di. c. i. ſꝫ ꝯͣ vr̄. forma.n. cōmiſſiōis exacta diligētia dꝫ obſerua ri. jͣ. e. cū dilecta. ī fi. cū ep̄s nō ſua ſꝫ delegātis aucͣte fū gat̉. ff. de of. eius cui mā. ē iur. ⁊ ſi p̄tor. ⁊. jͣ. de of. dele. ſane. dicūt quidā ꝙ vtrūqꝫ ꝓbandū ē ꝓpter copulaꝫ ꝑ leges illas. ff. de ver. ob. ſiquis ita. ⁊ īſti. d̓ here. inſti. §. pe. Iſtud nō credo: ſꝫ di ſtinguo ſi ꝯiunctiꝫ duo mādant: quoꝝ neutrū ꝑ ſe ſuſ ficiat: ſꝫ ſi vtrūqꝫ ꝓbet̉ ſuffi cit ad remotione vtrūqꝫ ꝓ bandū ē: ar. jͣ. e. olim. ita ꝙ incipias ibi a pͥmo.ſ. a vicio falſitatis. arg. jͣ. e. inter cete ras. ſi talis ſit filiuſ ſacerdo tis ⁊ in ſacerdotio genitus: iſta duo ſufficiūt ſi ꝓbent̉. sͣ. de ꝯſti. cū acceſſiſſēt. ſꝫ ſi alteꝝ ꝑ ſe ſufficit ad remotionē alicuius ſufficit ſi alteꝝ ꝓbet̉: lꝫ copulatiue illa duo mandātur vt hic ⁊ ꝯſimilia. jͣ. e. īter ce. teras. ſi ꝯiunctim mādent̉: ⁊ ꝯiūctiua ponit̉ ꝓ diſiūctiua ⁊ ꝓ vel. ff. de v̓. ſi ſepe. ⁊. l. ꝯiūctione. ⁊ ecōuerſo diſiūctiua ponit̉ ꝓ copulatiua. C. de ver. ſi. cū quidā. ⁊ de ꝯſe. di. ij. ī calice. circa finē. ⁊ illa pluralitas reſoluēda ē in ſin gularitatē. jͣ. de p̄ben. cū iā dudū. ⁊. jͣ. de pͥui. vt pͥuilegia. ⁊. jͣ. de iudi. exhibi ta. ⁊. jͣ. de ap. ſignificauit. vbi de hoc ⁊. ff. de ꝯdi. ⁊ demō. falſa ī fi. ⁊.i. di. oēs leges.i. oīs lex. p̄terea eadē rō que moueret delegātē dꝫ mouere delegatū. ī e. c. ſuꝑ lr̄is ī fi. mirabile eēt ſi remaneret ī eccleſia: ſi ꝓbaretur ꝑiurus lꝫ nō ꝓbaret renūciatio vel ecōuerſo: ⁊ certe nunꝙͣ fuit intētio dn̄i pape vt vtrū qꝫ neceſſe ſit ꝓbare: dūtamē alteꝝ ꝓbet̉: ⁊ ita certe ſufficit alteꝝ ꝓbari: niſi papa expͥmeret hoc exp̄ſſe: ſꝫ qd̓ hic dicit ita ꝓpoſitū fuit: ⁊ ita papa factū ſolūmodo reſpexit ſicut fuit ei ꝓpoſituꝫ: ⁊ hoc inuit illa lr̄a eo cognito ⁊ ꝓ bato: non dixit his cognitis ⁊ ꝓbatis. d ¶ Reſtitueres. ſuggerēdo forſitā domīo pa. ꝙ ⁊ ſine ordīe in. eū ſpoliaſſꝫ e ¶ Litteras reportauerit. nō facta metione de appellatione. ſ ¶ Cōditione. no ergo ꝯditionē ſubintelligēdā ēt ſi non apponat̉. xxij. q. ij. beatus. ⁊. xvij. q. ij.§. i. ver. beata maria. ⁊. ff. qui ſatiſda. cog. l. vlt. jͣ. de iure iu. ꝑuenit. ⁊. c. quēadmodū. ⁊. ff. de ſerui. ſicui. ⁊. ff. de ꝯſti. inſti. cū ſeruus. ⁊. ff. de ſolu. cū quis. i. ℟. ī fi. ar. ꝯͣ. xxv. q. ij. vniuerſa. So. in reſcriptis ſem per ſubintelligit̉ hec ꝯditio: ſi p̄ces veritate nitātur: ſi ita ē etiā ſi non appo nat̉: vt hic ī iuramētis ⁊ alijs huiuſmodi pactionibus ſubaudiūtur genera les ꝯditiones: vtputa ſi deus voluerit. vt ī. c. beatus. ⁊ in ver. beata maria. ſi reſ ī eodē ſtatu ꝑtāſerit ⁊ ſimilia. xvi. q. i. ī parrochia. ⁊. xxij. q. ij. nequis arbitret̉ ⁊ alie ꝯditiones que ipſo iure inſūt. ff. de ſolu. cū quis. ⁊ in decre. quēadmodū. ⁊ ī p̄dictis iuribus ꝯͣria loquūtur ẜm leges ſecus ẜꝫ canones. g ¶ Ad p̄ſentiā. hoc iō mādat: qꝛ falſe p̄ſumūtur lr̄e iſte: qꝛ tantā ꝯtinēt iniX parte conuentren̄. ep̄i ſcopi noſtris ē auribus in timatū ꝙ cū de cā que inter. g. ⁊.f. clericos uertit̉ ſuper pre benda de noualis cognoſces leg time eidē f. ſecūdū tenorē litteraꝝ noſtraruꝫ cōtinētiū: ꝙ ſi conſtaret ipſū f. de periurio eſſe conuictum ⁊ ꝑpetuo illi renūciaſſe prebende amoueretur ab ea eo cognito ⁊ ꝓ bato prebendam adiudicaſſet ean dē: ipſe in uocem appellationis ꝓ ruperit: ⁊ ad te quod ei prebendā preciſe ⁊ abſqꝫ cauſe cognitiōe re ſtitueresª lr̄as noſtras reportauit ⁊ infra. Uerum quoniā non credi mus ita preciſe ſcripſiſſe: ⁊ ī huiu modi lr̄is ītelligēda ē hec cōditio etiā ſi nō apponat̉: ſi preces uerita te nitantur: mandamus quatenus inſpectis litteris: quas epiſcopo predicto direximus: ſi inueneris: ꝙ ſecūdū predictū modum ei ſcri pſerimus ⁊ in litteris quas prefatus.f. reportauit: nō fuerit habita mentio priorum litterarum: ſentētiam prefati epiſcopi confirmes: ⁊ ſepe dictum.f. cum litteris noſtris quas tibi detulit ad preſentiaꝫᵍ no ſtrā uenire cōpellas. ¶ Dem uin tonien̄. epiſcopo. Eteruꝫ ſi aliquis ſuꝑ aliqua cauſa ab ap. ſe. impetrauerit litteras ⁊ aduerſarius eius eandē cauſam poſtmodū obtinuerit com mitti alijs de cōmiſſione priori nō habita mētione: priores iudices ad deciſionem cauſe poſſūt ꝓcede re nec ſecunde littere obtinent ali tus. vt huiuſmodi valeāt lr̄e que pͥmo iudicibus p̄ſentant̉ vel dic ī iudicijs iā ceptis locū habere: ⁊ ita tꝫ qd̓ dicit pͥmo vel quādo non potuit habere copiā iudicis cū ꝓteſtatione ⁊ ceptū ītelligo negocium ꝑ ſolā citationē ⁊ non ꝑ ſola preſentationē: vt noͣ. ī decre. ut debitus in glo. ſed nunquid. i ¶ Impetrauerit. ⁊ earū auctoritate citatio facta ſit. k ¶ Et aduerſarius. ſecus ē ſi ipſe ideꝫ quia ſi vſus fuerit vtriſqꝫ: neutre valebunt. jͣ. e. c. ex tenore. ar. C. de fi. ī ſtru. diuerſe. ⁊. jͣ. d̓. fi. inſtru. īputari. l ¶ Priores. ꝯͣ. jͣ. de of. deleg. ſane. j. ꝯͣ. So. hoc cū ad ali os iudices īpetra tur illud cū ad eoſ dem. ⁊ ibi de hoc dicetur. m ¶ Exempta iudi cio. ſic pꝫ ꝙ reſcri ptū legitimū ꝑdit̉ ꝑ ſcd̓ꝫ faciēs men tionem de pͥmo vt hic ⁊ ꝑ negligētiā īpetratis anno ela pſo. jͣ. e. ti. ſi aūt. ⁊ c. plerūqꝫ. Itē qͣn doqꝫ ꝑdit̉ ꝑ ſolicitudine p̄ueniētis. jͣ. de appel. vt debi tus. jͣ. d̓ fo. cōpe. c. penul. Itē ꝑ frau deꝫ illius qui duo paria lr̄aꝝ obtinu it ad diuerſos iudices: ⁊ vtit̉ vtriſqꝫ. jͣ. e. ex tenore. Itē morte delegā tis re ītegra. jͣ. de of. dele. gratū. ⁊. c. relatū. ⁊. c. lꝫ. item ex noua cā emer gēte. jͣ. de of. dele. inſinuāte. itē ꝑdit̉ ad tp̄s ꝑ excōicati onē. jͣ. de of. dele. prudētiā.§. ſexta. ⁊. jͣ. de excep. pia. n ¶ De cōmiſſione. idē intelligo ſi de cōmiſſione fecerit mētionē et tacuit ꝙ de cōi ſenſu fuerāt impetrate. jͣ. de offi. dele. coram. ⁊. jͣ. de re iudi. inter monaſterium. o ¶ Laborare. ſꝫ ī quo coegit eū laborare. cum ꝑ tales lr̄as ꝯueniri nō poſſet vt dictū eſt. ℟. laborauit ad iudice veniēdo ꝑ ſcd̓as lr̄as vocatus: vt ſuū pͥuilegiū allegaret. ff. de iudi. ſiquis ex aliena. ff. ſiquis ī ius vo. nō ierit. l. ij. vel ex quacūqꝫ cauſa qd̓ ſine labore ⁊ ex penſis fieri non potuit. b. p ¶ Expēſis. ⁊ ſic qui malicioſe vel fraudulēter litteras īpetrat pu niri debet ī expēſis. ſic. jͣ. e. ti. c. vlt. qꝛ nōnulli in decre. grego. ⁊ ibi dicemus de iſtis expenſis ⁊ dānis. q ¶ Nter ceteras. ſub diſiūctione. ſecus videt̉ ſi per copulatiuā sͣ. e. ex parte. ibi dictum eſt de hoc. r ¶ Dcupauit. forte intruſit ſemetipſū per manū laicalē.ſ. potētiaꝫ ſecularē. jͣ. de elec. quiſquis. ⁊. xvi. q. vij. per laicos. s ¶ Qd̓cunqꝫ. ar. ꝙ ſi aliquis tenet̉ ad alteꝝ duoꝝ ſub alternatiōe vel ſub diſiūctione qd̓cūqꝫ voluerit p̄ſtare liberat̉: inſti. de he̓. īſti. §. pe. ⁊. C. de ꝯdi. inde. l. pe. ⁊. ff. de iure do. plerūqꝫ.§. pe. ⁊. ff. de le. ij. ſi ita.§. ſi ita. ⁊. jͣ. de p̄be̓. referēte. ar. ꝯͣ. inſti. de le.§. ſi gnaͣliter. So. pͥma rubrica vera ē: niſi eligēs fuerit ī mora. ff. d̓ opt. leg. l. mā cipioꝝ. ⁊. ff. de leg. ij. ſtatu liberū.§. i. ⁊. ff. de ſolu. ſtichu. i. ℟. ff. d̓ peti. here. itē veniunt.§. idem recte ait. t ¶ Illi.ſ. clerico. u ¶ In ſimilibꝰ. nō ꝙ d̓ ſimilibꝰ ſimile dꝫ eē iudiciū. C. d̓ legi. leges i. ⁊. ff. d̓ leg. l. nō poſſūt. ⁊. jͣ. de trāſla. int̓ corꝑalia. ⁊. jͣ. d̓ ele. dudū. i. x I quādo. pone caſū ꝑ illā. jͣ. e. cū adeo. ⁊. jͣ. de preb. cū tenea mur. ⁊. jͣ. e. ad aures. cuius roboris firmitatem. Si ue ro in ſecundis litteris habeat̉ mē tio de cōmiſſione priori: predicta cauſa a priorum eſt exemptaᵐ iudi cio: cum eedem littere non ſint ue ritate tacita impetrater Uerū ſi de aſſenſu partiū cauſa committitur: ⁊ ꝓceſſu temporis uel etiam conti nuo alterutra pars altera neſciēte cauſam ipſam tacito de commiſſio neⁿ priori alij iudicij obtinuerit de legari non immerito is qui tali do lo uel fraude aduerſarium ſuuꝫ la borareº coegit: in exꝑenſisᵖ condemnari debet eidem. ¶ Dē ebo rac. archiepiſcopo. Nter ceteras cōſultationes tuas fuit propoſitum coram nobis quid tenere debeas: cuꝫ ali qua ſub diſiunctioneq mandantur quorum unum uerum eſt: alterum falſum: utputa ſi proponatur: ꝙ ſi talis ſit ſacerdotis filiꝰ ⁊ in ſacer dotio genitus qui proximo in tali eccleſia miniſtrauit: uel ꝙ illicite eccleſiaꝫ occupauit eandem. Hu ic ergo queſtioni taliter. r. conue nit iudici quodcūqꝫ ſibi ꝯſtiterit iſtorum: illiⁱ prelibatam eccleſiam adiudicari debere: ⁊ idem in ſimi libusª obſeruandum. ¶ Dem ra uennati archiepiſcopo. I quando aliqua tue fraternitati dirigimus: que animū tuuꝫ exaſperare uidētur: turbari non debes: ⁊ infra. Qualitatēᶻ ne gocij ꝓ quo tibi ſcribitur: diligen ter cōſiderās: aut mandatū noſtꝝ reuerēter adimpleas: aut per lr̄as

pͥnceps nō ꝯcedēda ꝯcedit. C. de pet bo. ſublat̉: l. i. li. x. ⁊. jͣ. d̓ pur. can. cū in iuuētute. ⁊ de ſen. ex. ſi quādo. ⁊ ſic ē ar. ꝙ ea que ꝑ ſolli citudinē nimiā elicita ſūt nō valent. viij. q. i. audacter. ⁊. xxij. q. iiij vnuſquiſqꝫ. ⁊. ff. qui ⁊ a qui. ma. li. nō fi. ſi pͥuatus. a ¶ Rationabilē. hic ē ar. bonū de oībus eē rationē reddēdaꝫ: ⁊ valet ad teſtes exa minādos: vt cām ſui dicti reddant: alias valere videt̉ teſtis dictū. ij. q. i. ī pͥmis. ⁊. iiij. q. iij §. itē in criminali. v̓. itē ſola. xxiiij. q. iij. ſi hēſ ⁊ qd̓ rōne caret extirpare ne ceſſe eſt. lxviij. di. cor ep̄i. ⁊ p̄latꝰ pa ratus dꝫ etiā red dexe rationē oī po ſcenti. xxxvi. di.§. ecce. ad fi. ⁊. ff. de relig. ⁊ ſūp. fu. ſiquis.§. ſꝫ interdū arg. ꝯͣ. xxiij. q. iiij. nabuchodonoſor ⁊. c. de tyrijs. ⁊. ff. de legibꝰ nō oīuꝫ. So. verū ē ꝙ d̓ oī bus rō reddi dꝫ ſi pōt: ſꝫ quādoqꝫ ꝑ impotētiaꝫ alit̓ co tingit vt in p̄dicta l. n̄ oīuꝫ. ⁊. c. nabu chodonoſor. aut qꝛ nō intereſt nr̄a qualiſcūqꝫ ſit rō il la: vt in p̄dictis ca pitulis nabucho donoſor. ⁊. c. de ty rijs. b ¶ Suſtinebimꝰ. ar. ꝙ nō tenemur adīplere mādatū p̄lati: ſi cā reddat̉ lxxv. di. quoniam quidē. ⁊. jͣ. d̓e p̄bē. cū teneamur. c ¶ Feceris. nec īmerito: qꝛ vbi etiā ꝑ ꝯſultationē reſcribit imꝑator nō vult ſuā reſpōſionē ſequēdā eē ſiquiſ nō recte reſpōſū putauerit C. de ſen. ⁊ int̓lo. oī. iu. nēo. nā ⁊ vrbanus nulla aucte dixit ꝓhibitū eē: ꝙ vir ⁊ vxor nō poſſint ſimul ſuſciꝑe aliquē de ſacro fōte. xxx q. iiij. c. vlt. qd̓ tamē ꝓhibitū erat. de cō. di. iiij. nō plures: ſꝫ iō dicit nō ē ꝓhibitū: qꝛ expreſſe nō inueniebat̉: ꝙ vir ⁊ vxor nō ſuſciperēt ſꝫ īplicite ꝓhibitū erat ꝑ. c. nō plures. obediat ergo ſubditus quan doqꝫ etiā ſi cauſā nō reddat. xix. di. in memoriam. d. 5 Um ordinē. ſuꝑ decimis. ſecꝰ ſi ꝯueniant̉ ſuꝑ aliqͣ re ī qͣ nō ſūt pͥuilegiati. vnde ſi ꝑ tales lr̄as ꝯuenirent̉ ſuper decimis poſſeſſionū poſt gnaͣle ꝯciliū acquiſitarū: bene valeret lr̄e: qꝛ ī illis iure cōi cū alijs cenſent̉. jͣ. de deci. nuꝑ. qꝛ ſuꝑ rebꝰ ī quibꝰ pͥuilegia ti ſūt intelligit̉ qd̓ hic dr̄: vt pꝫ ex ipſa lr̄a. p̄ter hoc habēt adhuc ali ud pͥuilegiū.ſ. ꝙ ꝑ lr̄as ad iudiciū trahi nō poſſūt niſi de ipſoꝝ ordine fecerint mentionē: ⁊ alij ꝙͣplures habēt ſimile pͥuilegiū: nō ē tamē in iſto corpore. e ¶ Mētione. ſuppreſſio.n. dignitatis vel nominis viciat reſcriptū jͣ. e. ad aures. ⁊. jͣ. e. ſedes. sͣ. de ꝯſti. cū acceſſiſſēt. ⁊ ꝙ de iſtis hic di cit̉ idē ītelligo de oībus religioſis qui habēt ꝯſimile pͥuilegiū vt tēplarij ⁊ hoſpitalarij. jͣ. de deci. ex ꝑte. ſꝫ nōne pͥuilegiū iſtoꝝ gnaͣle ē ad oēs ciſter. ita quidē. ergo ꝑ iſtas ſpāles lr̄as dꝫ eis derogari qꝛ ſpāle ⁊cͣ. sͣ. e. c. i. ⁊. jͣ. e. paſtoralis. ⁊. jͣ. de of. leg. ſtuduiſti. ⁊. ff. de re. iu. ī toto. ex his vr̄ ꝙ ſpāles lr̄e derogēt pͥuilegijs gnaͣlibus: ſꝫ nō ē verū: qꝛ pͥuilegiū ē lex pͥuata ⁊ ꝯͣ ius cōe. iij. di. pͥuilegia. jͣ. de v̓. ſig abbate. cōmiſſio iſta de dādis decimis ius cōe ꝯtinet: ⁊ pͥuilegium nō tollit̉ ꝑ ius cōe: niſi fiat mētio de pͥuilegio ī cōmiſſione: ⁊ iō non valēt lr̄e et ſpāles ẜm ius cōe obtēte ꝯpͥuilegiū venire: vt. jͣ. d̓ re iu di. īter moͣſteriū: ſꝫ ſi ſūt citati monachi debet venire pͥuilegiū ſuū allegaturi. ff. de iudi. ſiquis ex aliena. alias teneret ſentētia contra a Veos lata. jͣ. de ap. ſi duobus. Am te. eccleſia tibi ſcribebat̉ capitulo vacāte eccleſia. Se g ¶ Fidē chriſti. hic p̄ſumit papa ex ſubſequēti honeſta ꝯuerſatiōe vt pꝫ ī antiqͣ cōpilatione. jͣ. de p̄ſump. ex ſtudijs: ſicut econuerſo ex tuas: quare adīplere nō poſſis rationabilēª cauſā pretēdas: quia pa tiēter ſuſtinebimus: ſi nō feceris quod prana nobis fuerit īſinuatio ne ſuggeſtū. ¶ Dem ciſter. fr̄ibus. Um ordinē ciſter. ꝓfeſſi: ⁊ īfra. Si ꝯtra uos ſuꝑ decimis uel alijs que ordini ueſtro ſpecialiter ſedem apo. indulſit: non facta mentione ciſtercien̄. ordinē lr̄e fu erunt a ſede ap. impetrate per eas minime teneamini reſpondere. ¶ Dem tornacenſi epiſcopo. Aꝫ te: ⁊ infra. Dudū ſiqui Idem ante tuaꝫ promotioneꝫ littere a nobis: ſi bene meminimꝰ emanarūt: quibus decano ⁊ eccle ſie tibi cōmiſſe te adhuc in eodem capitulo exiſtente mandatuꝫ dedi mus ⁊ preceptū: ut. m. qui de gen te iudeoꝝ originē duxit: ⁊ diuina gratia fidēᵍ chriſti ſuſcepit in cano nicū reciperēt: ⁊ prebendā ſibi cō ferre deberent: ⁊ infra. Ipſi uero quia donatio prebēdarū ad te ſpe ctabat preceptū noſtrū executioni non potuerūt mandare. Cum ita qꝫ preſcriptus. m. te ſuper hoc ex parte nr̄a requireret. reſpōdiſti ꝙ nullū īde mādatū receperas: ⁊ ſic eum a te īfecto negocio remiſiſti: quod nullatenꝰ feciſſe deberesᵏ ſi datā litterarumⁱ diligentius atten h ¶ Quia donatio. bene allegabāt qꝛ nō habebāt ptātem ꝯferendi ſꝫ ep̄s: ſi tamē papa ꝯtuliſſet beneficiū alicui: ⁊ mādaret vt ipſū recipiāt tūc bene va lēt lr̄e: ⁊ ipſū reciꝑe debēt ⁊ ecōuerſo: ſi collatio ꝑtinet ad capitulū: nō debet ſeribi epiſcopo. i ¶ Infecto negocio. ꝑ lr̄as directas capitulo nō tenebat̉ ep̄s iſtū reciꝑe de neceſſitate: de honeſtate ta mē ipſū reciꝑe debebat: ſed de hoc reprehēdit̉: qꝛ dice bat ꝙ nō receꝑat inde man datu nec ēt ꝑ lr̄as iſtas plene colligit̉: ꝙ ei teneat̉ bn̄fi ciū cōferre. vel dic ꝙ bene tenētur eū reciꝑe ⁊ cōferre p̄bēdam: vt apparet ex for ma mādati. sͣ. vbi dicitⁱ ī canonicū reciperēt ⁊ p̄bendā ꝯferrēt. ⁊ ꝑ alia v̓ba.ſ. man datū dedimus ⁊ preceptuꝫ xiiij. q. i. qd̓ precipitur. jͣ. de v̓. ſig. in his. k ¶ Deberes. ar. ꝙ quis cuꝫ alijs facere dꝫ: ſi facultas ſe obtule̓it: ip̄e ſolꝰ face̓ dꝫ ſic̄ ſolꝰ pōt emēdare qd̓ cū ali is malefecit. jͣ. de iureiu. ſic̄ nr̄is vbi ex hoc. ⁊ xxxv. q. ix. ꝙ quis cōmiſit. ar. ꝯͣ de cle. ꝯiu. diuerſis fallacijs. ⁊ ē ar. ꝙ cauſa alicui delega ta ipſū ſequit̉: nec trāſit ad ſucceſſoreſ: ſꝫ ꝯͣriū verū ē. jͣ. de of. dele. quoniā abbas. ⁊ jͣ. de of. ordi. paſtoralis.§. j terea. Item ar. ꝙ ſi aliquid mandat̉ capitulo: cuilibꝫ d̓ capitulo ſigillatim ītelligit̉ eē mādatū: qui illud imple re poſſit: ⁊ ſi tūc illud face re nō poſſit: illud dꝫ face̓ cū potuerit: ⁊ ita cū ep̄s ſit de capitulo tanꝙͣ caput. jͣ. de ꝯ ceſ. p̄bē. ⁊ eccle. nō va. poſt electionē ī parte deciſa. ⁊. jͣ. de his que fi. a p̄. nouit. nō poterat dicere ꝙ nō recex iſ ſet mandatū: ar. ꝯͣ. xij. q. ij. qiu manumittitur. l ¶ Datā litteraruꝫ. Ad hoc ſemꝑ ꝯſueuit notari hec decre. ꝙ data litterarū ſemꝑ ꝯſiderāda eſt: vt. jͣ. e. ꝯſtitutus. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ſi aliquādo. ar. ꝯͣ ꝙ p̄ſen tatio litterarū ⁊ nō data ꝯſiderāda eſt. jͣ. e. c. capitulum ſancte crucis. ⁊. jͣ. de cle. nō reſi. qualiter. ⁊. jͣ. de p̄ben. dilectus. ij. ⁊ ad idē. jͣ. de vſu. qꝛ fruſtra. et jͣ. de ap. vt debitus. rationē iſtius ꝯrietatis dicemus ſuꝑ illa decre. dilectus. ij. Itē eſt hic argumētuꝫ ꝙ edēdus ſit dies ⁊ ꝯſul aduerſario. ar. jͣ. e. ſi autē ⁊. c. plerūqꝫ. ⁊. C. de ꝯͣhen. ⁊ omit. ſti. optimā. Sꝫ ꝯͣ. ff. de eden. l. i. ⁊. ij. ⁊. fl quēadmo. teſta. aꝑi. l. ij.§. diē aūt. So. in editione litteraꝝ domini pape faci enda aduerſario oīa ponēda ſūt: quoniā littere ſunt cōes: ar. jͣ. de dila. prete rea. ⁊ ea que cōia ſūt integraliter ſūt edenda. jͣ. d̓ ꝓba. quoniā ꝯͣ. ⁊ lr̄e tradē de ſūt ad videndū. jͣ. de fi. inſtru. ſi ſcripturā autenticā. ⁊. c. G. perpetuꝰ vi carius decre. greg. ⁊ ibi dicemus de editione inſtr̄oꝝ. ad idē ar. jͣ. de of. de le. cum in iure. m ¶ Iudeus. quoniā de iudeis ꝯuerſis eccleſia fūdata fuit. xxi. di. in nouo. ⁊..xxij. q. iiij. recurrat. D aures. lr̄as impetrātes que ſine ſpeciali mādato domini īpetrāte F Iad lites nō valēt. jͣ. e. nōnulli. ⁊. jͣ. e. ex parte decani. ſecus in hoc caſu o ¶ Intētiōis. hic pꝫ dominū papā ſic vni ꝯcedē beneficiū: ꝙ aliū nō ledat vel grauet ſaltē grauiter ſeu enormiter. xxv. q. ij. de eccleſiaſticis. ⁊. xi. q. iij. ſiquis nō obediat. ⁊. ix. q. vlti. nūc v̓o. ⁊. ff. ne quid in lo. pub. l. ij.§. merito. ⁊.§. ſiquis a pͥncipe. ⁊. jͣ. de of. or. lꝫ. ⁊. jͣ. de conſue. cū olim. p ¶ Supprimit. puniri dꝫ qui ſupprimit qd̓ tenetur reuelare. l. di. ex penitētibus. ff. de act. emp. ⁊ ven. l. i.§. i. q ¶ Uires nolumꝰ obtinē. ⁊ ita vr̄ ꝙ lr̄e iſte nō valeāt. quid ſi obtineāt ꝑ litteras tales? dic ſuꝑ hoc ꝓut no. jͣ. e. ad audiētiā. ij. ī glo. que īcipit: ſꝫ querit̉. r ☞ I aūt. dolo vel negligētia. dolus ⁊ negligētia p̄ſumit̉: ſi ſteterit ꝑ an nū ꝙ nō vtit̉ lr̄is. jͣ. e. plerūqꝫ. ⁊. jͣ. e. ex ꝑte. ſi copiā iudicis hr̄e potu it ſꝫ ꝯdicit lex. C. de diuer. reſcriptis falſo. que dicit ꝙ reſcripta ꝑpetua ſūt ſꝫ nō eſt cōtra: qꝛ hic qd̓ dicit lex: intelligit̉ ſi aliud reſcriptū nō impetraret̉ cōtra pͥmū: alias ſemper valēt reſcripta viuente mādatore: ⁊ eo mortuo dūmodo facta ſit citatio. s ¶ Excuſari nō dꝫ.i. nō poterit exciꝑe ꝓpter culpā ſuā: quo minus teneat̉ reſpōdere ꝑ ſcd̓as lr̄as. Sꝫ ꝯͣ vr̄ qꝛ ſi ſcd̓e lr̄e nō faciāt mentionē de primis valēt pͥme. ergo poterit exciꝑe: vt. sͣ. e. ceterū. p̄terea que annua ſūt ad agē dū ꝑpetua ſūt ad excipiendū. ff. de doli excep. pure.§. vlti. ergo ſemꝑ potu diſſes: cum tēpore quo littere ipſe date fuerūt: de capitulo ipſo eſſes ſicut qui eras archidi. ⁊ canonicꝰ eiuſdem eccleſie: nec eſſes adhuc in epiſcopū conſecratus: ⁊ infraPro eo uero ꝙ iudeusᵐ extiterit ipſū dedignari non debes. IUci us. iij. linco. epiſcopo. ¶ D aures noſtras ꝑuenit: ꝙ plerunqꝫ decani archidiaco ni preceptores uel alij eccleſiaſti cis prediti dignitatibus ſuper mi noribus beneficijs litterasⁿ impe trantes nomen ſupprimunt digni tatis ſue ⁊ ſimplici noīe ſe appellāt tanquā nō habeāt aliquē ꝑſonatuꝫ ⁊ infra. Con. t. t. r. ꝙ cū nō ſit inte tiōisº noſtre: ut perſone pluribus redditibus abundantes per litte ras noſtras pauperes clericos ſu per minoribus beneficijs inquie tent: litteras in quibus actor ſue nomē dignitatis ſupprimitᵖ uires nolumus obtinere. ¶Dem noruicenſi epiſcopo. ¶ I autem aliquis auctoritate poſteriorum litterarum per aduer ſarium in iudiciū tractꝰ ſubiecerit litteras ſe priores habere de qui bus in poſterioribus mētio nō ha betur: ſi eis dolo uel negligentia uti poſtpoſuerit: excuſariˢ non de bet. Si autē quia delegati iudicis

num quedā ſūt ꝑpetue quedā tꝑales. ꝑpetua dicit̉ illa que ꝑpetuo competit quādocūqꝫ actor agit: vt exceptio doli: qꝛ exceptio doli nō cōpetit: niſi quis agat. ff. de excep. l. exceptio. ⁊. l. exceptiones. Tꝑales ſūt ille que nō ſemper cōpetūt ⁊ euitari poſſūt: vt ī p̄dicta. l. exceptiones.§. tꝑales. ⁊ talis ē hec: qꝛ expirauit anno elapſo. jͣ. e. plerūqꝫ. ⁊. jͣ. de of. or. paſtoralis in fi. ar. preterea iſta modo nō habēt locū: ſꝫ qui pͥmo ſuas lr̄as p̄ſentat iudici ⁊ ꝓcedit īfra annū il le obtinet. jͣ. de ap. vt debitꝰ de hoc notatū ē s. e. c. i. ī fi. ⁊ in. c. ceterū. qualiter hic ītelligēduꝫ ſit. n ¶ Nequiuerit. ⁊ ita eſt hic ar. ꝙ ſi ꝑ me non ſtat: mihi nō ē imputandū. ij. q. vi. an terioꝝ.§. ad hec. in aut̉. ut ſpō. lar.§. hec quoqꝫ. vn̄ ſū ptus fuit.§. hic. ⁊. ff. ex qui. cau. ma. ſꝫ ⁊ ſi. i. ℟. qͣliter ī telligat̉ hic iſta impotentia dicitur. sͣ. e. c. i. o ¶ Habere. repete poſtpo ſuit eis vti. p ¶ D hec ſumus. oīa ne IIgocia. nimia gnaͣlitaſ hic reprobat̉. jͣ. d̓ do. ⁊ ꝯtu. ex lr̄is. ⁊ jͣ. de ap. c. ij. ⁊. c. ſi gnificātibus. ⁊. jͣ. e. ſedes. ⁊ jͣ. e. ti. ī decre. inno. iiij. c. cū ī multis. ⁊. ff. de iure fiſ. ita fidei. ⁊. ff. de eden. l. i.§. ede re. ⁊. ff. de īterro. ac. de eta te.§. nihil. ar. ꝯͣ. ff. de rei vē. que d̓ tota.§. īcerta. ⁊. ff. cōi diuidū. ⁊ ſi nō oēs.§. ſi īcertū. pͥma ꝑs vera ē ⁊ vltimaī ſpālibus caſibus loquitur q ¶ Elegerint. Tan̄. ⁊ Uin. ſic exponūt hoc v̓bū elege rint.i. eleger̄t ī curia exiſtē tes vt ſint p̄teriti ꝯiunctiui modi. quidā tamē voluerūt dice ꝙ lr̄e iſte ad īcertos iu dices dirigebant̉ quos īpetrator duceret expͥmēdos dicētes hic gnaͣlē ꝯmiſ ſionē cauſaꝝ poſſe fieri dūmodo iudiceſ certi eēt. jͣ. e. ſedes. ⁊. c. paſtoralis ſꝫ qꝛ iudices erāt īcerti hic lr̄e nō valebāt. Sꝫ dic ꝙ iudices electi erāt certi ⁊ cōmiſſio gnaͣlis erat oīum negocioꝝ qd̓ eē nō dꝫ: qꝛ ꝑ eā abſorberet̉ iuriſ ditio ordinarij qd̓ fieri nō dꝫ. ar. xi. q. i. ꝑuenit. ⁊. ix. q. iij. nūc v̓o. C. d̓ p̄. īp. of. l. ij. ⁊. iij. jͣ. de of. le. c. i. ⁊. jͣ. de ma. ⁊ obe. ꝑ tuas. ſic̄ gnaͣlis appellatio non admittit̉. jͣ. de ap. c. ij. Sꝫ ſuꝑ grauamīe ꝓbabili ⁊ exp̄ſſo ē appellādū. jͣ. de ap. vt debitꝰ. ⁊. c. cū cāꝫ. qͣre lr̄e tales nō valebāt. lau. dixit ⁊ melius cui ꝯſen tio ꝙ hic iudices erāt īcerti quos vellet eligē īpetrator: qd̓ eē nō dꝫ ſic̄ ꝓcu rator īcertꝰ eē nō dꝫ. ff. de ꝓcu. l. ij. nec tutor īcertꝰ dari dꝫ. ff. de teſta. tu. tu tor īcertꝰ. ⁊ īſti. de leg.§. tutor ⁊ arbiter ſimilit̓ īcertꝰ eē nō dꝫ. jͣ. de arb. īnotu it. ⁊ cōmiſſio gnaͣlis fuit oīuꝫ negocioꝝ: qd̓ ē ꝯͣ ꝯſuetudinē romane curie cu ius ſtilus dꝫ attēdi. jͣ. de cri. fal. ꝙ graui. ꝙ oēs cāe vni cōmittant̉ niſi ſub il la forma que tradit̉. jͣ. e. paſtoralis. ⁊ illa gnaͣlitas reſtringit̉ vt tradit̉. jͣ. e. ſe des. ⁊ ī. c. cū ī multis. ⁊ ē ī decre. Inno. iij. tn̄ vninerſitas cāꝝ bene ꝯmittit̉. ff. d̓ iud. l. cū p̄tor. ⁊. ff. quis ⁊ a quo ap. l. i.§. i. ⁊ illa fuit potior cā qͣre lr̄e nō valebāt: qꝛ iudices erāt īcerti qd̓ lr̄a vr̄ īnuere ꝙ ille eligeret quos vellet ꝙͣ cōmiſſio generalis oīuꝫ negocioꝝ. ⁊ ſic intellexit lau. ⁊ cla. ſicut ex p̄dictis colligit̉. b. Satis tamē credo ꝙ ſi papa ex certa ſcīa tales lr̄as ꝯcederet valerēt cū hēat plenitudinē ptātis ſaluo iure recuſatiōis. jͣ. d̓ of. del. ſuſpitiōis. r ¶ Suſpectos. vnde poſſent recuſari. de recuſatiōe habes. jͣ. de app. cū ſpe ciali. ⁊. jͣ. de offi. dele. ſuſpitionis. s ¶ Celeri. viij. di. mala ꝯſuetudo: ⁊ reſeccande ſunt putride carnes. xxiiij. q. iij. reſeccāde. vnde v̓ſus: Principijs obſta ſero medicina paratur. Cum mala per longas cōualuere moras. b. t D audiētiaꝫ. manifeſtū. ſic pꝫ ꝙ viciū latinitatis viciat reſcriptuꝫ. ſic ēt ſi papa loquat̉ vni ī plurali: aut ſi priarchas vel ep̄os filios appellauerit tales lr̄e falſe ſūt. jͣ. de falſa. ꝙͣ graui. Ar. ꝯͣ. ꝙ ꝓpter malā latinitatē nō viciā tur reſcripta. ff. de ſta. ho. imꝑator pius. ibi.n. dr̄ ꝙ ꝓpter malā latinitatem nō viciātur. ⁊. ff. de manumiſ. teſta. qui habebat. C. de leg. in legatis. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. ex parte. So. viciū ſcribent in inſtrumētis ⁊ teſtamētis nō nocet. cū alias de veritate ſeu volūtate teſtatoris ꝯſtet. C. de teſta. errore. ⁊. l. am bignitates. ⁊ idem eſſet de voluntate pape dicendū: ſi conſtaret de hoc: ſed verius videt̉ aliud eē in teſtamētis: ⁊ aliud in lr̄is pape. Teſtamētum.n. cōmittitur tabellionibus. cuius ſcripturam ſiue latinum nullus corrigit. vnde falſa latinitas nō viciat teſtamētuꝫ: dūmodo ꝯſtet per ipſum de intentione teſtantis: vt dicunt predicte leges: ⁊ ꝓpter fauorem teſtamētorum: qꝛ nihil eſt qd̓ magis debeatur hominibus ⁊c̄. C. de ſacroſan. eccle. l. i. Reſcriptum domini pape per multas manus tranſit: ⁊ magna maturitate decoquitur. xxxv. q. ix. apoſtolico. jͣ. e. cum adeo. ⁊ ita nullum vicium continere debet. sͣ. copiā nequiueritⁿ habereº: ꝑ poſte riores lr̄as nō poterit conueniri. ¶ Dem. ¶D hec ſumus: ⁊ infra. Signi ficatū eſt nobis quoſddam in prouincie tue partibus tales ut aſ ſerunt de cācellaria noſtra litteras recepiſſe per quas eorū omnia ne gociaᵖ unius iudicis uel plurium quos ſibi elegerintq arbitrio ꝯmit tuntur ſicqꝫ fit ut ſi aliquē pulſare uoluerint examē ordinarij iudicis non requirant: ſed ad unū iudiceꝫ uel plures delegatos ſibi propitios ⁊ parti aduerſe ſuſpectos ſuper examinanda queſtiōe decurrant: ⁊ infra. Nos igitur huic morbo celeriº uolētes obuiare remedio: mā damus quatenꝰ ſi lr̄as tales in ꝓuī cia tua īueneris eas carere iuribꝰ nr̄a auctoritate decernas ¶ Dem D audientiam noſtram te ſignificāte ꝑuenit. ꝙ. h. de ſcō ſtephano ſuꝑ abſolutione ſua lr̄as tibi ut prima facie uidebatur: apo ſtolicas preſētauit: quibus quoniā manifeſtūᵗ cōtinet in conſtructiōe peccatū: fidē te nolumꝰ adhibere. CLemens. iij. X parte.ſ. perſone eccleſie de e. ad hec. vnde ꝯͣ illā p̄ſūptionē nō ē admittenda ꝓbatio. Ar. ꝯͣ. ff. d̓ of. p̄ſi. illicitas.§. v̓itas. Lau. notanit ꝙ inſtrumēta vel pͥuilegia ꝓ pter falſum latinū nō viciant̉. ar. de cō. di. iiij. ſi nō ſanctificāt̉. ⁊. c. detulerūt. ⁊. ff. de manumiſ. teſta. qui hēbat. d̓ inſtr̄is tabellionū ſa tis crederē illud: de priuilegijs romane curie non eſt verum. b. X ꝑte poſt appellatōꝫ nō di hic ſuꝑ quo fuerit appellatum forte poſſꝫ dici: ꝙ ſnīa lata fuit ꝯͣ. o. diaconū: a qͣ ipſe appellauit: vel ſuꝑ alio aticulo: vel fōͣ te circa aliquā ſen tentiā ſicut olim fi ebat. x ¶ A ſe factā.ſ. o. ⁊ ita nō detulit ſue ꝓprie appellatiōi: qd̓ eē non debuit cū ⁊ appellatōi ad uerſarij deferre d̓ buiſſet. jͣ. de ap. an ſit. ⁊ ca. ꝯſtitutus. ⁊. jͣ. de elec. bone. appellauerat forte ab ordinario corā quo trahebat ca pellanū ⁊ ſuꝑ ꝑſo nā matricis eccleſie. Raro īuenies alibi ut credo ꝙ aliquis nō detulit ſue ꝓpͥe appella tioni. vnde iudex poterat ꝓcedere ī cā: qꝛ videt̉ appellationi renunciaſ ſe: qꝛ pē. ap. nihil ē innouādū. ff. nil īno. ap. pen. l. vna. ⁊. jͣ. de ap. an ſit. y ¶ Proſecutus. litteras īpetrādo ſuꝑ reſtōne eccleſie: qͣ fuerat ſpoliatꝰ poſt appellatōem a ſꝑoliatore factā: ut ī cā ꝓcederet̉ nō obſtāte appellatione fruſtratoria qd̓ ex eo apparet: qꝛ dictus. o. eā proſe qui non curauit nomine eccleſie de tarento qꝛ erat matrix eccleſia. z ¶ Litteras. forte ſignificauit pape: ⁊ rector matricis eccleſie iniu riabatur ei ſuꝑ illa capella: ⁊ ſic obtinuit lr̄as in forma cōi nulla mē tione habita de appellatione: que etiam lr̄e impedirēt reſtōnem. jͣ. de reſti. ſpo. ex conqueſtione cum ſuis ſimilibus. a ¶ Nulla mētio. ⁊ iō nō valebāt. jͣ. d̓ ap. ſepe. ī. fi. ar. qꝛ qui appellat dꝫ facē mētionē d̓ ſua appellatōe: ⁊ aduerſarius quodāmō. qui ſuā appel. proſequit̉: ut hic dicit̉. ⁊. jͣ. de cōfir. vti. uel inuti. bone. b ¶ Negligentia. ſic. sͣ. e. ſi. autem. ⁊. jͣ. e. plerunqꝫ. c ¶ Cū biennium. qui.n. nō proſequit̉ appellationē infra annū: aut ex iuſta cā infra biennium rata manet ſnīa: ⁊ fingit̉ nō appellaſſe. jͣ de ap. cū ſit romana. ⁊ iō iſte. o. audire nō debuit p̄textu ſue appella tionis. ſꝫ videt̉ ꝙ rector iſte.ſ. ratione cōſimili audiri nō debuit ac ꝓſecutionē appellationis: cū actor ⁊ reus circa appellationē eodeꝫ iure vtant̉. jͣ. de mutuis pe. c. vlt. ⁊ hic dicit̉ ꝯͣriū.ſ. ꝙ ille ꝯͣ quē ap pellatū eſt: audit̉ poſt bienniū ⁊ non ille qui appellauit. qualiter er go hoc intelligit̉: dicas ꝙ iſte rector auditus fuit nō rōne ſue appel latiōis ſꝫ potiꝰ rōe ſpoliatōis ſr̄ qͣ lr̄aſ īpetrauit nō obſtāte ap. ut no. sͣ. ī verbo ꝓſecutus. interdicta.n. ꝑpetua ſūt ꝙͣtū ad rei ꝑſecutione nō ꝙͣtū ad penā. ff. d̓ vi ⁊ vi ar. l. i. in pͥn. ⁊ ſi de appel. nihil dixit: nihilominus audiet̉ petēs reſtōeꝫ eccleſie: ⁊ multo fortius: qꝛ poſt ap pellationē ſpoliauit aduerſariū qui debuit deferre ſue appellationi preterea fauore appellātis dat̉ annus aut bienniū ad ꝓſequendaꝫ appellationē ⁊ nō fauore appellati. vnde appellans ſtatī pōt ꝓſequi appellatōꝫ: ſi t̓minꝰ ei p̄fixus eſt: ſꝫ appel. nō ſtatī. jͣ. d̓ appel. oblate. d ¶ Que poſt appellationē. ⁊ ita quicquid fit poſt appellatiōem a ſe vel ab aduerſario ſuo factā: debet irritari. jͣ. de of. dele. ſuꝑ queſtionū in fi. ⁊. jͣ. de ap. bone. cū ſuis concordā. ⁊ in hoc illa corrigit iſtā. N expēſis. qui appellatōꝫ ſuā nō ꝓſequit̉. alt̓o ꝓſequēte ꝯdē e nari dꝫ ī expēſis: ut hic. ⁊. jͣ. d̓ ap. nicolao. ⁊. c. rphēſibilis. vel qui ꝓſequit̉ ipſā ate tp̄s ſtatutū. jͣ. d̓ ap. ſepe. ſꝫ nō vr̄ ꝙ iſte. o. d̓bue rit ī expēſis ꝯdēnari cū appellatꝰ appel. nō fuerit ꝓſecutꝰ. jͣ. biēniū: cū hoc idē ius ẜuādū ſit appellāti ⁊ appel. vt dr̄ ī notula: qui.n. ⁊ nō oportebit ipſū ꝓſequi appellatōeꝫ: qꝛ ipſo iure rata manet ſnīa lata ꝯͣ ipſū. o. ſiqͣ lata fueit. pōt dici ꝙ iō ꝯdēnat̉: qꝛ p̄textu appel. iudex nō ꝓceſſit: ⁊ ille. o. pꝰ ap. ſpoliauit appel. ⁊ ſic ītererat rectōis vt. o. ꝯdēnar et̉ adu̓ſario ī expēſis ēt pꝰ biēniū ꝑꝑ dolū ⁊ maliciā ipſiꝰ. o tarento nobis innotuit: ꝙ cuꝫ ca pella de empeton̄. ad predictā eccleſiā de iure pertineat. o. diaconꝰ qui iā dictā capellaꝫ detinet: capel lanū ipſiꝰ eccleſie nomīe ipſius.ſ. in ea miniſtrātē poſtᵘ ap. a ſe factā amouit: quā cū eēt.ſ. proſecutusʸ: ⁊ ad iudices litterasᶻ impetraſſet: ipſe. o. ap. ſuā proſequi nō curauit Cūqꝫ auctoritate iudicū ī ius eſſet uocatꝰ: dixit ſe litteras priores habere de quibus nullaª mentio in poſterioribꝰ habebat̉: quas uſqꝫ ad tertiā citationē ſuppreſſit eiſdeꝫ dolo uel negligētia uti poſtpoſuit quod ex diuturnitate temporis ui debatur: in quibus nulla mētio de ap. ab ipſo facta fiebat: cum bienni um a tempore ap.ᵈ iam fuiſſet ela pſum. Ideoqꝫ mandamus quate nus ſi ita eſſe cōſtiterit: reuocatis in ſtatutum priſtinum omnibus: que poſt ap. ipſius. o. inueneritis attentata preſcriptam capellaꝫ ma trici eccleſie reſtituere procureris predictum. o. ſi eum appellationē ſuam non fuiſſe proſecutum conſti terit memoratos. in expēſisᵉ neceſ ſarijs condemnātes. ¶ CCeleſtinus. iij.

fꝘ Ciſcitatus. petitorio.i. nuncio legitime ordinato. vel dic petitorio.i. ꝓcuratore. g ¶ Impotētia. aliquis dr̄ aliquid poſſe quīqꝫ modis. vnde verſus Poſſe quidē rebꝰ dāt ius naͣ ptās. Officij meritū ſextū diuīa volū tas. De potētia iuris hēs. xxij. q. ij. faciat hō. xxvij. q. ij. agathoſa ī fi. de potētia natu re habet̉. jͣ. de de ſpō. īpu. puberes. ⁊. c. a nobis. de po teſtate officij hēs jͣ. de ꝯſan. ⁊ affi. c. i. ī fi. ⁊. xxi. di.§. i. ar. v̓ſus fi. vbi dr̄ ꝙ petrus p̄ oībus claues regni celo rū accepit. de potē tia officij legit̉. xxi di. inferior. ⁊. jͣ. de ma. ⁊ obe. cū īferior. d̓ potētia mēiti legitur. iij. q. vij.§. tria. idē teſtat̉ ibi: cuiꝰ vita ⁊cͣ. de po tētia diuine volun tatis habet̉ de pe. di. ij.§. charitas. ſꝫ hec potentia ad duo tantū facti et iuris refertur. h ¶ Intereē nequi uerint. ꝙ ſimul in tereſſe d̓beāt. hēs jͣ. de offi. dele. prudentiam. i ¶ Seruū. qꝛ talis iudex eē non pōt: niſi cōi opīone ꝓ li bero ſe gerat ⁊ ha beat̉ quo caſu tenet eiꝰ ſnīa ēt ſi pꝰ eā latā detegat̉ eū tꝑe ſnīe fuiſſe ſeruū. iij. q. vi.§. veruꝫ. ⁊. ff. de of. preto. barbarius. ⁊ C. de teſta. l. i. k ¶ Infamē. ſi pēdēte iudicio efficiat̉ īfamis vel ſuſpectꝰ poſſꝫ repel li. jͣ. de teſti. co. p̄terea. ⁊. jͣ. de of. dele. inſinuāte. qꝛ q̄ de nouo emergut indigēt auxilio. ff. de īterro. ac. de etate.§. ex cā. Itē ſi medio tē pore excōicet̉: ſꝫ eo abſoluto reſumit iuriſditionē. jͣ. de of. dele. prudentiā.§. ſexta. Idē credo ſi reſtituat̉ p̄ſtine fame ꝑ pͥncipē: qꝛ reſu mit iuriſditionē. ij. q. iij.§. notādū ī fi. ⁊. C. de cura. fur. l. pe. ſecus ſi lata ſnīa detegat̉ iudice fuiſſe infamē. iij. q. vij.§. tria. v̓. veꝝ. ⁊. ff. de of. p̄to. barbariꝰ. ⁊. C. d̓ teſta. l. i. ſecꝰ ī excōicatiōe: qꝛ ſnīa publi ce excōicati nulla ē. jͣ. d̓ re iudi. ad ꝓbādū. ⁊. jͣ. de excep. exceptionē l ¶ Impedimēto. puta qꝛ ē excōicatus vel illitteratꝰ: nec hꝫ cōſuetu dinē cauſaꝝ. qꝛ peritus dꝫ eē iudex: nec dꝫ querere ab alijs quid eū loqui oporteat ī aut̉. de iudi. ī pͥn. colla. vi. ⁊. jͣ. de ꝯſan. ⁊ affi. ex lr̄is in fi. tamē ſi illitteratus ſit: ⁊ habeat ꝯſuetudinē cauſarū ſiue periti am iudicādi pōt ei cā cōmitti. C. de iudi. l. certi iuris. ar. C. de ep̄i. ⁊ cle. parabolani. ⁊ quedā īpedimēta ponunt̉. iij. q. vij.§. tria. Iteꝫ ſi impedimētuꝫ ſit ꝑpetuū nō pōt cognoſcere qd̓ pōt eē multis modis: vt infirmitas ſurditas ⁊ ꝯſimilia. m ¶ Deſtinare. ꝑ lr̄as vel ꝑ certū nunciū litteratorie d̓ſtinatū. lxiii di. c. iij. ⁊ pe. ⁊. jͣ. de of. dele. prudētiā. i. ℟. ff. de rebuſ eoꝝ qui ſub tutel. vel. cur̄. magis.§. illud etiā queri pōt: ⁊ hec ē canonica deſtīatio ſꝫ nūquid ille qui ītereſſe non pōt: valet alijs delegare vices ſu as? de hoc dr̄. jͣ. de offi. dele. coram. n ¶ Ad conſūmationeꝫ. vt. jͣ. cuꝫ dilecta. o ¶ Procedāt. qd̓ quidē facere poſſūt: ſi ī lr̄is cōmiſſionis ſit clauſu ſa illa: ꝙ ſi nō oēs. alias nō poſſūt ꝓcedere. ar. jͣ. de of. dele. cauſam matrimonij: ⁊ ē expreſſum. jͣ. de offi. del. vno delegatoꝝ. ⁊. e. ti. pru dentiā. ⁊. ff. de arbi. item ſi vnus.§. pe. ⁊. l. ſequēti. p ¶ Excuſari. īmo potius dꝫ puniri. jͣ. de offi. dele. prudentiā.§. adij cimus. ⁊ hoc caſu alij poſſūt ꝓcedere ꝙͣuis nō videat̉ īpleta ꝯditō ꝙ ſi nō oēs ⁊c̄. vt in. c. predicto prudētia.§. adijcimus. ⁊ hoc verbū eſt poſtꝙͣ ꝯſtiterit: ꝙ nō vult intereſſe. ⁊ ī hoc illa corrigit illā. q ¶ Intereſſe hodie. etiā ſi nō addat̉ hoc tamē ſi nō vult alij ꝓcedāt lꝫ ſit arguēdus qui mādatū apoſtolicū exequi ꝯtemnit. Aſtoralis. ambigit̉. Sꝫ quero qualiter poſſit dubitari de re uocatione lr̄aꝝ? aut ſcd̓e faciūt mētione de pͥmis: ⁊ tūc valēt ſcde. aut nō faciūt: ⁊ tūc valēt pͥme. sͣ. e. ceterū. ℟. neutra pars diſiūctim ꝑpetua ē. pͥma tollit̉ ꝑ decre. jͣ. de re iudi. īter. ⁊ de do. ⁊ ꝯtu. ex lr̄is. ⁊ de ꝯfir. vti. bone. ⁊ de ap. ſepe. ⁊. c. oblate. ſecūda tollit̉ ꝑ decre. jͣ. e. plerūqꝫ. in iudicijs nōdū ceptis nō hꝫ locū iſta diſtincto Ille eniꝫ ſole valēt que pͥmo iudici p̄ſentātur citatiōe facta ꝑ ipſas Ciſcitatus es a nobis petito Urioⁱ deſtinato: de qua impotē tiaᵍ illud intelligat̉ quod in litteris noſtris ſepe conſueuit apponi: ut ſi duo uel tres: quibus littere diri gunt̉ ipſis exequēdis ſimul ītereſ ſe nequiuerint: unus aut plures: quibus ſcribit̉: nihilominus exequat̉. Nos uero ita ſentimꝰ: ꝙ tā de iure quā de facto illa īpotētia cē ſeat̉: de iure: ſi aliquē illoꝝ ſeruuꝫ uel infamēᵏ aūt alio legitimo impe dimento detentum eſſe conſtiterit de facto: ſi conſtiterit euꝫ caſu mor tis occūbere: aut ineuitabilis neceſſitatis articulo īpediri: quo mi nus ualeat intereſſe: dummodo is qui pro neceſſitate preſens eſſe nō poteſt: collegis ſuis canonice ex cuſationē ſuā curet ſi poterit deſti nareᵐ: ut alij coniudices uel execu tores nihilominus ad cōſumatio nēⁿ iniūcti mandati procedātº: nec .n. ille qui tātūmodo non uult īter eſſe: hac impoſſibilitatis interpre tatione ualeat aliquatenus excuſa riᵖ niſi forte ſic in reſcripto habea tur expreſſum: ſi non omnes inter fuerint uel ſimul nequiuerint aut noluerint intereſſeq. INnocen. iij. elien̄. epiſcopo. Aſtoralis officij: ⁊ īfra. Pre terea queſiuiſti: quando de re nocatione litterarū ambigit̉ˢ. utꝝ iudices priores an poſteriores co gnoſcere debeant: ⁊ utrum per ſe cundas ſint prime lr̄e reuocate. Ad quod. t. r. ꝙ niſi poſterio res prioribus uel econuerſo duxe rit deferēduꝫˢ: ſimul utriqꝫ cogno ſcāt: ⁊ ſi forte nequiuerīt ſimul in unā ſentētiam cōcordare: quāuis pluresⁱ ſint ex una parte quā ex al tera ꝑ arbitros cōmuniter electos a partibus huiuſmodi cōcertatio ſopiat̉ⁿ ¶ Quoniā autē ſub huiuſ modi forma uidelicet: cauſam quā talis aduerſus talem ⁊ quoſdā ali os ſuꝑ hoc ⁊ quibuſdā alijs ſe ha bere ꝓponit: tibi diximus cōmittē dam: a nobis multotiēs littere im petrātur ſollicite queſiuiſti: an iu dex ex delegatione huiuſmodi an te perſonarum uel reruꝫ expreſſio nē ſuꝑ ꝑſonis uel rebus exprimen dis habeat poteſtatē: adijciēs utꝝ jͣ. de fo. cōpe. ꝓpoſuiſti. jͣ. de ap. vt debitus. ⁊. jͣ. e. capitulū ſancte crucis. Itē qualiter pͥmi iudices poſſunt deferre ſecūdis: vel ſecūdi pͥmis: cuꝫ vel pͥmi tantū vel ſcd̓i tantū ſint iudices: ⁊ ita aut pͥmi aūut ſecūdi nullā habent iuriſ ditionē. jͣ. de offi. dele. ex lr̄is in fi. ⁊ sͣ. e. ti. ceterū. Itē qualiter poſſūt primi vel ſcd̓i citare partes: cū vtriqꝫ dubitēt ⁊ neſciūt an̄ ſint iudices: īmo ratiōe dubitationis neutri debent eē iudices: ſicut quādo dubitat̉ d̓ tutela duoꝝ: neuter eſt tutor. ff. de teſta. tu. duo ſūt ticij: ꝓpter hoc gloſauerūt hic quidā: ꝙ d̓ facto po teſt dubitari nō de iure: vt ſi forte ſecūde lr̄e non exhi beātur. jͣ. de of. dele. ex lr̄is. vel qꝛ dubitat̉ an ſit annus elapſus ab īpetratione lr̄a rū pͥoꝝ. jͣ. e. plerunqꝫ. Sed hec ſolutio non valet: qꝛ ad queſtionē facti nō daret pa pa reſpōſionem iuris. ff. de ſta. domi. l. idē erit. Alij di cūt etiā: ꝙ pōt eē dubitatio iuris: ſi data ſit eadē ī vtriſqꝫ litteris. illa decre. vt d̓bi tus hoc determinat. jͣ. de fo ro cōpe. c. pe. ⁊ vlt. ⁊. jͣ. e. capitulū ſancte crucis. ſed cer te ẜm dictū illoꝝ neutre re uocant alias cū neutre ſint pͥores alijs: īmo ẜꝫ hoc neu tri cognoſcāt de tota cauſa. nam ambe lr̄e dicūtur ſcd̓e vel pͥme. ff. de bo. poſ. ẜꝫ ta bul. l. i.§. ſiquis in duobus. Tertij dicūt ꝙ ſic dubitari pōt de reuocatione: ut ſi ſecūde faciāt mentionē pͥorū ſꝫ nō expreſſā. jͣ. de dolo ⁊ ꝯ tu. ex lr̄is. ⁊ hoc nō eſt verū vt pꝫ ex illa d̓cre. ex litteris jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. dici pōt hāc fuiſſe rationē huius decre. cū diuerſe ſint lr̄e īpetrate: iudices citāt ꝑtes: ⁊ cū pars aduerſa corā eis exhibet ſecūdas lr̄as: ipſi volūt cognoſce̓ de reuo catione litterarū ẜm hoc qd̓ ꝯtingit. jͣ. de re iudi. īter monaſteriū ī parte de ciſa ab ītegra. Itē ſi ſcd̓i iudices citēt partes: ⁊ cū exhibētur corā eis prime lr̄e ipſi volūt cognoſcē an pͥme ſint reuocate. Sꝫ qꝛ ꝓ eodē negocio ꝑtes nō ſūt trahēde ad diuerſos iudices. jͣ. e. ex tenore. ⁊. jͣ. e. c. vlti. ſtatuit̉ hic. vt iu dices ꝯueniāt ad hoc faciēdū: vel vna pars deferat alij: qꝛ ⁊ pͥmi de hoc co gnoſce̓ poſſūt: cū corā eis obijciat̉ talis exceptio ēt ⁊ ſcd̓i. ⁊ expone quādo de reuocatione ambigit̉.i. quādo ī dubiū deducit̉ de reuocatione lr̄aꝝ. Sꝫ huic ſolutioni obſtare vr̄. jͣ. e. cū ꝯtingat. ibi.n. nō ꝯueniūt ad cognoſcēduꝫ: ſꝫ executor videt vtraſqꝫ lr̄as. vnde pōt adhuc meliꝰ dice̓: ꝙ bene pōt iudex dubitare de reuocatione lr̄aꝝ: lꝫ ſcd̓e expreſſā faciāt mētionē pͥoꝝ.ſ. quādo obijcit̉ ſcd̓as lr̄as īpetratas eē ꝑ falſi ſuggeſtionē vel veri ſuppreſſionē: vt. sͣ c. ceterū. ⁊ meliꝰ. jͣ. de of. dele. corā. ⁊. jͣ. de re iudi. inter monaſteriū ī ītegra ⁊ hoc idē dixit io. jͣ. e. ſuꝑ illa decre. cū ꝯtingat. ⁊ certe iſte ē verior ītellectꝰ. Sꝫ hec dubitatio de reuocatione lr̄aꝝ nō hꝫ locū ī lr̄is appellationis ⁊ pͥncipalis cauſe: qꝛ iudices appellationis de hoc cognoſce̓ debēt. jͣ. e. dilectꝰ fili us io. hec dubitatio locū hodic nō hꝫ re ītegra. jͣ. de ap. vt debitus. b. ſ ¶ Deferendū. de ꝯſenſu ꝑtiū. jͣ. de of. dele. ſuꝑ qōnuꝫ.§. intētionis. ⁊.§. nos aut. cū corā vtriſqꝫ poſſet ꝓponi exceptio: vt dictū ē in pͥma notula: ⁊ et ſine ꝯſenſu partiū poſſent ſi vellēt: ſꝫ honeſtū ē: ꝙ de ꝯſenſu partiū fiat. t ¶ Plures. hic nō ſtat̉ iudicio maioris ꝑtis. jͣ. de iu. pr̄o. quoniā ſimile ē ī cā ep̄i. vi. q. iiij. c. i. jͣ. de re iudi. nō pōt. ⁊ in iudicibus dele. a pͥncipe. vt vr̄. C. d̓ ap. ī offerēdis ibi. ita tamē ſi diſſētirēt. ⁊. C. qui bo. ce. poſ. l. vlti. ⁊ ī re cōi. ff. cōi diui. ſabinus. ⁊ ī liberali cā. C. de cōi. ſer. manu. l. i.§. i. ⁊ inſti. de rediui.§. religioſū. qꝛ ibi fit qd̓ religio vel naͣ rei requirit. ⁊ dū quis plus iuris hꝫ ī re. vt. C. de dona. ſancimus.§. ne aūt. Sꝫ ꝯͣ. lxv. di. c. i. ij. ⁊. iij. ff. d̓ re iudi. duo ex tribus. So. veꝝ ē gnāͣle: ꝙ iudicio maioris ꝑtis ſtandū ē: ſꝫ quedā ſpālia hic ſignata ſūt: vbi hec regula nō obtinet. ſꝫ ī caſu iſto nō ſtat̉ iudi cio maioris ꝑtis: qꝛ forte ī pͥmis lr̄is ſūt duo iudices: ī ſcd̓is tres vel plures vnde cū illi tres equalē habēt iuriſditionē cū illis duobus: qꝛ iſti tres loco vnius ſūt: ⁊ illi duo ſimiliter loco vnius.ſ. domini pape nō p̄ualet ſnīa illoꝝ triū: qꝛ nō cenſent̉ plures: lꝫ ſecus ſit ī creditoribus: quoniā ſi par debitū ſit hincinde: ſtat̉ tamē maiori numero creditoꝝ. vt. C. qui bo. ce. poſ. l. vl. Itē alia rōne: qꝛ ſi iſti tres iudices iudicarēt ꝓ ſe: ſuſpecti eēt: qꝛ viderent̉ īge rere oꝑas ſuas. ff. de ꝓcu. q̄ oīa. Si āt. iudicarēt ꝯſe: viderent̉ a ſe abdicare iuriſditionē ⁊ velle a ſe remouere: qd̓ eē nō dꝫ. jͣ. de of. dele. paſtoralis. ⁊ ita dꝫ iri ad arbitros. Sꝫ ſi ī pͥmis ⁊ ſcd̓is eſſent equales iudices numero ſatis poſſet dici: ꝙ ſtabit̉ iudicio maioris ꝑtis: qꝛ maior videt̉ modo iuriſditio ⁊ poteſtas ab vna parte ꝙͣ ab alia. u ¶ Sopiat̉. quid ſi arbitri adiudicēt iuriſditionē eis qui nō habēt; nihilomi nus ſnīa illoꝝ iudicū tenebit qꝛ cū arbitri ſnīauerint ꝯͣ ius ſcriptum tenet

eoꝝ ſnīa: niſi fuerit appellatū: vt. ij. q. vj.§. diffinitiua. ⁊ hec eſt ratio: qꝛ per vtraſqꝫ litteras data fuit iuriſditio. x ¶ Perſone vel res. qui rem petit: dꝫ rem certā petere. de hac materia dicemus. jͣ. de libel. ob. c. penul. vbi cōpetentius ponitur. y ¶ Spāles. īpetrate ab aliquo illoꝝ: qui ꝑ clauſulā gnaͣleꝫ poterāt cōueniri ꝯͣ pͥmū īpetratē ſuꝑ eadē cā ſꝫ qͣlit̓ pōt ille qui poſſidet ꝯͣ impetrātē īpetrare ſuꝑ ea dē re cū interdictū poſſeſſo riū ītētare nō poſſit cū ipſe poſſideat. jͣ. de iud. examīa ta. ⁊ p̄terea poſſidēti nō da tur rei vēdicatio. īſti. de ac. §. i. C. d̓ ali. iudi. mu. cā fa. l. vnica. dic ꝙ pͥmꝰ īpetrās ī petrauit vt ageret petitorio ſcd̓s īpetrās impetrauit ne īquietaret̉ ſuꝑ poſſeſſiōe il lius rei quā poſſidet. naꝫ et alias dat actio poſſidēti ne inquietaret̉. ff. ſi cer. vē. l. ſi quis forte.§. i. ⁊. l. ſicuti.§. ſꝫ querit̉ de hoc no. jͣ. de iudi. examīata in glo. ſi ita. a ¶ Spāle. hic pꝫ ꝙ ſi vnum reſcriptū ē gnaͣle ⁊ ſcd̓ꝫ ſpā le lꝫ nō fiat mētio gnaͣlis in ſpāli: p̄ualet ſpāle: vt. sͣ. e. c. i. ⁊. jͣ. d̓of. leg. ſtuduiſti. ⁊. ff. de re. iur. ī toto. Cōtra. sͣ. c. cū ordinē. vbi ſcd̓ꝫ ſpāle nō derogat gnaͣli: qꝛ nō fac̄ mē tionē illiꝰ. rō ibi reddit̉: qꝛ pͥmū ē pͥuilegiū ſcd̓ꝫ reſcri ptū fuit ius cōe: ſꝫ ius cōe n̄ tollit pͥuilegiū niſi mētionē faciat de illo priuilegio. b ¶ Eneruat̉. facta citatōne ꝑ lr̄as ſpāles aūꝙͣ ꝑ gnaͣles c ¶ Suꝑflua. hoc caſu cū ge nerale mādatū reuocatū ē. ꝙͣtuꝫ ad hāc cauſā ſpāliter cōmiſſā. alias bona queſtio eſt: ⁊ eam ſtatim ſoluit ibi donec iuriſditio ⁊cͣ. d ¶ Iuriſditionē. hꝫ ergo iuriſditionē: lꝫ nō habeat exercitiū: ⁊ ita vr̄ ꝙ non poſſit eā alij demādare. ē.n. abſurdū alij demādare iuriſditionē: anteꝙ eaꝫ ipſe nāciſcat̉. ff. de of. ꝓcō. obſeruare.§. vlt. ⁊ ſic vr̄ ſimilit̓ ꝙ nō poſſit citare ꝑtes ante expreſſionē reꝝ. v. q. ij. c. vlt. iō.n. citant̉ ꝑtes ⁊ dant īducie: vt quis deliberet. iij. q. iij. offerat̉. ſꝫ ī hoc caſu nō poſſūt deliberare. Ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ ap. ſignificātibus. ⁊ īſti. de ac.§. curare. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. cū ad ſedē. vbi petii hoſpitale cū oībus ꝑtinētijs ſuis: ⁊ pōt cōmittere lꝫ nō habeat exercitiuꝫ. cō mittet.n. qd̓ hꝫ. Sꝫ qͣliter pͥores iudices pͥuātur iuriſditione: cū papa nō in tēdat eos pͥuare? Ite nūquid eodē modo ꝑ mortē delegātis eēt reuocata iu riſditio ꝙͣtū ad nō expreſſas ꝑſonas. ar. ꝙ nō. C. de duo. re. l. vlt. Eſt tamē animaduertēdū: an reuocet̉ ꝑ morteꝫ an̄ viua voce. ff. de ꝓcu. ſi defūctus. ⁊ l. ſe. ſed verū eſt ꝙ reuocatur ꝑ mortē quantū ad ea que expreſſa nō ſunt. jͣ. de of. dele. gratū. ⁊. c. licet. ⁊. jͣ. e. ſignificauit. Edes apoſtolica. liberalē. vtpote que nō claudit gremiū redeūti. C. de ſū. tri. l. vlti. ad fi. ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cle. ſiquis ī hoc. ⁊. xxiij. q. iiij. duo iſta. Sꝫ ī quo ē liberalis ſiue gr̄am facit: qꝛ ad hoc tenet̉. jͣ. de fo. cōpe. lꝫ ī ꝑte deciſa. īmo qͣſi p̄ceptū euāgelij ē: ſꝫ vbi neceſſitas ibi nulla liberalitas. ff. de adimē. leg. ad rē legatā. Totū dici poteſt gratia quicquid ipſe facit: qꝛ vni uerſe vie dn̄i miſericordia ⁊ veritas: qꝛ vbi iuſticia ſeruatur ibi miſericordia ad hibetur. xlv. di. diſciplina. f ¶ Et viliores. ⁊ inelegater. nā A ioue pͥncipiū muſe iouis oīa plena: v̓giliꝰ ⁊ ratio a capite edēda ē. ff. de eden. argetarius.§. edita actio. quoniā pͥncipi um potiſſima pars ē cuiuſcūqꝫ rei. ff. de orig. iur. l. i. ⁊ is qui maioris dignitatis ē dꝫ p̄poni. xvi. di. iſidorus. ⁊ vbi legalis paternitas ꝯtrahitur pͥmo in terrogat pater ꝙ filius. ff. de adop. l. ij. g ¶ Maiores ⁊ digniores. ſꝫ qͣs ꝑſonas dicemus maiores ⁊ digniores? naꝫ īuenio ꝙ quilibet clericꝰ dꝫ habere dignitatē. iiij. di. deniqꝫ. ⁊.i. q. i. reperiū tur ī fi. quādoqꝫ.n. mācipia dicunt̉ hr̄e dignitatē. ff. de vſufruc. ſꝫ ⁊ ſiquid. §. mācipioꝝ. quādoqꝫ ptātes ſeculares dicūtur habere dignitatē. xxiij. q. v. admīſtratores. quādoqꝫ.n. decurionatꝰ dr̄ dignitas. ff. ad. l. cor. de ſic. l. pe. Itē nūquid illā maioritatē ꝯſiderabimus de qͦ dr̄. xl. di. multi ī fi. vel d̓ qua dr̄. xxiiij. q. i. qui ꝯͣ pacē. vel de qua dr̄ di. ij. lex ē. vel de qͣ dr̄. ij. q. vij. queren dū ē. c. criminationes. vel illā de qͣ dr̄. ff. de gradibus. l. iurecōſultus.§. parē tes. vel de qͣ dr̄. ff. de pac. maiorē? Rn̄. maiores ⁊ digniores vocat hic noͣbi les ꝑſonas: que ſub clauſula gnaͣli cōprehēdi nō poſſūt. ff. de iniur. itē apud labeonē.§. hoc edictū: ⁊ tales debēt eē que citius mouerēt animum pͥncipis vel ad dandū vel ad denegāduꝫ reſcriptū rōne.n. maioritatis p̄ſumit̉ ꝯͣali quē. xxxi. q. ij. lotharius. ff. qd̓ me. cā nō ē veriſimile. Itē qꝛ circa iudicia de ſi antequā perſoneˣ uel res expreſ ſe fuerint nominatī ſuꝑ nos expreſ ſis ī cōmiſſione priori: ſꝫ generali ter cōprehēſis ſpecialesʸ lr̄e: que de priori cōmiſſione nullam faciāt mentionem ad alios iudices a ſe. ap. emanauerint: eundem uigoreꝫ debeāt obtinere. Nos igit̉ ad hec duo. t. r. ꝙ cum generali per ſpeci aleª proculdubio derogetur iuriſdi tio per generales litteras attribu ta per ſpeciales quantū ad eā que ſpecialiter exprimūtur penitꝰ ener uatur: licet de prioribus nō faciāt mentionē: unde ſuperfluaᶜ relīqui tur prima queſtio: ⁊ ſi merito dici poſſit ꝙ donec iuriſditio reuocet̉: eā ſuper rerū uel perſonarū articu lis exprimēdis obtinet delegatus ſed antequā exprimātur ꝑſone ueres delegatus nequit iuriſditionēᶜ huiuſmodi exercere. ¶ Dē ſeno. archiepiſcopo. Edes ap. cōſueuit exhibere ſe petētibꝰ liberaleꝫ: ſed qui da eiꝰ gratia nequiter abutūt̉: ⁊ in fra. Nos igit̉ uolētes eoꝝ maliti is obuiare: decernimꝰ ut cū ī ꝯmiſ ſionibꝰ nr̄is mīores ⁊ uiliores ꝑſo ne ſolūmodo deſignant̉: maiores ⁊ digniores ſub generali clauſula fert̉ dignitati ⁊ ꝑſone. jͣ. de of. d̓le. ſane. ij. ⁊. c. paſtoralis. ⁊. ij. q. vii quiſquis. ⁊. xxiiij. q. i. qui ꝯͣ pacē. ⁊. xlv. di. cū beatus. vr̄ ergo ꝙ per gnaͣleꝫ clauſula nō poſſit ꝯueniri ſacerdos vel clericꝰ cū ipſe ſit ma ior quolibet laico. vi. q. i. beatus. ⁊. xcvi. di. duo ſūt. ⁊. jͣ. de ma. ⁊ obſolite. v̓. fecit deus ⁊cͣ. dūmodo maior clericus ſpāli vocabulo non ſit d̓ſignatꝰ vel nominatꝰ: ⁊ hoc ēt in tuebit̉ iudex qui debeāt dici maio res vel minores: ⁊ que negocia debe ant dici maiōa vel mīora: nō.n. certa vel certio dari poſ ſet doctrina. ar. xx. iij. q. iiij. duo iſta. alias.n. hoc nomē alijs bene īcluderēt maiores ꝑſōas nā noīe populi cō tinent̉ ēt ſenatoreſ plebis aūt appella tōne ſine patricijs ⁊ ſenatoribꝰ ceteri ciues ſignificātur vt īſti. de iur. na.§ plebiſcitū. nec ſēp hoc nomē alijs fa cit poſitioneꝫ. lvi. di. cenoman. ar. ff. de ꝯſti. pe. l. i.§. debitū. ⁊ illud: ſu ſpēſi ſūt cū eo duo alij latrones neq̄ io. ⁊ ē rō: qꝛ alit̓ ꝓ cedit̉ ꝯͣ maiores ⁊ aliter ꝯminores. xlv. di. cū beatꝰ. et xxiiij. q. i. qui ꝯͣ pa cē. ſimiliter d̓ hoc notat̉. jͣ. de iureiu. c. cū quidā. in glo. que īcipit: ſic pꝫ ꝗ dignitas. h ¶ Intelligant̉. eoipſo ꝙ digniores inueniunt̉. ītelligunt̉ ī fraudeꝫ verſari. ff. de iure fiſci. ita fidei. nā ẜm diſtinctionē reꝝ noīa ſūt di ſtinguēda. xxi. di. cleros ⁊ clericos. ⁊. C. de codicillis ſi ideꝫ. i ¶ Sꝫ nō liceat. ꝓuidet hic papa ne diuerſe ꝑſone litigatoꝝ vexatō nibus afficiat̉. ar. C. mādati ꝑ diuerſas in pͥn. ⁊. jͣ. e. nōnulli. inten dit eniꝫ minuere lites. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. finē. ⁊. c. venerabilis. k ¶ Multitudinē. ar. occaſionē iuris ad iniquū cōpendiū nō trahiC. de vſuca. ꝓ emp. l. vlt. ar. x. q. iij. c. vlti. ⁊. jͣ. e. nōnulli. Sed videt̉ ꝙ cū gnaͣlitate nō debet aliqua cōmiſſio impetrari. ar. sͣ. e. ad hec ſꝫ hec ideo nō valent littere ille: qꝛ certi iudices nō erant ibi dati. ſꝫ quos ipſe duceret eligēdos. Sꝫ. t. aliter intelligit illud capitulū ad hec sͣ. e. Sꝫ ꝯcordat huic dicto la. vt ibi dixi: ⁊ oīa negocia illius cōmittebant: qd̓ erat iniquū: ſed generalitas cauſarum alias bene oteſt cōmitti. ff. de iudi. cū pretor. l ¶ Effrenatā. ff. de teſti. l. iij. ī pͥn. ⁊. jͣ. de teſti. cū in cā que. ⁊ effrena ta dicimꝰ vltra. xl. vt ibi. ⁊. jͣ. de cle. ex. mi. latores. ⁊. c. cauſā que. ho die v̓o iſta gnaͣlitas ſiue multitudo reſtricta eſt vſqꝫ ad. iiij. in qua dam decre. ino. quarti que incipit: cū in multis. jͣ. e. ti. m ¶ Dolus. ſic. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. ex litteris. xxx. q. i. dictū ē. jͣ. e. c. ꝓxi. ⁊ qui fraudē allegat ſiue dolū ꝓbare debet. ff. de ꝓba. quotiens.§. qui dolo. Sꝫ qualiter ꝯſtabit: ꝙ noluit cū perſonis expreſſis in iu dicio experiri: ſꝫ vult deſcendere ad minores vel equales: hoc ip̄o ꝙ deſcendit pͥmo ad equales vel minores: preſumitur fraus ⁊ delus: ⁊ ille poteſt excipere qui ꝯuenitur: niſi ſtatim vel quācito poſſit ꝯueniat perſonam expreſſam: vel niſi forſitan copiam illius habere nō poſſit: ⁊ hoc debet pͥmo ꝓteſtari: aliter credo illū repellen dum. alij dicunt contrarium. n X tenore. negocio. Nota ꝙ cū plures littere impetrantur ſu per eodem negocio: aut impetrant̉ ab eodem aūt aⁱ diuerſis Si ab eodeꝫ: aut ad iudices eoſde aut ad diuerſos. ſi vero aliquis impetrat duo paria litterarū ad diuerſos iudices in fraudē cauſa fatigandi aduerſarium ſuum ſuper eodeꝫ negocio ⁊ non ad caute lam: qꝛ timebat perdere vnū reſeriptum vel quia timebat aliquos mori: neutre valent vt hic. ⁊. jͣ. e. qꝛ nōnulli. ſed ſi ad cautelam vt di xi: valent. ſꝫ poſtꝙͣ cepit agere per alteras: relique nō valent. ⁊ ſi at tentaret: perderet vtraſqꝫ vt dictū eſt. Si vero ad eoſdem iudices ⁊ diſcordāt in data: valent prime: niſi in ſecūdis fiat mentio de pri mis: qꝛ nihil intereſt que valent. Si vero eadē ē forma ⁊ data ⁊ ad eoſdē iudices eedem ſunt littere: qꝛ nō nocet habere plures litt̓as nō ītelligāturʰ īcludi: ſed nec liceat occaſione generalitatis huiuſmōi multitudineꝫ effrenatāⁱ in iudiciuꝫ euocare nec ſuꝑ maioribꝰ ⁊ grauio ribꝰ negocijs audiant̉: qui de mi noribus ⁊ leuioribꝰ tātū faciūt mē tionē. Si quis uero aliquaſ ꝑſōas expreſſerit non ut uelit cum eis in iudicio exꝑiri ſed ut ad pares tran ſire ualeat uel minores: qꝛ fraus ⁊ dolusᵐ ei patrocinari nō debent tā quā mēdax precator careat penitꝰ īpetratis. ¶ Dem. r. cantori ⁊.r. priori de mote leproſorum. X tenore litterarū: quas nob̓ U deſtinaſtis: ītelleximus. r. ſa cerdotem de collouil. ad alios iu dices ſuꝑ queſtione que inter ipſū ⁊ abbate de becco uertit̉: litteras ap. impetraſſe: qui cū partē citaſſēt aduerſam dictus preſbyter coram eis noluit litigare: ⁊ infra. Cūqꝫ uos ī cauſe cognitiōe ꝓcedere uel letis: abbas corā uobis propoſuit ꝙ nō tenebat̉ per directas ad uos litteras preſbytero reſpōdere: cū ꝑ alias ab alijs iudicibꝰ fuiſſꝫ cita tus que auctoritate illaꝝ nō fuerāt reuocate. Nos igit̉ attedētes frau dē preſbr̄i memorati duas cōmiſ. ſiōes ſuꝑ eodē nego cioⁿ īpetrātis

ad cautelam: ſicut poteſt quis habere plura teſtamēta eiuſdē teno ris. ff. de teſta. vnū teſtamētū. ⁊. ff. de his que in. teſta. d̓. l. vlt. ⁊. ff. de bo. poſ. ẜm tab. l. i.§. ſi quis ī duobus. nec ē īcōueniēs plures iu dices hr̄e ſuꝑ eod̓ negocio: qꝛ illd̓ hēs. jͣ. de of. leg. cū nō ignoretis. Si vero ſūt diuerſe ⁊ aduerſe neutre valēt. C. de fi. īſtru. ſcripture. ⁊. jͣ. d̓ fi. inſtru. īputari. ſi āt lr̄e ī petrātur a diuer ſis ꝑſonis.ſ. ab ac tore ⁊ reo aut ad eoſdem aut ad di uerſos. Si ad eoſ dē ⁊ ꝯcordāt ī da ta ⁊ forme eedem ſūt lr̄e: ut dictū ē. ſi data ē eadem et forma ꝯͣria: ſuꝑſe deatur vtriſqꝫ do nec ꝯſulatur ſuꝑi or. jͣ. de of. dele. ſa ne. ⁊ hoc ſi vtraqꝫ ꝑs lr̄as ſuas oſtedat: ſi actor tacet ꝑ ānum: valēt lr̄e rei. jͣ. e. plerunqꝫ. Si vero īpetrarē tur ad diuerſos pͥ me valent: niſi in ſecundis fiat mētio de pͥmis. ut. sͣ. e. ceterū. Si vero nō apꝑet que ſint pͥme vel ſcd̓e mu tuo ſe īpediunt. ſꝫ iſte quādo impetrāt̉ ad diuerſos nō ꝓcedūt hodie: qꝛ ille ſole valent: que prīo iudicibꝰ preſētant̉. jͣ. d̓ ap. vt debitus. ⁊ hoc locū ī his hēt perqͣs nondū ē ꝓceſſū. ī alijs autē per qͣs ꝓceſſuꝫ ē: vel preſentatio facta ē: ſemꝑ valent prime: niſi ſecunde expreſſā fecerīt mentionē de pͥ mis ⁊ de proceſſu ⁊ de litis ꝯteſta. jͣ. d̓ re iudi. inter monaſterium. ⁊ jͣ. d̓ of. dele. corā. quandoqꝫ tamen valent ſecunde ⁊ nō pͥme ⁊ pͥ me ſunt ī pendenti: quouſqꝫ caſſet̉ vel firmet̉ ſententia: lꝫ in ſecu dis nō fiat mentio d̓ pͥmis. jͣ. d̓ ꝯfir. vti. vel inuti. bone. ⁊ generali ter ſicut credo vbicūqꝫ poſſūt pͥme elidi ꝑ exceptionē: valent ſecū de: licet non faciant mentionem de primis: ⁊ non prime: quia ſunt veritate tacita impetrate ſupra eo. ex parte. a ¶ Tareat. immo vr̄ ꝙ etiā cauſā ꝑdere dꝫ: ſicut qui petit ẜuuꝫ in vno iudicio: ſi petat eudē ī alio ꝑdit cauſā. C. d̓ aſſer. tol. l. i.§. vlt. qꝛ vbi iudicium cepit: ibi debet acciꝑe finem. ff. de iudi. vbi. ⁊ pri mis iudicibus fieret iniuria. ff. d̓ arbi. litigatores. tamē cauſā non ꝑdit: ſꝫ ſufficit ꝙ ꝑdat lr̄as ⁊ in expenſis condēnetur. jͣ. e. ti. qꝛ non nulli. ſed illud de ſeruo fauore libertatis dictum ē. b. b ¶ Cū adeo. moderemur. ⁊ vere cū multa moderatione debēt fie ri ⁊ ꝯcedi. xxxv. q. ix. apoſtolice. ut nō poſſint reprehēdi. quādoqꝫ tamē ipſū fallit obliuio. xxiij. di. preterea. ⁊. xxx. q. iiij. qd̓ auteꝫ ibi oblitus fuit vrbanus: tame oīum hr̄e memoriam ⁊ ī nullo pecca re potius eſt diuinitatis. ꝙͣ humanitatis. C. de ve. iu. enu. l. ij.§. ſi quid autē. ⁊ nihil ē in humana cōditōne quod perpetuo ſtare poſſit. C. e. ti. l. ij.§. ſed quia diuine. ⁊ teſtamentum in nulla parte ſui ſimiliter debet eē vicioſū. C. de edic. diui. adri. tol. l. vlti. ſic et pͥui legium. jͣ. de fide inſtru. īter dilectos. ⁊. jͣ. d̓ priuile. cū olim. in fine. c ¶ Sufficientē. dꝫ.n. talis eē que ſufficiat ſibi ⁊ ſuis. l. di. ſtudeat. ⁊ ꝙ adueniētes poſſit reciꝑe ⁊ iura ep̄alia perſoluere. jͣ. d̓ p̄ben. d̓ monachis. ⁊. jͣ. de ſuꝑ. neg. pla. ſicut. In tali ſufficientia dꝫ hr̄i rō notabilitatis. xli. di. nō cogāt̉ ⁊ ſcīe. jͣ. de p̄bē. d̓ multa. ⁊ dignitatis. ff. d̓ va. ⁊ exͣor. co. l. i.§. ī honorarijs. ⁊. ff. d̓ vſufruc. ſꝫ ⁊ ſi quid.§. i. d ¶ De prebenda. ſed ſi eſſet modica ⁊ inſufficiens: tenet̉ de illa fa cere mentionē nō videt̉. ar. a ꝯͣrio ſenſu. jͣ. d̓ preben. cū teneamur. vbi expeditū ē: ꝙ qualecunqꝫ ſit beneficiū dꝫ inde facere mentio nē. ſi enim dicat ſe nullū eccleſiaſticum beneficium aſſecutum. ⁊ īpetrat reſcriptū: nō valet. jͣ. e. ſi ꝓponente. ⁊ ibi dicet̉ de hoc. ⁊ qui habet plura beneficia: hāc exceptionem opponere nō pōt. jͣ. de excep. cū eccleſiaſtice. ⁊ licet papa p̄ciſe ſcribat exceptiones: tamen ⁊ iuſtas excuſationes pacienter admittit. sͣ. e. ſi quando. ⁊. jͣ. de off. dele. ex ꝑte tua. ij. ⁊. jͣ. de preben. cū teneamur. nā quādoqꝫ ſcribit quarum altera non faciebat menti onē de reliqua: quia fraꝰ et dolus alicui pr̄ocinari non debent: decer nimus ut ipſe cōmodo careatª utri uſqꝫ. ¶ Dem mediolanēſi archi epiſcop̄o. Um adeo ſcripta ſe. ap. mode remur: ⁊ infra. Scripſiſti no bis: ꝙ cum. p. clericus in eccleſia modecenſi. ſufficientemᶜ ſibi ſit prebēdam adeptus: mirabaris ꝙ pro receptione ipſius ī eccleſia de gronzola prepoſito ⁊ fratribꝰ eiuſ dem eccleſie litteras miſerimus. cum ſi litterarum noſtrarum ſeriē attendiſſes nihil inneniſſes in eis quod debuiſſet tuum animum of fendiſſe. Cum enim in litteris nec de prebendaq ipſius mētio habere tur: nec modicēſis canonicꝰ immo nec clericusᵉ diceretur in eis: ⁊ ī lit teris temporis nec eſſꝫ adiecta cō ditio: ſi dignus exiſteret ad eccle ſiaſticum beneficium obtinēdum: intelligere potuiſſes: qualiter litte re ipſe fuerant īpetrate ¶Dē electo decano ⁊ enim cano nico camericen̄. Auſā que īter premōſtracen̄. ⁊ pramon̄. eccleſias ſuper poſ ſeſionibus de anapia uertitur: ⁊ in fra. Quia ī litteris aīaduertimus fuiſſet īſertū: ꝙ ſi alterutra partiū rebus aliter ſe habētibus. ar. ij. q. vi.§. biduum. verſus fi. ver. rurſus illd̓. e ¶ Nec clericus. qui dicit ſe clericū cū nō ſit: nō valent littere. jͣ. d̓ trāſact. exͣ litterīs. ⁊ qui nō ē clericus nō reputat̉ idoneus: ut hic nec poteſt in clericorum numero computari. jͣ. de inſti. c. ij. f ¶ Si dignus. conditio iſta ſine omni expreſſione ſubintelligitur. jͣ. d̓ elec. cauſā que. ſicut illa ſi p̄ces veritate nitāt̉..sͣ. e. ex ꝑte..i. ſic patet ꝙ qui habet ſuffi ciens beneficium: ad aliud beneficium reputatur indi gnus. jͣ. de p̄ben. ſuper. ⁊. jͣ. de cle. non reſi. cōquerente cuꝫ ipſo beneficio ſecundo ſeruire non poſſit: ut ibi. Auſaꝫ que. citata le gitime.i. tertio. jͣ. de cie. non reſi. ex tue. h ¶ Recipere. ꝑ qd̓ videbat̉ ꝙ poſſent reciꝑe teſtes lit. nō conteſ. qd̓ eſſe nō debet ut. jͣ. ut li. nō conte. quoniā. ⁊ ꝑ totum ti. niſi in caſibus cōtentis. in. c. quoniaꝫ fre quenter. ⁊ in caſu quem ha bes. jͣ. d̓ offi. iudi. c. ij. i ¶ Quantū d̓ iure hec clau ſula ſemꝑ debet poni in ter mino perēptorio poteſt ip ſum terminum perēptoriuꝫ jͣ. de in inte. reſti. tū ex lr̄is ⁊. jͣ. de do. ⁊ cōtu. cū dilecti. qꝛ tunc pōt perēpt. edictuꝫ iudex ꝯminari dꝫ ſe ꝓceſſu ruꝫ. ff. d̓ iudi. ī ꝑemptorio. k ¶ Inſerēda. ſꝫ errore ſcribentis fuit poſtpoſita. ſed error talis non nocet. C. d̓ teſta. errore. ⁊. l. ambiguita tis. vnde dic inſerēda. id ē ac ſi inſerta eſſet intelligen da. videbatur enim ꝙ non reſpiceret precedentia. jͣ. d̓ app. īquiſitōni. ſꝫ nō ē veꝝ qꝛ nō ē veriſimile dominuꝫ papā totā iuris obſeruatio nē tot laboribus ac multis vigilijs excogitatā vnico verbo tollere velle. C. d̓ īoffi. teſta. ſi quādo. ⁊. jͣ. d̓ elect. eccleſia vr̄a. ij. ⁊ ar. jͣ. d̓ reſti. ſpo. audita. ⁊ qui tutorē p̄cepit ꝯfirma ri: ſecundū ius intelligit̉ precipere. ff. de confir. tuto. l. tutores. l ¶ Precedat. ⁊ ita quādoqꝫ clauſula ſequēs d̓termīat p̄cedētia: ⁊ quādoqꝫ p̄cedēs ſequētia ꝓut iuris ordo requirit. xxxij. q. vij. apoſtolus. ⁊. jͣ. d̓ ap. ſecundo requiris. ff. de condi. ⁊. de. l. auia. alias. quia quandoqꝫ ſequens clauſula reſpicit terminū ꝓxime poſitū. jͣ. de dona. cuꝫ dilecti. in fi. ⁊ optime facit ad hanc materiā. ff. de lega. primo ſi ſeruus plurium. in fi.§. vlti ⁊ vere precedere dꝫ: quia per totū ꝓceſſum negocij de iure debet procedi C. de ap. eos.§. i. ⁊ p̄cedentia quādoque repetita intelligant̉. ff. de ꝯdi. ⁊ demon. l. auia. Itē hic eſt ar. ꝙ verba reſcriptoꝝ ẜm ius cōe intelligenda ſūt. jͣ. de of. dele. ſuper queſtionū.§. ſi vero duo. ⁊. jͣ. e. ſuper litteris. ⁊. C. de inof. teſta. ſi quando. nec ordo ſcripture ſpectat: ſed potius id quod de iure ſumitur. ff. de ſolu. nec ordo. ſecus in priuilegijs. jͣ. de deci. ad audi. in fi. ⁊. jͣ. de priuilegijs. in his. m ¶ Incidentibus. ipſo iure tam in principalibus ꝙͣ in acceſſorijs vel inci dentibus vel emergentibus remota eſt ap. jͣ. de ap. ut debitus. n ¶ Canonice.i. ẜm iura canonica de quibus.sͣ. de conſti. c. i. Onſtitutus. reciperēt. hic duo mādant̉. pͥmū ut recipiāt illū ī cano o C nicū. ſcd̓m ut aſſignēt ei p̄bēdā ſi vacat: vel ꝙͣcito vacauerit. Nunquid ergo ſi nō poſſūt aſſignare ei p̄bendā tenent eū reciꝑe ī canonicum ſaltē. ar. ꝙ ſic. jͣ. d̓ p̄ben. dilectus. ⁊. jͣ. de do. ⁊ cōtuma. cū dilecti. Ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ of. del. cū ſuper. abbatia. ff. ꝙ cū falſo tut. l. i.§. i. ⁊. l. ij. ar. quaſi a ꝯͣrio. ij. q. vi.§. diffinitiua. verſi. quandoqꝫ plures. ⁊. ff. quemad. ſer. amit. ſi cōmu nem ⁊. ff. de mino. etiā.§. i. ⁊. l. tutor.§. i. ar. pro ⁊ cōtra īuenies. ix. di. ſi ad ſacram. Finis autē decre. videt̉ dicere ꝙ non: ⁊ ẜm hoc eſt vnum manda tum ⁊ non duo: ⁊ hoc ideo dicit: quia iuratum erat de certo numero cano nicorum. vnde ratione iuramenti non poterant augere numerum. Duo in veritate mandauit papa ſcilicet ut eum reciperent in canonicuꝫ ⁊ eo re cepto ꝓuideretur ei: ⁊ eum recipere erat contra numerum ſacramēto firmatū: quare littere non valebant ⁊ certus numerus canonicorū debet ſta tui in eccleſia ſecundum facultates eccleſie: in aut. ut determinatus ſit nu merus cleri. coll. i. jͣ. de vita ⁊ ho. cleri. quoniam ut ait. ⁊ idē eſt certus numerus ſtatutus ſit ī eccleſia: lꝫ nō ſit iuratus aut ꝑ ſedē apoſtolicā ꝯfirma tus: qꝛ nō valēt lr̄e: niſi dicat̉ nō obſtāte certo nūero canonicoꝝ. Hic tamē citātaᵍ legitime preſentiam ueſtraꝫ adire uel iudicio ueſtro parere cō tēneret uos preſētis partis proba tiones recipere: ⁊ quantum de iu re poſſetis in cauſe cognitione ac deciſione procedere minime tar daretis: nos uolentes ut clauſula illa quātum de iure poteritis: que ātequā de probationū receptione mētio fieret: fuerat inſerētla: clau ſulam illam de receptione probati onum precedat: mandamus qua tenus ipſam intelligentes ibidē in cauſa iuxta tenorem litterarū ipſa rum procedere nō tardetis proui ſuri ut ſi litterarum auctoritate pri orum in eodē negocio legitime ē ꝓceſſū firmū ⁊ ſtabile perſeueret. alioquin ſi occaſione clauſule me morate aliquid ꝯſtiterit in alteriꝰ partis preiudiciū attētatū: id uiri bus decernimꝰ carituꝝ: mādātes ut in deciſione ipſius negocij ſicut premiſſum eſt: tam ſuper prīcipali quam ſuper incidentibusᵐ queſtio nibuſ ap. re. canoniceⁿ procedatis ¶ Dem archiepiſcopo ſenon̄. 5 Onſtitutus ap. ſe. ap. p. cleri cus ꝓpoſuit. ꝙ cuꝫ. p. c. n. de cano ⁊ capitulo bituricen̄. dederit ī mādatis ut ipſū reciperētº ī cano nicuꝫ ⁊ in fratrē ⁊ prebēdaꝫ ei ꝯfer rēt ſi qua tūc ī eoꝝ uacar̄t eccleſia

p ¶ Uel ꝓximo vacaturā. quod ſolus papa pōt. ut infra de p̄ben. ꝑ totuꝫ. q Admittere.i. perficere. r ¶ Precipiendo. per executorias. g ¶ Et de hoc.ſ. iuramento vel ꝯfirmatione: ut. jͣ. colligit̉. vb i dicit numerū canonicoꝝ: qui nūc ē ī eadē eccleſia ⁊c̄. vt notat̉ in fi. illius no. hic duo. t ¶ Mentionē. hec allegatō nō valet: ſi veniſſent ꝯͣ nūe rum illum aliquādo ꝓpria auctoritate. jͣ. de p̄ben. pro illorum. sͣ. de conſti. cuꝫ ac ceſſiſſent. v ¶ Et dictas litteras.ſ. exe cutorias. x ¶ Iuramento. ſed in omni tali iuramento ſemper ī telligit̉ auctoritas maioris excepta ut hic innuit̉ a con trario ſenſu. ⁊. ff. ad municipa. l. imꝑatores. ⁊. jͣ. de iu reiurā. venientes. ergo no facerent ꝯͣ iuramentū ſi ad mandatū domini pape illū reciperent. Itē ſi talis con ditio ineſt iuramēto nūqͣ eſt neceſſaria diſpenſatio ī tali iuramento: qꝛ ſi diſplicet pape nō eſt ligatus tali iuramēto. Io. dicebāt hāc ꝯditionē ī iuramēto nō eē: ſed iō dicit̉ auctoritas ſupe rioris excepta: qꝛ nō preiu dicatur ei quī poſſit hoc fa cere: verius videtur ꝙ con ditio talis ſubintelligat̉ in huīuſmodi iuramentis: et hoc ideo quia ſuper re alte rius vel quaſi iuramentuꝫ tale p̄ſtat̉: ⁊ de re alterius preciſe iurari nō poteſt: im mo eēt anceps periuriū. ff. de in litē iuran. videamus. ⁊. ff. reꝝ amo. marcellus. ⁊ ideo auctoritas domini pa pe in talibuſ intelligitur ex cepta tacite: lꝫ non excipiatur exp̄ſſe. ſi. xxij. q. ij. bea tus. ⁊. jͣ. de iureiuran. quēadmodum. circa princi. quare ſi papa mādat ali quem recipi in canonicum non obſtante tali iuramento: tunc licite eū re cipiunt: qꝛ ſic apparet ꝙ papa iuramentum factū quaſi de re ſua non vult ratum habere cū adminiſtratio ſola cōmiſſa eſt capitulo ⁊ nō dominium collatum: ⁊ hoc iuramentū ſeruare tenent̉ canonici quantum in ſe eſt: ni ſi papa contrarium mandet: ⁊ ideo nō valuerunt littere taliter impetrate: in quibus de iuramento mentio nō fiebat. Sed quid ſi iuraſſent ante pre ſentationem ⁊ poſt datam: tunc nō obſtaret iuramentum: quia data reſpi citur: ut dr̄ hic. ⁊ sͣ. e. eam te. preterea aliud videtur hic: ꝙ canonia ſola ſi ue prebenda augeret numerum canonicorum: quia ſi non augeret nume rū: iuramentum non obſtaret quin poſſint ipſum reciꝑe. ⁊ ſi. jͣ. de conſti. cū. M. ferrarien̄. itē ar. ꝙ canonia poteſt eſſe ſine ꝓuentibus. ar. jͣ. de pre ben. relatum. Sed contra. i. q. iij. ſi quis obiecerit. ſed ibi appellantur res corporales iura. ex quibus res ipſe corporales ꝑcipiunt̉: ⁊ ſicut debet fieri mentio de iuramento: ut hic dicit: ſic etiam de pactis ſi qua in aliquo cō tractu interueniant debet fieri mentio: alias non valet priuilegium. jͣ. de deci. ex multiplici. y ¶ Impetraſſet. hic conſideratur tempus date. Item non dicit ante monitorias: ⁊ ſic eſt arg. ꝙ per monitorias ius non acquiritur: alias dixiſſet ante monitorias. de hac materia ſatis habetur. jͣ de renunci. veniens. b. z ¶ Irritum. ⁊ ita ea que fiunt per litteras ſurreptitias non valent. de hoc dicemus. jͣ. e. ad audientiam. a ¶ Prebendaꝫ. ⁊ ī canonicū recipi: iſta ſūt ꝯnexa.i. q. iij. ſi quis obiecerit. b Uper litteris. diuerſos. nā quot ſunt capita tot ſententie. de cōſe. di. iiij. ſicut in ſacramentis. varie enim ſunt hominū volūtates. ff. ad trebelli. quia poterat. ⁊ homines faciles ſunt ad diſſentiendum. ff. de arbiter. item ſi vnus.§. principaliter. ⁊ diuerſitatem corporum ſepe diuer ſitas ſequitur animorum. jͣ. de conceſſi. preben. quia diuerſitatem. c ¶ Carere. xxv. q. ij. ⁊ ſi legibus. d ¶ Rigorem. xxv. q. ij. preſcriptionem. e ¶ Simplicitatem. Simplicitati ſubuenitur. de con. di. ij. c. iij. ⁊. jͣ. de re. ꝑ mū. cū vniuerſorum. nec obeſt quod per ſimplicitatem omiſſum eſt: ut. ff. de ven. inſpi. l. i.§. vlti. Item imperitie parcitur. ff. de proba. cum de indebito.§. ſin autē. is. ff. de edē. l. i.§. vlt. ff. qui ſatiſda. cogan. de die.§. minori C. qui admit. ad bo. poſſeſ. quicunqꝫ. ⁊. ff. ſi quis in ius voca. nō ie. l. ij.§. ſi quis. Ar. cōtra. C. de in ius vo. l. ij. C. de fal. mone. l. ij. dic ut in prima rubrica: quia ruſticitati parcendum eſt: contraria caſualia ſunt. uel proximoᵖ uacaturam: ⁊ ipſi cuꝫ mandatū eius admittereq nō curaſ ſent: eis precipiēdo mandauit: ut quod madauerat adīplerēt: ſibi ſu per hoc executoribus deputatis: ⁊ infra. Ueruꝫ pars aduerſa reſpō dit: ꝙ cū in bituricen̄. eccleſie cer tus eēt numerus canonicorū inſti tutus firmatꝰ iureiuran. ⁊ pro ro. ponti. cōfirmatꝰ: ⁊ de hoc memoratus. p. nō feciſſet in ſuis litteris mentionēᵗ: intelligēdū eſt circūue niſſe. ꝑ n. ⁊ dictas litteras uerita te tacita impetraſſe: ⁊ infra. D. u. mandamus: quatenus ſi legitime uobis cōſtiterit numerū canonico rū qui nūc ē in eadem eccleſia: per decanū ⁊ capitulū eiuſdē eccleſie iuramentoˣ firmatū antequā predi ctus clericus litteras executorias impetraſſetʸ quicquid factuꝫ eſt oc caſione litterarū ipſarū: irrituꝫᶻ de cernatis: alioquin ei faciatis in ea dem eccleſia prebēdamª ſi qua ua cat: ſublato cuiuſlibet app. ob. aſ ſignari. ¶ Dē a canonico pictauē. Uper litteris: que ab aliqui bus ex malicia ⁊ a nōnullis ex ignorātia tacita ueritate uel ſug geſta falſitate impetrātur a nobis diuerſos intelleximꝰ diuerſa ſenti re: alijs aſſerētibꝰ eoſdebere pror ſus carere omni cōmodo litterarū f ¶ Diſcretionem. ꝑ hanc decre. caſſate ſunt omnes ſolutiones que recitabantur. xxv. q. ij. preſcriptionem. C. ſi contra ius vel vtilitatem publicam. l. reſcriptum. ⁊. l. ⁊ ſi ex legibus. g ¶ Priori modo. ſcilicet per fraudem vel maliciam: ⁊ qui hāc frau dem allegat: eam probare tenetur. ff. de proba. quotiens.§. qui do lo. quia quilibet p̄ ſumit̉ bonus: do nec probetur ma luſ. jͣ. d̓ ſcru. c. vno ⁊ jͣ. de preſumpt. dudum. h ¶ Fides. ſi. xxv. q. ij. ⁊ ſi legibus. ⁊ §. ⁊ ſi nō cognitō: qꝛ cum dubiuꝫ ſit poterit de hoc cognoſcer̄ iudex: qꝛ rōe dubiteris fit: qd̓ alias non fieret. ff. de libe. ca. oͣdinata. ⁊. ff. e. ti. lite ordinata. ⁊ ita qui fraudem allegat: eā ꝓbare dꝫ: ut dictum ē. l ¶ Nullatenus. Oppoſita exceptione legitima ſuſ penſa ē iuriſdictō iudicis circa prin cipalem cauſam: ⁊ ſi dubia eſt ⁊ de hoc prius cognoſcat. poſtea cogno ſcat iudex de frau de ſiue malicia de qua excipitur. nec diſtinguit̉ in hoc caſu que falſitas ſit expreſſa vel ve ritas occulta. ſed ſufficit ꝙ ꝑ maliciaꝫ hic fecerit. ⁊ ſic ītelligit̉ lex iſta xxv..ij. ⁊ ſi legi buſ. Sed qualiter probabitur malicia: certe ex perſpicuis indicijs: puta ex qualitate perſone ⁊ ex forma reſcripti. bernar. k ¶ Poſteriori.ſ. per ſimplicitatem vel ignorantiam. ¶ Expreſſa. puta ſi dixerit ſe de poſſeſſione vi eiectum: cū nō eſſet nihilominus darēt̉ ei alie lr̄e: exquo petit cauſā ꝯmitti: vel tacet ſe decanū: ⁊ īpetrat lr̄as ſuꝑ vſuris vel ſuꝑ alia re ꝓpͥa. sͣ. e. ad aures. m ¶ Occultata. puta ſi occultauit ꝙ ad arbitros itū erat: nec cā per eos potuit terminari. jͣ. de teſti. preſētata. ar. C. ſi ꝯͣ ius vel vti. l. i. n ¶ In forma cōi. ẜm iſtum modum ītelliguntur iura illa. xxv. q. ij. preſcriptione. ⁊. l. predicta. ſi legibus. o ¶ Procedat. ſecus ſi per maliciam falſitatem expreſſerit vel veritatem occultauerit: ⁊ ita aliquando receditur a forma in reſcripto data: ⁊ reditur ad ius commune. ut ⁊ sͣ. eo. cauſam que. p ¶ Tras dediſſemus. ex hoc pꝫ ꝙ ſimplicitas vel ignorātia nō ꝓ deſt circa hmōi lr̄as īpetrandas: iīmo ad hoc vt reſcriptū teneat: ni hil dꝫ ſuprimi ex his que mouere poſſūt aīum pͥncipis ad dādū re ſcriptū vel ad denegādū. ⁊ pͥmo quidē ſeries facti ē expͥmēda. jͣ. de coha. cle. ⁊ mu. ſuꝑ eo. Itē ꝓceſſus cauſe. jͣ. d̓ re iudi. īter monaſte riū. Itē nō valēt lr̄e ſi quis tacet ſnīam lata. ar. jͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. C. ſē. reſcī. nō poſ. l. vlt. Si tacuit nomē dignitatis ſue. sͣ. e. ad aures. Itē ſi tacuit aliud beneficiū ſufficiēs. sͣ. e. adeo. ſiue ēt minus ſufficiēs. jͣ. e. ſi ꝓponēte. ⁊. jͣ. de p̄ben. cū teneamur. Itē ſi ta cuit vicariā ꝑpetuā. jͣ. e. poſtulaſti. Itē ſi tacuit pactū ꝓcedens ſiue compoſitionem. jͣ. de deci. ex multiplici. Iteꝫ ſi tacuit ſtatutum nu merum canonicorum iuramento firmatum.s. e. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. de prebē. ꝓ illoꝝ. Item ſi tacuit ſtatutum ꝙ dignitas nō eēt vlterius ī ec cleſia. sͣ. de coſti. cum acceſſiſſent. Itē ſi tacuit pͥuilegium. sͣ. e. cum ordinē. Itē ſi tacuit diſpenſationē. jͣ. de fil. preſ. ex tua. Itē ſi tacuit ſe regularē petēdo confirmationē. jͣ. de confir. vti vel inuti. porrec ta. Itē ſi dixit ſe clericū cū nō eēt.jͣ. d̓ trāſac. ex lr̄is. Itē ſi tacuit ꝙ p̄beda nō vacaret d̓ facto. jͣ. d̓ ꝯceſ. p̄bē. cū nr̄is. ⁊. c. lr̄as. Itē ſi ta cuit exceptōꝫ. jͣ. d̓ ꝓcu. ī nr̄a. itē ſi tacuit appellatōꝫ a ſe facta. sͣ. e. ex ꝑte. vel facta ab aduerſario. jͣ. d̓ ꝯfir. vti. vel īuti. bone. Itē ſi tacuit ꝙ aliuſ d̓ mā. pape fuerit receptus. jͣ. e. mā: ⁊ duobuſ. c. ſe. Itē ſi di xit ſe hūiſſe monitorias qd̓ fuit falſū: ⁊ executoriaſ īpetrauit nō va lēt. jͣ. e. ex iſinuatōe: ⁊ gnaͣlit̓ vbicūqꝫ talē veritatē tacuit vel talē fal. cum mendax precator carere debe at penitus īpetratis: alijs uero di centibus ꝙ ⁊ ſi forma carere debe ant in litteris noſtris expreſſa nihi lominus iuxta rigorem iuris ſit a delegato iudice in negocio ꝓcedē duꝫ. Nos igitur inter eos qui ꝑ fraudē uel malitiā: ⁊ illos qui ꝑ ſi plicitatēᵉ uel ignorantiā litteras a nobis impetrat. huiuſmodi credi mus diſcretionem adhibēdā ut hi qui priori modoᵍ nō falſitatē expri munt uel ſupprimunt ueritatem in ſue ꝑuerſitatis penam nulluꝫ ex il lis litteris cōmodū cōſequātur ita uidelicet ꝙ delegatꝰ poſtquā. ſibi ſuꝑ hoc facta fuerit fides nullate nusᵗ de cauſa cognoſcat. Inter ali os autē qui poſterioriᵏ modo litte ras impetrāt: diximus diſtinguen dū que falſitas ſuggeſta fuerit uel que ueritas. ſit ſuppreſſa: nā ſi talis expreſſaⁱ ſit falſitas uel ueritas oc cultata que quāuiſ fuiſſꝫ tacita uel expreſſa nos nihilominꝰ ſaltem ī forma cōi tr̄as dediſſemꝰ: delega tus nō ſequēs formā ī litteris ipſis appoſitā ẜm ordinē iuris ī cā ꝓcedatº. Si uero ꝑ huiuſmodi falſita tis expreſſionē uel ſuppreſſionē eti aꝫ ueritatis lr̄e fuerīt īpetrate: qua tacita uel expreſſa nos nullas ꝓr. ſus lr̄asᵖ dediſſemꝰ: a delegato nō

q ¶ Niſi forſan. iſtud forſan nō eſt dubitatiuū: īmo affirmatiue po nit: qꝛ de hoc ipſo cognoſcere dꝫ: ſi p̄ces veritate nitāt̉. ff. de īudi. ſi quis ex aliena. ⁊. jͣ. d̓ ap. cū ꝑati. ſimile forſan. hēs. xxxiij. q. ij. ad monere. ver. īgredere monaſteriū. jͣ. d̓ ꝓcu. tue. vel iō dicit forſan: qꝛ ſi notoria eēt exceptio ſtatī poſſet ceſſare. ⁊ ī hoc caſu vbi noto riū ē ꝙ aliquis nō eſt iudex meuſ nec re nec geſtu: ut ſi citet me qui eſt vltra mare nō teneō ire. ar. jͣ. de accu. euidentia. ⁊ ar. jͣ. de iureiur. ad noſtrā ij. C. de iuriſ. om. iu. ī crimīali. ⁊. iij. q. ij. ſi ep̄s. vbi de iſta materia no. ꝑ io. r ¶ Qualitate p̄cū. i. d̓ veritate vel fal ſitate p̄cū oppoſita ꝯͣ impetratem. s ¶ In vtroqꝫ. Pri mus eſt cuꝫ tacita veritate vel falſita te expreſſa ꝑ ſim plicitatē papa lr̄as ꝯcedit ī forma cōi: ac ſi eēt veritas dicta vel falſitas tacita. Secūdus ca ſuſ eſt cū papa nul las lr̄as d̓diſſet ta cita falſitate ⁊ expreſſa veritate per ſimplicitatem. t ¶ Doceri. d̓beāt. diſcrete agit qui abbatē ꝯuenit. naꝫ ſi ꝯuentus cōueni ret̉ ſtatī p̄latū no minaret ī iudicio: ⁊ ſic īducias obtie ret. jͣ. ut li. nō cōte. quoniā frequēter. §. ꝙ ſi ſuꝑ. ⁊. C. vbi ī rē ac. l. ij. qꝛ ſine licētia abbatis nec agere nec reſpōdere pōt ꝯuentus: quin retractet̉ ſnīa. jͣ. de iudi. cām. xvi. q i. monachi. q. iij. ſi ſacerdotes. ſicut nec filius ꝙͣdiu eſt ī ptāte pr̄is C. de āna. excep. l. i. ī fi. ⁊. xvi. q. iij. ſi ſacerdotes. ⁊ iō abbas pͥmo ꝯueniendus ē. dico tamē ꝙ nullū collegiū ꝯuenit vel cōuenit̉ ſine aucͣte p̄lati: ⁊ ecōuerſo p̄latus ſine auc̄te capituli nec ꝯuenit nec cō uenit̉: ſꝫ ꝑ ſindicū actorē vel ꝓcuratorē ab ipſo p̄lato de ꝯſenſu capituli ꝯſtitutū: ⁊ hoc cū negociū pͥncipaliter tagit p̄latū. jͣ. de ꝓcu. c. i. ⁊ ſi negociū pͥncipaliter tāgit capitulū: ab ip̄o capitulo ꝯſtituat̉ de aucͣte p̄lati. jͣ. de iudi. cām que. C. d̓ ep̄i. ⁊ cleri oēs.§. ⁊ hoc ni hilominuſ. ⁊ hoc: ⁊. xij. di. nō lꝫ ī pͥn. Et hec locū habēt: ꝙͣdo nego cia ca. ⁊ p̄lati ſūt diſcreta. ut dicit ī fi. Si vero ſūt cōia: p̄latus d̓ cō ſēſu capituli ꝯſtituit ſindicū. vnd̓ vacāte ſede nihil ē īnouād̓. jͣ. ne ſe. va. c. i. ij. ⁊. iij. nec tūc currit p̄ſcrip. ꝯͣ eccleſiā. jͣ. d̓ p̄ſcrip. c. i. ⁊. c. de qͣrta. ⁊ ſi forte capitulū agit: nō ſufficit ſubſequēs ꝯſenſus p̄lati ſicut nec ſufficit ſubſequēs aucͣtas tutoris. ff. de aucto. tu. obligari §. vlt. ⁊ īſti. e. ti.§. tutor. ſꝫ hoc nō credo. ſufficit.n. ſi poſtea accedat cōſenſus p̄lati vel ecōuerſo. jͣ. de dona. paſtoralis. ⁊. jͣ. d̓ his que fi. a p̄la. ſi. cōſen. ca. cū nos. ⁊ dicit lex que cōfirmat p̄dicta ꝙ qui nō pōt alienare: nō pōt rē ī iudiciū deducere. ff. de iure deli. ait p̄tor. Sꝫ quid ſi lis oriat̉ inter collegiū ⁊ p̄latū? adeat̉ ſuꝑior ⁊ ille dabit collegio curatorē ad litē ipſā: cuius officiū ceſſabit lite finita. īſtit. de. auc. tuto. in fi. ⁊. ff. de tutel. l. iij.§. ſi pupillus in fi. u ¶ Teneant̉. ⁊ quidē tenent̉: lꝫ nō fiat mentio ī reſcripto noīe enī p̄lati eccleſia ītelligit̉ ⁊ p̄lati monaſteriū. ff. de ānu. lega. l. ānua.§. i. ⁊. ff. de cōdi. ⁊ demō. filiofamil. ⁊ eccleſia ē in ep̄o ⁊ ecōuerſo. vij. q. i. ſcire debes. ⁊. ff. de re. du. ciuibus. nō tamen noīe p̄lati ſꝑ ītelli git̉ eccleſia. jͣ. de teſta. requiſiſti. ⁊. xij. q. ij. illd̓. ⁊. q. iij. pōtifices. x ¶ Diſcreta. bene dic̄ diſcreta: qꝛ ſi ſūt diſcreta oīo: nō tenet̉ reſpō dere niſi d̓ ꝑte ſua: qꝛ reſcripta nō extendūt̉ ad res vel ad ꝑſonas in eis nō ꝯprehenſas: quoniā ſtricte intelligenda ſūt. ar. sͣ. e. ſedes ⁊. jͣ. de offi. del. cuꝫ olim dilecti. ⁊ melius. c. p. ⁊. g. ⁊ licet ſint oīo diſcreta: tamen nec prelatus ſine conſenſu capituli: nec capitulum ſi ne conſenſu prelati hoc facere poſſunt ut dictū eſt in pͥma notula. y ¶c Um dilecta. Impetratas que falſe erant. ut. jͣ. de exceſ. pre lato. inter dilectos.§. preterea. z ¶ Nōſtrā. ⁊ cācellarij vel alterius qui debebat requiri. jͣ. d̓ fal. lꝫ. a ¶ Mentio. ⁊ ideo ſecunde littere non valuerunt.s. e. ceterū. nec eſt aliquatenus ꝓcedendū niſi for ſan eatenus ut partibus ad ſuam preſētiam ꝯuocatis de precū qua litate cognoſcat ut ſic in utroqꝫ ca ſu eadē rō que delegantē moueret moueat etiam delegatū ⁊ ubi dele gans ſuas litteras denegaret: dele gatus etiam ſue cognitionis offici cium nullatenus interponat. ¶ Dē abbati ⁊ ꝯuētui premōſtra. ¶ Doceriˡ poſtulatis a nobis: Lutrū per litteras aduerſus ab bates nulla mētiōe habita de ſuis conuētibus impetratas teneantur abbates ipſi ſuꝑ cauſis que ad cō uentꝰ pertinēt: ⁊ eoſdē de ipſiſ que relantibus reſpondere ac licet īhi bita ſit ap. ꝑ appellatiōis obiectuꝫ poſſint ne reſpodeāt ſe tueri. Suꝑ quo duximꝰ rn̄dēduꝫ ꝙ niſi alia ca uſa rōnabilis ſuffraget: ꝑ appellationē ſe tueri nō poſſūt quo minus debeant auctoritate litterarum hu iuſmodi legitime reſpōdere: cū ex officio ſuo teneant̉ª cōgregationū ſuaruꝫ negocia procurare: niſi for te abbatis ⁊ cōuētus negocia eſſēt omnino diſcretaˣ. Dem archiepi ſcopo ⁊ magr̄o. v. canonico mag. Uꝫ dilectaʸ in chriſto filia. r. cuſtos heſien̄. eccleſie ac pro ( curator. g. monialis ſuper electio quod per eas factum eſt. ut. jͣ. ſequitur. b ¶ Perſonaliter. Nota caſū nouū cū mādat̉ alicui: ut ꝑſonaliter negociuꝫ exeqͣt: pōt alij comittere vices ſuas ſi ꝑtes cōſentiāt: niſi ī duobus caſibuſ In cā īquiſitōis. Itē cū papa ꝓuideri mādat eccleſie alicui d̓ p̄latis ⁊ alijs miniſtris. jͣ. de offi. dele. quoniā apoſtolica.§. is. āt. Et eſt ſi. qd̓ dicit lex: ſi ꝓmiſiſti mihi ꝑ te facturuꝫ nauē vel aliqd̓ ꝯſimile: ꝑ alum me nō cōſentiente face re nō potes ꝑꝑ īduſtriā tuā quā elegi. ff. d̓ ſolu. inter ar tifices. c ¶ Traſponentes. nota ī re ſcriptis ordinē ſcripture ẜuādum. ut hic. ⁊. xliij. di. ſit rector. in fi. ⁊. iij. q. vij. ī grauibus. ⁊. ij. q. i. in pͥmis. ff. de vſufru. quotiens. ⁊ ordo verboꝝ oſiendit ordinē ꝓ ceſſuū. de cōſe. di. ij. in xp̄o pr̄e. ⁊. ff. ad trebel. heredeſ ī fi. ar. ꝯͣ. sͣ. e. cām que. ⁊ ar. sͣ. e. inter ceteras. ar. C. de ap. l. i. So. vbi aliquid pͥncipaliter mādat̉: illud taꝗͣ pͥncipale: ⁊ pͥmo tractāduꝫ eſt. cetera vero ſecundario tāꝙͣ acceſſoria ſubſequēter ſunt expedienda: ſicut hic. vbi vero plura pͥncipaliter ꝯmittūt̉: nō refert qd̓ illoꝝ pͥmo tractet̉ niſi forſan vnū d̓ natura ſui p̄cedat: ut ī de cre. sͣ. e. cāꝫ. ⁊. ar. jͣ. d̓ cā poſ. ⁊ ꝓprie paſtoralis. ⁊. C. de rei vē. ordinarij. ⁊ iō caſſat̉ i. caſſus ⁊ irritus nunciat̉ hic ꝓceſſus iudicū: qꝛ articulū pͥncipaliter ꝯmiſſum omiſſerunt: ⁊ de alijs inor dinate plurimū cognoſcen do ut dr̄ in lr̄a: ⁊. jͣ. penitus hēs. jͣ. de of. dele. venerabi lis. Sed qͣre nō cōfirmauit ꝙ legitime factū fuerit. jͣ. d̓ pben. dilectus.i. ⁊. jͣ. de ar bi. cū tꝑe. ⁊. jͣ. de p̓uile. cū. olim. ii. ℟n. qꝛ nō ſeruauerunt formā ſibi datā: ⁊ qꝛ cum pͥncipale ſit caſſatū: acceſſoria etiā caſſata intelligunt̉. jͣ. de fide ī ſtru. inter dilectos. verſus fi. ⁊. ij. q. vi.§. ſi quis ex pluribus. b. f ¶ De alijs articulis.ſ. de electione ⁊ pertinentijs ſuis. g ¶ Iuris ordinē. iuris ordo exigit ut pͥmo de ſpoliatione cognoſcat̉ ꝙͣ d̓ ꝓ pͥetate ut. iij. q. i. c. i. ij. ⁊ quaſi ꝑ totū. ⁊. ij. q. ij. ꝑ totū. ⁊. C. d̓ r̄c̄i vendi. ordi narij. ⁊. C. de interdic. nō eſt iuris certi. ⁊. ff. de iudi. ſi d̓ vi ⁊ poſſeſſione. ⁊. jͣ. de reſtit. ſpo. ex ꝯqueſtione. ⁊ qō ſpoliationis priuilegiata eſt. jͣ. d̓ ordi. cog. ſuper ſpoliatione. ⁊ quia iſti iudices hunc ordinem non ſeruauerunt irritauit papa illorum proceſſum.i. irritum eſſe oſtendit. jͣ. ut li. non conte ſta. accedens.i. ⁊ precipue quia illa forma mandati fuit ⁊ ita eſt de ſubſtan tia iuris ordinarij. ordo iſte. ⁊ ſic in duobus peccauerunt: quia contra for mam ſibi datam ⁊ contra ordinem iudiciarium: ſic. jͣ. de cōfir. vti. vel inuti. examinata. Sed hic videtur loqui de alio ordine: quem nō ſeruauerunt iu dices in alijs articulis: ut ipſa littera dicit: ⁊ quia contra mandati formam fecerunt ⁊ ordinem iuris in alijs articulis non ſeruauerunt: papa proceſ ſum illorum denunciauit irrituꝫ ⁊ inanem. ⁊ ſic in duobus peccauerunt nō ſeruando formam reſcripti nec etiam ſeruando ordem iuris ī alijs articulis: forte dimittendo conteſtationem litis. ⁊ ſic duobus modis poteſt intel ligi quod dicit iuris ordinem. h ¶ Irritum et inanem. et ſupra dixit irritandum: quia ibi ipſo iure non erat irritus proceffus: ſed irritandus propter litteras ſurrepticias ſupra eod̓ ſuper litteris. hic ipſo iure proceſſus nullus. ⁊ ideo dicit irritum dua bus de cauſis: quia contra formam ⁊ contra iuris ordinem: ut. ij. q. vi.§ diffinitiua. ver. item ſententia citra ſolitum ordinem ⁊c̄. ⁊. jͣ. de confir. vti. vel inuti. examinata. i ¶ Reſtitutis. Sed qualiter poteſt monacha petere reſtitutionem: dico quia non habebant. abbatiſſam ⁊ ille ſpoliate erant. arg. ff. de. iudi. ſi lon gius.§. ſi filiuſfamilias. vel quia petit reſtitui non tanquam monacha ſed quaſi de corpore: ſicut ſi collegium non habeat vnde ſoluat creditori ſoluent ſinguli: non quaſi ſinguli ſed quaſi de corpore: ⁊ petit monachus par tem vbi res monaſterij diuiditur. xviij. q. ij. in nullo ⁊ etiam vbi recedit: collegio. xxvij. q. i. ſi quis rapuerit. ⁊ vbi monachus percutitur. jͣ. de ſentē. excom. parrochianos. ſed ibi non datur actio iniuriarum monacho: ſꝫ mo naſterio: ⁊ intentabit eam ſindicus monaſterij ſicut dominus agit pro in iuria ſerui. inſtitu. de iniure.§. ſi ſeruus. k Lerunqꝫ contingit. malicijs. sͣ. e. ſedes. jͣ. qui ma. ac. poſ. ſignificā te. ⁊. ff. de rei ven. in fundo. b 2 nibus ī eadē eccleſia celebratis li tigauerīt aliquādiu corā nobis: ⁊ infra. Deprehendimꝰ lr̄as ad ab bateꝫ de remech ⁊ ſuos cōiudices impetratas per ſurreptionē obten tas: cū ī eis illiꝰ articuli uidelicet de ſubtractorū reſignatione: fuerit preter cōſciētiā noſtrāᶻ cognitio de mandata: qui in prioribus lr̄is ad ſcholaſticū hildeſen̄. ⁊ cōiudices ſuos obtētis inſertꝰ fuerat: de qui bus ī ſecūdis litteris mētio nō fie bat: ⁊ iō quod ipſarū litterarū oc caſiōe dignoſcit̉ attētatū duximus irritādū. Dictū īſuꝑ ſcholaſticum ⁊ cōiudices ſuos inuenimꝰ minus ꝓuide ꝓceſſiſſe: cū.n. in lr̄is nr̄is eiſdē prīcipaliter mādaret̉: ut ad predictā eccleſiaꝫ ꝑſonaliter acce dētes ꝑſone idonee adminiſtrati onē ꝯmitterēt abbacie cui ad opꝰ eiꝰ fieret hincinde reſignatio ſub tractorū ipſi formā mādati apoſto lice tranſponētesᶜ illo capitulo pre termiſſo de alijs articulis īordina te plurimuꝫ cognouerant propter quod ꝓceſſū ipſorū ꝯtra noſtri for mā reſcripti ac iurisᵍ ordinem attē tatū irritūⁿ decernimus ⁊ inanem. Ideoqꝫ mandamꝰ: quatenꝰ. g. ⁊ quibuſdā alijs ſororibꝰ eccleſieⁱ ſi cut iuſtum fuerit reſtitutisᵗ ⁊ forma

l ¶ Infra annū. nota hic annalē preſcriptionē. jͣ. vt li. nō confeſta. quoniam frequenter.i. reſponſio. ⁊. jͣ. de offi. ordi. paſtoralis. jͣ. de offi. dele. querēti. ⁊. xi. q. iij. rurſus. ⁊. c. quicūqꝫ. ⁊. xx. q. ij. ſi puella Sed querit̉ quādo incipiat currere iſte ānus? tunc.n. cū incipit haber̄ copiā agendi: cum pͥmo ha beat copiā iudicū. ff. de diuer. ⁊. tēpo p̄ſcrip. l. i. ⁊. ij. q. vi. biduū. ⁊. ff. d̓ ẜui. ruſti. predi. attilicinus: ⁊ ſi tunc negligens fuerit: īputat̉ ei: exquo habuit tēpus ꝓſequendi ſuum ius: ⁊ hu iuſmodi negligētia late cul pe ꝯparat̉. ar. C. ſi tu. non geſ. l. i. ⁊. ij. xxiij. q. i. dominus noſter. Dicūt quidam ꝙ incipit currere a tꝑe pre ſentatōis litteraꝝ facte iu dici. jͣ. de ap. ſuꝑ eo. ij. Alij dicunt ꝙ a tꝑe quo compo ſuit ſarcinulas ſuas: ⁊ potu it aduocatū querere. ff. ex qui. ca. ma. l. ab hoſtibus. §. ſꝫ que ſimpliciter. Quar ti dicūt ⁊ male ꝙ a tꝑe date lr̄arum. sͣ. e. ti. eā te. ⁊. c. cōſtitutus. qd̓ pͥmū dicit̉ veꝝ ē: ut dicit lr̄a iſta. hodie ve ro iſta locū nō habent ſꝫ po tior ē cōditio occupantis: lꝫ ſcd̓e lr̄e nō faciāt mentionē de pͥmis. jͣ. de ap. ut debituſ honor. ⁊. jͣ. e. capitulū ſācte crucis. De hoc tamē dictū eſt ſatis. sͣ. e. ti. c. i. qualiter intelligatur hoc. c. ⁊ illd̓. sͣ. e. ſi autem. m ¶ Uel negligentia. Sed quis ꝓbabit hanc negligē tiā? Rn̄. tranſcurſus āni ꝓ bat hoc nec alia interpellatio eſt faciēda. jͣ. de loc. ⁊ cō duc. potuit. niſi ille vellet oſtendere cōtrarium: ſicut dicit̉ de āno appellationis. jͣ. de app. cū ſit romana: ta men iſta nō operāt̉ aliquid hodie: qꝛ ille obtinet qui pͥ mo lr̄as ſuas exhibet iudi ci vt dictū ē: niſi pͥmus co piā iudicis habere nō potu erit: anteꝙͣ ſecūdas lr̄as ſu as preſentaſſet: tunc excu ſat: ⁊ hoc eſt: ſi hoc fuit pu blice proteſtatus: qꝛ iudiciſ copiā habere non potuit: ⁊ ita p̄miſſa iſta ꝓteſtatōne ſe cūdus nō eum poterit p̄ue nire. jͣ. de appellat. ſi iuſtus metus. Um cōtingat. nihil oīo ſciuiſti nec ꝑ fa ma vel alio mō. jͣ. d̓ ſen. ex. cū deſideres.§. ſcd̓e qōni. hoc.n. dicimur ſcire qd̓ ab alijs audiuimus. xxij. q. v. hoc vr̄ ſed quid ſi audiuit ab aliquo leuis opinionis: nūquid hoc ſuf ficit ut nō debeat parere mādato iudicis: vr̄ ꝙ no. jͣ. de ſpō. cū in tua. ⁊. xi. q. iij. in cunctis. ⁊. jͣ. d̓ teſta. lꝫ. ſꝫ videt̉ ꝙ ſic: qꝛ ī dubijs potius obediendū ē: ut. xxiij. q. i. quid culpat̉. ī fi. ⁊. jͣ. d̓ p̄ſcript. cū ex officij. ⁊ illa ē rō qͣre exe cutio ſnīe deferri nō dꝫ niſi incōtinēti ꝓbet̉ exceptio. jͣ. de teſti. veniens. ij. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. lr̄as. dico ꝙ nō ſufficit: alioquin retardaret executionē ſen tentie: qui diceret ſe habere priores lr̄as que reuocate nō eſſent: vel qui po ſteriores litteras diceret hr̄e: que reuocarent pͥmas: ⁊ ſic ſequeret̉ ꝙ nul lus iudex poſſet excōmunicare vel abſoluere vel ferre ſententiā: ſi diceret aliquis ante ꝓlationē ſnīe cauſā illā alijs eē cōmiſſā: ⁊ ſic daret̉ occaſio fig mentis: qd̓ eē nō dꝫ. xxxij. q. i. dixit dominus inſti. d̓ vi bo. rap.§. ſed nedū talia. ⁊. C. vnde vi ſiquis ī tātā. ff. ad car. l. i.§. ſiquis nō. ff. de litig. l. i. īmo ꝓbabilē cām debet habere ille qui recipit madatum de diuerſitate littera rum anteꝙͣ credat. xxiij. q. iiij. ꝙ magnū. ⁊. jͣ. de cler. ex. mi. illd̓. ff. ꝙ cū fal ſo tut. l. ij. in fi. vel dic ꝙ qͣliſcunqꝫ notificatio ſufficit ī ſcd̓o caſu: ut iudeꝫ nō debeat dici dubius.i. q. iiij.§. vlt. in fi. ver. ſiquis dixerit idolatricis ⁊c̄. jͣ. de ſponſa. p̄terea. ij. ff. de peti. here. itē veniunt.§. exquo āt. ⁊. ff. d̓ admī. tu. quidam decedēs.§. a quo ⁊ hoc vr̄ innuere littera iſta nihil oīo ſciuiſti o ¶ Mandare. quod ⁊ fecit.ſ. quia denunciauit partem illam excōicatam. p ¶ Tunc litteraꝝ. Sed qualiter pōt illud ꝑpendi ex ſola inſpectione litte raꝝ. nā lꝫ ſecunde exp̄ſſa faciant mentione pͥorū iudicū ⁊ reꝝ cōtentarūꝫ in prioribus lr̄is: ꝑ hoc nō conſtat primas litteras eē reuocatas: cū poſſint mādati noſtri exacta diligētia obſeruata in negocio ipſo ratiōe preuia procedatis. IDem. PLerūqꝫ cōtigit ꝙ aliqui nr̄is litteris īpetratis illis uti mul to tēpore poſtponētes: tūc demuꝫ eas exhibēt: cū aliaruꝫ auctoritate ab eis cōtra quos primitꝰ lr̄as im petrarāt ceperint cōueniri dicētes poſteriores lr̄as nō ualere: utpote nō facientes de prioribꝰ mētioneꝫ Cuꝫ igit̉ nō ſit malicijs hominum indulgēdū: ſtatuimꝰ ut ſiquis noſtras lr̄as impetrās: ⁊ infra annū poſtquā copiā iudicū habuerit ex malitia uel negligentiaᵐ poſtpoſue rit uti eis: auctoritate poſteriorum lr̄arū ualeat cōueniri: licet in ipſis nulla de prioribꝰ mētio habeatur. ¶ Dē rotomagen̄. archiepiſcopo. Um cōtingatⁿ: ⁊ infra. Pre terea cuꝫ quidā ſuper aliquo litigantes ad diuerſos iudices lit teras impetrant: quorum quidaꝫ obtenti a parte altera tibi mādant ut parteꝫ aduerſaꝫ denūcies exco municatiōis ſentētie ſubiacere: ali is iudicibꝰ poſtmodū tibi iniūgen tibus: ut eadē denūcies abſolutaꝫ queris an utriſqꝫ an neutris uel al terutriſ ſaltē obedire debeas ī hac parte. Super quo tue pru. reſpon dentes credimꝰ diſtinguenduꝫ an cū primū mādatū recepiſſe digno ſceris: tibi forſan īnotuerit inter il los ⁊ alios ſuper iuriſditiōe diſcor diā ſuſcitatā: an ſuper hoc nihil oī nō ſciuiſti. Et quidē ſi ſuꝑ cōtētiōe huiuſmodi nil tibi penitus innote ſcat: cū primū mandatū reciꝑe te contingat: illud debes humiliter executiōi mādareº. Sed ſi poſtea contrariū tibi ab alijs demadatur tunc litterarūᵖ ad utroſqꝫ a ſe. ap. eſſe impetrate ꝑ falſi ſuggeſtionem ⁊ ita non reuocāt pͥmas. jͣ. de of. dele. corā. ⁊. jͣ. e. ex parte. circa pͥn. ⁊. jͣ. de re iudi. inter monaſterium. ⁊ ar. sͣ. e. ceteꝝ. jͣ. de do. ⁊ cōtu. ex lr̄is. Ad hoc ergo ut execu tori nullatenus ſit dubitandum: oportet vt diſcat per aſſertionem partium: quia cauſaꝝ merita partium aſſertione panduntur. C. ſi per vim vel alio modo. l. vlti. jͣ. d̓ re ſti. in inte. cum ex litteris. ⁊ ſic videỉ ꝙ aliquā poſſit ex ercere iuriſditiōeꝫ inter parteſ: quod falſum eſt: ut dicit in fi. alias autē nō poterit ſcire vtruꝫ ſecunde reuocent pͥmas: ⁊ hoc verū ē vt dicit io. ꝙ nun ꝙͣ ex ſola īſpectio ne poterit ſcire: ni ſi aliquid ītelligat de hoc ex partium aſſertionē. ſed per hoc nullam habet iuriſditioneꝫ inter ꝑtes: ſed hoc verū ē ſi ille qui hꝫ prioreſ lr̄aſ: aliquid nō obijciat contra ſecūdas: alias iudex p̄ſumeret primas eſſe reuocatas: ex quo ī ſecundis fit mentio expreſſa d̓ primis sͣ. e. ceteꝝ. ſi autē aliquid obi icit. ſtatim executor debet ſuperſe dere: quia per ne gationē res fit dubia. C. qui ad li. ꝓ cla. non li. l. iij. ⁊ in hoc caſu intelligit̉ quod legitur.s. e. paſtoraliſ. ut ibi di citur ſcilicet ꝙ tūc dubium eſt de re uocatione littera. rum quādo fit mē tio expreſſa: ⁊ iu dicum et rerum: ſed ab aduerſario obijcitur litteras impetratas eſſe ꝑ falſi ſuggeſtioneꝫ per decre. predictas. Item licet ex ecutor dubitet an debeat abſoluere vel condemnare: non tamen ſecundum regulam ariani pronior erit ad ſoluendum ꝙͣ ad condemnandum Regulam illam habes. ff. de ac. ⁊ obli. arri anus. ⁊ jͣ. de proba. ex litteris. hoc ideo dicit: quia non conſtat an ille iudex habeat iuriſditionem. per hoc tamen non iudicat de iu riſditione quorum ſit iuriſditio: ſed tantum dicit ſe debere exequi mandatum vel non debere. jͣ. e. ex parte. q ¶ Precipimus. Sed quid ſi non exhibentur ſecunde? non exe quetur ſecundum mandatum: ſi ad terminum prefixum non exhi beantur: ut. jͣ. de excep. paſtoralis. nam littere que non apparēt nō ſunt. ff. de contrahen. empt. in lege. ⁊. l. rutilia polla de conſe. di. i. ſolennitates. non poteſt tamen cogere aduerſarium ad exhiben dum: quia non habet iuriſditionem inter partes: ut dicit in fi. nec ēt tenēt̉ obedir̄ mādato: niſi videat reſcriptū. jͣ. d̓ of. dele. cū ī iure. r ¶ Heſitandum. videtur ꝙ executor non debeat petere copiam re ſcripti: niſi vbi recipit contraria mandata: ſed non eſt verum vt di ctum eſt in proxi. no. s ¶ Secūdo loco. Sꝫ qͣre reuocat̉ qd̓ legitime factū ē ꝑ pͥmas lr̄as ꝯͣ id qd̓ legit̉. jͣ. de reſti. ſpo. audita.s. e. cām que. ſꝫ ꝑ iſtu executorē nihil reuocat: ſꝫ denūciant̉ illi abſoluti: qui pͥmo fuerāt excōicati. t ¶ Conſtitutionis.sͣ. e. paſtoralis. v ¶ Et idipſum.i. ut nō exeqͣris mādatū. ⁊ iſte.§. reſpicit ꝓximū.§. bi auctoritate preſētiū diſtricte pre cipimꝰq exhibere ſi ex ipſarū teno re deprehenderis euidēter ita ꝙ non ſit aliquatenꝰ heſitādū ꝙ litte re que ad illos a quibus ſecūdum mādatum receperis impetrate no ſcuntur expreſſe reuocent litteras alioruꝫ: tu illud ītrepidus exequa ris: quod tibi ſecundo loco man dat̉. Si uero ex litterarū inſpecti on manifeſte tibi cōſtet: ꝙ littere obtēte ad illos qui primum debe re mādatū per alias minime reuo cantur ſecūdū mandatum nullate nus exequaris. Quod ſi ſuꝑ hoc tibi merito fuerit dubitandum: ad exequēdum ſecundum mandatuꝫ te procedere non oportet: donec iuxta cuiuſdaꝫ noſtre cōſtitutiōis tenorem inter eos huiuſmodi cō certatio ſopiatur: ⁊ᵘ id facere de bes: ſi primo mandato recepto: ⁊ nondū executioni mādato tibi for ſan innotuerit ꝙ inter ſe ſuper iuriſditione demadata ceperit diſce ptare. Ceterum in his omnibus puram ⁊ prouidā te conuenit intē tionem habere: ne uel ad declinādum mandatum dubitare te dicas ubi dubitādū non eſt: uel etiaꝫ ad exequēdū te aſſeras eſſe certū ubi certus eſſe non debes. Licet autē ex his certa tibi det̉ doctrina: qua liter in his te debeasº habere: nul la tamē tibi attribuit̉ poteſtas: ut īter delegatos aut partes de iuriſditione debeas iudicareˣ. ¶ Dē magiſtro. g. ⁊ p. de firmiſca. Lim ex litterisʸ ſācti nichaſij remen̄. ſarginen̄. ⁊ uallis regie abbatū fuit noſtris auribꝰ inti matum: quod cum ad eos ſemel ⁊ iterū a nobis lr̄e ꝓceſſiſſent ſuꝑ eo ꝙ. p. clericꝰ ſcī remigij ꝑrochiā de ſalice: quā. r. decliuio ꝑ īterpoſitā

z ¶ Sequeſtrari. qd̓ de iure fieri non debuit: niſi cā ſubeſſet. jͣ. d̓ ſe queſt. ad hoc. ⁊ duobus. c. ſequen. vbi de hoc. ī quibus duobus di cit̉: ꝙ quādo fructus diſſipat: debet fieri ſequeſtratio. C. de ꝓhi bita ſequeſt. l. vna. de hoc noͣ. ij. q. vi. quotiēs. ij. ſed in caſu iſto.ſ. ꝓpter cōtumaciā bene fit ſequeſtratio: ut mitius agat̉ cū reo. jͣ. de do. ⁊ contu. ex litteris. ſꝫ ī caſu iſto non dicitur ꝓprie ſequeſtratio prout tradit̉. jͣ. d̓ ſequeſt. per totū: qꝛ ibi nō fit ſequeſtratio ꝓ pter cōtumaciam. a ¶ Ad oīa. videt ꝙ ꝑ hanc clauſulā ſi eſt ita: vel ꝑ hāc ſi p̄miſſa vera ſūt: teneat̉ imꝑator ꝓ bare oīa premiſſa eē vera: licet aliqd̓ ex premiſſis ſuffi ceret ad ꝓpoſitum ꝓbanduꝫ: ſic sͣ. e. ex parte cōuentre nen. ff. de excu. tu. qui teſtō. nam niſi quis plene probet ſuam intentionem ſuccūbit. C. de rei ven. l. vlt. fines.n. mādati diligenter ſunt obſeruadi. sͣ. e. cū dilecta. ⁊ īputet ſibi qui plura narrauit: quorum vnum ſufficeret ꝑ ſe. Ar. ꝯͣ ꝙ ſufficit vnū probare. ff. de cōdi. ⁊ demon. falſa. in fi. ⁊. ff. d̓ ꝯdi. inſti. l. ij.§. vlt. ff. d̓ manumiſ. teſta. ſi ita. jͣ. de preben. cū iā duduꝫ. dic. ut di xi. sͣ. eo. ex parte. Item ar. eſt hic ꝙ ſequēs clauſula re ſpicit omnia p̄miſ ſa. jͣ. de ap. ſecūdo requiris. ⁊. c. īquiſitioni ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ do na. cū dilectuſ. vbi nō reſpicit omnia ſuperiora clauſula illa de foreſta: ſed proximam dona tionem ⁊ inferiorē iij. q. v. ꝯſtituimuſ ⁊ de con. di. ij. cuꝫ oē in pͥn. ſed melius eſt ꝙ ad oīa re ferat̉ ⁊ ſic facit ꝓ alia parte. ff. de in rem verſo ſi pro ꝑte.§. penul. Ilectus filibi us cā. Noͣ ꝙ non ſufficit narrare ſeriem facti in lr̄is pape: niſi cā ſcī adijciat̉. ar. xxiij. q. vlt. occidit. jͣ. d̓ teſti. cū cāꝫ: ⁊ cā ſcī po tius querēda ē ꝙͣ ipſū factū. xv. q. vi. c. i. in fi. ⁊. ff. de fur. verū. ⁊. jͣ. d̓ acc̄. cū dilectus. C. d̓ adop. l. iij. ⁊ ēt mōuſ fcī. C. d̓ trāſac. ut Rn. c ¶ Excōicationis. hic habes ꝙ ſi excōicatus impetrat litteras vel reſcriptū tacens de ſua excōicatione: ꝙ nō valēt lr̄e: tū qꝛ tacuit ꝓ ceſſum iudicis. jͣ. de re iudi. inter. tum qꝛ tacuit vicium ſuum: tum ideo qꝛ ingeſſit ſe cōioni hominū ꝓpter qd̓ puniendus ē. jͣ. de de. ex. mi. illud. ⁊. xi. q. iij. placuit. vnde inconueniēs eēt: ꝙ ex eodē facto ꝯſequeret̉ penā ⁊ ꝯmodū. ff. de ne. geſ. l. ſine. xvi. q. i. legi. Cō tra. jͣ. d̓ excep. ſignificauerūt. ⁊. c. venerabilē. vbi dr̄ ꝙ excōicati nō repellunt̉ a ꝓſecutōe appellatōis. ſed iſti p̄ſbiteri erat rei: ergo nō d̓berēt repelli: d̓ hoc. dicemus. jͣ. d̓ exce. venerabilē. ⁊. c. ſignificaue rūt. So. nō erāt iſti rei. ſꝫ actores qui petier̄t r̄ſtitui nec appellaue rāt: ī quo caſu loquūt̉ ꝯͣria: ⁊ ſic ē ar. ꝙ queſtio ſpoliatōis nō ſit pri uilegiata. An lr̄e ab excōicato īpetrate valeāt eo abſoluto: dic ſuꝑ hoc ꝓut no. jͣ. de excep. pia. in glo. que incipit: ſed mirum. perſonā ſibi collatā fuiſſe propoſu it: detinebat: ipſi partes ſemel ſecundo ⁊ tertio citauerūt: ⁊ dictum p. quia citatus pluries comparere noluit per ſe uel per reſponſalem aliquē corā eis excōmunicationis uinculo innodantes fecerūt fruct ipſius parrochie ſequeſtrariꝰ. Cū qꝫ poſtmodū idē. p. accedens ad eos ſe iuri promiſerit pariturum. ac obtīuerit ſe abſolui: ipſi abſolu tionis lr̄as concedētes diem ei aſ ſignauerūt ⁊ locū: quibus coram eis quod ꝓmiſerat adīpleret: qui diē ⁊ locū ex lr̄is illis radēs ī locū raſure reſcripſit ꝙ ipſi ei ſequeſtra tos fructus aſſignari mādabāt: ꝙ corā duobus eorū tādeꝫ tertio ſui abſentiā excuſante per lr̄as ē cōfeſ ſus. Nos igit̉ cū tāte temeritatis exceſſus falſitatiſ ſcrupulo nō care ret: uobiſ dedimus. in mādatis: ut ſi eēt ita: ipſi preſūptori ſuꝑ dicta parrochia ꝑpetuū ſilētiū īponētes prefato. r. de cliuo aſſignaretis eā dē cū fructibus ſequeſtratis. Ue rū ſicut uos ꝑ ur̄as nobis lr̄as inti maſtis: cū dictꝰ. r. raſurā prefatam corā uobis ꝑ teſtes idoneos ꝓba uiſſet: ⁊ ob hoc poſtulaſſet ſibi di ctā eccleſiā aſſignari uos utꝝ clau ſula illa ſi eēt ita de oībus ſuꝑiori bus: an de articulo tātū raſuri de beret ītelligi dubitaſtis. Nos igi tur reſpondemus ꝙ clauſula illa adª oīa debet ſuperiora referri. ad hoc ut ipſi. r. prefata eccleſia cōfe. ratur: qꝛ licet uiciū falſitatis ad im ponēdū ei ꝑpetuū ſilētiuꝫ ſuper eo cleſia ipſa ſufficiat: qui falſitatē hu iuſmodi perpetrauit: nō tamē pro p̄ter hoc eadē eccleſia eſt aduerſa rio aſſignāda; niſi ſuper alijs facta fuerit plena fides. ¶ Dem epiſco poimolen̄. Ilectus filius abbas ſācti ſte phani bonon̄. ꝑ ſuas nobis lr̄as intimauit: ꝙ cū ipſe cui uiſita tionis officiū ī ciuitate ac dioc̄: bo non̄. ꝯmiſimꝰ. b. ⁊. a. preſbr̄os ab eccleſijs ſuis ꝓpter eoꝝ graues ⁊ manifeſtos exceſſus duxerit amo uēdos. ijdē ſuꝑ reſtitutiōe ſua no ſtras ad te ī cōi forma litteras īpe trarunt: de amotionis ſui cauſa: ⁊ excōicationis qua tenētur aſtricti nullam faciētes penitus mentionē Nos igit̉. f. t. mandamus: quate nus ſi ē ita: litteras ipſas tanquā ꝑ ueri ſuppreſſionem obtētas uiri bus carere decernas. ¶ Deꝫ epi ſcopo ueratiſamen̄. Oſtulaſti per ſedem apoſto licam edoceri: utrū alicuiꝰ ec cleſie ꝑpetuo uicario de ꝓuētibus uicarie boniſqꝫ paternis habenti unde ualeat commode ſuſtentari: tenearis ꝑ illam formam commu nem: cumᵉ ſecundum apoſtolum in eccleſiaſtico beneficio prouide re. Ad quod ſic duximus reſpon dendum: ꝙ cum per formam pre dictam neceſſitatibus pauperum clericorum: qui nullum ſunt eccle ſiaſticum beneficium aſſecuti ſe. apo. duxerit ſuccurrenduꝫ: perpe tuus uicarius: niſi de uicaria fece rit mentionem: commoduꝫ repor tare non debet de huiuſmodi litte ris: utpote ueritate tacita impetra tis. non enim carere beneficio de bet dici: cuiᵍ competenter de perpetue uicarie ꝓuentibusʰ eſt ꝓui ſum: ⁊ ꝓ habente beneficij ſuffici entis ſubſidium ex certa ſcientia ſuꝑ obtinēdo alio beneficio de le ui non ſcribimus: quin faciamus de primo in noſtris lr̄is mētionē. ¶ Dem in concilio generali. Onnulli gratiā ſe. ap. abutē tes lr̄as eius adᵏ remotos iu dices impetrare nituntur: ut reus fatigatus laboribus ⁊ expenſis li ti cedere uel importunitatem acto ris redimere compellatur. Cum autem per iudicium iniurijs ad tus patere nō debeat: quas iuris obſeruantia interdicit: ſtatuimus ne quis ultra duasᵐ dietas extra ſuā dioc̄. per litteras apoſtolicas d ¶ Uiribus carere. vt. sͣ. e. cū dilecta. ſic ⁊ videt̉ ꝙ ſi aliquid factū ſit ꝑ lit teras ſurrepticias: illud debeat reuocari. De hac materia plenius dicetur īͣ. e. ad audientiā. ⁊ dic carere ſi ꝯſtiterit de iſtis exceptionibus.ſ. ꝙ nō fece rint mentionē de cauſa ſue remotionis ⁊ excōmunicationis qua tenebant̉ aſtricti. ⁊ mētio de cauſa excōmunicationis tenebātur facere mentionem: qꝛ qui petit abſoluiⁱ ab excō municatione tenet̉ expͥme re cauſā excōicationis ſue: alias nō valent lr̄e impetra te ſuper abſolutione: vel ſi aliā cauſaꝫ expͥmeret ꝙͣ illā ꝓ qua fuit excōicatus. jͣ. de offi. or. ex parte. ⁊. jͣ. de fi. īſtru. ꝙ ſuper his in illa de cre. ex parte notat̉ de hoc glo. que incipit ex eo. ⁊. jͣ. d̓ ſen. ex. cū ꝓ cauſa. in glo. q̄ incipit illud tanꝙͣ. ⁊ in hoc caſu nō valent lr̄e impetra te ab excōicato tacito de cā excōmunicationis: ſecus ſi aliquis īpetrat litteras ad agēduꝫ ꝯtra aduerſariū ta ces de ſua excōicatione qꝛ tunc valent littere eo abſo luto. jͣ. de excep. pia. vbi de hoc ī glo. que incipit: ſꝫ mi rū. alia etiā de cauſa nō va luerūt huiuſmodi lr̄e: quia nō fecerūt mentioneꝫ: ꝙ ꝑ ſnīam ſpoliati fuiſſent pro pter ſuos exceſſus a qͣ non fuit appellatū. C. ſen. reſcīnō poſ. impetrata. ⁊ ita dua bus de cauſis nō valuerūt lr̄e iſtoꝝ p̄ſbyteroꝝ oliꝫ cōſueuit d̓cre. iſta allegari ad ꝓbandū ꝙ littere impetra te ab excōmunicato ad agē dum nō valebant: ſꝫ hoc nō ꝓbatur per hāc decre. que non loquitur in tali caſu. b. Oſtulaſti. cum ẜm apoſtolū. quam ha bes. jͣ. de preben. cū ſecūdū f ¶ Beneficiū. nomīe beneficij ītelligit̉ vicaria ſiue p̄ benda ſiue aliud beneficiū i. q. iij. ex multis. ⁊. jͣ. d̓ ver. ſig. tua nos. g ¶ Competēter. illud cōpe tenter intelligas ẜm modū illius decre. jͣ. de preben. de monachis. de hoc dictū fuit. sͣ. e. cū adeo. dic vt ibi. h ¶ Prouētibus de duobus querebatur.ſ. d̓ paterna he reditate ⁊ de beneficio vicarie: ſꝫ de beneficio tantū reſpondet. ergo lꝫ nō faciat mentionē de paterna hereditate tenēt littere: qꝛ vnuꝫ negando alterū ꝯfitetur. jͣ. de preſump. nōne. Sed nō videtur ꝙ talis indigne pe tit beneficiū eccleſiaſticum xvi. q. i. quoniā quicquid. ⁊. xij. q. i. illi autē. ⁊ iudiciū ſibi māducat ⁊ bibit. i. q. ij. clericos. ⁊. c. ſequē. Itē qꝛ ordinatus eſt ad certū titulū: qui ad titulū ſui patrimonij ē ordinatus. jͣ. de preben. tuis? Sed nō eſt verū: ꝙ de hereditate pͥncipaliter quereret̉ ſꝫ de vicaria: hoc addito ꝙ habebat bona paterna ſimiliter. Sed quid ſi modicū habet beneficiū: nūquid tenet̉ facere mentionē de illo? tenetur quidē. jͣ. e. ſi ꝓponēte. vbi dicetur de hoc. Onnulli. abutentes.i. malo modo vtentes. ſic. jͣ. e. quia nōnulli. ⁊ Ls. e. ſedes. k ¶ Ad remotos. Noͣ ꝙ dicit̉ remotos: qui ē vltra duas dietas extra dioc. ⁊ facit ad hoc. jͣ. de elec. cū inter vniuerſas. ⁊. c. nihil eſt. l ¶ Iuris obſeruātia. qꝛ nō debēt inde naſci iniurie: vnde iura oriūtur. jͣ. de accu. qualiter ⁊ quādo. C. vnde vi meminerit. ſi. sͣ. ī pͥma ꝯſtōne gregorij. m ¶ Duas dietas. Nunquid hoc intelligitur de vulgaribus dietis: que ha betur ẜm ꝯſuetudineꝫ regionis aut de legalibus ẜm ꝙ viginti miliaria cō putant̉ ꝓ dieta. ff. de ver. ſigni. l. iij. ⁊. ff. ſiquis cauti. l. vicena? videt̉ ꝙ de vulgaribus: qꝛ omnia ex cōmuni vſu intelligēda ſūt. jͣ. de ſpon. ex litteris. nō.n. ex opinionibus ſinguloꝝ: ſꝫ ex cōmuni vſu nomina exaudiri d̓bēt. fi

de ſuꝑ. lega. l. labeo. ⁊ ꝯſuetudo ē optima legū interpres. jͣ. de ꝯſue. cū dilectus. ⁊. ff. de leg. ſi de interpretatione: ⁊ plus ſtatur vſui ꝙ ſignificatiōi vocis. ff. de leg. iij. nō aliter: īmo vſui ſtatur ꝯtra naturā vocis. ff. de le. iij. vxo ri in pͥn. de hac materia multa argumēta notātur. xij. di. illud. Et dicas ꝗ de vulgaribus dictis iſtud eſt intelligēdum: qꝛ lex dꝫ cōuenire conſuetudi ni regionis. iiij. di. erit autē lex. Sed pone ꝙ aliquis īpetraret litteras vltra duas dictas nō facta cōſtitutōis iſtius mētione: ſꝫ iudiceſ ci tent ad locū vltra duas die tas nō remotuꝫ a ſua dioc. ipſū reum nunquid ire te netur credo ꝙ ſic ꝑ hoc ꝙ dicit vltra duas dietas nō trahat̉: ⁊ eſt expreſſum. jͣ. d̓ excep. olim ſed in expenſis actoris debēt iudices ad lo cum ire alias fieret fraus ꝯſtitutioni huic. ar. ad hoc ff. de eden. pretor ait. in fi. Sed videt ꝙ non valent littere qꝛ ſunt impetrata ta cita veritate tali: quaꝫ ſi di xiſſet lr̄as non habuiſſet. sͣ. e. ſuper litteris. ergo nō de bent valere: quia eadē equi tasˡ que mouet deleganteꝫ mouere debet delegatum. ut dicit illa decre. ſuper lit teris. in fi. Sed eadem ratione videt̉: ꝙ valeant: qꝛ ſi dixiſſet: ꝙ non trahent ille aduerſarium vltra duas di etas: litteras habuiſſet. ergo debent valere ⁊ bene va lent vt dictum eſt: quia iſte purgat viciū ⁊ remouet exceptionē: que poſſet opponi: quare non valent: quia littere bene ſunt nulle ipſo iure: ſed per exceptionem annullantur. ar. jͣ. de vſur. quia fruſtra. n ¶ Trahi poſſit. nō dic̄ ꝙ lr̄e nō valēt: ſꝫ ne trahat̉ ꝑ eas vltra duas dietas. o ¶ Mentionē: ut ſi ita dicatur non obſtante tali conſtitutiōe: ⁊ ſic patet ex hoc loco: ꝙ reſcriptum dꝫ facere mētionem conſtitutionis ad hoc ut ei p̄ iudicet. ar. jͣ. de eta. ⁊ qua. eam te. ſic debet etiam facere mentionem de pͥui legio. sͣ. e. cum ordinē. nec hꝫ locum illa regula: ſpeciale derogat generali: licet non faciat mentionem de illo. sͣ. e. c. i. ⁊. c. paſtoralis. ſed hic reſcriptū ſpeciale non derogat generali conſtitutioni. ⁊ illa eſt cauſa: qꝛ cōſtitutio illa cōtinet ius cōe ſed ius cōmune nō tollitur ꝑ reſcriptum. cuꝫ reſcriptum cōcedi debeat ſecundum ius cōe ⁊ non ꝯͣ. xxv. q. ij. reſcripta: ⁊ iō neceſſe ē: ut ſemꝑ reſcriptum impetratum vltra duas dietas facit mentionē de hac conſtitutione: ⁊ quia papa ignorat locorum diſtantiam. p ¶ Mercimonij. ſi. jͣ. e. qꝛ nōnulli: vbi aliqui tradūt lr̄as alijs eiuſdē noīs. q ¶ Suſcitare. per reſcriptū principis lites ſopite ſuſcitari nō debēt. C. de tranſ. l. cauſas vel lites. īmo tales a limine iudicioruꝫ debēt expelli qui vo lunt lites ſopitas ſuſcitari. C. ſen. reſcin. non poſ. l. vlt. ⁊ sͣ. e. dilectus. r ¶ Reſtringende. ſic. de pe. di. i. pene. ⁊. ff. de libe. ⁊ poſthu. cum quidam. ⁊ ff. ſi certum pe. quidam. ⁊ ſic videtur ꝙ in reſcriptis verba potius ſunt reſtringenda ꝙ āplianda. jͣ. de offi. dele. cū olim abbas. ī fi. ⁊. c. p. ⁊. g. niſi in dulgeant beneficia. jͣ. de dona. cū dilectus. in fi. ⁊. jͣ. de verbo. ſig. olim tibi. ſ ¶ Speciali mādato. ſic ergo generalis procurator non ſufficit ad impetrā dum litteras. quod eſt bene notabile ſicut requiritur ſpecialis procurator in tranſactione. C. de tranſacti. tranſactionis placitum. ⁊. jͣ. de arbi. per ti as. ⁊ de in integ. reſti. petenda. ff. de mi. illud.§. ſi talis. ⁊. jͣ. de reſti. ī integ coram ⁊ in dilatione iuramenti: quia procurator nō debet deferre iuramētum alteri parti. ff. de iureiuran. iuſiurandum.§. procurator. Sic per procuratorem generalem nō poteſt fieri acceptilatio: niſi habeat ſpeciale mādatum. ff. de acceptilis. l. iij. Sed nōne ratihabitio domini ſufficit ad hoc ut valeant littere: ſeu valere incipiant: que prius non valebant? quod vide tur. ff. de iudi. l. licet. verum ⁊ ratihabitio. retrotrahitur. ff. depig. ſi fundus.§. ſi neſciente. ⁊. jͣ. de clā. deſpon. ꝙͣ nobis. ⁊. jͣ. de elec. ꝙ ſicut. Iteꝫ littere que primo non valent: poſtea conualeſcunt. jͣ. d̓ fo. compe. licet. ⁊. c. ex tenore. Ad hoc reſpondeo: ꝙ licet procuratio que nulla eſt poſſit ratifica ri: non tamen valent littere iſte aduerſario contradicente. jͣ. e. ex parte pro pter rationem que in littera ipſa redditur: quia lites reſtringende ſunt ⁊cͣ. Sed nunquid littere iſte ſunt nulle ipſo iure? videtur ꝙ ſic: quia tanꝙͣ falſarius punitur ⁊ ſic iſte littere falſe ſunt ſicut ſententia venalis nulla eſt. ij. q. vi.§. diffinitiua. v̓. venaleſ. ⁊. jͣ. de. vi. ⁊. ho. cle. cum ab omni. in fi. dico ꝙ per exceptionem ſunt annullande. in vtroqꝫ caſu iſtius capituli ſi reus nihil obijceret valerēt. Sꝫ quis dꝫ ꝓbare ꝙ ſine mādato ſūt īpetrate an ille ad iudiciuꝫ poſſitⁿ trahi: niſi de aſ ſenſu partiū fuerint impetrate uel expreſſam de hac conſtitutione fecerīt mētionēº. Sunt ⁊ alij: qui ſe ad nouum genus mercimonijᵖ cō uertentes: ut uel ſopitas poſſint ſu ſcitareq querelas uel nouas immit tere queſtiones: fingunt cauſas ſu per quibꝰ a ſe. ap. litteras īpetrāt abſqꝫ dominoruꝫ mandato: quas uel reo: ne ꝓpter eas laborum uel expēſarum diſpendio moleſtetur: aūt actori: ut ꝑ ipſas aduerſarium indebita moleſtatione fatigent: ue nales exponunt. Cuꝫ autē lites re ſtringende ſint potius quā laxāde hac generali conſtitutiōe ſancimꝰ ut ſi aliquis ſuꝑ aliqua queſtiōe de cetero ſine ſpāliˢ mādato domini lr̄as ap. īpetrare preſūpſerit ⁊ litte re ille nō ualeāt: ipſe tanquā falſarius puniatur niſi forte de illis perſonis extiterit a quibus non debet exigi de iure mandatu. DOnor̄. .iij. cantuarien̄. archiepiſcopo et coniudicibus ſuis. Ilectus filius.i. ſarracenus clericus expoſuit corā nobis net̉ obedire mādato iudicis: niſi primo ꝓbet̉ mandatum. jͣ. de of. dele. cū in iure. sͣ. e. cum cōtingat. qualiter.n. poſſit reus ꝓbare q nō eſſent impetrate ꝑ ꝓcuratorem cū ſit pura negatiua ⁊ negātis factum per reꝝ natura nulla eſt ꝓbatio. jͣ. d̓ elec. pone. ⁊. vi. q. v.§. actor quod aſſeuerat. Preterea lꝫ aliquis oſtendat inſtrumenta ec cleſie: nō tamen ei credit̉: niſi caueat de rato. jͣ. de of. de le. coram. in pͥn. et generaliter tradit̉ ꝙ quotiens de mā dato dubitat̉: vel ꝓcurator dꝫ ꝓbai mandatum vel cauere de rato. C. d̓ ꝓcu. l. i. Preterea nōne iubetur cum autentico exhiberi libellus porrectꝰ pape. lxxxi. di. ma ximianus. ar. vij. q. i. p̄ſentium. ſed ad quid niſi ad h ut ſciatur hoc.ſ. ꝑ quem fuerit impe tratū? nā forte per excōicatum ſunt ī petrate: que nō va lent. ar. jͣ. de ꝓba. poſt ceſſionē. ⁊ sͣ. e. dilectus. de hoc dic ut ī decre. pia. de excep. Nec obſtat ſi dicat ꝙ īſtru mentū apparet nō viciatum: ergo ſtā dum eſt ei donec contrarium probe tur. C. de edic. di ui. adri. tol. l. vlti. hic enim non impugnatur ſcriptura: quin vera ſit bulla ⁊ verus ſit actor: ſꝫ tantuꝫ de mādato impetrantis dubitatur. Ad hoc dicit io. ꝙ ſi ita cōtine atur in reſcripto: cōqueſtus eſt talis ꝓcurator de tali: tunc non eſt neceſſe probare mādatum: qꝛ ꝑ lr̄as illas ſatis apparet de manda to: exquo papa appellat eum ꝓcuratorem: quia coſtet ꝙ vidit mādatum. Sed ſi continet̉ in lr̄is: ſignificauit nobis talis vel cōqueſtus ē nobis: cū ille nō fuerit in curia: ſed alius qui dicit ſe fuiſſe ꝓ curatorem legitime cōſtitutū: tunc tenet̉ ꝓbare mandatū: qꝛ pleri qꝫ fingunt ſe eē alios: ⁊ ſub nomine alioꝝ litteras impetrāt. ⁊ niſi doceat de mandato nō debet audiri ut hic dicit. In cā ap. dicebat ipſe io. ꝙ non tenet̉ ꝓbare mandatū: qꝛ non ē credendū ꝙ aliquis negligat ius ſuū in ꝓſequendo appellationē: qui alias diligens ē ar. C. qui ⁊ adhuc quoſ. l. i. Si autē ꝑ ſimplicem querelā ſint lr̄e īpetrate: neceſſe eſt ſemꝑ ꝓbare mandatū. ꝯſtō iſta nō bene ſerua bat̉: nec admittebant iudices talē exceptionē. ſed certe bene debet admitti: qꝛ non valent lr̄e niſi ſint impetrate ꝑ ꝓcuratorē. ⁊ hoc ꝓ bat̉ in decre. greg. jͣ. e. ti. ex ꝑte vt ibi dicemus. ſecus credo in lr̄is ſuꝑ beneficijs obtinendis quia ibi non exigit̉ mādatum: cum ſuꝑ nulla lite impetrant̉: ſed de gr̄a tantū concedant̉. ſed reſcripta ad lites iam ortas ⁊ nō futuras impetrant̉. jͣ. e. ti. ca. vlti. curia roma na nō ꝯſueuit hāc exceptōꝫ d̓ mādato admittere: nec nos admitte̓ debemꝰ. ⁊ ſi ꝑꝑ hoc appellaret̉ nō darent̉ lr̄e ſuꝑ tali appellatione. a ¶ Debet exigi. que ſint ille ꝑſone: habes. ff. de ꝓcu. ſꝫ he. b yd Ilectus filius. concilij. sͣ. e. c. ꝓxi. c Domiciliū. ex hoc videt̉ ꝙ lꝫ aliquis hēat p̄bēdā vel eccle ſiā alibi: ꝙͣ ꝓpterea nō habeat ibi domicilium: nā ſola poſſeſſio do mus que in ciuitate alia comꝑatur non facit domiciliuꝫ. ff. ad mu nicipa. libertus.§. ſola verūtamen bene pōt quis habē domiciliuꝫ in pluribus locis: dūmodo ſe in vtroqꝫ equaliter collocaſſe vide atur. ff. ad municip. l. aſſūptio.§. iuris prudētibus. ⁊. jͣ. de fo. cōpe. ex ꝑte. b. alias dicit̉ ibi habere domiciliū vbi maiorē ꝑtē reꝝ ſuaꝝ poſſidet: ⁊ aſſidue cōuerſat̉ ⁊ ibi dꝫ reſponder̄. C. vbi ſena. vel da re. l. ſenatores. vel ēt vbi vēdit emit ꝯͣhit ⁊ feſtos dies celebrat. ff. ad mu. eius.§. fi. rōne v̓o rei de qua agit̉ poteſt cōueniri. jͣ. d̓ fo. cō pe. ſane. C. vbi in rē ac. l. fi. ⁊ ex hoc forū ſortit̉. jͣ. de fo. cope. c. vlt. vbi numerant̉ plura. ex quibus ſortit̉ quis forum: ⁊ ſic pꝫ ꝙ diete iſte ſemꝑ ſunt ꝯputande reſpectu dioc̄. vbi ē resⁱ de qua quis cōue nit̉. jͣ. de fo. cōpe. exꝑte. b. licet. jͣ. illas habeat beneficium vel quan doqꝫ inueniat: vt hic dicit̉. Sed ī ꝑſonali actione ſecus. qꝛ pōt cō ueniri vbicunqꝫ habet domicilium. d ¶ Inhibetis. ⁊ male: qꝛ poſtꝙͣ cā appellationis eſt cōmiſſa ex cer ta ſcīa: iuriſditio prioꝝ iudicū ē ſuſpenſa. jͣ. d̓ of. dele. paſtoralis.§. ꝙ cum iordanus clericus dume. lien̄. ipſum ſuꝑ eccleſia ſancti nico lai dumelien̄. coram nobis aucto ritate litterarum noſtrarum traxiſ ſet in cauſam: ex parte ipſius.j. fu it excipiendo propoſitum ꝙ aucto ritate ipſarum litterarum non poterat conueniri: eo ꝙ ultra duas di etas ⁊ dioc̄. ubi predicta eccleſia erat contra ſtatuta concilijᵈ genera lis: de quo in eiſdem litteris non fiebat mētio: diſtabatis. ⁊ quia hu iuſmodi exceptionē admittere de negantes procedebatis in cauſa: pro eo quod idem.j. in rophen̄: ⁊ helien̄. dioceſi beneficia obtinet: quaſi ex hoc domiciliumᶜ intellige retur habere: ipſe noſtram audien tiam appellauit: ⁊ infra. Cunqꝫ idem..jͣ. appellatiōem interpoſita ꝓſecutus ad eboracen̄. archiepiſcopum: ⁊ eiꝰ collegas ſuper pre miſſis littteras impetraſſet: uos ī cauſa ipſa nihilominus proceden tes eiſdeꝫ iudicibus ne in commiſ ſo ſibi procedant negocio inhibe tis. Quo circa mandamus: qua tenus ſi eſt ita cauſe ſuperſedeatis

preterea. ſed iudex appellatōis pōt inhibere iudici a quo appella tum eſt: ne in eadē ca procedat. jͣ. de of. ordi. romana. v̓. ſimiliter. ⁊ §. a quibus. ⁊. jͣ. de ap. romana.§. ſi autem. e ¶ Sed dicti iudices. nā iudices appellatōis debēt cognoſcere an ſit legitime appellatū. ⁊ ſi legitima ē appellatio: ipſi cognoſcāt: alias remittant ꝑtes ad pͥores iudices ī expēſis ꝯdēnādo appellāte. jͣ. d̓ app. ut debitus. ⁊. c. cū ſpāli. ⁊ ita quando iudiceſ ad appella tioneꝫ dati ſunt ſē per debent cognoſcere de huiuſmōi iuriſditōe: nec con uenire cū pͥoribꝰ: ſicut quandoqꝫ vi di fieri. illud.n. ha bet locū quādo di uerſi iudices contendunt ſe habere iuriſditionē princi paliter sͣ. e. paſto ralis. b. f ¶Apitulū. 5 ſimili. ergo non ſuꝑ eodeꝫ be neficio: ſꝫ diuerſiſ: alias nō diceret cō ſimili: qꝛ ſic ꝯſimile ergo aliud ē nō idē. vterqꝫ iſtoꝝ īpetrauerat ut ei ꝓ uideret̉ ī beneficio p̄bēdali: ſꝫ nō ſuꝑ vno: ſꝫ ita ſiplicit̓: qꝛ nihil eſt idē cui ſimile ē. ar. ff. ſi mēſor fal. mo. dix. l. i.§. hec actio. g ¶ Ad eos pͥus. ⁊ ita qui p̄uēit aliū: ille obtīet. jͣ. d̓ ap. vt d̓bitꝰ. ⁊. jͣ. e. abbatē. ⁊ ē ſi. ff. d̓ ꝓcu. pluribꝰ. ⁊. jͣ. d̓ ꝓcu. nō īiuſte. vbi potior ē cō ditio occupātis. ⁊ ſi. ff. d̓ v̓. ob. ſi titiꝰ. Sꝫ vr̄ ꝙ ille ꝓ quo fuit lata ſe tētia prīo debe̓t dotinē: nō ille qui pͥmo p̄ſētauit r̄ſcriptū: ſic̄ ſi quis a pluribꝰ ꝯueniat̉ ex noxa eiuſdē ẜui: nō.n. qui pꝰ egit: ſꝫ ei qui ad ſnīaꝫ pͥus ꝑuenit dꝫ dari. ff. d̓ nox. ſiquis a multis. ſic ēt ī actōe d̓ pe cul. ff. d̓ pecu. ſi v̓o adhuc fōte idē poſſy dici hic. ille.n. obtinuiſſꝫ: qui pͥus receptꝰ fuiſſꝫ. ar. jͣ. d̓ p̄bē. dilectꝰ. ij. ſꝫ hic neut̉ ad ſnīaꝫ veit hic poſſūt aſſignari multa ꝯria. jͣ. d̓ of. d̓le. ex ꝑte. i. ⁊ sͣ. e. ti. ceteꝝ. ⁊ multa ꝯſimilia. ſꝫ iura illa hodie correcta ſt̓ ꝑ id qd̓ hēs. jͣ. d̓ ap. vt d̓bitꝰ. ⁊ ꝑ id qd̓ dic̄ hic. d̓ hac maͣ dicas vt dixi. sͣ. e. c. i. ſꝫ illa decre. ex ꝑte. jͣ. d̓ of. dele. loquit̉ ī alio caſu: cū iā lr̄e ſt̉ pª p̄ſētate āte p̄ſēta tionē ſcd̓aꝝ: ⁊ ita ꝯcordat cū iſta. Alij dicūt ⁊ fōte bene: ꝙ prie lr̄e valēt ⁊ nō ſcd̓e: qꝛ d̓ pͥmis nō faciūt mētōeꝫ: ſi nō fuit negligēs ī ꝓ ſquēdo ius ſuū: ⁊ hoc. cōſtet: lꝫ pͥus p̄ſentēt̉ ẜe: dūtamē nō recipiat̉ ẜuus ante p̄ſentatōem pͥoꝝ: ⁊ ita ceſſāt ꝯͣria. Sꝫ ſi pͥmꝰ nō ꝯſeqͣt̉ iuſ ſuū dolo vel negligētia cū ꝓſequi poſſit: valebūt ſcd̓e: lꝫ d̓ pͥmis nō faciat mētōeꝫ. ſecꝰ ī reſcriptis ad lites obtentis: vbi ꝑ ſollicitudi nē p̄ſentatis ꝑdit̉ pͥmū reſcriptū lꝫ ẜm de pͥmo nō faciat mētionē. jͣ. de aꝑ. vt debitꝰ. ibi.n. remanet ius ſaluū vtriqꝫ īpetrāti. h ¶ Mētiōe nō hīta. ꝑ hoc videbat̉ ꝙ lr̄e n̄ valebāt. sͣ. e. ceteꝝ. ⁊. jͣ. dof. del. ex ꝑte. ij. ſꝫ pͥme ibi iā fuerāt p̄ſētate āte p̄ſētatōeꝫ ſcd̓aꝝ: ⁊ ſic nō ꝯͣdicit ſꝫ ꝯcordat huic. ⁊ ibi noͣ. ⁊ etiā nō ob. c. ceterum. i ¶ Appellatōꝫ. vn̄ vr̄ ꝙ ſnīa poſtea lata nō tēuit. jͣ. d̓ ſē. ex. ꝑ tuaſ. Sꝫ ꝯͣ dr̄. j. vbi diē ſnīas p̄fatas r̄laxetis: ſꝫ ibi dicet̉ rō qͣre tēuit ſnīa vel ītellige ꝙ ex iuſta cā appellatū ē: qꝛ forte lr̄as alteriꝰ receꝑant vel aliā iuſta cāꝫ allegauer̄t: ⁊ ſic nō tēuit ſnīa: vel dicas ut ī vl. notula. k ¶ Suſpēſionis. ar. ꝙ ſuſpēſus pōt āplius ſuſpēdi: ſicut excommu nicatus poteſt excommunicari. iij. q. iij. engeltrudam. ⁊. xi. q. iij. ex cellentiſſimus. xij. q. ij. de viro. ⁊. jͣ. de iude. ⁊ ſarra. ita quorundaꝫ in fi. vbi de hoc. l ¶ Sententias.ſ. excōicationis ⁊ ſuſpenſionis latas. a ¶ Relaxetis. ex hoc pꝫ ꝙ ſnīa ſuſpēſiōis poſt ap. lata tenuerit. Sꝫ vr̄ ꝙ appellatio tenuit ex eo ꝙ ei tantū: qui litteras pͥmo p̄ſētauit ꝓuidere deberet: ⁊ nō illi qui ſcd̓o p̄ſentauit lr̄as ſuas: ꝯͣ quē fuit appellatum. Dicas ꝙ ideo tenuit ſnīa non ob. ap. quia nondum ꝓ uiderant alicui prioꝝ illorum: ⁊ in lr̄is continebatur ſi aliū ad ma datum noſtrum non recepiſtis: hec enim clauſula: niſi de manda to noſtro eadem eccleſia in receptione alteriuſ fuerit grauata: erat in vtriſqꝫ lr̄is inſerta: ut pꝫ in integra: ſed ip̄ſi non receperant adhūc. vnde non tenuit appellatio cum nondum competeret eis exceptio vel dicas ſi vis: predictas ſnīas relaxētis ad cautelam: quā tum ad illam ſnīam: que lata fuit poſt appellationem: que legitima fuit quantum ad alias latas ꝓ calimaco: ubi appellatio nō ꝓceſſit eidē: cum non uos: ſedᵉ dicti iudices cognoſcere habeant: ad quos iuriſditio debeat pertinere. ¶ Dē epiſcopo ⁊ archidi. legionē. Apitulū ſancte crucis cameracen̄. exhibita nobis petitio nē mōſtrauit: ꝙ calinaco clerico ſu ꝑ prebēdali beneficio ī eoꝝ eccle ſia obtinendo lr̄as noſtras ad eos monitorias ⁊ demū preceptorias impetrante. b. clericus cōtra eos ſuper cōſimili beneficio in eadem ſibi eccleſia ꝯferendo: ad.i. archidi. tor. ⁊ eiꝰ collegas de predictis lr̄is nō habita metione executori as a nobis lr̄as īpetrauit: qui poſt appellatiōeꝫ ad nos īterpoſitam ī eos ſuſpēſionis: ⁊ excōicationis ſententias protulerūt: ac dictus. c. ſuper executione mādati pro eo fa cti ad alias obtinuit ſcripta noſtra qui tulerūt ſuſpenſionis ⁊ excōmu nicationis ſentētias ī eoſdē. Quo circa mandamus: quatenus eo re cepto in canonicū ⁊ ī fratrē aſſigna toqꝫ ſibi beneficio prebendali qui adᵍ eos prius mādatū ap. reporta uit prefatas ſentētiasⁱ iuxta formaꝫ eccleſie relaxetisª alteri ſuper pre bendali beneficio ī eadē eccleſia ſi lentiū īponētes. ¶Dē. bituricen̄. archiepiſcopo. ap. ſe. leg. D audientiam noſtram per uenit ꝙ quidaꝫ clerici obten tis a ſe. ap. litteris ſuꝑ prouiſione ſua in aliquibꝰ eccleſijs tibi ſubiectis recipientes ab eis annuas pē ſionesº ſeu alia beneficia ab eoruꝫ īpetitione deſiſtūt renūciantesᶜ be neficio litterarū: ⁊ infra. F. t. man damus quatenus eos qui poſt lit teras taliter uēditas alias de illis mētione nō habitaq īpetrabūt de ce tero uel hactenus impetrauerint: carere decernes cōmodo earūdē: ⁊ eccleſias non permittas earū oc caſione uexari reuocādo in irritū ſi quid earū pretextu īueneritis eſ ſe factuꝫ. ¶ Greg. ix. mediolanen̄. archiepiſcopo. tenet̉ ꝓprie illud v̓buꝫ relaxetis: ⁊ ſic ꝓprie ⁊ improprie ſimul illud tenet̉. ſi. xxvij. di. p̄ſbyterū. ⁊. c. pͥoribus. lxiij. di. in ſinodo. Quid ſi p̄ſentatione per aliquē illoꝝ facta ipſi capitulo alij iudices poſt appellationē excōicaue rūt? videt̉ ꝙ teneat appellatio: qꝛ exquo aliꝰ p̄uenerat: ius habebat. vnde ſi capitulū appellauit ꝯtra ſecūdo p̄ſentāteꝫ: bene videt̉ tenere appellatiōe qꝛ ei debēt ꝓuidere qui pr. mo p̄ſentauit vt hic dicit: ⁊i ideo abſolutio ad cautelaꝫ fieri dꝫ. Sꝫ nō credo: quia quotieſ aliqui abſoluuntur ad cautelā illud expͥmit̉. jͣ. de ap. ad preſentiā..jͣ. de te ſti. veniēs. in fi. vnde pͥma rō verior videt̉: vel ītelligit̉ tantū de ſentētijs illorum a quibus nō eſt appellatuꝫ: ⁊ ſic planum eſt. ¶ D audientiā. penſio nes. huiuſmodi pen ſiones: que in fraudē fiunt de ꝓuentibus eccleſiarū ꝓ hibite ſūt ī ꝯcilio gnaͣli. jͣ. d p̄ben. extirpande in fi. jͣ. de colluſi. audiuimus. c ¶ Renūciantes. Sed nun quid ꝯtinet ſimonia huiuſ modi renunciatio? videt̉ ꝗ ſic: cū ex lr̄is hꝫ ius ad pete dū beneficiū ſpūale: ⁊ in ta libus oīs pactio ⁊ conditio ceſſare debeat. jͣ. d̓ pac. c. vl̓ ti. ⁊.i. q. ij. ꝙͣ pio. Poſſet di ci ꝙ nō eſt ſimonia: quia ea que p̄cipiūtur a iure: licite deducūtur ī pactū etiā ī ſpi ritualibus. jͣ. de elec. ſignifi caſti. ⁊. xviij. q. ij. eleutheri us. ⁊ iſtud ē de iure ꝙ renū ciet lr̄is: ſi vult habere beneficiū: ⁊ ſi hꝫ etiā beneficiū poſſet deduci ī pa ctū: ꝙ ei renūciaret ſi vellet aliqd̓ aliud beneficiū obtinere: qꝛ vtrūqꝫ habe re ſimul nō pōt. jͣ. de p̄ben. cū nō ignores. ⁊ ẜm hoc expone venditas.i. cuꝫ tali pacto renūciataſ: vel pōt dici ꝙ ſimonia fuit: qd̓ hic nō negat̉. vel dic ꝙ nō fuit ſimonia ꝓpter hoc cōmiſſa: qd̓ ē equius: cū nullum ius ſpeciale ha buerit ꝑ litteras illas. d ¶ Nō habita. ⁊ iō nō valēt. jͣ. e. c. ꝓx. ⁊ sͣ. e. ti. ad aures. ⁊. c. cū adeo. e ¶ In irritū. Sꝫ querit̉ an generaliter ſit verū: ꝙ quicquid fit ꝑ lr̄as tales ſurrepticias debeat reuocari: hoc manifeſte ꝓbat̉ ī capitulo iſto: ⁊ ē ſi. sͣ. e. cū dilecta. ⁊. c. ꝯſtitutus. ⁊ hoc iō qꝛ ꝑ lr̄as tales iuriſditio nō vr̄ dari. jͣ. d̓ of fi. vica. ſua nobis. xxxv. q. ix. veniā. ⁊. c. ſnīam. ēt altera ꝑte abſēte. ⁊. jͣ. d̓ re iudi. cū olim. ⁊. ff. de iudi. ſi p̄tor.§. marcellus. Nec ob. ſi dicas ꝙ poſt ſen tentiā nō admittatur exceptio. iij. q. vi.§. exceptio. ⁊. jͣ. de re iudi. iter. Sed illud nō hꝫ locū ī exceptionibus ī quibus agit̉ de falſo. jͣ. de ꝓcu. in noſtra. ⁊. jͣ. de ꝓba. lꝫ. cū.n. ꝑ tales lr̄as nō receperint iuriſditionē: quicquid ꝑ eas factū eſt: nō tꝫ: ⁊ ē ſi. qꝛ replicatio omiſſa ante ſnīam ex cā ꝓbabili poſt ſen tentiā ꝓponit̉. ff. quādo ac. de pecu. ānalis.§. queſitū. alias ē.§. pͥme. l. mul to fortius exceptio. ad idē facit. jͣ. de re iu. ad ꝓbandū. ar. jͣ. deſpon. īpu. ad diſſoluēdū in fi. ſꝫ illa decre. aliter intelligit̉. Ecōtra vr̄ ꝙ ꝑ tales lr̄as det̉ iuriſditio: lꝫ poſſint elidi ꝑ exceptionē: vt. sͣ. e. nōnulli dictuꝫ ē. ar. ff. de bo. poſ. ẜm tabulas. l. pe.§. teſtamēto. vnde nō pōt dici retro iudiciū nullū fuiſ ſe. vnde ſi aliquis ſciuit ſibi cōpetere exceptionē ⁊ nō excepit: ſibi imputet ſi neſciuit p̄textu exceptionis poſt reꝑte ſnīa nō retractetur. jͣ. de re iudi. in ter. ⁊. c. ſuborta. Itē libertas ꝑ falſos codicillos data nō reuocat̉. ff. de manu. teſta. cū ex falſis. ⁊ legata preſtātur lꝫ teſtamētuꝫ ſit falſū. ff. de here: inſti. l. vl. Circa iſtā mam dicebat io. ꝙ ſnīa lata ꝑ tales litteras tenet: niſi releuet̉ ꝑ appellationē vel ſupplicationē: ſꝫ retractāda eſt ꝑ ī integꝝ reſtitutē nē. vel ſi vis dicere ꝙ ꝑ illas lr̄as nulla dat̉ iuriſditio. nō ē neceſſaria reſtitutio: qꝛ ipſo iure nulla ē ſnīa. jͣ. de offi. vica. ſua nobis. tu dicas ꝙ tales lr̄e nō ſūt irrite ipſo iure: ſꝫ poſſūt annulari ꝑ exceptionē. vnde ſi a pͥncipio hu iuſmodi exceptio ꝓponat̉. ſi aliquid fiat ꝯͣ: totū reuocat̉: ⁊ ſic loquit. sͣ. e. ꝯ ſtitutus. ⁊. c. cū dilecta. Si aūt per ꝯſenſū partiū tacitū vel expreſſū procedat̉: det̉ ſnīa tꝫ quidē ⁊ valet cū ſit lata a iudice ſuo nec ꝯͣ ius ꝯſtitutionis: vt. ij. q. vi.§. diffinitiua. ⁊. jͣ. de re iudi. cū īter voſ: niſi fuit appellatū vel ſuꝑ plicatu. xxxv. q. ix. veniā. ⁊. c. ſnīam. ⁊. C. de preci. īpe. off. aut̉. que ſupplicatio ⁊ ī cā ap. vel ſupplicationis poteſt opponere de ſurreptione: ⁊ ſi oſtēdit ſe ignoraſſe bene audit̉ ⁊ poterit hoc ꝓbare ꝑ iuramētū: qꝛ hoc aliter d̓ facili ꝓbare nō poſſet. jͣ. de teſtibus p̄ſentiū. ⁊. jͣ. de excep. paſtoralis. ⁊ hoc ītelligo hic ſi eis ignorātibꝰ d̓ pͥoribus lr̄is receperūt iſtos ꝑ lr̄as ſcd̓as. ar. ad hoc. jͣ. de p̄ben. dilecto. vel pōt dici ꝙ aliud ſit ī beneficijs. qꝛ benefici um pōt poſſideri: niſi canonice habeat̉. jͣ. de inſtitu. ex frequētibus: ſꝫ iſti. ꝑ fraudē obtinuerūt: ⁊ ideo iniuſte. ⁊ ſi pͥmā eccleſiā habuiſſent quo ad titu lū ſcd̓am habere nō poterāt: niſi diſpe ſatiue. jͣ. de elec. dudū decre. greg. ⁊ ideo neceſſaria fuit ſcīa pape ī impetratione litteraꝝ taliū. jͣ. c. ꝓx. qꝛ papa

beneficio. sͣ. e. poſtulaſti. in alijs bene tenēt ea que fiunt ꝑ tales litteras: ex quo tacite vel expreſſe approbātur littere. jͣ. de offi. dele. ex parte. ij. nec eo pretextu poſſet appellari. N noſtra. mentionē. ⁊ ideo videt̉ ꝙ ſecūde valere nō debeāt. sͣ. c. ꝓx ⁊ sͣ. e. ceterū. ⁊. c. ex parte. ⁊. jͣ. de of. dele. ex parte. ij. ſed īpendēti ē que valeat. ſi ante preſentatiōeꝫ pͥmarū ſcd̓e fuerint īpetra te. tūc enim valebūt que pͥ us fuerint p̄ſentate: vt. sͣ. e. ti. capitulū. ⁊. jͣ. de ap. vt de bitus. poſtꝙͣ v̓o receptꝰ eēt ꝑ pͥmas nō valerēt ſcd̓e: vt jͣ. ſequit̉. p̄terea qꝛ papa nō intēdit ei ꝓuidere ī pluribꝰ beneficijs: niſi ī ſcd̓is litt̓is mētio fiat de pͥmis. jͣ. e. c. ſi ꝓponēte. etiā ſi modicū eēt beneficiū pͥmū. jͣ. de p̄ben. cū teneamur. Sed quid di ces ſi pͥme lr̄e ānullate ſint ꝑ exceptionē: nūquid valēt ſcd̓e lꝫ de primis non faciāt mētionē: dico ꝙ valēt ſcd̓e ſi nōdū eēt preſētate: quia potius ad cautelā impetra te vidētur: vt ſi nō poſſꝫ be neficiū ꝯſequi ꝑ pͥmas vte ret̉ ſcd̓is: ſicut ꝯſueuit dici in reſcriptis.sͣ. e. ex tenore. ⁊ v̓ba cū effectu intelligunī̉ jͣ. d̓ cle. nō reſi. relatū. vnde cū nihil obtinuerit ꝑ pͥmas valēt ſcd̓e: qꝛ hec fuit intentio pape: vt ꝑ lr̄as ſuas be neficiū ꝯſequeret̉: ⁊ hoc ſa tis innuit̉ ex eo qd̓ dic̄: eos facias eē ꝯtentos eccleſijs in quibus recepti ſunt. g ¶ Beneficiū aſſecuti. Si enim nōdū ſunt eccleſiaſti cum beneficiū aſſecuti: qͣre nō valent littere iſte ſecūde qꝛ qui beneficiū ecccleſiaſti cum nō eſt ꝯſecutus poteſt ꝓ beneficio litteras impetrare. sͣ. e. cū adeo. ⁊. jͣ. ſi ꝓponente? Reſpondeo lꝫ beneficiū nōdum ſit aſſecutus: tamē ius canonie ꝑ qd̓ in breui beneficiū eſt habiturus. ex domini pape mandato eſt ꝯſecutus: ⁊ ꝓ beneficiato iam reputat̉. vnde de hoc ī ſuis litteris tenebatur facere mētionem: ſi iam erat receptus. h MX parte. indulgētie. forte ꝯceſſū fuerat capitulo laudimen. vt ſiquis in eoꝝ manifeſtā offenſā inciderit ꝙ illū poſſent excōicare: ſimileꝫ indulgentiā habes. jͣ. de v̓. ſig. ex ꝑte. ibi ꝯceſſū erat canonicis carnoten. ꝙ nemini licitū eſſet abſoluere excōicatos ꝓ eccleſia carnoten. niſi ſatiſfactio ne premiſſa pro emenda. i ¶ Articulis. qui fuerint alij articuli nō habemus. k ¶ Conteſtata. ꝑ ꝓcuratores datos ad totā litem. l ¶ Aſſenſu partiū. hoc ſolo nō valebāt lr̄e poſteriꝰ īpetrate p̄ter ꝯſenſū ꝑtiuꝫ: ēt ſi mādatū ꝓcuratoris nō fuerit reuocatū. sͣ. e. ceterū: hoc tamē nō fuiſ allegatū. vel ītellige d̓ alijs lr̄is ad alios iudices pͥus īpetratis ⁊ ita planū ē m ¶ Impetrate.i. impetrāde vt cōſonet glo. b. n ¶ Procurator. noͣ ꝙ quādoqꝫ dicit̉ falſus ꝓcurator qui nunꝙͣ fuit: ⁊ talis nec dominū obligat nec ſoluētem tali ꝓcuratori liberat niſi dominꝰ ratum habeat. ar. jͣ. de of. dele. cū olim. ⁊. jͣ. e. ti. corā. ff. de iudi. licet. ⁊. ff. de condi cau. da. ſi ꝓcuratori falſo. dr̄ ēt falſus ꝓcurator qui fuit ⁊ nō eſt vt hic: ⁊ iſte liberat ſoluentē ſibi ꝓ domino ignorate: ſꝫ dominū nō obligat. ff. ſi certum pe. eius qui in ꝓuincia. ⁊. ff. de ſolu. ſiquis ſeruo. de exceptione autē ꝓcura toria notabitur. jͣ. de ꝓcu. in noſtra preſentia. o ¶ Propter ſuſpitionē. ſic. jͣ. de ꝓcu. ī nr̄a. ꝓpter ſuſpitionem pōt ꝓcurator nō ſolū ante ſꝫ et poſt litē ꝯteſ. remoueri. ff. de ꝓcu. itē ſi ſuſpectus. puta ſi affinitate aliqͣ aduerſario ꝯiūgatur. ff. e. aut affinitate. aut ſi familiaris fiat aduerſario. jͣ. de of. dele. īſinuāte. ⁊ quotiēs noua cā ſuꝑuenit. ff. e. ſi poſt. ⁊ hoc poſt li. ꝯt̄. ſꝫ cā cognita. ff. e. ſi poſt li. ⁊. l. q̄ oīa. ⁊ hoc veꝝ ē ſi ꝓcu. ꝯͣdi cat: ſecꝰ ſi ꝯſētit: qꝛ tūc ſine cauſe cognitione remouet̉. jͣ. de ꝓcu. auditis. et ante li. ꝯt̄. nulla cā int̓ueniēte. ff. e. ante litē. Quare ergo nō reuocat̉ quic quid factū fuit ꝑ talē ꝓcuratorē rō ſatis ē ī euidēti: qꝛ hꝰi reuocatio nō pue nit ad aduerſariū vel ad iudicē: vt ex aduerſo ꝓponebat̉: vt. jͣ. ſequit̉: ⁊ iō quicquid cū ipſo factū ē: valet quouſqꝫ reuocatio ſit nota aduerſario vel iu dici. jͣ. de ꝓcu. mādato. nec ille ꝓbauit ꝙ reuocatio mādati ad aduerſariū vel iudice ꝑueniſſet: ⁊ iō recte īterlocuti ſūt iudices ſe debere ꝑ huiuſmodi lr̄as ꝓcedere: ⁊ ille nobilis ſuꝑ hoc acquieuit īterlocutioni oſtēdēdo alias lr̄as impetratas ꝑ eundē ꝓcuratorē: que nō valent: ſi reuocatio ad ipſū ꝓ curatorē ꝑuēit. ad hoc.n. vt reuocatō teneat: neceſſe ē vt ad aduerſariū vel ad iudicē ꝑueniat. jͣ. de ꝓcu. mādato. ⁊ ibi dicemus de hoc: ⁊ hoc ī iudicio N noſtra propoſuiſti preſen tia ꝙ nōnulli clerici a ſe. ap. plures litteras non tamē alias de alijs mētionē faciētes. impetrant fraudulenter ꝙ in pluribus eccleſijs admittantur: ſicqꝫ aliquādo ī alijs recepti: licet nondum in eis eccleſiaſticū beneficiū ſint aſſecu tiᵍ alias eccleſias ſuper receptione ſua nihilominus impetunt ⁊ mole ſtant: ⁊ infra. Mādamus quatenꝰ eos clericos eccleſijs: ī quibus re cepti ſunt faciēs eē cōtētos: nō per mittas alias ab eis occaſione litte rarum huiuſmodi molleſtari: niſi de receptione forte ſua expreſſā fe cerint mentioneꝫ. ¶ De epiſcopo ſiluaneten̄. ⁊ abbati. parte decani ⁊ capituli lau dun̄. fuit ꝓpoſituꝫ ꝙ cum ipſi auctoritate ſe. ap. indulgētie ī no bilē uiꝝ.j. excōicationis ſentētiaꝫ protuliſſent: ꝓcuratoribus partiū propter hoc ad ſe. ap. accedentibꝰ ⁊ lite ſuper diuerſis articulis cōte ſtata nos cauſā uobis cōmiſimus terminandā: hoc adiecto ut nō ob ſtarēt littere preter aſſenſum parti um impetrate. Dictus aūt nobi lis citatus ꝓpoſuit ꝙ per illas lit teras procedēdū nō erat: ex eo ꝙ ſecꝰ exͣ iudiciū: vbi ſufficit ꝙ reuocatio ꝑueniat ad ꝓcuratorē: ⁊ po ſtea nō valet qd̓ fac̄ ī p̄iudiciū dn̄i: ſꝫ bene valet qd̓ fac̄ āteꝙͣ reuo catio ad eū ꝑueniat: ut. jͣ. colligit̉. v̓. ſi r̄uocatō ⁊cͣ. ff. mā. ſi madaſſē p ¶ Nō valere dicebāt. ⁊ merito. qꝛ ipſe nobilis hāc allegatōeꝫ ꝯͣ ad uerſarioſ allegabat. ergo ꝯͣ ſe illā reciꝑe tenebat̉. xix. di. ſi romano rum. ⁊. iiij. q. iij. ſiquis teſtibuſ. ⁊. ix di. neqꝫ quoꝝlibꝫ ⁊. iij. q. viij. cuius ī agēdo. ⁊. jͣ. de cencū olī. ar. ꝯͣ. xxxvij di. ſi. quid v̓i. ⁊ di. x. lege. ⁊ ita ex ꝓpͥa ꝯfeſſione ꝓbat ſecūdas lr̄as nō va lere: cui ꝯfeſſioni ſtand̓ vr̄: ſꝫ nō ē ve ruꝫ niſi reuocatio madati ad ꝓcuratorem peruenerit ut. jͣ. ſequitur. ⁊. ff. mā. ſi mādaſſē ar. ꝙ nō ſufficit reuo care mādatū: niſi reuocatio ꝑueniat ad ꝓcuratorē: ut pꝫ hic ⁊ ī. l. p̄dicta: ſi mādaſſem: ⁊ ita pōt hr̄e ratas lr̄as ateꝙͣ reuocatio ꝑ ueniat ad ꝓcu. lꝫ ꝯfiteat̉ ſe reuocaſ ſe mādatū: non ta mē ꝯfitet̉ reuoca tioneꝫ ꝑueniſſe ad ꝓcuratorē. vnde d̓ bet illud ꝓbare: vt jͣ. dic̄. ⁊ ita pꝫ ꝙ pͥ me ēt nō debeant valere ſi ꝓbet̉ ꝙ re uocatio ad ꝓcura torē ꝑueniſſet ⁊ ta mē dr̄. jͣ. ꝙ valent: ſꝫ hoc iō e: qꝛ reuo catio nō ꝑuenit ad iudicē vel ad aduerſariū. jͣ. d̓ ꝓcu. mādato. ⁊ dr̄ d̓ hꝰ. sͣ. e. ī iſto. c. ⁊ alid̓ ē ī iudicio. ⁊ alid̓ exͣ: ut dictū ē. sͣ. e. nonnulli §. ſunt ⁊ alij. q ¶ Sine ſpāli mādato.i. exp̄ſſo ẜm vinc. ⁊ ita pꝫ hic ꝙ non valent lre ſine ſpali mādato: lꝫ ꝯſto illa. sͣ. e. nōnulli male obſeruet̉: ut dic tū fuit ibi: ⁊ ſic ꝯfirmat̉ hic tenor illiꝰ ꝯſtitutōis. Sꝫ qͣliter ꝓbabit quis lr̄as īpetratas de mādato domini: d̓ hoc dictū ē ī illa cōſtitu tione nōnulli. Si quis cōſtituat aliquē ꝓcuratorē ſuū ad impetran dū: ſufficit oſtendere ꝙ ſibi dedit mādatū ad impetrandū: ſed ad hūc nō videt̉ ſufficere qꝛ ꝑ hoc nō cōſtat ꝙ ille īpetrauerit. nā ali potuit eas īpetrare: ⁊ ſic nō ſufficit oſtēdere tale mandatū: qꝛ illud noͣ ꝓbat īpetratōem: qꝛ nō ꝓbat hoc eē ꝙ ad hoc cōtingit abeſſe. jͣ. de trāſ. īter corꝑalia. ⁊. C. vnde cognati. l. nō hoc. ⁊ ſic vr̄ adhuc ꝙ neceſſe ſit ꝓbare: ꝙ ille ꝓcurator tales litteras impetrauit: qd̓ erit difficile ꝓbare: quid ergo erit? dico ꝙ neceſſe ē ꝙ oſtendat ſiue ꝓ bet mādatum ⁊ ꝙ ꝓbet ſe ab illo recepiſſe lr̄as cui mandauit ſiue ab alio pro ipſo: ⁊ cōſulo ꝙ tam de mandato ꝙͣ de receptione litte rarum ab illo ꝓcuratore fiat publicū inſtrumentū ad faciendum fidē in iudicio: ſi ei obijciat̉. ⁊ hoc credo veꝝ tā ī cauſa appellationis ꝙͣ in lr̄is: que impetrant̉ per ſimplicē querelā lꝫ ioannes dixe rit ꝙ non ē ita in cā appellatōis: qꝛ ita bene poſſunt lites finite per ſnīam ſuſcitari ꝑ tales litteras impetratas ſine mādato: ut ꝑ alias. acquieſceret.n. forte ſententie ſi lr̄as nō haberet: ⁊ ſic generaliter ī telligo cōſtitutionē. Hec decre. ⁊ illa. sͣ. e. nōnulli. de iure ſic intelli gunt: tamen ſatis credo ſufficere iuramentū impetrātis cū vno te ſte ad faciēdū fidē ſuꝑ īpetratione lr̄aꝝ: exquo ꝯſtat de mādato. jͣ. de ꝓcur. ex inſinuatione. Uinc. dixit ꝙ generalis ꝓcurator ſufficit ad hoc ꝙ ē ꝯͣ iſtā litterā ⁊ ꝯͣ legē. ff. de of. eiꝰ cui mā. eſt iure. l. i. ſed ipſe exponit ſpāli.i. expreſſo: qd̓ nō videt̉ verū: qꝛ in generali ꝓcuratione nihil de impetratione exprimitur. ⁊ hoc dicit ꝑ legem que potius ꝯͣdicit. ff. de ꝓcur. ꝓcurator tutoꝝ. ſed ſi haberet gnaͣ lem ꝓcurationē ad lites ⁊ libera adminiſtrationem ſatis credo ꝙ poſſit lr̄as impetrare: ut. ff. de ꝓcur. ꝓcurator cui. jͣ. d̓ ꝓcu. petitio ſꝫ ſi haberet mandatū generale ad negocia tantum: non credo ꝗ poſſit litteras impetrare ad lites: qꝛ vt hic dicit̉ ſpāle mandatū exi git̉ in hoc caſu. ar. l. ꝑdicte ꝓcurator tutoꝝ curia tamē nō ẜuat hoc ꝙ hic ⁊ ī cōcilio dicit: nec daret lr̄as propter hoc appellanti. r ¶ Perſonis. puta liberi parentes frēs ⁊ affines ⁊ liberti. ff. de pro cū. ſed ⁊ he perſone. quia ⁊ agere poſſunt ꝓ talibus cōiunctis per u. qui eaſdeꝫ lr̄as īpetrauerat falſus extiterat procuratorⁿ: cuꝫ ipſe ante impetrationē litterarum ipſa rum propterº ſuſpitionē: quā cōtra eundē conceperat: mandatum ſibi traditū reuocaſſet. Eis igit̉ ꝓponētibus ex aduerſo: ꝙ ad nos uel ad ipſos huiuſmodi reuocatio nō peruenit: uoſqꝫ deberetis per litteras ipſas ꝓcedere per quandaꝫ interlocutoriam protuliſtis. Pe tente itaqꝫ procuratore ipſoruꝫ: ut inſpiceretis predictam indulgētiā procurator ipſiꝰ nobilis ex aduer ſo reſpōdit: ꝙ nō erat ꝑ iam dictas litteras procedendum: exhibens alias quaſdaꝫ poſteriꝰ impetratas inter alia continentes: ut ſi de par tium uoluntate procederet: cauſaꝫ terminaretis eandē: alioquin ipſā ſufficienter inſtructam: remittere/ tis ad ſe. ap. examen cum indulgē tia memorata quas litteras ipſi ex eo non ualereᵖ dicebant: quia per eundem u. ⁊ poſt reuocationē mā dati fuerant impetrate: quia uero iuxta generalis ſtatuta concilij ap. littere quas ſine ſpecialiq mādato domini quis impetrat ualere non debent: niſi ſit de illis perſonisʳ a quibus non eſt exigenduꝫ de iure

ſonis: dūtamē ꝯͣria volūtas nō appareat. ff. d̓procu. pom.§. vlti. s ¶ Si reuocatio. ſꝫ quis ꝓbabit reuocatōem ꝑueniſſe ad ꝓcurato re ī caſu iſto? capitulū laud̓. dꝫ ꝓbare hoc. alias regulare ē: ꝙ actor ſēꝑ dꝫ ꝓbare madatū: ut dixi. s. e. c. nōnulli. papa tamē ꝯͣriū dic̄: ꝙ reus dꝫ ꝓbare ꝙ nō ſint īpetrate ꝑ ꝓcuratorē: qꝛ nō ē p̄ſumend̓ ꝙ ſuā pecuniā iactet ⁊ ita ꝓpter p̄ſūpti onē traſfert̉ ꝓba tio in reum. t ¶ Dominꝰ reuocauit. ⁊ ita ideꝫ ē ſi mādatū fuerit re uocatū: ac ſi nō ha buiſſet mādatum. īmo plus: qꝛ ꝯͣ vo luntatē domini: qͣ re lr̄e non valēt: ⁊ ita pꝫ hic ex lr̄a ſe quēti: ꝙ ratihabitio in tali caſu locū nō hꝫ aduerſario ꝯͣdicente. Itē ſi ꝓcu. mādauit hanc īpetrationē alij nū quid valebunt lr̄e īpetrate ꝑ illū? videt̉ ꝙ nō: qꝛ ꝓcu. ante li. cōteſ. aliuꝫ ꝓcur. dare nō pōt C. d̓ ꝓcu. neqꝫ tutores. ⁊. l. nulla du bitatio. Tu dicas ꝙ bene valēt lr̄e il le impetrate ꝑ illū cui ꝓcu. mādauit: ⁊ ꝙ dr̄ ꝓcura. ante li. ꝯteſ. nō pōt aliū ꝓcura. cōſtituere: iſtud veꝝ ē ad agē duꝫ: ſꝫ ad negocia ꝓcu. datꝰ alij d̓mā dare poteſt. ff. mā. ſi procuratorē.§. i. ⁊. ff. de neg. geſ. ſiquis mādato. ⁊ talis ꝓcurator bene ꝯmittitur ī curia ⁊ cōſueuit dici ī ꝓcu ratione: do tibi po teſtatē: ut aliū poſſis: ſi neceſſe fuerit conſtituere procuratorem. y ¶☞ Ignificante. nō de remen̄. ſꝫ videt̉ ꝙ hoc ſibi obeſſe nō de buit: qꝛ ⁊ ſi hoc dixiſſet: nihilominꝰ lr̄as habuiſſet. sͣ. e. ſuꝑ litteris: qꝛ exquo de corꝑe conſtat: extrinſeca nō nocēt licet oīa no expͥmāt̉. jͣ. de cōſan. ⁊ affi. tua nos. ⁊. ff. de rei ven. ſi ī rē. in fi. ⁊ cer tū dr̄ ſiue ꝓpͥo noīe ſiue demōſtratōe que vicē ꝓprij noīs obtīet d̓ ſignet̉: aut ēt digito oſtēdat̉. ff. ſi certū pe. certuꝫ ē. ⁊. ff. de rei vē. ſi in rē. in fi. Sed iſte ꝑſonaliter oſtēdit̉: ergo videt̉ ꝙ ſit ꝑ lr̄aſ tales audiendus. Preterea nō dꝫ ei talis error obeſſe cū conſtet de erro re. C. de iure. ⁊ fa. ig. error facti. Preterea falſa cā nō ꝑimit legatū ſiue falſa demonſtratio. C. de fal. cā adie. l. ij. ⁊. ff. de con. ⁊ demō. falſa demonſtretio. ⁊. jͣ. de cōuer. cōiu. ex ꝑte. ij. nec mendaciū obligātis īpedit obligationē. jͣ. de cōuerſi. cōiu. veniens. Sꝫ iſta nō ꝓ ſunt qꝛ rō illius decret̉. ſuꝑ lr̄is: nō hꝫ locū vbiqꝫ. Nunquid ſi titi us appellet ſe ſeium in litteris: valebunt lr̄e? qꝛ ſi hoc dixiſſet pape nihilominus litteras habuiſſet non prodeſt ei talis ignorātia ſiue error: īmo nocet quia littere nō valebunt ut hic dicit: ⁊ quia nō ca dit in iuriſditionem iſtius delegati: quia papa non intēdit: dare iu riſditioē̓: niſi ī hoīeꝫ remen. dioc. ⁊ p̄terea īcōueniēſ vid̓ret̉ ſi tales lr̄e hic deberēt valere huic: qꝛ ſic viderēt̉ īcerte: qꝛ. ⁊. v. aliꝰ dioce. remē. ꝑ illas lr̄as poſſꝫ ꝯueniri: ⁊ ita vna clauſula que certa ⁊ det̉ mīata videret̉ poſſꝫ trahi ad plures ꝑſonaſ: qd̓ eē nō dꝫ: qꝛ gnaͣlis ī huiuſmōi lr̄is reprobat̉ sͣ. e. ad hoc. ⁊ qꝛ reſcripta ſtricti iuriſ ſt̉. jͣ. d̓ of. dele. p. ⁊. g. ⁊ reſtrīgēde ſt̄ lites potiꝰ ꝙͣ laxade. sͣ. e. nōnulli. ⁊ rō illiꝰ decre. ſuꝑ lr̄is tūc hꝫ ilocū: quādo ex eo qd̓ dictū ē vel tacitum papa citius mouet̉ ad dādū vel denegādū reſcriptū. jͣ. c. ex inſinuatione. ⁊. c. ſi proponente. ⁊ sͣ. e. cū adeo. ſed hic non eſt ita. .x ¶ Odulphus ſagien̄. dioce. ꝑ hoc pꝫ exp̄ſſe: ꝙ alid̓ ē dicere. ⁊ alioſ ꝯp̄hēdit clericꝰ dioceſanꝰ: ⁊ alios clericꝰ ciuitaten. jͣ. d̓ v̓. ſig. cū clerici placēt̉. ⁊ ita dicēdo quidā bonon. dioc. nullus ciuiſ poteit ꝯuēiri: ⁊ iō ī clauſula illa: ⁊ quidā alij dꝫ poni ⁊ dici ſic: ⁊ qui dā alij ciuitatis ⁊ dioc. bonon. ⁊ ſic tā d̓ ciuitate ꝙͣ de dioc. ꝑ illam clauſulā poterūt ꝯueniri: qꝛ ciuitas ⁊ dioc. diuerſa ſt̄: lꝫ ſub vna iu riſditōe ſiue vno ep̄o. jͣ. d̓ cēſi. venerabil. ⁊ ē ſi. qꝛ lꝫ ep̄s ſit ī eccleſia mandatum: mandamꝰ quatenus ſi reuocatio mandati ad procurato rem peruenit: cum minus ualere debeant littere?. que impetrant̉ ab illo a quo mandatum dominus re uocauitᵉ: in negocio iuxta prioruꝫ cōtinētiā litterarū nō obſtantibus poſterioribꝰ ꝓcedatis. IDeꝫ de cano ⁊ magiſtro. g. canonico leodicen. ¶ Ignificāte u. nos noueritis accepiſſe: ꝙ cū. r. cōtra. u. remen̄. dio. ſuper quibuſdā pānis ad iudi ces litteras impetraſſꝫ. idē. u. exci piēdo propoſuit: ꝙ cū idē nō de re men̄.ˡ ſed de leodien̄. dioc. exiſteret per huiuſmodi litteras: cuꝫ de dioc. leodiē. non facerent aliquaꝫ mentionē: conueniri de iure nō po terat nec debebat: ⁊ quia exceptio neꝫ huiuſmodi admittere denega runt noſtrā audientiā appellauit. Ideoqꝫ mandamꝰ quatenus ſi ē ita reuocato in irritū ⁊c̄. ¶ Dē pri ori ſancti laudi ⁊ ſuccent̉. roth. Odulphus clericꝰ rector ec cleſie ſancti chriſtophori de ciuitate ſagienſi ſua nobis inſinua tione monſtrauit: ꝙ cum magiſter r. eū per quaſdā litteras cōtra epi ſcopū ſagien̄. ⁊ quoſdā alios ſag. diocˣ. ſuꝑ redditibus ⁊ rebꝰ alijs īpetratas a nobis corā iudicibus ſuꝑ eadē eccleſia ꝑ generalē clauſu laꝫ: quidā alij conueniſſēt: ideꝫ re ⁊ eccleſia in ep̄o: vt. vij. q. i. ſcire. tamē quādoqꝫ nomine ep̄i nō deſignatur eccleſia: lꝫ ipſe ſit caput eccleſie. jͣ. de teſta. requiſiſti. Si dixiſſꝫ ſagien̄. epiſcopus ⁊ quidā alij: tūc ꝑ clauſulā illā quidā alij: videt̉ ꝙ tantū illi de ciuitate ꝯueniri debeāt: qꝛ determinatio precedēs.ſ. ſagien̄. intelligit̉ repetita. ⁊ eſt ſenſus: quidā alij ſagien̄. vt. xxxij. q. vij. apoſtolus. ⁊. ff. de v̓. ob. titia.§ i. īmo ⁊ de dioc. poſſūt ꝯue niri. jͣ. e. ſignificauit. qꝛ clau ſula illa vaga ē ⁊ gnaͣlis: ſꝫ nō exͣ dioc. vt. sͣ. e. paſtoralis.§. i. Si dicas: ⁊ quidam alij ſagien. dioc. modo clau ſula illa quidā alij reſtringi tur ꝑ determinationem ſequēteꝫ ad illos de dioc. tan tū alioquin nō eēt differen tia inter iſta nomina bon. ⁊ dioceſanꝰ. ſꝫ ꝯſtat ꝙ diuer ſa ſūt ⁊ diuerſa ſignificant. nō.n. ſūt ſinōima. vnde bo na fuit appellatio rectoris: qui erat de ciuitate: ſi ſic di ceret̉ ep̄s ſagien̄. ⁊ quidaꝫ alij iuriſditionis ipſius. vel quidā alij ſubditi ipſius: tē ꝑ clauſulā illaꝫ quidam ali poſſēt ꝯueniri tā de ciuitate ꝙͣ de dioc. qꝛ talis clauſu la generalis ad oēs interiꝰ ⁊ exterius extēdit̉. Iteꝫ ex alia cauſa nō poterat cōueniri ꝑ lr̄as illas: qꝛ minora negocia ibi expͥmebantur. vnde ꝑ gnaͣleꝫ clauſulā ſuꝑ maioribus nō poterat ꝯue niri. sͣ. e. ſedes. Sꝫ hanc ex ceptiōeꝫ nō oppoſuit. b. Sꝫ pone ꝙ nō oppoſuiſſet illā exceptionē. nec illaꝫ de maiori negocio: ⁊ ſic iudex ꝓ ceſſiſſet ad ſnīam ꝯdemna tionis: nūquid valuiſſet ſētētia? videt ꝙ ſic: qꝛ huiuſmodi exceptōnes dilatorie vident̉. Sꝫ ꝯͣ credo: qꝛ per hāc clauſulā: ⁊ quoſdaꝫ ali os ſagien̄. dioc. ſuꝑ maiori. bus negocijs datur iuriſdi tio tantū ī dioceſanis ⁊ nō ī ciuitate: ⁊ ꝑ hanc clauſulaꝫ rebus alijs nō dat̉ iuriſditio ſuꝑ maioribus negocijs sͣ. e. ſedes. vnde talis ſnīa nō tenet deficiēte iuriſditione: nec etiā credo poſſe ꝓrogari iuriſditio nē in pͥmo caſu: vt. jͣ. de of. dele. p. ⁊. g. nec in alio. qꝛ ꝯſenſus pͥuatoꝝ eū iu dicē nō facit: qui nulli p̄eſt iuriſditioni. C. de iuriſdi. om. iudi. l. priuatorū. Ignificauit. viueret iſte comes dū viuebat poterat ꝑ lr̄as illas cōueniri: ſꝫ eo mortuo ſucceſſor eius nō pōt: ⁊ ſic pꝫ expreſſe per decre. iſtam ꝙ reſcripta ſaltē re integra nō extendūtur ad ſucceſſores illoꝝ cōtra quos fuerāt impetrata: vel qꝛ ꝑ ea poterāt ꝯueniri ⁊ ita morte illius ꝯͣ quē impetrat̉ finit̉ mandatū: ſicut ⁊ morte mādantis. jͣ. de of. dele. relatuꝫ. ⁊. c. gratū. ⁊. c. lꝫ. ⁊. jͣ. de of. dele. c. vlt. ⁊ ſic eodē modo finit̉ morte impetrantis: ita ꝙ nō trāſit ad ſucceſſores ſaltē re integra: ⁊ hoc ideo ꝯtingit: qꝛ reſcpͥta ꝑſonalia ſūt nec ad ꝑſonas vel ad res alias: ꝙͣ que ꝯtinētur ibi extendunt̉: jͣ. de of. dele. cū olim. ⁊. c. p. ⁊. g. ⁊ hoc ꝓbatur hic manifeſte. Ar. ꝯͣ. jͣ. de iu di. qꝛ. v. ⁊. jͣ. de aliena. muta. iu. c. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. ꝓpoſuit. Sꝫ verū eſt ꝙ re integra finiūtur huiuſmodi reſcripta: vt hic dicit ⁊ ē hic ar. ꝙ da ta litterarū eſt ꝯſiderāda. sͣ: e. eā te. ⁊. c. ꝯſtitutus. Cōtra. jͣ. de p̄ben. dilect ij. vbi de hoc. ⁊ ī. c. eā te. Itē ſignat̉ ꝯͣ. jͣ. de fo. cōpe. dilecti filij. ibi ꝯuenitur ſucceſſor ꝑ lr̄as impetratas ꝯ p̄deceſſorē: ſꝫ hic ꝯueniebatur ſucceſſor ⁊ an teceſſor ꝑ clauſulā generalē: ⁊ ideo re integra finit̉ hic tale mandatū. ſꝫ ibi ſcilꝫ in ꝯͣrio lr̄e impetrate ſpāliter fuerūt ꝯͣ p̄deceſſorē: ⁊ fingūtur vna ꝑſona anteceſſor ⁊ ſucceſſor: qꝛ ꝯͣ dignitatē impetrate intelligūtur que nō mo ritur. jͣ. de of. dele. quoniā abbas. Sꝫ ſi dictū fuiſſꝫ ꝯͣ ep̄m tullen. ⁊ comitē. namuten. tūc comitiſſa poterit ꝯueniri: qꝛ ꝯͣ comitatū littere impetrantur ⁊ ſic poterat ꝯueniri quicūqꝫ ſuccederet in comitatu illo ſicut in. c. dilecti. vel dic ꝙ ī. c. dilecti p̄deceſſor fuit citatus: ⁊ ſic planū eſt ⁊ nullū ꝯtrarium. ſꝫ hoc nō colligit̉ ex. c. dilecti ꝙ anteceſſor fuerat citatus. b ¶ Uiueret. ⁊ ſic videt̉ ꝙ ſi citatus fuiſſet frater illius cōmitiſſe: ꝑpetuatū fuiſſet reſcriptū ꝯͣ ſucceſſores illius ꝯͣ quē impetrat̉: ⁊ eadē ratione ⁊ impe trantis ſicut ꝑpetuatur ꝑ citationē quantū ad mortē delegantis: vt poſt deceſſū valeat delegātis: vt in p̄dictis decre. de of. dele. gratū ⁊ lꝫ ar. jͣ. de ap. vt debitus.sͣ. e. c. capitulū ſancte crucis. nā video ꝙ alia que nō tranſeunt ad ſucceſſores poſt cōminationē tranſeūt. ar. jͣ. de dona. c. vlt. a ꝯͣrio ſenſu. ar. ⁊. C. de reuo. dona. l. i. in fi. ⁊ in querela inofficioſi teſtamēti. C. de īof. ctor propoſuit excipiēdo: ꝙ cū eſſet de ciuitate ſagienſi: ⁊ ſub eadeꝫ clauſula nullus de ciuitate ipſa ītel ligitur incluſus cōueniri nō poterat per eādeꝫ: ⁊ quia dicti iudices exceptionē huiuſmodi recuſarent admittere noſtram audientiaꝫ ap pellauit. ¶ Ideoqꝫ mandamus: quatenus ſi ē ita reuocetis in irritum ⁊ cetera. ¶ Deꝫ abbati ſancti iacobi. Ignificauit nobis cōitiſſa na Ꝙmuten̄. ꝙ cū mortuo comite fratre ſuo ipſa in eiꝰ ſucceſſerit co mitatu. b. ⁊. g. per quaſdā litteras apoſtolicas cōtra tulen̄. epiſcopū ⁊ quoſdaꝫ alios clericos ⁊ laicos impetratas eam coram iudicibus ad quos obtente fuerant: ſuꝑ qua dam ſumma pecunie: quā eidem fratri ſuo ſe mutuaſſe dicebāt per illā generalem clauſulam: quidaꝫ alij: qꝛ ī predicto comitatu ſucceſ ſerat conuenerūt: excipiente itaqꝫ ꝓcuratore ſuo: ꝙ cū adhuc frater eiuſdē mulieris uiueret qn̄ eedeꝫ littere īpetrate fuerūt: nec ꝑ ipſas dū uiueretᵇ fuerat ad iudiciuꝫ euo catus: earū auctoritate nō poterat cōueniri: ⁊ quia iudices exceptio nem non admittebant ipſius: no ſtram audientiam appellauit: ⁊ in fra. Ideoqꝫ mandamus quaten ſi eſt ita: reuocato in irritum ⁊c̄. ¶ Dem abbati ſancti uictoris.

⁊. C. de noua. ſi delegatio. ⁊ iudicio cepto negociū trāſit ad heredes. C de iure. ca. aut. pͥncipales. Satis credo ꝙ ſi ille fuiſſet ad iudiciū euocatꝰ ꝑpetuate eſſent lr̄e: ut ſucceſſores īpetrātis poſſēt agere poſtea ꝑ illas ⁊ ꝯͣ reū ⁊ ſucceſſores ipſius: ut hic innuit ſatis exp̄ſſe cū dicit: nec ꝑ lr̄as ipſas fuit ad iudiciū euocatus ⁊ poſtea dicit: ſi ita ē. vnd̓ illa clauſula reſpicit oīa ſupͣdicta.ſ. ꝙ eo viuēte fue rūt īpetrate: nec fuit ad iudiciū euocatus. ⁊ ē ſi. sͣ. eo. olim. vbi clauſula iſta: ſi ita eſt. reſpicit oīa ſuperiora. X inſinuatōe. de mo nitorijs. ſic pꝫ ꝙ exe cutorte nō valent facientes mētiōꝫ d̓ monitōijſ: vbi mo nitorie nō p̄ceſſerint: qꝛ ve ritate tacita ſt̄ obtēte: ⁊ fal ſitate exp̄ſſa: ut facilius lit teras executorias obtīeret tali quā ſi tacuiſſet ueritatē expͥmendo: executorias nō habuiſſet. ſic sͣ. e. ſuꝑ lr̄is. Itē ſi tacuiſſet aliū de man dato pape fuiſſe receptuꝫ nō valuiſſet reſcriptū. jͣ. e. mādatum. ⁊. c. abbatē. que enim ſint expͥmenda in be neficijs īpetrādis dicet̉. jͣ. e. c. ſi ꝓponente. quādoqꝫ tamē executorie pͥma vice cōcedunt̉.sͣ. e. c. capitulum ſancte crucis. ſꝫ illud d̓ ſpā li gr̄a: ſꝫ ordo ⁊ cōſuetudo curie ē: ꝙ pͥmo monitorie ẜō p̄ceptorie vltimo execu torie ꝯcedunt̉.sͣ. e. cōſtitu tus. ⁊ eſt hic ar. ꝙ ſiquis ī aliquo īſtrumēto faciat mē tionē alterius inſtrumenti nō credit̉ ei niſi exhibeat pͥ mū. C. de eden. aut. ſiquis ⁊. jͣ. de fi. īſtru. c. i. ⁊. jͣ. de of. dele. cum in iure. Andatū. vr̄ fatua hec qō: cū diceret̉ ī lr̄is: ſi ꝓ alio nō ſcripſimꝰ qui huiuſmodi gratiā ꝑſeq̇tur: dubiū potuit eē ex eo ꝙ dicit qui huiuſ modi gratiā ꝓſequat̉: qꝛ iā receꝑant aliū de mādato pape: ⁊ ſic nō proſec̄ bat̉: īmo iā ꝓſecutꝰ erat illā gratiā: ex qͦ credebat ex v̓bo illo ꝓſeq̇tur: qd̓ nō ꝯpeteret ei exceptio: cū iā eēt r̄ceptꝰ: multo fortiꝰ cōpetebat: vt hic pꝫ: ⁊ cōpetit hec exceptio recepto mādato: ſi poſtea ꝓ alio mādet̉ lꝫ pͥmꝰ adhuc nō ſit receptꝰ. jͣ. e. abbatē. sͣ. e. capitulū ſancte crucis: ſecus ſi eſſet repulſꝰ. e ¶ Receptōe. ⁊ ita hēs hic. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. abbatē ꝙ papa nō intendit aliquos grauare ſuꝑ receptōe duoꝝ: qͣre ſi ſcribit ꝓ aliquo recipiēdo in aliqͣ eccleſia: lꝫ clauſula illa ſi ꝓ alio nō ſcripſimus: nō ſit ibi: tamē ſubintelligit ſicut illa: ſi ꝑſona idonea e. jͣ. de elec. cam que. ⁊ ſicut illa ſi p̄ces veritate ni tant̉.sͣ. e. c. ii. qꝛ nō eſt intētio pape grauare aliquos ī receptōe pluriū: ut di cit hic. Alij dicunt ꝯͣriū: ꝙ ī fauorē eccleſie ponit̉ illa clauſula: ſi ꝓ alio nō ſcripſimus. qꝛ ſi nō apponat̉ nihilominus tenent̉ eū reciꝑe: ꝓ quo ſecūdo mādat̉. Sed iſta lr̄a ut mihi vr̄ ꝯͣdicit. ⁊ papa cōſueuit illa exceptioneꝫ re mouere dicēdo: nō obſtante ſi ꝓ alio vel alijs ſcripſimus: ſicut dicit nō ob ſtāte certo canonicoꝝ numero iuramento firmato vel qͣcunqꝫ alia firmita te vallato: ⁊ ẜm illos fruſtra apponit̉ non obſtante ſi ꝓ alio ⁊cͣ. f ¶ Nō fuit intētio. ar. ꝙ papa ꝑ ſuas lr̄as nō vult alicui graue preiudiciuꝫ inferre: ſi. jͣ. de of. dele. ſuꝑ eo. ⁊. jͣ. de off. ordi. lꝫ. ⁊. jͣ. de auct. ⁊ vſu pallij ex tuaꝝ. ⁊. ix. q. iij. nunc vero. ⁊. ff. ne quis in lo. pub. l. ij.§. ſiquis a pͥncipe. ⁊ §. merito. ⁊. jͣ. de conſue. cum olim. in fi. Item intētio mandantis conſideranda eſt. jͣ. de p̄ben. cum cauſam. ⁊. c. vlt. ⁊. jͣ. de ꝓcu. petitio. ⁊ eadē rō que mouet delegantem mouere dꝫ delegatum.s. e. ſuꝑ lr̄is. gTI Itteris apoſtolicis. monitorias. ar. ꝙ ꝑ monitorias ius acquirit̉ qd̓ nō ē veꝝ: nec ēt ꝑ p̄ceptorias vel etiā executorias: ſed officiū iudicis īpſoret ut recipiat̉: de hoc no. jͣ. de renunc. veniēs. ī no. que īcipit. ar. h ¶ Tū factū p̄deceſſoris. Noͣ. ar. ꝙ ſucceſſor tenet̉ adimplere factum p̄deceſſoris ſui. xij. q. v. qꝛ ioannes. ⁊. xvi. q. vi. illd̓. ſic ⁊ mādatū ſeu p̄ceptū factū predeceſſori ſucceſſor tenet̉ adimplere. xviij. q. x. dudum. ſic etiaꝫ pꝫ ex hac decre. ꝙ ſi aliquis ſit receptus ad mandatū legati vel p̄deceſſoris: ꝑ hoc nō fit p̄iudiciū ſuceeſſori: nec intelligit̉ eccleſia grauata in eo caſu. ⁊ ſic clauſula illa ſi ad mādatum pape aliū nō recepiſtis: hꝫ tantum locū ī eo qui mādat: nec hꝫ exceptionē ſi ad mādatum p̄deceſſoris uel legati alium recepit: ſed ēt ī legato ipſius mādantis videt cōtrariū: qꝛ auctoritate pape qui delegauit factum eſt: ⁊ qui ꝑ alium facit per ſeipſum facere videt. ff. d̓ admi. tu. ita tamen.§. geſſiſſe. ⁊. jͣ. de ſenten. ex. mulieres/ ſi hoc ſit factū de ſpāli mandato locū haberet exceptio ſed de generali non videt̉. Bbatem. iā recepit. vide qd̓ dicit: qui mandatum apoſtolicum iam recepit: non dixit qui iam ꝓuiderit: ⁊ ſic patet ꝙ qui pͥmo ſuum ma datum repreſenat: ille dꝫ beneficium obtinere: ut. sͣ. e. capituluꝫ ſancte cruX inſinuatione epiſcopi am bian̄. accepimus ꝙ.j. clericꝰ ſuꝑ eius ꝓuiſiōe ad ipſū precepto rias ⁊ poſtmodū ad uos executo rias cōtra eū lr̄as īpetrauit: ⁊ īfra Quo circa mādamus quatenus ſi nulle monitorie ſuꝑ hoc preceſſe rint executorijs ſuperſedeatis eiſ dem dūmodo eedē executorie de monitorijsᶜ fecerīt mētionem alio c quin ī executiōis negocio iuxta di rectū ad uos pro ipſo mandatū ra tione preuia procedatis. ¶ Dem nouien̄. epiſcopo. Andatū apoſtolicū ad te di rectū ut magiſtꝝ.s. faceres ī canonicū recipi: ⁊ ī fr̄eꝫ nouien̄. ec cleſie ſi ꝓ alio ibidē nō ſcripſimus qui huiuſmodi gr̄aꝫ ꝓſequat̉: alio ia beneficiū ꝑ lr̄as nr̄as obtinēte ꝓ ſequi nō teneris: cū ſuꝑ receptiōe duoꝝ grauādi eccleſiā āte dictā nō fuit intētio mādatoris. ¶ Dem. Itteris apoſtolicis ad uos di rectis ut. g. clericum recipere tis in canonicum ⁊ in fratrem niſi pro alio fuiſſet per nos eccleſia ue tamē alij de mādato eiuſdē non ꝓuiderit: nec epiſcopuſ ꝑ litteras illas generales pōt cogere abbate: ut dicit ſuꝑ eccleſijs uel beneficijs conferēdis. Iſta tria capitula ſuperius proxima idem vident̉ dicere: tamen differunt. k ¶ Per lr̄as gnaͣles. hic habes ꝙ generale mādatū ſcd̓o impetratū nō derogat ſpāli pͥ mo īpetrato: d̓ hac maͣ dictū ē. sͣ. e. c. i. l ¶ Prouideri. per hāc formā nō pōt facere prouideri ī aliqͣ p̄latura. jͣ. d̓ p̄ bē. c. vl. niſi hꝰ ſpa lit̓ expͥmat̉ in lr̄is ut hic ī fi. dic̄ hꝰ. c. ꝑ iſtā for. facias ꝓ uideri executō: cui hꝰ mādat̉ pōt ſolū mō excōicare ꝯͣdicēteſ ſibi: ſꝫ nō pōt eū inſtituere vel ī poſſeſſionē mitter Cōtrariū tamē vi det̉. jͣ. de p̄bē. ꝓ illoꝝ. ſꝫ nō ꝯdicit et ītellige ꝓut ibi no tatur. Sed per for mam iſtam māda mus tibi: ꝙ prouideas tali in aliqua eccleſiarum tuaꝝ. potes illum ponere in poſſeſſione ī ueſtire ac excōica re ꝯͣdictores: niſi rōnabile aliquid o ſtēdat̉. ſꝫ ꝙ dr̄ hic ī fi. ptātē hēat ꝓui dendi: ⁊ ita vtraqꝫ formarum iſtaruꝫ exprimitur in. c. iſta abbatem. ⁊ de hoc no. jͣ. de conceſ. p̄ben. cum noſtris. ⁊. jͣ. de preben. c. vlt. b. m ¶ Prouidendi. cum dicitur in lr̄is aucͣte noſtra ꝓuideas ī aliqua eccleſia tue dioc. etiā ſi curā habeat animarum. n ¶¶ B excōicato. concilij. jͣ. de ſen. ex ſacro. oAd excōicatorem. Sed quare remittit̉ ad ipſum: cum iam inique ꝓceſſerit ꝯͣ ipſum: ⁊ iō ſuſpectus ē ei? Ad hoc dicas: ꝙ hec eſt forma ⁊ cōſuetudo eccleſie. ꝙ ſi aliquis cōquerit̉ ſe excōicatuꝫ iniuſte fuiſſe ſiue ꝯͣ debitā forma concilij generalis ſi periculū no ē in mora: remittitur abſoluendus ad ſuū excōicatorē. jͣ. de ſen. ex ſacro. ⁊ in hoc defertur ipſi excōicatori: ut factum ſuum ipſe corri gat qui veritatem ignorare in ꝓprio facto non debet: ut hic dicit jͣ. de of. ordi. ad reprimēdam: ⁊ forte ad verecundiam ſuam: ut ſu um ꝓprium factum corrigat ⁊ emendet. quod quidem poteſt. jͣ. de ac. qualiter ⁊ quādo. ⁊. jͣ. de elec. noſti. ⁊. xxxv. q. ix. ꝙ quis. ſed po tius ꝑcitur ei: ex eo ꝙ ipſemet abſoluet: maius eſt ei opprobriuꝫ: ſi alius factum ſuum corrigeret: nec debet etiā expectare vt ab ali is corrigatur. in aut. de nupti. in fi. i. colum. col. iiij. ⁊ ideo dicit licꝫ in hoc deferatur eidem: ⁊ quia per ſimplicem querimoniam rettu lit hec ad ſuperiorem ⁊ non per appellationem: remittitur ad ex cōicatorem. ſi enim appellaſſet non remitteretur ad excōicatoreꝫ. jͣ. de ſen. ex. per tuas. niſi vellet ſuperior ei facere gratiam: ut ibi. c. per tuas. ⁊ hoc in ordinario: ſecus in delegato quando ab ipſo ap pellatur: tunc non remittitur ad delegatum. Sed quid de cā pͥnci pali: nunquid ipſe idem poteſt cognoſcere de hoc ita quidē exquo non appellauit: debuit enim appellare: ⁊ ſic eſſet exemptus ī totuꝫ ar. jͣ. de ap. ad hec. ⁊. c. propoſuit. ⁊ ita ſuſpenſus vel excōicatus mi nori excōicatione poteſt abſoluere excōicatum. jͣ. de ſen. ex ſacro. ⁊ ſuſpenſus ſuſpenſum. jͣ. de ſen. ex. duobus vbi de hoc. Si vero iudex iſte certus eſt ꝙ iuſte ꝓceſſit: non abſoluet illum: quia delega tus cum de hoc conſtiterit remitteret illum ad ſuum excōicatorē ut eius mandato pareat. quid de principali queſtione? dic ut in vltima notula dicitur. p ¶ Difficultate. iuramenti vel alicuius mādati aut cautionis. ſtra grauata: mandatum noſtrum uos exequi uolumus ⁊ mandam non obſtante ꝙ. t. ſubſidia: per no ſtras litteras executorias recepiſtis: quia bone memorie. h. pre enim monitoriasᵍ imꝑetrauit: cū factū. pre.n. potius quā noſtꝝ fue rimus proſecuti. IIdem. Bbatem qui mandatuꝫ apo Lſtolicū iamᵗ recepit: ut.s. clerico ī aliqua eccleſiaꝝ ſui monaſtē rij prouideret perᵏ litteras genera les ad dioc. obtētas ut ī dioce. ſua ubi ꝓ alio ſcriptū nō eſſet: faceret ꝓuideriˡ: cogi iuris ratio nō ꝑmit tit: nec ſuper conferēdis eccleſijs aut beneficijs aggrauari: etiā ſi fa cultatē habeat dioc. per eaſdeꝫ lit teras prouidendi. ¶ Deꝫ. B excomunicato: qui cōtra ſtatuta concilijⁿ generalis aſſerit ſe legatum litteris ad excom municatore obtentis: ut ſi eſt ita ſi ne difficultateᵖ abſoluat eūdē: ⁊ ali is deputatis iudicibꝰ qui eo nō pa rente mādatū ap. exequat̉q: nō ex cōmunicatori: qui de facto ſuo cer

ꝓbabilis ē ſed craſſa ⁊ ſupina ignorātia in facto alieno nō excuſat xvi. di. ꝙ dictis. ⁊. xij. q. ij. qui ⁊ hūanis. ⁊. jͣ. de poſtu. c. i. ī talibus nō requirit̉ ꝙ ſit nimis diligēs ⁊ cur ioſus: nec nimis negligēs. ff. de iur. ⁊ fac. ig. nec ſupina. de hac maͣ noͣ. i. q. iiij.§. notandū. ar. eſt hic ꝙ ī notorijs nulle ſūt ꝑtes iudicis: niſi ꝙͣtū ad ſententiā. s ¶ Cognitō. tamē anteꝙͣ cognoſcant vtrū iuſte vel iniuſte ſit excōicatꝰ de bet abſolui: ſi hoc petierit p̄ſtita cautione ⁊ iuramēto. ꝙ ꝑebit mandatis eccleſie. jͣ. de of. de le. cū cōtigat: ⁊ po ſtea iſti d̓legati co gnoſcāt vtruꝫ fue rit excōicatꝰ ꝯͣ ſtatuta ꝯcilij generalis: ⁊ ſi īuenerit ꝙ iuſte fuerit excōicatꝰ: aut ẜuata fue rit forma ꝯcilij remittent illū ad ſuum excōicatorē ut eius mādato pare at ſuꝑ cā pro qͣ fue rit excōicatus. jͣ. d̓ of. del. prudentiā. verſus finē. ⁊ hoc qd̓ diximus dꝫ ſta tim abſolui ante ꝙͣ cognoſcat̉: veꝝ eſt niſi aduerſariꝰ obi iciat: ꝙ nō dꝫ ſtatim abſolui: qꝛ fuerit excōicatus ꝓ manifeſta offe ſa: vel qꝛ nō ꝑet rei iudi. ff. de rei ven. qui reſtitue. ⁊. jͣ. d̓ of. d̓le. que rēti quo ꝓbato nō abſoluet̉: niſi ſatiſfaciat. jͣ. d̓. v̓. ſig. ex ꝑte. ⁊. c. ſe. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ſolet. ī decre. noua. Si v̓o īuenerint ꝙ iniuſte fuerit excōicatꝰ: tūc delegati iſti cognoſcēt d̓ cā illa ꝓ qua fuit excōicatꝰ. I ꝓponente aliquo. ꝯpetens. Sꝫ videt ꝙ hoc obeſſe nō de beat: qꝛ huiuſmodi modica nō nocent. modica.n. res nō in ducit ſimoniā. jͣ. de ſi ⁊ ſi qōnes. ⁊.i. q. i. iudices. ⁊ modicū dānum d̓ facili tolerat. xij. q. ij. bone rei. ⁊ modica pōt ep̄s alienare. xij. q. ij. terrulas. nec ꝓ modico reſtitutio dat̉. ff. de ī inte. reſti. ſcio. ⁊ ꝓ modico nec plus nec minus: de cōſe. di. ij. reuera. nec pro modico dat̉ actio de dolo. ff. de dolo ſi oleū. ī fi. Sed ꝯͣrium vr̄: qꝛ fraudu lenter tacuiſſe videt̉: ut citius lr̄as impetret: ⁊ que ī fraudē fiunt īputāt̉.sͣ. e. ſuꝑ litteris. Preterea iſte recipiendo modicū beneficiū ſibi p̄iudicauit. vnde querat ſibi victū ex artificio ſuo: ut. xci. di. cle ricus victū: qꝛ exquo ſemel placuit āplius diſplicere nō pōt. xxxij. q. vj. horrendus. ⁊ vnuſquiſqꝫ ī ea vocatōe maneat in qͣ vocatus ē. lxx. di. ſanctoꝝ. ⁊ exēplo apoſtoli faciat dicētiſ ad oīa que mihi op erāt miniſtrauerunt manus iſte. xxi. q. i. c. i. immo non eſt aliquis inſtituēdus: niſi tātū ſibi aſſignet̉: ꝙ ſibi ꝓuidere ⁊ ep̄alia iura ꝑſoluere poſſit. jͣ. de p̄bē. de monachis. planū eſt.n. ꝙ tenet̉ inde fa cere mentionē: alias non valerent lr̄e: ⁊ ſic ſoluitur hic queſtio iſta que ponebat̉. jͣ. de p̄bē. cū teneamur. Sed aduerte qd̓ dicit in pͥn. ſi aliquo ꝓponente ſe nullū beneficiū eccleſiaſticū aſſecutuꝫ: ſi ita quis modicū habens beneficiū ſignificet pape ſine dubio mētit̉: ⁊ iō nullū cōmodum debet habere de lr̄is sͣ. e. ſuꝑ litteris. qꝛ in frau dē tacet modicū beneficiū. Sꝫ ſi aliquis diceret ita domino pape: ſupplicat ſanctitati veſtre talis pauꝑ clericus: vt ī tali eccleſia bene ficiū conferre dignemini: nunquid valent tales littere: qꝛ tacuit d̓ modico beneficio ⁊ tamē veꝝ dixit: qꝛ pauper ē ī veritate? Iſta for ma nō videt̉ contradicere huic decre. quia non dicit ſe habere vel non habere beneficium. Dici poteſt adhuc ꝙ non valent: quia ſē per videtur tacere in fraudem beneficiū: licet modicum: ut citius lr̄as obtineat ſimpliciter ſe pauperem clericū appellādo: quia per hoc ītelligit papa: ꝙ nullū habeat beneficiū. ar. ꝯ. jͣ. de p̄ben. dilec tus filius. g. ⁊. bene dicunt: ꝙ nō eſt neceſſe ꝙ d̓ modico teneat̉ fa cere mentionē. sͣ. e. poſtulaſti. v ¶ De hoc mentionē. Nota ergo ꝙ qui habet modicum beneficium nihilominus tenetur inde facere mentionem. Et multe condi tiones alie ſubintelliguntur: ſine quibus littere non valent: ſi ē cle ricus. jͣ. de tranſa. ex litteris. Item ſi non habeat aliud beneficiuꝫ sͣ. e. cum adeo. Item ſi vult reſidere in eccleſia. jͣ. de cle. non reſi. re latum. Item ſi eſt dignus sͣ. e. cum adeo. ⁊. jͣ. de elec. cauſam que. Item ſi eccleſia tot poteſt ſufficere. jͣ. de inſti. c. i. ⁊. c. aucͣte. ⁊. d vi. ⁊ ho. cleri. quoniam. ⁊ sͣ. de conſti. cum. M. ferre. Item ſi de terra illa eſt oriundus. lxxi. di. hortamur. ⁊. C. de epiſ. ⁊ cle. in eccleſi is. ⁊. jͣ. de cleri. peregri. te nobis. Si habet perpetuam vicariā: que ſufficiat ſibi. sͣ. e. poſtulaſti. Item ſi ad mandatum pape alius ſit re ceptus sͣ. e. tribus proximis. c. vel ſiquam aliam iuſtam habeat ex tus eſſe debet: licet in hoc deferat̉ eidem: ſed illis cognitioˢ de mandatur. ¶ Dem. I proponente aliquo nōduꝫ ſe beneficiū eccleſiaſticū aſſe cutū ſuper prouiſione ipſius: lꝫ mi nus cōpetēs obtinētis reſcriptum ap. de hoc mentionem non faciens impetretur: illud ueluti fraudulenter obtentum dicimus non ualere. ¶ Dē epiſcopo pariſiēſi. Uiaˣ nōnulli diuerſis modis litteris apoſtolicis abutūtur ſtatuimus: ut quicunqꝫ obtentas ſub nomine ſuo litteras alijs eiuſdē nominis tradunt: qui quos uo lunt fatigant indebite per eaſdeꝫ: ⁊ qui eas tali modo recipiūt: quiqꝫ illos contra quos nihil habent queſtionisᵇ faciunt in iudiciū euo cuſationem sͣ. e. ſi quādo. vnde potes notare v̓ſus: Clericus indigena dignus pauper reſidenſqꝫ. Reditus ut pateant ſcriptis ſunt iſta notanda. Uia nōnulli. ſub noīe ſuo ſex vicia in hoc ca. reprehenduntur. Primo rep̄hendunt̉ illi qui lr̄as ſuo noīe impetrātes alijs eiuſdeꝫ noīs tradunt ⁊ qui eas tali mō recipiunt. Item ⁊ illi qui trahunt ad iudicium il los: ꝯͣ quos nil habēt qōis: ⁊ qui lr̄as ad futura exten dūt negocia: q̄ nōdū erant tꝑe īpetrati reſcripti exoͣta. Itē qui ſuper vno negocio trahūt reū ad diuerſos iudices. vel ēt trahūt reū ſuꝑ pluribꝰ ꝑſonalibꝰ actōibus corā diuerẜ d̓legatis: q̄ ſub vno iudice ꝯmodiꝰ tracta rēt̉. Itē ⁊ reꝰ qui eodeꝫ tꝑe trahit actorē ad diuerſa lo ca vel īdetermīata ad villā que hꝫ cōe nomen cuꝫ plu ribꝰ villis. oēs iſte ꝑſone: q̄ maliciā iſtā exercet: carere debēt ꝯmodo lr̄aꝝ: ⁊ in ex pēſis ſūt puniēde. ⁊ hec di cit decre. a ¶ Noīs. tali malicie obuiand̓ ē: ⁊ pōt d̓ facili obuiari ut ꝓpriū nomē cum cogno mīe ī lr̄is apponat̉: ⁊ huiuſ modi gnaͣlitas noīs remo ueat̉: ita ꝙ d̓ ꝑſona cōtēta ī lr̄is ꝯſtet. ar. ff. ſi cer. p. cer tū. ⁊ tā iſti qui lr̄as tradūt ꝙͣ qui mō tali recipiūt eodē reatu criminiſ īuoluūt̉. ſi. jͣ. de reſti. ſpō ſepe ꝯtingit. ⁊. jͣ. d̓ aliena. iu. mu. cā fac. c. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. d̓ iudi. qꝛ. v. b ¶ Queſtionis. ⁊ iſti quidē recte puniūt̉: qui calūnioſe trahūt alios ad iu diciū ꝙ debēt expelli ⁊ ī expēſis ꝯdēnari. jͣ. d̓ pe. calūniā. ⁊. ff. de iudi. eum quem temere. jͣ. de do. ⁊ contu. actor. in decre. noua. Inno. iiij. c ¶ Ad futuras controuerſias. Sed videt̉ ꝙ hoc quideꝫ fieri poſſit: qꝛ rei que nōdū eſt: poteſt cōſtitui ſeruitus. ff. de ſer. vr. pre. ſi ſeruitus.§. futuro edificio. ⁊. ff. d̓ ſer. ven. l. vlt. ff. de ſer. ru. pre. labeo. Sed ꝯͣ: res que nōduꝫ eſt: accuſari nō pōt. jͣ. de deſpon. impu. ad diſſoluend̓. ⁊ id de quo agend̓ ē: primo ī reꝝ naͣ dꝫ eē. ff. de iu. codicil. quidā referūt.§. i. ⁊ collegio qd̓ non dū eſt nō dat̉ pͥuilegiū. jͣ. de ecc. edi. ad audīam. ij. ⁊ p̄dio: qd̓ nōdū ē ⁊cͣ. ff. cōia p̄di. l. i. nec pōt dici veꝝ qd̓ nunꝙͣ fuit. de be. di. ij. ī fi. Preterea decre tū ipſo iure nullū eſt: qd̓ eſt datū de ea re que adhuc ī ꝯtrouerſia nō eſt. ff. ꝙ cuiuſqꝫ vniuer. no. itē eoꝝ.§. ſi decuriones. Ergo recte dic̄: ꝙ reſcripta ad futura negocia nō trahunt̉: qd̓ veꝝ eſt ꝑ iura p̄dicta ⁊ in ꝯͣriū ſignata. ⁊ ar. bonum. ff. de au. ⁊ ar. leg. l. ſi ita. d ¶ Suꝑ vno negocio. hoc planū ē: qꝛ dꝫ cōmodo carere vtriuſqꝫ reſcripti. s. e. ex tenore. ⁊ in expenſis puniri ut hic in fi. dicit. immo videt ꝙ debeat cauſam ꝑdere: ſicut ille qui petit ſeruū in diuerẜ iudicijs ꝑdit cauſam. C. de aſſer. tol. l. i.§. vlt. qꝛ vbi cepit iudiciū: ibi dꝫ finiri. jͣ. de fo. compe. c. pro poſuiſti. ⁊. ff. de iudi. l. vbi. e ¶ Perſonalibus. ⁊ ī hoc obuiand̓ ē eoꝝ malicijs qꝛ malicijs hoīum nō eſt indulgend̓. sͣ. e. ſedes. ff. de rei ven. in fundo. Et malicia ſatis apꝑet: ſi illū quē ꝓ talibus actionibus cōmodius pōt trahere corā vno: ſi trahit illū ad diuerſos iudices: qꝛ quaſi vnū negocium eſt: ⁊ ꝑinde hr̄: ac ſi ſuꝑ eodē ne gocio traheret illū ad diuerſos iudices: īmo videt̉ ꝙ oēs illas ꝑſonales ac tioneſ poſſit ꝓponere in eodē libello. C. de an. exce. l. vlt. ſed etiā ꝓceſſus per tales litteras habitus nō valet in decre. inno. iiij. que incipit diſpēdia e. ti. ſecus in realibus. ut no. in. c. diſpendia. e ¶ Litteras. ſecꝰ ſi corā ordinario: qꝛ ſi ꝓ vna ꝑſonali actōe ꝯueniat̉ corā delegato: ꝓ alia ꝑſonali poterit ꝯueniri corā ordinario ut vr̄. Alij ꝯͣriū di cūt: ſꝫ ſi corā pluribus ordinarijs quis trahat̉: idē credo qd̓ in delegatis: ⁊ idē videt̉ ſi corā delegato ⁊ ordinario trahat̉: qꝛ eadem ca videtur. f ¶ Ad diuerſa loca. ꝑ hoc qd̓ dicit̉ ad diuerſa loca: videt̉ ꝙ poſſit reus tra here actorē ad vnū locū certū ⁊ d̓terminatū: qd̓ vr̄ hic īnui. ⁊ ꝙ poſſit: hēs sͣ. e. paſtoralis. ij. reſpōſo. ⁊. jͣ. d̓ of. dele. prudētiā.§. vlt. Sꝫ ꝯͣ. C. de ſen. ⁊ īter. om. iu. aut. ⁊ ꝯſequēter vbi dr̄ ꝙ reus actorē ad iudice aliū trahere nō dꝫ ſꝫ corā eodē: niſi tūc demū lite finita? Rn̄. ꝙ reus bene pōt trahere acto re ad iudicē aliū pēdente pͥori iudicio: ut dicūt iura p̄dicta: ⁊ hoc idē īnuit̉ dū dicit ad loca diuerſa: qͣſi ad vnū nō ꝓhiberet̉ ſꝫ actor hꝫ exceptionē ne recōueniat̉ a reo corā alio iudice: niſi lite finita: ⁊ niſi admittat̉ talis excep tio tenebit appellatio: ſi īterponat̉ ꝑ aut. p̄dictā: ⁊ ita ꝑ exceptionē ſuſpen dūt̉ lr̄e rei vſqꝫ ad litē finita: ⁊ ſi nō excipiat̉ bene pōt ꝓcedere ꝯ illū acto rē. Dic ſuꝑ hoc ut dicit illa decre. īno. iiij. jͣ. e. ti. diſpēdia. ⁊. jͣ. d̓ mu. pe. c. ij. g ¶ Uel indeterminate. qd̓ eſſe nō dꝫ: qꝛ certus locus ꝓuidendus eſt alias intelligeret̉ de illo loco: ubi iudicare cōſueuit. ff. d̓ iudi. ſi locus. ff. de arbi. ſi cū dies.§. ſi arbit̉. ar. ⁊. C. quō ⁊ quādo iu. ſē. ꝓ dꝫ ſi ut ꝓponis. gnaͣlitas parit obſcuritatē. ff. d̓ iure fiſci ita fidei. qꝛ deliberare nō pōt. jͣ. de ap. ſigni cari: aut litteras ipſas adᵉ futuras trahunt controuerſias: que nōdū fuerant tempore impetrationis ex orte: ſeu quenquam ſuper uno ne gocio uel etiaꝫ malitioſe ſuper plu ribus perſonalibus actionibus: que ſub uno iudice poſſēt tractari commodius per uarias litteras coram diuerſis iudicibus trahunt ut laboribus fatigatus ⁊ ſumptibꝰ uel compellatur cōponere uel ce dere iuri ſuo: aut reus actorem eo dem tempore ad diuerſaⁱ loca uel indeterminate ad uillam que cōmune cū pluribus eiuſdem prouincie uillis habet uocabulum: citari procurat: ut dum non com paruerit: excommunicetur quaſi contumax: ⁊ ſic eum a ſua inten tione repellat: earundem littera rum commodo careant ⁊ aduerſa rijs in immoderatis expenſis ac

licet cum alterius dāno. ff. de iniure. p̄tor edixit. ⁊ ī tali caſu teneret appel latio ſicut ibi. jͣ. de app. ſignificantibus. ⁊. jͣ. de li. obl. c. vlti. ⁊ niſi in aliquo loco nominis eiuſdem haberet habitationem ⁊ non in alijs: tunc debet in telligi de illo loco: vbi quandoqꝫ habitat. h ¶ Dānis. ⁊ merito dꝫ iſtoꝝ malicia puniri ī expenſis ⁊ damnis alteri ꝑti. ſi sͣ. e. c. ceteꝝ. ⁊. jͣ. de do. ⁊ contu. ex litteris. jͣ. d̓ ap. ut debitus. Sed quis puniet eos cum iſti non habeāt iu riſditionem ⁊ non poſſint illos punire? ordinarius nō poteſt illos punire: quia in hoc nullā habet iuriſditionem: quidam dicunt: ꝙ ordinarius iſtos punire debꝫ mihi videtur ꝙ iſti ijdē. iu dices penā iſtam debent īponere ſuper expēſis ⁊ dānis: ⁊ in hoc ſaltem habent iuriſditionem: ut de precū veritate cognoſcāt: ⁊ penā imponāt: ut hic videt̉: ⁊ eo dem mō intelligitur. sͣ. eo. ceterum. vbi eſt ar. ꝙ ſecn̄ di iudices debent hanc pe nā īponere. Ad hoc eſt op. ar. s. e. ſuper lr̄is in fi. ⁊. jͣ. d̓ app. vt debitus ⁊ ſi hoc nō fecerīt iudices dūmodo pe titum fuerit ab eis: de ſua ſubſtantia illud detrimētū reſtituere compellūtur. C. de iudi. ſancimus. ⁊ poter̄t iſti iudices conueniri corā ordinario vel delegato con ditione ex illa. l. ſancimus. Sed ꝙ iſti iudiceſ: quibus huiuſmodi littere dirigun tur non poſſunt: videtur ꝑ decre. predictā ex litteriſ. jͣ. de do. ⁊ contu. vbi primi iu dices condemnant ⁊ nō ſe cundi. Sed illud ideo fuit: quia coram primis iudicibus obijciebatur de ſecundis litteris ab altera parte impetratis non facientibꝰ expreſſam de prioribus mē tionem. vnde primi iudiceſ conſuluerunt papam quid iuris eſſet: ⁊ ipſe reſpondet: prout patet in lite ra.ſ. ꝙ ipſi primi iudices condemnant partem alteram in expenſis propt̓ dolum ſuum: alias ſecundi deberent imponere penam illam: ſi corā ipſis fuiſſet exceptum d̓ primis: ⁊ remittere partes ad primos: ut ſic illi iudices penam iſtam imponant coram quibus excipitur: vel quia in litteris ſecun dis continetur: ꝙ primi hoc faciant: alias ſecundi debent condemnare: qꝛ ſi diceretur ꝙ iſti iudices: quibus littere huiuſmodi diriguntur hoc facere non poſſent: per hoc lites ex litibus orirentur: quia pro eiſdem expenſis oporteret eos iterum litigare. vnde tutius eſt ⁊ melius ꝙ hoc faciant: ut ꝑ hoc malicijs iſtorum per penā huiuſmodi obuietur. c Onſuetudines. Hoc capitulum intelligitur de oneroſa conſuetudi ne ⁊ que multum ledit: ⁊ eſt radicituſ extirpāda. viij. di. mala. ⁊. xij. q. ij. bone rei. ⁊. xij. di. omnia. Nam ꝯſuetudo debet eſſe rationabilis ⁊ no contra vtilitatem eccleſie. jͣ. de his que fi. a ma. per. ca. cum in cunctis: ⁊ jͣ. de re iud. cum cām. ⁊. jͣ. eo. ad audiam. ⁊. jͣ. e. cum venerabilis. quando aūt conſuetudo preualeat iuri ⁊ quando non dicetur. jͣ. e. c. vlt. k ¶Ꝙ X litteris. religioſis. In his enim que religioſis locis relinquūtur: no requiritur ſolennitas teſtamentorum. jͣ. de teſta. cum eſſes. ⁊. c. ſequenti. ẜm canonicam equitatem ⁊ fauorem religionis. l ¶ Conſuetudīs predicte. que laudabilis eſt. vnde eſt ſeruanda. jͣ. de ſimo. ad apoſtolicam. exquo eque puniri debet tranſgreſſor laudabilis conſuetudinis: ſicut tranſgreſſor legis. xi. di. in his. huiuſmodi donatio valeret: etiam ſi conſuetudo ſuꝑ hoc non eſſet. m ¶ Signum. ſicuti annulus ſignum eſt inueſtiture. jͣ. d̓ his que fi. a. maio. c. ex ore: ⁊ inueſtitura eſt ſignum tradite poſſeſſionis. jͣ. de dona. per tuas. Item annulus eſt ſignum matrimonij. jͣ. de preſumpt. illud. ⁊. xxx. q. v. femine. ſic etiam reſtō inſtrumentorum eſt ſignum renunciatiōis. jͣ. de renū. ſane. ⁊. jͣ. de pac. cum pridem. ⁊. C. que res pigno. ob. poſ. l. ij. ⁊ melius. ff. de pac. l. labeo. ſecus eſt ſi reſtituat pignus. ff. e. ti. l. poſtꝙͣ. ſic etiam res nō apprehenditur: ⁊ tamen poſſeſſio tranſfertur ut per claues. ff. de contra. emp. clauibus. Item per inſtrumentum fit donatio. C. de donat. l. i. Uiſu etiam tranſfertur poſſeſſio. ff. de acqui. poſ. ꝙ meo.§. venditorem. Item ſi rem meam penes te depoſitam tibi vendidiſti. inſti. de re. di.§. interdum. Item cum quis etiam rem ſuam vult poſſidere nomine alterius. ff. de rei dānisʰ: que propter hoc eos per tuliſſe conſtiterit: condemnētur. De conſuetudine. ¶ Regorius ex regiſtro. ¶ Onſuetudines: que ec cleſijs grauamen induce re dignoſcuntur: noſtra nos decet conſideratiōe remittere. Nocen̄. iij. archiepiſcopo ⁊ ca pitulo lugdu. E litteris: ⁊ īfra. Si uero ali quis poſſeſſiōes aliquas clau ſtris uel alijs religioſisᵏ locis ī bo na ualitudine uel ultima uoluntate pro ſuorum uult remedio peccato rum conferre hanc conferendi for mam eſſe proponis: ꝙ in huiuſmo di donationibus modicum terre conſueuit in manum accipere uel ī extremitate pallij quod manu pre lati eccleſie ſuſtinetur: aut ſuper al tare ponendum ſub teſtimonio ui dentium ⁊ audientiuꝫ ſub dicta for ma: que ſcotatō uulgariter appella tur: ⁊ infra. Di. u. mādamus qua tenus donationes eorum: que ſub obtentū cōſuetudinis clauſtris eo cleſijs uel quibuſlibet locis religi oſis pie cōferuntur: uel etiam ſunt collata: faciatis irreuocabiliter ob ẜuari: cū huiuſmodi ſignūᵐ: quod ſcotatio dr̄ nō taꝫ facte donationis quā tradite poſſeſſionis ſit euidēs argumētū. ¶ Dē epiſcopo picta. ven. quedam. Nec etiam ſemper in acquirenda poſſeſſione neceſ ſarius eſt actus corporalis. Vnde ſufficit affectus aliquo actu īteueniente. ff. de acqui. poſ. l. i.§. penul. ⁊ hic. licet lex dicat ꝙ poſſeſſio acquiritur corpore ⁊ animo non altero tantum. C. e. ti. licet. ita ꝙ rei apprehenſio per ſe vel per alterum ſit neceſſaria. ff. d̓ acqui. poſ. quemadmodum. ⁊. l. qui vni uerſas. Hoc tamē ſcias ꝙ licet eccle ſia non apprehen dat poſſeſſionem rei ſibi collate. dominium tamen ni hilominus adipiſcitur: quod non ē ī priuato. C. d̓ rei ven. ſeruum. C. d̓ ſa. ſanc. ec. ut īter diuinuꝫ. vnde ver ſus. Uiſuſ ſiue rei mutuate venditio ne. Clauibus et chartis mea ſi cōduco ſcient̉. Quā uis non aliter det̉ poſſeſſio trāſit. n ¶ D noſtram audientiā. inſipientibus. id ē minuſ ſapientibꝰ. nec iſtud eſt incōueniens: quia quā doqꝫ reuelat̉ mīo ri quod maior neſcit. C. de of. rect. prouin. l. potiores ⁊. xcv. di. eſto ſub iectꝰ in fi. ⁊. xxiiij. q. iij. ſi habes. b. o ¶ Queritur. nō prohibet̉ hic quin a pluribus requiratur: quia faciliꝰ inuenitur quod a pluribus ⁊ ſapien tibus querit̉. xx. di. de quibꝰ. ⁊. C. de fideicom. l. vlt. ad fi. quoniam illi terati quandoqꝫ habēt cauſarum peritiam. C. d̓ iudi. certi iuris. ⁊ in aut. de iudi.§. quia vero coll. vi. Sed hoc ſoluꝫ reprobatur hic: ꝙ eorum reſponſum pro ſententia teneatur. cum alias ſententia a non ſuo iudice lata ſit nulla. C. ſi a non compe. iudi. l. vlti. ⁊. jͣ. de iudi. at ſi clerici. p ¶ Canonicis. ⁊ ſic nō. valꝫ cōſuetudo ꝯͣ canonica cōſtituta. jͣ. d̓ of. archi. cū ſatis. jͣ. d̓ re iudi. cū cā. ⁊ que grauamē īducit. sͣ. e. c. i. Ar. ꝯͣ. jͣ. de cā poſ. cum eccleſia ſutrina. ⁊. ff. de admi. tu ſine herede.§. penul. iſta contrarietas expediet̉. jͣ. e. c. penul. ⁊ vlt. q ¶ Iudice. ſic. ij. q. i. in pͥmis. jͣ. de iudi. at ſi clerici. jͣ. de parro. nul lus ⁊. C. ſi a nō ꝯpe. iudi. l. ij. ⁊. iij. ⁊ hoc verū ē niſi in cā reconuē tionis. ut. iij. q. viij.§. cuius in agendo. vel niſi ex certa ſcientia ali quis ꝯſentiat in iudicē nō ſuū. ff. de iur. om. iu. ſi per errorē. ⁊. ff. d̓ iudi. l. ij. vel niſi vocatus venire cōtēnat. jͣ. de ap. ſi duobuſ. ſed hoc nō hꝫ locū in clericis: qui nō poſſunt in aliū iudicē conſentire ſine licentia ſui prelati vel iudicis. jͣ. de fo. compe. ſi diligenti. ⁊ ca. ſigni ficaſti. vbi de hoc dicetur. ¶Uanto. reſeruata. de conſe. di. v. manus. ⁊. c. d̓ his: lxviij. di quāuis cor ep̄i. Ar. ꝯͣ. xcv. di. ꝑuenit. vbi preſbyteri criſma bant in fronte. ſed illud ad tēpus grego. conceſſit ꝓpter ſcandalū de ſpeciali indulgentia. ⁊ iſti ſacerdotes nihil conferebant: ut dicit in fine: quia hoc ex delegatione pape non faciebant ei: ideo pro non dato habetur quod ab alio donat: qui de iure donare nō pōt jͣ. de iu. pa. quod autem conſulis. in fi. ⁊.i. q. vij. daibertum. ⁊. C. de legi. non dubium. Ar. ꝯͣ. jͣ. de ſacra. nō ite. paſtoralis. ſed ibi col latum fuit ſacramentum ab eo qui potuit. ſed mandatur ſolummo do ſuppleri quod fuerat pretermiſſum. Sed nunquid papa poſſet hoc delegare ſacerdotibus: videtur ꝙ ſic per illud capitulum per uenit. alias grego. decepiſſet eos. Dicunt quidam ꝙ papa poteſt hoc delegare etiam laico: quia ipſe habet plenitudinem poteſtatis jͣ. de conceſ. preben. propoſuit. Dico ꝙ papa poteſt hoc delegare D noſtram audientiaꝫ noue I ris perueniſſe: ꝙ in tua dioc. etiam in cauſis eccleſiaſticis cōſue tudo minus ratiōabilis habeatur: ꝙ cum aliqua cauſa tractatur ibidē ⁊ allegatiōibus quęrelis utriuſqꝫ partis auditis a preſentibus litte ratis ⁊ illitteratis ſapientibus ⁊ in ſipiētibusⁿ quid iuris ſit querit̉º: ⁊ quod illi dictauerit uel aliquis eo rum preſentium conſilio requiſito pro ſententia teneatur. Nos igit̉ attendentes ꝙ cōſuetudo: que ca nonicisᵖ obuiat inſtitutis nullius debet eſſe momenti: cum ſententia a non ſuo iudiceq lata nullam obti neat firmitatem ut in cauſis eccle ſiaſticis ſubiectorum tuorum poſt quā tibi de meritis eorum conſtite rit ſententiam proferre ualeas: ſicut ordo poſtulat rationis: auctori tate tibi preſentium premiſſa con ſuetudine non obſtante cōcedimꝰ facultatem. ¶Dem. l. uicario noſtro apud cō ſtantinopo. conſtituto. Uanto de benignitate: ⁊ īfra Peruenit ad audientiā nr̄aꝫ ꝙ quidam ſimplices ſacerdotes apud cōſtantino. ea ſacramēta pre ſumūt fidelibus exhibere: que ab apoſtoloruꝫ tempore fuerūt ſolis pōtificibꝰ reſeruata: ut ē ſacramē tū ꝯfirmatiōis: quod criſmādo re natos ſoli debent epiſcopi per ma

poſſet conferre. ar. predictorum capitulorum ꝙ āt. ⁊. c. daibertū. Sꝫ ſi papa prohiberet ſacerdotem criſmare poſt prohibitionem ſuam nihil conferret ſi poſtea criſmaret. Epiſcopi vero lꝫ ipſi poſſint criſmare: nō poſſunt alijs inferioribus demadare qui hoc ex officio facere poſſūt ſed alij epiſcopi vel archiepiſcopi poſſūt hoc facere in dioc. alte riꝰ epiſcopi de ip ſius licētia. ep̄i.n. ea que ſunt iuriſditioniſ: utputaⁱ iu dicare excōicare ⁊ ſimilia: cōmittere poſſunt alijs etiaꝫ nō habentibus iu riſditionē: ea vero que ſunt ordiniſ ⁊ ep̄alis aucͣtis non poſſunt demanda re aut ēt delegare alijs: qui ſuut infe rioris gradus. jͣ. d̓ cō. ec. vel al. aqua. Ar. huius decre. videt̉ ꝙ papa nō poſſit hoc delegar̉ ſimplici ſacerdoti ſꝫ papa nō ſubijci tur legibus. ff. d̓ le gi. pͥncepſ. ix. q. iij. cūcta vnde pōt co mittere ſimplici ſa cerdoti: ut ī dicto c. peruenit. s ¶ Ad excuſādaſ. xvi. q. i. p̄dicator. t ¶ Cōſuetudineꝫ et male. vnde dixit. M. zamōien̄. Cōpoſito late fe tēti queſo ciba te. Qui putes excluſum crimen per tē poris vſum. ⁊ hoc verum eſt vbi con ſuetudo nō eſt pre ſcriptibilis. jͣ. d̓ ſi mo. non ſatis. ⁊. jͣ. de eo qui du. ī ma. quā pol. per adul. cū heret. xxxxij. q. vij. flagitia. ⁊ n̄ dꝫ eē melior ꝯditō fu riſ ꝑꝑ furti ꝯtinua tione. ff. d̓ fur. infi ciādo.§. infamis. y ¶ Ex neceſſitate. in hoc fuit neceſſitas: quia cū ciuitas cōſtātino politana capta eēt a venetis ⁊ alijs latinis: pauci ep̄i ⁊ p̄ſbyteri la tini erant ibi: qui hoc facerent: ⁊ iō iſti ſacerdotes hoc faciebant: ⁊ greci non criſmabant in fronte: ⁊ in multis alijs diſcordabant a romana eccleſia a cuius obedientia ſe ſubtraxerāt. jͣ. de ma. ⁊ obe. inter quattuor. ⁊. jͣ. de bap. ⁊ eius effectu. licet grecos. x ¶ Omittere. ſic.n. de corꝑe chriſti fieri dꝫ. xxiiij. q. i. cepit. ſed in baptiſmo quod eſt ianua oīum ſacramentorum ſecus ē. melius eſt enim ab heretico illud recipere ꝙͣ ſine illo decedere: dūtamen in forma eccleſie conferatur. xxiiij. q. i. ſiquem forte. ⁊ sͣ. de ſum. tri. ⁊ fi. ca. c. i. in fi. Um inter. interdictum. quod dicatur generale īterdictuꝫ: habetur. de ver. ſig. cum in partibus. a ¶ De conſuetudine. Nō ꝙ nec preſcriptio nec conſuetudo pro deſt in hoc caſu: ut hic dicit. ⁊ eſt ſi. jͣ. de elec. cum cauſam. ⁊. jͣ. e. cū venerabiliſ. nec ꝯͣ obedīam. ⁊. xviij. q. ij. abbatibus. ⁊. jͣ. de p̄ſcrip cum non liceat. nec ꝯͣ ꝓcuratiōem: que ratione viſitationis debet̉ jͣ. de p̄ſcrip. cū ex officij: ſicut nec valet tranſactio in hoc caſu ⁊ in huiuſmodi ſpiritualibus. jͣ. de tranſa. p̄terea. nec ꝑmutatio rei ſpū alis pōt fieri cū tꝑali. jͣ. de re. ꝑmut. exhibita. Ar. ꝯ. jͣ. de pͥui. cū olī ij. ⁊. jͣ. de capel. mona. dilectus. jͣ. de cēſi. ſopite. ⁊. jͣ. de p̄ſcript. d̓ qͣr ta. ⁊. c. auditis. Nō ſunt ꝯͣria. ibi nō p̄ſcribit̉ ꝯͣ obedīam: niſi tāto tꝑe ſb̓fuiſſēt dn̄io pape vel alteri eccleſie: ⁊ tūc nō dicūt̉ p̄ſcribere ſꝫ potius p̄ſcribi. ⁊ p̄terea illa de qͣrta: ⁊ illa auditis nihil dicunt d̓ audiētia ſed ī alijs articulis ⁊ caſibus loquunt̉. Et ſic pꝫ ꝙ vbicūqꝫ fit aliquid ꝯͣ eccleſiaſticā diſciplinā ſiue neruum eccleſie nō habet locum preſcriptio. b ¶Uꝫ olim. ſtatuere. ⁊ ſic oneroſā dignitatē pōt epiſcopus re nus impoſitionē cōferre adˢ excuſandas excuſationes in peccatis ſo lam cōſuetudinēᵗ pretēdētes: ⁊ īfra Di. t. mandamꝰ quatenus omnibus preſbyteris diſtricte ꝓhibeas ne talia decetero ſua temeritate pre ſumāt que lꝫ nō ſint a fidelibus cō tēnenda: tutiꝰ tamē eſt ea ſine peri culo ex neceſſitateᵘ: que legē nō hꝫ omittereˣ: quā ut ab his quibꝰ ea cōferre nō lꝫ: ex temeritate que lege dānatur: nō ſine graui periculo īnaniter cōferātur: cū umbra quedā oſtēdatur in oꝑe: ueritas āt nō ſubeat in effectu. ¶Dem decano ⁊ capitulo cenomānen̄. Um īterʸ uos ex una parte. ⁊ canonicos ſancti petri de cu ria ex altera ſuper eo ꝙ dicti cano nici generale interdictū ab epiſco pō ueſtro uel a uobis in ciuitate ce noma. poſitum nō ſeruabant: que ſtio uertebatur: ⁊ infraº. Procurs tor uero ipſoruꝫ ꝓpoſuit ꝙ ipſa eo cleſia ſancti petri a prima fundatio ne libera extitit ⁊ exempta: ⁊ de cōſuetudine generali etiaꝫ interdi cto licitū erat eis: pulſatis campa. nis alta uoce īterdictis ⁊ excomu nicatis excluſis diuina officia cele brare. Nos igitur cognito ꝙ ex ta li cōſuetudine: ſiqua foret: diſrum peretur neruus eccleſiaſtice diſci pline: ipſam de cōſenſu fratruꝫ no ſtrorum duximus irritandam. ¶ Deꝫ epiſcopo helien̄. ¶ Um olim lēdon̄. epiſcopꝰ no ſtris auribus intimaſſet ꝙ in ſua eccleſia propoſuerat ſtatuere precentorem nos eius precibus ī clinati ei licentiā conceſſimusᶜ pre centoreꝫ huiuſmodi ordinādi: dū modo in conferendis ſibi redditi bus nulli inferretur preiudicium ſtatuentes ut precentor taliter īſti tutus in ſeſſionibusᵉ proceſſionib ⁊ alijs illam haberet in londo. ec cleſia dignitatem: quaꝫ habent alij precentores in alijs eecleſijs āgli canis: ⁊ infra ¶ Quocirca manda mus quatenus ſi ſecundum diuer ſas conſuetudines locorum diuer ſas habere noueris precentores ī anglicanis eccleſijs dignitates: iā dictuꝫ precentorē illamᵍ habere fa cias in london̄. eccleſia dignitateꝫ eaqꝫ manere contentuꝫ: quā ratio nabilibus ⁊ approbatis ꝯſuetudi nibus eccleſie ſaluis ſine preiudi cio aliēo poterit obtinere. ¶ Dē cōuētui corbien̄. monaſterij. Uꝫ uenerabilis frater.n. epi ſcopus hoſtien̄. ⁊. l. ſācte cru cis preſbyter cardina. in partibus alemanie legatiōis officio fungerē tur: inuenerunt abbatem de mona ſterio hermiō. quod ad ro. eccle. noſcitur pertinere: nullo mediāte ad monaſteriū corbien̄. quod ē eti am ro. ec. ſpāle: temeritate ꝓpria migraſſeˡ: licentia illud deſerendi uel confirmatione a nobis uel ab ipſis qui uices noſtras in illis par tibus tunc gerebāt: nec habita nec petita: ⁊ infra. Poſtmodum autē nuncij eius ad defenſionem ipſius generalem illius terre conſuetudi nem allegarunt. Cum igitur hec non tam cōſuetudo quā corrupte la merito ſit cēſenda: que profecto mouere de eccleſia ſua cum ſuis canonicis: dumtamen confirmatio pape accedat. sͣ. de conſti. cum acceſſiſſent. c ¶ Conceſſimus. per hoc vr̄ ꝙ noua dignitas ī eccleſia ꝯſtitui nō pōt ſine licentia pape. xxij. di. c. i. ⁊. C. de of. p̄fec. preto. aphri. ⁊. l. circa fi. ꝑ vnā co lūnā.§. optamus. v̓. oēs iudices ẜm voluntatē ⁊ timorē dei ⁊ noſtram elec tionē ⁊ ordinationem ⁊cͣ. ⁊ hoc iō quia ſi vna dignitas ꝯſtituit̉ oportet ꝙ alia mi nuat̉. ar. xcix. di. nullus. ⁊ c. ſequē. ſꝫ hoc nō eſt verū. ar. jͣ. de ecc. edi. ad audiam. ij. ⁊. xij. q. ij. bone rei. ⁊. ff. d̓ ope. pub. opus. Itē dat̉ pꝫ uilegiū dignitati: ſꝫ non ē ꝯͣ illud. jͣ. de ec. edi. ad audīaꝫ ij. ⁊ sͣ. de reſcript. c. vlti. ſic̄ nec ſeruitus dat̉ p̄dio: qd̓ nōdū eſt. ff. cōia p̄di. l. i. ar. ꝯͣ. ff. de ſerui. ru. p. labeo. ⁊ ff. de ſerui. ur. p̄ ſi ſeruitus §. futuro. ſꝫ non procedunt iſta: quia nō dat pͥuilegiūꝫ dignitati: que nondum eſt. ſed dat papa aucͣtem conſti tuendi dignitatē eccleſie lō don̄. Inno. iiij. dixit in apꝑatu ſuo: ꝙ ep̄s cū ca. ſuo pōt nouā dignitateꝫ conſtituere: Contrarium credo. d ¶ Preiudicium. intelligas enorme: qꝛ pro modico nō dimitteret. ar. xij. q. ij. bone rei. ⁊. jͣ. de dona. c. apoſtoli ce. Sed melius ut ſonat lit tera: qꝛ ille concordantie ī telligunt̉ de rebus ep̄alibꝰ: ⁊ hic ipſe ep̄s modicū dam nū pōt pati: ut aliquid cōfe rat dignitati: alij nō ꝯpellū tur dare d̓ ſuo: niſi iuſta cā interueniret conſtituēdi il lam dignitatem. e ¶ In ſeſſionibus. hoc id̓o dicit: qꝛ ẜm dignitatē ſuam honorādus ē aliquis ī ſede jͣ. de ma. ⁊ obe. ſtatuimus. xvij. di. c. vlt. ⁊ ī ſubſcriptio nibus. ff. de al. ſcri. l. i. ⁊ vl ⁊ in ſententijs ferendis. ff. de decu. ſpurij. ⁊ ī alijs ſuffragijs. ar. xxv. di. ꝑlectis f ¶ Anglicanis. hoc cum ea dem cōſuetudo ī alijs erat eccleſijs anglicanis illa ſer uaret̉. ar. jͣ. de elec. cū eccleſia. Si vero diuerſe eēt conſuetudines: ꝯſuetu do metropolitane eccleſie ẜuāda eſt. xij. di. de his. vel qd̓ verius ē que melius ſeruare poſſet ſine preiudicio alioꝝ: ut dicit in fi. ar. xij. di. nouit. g ¶ Illam. ſed videt̉ ꝙ minoreꝫ: exquo ita indiſtincte dicit. ar. ff. de leg. iij. nummis. jͣ. de cen. ex parte immo videt̉ de mediocri. ff. de edi. edic. ſciēdū §. illud. ⁊. l. precedenti. in fi. h ¶ Sine p̄iudicio. ar. ꝙ lꝫ pͥuilegia v̓ba gnaͣlit̓ loquūt̉: nō tamē ſūt īterp̄tā da ī p̄iudiciū alioꝝ. jͣ. de traſa. lꝫ ī fi. ⁊. jͣ. de of. ordi lꝫ. ⁊. jͣ. de auc. ⁊ yſu pal. ex tuaꝝ. Itē ar. ꝙ ī dubio recurrit̉ ad cōſuetudinē vicinaꝝ eccleſiaꝝ. jͣ. de cog. ſpi. ſuꝑ eo. ⁊. jͣ. de cen. ſuꝑ eo. vbi hoc dr̄ expͥſſe. ff. de fun. inſtru. l. cum delanionibus.§. aſinā molendinariā. in fi. ⁊. ff. de re. iu. ſemper in ſtipula tionibus. ⁊. ij. di. nouit. Itē ar. ꝙ ī obſcuris ſemper interp̄tatio ita dꝫ fieri: ut nulli ſit captioſa. ff. d̓ re. iu. quotiēs. ⁊. jͣ. e. cū dilectꝰ. ar. iiij. di. erit. āt lex. Um venerabilis. migraſſe. ſicut abbas ſubiectus ep̄o nō dꝫ ſine li centia ep̄i renunciare. xviij. q. ij. abbas. nec etiaꝫ alij clerici ut. jͣ. de renun. admonet. ſic abbas ſubiectus tantū pape renūciare nō pōt ſine ipſi us licentia ēt ſi ſit inſufficiens. jͣ. de renun. c. vlt. grego. ſed videtur ꝙ eſſet vtraqꝫ priuandus. vij. q. i. ſiquis epiſcopus. ⁊. jͣ. de tranſlati. quanto. Utrū toleratus fuerit vel repulſus ab vtraqꝫ hic non dicit: ſed forte propter illā conſuetudinē fuit toleratus. ſi. jͣ. de elec. quod ſicut.§. ſuper eo. k ¶ Conſuetudinem. que forte fuit ꝙ ſtatim cum ſint electi ſine aliqua con firmatione adminiſtrant ⁊ renunciant ⁊ tranſeunt ad alias dignitates ſi ne licentia pape: quod eſſe non debet. jͣ. de elec. qualiter. ⁊. jͣ. de renū. c. vlt ex generali tamen diſpenſatione prelati qui ſubſunt tantum domino pa pe nullo medio ſtatim poſtꝙͣ ſunt in concordia electi adminiſtrāt: qui ſūt valde remoti. jͣ. de elec. nihil ē. rō quare hoc fiat redditur.ſ. ne eccleſia inte

cum eccleſia ⁊. xxiiij. q. i. pudenda. ⁊. ff. de decu. non tantum. m Um dilectus. gulielmus. cū ageret gu. iſte ſuꝑ iure eligēdi abbateꝫ habebat mādatū a capitulo ⁊ va. ecc. ſꝫ quātū ad petendam confirmatioſtem electiōis ſue agebat ex perſona ſua iure ſuo ſibi acquiſito ꝑ elec tionem: ſic. jͣ. de in inte. reſti. c. ij. inno. ⁊ ſic videtur. vbi de hoc. b. n ¶ Eiuſdē.ſ. habēs manda tu a monaſterio: ut poſſet agere ꝓ electione. o ¶ De iure. xviij. q. ij. abba te. ⁊. jͣ. e. abbatē. ⁊. c. ꝙ ſit. ⁊ xvi. q. vlt. c. vlt. jͣ. d̓ ca. poſ. ⁊ ꝓprie cum eccleſia. p ¶ Eligēdi. lex dicit ꝙ mo nachi debēt iurare eligere abbatē: queꝫ ſciunt fide rec tū vita caſtū: ⁊ qui monaſte rio valeat vtiliter ꝓuidere. in aut. d̓ ſan. epiſ.§. iubem igit̉ abbatem coll. ix. qd̓ ho die nō ſeruat̉: ſꝫ ẜm formā illius cōſtitutioniſ. jͣ. d̓ elec. qꝛ ꝓpter eligere debent. q ¶ Cōſtitutuꝫ. licet epiſco pus poſſit ſubijcere vnā ec cleſia alteri: ut. jͣ. de exceſ. p̄ la. ſicut vnire. nō tamē cre do ꝙ poſſit ſtatuere ꝙ vna eccleſia eligat de alia clericis inuitis: qꝛ hoc eſſet con tra ius cōmune: ut. xvij. q. vlt. c. vlt. ⁊. xviij. q. ij. abba tē. ⁊. jͣ. de iurepa. nobis. qꝛ pacto priuatoꝝ iuſ publicū nō tollit̉. jͣ. de fo. cōp. ſi diligenti. jͣ. de teſta. requiſiſti. Nec aliquis ius publicum remittere pōt aliquibꝰ cau tionibuſ: nec mutare formā antiquitus cōſtitutaꝫ. ff. de admi. tu. quidā decedēs. et iō papa poſtea interp̄tatur ſtatutū: tamen ius iſtud p̄ ſcribi pōt: ut quis teneatur eligere de certo loco: ut hic pꝫ. ⁊. jͣ. de ver. ſig. abbate. ⁊ ſic patet ꝙ minus iuſtus ti tulus dat cām p̄ſcribendi. ⁊. jͣ. de empt. ⁊ vend. peruenit. ff. pro emp. quod vulgo. ff. pro lega. l. pro le gato. ⁊. l. vlt. ⁊ vere videt̉ iniuſtus: qꝛ epiſcopus non pōt tollere ius vnius eccleſie ⁊ dare alteri. jͣ. de re. ec. nō alie. c. i. ſed ex tali titulo potuit bona fi de monaſteriū karofen̄ preſcribere: ut alij monachi eligerent de monaſterio karofen̄. ⁊ epiſcopus ſolūmodo ꝯceſſit monaſterio karofen̄. quod ſuū erat.ſ. confirmationem electionis: ⁊ ita ceſſante preſcriptione ſolā confirmationem habent: ut ꝓbatur ꝑ interpretationē pape: ut. jͣ. pꝫ. Satis tamē credo quod in ipſa fundatione poſſit epiſcopus cū capitulo conſtituere d̓ voluntate patroni: ꝙ illa eccleſia eſſet alteri ſubiecta: ⁊ ꝙ clerici inſtituen di ſemꝑ eligerent ſibi prelatum d̓ maiori eccleſia: ⁊ quod dicit ſupra ꝙ epi ſcopus nō pōt facere ꝙ vna eccleſia eligat ſibi p̄latum de eccleſia alia. hoc intellige quādo eccleſie ſūt iā inſtitute ⁊ dotate ⁊ ab inuicē diſtincte ⁊ ſepa rate: qꝛ illud eſſet contra ius cōe. jͣ. de exceſ. prela. ad hec. r ¶ Electio. hic ſumitur electio equiuoce pro confirmatione ⁊ pro electiōe: ut. jͣ. patet. ⁊ hoc verum eſt ſi conſuetudo non probetur: ſed ſi probetur ꝓ prie tenetur. b. s ¶ Inferpres. ff. de legi. ⁊ con. prin. ſi de interpretatione. et. jͣ. de ſepultu. certificari ⁊ tacito conſenſu per deſuetudinem lex abrogatur. ff. de legibꝰ in quibus. in fine. t ¶ A ſuſpenſis. ſuſpenſus enim non pōt eligere nec eligi: ut hic. ⁊. jͣ. de ele. cum inter. R. ſeniorem. ⁊. jͣ. de eta. ⁊ qua. cum bone. ⁊. jͣ. de cle. exco. mi. po ſtulaſti. Nec poſtulari poteſt: qui non ſeruauit interdictum. jͣ. titu proxi. c. i. in fi. nec beneficia conferre. jͣ. de conceſ. prebend. quia diuerſitatem. Sꝫ nonne iudicare ⁊ prebendas dare eſt iuriſditionis vtiqꝫ. jͣ. de elec. noſti. ⁊ excommunicare. jͣ. de elect. tranſmiſſam. Nunquid ſuſpenſus poteſt hu iuſmodi iuriſditionem exercere? dicunt quidā ꝙ epiſcopus ſuſpenſus pōi excōicare ⁊ prebendas dare: ⁊ reſpoudent illi decre. quia diuerſitatem ꝙ ille epiſcopus erat ab officio ſuſpenſus ⁊ iuriſditione. Sed dicunt ꝙ ca nonicus ſuſpenſus eligere non poteſt: quia cum ſit ſuſpenſus nihil officij retinet: ſed ſecus eſt in prelato. Sed contra iſtos eſt. xxiiij. q. i. audiuimꝰ. Alij dicunt ⁊ melius: ꝙ epiſcopus ſuſpenſus non poteſt excommunicare nec interdicere nec dare prebendas infra de exceſſi. prelat. c. vlti. arg. quā uis hoc potuerit poſt confirmationem: licet adhuc non ſit conſecratus. ratio illa videtur: quia plus aufert ei ſuſpenſio ꝙͣ contulerit conſecratio ut dici conſueuit: plus tollit negatio ꝙ ponit affirmatio. nam electus ⁊ confirmatus multa poteſt ex his que pertinent ad officiū epiſcopale ſacris eſt canonibus inimica: ipſā mandamus de cetero non ſeruari ¶ Dem decano ſales herbien̄. ar chidi. ⁊ magiſtro. p. penetel. cano nico piſano. Um dilectus filius. guᵐ. an drien̄. eccleſie monachꝰ: qui pro clerico eiuſdem eccleſie ſe ge rebat ⁊. g. procurator monaſterij karofen. ſuper iure eligendi abba tē in andrenen. monaſterio: ⁊ eiuſ dem electione in noſtra preſentia ad inuicem litigarent ideꝫ gu. ele ctionē ſuam a fratribus andren. ec cleſie concorditer celebratam auctoritate apoſtolica petijt cōfirma ri aſſerens tam de iure communi quaꝫ priuilegio ſpeciali de eis ab Alex. papa ꝯceſſo ⁊ a nobis poſtmodum confirmato liberaꝫ eligē diᵖ auctoritatem ad eoſdeꝫ fratres tantummodo pertinere: ⁊ infra. Dictus uero procurator propoſu it ex aduerſo: ꝙ cum olim ad peti tōnē patronorum eccleſie amoriē. epiſcopo fuit cōſtitutumq: ꝙ ſi pre fatus locus diuino munere adeo pullulare ut prior aut abbas ꝯſti tueretur ibidem electio eiꝰ penes fratres eiuſdem loci: ⁊ capitulum karofen̄. penderet: ⁊ obtentū huiuſmodi ſtatuti ſic fuerit longe re. troactis temporibus obſeruatum que perdit per ſuſpenſionem: qꝛ conſecratio non multuꝫ addit. jͣ. de tranſla. inter corporalia. ⁊ ē ſimile ſicut maritus poſt matrimo. nium conſūmatum non poteſt intrare religionem: ſed ante poteſt jͣ. de conuerſi. coniuga. ex publico. ſic epiſcopus confirmatus non poteſt aliqua: que tamen poteſt cōſecratus: ſicut vides in alio ſimi li: epiſcopus in archiepiſcopum ele ctus nō poteſt an te receptioneꝫ pal lij tanꝙͣ archiepiſcopus clericus or dinare: qd̓ tamen poteſt āteꝙͣ ſit ele ctus ī archiepiſco pum: qꝛ nō hoc facit vt epiſcopus ſꝫ vt archiepiſcopus jͣ. de elect. ꝙ ſicut. §. ꝓpterea. Preterea beneficiū con cedere ⁊ etiam ha bere poſſe compe tit ratōne ordinis ⁊ eſt eius acceſſoriuꝫ.i. q. iij. ſiquis obiecerit: ⁊ cui interdicitur vnuꝫ ⁊ reliquuꝫ. lxxxi. di. ſiquis ſacerdotuꝫ ⁊. c. eos qui. Preterea de hac ſuſpē ſione fuit obiectū ⁊ ꝓbatum ex eo ꝙ dicit qꝛ nobis con ſtitit ⁊c̄. ⁊ licꝫ obie ctum a partibꝰ nō fuerit. iudex tamē qui debet electio nem confirmare: ex officio ſuo d̓bꝫ inquirere de huiꝰ modi. jͣ. de elec. ni hil ē. ⁊ hec que di cuntur hic de his ſuſpēſis intelligūtur de ſuſpēſis ab homine ⁊ etiam a canone. ſi v̓o aliquis eſſet ſuſpenſus a canone: puta participando excōicatis ille talis bn̄ pōt eligere ⁊ alia facere: que ſunt iuriſditio nis: ſed eligi ſcienter nō poteſt. hec ꝓbatur. jͣ. de cle. excōmu. mini ſtran̄. ſi celebrat. qꝛ mitius agitur cum lege ꝙ cum miniſtro legis de arbitris. celſus. ſatis poſſet dici ꝙ ſuſpenſus poſſet excōmunicare: qꝛ poteſt abſoluere excōmunicatum.sͣ. de reſcriptis. ab excō municato. jͣ. de ſenten. excōmu. ſacro. ⁊ ex duobus. ⁊ qui poteſt ab ſoluere poteſt ligare ⁊ econtra: cum non ſit priuatus a cōmunione fidelium: quare non poſſet priuare alium? ⁊ hoc dico de eo qui nō eſt ſuſpenſus a iuriſditione: vt ſuſpenſus a canone ſola participa tione. Ioannes ⁊ la. hoc concedunt: ꝙ ſuſpenſus ab officio tan tum poteſt excōmunicare ⁊ prebendas dare: ⁊ intelligunt illaꝫ de cre. qꝛ diuerſitatem: cum erat ſuſpenſus ab officio ⁊ iuriſditione. Ego non autem credo ꝙ ſuſpenſus ab homine poſſit dare prebēdas: vt hic dicitur: lꝫ la. ⁊ io. concedant: ꝙ poſſit excōmunicare ⁊ prebendas dare. Ar. contra poſſet īduci predicte decre. ſi celebrat que tamen intelligitur de excōmunicatione minori: melior enim ē opinio ſecunda: qꝛ ſicut excōmunicatus alium excōmunicare non poteſt. xxiiij. q. i. audiuimus. ita eadeꝫ ratione nec ſuſpēſus ab ho mine aliū poteſt ſuſpendere. jͣ. de exceſ. prela. c. vlt. ar. b. u ¶ Caſſauimus.i. caſſam nūciauimus.jͣ. vt lite nō ꝯteſ. accedens. x ¶ Nec iuri cōi. ſimilē īterpretationē hēſ. jͣ. de fi. īſtru. int̉ dilectos v. ceteꝝ. vbi.n. aliquid a iure cōi diſcrepare vr̄: reducēduꝫ ē ad ius cōe ſi pōt fieri ne pereat: qꝛ ꝓmptū eſt leges legibus ꝯcordare. C de inof. do. l. vna. ⁊ auguſ. ꝯcordat euāgeliſtas de pe. di. i. ꝑiculoſe ⁊ etiā teſtes debent ad ꝯcordiam reduci: ne de periurio notentur jͣ. de teſti. cū tu. ſic enim facienda eſt interpretatio: vt nulli ſit on roſa ⁊ ẜm ius. sͣ. ti. ꝓxi. cauſaꝫ que. ⁊. jͣ. de pͥui. ex ore. ⁊ sͣ. e. cū olī Itē ẜm ꝙ minus ē captioſa. ff. de re. iur̄. quotiens in fi. ti. ⁊ hoc ita verū eſt ꝙ ad ius cōmune reducatur: ſi v̓ba illa patiūtur: vt hoc v̓ ſi. electio eius penes fratres eiuſdē loci ⁊ capitulū karofen̄. ⁊cͣ. nā a v̓bis pͥuilegij nō eſt recedendū: vbi certa ſunt. jͣ. de pͥuilegijs por ro. ⁊. jͣ. de decimis ad audientiā. vbi.n. v̓ba non ſunt ambigua: nō ut monaſterio andren̄. uacante an dren̄. fratres in karofen̄. capitulo aliquem de gremio monaſterij ka rofen̄. ſibi eligerent in abbatem: electio predicti gu. tam contra ſta tuti tenorem qua etiam contra con ſuetudinem approbataꝫ: que oꝑti ma eſt leguꝫ interpres: minus ca nonice attentata merito caſſari de beat: ⁊ infra. Quia nobis conſtitit electionem ipſam a ſuſpenſis ⁊ de ſuſpenſo etiam celebratam: eam iu ſtitia caſſauimusᵘ exigente. Ceteꝝ cum ſupradictum ſtatutum ita ſane poſſet intelligi: ꝙ per illud necˣ iu ri cōmuni nec priuilegio deroget̉: ut uidelicet ad ſepe dictos fratres electio ſpectet abbatis ⁊ ad karofen̄. capitulum confirmatio: māda mus quatenꝰ ſi ex parte karofen̄. cenobij talis fuerit conſuetudo ꝓbata: que iuri cōmuni preiudicet in hac parte uos ſecundum illam decernatis electionem andren̄. ab batis de cetero faciendā alioquin andren̄. monachis ius eligēdi abbateꝫ adiudicare curetis: ut ſic de cetero liberam habeant facultateꝫ uel de gremio eccleſie ſue uel etiā aliūde ꝑ electionē canonicā eligē. di perſonam idoneā in abbatē pre ſentādam karofen̄. capitulo ut ab eo ſi fuerit canonica cōfirmet̉.

cum eccleſia. que conſue̓tudo iuri preiudicet ⁊ que non dicetur. jͣ. e. c. vlt. ⁊..viij. di. c. fruſtra. Um cōſuetudinis. C. que ſit lōga conſuetudo. l. ij. ⁊. jͣ. e. c. vlt. ⁊ ibi exponitur. ⁊. xi. di. conſuetudinis. c ¶ Cōſenſu. benedic̄ cōſenſu: qꝛ ſine ipſius ꝯſenſu obtēto hoc facere nō pū̄t. Sꝫ vr̄ ꝙ nō teneant̉ hr̄e cōſenſū dūmō cō ſiliū ⁊ tractatū cū eo habeāt. ar. jͣ. de arbi. cū olim. Sꝫ hoc nō eſt veꝝ qꝛ illud obtinet ex fō ma arbitrij. immo ep̄us et canonici vnū corpus ⁊ vnū collegiū ſūt: ita ꝙ ip̄e caput ⁊ ipſi ca nonici mēbra. jͣ. de bis que fi. a prela. nouit. ⁊ eſt exp̄ſſū ꝙ ſi aliquibus mā det̉ ut cū conſilio aliquoruꝫ aliquid faciāt eoꝝ cōſiliū expectare tenent̉: nec ſufficit ꝙ tantūⁱ requiratur. jͣ. d̓ elec. cum in veteri lege. d ¶ Uel nouas. no uitates.n. ſine cau ſa inducēde nō ſt̄: qꝛ lex dicit ꝙ ī rebus nouis ꝯſuetu dinis euidēs dꝫ eē vtilitas. ff. de le. ⁊ conſti. pͥn. in rebus. ar. sͣ. de ꝯſti. cognoſcenteſ. ⁊ reprehēdunt̉ qui nouitates inducunt. xi. di. quis neſciat. Ꝙ Xꝑte veſtra. indigena.i. inde genitus. i ¶ Prodigalitatis vicio. qd̓ ſe eē v̓tutē ſepe mētit̉. xli. di. ſepe. Prodigus ē qui dat dāda vel nō dāda: auarus qui tꝫ tenēda ⁊ nō tenenda. largus mediū tenet int̉ vtrūqꝫ. vnde v̓ſus: Prodigus eſt aī vicio retinēda ꝓfundens. Qui retinet cupide qd̓ ⁊ es depoſcit auarus. Largus qui ſūptū facit ex rōne libent̉. Sꝫ nō videtur ꝙ huic ſit ſubueniendū: qꝛ culpa ſua ⁊ vicio īcidit ī egeſtatē. ff. quod me. cā. l. ſi mulier. lxxxvi. di. nō ſatis. ⁊ dignum eſt: vt male meriti egeſtate laborent. ff. depoſiti bona fides. talit̉ enim nō fuerat ſub ueniendū huic rōe p̄miſſa: ⁊ cū alteriuſ leſione: ſꝫ elemoſinā dare poſſumus ne pereat. lxxxvi. di. paſce fame morientem ⁊cͣ. g ¶ Incuria.i. negligentia: ⁊ iō ei nō eſt ſubuenied̓: qꝛ vigilātibꝰ ⁊ nō negligētibꝰ iura ſubueniūt. jͣ. d̓ reꝝ ꝑmū. cū vniuerſoꝝ. ⁊. jͣ. de dona. int̓ dilectos. ff. ad vell. l. ij.§. v̓ba. qꝛ ſtultis nō ꝯſueuit ſubue niri: ſꝫ errātibꝰ. ff. de iuris ⁊ fac. igno. l. penul.§. ſiquis ius. ⁊. C. ſi mi. ſe ma. dix. ſi is. ⁊ vtiliꝰ eſurienti panis tollit̉: ꝙͣ ſi ſecurus de ci bo iuſticiā negligat. v̓. q. v. nō oīs. ⁊. xxiij. q. iiij. nimiū ſunt inquie ti: ⁊ ideo talis cōſuetudo merito reprobat̉. h ¶ Alienat. qd̓ de iure fieri nō dꝫ. ff. d̓ fūdo. fūdꝰ. ⁊. l. lex iul. nec ēt ꝑꝑ delictū mariti bōa mulieris ſūt diſtrahēda. C. ne vx. ꝓ ma. l. i. ij. ⁊. iij. C. ad. l. iul. d̓ vi. pͥ. l. i. ⁊. jͣ. d̓ pig. ex lr̄iſ. ī caſu tn̄ qn̄qꝫ diſtra hunt̉ bona mulieris ꝓ viro: ut ī cā pͥmipillarij bona mulieris pro marito obnoxia ſūt fiſco ſi oīa bona mariti exhauſta ſūt. C. ī qui bus ca. pig. ta. ꝯͣ. l. ſatis. nec valꝫ alienatio fundi dotalis: ēt ſi muli er ꝯſētiat. C. ad vell. aut. ſiue a me ⁊ ī aūt. ut īmobilia āte nup. do. §. ſi ꝓprie coll. v. Sꝫ ſi iurauerit nō ꝯͣuenire tenet vēditio. jͣ. de iu reiur. cū ꝯtingat ſi ſine vi ⁊ dolo p̄ſtitū ſit iuramentū ſpōte ꝯſtan te etiā mr̄imonio in tali caſu cum incipit vergere ad inopiam mu lier poteſt repetere dotē. C. de in. do. in rebus. ⁊. l. vbi. i ¶ Bonis. ⁊ et dotē ſuā ꝑꝑ adulteriū ꝑdē dꝫ. C. d̓ iu. do. ſi. dotē. ⁊ C. ad. l. iul. d̓ adul. lib̓tate. ⁊. jͣ. d̓ do. int̓ vi. ⁊ vx. plerūqꝫ. vbi de hͦ. k ¶ Obſeruādas. iuri ꝯͣrias: vt dictū ē ꝑ primam conſuetudinē in uitabant̉ viri ad diſpenſandum bona ſua: ꝑ alteram mulieres pro niores erant ad commitēdū adulterium. ar. ff. de pac. dota. conue nire. talis compenſatio non eſt admittenda. Um tanto. diutius. jͣ. de ſimo. cuꝫ in eccleſie. ⁊. jͣ. de eo qui du. in matri. quā polluit cum haberet. m ¶ Iuri naturali. quod īmobile ꝑſeuerat. v. di.§. ius naͣle. xxv. q. i. ſunt quidā. ⁊ hoc veꝝ ē quātū ad precepta vel ꝓhibitiones que moralia ſūt ⁊ nō mutāt̉: ut nō occides: nō furtū facies: honora pa trē ⁊c̄. vi. di.§. is ita: ⁊ naͣlia quidē iura īmutabilia ſūt: ciuilia vero mutabilia: īſti. d̓ iure na.§. ſꝫ naͣlia. jͣ. de ꝯſan. ⁊ affi. nō dꝫ. ⁊ iō nulla ꝯſuetudo p̄ualet ꝯͣ ius naturale ēt ſi omnes homines de mūdo ꝯͣ facerēt. xxxij. q. vij. flagitia. cuiꝰ ignorātia neīnē excuſat.i. q. iiij. §. notādū. ⁊ ibi nihil ītereſt ī vicio d̓ciꝑe vel d̓cipi. xvi. q. i. ſi cupis ¶ Onor. iij. pariſi. capitulo. Um conſuetudīs uſuſqꝫ lon geui non ſit leuis auctoritas: ( ⁊ plerunqꝫ diſcordiā pareant noui tates auctoritate uobis preſentiuꝫ inhibemus ne abſqꝫ epiſcopi ueſtri cōſenſuᶜ immutetis eccleſie ue ſtre ꝯſtitutiones ⁊ ꝯſuetudines ar probatis uel nouas etiam induca tis: ſi quas forte feciſtis irritas de cernētes. ¶ Dem maiori ⁊ purgen̄. de rupella. X parte ueſtra fuit propoſitū ꝙ cuꝫ in parte ueſtra ſeruate ſūt hactenꝰ due conſuetudines abu ſiue: ꝙ ſi indigena uel extraneus prodigalitatis uicio uel īcuriaᵍ ſeu quocūqꝫ caſu alio diſſipauerit uel amiſerit bona ſua: bona uxoris ſue tam mobilia quā īmobilia pro ſue uoluntatis libito alienat: ⁊ infra. Quod ſi uir ducat uxorē: que fide coniugij uiolata cōmittat adulteri um nihilominus ipſa medietatem omnium bonorum: que fuerit uir adeptus impudenter exigit ⁊ improbe apprehēdit que potius pri uanda eſſet omnibus uiri bonisⁱ: ⁊ īfra. Tenore preſentium declara mus uos nō teneri ad huiuſmodi conſuetudines obſeruandas. MRego. ix. Um tāto ſint grauiora pecca ta quanto diutius infelicem animam detinent alligataꝫ: nemo ſane mētis intelligit naturali iuri cuius tranſgreſſio periculum ſalu tis inducit quacunqꝫ cōſuetudine que dicenda eſt uerius in hac pat te corruptela: poſſe aliquatenꝰ de rogari. Licet etiam longeue cōſue tudinis nō ſit uilis auctoritas: nō tamen ē uſqꝫ adeo ualitura: ut uel iuri poſitiuo debeat preiudicium generare: niſi fuerit rationabilis ⁊ legitimeᵖ ſit preſcripta. de poſtulatione prelatoruꝫ. NNno. iij. decao ⁊ capitulo ſenon̄. ⁊ de ignorātia dicitur ꝙ qui ignorat ignorabitur. xxxvij. di.§. vt itaqꝫ. ⁊ de ignorantia iuris naturalis ⁊ ciuilis tractat̉ in ſūma.i. q. iiij.§. notandum. ⁊ ibi recurrēduꝫ eſt. n ¶ Uilis aucͣtas. ſed querit̉ de qua ꝯſuetudine hic intellexit grego. ſi dicis de bona ꝯſuetudine: illā nulla ratio ſiue ius vincit īmo equiparat ei. xi. di. ī his. ſi d̓ mala. de illa nō pōt dici ꝙ nō ſit vilis. Super hoc dicūt quidaꝫ: ꝙ principiū iſtius.§. dꝫ intelligi de bona ꝯſuetudine ⁊ finis d̓ mala. ⁊ ita diuerſimode in telligūt: ſꝫ hec nō fuit inten tio legis: vnde.§. iſte ſumit̉ C. que ſit lon. cōſue. l. ij. et ideo inepte dicūt. Alij pro maiori parte exponūt lr̄aꝫ iſtā: nō tamē eſt adeo valitura: vt iuri poſitiuo debeat preiudiciū generare: ſuꝑ plent generaliter nō p̄iudi at iuri: ſꝫ in eo loco preiudi cat iuri: vbi ꝯſuetudo ẜuat̉ ⁊ iſte ītellectus ꝓlanus ⁊ fa cilis ē: ſꝫ de hoc nulla dubi tatio ē: ꝙ ꝯſuetudo vnius loci iuri poſitiuo generalit̓ p̄iudicet ī oībus locis: ⁊ iō ſic dꝫ intelligi lex illa quaꝫ habes. xi. di. ꝯſuetudinis. ꝙͣuis particularis ꝯſuetudo nō eſt vilis: nō tamē pre iudicat iuri poſitiuo niſi fu erit rationabilis ⁊ legitime ſit preſcripta. ⁊ hec expoſi tio reprobat duaſ pͥmas ex poſitiones vel opiniones: quas facit hic grego. in fi. ⁊ ſic intellige. xi. di. ꝯſuetudinis. o ¶ Rationabilis. Et quā conſuetudinē dices rationabilē. illā dico rōnabilē quā nō improbāt iura. jͣ. de cā poſ. cū eccleſia. ⁊.s. e. cū dilectus. ⁊. jͣ. de ver. ſig. abbate. vt ſi qn̄qꝫ admittātur aliqui ad electionē: ad quos nō ꝑtinet de iure cōi ⁊ de alio collegio: iſta ꝯſuetudo nō improbat̉ a iure: vt dicūt iura p̄ dicta. ⁊ illa ē rōnabilis: ꝙ tantū capitulū eligat canonicos ſibi ⁊ alios infe riores p̄latos irrequiſito epiſcopo. jͣ. de elec. cū eccleſia vulterana. vel ep̄s ſolus hoc faciat. jͣ. de his q̄ fi. a pre. ſi. cōſen. ca. ea noſcit̉. lꝫ de iure vnū cor pus ſint. jͣ. de his q̄ fi. a pre. ſi. conſen. ca. nouit. ⁊ de iure coi d̓beret fieri ab oībus cōiter ab epiſcopo ⁊ canonicis vt qn̄qꝫ fit. jͣ. de ꝯceſ. p̄bē. poſtulaſtis. ⁊ illā dicerē rationabilē: ꝙ abſentes nō vocetur ad electionē: vt ī multis lo cis ꝯtingit: vt in tuſcia ⁊ ī multis eccleſijs: ⁊ huiuſmodi ꝯſuetudines legiti me preſcribūtur: vt pꝫ ꝑ predicta exēpla: illā dico gnaͣliter rationabilē: que nō obuiat canonicis inſtitutis. irrōnabilis ē que improbat̉ a iure: qͣlis ē illa jͣ. de inſti. ex querimonijs. sͣ. e. cū venerabilis. ⁊ sͣ. c. ꝓx. ⁊ oneroſa ꝯfuetu do. sͣ. e. c. i. ⁊.s. e. cū inter vos. ⁊. jͣ. de re iudi. cū cā. ⁊ gnaͣliter vbi aliquid ſit ꝯͣ neruū eccleſiaſtice diſcipline ſiue libertatē. jͣ. de elec. cū terra. ⁊. c. ſacroſā cta. ⁊. c. maſſana. De hac materia habes plene. viij. di. fruſtra. p ¶ Legitime ſit p̄ſcripta. ſpacio. xl. annoꝝ. jͣ. de cā poſ. cū eccleſia. ⁊. jͣ. de p̄ ſcripti. auditis. de hoc poteſtis habere multa iura. ea.n. ſolū locū habēt ī re bus eccleſiaſticis. xvi. q. iij.§. quas actiones. Ad hoc ergo vt ꝯſuetudo iuri cōi p̨̄iudicet: requirit̉ pͥº ꝙ rōnabilis ſit ⁊ ꝙ ſit p̄ſcripta: vt hic ⁊. c. cū eccleſia. Itē ꝙ ex certa ſcīa ⁊ nō ꝑ errorē ſit inducta. ff. d̓ legi. ꝙ nō ratione ⁊ ſciēte illo qui pōt ius cōdere. ff. de legi. de quibus ī fi. ⁊ ꝙ ſit tale ius qd̓ poſ ſit p̄ſcribi. nā quedā ſūt que nō pn̄t p̄ſcribi ſaltē a laicis. jͣ. de p̄ſcrip. cauſa que. ⁊. c. cū ex officij. ⁊. c. cū nō liceat. ⁊ ꝙ nō ſit ꝯͣ ius naͣle. xxxij. q. vij. flagi tia. vel ſaltē ꝙ ſit obtēta ī ꝯͣdictorio iudicio. ff. de legi. cū d̓ ꝯſuetudine. ⁊ jͣ. de v̓. ſig. abbate. Itē requirit̉ ꝙ ſis vſus illa ꝯſuetudine ſiue vicibus illis:ę bus vſus es eo aīo: vt intēdas ſiue credas te ius habere: ⁊ vt in poſterū id facias. ff. de iti. actuqꝫ pͥua. l. i. iulianus recte ait. ⁊. l. vlt. alias non ꝓdeſt vt ibi dicit̉: ⁊ ſic ſole vices nō inducūt ꝯſuetudinē: qꝛ nō exēplis ſꝫ legibus iu dicādū ē. C. de ſen. ⁊ īterlo. om. iud. nemo. ſꝫ ẜm ꝯſuetudinē talē bn̄ iudica tur vt dictū ē. ff. de le. nā imꝑator. Itē requirit̉ ꝙ maior pars populi vſa ſit illa cōſuetudine: ad hoc vt ẜm illā iudicet: qꝛ ſicut minor pars populi non poſſet inducere legē: ita nec ꝯſuetudinē. Itē ⁊ illa ꝯſuetudo p̄iudicat iuri. cuius nō extat memoria hominū. iij. q. vi. hoc quippe. ⁊. jͣ. de v̓. ſig. ſuꝑ qui buſdaꝫ.§. i. ⁊. ff. de aqua quoti. ⁊ eſti. hoc iure.§. ductus aque. ⁊. ff. de aqua plu. ar. ī ſūma.§. idē labeo. ⁊. ff. de ꝓba. ſi arbiter. ⁊ ſic videt̉ ꝙ difficile ſit ꝓ bare ꝯſuetudinē ⁊ preſcriptionē. Sꝫ quā differentiā facis īter ꝯſuetudine ⁊ p̄ſcriptionē: illa pōt aſſignari vt quidā dicūt: ꝙ vbi ꝯſuetudo p̄tendit̉ ad mitti poſſet ꝓbatio in ꝯͣriuꝫ: vt ꝓbetur indebitū fuiſſe qd̓ cōſueuit percipi Ar. ꝯͣ. C. de agri. ⁊ cenſi. litibus. li. xi. ſꝫ vbi p̄ſcriptio ē nō admittit̉ ꝓbatio in ꝯͣrium ad ꝓbandū indebitū fuiſſe. Ar. a ꝯrio. jͣ. de p̄ſcrip. ſi diligenti. vbi dr̄ ꝙ bona fides ⁊ iuſtus titulus requirunt̉: ⁊ ibi dr̄ qn̄ exigit̉ titulus ⁊ qn̄ nō. C. de pig. act. nec creditores. Itē qui petit aliquid ſibi deberi vel fieri

inter ꝯſuetudinem ⁊ preſcriptionem: qꝛ in preſcriptione quādoqꝫ ꝓbatur titulus. ita dicūt quidam quare ſolū tempus nō eſt cauſa inducēde obligationis ſicut nec tollēde. ff. de acti. ⁊ obli. obligationū.§. placet. ⁊ hec opinio magis placet ẜꝫ io. b. Alij dicūt ꝙ ſola ꝯſuetudo ſufficit etiā ſine cauſa. ar. jͣ. de cā poſ. cū eccleſia. vbi de hoc vbi v̓o aliquis ē in poſſeſſione percipiēdi aliquid: ⁊ ei queſtio mouer̉ tuēdus ē in poſſeſſiōe quouſqꝫ ꝓbetur ꝯtrariū.ſ. īdebitum: qꝛ poſſidet ratione cōſuetudinis. xvi. q. iiij. vo lumus: niſi vi precario ſeu clam poſſideat: tūc qui dedit ſua auctoritate pōt re uocare vt. x. q. iij. qꝛ cogno. uimus. jͣ. de inſti. cū veniſſent. Itē in alio pōt eē diffe rentia inter cōſuetudinē et preſcriptionē: qꝛ ꝯſuetudo qn̄qꝫ debet eſſe obtēta con tradictorio iudicio populi preſcriptio v̓o non. Iteꝫ qꝛ in ꝯſuetudīe requiritur ꝙ maior parſ populi vtatur il la: vt dictū eſt: in preſcripti onibus nō requiritur. Sic ergo intellige ꝯſuetudinis nō ē vilis auctoritaſ tamen nō vincit ius poſitiuuꝫ illa particularis cōſuetudo: in eo loco vbi eſt ꝯſuetudo ni ſi fuerit rationabilis ⁊ legi time ſit preſcripta: tunc be ne vincit ius: ⁊ ei preiudi cat ꝯcurrentibus predictis in ea preſcriptione. ſed ẜm hanc decre. ſatis ſufficere videtur ſi ꝯſuetudo ſolum modo ſit rationabiliſ ⁊ pre ſcripta. b. q ¶¶ D hec. appellatuꝫ. q̄ appellatio nō tꝫ: niſi cauſa iuſta fuerit allegata. jͣ. de elec. cū nobis in pͥn. et jͣ. de ap. vt debitus. r ¶ Nō negauit. per hoc videtur ꝙ ꝯfeſſio ꝓcuratoriſ domino preiudicet. jͣ. de ca pel. mo. dilectus. ⁊ de re iu di. ſuborta. ſicut ⁊ cōfeſſio aduocati. jͣ. de cenſi. cū oli⁊. jͣ. de ap. cū cauſam. Con tra. ff. de interro. ac. ſi ſine. alias eſt lex ille.§. ſi defenſor. ⁊. ff. de ꝯfeſ. certum.§. penul. Quando confeſſio ꝓcuratoris ſiue factuꝫ pre iudicet ipſi domino: dicetur. jͣ. de ca. poſ. cū olim. ⁊. jͣ. vt li. nō cōteſ. c. i. vbi ponitur hec materia. s ¶ Allegās. hec allegatio bona videbat̉: qꝛ quilibet preſumitur ignorās na ſi ꝓbet̉ ſciēs. ff. de ꝓba. verius. ⁊ decretū nō ligat ignorātes. ff. de decre. ab or. fa. l. vlti. ⁊. lxxxij. di. ꝓpoſuiſti circa fi. ⁊ ar. s. de cōſti. cognoſcentes. īmo nō ſufficit denūciare ꝓcuratori. ff. de pe. here. item veniūt.§. petitam. ſꝫ nō eſt ita: qꝛ cū publice ſententia illa fuerit ꝓmulgata: eam ignorare nō poteſt neqꝫ debet: ⁊ preſumitur eā ſcire. xij. q. ij. qui ⁊ humāis. ⁊. xvi. di. ꝙ dicitis. ar. ff. de inſti. ac. ſed ⁊ ſi pupillus.§. preſcribere. ⁊ ar. jͣ. de preſump. quanto. Ubi enim allegatur ignoratia circa ea que pleriqꝫ ſciūt ⁊ que publice fiūt. nō creditur ei: niſi hoc ꝓbetur. jͣ. de elec. īnotuit. v̓. nec ꝓbare cogimus ⁊c̄. jͣ. qui ma. ac. poſ. cum ī tua. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ſi v̓o. ⁊. xxxiiij. q. ij. in lectum. ſed vbi circa ignota allegatur ignorantia nō cogitur ꝓbare ignorantiam. ff. de admi. tu. hoc autem. t ¶ Publice ꝓmulgauit. ſufficit edicta ꝓponi in publico: ⁊ ſic ad citatū non perueniāt. ar. de do. ⁊ ꝯtu. cauſā que. ar. ff. de dam. infec. l. iiij.§. totiens. et C. de an. excep. vt ꝑfectius. ⁊. C. de iudi. ꝓperand̓.§. ⁊ ſiquidē. nec obſtat ff. que ſen. ſi. ap. reſcin. l. i.§. item cū ex eo. qꝛ ibi edictū nō fuit ſolēniter ꝓ poſitū: ⁊ ideo nō excuſatur niſi ꝓbaretur ꝯrium: vt dixi in glo. p̄cedēti hec allegatio īmo videtur ſufficere: ꝙ per ſolā famā ad ipſum ꝑuenerit. jͣ. de ſē. ex. cū deſideres.§. ſcd̓e queſtioni. Et ſi dubitaret̉ qꝛ ſolūmodo per famā ī tellexit ī tali dubio debuit potius ſeruare ſnīaꝫ interdicti ꝙͣ eccleſiaſtica ſaD hec in beato petro: ⁊ infra. Cūqꝫ de facili nō poſſetis in unum locum II ⁊ propoſitum conuenire ſed ad nos fuiſſet ab aliquibus ap pellatuꝫq: tandem conuenientes ī unū altiſſiodor̄. epiſcopū ī archie piſcopum poſtulaſtis poſtulatio nem ueſtrā per magiſtꝝ. r. preceptorem ueſtꝝ ⁊ per abbatē ſācti pe tri exponētes: ⁊ petētes ut faciēde tranſlationi pium preberemns aſſenſuꝫ. Uerū quoniā antequā idē magiſter ad ſe. ap. acceſſiſſet nob̓ quaſi pro certo conſtabat: ꝙ idem epiſcopus interdicti ſententiā non ſeruaſſet quod etiam idē magiſter non negauit in fratrum noſtroruꝫ preſentia requiſitꝰ a nobis ī ipſiꝰ epiſcopi excuſationē allegāsˢ ꝙ ſē tētiā latā ſeruare nullatenº teneba tur: que ad eiꝰ noticīā nec per lr̄as nr̄as nec per cardi. tunc ap. ſe. le. qui eandem ſententiam ꝓmulgarat nec ꝑ deputati ad hoc executoris mandatū uel litteras ꝑueniſſet ⁊ īfra. Quod nec ſufficit: īmo nec ꝓficit ad excuſationē predicti epiſcopi cū card. idē ſentētia īterdicti preſētibꝰ multis ſolēniter ac publi ceᵗ ꝓmulgauit: ⁊ eadē interdicti ſē tētia in regno frācoꝝ iam a multis publice ceꝑit obſeruari: nec ſit neceſſariū cū cōſtitutio ſolēniter edi tur aut publice ꝓmulgat̉: ipſiꝰ noti ciam ſingulorum auribꝰ per ſpecia le mandatū uel litteras inculcare: ſed id ſoluꝫ ſufficit ut ad eiꝰ obſer uātiam teneat̉ qui nouerit eam ſo lēniter editā aut publice ꝓmulga tā: cum ⁊ contra quoſdaꝫ qui ardi b ¶ Terrā. ꝓpriā. bona vr̄ fuiſſe allegatio hec: ⁊ mala īterpretatio cardinalis: qꝛ cum dicimus ſeruū ſuū vel ipſius: domino damus actionē. ⁊ cum dicimus in alterius locū: d̓ domino ītelligend̓ ē. ff. de relig. ⁊ ſūp. fu. l. ij.§. ī locū. hic tamē large fit interp̄tatio ad oēs terras: que tūc regi adherebāt preſtādo auxiliū. ⁊ eſt ſimile. ff. de ver. ſig. liber hō. ſi cut excōicatio ex tendit̉ ad illos qui p̄ſtant auxiliū ex cōicato. jͣ. d̓ ſen. ex nuꝑ. ⁊. c. ſi ꝯcubine. vel qꝛ terra illa erat de iuriſditiōe ipſius: lꝫ ꝓprietas regis nō eſſet: ⁊ iō regnū totū ꝓpter ꝯtumaciā ſua fuit ſuppoſitū interdicto. jͣ. d̓ of. dele. ſa ne. ⁊. jͣ. de ſpon. nō eſt nobis. ⁊ jͣ. d̓ iudi. nouit. c ¶ Interpretatuſ. nō ꝙ legatus īterp̄tat madatū dn̄i pape. Ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ ſē. ex int̓ alia. ⁊. xi. q. i.§. ex his oībus. ⁊ C. de legi. l. vlti. ⁊ jͣ. de iudi. cū veniſ ſent de hoc ibi ſo. Unde noͣ ꝙ quedā interp̄tatio eſt gnaͣlis ⁊ neceſſaria ⁊ redigēda in ſcriptis ut pͥncipiſ ut dicunt hic iura ſignata ī ꝯͣriū. ar. Alia eſt gnaͣlis et neceſſaria ſed nō eſt ī ſcriptis redi gēda ut cōſuetud nis. ff. de legi. ſi d̓ īterp̄tatione. sͣ. ti. ꝓxi. cū dilectus ⁊ hic ſimiliter. Alia nō eſt gnaͣlis ſꝫ ne ceſſaria ut ī ſcrip tis redigēda ut iu diciſ. ff. de legi. nō poſſūt arg. ⁊. l. nā ut ait. Quod poſſit iudex interpretari ſnīam ſuam: ē arg. ff. de re iudi. paulus. vbi poteſt ſupplere que deſunt ſnīe: ſic ⁊ interp̄tari ſicut p̄tor pōt. ff. de p̄to. ſti. ī p̄torijs. Et alia ē que nec eſt gnaͣlis nec neceſſaria nec redigē da in ſcriptis ut magiſtroꝝ. C. de profeſ. vr. conſtan. l. vna. li. xij. Interpretatio pͥncipis ius facit quo ad oēs.sͣ. de ꝯſti. c. fi. d ¶ Metropolitanam. xij. di. de his. e ¶ Inobedientiam. xxiij. q. vi. c. i. f ¶ Ulciſci. īmo potiꝰ deberet ꝑcere: cui ſcītas ignoſcēdi gloriā deli quit. C. d̓ epiſ. ⁊ cle ſiꝗs ī hoc genꝰ. vn̄ dictū fuit d̓ ceſare. Qui vī cis ſꝑ: ut victis ꝑcere poſſis. ꝑcere ꝓſtratis ſit nobilis ira leonis. g ¶ Obedientia. ij. q. v. quanto. h ¶ Cōtemptus: nā facilitas venie incentiuū tribuit delinquendi. xxxiij. q. iij. eſt iniuſta. ⁊. jͣ. de vi. ⁊ ho. cle. ut clericoꝝ. i ¶ Canonicas. xxviij. di. qꝛ ſicut culpe. ⁊ qꝛ maleficia impunita re manere nō debent. jͣ. de ſen. ex. ut fame. ⁊. ff. ad. l. acqui: ita vulneratus. ⁊. ff. de ſolu. ſtichn̄.§. i. k ¶ Perſonā. ⁊ hoc iō: qꝛ viciū fuit materie ⁊ nō artificiſ. ff. ad. l. ac qui. ſi ẜuꝰ.§. ſi calicē. Et ita hēs hic: ꝙ qui nō ẜuat īterdictū: īelig bilis ē: nec pōt poſtulari: nec poſſet dici: ꝙ ē irregularis ⁊ ſuſpenſus: ⁊ iō nec eligi nec eligere dꝫ nec excōicare nec beneficiū ꝯferre pōt. qꝛ claues eccleſie ꝯtēnit. jͣ. d̓ exceſ. pre. c. vlt. vbi ē hͦ exp̄ſſū. l ¶ Priuare. Ergo fuit ꝯſtitutū in ꝯcilio lat̓. jͣ. de elec. cū ī cūctis. ut qui ſcient̉ indignū eligerint: elegendi ea vice ptāte nouerint ſe pͥ uatos: ⁊ ad poſtulationē extēdit̉ ut hic ⁊ jͣ. d̓ elec. bone memorie. in fi. ⁊ hoc iō eſt: qꝛ ꝑ poſtulationē ꝑuenit̉ ad electionē. ar. sͣ. de cō cen̄. ꝯciliū nō ſeruabāt: tāquam il lud nō habuerīt aut ꝑceperit: cano nicaª tradat auctoritas: ꝙ eis non facile facultas credēdi tribuit̉. cuꝫ idē penes illoſ ī ſuis regiōibꝰ actū fuerit ⁊ receptū: nec ualet ꝙ ī altiſi odoren̄. dioc. dictus rex ꝓpriā ter raꝫº dr̄ nō habere: cuꝫ nos terrā to tā regis ipſiꝰ ſubijci mādauerimꝰ interdicto: ⁊ cardi. noſtꝝ interpre tatus mādatū in terrā illaꝫ ſenten tiā ꝓmulgauerit: que regi tūc tem poris adherebat: ⁊ infra. Sed in de liquido conſtat ſepe dictum epi ſcopum ſufficiēter excuſari nō poſ ſe ꝙ ſuā metropoº. eccleſiā genera lis interdicti ſentētiam ⁊ recepiſſe nouerat ⁊ ſeruare: ⁊ īfra. Nos igi tur qui ẜm apoſtolum prompti ſu muſ inobediētiāᶜ omne ulciſci eiuſ dē epiſcopi altiſiodo. inobedienti aꝫ attēdētes ne nil obedientiaᵍ pro deſſe uideret̉ humilibꝰ: ſi contem ptus contumacibus nō obeſſet cū iuxta canonicas ſanctiōes quedā ſint culpe in quibus culpa eſt rela xare uindictam: poſtulationeꝫ hu iuſmodi non propter poſtulanteꝫ eccleſiam ſed propter poſtulatam perſonam repulimus ut indignaꝫ Licet autem ex eo: ꝙ hominē qui ueſtro non conueniebat propoſito poſtulaſtis cum uos interdicti ſen tentiam ſeruaretis: ⁊ ipſā eā ꝯtēne ret obſeruare: premiſſa uobis faci le abuſi fueritis poteſtate: ac ideo nos ea nō immerito priuareⁱ poſſe mus de ſolita tamē benignitate cō cedimus: ut uobis per poſtulatio nem ſeu electionem canonicam de perſona cōgrua cōſulatis.

m¶Ratum. caſſata. sͣ. c. ꝓximo. n Caſſatam.i. non admiſſam. o ¶ Niteretur. poſtulādo eundē altiſiodor̄. ⁊ male: qꝛ exquo alicuiꝰ electio vel poſtulatio caſſatur vicio perſone nō eſt aſſumendus ad eandem. jͣ. de elec. ſuper eo. p ¶ Pauciores. hic pꝫ ꝙ ſi maior ꝑs de linquit ī electiōe eli gēdo vel poſtulando indignū: electio d̓uoluit̉ ad alios lꝫ numero pauciores jͣ. de elec. bone. ij. et c. cū ī cūctis. ⁊. c. cū vītonien̄. Sꝫ quid ſi oēs delinquūt p̄ter vnū: nūquid il le vnus poterit eligere? videt̉ ꝙ ſic: qꝛ vniuerſitas re māet ī vno ſiue ius vniuerſitatis. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuerſi. ſi cut municipij ī fi. ⁊ lxv. di. ſi forte. ⁊ dicit lex hoībus coactis ſic acciꝑe debe mus: vt ſiue vnꝰ ſolus vim fecerit ſiue etiā hominibꝰ coactis: quantū enī ad v̓ba nō refert an ſo lus vim faciat ī ho minibus coaduna tis: qꝛ adhuc nō de ficiūt v̓ba. ff. vi bo. rap. p̄tor ait.§. ho mines. ſic ſiue vnꝰ ſoluſ ſit ſiue plures ille pōt eligere. Io. dixit ꝙ vnus ſolus nō pōt elige̓: ⁊ ī eo ſolo nō pōt ius illd̓ retineri. ar. īducit ad hoc. jͣ. d̓ ele. c. i. ⁊. x. q. iij. vnio. ⁊. ff. de v̓. ſig. ne racius. qꝛ cū duo ſiue tres faciāt collegiū: qui debēt ſibi eligere p̄la tū: nō pōt hoc eē ī vno: cū iā deſinat eē collegiū: ſicut grex deſinit eē: ſi vnū tantū aīal remāſit de grege. ff. de leg. i. ſi grege. ⁊ ad hoc īducit etiā. xlv. di. ſi forte: qꝛ ſi vnꝰ ſolus ep̄s remanet ī ꝓuincia: dꝫ ipſe alios ꝯuocare ad ꝯſecrādū electū: vt. jͣ. de electi. bone. ij. Tu dicas ꝙ vnꝰ ſolus pōt eligere: ⁊ ius eligēdi remanet ī vno ſolo ꝑ iura pͥmo īducta: ⁊ iura que īducit io. nō ꝯͣdicūt. Primo illud capitulū ſi forte nō ꝯͣdicit: qꝛ ipſe ſolus nō pōt aliquē ꝯſecrare: īmo ad minꝰ debēt eē tres: ⁊ ē de ſubſtātia ꝯſecratiōis: ita ꝙ alias nō eēt ꝯſecratꝰ. lxvi. di. porro. vbi forma ꝯſecrationis tradit̉. ſꝫ ad illa ſola que ſolus facere pōt: nō vocabit alios: ⁊ illa decre. bone nō ꝯͣdicit: qꝛ cū pͥma electio nō eēt nulla ipſo iure. īmo ille. h. qui ſolus elegit ſcd̓o ea poterat cōfirmare. jͣ. de elec. ꝙ ſicut. nō debuit ꝓcedē ad ſcd̓aꝫ niſi pͥma caſſa ta: ꝙ ſi feciſſet debeat poſtea ſolus eligē: vt vr̄ ꝓpter culpā illorum. Sꝫ ī caſu illo dicit io. ꝙ nō deuoluit̉ ptās eligēdi ad ꝯtēptos: ſꝫ tūc quādo eligūt indignū. Satis pōt dici: ꝙ ꝓpter talē ꝯtemptū nō de uoluit̉ ius eligēdi ad ꝯtemptū: qꝛ nō tantū peccāt illi q̄ ꝯtēnūt quā tū illi qui eligūt indignū. ⁊ ſufficit ꝙ caſſet electio: qꝛ nō ē nulla: in quo caſu tantū pͥuati ſūt. jͣ. ti. ꝓxi. cū ī cūctis. Sꝫ debēt tunc pͥuari ꝑ ſnīaꝫ ſicut quādo peccat̉ ī forma. jͣ. ti. ꝓxi. qꝛ ꝓpter. ⁊ ī. c. bone. Alia iura q̄ dicūt ꝙ deſinit eē collegiū nō ꝯdicūt: qꝛ lꝫ collegiū deſinit eē collegiū oībꝰ mortuis p̄ter vnū: nihilominꝰ ius collegij ſiue vniuer ſitatis remāet ī illo ꝑ. l. ſic̄ municipij.§. vl. ⁊ hoc idē dicūt la. vī. ⁊. t. q ¶ Prouidiſti. de nr̄o ſpāli mādato. alias nō poſſet illū trāſferre. jͣ. de of. leg. niſi ſpālis. ⁊. c. qd̓ trāſlationē. ⁊ ideeo benedixit ꝓuidiſti. nō.n. debuit dicere ꝯfirmamꝰ: qꝛ nihil ē qd̓ ꝯfirmaret: cū ꝑ poſtula tionē nullū ius acquirit̉. jͣ. e. c. pe. Sꝫ dꝫ dicere ſuperior poſtulatio nem admittimus. vel poſtulationē veſtrā nō duximus admittēdaꝫ. jͣ. e. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. e. c. ꝓxi. One memorie. curauimꝰ allegare. ſic ergo pꝫ ꝙ iudex poteſt ſupplere que aduocatꝰ omiſit ſicut papa hic ſupplet. ⁊. C. vt que deſūt aduoca. iudex ſuꝑ. l. vna. ⁊ de iure dꝫ ſupplere. ⁊ nō de fa cto: niſi tale ſit factū qd̓ iā ſit ei notuꝫ vt iudici. ꝓut dicit dn̄o azo. ⁊ alij etiā dicūt ſicut pla. ꝙ etiā de facto: ⁊ inducut ad hoc. ff. d̓ pe. here. l. vlt. Sꝫ pͥmuꝫ verius ē: ꝙ de tali facto ſupplere tantū dꝫ: qd̓ ē ei notū tanꝙͣ iudi. ar. C. de ap. l. vlt. ī fi. i. ℟. ⁊ ē ar. inſti. de ac.§. ſi mi nus. ff. de edil. edi. bouē.§. aliquādo. ⁊ dꝫ ſupplere: vt iudex ſedēdo ⁊ nō ſtādo. ne aduocati officiū ſumat. C. ꝯe poſtula. quiſquis indu cēdo legē vel decretū vel decre. Inuenio ꝙ qn̄qꝫ iudex ſupplet alte ¶ Dē hoſti. epiſcopo ap. ſe. lega. Ratū gerimꝰ: ⁊ infra. Acce pimꝰ ex litteris tuis. ꝙ cano nicis ſenon̄. quoꝝ poſtulatio nr̄a fuit auctoritate caſſataᵐ licet caſſati onis litteras ſuppreſſiſſent in frau dem: ut canonice ad electionē ꝓce derēt mādauiſti: ⁊ infra. Cūqꝫ plu res eoꝝ poſtulationē caſſata a no bis īuocare uel īnouare denuo niterēt̉º: quidā uero epiſcopū came racen̄. ī archiepiſcopū poſtularūt tu ītelligens eos qui caſſationē no ſtrā quodāmō reuocare uolebāt: eligēdi priuilegiū amiſiſſe: qꝛ ꝯceſ ſa ſibi ex apoſtolice ſedis benigni tate abuterēt̉ temere poteſtate: ac iō ad alios licet paucioresᵖ numero quātū tn̄ ad hoc ꝑtinet: ꝯſilio ſa niores eligēdi uel poſtulādi deuo lutā eē licētiā predictū cameracen̄. ad eoꝝ inſtātiā ī paſtorē auctorita te fretꝰ apo. ꝓuidiſtiq. Nos igit̉ a ſolicitudine cameracen̄. eccleſie ipſū reddidimꝰ abſolutū: quod a te de mādato nr̄o factū ē. auctorita te ap. confirmantes. ¶ Dem cle ricis rauen̄. eccleſie. One memorie gu. archiepi ſcopo ueſtro uiā uniuerſe car ra parte abſente. C. de temp. ap. l. ij.§. vlt. ⁊. C. de ap. l. vlt. ī pͥn. ſꝫ vtraqꝫ ꝑte preſente ſupplere nō dꝫ niſi ī caſu ꝓpter publicā vtilitatē repellēdo militem a ꝓcuratione etiā tacēte altera parte. ff. de ꝓcu. filiuſfamilias.§. veterani. ⁊. C. de ꝓcur. militē. ⁊ lex quā inducit pla. ff. de pe. here. l. vlt. nō obſtat. qꝛ potiꝰ cō ſulit illi iudicis officio ꝙͣ iure ordinario. ⁊ ē ſimile ei qd̓ dixi de milite. naꝫ iudex ex offō ſuo ſi ſcit aliqueꝫ excōicatuꝫ publice: ipſū dꝫ re pellere ab agēdo etiam ſi ab aduerſario nō excipiat̉. jͣ. de excep. exceptionem. ⁊ ſic offi cio iudicis ꝯſulitur aduerſario ſicut in lege de pe. here. l. vlt. ⁊ hic papa ſupplet ex offi cio ſuo. jͣ. de elec. cū nob̓ olim vbi de hoc dr̄: quare ī hoc ca ſu officiū iudicis locū habet. g ¶ Generali. Ar. ꝙ papa et cardinales curā ⁊ ſollicitudi nē gerāt ꝓ ſtatu eccleſie gnaͣ lis: ⁊ imꝑator vt ſubiecti quie te viuāt noctes ducit inſom nes. in aut̉. vt iudi. ſine quo quo ſuffra. in pͥn. col. ij. ⁊ idē dicit volūtarios labores ap petimus: vt quietē alijs p̄pa remus. ī aut̉. vt diuine iuſtiſub ha. glo. queſto. ī pͥn. col viij. jͣ. de reſti. ſpo. frequens. ⁊ de excep. c. vlti. h ¶ Cōmunem. ⁊ ita publica vtilitas p̄fert̉ pͥuate. vij. q. i. ſcias. ⁊. ff. ꝓ ſocio actiōe.§. la beo. ⁊. C. de cad. tol. vna.§. penul. ⁊ in aut̉. de teſt. ⁊ ea q̄ parit.§. ea eniꝫ que cōmunit̉. col. iiij. ⁊ hoc verū eſt cū ī cō muni vtilitate pͥuata includit ſicut fit in p̄latura: alias qui libet dꝫ ꝓpriam vtilitatē pre ferre coi. ar. xix. q. ij. due ſūt inquit. ⁊. xxiij. q. v. ſi nō licet ar. C. de ſeruitu. preſes. ⁊. ff. de arbi. licet autem. i ¶ In tanta diuiſione. ad hoc enim vt poſtulatio preiudicet electioni: requiri tur vt numerus poſtulantiū ſit duplo maior numero eligentiū. jͣ. de elec. ſcri ptum eſt. de hoc tamē dicas ẜm ꝙ no. jͣ. ti. ꝓxi. ſcriptū. in glo. que incipit: hic dicit papa. Uidetur tamē ꝙ minima pars eligentiū deberet preferri multis poſtulātibus: qꝛ poſtulātes ſoli gratie nitūtur: vt hic. Sꝫ eligētes iure cōmu ni iuuātur ſimiliter ⁊ electus ſꝫ hoc nō eſt verū. nam patronus laicus in pre ſentando ſoli gratie nitit̉. xvi. q. ij. ſiquis epiſcopoꝝ. ⁊ tn̄ iniuria fit pn̄tato ſi nō admittat̉ xvi. q. vij. decernimus. ⁊. jͣ. de iurepatro. paſtoralis. gratia ergo fit poſtulatio ſi admittat̉: iniuria ſi repellat̉. ff. de aqͣ. quoti. ⁊ eſti. l. i.§. pe. vn̄ nō ſolū poſtulato: ſꝫ poſtulātibus fit iniuria ſi poſtulatus ē idoneus ⁊ repelli tur. ff. qui ſatiſdare cog. l. ſi v̓o in fi. Alia rō pōt melior aſſignari ꝙͣ huiuſmo. di videat̉: lꝫ eligētes nitātur iuri ⁊ poſtulātes gratiā nō debēt preferre electo res: exquo ſūt minima ꝑs capituli. qꝛ nūꝙͣ tenet electio: niſi fiat a maiori par te capituli. jͣ. de elec. eccleſia veſtra. ⁊. c. cumana. ita tn̄ ꝙ maior ꝑs nō peccet. vt ex hoc ipſo iure priuetur quia tunc valet electio minoris partis capituli. sͣ. c. proxi. k ¶ Ex gratia. hoc ideo dixit. qꝛ ꝑ huiuſmodi poſtulationē ſiue gratiaꝫ ius nō acquirit̉ poſtulato. jͣ. e. ti. c. penul. ⁊ ideo qꝛ gratia eſt: nō cōpellitur prelatꝰ cō cedere poſtulatū. lxiij. di. litteras. in aut̓. de ſanct. epiſ.§. nullus. colla. ix. ſi ta men iuſta cauſa exigit: debet cōpelli ꝑ ſuperioreꝫ: vt illū cōcedat. jͣ. de iurepa. nullus. Itē indirecte quodāmodo copellitur illū ꝯcedere ſi eſt idoneus: qꝛ te netur ei ꝓuidere in ꝯſimili beneficio. jͣ. de iurepa. paſtoralis. Itē idē ſuperi or iſtū pōt ꝯcedere vel repellere: qꝛ nō tenet̉ ei facere gratiā niſi velit: quia ne mo īuitus de ſuo cogit̉ facere beneficiū. x. q. ij. precarie. Nō igitur quicquid iudicis poteſtati ꝑmittitur: inris neceſſitati ſubijcitur. ff. d̓ iudi. nō quicquid. ar. jͣ. de of. dele. ꝯſuluit. Sic ergo patet ꝙ in huiuſmodi poſtulationibus im plorandū eſt officiū iudicis: ⁊ nō iuris actione agendū eſt: vt. sͣ. e. ad hec verſus fi. ⁊. jͣ. de in inte. reſti. per totū. ⁊ inſti. de of. iudi. ꝑ totū. Iudicis enim of ficiū ꝓponitur ꝓ actione cū deficit actio. jͣ. de of. iudi. c. iudicis officiū. ſꝫ non ꝓprie imploratur iudicis officiū in caſu iſto: ſed potius gratiā debent implo rare a ſuperiore. b. l ¶ Qui vocē. hͦ iō dicit: qꝛ forte erāt aliqui eligēdi ptāte pͥuati. jͣ. de elec. cū vin tonen̄. vel qꝛ oēs ſūt vocādi: qui ius habēt eligēdi. jͣ. de elec. ꝙ ſicut. m ¶ Nominationē. nominatio canonica poteſt dici quādo omnes cōcordant in aliquo ineligibili aſſumendo ⁊ vadunt ad eum a quo petendus eſt conſen ſus ⁊ requirunt eius cōſenſum: vt cum ipſo diſpēſet. Et hec poteſt dici nomi natio canonica: que non poteſt dici poſtulatio ꝓprie: quia poſtulatio ſolenni ter debet fieri: quia talis nominatio ſatis ſimilis eſt poſtulationi: immo quaſi idem eſt. vnde dicit poſtulationē ſeu nominationeꝫ habes de hac nominatio nis īgreſſo quidā ueſtrū ſācte pra xedis preſbyteꝝ card. quidā uero īmolen̄. epiſcopū poſtularūt: ⁊ in fra. Nos igit̉ auditis que de facto ⁊ de iure fuerāt allegata: pleniꝰ ēt ꝓ utralibet ꝑtiuꝫ curauimꝰ allega reʳ: conſiderauimꝰ uero ꝙ eiuſdeꝫ cardi. pn̄tia utilior ſit nō ſolū ro. ſꝫ etiā eccleſie generaliᵍ tā apud apſe. quā apud eccleſiā rauen̄. unde nō īmerito preferentes ſpectali uti litati cōem ⁊ minori maiorē predi ctū cardinalē poſtulatiōi ueſtre nō duximus cōcedēdū. attendētes āt ex altera parte: ꝙ predictꝰ epiſco pus a minori qua tertia parte fue rit poſtulatꝰ: ⁊ ꝙ ap. ſe. poſtulatio nes huiuſmodi nō ꝯſueuerit ī tāta diuiſiōe ac ꝯtradictiōe reciꝑe cū ēt quando aliquis ab alijs unanimi ter poſtulatur: ad admittendam poſtulationē eoꝝ nō tā ex iuſticia quā gratiā moueat̉: poſtulationeꝫ ipſius non duximꝰ admittendam mandantes quatenus cū his qui uocē ī electione hr̄e noſcūtur ꝑ ele ctionē poſtulationem ſeu nomina tionem canonicaꝫ in perſonā ido neam conuenire curetis. ¶ Dem prepoſito ⁊ ca. ſtrigon̄.

n One memorie. contuliſſetis ipſum poſtulando. o ¶ ¶ Contēptis. ⁊ ideo caſſanda erat electio: ſi verū dicebāt. jͣ. de cauſa poſ. cū eccleſia. ⁊. lxiij. di. obeuntibus. ⁊. jͣ. de elec. ꝙ ſicut. ⁊. c. venerabilem. ⁊ c. bone. ij. p ¶ De gratia. ſi hoc eēt ꝙ de gratia vocati eēt: nec ius nec aliqd̓ cōmoduꝫ ſi bi acquiſitū fuiſſet. jͣ. de ver. ſig. abbate. ⁊. x. q. iij. qꝛ cogͦui mus. ⁊. C. de ſerui. l. i. ⁊. ff. d̓. aqͣ quoti. ⁊ eſti. l. i. ℟. i. vn de ipſe qui dedit pōt reuocare ⁊ illos vlterius nō admit tere: vt. x. q. iij. qꝛ cognouim ⁊. C. de agri. ⁊ cenſi. l. litibus li. xi. ff. de aqua quoti. ⁊ eſti. ⁊. l. i.§. ariſto. ⁊.§. trebacius. Nec tali dat̉ reſtitutio: qꝛ nō dicit̉ ſpoliatus cum nō poſſe derit: ſicut ille qui ſub ꝯditio ne poſſidet. jͣ. de reſti. ſpo. olī cauſaꝫ. Cōſulo tamē alicui fa ciēti gratiā: vt hoc ꝓteſtetur. nec preſumat ſibi ius creare ī poſterū: vt. vij. q. i. pōtifices. ⁊. jͣ. de iurepatronatus. ex lit teris. ⁊. c. ꝯſultationibus. ar. jͣ. ti. proxi. cumana. Preterea qui nō eſt de collegio ⁊ dic̄ ſe debere intereſſe electioni: dꝫ exprimere quo iure debeat ī tereſſe. jͣ. de elec. ꝯſtitutis. vn de iſti ſatis videbātur exclu dendi in prioribus. jͣ. e. poſtu latio. q ¶ Tertiores. De modo po ſtulādi ⁊ de ꝑſona poſtulata an ſit idonea. dicit̉. jͣ. de elec. nihil ē. vbi dicit̉ ꝙ de idonet tate ꝑſone ſit querendū. r ¶ Diffidere. Ar. ꝙ ſi prelatus diffidat de iure ſuo: dꝫ di mittere rem quā tenet. jͣ. de ſi mo. ꝑ tuas in fi. liiij. di. generalis. in fi. qꝛ bonā fidē agno ſcere dꝫ. ff. mādati quintꝰ mu tius.i. rn̄ſo. Sed hoc veꝝ eſt ſi de iure ꝓpͥo diffidat: qd̓ tā tū ſuam tangit ꝑſonaꝫ. ſed ſi diffidit de iure eccleſie: cōſti tuat aliū defenſorē nomīe ec cleſie. argu. ff. de nego. geſ. at qui natura.§. cū me abſente. Et nota ꝙ diffidētia iuris ꝑ mittit varie: vbi nō eſt ius al teri acquiſitū: vt hic. ⁊. jͣ. c. ꝓ xi. ⁊. jͣ. de electi. ꝙ ſicut. niſi p̄ ſentatio iam facta eēt ſuꝑiori vt. jͣ. e. c. ⁊. jͣ. de elect. ꝙ ſicut. ſꝫ hic poterāt variare de licētia pape: alias nō: cū poſtula tio iam eēt pn̄tata: vt. jͣ. ſequi tur: vel niſi iā publicatio ſcru tinij fuerit facta. jͣ. de elec. pu blicato. Si v̓o ius ē alteri ac quiſitū: lꝫ diffidāt variare nō poſſūt in eius preiudiciū. jͣ. d̓ elect. cū inter canonicos ī fi. qꝛ nemo pōt mutare ꝯſiliū ſu um in alterius preiudiciū. ff. de reg. iur̄. nemo. a ¶ Temere. ideo dicit teme re: qꝛ alij appellauerant ⁊ ꝑſe uerauerant in propoſito ſuo: nec poterāt variare etiā ſi alij nō appellaſſent: cū iam poſtulationē ſuaꝫ cōmu niter factā pn̄tauerant dn̄o pape approbādā vel improbandā: ⁊ ideo temere faciebāt: alias poſſent variare: vt videt̉ cū per huiuſmodi poſtulationē nullū ius ſit alicui acquiſitū. jͣ. c. ꝓximo. niſi iam publicato ſcrutinio vellēt etiā mu tare ſuā poſtulationē: qꝛ nec tunc variare pn̄t. jͣ. de elec. publicato. vt dixi in pͥ ma notula: nec ē ꝯtra. lxiij. di. quāto. quoniā ibi elegerant: indignū: vel ibi no erant due partes capituli ad faciendū electionem. b ¶ Mandati. ⁊ ideo nō valuit. sͣ. de reſcrip. cū dilecta. ff. manda. diligenter. ⁊ jͣ. de elec. cuꝫ in veteri lege. c ¶ Conſuetudine. idē eſſet ac ſi eēt in quaſi poſſeſſione eligēdi. jͣ. de iurep. ꝯ Oneⁿ me. gu. archiepiſcopo ueſtro uiam uniuerſe carnis ī greſſo cū ī colocen̄. archiepiſcopū poſtulādū a nobis ꝯtuliſſetis unanimiter uota ueſtra ſuffraganei ſtri gon̄. eccleſie quinqꝫ eccleſien̄. uidelicet ut quidā alij poſtulatiōi ue ſtre ſe oppouere curauerūt aſſeren tes ꝙ eis contēptisº qui ius habe bāt eligēdi: uobiſcū poſtulatio eadē fuerat attētata: lꝫ ur̄i nūcij ꝓpo nerēt ex aduerſo ꝙ ſuꝑ preficiēdo uobis pōtifice deᵖ gr̄a multotiens ſuffraganeoꝝ fuerat requiſitus aſ ſenſus: ſed ipſi uobis cōſiliū dene gauerunt. Nuncijs igit̉ in nr̄a pre ſetia cōſtitutis ⁊ ꝓponētibꝰ aduerſarijs quedā alia ꝯtra poſtulatiōis ueſtre ꝓceſſū: qꝛ nob̓ de ꝓpoſitis nō cōſtabat ita duximꝰ prouidēduꝫ ut ſi ſuffraganeis perſiſtētibus ī cō tradictione ſua/ ⁊ uos poſtulationi ueſtre uelletis inſtare per procura tores idoneos ꝑ ſe. ap. ueniretis. Si autē illi a cōtradictiōe ſua ceſſa rent: ⁊ uos inſtaretis ꝓpoſito ur̄o ad preſentiā noſtrā mitteretis per ſonas idoneas: que ſuꝑ his: que opportuna forēt nos redderēt cer tioresq. Quod ſi contradicētibus epiſcopis memoratis uos contin geret de iure ueſtro diffidere: aliā ꝑſonā idoneā prouideretis uobis canonice in paſtorem. Ceterū qui dā ueſtꝝ a poſtulatione ueſtra quā nobis pn̄taueratis cōmuniter te mereª recedentes alijs perſiſtenti bus ī eadem predictū quīqꝫ eccle ſien̄. epiſcopū ī archiepiſcopuꝫ po ſtularunt: ⁊ infra. Nos igit̉ poſtu lationē ipſā quā inuenimus in mul ta diſcordia nō ſolū ſuffraganeoꝝ ueꝝ ēt canonicoꝝ ſtrigon̄. eccleſie ac cōtra formā mādati nr̄i temere celebratā nō duximus admittēda: ſed uobis dedimus ī mādatis: ut ad ꝓuidēdū uobis paſtoreꝫ idone um per electionē canonicaꝫ uel po ſtulationē cōcordē requiſito ſuffra ganeoꝝ aſſēſu: ſi eſſet de antiqua ⁊ approbata conſuetudine require dus: ꝓcedere curaretis alioquin noſipſi ꝓuideremus eccleſie uidu ateᵉ. Uerum tn̄ antequā ad uos no ſtre littere ꝑueniſſēt innitētes man dato priori ſuffragāeos preter qui vel ideo dicit hoc: qꝛ exquo nō ſunt de capitulo dꝫ apparere an habeāt ius eligēdi: ⁊ dicere quo iure ſūt admittēdi. jͣ. de elec. ꝯſtitutis. d ¶ Alioquin.i. ſi nō ꝓuiderent infra terminū prefixum. e ¶ Uiduate. ſi canonici negligūt ſibi eligere epiſcopū infra tres mē ſes ſeu monachi abbatē: tranſfert̉ poteſtas eligēdi ad ꝓximuꝫ ſuꝑ iorē. jͣ. de elect. ne ꝓ defectu: in alijs īfe rioribuſ prelaturis ſiue bn̄ficijs infra ſex mēſes. jͣ. de con ceſ. preben. nulla. f ¶ Anteꝙͣ. ſi nōdū receperāt ſecūdas litteras: nō debuit caſſari qd̓ legitime factū erat. jͣ. d̓ reſti. ſpolia. audita. ⁊. ff. man. ſi mādaſſeꝫ. ⁊ sͣ. de reſcrip. ex ꝑte d̓cani. Quare gͦ di cit ī fi. ⁊ ſi neutra eſ ſꝫ poſtulatio admit tenda? So. forte hͦ iō dic̄: qꝛ vtraqꝫ po ſtulatio ī diſcordia facta fuit: ⁊ poſtula tōnes facte ī diſcor dia nō ꝯſueuerunt admitti. sͣ. c. proxi. Iſta rō nō valet: qꝛ pͥma facta dr̄ ī concordia: lꝫ diuerſis tꝑibus ꝯſentirēt: vt dicit ī fi. ⁊ illa litt̓a ſic dꝫ exponi: Et ſi neutra eoꝝ approbāda eēt poſtulatō i. ꝙͣuis neutraꝫ ap probare tenēmur: qꝛ cuꝫ gr̄a innitant̉ poſtulationes poti us ꝙͣ iure: nō tene bat facere gr̄aꝫ niſi vellet: vt. sͣ. e. c. ꝓx vel dato ꝙ neutra eēt facta ī cōcordia neutra eſſet approbanda. g ¶ Intelligētes. ⁊ male: qꝛ illi non ne gligebāt ius ſuū: ſꝫ inſiſtebāt ſue poſtu lationi: vt illā face rēt ꝯcordē iuxta pͥ mū mandatum pa pe. ber. g ¶ Proprijs. quare variare nō poterāt jͣ. d̓ elec. publicato. h ¶ Illuderēt. qd̓ eē nō dꝫ. jͣ. de of. le. lꝫ. cū hoc ludibriū eēt vt. C. de bo. que li. l. vl.§. vbi. ⁊. lxi. di nulluſ. ⁊ ē ſimile. vi. q. iij. deniqꝫ ſuffredus. C. de relat̓. l. i. Et ſi dixerit ſe velle referre: vlteriꝰ ſe ītromittē nō d̓bent jͣ. de ap. ītimaſti. ſic ⁊ ī poſtulatione pn̄ tata ſuperiori: qꝛ quantū ad ſe illā approbauerūt per pn̄tationeꝫ. jͣ. de elec. cū inter canonicos. in fi. i ¶ Approbāda. de iuris rigore cū eēt in diſcordia facta k ¶ Alienū. lxxi. di. hortamur. C. de ep̄i. ⁊ cle. ī eccleſijs. ⁊. ff. de tu. ⁊ cu. dan. ab. l. diuꝰ. nec obſtat. jͣ. de cle. pere. c. vlt. nec obſtat. jͣ. de iſti. ad decorē. qꝛ illi erāt oēs exͣnei: ⁊ qͣ rōne illi veneti inſtituebant: ea dē rōne ⁊ alij: dūmodo aliud impedimētuꝫ nō obſiſtat. l ¶ Honeſtius. nā de mīori ad maius aliquis ē ꝓmouēdus. xciij. di. legimus ī fi. ⁊. ff. de mu. ⁊ ho. vt gradatiꝫ. ⁊ ſic potius de pari ad pa rem ꝙͣ de maiori ad minorē. jͣ. de tranſl. c. vlti. m ¶ Diuerſis. ar. ꝙ ſi oēs canonici ſucceſſiue ꝯueniāt ī aliquē: ꝙ ex qꝫ eccleſien̄. ad cōcordiam reuoca ſtis: ⁊ īfra. Poſt hec mādato nr̄o recepto hi qui ī colocen̄. ꝯuenerāt ab eius poſtulatione recedere no luerūt: ſed īnouauerūt eādē reuer ſis ad eos quibuſdā canoniciſ qui ī ꝑtē alterā declinarāt: ⁊ īfra. Cete ri uero qui quīqꝫ eccleſien̄. epiſco pū poſtularāt: cōueniētes in unum ceteros canonicos ad capitulū cō uocarūt ad poſtulationē cōcordeꝫ uel electionē canonicā iuxta māda tū apoſtolicū ꝓcedere cupiētes: ſꝫ illis nolētibꝰ cōuenire ītelligētes penes ſe tātū remāſiſſe facultatē li berā eligendi: qꝛ reliqui ius ſuum proſequi negligebāt: predictū qui qꝫ eccleſie denuo poſtularūt ⁊ īfra Nec nocebat eoruꝫ diſcordia: qui aliū poſtularūt: cū priꝰ ī poſtulatio ne archiepiſcopi ſupradicti ꝯueniſ ſetis pariter uniuerſi: ⁊ cōſenſū ue ſtrū anotatū lr̄is: ⁊ ſubſcriptiōibꝰ proprijsᵍ roboratū petiſſetis a no bis ꝑ cōes nūcios confirmari: noſ qꝫ ueſtrā recepiſſemꝰ poſtulationē diiudicandam ſi ſuffraganei forſitā ī contradictione ꝑſiſterēt: uel ſi cō ſentirēt aūt ēt cederēt approbādā. Si.n. poſtquaꝫ poſtulatio ſubſcri ptionibꝰ poſtulantium roborat̉ et preſentatur ro. po. approbāda poſ ſent ab ea recedere poſtulātes no bis frequenter illuderent: ⁊ iudi ciuꝫ noſtꝝ ex eoꝝ pēdere arbitrio uideret̉: ⁊ īfra. Intelleximꝰ itaqꝫ ꝙ ⁊ ſi eēt neutra poſtulatio appro bādaⁱ iuxta tenore poſterioris tn̄ re ſcripti ad nos de cetero ſtrigon̄. ec cleſie ꝓuiſio ꝑtineret. Quia uero nō plenā de perſonis illius regni notitiam habebamus: ideoqꝫ nō poteramus ſalua cōſcientia eidē eo cleſie ī alia ꝑſona que de regno un garie originē duceret cōgrue ꝓui de re: nec uellemꝰ ei preficere alie nūᵏ quāuis honeſtiꝰⁱ uideret̉ ſi ſuffraganeus ad metropoliꝫ ſuā acce deret quā archiepiſcopus ad me tropolī trāſferret: parte tamē elegi muſ portiōꝫ ⁊ eūdē archiepiſcopū ī quē oēs: quoꝝ cōſēſus ī electiōe uel poſtulatione paſtoris requirit̉ licet diuerſisᵐ temporibus cōuene rant: a uinculo quo tenebatur colocen̄. eccleſie abſoluētes ad me

tali ꝯſenſu ius illi acquirit̉. jͣ. de elec. ꝙ ſicut. ff. de ſer. ruſti. p̄di. per fundū. Sꝫ ꝯtra videt. ij. q. vi.§. noīationes. ſub illo.§. ē qn̄qꝫ. ⁊. jͣ. de elec. qꝛ ꝓpter in fi. ⁊. c. in geneſi. n ¶ Palliū. Sꝫ quare dꝫ ei mittere palliū: nōne hꝫ ip̄e ſuū: qd̓ ꝑſonā ſequit̉: ⁊ cū ea ſepeliet̉. jͣ. de vſu pallij. ad hec? Rn̄deo palliū dat̉ ꝑ ſone ſꝫ ꝯtēplatione loci. vn̄ nō vtit̉ illo exͣ eccleſiā ſuā ſiue ꝓuinciam. jͣ. de vſu pal. cuꝫ ſuꝑ. ⁊. c. ex tuaꝝ. ⁊ ꝙ palliū re ſpiciat locu: pꝫ ī ar chiep̄o: qui renūci at loco archiep̄ali: qui ꝑdit vſū pallij. jͣ de renunci. ad ſuꝑ plicationē. Sꝫ nun quid ſucceſſor iſtiꝰ qui tranſfert̉ ad ec cleſiā eo ipſo ꝙ cō firmat̉ vtet̉ pallio qd̓ ibi īueniet? nō ſi ne licētia ſpāli dn̄i pape: ⁊ iniuriā face ret ei: ſi denegaret pͥuilegiū qd̓ predeceſſor eiꝰ habuit. ff. de aqͣ quoti. ⁊ eſti. l. i.§. penul. Ber. 9 ¶ Oſtulatio. nē. nullū ⁊ lo pn̄t ab ea recede re poſtulantes: niſi iā ſit pn̄tata ſuꝑiori sͣ. c. proxi. vel niſi publicatio ſcrutinij iā ſit facta: tūc non pn̄t ab ea recede̓. jͣ. de electi. publicato Et lꝫ non poſſint a poſtulatione rece dē: nullū tn̄ ius adhūc acquiſitū ē poſtulato: quo poſſit petere iure actiōis ꝯfirmationē: ſꝫ totū depēdet ab arbitrio ſuꝑioris: ⁊ licꝫ gratiā ſolaꝫ debeat petere: tamē iniuriā ei facere videt̉: ſi nō admittit̉ ꝑ legē. ff. de aqua quoti. ⁊ eſti. l. i.§. pe. ⁊ nō acquirit̉ ꝑ nominationē ius nomīato. jͣ. de elect. ꝙ ſicut ī pͥn. vn̄ pn̄t ab ea recedere: vt ibi dicit̉. Sꝫ nūquid pa tronus pōt aliū pn̄tare pͥmo pn̄tato nondū admiſſo ꝑ epiſcopū? nō dꝫ illud facere: tamē ſi ſecūduꝫ pn̄tauerit ⁊ admittat ſecūdus obti nebit cū diſtinctione decretaliū. quas habes. jͣ. de iurepatro. cū autem. ⁊. c. ꝙ aūt. ⁊. c. paſtoralis. p ¶ Idoneos. qui ſciāt ⁊ poſſint reddere rōneꝫ. xvij. di. multis. ⁊. jͣ de ꝓcu. c. i. q ¶ Preſente. qꝛ cauſarū merita partiū aſſertione pandūtur. C. ſi ꝑ vim vel alio modo. l. ij. ⁊. jͣ. de reſti. in integ. tū ex litteris. T ſi vnanimiter. ꝑmiſſione. ſic. jͣ. de renū. niſi cū pridē. in fi. E ⁊ jͣ. de trāſl. īter corporalia. v̓. ſicut aūt. ⁊ ideo ſine licētia pa pe trāſire nō dꝫ qꝛ ē alteri matrimonialiter alligatꝰ: vt hic dicit. ⁊ in illa decre. īter corporalia. ⁊ tale vinculū diſſolui nō pōt: niſi aucͣte di uina.i. aucͣte illius: quē ꝯſtat eē vicariū ieſu chriſti: vt ibi īter corpo ralia. Et ita pꝫ: ꝙ cū nō poſſit ꝯſentire: nō pōt eligi: ſꝫ tantū dꝫ po ſtulari a papa.s. e. bone memorie. in pͥn. ⁊ vt hic dicit idē eſt dicēdū de quolibet qui ē ī minoribꝰ ordinibus ꝯſtitutus ⁊ qui nō ſint etatis legitime. jͣ. de elec. dudū. i. ⁊. jͣ. de eta. ⁊ qual. p̄terea. qꝛ huiuſmodi ꝑ ſone īhabiles ſūt ad eligendū: qꝛ cū nō habeat ea ꝓpter que eligun tur merito eligi nō pn̄t. ſimile. jͣ. de cle. exc. mi. ſi celebrat: ⁊ ideo po ſtulari debēt ab eo qui ptāteꝫ hꝫ diſpēſandi cū illis. Idē eſt dicēdū de his qui alias nō ſunt idonei vt illi qui nō ſunt legitime nati. jͣ. de elec. īnotuit in fi. Sꝫ idē videt̉ de quocūqꝫ clerico: qui ꝓmoueri dꝫ ad aliā eccleſiā ⁊ p̄cipue de alio epiſcopatū qꝛ ex toto ꝯſetire nō pōi nec eccleſiā dimittere ſine licētia ſui ep̄i. vt. vij. q. i. eos. ⁊. c. ſiquis p̄ ſbyter. ⁊. jͣ. de renūciati. admonet. ⁊ ſic oēs poſtulādi ſūt ⁊ pauci eli gendi. Dico ꝙ illi qui idonei ⁊ legitimi ſūt ad eligēdū debet eligi et pn̄t ad quācunqꝫ eccleſiā ſiue ī ſua ſiue ī aliena. jͣ. de elec. cū inter ca nonicos. ibi electus fuit de aliena eccleſia. Et idē credo ſeruādū in poſtulatione: ⁊ ſi poſtulatio facta. ſit in ꝯcordia: vel ī duabꝰ partibus Idē credo ⁊ ſi a lōge maiori pn̄tata ſuꝑiori. vel etiā publicatiōe ſcru tinij facta nō pn̄t ab ea recedere poſtulātes sͣ. eo. bone memorie. ij. tropolim ſtrigon̄. tranſferrimus ⁊ ei licentiam tribuimus tranſeundi pallium ei ad nomen ⁊ uſum eiuſ dem eccleſie tranſmiſſuri. ¶ Deꝫ capitulo ſtrigon̄. Oſtulationem quaꝫ celebra ſtis: ⁊ infra. Licet ergo ꝑ po ſtulationem huiuſmodi nullū ius ſit alicui acquiſitū: ideoqꝫ ſine pre iudicio alicuius poſtulationeꝫ po tuiſſemus repellere memoratam: ut tamen uobis de ſpeciali gratia conſulamus: ita duximus prouidē dū: ꝙ per procuratores idoneos ad omnia ſufficienter inſtructos: noſtro uos conſpectu preſentetis quatenus utraque parte preſente quod iuſtum fuerit decernamus. Onoriꝰ. iij. capitulo calaritano T ſi unanimiter uota ueſtra concurrerint ad ſutrien̄. epi ſcopum in eceleſie ueſtre archiepi ſcopum eligendum cum ſue alliga tus eccleſie liberum non habeat ſine noſtra permiſſioneᶠ uolatū ele ctionem de ipſo factam tanquā con tra canones minus licite attentatam: de fratrum noſtrorum conſi lio duximus irritandam: cum eli gi nullo iure potuerit: ſed potius poſtulari. De electione: ⁊ electi poteſtate. IUcius papa. Ullus in eccleſia ubi ⁊. jͣ. de elec. publicato. lꝫ nullū ſit ius acquiſitū poſtulato: vt ex hoc poſſit age re: ſꝫ pōt petere gratiā a ſuꝑiori. Et ꝙͣuiſ oēs clerici aſtricti ſint: ne poſſint di mittere eccleſias ſine ꝯſenſu epiſcopoꝝ: nihilominus eligi poſſūt: qꝛ nō ē tan ta ꝯiunctio īter eos ⁊ eoꝝ eccleſias: ſicut īter epiſcopū ⁊ eccleſiā: cui e matri monialiter alligatus. jͣ. de teſta. requiſiſti. ſꝫ illud vinculū nō ē in alijs īferiori bus p̄latis. Et idē videtur d̓ abbatibus qui tantū ſubſunt dn̄o pape: qd̓ de ep̄is.ſ. ꝙ ſine licētia pape vel ipſiº legati recedere nō pn̄t. sͣ. de cōſue. cū venerabilis. ⁊ laicus eode modo ē poſtulandus. de hac materia dicit̉. lxi. di.§. ſꝫ alid̓ eſt. ⁊ noͣ ꝙ ſicut poſtuladus nō dꝫ eligi: ita ⁊ eligēdus nō dꝫ poſtulari: qꝛ nō ꝯſentiunt poſtulātes ī illū vt in ſpōſum ꝑ poſtulationeꝫ: vel ſatis pōt dici ꝙ valet talis poſtulatio: qꝛ forte dubitat̉ vtrū ſit eligē dus vel poſtulādus: ⁊ ita ꝯſē tiūt in illū ac ſi eligeret̉. Et ſi dicūt eligimꝰ ⁊ poſtulamꝰ ẜm ꝙ de iure meliꝰ pōt: bn̄ valet qd̓ agit̉: ſiue ſit eligēdus ſiue poſtulādus: alias nō valet ſi eligēdus ſimpliciter poſtularet: qꝛ ꝙͣuis eligibilis ſit: nō eligit ſꝫ poſtulat̉. Poteſt dici qd̓ potuit noluit: ⁊ qd̓ voluit nō potuit adimplere: qꝛ vox illd̓ nō ſignificat. ff. d̓ re. du. ī ambiguo. ⁊ nullū ius ē acqui ſitū poſtulato: ⁊ ſuꝑior pōt il lū admittere vel repellere. a Ullus. duo. Nota ꝙ duo faciūt ꝯgregati onē: vt hic. tres collegium vt ff. de v̓. ſig. neracius. retinet̉ tamē ī vno ius collegij. ff. qd̓ cui. vniuer. ſicut.§. vlti. ⁊. x. homines faciūt populū. x. q. iij. vnio. ⁊ plures ꝙͣ decē aut xv. turbaꝫ. ff. vi. bo. rap. p̄tor ait.§. i. ⁊ quattuor vel quinqꝫ porci vel d̓cē oues faciūt gre gē. ff. d̓ abigeis. oues. ⁊ ꝙ dicit duo faciūt ꝯgregationē hͨ ītelligo vbi mortuo plato plu res remanēt in cōgregatione ad minus duo. vt hic dicit̉ duo vel tres ꝑ id qd̓ ſequitur in littera. b ¶ In ꝯgregatione. tūc.n. ꝯuentus ē electio. jͣ. de iurepa. nobis. ⁊. xvi. q. vlti ꝯgregatio. ſecus ſi eēt ibi plures nō tanꝙͣ collegiū. tūc.n. ſolius patroni eſt electio. jͣ. de iurepa. poſtulaſti. c ¶ Niſi eoꝝ electione. ergo nō vnius. ⁊ ita pꝫ ꝙ vbi tantū ē ſacerdos ⁊ cleri cus ibi nō dicit̉ ꝯgregatio vel collegiū. Ber. d ¶ Aliter. ꝙͣ per canonicā electionem. ē Sius. populi. Noͣ ꝙ ad clamorē populi nullus ē eligēdus: qꝛ ſepe aut 5 gratia hoc faciūt: aut preciū inde recipiūt. vt: viij. q. i. ſi ergo. qꝛ popu lus ſequēdus nō ē: ſꝫ docēdus. lxij. di. docēdus. ⁊. lxi. di. miramur. ⁊ vane vo ces populi nō ſūt audiēde. C. de penis. decurionū filij. ⁊ ar. ad hoc. ff. de ap. ſi conſtat. f ¶ Synceram. charitate informatā. g ¶ Corrūpi. noͣ hic dubia in deteriorē partē īterp̄tari. jͣ. de cle. nō reſi. c. i. Ar. ꝯtra. jͣ. de reg. iu. eſtote. hoc ideo fit: qꝛ frequētius laici hoc faciūt. Et iura ad ea que frequētius eueniūt: adaptant̉. xxviij. di. de ſyracuſane. ⁊. lxiij. di. noſſe ⁊. ff. de leg. ⁊ ſena. ꝯſul. l. nam ad ea. h ¶ Penituerit. qꝛ venia nō datur niſi ꝯtrito ⁊ correcto. xxiiij. q. ij. legātur. Et quomodo gaudebis te fuiſſe correctū: niſi doleas te fuiſſe ꝑuerſū. xxiij. q. vij. quēadmoduꝫ. ⁊. l. di. penitētes. i p¶Oſtꝙͣ. impleātur. lxv. di. ne ꝑſona. ⁊. jͣ. de elec. cuꝫ inter vniuerſas. c. nihil eſt. ⁊.§. vlti. k ¶ Couerſatus. No ꝙ ibi faciēda eſt inquiſitio: vbi quis ꝯuerſat̉: qꝛ notus ē ibi. ſi. xxiij. di. illud. argu. jͣ. de p̄ſum. quoſdaꝫ. ⁊. xxiiij. q. i. pudēda. ⁊. xlvij. di. de petro. ⁊. jͣ. eo. ſcriptu eſt. ⁊ qui aliquē purgāt debēt notā habere ipſius con uerſationē. jͣ. de pur. ca. cū. p. manconella. ⁊. c. cū dilectus. alias non poſſet de ipſius vita conſtare. Ignificaſti. apochriſarijs. Apochriſarij dicūtur nūcij dn̄i pape qua ſi ſecretarij. nam chriſis qn̄qꝫ dicit̉ ſecretū: qn̄qꝫ aurū: qn̄qꝫ iudiciū v̓ſus: Aurū ſecretū dat iudiciū tibi chryſis. m ¶ Cōditione ſignat̉. ꝯͣ. i. q. ij. ꝙͣ pio. ſo. ꝯditio iſta nō ē reprobāda: nec ſimo niā inducit. jͣ. de pac. pactiones. ſꝫ oſtēdit palliū nō aliter eē tradendū: ſic̄ hec adiectio. ſi ſatiſdederis: cū preſes ꝓuincie tutorē facit: nō hꝫ cōditionem: ſed congregationeᵇ niſiᶜ eorum electio ne canonica preſbyter eligatur: et infra. Si uero aliter quis eccleſiā adeptus fuerit eo ꝙ per cupiditatē illam acquiſierit: atqꝫ contra cano nice regule diſciplinam egerit expellatur. E X concilio ſardicen̄. Siꝰ epiſcopus dixit. Si quiſ ita temerarius extiterit: ut ta lem excuſationem afferens aſſeue ret: ꝙ litteras populiᶜ accepit: cum ſit manifeſtum potuiſſe plures eo rum que ſynceram fidem non ha bent premio ⁊ mercede corrūpiᵍ: ut clamarent in eccleſia: ⁊ ipſuꝫ pe tere uiderentur: omnino fraudes has damnandas eſſe arbitror: ita ut nec laicam in fine cōmunioneꝫ niſi de hoc penituerit talis accipi at. Si uero omnibus placet: ſtatui te. Synodus reſpondit placet. Regorius. iij. Oſtquam: ⁊ infra. Confir mationem petentium deſideria: ſi nihil eſt ꝙ electum impediat: imple antur: cuius uita uel actus: quia melius poſſūt: ubi eſt conuerſatus agnoſci: inquirā tur ibidem. Aſcalis panor mitano archiep̄iſcopo. Ignificaſti reges ⁊ regni maiores admiratione per motos: ꝙ pallium tibi ab apochryſarijsᵗ nr̄is tali cōditione

cōmouet tutelam nō aliter cōmittendā. ff. de tutel. muto.§. i. qꝛ tutor ſub ꝯditione dari nō pōt: qꝛ actus legitimi ꝯditionē nō recipiūt. ff. de reg. iur. actus. ⁊.jͣ. eo. de electionibꝰ. lꝫ poſſet īſtitui ſub ꝯditione a teſtatore. īſti. qui. mo. tu fi.§. ſed ⁊ ſi. ⁊ tacite ꝯditiones nō faciūt legatū ꝯditionale. ff. de ꝯdi. ⁊ demō. ꝯditiones. vel refert a quo apponat̉ ꝯditio: qꝛ ſi a ſuperiore nō ē ſimonia. vel pōt dici ⁊ melius: ꝙ ius cōe ē qd̓ hic exigit̉. xviij. q. ij. eleu therius. ⁊ hoc onus annexū eſt diguitati. jͣ. de p̄ben. ſigni ficatuꝫ. ⁊. xxviij. di. diaconi. Et. noͣ ꝙ ſuꝑior pōt appone re ꝯditionē ante ſubditi ꝯfimationeꝫ. xxiij. di. quanꝙͣ. ⁊ xxviij. di. de ſyracuſane. ſꝫ in ferior nō pōt: niſi poſt electio neꝫ. viij. q. iij. artaldus. ⁊ vbi onus rei exprimit̉: nō ē ſimo niacū. jͣ. de p̄ben. ſignificatū. Et p̄terea ꝯditiones que ip ſo iure inſūt: bene apponunt̉ ⁊ exprimūtur ſine aliquo vicio. de quibus tradit̉. jͣ. de iu reiu. quēadmodū. ⁊ sͣ. de re ſcrip. c. ij. n ¶ Oblatū. ſic. jͣ. de ſimo. ⁊ ſi qōnes. Sed qͣre papa offert ei palliū cū palliū n̄ ſit dādū niſi fortiter poſtulanti. vt. c. di. priſca ſicuti. ⁊ ī lr̄is dimiſ ſorijs ep̄i. lxxij. di. epiſcopus ſicut nec apoſtoli dari debēt: niſi petātur inſtāter. ij. q. vi. poſt appellationē. ⁊. jͣ. de ap. cordi. ⁊ qui preeſt parciſſime dꝫ cōmeatū dare. ff. de re mi. l. officiū. ſꝫ hic ⁊ ī illa ⁊ ſi que ſtiones. dicendū eſt ꝙ nūcij piſius pͥus inſtāter petierāt: vt pꝫ in fi. c. ⁊ papa eis ꝑ nun cios ſuos palliū deſtinauit: vel voluit eis gratiā facere ſi ne aliqua poſtulatiōe ſicut vi det̉ sͣ. de poſtu. bone. ij. in fi. o ¶ Paſce oues meas. ꝑ hec v̓ ba elegit eū deꝰ ī p̄latū: ⁊ ꝑ hͦ facit ad titulū: ⁊ ꝑtinet ad ſe cundā partē rubrice: qꝛ ꝑ pal liū tradit̉ pontificalis officij plenitudo. jͣ. e. ꝙ ſicut. p ¶ Statutū. ſupple ꝯͣrium. q ¶ Amplius.i. iuramentum. r ¶ Enim.i. qꝛ. ⁊ venit expoſi tiue. sͣ. de conſti. tranſlato. ſ ¶ Malū.i. incredulitas ſiue malicia: vt poſtea ſequit̉: ſic etiā exponit̉ malū ꝓ īcredulitate. xxij. q. i. c. ij. t ¶ Illo permittēte.i. chriſto. u ¶ Cōpellit. nos vt exigamꝰ x ¶ Malo. xxij. q. i. ita ergo in fi. ij. q. v. ſiquis preſbyter. ⁊. jͣ. de iureiu. ⁊ ſi xp̄s a ¶ Fide retinēda. quā ſuſcepit ſi ſuſpectus ē ī fide: de cō. di. ij. ego berēgariꝰ. ⁊. jͣ. de hereti. ad abolēdā. ⁊. c. excōicamus. ⁊.i. q. vij. quotiēs. b ¶ Obediētia exhibēda. xxiij. di. quanꝙͣ. ⁊. jͣ. de iureiurā. nullus. c ¶ Pro vnitate.ſ. ſeruāda vt ſciſmatici: qui ſcindūt ſe ab vnitate eccleſie: alias ꝓ veritate.ſ. habēda ſeu inquirēda. xiiij. q. ij. quanꝙͣ. Pro pace iurat̉. xxij. q. omne qd̓. jͣ. de iudi. nouit. ꝓ fama. ij. q. v. p̄ſbyter ſi a plebe. ⁊. c. ſi mala. ⁊. jͣ. de purga. cano. ꝑ totū titulū. ⁊. jͣ. de cohab. cleri. ⁊ mulie. tua. ī fi. Pro dāno dato iurat. ij. q. i. in pͥmis. ⁊. C. vnde vi. ſi quādo. In iſtis ſex caſibus licite iurat. vn̄ v̓ſus: Pax ⁊ fama fides reuerētia cautio dāni. Defectus veri ſibi poſcunt magna caueri. Ber. d ¶ Aiunt. in ꝯcilijs. ſecūda opinio. e ¶ Nō inueniri. vt iuretur. f ¶ Auctoritate. xvij. di. per totū. g ¶ Excipiatur auctoritas. iij. q. vij. dudū. ⁊ in. c. peregrina. ⁊ in iuramēto au ctoritas pape ſemꝑ intelligit̉ excepta. sͣ. de reſcrip. ꝯſtitutus. ⁊. jͣ. de iureiu. ve niētes. ⁊. ff. ad municipa. imperatores. h ¶ Corpore aſſumūtur. Sꝫ qualiter aſſumit̉ de corpore beati petri? ſic intelli git̉ ꝙ de corpore beati petri ⁊cͣ. palliū benedicit̉ ⁊ ꝯſecrat̉ a papa ſuper altare beati petri: ⁊ ibi ponit̉. ⁊ ille qui dꝫ vti pallio recipit ipſū de altari ſi ē preſens vel alius ꝓ ipſo ſi ē abſens. ⁊ ſic aſſumit̉ de corpore beati petri. i ¶ Iuſtū eſt. ar. ꝙ fruſtra petit debitū qui qd̓ dꝫ nō impedit. jͣ. de mu. pe. c. i. ⁊ ij. C. de ſen. ⁊ īter. om. iu. cū papinianus. ⁊. iij. q. viij. cuius in agendo. xcv. di. eſto ſubiectus. ar. ꝯtra. C. depoſiti. l. penul. ⁊. jͣ. de depoſi. c. ij. oblatumⁿ fuerit ſi ſacramētū quod a nobis ſcriptum detulerant exhi beres: ⁊ infra. Mirent̉ in hac cau ſa dominū noſtrū ieſū chriſtū: qui cum ouium ſuarum curā petro cō mitteret: conditionē poſuit dicēs: ſi diligiſ me paſce oues meas. Si ꝯſcientiarum factor ⁊ cognitor ſecretoruꝫ conditiōe hac uſus ē: nec ſemel tātū ſed ⁊ ſecundo ⁊ uſqꝫ ad contriſtationē: qua uos ſolicitudi ne oportet tantā eccleſie prelatio nem imponere fratribus: quoruꝫ conſcientias nō uidemꝰ. Aiūt oē iuſiurandū a dn̄o in euangelio eſſe ꝓhibitū: nec ab apoſtolis poſt do minū: nec ī cōncilijs inueniri poſe ſtatutūᵖ. Quid eſt ergo ꝙ domi nus ſubſequēter ait: quod aplius ē a malo ē. hoc eniꝫˡ amplius ut exi gamus malūˢ nos illo permittēte cōpellitᵘ. Non ne malū ē ab eccle ſie unitate ⁊ a ſe. ap. obediētia reſi lire: ⁊ cōtra canonū ſtatuta ꝓrūpe re: quod multi etiā poſt ſacramen tum preſtitū preſūpſerūt: ⁊ infra. Hoc nimirum maloˣ ac neceſſita te cōpellimur iuramētū pro fideᵍ pro obedientia pro unitateᶜ requi rere. Aiuntq in concilijs ſtatutum nonᵉ inueniri: quaſi ro. ec. legē cō cilia ulla prefixerint: cuꝫ omnia cō cilia per ro. ec. auctoritate ⁊ facta ſint: ⁊ robur acceperint: ⁊ in eoruꝫ ſtatutis ro. pon. patiēter excipiat̉ᵍ auctoritas: ⁊ infra. Cum igitur a ſe. apo. ueſtre inſignia dignitatis exigitis que a beati petri tatuꝫ cor pore aſſumūt̉ iuſtūⁱ ē: ut uos quo qꝫ ſe. ap. ſubiectiōis debite ſigna ſoluatis que uos cū beato petro tā quā mēbra de mēbro habere: ⁊ ca tholici caꝑitis unitatē ſeruare declarant ILex. iij. p. preſbitero k ¶qUia diligētia. ſciſmate octauiani qui ꝯͣ alexandrum erat. ⁊ aquilegien̄. patriarcha tūc ſciſmaticus erat. vnde dicit faci as eū ꝯſecrari a ſuffraganeis ſalua ⁊cͣ. Sciſma.n. interpretat̉ diui ſio ſiue ſciſſura: ⁊ ē grecū nomē. vn̄ ſciſſura in vnitate eccleſie eē nō pōt: ⁊ qui ſciſmatici ſūt: ab eo qui ē vnū ſe diuidūt: quare ſpiritū ſā ctū nō habēt. xxiiij q. i. ſciſma. inde eſt ꝙ veſtis dn̄i q̄ vnitatē ſignificabat re māſit īdiuiſa. xvi. o vlti. ſicut dn̄i veſti mentuꝫ l ¶ Suſceperit. qꝛ ſi ordineꝫ ſuſcepiſſet careret effectu ⁊ re pelleret̉ aⁱ dignitate: niſi ꝓbaret ſe cū ordinaret̉ ordīatorē neſciuiſſe dānatū. jͣ. de ſciſma. c. i. ⁊ ix. q. i. ordīationes Sic ⁊ qui ordinat̉ a ſimōiaco.i. q. i. ſiquis a ſimoniacis. ⁊ cū talibꝰ qn̄qꝫ diſ penſat̉: vt hic ⁊. jͣ. d̓ ſciſma. c. ij. ⁊. c. ſiꝗs a ſimoniacis. ſed ſi ſciuiſſet nō diſpēſa ret̉ vt ibi dr̄ ī. c. ſiꝗs ⁊ ſic ſciſmatici nō ꝓ mouent̉ ſine diſpe ſatione: vt hic dicit̉ alias eſſꝫ ꝯͣ. xij. di. nos ꝯſuetudinem. m ¶ Iuſtitia. qꝛ per talē ꝯſecrationē nō fit p̄iudiciū aquilegien̄. eccleſie in po ſterum. n ¶ Reuerētia. quia ep̄s ꝯſecratꝰ nihilo minꝰ d̓bebit facere obediētiā pr̄ iarche cum redicrit ad catholicā vnitatē. Et eſt ar. ꝙ ꝓteſtatio neceſſaria ē in hu iuſmodi ſic. vij. q. i. pontifices. ⁊. xxiiij. di. preſbyteri. ⁊. ix. q. iij. ſaluo. ⁊ huiuſ modi ꝓteſtatio ſēp neceſſaria ē. vt. jͣ. d̓ iurep. ex litt̓is. Itē eſt arg. ꝙ excōicati vel ſuſpēſi oīa iura recuperant poſt ab ſolutionē. xv. q. vi. nos ſāctoꝝ. ⁊. c. iuratos. ⁊. iij. q. iiij. beatus. ⁊. iiij. q. i. c. i. ⁊. xxxij. q v. preceptū in fi. ⁊. vi. q. i. illi qui. Arg. ꝯtra. ij. q. iij.§. hinc colligitur ⁊. iij. q. iiij. conſanguineoꝝ in fi. So. prima pars vera eſt. Et etiā fa ma reſtituit̉ ſi infamia canonica tantū ſit arrogata. ar. vi. q. i. illi qui o I Icet de vitāda. ꝯſtituta. lxxix. di. ſiquis papa. ⁊. xxiij. di. ij uomine domini. p ¶ Euitandū. Ar. ad cautelā futuroꝝ aliquid faciendū. xxiij. di. in nomine dn̄i. ⁊.i. q. vij. ꝯueniētibus. ⁊. jͣ. de ſer. nō ordi. c. i. ⁊. ff. ſi ſer. ven. harū. ⁊. l. egi. Ar. cōtra. ff. de vſu. l. i. q ¶ Inimico homine.i. diabolo. ⁊ diabolus dictus ē homo ab euētu qꝛ deuicit hominē: ſicut imperator dictus ē aphricanus ab euentu: qꝛ deuicit aphricā. r ¶ ꝯizaniā. ſillaba antepenul. longa. vn̄ v̓ſus: Neue ſuꝑueniēs ziza nia ſeminet hoſtis. Frōtibus imprimit̉ vnctio ſacra dei. ſ ¶ Exceptione. ⁊ ſic nulla exceptio pōt opponi ſibi: niſi de hereſi. xl di. ſi papa. alias.n. quantūcūqꝫ p̄ciſe etiā ipſe papa ſcribat: legitima exceptio ē admittēda. jͣ. de offi. dele. ex parte. ij. ⁊ sͣ. de reſcrip. ſi qn̄ ⁊ ar. c. cū adeo. eo. ti. ⁊. jͣ. de p̄ben. cū teneamur. ⁊ e ſpeciale in papa vt nulla exceptio admittatur. t ¶ Quos. vij. q. i. deniqꝫ. u ¶ A duabus partibus. Nūquid ille qui eligit̉: cōputabit̉ inter ducardi. ap. ſe. legato. Uia diligentia tua requiſiuit an electionē electi qui ab iura to ſciſmate ad unitatē eccleſie redi it: debeas ꝯfirmare: duximꝰ reſpō dēdū: ꝙ ſi a ſciſmatico nullū ordinē ſuſceperitˡ: ⁊ eius electio ẜꝫ nor mā canonū fuerit celebrata: eā dū modo alia nō īpediāt diſpenſatiue ꝑmittimꝰ ꝯfirmari: mādātes ut eā faciatis a catholicis epiſcopis ſuf. fragāeis aquilegien̄. eccleſie ī epi ſcopū ordīari ſalua debita iuſtitia ⁊ reuerētiaⁿ eiuſdeꝫ eccleſię. cū ad catholicā redierit unitatē. ¶ Dē. Icet de uitāda diſcordia ī ele ctiōe. ro. pont. māifeſta ſatis a pre.n. ꝯſtitutaº manauerīt: qꝛ tn̄ ſepe poſt illa ꝑ īprobe ābitiōis audacia grauē paſſa eccleſia ē ſciſſurā nos ēt ad malū euitādūᵖ hoc de cō ſilio fratꝝ nr̄oꝝ: ⁊ ſacri approbati on ꝯcilij aliquid decreuimꝰ adiū gēdū. Statuimus ergo ut ſi forte inimico hoīeq ſuperſemināte zizaniāʳ inter cardinales de ſubſtituen do ſūmo pontifice non poterit eē plena cōcordia: ⁊ duabꝰ partibus ꝯcordātibꝰ: ꝑs tertia concordare noluerit: aut ſibi aliuꝫ preſūpſerit noīare ille abſqꝫ ulla exceptiōeˢ ab uniuerſali ec. ro. pō. habeatur qui a duabus partibꝰ electꝰ fuerit ⁊ re ceptus. Siquis āt de tertie partis noīatiōe cōfiſus: qꝛ de rōne eē nō pōt: ſibi nomē epiſcopi uſurpauerit: tā ipſe quā hi qui eū receperīt excōicationi ſubiaceāt: ⁊ totius ſa cri ordinis priuatiōe mulctent̉: ita ut uiatici etiā eis niſi tātū ī ultimis cōio deneget̉: ⁊ ſi nō reſipuerit: cū datā ⁊ abirō quos terra uiuos ab ſorbuit: accipiāt portionē. Prete rea ſi a paucioribuſ quā a duabus

dinales: aliquādo obſeruāt. Et ꝙͣ poſſint facere ꝯtra hoc: cū neceſſitas ē in cauſa: que legē nō habet. habes.sͣ. de ꝯſue. quanto. x ¶ Nullatenus. quid ergo fiet ſi nullo modo due partes ꝯſentiāt? tūc brachiū ſeculare ſe interponere dꝫ. ar. xvij. di. nec licuit. ⁊. xxiij q. v. de liguribus. Ita vt cardinales includātur ī aliquo loco: d̓ quo exire nō valeāt: do nec ꝯſenſerint. ita dicit̉ factū fuiſſe in electiōe honorij. iij apd̓ peruſiū. ⁊ ideꝫ fuit factū poſt mor tē greg. ix. ⁊ in electione celeſtini. ⁊ ī nocen. iiij. tꝑibꝰ noſtris. tamē de iure id faciēdū non eſt. a ¶ Maioris. In ali is eniꝫ electionibꝰ valet qd̓ fit a maio re ꝑte capituli dūtamē ſeruet̉ vna de formis illis. jͣ. e. qꝛ propter. b ¶ Speciale. ſꝫ nō videt̉ ſpeciale: qꝛ ī alijs obtinet quod hic dicit̉ de duabꝰ partibus: qꝛ nō ob tinet qd̓ fit ab ordine decurionuꝫ: niſi due partes ꝯſētiāt ff. de d̓cū. ab or. fa. l. iij. ⁊. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuerſi. plane. Nō ꝯtradicūt illa iura qꝛ nō dicit̉ ꝙ due partes debeāt ꝯſentire ſꝫ ꝙ debeant eē pn̄tes ⁊ ita ē ſpeciale vel ē ſpecia le hīto reſpectu ad alias electiones inferioꝝ p̄latoꝝ. ⁊ hͦ īnuit lr̄a ſequēs. c ¶ Recurſus. ⁊ ideo dū eligit̉ ꝯfirmat̉: ⁊ ſtatim hꝫ plenā ⁊ liberam adminiſtrationē. xxiij. di. in nomine dn̄i. dc ¶ Um in cūctis. etatis. hec tria.ſ. etas grauitas morū ⁊ lr̄aꝝ ſciētia in ꝑſona electi debēt inquiri. jͣ. e. cū nobis olim. arg lxxviij. di. p̄ſbyter. ⁊. xxxviij. di. que ipſis. ⁊ alia etiā.ſ. ꝙ ſit de legiti mo matrimonio natus. jͣ. e. c. ⁊ ꝙ ſit ī ſacris ordinibus. jͣ. e. duduꝫ. ⁊ jͣ. de eta. ⁊ quali. p̄terea. e ¶ Grauitas morū. qꝛ incōpoſitio corporis inequalitatē īdicat men tis. xli. di. in fi. di. vbi de cathelina dicitur. f ¶ Titterarū ſciētia. ꝓpter defectū enim ſciētie repellit̉ quis ab epi ſcopatu etiā iam ꝓmotus. jͣ. de eta. ⁊ quali. c. vlti. vbi legit̉ d̓ quodā epiſcopo: qui nunꝙͣ audiuit grāmaticā. jͣ. e. ꝯgregato. ⁊. xxxviij. di. omnes. ⁊. jͣ. de renu. c. niſi cū pridē.§. ꝓ defectu. g ¶ Multo fortius. qꝛ viliſſimus cōputādus ē qui p̄cellit dignitate niſi p̄cellat alios ſciētia ⁊ ſāctitate.i. q. i. viliſſimus. ⁊.i. q. vij. ꝯueni entibus. ⁊ in aut̉. de ſanc. epiſ.§. damus. colla. ix. Itē ar. ē a minori. ⁊ ſumit̉ ſcd̓ꝫ hanc regulā affirmādo: ſi id d̓ quo minus videt̉ ineſſe ineſt: ⁊ id de quo magis. xxxviij. di. ſi ī laicis. ⁊. iij. q. iij. de iudicijs. ⁊. lix. di. ſi officia. ⁊. xxxiiij. q. ij. cū ꝑ bellicā. ⁊. xiij. q. ij. nō eſtimemꝰ Itē arg. a maiori ſumit̉ hic negādo ẜꝫ hanc regulā: ſi id de quo ma gis videt̉ ineſſe nō ineſt: nec id de quo minus. ſic Paulus videt̉ for tior euſtochio ſꝫ nō eſt: ergo nec ipſa. xxxij. q. v. ſi paulus. viij. q. i. ſi ergo. ⁊. vi. q. i. imitare. ⁊. xl. di. quelibet. h ¶ Exegerit. ſed videt̉ ꝙ ſufficiat ſi iam īchoauerit. ff. de mu. ⁊ ho. ad rēpublicā. ſꝫ aliud ī ſecularibus dignitatibus: vt ibi: ⁊ aliud ī ſpi ritualibus. Et pōt dici ꝙ ē ſpeciale in epiſcopo. vn̄ in alijs inferiori bus dignitatibus ſufficit attingere annū legitimū. vt. jͣ. dicit. ibi niſi qui iam. xxv. annū attigerit. Sꝫ ille qui eligit̉ in epiſcopū debꝫ eſſe xxx. annoꝝ in aut̉. de ſanc. epiſ.§. clericos. colla. ix. ⁊. lxxxvij. di. qui cunqꝫ. Uel diſtingue qn̄qꝫ fauor tantū vertit̉ in cauſa: vt ī vſucapi. ⁊ tūc ſufficit incipere diē. ff. de diuer. ⁊ temp. p̄ſcrip. in vſucapione. qn̄qꝫ tn̄ odiū: vt in p̄ſcrip. xxx. anno. ⁊ tūc oportet īpleri. ff. de actio ni: ⁊ obli. in oībus. qn̄qꝫ vtrūqꝫ: ⁊ tūc tēpus de momēto in momen tū cōputat̉. ff. de mino. l. iij.§. minorē. ⁊. lxxvij. di. ſubdiaconus. i ¶ Matrimonio. ⁊ illud ē quartū qd̓ requirit̉ in epiſcopo ⁊ in quo libet alio qui ꝓmouet̉ ad honorē. jͣ. de fil. preſby. c. i. ⁊. ij. ⁊. c. vt fili. vel ad regimen animarū. jͣ. de fili. preſby. c. penul. ⁊ vlti. k ¶ Confirmationē. bene dicit ꝯfirmationē: qꝛ ante ꝯfirmationē ni hil dꝫ attingere in adminiſtratiōe: alioquin repelleret̉. jͣ. e. qualiter partibus aliquis electus fuerit ad apoſtolatus officiuꝫ: niſi maior cō cordia interceſſerit: nullatenusˣ aſ ſumatur: ⁊ predicte pene ſubiaceat ſi humiliter noluerit abſtinere: ex hoc tamen nullum canonicis cō ſtitutionibus ⁊ alijs eccleſijs preiudicium generetur: ī quibus ma ioris ⁊ ſanioris partis debet ſententia preualere: qui a quod in eis in dubium uenerit: ſuperiori pote rit iudicio diffiniri. In ro. uero ec cle. ſpeciale aliquid conſtituitur: quia non poterit ad ſuperiorem re curſusᶜ haberi. ¶Dem in concilio later an̄. Um in cunctis ſacris ordini bus ⁊ eccleſiaſticis miniſteri is ſint etatis maturitas grauitas morum ⁊ litteraruꝫ ſcientia inqui renda: multoᵍ fortius in epiſcopo hoc oportet inquiri: qui ad curam alioꝝ poſitus in ſeipſo debet oſtē dere qualiter alios in domo dei oporteat conuerſari: eapropter ne quod de quibuſdam pro neceſſita te temporis factum eſt trahatur a poſteris in exemplum preſenti. de creto ſtatuimus: ut nullus in epiſcopum eligatur: niſi qui iam. xxx. annum etatiſ exegerit: ⁊ de legitti ⁊. c. nihil eſt. ⁊. jͣ. de preben. cū iam dudum. l ¶ Adminiſtrationē. nam aliquādo ꝯtingit: ꝙ ſtatim nō nāciſcit̉ poſſeſſionē. xcij. di. ſi qui epiſcopi. ⁊. c. prece. ⁊ tūc non dꝫ ꝯferri. m ¶ Tēpore. qd̓ videt̉ eſſe ſex mēſiuꝫ. qꝛ infra tres menſes a die vacationis dꝫ eligi. l. di. poſtꝙͣ. ⁊. jͣ. e. ti. ne ꝓ defectu. ⁊ infra alios tres mēſes dꝫ ꝯſecrari. c. di. quoniā quideꝫ. ſꝫ verius ē ꝙ illd̓ tēpus ē tantū triū men ſiū poſt ꝯfirmationem. vt ex eodē capitulo colligit̉: qd̓ eti am ē expreſſū. lxxv. di.§. ij. ⁊ c. ij. in fi. niſi neceſſitas eū īpedierit petere ꝯſecrationē. qꝛ tūc nō curreret ei tempus vt in dictis. c. quoniā quideꝫ ⁊..lxxv. diſti. c. i. alias obtinet qd̓ hic dicit̉: vt. xvi. q. i. ne ꝓ cuiuſlibet. qꝛ cū ſit ī mora petendi ꝯſecrationē: mora ſibi dꝫ imputari: ⁊ debet etiaꝫ ab illa dignitate repelli vt in dicto. c. quoniā quideꝫ. n ¶ De ꝯſecrandis. arg. ꝯtra jͣ. de ꝯceſ. p̄bē. pꝰ electioneꝫ. in pͥn. vbi ſoluitur. o ¶ Spectāt. ante enim conſe crationē nō dicit̉ pleno iure habere eccleſiā cū adhuc tē pore ꝯſecrationis poſſit exci pi ꝯtra ipſū. jͣ. de accuſa. ſuꝑ his. merito dꝫ expectari vſqꝫ ad tēpus ꝯſecratōnis. poſtea v̓o pn̄t cōferri beneficia que habuerat: ⁊ hoc cū fuerit negligens: ⁊ ī mora: vt dictū eſt ⁊ ſic ante ꝯſecrationē nō dici tur eccleſiā habere: qꝛ habere ē cū effectu habere. ff. de ī bo. ſig. nomē filiarū.§. habe re. tamē dicitur maritus ec cleſie: vt ſine licētia pape eaꝫ dimittere nō poſſit. jͣ. de tran ſla. inter corporalia. ſed ſi an te tēpus predictū ꝯſecratio nem receperit: ſtatim poſſūt ꝯferri beneficia priora: qꝛ plene dicitur trāſlatus. xxi. q. ij. ſiquis iam tranſla tus. ⁊. xvi. q. i. ne ꝓ cuiuſlibet: nec pōt repelli a ꝯſecratione: niſi per accuſatio nem directa. vt. jͣ. de accuſa. ſuꝑ his. ⁊. c. qualiter ⁊ quādo. In alijs dignitati bus inferioribus ſecus eſt qꝛ qui habet curā animarū ſi eligatur ad ꝯſimileꝫ habita ꝯfirmatione ⁊ adminiſtratione ipſo iure vacat pͥma. vt. jͣ. e. dudū. ij. et jͣ. de p̄ben. de multa. ſi pͥmū beneficiū nō habeat curā animarū ſꝫ ſcd̓ꝫ: tūc pri mū ipſo iure vacat ſꝫ nō de facto: ſi ſemꝑ retineat pͥmuꝫ. jͣ. de ꝯceſ. prebē. litteras. ⁊. c. cum noſtris. p ¶ Archidiaconū. ſic videt̉ ꝙ archidiaconus habeat curā animarū ſꝫ nō pͥn cipaliter. ar. xvi. q. vij. c. nullus.i. ar. jͣ. de offi. archi. cū ſatis vbi de hoc. Et eſt verū ꝙ archidiaconus qui hꝫ inquirere ⁊ viſitare parrochiā ſuā curaꝫ habet animarū. vnde ſi recipiat aliā prelationē curā animarū habentē: ipſo iure va cat archidiaconatus. vt eſt expreſſū. jͣ. e. c. dudū. ⁊. jͣ. de p̄ben. de multa. ⁊ pōt excōicare ⁊ ſuſpēdere. jͣ. de eo qui fur. or. rece. c. i. ⁊ etiā alij prelati: vt ibi dicit̉ Sꝫ videt̉ cōtra. xvi. q. ij. viſis. xxiiij. q. iij. corripiant̉. vbi dicit̉ ꝙ anathema ē mucro epiſcopi. archidiaconi vel alij prelati nō pn̄t excōicare cuꝫ ſolēnitate illa de qua tradit̉. xi. q. iij. debēt. ⁊. c. cū aliquis. vt capitula illa intelligant̉ et loquantur de illa ſolēnitate. q ¶ Attigerit. diſpenſatiue tamē poteſt lꝫ ſit in minori etate. jͣ. de eta. ⁊ quali. p̄ terea: vt quidā dicunt de hoc dicet̉. jͣ. e. cū dilecti. Sꝫ ꝯtra. lxxviij. di. ſi trigin ta. ⁊. c. preſoyter. vbi dicitur ꝙ ante. xxx. annū preſbyter ordinari nō debet: et hic dicit ꝙ ſtatim deberet poſt. xxv. annū: qꝛ tales prelati debēt eſſe preſbyte ri. xxi. q. ij. ſicut. ar. jͣ. de eta. ⁊ quali. preterea. ſatis pōt dici ꝙ hodie ſtat̉ huic c. ẜm ꝙ noͣ. in. c. illo ſi triginta. vel expone preſoyter.i. epiſcopus. ⁊ ſic concorhuic. c. r ¶ Canonibus. hic fit mētio de illis canonibus. lxxv. di. quaſi per totū. ⁊. jͣ. de tem. or. c. i. ij. ⁊. iij. ⁊ qꝛ poſt ꝯfirmationē debēt ordinari in ꝓximis. iiij. tēpori bus vel ſaltē vſqꝫ ad ſex mēſes: nec credo ꝙ loquat̉ de illis canonibus. lxxvi. di. quicūqꝫ. ibi poſt diaconatū ſtatur ꝑ quinqueniuꝫ ad ſacerdotiū recipiēdi qꝛ nō credo tantū expectāduꝫ: īmo de illo. lxxvij. di. c. vlti. ſ ¶ Remoueātur. ſignat̉ cōtra hoc. lxxiiij. di. ꝯſuluit. So. cū iſte ſuſceperit alte rū ꝯnexoꝝ. tenetur ad reliquū: ſecus ſi in alijs clericis qui ꝑ ſubtractionē bn̄ ficioꝝ ſunt cōpellēdi ad ordines quādo neceſſitas vel vtilitas ſubeſt. jͣ. d̓ eta. ⁊ qua. queris. t ¶ Poſſint. alias ſola volūtas nō ſufficit: vbi eſt opus facto. jͣ. de eo qui mit. in poſ. conſtitutis. u ¶ Promouēdis. habes hic ꝙ ꝯſtitutio trahitur a preterita. de hoc dictū ē. sͣ. mo matrimonio ſit natus: qui etiā uita ⁊ ſcientia commendabilis de monſtretur. Cuꝫ uero electus fue rit: ⁊ cōfirmationem electionis ac ceperit: ⁊ eccleſiaſticorum bonoꝝ adminiſtrationeꝫⁱ habuerit: decur ſo temporeᵐ de conſecrandisⁿ epiſcopis a canonibꝰ diffinito: is ad queꝫ ſpectantᵈ beneficia que habe bat: de illis diſponendi liberaꝫ ha beat facultatem. Inferiora etiā mi niſteria: utputa decanatum archi diaconatumᵖ ⁊ alia que curam ant marum habent annexam: nullus omnino ſuſcipiat: ſꝫ nec parrochi alis eccleſie regimen niſi qui iam xxv. annum etatis a ttigeritq: ⁊ ſciē tia ⁊ moribus commendādus exi ſtat. Cum autem aſſumptus fuerit ſi archidiaconus in diaconuꝫ: ⁊ de canus in preſbyterū: ⁊ reliqui ad moniti non fuerint: prefixo a cano nibus tempore in preſbyteros or dinati ⁊ ab iſto remoueantur offi cio ⁊ alijs conferantur: qui ⁊ uelīt ⁊ poſſint illud cōueniēter implere nec proſit eis appellationis refugi um: ſi forte in conſtitutionis iſtius tranſgreſſionē per ap. uoluerint ſe tueri. Hoc ſane non ſolum de pro mouendisᵘ: ſed etiam de his qui

a ¶ Promoti.i. electi ⁊ ꝯfirmati: ſꝫ nō ſunt ordinati. b ¶ Si canones. ꝯtra. jͣ. de eta. ⁊ qua. vt abbates. ſic ſolue hoc intelligit̉ de tali qui ſine culpa ſua factus ē talis ꝙ ordinē recipere nō pōt ẜm canones: vn̄ ꝓ pter hoc nō dꝫ remoueri: lꝫ ordineꝫ nō poſſit reciꝑe qꝛ nō eſt addēda afflictis afflictio. jͣ. de cler. egr. ex ꝑte. ⁊. vij. q. i. cū ꝑcuſſio. ⁊ illud intelligit̉ de tali: qui culpa ſua factus eſt irregula ris. ⁊ ideo remouetur. c ¶ Poteſtate.i. illa vice tātuꝫ jͣ. e. cū vinton̄. d ¶ Priuatos. ipſo iure. jͣ. e. īnotuit. e ¶ Bn̄ficijs. nō officijs. quis enim officiaret tn̄c eccleſiaꝫ. f ¶ Coerceat. ſi. lxij. di. docen dus. ⁊. lxxxij. diſ. pluries. in fi. ⁊. C. de emēda. propin. l. vna. ⁊ belli peſtis interimat: quos delinquētes ad rectitu dinis viā dei p̄cepta nō reuo cāt. xxiij. q. iiij. ſi quos in fi g ¶ Fecerit. cū ad euꝫ ꝑtinet collatio beneficioꝝ. h ¶ Cōferēdis. ea vice cū ad epiſcopū ꝑtinet collatio bn̄fi cij: vel ꝯfirmādo pͥmum ſuc ceſſorē: ⁊ hoc cū ad alios ꝑti net collatio: ⁊ inſuꝑ a perceptione ꝓprij bn̄ficij ſuſpēdatur. jͣ. e. ti. c. nihil eſt. i ¶ Capituluꝫ. ⁊ ita habes ꝙ minor ſupplet negligētiā ma ioris ⁊ ecouerſo. jͣ. de ꝯceſ. p̄ ben. nulla. ⁊. c. qꝛ diuerſitate. ⁊.ix. q. iij. cū ſimus. lxv. di. c. vlt. lxxxix. di. c. ij. ⁊ maior ne gligētia minoris ſꝫ illud ē or dinariū. vt in. c. cuꝫ ſimus. a Cc ¶ Auſā que. ꝯtulerit. illd̓ quidē recte pōt fieri: ⁊ ē vna de formis ꝯciligeneralis. jͣ. e. qꝛ ꝓpter. ⁊ eſt ſi. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vni. Itē eoꝝ §. ſi decuriones. ⁊ etiaꝫ extra collegiū pōt cōpromitti: quia epiſcopus nō eſt de collegio lꝫ ſit caput. jͣ. de teſta. requiſi ſti. ar. v. nō eſt tāta cōmunio inter epiſcopū ⁊ monaſteria b ¶ Promittētes. ſi. jͣ. de renū ci. poſt tranſlationem. c ¶ Prouideret. quid dices? nūquid pn̄t reuocare talē collationē factaꝫ epiſco po anteꝙͣ ipſe ꝓuiderit? nō videt̉. jͣ. e. in cauſis. vbi dicitur de hoc. d ¶ Si tamē idonea. arg. ē hic: ꝙ cū aliquid gnaͣliter cōmittitur arbitrio alicu ius nō valet: niſi legitime factū ſit. jͣ. de iureiu. quintauallis. ⁊. c. veniēs. ff. d̓ ri tu nup. ꝙͣꝙͣ. ff. ꝓ ſocio. vnde ſi nerue. ⁊ in aut̉. de he. ⁊ falc̄.§. his igit̉. colla. i. ⁊. ff. ne quid ī loco pub. l. ij.§. ſi quis a pͥncipe. ⁊. ff. de ope. li. ſi libertus. C. de īnof. teſt. ſi qn̄. jͣ. de of. dele. ex parte. ⁊. xvi. q. i. ⁊ tēporis. ⁊. c. poſtꝙͣ. ar. cōtra. xxxij. q. vlti. c. vlti. ⁊. ij. q. vi.§. arbitrarij. ⁊. jͣ. de iureiu. ſi v̓o. ⁊. ff. de reg. iur̄. ꝗ quis. ⁊. ff. de dam. infec. qui bona.§. cū inter. ⁊. xxiij. q. iiij. diſplicet tibi ī pͥnc. So. ſi arbiter ē cōpromiſſarius eius arbitrio ſtandū eſt ſiue equū ſiue iniqu um. ff. de arbit̉. diē.§. ſtari. niſi ꝯtra ius ſcriptū vel ꝯtra formaꝫ cōpromiſſi ſit latū: qꝛ tūc nō tenet. ij. q. vi.§. diffinitiua. ⁊. jͣ. de ꝯfir. vti. vel inuti. exaīata. ⁊. fl de arbi. ſi cū dies.§. cōpromiſſio. ⁊. C. que ſen. ſine ap. re. l. i. Si v̓o tanꝙͣ vir bonus arbitrari dꝫ: tūc nō valet dictū ſuū: niſi ſit equū: vt in dictis. c. veniens ⁊ quintauallis. ⁊. ff. ꝓ ſocio. ſi ſocietatē. ⁊. l. ſe e ¶ Recipi. Sꝫ quid ſi elegerit malā: nūquid aliam epiſcopus poterit eligere: vel etiā ſi electa noluerit ꝯſētire? ar. ꝙ ſic. jͣ. e. cū terra. ⁊ qui optauit acetū po teſt iterū optare vinū. ff. de op. le. l. ij. ⁊ reproba electio nulla ē. vij. q. i. factus eſt. ⁊. ff. de pig. ac. elegāter.§. qui reprobos. ff. ad vell. ꝙͣuis.§. ſi cum venerit. Itē qui iurauit aliter ꝙ ei delatū eſt iterū iurare dꝫ. ff. de iureiu. qui ꝑ ſaluteꝫ In caſu iſto nō poterit ampliꝰ eligere: qꝛ functus ē officio ſuo. jͣ. de of. dele. in litteris. ⁊. ff. de re iudi. paulus. qꝛ ſemel fūctus ē officio ſuo ſiue bene ſiue ma le: vt ibi. sͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. īnotuit. ⁊. c. in cauſis. ⁊. jͣ. de of. dele. in litteris. f ¶n Oſti quomodo. ꝯcedendi. qd̓ ſi faceret deberet repelli. jͣ. e. qualiter. I ⁊. jͣ. de p̄ben. cū iam dudū ī fi. niſi ī caſu. jͣ. e. nihil eſt.§. vlt. ⁊ illud diſ pēſatiue fit. ne iterim eccleſia patiat̉ detrimētuꝫ in tꝑalibus vel ī ſpiritualibꝰ vt ibi dicit̉. Sꝫ hic papa voluit parcere huic electo: qꝛ ꝓpter ipſum repellere ⁊ facere ſibi gratiam. g ¶ Cōfirmata. ꝑ ꝯfirmationē acquirit plenā adminiſtrationē: ⁊ vinculū ꝯiugale ꝯtractū eſt. jͣ. de tranſla. inter corporalia. h ¶ Facultatē. īmo pͥuari deberet. jͣ. e. qualiter. i ¶ De p̄dictis. Iſta decre. ꝯtinet gratia in eo ꝙ nō fuit punitus ꝯtinet ius in eo ꝙ dicit ꝙ nō hꝫ facultatē diſponēdi ante ꝯfirmationem. iam promotiª ſunt: ſi canonesº non obſiſtant: precipimus obſeruari Clerici ſane ſi contra formam iſtā quēquā elegerint: ⁊ eligēdi tūc po teſtateᶜ priuatos: ⁊ ab eccleſiaſticis beneficijsᵉ triēio nouerīt ſe ſu ſpēſos: dignū eſt enī: ut quos dei timor a malo nō reuocat: eccleſia. ſtice ſaltē coerceat ſeueritas diſcipline. Epiſcopus autē ſi cōtra hec feceritᵍ aut conſenſerit fieri: in con ferendis predictis officijs ⁊ bene ficijs poteſtatē amittat: ⁊ per capi tulūⁱ aut per metropolitanū: ſi capi tulū ꝯcordare nequerit: ordīent. ¶ Dem rauennati archiepiſcopo. Auſam que inter moniales ſancte margarite: ⁊ infra. Si ſorores in epiſcopum electionem contulerintª promittentes ꝙ illaꝫ quā eis prouideretᶜ: reciperet ipſā quā ꝓuiderit: facias ab eiſ: ſi tn̄ exi ſtat idoneaq ī ſuā recipiᵉ abbatiſſaꝫ. ¶ Dem uig. epiſcopo. Oſti quomodo ligon̄. electꝰ concedendi honores uel pre bendas aut alias diſponēdi de re. bus eccleſie: cum ſua nō ſit electio confirmataᵍ non habeat facultate. ⁊ infra. Mandamus igitur: quate nus ei auctoritate.n. precipias: ut cōceſſionē ſi quā fecit de predictis ſtudeat reuocare. ¶ Dem Onſiderauimusᵗ: ꝙ electio k ¶ Reuocare. Sꝫ quid ē qd̓ dicit ꝙ ſtudeat reuocare? qꝛ talis tradi tio nulla ē: qꝛ ꝓ nō dato habet̉: qd̓ ab illo donat̉ qui de iure donare nō pōt. jͣ. de iurepa. qd̓ aūt in fi. ſꝫ talis reuocatio potius erat de fa cto ꝙͣ de iure: ſicut donatio de facto tātū fuit: ne ex tali facto crede ret ius habere: ⁊ ne credat̉ hoc ſibi licere. Itē ar. ꝙ aliquis pōt con tra factū ſuuꝫ veni re. xij. q. i. certe. lv. di. penitētes. xxxv. q. ix. qd̓ ꝗs cōmiſit C. de euic. ſi tibi li berā. Arg. ꝯͣ. xvij. q. iiij. ſt̓ ꝗ opes. xv. iij. eleutherius. ff. de ſer. ru. pre. ꝑ fun dū. jͣ. de cle. ꝯiu. di uerſis. So. ī ſentētijs interlocutorijs iudex pōt mutare vel reuocare ſuā in terlocutoriaꝫ. ff. de re iu. qd̓ iuſſit. jͣ. de ap. cū ceſſāte. Cir ca negocia diſtingue: ſi ex mutatōe nulli fit preiudiciū licitū ē mutare: vbi ex mutatione alteri fit preiudiciū ad huc reītegra licituꝫ eſt mutare. ff. de iu riſ. om. iu. ſi ꝯuene rit. re nō ītegra nō pōt. ff. de re. iur. ne mo. niſi fauor alid̓ indicat. C. d̓ li. cā. īterrogata. ⁊ ē ſimi le ī reuocatione ſē tētie ſpūaliſ vel cor poralis matrimōij: vbi decipit̉ eccleſia xxxv. q. ix. ſnīam. ⁊ melius.§. his ita re ſpōdet̉. ⁊. jͣ. d̓ re iu. lator. ⁊. c. cōſangui nei. ⁊ ideo pōt ꝯue nire: qꝛ adminiſtra tio ē ei interdicta: ⁊ ſic replicaret de ad miniſtratione ſi ei obijciat̉ ꝙ ꝯͣ factū ſuū venire nō poſſit. ff. de iureiu. l. iuſiurādū.i. rn̄ſo. ⁊. l. ſe. Ber. lc Onſiderauimꝰ. poſt ap. Appellare ne fiat electio nō valet. ſ ſꝫ ne fiat niſi canonica tūc bn̄ valet. jͣ. e. cū nobis. ⁊ ītellige ꝙ allegata fuit aliqͣ ꝓbabilis cā: qꝛ ſiue appellet̉ ī iudicio vel exͣ ap pellatiōis cā expͥmeda ē: vt ī decre. Inno. iiij. cordi nob̓ ti. de ap. m ¶ Priuilegioꝝ. que eēt iſta pͥuilegia nō habemus hic. n ¶ Appellationē. jͣ. e. bone. i. ⁊. jͣ. de ap. ꝯſtitutis. Cōtra ī illis tenu it electio: ſcd̓o loco facta: ⁊ poſt alterius partis appellationē ī illa ꝯ ſtitutis tenuit electio ſcd̓a: qꝛ pͥma ipſo iure nulla fuit: hic v̓o prima nō fuit nulla: ſꝫ annullāda ī decre. illa bone. pͥma nō tenuit tribus d̓ cauſis: vt ibi dicit̉. de hac materia dicet̉. jͣ. e. auditis. o ¶ Fama. ar. infamiā nō comitari depoſitū. ff. de re mi. qui cū viro §. nō omnis. ⁊.§. exauctoratus. Ar. ꝯ. ff. de his qui. no. infa. l. ij.§. igͦ minie. So. ē. jͣ. e. ſuꝑ eo. qꝛ nō fuit caſſata vicio ꝑſone. p ¶ Ordinationē. dicūt quidā preter iſtā que nūc caſſata ē ꝙ iteruꝫ pn̄t alterū eligere ſi volūt. jͣ. e. ſuꝑ eo. ſꝫ hͦ nō credo: qꝛ ꝓpter ſcanda lū noluit papa ꝙ in illa vacatione aliquis eoꝝ ꝓmoueret̉: hodie ta mē alia dꝫ eē forma in electionibus faciēdis. jͣ. e. qꝛ ꝓpter. q ¶ Uffraganeis. palliū. Sꝫ ꝯtra videt: qꝛ ꝓpter palliū nōdū receptū ꝯſecratio ep̄oꝝ differret̉. c. di. quoniā. vbi de hoc qꝛ ante palliū receptū nō pōt ꝯſecrare virgines ordines celebrare vel ep̄os ꝯſecrare. jͣ. e. qd̓ ſicut. ad idē facit. jͣ. e. tranſmiſſā. ꝓpter hͦ dicūt quidā: ꝙ hec nō ē decre. ſꝫ fuit quedā ꝓuiſio tamē pōt tolera ri. ⁊ videt̉ ſubeſſe quedā equitas: vt cū nōduꝫ ſit ī mora petēdi pal liū: vt hoc habeat locū qd̓ nō videtur: qꝛ in traditione pallij plenitu do ꝯfertur pōtificalis officij. jͣ. de vſu pal. niſi ſpecialis. vnde ⁊ cū ſe hoc facere nō poſſit: neqꝫ auctoritatē alijs faciēdi p̄ſtare pōt. ⁊ ē op. ar. jͣ. de ꝯſe. eccle. vel al. aqua. ⁊ ar. ff. ad ſe. ꝯſul. maced̓. filiū ha beo. Dic ergo hic: vt dixi. jͣ. de trāſla. cū ex illo. Ber. ☞Ꝙ Uper eo. ꝑſone. puta ꝓpter aliquā irregularitateꝫ: qꝛ erat illegitimus: vel ꝓpter crimen qd̓ ei fuit obiectū ⁊ ꝓbatum A qd̓ ſi eēt ꝓbatū nō pōt eligi nec ī illa: nec ī alia eccleſia cū ſit ineligi bilis. Et pōt hic colligi arg. ꝙ crimē in modū exceptionis ꝓbatum Ioannis frontini poſt ap. ⁊ cōtra tenorem priuilegioruꝫ eccleſie ue ſtre fuerit celebrata perpēdimus etiam ꝙ electio. b. poſt illam qua lemcunqꝫ electionem non caſſatā. necnon ⁊ poſt appelⁿ. per quaꝫ ad ſuum ſtatum omnia debent reduci facta fuit: ⁊ īfra. Qua propter utri uſqꝫ electionem omnino caſſamꝰ ⁊ uobis in aliam perſonam idone am ⁊ honeſtam conueniendi liberam tribuimus facultatem: ita q utriqꝫ predictorum famaº ſua non minus integre conſeruetur: ⁊ ꝙ in alijs eccleſijs poſſint ſi deus grati am dederit promoueri. uobis autem liceat preter iſtam eccleſie ue ſtre ordinationemᵖ in eorum alterum conuenire. ¶ Dem. Uffraganeis alicuius metro politani ad mādatum ipſius poſt cōfirmationē electiōis ſue eti aꝫ ſi palliūq nō receꝑit: licituꝫ eſt electū qui ad eius iuriſditionem ꝑextinet ꝯſecrare ¶Lemens. iij. Uper eo uero quod querere Quoluiſti: ſi alicuius electione caſſata: idē ad alteriꝰ eccleſie regi men electꝰ fuerit: an eiꝰ electio de beat ꝯfirmari. Hoc tuā uolumus diſcretioneꝫ tenere: ꝙ ſi prior electio nō uicio perſone: ſꝫ mō electi onis caſſat̉: ꝓmotioneꝫ eiꝰ fieri in

preiudicet ei ī electione alia. ſꝫ hͦ eēt penā imponere ordinariaꝫ: qd̓ fieri nō dꝫ. jͣ. de or. cog. cū dilectus ī fi. ⁊. jͣ. de excep. deniqꝫ. ff. d̓ his qui not. infa. lucius. Dicas ꝙ ſi ꝑ hoc grauata fuit. ⁊ ē ipſiꝰ opinio: pōt ⁊ dꝫ repelli. jͣ. de teſti. teſtimoniū. c. gregor̄. eſt: vbi caſus iſte po nit̉. ⁊ ar. ij. q. v. preſbyter. ⁊. c. ſi mala fama. ⁊. lxxxi. di. tantis. ⁊. jͣ. de accuſa. oīpotēs. vel repellit̉ ī alia electi on: cū crimē obiectū ꝓbatū in modū exceptionis electio nē de qua agit̉ ꝯtin gebat. jͣ. d̓ excep. de niqꝫ. ⁊. jͣ. d̓ ꝯfeſ. c. ij. ſꝫ ſi modo electiōis tūc nō impeditur ī alia electōne: vt hic dicit. sͣ. e. ꝯſideraui mus. ſ ¶ Simoniace..i. q. i. c. i. ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ ſimo. de regularibꝰ. ⁊.i. q v. c. i. qd̓ hic dr̄ ius eſt cōe: qd̓ ibi dicit̉ diſpenſatio. Ber. Um mona ſc ſteriuꝫ. abiecerint. vn̄ d̓berēſ expelli. jͣ. ne cle. vel mona. relatū. Ber. u ¶ In heremo. ⁊ ita videt̉ ꝙ erat mona chus: lꝫ dicat̉ in he remo: alias nō poſſet eligi ſꝫ poſtulari jͣ. e. cū cauſā. ⁊. c. cū magiſtꝝ. ⁊. c. officij ⁊ eiuſdē religionis vel maioris dꝫ eſſe qꝛ nō licitū ē deſcen dere: ſꝫ aſcēdere. jͣ. de trāſla. licet. ⁊. xc iij. di. legimus in fi. iuxta illud. Et am bulabāt de v̓tute in virtutē ⁊cͣ. d̓ pe. di. ij. dū ſanctā eccleſi am. ſꝫ ſi ītelligas ꝙ iſte fuit hēmita tūc abbas eē nō pōt: qꝛ heremita ꝓpriū hꝫ ar. xix. q. iij.§. eꝯtra pauluſ. ſꝫ monachꝰ ꝓprium habere nō pōt. jͣ. de ſta. mona. cū ad monaſteriū ī fi. credo ꝙ iſte fuit d̓ heremo qd̓ ſic ap pellat̉: ⁊ ē ī thuſcia: ⁊ ſūt albi monachi: cui ſubſunt camādulenſes: ⁊ illi de ſācto damia nō iuxta pontē ferreuꝫ. x ¶ Poſtulātes. Sꝫ quare dicit poſtulātes: nōne pot̓at eligi? Dicas ꝙ pͥmū monaſteriū de pellicia erat alteriꝰ ordinis: vel ille mōach erat in minoribus ordinibus: ⁊ ideo d̓buit poſtulari: vt dictū eſt. sͣ. de poſtu. p̄la. c. vlt. vn̄ dicit in fi. ſicut canonice facta ē: vnde videtur ꝙ cōpetentius poneret̉ in ti. precedēti. Sꝫ lꝫ dicatur poſtulātes: nō tamē credo ꝙ fuerit ſimplex poſtulatio. ſꝫ electio: ⁊ hoc ſatis innuitur ex eo qd̓ dicit eandē ordinationē poſtulaſti a ſe. ap. cōfirmari: ⁊ ex eo ꝙ papa dicit: nos eā ꝯfirmamus. ſi.n. fuiſſet ſimplex poſtulatio: papa nō dixiſſet ꝯfirmamus. ſꝫ dixiſſet ipſā admittimus vel nō approbamꝰ. sͣ. ti. ꝓxi. bone. i. ⁊. c. bone. ij. ⁊ ſic bene ponit̉ hic. y ¶ Cōfirmamus. Sꝫ nūquid ſufficit in hac diſpēſatione ꝯſēſus ſolius ep̄i? ita: ſꝫ ad cautelā ꝯfirmat̉. iſte.n. dubitabat an poſſꝫ hoc facere. ⁊ ideo papa rn̄dēdo ꝯfirmat factū ipſius: alias ipſe papa dixiſ ſet: ⁊ nos poſtulationē admittimꝰ: ſꝫ ipſe ſolū ꝯfirmat factū epiſcopi: vel ideo qꝛ forſitan ſuberat dominio pape nullo medio. ar. ad hͦ. lviij. di. c. i. ⁊ ij. ſꝫ iſta littera videt̉ ꝯtradicere ibi. tu v̓o poſtulationi ⁊cͣ. dic vt. sͣ. dictū eſt. C Um terra.ſ. hieroſolymitana. b ¶ Funiculus.i. portio. c ¶ Cōſuetudinis. nō ꝯſuetudinē ꝯtra libertatē eccleſie non valere. De hoc dicit̉. sͣ. de ꝯſue. c. i. ⁊. c. vlt. d ¶ Cōuentualibus. ideo dicit ꝯuentualibus: qꝛ vbi ē vnicus ſacerdos patronus dꝫ eligere. jͣ. de iurepa. nobis. ⁊. xvi. q. vlt. decernimꝰ eadē etiam eccleſia: niſi forte ſimo niaceˢ prauitatis aliquid interceſſiſ ſe cōſtiterit nō debeat impedire. CEleſtinus. iij. Um monaſteriū de pellicia: in tuo ſitum epiſcopatū ad eā diſſolutionem deuenerit: ſicut tua rum litteraruꝫ inſinuatio patefecit ꝙ fratres eiuſdē domus obſeruan tiaꝫ religionis ⁊ ordinē abiecerūt ⁊ infra. In quēdā qui cum fr̄ibꝰ ſu is in heremoᵏ ē laudabiliter ꝯuerſatus: boni teſtimo nij uiruꝫ unani miter ꝯſenſerūt eū in abbatē totis deſiderijs poſtulantesˣ. Tu uero poſtulatiōi eorum prebuiſti aſſen ſum: ⁊ poſtulaſti eandem ordinati onem a ſe. ap. ꝯfirmari. Nos aūt ipſam ſicut facta eſt canonice cōfir mamusʸ. ¶Dem. Um terraª que funiculusᵇ ho reditatis dn̄i cenſebat̉: ⁊ infra Sicut ex quorūdā tr̄aꝝ tenore ac cepimus quidā in electiōibus pra ue ꝯſuetudinisᶜ morbus irrepſit: ut cū alicuius prelati electio debet celebrari: cōuetus ad quē pertine re dignoſcitur duas perſonas no minet latenter auribꝰ patriarche uel principis exprimendas: ut ſic alterius eligēde: uel totius electionis penitꝰ irritande idem patriar cha uel princeps plenariā habeat facultatē. Quia igit̉ hoc redūdat ī grauē perniciē eccleſiaſtice liberta tis: preſcriptā cōſuetudinis praui tatē ſancimus penitus abolēdam: ſtatuentes ut forma electiōis cano nice in oībus ꝯuētualibꝰq eccleſijs obſeruet̉: uidelicet ut cū dꝫ eccleſie ꝯſuli paſtoris: regimine deſtitu te electores in unū locū in quoᶜ fue rit electio celebrāda conueniāt eti e ¶ In quo.ſ. in eccleſia cui preeſſe dꝫ in capitulo ẜm ꝯſuetudinem loci illius: ſi cōmode fieri pōt: alias vbi melius obtulerit ſe facultas. xxiij. di. in nomine domini. xij. q. ij. preceptū. ⁊. jͣ. c. ꝙ ſicut. f ¶ Diligentiā. hic ſumit̉ argu. ꝙ eligētes pn̄t aliū eligere pͥma electione nō re probata ꝑ ſuperiorē. Sꝫ ꝯtra s. e. cū in cūctis. ⁊. jͣ. e. innotuit. ⁊ sͣ. eo. ꝯſidera uimus. jͣ. de conceſ. preben. c. poſt electionē. Qd̓ hic dicit̉ ſic pōt intelligi: diligentiā in quiſitionis apponāt ⁊cͣ. non aliū eligēdo ſtatim: ſꝫ queren do aliquē idoneū: que eligāt alio reprobato: ⁊ hoc ītelligit̉ poſt reprobationē alteriꝰ: vel cū ſub ea ꝯditione eligūt ſi ꝑ mus nō obtinuerit. ar. lxxxv di. archi. florētinuꝫ. Et ſecun da electio expirabit pͥma ob tinēte: ſicut fit ī ſubſtitutione C. d̓ impu. ⁊ alijs ſubſti. poſi aditā. ar. ad hoc. lxi. di. ſtudij Et loquit̉ de ignorātibus vi ciū electi ⁊ diligētiaꝫ adhibētibus: alias pͥuarētur ipſo iu re poteſtate eligēdi. sͣ. eo. cuꝫ in cūctiſ. ⁊ sͣ. e. innotuit. ⁊ ita ſcripſit hic la. hodie v̓o non valet electio ꝑ vota ꝯditiona lia. vt in decre. Inno. iiij. jͣ. e. que incipit in electiōibꝰ. Sꝫ videt̉ ex ipſa littera ꝙ aliꝰ ſit intellectus. Et lr̄a ſic exponi tur: ꝙ ſi ī ꝑſona.ſ. eligēda de qua inter electores fit mētio ad eligendū nominato an̄ ele ctione factaꝫ: vel ī electionis modo: qꝛ forte nō īterſūt oēs qui debēt intereſſe: vel nō ſer uatur forma ẜm antiqua vel ẜꝫ noua iura ī eccleſijs cathe dralibus ⁊ abbatijs: quaꝫ ha bes. jͣ. e. qꝛ ꝓpter. tādiu in ele ctione facta ſeu faciēda: ſiue ī tractatu electionis. ⁊ ſic tam diu deliberēt ⁊ inquirāt de ꝑ ſona idonea quouſqꝫ ipſā in ueniāt: ⁊ tūc demū ipſum eli gāt: ⁊ ſic ſatis plane ſonat ēt lr̄a. Hodie v̓o videret̉ ſeruā da forma etiā in ꝯuentualibꝰ eccleſijs omnibus. que tradi tur. jͣ. eo. qꝛ ꝓpter. lꝫ videatur loqui de cathedralibus ex v̓bis illis eccleſie viduate. qꝛ il le ſole dicūtur viduate: qꝛ ibi dicit̉ vinculū ꝯiugale contra ctū: in alijs īferioribus nō ita ſꝫ tamē hodie extēdit̉ ad oēs lꝫ improprie dicātur viduate tamē quo ad multa viduate dicūtur: exquo prelatū nō habēt: qui poſſit nego cia illoꝝ ꝓcurare. ⁊ ꝙ ſic lr̄a exponēda ſit: patet ex eo ꝙ dicit: ꝑſonā nominet qꝛ ꝑ nominationē non fit electio. g 4tRanſmiſſam. mercimonia. qd̓ nō licet ante clericatuꝫ bene licebat. lxxxviij. di. fornicari. ⁊. xxxi. di. lex ꝯtinentie. h ¶ Poſtpoſito. vnde ipſo facto pͥuilegiū clericale perdere debēt: nec ab eccle ſia debēt defendi. jͣ. de vita ⁊ hone. cleri. c. vlt. qꝛ indignuꝫ eſt illis ab eccleſia ſubueniri: ꝑ quos ꝯſtat ſcandalū in eccleſia generari. jͣ. ne cle. vel mo. c. ſacer dotibus. ⁊ hoc ē verū poſt admonitionē. vt. jͣ. de vita ⁊ hone. cle. c. vlti. ⁊. jͣ. de ſent. excom. in audiētia. ⁊ in parte deciſa p̄mittitur de admonitione. i ¶ De talibus.ſ. pertinētibus ad iuriſditionē: puta ſicut eſt iudicare excōmu nicare corrigere iuramēta recipere a vaſallis. ꝯfirmare inueſtire beneficiaferre: ⁊ ꝯſimilia que ꝯſiſtunt in iuriſditione. sͣ. e. noſti. jͣ. de trāſla. c. i. hec oīa in ꝯfirmatione ꝯſequitur electus. ea v̓o que ſūt ordinis: ſicut ⁊ clericos ordi nare criſma ꝯficere depoſitio clericoꝝ benedicere v̓gines ⁊ eccleſias ⁊ alta ria ꝯſecrare: ⁊ ſimilia ꝯferūtur in ꝯſecratione epiſcopali. jͣ. e. ꝙ ſicut.§. prete rea. ⁊. lxviij. di. ꝙͣuis. cor ep̄i. ⁊ ar. jͣ. de tranſlat̉. īter corporalia. qꝛ ante conſe crationē: quaſi vidua dicit̉ eccleſia ꝓpter huiuſmodi: vt ibi dicit̉. ⁊ ſic iure cō muni poterat illos clericos corrigere ac punire. Ber. k Um inter. r. coegit qꝛ ius eiuſdē forſitan magis vacillabat ꝙͣ alteri us partis: nec poterat ſine magnis ſūptibus finē imponere liti: īmo certe ipſe idē ſi dubitaret vel diffideret de iure ſuo debebat renūciare liti. sͣ. de poſtul. bone. ⁊. jͣ. de ſimo. ꝑ tuas. nec dolū facit qui rē deſerit. vt litē effugiat. ff. de ali. iudi. mu. cā fac. itē ſi.§. i. vel coegit ꝓpter bonū pacis. jͣ. de ſpōſa. am: ⁊ īuocata ſpirituſ ſācti gr̄a ꝑſo nā nominēt: ꝙ ſi in perſona fuerit uel ī electiōis mō peccatū tādiu in electione diligētia inquiſitiōis ap ponāt: donec uacāti eccleſie de per ſona idonea ualeāt ꝓuidere. quo facto nō prohibemꝰ quin regis ſeu patriarche: qui ꝓ tēpore fuerit requirat̉ aſſēſus: ſꝫ ꝑꝑ hoc ipſaꝫ electionē nolumꝰ īpediri. ¶ Dem. Ranſmiſſam: ⁊ infra. Queſiuiſti quid faciēdū ſit tibi ſuꝑ eo ꝙ clerici tue dioce. cuꝫ pro ſuis exceſſibus ſuſpenſionis uel inter dicti: uel excōmunicationis ſentē tia percelluntur: paruipendentes eam dimittūt eccleſias ⁊ tranſferūt ſe ad mercimoniaᵍ laicoꝝ: nōnulli quoqꝫ ipſoꝝ habitu clericali poſt poſito ueſtes induunt laicales: et ſicut laici mercatores ſe turpibus queſtibus implicantes conſilium ſibi laicoꝝ manus aſſociant: ⁊ cor rectionem eccleſiaſticā per cotem ptum eludunt: dicentes ꝙ poteſta tem nō habeas in eos niſi tibi ſpe cialiter ap. ſe. indulſerit corrigedi ⁊ infra. Reſpōdemus igitur ꝙ ex quo electionis tue confirmationē accepiſti de talibusⁱ ⁊ conſimilibꝰ preter ea que maioris inquiſitiōis diſcuſſionem exigunt ⁊ miniſteriū conſecrationis deſiderant: quod iuſtū eſt: ⁊ eccleſiaſtice cōuenit uti litati: ſtatuendi habeas liberaꝫ fa cultateꝫ. ¶Nno. iij. de cella ſācti petri ⁊ mitinen̄. abbatibus. Um īter. r. ſeniorē ⁊ r. iunio reꝫ ſuper abbatia ſcaphuſenqueſtio uerteret̉: ⁊ īfra. Bo. me. ce. p. nr̄i predictū. r. ſeniorē ſentē tiā cū inſtātia poſtulātē ad compo nendū coegit inuitū: ⁊ ſic abbatie

l ¶ Dum viueret. lꝫ enim prioratus nō ſint monachis ꝯͣfirmandi. jͣ. de confir. vti. vel inutili. porrecta. ſi tamē electi canonice fuerint: nō ſunt remouēdi ſine cauſa. jͣ. de ſta. mona. monachi. de hoc noͣ. in illa decre. porrecta. m ¶ Inuitus. ⁊ ſic factus eſt volens: qꝛ coacta volūtas eſt volūtas. xv. q. i. me rito. ⁊. xxiij. q. iiij. diſplicet. n ¶ Obtinere. īmo ꝓut in īte gra ꝯtinetur ipſuꝫ. r. ſenioreꝫ verberauerūt ꝓpter qd̓ fuerunt īterdicti a quodā cardinali: vt in lr̄a cōtinetur. Ipſe v̓o. r. nihilominuſ appellauit ne eligerēt: ⁊ tamē elegerunt aduerſariū ſuū ſcilꝫ. r. iunioreꝫ: qui fuit ab ep̄o loci bn̄di ctꝰ: ideo appellatō eiꝰ nō tenu it: qꝛ renuciauerat iuri ſuo. o ¶ Qd ex ꝯſenſu. Sꝫ nonne eo ipſo ꝙ alij nō ſeruabāt cō poſitionē poterat redire iſte ad ius ſuū pͥſtinū? ita vr̄. jͣ. de pac. cū pͥdeꝫ. ⁊. jͣ. de renūc. ſa ne. ⁊. jͣ. de iureiu. c. iij. ⁊. ff. de cō. cauſa da. cā nō ſe. ſi ꝗs ac cepto tulerit. ⁊ ſi filius impu gnat teſtamētū patris in quo mater ē inſtituta heres: reſti tuit̉ matri actio de dote q̄ cō fuſa erat ꝑ aditionē heredita tis. C. de inof. teſta. ſi maritꝰ ⁊ ſi mulier iuuetur velleiano reſtituit̉ actio creditori in an tiquū debitorē. ff. ad velleia. ſi mulier. Preterea ſimplici pacto nō tollit̉ actio pͥma. C. de tranſa. ſiue. nec dꝫ ei fides ſeruari: qꝛ ꝯtra pacta verſat̉: niſi cū actio eſt odioſa. C. de tranſac. cū mota. ⁊ niſi in cri minibus. C. ad turpil. ꝙͣuis. ſic ergo videt̉ ꝙ ſua ītererat appellare. vt. ij. q. vi. nō ſolēt. vel ſi actio ſublata fuit ſaltem dāda fuit actio de dolo. C. d̓ dolo. cū ꝓponas. pōt dici ꝙ actū fuit inter partes: vt ſi altera pars reſiliret a pacto: ſo luta pena ei ſtaret̉. ff. de tran ſactio. ei qui fideꝫ. ſꝫ hoc non credo: nec hic colligit̉. vn̄ dicas ꝙ vbi cōpoſitio īfercedit ⁊ pure renunciat aliquis iuri ſuo poſtea nō audit̉. vt hic. ⁊ jͣ. de renūc. in pn̄tia. ⁊..vij. q. i ꝙͣ periculoſū ⁊ remittētibus actiones ſuas nō eſt dandus regreſſus ad eas. ff. de edil. edic. querit̉.§. ſi vēditor. Et noͣ ꝙ qui renunciat ſpirituali iure ſiue beneficio: pure ⁊ ſine aliquo pacto dꝫ renuciare: alias ſimoniacū eēt qꝛ nō h ibi locū renūciatio ſub modo vel ſub ꝯditione: ⁊ inde eſt ꝙ nō pōt redire ad pͥmum ius ſꝫ in tranſac. vel ī pacto ſecus ē. cū ibi admittatur talis ꝯtractꝰ: do vt des: facio vt facias: vel facio vt des. qd̓ locū nō hꝫ in ſpirituali beneficio. de tranſac. ſuꝑ eo. Si dicas quare nō fuit iſte. r. auditus ſuꝑ priori beneficio ſicut ibi. jͣ. de pac. cū pͥdem. ⁊. jͣ. de renū. ſane. Rn̄deo quoniā iſte nō habeba actionē ad agendū: ⁊ nemo ſine actione exꝑitur. ff. de negocijs ge. ſi pupilli. §. videamus. tum qꝛ pure renūciauit: vt dictū eſt: tum qꝛ recipiēdo cuſtodiaꝫ ⁊ prioratū etiā iuri ſuo in totū renūciauit. ⁊ qꝛ ipſe iudicis officiū non īplora uit: ſicut ī illis cū pridē. ⁊. c. ſane. ꝓpter qd̓ auditi fuerūt ⁊ reſtituti ad agēdū p ¶ Prepoſitus ⁊ capitulū. quibus forte negociū cōmiſſū fuerat: quoꝝ litt̓is bn̄ credit̉. xix. q. iij. ſtatuimus. ⁊. lxxiij. di. in nomine patris ⁊ filij in fi. q ¶ Epiſcopus. hic ꝯcurrūt due preſūptiones.ſ. factū epiſcopi. ⁊ ſcriptura p̄ poſiti ⁊ capituli. ⁊ factū legati. Facto epiſcopi credit̉. jͣ. de re iudi. ſicut. ⁊. jͣ. d̓ renūc. in pn̄tia. ⁊. ij. q. vij. hoc etiā placuit. vnde nō ē veriſimile ꝙ etiā ſuſpen ſum ⁊ a ſuſpēſis electū benediceret vel ꝯfirmaret. In ꝯtrariū preſumitur ex litteris p̄poſiti ⁊ capituli: quibus etiā credit̉ ꝑ iura predicta: ⁊ ita circa idē fa ctū qn̄qꝫ habetur varie preſumptiones. lvij. di. ſi quis ī egritudine. ⁊. ff. de in integ. reſti. diuus. ⁊ ar. jͣ. de preſump. lr̄as. ibi tn̄ vna p̄pōderat alteri: hic neu tra. ⁊ ideo papa mādat inquiri de illo interdicto. r ¶ Impendit. quare p̄ſumitur ꝙ electio illius fuit canonica. ſ ¶ Premiſimus. de ſuſpēſione ⁊ interdicto a cardinali poſito. t ¶ Preiudicat. ſꝫ qꝛ neſcimus vtrū iſtoꝝ alteri p̄iudicet: ideo abſoluimus re um: qꝛ ī rebꝰ dubijs ꝓmptiores debemus eē ad ſoluendū ꝙͣ ad ꝯdēnandū. jͣ. de ꝓba. ex lr̄is. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. īter dilectos in fi. hic ſecus factū fuit. u ¶ A ſuſpēſis. sͣ. de ꝯſue. cū dilectus. vbi de hoc ſatis dictū eſt. renūciās de manu eiꝰ cuſtodiam ⁊ prioratū recepit ab eo dum uiue ret poſſidendos. ¶ Cui ordina tioni licet conſentiret inuitusᵐ do mū tn̄ reuerſus aduerſarijs cōpoſitionē ipſā nolētibꝰ obſeruare nō potuit que ꝯceſſa ſūt obtinereª: et infra. Nos attendētes ꝙ ex cōſen ſu cōpoſitiōis recepte ius ſi quod ſibi cōpetierat. r. ſenior amiſiſſet: ac ꝑ hoc ne monachi ad electionē ꝓcederēt: de iure minime appella re potuiſſet cū niſi quoꝝ ītereſt au diri non ſoleāt appellātes ap. illā dicimus legitima nō fuiſſe: unde ꝑ eaꝫ electio nō potuit īpediri. Sane quāuis prepoſitusᵖ ⁊ capituluꝫ conſtantien̄. de īterdicto quod car di. poſuerat in ſuis litteris inſerue rint: quia tn̄ per id quod. r. iuniori dioceſanus epiſcopusq munꝰ be nedictiōis īpenditʳ: ei uidet̉ quod premiſimus obuiar̄: unde uel ſcri ptura facto uel factū ſcripture pre iudicatᵗ: nec ꝓbatū fuit licet obiectū ꝙ ab interdictis electio fuerit celebrata: ipſam non potuimus in ritare: ⁊ infra. Iōqꝫ cām ipſā uob̓ duximus cōmittendā: ut ſi cōſtiterit ꝙ electio fuerit facta a ſuſpēſis ea oīno caſſataˣ ipſi monaſterio pꝰ ſatiſfactionē condignā ſuſpenſiōis ⁊ interdicti ſētētia relaxata de perſona idonea cōſulaturʸ. ¶I Dem. c. pennen̄. Ualiter poſt obituꝫ: ⁊ infra. Ueꝝ quoniā electꝰ a uobis ante confirmationē adminiſtratio niª epiſcopatus ſe irreuerenter im quos. ſi.n. papa voluiſſet monaſterio ꝑ alios ꝓuideri: illud mādaſſet ſicut fieri ꝯſueuit. vn̄ mādat illos pͥmo abſolui a ſentētijs ſuſpēſionis: vt poſtea eligere poſſint. ⁊ ſic ſunt reſtituti ad eligendū: alias eſſet ſecus. ⁊.r. ſeniori reſtituti fuerūt cuſtodia ⁊ pͥoratus: vt cō tinetur in integra. a Ualiter. ad miniſtrati onī. ſic. jͣ. de p̄bē. cū iam dudū. ⁊. jͣ. e. bo ne memorie. Sꝫ cō tra. jͣ. e. ꝙ ſicut. ⁊. c. nihil eſt.§. vlti. hoc ius cōe illd̓ diſpēſatio: vt ibi patꝫ: ita ta mē ꝙ de rebus tꝑa libus nihil penitus alienent. Et ideo il lud introductū fuit qꝛ ſi nimia ſubtilita te circa hoc vteremur: ſubtilitas in ꝑ niciē eccleſie verteretur. C. ad trebel. l. vlti. Et dixit hic laū. ꝙ ſi electꝰ an̄ ꝯfirmationē aliquid diſpoſuit de rebꝰ ec cleſie vt ſalue eſſēt: qꝛ erant ꝑiture: ⁊ hͦ nō fecit tanꝙͣ p̄latꝰ. ſꝫ tanꝙͣ ſimplex canonicꝰ: nō vr̄ ob hͦ admīſtraſſe ⁊ ei nō dꝫ noce̓. ff. de acꝗr̄. he. ꝓ herede. ⁊. C. d̓ tu. ꝗ n̄ ſatiſ. tutor. ⁊. l. ī dubiū. cautius tn̄ faciet ſi abſtīeat: ſi ē aliquis aliꝰ qui hͦ face̓ poſſit. qꝛ ēt ꝗ mīmā ꝑticulā d̓ heditate attigerit admīſtraſſe vr̄. ff. d̓ ac qui. here. ſi ẜuū.§. ſi ꝗs ſeruꝰ. ꝑꝑ hͦ caſſa ta ē hic electio: ⁊ qꝛ n̄ erat ꝯueniētiſ ſcīe b ¶ Cōueniēs. bn̄ di xit ꝯueniēs qꝛ ſuffi cit ꝙ ſit ꝯuenientis ſcīe: lꝫ nō ſit eminē tis. jͣ. e. cū nob̓ oliꝫ. c ¶ Quicquid ex ea. C. de leg. nō dubiū. xij. q. ij. alienationes. xx. di. c. vlt. ar. ꝯͣ. iij. q. vij §. tria. ⁊.§. verū. ⁊. jͣ. de iurepa. ꝯſultationibus. hoc intelligit̉ cū credebat̉ ius habere patronatus: ſecus ibi. d cc ¶ Um īter vniuerſas. ad decanū. Noͣ ꝙ abn̄te d̓cano pōt ele ctio fieri lꝫ ſit honorabilior pars capituli. jͣ. de cōceſ. p̄ben. poſt electionē. in parte deciſa. e ¶ Nominare. ⁊ male mādauerūt: vt ſequitur: qꝛ eos expectare nō tenētur vt. jͣ. dicit: qꝛ periculoſa eſt mora. f ¶ Dierū. xx. miliaribꝰ ꝓ dieta cōputatis. ff. de v̓. ſig. l. iij. ⁊. ff. ſi ꝗs cautio. l. i. ⁊ sͣ. de reſcrip. nōnulli. vbi de hoc ſatis dictū eſt. g ¶ Remoti. a quo remoto loco abn̄tes vocādi ſint colligit̉ ex tribꝰ: qꝛ vocant̉ tā a remoto loco ꝙͣtū ē a mediolano vſqꝫ ad genuā. lxiij. di. ꝙͣto. ſꝫ nō debēt vocari a tā remoto loco: ꝙͣtū ē a capua vſꝫ ad pa lermū: vt hic dicit: ⁊ qꝛ vocādi ſūt: vbi ſine ꝑiculo vocari pn̄t. jͣ. e. ꝙ ſicut.§. ſi aūt. Sꝫ vr̄ ꝙ oēs qui ſūt ī eadē ꝓuincia ſint vocādi: cū illi pn̄tes dicant̉. C. de p̄ſcrip. lon. tēpo. l. vlt. ⁊. jͣ. e. corā. alias nō valet qd̓ faciūt pn̄tes. jͣ. e. ꝙ ſicut. ⁊. c. bone me. ij. ꝙ oēs de ꝓuīcia ſint vo cādi hēs. jͣ. eo. ī geneſi. In hꝰi vocationibꝰ ꝓ electionibꝰ faciēdis cre do ꝙ ſtādū ſit potiꝰ ꝯſuetudini: vt dr̄ ī illa decre. ī geneſi. q̄ dicit ꝙ de toto regno frācie vocātur ad electiones de ꝯſuetudine gnaͣli: in alijs negocijs eccleſie ſufficit ꝙ facit maior pars pn̄tiuꝫ. x. q. ij. hoc ius. dūmō maior ꝑs ſiue due ſiue tres ſint pn̄tes. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vni. plane. ⁊. l. nulli. nec vocant̉ abn̄tes ī talibus: vt ibi hoc ius. Ber. h ¶ Cogͦuerūt. vn̄ vocari n̄ d̓buer̄t: qꝛ ſi ſciuit certiorari n̄ d̓buit. ff. d̓ ac. ēp. ⁊ vē. l. i. ī fi. vn̄ ſtatī debebāt vēire: ad tractādū d̓ cōi vtilitate. C. d̓ d̓cu. curialeſ. ij. li. x. Itē nec ille ē expectādꝰ ꝗ ꝓcurat: ne ad eū citatio veniat: qꝛ latitat. ar. ff. de euic. ſi dictū.§. ſi pn̄teꝫ. ⁊. jͣ. vt li. nō ꝯteſ. quoniā frequēter.§. i. credo tn̄ ꝙ vocādi ſūt dūmodo ſint ī tali loco: vnde ſint vocādi: lꝫ ſciāt eccleſiā vacare. miſcuit recipiēdo tā a clericis quā a laicis iuramēta: non attēdēs ꝙ ſe cūdū apoſtolum nemo debet ſibi honore aſſumere: ſed qui uocatur a deo tāquaꝫ aaron: precipue quia nec donū ſciētie pōtifici cōueniēs fuerat aſſecutꝰ: poſtquā nobis pre ſentaſtis eundē ſufficiēti exaīatiōe premiſſa electionē de ipſo factā du ximus irritandaꝫ: quicquidᶜ ex ea ⁊ ob eam factū ē denunciantes peuitus non tenere. ¶Dem. c. capuanen̄. Um inter uniuerſas metro. ⁊ infra. Intelleximus autem per.i. ⁊.f. canonicos ueſtros: ⁊ ꝑ litteras quas ad ſe. ap. detulerunt ꝙ ad decanum ⁊ alios concanoni cos ueſtros panormi manentes: cum ex eorum parte fuiſſet uobis per litteras intimatum ut ſic tracta retis ſuper electione ſubſtituendi paſtorem ꝙ nulluꝫ deberetis ī eo rum abſentia nominare quendaꝫ ſocium ueſtrum cum litteris deſti naſtis. xij. dierum terminum aſſignantes infra quē poſt receptionē litterarum ueſtrarum iter arriperent redeūdi quāuis eccleſiaſtica conſuetudo non exigat: ut ad electioneꝫ paſtoris canonici tā remo tiᵍ uocentur ⁊ illi precipue qui lon ge antequā uos metropolitani ue ſtri obitum preſentialiter cognoueruntʰ quorum aliqui poſt eius deceſſum ad capuanam eccleſiam ſunt reuerſiᵗ. Quia uero mora lō gior eſt in electionibus ualde ſuſpecta immo ſepe damnoſa: man

diſplicet circa pͥn. Ar. ꝯͣ. ff. de arbi. ſi cum dies.§. penul. k ¶ Aſſumatis. alijs abn̄tibꝰ: ⁊ tn̄ miſerāt ꝓ illis: vt ad faciēdā electi onē cū eis venirēt. Sꝫ pone ꝙ nō habuiſſēt iſti mādatuꝫ a papa ad eligendū: nūquid poterāt iſti eligere ante terminū p̄fixū illis abn̄ti bus: quos vocauerāt? videt̉ ꝙ ſic. ar. huius. c. qꝛ nō tenebant̉ vocare illos: vn̄ pn̄t mutare volūtateꝫ ſine alioꝝ p̄iudicio. ff. d̓ reg. iur. nemo. a cō trario ſēſu. cuꝫ eoꝝ nō īterſit. ff. de ꝯdi. ob cauſā da. ſi pecu niā. ⁊. ff. locati. l. pe nul. ⁊. jͣ. d̓ depoſito. c. ij.§. i. ⁊. ff. depoſi. l. i.§. penul. ⁊. jͣ. de p̄ car. c. fi. ⁊.i. d̓ inſti. cū veniſſēt. Pret̓ea hoc faciebāt de gr̄a ergo pn̄t illaꝫ reuocare qn̄cūqꝫ volūt. sͣ. de poſtulat̉. bone memorie. qꝛ ius nō videt̉ acquiſitū. jͣ. d̓ v̓b. ſig. abbate. ⁊. x. q. iij. qꝛ cognouimꝰ Sꝫ ꝯͣ videt̉ qꝛ exqͦ admiſerūt illos vo cādo ad electioneꝫ: iam nō pn̄t reuoca re. jͣ. e. cū vintonien ſis. ⁊. jͣ. d̓ hiſ que fi. a pre. c. vlt. vbi de hͦ ⁊. ff. d̓ ſer. ru. p̄di. ꝑ fundū. ex eo ꝙ nolūt ꝓcedere ad electionē ſine illis: ꝯfitent̉ ſe hoc nō poſſe facere eis excluſis. jͣ. de of. dele. cū ſuꝑ ⁊ res de facili ad ſu am naturā reuertit̉ ff. de pac. ſi vnus.§. ꝙ ſi nō totū. Preterea gr̄a conceſſa ſe mel ītēpeſtiue reuo cari nō pōt. jͣ. de cōmo. c. vno. ⁊. ff. d̓ cō mo. ī cōmo.§. ſicut. cū nō decipi ſꝫ adiu uari beneficijs nos oporteat vt ī proximis iuribus. In ca ſu iſto dixit: Io. ꝙ bene pn̄t eligere cū eos vocare nō tenerent̉ mihi videt̉: ꝙ exquo illos vocauerūt: tenētur illos expectare vſqꝫ ad terminū ſtatutū: ⁊ hͨ dico dūmodo ex tali expectatiōe preiudiciū eccleſie nō ꝯtingat: vel damnuꝫ aut ꝑiculum. ſi v̓o mora periculum induceret nō obſtante tūc illa vocatione pn̄t eligere ⁊ hoc videt̉ ſonare lr̄a illius. c. ibi. qꝛ v̓o mora ⁊cͣ. ⁊ ꝙ iſti ꝓceſſerunt ī capitulo pn̄ti hoc fuit: qꝛ papa eis mādauit: ⁊ qꝛ periculū timebat̉ vel īminebat ex mora. l ¶ Regia. ſi. jͣ. de fo. cōpe. licet. ſꝫ ex tali aſſenſu admīſtrare nō poſſꝫ qꝛ nō ꝯſentit ī eū tanꝙͣ papa: ſꝫ tanꝙͣ rex. ſic. jͣ. e. ꝙ ſicut.§. preterea ⁊. xxiij. q. iiij. ſi eccleſia in fi. ⁊. ff. d̓ adop. ſi pater.§. qui duos. Et ſic duplex ꝯſenſus exigit̉ sͣ. e. cū terra. ⁊. jͣ. e. ſacroſancta. a fc ¶ Um nobis. īnouari. hic allegado dicit: qꝛ nō extēditur appellatio: niſi ad ea que illegitime fiūt: ⁊ illa ſola caſſat. ar. jͣ. de reſti. ſpo. audita. ⁊ sͣ. de reſcrip. cauſa. ſecus ē in denūciatiōe noui operis. jͣ. de no. ope. nunc. c. i. ⁊. ij. b ¶ Nulla. talis.n. appellatio nō valet: ne id fiat qd̓ edicto ꝑpetuo ca uet. xxv. q. i. que ad ꝑpetuā. ff. de ap. reci. vel nō. l. vlti. quoniā publi ce vtilitatis ītereſt: vt fiat electio. ff. de no. ope. nūci. de pupillo.§. ſi quis riuos. ⁊. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore ī fi. ⁊ sͣ. e. cū int̓. r. c ¶ Emiſſam. ab archidiacono ⁊ cōplicibus ſuis: qui appellabāt eo ꝙ quidā nolebāt exͣ gremiū eccleſie eligere. dicebat.n. archi. ꝙ quā diu inueniebat̉ idoneus in eccleſia nō debebāt eligere de aliena: et ideo appellauit: ne fieret niſi canonica. d ¶ Reuocare. Nūquid eoipſo ꝙ admoniti nolūt redire qui pn̄tes ſūt pn̄t eligere? videt̉ ꝙ ſic. ar. hic ⁊. jͣ. e. ꝙ ſicut.§. ſi autē. ⁊ ar. sͣ. de poſtu. bone memorie. ⁊. jͣ. de teſti. in noīe dn̄i. lxv. di. ſi forte. jͣ. de oī fi. dele. cū ſuꝑ. maxime cū mora ī talibus ſit ſuſpecta sͣ. c. ꝓxi. ⁊ ar. ff. de admi. tu. tutor qui.§. i. ⁊ ibi vnus tutor aliū nō expectat. ⁊. jͣ. vt lite nō ꝯteſt. quoniā frequēter.§. i. ar. C. de diuid̓. tu. l. i. in fi. Econ damus quatenus inuocata ſpirit ſancti gr̄a ꝑſonā idoneā ꝑ electionem canonicā cōcorditer aſſumatis ad regimē capuane eccleſie: cō ſequēter ad audiētiā nr̄aꝫ nūcios idoneos trāſmiſſuri: ꝑ quos a nobis uice regiaⁱ poſtuletis aſſēſuꝫ ⁊ aꝑ. cōfirmatiōis gr̄am requiratis. ¶ Dē archi. ⁊ capitulo capuano. Um nobis olī de obitu: ⁊ in fra. Cuꝫ autē conſtaret interpoſitā fuiſſe ap. ne fieret electio ni ſi canonica: uideri poterat: ꝙ poſt eā medio tēpore nihil debuit inno uariª: unde talis electio iudicāda erat irrita ⁊ inanis utpote poſt ap. canonice interpoſitā attētata: ſꝫ cō tra cū appellatū fuiſſꝫ nō ut nulla electio fieret: ſꝫ ut fieret canonica: ſi factū electionis canonice fuerit ſubſecutū: nō utiqꝫ ꝯtra formā ap. huiuſmodi: ſꝫ magis ẜꝫ eā uideba tur eē ꝓceſſū: ⁊ iō licet poſt ap. nō tn̄ cōtra eādem fuit electio celebra ta ꝓpter quod nō erat aliquatenꝰ irritanda: ⁊ infra. Itē cuꝫ poſt apemiſſaꝫ archidi. cū ſuis fautoribꝰ choꝝ exijſſet: ⁊ uos illos ut ītereſ ſent electioni faciēde uobiſcum cu raſſetiſ ſollicite reuocare: quoniā ad electionem faciendam accede re noluerūt: alienosᶜ ſe feciſſe uidē tur: propter quod electiōi a uobis iuxta formā mandati apoſto. ꝯcor diter celebrate de iure nō poſſe cō tradicere uidebantur: ⁊ īfra. His igitur ⁊ alijs allegatis quādoque contra perſonam illius quem elegiſtis nihil dictum fuerit uel obie ſtoli dicentis: nemini cito manuꝫˡ imponas: debemus attēdere diligenter ad ea que circa perſonaꝫ in quirēda fuerāt: duximꝰ ex officio noſtro ſicut decuit procedendum ⁊ infra. Illius quoqꝫ litterature licet non eminentis tamen conue nientis electus exiſtit: ut pro defe ctu ſciētie: ſicut pleniꝰ intelleximꝰ ab his qui eum meliꝰ cognouerūt ab electione non deberet excludi de legitima tamē etate ſcire plene non potuimus ueritateꝫ: quod cū a multis cuius etatis exiſteret cu rauimus īdagare a nemine unquā audiuimus ꝙ annum etatis. xxx. attigiſſet: ⁊ infra. Nos eccleſie pa riter ⁊ perſone prouidere uolētes ⁊ tam rationes quam canones ob ſeruare: quia propoſitum ueſtruꝫ prouiduꝫ ītelleximus. ⁊ ideo pro pter urgentem neceſſitatem: ⁊ eui dentem utilitatem eccleſie capua ne: quam in hac parte potius ap probamus: uolumus ipſum firmi ter perdurare: prefatum ſubdi. no ſtrum uobis in procuratorem con cedimus: liberam adminiſtratio nem ei tam in tēporalibus quaꝫ in ſpiritualibus cōmittentes. Dem cantuar̄. archiepiſcopo. Nnotuit nob̓ ꝙ uuigorū. ec cleſia deſtituta paſtore prior ⁊ conuentus eiuſdem magiſtrum M. archidia. eborac. ī epiſcopū elegerunt: cuius confirmationem uſque in aduentum ipſius: qui ab ſens eligebatur ⁊ īſcius: diſtuliſti qui tandem ſpontanea tibi ⁊ ſecre ta confeſſione monſtrauit: ꝙ ꝯſciē tra videtur ꝙ teneātur expectare vſqꝫ ad finē triū menſiū. ar. ij. q. vi. appella tore. jͣ: de offi. dele. ꝯſuluit. ⁊. xvi. q. iiij. placuit. Sepe vocādi enim ſūt ad ele ctionē. lxiij. di. plebs. ⁊ reus abſens dꝫ expectare vſqꝫ ad finē triēnij. C. d̓ iudi. ꝓperandū.§. huiuſmodi aūt ſciētia. ⁊ ar. ff. de excu. tu. nō tantū. ⁊. ff. d̓ v̓. ob. inſulā. ⁊ ita expectabūt vſqꝫ ad finē quouſqꝫ eligere poſſint. Dicit Io. ꝙ pn̄tes ꝓcedere pn̄t circa ad finē triu menſiū nō p̄cipiti fe ſtinatione ſꝫ moratoria cūcta tione. ar. ff. de admini. tuto. tutor qui.§. i. ⁊. jͣ. de offi. dele ga. ꝯſuluit. Hoc nō credo im mo dico ꝙ ſi maior ⁊ ſanior pars vult ꝓcedere ad electio nē: pōt vt ꝓuideāt eccleſie vi duate sͣ. c. ꝓxi. ſi vocauerint alios pn̄tes vel abſentes ſtatuto eis termino cōpetenti in fra queꝫ conueniēter poſſint venire: ⁊ ſi nō venerit nec aſſignauerint iuſtā cauſā: quare nō veniāt: alij poſſunt poſtea ad electione ꝓcedere: qꝛ vel debet venire vel iuſta de cauſa impeditus conſtituere aliquē de collegio ꝓcuratorē cui vices ſuas cōmittat. jͣ. e. qꝛ ꝓpter. ⁊ eſt ratio: quia mo ra in talibus ē periculoſa val de. sͣ. eo. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. vt lite nō cōteſt. quoniā.§. i. ⁊ preterea qd̓ a maiori parte capituli fit debet valere niſi minor aliꝗd oſtēderit ratōnabile. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. cū in cun ctiſ. ⁊ ſic etiā obſeruat̉: ⁊ hoc idē dicitur hic. e ¶ Alienos. exquo nolūt venire vocati: poteſt ꝓcedi ſine illis: vt dictū ē. ar. j. de off. de le. prudētiam.§. adijcimus. f ¶ Manum. lxxviij. diſ. quid eſt cito. ⁊. xxiiij. di.§. i. g ¶ Ex officio. no. hic ar. ꝙ iu dex poteſt ſupplere etiam de facto: qꝛ papa ſupplet hic de facto. Quādo ī cauſis iudex d̓beat ſupplere: ⁊ qualiter di ctū eſt. sͣ. de poſtula. bone me morie. i. Sꝫ in iſto caſu illud teneas: quia ⁊ ſi nihil obijcia tur electo: ille qui confirmat electionē: debet inquirere de modo electionis an ſit cano nice facta: de perſona etiam electi an ſit idonea. jͣ. eo. venerabilem. alias ſi confirmaret indignum ipſe pu niretur ⁊ promotus debet repelli. jͣ. eo. ti. nihil eſt. ⁊ de omnibus talibus de bet ex officio ſuo inquirere: cum ſua interſit ne puniatur. Item ⁊ ſi in alio ca ſu ex officio ſuo iudex ſupplet etiam de facto. jͣ. de excep. exceptionem. in fi. ⁊ c. pia. ⁊ quos prohibet pretor in totum prohibet etiaꝫ ſi non opponatur. ff. de poſtu. quos prohibet. ⁊ in alio caſu. ff. de pe. here. l. vltima. ſecundum opinio nem pla. b ¶ Litterature. in prelato requiritur non ſoluꝫ litteratura: ſed etiaꝫ ꝙ ſit ſol licitus ⁊ prudens in temporalibus. xxxix. diſtin. petrus. Que ſcientia exigatur in epiſcopo habetur. xxiij. diſtin. qui epiſcopos. ⁊. xxxviij. diſtī. que ipſis. ⁊. c. omnes pſallentes. tamen conueniens ſcientia toleratur in ipſo: vt hic dicit. ⁊ argu. ad hoc. ff. de edi. edic. ſciēdum.§. illud. ⁊. l. ſi quis venditor.§. ven ditor. i ¶ Procuratorē. Nunquid per talia verba ꝯfirmat electionem? credo ꝙ ſic: ſuſpendit tamē conſecrationē vſqꝫ ad legitimā etatem. Inno. papa. iiij. dicit ꝙ nō: ⁊ cum fuerit in etate legitima debet eligi in archiepiſcopū: ⁊ papa diſ penſat cum ipſo: quia cum non eſſet etatis legitime: papa ipſum conceſſit in procuratorem eccleſie capuane: ac ſi eſſet ſimpliciter poſtulatus: alias electio nem ipſius denunciaſſet: irritam ⁊ inanem. ⁊ canonici eſſent eligendi poteſtate ea vice priuati. sͣ. eo. tit. cum in cunctis. ⁊. jͣ. eo. c. ꝓximo. ſi ſcienter eum elegiſſent. k ¶ Liberam. per illud verbū non datur ei poteſtas male adminiſtrandi. xxi q. i. relatio. ar. C. de inof. teſta. ſi quando. ⁊. jͣ. e. eccleſia veſtra ad fi. ⁊ lꝫ prela tus ꝓcurator dicatur. xij. q. i.§. vlti. ⁊. c. vlti. jͣ. de dona. fraternitatē tamen do nare poteſt ſi ꝯſuetudo eſt. jͣ. de dona. ceterū. ⁊. ff. de dona. filiuſfamilias. cō ſiderata ꝯſuetudine loci: ⁊ quātitate doni. vt in. c. predicto. ceterū. ⁊. ff. qd̓ vt aut clam. l. ꝓhibere. ⁊ nō tantum.

b ¶ Decreto. decretū debet ꝯtinere totā ſeriem ⁊ formā electionis nomīa eligentiū ⁊ eoꝝ ꝯſenſuꝫ ⁊ ſubſcriptiones cuiuſlibet in hūc modū. Ego talis ca nonicus talis eccleſie huic electioni īterfui ⁊ ꝯſenſi: ⁊ ꝓpria manu ſubſcripſi ſi ſcit ſcribere: alioquin alius ꝓ ipſo ⁊ nomine illius: ⁊ de ipſius mādato ſubſcribere dꝫ. jͣ. de ſentē. ⁊ re iud ic. cū inter vos. Et nomē electidꝫ ꝯtinere: ⁊ ad quā dignitatē eſt electuſ: ⁊ ꝗ ſcriptura illa ſit facta ꝑ publi cam manū vel ꝑ duos idone os viros. jͣ. de ꝓba. quoniam. cōtra falſā. Et ſigillū capituli apponat̉. Et hodie etiā dꝫ ꝯtinere inquiſitionē ⁊ volun tates ſinguloꝝ ⁊ publicatōes ⁊ collationē ⁊ electionē: ita ꝙ ꝑ tale decretum appareat for mā ſeruatā fuiſſe: ⁊ illud de cretū ẜm quoſdā nō ē de ſub ſtātia electionis: hodie vero ita ē de ſubſtātia: ꝙ ſi nō fiat publicatio volūtatū ⁊ inquiſi tio ⁊ collatio ⁊ electio ſubſequēter: incōtinenti caſſat̉ ele ctio. jͣ. e. cumana eccleſia. ⁊. c. cū poſt petitaꝫ. c ¶ Ingenua. īgenuus is eſt ꝗ ſtatiꝫ vt naſcit liber ē. īſti. de ingenu. in pͥnci. d ¶ Cōiugata. ſi.n. fuiſſet cōiugata filius eēt ſpurius: nec poſſit legitimari ꝑ matrimōi um ſeques. jͣ. qui filij ſint leg. tanta. Quid ſi ꝯtraxiſſet po ſtea cū ea: nūquid iſte poſſet eligi tanꝙͣ de legitimo matri monio natus? nō videt̉: quia nō fuit de legitimo matrimonio natus sͣ. eo. cū in cūctis. nec ꝓdeſt ꝙ res deueniat ad eū caſū ⁊cͣ. tēpus.n. natiuitatis videt̉ cōſiderari debere ſi cut tēpus electionis. jͣ. eo. dudum. ⁊ ar. xxx. q. v. qualis. vt ibi in v̓ginitate deſponſata. ⁊ hoc ita pōt dici. Dico ꝙ bene pōt eligi: qꝛ matrimonium ſe quēs oīa precedētia purgat: ⁊ ille tanꝙͣ legitimus ē hn̄dus. jͣ. qui fi. ſint le. tāta. idē dicit̉ ī capitulo qualis: qꝛ v̓ba ſūt in telligēda cū effectu. jͣ. de cler. nō reſi. relatū. e ¶ Tateranen̄. conciliū. sͣ. e. cū in cunctis. f ¶ Nullam eē. ſic ergo pꝫ ex eo ꝙ dicit: īnuit nullā eē: ⁊ ex eo ꝙ dicit inferius electionē ipſā p̄dicti canonis aucͣte caſ ſatā: ꝙ canō ille. sͣ. e. cū in cū ctis. ē canon late ſnīe. ⁊. jͣ. eo. cū vintoniēſis. Dixit. t. ꝙ talis electio ē nulla ⁊ in hoc eſt canon late ſentētie: ſꝫ quantū ad aliā penā que imponit̉ eli gentibus nō eſt late ſnīe ſꝫ fe rēde. ⁊ ad hoc īducit. jͣ. e. quiſ quis. ⁊. c. quia ꝓpter. ſꝫ hoc nō dico: īmo quo ad oīa canon ē late ſentētie. Sꝫ huic ꝯtradicit qd̓ dicit inferius: nec penā infligimus ⁊cͣ.i. nolumus eē īflictā qꝛ parcimus eis: ⁊ hoc ē qd̓ p̄miſit: parcētes nō modicū ⁊cͣ. ⁊ illa duo. c. qꝛ ꝓ pter. ⁊. c. quiſquis. in alio caſu loquūtur: vt ibi dicemus. Ber. g ¶ In parē. ſic. xxi. di. īferior. ⁊. ff. de arbi. nā magiſtratus. ⁊. ff. ad trebel. ille a quo.§. tēpeſtiuū. niſi ſe ſb̓ijciat ei. vt. ff. d̓ in. om. iu. ē receptū. ⁊. ij. q. vij. nos ſi incōpetēter. niſi rōne legationis. xcvij. di. p̄cipimus. vel delegationis. jͣ. de offi. dele. ſane. h ¶ In ſcholis. multū.n. operat̉ notitia ſcholaſticha: ſicut ⁊ militaris. ff. d̓ caſtren. pecu. miles enim. ⁊. l. ſi forte in fi. i ¶ Reatū.i. defectū ſiue impedimētū: qꝛ ⁊ ſi nō ſit nota delicti: ē nota tamē de fectus impediētis ꝓmouendū. jͣ. de pur. cano. accedēs. k ¶ Permiſſam. ⁊ ſic pꝫ ꝙ illegitimus pōt poſtulari. de hoc dictū eſt. sͣ. de po ſtu. c. vlti. ſꝫ nō alias īdignus puta ſuſpēſus: vel qui ſuſpēſionē nō ſeruauit. sͣ. de poſtul. c. i. l ¶ Ignorantiā. Ignorātia craſſa ⁊ ſupina nō excuſat. jͣ. de eo qui renūci. ep̄i. c.i. vnde ꝓbare debebāt iſti ignorantiā quā allegabant: vt hic dicit̉. lxxxij. di. tia eius aliquātiſper ex natalibus eſſet leſa: ⁊ infra. Cuius electionē capitulū petijt per ſedē apoſtolicā confirmari preſētato nobis electi onis decreto ſubſcriptionibꝰ eligentium roborato: quidā autē ſuffraganeoruꝫ tuoꝝ aſſeruerunt euꝫ fuiſſe filiū cuiuſdā militis: ⁊ ab eo ex quadā ingenuaᶜ ⁊ non coniugataq ſuſceptū. Ideꝫ quoqꝫ magiſter adiecit: ꝙ nunquā pater eiꝰ habue rat uxorem: ſed matris eius uirgi nitatis florē preripuit quaſi furti: ⁊ īfra. Quāuis autē canō lateran̄ᵉ. concilij ab alex. p. noſtro editꝰ nō legitime genitos: adeo perſequat̉ ꝙ electionem talium innuit nullaꝫ eſſe: nobis tamē per eū adempta nō fuit diſpenſandi facultas: cū ea non fuerit prohibētis ītentio: qui ſucceſſoribus ſuis nullum potuit ī hac parte preiudicium generare: pari poſt eū immo eadē poteſtate functuris: cum non habeat imperi um par in parēᵍ: ⁊ īfra. Multa.n. ī hoc caſu diſpenſationē inducere uidebantur litteraruꝫ ſcientia mo ruꝫ honeſtas uite uirtus ⁊ fama ꝑ ſone multipliciter a quibuſdaꝫ eti aꝫ ex fratribꝰ noſtris qui eū ī ſcho lisʰ cognouerant approbāte. facie bāt etiā hec ad id nō modicū concors capituli uuigor̄. electio petitio populi aſſenſus prīcipis uotuꝫ tuum ſuffraganeoꝝ ſuffragia ⁊ hu milis deuotio confitētis: qui ſpon te ac humiliter ſuū maluit confiteri reatūˡ quā leſa conſciētia thronū cōſcēdere paſtoralē. Habito ergo ſuper hoc diligenti tractatu intelli gentes uuigor̄. capitulū eundē ma giſtrū non humiliter poſtulaſſe ſꝫ īprouide potius elegiſſe: cum ad obtinēdum diſpēſationis benefici um procedendū fuiſſet nō per electionē inhibitā ſed per poſtulatio nem permiſſaꝫ: electioneꝫ ipſam predicti canonis auctoritate caſſatam denūciamus irritā ⁊ inanem tes de eius ꝑſona ab his ꝑ quos certificari potuerunt. xxxvij. di.§. vlti. ⁊. jͣ. de reg. iur̄. c. penul. ⁊. ff. de in. ⁊ fa. igno. l. regula. ⁊ ideo de be bāt ꝓbare diligētiā adhibitā. ⁊ ſic ꝓbarent ignoratiaꝫ. Hāc igno rantiā poterant ꝓbare ꝑ iuramētuꝫ. jͣ. de teſtibꝰ. preſentiū. ⁊. jͣ. de ex cep. paſtoralis. ar. bo. jͣ. de ſcru. c. vnico. m ¶ Ad petēdaꝫ alas ſi fuiſſent miſſi ad eligendū ſimpli citer bene potuiſſēt poſtulaſſe. jͣ. e. ī cau ſis. n ¶ Suſceptioneꝫ. j hoc videt ſolui que ſtio dn̄icalis qua q̄ ritur ſi epiſcopo de poſito canonici eli gūt aliū anteꝙͣ reci piant lr̄as pape qui bus reſtituit̉ depoſitus. ar. ē hic ꝓ reſtituto. viij. q. vlt. c. vlt. C. d̓ mā. prin. l. vna. jͣ. de p̄ben. inter cetera. arg. ꝯtra vij. q. i. eos qui. ff. d̓ decu. l. ij. jͣ. de renū ci. ex tranſmiſſa. ⁊ C. de nup. neqꝫ. o ¶ Preſētare. ſic pꝫ ꝙ metropolitanus non pōt cū illegitīo diſpēſare: exquo illū ſibi p̄cepit pn̄tari. Ar. ꝯtra. jͣ. d̓ cor. vicia. cū d̓ tua. ber. a fc Um int̉. ca pituli. No. ꝙ ſꝫ diſſēſio ſit īter canonicos ⁊ quidā agāt ꝯͣ alios: ibi dr̄ eſſe capitulū vbi eſt maior ꝑs: ⁊ pn̄t cōſtituē ꝓcuratorē: ⁊ ille dicet̉ capituli ꝓ curator: ⁊ ī ꝯſtituē do talē ꝓcuratoreꝫ nō requiruntur ſin guli de capitulo: ſꝫ tātuꝫ illi qui ſūt ma ior pars: alias com mitteret̉ falſū ſi ſin guloꝝ noīa ibi po nerētur alijs ignorātibꝰ. jͣ. de his que fi. a prela. ſine ꝯſē. ca. quāto. ⁊ iſte ꝓcu rator habebit expēſas d̓ capitulo: īmo de bonis ep̄atus in negocio electionis. vt. jͣ. e. vt p̄terite. et de ꝓcu. cū ꝓ cauſa. b ¶ Epilētico. d̓ qui bus habes. xxxiij di. maritū. ⁊. c. cleri ci. ⁊. c. cōmuniter diffinimus. c ¶ Recuſatus. ꝑ hoc videt̉ ꝙ crimē in modū exceptionis ꝓbatū in vno iudicio p̄iudicet ī alio. ar. sͣ. e. ſuꝑ eo. ⁊. ij. q. i. ꝓhibētur. lꝫ.n. cri men in modū exceptionis ꝓbatū nō infamet. jͣ. de ordi. cogni. cū di lectus in fi. tamē grauat eius opinionē: vn̄ inhoneſtū eſt admittere talē. ff. de decu. eos. ⁊. C. de adulte. ⁊ ſi libidine. In cauſa v̓o crimi nali bn̄ repellet̉ teſtis a teſtimonio: ſi in alio iudicio eſſet repulſus. Probato.n. crimine ī modū exceptionis de quo grauata ē eius opi nio. jͣ. de teſti. teſtimoniū. ſꝫ adhuc ꝓbandū ē ipſuꝫ morbo epilētico laborare: qꝛ nō ꝯſtabat illū ſic fuiſſe repulſū ꝑ illā allegationē: ſed ſi de hͦ ꝯſtaret nō deberet amplius eligi. ar. sͣ. de poſtu. gratū. vbi caſ ſatur electio illius ſeu poſtulatio ſecūdo facta: que pͥmo caſſata fuit ꝓpter viciū ꝑſone. ⁊ sͣ. eo. ſuꝑ eo. d ¶ Aliā. Hic ſumit̉ ar. ꝙ nō ē electio facienda de aliena eccleſia: ꝙ diu reperit̉ idoneus ī eadē. Sꝫ pone ꝙ maior pars capituli ⁊ ſani or eligat de alia eccleſia ⁊ minor de eccleſia ſua: que illaruꝫ p̄ualet: In hac queſtione dixit lau. ꝙ ſi due partes capituli eligūt de aliena eccleſia: tenet electio: qꝛ due partes vicē totius capituli obtinent.s. parcentes non modicū uuigor̄. ca pitulo ꝙ eis nec penam infligim expreſſam in canone ſupradicto. Nec probare cogimꝰ ignorantiā quam allegant: ⁊ quāuis poſt caſ ſationem huiuſmodi nobis fuerit ſupplicatū ut dignaremur cum eo miſericorditer diſpenſare: ſupplicationē huiuſmodi que nomine ca pituli non fiebat: cum nō ad poſtu landam diſpenſationem ſed peten daꝫ confirmationē ipſius fuerint nuncij deſtinati: ad preſens nō du ximus admittendā: decernētes in ritū ⁊ inane: quicquid ſuper ordinatione ipſius epiſcopatus ante ſu ſceptioneꝫⁿ litteraꝝ noſtraꝝ fuerit attentatum: ꝙ ſi uuigor̄. capituluꝫ eundem magiſtruꝫ propter prero gatiuam meritoruꝫ ipſius duxerit poſtulanduꝫ: poſtulationeꝫ apud ſe. ap. preſentare procuret. ¶Dē genuen̄. archiepiſcopo ⁊ pla cētino ⁊ bobien̄. epiſcopis. Um īter canonicos ſaon̄. ſu per electione pontificis que ſtio uerteret̉: ad ſe. apoſto. ſcilicet ſubdiaco. ſaon̄. ⁊.i. procu rator capituliª acceſſerunt: ⁊ infra. Propoſuit auteꝫ procurator pre dictus: ꝙ ſinguli requiſiti cōmnu ni aſſēſu in haſten̄. prepoſitū excepto predicto ſubdiac. conuenerūt quo in ſua duricia permanēte alio rum conſenſus redactus fuit ī ſcri ptū publicū conſequēter. Ceterū pro parte altera fuit propoſituꝫ ex aduerſo: ꝙ cum ſeptē eſſent cano nici ſaon̄ in capitulo ſe receperūt de futura electione pontificis: tra ctaturi: ſed archi. archipreſbytero ⁊ prepoſito dictum haſten̄. prepo. ſitū nominantibus fuit a prefato.ſ. obuiatum: aſſerente ipſuꝫ morbo epilenticoº laborare: pro quo alia uice tanquā inhabilis fuerat recu ſatus nec ad aliam eccleſiaꝫ debe re fieri tranſitū donec reperiretur idoneus in eccleſia ſaon. ⁊ infra.

eo. licet de euitāda. ⁊. jͣ. eo. ſcriptū eſt in apoca. vbi poſtulatio facta a duabus partibꝰ prefert̉ electiōi facte a minori parte: qꝛ ſi due partes capituli nō ſūt ī eccleſia nō videt̉ capitulū eē. ff. de decre. ab or di. fac. l. iij. ⁊. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuer. plane. ſꝫ ſi nō eēt due partes: lꝫ eēt maior pars: ⁊ eligāt de aliena eccleſia: nō valet electio: ſi minor pars eligat d̓ ſua ec cleſia: ⁊ ſic intelligit illa iura. lxi. di. obi tū. ⁊. c. nullus inuitis. lxxxv. di. florē tinū. Uin. ⁊ Io. dixerūt: ꝙ ſemꝑ p̄ua let electio de ꝓpria eccleſia a mīori par te facta ēt a duobus ar. p̄dictoꝝ decre toꝝ. ⁊. lxiij. di. lr̄as. ⁊. C. de epiſ. ⁊ cler. ī eccleſijs. ⁊. jͣ. d̓ cle. peregri. c. vlt. ⁊. vij. q. i. deniqꝫ. ⁊ qd̓ dicitur hic ē allegatio ſꝫ ideo hic obtinuit electio de aliena ec cleſia. Quia minor ꝑs vnū elegit. Sed obſtat. jͣ. eo. ī cauſis ⁊ illud dicūt ꝓpter formā mādati: vt p̄ ualeret poſtulatō d̓ aliena eccleſia electioni de ꝓpͥa. Tā. dixit ⁊ meliꝰ: vt mihi videt̉: ꝙ electio facta a maiori ⁊ ſaniori parte capituli p̄ualet vndecūqꝫ ſi ue d̓ ſua eccleſia eligāt: ſiue de alia dn̄modo aliud canoni cū n̄ obſiſtat. ⁊ hoc ſatis bene colligit̉ ī hac decre. qꝛ ꝓpter rationē illā qua hic allegabat.ſ. ſubdiaconus friuolā repu tauit. ⁊ īheret illi ſo li de morbo epilēti co. vt. jͣ. dicit nō ob ſtāte appellatōne ſi qua ex alijs ſuꝑius memoratis cauẜ cū eas friuolas ⁊cͣ. ⁊ sͣ e. licet ī fi. ⁊ optime facit. jͣ. eo. qꝛ ꝓpter. vbi dicit. Is eligat̉ in quē maior ⁊ ſanior ꝑs ⁊cͣ. nō diſtinguēdo de quacūqꝫ eccleſia. ⁊. c. ī geneſi. ⁊. c. eccleſia veſtra. Ubi dicit ꝙ electio dꝫ fieri a maiori parte capituli. Quid rn̄debis illis capitulis. lxi. di. nullus. ⁊. c. obitū. ⁊ illi. c. florentinū? Dicas ꝙ verū ē ꝙ ita deberet fieri: ⁊ honeſtū eēt: ⁊ de iure eſt: ſi tamē maior pars aliter facit valet: qꝛ ī hoc renūciauit iuri ſuo qd̓ in fauorē ipſo rū fuerat introductū: nā ⁊ optimus eligēdus ē ⁊ melior. lxiij. di. me tropolitano. ⁊. xxv. di.§. nunc autē. ⁊. viij. q. i. licet ergo. ⁊ tamē tole rat̉ dūmodo ſit ſufficiēs. sͣ. e. cū nobis olī. ⁊. jͣ. e. c. cū dilecti. vbi mul ti meliores erāt ī eccleſia: ⁊ ſufficit ne malus exiſtat. xvi. q. vlti. mo naſterium. e ¶ Cōfirmauit. Sꝫ nōne eoipſo ꝙ elegit ꝯfirmaſſe videt̉: vt. lxiij. di. ī ſynodo. ⁊. ff. de auc. tu. l. i. ſꝫ nō ē verū. jͣ. de fide inſtru. īter dile ctos. v̓. ceterū. ⁊ sͣ. e. cū īter. vniuerſas ī fi. quoniā tanꝙͣ arbiter ele git. ⁊ tanꝙͣ archiep̄s ꝯfirmauit. ar. ff. qn̄. ap. ſit. l. i.§. ſolet. ſic. jͣ. e. ꝙ ſicut.§. p̄terea. ⁊. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. poſtulaſti. Sꝫ nūquid pōt irritare ꝓpriā electionē: ſi tꝑe ꝯſecrationis vel ꝯfirmationis ꝓbetur ei cri men ī modū exceptionis? ar. ꝙ nō: qꝛ cū ipſa electione teneat̉ defēdere: eā nō dꝫ impugnare. ar. j. de na. ex li. ven. c. vno. ⁊. jͣ. de cle. cōiuga. diuerſis fallacijs. ar. ff. de ꝯdi. inde. frater a fratre. ⁊. ff. ſi ẜui. ven. altius. ſꝫ nō eſt ita: qꝛ tanꝙͣ alius ꝯfirmat: ⁊ tanꝙͣ aliꝰ eligit. ar. iij. q. vij.§. tria. v̓. itē ſi ꝯtra patrē pupilli. ⁊ de hoc dixi plura. arg. sͣ. eo. cū inter vniuerſas. f ¶ Et ſubſcriptā. Ar. colligit̉ hic a ꝯtrario ꝙ an̄ ſubſcriptioneꝫ poſ ſent recedere electores ab electione. ar. jͣ. de cen. olim. ⁊.i. q. vij. ſalu berrimū. ⁊. lxiij. di. quāto. ſꝫ nō eſt verū qꝛ poſtꝙͣ electus ē aliquis: nō pn̄t electores mutare ꝓpoſitū ſuū dūmodo ipſe electus velit cō ſentire: vt. jͣ. dicit̉: īmo etiā ante electionē factam facta publicatione ſcrutinij variare nequeūt electores. jͣ. eo. publicato. ar. j. eo. ī cauſis Poſt hec archipreſbyter ꝓ par te altera de rato ut dicebat litteris premunitus. Ipſe uero ſcilicet ꝓ parte ſua ī mediolan̄. archiepiſco puꝫ cōpromittere curauerunt: qui magiſtꝝ. g. modicen̄. canonicum eis dedit in epiſcopū ⁊ ꝯfirmauitꝰ ⁊ infra. Di. u. mandamꝰ quatenꝰ cū ꝯſtet electionē de prepoſito me morato a maiori ⁊ ſaniori parte ca pituli celebratā fuiſſe publicatā eti am ⁊ ſubſcriptā ſi dictus prepoſitꝰ eidē electioni conſenſerit: ut ꝑ mu tuū conſenſuꝫ eligentium: ⁊ electi quaſi coniugaleᵍ uinculū ſpirituali ter ſit contractū: niſi ſufficienter ſit oſtenſum eundem morbo epilēti co laborare: ſuper quo cōtra ipſuꝫ dicitur appellatū uos non obſtan te ap. obiectu: ſi qua ex alijs cau ſis ſuperius memoratis proponi tur: interpoſita: cum eas friuolas reputemus: electionē cōfirmetis ipſius non obſtante ꝙ poſt talem electionem a prefato archiepiſco po proponitur eſſe factum etiam ſi a partibus in eum fuerit cōpromiſ ſum: cum electores a tali electiōe ſic reſilireⁱ nequiuerint. Quod ſi electores illius non compromiſe rintª in archiepiſcopuꝫ memoratū etiam ſi dictus prepoſitus nondū electioni de ſe facte conſenſerit: eo tamen conſentire uolēteˡ dūmodo a morbo ſit īmunis obiecto: uos electioneꝫ ipſius nihilominus cō firmetis. ¶ Dem preneſtino epi ſcopo. ap. ſe. lega. Udum ad audientiaꝫ noſtrā queſtione perlata peruenit: ⁊. ff. de ſer. ru. pre̓. ꝑ fundū. ⁊. ff. de reg. iur. nemo. īmo ſi nollēt illuꝫ eligere inquē maior ⁊ ſanior pars ꝯſenſit: deberēt ꝑ ſuperiorē cōpelli. jͣ. e. publicato. qꝛ illū tenent̉ eligere ex quo iā ſic ꝓceſſū eſt. jͣ. e. qꝛ ꝓpter. g ¶ Cōiugale. ſꝫ in veritate ꝯtractū nō eſt vinculū ꝯiugale ꝑ ꝯſenſum eligētium ⁊ electi an̄ ꝯfirmationē. jͣ. ti. ꝓxi. inter corporalia. v. vn̄ cū non ſit ⁊cͣ. ⁊. jͣ. vt lite nō ꝯteſ. quoniā.§. ſi vo in pͥn. Et iō dicit qͣſi: qꝛ poſſꝫ renūciare ſine licētia an ꝯfir mationē pape. ar. predicte de cre. īter corporalia. vt ibi no. v̓. ſicut autē. ſꝫ hoc ideo dicit qꝛ non pn̄t ab ea recedē: ⁊ qꝛ vinculū illud iniciatum ē. Et ideo quaſi ꝯtractū. jͣ. ti. prox. c. vlti. h ¶ Ex alijs.ſ. qꝛ erat de alia eccleſia ⁊ in eadē erāt idonei i ¶ Reſilire. Cōtra. sͣ. d̓ poſtu. bone. ſꝫ aliud ē in poſtulatione ⁊ aliud ī electione ꝑ quam ius acquirit̉. viij. q. ij. dilectiſ ſimi. Et ꝑ poſtulationeꝫ ius nō acqquirit. sͣ. de poſtul. c. pe nul. īmo pōt dici ꝙ idē ē vt ſi poſtulatio ſit publice facta in ſcrutinio vel ſuꝑiori pn̄tata n̄ pn̄t ab ea recedere.s. de po ſtula. bone. vt dixi. sͣ. de po ſtu. c. vlti. ⁊ penul k ¶ Cōpromiſerint. maxime ſupple: qꝛ idē ē ac ſi ꝓmiſiſſēt vt dicit̉ sͣ. qꝛ ſiue cōpromiſe rint ſiue nō pn̄t mutare ꝯſen ſum ſuū. vt dictū eſt. l ¶ Uolēte. vt volūtas implea tur neceſſe ē: qꝛ vbi ē opus fa cto volūtas nō ſufficit. jͣ. d̓ eo qui mit. in poſ. cā rei ſer. ꝯſti tutis. ⁊. jͣ. d̓ biga. nuper. m ¶ Udum. ꝯſcientias. No. ꝯſciētias eligē tiū examinādas: ſicut ꝯſcien tia accuſatoris. ij. q. vij. ſi ꝗ ſt̓ n ¶ Deſtinarūt. quoniam ita madauit papa: ꝙ ſi altera ꝑti um nollet ꝙ ipſi iudices cauſam terminarēt: cauſā inſtructā remitterēt ad ipſuꝫ: alias nō fuiſſet eis licitū recuſare. o ¶ Numerus. ex eo qd̓ hic di cit in fine colligit̉ ꝙ numer prefert̉ auc̄ti. jͣ. de ap. ꝯſtitutis. nō.n. preferenda ē digni tas: niſi cū numerꝰ ē par vel ī modicū excedit. ff. de pac. maiorē. ⁊. jͣ. e. eccleſia veſtra. vbi numerus nō ꝓfuit. jͣ. de teſti. in noſtra. ⁊ de hoc dicemus ī illa decre. eccleſia veſtra. p ¶ Dignitate. ecce in quibus ꝯſiſtit aucͣtas. xxiij. di. c. i. q ¶ Et tꝑe. qꝛ an̄ ordinati fuerūt vel inſtituti in eccleſia. jͣ. de ma. ⁊ obe. c. i. r ¶ Preſentate. ⁊ ſic nō remiſerūt cauſā ſufficiēter inſtructā: ⁊ ideo male fece rūt qꝛ cauſā inſtructā remittere debuerūt. vt. C. de ap. ne cauſas. jͣ. de ap. cōſtitutus. C. de rela. l. i. ⁊. ij. ſ ¶ Scire. ſic. sͣ. e. ſignificaſti. t ¶ Procedēdū. ꝓcedit̉ tamē ꝯtra ꝯtumacē in cā ap. jͣ. de ap. ſepe. ⁊. C. de tēp. aꝑ. l. vlt.§. illud. ſꝫ hec nō fuit cā appellationis. u ¶ Electiōis tꝑe. Iſta tria p̄cipue requirūtur ī ep̄o. sͣ. e. cū ī cūctis. Et no ꝙ ī hꝰi electionibus tēpus electionis ſpectat̉ an ſint tūc idonei. jͣ. de eta. ⁊ qua. cū bone. ⁊. jͣ. de cleri. excōi. mi. poſtulaſti. ar. jͣ. e. auditis. Arg. ꝯ. sͣ. de poſtula. bone. jͣ. e. ꝙ ſicut.§. ſi aūt. So. tēpus electiōis dꝫ ſpectari: ⁊ ſi tūc n̄ tenuit ele ctio ipſo iure nō pōt tractu tꝑis ꝯualeſcere vt ī pͥmis ꝯcor. ⁊. xvi. q. iij.§. pōt. verẜ. que ab initio ⁊cͣ. ſi v̓o ab initio nō erat nulla ipſo iure: ſꝫ ꝑ exceptionem poterat caſſari: tūc tractu tꝑis pōt rata haberi. ⁊ ſic loquūtur ꝯͣria. Itē ar. eſt hic initiū ſpectādū.i. q. i. pͥncipatus. ⁊. xvi. q. iij. ſi ſacerdotes. ⁊. lv. di. p̄cepta ⁊. jͣ. de ꝓbati. poſt ceſſionē. ⁊. ff. de orig. iu. l. i. ff. de reg. iur̄. qd̓ ab initio. ff. de mino. deniqꝫ.§. i. ff. de pub. iu. is qui. ff. de iuri. om. iu. cū quedā. ⁊. jͣ. de fo. cō pe. ꝓpoſuiſti. ⁊ sͣ. de reſcrip. eā te. ff. man. ſi ꝓcurator.i. rn̄ſo. ff. ad mace. ſi ta mē. ⁊. ff. de penis. l. i. ⁊. C. de teſta. l. i. ⁊. ff. de vaca. mu. l. ij.§. munera. ⁊. ff. de pecu. lꝫ.§. ſi filius ī fi. ar. ꝯ.ſ. finē ſpectādū. jͣ. de teſti. cog. c. p̄terea. jͣ. de deſpōimpu. acceſſit. ⁊. c. lr̄as. ff. de ri. nup. ſi quis. ff. de in. fiſci. nō intelligit̉.§. ſi ꝗpalā. ff. de iudi. cū furioſus. ff. de ſta. ho. liber hō. inſti. de īge.§. ſufficit. ⁊ pro vtraqꝫ ꝑte. ff. cōia p̄. receptū ē. ſo. verū ē initiū fore ſpectādū ī ꝯctibus vel qͣſi ⁊ ī delicto vel qͣſi. ī oī.n. negocio ex quo actio oriri pōt. ⁊ ī decretis ⁊ ꝯſtitutio nibꝰ: niſi ꝓpter fauorē alid̓ ꝯtingat: ſic̄ ī mr̄imonio vel libertate: vt pꝫ ꝑ ꝯcor. ꝓxime poſitas: illd̓ qd̓ dr̄ finē ſpectādū hꝫ locū cū querit̉ an id dedit vel no quod uacante prepoſitura coloniē ſis eccleſie in duo ſe uota eligenti um diuiſiſſent cauſam iudicibꝰ duximus committēdā: ⁊ infra. Ipſi uero partes ad ſuaꝫ preſentiā con uocarunt: receperunt teſtes: exa. minauerūt eligentium conſcienti asᵐ: audiuerunt allegationes utri qꝫ. Et quoniam prepoſitus ſancti georgij eorum ſententie ſe aſſeruit nolle ſtare proceſſuꝫ ad ſe. ap. deſtinaruntⁿ: ⁊ īfra. Cunqꝫ nūcij pre poſiti ſanctorum apoſtolorum ſta tuto termino ad preſentiaꝫ noſtrā acceſſiſſent: prepoſitus ſancti geor gij nec uenit nec pro ſe miſit idone um reſponſalem: ⁊ infra. Geſtis igitur iudicū diligenter inſpectis inuenimus: ꝙ ꝓ prepoſito ſancto rum apoſtolorū auctoritas ꝓ prepoſito uero ſancti georgij numerusᵈ eligētiū faciebat: cū primus a xiiij. tū ꝑſonis tum canonicis: qui alios dignitateᵖ etate ⁊ tēporeq pre cedebant. ſecundus uero a. xxiiij. fuiſſet electus: ⁊ infra. Cū aūt alle gationes ꝓ eodem prepoſito ſancti georgij coram iudicibus ipſis ꝓpoſite nobis nō fuerint preſenta te ꝓpter quod nō potuimꝰ ſcire ꝑ nos quid obiecerit uel quid reſpō derint ad obiecta:: ſicqꝫ cauſa re miſſa nō fuit ſufficienter inſtructa ad diffinitiuā ſentētiā nō duximus procedēdum: ſed deciſionē cauſe ipſius iudicibus commiſimꝰ ſub hac forma: ut uel ſi notorium eſſet uel per ea que iam dicta erant con ſtaret: ꝙ prepoſitus ſancti georgij electionis tempore pateretur

edit ſeu qn̄ dediſſe vr̄: vel qn̄ poſſidet vel reſtituit: ſiue cū caꝑe potuit. ī aut̉. de nup.§. qꝛ v̓o hactenus. col. iiij. ⁊. ff. de ali. ⁊ cib. le. l. mela. inſpicit̉.n. tēpus quo capax ē. ff. de iure fiſ. nō ītelligit̉.§. ſi quis palā. ⁊ ſi ago ꝯtra te ⁊ nō cōpe tit mihi ius: ſi tꝑe ſnīe cōpetit ſequit̉ ꝯdemnatio. ff. de pecul. queſitū. ff. de rei ven. ſin aūt.§. i. ff. depoſi. l. i.§. non tantuꝫ. x ¶ In ordinibus. talis electō nulla ē: ⁊ deuoluit̉ ptās eligē di ad alios licet pauciores: vt hic patet expreſſe. ⁊ hoc ītelli ge qn̄ ex certa ſciētia eligitur alias nō eēt pͥuati ſi ꝓbarēt ignorātiā: ⁊ ita iſta tria ⁊ qd̓ bet illoꝝ reddūt electionem nullam. y ¶ Corporali. ſic. jͣ. de re iud. cū olim. ⁊ bn̄ pōt ꝓcedi ꝯtra abſentē in iſto caſu etiā li. nō ꝯteſ. jͣ. vt lite ꝯteſ. quoniā fre quēter.§. porro. Ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ do lo ⁊ ꝯtu. cū olim. vbi expecta tur ꝑ annū. ſꝫ illd̓ ī eo qui ap pellauit: illd̓ qd̓ dixi ꝙ pōt ꝓ cedi ꝯͣ abſentēt legitime eo ci tato ītelligas. jͣ. de ap. ꝑ tuas. z ¶ Impedimētis. ꝓpoſitis? ipſū ī etate ī ordinibus ī ſcien tia in litteratura. a One memorie. cōſta ret. naꝫ ſi hͦ eēt de iure cōi debuit ꝑdere pͥmā ⁊ ẜam xvij. q. i. ep̄s ꝗ ⁊. c. ſi ꝗs ep̄s ⁊. jͣ. de tranſla. quāto. b ¶ Nuciaret. ſi. s. e. qualiter. ⁊. jͣ. de p̄ben. cū iam duduꝫ. c ¶ De vi.i. violēta impreſſio ne īferēda. ſic. jͣ. eo. cū vītoni en̄. vt notat̉ ī caſu: ſed ibi fuit illata. d ¶ Metuebāt. ſi citati nō po terāt venire ad eccleſiā cathe dralē: debebāt ꝯſtituere ꝓcu ratores: qui vice fungeretur illoꝝ. jͣ. e. qꝛ ꝓpter. ⁊ ſic vide tur ꝙ nō valuiſſet eoꝝ appel latio quo miuus alij ꝓcedere potuiſſent. Nō credo: ꝙ hodie valeret talis appellatio: qꝛ exquo maior pars citat mi norē: ſi iuſta cauſa īpediti venire nō poſſūt conſtituere de bēt ꝓcuratorē. jͣ. e. ti. qꝛ ꝓpter alias credo ꝙ electio maio ris partis pn̄tis valeret ꝑ eādē cōſtitutionē qꝛ ꝓpter. Si autē maior pars canonicorū iuſta de cauſa eēt abſens: nec poſſet venire ad eccleſiā ī qua dꝫ electio celebrari: ⁊ ſint ī loco ī quo debēt ad electionē vocari: ſatis credo ꝙ minor pars dꝫ ire ad maiorē ſi pōt: ⁊ ecōuerſo alias ad locū cōmunē ꝯueniāt oēs: vel ꝯſtituant ꝓcuratores ſi ire nō poſſūt. jͣ. eo. qꝛ. xxiij. di. ī nomine dn̄i. v̓ſus fi. vbi dicit̉: ꝙ ſi electio pape ī vrbe romana fieri nō pōt exeāt ad locū idoneū. Sꝫ ī caſu huius decre. aliud erat īpedimētū: ī quo abſentes nō debebāt ire: nec dare ꝓcuratores timebant.n. vim ſi bi fieri ī electione.i. violētam īpreſſionē: ⁊ ſic nō habuiſſent liberā poteſtatem eligēdi: nec eoꝝ ꝓcuratores. ⁊ ideo tenuit eoꝝ appellatio ꝓpter iuſtū metuꝫ īpreſſionis: ⁊ ita ſolus talis timor ſufficit lꝫ īpreſſio ſecuta nō ſit: vn̄ de hͦ mā dauit papa īquiri. ar. opt. ff. locati. habitatores.§. vlti. ⁊. l. itē querit̉.§. exerci tus. alias aūt nō debebāt ire: vel ſi aliud iuſtū impedimētū habebāt ꝯſtituere ꝓcuratores alias ꝓcedere debēt ad electionē: exquo vocati erāt ꝑ illā ꝯſtitu tionē qꝛ ꝓpter. In ſpūali v̓o ſicut ī carnali matrimonio dꝫ eē liber cōſenſus: alias nullus eēt ꝯſenſus. jͣ. de ſpōſa. cū locū. Maguntini fauebāt philippo: ꝑ cuius potētiā varmatieū. ep̄us fuit poſtulatus ⁊ intruſus: p̄poſitus iſte faue bat othoni: qui electi erāt ī diſcordia: vn̄ timebāt ipſe ⁊ ſui: ꝙ nō poſſent libe rū habere ꝯſenſum ī electione. vn̄ appellaueruūt ex illa cauſa que iuſta fuit: vn̄ ī locū ſecurū vtriqꝫ parti ꝯuenire debebāt. Ber. e ¶ Cōſtaret. alias nō valuiſſet appellatio: vel poſſet ſuppleri maxime ſi voca ti nō fuiſſent. f ¶ Exceptione. jͣ. de ap. an ſit deferēdū. ⁊. c. ꝯſtitutis. ⁊. jͣ. de vſur. qꝛ fruſtra. ff de mino. auxiliū. ⁊. xvij. q. iiij. frater noſter. xvij. q. de viro. g ¶ Licentiā. vnde pͥuandi ſūt poteſtate eligēdi illa vice. jͣ. de tranſlat. quāto. que pōt aſſignari ꝯtra id: qꝛ hic ipſo iure fuerūt pͥuati poteſtate eligēdi: vn̄ te nuit electio poſtea facta: ſꝫ ibi dicit papa ſuſpēdimus: ibi ſoluitur. h ¶ Cōfirmaret. ꝙ ſi eccleſia magunt. tali modo nō recepiſſet: tūc legatus de vtraqꝫ īquireret: ⁊ cauſā inſtructā ad ſe. ap. remitteret. uel in ordinibusˣ uel in ſciētia uel ī etate defectū: qui eū iuxta canonū ſanctiōes impediret ad huiuſmodi officiū promoueri: ei nō obſtāte ipſius abſentia corporaliʸ ſilenti um imponentes: prepoſito ſancto rum apoſtolorum prepoſituraꝫ ad iudicarent eandem: alioquin cum in eum non ſolum plures ſed due pene partes conuenerint: ⁊ impe. dimentisᶻ ceſſantibus appareat ꝙ eum bono zelo elegerint: prepoſi ti ſanctoꝝ apoſtolorum electione caſſata electionem cōfirmarēt ipſi us: ⁊ ei facerent tanquā prepoſito reſponderi. ¶ Dem canon̄. magunti. I One memorie magū. archi epiſcopo: uiam uniuerſe carnis ingreſſo ⁊ quibuſdā petentibꝰ uarmacien̄. epiſcopum: quibuſdā uero archiepiſcopum ueſtrum tūc prepoſitū ſancti petri magunt. ſibi eligentibus in paſtorē: preneſtin̄. epiſcopo a ſede apo. le. dedimus in mandatis: ut ſi eundem epiſcopuꝫ quo ad temporalia uel ad ſpi ritualia recepiſſe conſtaretª eccleſi aꝫ magunt. uel miniſtraſſe in tēpo ralibus aut ſpiritualibꝰ in eādē pe ſtulationē factā de ipſo nunciaretꝰ irritā: ⁊ infra. Deinde inquireret de electione ipſius archiepiſcopi ueritatē: ⁊ ſi ei de uiᵉ quā ipſe ⁊ ſui metuebantq conſtaret eo nō obſtāte ꝙ poſt ap. ad nos interpoſitam fuerat in ipſius electione proceſſū cum alij qui ap. ad nos īterpoſito ne ſine ipſo ac ſocijs eius haberēt in electione proceſſuꝫ nō duxerint deferendū uti contra ipſuꝫ hac ex i ¶ Recepit. ⁊ ita qn̄qꝫ ꝓbatur ⁊ examinat̉: qd̓ notoriū eſt. ar. xxiiij. q. i. pudēda ī fi. ⁊. xi. q. iij. eoꝝ qui accuſant̉. quoniā lꝫ aliquid mani feſtu ſit: eius tamē interpretatio nō eſt negligenda. ff. de ven. inſpi. l. i.§. nihil. ꝙͣuis nihil tam īdubitatū eſt: quī recipiat quādaꝫ ſollicitam dubitationē. in aut̉. de tabellio. circa mediū ꝯſtitutionis. colla. vi. ⁊ ita potius reci piunt̉ hic teſtes ad cautelā ꝙͣ de iuris neceſſitate: vel ꝗa ex ſuꝑabundāti aliquid ꝓbat̉. ff. d̓ ma nu. cauſā. ī pͥn. qꝛ ſi trāſiuit nō potuit eſ ſe non notoriū. jͣ. de trāſla. qͣnto. vel for ſan: qꝛ ſibi non erat notorium. k ¶ Caſſauit.i. reprobauit: vel irritaꝫ nūciauit vt patet. s qꝛ ꝯſtitit ei ꝙ admi niſtrauit ⁊ cepit eccleſiaꝫ p̄ter auctori tatē ap. ſe. l ¶ A pauciſſimis. ſic sͣ. de poſtu. gratuꝫ. m ¶ Notorius. vt. ij. q. i. de manifeſta. et jͣ. de accu. euidētia. n ¶ Preſumit̉. ſic. jͣ. de renūc. ī pn̄tia. et jͣ. de re iudi. ſicut. jͣ. de ꝓba. poſt ceſſio nē. ⁊. ij. q. v. hoc etiam placuit. ff. d̓ publi. quecūqꝫ. Sꝫ ho die nō p̄ſumit̉ ꝓ iudicis ꝓceſſu ī preiu diciū alteriꝰ: niſi qͣ tenus ꝯſtiterit legi timis documētis. jͣ. de ꝓbati. quoniam contra. o ¶ Quāuis.i. quia ſic ponit̉. jͣ. de iure iuran. quēadmodū v̓. ꝙͣuis int̓dū ⁊cͣ. p ¶ Factū. ſic. jͣ. d̓ re nūc. ſuꝑ hoc. ⁊. jͣ. de ꝓba. quoniaꝫ ꝯ. vi. q. vlti. actor. q ¶ Naturam.i. ẜm curſū cauſaꝝ. C. d̓ re. cre. ī bone vel ẜꝫ rerū naturā.i. ẜꝫ na turalē ꝓbationeꝫ.i. ꝑ cauſā rerū: quoniā ea que nō ſunt: nō ꝓbantur ꝑ aliquā cauſam. Eius.n. qd̓ nō eſt: nulla ē cauſa. Nō enim ratio pͥuſꝙͣ ꝑſona querē da eſt. ff. de in. codi. quidā referūt.§. i. ſꝫ ea que ſunt ꝓbant̉. de hac negatiua no. ꝙ tribus modis dicit̉. eſt.n. negatiua facti iuris ⁊ qua litatis. Negatiua facti duplex ē: pura ⁊ ſimplex: que nō hꝫ determi nationē loci vel tēporis vel alterius rei. Et hec negatiua pura ⁊ ſim plex ꝓbari nō pōt directe vel indirecte: vt ſi aliquis dicat ſe nunꝙͣ fuiſſe citatū: vel ſi quis dicat ſe nō ꝯtraxiſſe cū berta: ⁊ de tali nega tiua loquit̉ hic. ⁊. vi. q. vlt.§. actor ꝙ aſſeruerat. vnde onus ꝓbandi tranſfert̉ ad aduerſariū: ⁊ hoc ideo: qꝛ negationū nō ſunt cauſe: vt dixi. Si autē adijciat̉ tēpus: vel locus: vel aliqd̓ ꝯſimile: tūc pōt ꝓ bari īdirecte. vt. jͣ. de teſti. ex tenore. ⁊. c. ſeries. ⁊. C. de ꝯͣhē. ⁊ com mit. ſtipu. optimā. vt ſi exhibeat̉ inſtrumētuꝫ ī quo ſtipulatio ꝯtine atur facta tali die: ⁊ loco. vt ī p̄dictis iuribus. Nō ob. qd̓ dicit̉. jͣ. de ꝓbatio. tertio. ⁊. jͣ. de teſti. tam litteris ī fi. qꝛ ibi non ꝓbatur directe vel īdirecte ſꝫ preſūptiue. Itē negatiua facti ꝓbatur cū habeat in ſe implicitā affirmatiuā: vt ſi dicat: ego nō ſpōte renūciaui. q. di. coa ctus renūciaui. ⁊ hoc dꝫ ꝓbari ab eo qui hoc negat. jͣ. de renūcia. ſu per hoc. Itē negatiua iuris bn̄ ꝓbatur: vt ſi negas emācipationem recte facta: hoc ipſū ꝓbare debes. ff. de ꝓba. ab ea parte.§. i. qꝛ qui negat aliquid iuſte factū dicit illud iniuſte factū. vnde illd̓ probare dꝫ. Negatiua qualitatis dicit̉ illa: iſte nō eſt idoneus: hic negat̉ qͣli tas: ⁊ hic nō eſt legitimus: iſte nō eſt diligēs. Nō eſt ſoluēdo: hͦ pōt ⁊ dꝫ ꝓbari ab eo qui hoc dicit: qꝛ quilibet preſumit̉ idoneus niſi ꝓ betur ꝯtrariū. jͣ. de preſūp. dudū. ⁊. jͣ. de ſcru. in or. fa. c. vno. ⁊. ff. de ceptione non poſſent: quoniā fru ſtra legis auxiliū īuocat: qui com mittit in legē unde nec ab eis poſſe obijci uidebatur: ꝙ idem eſſꝫ a paucioribus ſecundum eorum aſſertionem electus: cum ipſi ap. ad nos legitime interpoſitam contēnentes: ⁊ preter licentiamᵍ noſtraꝫ recipientes epiſcopum memora. tum reddiderunt ſe indignos electionem archiepiſcopi confirma re: ⁊ infra. Licet autē eſſent noto ria que contra dictum uarmat. epi ſcopuꝫ ⁊ eius fautores fuerant ob iecta: predictus tamen legatus ad maiorem cautelam multos teſtes recepit: ex ipſius archiepiſcopi parte productos. unde ipſe iuxta mandati noſtri tenoreꝫ procedēs poſtulationem factam a uarmat. caſſauit: et electionem eiuſdem archiepiſcopi memorati: quāuis a pauciſſimis celebratam curauit auctoritate apoſto. ꝯfirmare: ipſū qꝫ ordinauit in preſbyterum ⁊ tādem in archiepiſcopum conſecra uit: ⁊ infra. Contra legati uero proceſſum hoc facere uidebatur: ꝙ non citatis uarmat. epiſcopo: ⁊ eius fautoribus proceſſiſſꝫ. Por ro exceſſus notorius examinatio ne non indiget: ⁊ pro his que a in dice ſunt acta preſumit̉ⁿ: ꝙ omnia rite fuerint celebrata: quāuis ⁊ o citati non fuerunt: non poſſet de fa cili comprobari: quia negantis fa ctumᵖ per rerum naturamq nulla ē direta probatio: cum ⁊ ſi quilibet de ſe poſſet aſſerere: ꝙ ad eum citatio minime perueniſſet: ſinguli tn̄ ueſtruꝫ eſſent in ſuo teſtimonio

r ¶ Singulares. ⁊ ſic eēt inſufficiēs teſtimoniū illoꝝ. jͣ. e. cum dilecti ⁊. jͣ. de accuſa. cū dilectus ī fi. Si aūt vnus iuraret de facto alterius ſubiret anceps ꝑiuriū qd̓ eē nō dꝫ. ff. de in li. iurā. videamus. ff. re rū amo. marcellus niſi forte ſic iuraret. Ego iuro ꝙ ille nō fuit cita tus: ꝙ ego ſciā. ſi. jͣ. de pur. ca. quotiēs in fi. ſic. viij. q. iij. artaldus in aut̉. de here. ⁊ fal.§ ſi v̓o abſūt. colla. i. alias ē ſub.§. ſancimus. vbi dicit̉ ꝙ te ſtes iurēt: ꝙ nō ſint ꝯſcij alicuius malignitatis facte ab he rede: hͦ eſt dicere ꝙ ipſi ſciāt. Sic pꝫ ꝙ nullus pōt ꝓbare ſe nō fuiſſe citatū: ſꝫ il li incūbit ꝓbatio ꝗ dicit alique fuiſſe ci tatū non ei ꝗ negat legatus.n. eos citauit. qd̓ apꝑet ex eo: ꝙ ad legatū nūciuꝫ deſtinarūt: ⁊ ex eo qd̓ dicit oīa p̄ſumū tur legitīe acta: alias ei īcumbit ꝓbatio qui dicit aduerſariū fuiſſe citatum nō ei qui negat. Sꝫ nōne capituluꝫ erat excuſatu: ſi quilibꝫ de capitulo iuret ſe nō fuiſſe citatū? videt̉ ꝙ ſic. Negati ua.n. probat̉ ꝑ iura mētū ipſius negātis. ff. de iureiur. l. iij.§. quicūqꝫ. ⁊. jͣ. de teſti. pn̄ti um. ⁊ lꝫ ſit ꝓbatū de capitulo: nō tamē ſinguli ꝓbant de ſe: ſꝫ talis ꝓ batio nō releuaret capitulū. Sꝫ qualiter ꝓbabit capitulū citatum? Dico ꝙ ꝑ hoc ꝙ littere citationis dirigūtur p̄lato ⁊ aliquibus ma ioribus de capitulo. ar. sͣ. de poſtula. ad hoc. xliiij. di. comeſſatiōes. ī fi. ⁊. jͣ. de ſimo. veniēs. īſti. de iure natu.§. ſenatus. ⁊. ff. de con. ⁊ de mon. municipibus. ar. jͣ. de ꝓcu. c. vlti. vel ſi nō habet̉ illorum copia ſufficit legi lr̄as publice ī capitulo ſiue ī clauſtro pn̄tibus qui īueniuntur. jͣ. de dolo ⁊ ꝯtu. cauſā que. ⁊. c. vlti. ⁊. jͣ. de cleri. nō reſi. ex tue ⁊ interrogādi ſūt vicini ſiue parrochiani: ſi volūt defendere. C. ex qui. ca. ma. l. ergo. ⁊. ff. de liber. agno. l. i. ⁊. ff. de dam. īfec. l. iiij.§. p̄ tor. Sꝫ ſi lr̄e pn̄tentur p̄lato ⁊ aliquibus de maioribus vel ſoli p̄la to: ⁊ ipſe occultauerit lr̄as: nec pn̄tauerit eas capitulo: ⁊ non vadat vel mittat ad iudicē: ⁊ ſic iudex reputans capitulū ꝯtumax: totū ca pitulū ſuſpēdat vel excōicet: nūꝗd illi qui nihil ſciuerūt ſūt excom municati? videt̉ ꝙ no. nā ꝓpter ꝯtumaciā ꝓcuratoris dn̄s nō puni tur. ff. ſi quis ius di. nō ob. l. i.§. ſi ꝓcur. ⁊. jͣ. vt li. nō ꝯteſ. c. i. ī fi. vbi īnuitur a ꝯrio ſenſu: ꝙ ꝓpter ꝯtumaciā ꝓcuratoris dn̄s excōmuni cari nō pōt ſi dn̄s ignorauerit: ſꝫ hoc tutius videt̉ ꝙ capitulū petat abſolutionē: qꝛ p̄ſumptio nō modica ē cōtra ipſū capitulū niſi capi tulū doceret ſe neſciuiſſe: ſꝫ nō de facili poſſet hoc ꝓbare. ar. ꝙ poſ ſet. jͣ. de ꝓba. tertio. ⁊. c. vlti. ar. ꝙ capitulū ſit excōicatū. ar. jͣ. de ſē. exco. romana.§. vlti. Ber. ſ ¶ Secure. alioquin ſi nō potuiſſet ire ſecurus: poterat legitime ap pellare ab eo: niſi ſecurū locū eidē ꝓuidiſſet. jͣ. de ap. ex ꝑte. ⁊. jͣ. vt li te nō ꝯte. accedēs. ſꝫ hoc fuit falſū: vt hic dicit. ⁊ ſi hoc eēt: tn̄ potuit mittere ꝓcuratorē: ſicut miſit nūciū. jͣ. de appel. ꝯſtitutis. ⁊ hic. Sꝫ nūquid tenet̉ quis mittere ꝓcuratorē qn̄ ipſe ire nō pōt: puta qꝛ ſibi locus ē ſuſpectus: vel alias īpeditus? nō credo: qꝛ nemo cōpellit̉ mittere ꝓcuratorē p̄cipue ī magnis cauſis: vt erat iſta. vt. jͣ. de ꝓcu querelā. vbi de hoc. ſꝫ mittere dꝫ qui ꝓponat exceptionē: alias tene ret excōicatio ꝓ ꝯtumacia. jͣ. de ap. ſi duobus. t ¶ Nunciū. Noͣ ſimplicē nunciū nō audiri. ar. de ꝓcura. alia quidē ⁊. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. cū dilecti. Ar. ꝯtra. inſti. ꝑ quas ꝑſo. nobis acquir§. i. ⁊. ff. depoſiti. l. i.§. ſi te rogauero. ⁊. jͣ. de offi. dele. prudentiā. u ¶ Cauſis.ſ. qꝛ nō detulerūt appellatōni: ⁊ qꝛ īdignū ſine licētia pa pe receperūt: ⁊ qꝛ citati nō venerūt: ⁊ ēt qꝛ idē ep̄s ſine licētia pape trāſiuit. Cōtra s. e. ꝯſiderauimus. ꝯͣ. jͣ. e. auditis. vbi vtraqꝫ caſſat̉ qꝛ facte fuerūt electiones poſt appellationē ⁊ pͥma nō caſſata facta fuit ſcd̓a: idē debuit hic fieri. qꝛ vtraqꝫ poſt appellationē facta fuit. Preterea ⁊ ecōtra opponit̉ eoipſo ꝙ pͥmi poſtulauerūt poſt appel lationē ſine alijs: nō fuerūt ipſi pͥuati ptāte eligēdi: qꝛ alij potuerāt ꝯſentire ⁊ renūciare appellationi. sͣ. d̓ poſtu. bone. ij. ⁊ ī p̄dictis de cret. ꝯſiderauimuſ. ⁊. c. auditis. ergo ſcd̓a electio debuit hic ēt caſſa ri: cū pͥma poſtulatio nō fuerit nulla ipſo iure. So. ꝑ talē poſtulatio nē factā poſt appellationē nullū ius fuit acquiſitū vel gr̄a quā petere poſſet ⁊ poſtulātes poterāt reſilire a tali poſtulatione cū nōdum eēt pn̄tata ſuꝑiori. sͣ. de poſtula. bone. ⁊ ſic habebāt adhuc poteſtaſingularesʳ. Ad ipſum quoqꝫ legatū ſi uoluiſſent ſecureᵖ potuiſſent procuratorem idoneum deſtinare ſicut nunciumⁱ deſtinarant; ⁊ infra. Nos igit̉ ⁊ ſi propter auctoritatē iudiciariaꝫ preaſumamus pro his que acta ſūt a legato: illi tamē pluſ innitimur rationi: ꝙ aduerſarij ar chiepiſcopi ex tribus cauſis predictis ſe uſqꝫ adeo reddiderūt in dignosˣ ꝙ contra eum non debebant audiri. unde quod de ipſo fa ctum fuerit: non poterat impediri per eos: quin etiā ſi electores eiuſ dem pariter deliquiſſent: ut ſe red didiſſent indignos: ad nosʸ deuoluta fuiſſꝫ hac uiceᶻ ordinatio eccleſie maguntin̄. quare dictū archiepiſcopum nunc ſine iuris iniuria potuiſſemus eidem eccleſie prefi cere in paſtoreꝫ. Super his uero habito diligenti tractatu caſſatiōeꝫ poſtulationis facte de uarmatien̄. tem eligēdi: ⁊ poterāt cū alijs eligere ſi voluiſſēt: ſꝫ poſtea cū receperūt eū ſine licētia pape ī ꝯtemptū ipſius cū nō poſſent: tūc pͥmo amiſerūt ptāteꝫ eligē di ⁊ magis deliquerūt: ꝙͣ ſi īdignū ſciēter eligerēt: ⁊ plus ē ipſo facto delique re ꝙͣ v̓bo: ⁊ plus ē ꝯtēnere legē viuā ꝙͣ mortuā: vt pꝫ ī ītegra: ⁊ ſic penes illos remāſit ius eligēdi: ꝙͣuis eēt numero pauciſſimi. sͣ. de poſtu. gratū. ⁊ appel lationi nō pn̄t opponere: cuꝫ ipſi ꝯͣ appellationē deliq̄rint ⁊ ꝯtumaceſ fuerīt: ⁊ ita ex tri bus cauſis p̄dictis ſe fecerūt īdignos: ſed ex vna precipue amiſerūt poteſtatē eligēdi re cipiēdo illuꝫ ſine licētia pape alias ſi nō recepiſſēt illū: non amiſiſſent ptāteꝫ eligendi: vt pꝫ ī ītegra. Quidā dicere vo luerūt: ꝙ hec decre. ꝯtīet gra tiā: ſꝫ forſan hoc dicūt ꝗ ītelli gūt hāc decre. ꝙ hec electio facta fuiſſet anteꝙͣ maguntini recepiſſent varmatien̄. vel adminiſtraſſet: ⁊ ſi hic fuiſſꝫ qd̓ nō ē verū gr̄am ꝯtineret. vel dic ex trībus p̄ſumptioni bus.ſ. qꝛ virū paſtorali digni tate p̄ditū ꝯtra formaꝫ canonica nō ſolū eligere: ſꝫ etiā re cipe p̄ſumpſerūt. x ¶ Cōtemptu. qꝛ poſtꝙͣ ꝓcu rator eoꝝ noſtras lr̄as repor tauit: quibus mandabat̉ ꝙ ſi varmatien̄. ep̄s ī tꝑalibus et ſpūalibus mīſtraſſet: ipſius caſſaret̉ electio. Ipſi poſtmo dū quaſi electo ſuo: ſic̄ ex eo rū lr̄is apparet: quibus eum electū ſuū nominant: temere paruerūt ⁊ blaſphemia: qꝛ legatū noſtrū ꝙͣtuꝫ ī eis fuit īfamātes eū fuiſſe corruptū pecunia ſūt mētiti. hec lr̄a ē ī regiſtro: et ſic ex tribus cauſis reddiderūt ſe īdignos: vn̄ nō debēt audiri. sͣ. e. ꝯſideraui mus: vt ſequitur in glo. y ¶ Ad nos. Dixit lau. ꝙ cū ſimul oēs delinquūt eligēdo īdignū tunc tantutranſfert̉ poteſtas eligēdi ad ſuꝑiorē. Si vero ſecundi poſt electionē prioꝝ ſ militer eligāt īdignū: reuertit̉ poteſtas eligendi ad pͥores: ⁊ facit ꝓ eo quod dicit ī lr̄a pariter. ⁊. jͣ. e. cū vinto. ſed. T. dicit nō eē verum: īmo ſiue ſimul ſiue ſeꝑatim deliquerūt trāſfertur poteſtas eligendi ad ſuperiorē: ſicut hic dicit. Et illud aduerbiū ꝑiter non notat idētitatē tēporis ad peccandū: qd̓ exigat̉ ut ſimul delinquāt: ſꝫ vicij ſimilitudinē. ⁊ illa decre. cū vintonien̄. non facit ꝓ eo: qꝛ ibi tantū vna ꝑs peccauerat eligēdo īdignū hominē illegitime natū: ꝓ pter qd̓ ius eligēdi ad alios fuit deuolutū. ⁊ illi lꝫ quodāmō deliquerūt eligē do ꝑ īpreſſione: nō amiſerunt ius eligendi: ⁊ tunc pͥmi ⁊ ſcd̓i ſimul poſtea de bent eligere: ut ibi dr̄. ſꝫ vbi vtraqꝫ ꝑs peccat eligēdo īdignū ī electōne epiſco poꝝ ⁊ eoꝝ ſuꝑioꝝ ſiue eodē tꝑe ſiue diuerſis peccēt ſemꝑ trāſfert̉ eligēdi po teſtas ad dn̄m papā: ut hec lr̄a dicit. ſic. jͣ. d̓ conceſ. p̄bē. qꝛ diuerſitatē. ⁊ nō re uertit̉ ad pͥmos: ſicut dixit lau. ⁊ eod̓ mō ītellige. sͣ. e. ti. c. cū ī cūctis.§. clerici. qd̓ dꝫ ītelligi ſecundū iſtā: ut ad papā eligēdi poteſtas trāſferat̉: ſecus eſt cuꝫ clerici ſunt negligentes ī eligēdo: qꝛ tūc deuoluit̉ eligēdi ptās ad ꝓximuꝫ ſu ꝑiorē. jͣ. e. ne ꝓ defectu. In electionibus v̓o īferioꝝ p̄latoꝝ cū eligit̉ vel cōfir mat̉ īdignus: ẜuari dꝫ qd̓ dr̄. sͣ. e. cū ī cūctis.§. vlt. ⁊. jͣ. e. nihil. ſed ī caſu negli gentie ẜuatur quod dr̄. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. nulla. exceptis abbatijs vbi dant̉ tres mēſes tantū. ut dicit decre. illa. ne. ꝓ defectu. Et ꝙ. c. cū ī cunctis. debeat ſic ītelligi: ex eo pꝫ ꝙ papa ī. c. cū ī cunctis.§. clerici. non dicit ad queꝫ deuoluat̉ eligendi ptās. vnde debet ītelligere: ꝙ ad ipſum dꝫ deuolui cuꝫ inferioribus dignitatibus dixit: ad quos deuoluat poteſtas eligendi: cū eligitur vel cōfir matur indignus: ut eo. c.§. vlt. ut quod de minoribus ꝯceſſit de maioribus ꝓ hibuiſſe videatur. Alij dicunt ꝙ ad ꝓximū ſuꝑiorē deuoluit̉ poteſtas eligen di: ⁊ hic non erat ſuperior niſi papa. ⁊ idem dicunt ī caſu negligentie. ut dicit c. ne pro defectu. z ¶ Hac vice. hoc ideo dic̄ qꝛ qui male eligunt nō puniunt̉ niſi ſemel tantum. jͣ. e. ti. auditis. a ¶¶ Uerelam. ꝯmiſit. ar. ad qōnem dominicalē: ꝙ ſi ille a quo appellat̉ ef ficit eiuſdē iuriſditionis cuius ē ille ad quē appellat̉: ꝙ nihilominus pōt de cā cognoſcere. ff. de iudic. ſi is qui rome. Ar. ꝯ. ff. de iudi. iudiciū. ⁊. l. multū. ⁊. l. iulianus. tamē honeſtius eſt ꝙ cauſā d̓leget: īmo videtur ꝙ teneatur cāꝫ illam delegare. ff. de in. om. iudi. pretor. b ¶ Petens. ⁊ ita pꝫ ꝙ due actiones ſimul ꝓponi poſſunt in eodē libello. jͣ. de capel. mo. dilectus. ⁊. jͣ. de cā poſ. cū eccleſia. ⁊. c. ſe. ⁊. ff. fami. herc. heredes. §. de pluribus. ff. de actio. emp. ⁊ ven. non ē nouum ⁊. l. ſequenti. Sed videt̉ ꝙ iſte economus non fuiſſet audiendus. qꝛ videbatur contrarius in ſua pe titione petebat enim illū petrū remoueri ab eccleſia ab eodē petēs pēſioneꝫ ſibi reſtitui: iſta duo ꝯͣria vident̉: ꝙ remoueat̉ ⁊ pēſionē ſoluat. ſi.n. cōdēna ret̉: ut remoueret̉ de eccleſia qualit̓ ꝯdēnaret̉ ad pēſionē p̄ſtandā. Sic.n. cō demnaret̉ qui nō eſt p̄latus. vnde ſnīa illa non p̄iudicat eccleſie: ſed ꝯͣria pe tēs non audit̉ jͣ. d̓ appella. ſollicitudinē. ⁊. xxiij. q. vij. ꝙ aūt. lxxiiij. di. geſta. C. de mune. pa. profeſſio tua. li. x. jͣ. de iudi. examīata. Dico ꝙ illa nō obſtāt. epiſcopo ratam habuimꝰ electionem archiepiſcopi confirmātes. ¶ Dem clericis ſancte agathe. Uerelam quam. g. tit. ſancti uitalis preſbyter card. ꝑ eco nomum eccleſie ueſtre: cuius ideꝫ cardinalis eſt gubernator: contra p. preſbyterum eccleſie ſancti ſaluatoris ſuper eccleſia ipſa propoſuit. C. papa. p. n. nobis in mino. ri officio conſtitutis audiendā cōmiſitª ¶ Petebat igitur economꝰ prefatum. p. ab eccleſia ſaluatoris quam in preiudicium ueſtre eccle ſie ac iniuriam cardi. predicti occupare preſumpſerat: remoueri: cuꝫ ipſa eccleſia pertineat ad ſācte agathes eccleſiam pleno iure petes penſionē. xvi. den̄. papien. de bitam eccleſie ſancte agathes ⁊ ꝓ eadem eecleſia de termis ſibi reſti tui de nouo ſubtractam. Predictus uero. p. reſpondebat: ꝙ ipſe

lꝫ eniꝫ petatur remoueri interim: tamē tanꝙͣ legitimus adminiſtrator eſt ha bedus. viij. q. iiij. nōne. ⁊ accuſato reo pōt ſolui qd̓ debet̉ ei. ff. de ſol. reo. ⁊ ecōuerſo a reo accuſato pōt peti qd̓ debet. ff. eo. ſꝫ nec illud. ⁊ ſi tibi legatus ſit vſufructus tributa preſtare debes. ff. de vſufruc. vſufructu relicto. ⁊. l. ſi pen dētes.§. vlti. ⁊ qꝛ iſte ſic agebat ⁊cͣ. ff. ad macedo. l. iij. ⁊. jͣ. de offi. delega. corā ⁊ ſi remoueret̉ nihilominus ꝯdēnaretur ad ſolutionē pen ſionis nomine eccleſie: ⁊ tene ret talis ꝯdemnatio. nā ſicut ꝯdemnat̉ ſuo nomīe: ita poſſet ꝯdēnari nomine eccleſie. ar. xvi. q. iiij. volumus. ⁊. jͣ. vt lite pen. quaſi ꝑ totuꝫ. c ¶ Tōſuetudine. que ꝓuenit ex iurepatronatus: q̄ dat ius eligēdi. jͣ. de cauſa poſſeſ. cuꝫ eccleſia. ⁊. jͣ. de his que fiūt a prela. ſine ꝯſen. ca. ea noſcit̉. d ¶ Economi veſtri. videt̉ er go ꝙ ꝯcipiēda ſunt v̓ba ſentē tie ī ꝑſona ꝓcuratoris vel ſin dici nō pͥncipalis ꝑſone. jͣ. de cenſ. oliꝫ. ⁊. jͣ. de capel. mo. dilectus. C. de ſen. ⁊ īterlocu. l. i. ff. de nego. ge. liberto.§. vl. Si enim dn̄s deberet condēnari: quare ergo ꝓcurator ca ueret de iudicato ſoluendo. Ar. cōtra. jͣ. de ꝓba. licet. ſed ibi ꝯdēnatur cōmune fauētie ī ꝑſonam ꝓcuratoris: qꝛ ī eo datur actio iudicati. ff. de re iudi. ſi ſe nō obtulerit. ⁊ ideo neceſſario dn̄s.ſ. cōmune fauētie ꝯdēnatur. Uel dicas ſpūalibus cauſis ī ꝑſona dn̄i d̓beat fieri ꝯdēnatio ī cauſis matrimonialibus ⁊ crimina libus. jͣ. de ꝓcu. tue fraternitatis. ar. C. de iureiuran. l. v. ti. Sꝫ dn̄s. M. dixit ꝙ tūc ꝓ curator ē ꝯdemnādus: quan do dn̄s nunꝙͣ cōparuit ī iudi cio: qꝛ dn̄s litis factus ē: alio quin dn̄s ꝯdemnabit̉ ⁊ nō ꝓ curator. C. de ſen. ⁊ int̉. om. iudi. l. i. qꝛ tūc nō fuit ꝓcura tor dn̄s litis: quādo poſt liteꝫ ꝯteſtatam datur ꝓcurator. ⁊ argu. ad hoc. ff. de his qui no. īfa. furti.§. ſiquis. Dn̄s Io. b. ⁊. t. dicūt: ꝙ ſiue ab initio: ſiue ex poſtfacto ꝓcurator īteruenit in ꝑſonam ꝓcuratoris formāda eſt ſentētia. C. de ꝓcura. nihil arbitramur. ⁊. fl de negoc. geſt. liberto.§. vlti. ⁊. ff. de ꝓcur. qui ꝓprio in pͥn. ⁊. l. licet ī populari bus ī fi. Vt autē nō īcidas ī aliqd̓ periculū vel dubiū formare debes ſentētiā in ꝑſonā vtriuſqꝫ.ſ. dn̄i ⁊ ꝓcuratoris ſui ſic: talē ꝓcuratorē talis ⁊ ipſū dominū ꝯdēno vel abſoluo. Et ita ſaluabis vtrāqꝫ opinionē ⁊ ita ſeruat. ar. jͣ. de fi de inſtru. īter dilectos ī fi. e ¶ Suꝑ iure. Sꝫ nōne petitoriū ⁊ poſſeſſoriū deducta ſūt ī iudiciū: quare ergo nō fit ꝯdēnatio ſuꝑ iure patronatus? ita videt̉ in v̓bis illis vbi rn̄ſum fuit cū hec capella ad illā nullo iure ꝑtineat ⁊cͣ. ſi. jͣ. d̓ cauſa poſ. cū eccleſia. ⁊. c. ſe ⁊. c. cū dilectus. Sꝫ hoc hodie ideo ē: qꝛ populus nō fuit ī iudicio: ⁊ ea que ſt inter p̄ſbyterū facta ⁊ cardinalē ſancti vitalis nō preiudicāt populo: qꝛ res in ter alios ⁊cͣ. jͣ. de fide īſtru. īter dilectos. ff. de re iudi. ſepe. ⁊. jͣ. de re iudi. c. cū ſuꝑ ꝯtrouerſia. ⁊. c. pe. ⁊ ē noͣbile qd̓ hic dicit̉: vt ſi electus īpugnetur ꝙ ſit ele ctus a nō dn̄o ſufficit ei ꝓbare ꝙ eligēs erat ī quaſi poſſeſſione eligendi: lꝫ al ter obtineat poſtmodū ī petitorio. jͣ. de iurepatro. ꝯſultationibus. ⁊. c. cū pro. pter diſcordias. vnde īſtitutus ad repn̄tationē populi nō perdet eccleſiā: ſed ſi altera eccleſia euincat: poſtea iuſpatronatus dꝫ ab ea iterū pn̄tari: vt ꝑ hoc ſit ī quaſi poſſeſſione iuris ſui.ſ. patronatus. jͣ. de iurepa. ſi v̓o. ⁊. c. cuꝫ ꝓpter diſcordias. f ¶ Tēpora. jͣ. de cenſi. ꝑuenit. ꝯͣ. ſꝫ illud ī petitorio: hoc̄ ī poſſeſſoriog ¶ Statū. ⁊ de iure: qꝛ ꝯductor lite pendēte dꝫ ſoluere penſionē. xvi. q. iiij. vo lumus. ⁊. jͣ. vt lite pen. quaſi ꝑ totū. ⁊. C. locati. ſi quis ꝯductionis. Ar. cōtra C. de agri. ⁊ cen. litibus. li. xi. vbi dicit̉: ꝙ cū lite pēdente colonus d̓negat do mino poſſeſſionē: niſi diutius eā ſoluiſſet: ſꝫ ibi dn̄s agebat petitorio: ⁊ n̄ poſ ſeſſorio: vel ibi nolebat colonus reſtituere penſionē: qꝛ dicebat ꝙ ille nō erat dn̄s: qui ab initio dederat ei rem: ⁊ tūc ſequeſtratio fit: niſi lōgo tꝑe ſoluiſſet vt ibi dicit̉: ⁊ eſt ſpeciale. h¶cUm vinton̄. Caſus. Uacāte eccleſia vinton̄. archidiaconus cū ſuis ſequacibus elegit ſalubrien̄. decanū illegitime natū ſciēter. pͥor ⁊ cōplices ſui elegerūt precentorem licon̄. Pro iſtis duabus electionibus partes iuerūt ad curiā. Papa auditis ꝓbationibus vtriuſqꝫ electionis īuenit vtrāqꝫ electionē ꝯtra formā canonica attētatā. pͥma electio archidiaconi de ſalubri en̄. decano ꝑ inordinatā preſumptionē facta fuit de homine ſcilicet illegitime nullam iniuriā irrogauerat card. nec in preiudicium eccleſie ueſtre receperat dictam eccleſiaꝫ: cū hec ad illam nullo iure pertineat: nec aliquā ſibi reddere penſionem de bebat: ſed ipſe per electionē popu li ad queꝫ de antiqua conſuetudine pertinet electio ad car. ſācte ſu ſanne: cui eadem eccleſia tāquā ca pella ſuo titulo in ſpiritualibus eſt ſubiecta: canonice fuerat inſtitutꝰ ⁊ infra. Nos igitur ratiōibus utri uſqꝫ partis auditis: dictū. p. ab īpetitiōe economī ueſtri ſuper ele ctione ac inſtitutione de ſe facta in eccleſia ſancti ſaluatoris abſoluimus: ⁊ ſuꝑ his prefato economo ſilentium duximus imponēdum: cum nobis conſtiterit ꝙ populus in quaſi poſſeſſione preſentadi cle ricuꝫ exiſtebat: quādo ipſū preſby terum ad illā elegit: ⁊ eccleſia eadeꝫ ſpectat ad ti. ſancte ſuſanne in ſpiritualibus pleno iure ſalua que ſtione ſuper iure patronatus iter eccleſiam ueſtrā ⁊ populū ſepedicte eccleſie ſācti ſaluatoris. Quia uero fuit liquide cōprobatū: ꝙ pē ſio. xvi. den̄. papien. monete fuerit clericis eccleſie ueſtre: ꝓ eccle ſia ſācti ſaluatoris de termis ānua tiꝫ per multa tempora perſoluta: ſed denuo ſubtracta uos in eūdeꝫ ſtatumᵍ percipiēdi huiuſmodi: de nato. ſecūda de precentore licon̄. ꝑ violentam impreſſionem. vn̄ pa pa habito fratrū ꝯſilio vtranqꝫ caſſauit. poſtea v̓o aliquot diebꝰ ela pſis pars illa que precētorē elegerat: ad dominū papā accedens qd̓ dam exhibuit inſtrumētū ſignatū cū ſigillo ꝯuentus: in quo cōtine batur ꝙ vintonien̄. ꝯuentus vices ſuas cōmiſerat priori ⁊ quibuſdā fratribus ſuper electione facienda ī pn̄tia domini pape vnde petebat pͥor ⁊ ſui licētiam eligēdi. papa illud īſtrumētū fecit exhiberi al teri parti qd̓ ab om nibus extitit appro batū. papa queſiuit ab illo pͥore ⁊ ſocijs vtrū vellēt admitte re alios ad electionē celebrandā: ⁊ ip ſi reſpōderūt ꝙ ſaluis exceptionibus: quas ꝯtra illos habebāt admittere vo lebāt. Et ſic ꝓteſta tione p̄miſſa oēs ſi mul ī cōmuni fuer̄t ad tractādū de electione: ſꝫ nō potuerūt concordare de alia ꝑſona eligenda cōmuniter. ⁊ ſic īfecto negocio habue rūt recurſum ad pa pā ⁊ illi qui p̄cento rem elegerunt dice bāt illos qui ſalubri en̄. decanū elegerāt iure eligēdi ipſo iure pͥuatos: qꝛ homi nē illegitime natuꝫ ſciēter elegerāt. vnde ẜm ꝯcilium lateran̄. eligēdi poteſta tē ꝑdiderant: ⁊ bn̄ficijs eccleſiaſticiſꝑ triēiū carere debe bant: petentes a pa pa vt ſuꝑ hoc inter loqui dignaret̉. Alij v̓o reſponderūt ꝙ ille decanus ſalubrien̄. per apo. ſe. legitimari ꝓmeruit. Dn̄s papa ſuꝑ hoc ꝯſiderans ꝙ prior ⁊ ſui poſt pͥmā electionē ſuā admiſerāt alios ad celebrādā ſecūdaꝫ. ⁊ lateran̄. ꝯciliū vna vice tantū punit huiuſmodi preſūptores inter loquēdo: ꝓnūciauit illos eē admittēdos: qꝛ electio quā modo face re volebat: nō iā ſecūda erat: ſꝫ potius tertia ꝯcurrebat. i ¶ Tractauerūt. poſt illas duas caſſatas. k ¶ Cōcordes. de ꝑſona ſumēda: ꝯcordes tamē erāt de electione fa cieda: vt poſtea ſequitur. l ¶ Scienter. quoniam ſi ignorāter tunc non ſunt pͥuati. vt. sͣ. eo. innotuit. Ber. m ¶ Promeruit. hec fuiſſet bona allegatio: ſi eā ꝓbaſſent. n ¶ Qd̓ iſti.ſ. prior ⁊ cōplices eius: qui nō peccauerunt eligēdo pre centorem. o ¶ Admiſerāt. Noͣ ꝙ ſemel approbatū eſt reprobare nō pn̄t. ff. de neg. ge. pomponius. ff. de adulte. ſi vxor. ⁊. viij. q. ij. dilectiſſimi. sͣ. eo. cū inter canonicos. ⁊ xxxij. q. v. horrēdus. ⁊ ſic illos admittēdo ſibi preiudicauerūt. ⁊ ius ſuū amiſerūt: quo poterāt illos repellere ea vice ⁊ ſic ꝓteſtatio ſua nō ꝓfuit ꝯtrariū faciēdo. ſic. sͣ. de ꝯſti. cū m. ferra. p̄terea quare eos admiſerūt: cū eēt ſuſpenſi ipſo facto au ctoritate ꝯcilij lateran̄. sͣ. e. ti. cū ī cūctis. cū ſi elegiſſent eoꝝ electio debuit caſſari. sͣ. de ꝯſue. cū dilectꝰ. ⁊. jͣ. de cle. ex. mi. poſtulaſti. Dicas ꝙ illi qui eligūt indignū pͥuati ſūt ꝙͣtū ad alios qui nō peccaue rūt: ſꝫ ꝙͣtū ad ſe nō ē poteſtas eligēdi ligata: quin bene poſſint elige re: ſi ab alijs admittatur: ſicut poteſtas celebrādi ī clerico peregrio nō ē ligata quantū ad ſe: ſꝫ quātū ad alios: qꝛ celebraret ſi ꝑmittere tur. jͣ. de cleri. peregri. tue. ſic in monacho qui publice celebrare nō poteſt: tamē non eſt ſuſpēſus: qꝛ ſi inuitaretur a populo: ⁊ permitte retur ab epiſcopo poſſꝫ celebrare. xvi. q. i.§. ecce in hoc. ⁊ lꝫ iſti ſint ſuſpenſi beneficio: non impediūtur eligere: quia talis ſuſpēſio non repellit eos ab electione: nec etiaꝫ a diuinis officijs. vnde omnia ne gocia tam ſpiritualia ꝙ temporalia poſſunt exercere: ⁊ tempore ta lis ſuſpenſionis deberēt etiam officiare: qꝛ in penā talis ſuſpenſio ī troducta eſt: tamē modicā ſuſtentationē debent tunc habere: ne ex toto egeant. eccleſia ſācti ſaluatoris de termis eccleſiaꝫ ueſtrā decernimus reducendam: ⁊ ad ſolutionem penſio nis ſubtracte condemnamus pre ſbyterum antedictum ſalua queſtione proprietatis inter eccleſias memoratas. ¶ Dem. E Uꝫ uintonͣʰ. eccleſia paſtore uacaret archi. cū ſuis fautori bus ſalubriē. decanū: prior uero ⁊ complices eius precentorem lincon̄. in epiſcopum elegerunt: ⁊ⁱ infra. Licet igitur omnes in commu ni de facienda electione tractauerunt: quia tamē nequiuerūt eē cō cordesᵏ īfecto negocio ad nos habuere recurſū: ⁊ hi quidē ī precen torem elegerant: aſſerebant: ꝙ illi qui decanu elegerāt eligendi erāt poteſtate priuati: pro illa maxime cauſa ꝙ hominē non legitime natum ſcienter eligere preſumpſerūt unde ſecūdū lateran. concilij ⁊ eli gendi hac uice perdiderant pote. ſtatem: ⁊ per triennium eccleſiaſti cis beneficijs carere debebāt. Illi uero taliter reſpondebant: ꝙ li. cetis quē elegerant fuiſſet minus legitime natus per gratiam tamen apoſt. ſe. legitimari promeruitᵐ: ⁊ hoc aſſerebāt legitime ꝓbaturos Nos igitur attēdentes: quod iſti poſt primam electionē admiſerātᶜ

p ¶ Illos.ſ. qui elegerant decanū non legitime natum. q ¶ Telebrare. cū haberēt mandatū a capitulo: vt dixi ī caſu ẜm qd̓ patet ī ītegra: alias nō poſſent eligere. sͣ. e. ti. īnotuit. r ¶ Cōcurrebat. Sꝫ quo reſpectu dicit̉ tertia? Pōt dici ꝙ prima ele ctio fuit illa decani nō legitime nati. Scd̓a fuit p̄centoris: que nō ī pediebat̉ ꝑ pͥmam: cū illi qui elegerant decanū eēt eligēdi poteſtate pͥuati ita ꝙ nō poterant obij cere aliquid ꝯtra ſe cūdā: ī quo tantum puniūtur: qꝛ ī pͥma que facienda occur rit poſt illā ī qua de liquūt pͥuati ſūt tan tū poteſtate eligēdi ⁊ nō ī tertia. ſꝫ ſecū da fuit hic caſſata: ⁊ ita ius eligēdi de uolutū fuit ad oēs. vn̄ modo tertia cō currebat faciēda a qua illi non repelle bātur īmo admitte bātur auctoritate p̄ dicti canonis. ⁊ iſte videt̉ bonus ītelle ctus. ⁊ ſic ex duabꝰ cauſis iſti qui pͥmo peccauerunt debebant admitti: ex eo ꝙ iſta tertia ꝯcurre bat: vt dictuꝫ ē: ⁊ ex eo ꝙ alij admiſerat illos ad tractādum de electiōe: ex eo.n. ſolo admitterentur ad ſecūdā: ī qua nō deberēt admitti: qꝛ poſtꝙͣ res iaꝫ nō ē ī tegra non pn̄t illos repellere. jͣ. e. ī cauſ ⁊ res de facili ad ſu am naturā reuertit̉ ff. de pac. ſi vnus.§ ꝙ ſi nō totū. ⁊. ff. d̓ iuſti. ⁊ iur. l. pe. ⁊ ēt ſi nō admiſiſſent il los: debebāt nihilo minꝰ admitti: ⁊ ſic vtroqꝫ caſu debent admitti. Et hͦ ſatis colligitur ex lr̄a. Sꝫ obuiat huic ītellectui lr̄a iſta. Iſti poſt pͥmā ad miſerāt illos ad celebrādū ſecundā: ſꝫ hoc exponitur ī fine. Alij vo lūt dicere: pͥma dicit̉ electio precētoris que fuit caſſata. ſecunda ele ctio appellat̉ tractatus. ī quo fuerūt admiſſi: ⁊ ꝓ vna electione repu tatur: qꝛ ſi nō admiſiſſent illos poterāt ſoli ꝓcedere ad electionem ⁊ ꝓ iſtis facit opti. qd̓ dicit ī littera: iſti poſt pͥmā admiſerāt illos ad celebrādū ſecundā ⁊ ecōtra: ⁊ ita ītellexit. t. ⁊ bene ꝯcordat littere. ⁊ dicebat. t. ꝙ electio decani ⁊ electio precētoris reputabātur ꝓ vna electione: qꝛ ſimul facta fuerūt: vt dicebat: ſꝫ hoc ē falſū: īmo ī diuer ſis tēporibus facte fuerūt: vt pꝫ in ītegra: ẜm qd̓ dicitur ī caſu: ⁊ ele ctio decani appellat̉ pͥma: ⁊ electio precētoris fuit ſecūda: ⁊ hec que modo īminet faciēda dicit̉ tertia reſpectu illarū: ⁊ qd̓ dicit̉ iſti poſt pͥma.i. poſt ſecūdā que dicit̉ pͥma reſpectu iſtius que īminet facien da. ⁊ qꝛ alia nulla fuit: ⁊ qd̓ nullū ē nec pͥmū nec ſecūduꝫ dici poteſt etiā verū eſt: ꝙ poſt pͥma de decano: que ī veritate fuit admiſerūt il los ſꝫ nō ad ſecūdā factā de p̄centore: ⁊ qd̓ dicit ad celebrādā ſecun dam.ſ. reſpectu ſue qua caſſata fuit: ⁊ ꝙ dicit tertia ꝯcurrebat: ⁊ ve re tertia reſpectu duaꝝ que caſſate fuerūt: ⁊ ſic prior intellectus po tior videtur. Ber. ſ ¶ Admittēdos. Ar. ꝯtra. jͣ. de of. dele. cū ſuꝑ abbatia. vbi iudex qui puatus erat iuriſdi. nō potuit poſtea aſſociari ad iudicādū. alia ra tio ē ī iudicibus. vbi.n. nō pōt vnus ꝓcedere cū alio: qui iuriſditio nē nō hꝫ: nec pōt is qui habet iuriſditionē ei dare iuriſditioneꝫ: vel eū ſibi aſſociare: quin iaꝫ ex toto deſijt eē iudex: ⁊ ſi hoc faceret a n̄ ſuo iudice diceret̉ factū: ⁊ ideo quicquid ſimul faciūt nō tenet cōfitēdo ꝑ ꝯſequens ſe nō poſſe ꝓcedere ſolū: ⁊ ita ille qui habebat iu riſditionē ꝑdit illā: vt dicit illa decre. cū ſuꝑ. In eligentibus ſecus ē qꝛ lꝫ illi qui poſſūt eligere admittāt illos qui pͥuati erāt ꝑ culpā ſuā: nō ꝑdunt ipſi ius eligēdi: qꝛ poſſūt renūciare iuri ſuo nec illi ſunt pͥ uati ꝑpetuo: ſꝫ vna vice tantū: vnde pn̄t parcere illis ſi volūt ſed in illosᵖ ad celebrandam ſecundam: ⁊ ꝙ decretum concilij memorati decreuit huiuſmodi preſumptoreſ una uice dumtaxat eligendi poteſtate priuatos: quoniā electio quā coram nobis celebrareq uolebant: non iam ſecunda ſed tertia concur rebatᶠ ad eligendum illos cenſuimus admittendos. ¶Dem abbati ciſtercien̄. r. ⁊. p. monachis montis frigidi. Er inquiſitionem quā de mā dato noſtro feciſtis ſuper ſta tu epiſcopatusᵗ ⁊ epiſcopi toloſan̄. perſpicaciter intelleximus: ꝙ ma. ſcaron cācellarius iuratus aſſeruit ſe ſciuiſſe pro certo. r. olim toloſa nen̄. epiſcopum: ⁊ amicos ipſius ante ſuam electionem habuiſſe col loquiumˣ cum quibuſdam canoni cis nominatim expreſſis: eoſqꝫ ſo licitaſſeʸ precibus ut ipſuꝫ eligerēt in epiſcopuꝫ: ſeqꝫ uidiſſe pariter ⁊ audiuiſſe quādo predictus epiſco pus recognouitᶻ in quorundam ca nonicoruꝫ preſentia: ſe canonicis illis: qui aduerſati fuerant ſue prime electioni iuraſſe: credens pro certo ꝙ iuramentum illud illicitū fuit ⁊ preſtitum ut idem. r. eligere tur ex pacto ꝙ ipſemet poſt electionem ipſius caſſatam domū ep ſcopalem eius nomine detinebat recipiens quoſdā redditus ⁊ prouentus quo de ipſius conſciētia et conſenſu in eiuſdeꝫ negocijs exp debat. Cum igitur talemᵍ ſcienter in epiſcopum eligendo: ſicut ipſe ſuo iuramento firmauit eccleſiaſti iudicibus non eſt ita. t Er inquiſitionē. epiſcoꝑatus. cū agitur de ſtatu eccleſie: recipiuntur teſtes tā cōtra prelatū ꝙ ꝯtra oēs de eccleſia. jͣ. de acu. qualiter ⁊ qn̄ ētia lite nō ꝯteſtata: ſi ꝑ ꝯtumacia ſe abſentāt. jͣ. vt li. ꝯt eſt. quoniā frequēter. §. ſunt ⁊ alij. ſꝫ ꝯſpiratores ꝯtra illū ꝯtra quē ꝯſpirauerūt: admittēdi nō ſunt ſed ſuper ſtatu eccleſie admit tūtur. jͣ. de re iudi. cū. i. ⁊. a. u ¶ Amicos. ſecus ſi inimici fuiſſent. jͣ. de ſimo. ſicut. x ¶ Colloquiū. hoc ſufficeret ad ipſius remotionem. xl. di. multi. ⁊ deſiderantibus epiſcopatus ē auferēdus. viij. q. i. in ſcripturis. y ¶ Sollicitaſſe. ⁊ hoc idē no cere debuit.i. q. vi. ſicut is ꝗ ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cle. ſi quenꝙͣ. ⁊ hocipſo ſuſpectus ē: ꝙ ſi īge rit. ff. de procu. que omnia. ⁊ preces huiuſmodi importune inducere videntur ſimoni am.i. q. i. ſūt nōnulli. ⁊. c. ordi nationes. z ¶ Recognouit. talis recogni tio ſiue cōfeſſio licet fieret ex tra ius preiudicati cōfitenti: maxime ſi publice. fiat. ar. de exceſ. prela. ꝙͣ ſit graue. ⁊ ar. xxij. q. v. hoc videtur. ⁊ recognitio debiti preſcriptionē in terrūpit. C. de preſcrip. xxx. an. cū notiſſimi.§. ſꝫ ⁊ ſi quis debitori. ⁊ ī alio caſu. iij. q. ix. ſꝫ ſi debitū ſcriptū ſit. f ¶ Detinebat. ⁊ male. dilapidabat enim. ar. ꝙ ſicut n̄ ſuo ita nec alieno nomine hoc fa cere debuit. xlvi. di. ſicut non ſuo. g ¶ Talē.ſ. ſimoniacū ⁊ ambi tioſū: vt pꝫ ex ipſa lr̄a. h ¶ Scieter. qꝛ audiuit ab ip ſo ⁊ ſciuit de ſollicitatione p cum vt dictū ē. ⁊ illud dicitur ſcire qd̓ ab alijs audiuimꝰ vt dic̄. xxij. q. v. hͦ vr̄ vt dictū eſt i ¶ Se indignū. adminꝰ ꝑ triē niū. sͣ. e. cū in cūctis. sͣ. c. pro xi. īmo ꝑpetuo p̄teritis bene ficijs pͥuari dꝫ: vt dixit inno iiij. ſi criminaliter cōtra eum ageret̉. ⁊ īducit ad hͦ. jͣ. de cō feſ. cū ſuꝑ. ſꝫ ille pluſ peccauit ꝙͣ iſte. vnde nō ꝓbat cū dicit de iſto: ⁊ ideo ꝓpter huiuſmodi ſuſpēſionem ꝓ moueri nō debuit ad honores.sͣ. de ꝯſuetu. cū dilectus. ⁊. jͣ. de eta. ⁊ qua. cubone. qꝛ vilibus ꝑſonis nō ſunt ꝯcedendi honores. jͣ. de exceſ. prela. inter di lectos. ⁊. C. de dignita. neqꝫ famoſis. li. xij. ⁊. C. de īfami. l. vna. li. x. ⁊. lxxxi. di. tāti. daniel. jͣ. de accu. omnipotēs. jͣ. de teſti. teſtimoniū. C. de ꝓcur. reū. ff. de mu. ⁊ ho. reus.§. eū ꝯtra quē: ⁊ ideo iſte maſcaron tanꝙͣ īdignus debet re moueri: qui fuit ꝯſcius ſimonie: ⁊ ſimoniacū ſciēter elegit ⁊ ideo bn̄ficijs eccleſiaſticis: ſe reddidit indignū: vt hic dicit. Sꝫ quare punitus fuit iſte maſ. nam teſtis fuit: ⁊ ideo ꝯtra. jͣ. de ordi. cogni. cū dilectus in fi. ⁊. jͣ. de excep. de niqꝫ. ff. qui po. in pi. ha. claudius. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. jͣ. de re iudi. cū ſuꝑ ꝯtrouerſia. ⁊. C. res inter alios ac. ꝑ totū. So. res iſta nō fuit acta īter alios: īmo inquiſitio facta fuit tam ī capite ꝙ ī mēbris: vt dixi: ⁊ ꝯtra eū ⁊ ali os. vnde ſi ꝯfeſſus fuit ꝯtra ſe in iure ei p̄iudicare debuit. ⁊ ꝯfeſſus in iure ꝓ iudicato habet̉. jͣ. de ꝯfeſ. cū ſuper. Si aliquis inducat̉ teſtis ī cauſa alteriū. ⁊ ī modū exceptionis ꝓbetur crimē teſtis nō punit̉: niſi qui a teſtimonio repellit̉: nec infamiā incurrit: ⁊ ſic loquūtur ꝯtraria ꝓxime ſignata. Et no. per hāc decre. ꝙ ſuſpēſus a bn̄ficio eligi nō pōt ad beneficiū vel dignitatē: dū ma net ī ſuſpēſione: ſicut nec ſuſpēſus ab officio. sͣ. de ꝯſue. cū dilectus. ⁊ qui nō ſeruauit interdictū. sͣ. de poſtu. ad hoc. ⁊. jͣ. de exceſ. prela. c. vlti. Um cauſā. per multa ⁊ longa. Conſuetudo in hoc nō iuuat. sͣ. de cōk 4 ſuetu. ad noſtrā. ⁊. c. cū inter vos. qꝛ qd̓ non ſit factū: ſed faciendum conſiderādum eſt. ff. de offi. preſi. ſed licet. ⁊. ff. de iuſti. ⁊ iure. l. penul. ⁊. xciij di. legimus. ⁊ negligētia ep̄i hoc accidit. jͣ. de teſta. qꝛ ingrediētibus. ⁊ diſpar ꝑfeſſio ī eccleſia eē nō dꝫ. xvi. q. i. preſbyteros. ⁊. q. vi. ī noua. l ¶ Dubitatis. ſimile.ſ. de reſcrip. cū ꝯtingat. m ¶ Aſino.i. hoīes diuerſe ꝓfeſſionis ī vno officio nō ſociabis. Sic exponit̉ xvi. q. vij. in noua actione. n ¶ Irritetis. ⁊ merito: qꝛ cōtra ius cōmune facta eſt. xviij. q. vij. abbateꝫ. ⁊. c. cis beneficijs reddiderit ſeⁱ indignum: graue gerimus ⁊ moleſtuꝫ ꝙ toloſan̄. prepoſito in epiſcopuꝫ conuentarum electo idem maſcaron in prepoſitum dicitur ſubſtitu tus. Quocirca mandamus quate nus eundem ab officio prepoſitu re penitus amouentes faciatis ui rum idoneum ad officium illud aſ ſumi. ¶ Dem priori ſancti frigidiani. g. ⁊. g. canoni. lucan̄. Um cauſam que inter bonuꝫ preſbyterum ⁊ brunum cano nicum ſancti petri lucan̄. uertitur: ſuper eo ꝙ dictus preſbyter bon a maiori parte canonicorum eiuſdem eccleſie predicto. b. ⁊ quodā alio contradicentibus in priorem ſicut dicitur eſt electus: oliꝫ uobis duximus conmittendam: ⁊ infra. Quāuis autem multi priores con tinue unus poſt alium in ipſa eccle ſia per multa ⁊ longa tempora fue rint non profeſſi: quia tamen prefa tus preſbyter. b. non eſt profeſſus obſeruantiaꝫ regulareꝫ dubitatis ⁊ merito nobis procedere incon ſultis: quia igitur non debemus at tendere ſolummodo quid factum ſit: ſed potius quid ſit faciendum: con. u. t. re. ꝙ ſecundum legem di uinam non ſit in boue arandum: ⁊ aſino nec quiſquā debeat ueſtem induere de lana linoqꝫ contextam irritetisⁿ electionem predictam: ⁊ compellatis prefatum preſbyterū alioſqꝫ clericos nō ꝓfeſſos ut uel beati Aug. regulā in eadē eccleſia conſtituta profiteantur ⁊ ſeruent.

§ UUod. ſicut iuris. Ex tali ſimplici nominatione nulluꝫ ius acquiritur noīato. vt. ij. q. vi. v̓. nominatione. ſꝫ ex illa nominatiōe que fit ī ſcru tinio: ipſo publicato: ius acquiritur nominato in ſcrutinio. jͣ. eo. publicato. cō ſtitutiones. xxiij. di. ī nomine domini. ⁊. jͣ. de appel. qua fronte. ⁊ etiam cauſe ſpirituales in eccleſia ſunt trūctande. ij. q. ij. preceptum. ⁊. xxiij. q. viij. conue nior. v̓. ſed etiam in conciſto rio ⁊cͣ. b ¶ Impedire. ⁊ merito: quia laici nō debent intereſſe ele ctioni. sͣ. e. cuꝫ terra. īmo ius eligendi non cadit in laicum in collegiata eccleſia etiam ſi eſſet patronus. jͣ. e. ſacroſan cta. non obſtante aliqua con ſuetudine. jͣ. e. meſſana. ſꝫ ele ctio facta preſentari debꝫ pa trono vt ſuū preſtat aſſenſuꝫ sͣ. e. cum terra. ⁊. c. cum inter vniuerſas. ⁊. jͣ. e. ti. ſacroſcā. c ¶ Sine periculo. ⁊ ſic patet ꝙ ſi periculum eſt etiam ī vo cādo ſiue in mora: alij ad ele ctionem ꝓcedere debent eis non vocatis.sͣ. eo. cum inter vniuerſas. ar. jͣ. de ſen. ex. ſa cro. d ¶ Nequiuerint. arg. contra sͣ. eo. bone. v̓. ſi conſtaret de vi ⁊cͣ. e ¶ Noluerit. ſi noluerit: alie nos ſe feciſſe videntur. sͣ. eo. cum nobis olim. ⁊. jͣ. e. eccle ſia veſtra. f ¶ Uocatos. p̄ſumitur quis non vocatus: niſi hoc ꝓbetur vt hic patet. ⁊. iiij. q. v. quiſꝗs lxxxij. di. ꝓpoſuiſti. Ar. contra. sͣ. e. bone. verſus fi. qꝛ nū cio creditur: an aliquis ſit vo catus. ff. de re. eo. qui ſub tu. vel cu. magis.§. illd̓. jͣ. de ap. cū parati. Dico ꝙ ſi quis ne gat ſe fuiſſe vocatuꝫ aduerſa rio incumbit ꝓbatio: vt hic īnuitur. jͣ. de ꝓba. quoniaꝫ cō tra. de hoc dictum eſt. sͣ. eo. bone. g ¶ Conſentire. Sic patet ꝙ electio que non valet per ratihabitionem poteſt confirmari. xvi. q. i. quoniam quicquid. ⁊. jͣ. de his que fiunt a prela. ſine con. capi. cum vos. ⁊ cum in apoſtolica. jͣ. de dona. paſtoralis. ⁊. jͣ. de iurepa. cura. ⁊. jͣ. de tranſac. contingit. Sed contra. jͣ. eo. auditis. ⁊. jͣ. de iurepa. illud. ⁊. xvi. q. iij.§. poteſt. v̓. qd̓ ab initio. ff. de re iudi. qd̓ ab initio. ſed nōne abſentes co gi debent ratam habere electionem: cum in hoc negocium eccleſie vtiliter ge ſtum ſit. ff. de neg. ge. pomponius. cum abſentes id facere tenerentur. ff. d̓ ri tu nup. ſi filius. Sed dic ꝙ iniuria facta eſt abſentibus: ⁊ illam non tenentur remittere ſine ſatiſfactione. xxiij. q. iiij. ſi illic. xc. di. ſi quis contriſtatus. Iteꝫ ſi cogerentur conſentire preſentibus iam non haberent liberum arbitrium: ⁊ ſic inuitis daretur epiſcopus: qd̓ eſſe non debet. lxi. di. nullus. Item patet hic: ꝙ circa ſpiritualia poſſum habere ratum qd̓ meo nomine non eſt geſtuꝫ ix. q. iij. lugdun̄. ⁊. jͣ. de iurepa. cura. ⁊. ij. q. i. in primis. ⁊. iij. q. vi. hoc quippe. Sed nunquid in hoc caſu poſſent primi electores reſilire? quum abſētes no lunt conſentire: qd̓ videtur cum diffidant de iure ſuo. sͣ. de poſtula. bone. lx iij. di. quanto. Sed contra videtur. sͣ. e. cum inter canonicos in fi. ⁊. viij. q. ij. dilectiſſimi. ff. de ſer. ru. pre. per funduꝫ. ff. de opt̄. leg. ſi tibi.§. vnius. ⁊. ff. de nego. geſt. ſi ego. Item poteſt dici vt Io. dixit: ꝙ ſi preſentes eligunt ⁊ ſpem ſue electionis ponunt in abſentibus ſperantes ipſos ratum habituros: quia tunc demum per ratihabitionem poteſt confirmari factum preſentiuꝫ: ſed ſi ſtatim preſentes per ſuam electionem intendant ius dare electo: tunc nō poteſt ratificari priorum electio. vt. ix. q. iij. lugdun̄. ff. de ſoluti. ſi quis offerenti. quod non credo: immo qualitercunqꝫ eligant poſſent abſentes ratam ha bere electionem: dum tamen non ſit nulla ipſo iure. jͣ. c. ꝓximo. Iteꝫ pone ꝙ illi qui contempti ſunt mortui ſint nunquid ſubditorum conſenſus exigitur: Uincen. dixit ꝙ non niſi eſſent prelati qui alijs ſuccedunt in onere ac honore. jͣ. de of. dele. quoniam abbas. ⁊. jͣ. de offi. ordi. paſtoralis. in canonico ſecꝰ. ar. jͣ. de teſta. requiſiſti in fi. h ¶ Diuidatur. Sed qualiter diuidatur. exemplum habes. xxiij. di. quorūdā. ita epiſcopus qui conſecratur concelebrat.i. ſimul celebrat ſuo conſecratori qui principaliter celebrat: ⁊ ideo tunc non debet dimittere officium illud qd̓ ipſe inceperit cuꝫ conſecratore ſuo ⁊ alios ordinare: qꝛ ſic diuideretur myſte rium illius miſſe: in qua conſecratur qd̓ fieri non debet: ⁊ tote miſſe debet in tereſſe. Et ita videtur eſſe de ſubſtantia conſecrationis ipſa miſſa hac ratio ne: qꝛ conſecrationes epiſcoporum ⁊ eccleſiarum ⁊ confectio criſmatis d̓bēt fieri cum miſſa. jͣ. de cele. miſ. te referente. ⁊ de con. di i. omnes baſilice. ⁊ vno aut ipſam eccleſiam omnino dimit tant. ¶ Dem.i. ti. ſancti ſtephani in celio monte preſbytero cardi. ap. ſe. le. Uod ſicutⁿ ex litteris tuis: ⁊ infra. Uerum cum ex prima electione: que facta ē de tribus dicenda: uidetur potius nominatio nihil iuris acquiſitum fuerit nomi natis licite procedi potuit ad electionem regulariter celebrandam preſertiꝫ in eccleſia armachana cū iuxta conſtitutiones canonicas ſi fieri poteſt in cathedrali eccleſia electio debeat celebrari: nec appel latio interpoſita electionem illam potuit impedire: cū in ea nihil at tentatum fuerit: in preiudicium re gie dignitatis quia nō ſimplex no minatio: ſed ſolēnis electio debet principi preſentari: ut poſtulatiōi preſtet aſſenſum: ⁊ ſi ſecus aliquādo per uſurpationem aliqui faciāt abuſiue. Si auteꝫ miridin̄. epiſco pus ⁊ abbas mellifontis qui itereſ ſe debuerant: non contempti fuerunt: ſed ad electioneꝫ uocati. ſi ta men ſine periculo potuerint conuocari ſiue nequiuerintq ſiue nolue rintᶜ ad electionem celebrandaꝫ ac cedere: ipſorum abatia non potuit electioneꝫ īpedire: ⁊ infra. Quod ſi eos uocatosⁱ non fuiſſe conſtiterit: ſed contēptos infirmanda erit electio penitus taliter celebrata ni ſi propter bonum pacis curauerīt cōſentireᵍ. Super eo autem ꝙ in die conſecratiōis ſue antequā miſſarū ſolēnia finirentur: accolitū or dinauit ꝓ tali exceſſu eū corripias ⁊ caſtiges: cū ſolus. ro. pō. qui an te hymnū angelicū ꝯſecrat: ⁊ poſt modū ipſe miſſaꝝ ſolēnia incipit. ⁊ perficit cōſecratus in die cōſecra tionis ſue ualeat ordines celebra re. Ceteri uero qui inter epiſtolā ⁊ euangelium conſecrantur: quia ꝯſecrati ꝯcelebrāt prīcipalit̉ celebranti: ne diuidat̉ʰ myſterium uni tatis: nec debēt tūc ordīes celebra re. Preterea cum nō liceat archi epiſcopo: ſine pallio cōuocare cōciliū: cōficere criſma: dedicare ba ſilicas: ordinare clericos ⁊ epiſco pos ꝯſecrare multū ꝓfecto preſumit: qui antequā īpetret palliū: cle ricos ordinare feſtinat: cū id nō tā quāª ſimplex epiſcopus: ſꝫ tāquaꝫ archiepiſcopus facere uideatur. Quod autē tabulā argēteā dicitur uendidiſſe dūmodo eccleſiā arma chanaꝫ reddat indēnē: equanimiter poteris preterireⁱ cum id de cle ri ⁊ populi proceſſerit uolūtate. ita officium illud totum continuum debet fieri ſine interpoſitione vel mutatione aliqua perſonarum niſi magna neceſſitas caſualiter ſuperueniret. vij. q. i. nihil. ⁊. c. illd̓. qꝛ ſicut ordinauit eccleſia roma na ⁊ obſeruat: ⁊ idem fit ⁊ obſeruatur in collatione ſacrorum ordinum. Et hac conſideratione videtur: ꝙ miſſa ſit de ſubſtantia conſecrationis. Cōtra rium tamen conſue uit dici: ⁊ veruꝫ eſt ꝙ miſſa non eſt de ſubſtantia conſecra tionis: qꝛ diuerſa ſt conſecratio ⁊ miſſa ſed ꝓpter virtutem ⁊ reuerētiam ſacra mentoruꝫ ⁊ ordinū ſtatuit eccleſia: q quādo talia celebra tur ſemper cuꝫ miſ ſa celebrant̉. ꝯtra. ē no. lxxviij. di. ī vete ri. tn̄ ſi huiuſmodi ſolēnitates non ſer uarentur nihilomi nus valerent conſe crationes ⁊ ordinū collationes clerico ruꝫ: ſꝫ qui ꝯͣ facerēt puniretur ordinan tes ⁊ ordinati: qꝛ ꝯͣ ordinationeꝫ eccle ſie ⁊ cōtra illud qd̓ eccleſia ſeruat: fece runt. Sꝫ ꝙ illi qui faciunt ꝯͣ ordinatio nē eccleſie puniant habetis de tēpo. or. ſāe. ⁊. c. lr̄is. ⁊. c. vel non ē cōpos. ⁊ duo bus. c. ibidē ſequen tibuſ. oēs.n. tenent̉ ẜuare ꝙ eccleſia ro mana obſeruat. jͣ. d̓ ſacra vnc. c. vnico. fi. ⁊ que omiſſa ſūt ī p̄miſſis debēt ſuꝑ pleri. vt in pͥn. c. de ſacra vnc. ⁊ ī ti. ſe. c. i. ⁊. c. p̄ſbri. Hug. dixit ꝙ ſi vnus. ꝯſecrat ⁊ alter miſſam dicat: ꝯſecratus erit: ſꝫ fieri nō dꝫ. De hac materia no. lxxv. di. ordinationes epiſcoporum. De hoc quod dixit hu. queſitum fuit a me bernardo parmen̄: canonico bonon̄. capellano domini pape in conſecratione bonon̄. epiſcopi: vtrum ar chiepiſcopus poſſet conſecrare: ⁊ alius miſſam cantare. reſponſuꝫ fuit ꝙ illud fieri non debebat: cum illud eſſet contra ordinationem eccleſie ut. sͣ. dicitur. ⁊ nunꝙͣ audiui nec legi: ꝙ hoc aliquando fac tum fuerit ⁊ hac de cauſa ponitur hic hec additio. ber. Sed finita illa miſſa: ſi aliam poſtea celebraret: bene poſſet ordines celebra re: ſi neceſſitas eſſet. vnde dicit tunc quaſi dicat finita illa miſſa poſ ſet prius pallio recepto: quia myſterium diuidi non debet. xxiij. di. quorundam. Argu. contra. vij. q. i. nihil. ⁊. c. illud. ſed illud ex ne ceſſitate: que legem non habet ſupra d̓ conſue. quanto de con. di. i. ſolennitates. i ¶ Sine pallio. quia in pallio plenitudo pontificalis officij confer tur. jͣ. de vſu pal. niſi. ⁊ ideo ante pallium talia facere nō poteſt. alij tamen dicunt ꝙ poteſt alij demandare sͣ. e. ſuffraganeis: quia con ſecrare eſt ordinis epiſcopalis: ſed epiſcopalia ante pallium accep tum exercere non poteſt vnde alijs inferioris ordinis hoc demandare non valet. arg. op. jͣ. de conſe. eccle. vel alta. aqua. ⁊ arg. sͣ. eo. tranſmiſſam. ſꝫ ſuffraganei ſui ad mandatū ipſius poſſunt aliuꝫ ſu um ſuffraganeū ꝯſecrare. sͣ. e. c. ſuffraganeis. k ¶ Tanꝙͣ. ⁊ ita quedā facit quis tanꝙͣ aliꝰ. vt. xxiij. q. iiij. ſi eccleſia ī fi. ⁊. ff. de adoptio. ſi pr̄.§. qui duos. ⁊. l. ſi ꝯſul. ⁊. jͣ. qui fi. ſint leg. venerabilē. vbi de hoc. qꝛ nullius eccleſie erat ep̄s: tanꝙͣ archiep̄s nō poterat: qꝛ nōdum recepit palliū. l ¶ Preterire. ⁊ ita hic purgat̉ pena crimīs ꝑ reſtitutionē. jͣ. d̓ re. ec. i. alie. ſi ꝗs p̄ſbr̄oꝝ. xxxv. q. ix. qd̓ quis cōmiſit. ⁊. xij. q. ij. ſi ꝗs qͣlibet. ſi. jͣ. d̓ loca. ⁊ ꝯduc. ꝓpter. ⁊. c. potuit. ſicut ſi aliꝗs an̄ accuſationē re cedit ab īceſtuoſa ꝯiūctione: ſine pena ē. ff. de adult. ſi adulteriuꝫ.§. idē imꝑatores. ſic. ff. qd̓ me. cā. l. ſi cū exceptōne.§. ſatis. ⁊. C. d̓ his quibꝰ vt īdi. l. alia. ff. de īof. te. papinianꝰ.§. memīſſe. ff. d̓ alie. mu. ii. di. cā fac. ex hͦ edicto.§. pe. Ar. ꝯ. ff. vi bo. rap. nō ꝓdeſt. vbi n̄ ꝓdeſt raptori rē reſtituere ad euitādā penā. ff. de furt. qui ea mēte. ⁊. ff. di poſiti. l. i.§. ſi rē depoſitā. Sꝫ obijcit̉ iſte ē ſuſpectꝰ: ⁊ ſatiſdatio non mutat maliuolū aīuꝫ tutoris. īſti. de ſuſpec. tu. ī fi. Sꝫ iſte nō erat ſu

Sed tibi maior p̄ſtitit aucͣtem: hic fuit iſte maior qui deliquit īmo ipſe facere nō debuit: qd̓ alios facere ipſū ꝓhibere oportuit. xvi. ꝗ i. nemo. ⁊. c. ī canonibus. ⁊. ff. ſi ſer. ven. altius. ff. de ꝯdi. inde frat̓ a frē. Dicūt ꝗdā ꝙ hic pōt ī caſu iſto ⁊ ꝯſimili pena purgari: ꝙ nō remoueat̉ ab eccleſia: nec deponit̉. Cōtrariū dico: ꝙ lꝫ reddat eccleſiā indēnē: ꝓpte rea nō euadit penā depoſitionis: ſꝫ eua dit ſolūmodo penā excōicatiōis: ut. xij. q. ij. monemuſ. ⁊. c. diaconi. ⁊. c. ſtatuimus. Et hoc etiam dico ꝑ iura ꝓxime dicta. hoc ꝓbat̉ per decre. grego. jͣ. d̓ ſo lu. ſi quorundā. vbi dr̄ qui obligat eccle ſiā: ſuſpenſus eſt ab adminiſtratiōe ſpū aliū ⁊ tꝑaliū ipſo iu re. Et ita ītelligitur c. illud ſi quis p̄ſby terorū. qꝛ ꝑ reſtitu tionē ſolummō eua dit penā excōicatio nis: ⁊ qd̓ hic dic̄ diſpēſatio fuit ⁊ gr̄a. ⁊ hoc innuūt illa v̓ba eqͣnimit̉ poteriſ p̄terire: ⁊ ita fuit ſo lūmodo quedā tollerātia. Huic admi niculuꝫ preſtitit qd̓ dicit cleri ⁊ populi aſſēſu. c. illd̓ qd̓ ꝗs ꝯmiſit loquit̉ ſimili ter de miſericordia de eo qui tollerat̉ ī officio ſno: ut ex lit tera ipſius. c. pꝫ. ad hoc preſtat bonum. argu. ff. depoſiti. l. i.§. ſi in rem. a ¶Uditis. ipſum. r. non erat in antiqua. b ſ Archi. olim verbum iſtud dictum non erat hic. Ber. c ¶ Conueniſſent. nominando non eligendo. d ¶ Appellatum a cantore ⁊ ſuis in electione. e ¶ Prorupit. eligendo. gu. archidiaconum: ⁊ recedendo a nominatione. r. ſubdiaconi. f ¶ Electioni facte a decano. g ¶ Poſtfacto. Hic vr̄ ꝙ electio que nulla ē ipſo iure īpediat ſcd̓am ⁊ qꝛ dicit electio: que fuit irrita ipſo iure ⁊c̄. qꝛ vtraqꝫ hic caſſatur. vnde ꝯͣdicit. sͣ. e. bone. ⁊. jͣ. de ap. ꝯſtitutis. ⁊. jͣ. e. ꝯgregatio. ī quib ſcd̓a tꝫ: qꝛ pͥma fuit nulla ipſo iure. Sꝫ dicas ꝙ electio illa non erat nulla ipſo iure: īmo poterat rata haberi: nec erat euidēs ipſā nō tenere. Et v̓ba iſta ſcilꝫ irrita ipſo iure nō tenēt̉ ꝓprie. vnde expone irrita ipſo iure.i. irritāda de iure. ⁊ hec expoſitio ꝓbat̉ per fi. c. vbi dicit vtrāqꝫ electionē duximus irritādā: ⁊ ſic nulla ꝯͣrietas: ⁊ loqui tur ī eodē caſu hec decre. cū illa. sͣ. e. ꝯſiderauimus. ⁊ nō innuit̉ hic ꝙ ratihabitio nō poſſit hr̄e locū ī electiōibꝰ: qꝛ bene hꝫ locū: ut. sͣ. e. qd̓ ſicut. ⁊. c. lꝫ. lxiij. di. ꝙͣto. jͣ. de iurepa. cura. ⁊ sͣ. de poſtu. bone. ſꝫ hic nō pōt hr̄e locū ratihabitio ꝙͣdiu appellatio pendet. Et ei non renunciat̉ in totū: qꝛ ꝯͣria ſūt ꝯſentire ⁊ nolle recedere ab appellatione. ſi. jͣ. de ap. ſolicitudinē. vnde dic̄ maxīe ap. pē. q. d. ſi voluit re nunciare appellationi ⁊ ꝯſentire: pōt ꝯualeſcere: ⁊ maxīe ꝓ tantuꝫ ponit̉. ⁊ qd̓ dicit ex poſt facto ⁊cͣ. allegatio fuit ꝑtis aduerſe: nec po nūt illa v̓ba ex poſt facto. ⁊ hoc vr̄ ꝑ fi. vbi dicebat̉. Nos igit̉ his ⁊ alijs auditis: que coram nobis allegata fuerunt vel dic prout dicit̉ in vltima notula. in fi. h ¶ Maxime. proprie ponitur: quia idem eſſet citra ap. ⁊ ī antiqua non erat hoc aduerbium. i ¶ Caſſatā. de facto intellige cū nulla fuerit: qꝛ qd̓ nō eſt caſſari nō pōt: ſic. jͣ. de rebus eccle. ali. vel nō. ſi quis p̄ſbyteroꝝ. Itē qd̓ dicit ī fi. irritadā ꝯͣdicit lr̄e ſuꝑiori: Ubi dicit ꝙ electō que fuerat irrita ip ſo iure: ergo nō poterat irritari ſi nulla eſt. dic ꝙ v̓bū iſtud irritan dā quātū ad pͥmā electionē ponit̉ īproprie.i. irritā: ꝙͣtū ad ſecūdā ponit̉ ꝓprie. ſi. xxviij. di. p̄ſbyteꝝ: qꝛ ſcd̓a n̄ erat nulla: ſꝫ ꝑ exceptio nē fuit caſſata: ⁊ ſi decanus ⁊ ſui conſenſiſſent electioni ſecunde cō firmata fuiſſet: ut dicitur in fi. vltime notule. k ¶ Irritandā. No. ꝙ vbi plures electōes ꝯcurrūt: que fiūt incōtinenti neutra īpedit aliā vel p̄ualet alij que pͥor fit. ſꝫ p̄ualet illa que maioribus iuuat̉ meritis ⁊ plurimorum approbatur aſſenſu. lxiij. ¶ Dem tole. epiſcopo: ⁊ ſagon̄. ⁊ dearden̄. abba. Uditis ⁊ intellectis meritis cauſe de duabus electionibꝰ LI celebratis in eccleſia baiocen̄. unā de gu. archi. ⁊ alteraꝫ de. r. ſubdi. inuenimus utrāqꝫ contra formam canonicā attentataꝫ. Cum eniꝫ in quiſitis uoluntatibus ſingulorum decanus cuꝫ paucioribus: in ipſū r. ⁊ cantor cū pluribus ī dictū guarchidia. conueniſſentᶜ: ſolo cantore poſtmoduꝫ quendā aliū uide licet magiſtrū. r. de algedijs nomi nante ad.n. fuit audi. appellatuꝫ ne decanus: qui primam in electi on uocem habebat: ad electionē procederet: ſine cōſenſu totius capituli: uel maioris ⁊ ſanioris partis ipſius. Ipſe uero decanus nō habito conſenſu maioris partis ca pituli: ſed longe minoris: ſubito ī electionem prorupitᵉ appellans: ne quis contra ipſam aliquid attētaret: quāuis aſſeueret: ꝙ electiōi facte plures alij conſenſerunt: cuꝫ tamen ex poſtᵍ facto nequiuerit cō ualeſcere: quod ab initio non uale bat: quoniam electio que fuerat in rita ipſo iure: per ſubſequenteꝫ cō ſenſum maxime appellatione pen di. c. vlt. jͣ. e. eccleſia. sͣ. e. dudum. ſi vero ex īteruallo fiat ẜa: iunc hꝫ locū diſtī ctio: aut pͥma eſt aliqua lꝫ poſſet elidi ꝑ exceptionē: aut nulla ipſo iure. Si.n. euidens eſt pͥmā nō tenere ipſo iure: puta cū eligit̉ qui eſt ineligibilis: sͣ. e. cū vinto. jͣ. de ap. ꝯſtitutis. ⁊. jͣ. e. venerabilē. ⁊. jͣ. e. ti. ꝯgregato. vbi tenet ſecūda a paucioribus facta: tūc pͥma non p̄ſtat impedimentū ſecunde. Sꝫ ſi dubiuꝫ eſt an teneat pͥma: qꝛ aliqͣ cā allegat̉: quare poſſet tenere: tunc pͥma preſtat īpedimētu: ſecunde: nec dꝫ fieri ſecūda pͥma nō caſſata. sͣ. e. conſide rauimus. Sꝫ hic videt̉ ꝯͣ ex eo ꝙ dicit. sͣ. cū tn̄ ex poſtfac to ⁊cͣ. ꝙ electio que nulla eſt ipſo iure īpediat ẜaꝫ. Prima enī a paucioribus: ⁊ poſt ap. facta fuit. vnde videbat̉ nulla. Et ſic ꝑdit̉ dn̄ium ꝑ id qd̓ nullū eſt. jͣ. de renū. qd̓ in dubijs. Sicut vides ꝙ ab accu ſatōe que nulla ē: nō pōt quiſ diſcēdē: niſi iudicis aucͣte. ff. ad turpil. l. i.§. accuſatiōeꝫ ſic ſecundū teſtamentū factū ſb̓ ꝯditione que nunꝙͣ erit: dn̄ tamē eē poſſit rūpit pͥmū. ff. de iniuſto rup. teſta. cū in ẜo in fi. ⁊ pͥmū mr̄imoniū quod nullū ē īpedit ẜm. jͣ. de ſpon. ad audīam. Sic manumiſſio que nulla eſt: p̄ſtat īpedimen tū vſucapiendi. ff. de vſucap. ꝓ donato. l. ꝗ ꝓ donato. ſic ac cuſatio que nulla ē īpedit ſe quens matrimoniū. jͣ. de deſ pon. īpub. ad diſſoluendū. in fi. In ſtipulatione aliud ē: qꝛ ſi pͥma ſtipulatō nō valet que pōt elidi ꝑ exceptōem teneat ẜa. ff. d̓ v̓. ob. ſi dari ſtipuler. Quidā tn̄ diſtīguūt ꝙ electō qn̄qꝫ nulla ē iure actōis ⁊ nō iure exceptōis: quoniā ex eo nō pōt peti ꝯfirmatio. ut hic sͣ. e. ꝯſiderauimuſ. vbi prima nō tenet: ⁊ tamē īpedit ẜam: ⁊ hic quādoqꝫ ē nulla iure exceptionis ⁊ actōis ut illa que facta eſt ab excōicatis: ſiue de ꝑſona indigna: qꝛ ex ea nō pōt exci pi: ut alia īpediat̉. jͣ. de ap. ꝯſtitutis. ⁊ ſi. sͣ. e. bone: ſicut aliquis ꝙͣdoqꝫ ꝯſequi tur ſūptus ꝑ retētionē: quos nō poſſet ꝯſequi ꝑ actionē. ff. de condi. inde. ſi ī area. in fi. inſti. de re. di.§. certe. ff. de ꝯpē. ēt. Sed que eſt ratio: qͣre ī caſu hu ius decre. electio: que eſt ipſo iure irrita impedit ſecundam: ita ꝙ non va let ſecunda: ⁊ in contrarijs. ⁊. jͣ. e. ſcriptum. ⁊. jͣ. e. c. congregato. ⁊ sͣ. e. cum in cunctis. ⁊. c. bone. c. cum vinton̄. ⁊. jͣ. de app. cōſtitutis. electio. que eſt ipſo iure irrita: non preſtat impedimentum ſecunde: Ratio eſt hec. Licet enim in caſu huius decre. prima electio ſit nulla: eligentes tamen non ſunt ipſo iure eligendi poteſtate priuati: nec electio propter hoc deuoluitur ad alios: ⁊ id̓o cantor ⁊ ſui non debebant eligere ſine decano ⁊ ſuis ſocijs: ⁊ quia elege runt decano ⁊ ſuis ſocijs non vocatis poſt ap. prima non caſſata: ⁊ ex interuallo caſſatur vtraqꝫ electio: ⁊ vtraqꝫ pars peccauit in forma ſiue in modo eligendi. ſed in contrarijs electio eſt ipſo iure nulla: ⁊ eligentes ſunt ipſo iu re eligendi poteſtate priuati ⁊ ius eligendi deuoluitur ad alios etiam paucio res ſupra de poſtu. gratum. ⁊ ſupra eodem bone. ⁊ ideo tenet electio cum ſit facta ab illis penes quos ius deuoluitur eligendi: ⁊ iſta duo concurrere de bent ad hoc ut teneat ſecunda electio. plus enim peccauit eligendo indignū quam peccando in forma: ⁊ ideo plus puniuntur. ⁊ eſt ſimile quia qui peccant hodie contra formam illam. jͣ. eo. quia propter. non ſunt priuati eligen di poteſtate ſed priuandi. ſed qui peccant eligendo indignum ſunt ipſo iu re priuati. Si vero vtraqꝫ pars peccat in forma vtraqꝫ caſſatur: ut ſupra. e. conſiderauimus. ⁊ hic. ⁊ in conſimilibus. Sed ſi vtraqꝫ pars peccat in ma teria: tranſfertur eligendi poteſtas ad ſuperiorem.sͣ. eo. bone. in fi. hodie ve ro ſeruari debet forma illius decre. jͣ. e. quia propter. Sed ſi cantor ⁊ ſui vo caſſent decanum ⁊ ſuos ad electionem: ⁊ illi etiam noluiſſent venire: tunc nunquid eorum valuiſſet electio? videtur ꝙ ſic. sͣ. e. cum nobis olim. et. c. q ſicut.§. ſi autem. Arg. contra. sͣ. e. cōſiderauimus. Credo ꝙ ſi decanus ⁊ ſui qui contempti fuerunt in ſecunda electione a cantore ⁊ ſuis: conſenſiſſent e lectioni cantoris: valuiſſet ſecunda. sͣ. e. ꝙ ſicut. cum nullum ius acquiſitum fuiſſet electo per primam electionem: que nulla erat ipſo inre: ut dicitur. sͣ vnde ab eo poterat recedi ſine iniuria alicuius. hodie vero debet ſeruari for ma illa que traditur. jͣ. e. quia propter. N cauſis. preſtito ẜm ꝙ lex dicit in auten. de ſanc. ep̄i.§. iubemus igit̉ abbatem. col. ix. m ¶ Idonea. hec clauſula ſemper ſubintelligitur: ⁊ ſi non apponatur. sͣ. e. cāque ⁊.sͣ. de reſcrip. cum adeo. dente nō poterat eſſe rata. Eis er go ad propria redeuntibus uel re cedentibus cantor: ⁊ alij qui remā ſerant in capitulo: poſt illam electi onem nondum caſſatam: ⁊ ap. ad nos interpoſitam a nominatione dicti archi. recedētes de nouo pre fatum ſubdia. eligere preſumpſe. runt. Nos igit̉ electioneꝫ utrāqꝫ duximꝰ irritādam. ¶ Dem grā dis ſilue ⁊ bellepartice abbatibꝰ. N cauſis: ⁊ infra. Cum capi tulum toloſan̄. eccleſie ad tra ctandum de electione epiſcopi cōueniſſent: duos elegerūt: ut. v. de eodem capitulo eligerent: electores qui preſtitoˡ iuramento de ſub ſtituendi pontificis electione tractarent: ⁊ a ſingulis de capitulo ſta tutum eſt ⁊ conceſſum: ut ille queꝫ illi ꝯcorditer uel tres ex illis elige rent ab eis ſi perſona eſſꝫ idonea ꝓ epiſcopo ſine contradictiōe aliqua haberet̉: ⁊ infra. Poſtmodū uero cum a predictis duobus. v. electores electi fuiſſēt: ⁊ ad tractā dum de electione ſeceſſiſſent ī par tem: ⁊ non poſſent omnes in unaꝫ pariter concordare perſonaꝫ: tres ex eis conuenerunt in epiſcopum ꝯuenaꝝ: ⁊ deinde electionēⁿ quaꝫ

fuit dice̓ ſuā poſtulationē capitulo publicauerūt. arg. jͣ. d̓ renūc. pꝰ trāſlatōꝫ. o ¶ Poteſtatem. hic confeſſus fuit de intentione aduerſarij: ⁊ ſic fundauit in tentionem aduerſarij. p ¶ Campanam. jͣ. de of. cuſto. c. i. ⁊. ij. di. i. ius militare. q ¶ Poſtulatio. Hic hēs ꝙ qui dati erāt ad eligendū poſſunt poſtulare: ⁊ de alia eccleſia. ſic. jͣ. de renunci. cū poſt trāſlationeꝫ. Exquo enī capitulū nihil excipit ī illa ptāte: oīa intelligunt con ceſſa: ꝑ que ꝑuenit ad illud. ⁊ quicquid ipſi poſſent facere. ar. sͣ. de ꝯſti. ex lr̄is. ⁊. jͣ. d̓ pͥuil. qꝛ circa. ff. de ꝓcu. ad le gatū. ⁊. l. ad rē mobileꝫ. ⁊ ar. ad hoc. ff. de iudi. ſol. iam tn̄ §. in hac. ⁊. ff. man. l. vlt. in fi. Ar. ꝯͣ. sͣ. e. innotuit. in fi. ff. d̓ ꝓcu. ī mādato. ⁊. C. d̓ trāſa. trāſactionis ī fi. ⁊. ff. d̓ mino. illud.§. ſi taliſ. ⁊. ff. de procu. pomponius. ⁊. ff. de iureiur iuſiurandū.§. ꝓcurato. So. pͥma rubrica vera: qꝛ talia p̄ paratoria etiam cōiuncta ſūt principali negocio quia ꝑ po ſtulationē uenimꝰ ad electio nem vel ad eius effectum. ff. de ſponſa. oratio contraria caſualia ſunt. r ¶ Integra. ergo ſi res eſſet ī tegra poſſet reuocare: ut hic arguit̉: ad inſtar mādati: qd̓ reintegra: reuocari pōt. īſti. man.§. recte. cū nihil interſit mādatarij. ff. de ꝯdi. ob cāꝫ. da. ſi preciū. ⁊. l. ſi pecuniam. ⁊. l. dedi. ī pͥn. ⁊ ī ſocietate. ff. ꝓ ſocio. veꝝ.§. vlt. ⁊ in depo ſito. ff. depoſiti. l. i.§. pe. ⁊. jͣ. d̓ d̓poſito bona fides. In ꝯͣriū vr̄: ꝙ re integra nō poſſit re uocari talis ptās niſi placeret vtriqꝫ ꝑti: ſic fit in vendi tione. C. de acti. ⁊ obli. ſicut in initio cū gratia vtriuſqꝫ ta lis cōtractuſ factus ſit: ut ibi. nā exquo ſemel ꝯſenſerūt et contulerunt ius in ipſos: ⁊ il li receperunt ⁊ ēt iurauerūt: mutare nō poſſunt nec reuo care. ut. jͣ. de of. dele. ſuꝑ que ſtionum.§. porro. ⁊ qd̓ ſemel placuit āplius diſplicere non pōt. xxxij. q. v. horrendus. ⁊ viij. q. ij. dilectiſſimi. ⁊ sͣ. eo. cū inter canonicos. verſus fi. p̄terea hic fuit quedam ꝯceſſio ſiue donatio iu ris: ſed ꝑfecta donatio nō reuocat̉. C. de dona. ſine. C. d̓ trāſac. ꝙͣuis. ⁊. C. de reuo. dona. ſi donationem. ⁊. C. de donatis. que ſub modo. perfecta. ⁊ di xit dominus non auferam a te quod tibi dedi. xxij. q. ij. nō enim ⁊ remittētibus actiones ſuas non ē amplius regreſſus ad eas. ff. d̓ edil. edic. l. queritur §. ſi venditor. ⁊ ꝯmodatū ante vſū cōpletū nō reuocat̉. jͣ. de ꝯmo. c. vno. ⁊. ff. e. ti. in ꝯmodato.§. ſicut. Et ſic nō videt̉ per iſta iura: ꝙ reuocatio poſſet fie ri eis inuitis: cū gr̄a vtrorūqꝫ hoc ſit factū: ⁊ interſit iſtoꝝ nō reuocari ius ilud ab eis: cū mō poſſent eligere quē volunt: poſtea uero nō. In contrarium videtur ꝙ etiā re non integra poſſint reuocare vſqꝫ ad litē cōteſtatam: quia vſqꝫ ad litē conteſta. poſſum reuocare mandatum procuratorium. ff. de procu. ante litem. ⁊ etiam poſt: ſi ſuſpectus ſit. ff. e. ti. poſt litem. ⁊. l. item ſi ſuſpe ctus. ⁊. l. que omnia. ſed iſti iam ſuſpecti videbantur: cum eſſent in clamori bus ⁊ diſcordia: ut. jͣ. e. de procuratoribus. ex inſinuatione. ⁊. c. in noſtra. ⁊. c. mandato. ⁊ iudicium ſoluit̉ vetante eo qui iudicare iuſſit. ff. de iudi. iudiciū ff. de arbi. ſed ſi ſeruū in fi. Cōtra ꝓbo ꝙ re non integra nō poſſint reuocare jͣ. de iudi. c. i. ⁊. ff. de in. om. iuſi cōuenerit. et hic in fi. Quid ergo dicemus: Satis probabiliter poſſet dici: ꝙ talis poteſtas data reuocari nō poſſit: ſiue res ſit integra ſiue non. ⁊ hic ſupple maxime: quia nō eſt hoc purū mādatū: immo ceſſio iuris ſiue donatio ut dictū eſt: Et io. huic opinioni cōſentire. vi detur. ⁊ ad hoc optime facit. sͣ. e. cām que. Alij dicunt ꝙ re integra poſſunt reuocare: ut hic innuitur a contrario ſenſu. Et ar. op. quia non dicitur dura re talis poteſtas: niſi cui permiſſa durat. ff. quod cuiuſqꝫ vniuer. item eoruꝫ §. i in fi ſ ¶ Perfidiam. hoc ideo: qꝛ ſi eſſet remiſſus ⁊ negligens ad hereticos extir pandos debet remoueri. jͣ. de here. excōicationis. ī fi. t ¶ Tribuatis. Ex hac decre. bene colligitur: ꝙ ius acquiretur poſtulato poſt de poſtulādo epiſcopo fecerāt: ca pitulo publicarunt: ac reliqui duo ſubſequenter tertia die cuꝫ paucis de capitulo reliquis abſentibꝰ elegerunt archi. argenen̄. ⁊ īfra. Nū cij uero predicti archidiaconi ecō trario reſponderūt: ꝙ cū predicti v. electores ſeorſum de electione tractātes inter ſe diſſiderent. ita ꝙ contentioſe uoces eoꝝ a fratribus qui remanſerant in capitulo audite fuiſſent: capituluꝫ ipſos propter huiuſmodi contentiōes ſuſpectos habentes: ad eos duos de canoni cis deſtinarūt: per quos inhibuerunt eis ex parte noſtra ne ulteriꝰ ī facto ꝓcederēt: ⁊ ita poteſtateꝫ eligendi quā eis commiſerant: re uocarūt: mandātes eis: ut redirēt ad capitulū: ⁊ pariter cuꝫ alijs fra tribus de electione tractarēt: ⁊ hu iuſmodi reuocationi duo ex ipſis electoribus adhibentes conſenſū reliquis tribus nō cōtradicentibꝰ ad ipſum capitulū ſūt reuerſi: ſed alij tres uſqꝫ ad fores capituli ſub ſecuti ab eis poſtmodū diſceſſerūt Capitulum uero cuꝫ tota die illa ipſorum preſētiam expectaſſēt: ſub ſequenti die campanamᵖ pulſari fe cerunt: ſicut moris eſt ad capitulū ꝯgregandū: ⁊ predictis tribus cū paucis complicibus ſuis ſeſe con tumaciter abſentantibus: prior cū maiori ⁊ ſaniori parte capituli ele git in epiſcopuꝫ archi. ſupradictū ⁊ īfra. Qꝛ uero poſtulatioq de epi ſcopo conuenarū: que preceſſerat facta erat per eos: in quos totū ca pitulum eligendi tranſtulerat pote ſtatem: propter quod unanimiter dere nō poſſunt: ſicut nec ab electione poſt publicationeꝫ ſcrutini jͣ. c. publicato. Et idem credo publicata poſtulatiōe: ut dixi. sͣ. d̓ po ſtu. c. vlt. ⁊ pe. Sed contrarium poteſt aſſignare. sͣ. de poſtu. bone vbi videtur: ꝙ poſtulantes poſſunt recedere a poſtulatione anteq̄ ſit preſentata ſuperiori: ſed hic non poterant recedere: quia promiſerant illuꝫ habere pro epiſcopo: queꝫ illi eligerent in epiſcopum: ⁊ ita nō po terant venire cōtra promiſſionem ſuā. a ¶cUm eccleſia vultana. lon C go. per hic videbat ꝙ epiſcopus poſſꝫ ſupplere negligentiam canonicoruꝫ etiam ſi alias eligere non poſſet. jͣ. de conceſ. preben. nul la. ⁊ sͣ. e. cum ī cunctis. in fi. Sed hic non poterat taliter ſupplere qꝛ nō erāt diſtincte prebende jͣ. de conceſ. prebē ex parte. ⁊ ſi diſtin cte eſſēt: adhuc nō poſſet: cuꝫ ipſe ſimi liter negligens fuiſ ſet. vnde poteſtas tranſlata erat ad ſu periorem nec morā poterant purgare jͣ. de ſup. neg. prela licet. ⁊ duobuſ. c. ſe ⁊ hoc ex eo ꝙ dicit longo tempore. b ¶ Poſtulauit. ⁊ vi det̉ ꝙ bene poſtu lauerit. quia ſolus epiſcopuſ debet de re prebendas. arg xxi. di. in nouo. et xvi. q. vij. nullꝰ. ar. xxi. di.§. i. qꝛ moy ſes ex precepto domini aaron in ſummum pontificem ⁊ filios eius in mino res ſacerdotes ele git: vt ibi dicitur. ⁊ videtur expreſſum in auct. ut menſu. ordi. cleric. col. iij. Arg. contra. jͣ. de his que fi. a prela. ſi. conſen. ca. in. vi. c. primis. qꝛ huiuſmodi eccleſiaſtica debent facere de conſenſu capituli: ut ibi di citur. ⁊ cum quibus eſt in miniſterio cum his diſponat. xciij. di. dia coni. preterea ex eo ꝙ dicit in fi. ſi cōſuetudo eſt ꝙ canonici eligāt irrequiſito epiſcopo: patet ꝙ de iure communi ſimul debeant elig. re: ſicut ⁊ alia negocia ſimul facere debent: cum epiſcopuſ ſit caput capituli: ⁊ canonici mēbra. jͣ. de his que fi. a p̄la. ſine cō. ca. nouit. ⁊ c. ꝙͣto. ⁊ ꝙ ſimul eligere debeāt: hēs. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. poſtulaſtis. di co ꝙ d̓ iure cōi ſimul ad ep̄m ⁊ capitulū ꝑtinet collatio beneficioꝝ. ꝑ iura ꝓxime dicta. jͣ. de iurepa. nob̓. ⁊ hic ī fi. ſatis pꝫ ita eē. ſꝫ con ſuetudo ī pluribus eccleſijs derogat huic iuri: ut hic ī fi. huiꝰ decre ⁊. jͣ. de cā poſ. cū eccleſia. ⁊. jͣ. de v̓. ſig. abbate. ⁊.sͣ. de ꝯſue. cū dilec tus. ⁊. xxiiij. q. i. pudēda. ⁊. jͣ. de his que fi. a p̄la. ſine cō. ca. ea noſci tur. ⁊ ꝯſuetudo reddit aliquē īhabilē ad eligēdū. jͣ. de cleri. ꝯiug. cū olī. ⁊. xij. di. nos ꝯſuetudinē. ⁊. ff. de decu. nō tātū. ar. ꝯͣ. sͣ. e. ti. cum terra. ⁊. c. cū cām. ⁊ sͣ. de conſue. cū venerabilis. ⁊. c. cū inter. ſꝫ illa conſuetudo nō ē rōnabilis: īmo eſt ꝯͣ decus eccleſie: ⁊ iō nō eſt preſcriptibilis. sͣ. de cōſue. c. vlti. c ¶ Iniuriā. ſi. ff. de iniur. iniuriaꝝ.§. i. ⁊. ff. de pe. here. illud.i. rn̄ſo ī fi. ⁊. jͣ. de ap. bone. ⁊. xiiij. q. i. qd̓ d̓bet̉. ⁊. q. v. nō ſane. qꝛ ⁊ ſi noceat alij: ita ut auferat ei ꝯſueta ꝯmoda: dū tamē nō faciat aīo nocendi: nō dr̄ facere iniuriā. ff. de aqͣ plu. ar. ſi ī meo. ⁊. ff. de dam. infec. pro culus. ⁊. xv. q. i. illud. ff. de ſer. vr̄. pre. cū eo. ⁊. xxiij. q. ij. c. vlt. ſecūs ſi faceret aīo nocendi. ff. de re. iu. domum. ff. de dam. infec. qui vas ff. ſi. ſer. ven. ſicut.§. ariſto. de ꝯſenſu totius capituli intelligit̉ eſſe facta: quoniam cū res nō eſſet integra; quia in tractatu iā proceſ ſerant electores: capitulū minime potuit reuocare: electioneꝫ ipſius archi. decernimꝰ irritandā. Quo circa mandamus: quatenus ſi per ſonā ipſius epiſcopi utilem ⁊ neceſ ſariam inueneritis ad regimen eo cleſie toloſane: ⁊ idoneā taꝫ ſciētie litterarum quam ſue ꝯuerſationis exemplo: ad hereticorum perfidi aꝫᵉ de toloſan̄. dioc. extirpandam: que ibi per negligentiam preſuluꝫ mirabiliter ⁊ damnabiliter hacte nus pullulauit: trāſeundi ad eccle ſiam tolloſanam propter urgenteꝫ neceſſitatem ⁊ eorundem utilitatē ei licentiam tribuatis. ¶ Dem epiſcopo florentino. Um eccleſia uulterana debi to canonicorum obſequio lō go fuiſſet tempore deſtituta: uulte ranus epiſcopus uolens miniſtro rum defectum in eadeꝫ eccleſia re ſtaurare canonicos quoſdā elegit ⁊ inſtituit in eadem: quos canoni ci recipere noluerunt: aſſerentes: ꝙ talis electio fuerat in eoruꝫ pre iudiciuꝫ attentata: ⁊ infra. Māda mus quatenus ſuper primo articu lo petitionis epiſcopi ī quo poſtu lauit a te: ut canonicos ab iniuria quā ei ſuper electione canonicoꝝ uulteran. eccleſie īferūt ꝓhiberes ab impetitiōe ipſiꝰ dictos canoni cos abſoluere nō poſtponas: quia nō uidet̉ iniuriāᶜ facere: qui utitur iure ſuo: cū ꝑ teſtes lōge melius ſit ꝓbatum ꝙ canonici ſupradicti hoc iure uſi fuerīt antequā epiſco

§. ꝙ ſi non totum. alias eſſet ſentētiandū ꝓ poſſeſſore. jͣ. de ꝓba. ex litteris. jͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. in fi. ⁊ inſti. de īterd ic.§. ꝯmodū. niſi in tribus caſibus. jͣ. de proba. ex litteris. e ¶ Articulo. Eadē vr̄ petitio cū prima. ſed dic ꝙ pͥma erat ne repel lerent canonicos ab ep̄o inſtituto. ſcd̓a erat ut ī poſterū nō impe dirent eū eligere: ⁊ lꝫ obtineret in pri mo: nō obtineret ꝓ pter hoc in ſecūdo. ar. sͣ. e. querelā ſed in ſecundo articulo agebatur petitōio: ut pꝫ ex ipſa lr̄a. f ¶ Notoriuꝫ.i. manifeſtū rei euiden tia vel alijs duobꝰ modis de quibꝰ tri bus modis habes. jͣ. d̓ coha. cle. ⁊ mu. c. vlt. ⁊. ff. de leg. ſi de interpretatione g ¶c Um dilecti. d̓ gremio. ſꝫ ſi ☞i illa trāſlatiōe poteſtatis nō fuiſſꝫ exp̄ſſum: poterant eligere vndecunqꝫ vellēt. sͣ. e. ī cauſis. Quid iuris ſit ſuꝑ hoc dictum eſt. sͣ. e. cū īter canonicos. h ¶ Examīatis. Ad hoc non tenebatur ẜm hanc formam: nec fuerunt iſta vo ta r̄dacta ī ſcriptis. i ¶ In etate. pōt enī minor iudex exami nare de etate: an ſit dignꝰ venia etatis. ⁊ docere poterit ſu ꝑ hoc pͥncipeꝫ. C. de his qui ve. eta. ī pe. l. ij. nō tamen in etate diſpenſare po teſt. C. eo. ti. l. iij. ſꝫ bene potuit iudicare ipſū nō pati defe ctū: ⁊ ſi minor fuiſſet debuit caſſare e lectionē. sͣ. e. dudū. ſꝫ diſpenſare nō po teſt niſi ſoluſ papa. Sꝫ nūquid ep̄i pn̄t diſpēſare: ut minor ꝓmoueat̉ ad hono res? vr̄ ꝙ non ꝑ id qd̓ hēs.s. e. cū ī cū ctis.§. īferiora. ⁊. jͣ. de eta. ⁊ qual. eā te. ibi p̄cipit papa: ꝙ nullus ꝓmoueat̉: niſi ſit etatis legitime. jͣ. e. nihil eſt: vbi punit̉ grauiter qui hoc facit. Et ſic hu iuſmodi diſpenſatio illis ꝓhibet̉. Dicunt quidā ꝙ epiſcopi poſſūt diſpēſare ī etate. ar. ad hoc. jͣ. de eta. ⁊ qual. p̄terea. ⁊. c. indecorum Credo ꝙ nō poſſūt diſpēſare ī hoc ꝯͣ cōciliū lꝫ de facto hac faciant qn̄qꝫ. Et eſt ſimile: qꝛ cū illegitimo diſpenſare nō poſſūt: ut ꝓmoue atur ad honores. jͣ. de fi. p̄ſbytero. c. vlt. ⁊ pe. vbi dr̄: ꝙ cū illegitime natis ſolus papa diſpēſat: ꝙ illi ꝓhibeant̉ ab honoribus: dicit̉ ī cōcilio picta. jͣ. de fi. p̄ſbyteroꝝ. c. i. Qua enī rōne ep̄i nō poſſunt ꝯͣ il lud ꝯciliū diſpēſare: eadē rōe dico ꝙ nō poſſunt diſpēſare ꝯͣ cōciliū lateran̄. ⁊ ꝯͣ cōciliū gnaͣle. jͣ. e. nihil. vbi puniunt̉ qui hoc faciūt: qd̓ eſt magis celebre cōciliū ī quo ꝓhibet̉ ne minores ad dignitates ꝓ moueant̉.sͣ. e. cū ī cunctis. in pͥn.§. inferiora. ⁊ iō ſtabimus illis co cilijs ⁊ legibus p̄dictis: exquo nō inuenio cōceſſum ꝑ canones: ꝙ minores iudices poſſunt dare veniā etatis. jͣ. de no. ope. nū. intelle ximus. vbi enim iura canonica nō contradicunt legibus: immo cō cordant illis ſtabo. k ¶ Terminos. ſi hoc verum fuiſſet: nihil valuiſſet eoꝝ electio. sͣ. de rēſcrip. cum dilecta. ⁊. ff. man. diligenter. l ¶ Digniores. quibus dignior locus debet̉. viij. q. i. illud. ⁊. lxiij. di. pus memoratus. In ẜo quoqꝫ ar ticulo quo idē petebat epiſcopus ut dicti canonici epiſcopū ipſuꝫ iu re electiōis uti libere paterent̉: ab ſoluere ſtudeas canonicos ſepe di ctos: maxīe ſi ſit notoriūˡ: ꝙ ī thuſcia generalis ꝯſuetudo ẜuet̉ ut in cathedralibꝰ eccleſijs ſolū capitu lū irrequiſito epiſcopo eligēdi canonicos habeat facultatē. ¶ Deꝫ abbati ſancti uictoris ⁊ decano pa riſien̄. ⁊ magiſtro. r. de corton̄. ca. nonico morinen̄. Uꝫ dilecti filij archi. moriū̄. ⁊ infra. Eccleſia morin̄. epi ſcopi ſolacio deſtituta canōici eiuſ dē de paſtoris ſubſtitutiōe tractan tes ī tres canonicos morin̄. ptātē eligēdi epiſcopū unanimiter ꝯtule rūt: ꝓmittētes ut illū reciꝑent ī pa ſtorē quē de gremioᵍ ipſiꝰ eccleſie duceret eligēdū: qui examinatis uolūtatibꝰ ſinguloꝝ archi. eiuſdeꝫ eccleſie ī epiſcopū eleger̄t. metro politanꝰ quoqꝫ tā electiōem ⁊ ele cti ꝑſonā examinās quā ēt ſuꝑ ipſi us etate de cuius defectu fuerat ab aliquibꝰ dubitatū īquirēs ſolicite ueritatē ꝑ ſētētiā declarādo electū ipſū minime ſuſtinere ī etateⁱ defectū electionē factā de ipſo ſolēniter confirmauit: ⁊ infra. Ueꝝ. b. qui contra electū uenerat memoratuꝫ propoſuit ex aduerſo: ꝙ cū ſupra dictis tribus ſub hac forma fuerat eligendi cōceſſa poteſtas ut capitu lum eū reciꝑe teneret̉: quē illi treſ ab oībꝰ uel maiori ⁊ ſaniori parte de gremio ipſiꝰ eccleſie nominatiꝫ eligerēt in paſtoreꝫ: electores ipſi termīos poteſtatis ſibi tradite nō ſeruātes predictum archi. eligere preſūpſerūt: quē pauci de capitulo nominarāt. unde canonici moriū. n ¶ Surreptionis. ſic. jͣ. de re iudi. cum olim. o ¶ Iuramēto. Sic ergo in cauſa ſpūali p̄ſtat excipiens iuramentuꝫ calūnie: ſiue ꝙ malicioſe hoc nō ꝓponit. ſic. jͣ. de teſti. cōſtitutis. ⁊. c. preſentiū. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. lr̄as. jͣ. de excep. paſtoralis. lꝫ directe agens nō p̄ſtet huiuſmodi iu ramentuꝫ. ut. jͣ. de iura. calūp. lr̄as. ⁊ hoc fuit ratione p̄ſūptionis. Preſumit enim ꝙ malicioſe excipiant. exquo tot p̄ſūptiones ſūt ꝓ electo: qꝛ ⁊ ſecūdū leges preſtatur iuramentū quādoqꝫ ī exceptionibus: licet a principio preſtetur ſuper tota lite. ī auten. de teſti.§. ſi v̓o col. vij. jͣ. de teſti. vltra tertiā. vel dic: ꝙ licet cauſa ſit ſuꝑ re ſpiritu ali: ꝙ etiā directe agens pre ſtabit iuramentum calūnie. vt ſi agatur ad reſtitutionem rei ſpiritualis. jͣ. de reſti. ſpo. lr̄as. quia ſic nō agitur ſpiri tualiter. Itē ſi agat̉ ſpiritua liter: iuramentum de verita te dicenda preſtat̉. jͣ. e. dudū. ⁊. jͣ. de iureiuran. ex lr̄is. Si mile vbi ī cauſa eccleſiaſtica iuratur de veritate dicenda. p ¶ Et ſi tres. Iſtis enim cre ditur quaſi duobus teſtibuſ. Sed nunquid fuerunt iſti te ſtes ī propria cā vel quaſi? nō ſed ſuꝑ eo quod factum ē co ram ipſis de facto alieno. ar. C. de fideicom. l. vlti. ⁊ inſti. de teſta. ordi.§. legatarijs. nā iudici creditur de his que co ram ipſo aguntur. xviij. di. d̓ concilijs. arg. multo fortius iſtis: qui toti negocio īterfue runt. ar. C. de adul. l. in adul terij. C. ad. l. cor. d̓ ſicca. l. fi. ſed non eſt veꝝ ꝙ iudicibus credatur: niſi quatenus ⁊c̄. jͣ de proba. quoniā ꝯͣ. vnde me lius videtur: ꝙ licet iſti ſuſpe cti eſſent: ⁊ de facto ſuo quo dammodo dicant: admittiī eorum teſtimonium in defec tum probationis. ar. C. d̓ he re. l. vlt. in fi. ⁊. iiij. q. iij.§. itē in criminali. v̓. item ẜm. ij. re ſponſo. ⁊ ad hͦ facit qd̓ dic̄. sͣ. ita duximus ꝓuidēdū ⁊cͣ. q ¶ Probatio. ſed videtur ꝗ iſti canonici debuerunt audri ad hoc probandum: qꝛ ta lis negatiua nos non conſen ſimus poteſt probari. jͣ. de ꝓ ba. tertio. ⁊ negatiua indirec te probari pōt. jͣ. de teſtibus. ex tenore. De hac materia dictū eſt. sͣ. e. bone. Sed hic ideo non ſunt admiſſi ad probandum: quia exa minatio illa facta fuit ſecrete ⁊ ſigillatim. vnde quilibet eorum eſſet ſingularis: quia non poſſet directe niſi de ſe. ſic. jͣ. de accu. cum dilecti. in fi. quia ſingularis teſtis non probat: ſed ſi publice facta fuiſſet illa examinatio: ſiue no minatio: tunc probari poſſet ſaltem indirecte. ut. jͣ. de proba. tertio. r ¶ Tunc. Audiatis quid vtraqꝫ pars propoſuerit ad probandum formā ẜm quam eligendi poteſtas tribus dicitur cōmiſſa fuiſſe ſiue cōceſſa ⁊ ſi ⁊cͣ. hec lr̄a eſt in antiqua decretali. Ber. ſ ¶ Oſtenſum. Qualiter compelluntur canonici ꝓbare formam traditā illis electoribus ⁊ nō archidiaconis: hoc poteſt eſſe duabus de cauſis. Quarum pͥma eſt preſumptio: que multum faciebat ꝓ eo. videlicet ꝙ iam erat electus ⁊ confirmatus. Secunda eſt: quia ad hoc ſe obligauit ille: ſicut patet in fi. de cre. vbi dicit ꝙ ad hanc penam ſe obligauit. t ¶ Caſſetis.i. nullam pronuncietis. u ¶ Obligauit. Alioquin ſi ſe non obligaſſet: pena eſſet in arbitrio iudicis: cū certa pena hic ſtatuta non ſit. ff. de iure deli. l. i. jͣ. de accuſa. ſuper his. ⁊. jͣ. de offi. dele. d̓ cauſis. Sic habes hic ꝙ aliquis obligat ſe ſub pena beneficij ſui jͣ. de falſa. c. vlt. Item obligatur aliquis ſub pena ordinis vel anathematis.i. q. vij. quotiens cordis. ⁊ de conſe. di. ij. ego berengarius. Item ⁊ ſub alia pe na pecuniaria. xxiij. di. ꝙͣꝙ. ⁊. xxv. q. ij. quecunqꝫ. ⁊. jͣ. de arbi. dilecti. Arg. ꝯtra ꝙ ſub pena beneficij nō poſſit aliquis obligari. C. que res pig. ob. poſ. ſpem eorum premiorum. Hodie vero certa pena ſtatuta eſt contra illos: qui ſe opponunt contra electos: ſiue impugnant electionem. jͣ. eo. c. i. in concilio poſtmodū admirātes: qualiter ar chi. electꝰ fuerat memoratꝰ cū plu res eēt ī eadē eccleſia dignioresˡ ceperunt fere oēs publice ꝓfiteri: ꝙ nullatenus archidi. nominarāt ⁊ reputātes ſe ī hac parte deluſos ꝙ ſuper hoc factū fuerat noſtro cu rauerūt apoſtolatui reſecare: ⁊ in fra. Nos uero attēdētes quia res pernicioſa eſſet exēplo: ſi per ſurre ptionisⁿ aſtutiā: quis aſcederet ad apicē dignitatis: ita duximꝰ ꝓuidē dū: ut preſtito a ꝯtradictoribꝰ iura mēto: ꝙ ipſi malicioſe contra pre fatum electum non mouerant que ſtionē huiuſmodi predicti tres ele ctores iuramenti uinculo aſtringā tur dicere ueritatē: quot ex canoni cis examinationis tempore in pre fatū archidiaco. conuenerunt: ⁊ ſi tresᵖ ſimul aūt duo ſaltē ex ipſis iu rati dixerint maiorem canonicoꝝ partē in ipſū archi. ꝯueniſſe. Uos ꝯtradictoribus ſilentium impona tis: cum ꝯtra hoc eorum eſſet ꝓba tioq inſufficiēs: eo ꝙ ſinguli eſſent in ſuis teſtimonijs ſingulares. Si uero per eorum depoſitiōes ꝯſtite rit ſepe dictū archi. extitiſſe a paucioribꝰ nominatū: tūcʳ ſi fuerit ſuffi ciēter oſtēſumˢ ꝙ illum de gremio eccleſie ſecundū formaꝫ ſibi tradi tam debebant eligere: in quē oēs uel maior et ſanior pars capitulconueniret: uos electionem ipſiꝰ archi. omnino caſſetisᵗ: alioquin quod de ipſo factum eſt: ratum ha bentes: ꝯtradictores ab eiꝰ īpetit. on per cen. eccle. cōpeſcatis: pre fatum. b. prebēda morin̄. eccleſie ſpoliantes: qui ſe ad hanc penam ſi forſan ī probatiōe deficeret obli gauitª non obſtante ꝙ ſuper etatis defectu obiectum eſt. contra illum

x ¶ Iudicatū. Sed nunquid obſtabit alijs hec ſentētia volētibus age̓re cōtra electū ſicut videmus circa crimina ⁊ populares actiones. jͣ. de accu. de his. ⁊ xxiij. q. iiij. ſi illic. ⁊. ff. de ꝓcu. nō cogendū.§. qui ita. ff. d̓ popula. acti. l. iij. nec enim de delicto vnius hominis ſepe ē querēdū. ff. nau. cau. ſta. l. licet. videtur tamē ꝙ illis ſolū qui pn̄tes fuerint: d̓beat p̄iudicari. ij. q. v. hꝫ hoc. ⁊. c. mēnā. jͣ. de accu. veniens. ſicut ē ī ſimilibus actionibꝰ. jͣ. de fi. inſtru. īter dilectos. ibi res int̉ alios acta ⁊cͣ. Ad hͦ dicas ꝙ abſolutio ī popularibꝰ actiōi bus p̄iudicat oībꝰ ēt abſētibꝰ niſi in duobꝰ caſibus. Unus ē ſi quis ſuā iniuriā ꝓſequit̉ ⁊ ꝓbet ſe ignoraſſe accuſatio ne ab alio īſtitutā. ff. de accu. ſi cui.§. i. Scd̓s cū vult docere de colluſione pͥoris accuſa toriſ. ff. de p̄uarica. l. iij. ff. de iureiuran. l. eū qui.§. ī popularibus. q ¶ Decendiū. ꝑ hoc patet ꝗ interlocutoria ſententia tran ſit in rē iudicatā ſicut ⁊ diffinitiua. jͣ. de teſti. ſignificauerūt. nō tamē quo ad hoc trāſit in rem etiā iudicataꝫ quin iudex etiā poſt decē dies poſ ſit reuocare. jͣ. de appel. cum ceſſante. ff. de re iudi. qd̓ iuſ ſit. de hoc dicet̉ ſuꝑ illa cōſtitutione cuꝫ ceſſante. jͣ. de ap. Um ī iure. ex ſe vel ex alijs. dicunt qui dam: ꝙ lꝫ hoc non fuiſſet expreſſum: de iure tamē vnum de ſe eligere poterāt. vt ar. v iij. q. i. in ſcripturis. ver. ecce mitte me ⁊cͣ. ff. de tuto. ⁊ cu ra. da. ab his. l. vbi abſūt. Sꝫ hoc non credo: qꝛ a ſeipſo videtur electuſ. ⁊ hic tenuit ele ctio ꝓpter formā cōpromiſſi vt dicit ī fi. iuxͣ cōpromiſſi ⁊cͣ b ¶ Tenorē. ſic. jͣ. de ſortile. c. vlt. vbi de hoc: ⁊ hoc qd̓ dico optime ꝓbat lex. ff. de cōtra hen. empti. ⁊ vendi. l. licet. et l. ſi in emptione in fi. ſꝫ ſi vni tantū collata ē poteſtas: non poſſet ſe eligere. jͣ. de iurepa ꝑ noſtras. ⁊. jͣ. de inſti. cuꝫ ad noſtrā. ⁊. ff. de tuto. ⁊ curato dā. l. pretor. ⁊. xxiiij. q. i. didi cimus. ⁊ qꝛ nemo debet oriri a ſeip̄o. viij. q. i. in ſcripturis Dicūt quidā ꝙ ſi iuraſſet eli gere meliorē: ⁊ ipſe eſſet me lior tūc poſſet eligere ſe: ſꝫ ta men incōueniens eēt ⁊ inho neſtū: ꝙ ſe eligeret: ſic ambitioſus videret. ⁊ ideo repellē dus ꝑ illud. c. ī ſcripturis. po tius debet renunciari tali po teſtati: ⁊ fatuus eēt qui ſic iu raret: ſi credit ſe meliorem vſe eligat: vel dic ꝙ tc̄ ip̄e ītel ligitur exceptus: qꝛ ī genera li ſermone ꝑſona loquēs non comprehēditur. C. de ſolu. inquiſitio. ff. de ꝯdi. ⁊ demon. l. qui heredi.§. vlti. de hoc dicitur. jͣ. de iureiu. petitio. c ¶ Conſentiat. qꝛ ſi vult ꝯſentire tūc ꝑſona ſua cōputatur inter eligētes. arg. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuerſitatis. l. plane. ar. ff. de adopt. l. ſi conſul. ⁊ ſic quattuor ī telliguntur: ⁊ ita maior pars capituli. Quid ſi ꝯſenſit in aliuꝫ? Reſpondeo ſi ꝯſenſus talis facit cū alijs maiorem partem in ſe non poteſt poſtea conſenti re nec mutare cōſiliū in alterius preiudiciū. ff. de reg. iu. l. nemo. Si v̓o ꝯſen ſit in talē in quē minor pars ꝯſenſit: tūc pōt mutare: qꝛ talis ꝯſenſus illi nō ꝓ deſt. Hodie nō cōnumeratur ꝑſona electa inter eligentes. jͣ. e. cumana. ⁊. c. qꝛ ꝓpter. nec dicereꝫ valere talē electione ſi modo fieret: qꝛ non eſt electus a mi nore parte capituli. Enerabilem. cognitoris in reprobando philippum: ⁊ approbando a othonem. cum idē canonicus huic obiectioni nō multū inſtiterit: ⁊ ſuper hoc a metropolita. fuerit iudicatumˣ: cuius ſententiaꝫ in reꝫ tranſijt iudi catam: cum infra decendiūq nō fue rit prouocatiōe legitima ſuſpēſa. Dem epiſcopo baioc. Um ī iure peritus exiſtas: et infra. Primꝰ tue conſul. articulus ꝯtīebat: ꝙ cuiuſdā decano eccleſie defūcto eiuſdē loci capitu lū ſub hac forma in.vij. ex ipſis ca nonicis ꝯpromiſit ut illū quē exª ſe uel alijs de gremio ipſius eccleſie oēs pariter uel maior eorum pars nominaret: idē capitulū reciperet in decanū. Unde cuꝫ unus ex illis vij. a tribus ipſoꝝ ⁊ alius. qui non erat de numero eorundem a tribꝰ alijs in decanum fuerint nominati requiſiſti uter eoꝝ aſſumi debeat ī decanuꝫ. Super quo taliter reſpō demus: ꝙ is qui de numero. vij. a tribus eorum dignoſcitur nomina tus: iuxta cōpromiſſi tenorem de bet ī decanuꝫ aſſumi: dūmodo ele ctiōi de ſe facte ꝯſentiat: ⁊ aliquod canonicum non obſiſtat. ¶ Dem duci caringie Enerabilem: ⁊ infra. Inter cetera uero quidam prīcipes hac precipue obiectiōe ſunt uſi: di centes ꝙ apo. ſe. legatꝰ aut electo ris geſſit: aut cognitoris perſonā. Si electoris: in meſſem alienā mi ſerat falcem ſuā: ⁊ electioni ſe inge rens principuꝫ derogauerat digni tati. Si cognitoris: abſēte altera partium uidetur perperam ꝓceſſiſ ſe: cum citata non fuerit: ⁊ ideo nō debuit ꝯtumax iudicari: ⁊ īfra. Ue rum illis prīcipibus ius ⁊ poteſta tem eligendi regem in imperatorem poſtmodū ꝓmouenduꝫ reco gnoſcimus: ut debemus: ad quos de iure ac antiqua ꝯſuetudine noſcitur pertinere: preſertim cum ad eos ius ⁊ poteſtas huiuſmodi ab apoſtolica ſede ꝑuenerit: que romanum imperium in perſonā ma gnifici Karoliᵍ a grecis tranſtulitꝰ in germanosᵗ. Sed ⁊ prīcipes re ſi per totum. g ¶ Raroli. cui etiam ius patriciatus ſiue dignitas collata eſt. lxiij. di. hadrianus. h ¶ Trāſtulit. legit̉ in cronicis: ꝙ cuꝫ eccleſia romana opprimeret̉ ab aſtulpho rege lōbardoꝝ petijt auxiliuꝫ a Cōſtātino ⁊ Leone fi lio eius īperatoribꝰ cōſtantinopol. ⁊ cū nollēt pr̄ocinari eccleſie romane: ſtephanus papa ſecūdus natione romanus trāſtulit īperiū ad Rarolum ma gnū: qui fuit filius Pipini: quē zacharias p̄deceſſor eius ſubſtituerat lodoui co regi francorum: quē depoſuerat: de quo legit̉. xv. q. vi. alius. Et tranſlatō illa facta ē āno dn̄i ſeptīgēteſimo. lxx. vi. qui Rarolus co ronatus ē a Leone papa. iij. elapſis p hͦ quindecim ānis. i ¶ In germanos. Sic gͦ regnū mūdi trāſlatū ē ad theu tonicos. nā ipſi hn̄t regnū romane eccleſie. d̓ ꝯſer. di. v. ī die. ⁊ ſic pꝫ ꝙ impe riū nō eſt apud gre coſ: lꝫ largo noīe ap pellet̉ imꝑator. jͣ. de ma. ⁊ obe. ſolite. ſic̄ ⁊ rex ſcachoꝝ dicitur rex: quoniā exͣ eccleſiā nō ē īperiū xxiiij. q. i.§. ſꝫ illd̓. Eſt āt imꝑator ille ſuꝑ oēs reges. vij. q. i. ī apibꝰ. ⁊ oēſ na tiōes ſūt ſub eo. xi. q. i.§. ſꝫ ſi ꝗs. v̓. volumuſ. Ipſe enī eſ pͥnceps mūdi ⁊ do minuſ. ff. ad. l. rho. d̓ iac. dep̄catio. Et etiā iudei ſub eo ſi C. de iudeis. l. iud̓i ⁊ oēs ꝓuincie. lxiij. di. hadrianuſ. ⁊ oīa ſūt in ptāte imꝑato ris. viij. di. quo iu re. ⁊. xxiij. q. viij. cō uenior. C. de quadrien. preſcriptis. bene a zenone. k ¶ Examinatio. lx xviij. di. quid eſt. l ¶ Sacrilegū. No ta ꝙ ſacrilegium ī pedit promouen dū. nam ⁊ familis ſacrilegi repellitur a ſacramētis eccleſie. xvij. q. iiij. miroͣ. ⁊ ab alijs legitimiſ actibꝰ. iij. q. iiij. nulli. ⁊ ſacrilegiū int̓ magna crimīa ꝯnūerat. xvi. q. iij. qd̓ āt. m ¶ Eligentium. quia de meritis ſiue ſtudijs eligentium nō cogno uit: ſed de qualitate electorum pronunciauit. n ¶ Quāuis.i. quia. vel proprie tenetur. ⁊ ꝙ dicit ſupra non tam pro pter ſtudia eligentium ⁊cͣ.i. non propter ſtudium eligentiū: ſed pro pter merita electorum perſonam ducis denunciauit indignam: ⁊ ꝑ ſonam regis idoneam. ſic. sͣ. de poſtu. c. i. verſus fi. vnde bene ſeꝗt: ꝙͣuis plures ⁊cͣ. et ſic non geſſit cognitoris perſonam. quia rettu lit ſe tantum ad merita electorum non ad ſtudia eligentium: ꝙuis potuerunt ſe referre: ut. jͣ. ſequitur. vel poſſunt verba teneri ꝓprie. ⁊ ꝙͣuis ponitur pro quia: ut predixi: Sed ſuperior littera.ſ. cū neutrius electio ⁊cͣ. videtur contraria. o ¶ Contradictio. jͣ. e. bone. p ¶ Fauere. Si fauet: ergo non debet eſſe iudex. xi. q. iij. quattuor. ⁊ cognoſcere debēt: ⁊ utiqꝫ recogno ſcunt: ſicut ideꝫ in noſtra recogno uere preſentia: ꝙ ius ⁊ auctoritas examinandi perſonam electam in regem: ⁊ promouendam ad impe rium ad nos ſpectat: qui euꝫ inun gimus ꝯſecramus ⁊ coronamus. Eſt eniꝫ regulariter ⁊ generaliter obſeruatuꝫ: ut ad euꝫ examinatio perſone pertineat ad quem impo ſitō manus ſpectat. Nunquid enī ſi principes non ſoluꝫ in diſcordia ſed etiam in concordia ſacrileguꝫ quēcunqꝫ uel excōmunicatum in regem tyrannum uel fatuum here ticum eligerent: aut paganuꝫ nos inungere conſecrare ac coronare homineꝫ huiuſmodi deberemus abſit omnino. Obiectioni ergo principum reſpondentes aſſerim ꝙ legatus noſter approbando re gem reprobando ducem: nec ele ctoris geſſit perſonam: utpote qui nec fecit aliquem eligi: nec elegit: nec cognitoris: cum neutrius electionem: quo ad factum eligētiū confirmandam duxerit: aut etiam infirmandam. Exercuit autem de nunciatoris officium: quia perſo nam ducis eiuſdem indignam: et perſonam regis denunciauit idoneam: quo ad imperium obtinen dum non tam propter ſtudia eligē tium: quā propter merita electoꝝ quāuisⁿ plures ex illis: qui eligen di regem in imperatorem promo uendum de iure ac de conſuetudi ne obtinent poteſtatem: conſenſiſ ſe perhibeātur in ipſum regem: et ex eo ꝙ fautores ducis abſentibꝰ alijs ⁊ contemptis ipſum eligere preſumpſerūt pateat eos perperā proceſſiſſe: cum electiōi plus cōtē ptus unius quā contradictio mul torum obſiſtat: ⁊ infra. Nos utiqꝫ non ducē: ſed reliquum reputamꝰ ⁊ nominamus regeꝫ iuſtitia exigē te: ⁊ infra. Quod autem in electio ne uota principū diuiduntur. poſt admonitionem: ⁊ expectationem alteri partium fauereᵖ poſſumꝰ ma xime poſtquaꝫ a nobis unctio: cō

c. ſequen. Sed dic ꝙ ī dubio poteſt fauere cui vult. ff. de le. ij. ſi ꝗs ſeruū.§. ſi inter duos. ff. de bo. aut. iud. poſ. in vēditione.§. vlt. ff. ad ſyll. ſi quis in graui.§. ſi cū oēs. vel pōt cogere ꝑtes ad cōcordiam. inſti. de ſatiſda. tut. ſin aūt. ⁊. jͣ. de offic. dele. c. ſuſpitionis.§. ab. ip̄o ⁊.sͣ. e. cū inter. r. tūc demū dꝫ fauere: cū merita electoꝝ ⁊ eligentiū paria ſūt. ar. jͣ. de iu repatro. quoniā in quibuſdā. ⁊. lxviij. di. ſi forte. vel cū po teſtas eligēdi deuo luta ē ad ipſū. sͣ. eo. bone. circa fi. m ¶ Carebit. aduo catꝰ eccleſie nō pōt eſſe patronus eccle ſie: ſed ꝯparat̉ tuto ri: qui dat̉ pupillo: ut eū defendat a ve xationibus alioꝝ. ⁊ appellat̉ honorariꝰ vel notitie gr̄a datus: ut alios contu tores inſtruat. ff. de ſolu. qd̓ ſi forte. nec cōputat̉ talis tutela in numero triū tutelaꝝ: ſed eſt cā ho noris tātum. ff. d̓ ri tu. nup. ſi ꝗs tutor. n ¶ Cotharius. hic eſt exēplū de quo p̄ miſit.ſ. iure pꝫ ꝑite⁊ exemplo: ⁊ ita ab exēplo pͥncipū ē argumētādū. inſti. de iure natu.§. ſed qd̓ pͥncipi. Ar. ꝯͣ. C. d̓ ſen. et inter lo. om. iud. nemo. ⁊ sͣ. eo. cū in cunctis. o ¶ Cōmonēdos.ſ. per nuncios ſuos. p ¶ Publica. No. ꝙ excōicatio dꝫ eē pu blica: ad hoc vt aliquis repellat̉ a pro ſecutione iuris ſui. jͣ. de excep. exceptō nē. ⁊. c. pia. cuꝫ ſuis concord̓. vnde quic quid interim facit quouſqꝫ ad ipſum ꝑueniat excōicatio tꝫ ⁊ valet. jͣ. d̓ cleri. exco. mi apoſtolice ⁊. jͣ. de re iudi. ad ꝓ bandum. q ¶ Periuriū. quan doqꝫ periuriū non repellit. jͣ. d̓ iureiu. ſicut noſtris. Sed intellige ibi ꝑiuriū ideſt temerariū iu ramentum. Periu ri enim nō ſoluꝫ nō debent promoueri ad honores: immo ſi. ꝓmoti ſūt: debēt repelli. jͣ. de iureiuran. querelam. Infames eniꝫ ſunt. ut ibi no. jͣ. de fideiuſ. peruenit in fi. r ¶ Progenitores. In filijs enim paterni criminis exempla metuū tur. vi. q. i.§. verum. ⁊. in. l. illa ſi quis cum militibus. vnde illd̓. Se ꝑe ſolet ſimilis filius eſſe patri. l ¶ Innodatus. propter inuaſionē ⁊ deuaſtationē matrimonij beati petri. dū in thuſcia moraret̉. t ¶ Poſtulauit. Noͣ hͦ eo ip̄o ꝙ ꝗs petit abſolui: ꝑ ꝯſeqn̄ſ ſe ꝯfitet̉ ex coicatū: niſi ad cautelā fit: qꝛ bonaꝝ mētiū. v. diſ. ad eiꝰ v̓o ꝯcubitū. u ¶ Electus. vnde ipſo iure nulla fuit electio. jͣ. de ap. cōſtitutis. ⁊ sͣ. ē: cum inter. r. ⁊ sͣ. de conſue. cum dilectus. x ¶ Iuramentū qd̓ fecerat federico regi ſicilie nepoti ſuo tanꝙͣ imſecratio ⁊ coronatio poſtulētur iu re patet pariter ⁊ exemplo. Nunquid.n. ſi prīcipes admoniti ⁊ expectati: uel non potuerūt: uel noluerunt in unum prepoſitū cōueni re ſe. ap. aduocato ⁊ defenſore carebit eorumqꝫ culpa ipſi redūda bit in penaꝫ. Sciunt autē prīcipes ꝙ cum lotharius ⁊ coradus in diſcordia fuiſſent electi ro. po. lotha rium coronauit. ⁊ imperiū obtinu it coronatꝰ eodē corado tūc demū ad eius gratiā redeunte. Eos igit̉ duximus cōmonendosº ut a prefa to duce iuſto quidē a nobis iudicio reprobato recedant: ⁊ prefato regi non abnuāt adherere: niſi tūc demū cōtra perſonā uel factū legitimū: quid ab eis obiectū fuerit: ⁊ oſtenſum: ⁊ infra. Sunt eniꝫ noto ria impedimēta ducis.ſ. excōmunicatio publicaᵖ: periuriūq manife ſtū ⁊ perſecutio diuulgata: quā ꝓ genitoresʳ eius ⁊ ipſe preſūpſerūt in apoſtolicam ſedē: ⁊ alias eccle ſias exercere. fuit quoqꝫ a pre.n. excomunicationis uinculo īnoda tusº quod poſtmoduꝫ recognouit dum per nuncium ſuum abſolutio nis beneficiū poſtulauitᵗ. unde ꝑ ꝙ ipſe fuit excōmunicatꝰ electus ⁊ infra. Idē etiam contra propriū iuramentumˣ: ſuper quo nec ꝯcili uꝫ a ſe. ap. requiſiuit ambitiōis ui tio regimen ſibi uſurpare preſum pſit: cum ſuper illo iuramento pri us ro. eccleſie ꝯſuli debuiſſꝫ. Nec ualet ad plenā excuſationē ipſius: ſi iuramentum illud dicatur illici tumʸ: cum nihilominus ſuper eo nos prius conſulere debuiſſet quā contra ipſuꝫ propria temeritate ue nireᶻ: preſertiꝫ illo exemplo: ꝙ cū gabaonite a filijs iſrael ꝑ fraudeꝫ ſurripuerint iuramenta: ipſi tamē cognita fraude cōtra illud uenire temere noluerunt. Utruꝫ uero di ctum iuramētū ſit licitū uel illicitū ⁊ ideo ſeruandum an non ſeruan dum extiterit: nemo ſane mentis ignorat ad noſtrum iudicium per tinere: ⁊ infra. Inſuper ſi predictꝰ dux imperium obtineret: libertas principum in electione periret: et imperium obtinendi decetero ce teris fiducia tolleretur. nam ſi ꝓut peratori futuro: dū adhuc henricuſ imꝑator frater eiꝰ dicti pueri pr̄ viueret. y ¶ Illicitū. quoniā fuit de ſucceſſione viuentis. C. de pac. l. pactū. tamen hic voluntas acceſſit viuētis: vnde videt̉ tenere. C. e. l. vlt. ſꝫ illa loquit̉ ī heredi taria ſucceſſione: que ī imꝑio locū habere nō pōt: nec etiā ī beneficijs eccleſia ſticis locū hꝫ. jͣ. de conceſ. preben. nulla. jͣ. de deci. ad hoc. ⁊. jͣ. de iurepa. cōſu luit. Ber. z ¶ Uenire. tali mō ſic̄ fecit.ſ. vſurpādo regnū. nā alias cū fuerit illicitū: ꝓpria aucͣte po tuit venire ꝯͣ nō obediēdo il li tāꝙͣ regi. aut imꝑatōi. xxij. q. iiij.§. ecce. B. nec expecta ri debuit ſuꝑioris auctas. ff. de ꝯdi. inſti. l. que ſub ꝯditio ne.§. vlt. qꝛ ꝙ neceſſario de ſtruendū eſt nō ē neceſſaria ſuꝑioris aucͣtas: ī deſtructōe illius. ff. de le. ij. fideicōmiſſa §. ſi quis illicite. Sed ſi eſſet dubiū an valeret tūc adiri dꝫ ſuꝑior: alias aūt ſemꝑ ẜuan dū eſt iuramētū: dūmodo ſine interitu ſalutis eterne ſer uari poſſit. jͣ. d̓ iureiu. ſi vero ſi ſponte ſit p̄ſtitū ⁊ ſine dolo d̓ iureiur cū ꝯtingat. Ber. a ¶ Gabaonite. hanc iſtoriam habes. xxij. q. iiij.§. ſed cum his. ⁊. c. innocens. b ¶ Ex ſucceſſione. Tres ſuc ceſſiones cōtinue vident̉ ius ſucceſſionis inducere: immo due quia binus actus īducit conſuetudinē. ar. xxv. q. ij. ita nos. ⁊. C. d̓ epiſcopali. audi. nemo. c ¶ De domo. immo d̓ alia tri bu eligi dꝫ. viij. q. i. moyſes. d ¶ Obſeruari. etiā ſi ei iā co ronato iuraſſet poſt reproba tionē legitimā ei non tenereỉ in aliquo ratione iuramentixv. q. vi. alius ⁊. jͣ. de tranſla. ꝙͣto. circa fi. Item ar. ꝙ deſtructo principali ⁊ acceſſori um. sͣ. e. qualiter. C. de vſur l. eos. ⁊. C. depoſiti. ſi depoſi ta pecunia. ⁊. ff. de rei ven. l. ex diuerſo. c Oram. in prouincia. Hic videtur expreſſū ꝙ omnes illi ⁊ ſoli qui ſunt ī prouincia vocandi ſunt ad electionem: ⁊ per hoc videtur ſic intelligendum ſi ſunt in ꝓ uīcia. jͣ. e. quia propter. d̓ hac materia notatur. vij. q. i. factus eſt. ⁊ quod dicit in prouī cia: ſic eſt intelligēdum ſi ſūt in prouīcia ita propinqui: ꝙ ꝯmode ſint vocandi: quia ſi prouincia eſſet multum lata ⁊ longa: non debent vocari: quia periculum ē in mora. sͣ. e. cum inter vniuerſas. ⁊ eod̓ modo ſi eſſet extra prouinci am ⁊ propinquus tunc vocā dus eſſet. jͣ. eo. c. ꝓxi. vbi fuiſ vocatus qui extra prouinciā erat. regium.n. ⁊ cremona di uerſarū ſūt ꝓuinciaꝝ. Et ita nec dico vocandos oēs de ꝓ uīcia: niſi qui cōmode poſſūt vocari niſi conſuetudo ſit: ꝙ omnes vocentur. jͣ. e. ī geneſi. Nec dico ꝙ tātū de ꝓuīcia ſūt vocādi ꝑ capitulū ſequēs. In talibꝰ.n. vocationibus potiꝰ ſtat ꝯſuetudī: ut abſentes vocent̉ iuxta ꝯſuetudinē vniuſcuiuſqꝫ eccleſie: ⁊ hic cō ſuetudo erat: ꝙ oēs de ꝓuincia vocarent̉. ut eſt. jͣ. c. in geneſi. Ber. ab¶ One memorie. expectare. Sꝫ nōne electio que fit ꝯtēptis illis qui deI bent ītereſſe: ipſo iure ē irrita. ut. sͣ. e. ꝙ ſic̄. ⁊. c. venerabilē. ⁊. jͣ. d̓ arbi. cū olī. ⁊. lxiij. di. obeūtibus. gͦ ea nō obſtāte pōt attētari ẜa electio. jͣ. de ap. ꝯſti tutis. cū.n. a iure ſit reprobata talis electio: nō eſt neceſſe iudiceꝫ adire ꝓ ea caſſāda. ff. de ꝯditis. inſti. l. que ſub ꝯditōe.§. vlt. Pretētea cū vniuerſitas de linꝗt ī eligēdo electio dꝫ deuolui ad eū ꝗ nō deliquit. sͣ. e. bone. ⁊ sͣ. de poſtul. olim frater dicti ducis patri eoruꝫ ſic dux ipſe fratri ſuo ſuccederet. uideretur imperium non ex electi on ſed ex ſucceſſioneᵇ deberi: ⁊ in preiudicium principum redunda ret: ſi non niſi de domoᶜ ducis pre dicti ducis uideret̉ aliquis ad im perium aſſumendus: ⁊ infra. No bilitatem ergo tuam mo. per apo. ſcrip. man. quatenus a prefato du ce recedas: omnino non obſtante iuramento: ſi quod ei ratione re. gni feciſti: cum eo quantum ad ob tinendum imperiuꝫ reprobato iuramentum huiuſmodi non debeat obſeruariº. ¶Dem. Orām dilec. fi. tit. ſancte pru dentiane preſbytero cardi. ⁊ infra. Si uero utriuſqꝫ partis fue rit caſſata electio: uos fratribus oī bus qui fuerint in prouincia cōuo catis: que maiori ⁊ ſaniori parti eo rum ſuper predictiſuideritis com placere per cen. eccle. faciatis firmiter obſeruari. ¶ Dem parmen̄. epiſcopo: ⁊ eius coniudicibus. One memorie.ſ. cremon̄. epiſcopo in extremis agente cum de conualeſcentia deſperare/ tur ipſius: cremon̄. capitulum. h. canonicum regij diſciplinis ſcholaſticis inſiſtentem ad certū termi num in uigilia penthecoſtes ꝓ futuri electione pontificis citari fece runt: ⁊ infra. Conſtituto autem di cto. h. pro ſua electōne ⁊ dilecto.f. n. i. pro electione archiprebyteri coram nobis electionem ab ipſo. h. poſt electionem archipreſbyteri non caſſataꝫ: licet de uiro multe litterature honeſte uite ⁊ clare fame non tamen ſine multa temerita te preſumptam: cum de priori no ſtrū deberet expectareª iudiciū: an tequaꝫ procederet ad ſecundam: duximus irritandaꝫ in penaꝫ inter dicentes eideꝫ contradictiōis uo ceꝫ in primo cōſenſu capitulo per manente. Electionem auteꝫ archi preſbyteri quāuis laudabile teſti monium perhibeatur de ipſo iuſti tia exigente caſſauimꝰ: tū quia cor pore dicti epiſcopi nondū traditū ſepulture habuerūt de ipſa electio

bone. Dico ꝙ electio archip̄ſbyteri: nō fuit nulla ipſo iure: ſed potius annul landa ⁊ iō debuit expectari caſſatio ſuꝑioris anteꝙ ꝓceſſus fieret ad ẜaꝫ. vn̄ ⁊ ſi vnus habuiſſet ius eligēdi deliquit ī hoc qd̓ voluit ſimul eē actor ⁊ iudex p̄miſſe electionis. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. poſt electionē ī ꝑte deciſa. Et lꝫ illi delique runt ī eligēdo: nō tamē illud ius deuoluit̉ ad vnū. Et hoc ẜm io. qui dicit: ꝙ vnus non conſtituit vniuerſi tatē. ⁊ inducit ī ar. hͦ. c. ⁊. lxv. di. ſi forte. ⁊. ff. d̓ lega.i. ſi grege. lꝫ ius vniuerſitatis dicat̉ ſtare ī vno. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vni uer. ſicut. ī fi. ꝑ quā. l. nos di cimus ꝯͣ. ⁊ ſi iſte nō elegiſſet: poterat poſt caſſatione elige ſi hoc poſtulaſſet. ⁊ hoc innu it lr̄a iſta cū dicit ibi nr̄m de buit expectare iudiciū: āteq̄ ꝓcederet̉ ad ſcd̓aꝫ ⁊ ſi electo pͥma nulla fuiſſꝫ ipſo iure: qꝛ electus eſſet īdignus tūc ipſe ſolus potuiſſꝫ.s. e. bone. ⁊ sͣ. de poſtula. gratū. ⁊ jͣ. e. ſcrip tū eſt. ſed hic nō fuit nulla: īmo ipſe poterat eā ꝯfirmare ſi ꝯſenſiſſet. sͣ. c. ꝙ ſicut. Io. dixit ꝙ nō deuoluit̉ ius eligē di ad alios: niſi quādo eligit̉ ꝑſona ineligibiliſ. jͣ. e. ſcriptū in fi. ⁊ sͣ. de poſtu. gratū. ⁊ sͣ. e. bone memorie. Sꝫ dic quā do electio nō eſt nulla ipſo iu re: videlicet vbi aliquis ē con tēptus: tunc nō ipſo iure: ſed ꝑ ſnīam ius eligēdi dꝫ deuo lui ad alios: vel ſi non ſeruat̉ forma illius ꝯſtitutōis. jͣ. e. qꝛ ꝓpter. tunc ſimiliter ſūt pͥuā di ꝑ ſnīam. ut. jͣ. e. qꝛ ꝓpter. ⁊ c. cumana. An ius vniuerſi tatis remaneat ī vno: dictum fuit. sͣ. de poſtu. gratuꝫ. ⁊ ibi recurrendū eſt. quandoqꝫ ta men electio ē irrita ipſo iure ⁊ tamē īpedit ẜam. sͣ. e. audi tis. nec tunc eligendi ius de uoluit̉ ad alios. Und̓ ẜa elec tio ibi nō tenuit: ut ibi notat̉ in fi. vltime notule. qꝛ eligen tes nō ſunt ipſo iure priuati. Et qd̓ dixi ꝙ vbi aliquis eſt cōtēptuſ: nō ipſo iure ſed per ſnīam ius eligendi dꝫ ad con tēptum deuolui intelligo per ſnīam pape tantum. ar. iſtius lr̄e: cū de pͥori noſtrū d̓beret expectari iudiciū: āteꝙͣ ꝓcedat̉ ad ſecūdā. vbi.n. certa pena ſtatuta ē: alia nō eſt imponēda: niſi ꝑ eum qui hꝫ poteſtatis plenitudinē: qd̓ ſatis innuit hec lit tera. ſufficit.n. ut caſſet̉ electio: ubi quis ꝓſequit̉ contēptum ſuū. Ber. b ¶ Tractatū. Nota ꝙ caſſat̉ electio: de qua eſt habitus tractatus ante ſepul turā mortui. lxxix. di. nullus. ij. ſed ꝓpter hoc ſolū non fuiſſet caſſata: ſꝫ aſſu mit hic papa qͣſi nō cauſā ut cauſam: ſed contēptus fuit cā caſſatōis. nā mor tuo viro ſoluta eſt vxor a lege matrimonij. ut. jͣ. de ſecun. nup. c. vlti. ⁊ penul. ⁊..vij. q. i. ſicut alterius vxor. Ber. c ¶ Multorum.sͣ. e. ꝙ ſicut. ⁊. c. venerabilem. d ¶ Nec p̄dicta. reſponſio tacite qōnis. Diceret aliquis dn̄o pape: ille. h. fuit citatus. ⁊ ille rn̄dit: citatio nō fuit legitima. Et ſic eſt arg. ꝙ ſi aliquiſ citet̉ nō legitime ſi aliquid fiat ꝯͣ abſentē nō valet. generale.n. eſt ꝙ ad citationeꝫ que reprobat̉ a iure: non tenetur venire citatuſ etiam ut alleget priuilegiū. de hoc no. ꝑex io. iij. q. ij. ſi ep̄s. ⁊. jͣ. de do. ⁊ con. cum dilectus. vbi de hoc e CUm ad noſtra. monachus: hic hēs exp̄ſſe: ꝙ clericus ſecularis nō po teſt eligi in abbatē. ad idē facit. sͣ. e. cū cām. ⁊. jͣ. e. cū in magr̄ꝫ. Ar. ꝯͣ. xvi. q. i. preſbyteros. Sed nō eſt ꝯͣ: qꝛ illi p̄ſbyteri erāt monachi: ⁊ ita poterāt eligi in abbates ⁊ ibi ſoluit̉ ꝯͣriū: ⁊ ſūt monachi melioris ꝯditōis ꝙͣ clerici: qꝛ clerici eos eligunt ad ſua officia. viij. di. c. i. ⁊. ij. ⁊. xviij. q. i. c. i. vbi ē hic exp̄ſſuꝫ. ſed ipſi nō eligunt clericos ad ſuas dignitates. Arg. ꝯ. xxviij. q. i. oēs. ⁊. ij. q. vij ſicut ſacerdotes. Et hoc iō: qꝛ quilibet monachus clericus eſt: ſed nō conuer tit̉: propterea quilibet monachus in clericali officio videtur inſtructus: ſꝫ cle ricus ſecularis non in monachali. f ¶ Spem. principalē. viij. q..i. ſunt in eccleſia. ſed ſecundario licituꝫ eſt alicui ſperare honoreſ eccleſiaſticos. lxi. di. quid proderit. ⁊. lix. di. ſi officia. lxxiiij. di. conſuluit. ⁊ verba iſta hēs. xvi. q. vij. per laicos. g ¶ Irritare.i. irritam nunciare. jͣ. e. c. ꝓxi. ō Fficij tui. incontinenti. preſumitur aliquid ex eo ꝙ incontinenti eſt ſubſecutum. xxxi. q. i. ſi quis. ⁊. l. di. ſi qua femina. que enim incon ne tractatuꝫᵈ contra canonicas ſan ctiones tum quia inuētus eſt. h. fu iſſe cōtēptus licet unus ſolus extiterit: cum plus in talibus cōſueue rit cōtemptus uniꝰ obeſſe quā mul toꝝ cōtradictio in pn̄ti: nec predicta debet dici citatio ualuiſſe: qꝛ cum epiſcopi mortē preuenerint: temeraria nimis extitit: ⁊ ideo nō potuit arcere citatū. ¶ Dem. Um ad.n. notitiā perueniſſꝫ ꝙ. h. qui ſe pro abbate lexomen̄. gerebat: non fuit ante mona chus quā electus: nos attēdentes ꝙ contra regulares traditiones il lud fuerat attentatuꝫ: cum nullam ſpem uel promiſſionem habens: ut abbas fiat debeat monachari: electionem de ipſo factam curauimus irritareᵍ. ¶ Dem magiſtro ca. preſbytero cardi. ap. ſe. lega. Fficij tui: ⁊ īfra. Sane nobis tuis litteris intimaſti: ꝙ cum monaſterium quoddam poſitum in medio nationis peruerſe: paſto re careret: monachi de electiōe ab batis tractantes cum non poſſent ſui ordinis idoneam inuenire per ſonam in quendam uirum nobilē oculos direxerunt: per queꝫ pote rant melius defenſari: ⁊ patre adi erunt ipſius humiliter poſtulātes ꝙ filium ſuum induceret: ut habi tum ſuſciperet monachaleꝫ: nullā patri de ipſius promotione fiduci am tribuentes: ⁊ pater ad hoc īdu xit filium prouidū ⁊ diſcretuꝫ: qui effectus fuit monachus in abbatē electus: cuius electio extitit per re ctoreꝫ meſſan̄. apo. ſe. le. qui oībꝰ predictis interfuit ꝯfirmata. Cum autem idē ſit paratus purgare ſe: ꝙ nulla fuit ad hoc ambitione īdu ctus poſtulas edoceri: utruꝫ dict legatus electionē confirmare uel diſpenſare potuit: uel quod factuꝫ eſt ſtare poſſit: ⁊ utꝝ electione caſ ſata iteꝝ ualeat eligi in abbatem. Nos autem conſul. t. t. rn̄. ꝙ cum ex his que īcontinenti ſubſecuta ſunt oſtendatur: ꝙ talis aliter non poſſit eligi in abbatem: maxime ꝓ eo quod antequā eſſet diſcipulus uoluit eſſe magiſter: electionē illā irritam eſſe decreuimus ⁊ inanem Uerum poſtquā fuerit in regula: competenter inſtructus: ſi urgēs neceſſitas ⁊ euidens utilitas ipſiꝰ monaſterij poſtulauerit: purgatio ne recepta poterit in abbateꝫ aſſu mi ne monaſteriū opprimatur in curſibus malignoruꝫ. ¶ Dem. Lla quottidiana inſtantia ⁊ infra. Quia pro certo didi cimus electionem canonicam ex titiſſe: ipſaꝫ auctoritate ap. duximꝰ confirmandaꝫ: ſupplentes de ple nitudine poteſtatis: ſi quis in ea ex eo fuiſſet defectus: ꝙ quidaꝫ in terfuerunt electioni eiuſdem: qui ex ſola participatiōe in ſimplicis excōis laqueū inciderūt. ¶ Deꝫ magr̄o maximo notario nōſtro. Criptuꝫ eſt in apocalypſi Io annis: ꝙ ī medio ⁊ ī circuitu ſēdis erant quattuor aīalia: ⁊ īfra. Sane ad hanc eccleſiaꝫ ſcilicet cō ſtantinopo. duo animalia ſunt uo cata utinaꝫ plena oculis ⁊ alas ha tinenti fiunt in eē vidēt̉. ff. ſi cer. pe. lecta ē. qꝛ ex hoc p̄ſumit̉ ꝙ tur piter ⁊ ex ꝯuentōe ſit electus: qd̓ eē nō dꝫ.i. q. ij. ꝙͣ pio. Sed ſi hec rō eſt qͣre clericus nō poſſet eligi in abbatē: qꝛ nō eſt inſtructus ī re gula monachali: ſic eadē rōe monachꝰ non dꝫ eligi in ep̄ꝫ: vel p̄latū alicuius eccleſie ſecularis: cū ipſe nō nouerit regulas clericorūꝫ ut poſſit p̄fici eccle ſijs. xvi. q. i. ſic viue. et. c. ſi clericatꝰ. qd̓ eſſet verū ſi oīo ignorarēt: ſꝫ bn̄ eligūt̉ monachi ⁊ regulares ad ſeculares p̄latiōes ꝓpter officiū p̄dicādi: qd̓ pͥuilegiatū eſt. jͣ. de ſta. re. ꝙ dei timorē ⁊. jͣ. de vo. ⁊. vo. redēp. ꝑ tuaſ. ⁊. xviij. q. i. ſtatutū. ⁊. lviij. di. c. i. ⁊. ij. Sꝫ quid ſi ꝑitꝰ eēt ſecularis clericꝰ ī regula monachorū: poſſet ne tunc eligi ī abbatē: vr̄ ꝙ ſic. qꝛ rō cōſti tutōis in eo ceſſat. lxi. di.§. his oībus. ſicut monachus ꝑi tus ī regula clerica li pōt eligi in ep̄ꝫ ꝑ p̄dicta capitula. ſꝫ nō eſt ita: qꝛ ⁊ ſi ſcit regulā: nō tamen ē expertus ī ea. Naꝫ graue eſt inexꝑtos diuīs obſequijs ap plicar̄. xix. q. iij. mo naſterij. Sꝫ qͣre nō potuit iſte poſtula ri ī abbatē: cū laicꝰ neſciēs regulas cle ricales poſſit etiā ī ep̄m poſtulari. lxi. di. oſiuſ. poſtea per tres mēſes diſcere poſſunt regulas cle ricales. ī auten. de ſan. ep̄i.§. damꝰ col. xx. Item heremita poſtulat̉ in abbatē. s. e. cū monaſteriū. Dic ꝙ nō fuit here mita: ſꝫ de monaſte rio quod erat in he remo. ⁊ eadem eſt ratio: quia ſi laicus ē peritus: nō ē neceſſaria ī eo ꝓbatio: habitus clericalis: ſꝫ oīa iſta non ꝓſunt: qꝛ ꝙͣtūcunqꝫ ſit lai cus ꝑitus ī regula monachali ⁊ exꝑtus ⁊ ꝓbatuſ in ea: nunꝙͣ poteſt eligi vel poſtulari ī abbatē: ꝑꝑ rōeꝫ q̇ hic reddit̉: ⁊ qꝛ eiuſd̓ ꝓfeſſiōis debēt eē ꝗ eligūt ⁊ ꝗ eligūt̉: ne qͣſi ī boue ⁊ aſino videret̉ arari: qꝛ qͣi ſimul ⁊ ſemel eēt laicꝰ ⁊ abas. Et qꝛ p̄ſūptio ābitōis maxīa ē: qꝛ alias nō fieret forſā monachꝰ: ⁊ ābitio bn̄ repellit quēlibet a dignitati bꝰ. viij. q. i. ī ſcrip. qꝛ nō ābitōe ſꝫ labore ad aug. honōis: vnūquēqꝫ conuenit ꝑuenire. C. d̓ re mili. ꝯͣ publicā vtilitatē. li. xij. ⁊ ābitꝰ no tari ſolēt. lxi. di. miramur. ī fi. i ¶ Competenter. Per tres menſes. arg. jͣ. de etate ⁊ qua. preterea. ⁊ in auten. de ſanc. ep̄i.§. damus. coll. ix. vel alias competenter.i. ꝑ ānum ẜm quoſdā. ⁊ inducūt ꝓ ſe. lxxviij. di. monachus nouitiuſ Lla quotidiana. canonicā. No. ꝙ lꝫ aliꝗ ſint excōicati mino ri excōicatōe tn̄ eligē poſſūt: ⁊ talis electio dicit̉ canonica: ul hic hēs: ſꝫ talis ſcient̓ eligi nō pōt ꝓ eo ꝙ eligit̉ ad ea: a quibus eſt ipſe remotus. jͣ. d̓ exceptio. a nob̓. ⁊ hͦ ē hodie exp̄ſſū. jͣ. d̓ cle. ex. mi. ſi celebrat. nec īcurrit irregularitatē ſi celebrat: peccāt tn̄ tales cele brādo: ut ibi dic̄. ſꝫ criminoſi a ꝓſecutōe ſui iuris nō repellunt̉: niſi ſint excōicati maiori excōicatōe: ⁊ ita iſti poſſūt vti iure ſuo ī eliger do ⁊ ī alijs negocijs eccleſie tꝑalibꝰ ⁊ ſpūalibꝰ. Arg. ꝯͣ. sͣ. e. cū int̓. r. ⁊.sͣ. de ꝯſue. cū dilectꝰ. vbi dr̄ ꝙ ſuſpēſi nec eligere nec eligi poſſūt. So. hͨ ⁊ ī. c. ſi celebrat. ītelligit̉ d̓ ſuſpēſiōe canonis ꝯͣria d̓ ſuſpēſiōe iudicis. ⁊ mitius agit̉ cū lege ꝙͣ cū miniſtro legis. ff. de arbi. celſus. b ¶ Supplētes. hec ſuppletio ex ſuꝑabundāti nō ex neceſſitate hic fit ex eo ꝙ obiectum fuit de tali excōmunicatione: que repellit ablectione per decre. predic. ſi celebrat. c ¶ Simplicis excommunicationiſ. hic poteſt ſumi arg. ꝙ vtile non

d ¶ ¶Criptum reuocata. ſine aliquo īteruallo: ſicut teſtis qui pōt corrigere dictū ſuū incontinenti. jͣ. de teſti. cogē. p̄terea. An factū ꝓcuratoris preiudicet domino? dr̄. jͣ. ut lite. non conteſ. c. i. ⁊ c. accedens. ⁊. jͣ. de cā poſſe. cum olim. ⁊. jͣ. de cenſi. olim. e ¶ Altera.ſ. poſtulantium archiepiſcopum. f ¶ Electi ⁊ poſtula ti. ſic. sͣ. e. venerabi lem. ſꝫ ibi ad ſtudia eligentiū non rettu lit ſe legatus ꝙͣuis potuerit. g ¶ Ubi nati. qꝛ ibi meliꝰ pōt īquiri. sͣ. e. pꝰꝙͣ. ⁊. jͣ. d̓ p̄ſūp. quoſdā. ⁊. xxiij. di. illud. h ¶ Cōſenſerint.ſ. ut notariꝰ iſte diffi niat ẜm ꝙ īferiꝰ cō tinet̉: ⁊ ī iſto ꝯſenſu neceſariuſ ē ꝯſēſus electi ⁊ poſtulati: a lias nō poſſūt ꝑtes recedē a iure.s. eo. cū īter canonicos. i ¶ De mutuo. hͦ id̓o dicit: qꝛ ꝑs eligētiū hͦ negabat: iō papa mādat īquiri cū de iure cōi ītereſſe debuerit. jͣ. de cā poſ. cū eccleſia. Ber. k ¶ Per alioſ. qͣliter quiſ ꝑ aliū hͦ facere poſſit. hēs. jͣ. e. qꝛ ꝓ pter.§. illud. ſꝫ ibi d̓ iure cōi hic de mu tuo ꝯſenſu. l ¶ Duo. iſti duo hē bant vocē ꝓ. xij. p̄la tis ſingulariter ꝓ quolibet. m ¶ Tēporis. Hoc iō dic̄: qꝛ ſi tūc aliq̄ cōuētualis eccleſia vacaſſet: pro ea nul lus potuiſſet admit ti ſede vacāte: quia tūc nō ē qui iura illius tueatur: vel eiſ poſſit vti. jͣ. ne ſede vacan. c. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. d̓ p̄ſcrip. de qͣrta. tūc enī domit ius eccle ſie ita ꝙ non currit p̄ſcriptio. jͣ. d̓ p̄ſcriptio. auditis. ⁊. c. i. ⁊. c. de qͣrta. nec ad capitulū ius illd̓ deuoluit̉. jͣ. ne ſede vacan. c. ij. Ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ ma. ⁊ obed̓. his. ⁊. c. cū olī. quibus forte ſtaret̉ ī caſu iſto. qꝛ diuerſi ſūt iſti caſus a p̄cedentibus: ſed hec lr̄a infert cōtrariuꝫ. n ¶ Inſtitutis. que habes. jͣ. e. ti. nihil eſt. o ¶ Maiorē. hic hēs ꝙ electio ſemꝑ p̄ualet poſtulatiōi ẜm illos qui dicunt: ꝙ hec ē iuris diffinitio: niſi due ꝑtes ſint ī poſtulatōe. d̓ hac maͣ dictum ē. sͣ. d̓ poſtu. bone memorie. ⁊ iō ſtatur hic iudicio duaꝝ ꝑtiū: qꝛ qd̓ due ꝑtes faciunt: totū capitulū facere vr̄. ⁊. ff. ꝙ cuiuſqꝫ vniuer. plane. ⁊ ẜm hāc decre. ītelligit qd̓ dicit decre sͣ. d̓ poſtu. bo ne. ꝙ poſtulatio ī diſcordia nō cōſueuit admitti: hoc ītellige ꝓut di ī notula ſequēti. Itē no. hic ꝙ cum ī electōe lōge maior numerus ē ex vna ꝑte ꝙ ex alia: nō habet̉ reſpectus ad meritū ꝑſone: dū tamē ſit ꝯueniēs ille qui ē electus a maiori ꝑte. nec ad zelu eligētium. ar. sͣ. e. dudum. ⁊. jͣ d̓ ap. ꝯſtitutus. ſꝫ ſi numerus ī modicū excedat: tūc recurrit̉ ad merita ⁊ ad zelum ⁊ p̄ferunt̉ numero. arg. jͣ. de teſti. in noſtra. ⁊ eſt exp̄ſſum. jͣ. e. eccleſia veſtra. vbi de hoc. p ¶ Cōfirmes. Hic dicit papa electionē a minori ꝑte capituli factaꝫ ꝯfirmari: ⁊ tamē ꝑs alia nō ē eligendi ptāte pͥuata: qꝛ nō poſtulaue rat indignā ꝑſona: ⁊ de iure licite poterāt poſtulare ſicut ⁊ eligere: ⁊ ita poſtulādo nō peccāt: ergo ius eligēdi nō fuit deuolutū ad pau ciores: qd̓ tunc demum locū hꝫ: cū maior ꝑs ſcient̉ poſtulat vel eli git indignum: ut ī fi. decre. dicit̉. Et iō ꝯͣ. jͣ. e. cumana. ⁊ ī. c. eccleſia. ⁊. c. ī geneſi. ī quibus dr̄ ꝙ electio nō ualet: niſi ſit facta a maiori ꝑte capituli: ⁊ hic ꝯfirmat̉: facta cum lōge minori ꝑte. Propter hec ⁊ alia que hic dicunt̉. Dicunt quidā ꝙ hec decre. ius cōe nō ꝯtinet: bentia ſenas: uidelicet eradien̄. ar chiepiſcopus ⁊ plebanꝰ ſancti pau li de uenetijs ſicut per procurato res tam poſtulantium archiepiſco pum quā eligētiū plebanū fuit pro poſitū coram nobis: ⁊ īfra. Ueruꝫ quia de his que ꝑ aſſertionē parti uꝫ in iudiciū deducta fuerāt nobis non potuit fieri plena fides: quāuis ſuper his: que de numero dicta ſunt poſtulātium per quoddaꝫ inſtrumentū publicū: necnō cōfeſ ſionē procuratoris aduerſe partis in iudicio factā: ſed poſtea reuoca taᵈ pars alteraᶜ aſſereret ſuā intenti onē eſſe fundatam: cauſaꝫ diſcretio ni tue duximus cōmitēdaꝫ. Per ap. ſcrip. mādamꝰ: quatenus ſuꝑ his ⁊ alijs inquiras diligētiſſime: ueritatē de meritis electi ⁊ poſtulati apud uenetias ubi natiᵍ fuerūt ⁊ diutius cōuerſati. De ſtudijs āt eligentiuꝫ ⁊ poſtulātiū: ⁊ omnibꝰ generaliter que cauſā poſſūt īſtrue re: apud conſtantinopolim ubi hu iuſmodi poſtulatio ⁊ electio celebrate fuerint: ⁊ ſi partes conſenſe. rint: procedas hoc modo: ut ſi cō ſtiterit de mutuo ꝯueniſſe cōſenſu ꝙ ad electionē patriarche. vij. admitterent̉ prepoſiti: ſiue ꝑ ſeipſos ſiue per alios: ⁊ duo alij ex parte uniuerſitatis pro ceteris ꝯuentua liū eccleſiaꝝ prelatis: totqꝫ tūc tē. poris conuetuales eccleſias: habuiſſe prelatos: ꝙ cū..vij. prepoſi tis ⁊.ix. canonicis: quos quidem canonicos conſtat in poſtulatione prefati archiepiſcopi cōueniſſe du plo maiorem faceret numeꝝ quaꝫ xvj. electores plebani: tu uice no. ſtra poſtulationē admittas: niſi ꝓꝑtes ꝯſenſerint hoc mō ꝓcedas: ⁊ ex eo ꝙ papa admittit hic poſtulationē in diſcordia factā: cū ꝑ eā nullum ius acquirit̉ poſtulato. sͣ. de poſtul. c. pe. ⁊ qꝛ nō ꝯſueuit admittere tales poſtulatōes ī tāta diſcordia. sͣ. de poſtu. bone. Et ita ī his duobus ꝯtinet gr̄am: qd̓ ſatis pōt ꝯcedi. Et ita vr̄ ꝙ vtraqꝫ ꝑs renū ciet iuri ſuo: ⁊ ꝙ dic̄ de ꝯſenſu ꝑtiū: talit̓ ꝓcedat̉: ut. sͣ. dicit̉ ī verbis p̄miſſis. ſi ꝑtes ꝯſenſerint ⁊cͣ. alias ſi ꝯͣdicerēt nō talit̓ ꝓceſſiſſent: ſed facta īquiſitōe ſuꝑ his de quibus p̄mittit: cām īſtructā remiſiſſēt ad papā hoc ꝓbat̉ sͣ. e. bone. ī ꝑte deciſa. Sꝫ vbi due ꝑteſ poſtulāt aliquē: licet ius nō acquirat̉ poſtulato ut agere poſſit: tamē pōt petere gram ⁊ iniuria fit ei ſi nō fiat illa gr̄a. ar. ff. d̓ aqua quoti. ⁊ eſti. l. i.§. ꝑmittit̉. de hͦ noͣ. sͣ. de poſtu. gratuꝫ. ⁊. c. penul. ⁊ vlt. Et ideꝫ crederē ſi maior ꝑs poſtulat: ꝙ gr̄am deberet hr̄e. Et qd̓ dicit de duabus ꝑ tibuſ: nō credo neceſſarium: ſed quedā ꝓuiſio fuit hic: ut dictum ē: qꝛ ſiue maior ꝑs ⁊ ſanio: ſiue due ꝑtes ſiue oēs: totū dependet a ſuꝑiore: ſed qd̓ in fine dicit̉: ius eſt. q ¶ Maior. ⁊ ita videt̉ a ꝯͣrio ꝙ ſi minor ꝑs capituli ſciuiſ ſet illum eē īdignum: alij non punirent̉ ꝓpter hoc. ⁊ ita eſt hic ar. ꝙ vtile nō viciat̉ ꝑ in utile. ſic sͣ. c. ꝓxi. Et ē notabi le illud ꝙ culpa ⁊ dolus mīo ris ꝑtis nō nocet: nec ea que fiunt a minori parte irritat̉ ꝓpter hͦ: ⁊ iſti ſoli pͥuati eēnt ipſo iure eligēdi ī ꝓxima ele ctione: ſi alij nō eligiſſent. sͣ e. cū ī cunctis. ⁊ hic ⁊ alij admitterent̉: dum tamē ꝓbarēt ignorātiā. sͣ. e. innotuit. Et ſi maior ꝑs ignoraſſet illum īdi gnum: vtraqꝫ ꝑs dꝫ reproba ri a ꝯͣrio: ut dr̄. sͣ. ⁊ qd̓ dr̄ hic ꝙ electio facta a maiōi parte ꝯfirmet̉: qn̄ maior ꝑs poſtulātiū ſcient̉ elegit īdignum ī telligit̉ qn̄ vno ꝯtextu fiūt po ſtulatō ⁊ electio ſeu electōes: ut hic ꝯtingit: ſecus ſi ex īter uallo. tunc.n. illi ſoli: qui ſciē ter poſtulāt: vel eligunt indi gnū: ſunt eligendi ſeu poſtuladi ptāte pͥuati: ⁊ illi ꝗ igno. rāter poſtulauerunt ſeu ele gerunt īdignum: debēt ab ali is ad electionē admitti: alias deberet electio caſſari: propter contemptum. ut / dr̄. sͣ. ī eadē notula. r ¶ Poſtulata.i. ignoranter. ſ ¶ Preſumptione.i. ex certa ſcīa. sͣ. e. innotuit. Sed qͣliter potuit eſſe dignus iſte poſtulatus archiepiſcopatū ⁊ indignus patriarchatu: ⁊ qui iudicatus fu it dignus a papa vel a ſuo patriarcha quando cōfirmauit eum quare denuo inquiri iubet de moribus ſuis ꝯͣ illud. xvij. q. iiij.§. qui autē. ⁊. C. de cri. fal. l. ij. ⁊. jͣ. de eta. ⁊ qua. accepimus? Dico ꝙ licet quis reputetur dignus ad vnaꝫ dignitatē: propterea non eſt dignus ad maiorem. licet enim diſpenſetur cum aliquo in minori dignitate non tamen diſpenſatur ad maiorem. xij. di. nos conſuetudinem. t ¶ Priuari. iſtud referas ad factum: cum ſint ipſo iure priuati. sͣ. e. cum ī cun ctis. illi.ſ. qui ſcienter hoc ſecerunt. Uel dic.i. nunciati priuati. u ¶ Confirmes. cum ſit facta a maiori parte illoꝝ: qui habebant ius eligēdi a. ¶ n Epro defectu cathedralis ꝙͣtum ad hoc nihil additur: quia idē erat ẜm antiqua iura. l. di. poſtꝙͣ. ⁊. lxiij. di. obeuntibus. ⁊ alij tres dantur ad conſecrationem petendam. c. di. quoniam quidem. b ¶ Regularis. Et ſic patet ex hac conſtitutione: ꝙ canon lateran̄. ꝯcilij. jͣ. de conceſ. p̄ben. nulla. hodie non extenditur ad regulares p̄laturaſ: qꝛ hic equi perant̉ epiſcopatus ⁊ p̄lature regulares. ſimile. xvi. q. vlt. ſi quis deinceps. c ¶ Impedimento. ⁊ ita nō currit preſcriptio contra canonicos: ſi iuſta cauſa interueniente non eligant. xxviij. di. de ſyracuſane. ⁊. lxi. di. bene nouit. ⁊. jͣ. de conceſ. preben. quia diuerſitatem. C. de īoffi. teſta. l. ꝯtra maiores. ff. qui. ex. ca. maior. l. ꝙ quidam. ⁊. l. ſe. ⁊. l. ait pretor. Sed ſi papa interdiceret ele ctionem: non minus currit eis tempus niſi petant licentiam eligēdi infra tēpus ſtatutum. jͣ. eo. c. vlt. Sed nunquid eſt hic neceſſaria proteſtatio: ꝙ non batū fuerit poſtulato aliquid obui are de canonicis inſtitutisⁿ: quod ꝓmotionē ipſius debeat īpedire: ac plebani electione caſſata: ipſuꝫ archiepiſcopum abſoluas a uinculo quo eradien̄. eccleſie tenet̉: cōcedendo ipſū cōſtantinopolitane eccleſie in paſtorē. Quod ſi ad faciendum duplo maioreꝫ numerū ſimul omnes predicti minime ſuf ficerēt: ſiue dignꝰ ſiue īdignus fue rit poſtulatus: tu poſtulatione re pulſa electionem plebani auctori. tate noſtra cōfirmesᵖ: dūmō nihil obſiſtat eidē: quod ipſū tāto preſu latu reddat indignuꝫ. Si uero nu merus poſtulātiū inuentus fuerit duplo maiorq quēadmodum predi ctuꝫ eſt: ⁊ perſona poſtulata reper ta fuerit indigna: tu tā poſtulationē quā electionem non differas re probare: niſi forſan oēs: aut maior pars poſtulantium preſumptioneˡ dānabili poſtularint ſcienter indi gnū. ut hac uice merito debeāt eli gendi ſeu poſtulandi poteſtate pri uariᵉ: ⁊ hoc quoqꝫ caſu electioneꝫ confirmesª ſi eam de perſona idonea conſtiterit celebratam. ¶ Dem in concilio generali. AEpro defectu paſtoris gregē dominicum lupus rapax inua dat: aut in facultatibꝰ ſuis eccleſia uiduata graue diſpendium patiat̉ uolentes in hoc etiā occurrere pe riculis animarū ⁊ eccleſiaꝝ idem nitatibus prouidere: ſtatuimꝰ: ut ultra tres menſes cathedralis ec cleſia uel regularis prelato nō ua cet infra quos iuſto impedimēto ceſſante ſi electio celebrata nō fue rit: qui eligere debuerant: eligēdi

⁊. jͣ. de ap. ſi iuſtus metus. non credo ꝙ neceſſaria ſit in caſu iſto ꝓteſtatio: qꝛ debent petere licentiam: ⁊ ſi non petant ſunt in mora: ut ibi dicit. d ¶ Ea vice.i. in pͥma electione: que ſi caſſaret̉: vel ſi nollet venire: vel ſi elige retur indignus: ſtatim recuperarent ius ſuum sͣ. e. cum vintonien̄. e ¶ Deuoluat̉. olim non deuoluebatur ad ꝓximum ſuꝑiorē. jͣ. d̓ ꝯceſ. preben. dilectus. ſꝫ ad papā in epiſco patibus. ⁊ ſic reducit̉ ad ius cōe aliaꝝ dignitatuꝫ: ut ſicut poteſtate careāt eaq uice: ac ipſa eli ibi. poſt ſex mēſes: ita hic ut gēdi ptās ad eū: qui proximo pre poſt tres deuoluat̉ ad proxieſſe dignoſcitur: deuoluaturᵉ. Is mū ſuꝑiorē. jͣ. de conceſ. p̄bē uero ad quem fuerit deuoluta poc. nulla. teſtas: deum pre oculis habēs nō f ¶ Coſilio. Sed nunquid tedifferat ultra tres menſes cum cō netur ſemꝑ habere ꝯſiliuꝫ ca ſilio capituli ſui ⁊ alioruꝫ uirorum pituli ſui: ut alias nō valeat ē lectio: niſi habito conſilio caprudētiū uiduatā eccleſiam de per pituli ⁊ aſſenſu? videtur ꝙ ſi ſona idonea. ipſiusᵍ quidem eccle ne illiſ eligere nō poſſit: ſicnt ſie uel alterius: ſi digna non repe nec alia negocia dꝫ facer̄ ſine riatur in illa canonice ordinare: ſi illis. jͣ. d̓ his que fi. a p̄la. ſine canonicā uoluerit fugere ultionē. ꝯſen. ca. nouit. ⁊. c. ꝙͣto. ⁊ qͣſi ¶ Dem in eodem. ꝑ totuꝫ. ar. jͣ. e. cū ī veteri vbi Uia propter diuerſas electio caſſat electio. quia nō fuit ex num formas quas quidaꝫ in pectatum reſponſum eoꝝ: de quoꝝ ꝯſilio debuit fieri elec uenire conantur ⁊ multa impeditio. ⁊. lxiij. di. obeuntibus. et menta proueniunt ⁊ magna peri xv. q. vij. ep̄s nullius. Sed ꝯͣ cula imminent eccleſijs uiduatis ſufficit enim petere ꝯſiliū. j. de arbi. cum olim. ⁊ ex conſilio nemo obligatur. xiiij. q. i. qd̓ p̄cipit̉. Credo qd̓ hoc facere poſſit ꝑ iura p̄dicta. Uel dic ꝙ ſufficit tatum requirere cōſilium capituli in iſto caſu: ⁊ de honeſtate cum ad ipſū ſolum deuoluat̉ electio: ⁊ non ad capitulum. Cōſiliū vero alioꝝ non inducit neceſſitatem: ſed de honeſtate requiritur. g ¶ Ipſius.ſ. vacātis. Hic precipit̉ ut de eadē eccleſia eligat. Sed nō ne ad me tropolitanū deuoluit̉ idem ius quod habuit capitulum? ſed capituluꝫ potuit eligere vndecūqꝫ vellet. sͣ. e. cū inter canonicos. ⁊. c. cum nobis. ⁊. c. ī cauſis. ergo ⁊ metropolitanus. Dico ꝙ pͥmo dꝫ inquirere perſonas eccleſie vacan tis: ⁊ eligere de gremio ipſius eccleſie: ⁊ illud debuit fieri per illa iura. lxi. di. c. obitū. ⁊. c. nullus. ⁊. xviij. q. ij. ꝙͣ ſit. ſed ſi hoc non fecerit: nihilominus va lebit electio. Nā multa fieri non debent facta tamen manent. xxvij. q. i. nup tiaꝝ. ⁊ xxvij. di. ſi vir. ⁊ nuſꝙͣ inuenies ꝙ ꝓpter hoc caſſetur electio. De hac materia tractatur. sͣ. e. cum inter canonicos. Sed qͣre dr̄ hic ꝙ metropolita nus eligat de eadem eccleſia: cū ipſi ꝑdiderint ius eligendi? Rn̄. ipſi perdide runt ius eligendi actiue.i. qꝛ ipſi non poſſunt eligere: ſed nō paſſiue: qꝛ bene poſſunt eligi: ⁊ ſatis puniunt in hoc: ⁊ nō debent ꝓpter hoc dupliciter puni ri: qꝛ pene reſtringende ſunt de pe. di. i. pe. Hic habes ꝙ qui eligere nō poſ ſunt: eligi poſſunt. Sed ꝯͣ aliqui poſſunt eligere: ſed nō eligi. jͣ. de cleri. excō. mi. ſi celebrat. hic pͥuat negligentia eos ptāte eligendi: ibi nō. Et ibi ideo nō poſſunt eligi: qꝛ nō habent id ꝓpter quod eligunt: hic bene habent executio nem ſacramentorum. h ¶q Uia propter viduatis: per hoc videt̉: ꝙ loquitur tantum de electioni bus prelatorū.i. epiſcopoꝝ nō canonicoꝝ. Sed nunquid extendemus iſtam conſtitutionem ad omnes dignitates etiā ad non cathedrales ⁊ ad plebana tus ⁊ ad alias dignitates: que prelatos habent in eccleſijs collegiatis? nō videtur: cum eccleſie ꝓpter illas dignitates non dicantur viduate cum habeāt epiſcopum: ſatis pōt dici: ꝙ nō extenditur ad alias dignitates: ſed tantū ad epiſcopatus ⁊ regulares prelaturas: ut. sͣ. e. ne pro defectu. tamē de facto be ne extenditur ad alias dignitates: ⁊ d̓ iure etiam bene pōt ītelligi conſtitutio iſta de illis prelatis qui habēt iuriſditionē generalē ī eccleſijs collegiatis: qꝛ tales p̄lati ſponſi quodāmodo appellantur. xxi. q. ij. ſicut in vnaqͣqꝫ. ſꝫ non dꝫ intelligi de dignitatibus ſeu ꝑſonatibus in eccleſijs cathedralibus quia ī vocatione illarum dignitatum non dicitur eccleſia viduata: cum habeat epi ſcopum qui ſolus ē ibi maritus. Ber. i ¶ Qui debēt. Hoc iō dicit: qꝛ oēs qui habēt ius ī electione: ſūt vocādi. sͣ. e. ꝙ ſicut. Et qui ſunt ī quieta poſſeſſione eligēdi: ſimul ſūt vocādi. sͣ. e. ꝙ ſicut. c. corā. ⁊. c. bone. ⁊ de conſuetudi. ſi qua eſt. jͣ. de ca. poſſeſſio. cum eccleſia. k ¶ Qui volunt. bene dicit qui volūt: qꝛ ſi quis nō vult intereſſe lectioni: alij ꝓcedere poſſunt ſine illo poſtꝙͣ ꝯſtiterit.sͣ. e. ꝙ ſicut. ⁊. c. cuꝫ. nobis. ⁊. ar. jͣ. e. eccleſia vr̄a. vbi de hoc dr̄: ⁊ ſic oēs vocādi ſunt qui ꝯmode poſſunt vocari qui ſunt vocādi dictū ē. sͣ. e. coram. ⁊. jͣ. e. ī geneſi. l ¶ Commode. hoc iō dicit: qꝛ ſi commode ⁊ ſine periculo vocari non poſſūt: non ſunt vocandi. sͣ. e. ꝙ ſicut.§. i. m ¶ De collegio. ꝑ hoc videtur dari occaſio diſcordie. qꝛ facilius poſſent ipſi concordare in vnam ꝑſonam: quam aſſumant ī prelatum: ꝙͣ in iſtos tres ⁊ ſi diſcordant canonici ī eligēdo iſtos tres: eque inquiretur d̓ meritis ⁊ zelo eli gētium: ſicut in electione epiſcopi. Dico ꝙ in iſtis inquiſitoribus non requiritur illa examinatio: qꝛ ipſi non eligunt: ſꝫ inquirunt vota fratrū: ⁊ hoc pōt fieri ꝑ quoſlibet de capitulo dum tamē ſint viri digni: ⁊ cā īquiſitionis ſecre te fiat: qꝛ quidā forte timore vel fauore timent aliquē nomīare ī publico: quē nominant ī ſecreto: ⁊ libere nomīat quē vult. Libera.n. dꝫ eē voluntas in eli gēdo. viij. q. ij. dilectiſſimi. ⁊ sͣ. c. bone. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ſic̄ ī matrimonio carnali. jͣ. de ſpon. cum locū. ⁊ p̄terea. ꝑ hoc obuiatur malicijs quorundaꝫ: qui ſtatī eli gebant ⁊ appellabant: ne alij eligeret.s. e. conſiderauimus. ꝑ iſtam conſtitutōem malicijs ⁊ cauillationibus talium obuiat̉. n ¶ Secrete. Sicut teſtes in ſecreto deponere debet: ut liberius dicat veritatē: alias nō valet dictū teſtis. jͣ. de teſti. venerabili. ⁊. C. de teſti. nullū. ⁊. jͣ. de accuſa. inquiſitionis.§. tertio. alias non valet: ni. ſi fiat ſecrete. o ¶ Redacta. ꝑ ipoſ ſcrutatores: vel per tabellionē. ⁊ ꝙ dic̄ ſtatuimus ut cum electio fuerit ce ſecreto capitulū tālebranda preſentibꝰ omnibus qui tū excludit̉: ⁊ nō ꝑ debent et uolunt et poſſunt comſone neceſſarie. mode intereſſe: aſſumātur tres de p ¶ Mox.i. inconti collegioᵐ fide digni: qui ſecreteⁿ neti nullo actu con ſigillatim uota cunctorum diligen trario ītermedio pꝰ ter exquirāt: ⁊ in ſcriptis redacta vota queſita ⁊ vno cōtextu: ſicut teſtamoxᵖ publicētq in communi nullo mētū. ff. de teſta. he prorſus app. obſtaculo interiecto redes palā. ī fi. opti ut is collatōeʳ habita eligat̉: in quē me ponit ſenſū iſti oēs uel maior ⁊ ſaniorˢ ꝑs capituli mox. jͣ. e. cū poſt pe conſentit: uel ſaltē eligendi potetitā. vbi caſſat̉ elecſtas aliquibus uirisᵗ idoneis com tio: qꝛ ſtatī poſt col mittatur: qui uiceª omnium eccle. lationem celebrata ſie uiduate prouideant de paſtore nō fuit ar. jͣ. d̓ teſti. cogen̄. p̄terea. qn̄qꝫ aliter electio facta non ualeat: niſi mox alit̓ accipit̉.i. forte communiter eſſet ab omnibꝰ ſtatī cū quoda tēpe quaſi per inſpirationem abſqꝫ ui ramēto. x. dieꝝ. ff. de ꝯſti. pecu. ꝓmiſſor. ⁊ mox qn̄qꝫ dr̄ ad annū. xx. q. ij. ſi ī qualibet. ⁊. c. puella. ⁊ cum quodā tēꝑamento ſiue ſpacio. ff. de ſolu. quod dicimus. ff. ad. l. fal. l. i.§. ſi ita. Itē quandoqꝫ cū pͥmum potuit. ff. ad terttul. l. ij. in.§. itē confeſtim. ⁊ illico. i. uſqꝫ ad triduum. C. de iudi. cū ſpecialis. ⁊. C. de errore aduo. l. vlt. q ¶ Publicent. poſtꝙͣ publicationeꝫ variare nequeūt electores. jͣ. e. publicato. ⁊ iō locū nō hꝫ appellatio: immo compellendi ſunt ad e lectionē. ut. jͣ. e. publicato. r ¶ Collatione.ſ. numeri ad numeꝝ: ut ſciat̉ in quē maior ꝑs ꝯſen tit ⁊ zeli ad zelum ⁊ meriti ad meritū ⁊ numeri ad numeꝝ debet fie ri collatio. hoc.n. eſt forma electionis: quādo duo electi ſunt: alias quādo vnus. ⁊ ſic nō eſt neceſſe. ⁊ ſic tria ꝯferunt̉: numerus ad nu merū meritū ad meritū ⁊ zelus ad zelū. jͣ. e. ī geneſi. ⁊. c. eccleſia veſtra. ⁊ ibi de hoc tractat̉. ⁊ sͣ. e. venerabilem. ſ ¶ Sanior. dic ut. jͣ. e. eccleſia vr̄a. Circa formam iſtam quedam ita ſunt exacta diligentia obſeruāda: ut ſi ꝯͣ factū fuerit: electio aliquā do eſt irrita. jͣ. e. eccleſia ueſtra. ⁊. c. in geneſi. aliquando eſt irritanda. jͣ. e. cum poſt petitā. ⁊. c. cumana in vtroqꝫ tamen caſu nō valꝫ: vt hic dicitur in. v̓. aliter ⁊ cetera. Iſta quidē ſunt de ſubſtantia e lectionis ſiue forma: ut ſecreto ⁊ ſigillatim inquiſitio fiat ⁊ publica tio in cōi collatio ⁊ cōis electio incōtinenti nullo actu cōtrario ītermiſſo vnum poſt aliud faciendo: ut hec ꝓbant̉. jͣ. e. cū poſt petitā. ⁊ c. cumana. ī fi. ⁊. c. in geneſi. ⁊ vota in ſcriptiſ redacta. ut apꝑeat per ſcripturā de conſenſu cuiuſlibet: ut ſi vellet mutare ei ſcriptum obuiet.i. q. vij. ſaluberrimum. ⁊. xxvij. q. i. oēs femine ⁊. xx. q. i. vidua. Et ꝙ quilibet ſit vocandus: qui commode vocari poſſit: nō credo eſſe de ſubſtantia electiōis: ut ꝓpterea caſſetur electio: dummodo contemptus poſtea conſentiat electioni facte.sͣ. e. ꝙ ſicut. ꝙ tres ta tum debeant eſſe inquiſitores: non credo eſſe de ſubſtantia dūmo do tot ſint inquiſitores ꝙ fraus fieri nō poſſit. arg. sͣ. e. cum dilecti. quia qui plus facit: nō videtur facere. Cōtra. ff. de ſer. vr. p̄di. ſi ar borē. ⁊ ſuꝑflua non viciant. neceſſaria v̓o pretermiſſa diminuūt co tractum. C. de teſta. l. teſtamentū. ⁊. ff. de ſuꝑ. lega. l. legata. in prī. ⁊.l. labeo. Nec credo eſſe de ſubſtantia: ꝙ ſint de eodē collegio: qꝛ in electionibus conſilium religioſoꝝ viroꝝ inquiri debet. lxiij. di ſtin. obeuntibus. ⁊ sͣ. c. proximo. dummodo non ſint laiei. jͣ. e. meſ ſana. ⁊. c. ſacroſancta. t ¶ Uiris. ⁊ iſti pn̄t eē alij a capitulo: dūmodo viri religioſi: nec ipſi exprimūtur de capitulo: qꝛ bene pn̄t ptātem ſuā dare alijs. sͣ. e. cau ſaꝫ que. ⁊ lꝫ dicat̉ aliquibus: vni tn̄ cōmitti pōt: vt ī p̄dic. decre. cau ſam que. qꝛ nō eſt iſtud de forma: īmo melius pōt expediri ꝑ vnū ꝙ ꝑ plures ſcꝫ duos: qꝛ tūc res fere ſine exitu ē. ff. d̓ arbi. Itē ſi vnꝰ.§ vlti. ar. ꝯtra. jͣ. de offi. dele. prudentiā. u ¶ Uice omniū. Sꝫ nūquid maior pars poſſet ſequi iſtā formā ali is ꝯtradicētibus? videt̉ ꝙ ſic: qꝛ qd̓ maior pars facit: totū capituluꝫ facere videt̉: ⁊ firmitatē dꝫ ſortiri: niſi rationabilis cauſa a paucior bus oſtēdatur. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. cū in cūctis. ſatis videt equū: ⁊ ſic vitat diſcordia: ⁊ facilius ꝯſulitur eccleſie iſto modo ꝙ ꝑ ſcrutiniū. Sꝫ littera iſta ꝯtradicit: vbi dicit vice omniū: ⁊ ꝙ dic̄ aliter electio facta nō valet. Et alia pōt ratio eē: qꝛ cuꝫ quilibet habeat vocē ī electione: nō dꝫ pͥuari iure ſuo: nec aliquis dꝫ cōpelli ius ſuu dare alij. C. de ꝯtrahen. emp. īuitū. ⁊. l. in vendēdis. ſicut ⁊ emptio volūtaria eſt. ff. fami. her. ſi pignori.§. vlti. Alij dicūt ꝙ maior pars bene pōt poteſtatē eligēdi cōmittere minore parte ꝯtradicente: qꝛ̓

mihi non videtur: quia non ſeruatur forma ſecunda: cum ⁊ illa de bet ſeruari: ſicut ⁊ alie due. x ¶ Priuent̉. ꝑ ſentētiā nō ipſo iure. jͣ. e. cumana. in fi. vnde ſignatur ꝯͣ. sͣ. e. cum in cunctis. vbi ipſo iure priuati ſūt. de hoc dic ut dixi. jͣ. e. cumana. in fi. y ¶ In eo loco. de hͦ dixi. sͣ. e. coram. z ¶ Uenire. Si veni re nō pōt qͣre citat̉ non videt̉ citādus: vnd̓ alij eligere poſ ſunt. ſꝫ hoc nō ē ve rū: qꝛ citādi ſunt ſē ꝑ abſentes: exquo poſſunt ꝯmode citari: ſiue venire poſ ſunt: ſiue nō: ⁊ quia hoc ipſū dubiū poſ ſet eē p̄ſentibus. sͣ. e. ꝙ ſicut. Et ītelli ligo illū venire non poſſe: qui ꝓpter timorē nō pōt venire ad locū.s. eo. bone memorie. Sꝫ ī caſu illius capituli bone nō tenet cōmittere vices ſuaſ. ut no. ibi ī glo. que īcipit ſi ci tati. vel ꝓpter infir mitatē. v. q. iij. ſi egrotās. vel ſi vocet̉ ad maius tribunal ff. de re iudic. ꝯͣpu pillū. ⁊ iō cum iuſta cā ſit īpeditus: iure ſuo priuari ſine cul pa ſua nō dꝫ ut. jͣ. ut li. non ꝯte. quoniaꝫ frequēter.§. ij. vnd̓ ꝙ ꝑ ſe non poteſt ꝑ alium exequat̉. ff. d̓ ꝓcura. l. i. ſicut in iudice. jͣ. de offi. dele. ſi ꝓ debilitate. ⁊. c. paſtoralis. in fi. Et eſt ar. op. ꝯͣ illos qui dicunt: ꝙ ſi plures iudices ſunt cū illa clauſula: ꝙ ſi nō oēs ⁊cͣ. ꝙ ille qui non pōt intereſſe: licet cōmit tere poſſit vices ſuas: ſocij nō tenent̉ ipſum admittere qꝛ extat cor ditio: qd̓ falſum eſt. hic non poteſt intereſſe: ⁊ tamen alij tenentur procuratorem illius admittere. de illa materia dicit̉. jͣ. de offi. dele. corā. ⁊ iſte ꝓcurator cum ſit de capitulo habebit duplicem vocē. jͣ. e. congregato. ⁊ ar. jͣ. de re iudi. cū olim. ar. sͣ. e. ſcriptum. Nec credo ꝙ multū expediat: ꝙ iſte qui dat ꝓcuratorē debeat iuramētum pre ſtare: ſꝫ iō dicit ſi opus eſt fidē faciat iuramento: ꝙ ſi p̄ſentes nollent ei credere ſuꝑ impedimēto quo detinet̉ nec aliter admittere ve lint ꝓcuratorem: qui nō haberet veriſimilē p̄ſūptionē: tunc dꝫ iura re: ꝙ impeditus venire nō poſſit: tūc tenēt̉ illū admittere. Sꝫ quid ſi nullus vellet de capitulo recipere vicē ſuā: nūquid poſſet alij cōmittere qui nō eſſet de collegio? videt̉ ꝙ ſic: qꝛ per hanc litterā con ſtat: ꝙ ipſe dꝫ intereſſe ꝑ ſe: vel per aliū: ⁊ ita ſi nullus vult recipere vicē ſuā pōt alicui viro religioſo clerico ꝯmittere vicē ſuā alias nō valet electio ſi eligerent: ⁊ hoc nō credo eē ꝯͣ ſubſtantiā: ſi alium ad mittāt qui nō ſit d̓ collegio: qꝛ ⁊ viri religioſi vocādi ſunt ad electōꝫ ⁊ de eoꝝ cōſilio eſt faciēda: ita ꝙ nō valet alias electio. lxiij. di. obeuntibus. tamē nō credo ꝙ hodie canonici ad hoc teneant̉: niſi ve lint. ⁊ illud. c. obeuntibus. nō tenet: niſi quo ad honeſtatē: canonici tamē tenēt̉ reciꝑe illū cui ꝯmiſerit vices ſuas aucͣte huius canonis arg. ꝯͣ de reſcrip. cū ꝯtingat. ⁊. jͣ. de appel. cū ſpāli. vel ſi nolint recipere: pōt expͥmere ſuā voluntatē ꝑ lr̄as ſuas: ⁊ voluntas illa cū aliis publicet: ⁊ ſic extra capitulum nō cōmittat. z ¶ Clādeſtinas. Illa electio dr̄ clādeſtina: que fit ſingularit̉ ⁊ occul te ꝑ occulta ꝯuenticula. lxxix. di. c. ij. ⁊ ꝙͣdiu publicatio facta nō ē: dr̄ clādeſtina: ut hic in fi. ⁊ ꝙ cito facta ē dꝫ publicari: alias non va let: ut dictū eſt. ⁊. jͣ. ut ec. benefi. ut noſtrum. a q Uiſquis. abuſum. ut laicus pͥnceps vel poteſtas interſit elec tionibus. ⁊ talis nō eſt vſus ſed abuſus. ut. sͣ. e. cū terra. ⁊. c. ꝙͣ ſicut. ⁊ ꝯͣ eccleſiaſticā libertatē: ut ibi dr̄: ⁊ hoc intellige cum cleri ci ſponte laicos admittunt: ſecus ſi ꝑ vim vel imp̄ſſionē eligerēt qꝛ tunc nō puniunt̉.sͣ. e. cū vintonien̄. Ber. b ¶ Libertate. qꝛ ſi admitterent̉ laici ſiue huiuſmodi ptātes aſſume rent ſibi ius ī poſteꝝ: ⁊ ſic ꝑiret libertas eccleſie: qꝛ ī electionibus li beꝝ dꝫ eē arbitriū cuiuſlibet. viij. q. ij. dilectiſſimi. ſicut ī matrimo nio carnali. jͣ. de ſponſa. cū locum. ⁊ iō talis electio nulla eſt: que fit ꝯͣ libertatē eccleſie. jͣ. e. ſacroſancta. ⁊. c. meſſana. ⁊ sͣ. eo. cum terra. ⁊ ita laici omnino excludendi ſunt in collegiatis eccleſijs. cio celebrata ¶ Qui uero contra preſcriptas formas eligere attētauerit eligēdi ea uice poteſtate pri uenturˣ. Illud auteꝫ penitus inter dicimus: nec quis in electiōis ne gocio procuratorem conſtituat ni ſi ſit abſens in eo locoʸ de quo de beat aduocari iuſtoqꝫ impedimē to detentus uenireᶻ non poſſit: ſuꝑ quo ſi opus fuerit: fidem faciat iu ramento: ⁊ tunc ſi uoluerit uni cō mittat de ipſo collegio uicem ſuaꝫ Electiones quoqꝫ clamdeſtinas reprobamus ſtatuētes ut quācito electio fuerit celebrata: ſolenniter publicetur. ¶ Dem in eodem. Uiſquis electioni de ſe facte per ſecularis poteſtatis abuſum conſentire preſumpſit contra canonicam libertate: ⁊ electionis commodo careat ⁊ īeligibilis fiatꝰ nec abſqꝫ diſpenſatione ad aliquā ualeat eligi dignitatem. Qui uero electionem huiuſmodi: quaꝫ ipſo iure irritam eſſe cenſemus: preſū pſerint celebrare ⁊ ab officijs ⁊ be neficijs penitus ſuſpendanturᶜ per trienniū eligendi: tunc poteſtate c ¶ Fiat. ꝑ hoc ꝙ dicit fiat qd̓ futuri tꝑis eſt: vr̄ ꝙ nō ipſo iure: ſed ꝑ ſnīaꝫ debeat ſuſpendi: ⁊ facit ad hoc. jͣ. de iurepa. p̄terea. videt tamen ꝙ ipſo iure: ꝑ id qd̓ ſequit̉ nō abſqꝫ diſpenſatione ⁊c. ⁊ eſt veꝝ ꝙ ipſo iure fit ineligibiliſ. ⁊ ad hoc facit. xvi. q. vij. ſi quis deinceps. ⁊ sͣ. e. ne ꝓ defectu. v̓. careant ea vice. ſed ibi ſuſpēſio durat quouſqꝫ dignitatē taliter adeptā dimiſerit: ⁊ qui ſic ſuſpenſus ē ſicut per ſuū fac tn̄ ſuſpendit̉: ita per actū cō trariū reſtituit̉. xv. q. vi. nos ſanctoꝝ. ⁊. lxxxi. di. ſi quis p̄ ſbyter. ⁊. c. ſi quis ammodo. Sed nunquid ep̄s pōt diſpē ſare cū talibus? credo ꝙ ſic. ex eo enim ꝙ conditor cano nis hic nō reſeruauit ſibi diſpenſationē: alijs ꝯceſſiſſe vi det̉. jͣ. de ſen. ex. nuper. ⁊. jͣ. d̓ p̄ben. de multa. in fi. ⁊. c. gra ue. in fi. ⁊ hoc minuſ eſt adul terio: ī quo pōt ep̄s diſpenſa re. jͣ. de iudi. at ſi clerici. d ¶ Irritam. ſic sͣ. e. cum ī cū ctis. vbi electio ipſo iure irrita ē: que fit de ꝑſona īdigna. e ¶ Suſpendāt̉. per ſnīam. ſic jͣ. e. cumana. in fi. ſic intellig tur. sͣ. e. qꝛ propter. ꝯͣ. sͣ. e. cuꝫ in cunctis. vbi ipſo iure bene ficijs eccleſlaſticis ſunt pͥuati. quidā dicunt ꝙ ſtandū eſt huic ⁊ nō illi: ⁊ in alio etiam corrigit̉ ille canon: ibi eligen di ptāte priuatos per. c. ꝓxi. quia propter. diuerſitas iſti verbi ꝙͣtum ad electionē habetur. jͣ. e. cumana. in ſi. ſꝫ ꝙ dicit ab officijs ⁊ beneficijs pͥuentur: hoc ē veꝝ ꝙ per ſētentiā priuādi ſunt: ⁊ illud. c. cum in cunctis. nō corrigitur vnde ipſo iure pͥuati ſunt beneficijs ꝑ trienniū ⁊ ratio di uerſitatis hec ē. hic priuant̉ officijs ⁊ beneficijs ⁊ ſic in duobus puniuntur: qꝛ plus peccant ⁊ ibi priuati ſunt in beneficijs tātum: qꝛ minus peccant ibi ꝙͣ hic: ut ſic quedam ꝯpenſatio ſit hīcinde. Uel verius diuerſi ſunt iſti caſus: ⁊ in diuerſo caſu loquunt̉: ⁊ iō diuerſe pene. hic maior pena imponit̉ ꝙͣ ibi: quia plus offendit: qui contra eccleſiaſticā libertatē aliquid facit: ſed ibi eligit̉ perſona indigna. f ¶ Tunc.i. ea vice. ſic. sͣ. e. cum in cunctiſ. ſed ſi in illo triēio quo ſuſpenſi ſūt iterū vacaret. videtur per illā expoſitionem ꝙ canonici poſſent eligere: ⁊ ita ſuſpenſi eligent: ſꝫ hoc eē nō pōt. sͣ. e. cum inter. r. ⁊ iō iſtud tunc reſpicit totū trienniū. ⁊ hoc ītellige quādo oēs delinquunt: ſed ſi aliqui nō deliquiſſēt ip̄i eligerent sͣ. e. ſcriptum eſt in fi. ⁊. c. cum in cunctis. Ber. g ¶ Priuati. sͣ. e. c. ꝓxi. contra: vbi pͥuant̉ per ſententiam idem eſt: quia plus peccant iſti ꝙͣ illi: ut dictum eſt: ⁊ ideo hic ipſo iure ibi non: ⁊ in diuerſo caſu loquuntur. h¶n Ihil eſt. examinet. Ad illum enim pertinet examinatio: ad quē ꝑtinet ꝯfirmatio. ⁊ ex officio ſuo dꝫ examinare perſonā electi ⁊ formam ele ctionis: et ſi nō obijciat̉ aliquid electo. sͣ. e. cū nobis olim. ⁊. c. venerabilē. v̓. q̄ enī gnaͣl iter ⁊cͣ. ⁊. lxxvij. di. quid ē cito. ⁊. jͣ. de hereti. cū ex iniuncto. qꝛ eius ī tereſt ne puniat̉ ſi ꝓmoueret indignum ut. jͣ. eo. ſequit̉. i ¶ Indigne. ſic. lxxi. di. tantis. k ¶ Scientie. que impedit promouendum. jͣ. eo. congregato. ⁊ deijcit iam ꝓ motum. jͣ. de eta. ⁊ qua. c. vlti. l ¶ Etatis.sͣ. eo. cum ī cunctis. ⁊ ita expreſſe patet hic: ꝙ epiſcopi in etate diſ penſare non poſſunt de hoc dixi. sͣ. e. cum dilecti. in glo. ſed nunquid cuꝫ pu niantur ſi hoc fecerint: alias non deberent puniri: qꝛ quod legitime factum eſt penā non meretur. C. ad. l. iul. de adul. gracus. m ¶ Ptāte. ipſo iure. ſi. sͣ. e. ti. ne ꝓ defectu. ⁊. c. cū ī cunctis. ī fi. lau. n ¶ Suſpēdatur. varie pene ſtatuūtur a canonibus circa illos qui illicite pro mouent īdignos ⁊ illos qui illicite ꝓmouēt̉. quādoqꝫᶻ pͥuant̉ ptāte ꝯferēdi il lum ordinē quē illicite ꝯtulerunt. ut..i. q. i. ſi qui ep̄i. ⁊. jͣ. de tē. or. lr̄as. xxxvi. di. is qui eccleſiaſticis ⁊ ordīatus remouet̉ a clero. l. di. ex penitētibus. quan doqꝫ ſuſpēdit̉ a celebratōe miſſe ꝑ ānū. lv. di. nullus. quādoqꝫ d̓ponit̉. lxiiij di. c. vlti. vbi ep̄s ordinatꝰ p̄ter ſciam archiep̄i deponit̉. li. di. c. i. ⁊ hic ſtatuit pena circa illos: qui ꝓmouēt indignos: qui debēt ſuſpēdi ut hic dicit ꝑ ſnīaꝫ a ſuꝑiore: cū hoc ad ipſū ꝑuenerit. huic aſſignat̉ ꝯͣ. jͣ. de p̄ben. graue ibi.n. no punit̉: qui ꝓmouet īdignos niſi poſt pͥmā ⁊ ẜam correctionē: ⁊ hoc ſtatī ſine aliqͣ admonitōe. Itē hic ordinati ſiue ꝓmoti remouēt̉: ibi nō. Dicas ꝙ ī alio caſu hic: ⁊ ī alio ibi hic loquit̉ d̓ his qui ꝓmouent̉ ad dignitates ⁊ ad regimi aīaꝝ: ut dic̄ ī pͥn. ⁊ qꝛ plus peccant plus puniunt̉ ſine aliqua admonitōe: qꝛ ⁊ porte dignitatis ꝑſonis vilibus patere nō debēt. jͣ. de exceſ. p̄la. īter dilectos. ⁊. jͣ. de iureiu. querelā. ⁊. C. de infa. l. vna li. x. ⁊. C. d̓ digni. neqꝫ famoſis. li. xij. ibi loquit̉ d̓ beneficijs ſimplicibus: vbi nō requirit̉ tanta maturitas: ⁊ io priuatiˢ. ¶ Idem in eodem. Ihil ē quod eccleſie dei maIgis officiat: quā quod īdigni aſſumantur prelati ad regimē ani. maruꝫ. Uolentes igitur huic mor bo adhibere neceſſariam medelā irrefragabili conſtitutiōe ſancim quatenus cum quiſquam ad regi men animarū fuerit electus: is ad quem pertinet ipſius confirmatio diligenter examinet: ⁊ electionis proceſſum ⁊ perſonaꝫ electi: ut cū omnia rite concurrerit: munus et confirmationis impendat: quia ſi ſecus fuerit incaute preſumptum: non ſolum deijciendus eſt īdigne promotus: uerum etiam indigne promouens puniendus ¶ Ipſum quoqꝫ decernimꝰ hac animaduer ſione puniri: ut cum de ipſius con ſtiterit negligentia: maxime ſi ho minem inſufficientis ſcientie uel inhoneſte uite: uel etatis illegitime approbauerint: non ſolum cō firmandi primum ſucceſſorem illi us careat poteſtateᵐ: uerum etiam ne aliquo caſu penā effugiat a per ceptione proprij beneficij ſuſpendatur quouſqꝫ ſi equum fuerit in

habet ibi locū correctio: qꝛ ī promotione illoꝝ nō eſt tale ꝑiculū. vnde illi nō remouent̉: ſed iſti ſic. ⁊ ita ꝯͣ non ē: qꝛ diuerſitas ꝯͣdictionē īpedit: ſicut dr̄ di uerſum tēpus impedit contradictionem. o ¶ Grauiori. ad arbitriū iudicis: cū hͦ nō det̓minet̉. jͣ. d̓ of. dele. d̓ cāis. jͣ. d̓ ac. ſuꝑ his. ⁊ magis puniēda ē malicia ꝙͣ negligētia. jͣ. de fal. ad falſarioꝝ. p ¶ Canonicaꝫ. sͣ. e. cum ī cūctis. ī fi. q ¶ Ad romanū. ſiue ſint ab bates.sͣ. d̓ ꝯſue. cum venera bilis. ſiue ep̄i. r ¶ Ultra italiaꝫ. Licet fines italie nō vbiqꝫ diſtēt a roma: eqͣlit̉ tamē oēs dicunt̉ remo ti: qui vltra duas dietas extra dioceſim ſuā diſtāt. sͣ. de reſ criptis. nōnulli. Sed iſtd̓ ve rū ē quo ad iudicia. ſꝫ ꝙͣtum ad hunc caſū qui diſtāt ꝑ du as ⁊ dimidiā: vel tres aut pa rū plus: nō credo ꝙ debeant hr̄e illud beneficiū: qꝛ modica diſtātia ē: tamē ꝯſuetudini ſtetur: ⁊ ita aliquid ſtatuit̉ ꝓ pter diſtantiā qd̓ alias nō fie ret. ſic. lxiij. di. cum lōge. ⁊. jͣ. de dolo. ⁊ ꝯtu. cum olim. ſ ¶ Adminiſtrent. In duobꝰ caſibus ex ſola electione ha bet̉ ius adminiſtrādi ī his vi delicet: qui ſubſunt nullo me dio romano pōtifici: ut hic ⁊ ī romano pōtifice. xxiij. di. in noīe dn̄i. ſed quid ſi ſuffraga neus ē valde remotus a ſuo metropolitano: nūquid eodē mō pōt mīſtrare? vr̄ ꝙ ſic cuꝫ eadē cā ſubſit ergo vr̄ ꝙ ideꝫ ius. sͣ. d̓ ꝯſti. trāſlato. ⁊. c. na ꝯcupiſcētiā. ⁊. jͣ. d̓ trāſla. īter corꝑalia. ⁊. jͣ. d̓ ꝯfir. vti. vel in utili cū dilecta. ⁊ ſi nimia ſub tilitate vtamur res eccleſiaꝝ deꝑeunt. C. d̓ v̓. ſig. cū quidā circa fi. ⁊. C. ad trebell. l. pe. Sꝫ ꝯͣ vr̄: qꝛ cū illud ēt diſpen ſatiue ſit dictū: talis diſpenſa tio ad ſimilia nō ꝓtēdit̉. jͣ. de re iudi. ī cāis. ⁊. lvi. di. cemo nan̄. nec excuſat hic reꝝ ꝑiculū. jͣ. de ma. ⁊ obe. illud. Sed pone ꝙ talis p̄lat tꝑe ꝯfirmatōis ſue reꝑitur minus idoneus: ⁊ ſic repellit̉: nūquid ea que medio tꝑe fecit ſunt caſſāda? vr̄ ꝙ ſic. jͣ. de here. fraternitatis. ⁊. xij. q. ij. alienationeſ. ⁊. xiiij. di. c. vlt. ⁊ ſi pͥncipale caſſat̉: ⁊ oīa que ſecuta ſūt ex eo vel ob id C. de leg. nō dubiū. ⁊. jͣ. de fi. īſtru. īter dilectos. ſꝫ ꝯͣriū veꝝ ē ī hoc caſu: qꝛ fu it ī quieta adminiſtratōe ⁊ ī qͣſi poſſeſſione p̄lationis de licētia pape: ⁊ ꝓ pre lato habitus eſt. vnde oīa que fecit medio tꝑe rata ſunt que poterat face arg. jͣ. de iurepa. ex lr̄is. ⁊. c. cōſultationibus. ⁊.s. e. querelā. iij. q. vij.§. veꝝ. ⁊. ff. d̓ ꝓcu. ſi ꝓcuratorē. ī fi. ⁊. C. de teſta. l. i. que facere poterat iō dixi: qꝛ de rebus eccleſie alienare nō poſſet: qꝛ illud ei ꝓhibetur: ut hic dicit: ſꝫ circa ſpūalia va let quicquid fecit: ⁊ et ī tꝑalibus bene adminiſtrādo emēdo recipiēdo ad vti litatē eccleſie nō dādo. arg. ff. ſi cer. pe. eius qui ī ꝓuincia. ⁊.i. q. i. ſi quis a ſi moniacis. ⁊ hoc ꝯfirmat lr̄a hic in fi. Sed ſi quis intruſus acquirat eccleſie: nunquid ⁊ illud caſſabit̉ cū ipſo? vr̄ ꝙ ſic: ꝑ iura pͥus dicta. ⁊ qꝛ ꝯmodū cum īcōmodo dꝫ ꝯpēſari. ff. d̓ neg. ge. ſi negociū. credo ꝙ nō caſſabūt̉: niſi ea que ꝑperā facta ſūt ī p̄iudiciū eccleſie: ſed vtilia remanebūt penes eccleſiā: qꝛ cuꝫ ī fauorē eccleſie talia caſſent̉ ī leſionē eius non debent retorqueri. ff. d̓ leg. ꝗ fauore. ⁊. ff. de mino. ſi iudex. aTu¶ T p̄terite. neceſſarie. ſic patet ꝙ ſi capitulū fecit expēſas vacante eccleſia ꝓ negocio electionis ꝓmouēde: aut etiā ꝓ electione ep̄i ꝯfirmā da vel alias totū poſſunt repetere ab ep̄o. idē intelligo ꝓ electōe alterius pre lati qꝛ hincinde eadē rō ⁊ idē ius. C. ad. l. fal. l. vlt. C. de inof. do. precibꝰ. C. de libe. p̄te. l. i. ⁊ iſte expēſe neceſſarie debēt eſſe ⁊ moderate: quas fecerunt occaſiōe iſtius electōis: ut hic dicit. ⁊. jͣ. d̓ do. ⁊. ꝯtu: cū dilecti. jͣ. d̓ eo qui mit. ī poſ. cū veniſſent. ī fi. nec debēt excedere ꝓbabilē modū. ff. de dam. infec. in ter qͣs.§. vlt. cū. l. ſe. nec delicate: qꝛ nec delicatus debitor nec oneroſus credi tor eſt audiēdus. ff. de pig. ac. ſi ẜuos. ⁊ dicunt̉ expēſe neceſſarie: ſine quibus negociū expediri nō pōt: vel ſine quibus res efficiat̉ deterior. ff. de īpen. ī re. bus do. fac. l. i. ij. iij. ⁊. iiij. ⁊. ff. de v̓. ſig. īpenſe. ⁊ ſufficit ſi credat expedire: lꝫ nō expediat. ff. de bo. auc. iudi. poſ. p̄tor.§. ij. ⁊ cum ipſi canonici vtilitatē patriarche procurauerint: dignū eſt: ut ſuū ſtipēdiū ꝯſequant̉. xij. q. iiij. quicun qꝫ. qꝛ illud de ſuo facere nō tenebat̉: qꝛ nemo cogit̉ īuitus de ſuo facere bene ficium. x. q. ij. precarie. ⁊ vtiliter negocium ſuum geſtum eſt. ff. de neg. ge. pō ponius. ī fi. cū. l. ſe. ſed an vltro. Sed quid ſi duo ī diſcordia electi eſſent? Dicunt quidam: ꝙ tunc nō repetent expēſas. Idem credo dicendum quod de dulgentiam ualeat ꝓmereri. Si uero conuictus fuerit in hoc per malitiam exceſſiſſe grauioriº ſubia ceat ultiōi. Epiſcopi quoqꝫ tales ad ſacros ordines ⁊ eccleſiaſticas dignitates promouere procurent qui cōmiſſum ſibi officium digne ualeant adimplere: ſi ⁊ ipſi canonicamᵖ cupiūt effugere ultionem Ceteruꝫ qui ad romanūq pertinēt immediate pontificem ad percipi endam ſui confirmationeꝫ officij: eius ſe conſpectui: ſi commode fie ri pōt: perſonaliter repreſentent: aut perſonas tranſmittat idoneas per quas diligens īquiſitio ſuper electionibus ⁊ electis poſſit habe ri: ut ſic demum per ipſius circūſcriptionē conſilij ſui plenitudinē officij aſſequantur cū eis nihil ob ſtiterit de canonicis inſtitutis: ita ꝙ interim ualde remoti uidelicet ultra Italiamʳ cōſtituti: ſi electi fue rint in concordia diſpenſatiue pro pter neceſſitates eccleſiarum ⁊ uti litates in ſpiritualibus ⁊ tēporalibus adminiſtrentˢ: ſic tamen ut de rebus eccleſiaſticis nihil penitus alienent. munus uero benedictio nis ſeu conſecrationis recipiant: ſicut hactenꝰ recipere ꝯſueuerūt. Uno. iij. ī capitulo ꝯſtātinopo. T preterite: ⁊ infra. Preſen tium auctoritate ſtatuimus: vno: dummodo maior ꝑs capituli certet pro electo ⁊ obtineat: quia idē ē ac ſi totum capitulum: qͣre eodē modo nō ſolueret illi cōfirma tus expēſas non video eadē rō eſt hic b ¶ Pro negocio. electōis. illas aūt tantum ſoluent: qͣs propter hoc fecerunt. jͣ. de eo qui mit. ī poſſeſ. cum veniſſet ī fi. ⁊. jͣ. de ꝓcu. cum pro cā ⁊ propter hͦ negocium inierūt: alias ſi pro ſuis negocijs iuiſſent vel miſiſſent: lꝫ tractaſſent predictum ne gocium non haberent expenſas. jͣ. de procur. cuꝫ pro cau ſa. niſi qͣtenus plus expendiſſent ꝓpter longiorē moram. ff. fami. herci. ex ꝑte. ī pͥn. ff. d̓ nego. ge. ſi communes. c ¶ Occupent: tunc enim qui ius ſibi di cunt ī rebus occupatis: debent cadere a iure ſuo. ff. qd̓ metus cau. extat e dictum. ⁊. ff. ad. l. iul. de vi priua. cre ditores. ⁊. xvi. q. vi. placuit. īmo tenent̉ bona decedētis cō ſeruare futuro ſucceſſori. xij. q. ij. hec huiꝰ placiti. ⁊. c. cū nō liceat. jͣ. de offi. ordi. cum vos. ſed ſi occupēt bona: tūc ſufficit quod hn̄t. d ¶ MUꝫ poſt pe titam. īſtan ter. peti debet īſtan ter antequā admit tatur: ſicut ⁊ palliū c. di. priſca. ſicut et libelli dimiſſorij. ij. q. vi. poſt appellatō nē. jͣ. de app. cordi. ⁊. ff. de libel. dimiſ. l. vna. Itē ⁊ ſponſa non dꝫ ſtatī tradi: ut carior ſi dilata. xxvij. q. ij. ſtitutum. Itē remiſſio peccatoꝝ. de pe. di. i. īportuna. ⁊ ea obtenta neceſſe hꝫ cedere. jͣ. d̓ renun. quidam. e ¶ Protractam. Sed videtur ꝙ per talē ꝓrogationem nō d̓bet caſſari: qꝛ non oē qd̓ differendi cauſa fit: adnumerandum eſt more. ff. de yſur. ſciendum. ⁊ qd̓ differt̉ non aufertur. xxxij. q. ij. ancillam. īmo maturiori conſilio ꝑficitur. de pe. di. vij. c. i. iō non debēt differre: quia amplius deliberare non poſſunt: cum etiam mutare neque ant vota ſua. jͣ. e. publicato. Et ideo incontinenti electio fieri debe ret: anteꝙͣ ad alia diuertant. vno enim contextu totum fieri dꝫ sͣ. e. quia propter: ⁊. ff. de teſta. heredes palam. in fine. De hoc dicitur. s. eo. auditis. f ¶ Requiſitum. Sed nunquid ſola requiſitio ſufficeret ad caſſatio nem? non videt̉: qꝛ ī fraudē poſſet ab aliquo emulo procurari. ſi. jͣ. d̓ ſimo. ſicut. ⁊ iō non videtur īpedire ſola requiſitio: ſed ſi cōſentiat tunc ſufficit ad caſſandū ꝓpter ambitionē. ⁊ ſi. sͣ. e. officij. ⁊. c. cum ad noſtrā ⁊.i. q. vi. ſicut his ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cle. ſi quēꝙͣ. ⁊ non ambi tione ſed labore ad dignitatē cōuenit ꝑuenire. C. de re mi. ꝯͣ publ cā. lib. xij. ⁊ ita vtrūqꝫ iſtoꝝ reddit formam inutilem. hic requiſit̉ conſentit: ⁊ iſta fuit cauſa quare caſſata fuit electio. ſi v̓o diſſentiat non eſt eligendus. g ¶ Inordinato. Quia ex his que inordinate fuerunt facta: nō pōaliquid ordinabiliter agi. jͣ. de accuſa. qualiter ⁊ quando. Sic s. de reſcrip. cum dilecta. Et qualiter forma ſeruari debeat dictū eſt.s. ē quia propter. ac Onſtitutis. quo iure. Iſti abbates petebant electionē fiſca ni abbatis caſſari: ī qͣ dicebāt ſe fuiſſe ꝯtēptos: ⁊ ſic cuꝫ dice ret ſe fuiſſe ī quaſi poſſeſſione eligendi: vr̄ ꝙ inique ſit actum cum illis: qꝛ poſſeſſor nō tenet̉ dicere titulum ſue poſſeſſionis. C. d̓ pet here. cogi. ⁊. ij. q. v.§. i. non ē ita qꝛ iſti tempore petitionis ſue expul ſi erant de poſſeſſione iuris: quod ſe habere credebant: quia quar doqꝫ forte habuerunt voceꝫ ī capitulo fiſcani. Et ideo: qꝛ eis conte ptis facta erat electio: petebant illam caſſari. ſic. jͣ. de cauſa poſ. cuꝫ eccleſia. cum enim peterēt illam caſſari: ⁊ ad eos de iure communi ut expenſe neceſſarieª quas capitu lum conſtantinopo. uel eius nūciuacante ſede pro electionis nego cio fecerint de bonis patriarcha tus fiāt totaliter uel reddātur: dū. modo ipſius bona decedentis pr̄i arche non occupentᶜ uel uſurpent. ¶ Dem electo lugdon̄. Um poſt petitam inſtāter et demum obtentam: quondaꝫ lugdon. archiepiſcopi ceſſionem uota canonicoruꝫ lugdonen̄. in te tunc ipſoꝝ prepoſitum concordi ter conueniſſent: quia tandem exa minato ſicut decuit ꝓceſſu electio nis tue inuenimus eam poſt publi cationem conſenſuum ⁊ collatiōis tractatum aliquādiu fuiſſe protra ctam aſſenſumqꝫ tuuꝫ priuſquam electus fueris requiſitū electiōeꝫ eādem ex ipſius dūtaxat inordina toᵍ proceſſu iuſtitia caſſauimus exi gente. ¶ Dem eboracen̄. priori ⁊ magiſtro guido. decanopo. Unſtitutis ī preſentia noſtra procuratoribus ſācti taurini eboracen̄. ⁊ ſancti leofredi de cru ce abbatum: ⁊ infra. Cum autem procuratores ipſorum abbatū iuſ ſi eſſent exprimere: quoª iure ipſi abbates deberent electioni abbatis fiſcan̄. monaſterij intereſſe: reſponderunt: ꝙ olim cum aſſume rentur in ſuorum monaſteriorum

bant: qꝛ ſine actione: vel cā: nemo exꝑitur. C. d̓ edi. diui. hadri. tol. l. fi. ff. de neg. ge. ſi pupilli.§. vlt. ⁊. ff. de admi. tu. quotiēs.§. itē ſi tēporale. qꝛ ineptā actionē ſiue cām expoſuerūt: īponit̉ eis ſilentiū. jͣ. d̓ iudicijs. examinata. qꝛ ī diuerſis monaſterijs nō pōt quis eē mo nachus: ergo nec vocē hr̄e. jͣ. de reli. do. c. vlt. in fi. ſed ſi allegaſſent ſolūmō ꝯſuetudinē noīe eccleſiarū ſuarū ⁊ ꝓbauiſſent ſe in qͣſi poſſeſſiōe fu iſſe: tūc caſſata fuiſ ſet electio. jͣ. de cau ſa poſ. cū eccleſia. ſꝫ noīe ſuo nō poterāt allegare cōſuetudinē. Et ſic noͣ ꝙ qui nō ē de collegio: ſi electioneꝫ petit caſſari: d̓bet aſſignare cām ſue petitiōis ⁊ idoneā: alias repel lit̉: ut hic hēs. Iteꝫ idē eſt: ſi āte electio nē dicat ſe debere ī tereſſe: ⁊ ab illis de collegio hoc̄ negat̉ ꝓteſtatiōe p̄miſſa: ut ſi docuerit de iure ſuo: valeat vox e ius: poſſunt ꝓcedē oēs ad electionē: ⁊ in hoc caſu neceſſe ē docere d̓ iure ſuo ⁊ ſola poſſeſſio ī hͦ caſu nō ꝓdeſt. jͣ. eo. cumana. hic.n. agi tur cōfeſſoria ⁊ ne gatoria. de hoc dici tur. jͣ. de cā poſ. cuꝫ eceleſia. b ¶ Uocem ī capitu lo. iſti abbates erāt monachi monaſte rij fiſcan̄. quādo aſ ſūpti fuerūt ī abba tes: ⁊ tūc cōuentus reſeruauit illis con fraternitatem: ⁊ ꝙ haberent vocē ī ca pitulo fiſcan̄. et ita hoc p̄textu ſe cred̓ bant debere vocari ad electionē abbatis: ſic cōſueuerunt facere multi monachi: ut qͣſi ſint de collegio vtriuſqꝫ monaſterij: ut ſic poſſint eligi ſi ꝯueniant: ut de collegio eodē fit electio. iſtud hodie reprobat̉. Nullus.n. pōt eē monachus ī pluribus monaſterijs: nec abbas pōt p̄eſſe diuerſis monaſterijs. jͣ. d̓ reli. domi. ne nimia.§. fi. ⁊ iō cā allegata ab iſtiſ ab batibus nulla fuit: ſi aptā cām etiā poſtꝙͣ cā illa fuit repulſa allegaſ ſent bene debuiſſent audiri per predictā decre. examīata. ⁊. jͣ. de do natio. īter dilectos. ⁊. ff. de excep. rei iudi. ⁊ an ead̓. ⁊. jͣ. de cā poſ. cū eccleſia. ⁊. jͣ. de iudi. examinata. c ¶Ꝙ Ccleſia vr̄a. dirigebant. ꝯſentiēdo ī ipſū ⁊ nominādo ipſū. I Sed vr̄ ꝙ ſufficiebat. exquo thomas habebat maiorē ꝑtem ꝙͣ aliquis alioꝝ. arg. ff. de v̓. ſig. maiorem. vbi dicit̉ quis poſſediſſe maiorē ꝑtē anni: ⁊ tamen nō poſſedit niſi duobus mēſibus: illud ve rū eſt ꝙ maiorē ꝑtem totius capituli dꝫ habere electus: ad hoc ut ſua electio ꝯfirmet̉ etiā ꝑ antiqua iura. jͣ. de his que fiūt a ma. par. ca. cū ī cunctis. ⁊. lvi. diſ. apoſtolica. ⁊ sͣ. e. c. qꝛ propter. d ¶ Proceſſus. Et iō nō valuit. ēt ſi maior pars capituli conſenſiſſꝫ in illū. jͣ. e. ī geneſi. Et ita qd̓ precipuū eſt: hic deficit.ſ. electio: ⁊ talis deportatio nō obtinet viceꝫ electionis: ⁊ ita per alium actū fieri non pōt electio: lꝫ poſſeſſio tradita videatur: ꝙuis poſſeſſio nō ap prehendatur. ar. sͣ. de cōſue. ex lr̄is. ⁊. ff. de acqui. poſ. ꝙ meo.§. ſi ꝑ venditorē. ſicut appellat quis ipſo facto. jͣ. de app. dilecti. ⁊. c. ut no. ſtrum. Iſta enim principalia ⁊ precipua neceſſaria ſunt: ſine quibꝰ electio nō valet collatio publicatio inquiſitio: ⁊ īcōtinenti electio et ſcriptura. sͣ. e. quia propter. ⁊. jͣ. e. cumana. ⁊. c. in geneſi. e ¶ Appellationē. que locum non hꝫ: publicato ſcrutinio cum muta enequeant voluntatem. jͣ. e. publicato. sͣ. e. qꝛ ꝓpter. f ¶ Caſſauimus.i. caſſum ⁊ irritum oſtendimus. ſic. jͣ. e. ī geneſi. g ¶ Non admiſſa. ex eadem cauſa. quia non fuit electus: ⁊ qꝛ mino rem partem habebat ꝙͣ thomas. h ¶ c Um ī magiſtrum. diſcipuli. ⁊ merito qꝛ pͥmo debet quis eē diſcipulus ꝙͣ magiſter. lix. di. ordinatos. ⁊. lxi. di. miſerum abbates fuit ſpālit̓ indultū eis ab abbate ⁊ ꝯuentū mōaſterij fiſcan̄. ut haberent uocem in capitulo eo rundem: Nos autem rationeꝫ hu iuſmodi friuolā reputātes: ſuper hoc perpetuū ſilētiū imponimus abbatibus ſupradictis. ¶ Dem rothomag. capitulo. Ccleſia ueſtra deſtituta paſto re ⁊ uotis ueſtris: cum de fu tura prelati haberetis ſucceſſione tractatuꝫ in diuerſa diuiſis: quidā in thomā: quidam in cancellariuꝫ ⁊ quidaꝫ ſingulares in ſingulares perſonas eiuſdem eccleſie cōſenſi ſtis: uerum cū ſuper his in noſtra ⁊ noſtrorum fratruꝫ preſentia mul ta fuiſſent hīcinde propoſita: inue nimus ꝙ illi qui ſua in thomā deſi deria dirigebant: licet maiorem partem facerent partiuꝫ compara tione minorum: non tamen ad ma iorem partem capituli peruene runt: cōſiderauimus nihilominꝰ ꝙ poſt publicationem conſenſuuꝫ ⁊ collationis tractatum ad electio neꝫ: nullus habitus eſt proceſſus quāuis deportatiōis ſolēnitas: eti aꝫ poſt appellationēᵉ legitimaꝫ fue rit ſubſecuta quā pro electiōe nec deceret: nec etiam expediret habe ri: unde quod factuꝫ eſt de. t. pre dicto caſſauimus petitione cōſētiē tium in cancellariuꝫ nō admiſſaᵍ. yRego. ix. Um in magiſtruꝫ aſſumi non debeat: qui formaꝫ diſcipuliꝰ ⁊. xvi. q. i. ſi clericatus. i ¶ Preficiendus. ſi. jͣ. de eta. ⁊ quali. indecoꝝ. qui enim ſub tutela debet eſſe: ſub ſe alium habere nō dꝫ. C. de legi. tutela. l. vlt. ⁊ qui ſub alio eſt: alium ſub ſe hr̄e nō dꝫ. ff. d̓ adulter̄. ſic eueniet. ⁊. ff. ad macēdo. filiū hēo. ⁊.i. q. i. eſtote. k ¶ Profeſſionem. ꝓfeſſio enim ſola monachum facit ⁊ nō habitus. jͣ. d̓ regula. porrectuꝫ. ⁊. c. ad apoſtolicā ⁊ huiuſmodi profeſſioneꝫ ī ſcriptis facere debēt. ut. xx. q. i. vidua. xxvij. q. i. oēs femi ne. ut ſi reclamar̄ voluerint: obuiet eis ꝓpria ꝓfeſſio per ſcripturam facta.i. q. vij. ſalu berrimū. arg. C. de non nu. pecu. generaliter. ⁊. ij. q. i. le gū. ⁊. jͣ. de ꝓba. ꝑ tuas. l ¶ Ad amotione. qꝛ ī vno eo dēqꝫ officio diſpar nō dꝫ eſſe profeſſio. xvi. q. vi. noua. ⁊ cō ſuetudo nō ꝓdeſt in hoc sͣ. e. cum cām que. ī qua idem dr̄. ⁊ jͣ. de teſta. qꝛ ingredientibꝰ ⁊ ī hoc caſu idem iudiciuꝫ eſt habendū de monachis ⁊ canonicis regularibus qꝛ non differunt niſi qꝛ deſeruiūt re gule laxiori. jͣ. de ſta. regu. ꝙ dei timorem. m Ie.Umana eccleſia. p̄ſen tes. Per hoc videtur I ꝙ abſentes non debeant vo cari ad electionē. arg. vij. q. i. factus. ⁊..x. q. ij. hoc ius por rectum. ſuꝑ hac vocatōne ſta tur conſuetudini. ut dixi. sͣ. e. coram. n ¶ Abbatibus. de quibus cō ſtabat ꝑ ſpāle pͥuilegium: vel per cōſuetudinem.s. de conſue. cum dilectus. ⁊ sͣ. e. ꝙ ſi cut. ſed de clericis ⁊ capella nis ī dubium reuocabatur: ⁊ iō ſub proteſtatione admiſſi fuerunt: ⁊ iō qui de capitulo nō ſunt: ⁊ dicunt ſe intereſſe debere ī electione debent di cere quo iure hoc dicāt. sͣ. e. conſtitutus. hic allegabat̉ cō ſuetudo. o ¶ Proteſtationi. cui cōſenſe runt clerici ⁊ capellani: alias nō p̄iudicaret eis ꝓteſtatioſic ergo ꝓteſtatio valet. ſic. jͣ. qd̓ metus cā. ꝑlatuꝫ. ⁊. xxxi. q. ij. lotharius. ⁊. ff. quibꝰ mo. pig. vel hypo. ſolui. ſi debitor.§. i. ⁊. vij. q. i. pōtifices. ⁊. xxiiij. di. p̄ſbyteri. xxviij. di. diaconi. ⁊. jͣ. de of. or. paſtoralis. ⁊. jͣ. de ap. c. vlt. ⁊. xvi. q. iij. §. pōt. ⁊. ff. de neg. ge. nenſennius. In ꝯͣrium vr̄: ꝙ ꝓteſtatio iſta non debeat ꝓdeſſe. sͣ. de cōſti. cum. m. ferra. ⁊. jͣ. de appel. ſollicitudine. ⁊. jͣ. de cenſi. olim cauſā. ⁊. ff. de cōdit. īde. ꝙ quis ſciens. ſed valuit hic ꝓteſtatio: ut patet ī fine. alias ſi proteſtatio nō p̄ceſſiſſet bene habuiſſent vocem ī electione: cum eēnt ī quaſi poſ. jͣ. de cau. poſ. cum eccleſia. ⁊. c. cum olim. ⁊. jͣ. de iurepater. cōſulta tionibus. ⁊ sͣ. e. querelam. ⁊ etiā ſi non eſſent ī quaſi poſſeſſione: ualuiſſet eo rum vox: exquo ſponte admiſerunt illos sͣ. e. ſcriptu. Et iō qꝛ hic negabat̉ ab initio illos debere intereſſe: nec admittebant illos ſine ꝓteſtatione: ⁊ totum ius eoꝝ ī iudicium deductum fuit: vox illoꝝ nō valuit nec ꝓfuit ꝙ īter fuerunt duabus electionibus: qꝛ p̄ſcriptionē legitimam nō ꝓbauerunt eſt. ſi jͣ. de cā poſ. cum eccleſia. vbi totum ius capellanoꝝ deductum fuit ī iudiciuꝫ culpa tamen illoꝝ ⁊ poſt factā electionem: ſed iſti īuiti hoc fecerunt cōpulſi ab aduerſarijs: qui negabant illos ius hr̄e: ⁊ eſt multum notabile hoc. p ¶ Conſuetudine. Clerici ⁊ capellani. ⁊ etiā abbates de iure cōi ī electione eſſe nō debēt: cum ad capitulum tantum ſpectet electio. xvi. q. vlti. congrege tio. ⁊. xviij. q. ij. abbatē. ⁊ sͣ. e. c. i. ⁊. jͣ. de iurepa. a nobis. ſꝫ de ꝯſuetudine poſ ſunt. jͣ. de cā poſ. cum eccleſia. q ¶ Ad maiorem partem. ſic. sͣ. e. eccleſia veſtra. ⁊. jͣ. e. ī geneſi. quia cum cleri ci ⁊ capellani nihil probauerunt vox eorum nulla fuit: ⁊ ſic remanſerunt. vij. canonici ex vna ꝑte ⁊ vnus abbas ⁊ ita octo: ex alia parte nouem canonici ⁊ vnus abbas ⁊ ita decem? qꝛ totum capitulum cum abbatibus: qui ius habebant: viginti vnus erant: quia canonici erant. xviij. et ſic nulla electio perue nit ad maiorem partem illorum: qui vocem habebant ⁊ ſic caſſatur vtraqꝫ ē lectio: vel ſi vis intelligere maiorem partem: reſpectu capituli tantuꝫ: adhuc idem eſt ſic patet ꝙ conſenſus electi non computantur īter eligentes: quia ſi ſic computaretur: vna pars fuiſſet maior: etiam quo ad totum capitulum: ſci licet pars archidiaconi: que habuit nouē: ⁊ ipſe fuit decimus. ⁊ ſic extat ma ior pars capituli: ⁊ tamen non valuit electio ſua: ꝙ perſona electi non auget numerum eligentium euidēter ꝓbatur ꝑ conſtitutionem illam sͣ. e. qꝛ ꝓpter nō aſſumpſit: nec ſit preficiendusˡ qui ſubeſſe nō nouit: nos ītellecto per te ꝙ in quibuſdā regularibus domibꝰ iure tibi dioceſano ſubiec̓tis ſunt quidā in abbates nō ꝓfeſ ſi ordinē regulareꝫ aſſūpti: manda mus quatenꝰ cū abbates tales et ſe non debeant: qui per ꝓfeſſionē monachi ⁊ regulares canonici: nō fuerint ad amotionē eorum: quos tales inueneris ſub ap. impedimē to ꝓcedas. ¶ Dē cuman̄. capi. Umana eccleſia paſtoris ſo latio deſtituta: ⁊ congregatis die ad celebrandā electionē prefi xa qui preſentesᵐ erāt de cumanis canonicis ac tribꝰ abbatibus qui uoceꝫ in electione habere noſcun tur: capellani ⁊ clerici ciuitatis ele ctioni ſe debere intereſſe dicentes ſub huiuſmodi proteſtatione admiſſi fuerunt: ꝙ uox eoruꝫ: qui nō deberēt intereſſe de iure uel de cō ſuetudineᵖ: non ualeret. Tādē pre miſſo iuxta formā concilij generalis ſcrutinio. vij. de canonicis unū abbatū. xi. capellani ⁊.ix. clerici ī eiuſdem eccleſie archipreſbiteruꝫ conuenerunt. ix. canonicis uno de abbatibus: uno capellano ⁊. xi. cle ricis in ipſius eccleſie archidia. di rigētibꝰ uota ſua: ⁊ īfra. Cū. xviij. fuerunt canonici tres abbates. xx. clerici ⁊. xiiij. capellani: neutram electionē cōperimꝰ ad maiorēq par

quia anteꝙͣ quis eligat̉: oportet ꝙ ī ſcrutinio maior ꝑs capituli: cōſentiat ī ali quē: ut ibi dr̄. ⁊ sͣ. e. eccleſia vr̄a: ut hic ⁊. jͣ. e. ī geneſi. ⁊ ita cū nōdum ſit electꝰ: nec ēt ſciāt in quē cōſenſerit maior ꝑs: nō poteſt augere numeꝝ. Sic ergo pꝫ ex illa cōſtitutōe. qꝛ ꝓpter. ⁊. c. eccleſia. ꝙ ꝑſona electi nō dꝫ ꝯputari inter eli gētes. ⁊ qd̓ dr̄. sͣ. e. cū in iure. obtinet ex forma compromiſſi: ut ibi dixi. ⁊ hoc dr̄ in littera. nec hoc credo ꝗ talis electio valeret hodie: ⁊ ita eſt de forma electionis ꝙ maior ⁊ ſanior ꝑs totius capi tuli ꝯſentiat ī aliquem ī ipſo ſcrutinio r ¶ Nō tamē inquiſita. Et ita nō ſufficit dare inquiſitores: niſi vota eoꝝ inquirant̉: ſꝫ al terum ꝑ ſe ſufficeret.ſ. inquiſitio votoꝝ sͣ. e. quia propter opuſ eſt hic facto: ⁊ ideo non ſufficit alteꝝ. jͣ. d̓ eo qui mit. ī poſ. conſtitutis. ſ ¶ De iure ꝯpetere. quod dicit de iure vel ex conſuetudine: vel ponitur. ideſt quia de conſuetudine preſcripta de bent intereſſe: ſed non de iu re communi: vel proprie pōt iſtud teneri: vel.i. ex priuilegio ſibi conceſſo a papa. ſi. jͣ. de his que fi. a prela. ea noſcitur. t ¶ Iam preſcripta. ſic patꝫ. ꝗ ſola poſſeſſio nō dat nec cre at ius: niſi ſit preſcripta. jͣ. de cā poſ. cum eccleſia. ⁊ ſic con ſuetudo non valet niſi ſit pre ſcripta ⁊ rōnabilis. sͣ. de con ſue. cū dilectus. ⁊. c. vlt. ſic. et poſſeſſio ſola nō facit aliquē decurionē. ff. de decu. heren nius. ⁊ ſic poſſeſſio non facit aliquē clericuꝫ ſine canonica inſtitutione. jͣ. de preben. dile cto. ⁊. jͣ. de inſti. ex frequenti bus. ar. C. de libe. cauſa. non iccirco. ⁊. ff. de decu. herēniꝰ u ¶ Cōtra formā. Et ſic pꝫ ꝗ forma que traditur. sͣ. e. qꝛ ꝓ pter. ſit de ſubſtantia electio nis: quo ad quedā que ibi po nunt̉: ut ibi diximus: ⁊ eſt ve rum ẜm ꝙ hic dicit. Exquo enim forma iſta attentat̉: di ligenter ſeruanda eſt: ita qd̓ qui ꝯͣ facit punitur: ut hic dicit: inquiſitio publicatio colla tio ſunt de ſubſtantia: ut ſi omittant̉: caſſat̉ electio: ⁊ incō tinēti dꝫ fieri electio: alias ſi protrahatur non valet. sͣ. e. cum poſt petitam. ⁊ ſic electiones caſſate fuerunt duplici de cauſa: quia neutra facta fuit a maiore parte capituli: ⁊ quia forma ſeruata non fuit. x ¶ Priuantes. Et ita qui facit contra formam illam. sͣ. e. quia propter priuari debet per ſententiam ⁊ non ipſo iure: ut dicit illa conſtitutio. v̓. qui vero con tra ⁊c. vn̄ ſignatur ꝯͣ. sͣ. e. cū in cunctis. ⁊. c. innotuit. v̓. qui ꝯtra iſtaꝫ formaꝫ ⁊cͣ. tibi ſunt ipſo iure priuati. vnde quidam dicunt ꝙ illa conſtitutio quia pro pter. corrigit illum canonem cum in cunctis. in hoc: ꝙ illi hodie non ſunt pri uati ipſo iure: ſed priuandi per ſententiam: prout hic factum fuit: ⁊ dicitur in illa conſtitutione quia propter. Iſtud non credo: īmo vtraqꝫ cōſtitutio locuꝫ ſuum obtinet: ⁊ in ſuo caſu loquitur illa decre. cum in cunctis. loquitur cum quis ex certa ſcientia elegit indignam perſonam. vnde ipſo iure ſunt priuati poteſtate eligēdi. sͣ. e. ſcriptum eſt. in fi. ⁊ beneficijs eccleſiaſticis per triēiū vnde dico quod ſi forma iſtius conſtitutionis qꝛ ꝓpter. per oīa ſeruaret̉: ⁊ ve nirent ꝯͣ illam cōſtitutionē cum ī cunctis nihilominus eſſent priuati ẜm teno rē illius canonis. jͣ. e. cōgregato. aliud eſt peccare ꝯͣ formam illius capituli cū in cunctis ⁊ aliud ꝯͣ illā conſtitutionē quia propter. qꝛ plus peccant eligendo indignas perſonas: ꝙͣ faciēdo ꝯͣ forma iſtius conſtitutionis. qꝛ propter. Ibi enī non peccāt ī perſonam aliquā ⁊ iō maior pena ī vno ꝙͣ ī alio ⁊ ipſo iure ī vno ⁊ ꝑ ſnīaꝫ ī alio: ⁊ ſic vtraqꝫ ꝯſtitutio remāet ī ſuo ſtatu: qꝛ diu̓ſe forme ſt̄. ☞ Acroſancta. iuri ꝯͣriam. ⁊ iō nō tenuit. ſi. sͣ. e. cum terra. vbi nomina. bant̉ due ꝑſone auribus pͥncipis vel patriarche. ſic. jͣ. de tranſac. dece ¶ tero. cum ſit facta de re ſpirituali cum laico: quā ipſe obtinere nō pōt. ſic. jͣ. d̓ preſcrip. cām que. ⁊. xvi. q. vij. c. i. Sicut nec pactio ꝓ ſpūalibus adipiſcēdis tē totius capi. perueniſſe: nec ꝓba tū fuerat ꝙ clerici admitti debuerant: nec ꝙ capellani admiſſi fuerint de conſuetudine uel de iure. Nam ⁊ ſi capellani de duabꝰ electionibus epiſcopoꝝ interfuerint ⁊ ſcrutatores dederint uoluntatu non tn̄ inquiſita uota ſua fuiſſe: uel eos aliquos elegiſſe probatur: ſꝫ ⁊ ſi inquiſita fuiſſent uota: uel ipſi aliquos elegiſſent: per hoc tamen non conſtitit id eis de iureˢ cōpete re: uel ex conſuetudine iaꝫᵗ preſcri pta: unde nos electiōes ipſas pre ſumptas etiaꝫ cōtra forma cō. ge. cū collatio in cōmuni obmiſſa fue rit que poſt publicationē ſcrutinij fieri debuiſſet de. f. n. con. ſententialiter duximus irritādas: electo res hac uice eligēdi poteſtate pri uantesˣ. ¶ Dē abbati cluuiacen̄. Acroſancta ro. ec. ⁊ īfra. Sa ne propoſuiſti in noſtra preſē tia ꝙ ſuꝑ ordinatione prioris monaſterij ſancti pancratij ad cluuiacen̄. eccleſiaꝫ pertinentis cū comi te de ualernia patrono. ipſius qui dam predec. tuus de conſenſu ca pituli ſui cōpoſitionē quādā iniuit iuri contrariāʸ ⁊ eccleſie: ipſi dāno ſaꝫ: uidelicet ut in optione ſit ipſiꝰ comitis aſſumere ad prioratuꝫ dicti mōaſterij cluuiacen̄. Et de cha ritate prioribus dūtaxat exceptis unuꝫ de duobus melioribus totiꝰ cluuiacen̄. ordinis quos abbas duxerit nominandos: ⁊ infra. At. tēdentes itaqꝫ ꝙ ius eligendi in collegiata eccleſia non cadit in lai cumᶻ: ⁊ ideo id eſſꝫ pernitioſū exē plo: ⁊ redundaret in diſpendium eccleſiaſtice libertatis. uolumus laicus in ſpiritualibus arbiter eſſe pōt. jͣ. de arbi. contingit. ideoqꝫ huiuſmodi compoſitio fuit iuri contraria. Item damnoſa fuit ipſi monaſterio: ⁊ ideo improbanda. jͣ. de in integ. reſti. requiſiuit. ⁊ ſi d̓ iure fuit: exquo damnoſa fuit debet reuocari ſaltem per in integ. re ſti. dicit predicta decre. requiſiuit. z ¶ In laicum. ſep ex hac decre. ⁊ ex il la. jͣ. eo. meſſana. o ius eligēdi nō cadit in laicos etiā patro nos ī eccleſia colle giata: ⁊ ita hͨ tollit̉ ꝯſuetudo bonon̄. ꝗ eligunt capellanos ī capella: qui etiam nō ſunt patroni ſed parrochiani: ⁊ qui patroni ſunt eligūt cū clericis p̄latū in collegiata eccleſia. Ar. ꝯ. jͣ. de iurepa. nobis. vbi innuitur ꝙ patronus habet vocē eligēdi ī eccle ſia collegiata. Sic eniꝫ corrigit̉ illa de cre. et oīa alia iura que idē dicere vidē tur. ⁊ ſic ſtabimus huic ut. t. dicebat. Sꝫ electio facta dꝫ p̄ſentari patrono: ut hic dicit: ut ſuuꝫ p̄ſtet aſenſſū. ſic. sͣ. e. cū terra. ⁊. c. ꝙ ſi cut. vel ītelligaſ illā decre. nobis. cuꝫ ec cleſiaſtica ꝑſona ob tinet ius patronatꝰ ⁊ ſic nō ꝯͣdicit: licet gnaͣliter loquit̉ non diſtinguēdo int̓ lai cū patronuꝫ ⁊ cleri cum. dic ut ibi not. a ¶ Libetatiſ. Que enī ī p̄iudiciū liber tatis eccleſiaſtice tē tant̉: firmitatē ſorti ri nō debēt. sͣ. de cō ſti. que ī eccleſiaꝝ. ⁊.sͣ. eo. cum terra. ⁊ xcvi. di. bene quidē ⁊.sͣ. e. ꝗſꝗſ. vbi laici ꝓhibēt̉ ab hmōi electionibus. b ¶Uꝫ ī veteri. ſocioꝝ. Et ſic reꝗ ſiuerunt conſiliū duoꝝ tantum: vnde non vident̉ ſeruare mandatū: qd̓ quideꝫ exacta diligentia eſt obſeruandum. sͣ. de reſcrip. cum dilecta. jͣ. de off. dele. venerabilis. ſed licet non requirerent conſiliū tertij. quem eligere volebāt nō dicunt̉ feciſſe ꝯͣ formā mandati: nec p̄ter formam: qꝛ ipſum eligēdo illo cōſentiēte conſiliū ipſius requi runt ⁊ obtinēt. arg. sͣ. e. c. cū ī iure. ⁊. ff. quod cuiuſqꝫ vniuer. plane. b ¶ Ipſoꝝ.ſ. duorum: ⁊ non illius qui clectus fuit: quia ille non de buit requiri cum hoc ipſo caſſaretur. ut. sͣ. eo. cum poſt petitam. de hoc dicitur. sͣ. eo. cumana. c ¶ In tractatu. hic patet: ꝙ tractatus debet haberi ante electioneꝫ ⁊ collationem adinuicem alias quomodo eligerent: niſi primo de aliquo eligendo tractarent sͣ. eo. cum terra. ⁊.s. eo. quia propter. ⁊ jͣ. de arbi. cum olim. ſicut in carnali matrimonio tractatus precede re debet: ⁊ ideo ſi iſti non fuerunt requiſiti in tractatu electiōis caſ ſatur electio. Sed quid ſi conſiliarij diſcordarent ab iſtis electori bus nunquid valebit electio ipſo iure? certe ex ipſa littera ſatis in nuitur: ꝙ ſi requiratur ipſoꝝ conſilium in ipſo tractatu competen ti tempore anteꝙͣ conueniant in aliquem: ⁊ conferant adinuicem de perſona eligenda ſiue concordent ꝙ valeat eorum electio: quia per hanc formam non imponitur neceſſitas: ut conſilium eorum ſe qui teneant̉: vel nō videretur habere poteſtatē eligēdi: cū talis po teſtas pēderet ab illoꝝ arbitrio. Ad hoc facit opti. arg. jͣ. de arbi. cū olim. ⁊ ex ꝯſilio nemo ad id obligatur. xiiij. q. i. quiſquis. ar. iiij. di. deniqꝫ ī fi. ar. Sꝫ circa fi. vbi dicit ꝙ nec expectatū fuit eoꝝ reſpō ſū vr̄ ꝯdicere. huic dicto: ſꝫ hic ꝙ nō ꝯͣdicit: qꝛ reſpōſū eoꝝ ſemꝑē expectandum: alias deluſoriū videret̉ tale conſilim petere. ut dictū prioratuꝫ libere poſſis nō obſtante compoſitione ipſa: ſicut alios prioratus tibi ſubditos ordi nare: denunciando ordinationem factam patrono: ut ſuum ſi uoluerit honeſtum īpartiatur aſſenſum. ¶ Dem decano ⁊ capitulo ſancti Ioannis ⁊ ſancti Stephani bi ſuntinen̄. UUm in ueteri legeᵇ: ⁊ infra. Porro iā dudum uobis dedimus in mandatis: ut infra. xl. di es poſt ſuſceptionem litterarū nō ſtrarum cum conſilio ſancti benigni ⁊ moriſmundi abbatum ⁊ fratris.ſ. de ordine predicatoruꝫ ele geritis perſonam idoneam cano. nice in paſtorem: alioquin dicti cōſiliarij uobis de archiepiſcopo prouiderent. Uerum die ad eligē dum prefixa in. vi. ex uobis pote ſtatem eligēdi dediſtis uſqꝫ ad cō ſumptioneꝫ cuiuſdā candele: que ibidem accenſa extitit duraturam. Tandem cum electores huiuſmo di conueniſſent in predictum abbatem ſancti benigni: ⁊ ſuper hoc ſociorum eius conſilium requiſiſſent proponēte uno ex illis: quod deliberato conſilio reſponderent ⁊ differentibus eis feſtinanter da re reſponſum prefati electores cū candela ipſa deficeret non expectato ipſorum conſilio dictum ab batem in biſunti. archiepiſcopum elegerunt: ⁊ infra. Relato ergo ad apoſto. ſe. negocio archiepiſco po uienneū: et abbati de firmitate iniunximus: ut ſi conſtaret ab eiſ deꝫ lectoribus de electione tracta tum fuiſſe habitum ⁊ in tractatu electionis predictorum conſiliuꝫ

d ¶ Requiſitū. ⁊ iō ꝓ nō requiſitis habent̉: ſicut ſero appellat ꝗ tꝑe ꝯpetēti nō ꝓuocat. ij. q. vi. biduū. v̓. ſiquidē. Et ē ſimile qd̓ dic̄ lex ſi ꝓmiſiſti face̓ īſulā īfra certū tēpus ⁊ tātū tēpus trāſierit: ꝙ āmo do īfra tēpus ſtatutū fieri nō pōt: lꝫ totū tēpus nō trāſierit: poſſum agere ꝯͣ te: qꝛ ꝑinde ē ac ſi totū tēpus trāſierit. ff. de v̓. ob. ſi ita ſtipu latus eſſeꝫ: ⁊. l. cum ſtipulatus. ⁊. l. hͦ iu re. Ar. ꝯͣ. ff. e. īſulā. ⁊ illud dr̄ tēpus cō petēs: quo delibera re cōgrue poterāt. jͣ. de. offi. dele. ꝯſu luit. Et tarde fuer̄t reꝗſiti: ſic̄ ecōuerſo tēpeſtiua citatio nō tꝫ.sͣ. e. bone memo. rie. arg. e ¶ Expectatuꝫ. Et ſic vr̄ ꝙ nō ſufficit ꝯſiliū tantū petere ſꝫ expectādū ē cōſiliarioꝝ reſpōſū: ⁊ ſi ne ipſoꝝ ꝯſilio ⁊ rn̄ ſo nō valꝫ electio. ſꝫ ꝯͣ. jͣ. de arbi. cū oliꝫ. vbi ꝯſiliū tātū reꝗ rit̉: ſꝫ aſſenſus non exigit̉. ⁊ illd̓ gnaͣle ē: ⁊ obtinet rōe arbi trij: ⁊ ſufficit licētiā petere: lꝫ nō obtīea tur. jͣ. de regula. et trāſe. ad reli. lꝫ. Itē tutor ꝯſiliū matris pōt omitter̄: lꝫ teſta tor hͦ mādauerit. ff. de admi. tu. quidaꝫ §. papinianꝰ. ⁊ p̄tō nonunꝙͣ a volunta te patris recedit. ff. vbi pup. edu. d̓ l. i. ⁊ ita vr̄ ꝙ ſufficiat re ꝗrere ꝯſiliū tātū: et nō reſpōſū attēder̄. Hic nō valꝫ ꝙ faciunt: niſi eoꝝ ꝯſiliū hītū ſit ī tractatu ē lectiōis. ut. lxiij. di. obeūtibus. ⁊. xv. q. vij. ep̄ſ nulliꝰ. ⁊. xij. q. ij. ſine exceptiōe s. eo. ne ꝓ defectu. vbi de hͦ. Sꝫ ſi mā datū fuiſſꝫ: ꝙ cū eo rū ꝯſilio ⁊ aſſenſu obtēto: tūc nō vale ret electio: niſi ſeq̄ rent̉ volūtatē ꝯſilia rioꝝ. ⁊ talis ptās n̄ ē libera: qꝛ nō pn̄t e ligere quē volūt: ⁊ tūc nō aſtrīgūt̉ ad aliquā formā: ſꝫ oībus p̄ſenti bus requirūt electores ſiue canonici ꝯſiliū ꝯſiliariorum: ⁊ ẜm eoꝝ conſiliū ⁊ reſpōſū eligāt oēs: vel vnus vice oīum de ipſoꝝ manda to: ſic fuit factū ī electione ꝑman̄. nepotis domini pape: vbi talis fō ma data fuit capitulo: ſi capitulū biſūtin̄. voluiſſet in caſu iſto eligē ꝑ formā ſcrutinij: tūc ante ſcrutiniū cōiter oībus p̄ſentibꝰ tractare debebāt d̓ electōe cū ꝯſiliarijs: ⁊ requirere eos ⁊ audire ꝯſiliū eoꝝ ⁊ poſtea ꝓcedē ad ſcrutinium ⁊ eligere quem vellent ⁊ ēt poſt ſcru tinium requirant conſilium illorum ⁊ poſtmodum eligant ſeruata forma ſcrutinij. Ber. f ¶ Alijs imputari. imputent ſibi: qꝛ tātū ſe artauerūt. Et ē ar. ꝙ ne gligētia vnius alij obeſſe nō dꝫ. Iniquū ē enī aliquē alterius odio p̄grauari. C. d̓ inoffi. teſta. ſi quis. ⁊ pena ſuos dꝫ tenere actoreſ. jͣ. de his que fiūt a ma. par. capitu. queſiuit. ⁊. C. d̓ penis. ſancimus g ¶ Artarant. Sic iudex cuius iuriſditio expirat in termino nō debet ita ſe artare: ſed ea hora procedat qͣ poſſit ꝑficere qd̓ incūbit an te noctis tenebras. ⁊cͣ. jͣ. de offi. delegati. conſuluit. ⁊. ff. de ferijs. pͥ die. ⁊. l. more romano. h ¶ c IOngregato. ꝓcuratore. sͣ. e. quia ꝓpter. ⁊. c. ſcriptū. ⁊. ff. de admi. tuto. ita autem.§. geſſiſſe. i ¶ Electus. ſeruata forma ſcrutinij in vtraqꝫ electione. k ¶ Pōſtmodum antequam diuerterent ad alium actū: ne ſit ꝯͣ. sͣ. e. cum poſt petitam. requiſitūº: electōnē ipſiꝰ abbatis: ſi ꝑſona eēt idonea confirmarent Quod ſi ī tractatu electōis nō fuiſ ſet illoꝝ ꝯſiliū requiſitū lꝫ poſtea requiſituꝫ fuerit nō cōpetenti tēpo re nec etiam expectatu reſponſuꝫ ipſorum aut non eſſet idoneus idē abbas: quod de ipſo factū erat tāquā inualidū irritarēt: ⁊ infra. Cū autē compertum nō fuerit cōpeten ti tempore requiſitum conſiliū de perſona predicti abbatis: ⁊ quando extitit requiſitū non fuit expectatū reſponſum: niſi modico tem pore: nec debeat alijs imputari q̄ in tantum illius ſibi tempus artarantᵍ electionem abbatis ipſius nō perſone: ſed electionis uitio duxi mus irritandam. ¶ Dem epiſco pō ſiluaneten̄. Ongregato niuern̄. capitulo ad electionē futuri paſtoris. xiij in decanum ⁊.xviij. computato ꝓ curatore cuiuſdā abſentis: in cantoreꝫ ipſius eccleſie conuenerunt: qui cum plures in eum: ⁊ pauciores in alium ſua deſideria direxiſ. ſent: a parte ſua electus extitit ī pa ſtorem eccleſie niuernen̄. Poſtmodum credente parte decani: ꝙ alij plurimum deliquiſſent eligen. do ꝑſonā ſciētie lr̄alis experte ꝑꝑ quod illis ẜm ſtatuta lateran̄. con cilijⁱ ipſo iure eligēdi poteſtate pri uatis: poteſtas eligendi ad eos ex titit deuoluta decanum ipſū qui in eum ſua uota direxerant: ī ſuū epiſcopū elegerunt ad ſe. ap. appellā tes: ⁊ īfra. Reliquis petentibꝰ: ut irritare decani electionē attētataꝫ a paucioribus: ⁊ poſt aliaꝫ nō caſ ſatā: ac ꝯfirmare reliquā ueluti ca nonice celebratā a pluribꝰ de ꝑſo na idonea dignaremur. Nos igit̉ mādamus. quatenꝰ ſi dictus cātor l ¶ Lateran̄. ꝯcilij. sͣ. e. cum in cunctis. m ¶ In litteratura. ⁊ ita defectus ſciētie facit aliquē ineligibilem. sͣ. e. cum in cunctis. ⁊ nō ſolū impedit ꝓmouendū: ſꝫ deijcit iam ꝓmotū. jͣ. de eta. ⁊ qua. c. vlti. ⁊ defectus ſciētie inducit renūciationē. jͣ. de renūc. niſi cū pͥdem.§. pro defectu ⁊ qꝛ ſi nō ſit eminētis ſciētie: ſaltē ſit ſufficiētis. sͣ. e. cū nobis olī. ⁊ nō ſolū dꝫ habere ſcientiā ſacra rū litterarū: ſed etiā ſecularium negocioꝝ. xxxvi. di.§. i. ⁊ c. qui eccleſiaſticis. vt ſit paratus omni poſcēti reddē rationem. ea. di.§. ecce. ad fi. qꝛ cū ipſe debeat alios docere: nō debet tūc diſcere. in autē. de ſan. ep̄i.§. damus. col. ix. ⁊ nos qui ep̄i ſumus: alioꝝ do ctrina nō indigemus.i. q. vij. conuenientibus. n ¶ Irrita. ipſo iure. sͣ. e. cum in cūctis. cū indignā ꝑſonaꝫ elegerint vnde eligendi pote ſtas remāſit penes alioſ: quā uis numero paucioreſ: cū pri mi eligēdo talē reddiderīt ſe indignos.sͣ. de poſtu. c. ij. vn de ꝯfirmatur hic electō a mi nori parte celebrata nō obſtā te priori electiōe: ⁊ ita electio que nulla ē: non preſtat impe dimentū ſecūde. ſi. sͣ. e. ſcpͥtū eſt in fine. de hoc dictū eſt. sͣ. e. auditis. Et ꝑ hāc decre. ex preſſe reprobatur dictū illoꝝ qui dicūt ꝙ canon ille cuꝫ in cūctis. nō eſt hodie late ſentē tie: ſꝫ ferēde: vt dixi. sͣ. eo. cū mana in fi. a. ¶Udū. Celebrata. de decano eiuſdē eccleſie: qui pͥmo fuerat archidia conus ambienſis. b ¶ Illorum. No. ꝙ eligētes pn̄t petere ꝯfirmationeꝫ ſue electionis: ſꝫ hoc intelligo de ꝯſenſu electi eſſe faciendum alias nō. sͣ. e. innotuit. c ¶ Cōtra electū. Noͣ ꝙ ꝗ op ponit in formā electiōis ⁊ no ꝓbauerit qd̓ opponit: ꝯdēna ri dꝫ alteri parti in expenſis. Qui v̓o deficit a probatione eius qd̓ obijcit ī ꝑſonā a bn̄fi cijs eccleſiaſticis ꝑ triēium nouerit ſe ſuſpēſū ad que: ſi ī fra id tēpus ſe īgeſſerit: ipſo iure illis ꝑpetuo ē pͥuatꝰ nullam ſpem de miſericordia ha biturus: niſi ꝓbauerit euidē ter: ꝙ ꝓbabilis ⁊ ſufficiēs cā ipſū a calūnia excuſauerit: vt hec ſtatuūtur in decre. inno. iiij. eo. ti. c. i. que incipit. ſtatuimus. d ¶ An eodē ꝯcilio. jͣ. de p̄ben. de multa. cuius v̓ba hic inferius ponunt̉. e ¶ Cupiditatis viciū. jͣ. de cle. nō reſi. qꝛ nōnulli. jͣ. de p̄bē. cū iā dudū. ⁊. c. qꝛ ī tantū. vn̄ ꝯͣ lateran̄. ꝯciliū: ⁊ ꝯciliū gnaͣle bn̄ficia huiuſmodi retinebat. f ¶ Reprobare. Sic pꝫ ꝙ nō debes facere id a quo alios debueras ꝓhibere. jͣ. de nat. ex li. ven. c. vno. ⁊. ff. de condi. inde. frater a fratre. ⁊. ff. ſi ſer. ven. alti us. ⁊ qd̓ quis debet exigere ab alijs. multo fortius a ſeipſo. ff. de neg. ge. ſi pu pilli.§. videamus. ⁊. ff. de fideiuſ. tutor datus. nec pōt eē hortator viduitatis: qui cōiugia frequētauerit. xxvi. di. vna tantū. nec pōt de medio eccleſie malū auferre: qui ī ſimile delictū corruerit. xxv. di. pͥmū. Et qd̓ aduerſus aliū p̄ſtare debuit tutor pupillo ſuo: id aduerſus ſe p̄ſtare debuit. ff. d̓ admi. tuto. quo tiēs.§. ij. ⁊. xlij. di.§. i. in pͥn. g ¶ Iure. jͣ. de p̄ben. de multa. h ¶ Aliena. ſic. ff. de ꝓcu. pōponius. ⁊. C. vnde vi. l. vlti. i ¶ Furtū. ſi. vij. q. i. nō furē. Furtū cōmittit qui rem alienā inuito domino cō tractat. inſti. de obliga. que ex delic. naſcūtur.§. furtū autē. Et dicitur furtum ꝯtractatio rei aliene frauduloſa. vt inſti. eo. ti. in pͥn. vt iſte qui rē alienā ſcien ter tenebat: ⁊ ideo nō excuſat̉. Si enim quis rem cōtrectauerit alienam credēs eſſe ſuā non cōmittit rapinā vel furtū. inſti. de vi. bo. rapto.§. quia tamē. Itē nec excuſat hic etiā ſi credat dominū ꝑmiſſurū cū exigatur expreſſa diſpenſatio apo. ſedis. vt. jͣ. ſequitur. ⁊. jͣ. de p̄ben. de multa. Sꝫ in furto excuſat̉ ſi credat dominū ꝑmiſſurū. inſti. de obli. que ex quaſi d̓lic. naſ.§. placuit. Sꝫ ꝙ dicit furtū vel rapinā: hoc nō eſt verū: qꝛ furtū nō cōmittitur in re īmobili defectū in litteraturaᵐ nō patit̉ ⁊ ali as ē idoneꝰ ad regimen paſtorale: ipſius electionē ꝓcures: auctorita te enim infirmata reliqua cōfirma re. Alioquin ipſius cantoris electione irrita nunciata prenomina tū decanū: ſi nihil ei de canonicis obſtiterit ſtatutis: eadē auctoritate preficias eccleſie memorate. ¶ Dē ſiluaneten̄: epiſcopo ⁊ ioan ni de mōte mirabili archidi. ⁊ ſuc centori pariſien̄. Udū eccleſia rothomagē. pa ſtoris ſolatio deſtituta cōtra electionē que ī eadē eccleſia fuerat celebrata. a. archi. ⁊ ꝗ̄dā alij eiuſ dē eccleſie canonici ad ſe. ap. acceſſerūt. Dicto uero archi. ꝓ ſe a parte ſua. ⁊. g. archi. ꝓcuratore il loꝝ: qui electionē celebrauerāt: ī nr̄a preſētia ꝯſtitutis īter alia que ꝯtra electūᶜ obiecta fuerāt: archi. ꝓpoſuit memoratꝰ: ꝙ idē electus poſt generale ꝯciliū archidiacona tū ābian̄. adeptꝰ ipſū cū pluribus parrochialibus eccleſijs: quas an te idē cōciliū obtinuerat: retinere preſumpſit eoqꝫ dimiſſo retinuit eccleſias memoratas. unde cū ī ec dēq ꝯcilio ſit ſtatutū: ut quicūqꝫ re ceꝑit aliquod beneficiū curā aīaꝝ habens annexaꝫ: ſi priꝰ tale beneficiū obtinebat eo ſit ipſo iure priuatus: ⁊ ſi forte illud retinere cōtē derit: etiā alio ſpoliet̉: predictꝰ ele ctus contra huiuſmodi ueniēs ſta tuta tranſgreſſionis notā: necnō cu piditatis uicium: quod in alijs re probare debuerat: ex pluralitate beneficioꝝ incurrit: ⁊ retinēdo be neficia que nō ſpectabant ad ipſuꝫ cū poſt receptioneꝫ alterius: prio ra beneficia uacauerunt ipſo iure rem contrectauit ꝑ cōſequēs alienam: ⁊ ſic furtum cōmiſit quodā

inſti. de vſucapi.§. qui autē. nec de re incorporali qͣlis erat hic. ff. d̓ acqui. reꝝ do. ſeruus.§. incorporales. Sed hic iſta verba īproprie dicunt̉: ⁊ iſte potius dicit̉ inuaſor: ſic exponit̉. vij. q. i. nō furē ⁊ latronē.i. inuaſorem. Et hoc etiaꝫ exponit cum dicit quodammodo. k ¶ Decepte. qꝛ cū deſierit eē p̄latus ipſoꝝ: nihil ptātis hēbat ī eis. vnde non poterat illas aīas ſoluere vel ligare. jͣ. de pe. ⁊ re. oīs vtriuſ qꝫ. ⁊ de pe. di. vi. placuit. Sꝫ nunquid valebat illis abſolu tio illiꝰ talis prelati: ſiue pnīa ꝑ illū īpoſita? nō vr̄: qꝛ nullaꝫ ptātē hꝫ ligādi vel ſoluendi: ſicut nō valet ſnīa a nō ſuo iu dice lata. jͣ. de iudic. at ſi cleri ci. ⁊ ſi ſic ꝑiebāt. In caſu iſto nō credo ꝙ perirent: nō qꝛ il le hoc poſſet: ſꝫ ꝓpter fidem quā habebāt de ſacramento: cū crederent illū adhuc eē ſu um p̄latū ⁊ ita in ſola fide ſal uat̉. jͣ. de bap. ⁊ eius effec. de bitū. ⁊. jͣ. d̓ p̄ſby. n̄ bapti. apo ſtolicā. ⁊ d̓ con. di. iiij. baptiſ mi vicem. l ¶ Per ꝯceſſionē. ante ꝯciliū gnāͣle. jͣ. de p̄bē. de multa. po terant ep̄i cū talibus diſpēſa re ꝑ illud decre. lxx. di. ſācto rum. ſed poſtea nō: ⁊ ideo nō ꝓfuit hic ꝯceſſio facta poſt il lud concilium. Ber. m ¶ Electionis tꝑe. Nō tem pus electionis ſpectādū. sͣ. e. dudū. vbi de hoc. ⁊ ita ſi tunc nō habuiſſet: nō īputaret̉ ei: cū iā purgatus eſſet ꝑ reſtitu tionē. Sic ⁊ qui ī crimine de tinet̉ repellit̉ a teſtimonio: ſꝫ ſi iā emendatus ē admittit̉. jͣ. de teſti. teſtimoniū. cū diſtin ctione illiuſ. c. ⁊ ita repellitur ut īdignus qꝛ nō erat capax tūc. ff. de iure fiſci. nō ītelligi tur.§. ſi quis palā. Sic ēt cōſiderat̉ tēpus ꝯͣctus an eccleſia decepta fuerit vel leſa vltra dimidiū iuſti p̄cij. jͣ. d̓ ēpti. ⁊ vendi. cū dilecti. ⁊. ff. d̓ euicti. ex mille §. i. C. de reſcin. venditi. ſi volūtate. ſꝫ ſi medio tꝑe dimitteret illas parrochi ales eccleſias nunquid ꝓdeſſet ei: ut ſic reputaret̉ dignus? vr̄ ꝙ ſic. qꝛ ſi tem pore li. conteſt. nō ꝯpetit mihi ius ꝯͣ te: qꝛ tunc nō poſſides ⁊ tꝑe ſnīe tu poſſi deas: ſequit̉ ꝯdēnatio. ff. de rei ven. ſi autē.§. i. ff. de pe. here. ſi quo tꝑe. ⁊. ff. de pecu. queſitū. reſpōſo. i. ⁊. ff. depoſiti. l. i.§. nō tantū. ⁊ merito cum res ꝑue niat ad eū caſum a quo potuit efficax habere pͥncipiū. jͣ. de cōuer. cōiug. placet. Sed ꝯͣ: ipſo ſui pͥncipio inhabilis erat: qꝛ itus ortus occidit.i. q. i. quibuſ dā. ⁊ talis cōtractus nō ſumpſit initium ab origīe equitatis. xvi. q. iij. ſi ſacer dotes. Ueꝝ eſt ꝙ nō ꝓdeſſet dimittere hmōi beneficia: ut ꝑ hoc cōfirmarei electio ſua. De hac ma qn̄ ꝯſiderādū ē pͥncipium vel finis. noͣ. sͣ. eo. dudum. n ¶ Per ſedē apo. diſpēſatū. jͣ. de p̄bē. d̓ multa. Et ſic euacuat̉ opinio Ioāniſ. qui notauit ibi: ꝙ epiſcopi adhuc poſſunt in talibus diſpēſare. o ¶ Eodē decano.ſ. electo: qui decanus erat eiuſdē eccleſie poſt dimiſſum ar chidiachonatum ambian̄. p ¶ Reſponſionē. Sed pone ꝙ reus confiteat̉ qd̓ petit̉ ab actore: nunquid ꝑ cōfeſſionem fit litiſ conteſtatio? vr̄ ꝙ non: qꝛ dicit lex ꝑ narrationē propoſita ⁊ cōtradictionē obiectā fit litis conteſtatio. C. de iudi. rem nō noua.§. patro ni. ⁊ alibi dicit̉ lis cōteſ. dicit̉: cum iudex ꝑ narrationē cauſam audire ceperit C. de li. conteſ. l. vna. ⁊ ita ꝙ dixit ſimpliciter ꝑ narrationem determinatur ꝑ illā. l. rem non nouam. que ē poſterior. ⁊ ita videt̉: ꝙ fiat conteſtatio litis tā tum ꝑ contradictionē ⁊ nō ꝑ confeſſionē. dicas ꝙ ſi libellus datus eſt aduerſario ⁊ ꝓpoſita narratione actoris aduerſario ⁊ ipſe ꝯfiteat̉ aīo conteſtandi litē: tunc lis eſt conteſtata: ⁊ ex tali cōfeſſione damnatur. ff. de confeſ. iulian ⁊ ita ſentētia diffinitiua fert̉ ꝯͣ reum. ſed ſi non ſit datus libellus: ⁊ reus con fiteat̉ in iudicio tunc nō dicit̉ fieri li. conteſt. nec fert̉ ſnīa diffinitiua. ſꝫ iudex p̄cepit reo: ut ſoluat ad certū tēpus. ff. de iudi. ſi debitori: ⁊ tale p̄ceptum nō appellat̉ ſnīa: ſed ſimpliciter dicit̉ preceptū: ⁊ ita ſeruat̉. Eſt ergo veꝝ ꝙ oblato libello aduerſario: ⁊ poſtea ꝓpoſita petitione actoris ī iudicio ſiue reus neget ſiue confiteat̉ litē conteſtando: litis cōteſ. eſt facta. ⁊ hoc ſatis habetur ꝑ hoc quod dicit ꝙ per narrationē ⁊ reſponſionem conteſtatio litis fiat non diſtinguendo confitendo vel negando: ⁊ etiā ipſa ſignificatio verbi hoc pro bat ſatis: conteſtari.i. ſimul teſtari: ⁊ ita reus qui confitetur cuꝫ actore ſimul conteſtatur ſuper re petita. Ber. q ¶ Irritum duximus. Sic patet manifeſte ꝙ litis conteſtatio eſt de ſubſtan tia ordinis iudiciarij: ⁊ nihil valet ſnīa vel teſtis receptio illa omiſſa. jͣ. ut li. non conteſt. c. accedens. ⁊. c. ad hoc. ⁊ hic ⁊ ita per poſitiones ⁊ reſpōſiones ad eas nō fit li. cōteſ. jͣ. de li. cōte. c. vno ⁊. C. de iudi. rem non nouam. r ¶ Irritari. Hic agebatur contra electum: ut eius electio caſſaretur ex cauſa modo uel rapinā. in ſue quoqꝫ ſalutis ⁊ multaruꝫ animaꝝ diſpendi um predictas parrochiales eccleſias retinebat: cū earum cura qua iam priuatus fuerat ipſo iure: ad eum nullatenꝰ pertineret: ⁊ ſic per ipſum eedem aīe dānabiliter ſunt decepte. Ueruꝫ procurator eoꝝ qui elegerāt ipſū: ⁊ ſi pluralitatem beneficioꝝ huiuſmodi coram no. bis profiteretur in iure: per cōceſſionēⁱ tamen rothomagē. archiepi ſcopi nobis exhibitam eūdē cleri cuꝫ niſus ē multipliciter accuſare. Nos igit̉ dictā excuſationē: utpote friuolam nullatenus admittentes uobis dedimus in mandatis: ut ſi conſtaret ꝙ ideꝫ poſt receptū archidiaconatum predictum curā aīarū habētē: prefatas parrochia les eccleſias electionis tēpore re tineret: nec oſtenderet ſe cū ꝑ ſeⁿ. ap. ſuper hoc diſpēſatū electioneꝫ illius auctoritate ap. caſſaretis: et infra. Partibꝰ ergo propter hoc in ueſtra preſentia conſtitutis preſtito quoqꝫ iuramento de ueritate dicenda ⁊ factis poſitionibus ⁊ re ſponſionibus hincinde: tandē eo demº decano pretextu quorūdam predicta: ſimile. jͣ. de iudi. exhibita. ⁊ ex eadem cā poſſent ipſi iden exciꝑe contra electum: ſi peteret electionem ſuam confirmari. jͣ. de excep. dilecti. ⁊ ſic ex eadem cauſa competit actio ⁊ exceptio diuer ſo tamen iudicio quod non contingit in alijs iudicijs: cuꝫ exceptio ſit actionis excluſio. ff. de excepti. l. ij. ⁊ idem eſt effectus quocuno modo ꝓcedat̉. ber. g ¶ Electo reſpōdēte. Hic ergo pꝫ: qͣlit̓ litis cōteſtatio fiat. qꝛ ꝑ petitōnē ī libel lo petitā ⁊ reſpōſio nē directe factā ad ipſū: ut hic pꝫ. ſicut ēt tradit̉. C. d̓ li. cō te. l. vna. ⁊. jͣ. d̓ li. cō teſ. c. vno. C. de iudi. rem non nouaꝫ. §. patroni. t ¶ Ueitate. Notat ergo ius nouum: lꝫ ratio eſſet antiqua: ⁊ ſic etiaꝫ obſeruat̓̉ ꝙ in cauſis ſpiritualibus iuramentuꝫ d̓ veritate dicenda tātum preſtat̉ ⁊ nō de calūnia. jͣ. de iura calū. lr̄as. Sed nunquid huiuſmōi iuramentum dꝫ exi gi a p̄lato: quādo li tigat per ſyndicum noīe collegij in cau ſis ſpiritualibꝰ? nō videt̉: qꝛ illud iura mentum dꝫ preſtar ſyndicꝰ: qui videi dominus litis factus per conteſta. ſicut preſtat iuramē tū d̓ calū. jͣ. de iura. calū. ī pertractādis ⁊. c. ſequē. ⁊. c. cū in cā. ⁊ idem dico in hoc iuramēto qd̓ ī iuramento de calū. ut qui illd̓ preſtare non vult actor cadat ab actione inſtituta: ⁊ reus pro confeſſo habeatur de iura. calum. cum in cauſa. ⁊. C. eo. fi. l. vlti.§. ꝙ ſi actor. Iuramentum illud de veritate dicenda quidam exigunt a prelato: licet preſtitum ſit a ſyndico: ⁊ in ſpiritualibus ⁊ in ciuilibuſ cauſis. ut prelatus dicat inde veritatem d̓ cauſa illa. Sed quo iure hoc faciat non vidi ius ſuper hoc: ſed ex quadam equitate hoc dicunt que poſſet continere quandoqꝫ iniquitatem: quia poſſet corrumpi prelatus. Sed nunquid crederetur confeſſioni prelati ut ꝑ talem confeſſionem eondemnaretur eccleſia: ⁊ ſi iam fundaſſet ec cleſia intentionem ſuam: nunquid pre valeret confeſſio prelati con tra eccleſiam facta? Certe non. argu. op. xxv. q. ij. poſtea vero ꝙ: q factum prelati non debet eccleſie imputari. xvi. q. v. ſi epiſcopum. ⁊ jͣ. de excep. cum venerabilis. Qui tale iuramentum exigunt dicut ꝙ confeſſio prelati ſola non preiudicaret eccleſie ſed cum alijs ad miniculis preiudicaret: ut ſi altera pars ſemiplene probaſſet: ita ꝙ non ſufficeret ad condemnandum: tunc confeſſio prelati complet probationem. Sed non credo: ꝙ deberet talis exigi confeſſio: niſi forſan cum prelatus deberet reſpondere de eo quod ipſe fecit: ſi cut ſeruus quandoque interrogatur de facto ſuo. iiij. q. iij.§. iten ſerui neqꝫ. ⁊. C. de queſtionibus interrogari: nec tunc dicerem: confeſſio illa preiudicet eccleſie: quia delictum perſone ⁊cͣ. niſi id feciſſet de mandato capituli: vel ratum poſtmodum habuiſſet: et hoc probat decre. illa inde teſti. preſentium. que hic inferius allega tur: licet conſuetudo ſe habeat in contrarium. Hodie vero habe mus quandam decretalem ſuper hoc que dicit ꝙ prelatus nomine ſuo ⁊ in animam capituli vel maioris partis preſtat hoc iuramentum de veritate dicenda: ⁊ ſic debet reſpondere veritatem: quam ipſe ſcit ⁊ intelligit per eos in quorum animas iurauit: ⁊ incipit pre ſentium tibi auctoritate: ⁊ mittitur eidem archiepiſcopo: ⁊ ita confeſſio ſolius prelati non preiudicat eccleſie: ⁊ ita nō dꝫ exigi. Ber u ¶ Confiteret̉. ⁊ ideo pro conuicto debet haberi: cum ſua excuſa tio non valeret: quia confeſſos in iure pro iudicatis haberi placet. C. de confeſ. l. vna. ⁊. jͣ. de confeſ. cum ſuper. ⁊. c. ex parte. tamen ſi quis probat ſe erraſſe non nocet confeſſio. c. vlti. ⁊. C. de in. ⁊ fac igno. error facti. de hac materia tractatur plene. jͣ. de confeſ. c. vlti. ⁊. jͣ. deliudi. at ſi clerici. x ¶ Suſpendit. Innuit ꝙ ſecus ſit de iure communi. q. d. archidia conus ea que ſequuntur facere non debuerat de iure cōi: ſed de co ſuetudine. jͣ. de offi. archi. ad hoc. jͣ. de exceſ. prela. ad hec. Item ꝙ grauaminum ad.n. audi. appellāte: uos electionem huiuſmodi irri tantes eideꝫ eccleſie de cenoman̄. epiſcopo ꝓuidiſtis: ⁊ infra. Licet autem poſitiones ⁊ reſponſiones ſuper pluribus articulis facte fue. rint coram uobis: quia tamen ante conteſtationem litis non inueni mus eſſe factam: cum non per po ſitiones ⁊ reſponſiones ad eas fa ctas: ſed per petitioneꝫ in iure pre poſitam ⁊ reſponſioneꝫᵖ factā ꝯte. li. fiat: eundem proceſſum de fratrum.n. conſili. irritumq duximus nuntiandum. Tandē archidia. ele ctionem ex premiſſa cauſa petijt ir ritariʳ: electo reſpondente predicto ꝙ non erat eius electio irrritanda. Lite uero coram nobis legitime conteſtate preſtitoqꝫ de ueritate dicenda a partibus iuramento: idem electus et ſi confitereturª ſe dicta beneficia electionis tempore tenuiſſe: tamen excuſare ſe ſuper hoc nihilo minus nitebatur: quia uidelicet dictum archi. non credebat curam animarum habere. Sed cuꝫ in iure confeſſus fuerit: ꝙ archi. ambian̄. de conſuetudine ſuſpēditꝰ

non de iure cōi hoc faciāt eſt ar. xvi. q. vij. nullus oīo. īmo videtur de iure cōi ꝙ cōſuetudo nō ꝓſit. jͣ. de offi. archi. cū ſatis. īmo ꝯͣriuꝫ videt̉ ꝙ de iure cōi hec ſpectēt ad archi. xxv. di. ꝑlectis. lxiij. di. ſi ī plebibus. jͣ. de offi. archi. c. ad hec. ⁊. c. vt noſtrū. Quid ē ergo tenē dū de iure cōi? videt̉ ꝙ hec ꝑtineant ad archidiaconū ꝑ iura proxima. Sed ꝯſuetudo ſeruat̉ ī talibus. de hac materia dicet̉. jͣ. de offi. archid. ad hec. ⁊ eo ipſo ꝙ archidiaconuſ vel ali us prelatus hoc ex ercet. ītelligere po tes ꝙ curā hꝫ aīaꝝ annexam. y ¶ Idē de ꝑſonatibuſ. jͣ. de preben. de multa.§. vlt. ⁊ ē ar. ꝙ de ſimilibus idē dꝫ eſſe iudiciū. jͣ. de trāſac. inter corporalia. ⁊ sͣ. d̓ reſcrip. int̉ ceteras in fi. Si milis.n. eꝗtatis rō ſimilia iura ſuadei videt̉. C. ad. l. fal. l. vlt. ff. ad. l. acqui. il lud. ⁊. C. de conſti. pecu. l. vl. ⁊. jͣ. d̓ ꝯfir vti. vel inuti. cū dile cta. ⁊ sͣ. de cōſti. nā cōcupiſcētiā: ⁊ quo tiens ex vna radice viciū naſcit̉. conſe quens eſt: ut eadeꝫ lege tollatur. C. de nup. ſi libertaꝫ. z ¶ Habenduꝫ. Pōt hic dici ꝓut dicit̉. xvij. q. iiij. vxor feli cis. verſi. ſic eſt ad ſingula ⁊cͣ. a ¶ Exp̄ſſa. sͣ. de re ſcript. ſuꝑ lr̄is. mul ta exēpla potes hr̄e sͣ. d̓ reſcrip. cū ad̓o. ⁊. c. cōſtitutus. ⁊. jͣ. de offi. dele. coram. jͣ. de re iudi. int̉ mo naſteriū: ⁊ ſic idem iuris eſt ī indulgen tijs ſiue ꝯfirmatio nibus ſicut ī reſcriptis: ut hic pꝫ ⁊ in pͥuilegijs. jͣ. de decre. ex multi plici. ut nō valeāt v̓itate tacita īpetrata ad hoc ut ꝯfirmatio valeat: neceſſe ē ꝙ papa ex certa ſcīa ꝯfirmet oīa beneficia. alias nō valet vt hic pꝫ. ⁊ jͣ. d̓ ꝯſang. ⁊ affi. c. qꝛ circa. jͣ. de ꝯceſ. p̄bē. qꝛ diuerſitatē. b ¶ Penderet. de hoc no. jͣ. de eta. ⁊ qͣli. eam te. c ¶ Intitulatā. No. ergo ꝙ nullus pōt hr̄e duas eccleſias intitula tas vt hͦ melius ītelligas: videas pͥmo quid ſit titulus. Titulus quā doqꝫ dr̄ ſignū ut. xvi. q. vi. conſuetudo. Et dicit̉ tituluſ oīs cā acqui rendi dn̄ij: ut titulus ꝓ emptore ꝓ donato ꝓ herede ꝓ ſuo ꝓ dote ꝓ legato ꝓ derelicto. vnde dr̄ ꝙ in p̄ſcriptionibus eccleſiaſticis bo na fides ⁊ iuſtus titulus exigūt̉. jͣ. de p̄ſcrip. ſi diligēti. ⁊ qui aliquē talē habet titulum: hꝫ cām p̄ſcribēdi. Itē dicit̉ titulus ipſa eccleſia: ut titulus ſcī petri. vnde ſinguli tātū clerici ꝑ ſingulos tātū titulos ſunt ponēdi.i. eccleſias. lxxx. di. ep̄i. vnde ī ordinationibus quādo vocant̉ clerici: dr̄ talis ad titulū talis plebis. Itē titulus dicit clericatus vel canonicatus in aliqͣ eccleſia: vnde dicit̉ intitulari.i. inclericari vel incanonicari. Et dicit̉ titulus quilibet ordo eccleſiaſticꝰ: ⁊ quelibet dignitas vel prelatio. vnde dicitur quis intitulari in aliqua eccleſia.i. ordinari vel prefici. lxx. di. ſanctoꝝ. Eſt ergo regula riter verū: ꝙ nulli clerico de iure cōi lꝫ hr̄e duas eccleſias: vel quo ad titulum clericatus vel quo ad tituluꝫ canonicatus vel ordinatio nis vel prelationis vel dignitatis. ut. lxx. di. ſanctoꝝ. ⁊ hic. vbi dicit ꝙ nullus pōt hr̄e plures parrochiales eccleſias vel dignitates cuꝫ idē iudiciū de huiuſmodi ſit habendū. ut hic dicit. ⁊. jͣ. de p̄ben. de multa. ⁊. xiij. q. i. c. i. ⁊. lxxx. di. ep̄i. ⁊. vij. q. i. in apibus. ⁊. xxi. q. i. cle ricus ab inſtanti. nā habere plures eccleſias eſt genus negociatōis ut ī p̄dicto. c. clericus ab inſtāti. qꝛ eis ſeruire non pōt. jͣ. d̓ p̄ben. qꝛ in tatū. ⁊. jͣ. de cle. nō reſi. qꝛ nōnulli. ⁊ qui ad vtrūqꝫ feſtinat neutꝝ tamen ꝑagit. xvi. q. i. preſbyteros. Itē ſicut vxore viuēte nullus aliā pōt habere: ſic nec clericus ſecūda eccleſiā pōt habere. vij. q. i. ſicut alterius. ⁊ ſic accipit̉ tituluſ ī decre. p̄dicta. ⁊ in decre. p̄dic̄tis. Iſta excomunicat ⁊ abſoluit preſbyteros ⁊ priores ⁊ parrochiales eccleſias interdicit: necnon archidi. uiſitat ⁊ inquirit: que uiderit īquirēda ⁊ ꝓcuratiōes ratiōe uiſitatio nis recipit: euidēter apparet: ꝙ cu rā habet aīaꝝ annexā: quā ſi etiaꝫ non haberet negare non pōt: quin perſonatus exiſtat: cum idem de ꝑ ſonatibusʸ habentibus curam ani marum quod ⁊ de beneficijs curā habentibus iudiciuꝫ ſit habēduꝫ Inſuper indulgentiā: quam ſuper hoc aſſerit ſe habere: inualidā reputauimꝰ cum in ea falſitatē ſuggeſ ſerit ⁊ ſuppreſſerit ueritatē. qua tacita uel expreſſaª ipſam nullatenus habuiſſꝫ. Suggeſſit enim ꝙ predi ctas parrochiales eccleſias antequā fuiſſꝫ in archidiaconū aſſūptꝰ canonice fuerat aſſecutus: cuꝫ nul lus potuerit plures parrochiales eccleſias obtinere: niſi una pēderet ex altera: uel unam intitulataꝫ ⁊ alteram cōmēdatam haberet: un de cum idem utrāqꝫ illarum intitu lataꝫ haberet ipſas nequiuit cano nice habuiſſe. Item ſuggerens q̄ redditus perſonatusª ſui erant tenues ⁊ exiles: ſuppreſſit ꝙ alios redditus in pluribus eccleſijs no ſcitur obtinere. Suppreſſit etiā ꝗ plures parrochiales eccleſias cuꝫ pluribus alijs beneficijs in diuer ſis eccleſijs obtineret: cū intētiōis noſtre non fuerit ſecuꝫ in tot bene ficijs preſertim habentibus curaꝫ animaꝝ diſpenſare: nec intentiōis quidē ſunt regulariter vera: tamenli caſibus poteſt quis habere plures eccle ſias. Primo vbi vna pēdet ab altera: ut hic. ⁊. jͣ. de eta. ⁊ quali. eā te. ⁊. jͣ. de p̄ bē. extirpande.§. i. Itē ſi hꝫ vnā intitulatā ⁊ aliā ꝯmendatā ut hic. ⁊. xxi. q. i. qui plures. Itē ꝓpter pauꝑtatē eccleſiaꝝ. x. q. iij. vnio. ⁊. jͣ. de eta. ⁊ quali. eaꝫ te. Itē olim ꝓpter penuriā clericoꝝ. xxi. q. i. c. i. in fi. Itē per diſpenſationeꝫ dn̄i pape. jͣ. de p̄bē. de multa. ⁊ hodie ī talibus ep̄i diſpēſa re non poſſunt: ut ēt dicit illa decre. de multa. ſed ī illa quā quis habet cōmendatā: n̄ di platus eē. hec v̓a ſunt ī p̄latu ris ⁊ dignitatibus. Quid di cemus de alijs clericis: nun quid poſſunt eē clerici ī pluri bus eccleſijs ⁊ ibi hr̄e p̄ben das; de iure cōi pōt dici ꝙ in pluribꝰ eccleſijs ītitulari no poſſunt: niſi eſſent tenues in ſubſtātia: ut dictū ē de p̄latu ris. ſꝫ ꝑ diſpenſationē ep̄orū bene poſſunt: qꝛ ep̄i diſpēſa tio cū talibus clericis nō ē ꝓ hibita: īmo tacite vr̄ conceſſa ꝑ ꝯͣriā cōſuetudineꝫ quā ſcit papa ⁊ tollerat: ſic ⁊ ipſo fac to derogatuꝫ eſt illi decreto. lxx. di. ſanctoꝝ. Sed ī diuer ſis epiſcopatibus neceſſaria eſt vtriuſqꝫ ep̄i diſpenſatio. Sed hic videtur permitti: ꝗ clerici poſſunt habere titulū in pluribuſ eccleſijs: quia nō prohibet hic niſi de parrochi alibus: ⁊ ſic per ꝯͣrium ſenſū permittit clericis habere plu res canonias. ſed credo ꝙ ſi primum beneficium ſit ſuffi ciens ꝙ ſecundum non poſſit habere niſi diſpēſatiue. d ¶ Perſonatus.i. decanatꝰ. ſuper quo impetrauit indul gentiam ut ipſum cum predi ctis parrochialibus eccleſijs retineret: vel forte loquit̉ de archidiaconatū: ut illas reti neret cum archidiaconatu. jͣ. de cōſan. ⁊ affi. quia circa. e ¶ Retinere. Nota ꝙ qui hꝫ piura beneficia quoꝝ alterū per ſe ſufficeret: non pōt ſine mortali peccato retinere alid̓ ſed diſpenſatio reddit licituꝫ quod erat illicitū: ſicut vides ſimile: ꝯſuetudo facit ꝙ in abſētia licite poſſit beneficium percipi. sͣ. de conſti. cū omnes. f ¶ Si quod. qꝛ non videbat̉ ꝯpetere: iō ceſſit ſpontanea voluntate. ſic. jͣ. d̓ ſy mo. ꝑ tuas quaſi male cōſcius ſibi ceſſit. N geneſi. concilio. sͣ. eo. ti. qꝛ propter. p̄ ¶ Collatione. que ſi nō fiat non tenet electio. sͣ. e. cumana. ī fi. i ¶ Partium ꝯparatione. ſic. sͣ. e. eccleſia veſtra. ⁊. c. cumana. k ¶ Ad zelum. ſic patet ꝙ ī electionibus hodie cōſiderat̉ zelus: ⁊ merita electoꝝ ꝯſiderant̉ ⁊ dignitas eligētiū: ut ex oībus iſtis maior ⁊ ſanior ꝑs cenſea tur. jͣ. e. eccleſia vr̄a. ⁊ ita nō ſemꝑ ſtādū ē numero. ut. jͣ. eo. eccleſia. ī fi. ⁊. jͣ. de teſti. ī nr̄a. Illa.n. maior ꝑs ⁊ ſanior cenſet̉ que ē iuſtior ⁊ maior ratione nitit̉ ⁊ equitate. xl. di. multi. ī fi. ⁊. ff. de pac. maiorem. l ¶ Communiter. In communi enim ⁊ publice debet electio celebrari: ⁊ non ſingulariter vel clandeſtine. sͣ. e. quia propter. ī fi. ⁊ hic eſt expreſſum qualit̓ fieri debeat. m ¶ Repeti. Sic videretur idem repeti: quia in ſcrutinio publicato quilibet per ſe conſentit ſingulariter ⁊ ſoluſ: ſi poſtea publicato ſcrutinio quilibet per ſe eligeret: vel ſi quilibet per ſe ſeparatim elegerit: idem repeti videretur: quod eſſe non debet: ut ſequitur. vel tot eſſent electiones. n ¶ Nec ex ſingularibus. Conſenſus eligentium omnes ſimul adinuicem cō uenire debent: ⁊ ſimul exprimi per vnum vel per plures vel ſimul omnes. sͣ e. qꝛ propter ⁊ sͣ. eo. bone me. vbi non creditur teſtibus qui ſunt in ſuis teſti monijs ſingulares. ⁊. c. cum dilecti. ⁊. jͣ. de accu. cum dilecti. Nec voces eorum tanꝙͣ plurium admittuntur: quod diuerſitas temporum ſimul interfuiſ ſe prohibuit. iij. q. ix. nihilominus. ſimul enim teſtes in vnum concordare de bent ſicut etiam electores in vnum cum ius eligendi commune ſit omnibus: per ſingulos diuidi non debet: ſicut cum vna actio communis eſt omnibus ⁊ pluribus non debet diuidi per ſingulos: ſed ſimul tota in iudiciū venit vel venire debet. ff. d̓ iuriſ. om. iudi. ſi idem.§. ſi vna actio. ⁊ arg. ad hoc. ff. d̓ ſer ru. predi. ſi vnus ex ſocijs. arg. contra. ff. de ſerui. ru. predi. per fundum. vbi ius commune eundi per fundum communem pluribus poteſt mihi ſeꝑatim noſtre fuerit aliquid ei de nouo cō cedere: ſed ut per indulgētiā poſſꝫ habita licite retinere: ⁊ infra: Tādem cum non reſtaret niſi proferē da ſententia: idem taꝫ iuri ſiquod ei cōpetere uidebatur: quā liti ceſ ſit ſpotanea uolūtate: cuiꝰ ceſſionē duximus admittēdam. ¶ Dem. N geneſi legitur: ⁊ īfra. Cuꝫ in cōcilioᵍ lateran̄. caueat̉ ut is cōllationeʰ habita eligat̉: ī queꝫ omnes uel maior ⁊ ſanior pars ca pituli conſentit: ⁊ ī gu. maior pars totius capituli nō conſenſerit: quā quā maiorē partē habuit partium cōparatione minoꝝ: nec plene numeri ad numerum: quia utrum. g. ⁊. h. de quibus aduerſarij referūt queſtionē in electione uocem habuerint tractatū non extitit nec diſcuſſum: nec zeli ad zelu: nec meriti ad meritum collatio facta fue. rit: nec etiā electio cōmuniterⁱ cele brata: quoniā licet in eundem gu. ſingulariter ſinguli conſenſiſſent: nō tamē debuit ſubſequi ſingulariſ electio ſed cōmunis: ne uel idem repetiᵐ uideretur uel ex hoc ſeque retur abſurditas: ut tot eſſent electiones: quot eſſent numero eligē tes. Nec ex ſingularibusⁿ uel par ticularibus conſenſibꝰ appareret uniuerſalis electio uel cōmunis: li cet quilibet ſingularis ueritatē exprimat ſue partis: quēadmodū ex ſingularibus propoſitionibꝰ licet ueris uniuerſalis propoſitio non apparet: niſi per ſignū uniuerſale

cōcedi: ⁊ cum oēs ceſſerint ius habeo eundi. ⁊. ff. cōi p̄di. receptū. ⁊. l. ſi quis duas.§. itē ſi duo. ⁊. ff. de aqͣ. plu. arcē. ſi aūt ⁊ diuerſis tꝑibus poſſunt aliqui cōſentire electioni. sͣ. de poſtu. bone. ī fi. ⁊ sͣ. eo. ꝙ ſicut. o ¶ Nec p̄miſſi duo. de quibus nihil diſcuſſum fuit: ⁊ ita nec papa debuit aliquid dicere eis: cū de qͣ re cognouerit iudex: de ea tātū debeat iudicare. jͣ. de cau. poſ. cū ſuꝑ. ⁊. ff. de iudi. de qͣ re. ſꝫ ipſe hoc ſupplet ex officio ſuo. Qn̄ iudex ſupple re debeat: dictū ē. sͣ. de poſtu. bone. Et hͦ precipue dꝫ inqui rere an forma ſit ẜuata: ⁊ an ꝑſona ſit digna: ēt ſi nihil dicat̉. de hͦ dixi. sͣ. e. cū nobis. ⁊ c. venerabilem. p ¶ Poſſeſſione vel qͣſi. vnde ab electione excludi nō debu it ſꝫ vocari. jͣ. de cā poſ. cū ec cleſia. ⁊ pōt eligere ⁊ valet ta lis electio ēt ſi ius in veritate nō haberet dūmodo poſſide at quietē: qꝛ credat habe̓ ius ut.s. eo. querelā. ⁊. jͣ. de cauſa poſ. cū olim. ⁊. jͣ. de iurepa. cō ſultationibus. ſi tamē ab ini tio anteꝙͣ fiat electio: negatū fuerit illos hr̄e ius ī electiōe: ⁊ admittat̉ ſub proteſtatione ut vox eorū valeat: ſi de iure debeat valere nō valebit vox eoꝝ niſi ꝯſtiterit eos ius hr̄e vnd̓ talis poſſeſſio nō ꝓdeſt sͣ. eo. cumana. vnde ꝯͣdicit ei qd̓ hic dicit. nō eſt ꝯͣ: qꝛ non fuit hic diſcuſſum. an debeat intereſſe vel nō: ⁊ ita reman ſit adhuc ī ſua qͣſi poſſeſſiōe: ⁊ ita proteſtatio hic non fuit neceſſaria ratione premiſſa. Preterea aliud eſt hic qꝛ iſte ius cōe pro ſe habebat: qꝛ ca nonicus erat: ille vero no. q ¶ De conſuetudine. Sic vi det̉ ꝙ ī talibus potius ſtādū ſit conſuetudini: ꝙͣ alicui iu ri. Quidā dicunt ꝙ oēs d̓ ꝓ uincia vocandi ſint: ⁊ ſoli ad electionē. ar. illius decre. sͣ. e. corā. quia cōis dꝫ eſſe electio ut ibi notat̉ de hͦ. verius cre do ut conſuetudini ſtetur ut ibi dixi. r ¶ Formā. ar. ꝙ forma mandati exacta diligentia ē obſeruanda. sͣ. d̓ reſcrip. cū dilecta. jͣ. de offi. dele. venerabilis. ⁊ qui contrafacit nihil feciſſe putet̉: ut ibi. ⁊ sͣ. e. qꝛ propter. ⁊. c. cumana. ꝑ hoc ⁊ per illud quod dicit̉ in. c. illo cuma na. ⁊. c. cum ī veteri. ⁊. jͣ. de offi. dele. venerabilis. patet qͣliter illa cōſtitutio qꝛ ꝓpter ſit intelligēda ⁊ ꝑ hoc quod habebis. jͣ. e. eccleſia. ſ ¶ Irritā. ſic intellige.s. e. eccleſia veſtra. Ber. ¶ Eſſana. ꝑ laicos. qꝛ ius eligendi ī collegiata eccleſia nō cadit ī laicum s. e. ſacroſancta. huiuſmodi.n. mere ſpiritualia a laicis poſſideri non poſſunt. xvi. q. vij. c. i. ⁊. jͣ. de preſcrip. cām que cum de eccleſiaſticis dignitati bus nulla ſit eis attributa diſponēdi facultas. xvi. q. vij. laicis. quos obſequē di manet neceſſitas nō auctoritas īperandi. ut ea. c. ⁊ eo. q. v. c. non placuit. ⁊ xcvi. di. bene quidē. quod ſi attētare voluerit tāꝙͣ ſacrilegus iudicetur. ut. e. cā. ⁊. e. q. ſi quis principiū. ⁊ per laicos nullus eccleſiā teneat. ut. e. q. per laicos. ⁊ talis electio nulla eſt. s. e. quiſquis. immo ſunt excōmunicādi: ut. e. q. ſi quis deinceps ⁊ duobus capitulis ſequētibus. Itē hic habes ꝙ vtile vicia tur ꝑ inutile. ſic. jͣ. de offi.. dele. cum ſuper abbatia. ff. de arbi. pedius ⁊. ix. di. ſi ad ſacras. ⁊. iij. q. ix. pura ⁊ ſiplex. viij. q. i. ſciēdū. ar. ꝯͣ. sͣ. e. illa. ⁊. jͣ. d̓ cle. ex. mi. ſi cęlebrat. ⁊. jͣ. de p̄ben. dilectus ⁊. xij. q. ij. ſi quos. ⁊. xxij. q. iiij. īter cet̓a. u ¶ Conſuetudine. cū talis ꝯſuetudo ſit ꝯͣ eccleſiaſticam libertatē. sͣ. eo. ſacro ſancta. ⁊. c. cum terra. ⁊ sͣ. eo. quiſquis. ⁊. jͣ. de re iudi. cum cā. ⁊ nulla tēporis lōginquitate defendit̉.sͣ. de ꝯſuetu. cū īter. ⁊. c. cū venerabilis. ⁊. c. ad audi entiaꝫ. ⁊ sͣ. e. cām que. ⁊.i. q. iij. ſi quis p̄bendas. ⁊ qꝛ nō eſt rationabilis non pōt preſcribi. sͣ. de conſue. c. vlti. x. ¶ E Ccleſia vr̄a. intereſſe. ſi noluit intereſſe: ſic videtur iuri ſuo renūciaſ ſe. vnde ſine ipſo alij procedere potuerunt. sͣ. e. quod ſicut ⁊. jͣ. de offi. dele. prudentiā.§. adijcimus.sͣ. e. quia propter. ⁊ sͣ. e. cū nobis. nec ipſius ab ſentia electionē habuit retardare. C. d̓ decur. nominationum. vel dic noluit intereſſe ad terminum ſtatuendū: in quo debebat electio fieri nō renūciauit ꝓpter hͦ quo minus vellet ītereſſe electioni ⁊ ītellige ex iuſta cā abn̄s erat. y ¶ Uocato. Sed nunquid debuit iteruꝫ vocari? non credo quia dicendo ſe nolle intereſſe: ꝑ conſequens dixit ꝙ vlterius non vocaret̉. ſi. jͣ. de offi. dele cum ſuper. ⁊ aliquo negato omnia negantur que ſequuntur ex illo. sͣ. de con ſti. nam concupiſcentiam. ⁊ qui ſit certiorari non debuit. ff. de acti. empt. ⁊ forſitan exprimatur. necº premiſſi duo canonici poterant ſic excludi: cum primus exiſteret in canonica tus poſſeſſioneᵖ uel quaſi habēdo ſtallum in choro locum in capitulo legendo ⁊ cantando: ut canonicus ⁊ ad tractatus ac electiones di gnitatū ⁊ perſonatuum que occurrerūt pro tempore faciēde tanquā canonicus ſit uocatꝰ: quāquā hac uice fuerit cum proteſtatiōe admiſ ſus: ſecundus uero eſſet ī tali loco de quo fuerat ad electionem uocā dus cum de toto regno francie uo centur abſentes de conſuetudine eccleſie gallicane. Nos his pleni us intellectis de con. f. n. premiſſā electionem: utpote contra formaꝫ concilij attentatam decernimus ir ritam ⁊ inanem. ¶ Dem cap. meſſano. Eſſana eccleſia paſtore uacā te: ⁊ infra. Edicto perpetuo prohibemus: ne per laicos cuꝫ ca nonicis pōtificis electio preſuma tur que ſi forte preſūpta fuerit nul lam obtineat firmitatem: non obſtante contraria conſuetudineª que dici debet potius corruptela. ¶ Dem capitulo cathalan̄. Ccleſia ueſtra deſtituta paſto re conueniētes in unū abſēte gu. qui tunc noluit intereſſeˣ ad celebrandā electionē: terminum ſta vendi. l. i. ī fi. sͣ. e. cum inter. ⁊ ſcienti pretor non ſubuenit: ſed ignoranti. ff. qd̓ cum fal. tu. l. ij. ī fi. ipſe.n. decepit. Scienti.n. ⁊ volēti nō fit iniuria ſiue dolus. C. d̓ tranſacti. cū donationis. vel dic ꝙ debebat vocari: ut ad terminum ſtatutū veniret ad electionē celebrādā: ⁊ quia non fuit vocatus contemptus videtur: vnde debebāt caſſa ri electiōes niſi poſtea ꝯſenſiſſet: ſi ꝓſecutus fuiſſꝫ ꝯtēp tū sͣ. e. ꝙ ſicut. qꝛ lꝫ tūc noluerit ītereē: non tamen renūcia uit ꝓpt̓ hoc quo mi nus vellet intereſſe ut dr̄ ī fine pͥme nō tule. Ber. z ¶ In etate. ſi hͦ eēt verum: electō nulla fuiſſet. sͣ. e. cū ī cun ctis. ſꝫ hoc non fuit veꝝ ut pꝫ. jͣ. ī fi. c. in v̓ſi. non perſone. a ¶ Sufficiētis. ⁊ ex hac electio reddit̉ nulla. vnde electio alterius ꝑtis ēt lon ge minoris valꝫ. ut s. e. cōgregato. ⁊. c. cū in cunctis. alias ſi eēt ſufficiētis ſciē tie: lꝫ nō eminentis tolerat̉.sͣ. e. cum no bis. de hoc dicit̉. sͣ. e. congregato. b ¶ Dicebatur. a ꝑte electoꝝ cardi. c ¶ Adijcere. iſte di Xit ſe nolle ītereſſe: ut dictū ē ī pͥncipio nūquid ꝯſēſus iſtiꝰ poſt electionē p̄ſti tus ꝯputādus ē da to ꝙ ꝑs ſua eſſet e qualis alteri digni tate: ⁊ electꝰ ſit ido neus? videt̉ ꝙ non: quia ſemel renūcia uit iuri ſuo: ergo v terius ad id redire nō pōt. Eſau.n. pri matus ſuos poſtmodū reciꝑe non potuit: qꝛ ſemel ceſſit: ut. vij. q. i. ꝙͣ periculoſū. ⁊ remittētibus actiones ſuas nō ē amplius dādus re greſſus ad eas. ff. d̓ edil. edic. querit̉.§. ſi vēditor. ⁊. xxiij. q. iiij. ſi i lic. ⁊ dicit lex qui ſemel noluit petere bonoꝝ poſſeſſioneꝫ: ꝑdit ius eius. vbi enī noluit cepit ius eius ꝑtinere ad alios. ff. d̓ ſucceſ. edio l. i.§. tutor. ⁊ quādo ſemel potuit noluit: ⁊ quādo voluit adīplere nō potuit. jͣ. de offi. dele. cū ſuꝑ. ⁊ precipue cū res iā non eſſet integra sͣ. e. in cauſis. ⁊ ſic ad ius ſuum amplius redire non poteſt. ⁊ exquo remiſit ius ſuū alijs: nō poteſt vlterius ſe intromittere ſicut iudex qui refert cauſam ad ſuperiorem. jͣ. de offi. dele. licet. ⁊ ſi tantum di cat ſe velle referre non poteſt ſe vlterius intromittere. jͣ. de appella. intimaſti. Sed contra videt̉ ꝙ adhuc valeat eius ꝯſenſus qꝛ liciti ē eis penitē. ar. ij. q. vi.§. ſi quis libellos: ne iuſte penitudīs hūani tas auferat̉: ⁊ iudex pōt mutare ſuā īterlocutoriā nō ob. ap. jͣ. d̓ ap cū ceſſāte. ⁊. ff. d̓ re iudi. qd̓ iuſſit. ⁊ magne ſapiētie ē hoīeꝫ reuocar̉ quod male locutus eſt. xxij. q. iiij. magne. Non credo ꝙ vox ſua ſit computanda: cum non fuerit in ſcrutinio: exquo dixit ſe nolle intereſſe ⁊ ſe abſentauit quouſqꝫ electio fuit celebrata licet vocari debuerit: ut dicitur infine ſecunde notule: ⁊ quia conſenſit electioni. r. nō poteſt proſequi contemptū. Si vero ante electionē facta et ſcrutinium reuerſus fuiſſet: bene admitteretur: quia res integra ē. ſimile. ff. de minor. ꝙ ſi minor.§. ſceuola. Si vero facto ſcrutinio et ante electionem reuertatur: iterum debet fieri ſcrutinium ſi vellet contradicere ⁊ proſequi contēptum: ſi erat in loco vnde vocari d̓be bat: alias non. Itē quid ſi aliquis erat abſens ī loco: de quo non de bebat vocari ⁊ tandē poſt factam electionem ſiue ſcrutinium quaſi caſu ſuperuenit: nunquid ſi cōſentiat alteri electioni: valebit cōſen ſus talis: ut ꝑ talē ꝯſenſum p̄ualeat electio. Nō credo ꝙ talis ꝯſen ſus debeat ꝯputari: qꝛ nec electionē poſſet īpugnare: eo ꝙ non fuū vocatus tēpore electionis faciende. Publicato ſcrutinio dico ſpectandū quis habuerit maiorē ꝑtē: ſicut ꝯſideratur an fuerit tūc eſec tus idoneus sͣ. e. dudū. alias poſſet ꝯtingere ut qui tꝑe electionis haberet ius: poſtea ꝑderet illud ꝑ alios ſuꝑuenientes: qui vocandi non erant: ⁊ hoc ꝑ conſtitutionem qꝛ propter. tuiſtis. Ueniente uero termino et gu. dicto cū abſens exiſteret nō uo catoʸ premiſſo iuxta formā concilij gene. ſcrutinio. xiiij. magiſtruꝫ. g. preſbyterum cardinalē concanoni cum ueſtrum. ⁊.xvij. r. remenen. canonicum elegerunt prefato gu. poſtmodū electioni eiuſdē. r. ſuuꝫ prebente conſenſū. Tandē procuratoribꝰ utriuſqꝫ partis in.n. pre. conſtitutis allegabatur pro electio ne dicti. r. ꝙ cuꝫ in. iiij. excederet aliā cōputato gu. predicto: maiorē capituli partē habebat: ⁊ per hoc debebat pars ſua ſanior reputari: cuꝫ ubi maior numerus eſt: zelus melior preſumat̉. Pars uero al. tera electionem eandem multipli. citer impugnabat: proponēs prenominatum. r. in etateᶻ pati defectum: nec eſſe ſufficiētis ſciētie ad eccleſiam ſupradictā: cū etatis ma ture ⁊ eminentis ſciētie: prefatus cardinalis exiſtat: ⁊ cuꝫ electores cardinaliū alios meritis ⁊ auctori tate precellerent: habito preſertiꝫ reſpectu ad perſonā electaꝫ melio rem zelū eos habuiſſe conſtabat. Dicebatur preterea ꝙ conſenſus dicti gu. quē pars eiuſdē. r. confite batur fuiſſe cōtēptū: aſſerente parte reliqua capitulū potius contēptum ab ipſo fuiſſe: cum non fuerit conſenſus preſtitus in ſcrutinio: ſꝫ poſt electionē acceſſerit: adijcere

d ¶ Ualebat. Et ſi r. ꝯtēptus fuiſſet electionē īpugnare nō poſſꝫ tāꝙ ꝯtēptus: exquo ꝯſenſit electioni: ⁊ numerū eligentiū nō auget. e ¶ Deniqꝫ. allegatio ꝓ magiſtro. f ¶ Sicut ē iſtud. nō credo ꝙ iſtud ſit de forma electiōis: vt ſi aliqui nō vocent̉ qui vocādi ſūt: nec ꝓpter hͦ caſſabit̉ electio: dūmodo ip̄i poſtea ꝯſētiāt. sͣ. e. qd̓ ſicut. ⁊.sͣ. de po ſtu. bone in fi. Que ſūt illa q̄ ſūt de ſb̓a dr̄. sͣ. eo. qꝛ ꝓpter. q̄ nō ſūt de ſub̓a: colli ge. sͣ. eo. ex. c. sͣ. eo. cumana ī fi. ⁊. c. ī ge ne ſi. g ¶ Uigilijs. qꝛ no ctes ducit inſōnes: vt ſubiecti quietē vi uāt. ī aut̉. vt iudi. ſine quo. ſuffra. ī pͥn. coll. vi. ⁊ dicit imꝑa tor: volūtarioſ labo res appetimꝰ vt ꝗe tē alijs p̄paremꝰ in aut̉. vt diuīe iuſ. ſb̓ſcr. ha. glorio. q̄ſto. ī pͥn. coll. viij. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. frequens b ¶ Uerbo. C. de ī of. teſta. ſiqn̄. ar. sͣ. de reſcrip. cauſaꝫ q̄ interp̄. i ¶ Ex lateranen̄. jͣ. de his que fi. a ma. par. cap. cū ī cūctis k ¶ Nō ꝯſēſerit. ex hac decre. pꝫ: ꝙ nō ſemꝑ ſtādū ē nume ro ī electionibꝰ. Et ideo no. ꝙ plura cō ſiderāda ſūt ī electi on: aucͣtas zelus ⁊ numerꝰ. aucͣtas ꝯſiderat̉ ī dignitatibꝰ ⁊ meritis vite. zelus ꝯſiſtit ī aīo: vt ſine carnali amore eligāt: ſꝫ ẜm meritū vi te ꝑſone ſūt eligēde. viij. q. i. ſi ergo. ⁊. jͣ. vt eccle. bn̄. vt noſtꝝ. De nu mero pꝫ. dicas ꝙ ẜm iſta tria dꝫ fieri collatio zeli ad zelū: meriti ad meritū: numeri ad numeꝝ habito reſpectu ad dignitatē. vt hic. ⁊ sͣ eo. ī geneſi. Si.n. ex vna ꝑte ſit dignitas ⁊ zelus melior tā reſpectu eligētiū ꝙͣ electi ⁊ ex alia ꝑte maior numerꝰ: p̄ualebit dignitaſ cū ze lo ipſi numero: vt hic habes. ar. jͣ. de teſti. ī pn̄tia. qꝛ hic erat maior numerꝰ ab vna ꝑte: nec tn̄ ſtat̉ nūero. ⁊ hoc ītelligo dūmō numerꝰ n̄ excedat multū. alias ſtaret̉ numero dūtn̄ electꝰ eēt ſufficiēs. sͣ. e. du dū i. ⁊. jͣ. de ap. ꝯſtitutus. ſꝫ hic maior ⁊ ſanior ꝑs cenſet̉: lꝫ numer ſit maior ex alia ꝑte. nā illa ꝑs dr̄ maior ⁊ ſanior q̄ maiori zelo ⁊ ma iori pietate mouet̉. xl. di. multi ī fi. ⁊. ix. di. ſana quippe. ⁊ ar. viij. q. i. ſi ergo. ⁊. ff. de pac. maiorē. Si v̓o ex vtraqꝫ ꝑte ꝑ meritū ſit: ſtaduꝫ ē numero lꝫ ex alia ꝑte ſit aucͣtas. ar. C. qui bo. ce. poſ. l. vl.§. ij. ⁊ ſic zelus ⁊ numerꝰ p̄ferūtur aucͣti ī hoc caſu. Sꝫ quid eēt ſi par ē zelus ī meritis eligētis numerus ⁊ aucͣtas hincinde? recurrēdū ē tūc ad meritū electi. lxiij. di. ſi forte. ⁊. c. vlt. vbi de hoc. Sꝫ ſi oīa ſint hincī de eqͣlia: neutra electio valebit de iure: qꝛ neutra facta ē a maiori ꝑ te capituli. sͣ. e. cumana. ⁊. c. eccleſia veſtra. ⁊. c. ī geneſi. ⁊ ſic vtraqꝫ ē caſſanda. In caſu iſto nō crederē illos pͥuādos: qꝛ nō vident̉ face re ꝯͣ formā ita directe: vn̄ iterū eligāt. ar. lxxix. di. ſi duo. Si iteꝝ ta liter eligāt tūc pͥuet̉ iure eligēdi: ſuꝑior tn̄ pōt facere gratiā cui vult ar. jͣ. de parro. c. i. ⁊. ff. ad ſylle. ſi quis ī graui.§. ſi cū oēs. ⁊. ff. de reli. ⁊ ſūp. fu. l. vlti. in pͥn. ⁊ sͣ. eo. venerabilē. II Ublicato ſcrutinio. Quid ſit ſcrutiniū: hēs sͣ. e. qꝛ ꝓpter. m ¶ Uariare. Sꝫ qͣre nō pn̄t variare: cū tamē nōdū ſit electus: īmo neceſſaria ē ſubſequēter electio: alias nō valeret electio. sͣ. e. ī gene ſi. ⁊. c. eccleſia veſtra. ⁊ ita vr̄ ꝙ poſſint variare: cū nō videat̉ adhuc ius acquiſitū. iō nō pn̄t variare: qꝛ iā res nō ē ītegra sͣ. e. ī cauſis. et c. eccleſia veſtra. ⁊ nemo pōt mutare ꝯſiliū ī alterius p̄iudiciū. ff. d̓ re. iur̄. nemo. ⁊ talis mutatio poſſet eē dānoſa eccleſie: qꝛ ſic ꝓtrahe ret̉ electio ⁊ mora ē ꝑiculoſa.s. e. cū īter vniuerſas. ⁊. jͣ. vt li. nō ꝯte quoniā frequēter.§. porro. ⁊ ſic ꝑ hꝰi publicationē electio iā initiata quodāmodo vr̄: ſicut ꝑ citationē negociū ē qͣſi ceptū. jͣ. d̓ of. dele. gratū. ⁊. jͣ. de fo. cōpe. ꝓpoſuiſti. Et ē ſi. ſi quis mihi ceſſerit ẜuitutē ipſe quidē poſtea mutare nō pōt. lꝫ ex toto mihi ius nō ſit acquiſitū niſi cū oēs ceſſerint. ff. de ſer. ru. p̄di. ꝑ fūdū. ⁊ ita hic: lꝫ ꝑ talē ꝯſen ſū ⁊ publicationē nō ſit ius acquiſitū plenū variare nō p̄n̄t: īmo ꝑ ſu periorē eligē cōpellūtur: vt hic dicit. Sꝫ ꝯͣ. jͣ. de frāſlati. licet. ibi di ꝙ ī electione initiat̉ ſpeciale matrimoniū. ⁊ ꝑ hͦ videt̉ ꝙ antea poſſit mutari volūtas: ſꝫ ibi vere initiat̉ in electione: ſꝫ hic ꝓ tāto videtur initiari: qꝛ variare nequeūt electores ratione predicta. nil ualebatᵈ: ⁊ īfra. Deniqueᵉ ſtatutum ge. conci. quod electioneꝫ decernit inualidā: cum contra eiuſ dem cōcilij formā in electione pec catur: nō debet ad contēptū ⁊ alia que nō ſunt de forma referri. unde quod ibi dicitur ꝙ aliter electio ce lebrata non ualeat: ea reſpicit tātū que attentantur contra formam cō cilij memorati: non auteꝫ alia que ponuntur ibidem: ſicut eſt iſtud q̄ preſentibus omnibus qui debent uolunt ⁊ poſſūt commode intereſſe: haberi debeat in electione pro ceſſus: ne cetera que ſuꝑ hoc alibi ſtatuta noſcantur: uno uerbo ut deātur euerti: neqꝫ.n. credēdū eſt ro. pon. qui iura tuet̉: quod alias excogitatū eſt multis uigilijsᵍ. ⁊ ī uentu: uno uerboʰ ſubuertere uoluiſſe. Nos ergo que hīcinde fue re propoſita plenius ītellectis: cū ex lateran. concilio in ordinationi bus eccleſiaꝝ maior ⁊ ſanior pars capituli exigatur: ⁊ ſtatutū genera lis concilij contineat inter cetera ut is eligatur ī quē omnes uel ma n ¶ Cōpellantur. qꝛ exquo quaſi ceptū negociū eſt ꝑ ꝯſenſū p̄ſtitū ī ſcrutinio neceſſe ē ꝯſumare. ⁊ ē ſimile qui.n. mādatū ſuſcepit: neceſſe ē ꝯſumare. ff. co mo. l. ī cōmodato.§. ſicut. ⁊. ff. mā.§. ſi quis alicui.§. qui mādatū. adiuuari.n. bn̄ficijs nō decipi nos oportet: vt ī. d. l. ī cōmodato.§. ſicut ī fi. ⁊. jͣ. de cōmo. c. vno. ⁊ qd̓ ſemel placuit ampliꝰ diſplicere nō pōt. xxxij. q. v. horrēdus. jͣ. de de ſpō. īpu. de illis. ff. de neg. gepōponius. ⁊ que ſimplicit̓ ꝓ mittunt̉ ſine ꝯditōne ſoluar tur. xxxij. q. vl. c. vl. ⁊ que nō cepit deliberet: que īgreſſa ē ꝑſeueret. xxvij. q. i. nuptiarū. ioqꝫ merito ſūt cōpelledi ꝑficere qd̓ ceperūt. Idē credo ī poſtulatione: vt poſtꝙͣ fueripublicatū ſcrutiniū: ab ea recedē nō pn̄t: īmo tenent̉ illaꝫ porrigere ſuꝑiori: lꝫ ꝑ poſtula tionē ius nō ſit poſtulato acꝗ ſitū rōne p̄dicta ⁊ de hͦ dictu ē. sͣ. de poſtu. c. vlti. ⁊ pe. ⁊ ī hͨ caſu valet electio: lꝫ nō fiat in ꝯtinēti: qꝛ fraus ⁊ dolus eoꝝ nō dꝫ obeſſe noīato: ⁊ ita nō ꝯͣdicūt. sͣ. e. qꝛ ꝓpter. ⁊. c. cuꝫ poſt petitā. C I alicuiꝰ. ratū nō hn̄ te. alias ſi poſtea ꝯſē tiret: idē eēt ac ſi ab initio ꝓ curaſſet. jͣ. d̓ ſimo. ſic̄. Sic.n. ratihītio ī maleficijſ retrotra hit̉: ⁊ mādato cōparat̉. ff. de vi ⁊ vi ar. l. i.§. quotiēs. ⁊. jͣ. d̓ reſt. ſpo. cū ad ſedē ī fi. ⁊. ij. q i. notu ī fi. nec refert vtruꝫ an vel poſt dederit vel ꝓmiẜit. i. q. i. eos. ī fi. acciꝑe.n. ē qn̄cun qꝫ acciꝑe: vt ibi. ⁊.i. q. iij. ſi ꝗs obiecerit ī fi. ⁊. c. ſi quis. ⁊ ſic qd̓ meo noīe geſtū nō ē ratuꝫ hr̄e poſſū. ff. de neg. ge. ſi pu pilli.§. itē querit̉. ⁊. ix. q. ij. lugdunēſe. ⁊ ita habes ꝙ ignorātia excuſat ipſum vt poſſit cū eo poſtea diſpēſari.i. q. v. pn̄tium. jͣ. de renū. poſt tranſlatio. ⁊ ita habes. jͣ. de ſimo. ex īſinuatione. vbi capitulū diſpēſat. p ¶ Illa vice. vt ſic ꝑ factū illoꝝ puniant illa vice: ſicut ille qui deliquit ī electi onis forma punit̉ electus: qꝛ nō valet electio: vel in ꝑſona electi puniūtur ele ctores ī electione illa vice tantū sͣ. e. cū ī cūctis. ⁊. c. qꝛ ꝓpter. ⁊. c. cumana. et ſic aliquis punit̉ ſine culpa: cauſa tamē ſubeſt ꝓpter ꝓximitatē vicij: qd̓ pur gabit̉ ꝑ intermediā ꝑſona. ſi. jͣ. de fi. p̄ſby. ex trāſmiſſa. ⁊ qꝛ ex his que incōtinēti fiūt p̄ſumptio naſcit̉. sͣ. e. officij. ⁊ que incōtinēti fiunt ineſſe vident̉. ff. ſi cer. pet. lecta ē. ⁊ ex vicinitate ꝯſortiū trahit̉. de pe. di. i. ſꝫ ⁊ ꝯtinuo. ⁊ etiā cō modū. inſti. de re. di.§. īſula. Sꝫ huic qd̓ dicit illa vice nō pōt epiſcopꝰ diſpen ſare manifeſte ꝯtradicit. c. i. q. v. pn̄tium. qd̓ loquit̉ in eodē caſu ī p̄latione.ſ. ⁊ tamē dicit ꝙ ep̄s poſt renūciationē pōt iteꝝ ad curā regiminis illū aſſume re. Pōt dici ꝙ ibi mitius ⁊ benignius agit̉: qꝛ vltroneus ſupplicauit vt depo neret̉: ⁊ cū talibꝰ mitius agit̉ ꝙͣ cū ꝯuictis. l. di. p̄ſbr̄ꝫ. ſꝫ iſte ſnīaꝫ expectauit vnde notoriū ē ꝙ tali modo fuit electus. jͣ. de coha. cle. ⁊ mu. c. vlti. ſed in. c. p̄ ſentiuꝫ nō fuit notoriū: ⁊ ideo ſtatim ibi diſpēſatur ⁊ non hic: ⁊ ideo hic plus punitur: vel forſan ſtandum eſt hodie huic ꝓpter rationes ſuperius dictas: vel dic ꝙ diuerſi ſūt caſus: ⁊ ideo nō cōtradicit. Illud. c. pn̄tium loquitur de ipſo qui inuitus ordinē ſuſcepit per ſimoniam ab alio cōmiſſā eo ignorante ⁊ non de dignitate. c. iſtud loquit̉ de eo qui eligit̉ ad dignitatē ꝑ ſymoniā eo ignorāte cuius electio ꝑ ſnīam fuit reprobata. vnd̓ ep̄s nō pōt ſtatiꝫ cum eo diſpēſare ad eādē dignitatē: ſꝫ ī. c. p̄ſentiū pōt diſpēſare ep̄s ut eligat̉ ad curā regīs: ad quā nō fuerat electus: ⁊ ſic ē diuerſitas nō ꝯͣrietas. ar. ꝯͣ. jͣ. de ſymo. nobis. vbi cū tali nō pōt ep̄s diſpēſare. So. vt ibi. Sed qͣre ſecus ī beneficio ſimplici: ī quo ſtatī pōt ep̄s diſpēſare poſt liberā reſignatōeꝫ ꝙͣ ī p̄latōe vt di cit in fi. qꝛ circa maiora cautius ē agēdū: qꝛ ibi nō das ſꝫ accipis. xlij. di. quie ſcamus: ⁊ de tanta re ſegnius nō ē agēdum. vij. q. ij. c. vlt. ⁊ ītegritas preſidētiū ſalus eſt ſubditoꝝ. lxi. di. miramur circa pͥn. ⁊ dicit lex vbi maius pericu lū intēditur magis ē ꝯſulendū. ff. de carbo. edic. l. i.§. ij. vn̄ pͥmum locū in em pta eccleſia habere nō debet.ſ. adminiſtrationē: ſed ſimplex bn̄ficium poteſt i. q. v. quicūqꝫ ī fi. ⁊ facilius diſpenſat̉ ī bn̄ficio ꝙͣ ī adminiſtratione vel in ordine. Alia ratio ē hic ſpōte renūciauit: ibi ꝑ ſnīam reprobat̉ electio. forte idē dici poſſet ꝙ ep̄s poſſꝫ cū iſto electo diſpēſare: ſi ſtatim ante motā qōnem re nūciaret ſpōte: audito ꝙ talit̓ eſſꝫ electꝰ: ⁊ ī hoc nō ꝓhibetur hic: ꝓut dicit̉. ⁊ jͣ. de renū. poſt tranſlationē. ī glo. que īcipit: qꝛ erga ad fi. Itē ar. ꝯͣ. jͣ. de ſimo. nobis fuit. ſo. vt ibi. c ¶ Is quibus. ſtatutū a canone. Duobꝰ modis ītelligit̉ hoc.ſ. qꝛ ī eccleſi is cathedralibus ⁊ regularibus dant̉ tres mēſes.s. e. ne pro defectu. ī minoribꝰ dignitatibꝰ ſiue beneficijs dāt̉ ſex menſes. jͣ. de conceſ. p̄bē. nulla. d ¶ Currit. ſed miꝝ vr̄ dicere lr̄a iſta: ꝙ tēpus currit illiſ: qui agere nō poſſūt ior ⁊ ſanior pars conſentit: electio nem dicti. r. nō perſone ſed potiuelectionis uicio: cum maior ⁊ ſani or pars non conſenſerit in eundē de fratrum noſtrorum conſilio du ximus ſententialiter irritandam. ¶ Dem. Ublicato ſcrutinioⁱ uariare nequeunt electores cuꝫ ſit fa cienda collatio ⁊ electio celebrāda. ad quod per ſuperiorē ſi opor tuerit compellantur. ¶ Dem. I alicuius electionem proOpter ſymoniam eo ignorante ac ratum non habente cōmiſſam contigerit reprobari: cuꝫ eo ſuper prelatione ad quam taliter fuerat electus illaᵖ uice non poteſt epiſco pus diſpenſare: quāuis circa eum qui ignoranter recipit: ſimplex be neficium per ſymoniacam prauita tem poſt liberam reſignationē epi ſcopi diſpenſatio tolleretur. ¶Dem. AIs quibꝰ interdicit̉: ut abſqꝫ uꝑioris licētia eligere n̄ pre ſumat tēpꝰ ſtatutūᶜ a canone currit

preſcrip. cū nobis olim. Itē filiofamil. nō currit tēpus: ſed iſti loco filijfamil. habētur: qꝛ ſūt ī poteſtate ſuꝑioris vn̄ nō dꝫ eis currere p̄ſcriptio. C. d̓ an. ex cep. l. i.§. vlt. C. de bo. ma. l. i. ī fi. rō pōt eē: qꝛ lꝫ int̓dicta ſit eis electio non de bēt ipſi ꝓpterea ius ſuū negligere ⁊ ꝓuiſionē eccleſie: ſꝫ eligētes debēt eſſe ⁊ petē licentiā īfra tēpus qꝛ negligētibꝰ iura nō ſubueniūt. ff. ex qui. ca. ma. nō enim ⁊ negligētie ignoſci nō dꝫ. ff. de edē. l. veluti ī pͥn. nec ſtultis ſolet ſuccurri: ſꝫ errāti bus. ff. de iur. ⁊ fac. igno. l. re gula.§. ſiꝗs ius ī fi. ⁊ ei ēt qui valitudine īpedit̉: tēpꝰ curriſ ſi nō mādauerit ꝑ aliū actiōꝫ mouēdā. ff. de diuer. ⁊ tēp. p̄ ſcrip. l. i. ⁊ ei qui appellare nō pōt iuſta de cā: currit tēpꝰ ap pellationis: niſi hoc coraꝫ pu blicis ꝑſonis fuerit ꝓteſtatꝰ aliter negligētia obeſſet ei nō obſtāte illa cā. jͣ. de ap. ſi iuſt metus. ⁊ ſi. jͣ. de of. ord. paſto ralis. ⁊ ita ī mora ſunt que dꝫ eis obeſſe. nā mora nocet. ff. d̓ vſur. mora. ⁊ nō pōt purgari ī iſto caſu. jͣ. d̓ ſup. neg. p̄la. lꝫ. ⁊. c. ſe. Cōtra mora p̄t pur gari: qꝛ ſi ꝓmitto tibi ſtichuꝫ ⁊ offero tibi illū poſt moram purgat̉ mora. ff. de v̓. ob. īter dū.§. vlt. ff. ſi quis cau. ⁊ ſi p tres. Itē ſi ego fui ī mora agē di tecū: ⁊ īterim mortua ſunt aīalia mihi ſb̓tracta: mihi mo ra nō nocet. ff. de vi ⁊ vi ar. l. pe. Sꝫ veꝝ ē ꝙ ī hoc caſu no cet mora: nec pōt purgari cuꝫ ius nō habeāt eligēdi: qꝛ trā ſlatū ē ad ſuꝑioreꝫ. vn̄ ſi elige rēt: nulla ē talis electio: ſicut nulla eſt ſnīa illius qui amiſit iuriſditionē. jͣ. de of. dele. cuꝫ ſuꝑ. Loquit. c. iſtud cū de co ſuetudine alicuius loci elige re nō pn̄t: niſi pͥmo licētia īpe trata a ſuꝑiore. ar. sͣ. e. cū īter vniuerſas. vel ītellige cū ſuꝑi or qui hꝫ ptāteꝫ īterdicit ne ſi ne ip̄ius ſpāli mādato ad ele ctionē ꝓcedāt: ſicut ſepe facit papa vel eiꝰ legatus. e Um ex illo. pͥuilegio. Quo videlꝫ p̄tulit eaꝫ cūctis eccleſijs. xxi. di. in nouo. ⁊. c. ꝙͣuiſ. ⁊ ī hoc differt a papatu īperiuꝫ: qꝛ īperator hꝫ ſuā iu riſditione a populo. īſti. de iur. na.§. ſꝫ ꝙ pͥncipi. ⁊. C. de ve. iu. enu. l. i.§. cum eniꝫ. ī aut̉: quō opꝫ ep̄os. vbi dr̄ ꝙ ab eodē pͥncipio ſūt. ſꝫ romana eccleſia vo ce dn̄i tantū prelata ē vt hic. ⁊. xxi. di. ꝙͣuis. f ¶ Inſtituta ꝯtinētia. qꝛ qō religiōis ⁊ fidei ad petrū tantū referēda ē. xij. di. p̄ceptis. ⁊. xxiiij. q. i. quotiēs. ⁊. xvi. q. i. frater noſter. ⁊. xxiij. q. vlt. ꝯuenior. g ¶ Trāſlationes ⁊ depoſitiones. iij. q. vi. ꝙͣuis. ⁊. c. dudū. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. vij. q. i mutationes. h ¶ Mutationes. vij. q..i. tēporis qualitas. i ¶ Pertineāt. Que ſint illa que ad ſolū papā ꝑtineāt his v̓ſibus cōprehende: Reſtituit papa ſolus deponit ⁊ ip̄e. Diuidit ac vnit eximit atqꝫ ꝓbat. Articu los ſoluit: ſynodūqꝫ facit gnaͣle. Trāſfert ⁊ mutat: appellat nullus ab illo. De ſingulis iſtis habebis ꝯcor. jͣ. de exceſ. p̄la. ſicut vnire. ⁊. jͣ. de offi. dele. ꝙ trā ſlationē in glo. hec ſunt. k ¶ Cōfirmaſſe. Scd̓ꝫ quoſdā factū narrat: qꝛ an̄ palliū receptū nō pōt cōfir mare: qꝛ ī pallio plenitudo pōtificalis officij ꝯfert. jͣ. de vſu pal. niſi ſpālis. ar. sͣ. de elec. ꝙ ſicut circa fi. ar. ꝯͣ. sͣ. de elec. ſuffraganeis. dicūt quidā ꝙ illa nō tꝫ alij dicūt ꝙ ꝯfirmare pōt ⁊ oīa alia face̓ que ſūt iuriſditiōis: vt hic: ⁊.sͣ. d̓ ele. trāſmiſſā. ⁊. c. noſti. qꝛ ī ꝯfirmatione ꝯſequit̉ oīa que ſūt iuriſditiōis ⁊ confu mare iuriſditionis ē qꝛ eo ꝯfirmato pōt ꝯferre bn̄ficia. sͣ. d̓ elec. noſti. gͦ eadē rōne ꝯfirmare: qꝛ capitulū vacāte ſede ꝯfirmat. jͣ. de ma. ⁊ obe. cū oliꝫ. ⁊. c. is que. ar. vel cōprouinciales ep̄i. lxiiij. di. qꝛ ꝑ ambitiones. ar. jͣ. de hē. ad abole dā.§. ⁊ quonia. ⁊ ar. jͣ. de ꝯceſ. p̄bē. nulla. multofortiꝰ electꝰ ꝯfirmatꝰ: ſꝫ vr̄ o tūc ad papā ſpectet ꝯfirmatio. c. di. quoniā. ⁊. jͣ. de ꝯceſ. p̄b. qꝛ diuerſitatē. I lud ē verū ꝙ electꝰ ī archiep̄m ꝯfirmatꝰ oīa pōt que ſūt iuriſditōnis ⁊ nō que ſūt ordīs vn̄ lꝫ poſſit ꝯfirmare electos illos: tn̄ ꝯſecrare nō pōt an̄ palliuꝫ ac ceptū. sͣ. de elec. ꝙ ſic̄. jͣ. de ꝯſe. ec. vel al. aqͣ. ⁊ illā decre. ſuffragāeis quidā vo lūt ītelligē qn̄ nō ē ī mora ⁊ illā ꝙ ſicut. qn̄ ē ī mora petēdi palliū. Alij dicūt ꝙ decre. illa ſuffraganeis nō tꝫ. Et tu dicas: ⁊ credo veriꝰ ꝙ decre. illa ſuffraga neis teneat: ⁊ ꝙ electꝰ ī archiep̄m ꝯfirmatꝰ pōt ꝯfirmare ſuffragāeos ſuos vt exquo in mora fuerunt licentiam huiuſmodi poſtulandi. De tranſlatione epiſcopi. MNno. iij. ātiocheno patriarche. Uꝫ ex illo generali pri uilegioᵉ quod beato pe tro ⁊ per eū ec. ro. dominꝰ noſter īdulſit canonica poſtmodū manauerint īſti tuta cōtinētia maiores eccleſie cau ſas ad ap. ſe. ꝑferendas: ac ꝑ hoc trāſlationesᵍ epiſcopoꝝ ac ſediuꝫ mutatiōes ad ſūmū ap. ſe. ātiſtite de iure pertineant: nec ſuper his quicquā preter eiꝰ aſſenſum debe at īmutari: miramur ꝙ. l. apanien̄ electū in tripolitanā eccleſiā trāſtu liſti: ⁊ nouo quodā mutationis ge nere paruificaſti maiorē: ⁊ magnū quodā mō minoraſti: epiſcopare archiepiſcopū īmo potiꝰ de archie piſcopare preſumēs. licet.n. dictꝰ l. nōdū fuiſſet ī archiepiſcopū ꝯſecratꝰ: ꝯfirmatiōis tn̄ munꝰ receꝑat ⁊ archiepiſcopalia quātū ei licuit miniſtrarat: ſicut nobis ipſius relatiōe innotuit: qui ſe ualinen̄. epi ſcopū aſſeruit cōfirmaſſe. Ne igi tur perpetrādi ſimilia ceteris audacia tribuat̉: te ab epiſcopoꝝ cōfirmatione duximꝰ ſuſpēdendum. ¶ Dem decano ⁊ capitulo andeg. Nter corporalia ⁊ ſpiritua Ilia eā cognouimꝰ dr̄aꝫ: ꝙ cor poral̓ia faciliusª deſtruunt̉ quā cō ſtruātur. ſpūalia uero faciliꝰ ꝯſtru unt̉ quā deſtruātur: unde iuxta ca nonicas ſanctiones epiſcopus ſo lus honorē dare poteſt ſolus auferre non poteſt. epiſcopi quoqꝫ hic īnnit̉: ⁊ pōt mādare ſuffraganeis ſuis vt electū debeat ꝯſecrare lꝫ ipſe hͦ face nō poſſit. video.n. ꝙ ipſe nō pōt clericū ordinare: ⁊ tn̄ pōt mādare alicui ep̄o vt ordinet. Hoc idē faciūt abbates exēpti de clericis ſuis: qꝛ faciūt illos ordīari ꝑ ep̄os: quos ip̄i nō ordināt ſine licētia eoꝝ p̄latoꝝ. multofortiꝰ electꝰ talis potmādare hͦ ſuffragane is. ⁊ hec ē rō: qꝛ per hāc demādationeꝫ cōmittit cū ipſi epi ex ordīe ⁊ ꝯſecratō ne quā hn̄t face̓ pn̄t nec d̓eſt illis: niſi ꝙ ꝯſecrādus nō eſt d̓ ſua iuriſditiōe. nec ſequit̉ hͦ face̓ n̄ pōt: gͦ nō pōt alijs māda re. iſtātiam hēs ī ab batibꝰ exēptiſ ⁊ ī ele ctis cōfirmatis. ar. vij. q. i. pontifices. l ¶ Teteris audacia ſic. jͣ. e. ꝙͣto. ar. ꝙ pe na vniꝰ ē metꝰ altiꝰ ij. q. vij. q̄propter. ⁊ jͣ. d̓ ſta. regu. ea que Itē punit̉ quis ī eo ī quo deliꝗt. jͣ. de tē. or. lr̄as. ⁊. jͣ. e. ꝙͣto. a i I Nter corꝑa lia. faciliꝰ. hͦ ē gnaͣle. nā ⁊ peculi um faciliꝰ reuocat̉ ꝙͣ ꝯſtituat̉. ff. de pe cu. nō ſtatī. ⁊ poſſeſ ſio faciliꝰ amittit̉ qꝛ ſolo aīo: ꝙͣ acꝗrat: qꝛ ibi neceſſarius ē actꝰ corꝑalis. ff. d̓ ac qui. poſ. poſſideri. §. in amittēda. b ¶ Spūalia. tn̄ ſpūa lia niſi legalit̉ ꝯẜuē tur: de facili deſtru unt̉. xl. di. ſic̄. ſꝫ illd̓ ītelligas quo ad deſtructiōeꝫ v̓tutū qd̓ fit ꝑ peccatū. vn̄ dr̄ qui peccat ī vno factꝰ ē oīuꝫ reꝰ. jͣ. d̓ re. iu. defleat. ⁊ qd̓ dic̄ hic referaſ ad ſacr̄a hꝰi.ſ. ordīatōes ꝯſe cratiōes ⁊ depoſitō nes ⁊ cōſimilia ⁊cͣ. c ¶ Deſtruant̉. vnde lex dicit ꝙ difficilior ē diſſolutio mr̄imonij ꝙͣ coniunctio. C. de repu. ꝯſenſu in pͥn. d ¶ Solus. xv. q. vij. c. vlti. e ¶ A metropolitanis. lxiiij. di. c. i. ij. ⁊. iij. f ¶ Ro. pō. vt. iij. q. vi. c. ꝙͣuis dudū. ⁊ sͣ. c. ꝓximo. g ¶ Fortiꝰ.i. digniꝰ ꝙͣ carnale: ⁊ ī v̓itate fortiꝰ ē qui diſſolui nō pōt ē ſi īterueniat ꝯſenſus pape ⁊ ipſoꝝ ꝯiugū: īmo. manēt ꝯiuges ſeꝑat ſcꝫ ꝓpter fornicationē. xxxij. q. vij. c. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. de iureiur. tua nos. ⁊ durat vſqꝫ ad mortē. vij. q. i. ſicut alteriꝰ. jͣ. de ſepul. de vxore: niſi in caſu an̄ carnalē copulā. jͣ. de ꝯuer. ꝯiug. ex publico. Spūale v̓o ꝯiu giū ī multis diſſoluit̉ caſibus trāſlatione renūciatione ⁊ depoſitio ne aucͣte pape. vt. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ ideo minus ē forte: ſꝫ dignius. h ¶ Homo nō ſeꝑet. xxxiij. q. ij. an ꝙ ī ſubditis. ⁊. c. quos deus. i ¶ Nō.n. rn̄ſio tacite qōnis. Diceret aliquis quotidie diſſoluunt ⁊ ipſe reſpondet: nō enim ⁊cͣ. k ¶ Diuīa. Et ſic qd̓ fit aucͣte pape: dr̄ fieri aucͣte dei. ⁊ ē veꝝ ſi iuſta ca hͦ faciat. xxiiij. q. i. qd̓cūqꝫ. ⁊. q. iij. ſi quis nō recto iudicio. l ¶ Uicariū. ⁊ tn̄ ſucceſſorē piſcatoris. xxiiij. q. i. quoniā vetꝰ. ⁊ ep̄s dr̄ ēt vicarius chriſti. xxxiij. q. v. mulierē. ⁊ ſucceſſores ſūt ep̄i alio rū apoſtoloꝝ. lxviij. di. quoꝝ vices. m ¶ Cōfirmatꝰ. gͦ an̄ ꝯfirmationē pōt: qd̓ verū ē: adhuc tn̄ hꝫ tenue ius cū poſſet repelli ꝑ exceptionē. jͣ. de accuſa. ſuꝑ his. n ¶ Cui.ſ. coniugio ſpirituali. o ¶ Nil addit. ꝯſumat̉ tn̄ ī ꝯſecratione illud matrimoniū. jͣ. e. licet. p ¶ Nullius tamē. ergo nō ꝓbat hoc eſſe quod ab hoc contingit ab a metropolitanis ſuis munus con ſecrationis adiunctis ſibi alijs tribus epiſcopis accipiunt: qui tamē non poſſunt niſi per ro. pon. con demnari. Cum ergo fortiusᵍ ſit ſpirituale uinculum quaꝫ carnale: dubitari non debet: quin omnipo tens deus ſpūale coniugiū: quod eſt inter epiſcopū ⁊ eccleſiam ſuo tantū iudicio reſeruauerit diſſoluē dum: qui diſſolutionē etiam carna lis coniugij quod eſt inter uiruꝫ ⁊ feminam ſuo tantū iudicio reſerua uit precipiens: ut quos deus ꝯiun xit homo non ſeparet. nō eniꝫᵗ hu mana ſed potius diuina poteſtate coniugium ſpirituale diſſoluitur: cum per tranſlationem depoſitio nem aūt ceſſionem auctoritate ropon. quem conſtat eſſe uicarium ieſu chriſti epiſcopꝰ ab eccleſia re mouetur: ⁊ ideo tria hec que premiſimus: non tam cōſtitutione canonica quā inſtitutione diuina ſoli ſunt ro. pon. reſeruata. Sicut eniꝫ epiſcopus conſecratus ſine licentia ro. po. ſuam non debet eccleſiā derelinquere: ſic ⁊ electus confirmatus cum non debeat in dubiuꝫ reuocari: quin poſt electionē ⁊ cōfirmationem canonicam inter per ſonas eligentium ⁊ electi coniugium ſit ſpirituale contractū: cuiꝰ ꝓ fecto epiſcopalis dignitaſ nihil ad ditº cum quis epiſcopali preditus dignitate: nulliusᵖ tamen eccleſie poſſit eſſe epiſcopus: quēadmodū de illo contingit: qui oneri pontifi cali renunciat non honori. Unde cum non ſit maius uinculū epiſco

r ¶ In vtroqꝫ. qꝛ de ſimilibus ſimile dꝫ eē iudiciū. sͣ. de elec. dudū. ſi milis.n. equitatis ratio ſimilia iura ſuadere dꝫ. C. ad. l. falc. l. vlt. jͣ. de cōfirma. vti. vel īuti. cū dilecta. ſ ¶ Sic ⁊ electoꝝ. qd̓ dictū erat de ep̄is: ꝓrogat̉ ad electos cōfirma tos: ſicut qd̓ dicit̉ de vxore ꝓrogat̉ ad ſpōſaꝫ. ff. de iure dot. ſi ſpōſa ff. d̓ fun. dota. lex iu liana. C. de bo. que libe. nō ſine ī fi. jͣ. de iureiu. quēadmōm ar. C. qui po. ī pig ha. l. vlt. in fi. t ¶ Poſt. gͦ an̄ cōfirmationē poteſt. u ¶ Similitudineꝫ. ar. ꝙ de ſimilibꝰ ſimile dꝫ eē iudiciuꝫ. ar. ꝯͣ. xxviij. q. i. ſic enī. v̓. ꝑinde. ⁊. xxv. ij. q. i. nuptiarū circa me. x ¶ Neqꝫ illud. Hic rn̄det tacite qōni q̄ poſſꝫ fieri ꝑ. c. c. di. quoniā quidē. quia ibi dr̄ ꝙ eccleſia o hꝫ electu ꝯfirmatū appellat̉ vidua: ⁊ il le cedit iudicio me tropolitani: ⁊ hic di cit ꝙ nō pōt ſine licētia pape. Papa re ſpōdet huic obiecti oni: qꝛ nō vr̄ vidua: niſi quo ad quedaꝫ Itē nec obſtat illud qd̓ de ceſſione ſub ſequit̉: qꝛ illd̓ ſtatu tū fuit ad penā ⁊cͣ. y ¶ Sex mēſes. melius diceret ſi vltra quinqꝫ qꝛ de quīqꝫ mēſibꝰ dr̄ ī canone illo: cuius ſentētia hic ponitur. z ¶ Ad q̄dā. Illa.ſ. q̄ mīſteriū ꝯſecrati onis deſiderāt. sͣ. d̓ elec. trāſmiſſam. a ¶ In vtilē. In alijs et mortuuſ reputat̉ ꝓbat ēt. de pe. di. i. hoc idē ꝓbat̉. v̓. ſcīdite: ⁊ qui īhabiliſ ē ad agēdū nulliꝰ dr̄. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vni. l. i.§. pe. ⁊. ff. qui ſatiſda. co. l. iiij. ⁊ vlt. ⁊. ff. ad velle. ꝙͣuis. §. ſi cōuenerit. b ¶ Ad gr̄aꝫ. ar. ff. d̓ exce. rei iu. euident pena.n. nō dꝫ alicut tribuere īmunitatē ff. de īterdic. ⁊ rel. l. relegatoꝝ.§. vl. ⁊. l. ſe. nec ecōuerſo gra tia dꝫ trahi ad peaꝫ C. d̓ leg. qd̓ fauore ⁊ qd̓ ꝓuiſū ē ad cōcordia trahi nō debet ad noxam. xlv. di. licet. c ¶ Auctoritate ro. pon.ſ. generali. d ¶ Superſticioſis. ij. q. v. ꝯſuluiſti. ⁊ ꝙ apoſtolus nō diffiniuit: nec nos diffinire debemꝰ. xxxi. q. i. ꝙ ſi dormierit. e ¶ Nō īuenit̉. ar. ꝙ nō ē ꝯceſſū ītelligit̉ ꝓhibitū. ff. de colle. illi. l. i. ī pͥn. ff. de dona. filiuſ. ⁊. xviij. q. ij. hͦ tn̄. ⁊. ix. q. iij. ꝯqueſtꝰ. xxxij. di. d̓ illo clerico. ⁊. xl. di. ſi euāgelica. ff. qd̓ cuiuſ. vni. nulli. ff. d̓ poſtul. l. i. §. ait p̄tor. Regula iſta locū hꝫ ī iudicijs ſtricti iuris qꝛ quicꝗd aſtrī gēdo obligationis cā dictū ē: niſi id v̓bis expͥmat̉ omiſſū ītelligit̉. ff. de v̓. ob. quicquid. ⁊ ī arbitris id locū hꝫ. jͣ. de arbi. cū dilectuſ. ff. de arb. ſi cū dies.§. plenū. ⁊. l. quid tn̄ ī fi. ⁊ ī pͥuil. jͣ. de d̓ci. ad audiētiā. ⁊.jͣ. e. lꝫ. ⁊. jͣ. de pͥuil. ſi de terra. ſecꝰ ē ī iudicijs bone fidei. Hic ſumit̉ ꝯriū. ar. oīa ꝯceſſa ītelligunt̉: que nō ſūt exp̄ſſe ꝓhibita: ⁊ hꝫ locū ī iudicijs bone fidei: ꝓut ſequit: qꝛ ibi oīa ītelligutur venire ī iudiciū pi ad eccleſiaꝫ quā electi: maxime cum fuerit confirmatus: immo idē penitus ⁊ non aliud: idē iuris obti net in utroqꝫʳ. Sicut ergo epiſcopoꝝ tranſlatio deſpoſitio ⁊ ceſſio: ſic ⁊ electoꝝᵇ poſtˣ confirmationeꝫ ſpiritualis coniugij ratione ſoli eſt ro. pon. reſeruata: licet uſqꝫ ad tēpora iſta quod cautū fuerat de epi ſcopis: expreſſum nō fuerat de ele ctis: propter expreſſam tamē ſimilitudinemⁿ uel idētitateꝫ potius ne mini poterat uideri dubium ſubti liter intuenti cum de ſimilibus idē iudicium ſit habendū. Sed neqꝫ iſtud quod in canone legit̉ de electo: ut ſi ultra ſex menſesʸ per ſuaꝫ negligentiam retinuerit eccleſiam uiduatā: nec ibi nec alibi donū cō ſecratiōis accipiat: īmo metropolitani ſui cedat iudicio: ⁊ aliter in telligentibꝰ poterat ſuffragari: cuꝫ nō intelligat̉ eccleſia uiduata quaſi ſponſuꝫ nō habeat: ſed qꝛ ſpōſus eius nondū ſit conſecratus adhuc quo ad quedamᶻ quaſi uiri maneat ſolacio deſtituta: ſicut iuxta com munem modum loquēdi illa dicit̉ eccleſia uiduata que licet epiſcopū habeat. inutilēª tamen perhibet̉ ha bere. Nec quod de ceſſione ſubſe quitur: ⁊ ſtatutū fuit ad penam tra hi debet ad gratiam ut ſicut metro politano iudicio electus deijcitur ita etiam ad aliā eccleſiā poſſit trāſ ferri: preſertim cum nec ſine aucto ritate ro. ponti. fiat ceſſio uel deie ctio memorata: qui ut hec poſſent ex illo canone metropo. indulſit. Unde ſi circa trāſlationē idē fieri uoluiſſet: quod de ceſſione dixerat de trāſlatione poterat expreſſiſſe ⁊ quod non eſt ſanctoꝝ patrum decreto ſancitum ſuperſticioſis non eſt adinuētiōibꝰ preſumēduꝫ: pre ſertim cū nōnūquā intelligat̉ ꝓhi. bitum quod nōᵉ inuenit̉ conceſſuꝫ Sane quē turon. archiepiſcopus electū abriecen̄. per metropolita num ſuum cōfirmatā ī eccleſiā ueſtrā preter auctoritatē. ſe. apo. trāſ ferre preſūpſit ⁊ ī epiſcopū cōſecra re: quē rothomagen̄. archiepiſco pus citra mādatū noſtrū abſoluit: ⁊ ei licentiam tribuit tranſeūdi pre dictos archiepiſcopos a ꝯſecratio ne ⁊ confirmatiōe pōtificum. Epi ſcopū uero ab executione pontificalis officij bituricenſis archiepiſcopus iuxta mādati noſtri tenorē ſuſpēdit. Et quāuis ijdē archiepiſcopi tāquāᵉ maiores plus exceſſe rint in premiſſis: prefatꝰ uero epiſcopus minꝰ utpote illoꝝ tāquam maiorū errorem ſecutus: nos tn̄ ītellecta eoꝝ ꝯfeſſione ſpōtanea⁊ ſupplicatione deuota ueniā errori dedimꝰ: qꝛ nō ex malignitate: ſed ex ſimplicitate peccauerunt. Et quoniā prefatus epiſcopꝰ qui minus peccauerat: ſeuerius fuerat ca ſtigatus: reatū ſuum recognoſcēs humiliter ⁊ deuote: ac miſericordi am poſtulans ⁊ iudicium nō requi rēs: nos intuentes ꝙ licet ſibi mu nus ꝯſecrationis īpenſū: nec prio ris eccleſie ipſū potificem fecerit nec ſecūde: cū ad primā nō fuerit conſecratus: ⁊ ad ſecūdā priori ui culo ꝑduranteᵉ nō potuit canonice cōſecrari: adhuc ꝯiugaliter alteri alligatus: ei tā a uiculo prioris ec cleſie quā a pena ſuſpenſiōis peni tus abſoluto de benignitate ſe. ap. duximꝰ ꝯcedēdū: utpote priori cō ſenſu hactenꝰ perdurāte: andegauen̄. eccleſiaꝫ ſtudeat gubernare. ¶ Deꝫ epiſcopo ⁊ petro ſcholaſti co maguntino. Uāto ꝑſonamᵍ hildeſem. epi ſcopi. ⁊ īfra. Ipſe uero reli cta hildeſem. eccleſia ad herbipo len̄. eccleſiam auctoritate ꝓpria ſe trāſtulit: nō attēdēs quod ueritas in euāgelio proteſtat̉: quos deus cōiūxitʰ homo nō ſeparet poteſta tē trāſferendi pōtifices ita ſibi reti nuit dn̄s ⁊ magiſter: ꝙ ſoli beato petro uicario ſuo ⁊ ꝑ ipſū ſucceſſo ribꝰ ſuis ſpāli priuilegio tribuit et ꝯceſſit: ſicut teſtat̉ antiquitas: cui decreta patrū ſanxerūt reuerētiaꝫ exhibēdaꝫ ⁊ euidēter aſſerūt ſacro rū canonū ſāctiones. nō.n. homo ſꝫ deꝰ ſeparat quos ro. pōti. qui nō puriˡ hominis: ſꝫ ueri dei uiceꝫᵐ ge niſi expreſſe ꝓhibeant̉. jͣ. de cā poſ. cū eccleſia. ff. de iudi. ſolemus. ff. depoſi. luciꝰ. ſecus ī bn̄ficijs que latiſſime ſūt īterpretāda. jͣ. de v̓. ſig. olim. ⁊. jͣ. de do na. cū dilectus ī fi. ⁊ ſecus ī abſolutionibus. jͣ. de ſen. ex. nuꝑ. ar. ꝯtra ꝙ illa.ſ. ī telligunt̉ ꝯceſſa: que expreſſe nō inueniūtur ꝓhibita. xxx. q. iij. illud. ⁊. q. iiij. qui ſpiritualē. ⁊. xvi. q. i. ſūt nōnulli. ⁊. ff. de ꝓcura. mutus.§. i. ⁊. v̓. di. ad eius ⁊. ff. d̓ teſti. l. i. ⁊. xxviij. q. i. iā nūc ī v̓bo illo. ⁊ hoc nō vetat dn̄s. Suꝑ hoc conſueuit dici vt ꝯſtitutio ꝓmulgata fuit af firmatiue: ītelligit ꝯceſſū ni ſi reperiat̉ ꝓhibitu: pꝫ exem plū. xxxi. q. i. deus maſculuꝫ. ⁊. c. ſe. ꝙ ſi dormierit. Si vo negatiue fuerit expreſſe pro mulgata: ſemꝑ ītelligit̉ ꝓhibi tū: maxime vbi fuerit eadem ratio: niſi īueniat̉ ꝯceſſū. exē plū patet. xxiij. q. v. ſi nō liceſ nā cūcta licerent: niſi iura ve tarent. c ¶ Tanꝙͣ maiores. xl. di. homo chriſtianus. ⁊. ff. de re mi li. omne.§. qui manꝰ. iuxͣ illd̓. Omne animi viciū tāto ꝯſpe ctius ī ſe. Crimē hꝫ: ꝙͣto ma ior qui peccat habet̉. d ¶ Ex ſimplicitate. ſimplici tati.n. parcendū ē. lxxxvi. di. tāta nequitia. ⁊. jͣ. de re. ꝑmu ta. cuꝫ vniuerſoꝝ. vbi plures ꝯcordātie ſūt ad hoc. e ¶ Perdurāte.i. ſi adhuc du rat ī ſuo ꝯſenſu. ſi. lxiij. di. qͣn to. ⁊ sͣ. de elect. bone memo. cremon̄. ⁊ qd̓ hic dicit de gra tia ſolūmodo dicit̉: qꝛ ille de buit vtraqꝫ pͥuari ſꝫ qꝛ ex ſim plicitate hoc ꝯtingit pepercit illi. ſi. jͣ. de re. ꝑmū. cū vniuer ſoꝝ: ⁊ capitulū qd̓ ipſuꝫ recepit pͥuari debuit ea vice elige di poteſtate: ſi papa euꝫ repu liſſet vel cū eo. nō diſpēſaſſet jͣ. e. c. ꝓxi. f ¶ Nō potuerit. ⁊ ita qd̓ volu it nō potuit: ⁊ qd̓ potuit nolu it. jͣ. de offi. dele. cū ſuꝑ. ⁊. C. ſi quis ſibi vel alteri. multū. ⁊ C. de iure do. ſi genero. ⁊. ff. de here. inſti. quotiēs. ar. cō tra. C. de inſti. ſub ꝯdi. fac. ſi teſtamētum. g ¶Uāto. perſonā. Hoc c. ⁊. c. ſequēs. ⁊ illud c. i. de ma. ⁊ obe. illud humil ⁊ de cleri. excōi. mini. illud. d̓ eadē materia loquunt̉. h ¶ Cōiūxit. xxxiij. q. ij. quos deuſ. ⁊. e. an qd̓. ⁊. xxx. q. i. ad limina. i ¶ Antiquitas. ſic. xxv. q. i. cō tra ſtatuta. ⁊. ix. q. iij. conque ſtus. ⁊ antiquitas venerāda eſt. ij. q. vi. anterioꝝ.§. illud. ⁊. ff. de iure īmu. l. ſemꝑ mos enim retinēdus ē fideliſſime vetuſtatis. C. de teſta. teſta menta. k ¶ Reuerētiā. tanꝙͣ iuri ſcri pto. xi. di. eccleſiaſticarū. ⁊. c. catholica. ⁊. jͣ. de cau. poſ. cū eccleſia. l ¶ Puri hominis. veri tamē hominis qui etiā aliquid eſt ẜꝫ ꝙ homo. jͣ. de here. cum chriſtus. ⁊ eſt verus deus ⁊ verus homo.s. de ſum. trinita. ⁊ fide ca tho. c. i. m ¶ Uicē dei. vnde dicit̉ habere celeſte arbitriū. C. de ſum. tri. l. i. ī fi. ⁊ ideo etiā naturā rerū īmutat ſubſtātialia vnius rei applicādo alij. ar. C. cōia dele. l. ij. ⁊ de nullo pōt aliquid facere. C. de rei vxo. acti. l. vna in pͥn. ⁊ de conſ. di. ij. reuera. ⁊ ſententiā que nulla eſt: facit aliquā. iij. q. vi. hec quippe. qꝛ in his que vult ei eſt pro ratione voluntas. inſti. de iure natu.§. ſed ꝙ principi. nec ē qui ei dicat: cur ita facis. de pe. diſtin. iij.§. ex perſona. alias eſt. c. quauis ip ſe enim poteſt ſupra ius diſpenſare. jͣ. de conceſ. preben. propoſuit. Idem de iniuſticia poteſt facere iuſticiam corrigendo iura ⁊ mutādo. jͣ. de appel. vt de bitus. ⁊. jͣ. de conſang. ⁊ affini. non debet: ⁊ plenitudinem obtinet poteſtatis.

n ¶ Exēpluꝫ. qꝛ facilitas venie prebet incētiuuꝫ ⁊cͣ. xxiij. q. iiij. ē iniuſta. ⁊ ſi ea que male vſurpant̉ omittimꝰ: exceſſus viā alijs aperimꝰ. xxxv. q. ix. loci. ⁊. xc iij. di. ꝑuenit. ⁊. C. de īdi. vi. l. ij. ī fi. ꝓpagat̉.n. viciū niſi ꝑ cohertionē diſcipli ne ſubſequat̉ correctio. xxi. q. ij. placuit ī fi. o ¶ Notoriū. notoriū ē qd̓ traſiuit. ſꝫ qd̓ ſine licētia trāſiuit nō ē notoriū. ſi. jͣ. d̓ cle. excō. mi. illud. p ¶ Illicite. ipſū recipiēdo ſi ne licētia pape. ſic. sͣ. ti. proxi. bone nō poſtulādo. q ¶ In quo peccauerūt. ſic. sͣ. c. ꝓxi. jͣ. de tēp. ordi. lr̄as. ⁊. jͣ. de offi. dele. cū olim. r ¶ Suſpēdimus. ꝑ ſentētiaꝫ. ⁊ ſic nō ipſo iure. ſic. sͣ. e. de e lec. cumana ī fi. Sic ar. ꝯtra sͣ. ti. ꝓxi. bone. vbi videt̉: ꝙ ipſo iure ſūt pͥuati: ⁊ ideo ex pone ſuſpēdimus.i. ſuſpēſos denūtiamus. ſ ¶ Debebat. ſua auctoritate. īmo ī ea vocatione in qua vo catus erat: debuit ẜm apoſto lū ꝑmanere. vt. xxi. q. i. cle ricus. t ¶ Canonicas. vij. q. i. ſiquis epiſcopus. u ¶ Maiorē. maxime: qꝛ ideꝫ ſi ad parē vel minorē. Ber. Icet in tantū. initia tū. ẜm ꝙ v̓ba iſta ſonare vidētur: colligit̉: ꝙ quis poſſit habere pͥncipiū matrimonij ſine medio ⁊ ſine fine Sꝫ cōtra dicit ambroſius di cēs: ꝙ ſacramētuꝫ matrimonij aut plenū ē aūt nullū ē qꝛ matrimoniū res ē indiuidua ⁊ ſimplex: ſicut ⁊ carnale ma trimoniū: qd̓ ē ꝯiūctio maris ⁊ femīe īdiuiduā vite retinēs ꝯſuetudinē. jͣ. de p̄ſump. c. il lud. ⁊. xxvij. q. ij.§. i. ⁊ īſtit. de patria poteſta.§. ij. Rn̄. iſta v̓ ba pn̄t referri ad ſolēnitatem potiꝰ ꝙͣ ad ſubſtantiā mr̄imo nij. Uel dicas ꝙ ꝓ tāto dicit̉ initiatū: qꝛ poſt electioneꝫ ab ea nō pn̄t recedere electores sͣ. de elec. cū īter canonicos. ī mo hodie etiā ante electionē publicato tn̄ ſcrutinio varia re nō pn̄t. sͣ. d̓ elec. publicato ⁊ poſtea ꝑ ꝯſenſū electi ꝑfici tur: ⁊ ī ꝯfirmatione fit ratuꝫ: ita ꝙ amplius ꝑ ſe renūciare nō pōt. sͣ. e. īter corporalia: ⁊ ī ꝯſecratione ꝯſumatū ītelligi tur: ⁊ hoc tantū quo ad illa: q̄ miniſteriū ꝯſecrationis deſi derāt. ar. sͣ. de elec. trāſmiſſā ſꝫ quo ad vinculū ꝯiugale cō ſecratio nihil oꝑatur.s. eo. in ter corporalia. ſic ⁊ in carnali matrimonio iſta pn̄t ꝯſidera ri ꝑ ſpōſalia: que ſūt futuraꝝ nuptiarū ꝓmiſſio. xxx. q. v. noſtrates. quodāmodo videt̉ initiari: qꝛ ꝑ illa ad matrimoniū ꝑuenit̉. ff. de ſpon. oratio. ꝑ ꝯſenſū animoꝝ ꝯtrahit̉ ⁊ efficit̉ ra tū: ita ꝙ nunꝙͣ poſtea ſeparant̉ niſi ante carnalē copulā cauſa religionis. jͣ. d̓ ꝯuer. ꝯiug. ex publico. ꝑ ꝯiunctionē corpoꝝ ꝯſumat. jͣ. de diuor. quato. b ¶ Maiorē. qꝛ gradatim ꝯferūtur honores. ff. de mune. ⁊ hono. vt gradatiꝫ ⁊ qui ꝓmouent de minori ad maius ꝓmoueri debēt. xciij. di. legimus ī fi. c ¶ Uideat̉. ſi alicui videri poſſit: ſꝫ nulli pōt videri: ergo nec huic. ſic. viij. q. i. moyſes. ⁊ ar. xxxv. q. v. ad ſedē. v̓. hic ergo euigilēt: ⁊ aciē mētis ſi pn̄t intēdāt quaſi dicat nō pn̄t. ⁊. xxiiij. q. iij. ſi habes. v̓. ſi inuenirētur idonei ⁊cͣ. ſꝫ augu. dicit ſe neſcire ⁊ lꝫ forſitan hic videat̉ aliquibꝰ ꝙ poſſit trāſire nō tamē ē veꝝ cū ꝑſona pͥus ſit examināda: ſicut poſtulatio ꝓut ſequit̉. d ¶ Ad parē. ſꝫ nōne ꝯceſſo qd̓ maius ē: videt ꝯcedi qd̓ minus ē. jͣ. de deci. ex parte. xvi. q. ij. viſis. jͣ. de dona. paſtoralis. Sꝫ dic ꝙ minus ē trāſire ad maio rē ꝙͣ ad parē vel minorē: qꝛ minus ē ꝯtra ius cōmune. vn̄ magis ē diſpēſabile trāſire ad maiorē ꝙͣ ad parē vel minorē ꝓpter maiorē vtilitatē vt hic dicit. e ¶ Poſtulatio. Sꝫ quare hec v̓ba pͥuilegij ſiue īdulgētie nō īterpretatur papa largiſſime. vt. jͣ. de v̓. ſig. olim? Rn̄. ꝙ forma v̓boꝝ hoc nō patit. ſic. jͣ. de pͥuil. ſi de terra. ⁊ sͣ. de ꝯſue. cū dilectꝰ. Itē qꝛ ꝑ talē indulgētiā noluit ſubuerte cōrit in terris eccleſiarum neceſſitate uel utilitate penſata nō humana ſꝫ diuina potius auctoritate diſſoluit ⁊ infra. Ne autē facti peruerſitas tranſeat preſumptoribus in exem plum quod quidē ſi uerum eſt nō poteſt non eſſe notorium: ſibi pre cipimus: ut adminiſtrationeꝫ her bipo. eccleſie penitus derelinquat ⁊ infra. Ceterū quoniaꝫ herbipo. eccleſie canonici uota ſua in ipſum prorſus illiciteᵖ contulerūt: uolentes: ſicut dignū eſt ut in eo puniāt̉ in quoq peccauerūt: eligendi eos hac uice ſuſpendimus poteſtate: ⁊ infra. Quia uero hildeſem. eccleſiam: cui fuerat alligatus: unde ſe cūdū apoſtolū ſolutioneꝫ querere non debebatˢ nimis improbe dere liquit: ne ad ipſā redeat ulteriꝰ diſtrictius ꝓhibemꝰ: cū ſecūdū tra ditiones canonicasᵗ qui ad maiorēᵘ ſe plebē trāſtulerit: a cathedra repelli debeat aliena ⁊ carere propria ut nec illis preſideat quos ꝑ ſuꝑbiā ſpreuit: nec illis quos per auaritiā ꝯcupiuit. ¶ Deꝫ bāber. epiſcopo ⁊ ſcholaſtico magūti. Icet in tantūª: ⁊ infra. Sicut legitimi matrimonij uinculū quod eſt inter uiruꝫ ⁊ uxorem: hō diſſoluere nequit: dn̄o dicēte ī euā gelio: quos deus cōiunxit homo nō ſeparet: ſic ⁊ ſpirituale fedus cō iugij quod ē īter epiſcopū ⁊ eccleſi am: quod in electione nunciatur ratū: in ꝯfirmatione ⁊ ꝯſecratione intelligitur cōſumatū: ſine illiꝰ auctoritate ſolui nō pōt: qui ſucceſſor eſt petri ⁊ uicariꝰ ieſu chriſti. Hoc autē. c. quondaꝫ hildeſem. epiſco pus nō attendens ad herbipolen̄. eccleſiam propria temeritate tran ſiuit: ⁊ infra. Nec illa pre.n. indul gentia preſumptioneꝫ excuſat ipſi us: ſed ambitionem accuſat cuꝫ in ea ſit expreſſum: ꝙ ſi ad maiorem uocaretur forſitā dignitatē eaꝫ ſibi liceret aſſumere: dumtamen nihil ſuetā exa minationē poſtulationis. ar. C. de inoffi. teſta. ſiquādo. ⁊ sͣ. de elec. eccleſia veſtra. Sꝫ quero quā vtilitatē ꝯſecutus fuit iſteillā indulgētiā ſiue ꝑ iſtā īterpretationē quā hic facit papa: cū potiꝰi terpretatio fieri debeat: vt res valeat ꝙͣ pereat. jͣ. de v̓. ſig. abbate.§. ſi vnus eligit̉. ⁊. ff. de re. du. quotiēs. ⁊. jͣ. de pͥuil. ī his. arg. op. ⁊ qꝛ̓ hic dicit ſine pͥuilegio tali hoc fieri nō potuiſſꝫ ⁊ pͥuilegiū aliquid adijcere dꝫ iuri cōi. ff. ad muni cipa. l. i. ff. d̓ le. ſi qn̄ potius.n. adiuuari bn̄ficio nos oportꝫ ꝙͣ decipi. jͣ. d̓ ꝯmo. c. vnico. ⁊. ff. cōmo. ī cōmodato.§. ſicut in fi. ℟n. ideo atte nuat vireſ huiuſmo di pͥuilegij qꝛ ꝑ ambitionē obtētu fuit. vt.i. q. i. pͥncipatus. ⁊. C. de ſena. cōſul. l. vna. ex eo.n. ꝙ ali quid ꝯͣ ius obtinet̉ p̄ſumit̉ ābitioſe ob tētū. ff. ad mūi. l. iij. ī pͥn. Uel dic ꝙ ſuꝑ examinatione n̄ de bat̉ ei aliqua īdulgē tia: ꝓut pꝫ ex v̓bis iſtiꝰ īdulgentie. v̓ſi. dūtamē ei nihil ob ſtaret ⁊cͣ. ⁊. jͣ. vbi dicit ⁊ tenor illius ⁊c̄ Sꝫ ī hoc valebat ei īdulgētiā: vt ſi voca ret̉ ad maiorē digni tatē poterat ꝯſenti re: ⁊ ꝑ mutuū ꝯſen ſum illius ⁊ poſtulā tiū initiatū eēt ſpūa le ꝯiugiū: qd̓ nō eēt ſi īdulgentiā nō ha beret: qꝛ cōſentire nō poſſet. sͣ. e. inter corꝑalia ad fi. ſi enī ſeruaſſet īdulgētiaꝫ ⁊ vocatus fuiſſꝫ ad maiorē dignitatem tūc ad illā potuiſſet trāſire nulla alia licētia petita: qui enī nō ſeruat pͥuilegiuꝫ ꝑdit illud. sͣ. de ꝯſti tu. cū acceſſiſſēt. cū ſuis ꝯcor. ⁊ pͥuileg um ſiue indulgētia ita eſt ſeruanda ẜm ꝙ ī ea ꝯtinet̉. jͣ. d̓ pͥuileg. porro. ſed iſte voluit ampliare indulgētiā trāſeundo ad pareꝫ ⁊ ſine exa minatione: ⁊ iō nō ꝓfuit ei: nec etiā ad maiorē ſine examinatione: vt patet ex tenore indulgētie. Ber. Um ſuꝑ. eccleſiā. v̓ba iſta habes. e. di. palliuꝫ. C ¶ Quālibet. Signat̉ ꝯͣ. jͣ. de v̓. ſig. cū clerici. Sol. ibi pla s( cetina eccleſia ſtricte accipit̉ ꝓ cathedrali tantū. hic largi ꝓ qualibet eccleſia ſue ꝓuincie. rō pōt eē: qꝛ ꝑ hāc int̓pretationē nul li fit p̄iudiciū: ſꝫ ꝑ illā poſſet p̄iudicari vaſal. eccleſie: ⁊ cito poſſent incurrere ꝑiurium. h ¶ Pallio. ꝑ qd̓ ſignificat̉ plenitudo pōtificalis officij. jͣ. e. cuꝫ ſis. ⁊ jͣ. e. niſi. ⁊ eo vtēdū ē tantū ītra miſſarū ſolēnia. c. di. ꝯͣ more ⁊ certis diebꝰ. jͣ. eo. ad honorē. qui ꝯtinet̉ ī pͥuilegio ſuo. jͣ. e. ti. c. fi. D hoc cōmodes. ⁊ ita qꝛ palliū ꝑſonale eſt: alijs cōmodari nō pōt. īmo nec ī alia ꝓuincia pōt vti eo ſine licētia illiꝰ culus ē parrochia ēt ſi pͥuilegiū habeat. jͣ. e. ex tuarū. ea.n. que iheret ꝑſonis: cū ꝑſonis extinguunt̉. ar. jͣ. de of. dele. quoniā abbas. ⁊. c. p. ⁊. g. ff. de re. iu. pͥuileg. īſtit. de iu. na.§. ſꝫ qd̓ pͥncipi. ⁊. vij. q. i. petiſti k ¶ Sepeliri. de cō. di i. nemo clericꝰ ꝯ hoc ſpāle ē de veſtimentis ſa cerdotalibus ſpūalibus ⁊ de pallio. ⁊ ſic nō ob. ff. de reli. ⁊ ſūp. fu. ⁊ ſi quis.§. funeris. vbi ornamēta ⁊ annuli ꝓhibent̉ cuꝫ cadaueribus ei de ſtatutis canonicis obuiaret. unde licet forſitā aliquibus uidea tur ut indulgentie occaſione ipſiꝰ ad dignitatē poſſit tranſire maiorē ad parem tamen ipſi tranſire non licuit: cū in maiori dignitate ꝓpter maiorem utilitatem facilius ſoleat diſpenſari. Preterea cum poſtulatio ſicut ⁊ electio examinari ſole at diligenter: ⁊ tenor illius indulgentie nō ſolū uideat̉ poſtulatiōis examinationē: ſed perſone etiā re ſeruar̄ ſubiūges dūmodo nihil de canonicis obuiet īſtitutis: ātequā per eum poſtulatio examinata fuiſ ſet: cui fuerat facienda: nulla ratio ne debuerat tranſiſſe. De auctoritate ⁊ uſu pallij. ¶ Clemens: iij. Um ſuꝑ aliqua re ⁊ infra. Queſiuiſti quomō intelligatur quod ī for ma traditiōis pallij cōtinetur: uidelicet tradimꝰ tibi palliū ut eo infra eccleſiāˡ tuā utaris: quod ita intelligit̉: uidelicet infra quālibetᵍ eccleſiā ꝓuīcie tibi com miſſe. Si uero te ſacris indutū ue ſtibus eccleſiam proceſſionaliter uel alio modo exire cōtigerit: tūc tuo pallio minime uti debes. ¶ Eleſtinus tertius. D hoc: quia queſitum eſt a nobis ex parte tua: utrū lice. at tibi palliuꝫ tuū metropolitano alij ꝯmodare: ⁊ infra. Inqui. t. t. reſpō. ꝙ nō uidet̉ eſſe conueniens ut palliuꝫ tuuꝫ alicui ꝯmodes: cū pallium perſonā non tranſeat: ſed quiſqꝫ cum eo debeat ſicut nouit tua diſcretio ſepeliri. Nno. iij. c. preſbytero cardina. apo. ſe. legato. Iſi ſpecialis dilectio illa ⁊ in fra. Sāe ſi poſtulatio trōian̄. lepiſcopi ad panormitanā eccleſiā fuiſſꝫ ꝑ nos et approbata: nō tn̄ de beret ſe archiepiſcopum appella. re priuſquā a nobis palliuꝫ ſuſce

poni vel ſepeliri ne forte ꝓpterea effodiātur. ⁊. c. nemo loquitur de laico qui nō dꝫ īuolui veſtibꝰ ſacris. ſecus de clericis. Iſi ſpecialis. nomīs. ⁊ ita lꝫ ꝯſecratꝰ ſit ī ep̄m nō ē appellādus archiep̄s ante pallij receptionē. m ¶ Palliare. palliare dꝫ quis qd̓ male fecit: ⁊ reuocare cōgruēter ſi pōt ne vileſcat eius aucͣtas. jͣ. de accu. q̄ liter ⁊ qn̄. ⁊. jͣ. de ap pel. cū ceſſāte. ff. de re iudi. qd̓ iuſſit. n ¶ Eligemꝰ potius tenemur noſ magis dilige̓ ꝙͣ aliū. nā ꝗſ qꝫ regulā diligendi ꝓximū a ſemetipſo accipit. xxiij. q. v. ſi nō licꝫ. ⁊ agris tuis ſitiētibꝰ alij irrigan di nō ſūt. C. d̓ ẜui. p̄ſes. lxiiij. diſt. qꝛ ꝑ ambitiōes. ⁊. C. vt nemo pͥuatꝰ. l. ij. ⁊ g libꝫ ſibi pͥmo faciat elemoſynā: deīde ꝓ ximo. de pe. diſ. iij. ſane cauēdū. vn̄ etiam mihi poſſū ꝯſulere cū dāno alteriꝰ ff. ad. l. aquil. ſi quiſ fumo ī fi. ar. ꝯͣ. xxij. q. ij. pͥmū. ⁊. xi. q. iij. ſi quis v̓o. D honorē. Sub hac forma v̓boꝝ tradit̉ palliū: ad honorem dei oīpotētis ⁊ bea te marie v̓gīs ⁊ bea torum petri ⁊ pauli apoſtoloꝝ ⁊ dn̄i pa pe grego. ⁊ eccleſie romāe ⁊ eccleſie talis tibi cōmiſſe tradimꝰ tibi palliuꝫ de corꝑe beati petri ſū ptū ī plenitudīe pō tificalis dignitatis: vt vtaris eo ītra ec cleſiā tuā certis die bus. qui expͥmūtur ī pͥuilegijs eccleſie tue ꝯceſſis a ro. ec. jͣ. e. c. vl. ⁊ ſūt hi: na tiuitas dn̄i feſtiuita tes ſcī ioāniſ ⁊ ſācti ſtephani: ī circunci ſione: ī epiphania: ī ramis palmarū: in cena dn̄i: ī ſabbato ſcō: tribꝰ diebꝰ reſur rectionis: pēthecoſtes: feſtiuitate ſan cti ioānis baptiſte: ⁊ oīuꝫ apoſtoloꝝ: ī tribꝰ feſtiuitatibus beate marie: ī cōme moratione oīuꝫ ſan ctoꝝ: ī dedicatione eccleſiarū: ī pͥncipalibꝰ feſtiuitatibꝰ eccleſie tue: ī ordinatiōibꝰ clericoꝝ: ⁊ ī ꝯſecrationibꝰ ep̄oꝝ: ī die anniuerſarij ſue ꝯſecrationis. ⁊ ar. ad hͦ. jͣ. de fer. c. vlt. ⁊ de cō. di. iij. ꝓnuntiandū. p ¶ In eccleſia ſua.i. ītra quālibet eccleſiā tue ꝓuincie. sͣ. e. ti. c. i. ſed ex eccleſiā ī ꝓceſſione vti nō dꝫ. sͣ. e. ti. c. i. ⁊ ſic miles poſt finitā mi litiā cū cingulo nō ibit. C. de p̄po. ſac. ſcri. l. vlt. li. xij. ꝓcōſul nō vti tur īſignijs ſuis pͥuſꝙͣ ītret ꝓuinciā. ff. de offi. ꝓcō. l. i. ſi. ē de vſufru ctuario: qui ſerica veſte nō pōt vti niſi ī cena. ff. de vſufr. ſꝫ ⁊ ſicut.§ ij. ar. ꝯtra. jͣ. vt li. pen. a memoria. q ¶ Sollicitudinis. ij. q. vi. qui ſe. a Xtuarū. eccleſiā.i. īfra quālibꝫ eccleſiā ꝓuīcie tue. sͣ. e. c. i. b ¶ Pallio. rōnali tn̄ cā pōt vti vbiqꝫ. xxxvi. di.§. ecce. ſimili ter videt ꝙ īfula poſſit vti vbiqꝫ. xxi. di. cleros ⁊ clericꝰ: ⁊ videt̉ ꝙ vbiqꝫ. jͣ. e. cū ſis. c ¶ Cōſuetudo. ⁊ mala. ⁊ ē rō: qꝛ ſicut palliū fortit̉ poſtulanti dat̉. vt c. di. pͥſca. ita datū fortiter cuſtodit̉ ⁊ ſi trāſferat ſe ad aliā ſedē non piſſꝫ in quo pontificalis officij ple nitudo cum archiepiſcopalis nominisᵗ appellatione cōfertur. tu er go quod factū ē ſic ſtudeas pallia reᵐ: ut id in cōfuſionē tuaꝫ ⁊ ad ſe. ap. opprobriū nō redūdet: quoniaꝫ ſi oporteat: ut nos uel tu ex hoc negocio confūdamur: eligemus potius te confundi quā ledamꝰ ẜꝫ apoſtoli dignitatē. ¶Dem. ¶ Ohonoremº dei: ⁊ infra. Sa ne ſolus ro. pō. in miſſarū ſo lenijs pallio ſemper utitur: ⁊ ubi. qꝫ quoniā aſſūptus eſt in plenitudine eccleſiaſtice poteſtatis: que ꝑ pallium ſignificatur. Alij auteꝫ eo nec ſuper nec ubiqꝫ: ſꝫ in eccleſia ſua: in qua iuriſditioneꝫ eccleſiaſti cam acceperunt: certis debent uti diebus: quoniam uocati ſunt ī par tē ſollicitudinisq non in plenitudi ne poteſtatis. ¶ Dein compoſtel lano archiepiſcopo. X tuarum tenore litterarum accepimus: ꝙ cum fuerit in cōceſſione pallij tibi dictū: ut ipſo infraª eccleſiam tuam uteris: ⁊ tibi pro eccleſie tue negocijs frequenter extra tuam prouinciā cōmoran ti uerecūdum ſit abſqꝫ pallio mini ſtrare cū conſuetudo ſit ī hiſpania generalis: ꝙ archiepiſcopi extra ſuas ꝓuīncias pallio īdifferenter utantur: ut extra tuā pronīciam uti pallio ualeas īdulgeri tibi a ſe. ap. poſtulaſti. Licet autē talis cōſuetu do illa dicenda ſit potius corrupte laᵉ: nos tamē de ſpeciali gratia indulgemusᵉ tibi ut ſi neceſſitate aliqua prepeditus ad eccleſiam tibi ſubiectam accedere forte nequiue ris pro conſecrandis ſuffraganeis tuis uel clericis ordinandis: ⁊ ad eccleſiam alienā propter hoc te cō tigerit declinare: dūmodo his ad quem eccleſia pertinet id permittatᵍ utendi pallioᵖ in iam dictis caſibusˡ liberam habeas facultateꝫ. ¶ Dem. Um ſis: ⁊ īfra. Ubicūqꝫᵏ fue ris in miſſaꝝ celebratiōibus tū cū eo palliū tranſfert̉ sͣ. de poſtul. bone. ij. ī fi. vn̄ ꝓ ꝑte ē bn̄ficiū ꝑſonale. qꝛ cū ꝑſona ſepelit̉.sͣ. e. ad hͦ. ⁊ ꝓ ꝑte locale qꝛ nō trāſfert̉ cū ꝑſona ad aliū ar chiep̄atum: ſꝫ remanet ibi. sͣ. de poſtul. bone. ij. ī fi. d ¶ Corruptela. ſꝫ vr̄ ꝙ nō ſit corruptela ⁊ ꝙ ſit tolerādū. ff. de of. ꝓcō. l. i. vbi ꝓcōſul vtit̉ ſuis īſignijs vbiqꝫ poſtꝙͣ egredit̉ vrbem. e ¶ Indulgemus. hͦ iō dicit qꝛ nō ē licitū alicui celebrare vel p̄dicare ī alia ꝓuincia niſi ad hoc fuerit īuitatꝰ. vij. q. i. ep̄i vel p̄ſbyteri. ⁊. ix. q. ij. nullus pͥmas. ⁊. vi. q. iij. ſcriptuꝫ. f ¶ Propter hͦ.ſ. ꝓ eccleſijs ꝯſecrādis ⁊ clericiſ ordinādis g ¶ Permittat. No. ꝙ papa li cet alicui det pͥuilegiū: n̄ vult tn̄ ꝙ vtat̉ eo ī p̄iudiciū alicu ius. ſic. jͣ. de of. ordi. lꝫ. ⁊.sͣ. de trāſlat. licet. h ¶ Pallio tuo.ſ. ⁊ non illiꝰ ad cuiꝰ ꝓuinciā d̓clinas: cū ī ꝑſo nale. sͣ. e. ad hoc. i ¶ Caſibꝰ. duobꝰ p̄miſſis nō alijs. qd̓.n. ī quibuſdā ꝑmitti tur ī alijs ꝓhibet̉. ar. ff. de iu di. cū pretor. k C Um ſis. vbicūqꝫ. hic vr̄ ex eo ꝙ dicit vbi cūqꝫ: ꝙ ēt exͣ ꝓuinciaꝫ archi ep̄s pallio poſſit vti: ſic̄ ꝓcon ſul. ff. de offi. ꝓcon. l. i. ſꝫ ꝯͣ. sͣ. e. c. i. ⁊. c. ex tuarū. ſꝫ qd̓ dicit vbicūqꝫ reſtringe.i. ītra quā libet eccleſiā tue ꝓuincie.s. c. i. vel vbicūqꝫ ſi habeat pͥuile giū ad hoc ⁊ ille ad cuiꝰ ꝓuin ciā vel dioc. trāſit: id ꝑmittat sͣ. e. ex tuarū. ⁊ ſic planuꝫ eſt. qUia nos. ī aliena de licētia dioceſani ep̄i alias nō: qꝛ nō dꝫ ponere ma nū ī meſſē aliena. vt. vi. q. iij. ſcriptū ē. ⁊. ix. q. ij. nullus pri mas. pͥuatim tn̄ poſſet ſine li cētia. jͣ. de cle. pere. tue. dioce ſanꝰ dꝫ illū īuitare. vij. q. i. ep̄ vel preſbyteri. m ¶ Priuilegijs. qui p̄ciſe ſint dies illi neſcimuſ: niſi ſint illi qui enumerati ſūt. sͣ. e. ad ho norē. ⁊. jͣ. de fer. cōqueſtus. n ¶ Quarta. ſatis ſoluta eſt ꝑ hac rn̄ſionē: qꝛ reſpicere dꝫ p̄ uilegiū ſuū: ⁊ ſi ibi ꝯtinentur ꝙ poſſit celebrare cuꝫ pallio ꝓ defūctis: ita obſeruet ẜꝫ ꝙ ibi ꝯtinet̉. ſimile. jͣ. de priuil. ſi de terra. ⁊ meliꝰ in. c. porro II Itteras tuas. ſene ctutē. nō.n. quelibet I ſenectꝰ facit: vt quis poſſit petere ceſſionē. ſꝫ ea ſo la que hominē reddit ꝓrſus ineptū. jͣ. e. niſi.§. d̓bilitas. ꝓ pter qͣs cauſas poſſit quis re nūciare tradit̉. jͣ. e. niſi. ⁊. jͣ. e. poſt tranſlationē. b ¶ Inſufficiētiā. hec eſt iuſta cauſa ad renūciandū: qꝛ defectꝰ ſcīe nō ſolū īpedit ꝓmouēdū. sͣ. de elec. ꝯgre gato. īmo deijcit iā ꝓmotū. jͣ. de eta. ⁊ qua. c. vlt. ⁊ de hoc habebis. jͣ. e. niſi. c ¶ Nouē. ſic.n. iudex potiꝰ dꝫ cauſā differre ꝙͣ eā nouo iudici delegare. ff. d̓ vaca. mu. p̄tor.§. vlti. ar. xix. q. iij. monaſterijs. d ¶ Milicie. ſi. vij. q. i. ſciſcitaris. nō.n. ſolui debēt milites: niſi cōpletis ſtipen dijs. C. de his qui nō exple. ſtipē. l. ij. li. x. ⁊ nil credit̉ eē actū ⁊cͣ. C. de his ꝗ vt īdig. l. pe. ī fi. ⁊ fruſtra velociter currit qui pͥuſꝙͣ ad metas ꝑueniat: deficit. de pe. di. iij. ī caſſū. ar. vij. q. i. nihil. ⁊ magis deliquit: qui īterceptā cauſam di mittit ꝙͣ qui nunꝙͣ ad cauſa venit. ī aut̉. de litigi.§. oēꝫ. colla. viij. ⁊ qui ponit pͥncipiū totū ſupplere dꝫ vſqꝫ ad fi. de cō. di. i. nullus ep̄s. b. Um īter. ꝑ iuramētū. Iſte. p. abiurauit bn̄ficiū ſuū ꝙ decetero ipſū e C nō repeteret: ſꝫ nō iurauit ꝙ nō reciꝑet ſi iteꝝ eligeret̉. jͣ. qd̓ me. cā. ad audlētiā. iuramētū nō extēdit̉ ad ea de quibꝰ nō fuit cogitatū ī iuramēto: cōſtitutus: diebus ſolēnibus uſuꝫ pallij per quod plenitudo pōtificij deſignat̉ poteris liberiꝰ exercere. ¶ Ono. iij. archiepiſcopo tri. Uia nos: ⁊ infra. Inqui. t. t. rn̄. ꝙ tā ī tua quā ī aliena dio ceſi potes ſine pallio ⁊ ſandalijs celebrare: qui utiqꝫ in tua dioceſi non debes ſemper celebrare cum pallio: ſed diebꝰ illis dūtaxat: qui ī eccleſie tue priuilegijsᵐ ſūt expreſ ſi: ſicqꝫ ſoluta eſt quarta queſtio: qua queſiuiſti: an tibi ſit licitū pro defūctis cū pallio celebrare. De Renunciatione. ELex. iij. London̄. epiſcopo. Itteras tuas: ⁊ īfra. Si tuā aut ſenectutem aut inſufficientiāᵇ forte ꝯſiderans te tāquā īmeritum poſtulas relaxari: ſcito nos credere: ꝙ tutius ſit hoc tēpore ſi cōmiſſa tibi eccleſia ſub umbra tui nominis gubernet̉: quam ſi alteri noueᶜ īcogniteqꝫ ꝑſone gubernan da in tāto diſcrimine cōmittat̉: ma xime qꝛ ī te uigor deuotiōis ⁊ fidei etiā corpore ſeneſcēte nō deficit: ſꝫ uergente deorſum conditione cor porea feruor ſpūs ī ſublimiora cō ſcendit: ⁊ infra. Monemus te igi tur: ūt ſuper hoc diebus iſtis nul. la te facias īportunitate moleſtum qꝛ īdecens oīno ꝓbatur: prius ſouere militie cingulum quā cedat uictori aduerſitas preliorum. ¶Dē abbati dolen̄. ⁊ priori de art. Um inter. p. gaufridi: ⁊ quoſ Adam alios canonicos ſancti .i. ſuper ſpirituali beneficio.ſ. ſtal lo in choro ⁊ loco ī capitulo queſtio fuiſſet diutius agitata: ⁊ infra. Ideoqꝫ mandamus quatenus ſi prefatum. p. inueneritis de conſen ſu maioris partiſ capituli fuiſſe de predicto beneficio aucto. apoſto. inueſtitum: eum faciatis beneficiū ipſum pacifice poſſidere: non eniꝫ uidetur nobis impedimentum afferre iuramentuꝫ: quod de eodeꝫ non petendo ulterius proponitur

iudi. licet. vn̄ nō ob. in alijs: ⁊ ſic iſti. p. nō obſtat iuramētuꝫ: cū nō agat ex pri ma ſua receptiōe: ſꝫ ex nouo iure poſt iuramētū p̄ſtitū acquiſito de ꝯſēſu ma ioris ⁊ ſanioris partis capituli: qꝛ alia ē modo cauſa petēdi. ff. de excep. rei iu dicate. ⁊ an eadē. ff. de īſtito. ac. l. habe bat. ⁊. jͣ. de cauſa poſ. c. vlti. f ¶ Maioris ⁊ ſanioris. ⁊ ſic ſtādū ē maiori parti. lxv. di. ſane. ⁊. xix. di. ī cano niciſ. ⁊. ff. ad municip. qd̓ ma ior. Quid iuris ſit ſeruāduꝫ de hoc nō. sͣ. de ele. c. eccleſia veſtra in fi. g ¶ Interceſſit. ſupple poſt ſu aꝫ renūciationē. Iſte. p. poſt ſuā renūciationē obtīuit lr̄as a papa: vt reciꝑet̉ ī eccleſia illa: ⁊ ſic iſte īueſtitꝰ fuit de bn̄ ficio illo aucͣte pape ⁊ de ꝯſē ſu maioris ꝑtis: ⁊ ſic ꝑs mīor nō pōt obijce iuramētū. bera Xtrāſmiſſa. abbatis i. p̄lati: qꝛ eccleſia ſecū laris ē ⁊ nō regularis ⁊ ē no mē dignitatis. ⁊ iſte. p. rube erat ibi canonicus. b ¶ Uotū. nō ꝙ emiſiſſet vo tū: ſꝫ ꝙ emittē ꝓponebat. jͣ. d̓ regu. ꝯſulti. ar. ꝯ. jͣ. d̓ regula. ſuꝑ eo. n̄ ē ꝯͣ ibi habitꝰ fuit ad ꝓceſſionē: hic ad ꝓbatione: tātū: vel hic nullū habitū ſuſcepit: ⁊ ſi ſuſcepiſſet non ob ſtat. nā habitꝰ ſolus ſine ꝓfeſ ſione nō facit monachū. jͣ. de regula. porrectū. ⁊. jͣ. qui cler. vel vouen. ꝯſuluit. c ¶ Reſignauit. Sꝫ qͣliter bo na illa ſibi reſtituta fuerūt ex quo.n. ſemel fuer̄t acquiſita eccleſie: nō debēt ei ampliꝰ re ſtitui. xij. q. ij. nulli. xvij. q. iiij ſūt qui opes. Rn̄. iure poli n̄ iure fori. xvij. q. iiij. quicūqꝫ ar. jͣ. de dona. īter vi. ⁊ vx. mu lieres. ⁊ ī aut̓. d̓ mona.§. ſi v̓o colla.i. vel de facto fuit hoc potiꝰ ꝙͣ de iure ſi trāſiuerūt ī ꝓpͥetatē eccleſie vel forſā ſub ꝯditione ꝯtulerat illa bona ſi ſibi ꝑpetuo remanere deberet. de hac materia notat̉. jͣ. de cleri. ꝯiuga. c. ꝙ ad te. d ¶ ¶ Dmonet. ītrare. xvi. q. vij. nullus oīno. jͣ. d̓ iurepa. cura paſtoralis. ali as niſi talia bn̄ficia dimiſerīt ſūt excōicādi vſqꝫ ad debitā ſatiſfactio ne. jͣ. de inſti. ex frequētibus. e ¶ Incōſulto dimitte. vt. vij. q i. ep̄s de loco. jͣ. de p̓uile. cū ⁊ plātare.§. ī eccle ſijs. idē ē ī clericis alioꝝ p̄latoꝝ vt abbatū ⁊ ꝯſimiliū ſine quoꝝ ꝯſenſu eccle ſias nō debēt dimittē. lxiij. di. c. i. ⁊. ij. ⁊. liiij. di. c. i. qd̓ ſi fecerint pn̄t reuocari: ⁊ niſi admoniti redierint ſūt excōicādi. vij. q. i. ſi quis v̓o. ⁊. c. ſe. ⁊ hec ē cano nica vltio vt dicit hic ī fi. ⁊ ſi p̄latꝰ ſuus trāſitū ratū habere noluerit: pot̓it eccleſia illa ordinari ꝑ illū ad quē ſpectat. jͣ. e. qd̓ ī dubijs. ⁊ hic ī fi. ad religioneꝫ tn̄ trāſire pn̄t. xix. q. ij. due ſūt. ⁊ ēt regulares petita licētia ꝙͣuis nō obtēta. jͣ. de regula. licet. Itē ar. ē ex hac lr̄a: ꝙ vnꝰ p̄latꝰ nō poſſit ad aliā p̄laturā eligi ī alia eccleſia vel ēt canonicꝰ: ſꝫ tantū poſtulari: quoniā p̄latꝰ ille vel clericꝰ nō hꝫ facultatē recedēdi ab eccleſia ſua ſine licētia ep̄i ſui. vn̄ eius ꝯſenſus illegi timꝰ ē. qd̓ ꝯcedebat vin. ⁊ ſi ep̄s malicioſe eū nō vult ꝯcedere: cogēdus ē ꝑ ſu periorē. ar. jͣ. de iurepa. nullus. ⁊ ẜm eū hꝫ locū electio tantū ī clericis eiſde ec cleſie. nos hoc nō dicimꝰ: īmo clericus alteriꝰ eccleſie bn̄ pōt eligi ad aliam ec cleſiā: dūmodo alias ſit idoneꝰ ⁊ ī eodē ep̄atū ⁊ ī alio: ⁊ tꝫ electio. sͣ. de elec. cū īter canonicos. vbi de hͦ: īplorāda ē tn̄ licētia ſui ep̄i: ⁊ ſi denegaret eā cōpelle ret̉ ꝑ ſuꝑiorē: ſi malicioſe hͦ faceret ꝑ decre. nullus. jͣ. de iurepatro. Uper hoc. caſus. Quidā petebat bn̄ficiū ſuū de quo fuerat canoniL ce īſtitutꝰ. obijciebat̉ ei ī modū exceptionis: ꝙ nō poterat repētē ip̄ꝫ C ꝙͣuis ad ipſū ꝑtinuerit: qꝛ dū quiete poſſidebat illd̓ ſpōte abiurauerat. replicabat actor: ꝙ nō ſpōte renūciauerat. ⁊ hͦ vterqꝫ ꝓbare volebat. Primo querit̉ an exceptio ſpōtanee abiurationis obiecta nulla cā reſignatiōis aſſignata ſit admittēda exceptio: ⁊ dato ꝙ ſit admittēda: querit̉ an teſteſ actoris qui di cit ꝙ nō ſponte renunciauit pͥus ſint admittendi: an teſtes rei qui dicit ꝙ nō ſponte renunciauit. Rn̄. papa ꝙ non ē veriſimile: ꝙ aliquis renunciet bene ficio ſuo ſpōte: forte multis laboribꝰ acquiſito: ſine magna cā: tn̄ teſtes ſuper ſpōtanea renūciatione ſūt recipiēdi. nec ē ſuꝑuacuū ſi iudex īquirat cāꝫ renū ciatiōis ſi voluerit: alias nō tenet̉: ⁊ ſi īuenerit illā ꝓbabileꝫ.i. nō vi vel metu ⁊c: admittit eā: ⁊ īponet̉ ſilētiū actori: niſi ipſe replicādo ꝓbauerit ꝙ ſpōte n̄ renūciauit. ī fine rn̄det qͣſi tacite qōni: ⁊ quo pōt hͦ eē cuꝫ illa ſit negatiua.ſ. ꝗ ſpōte nō renūciauit ⁊ ip̄e rn̄dit: ꝙ lꝫ videat̉ negatiua: tn̄ talis negatiua hꝫ ī ſe īplicatā affirmatiuā.ſ. ꝙ coactꝰ renuciauit. ⁊ iō ſuꝑ illa aſſertione īplicita ꝓba tiones actoris ſūt admittēde: ⁊ ſnīa ꝓferenda ꝓ eo qui melius ꝓbauerit. g ¶ Repoſcētibus.i. petētibus. h ¶ Sine cauſa.i. ſine adiectione iuſte cauſe renūciationis. i ¶ Ueriſimile. cōtra iſtā preſūptionē bn̄ admittit̉ ꝓbatio ī ꝯtrariū vt. jͣ. dicit̉ preſtitiſſe: ſi conſenſus maiorisⁱ et ſanioris partis canonicoruꝫ eccle ſię interceſſitᵍ. ¶ Dem epiſcopo uerulano. trāſmiſſa relatiōe abbatis ſancti.n. de ceperano noſtris eſt auribus ītimatuꝫ: ꝙ. p. rubeus clericus duꝫ infirmitate laboraret apud monaſterium ſancti ſaluatoris ſibi petijt habitum monaſticū indulgeri: qui recuperata poſtmo dum ſanitate ad monaſteriū illud gratia complendi uotum acceſſit: ⁊ ibidem moram aliquantulam fa ciens ea que predicte eccleſie ſancti.n. contulerat ſibi fecit reſtitui. nunc auteꝫ mutato animo laborat ut reſtituatur ī eccleſia ſupradicta. Uerum quoniam iam dicta eccle. ſia ab eo ſoluta dignoſcit̉:: ex quo ea que ſibi contulerat ad petitionē ſuam reſignauit eidem: mandamꝰ quatenus ſi res ita ſe habet predi ctum abbatem ⁊ ſocios eius ad re ceptionem. p. nulla ratione cōpellas īuitos nec a populo ceperano compelli permittas: hortari tamē eos poteris ut illū nō tāquā unuꝫ de eccleſia: ſed quaſi de nouo reci. piant in ſocium ⁊ infratrem. ¶ De epiſcopo tornac. Dmonet: ⁊ infra. Uniuerſis ꝑſonis tui epiſcopatus ſub di ſtrictiōe ꝓhibeas: ne eccleſias tue dio. ad ordinationē tuā ꝑtinentes abſqꝫ aſſenſu tuo intrare audeant aut detinere aut te dimittere incon ſulto. Quod ſi quis ꝯtra ꝓhibiti onē tuā uenire preſūpſerit ī eū canonicā exerceas ultionem. Lemens. iij. Uꝑ hoc quod ſciſcitaris utꝝ eccleſiaſtica bn̄ficia repoſcēti busᵍ obiecta ſpontanee abiuratio nis exceptio ſine cauſe cognitiōe ſit admittēda: ⁊ an actoris ꝙ ſpōte n̄ renūtiauit: an rei de ſpōtanea re nūtiatiōe debeāt ꝓbatiōes admitti ſic tue exꝑiētie rn̄demꝰ: ꝙ nulla ra tio hoc ueriſimileⁱ reddit: ut quiſquā bn̄ficiū multis forte expēſis ⁊ laboribꝰ acquiſitū quo ſuſtētari dꝫ facile ſine magna cā ſua ſpōte reſignet: iōqꝫ ſuꝑuacuū eē n̄ credimꝰ cāꝫ reſignatiōis diligenter īquiri quā ſi forte ꝓbabilē.i. n̄ ui nec me tu nec oppreſſiōeⁿ nec īteruētu pe cunie: nec ꝓmiſſioneᵖ extortam iu in rn̄ ſione. jͣ. de preſūp. qꝛ veriſimile. k ¶ Reſignationis. Lꝫ nō ſit allegata ab ipſo reo: forte ideo renūcia uit: qꝛ habebat plura bn̄ficia. jͣ. de p̄ben. c. referēte. vel qꝛ ſimoniace fuerat adeptꝰ illud. jͣ. de p̄ſump. nō ē veriſimile. maxime dico: qꝛ idē eēt ſi nullā cauſā allegaſſet: ⁊ hic nō dr̄ ꝙ reus cauſā allegauit: ſꝫ iudex hoc qͣſiuit: ꝗa ſufficit allegare ſpō taneā renuciatiōeꝫ ſine aliqͣ cā: nec tenet̉ ēt allegare cām nec iudex tenet̉ inquirere cām ⁊ hoc no. cū dic̄ īfra ideo qꝫ ſuꝑuacuū eē ⁊cͣ. q. d. ſi vult pōt inꝗrere alias nō tenet qꝛ ſufficit ꝙ ſponte renūciauit. jͣ. c. ꝓx. Quidaꝫ ſignāt ꝯͣ. jͣ. de reſt. ſpo. ſollicite ibi nō recipiunt̉ te ſtes illiꝰ qui allegabat ſpontaneā abiu iuratiōeꝫ an̄ reſtitu tionē. ⁊ hic recipiū tur an̄ ⁊ poſt reſtitutionē. Ita ſoluebāt quidā. Hic non allegabat̉ ꝙ ſpolia tus renūciauerit. ſi hoc feciſſet non ad mitterent̉ ꝓbatōes ꝯͣ eū: vt ibi. ſꝫ vt ceſ ſit nō ſpoliatꝰ: lꝫ pre ſumat̉ ꝓ eo ꝙ īuitꝰ hoc feceit: audit̉ tn̄ aduerſariꝰ volēs ꝓbare ſpōtaneā abiu rationeꝫ: q̄ ꝓbata ſi iteꝝ actor vult repli care ꝙ nō ſpōte bn̄ audit̉. Ad hͦ vt nullū ſit ꝯͣriuꝫ ita dicas: ꝙ hec ⁊ illa ſollicite ī diuerſis caſibꝰ loquūtur: nec ſe tāgūt. qui.n. ꝑ metū vel ꝑ vim renūciāt bn̄ficio vel iuri ſuo tꝫ quidē renūciatio: qꝛ hoc voluit: lꝫ coactꝰ: ⁊ ſic ꝑdit̉ dn̄iuꝫ ex toto: qꝛ coacta volūtas volūtas ē. xv. q. i. merito. ⁊. ff. qd̓ me. ca. ſi mulier. §. ſi metū. ⁊. l. metū aūt.§. ſꝫ ꝙ p̄tor. ⁊ ſic hꝫ locū ī hoc caſu actio qd̓ metꝰ cauſa que appellat̉ actio p̄toria. ff. e. ti. ⁊ ſi mulier.§. ſꝫ metu. ⁊ ī hͦ caſu loquit̉ hec d̓cre. nec talis ꝓpͥe dicit̉ ſpoliatꝰ: vn̄ nō pōt pete re reſtitutiōeꝫ: cū nō fuerit ſpoliatꝰ. īmo tradidit dn̄iuꝫ lꝫ ꝑ metū vt dictū ē: ſꝫ dat illi actio p̄toria qd̓ metꝰ cauſa: ⁊ hic agebat actione in rem ſimpliciter petēdo eccleſia ſuā: ſꝫ opponebat̉ ſibi ſpōtanea abiuratio qn̄ res petita tradita ē ꝑ metu: agit̉ actione ī rē ⁊ ī ꝑſonaꝫ: ⁊ ſi ꝓmiſſio tantū ꝑ metū facta ē: ⁊ agit̉ vt res tradat̉: hꝫ exceptioneꝫ qd̓ metus cauſa. ff. qd̓ me. ca. metu.§. ſꝫ qd̓ p̄tor. ſꝫ ſpoliatus rema net dn̄s vel quaſi ⁊ ꝑdit ſolā poſſeſſione: ⁊ ī hoc caſu hꝫ locuꝫ actio vn̄ vi ſiue īterdictū poſſeſſoriū. ⁊ ī hoc caſu loquit̉ illa decre. ſollicite. ⁊ ibi renūciauit ſpoliatꝰ. ⁊ ẜꝫ hoc nulla exceptio pōt opponi: que tāgat dn̄iuꝫ eius qui petit reſtitui: qꝛ qō ſpoliationis pͥuilegiata eſt: jͣ. de ordi. cog. ſuꝑ ſpoliatione nec pōt referri ſpoliato queſtio ꝓprie tatis ꝙ nō habebat ius vel ꝙ nō ſit canonice īſtitutꝰ. jͣ. de reſti. ſpo. itē cū ꝗs. ⁊. c. ī lr̄is. ⁊. c. ex ꝯqueſtione. ⁊ ideo ī caſu. c. ſollicite. nō audit̉: qui refert ei queſtionē: qui ſpōte renūciauit ſiue abiurauit: qꝛ il la duo ſimul ſtare nō pn̄t: ꝙ vnus petat reſtitui ⁊ aduerſariꝰ agat d̓ ꝓprietate. hoc eēt cōtra ordinē iuris. C. de rei vendi. ordinarij. ſed hic petebat eccleſiā agēdo reali actione ſimpliciter: vn̄ aduerſarius pōt obijcere exceptionē ꝑemptoriā ⁊ docere de iure ſuo: ⁊ actor pōt replicare: ⁊ ſic vterqꝫ dꝫ docere de ſua intētione ẜm ꝙ hic fit: vt di cit ī fine. ⁊ ī fine apparebit quis melius ꝓbauerit: ⁊ ita plana ē: que ꝯſueuit difficilis reputari. l ¶ Non vi. ſed ſpōte. m ¶ Metu. ⁊ tamē metus ꝯtinet ī ſe vim: ⁊ ideo ſuꝑflue ꝙ dicit nō vi. ff. qd̓ me. ca. l. ij. n ¶ Oppreſſione. C. qd̓ me. cauſa ꝑ impreſſionē. o ¶ Pecunie. que ꝓ expēſis etiā ī talibus nō dꝫ dari. jͣ. de pac. cū p̄de ⁊. jͣ. de re. ꝑmu. ad qōnes. ex eo ꝙ dicit nō īteruētu pecunie. vr̄ a cōtrario ſenſu: qꝛ ſi īteruētu pecunie renūciaſſet: ꝙ talis renūciatio n̄ tenuiſſet. ⁊ ſic reſtituet̉ ei eccleſia: ſꝫ hoc falſū ē qꝛ lꝫ renūciatio non teneat tn̄ pͥuari dꝫ iſte qꝛ ſimoniā cōmiſit pecuniā recipiēdo pro re ſpūali: ⁊ ideo pōt ſuppleri: maxime ſi reſtitueret̉ in caſu iſto de gra tia ſola hoc fieret. p ¶ Promiſſione. In caſu iſto bene reſtitueretur ꝓpter dolū aduerſarij. ſi. jͣ. e. ſane.

q ¶ Malo.ſ. nō credētis. xxij. q. i. ita gͦ. ⁊. jͣ. de iureiu. ⁊ ſi chriſtus. r ¶ Canonica.ſ. vt actor neget ſe ſpōte renūciaſſe. ſ ¶ Oppoſita ⁊ ꝓbata. ſupple vt ſequit̉ ī.§. porro. t ¶ Admittere. cū effectu maxime ſi ꝓbabit reꝰ iuſtā cauſā recuſatio nis obtinebit: niſi actor ꝑ replicationē repellat exceptionē: ⁊ hoc ē qd̓ ſequit̉: niſi repli catio ⁊cͣ. u ¶ Negātis. d̓ hac negatiua dictū ē. sͣ. de elec. bone. dic vt ibi. x ¶ Negat. Eſt eniꝫ qd̓dā factuꝫ p̄gnās qd̓ īcludit ī ſe affir matiuā: qꝛ hec ꝓpo ſitio nō ſpōte renūciauit: includit in ſe hāc affirmatiuā: co ctꝰ renūciaui. ⁊ hāc ꝓbat actor ī ſua replicatione. ſi. C. de codicil. nec codicillos. ⁊. jͣ. de ſuc. ab īteſt. cū dilectꝰ. ⁊. iij. q. ix. īdicas. y ¶ Inficiet̉.i. neget ſpotaneā renūciati onem. z ¶ Ad dignitatē.ſ. te ſtiū: ⁊ ſic nō ſꝑ ſtat̉ numero teſtiū: īmo ꝯſiderari dꝫ dignitas teſtiū: ⁊ alia de quibꝰ habes. iiij. q. iij. ſi teſtes. cū duobus. c. ſeq. ⁊. jͣ. de te ſti. ī nr̄a. ſic ⁊ ī electi onibꝰ. sͣ. de elect. ec cleſia vr̄a: vbi de hͦ: ⁊ ſic obtinebit: qui meliꝰ ꝓbabit d̓ ſua ītētione. Sꝫ qͣliter ꝓnūciabit hic iudex: nūquid dꝫ ꝓnūciare ꝙ ſpō te renūciauit vel ꝙ nō ſpōte renūciauit? videt̉ ꝙ ſic qꝛ ſuꝑ his īdu cunt̉ teſtes. ſꝫ hoc nō videt̉: īmo videt̉ ꝙ iudex ꝓnūciare debeat ſu per pͥncipali qōne que ē de renūciatione eccleſie. De hac maͣ an de beat iudex ꝓnūciare ſuꝑ īcidēti vel nō: dicet̉. jͣ. de ordi. cog. ītellexi mus. Alij ītelligūt hāc lr̄aꝫ habito reſpectu ad dignitatē.ſ. partiuꝫ: qꝛ ſi ille qui dicit ꝙ metu renunciauit: eēt homo p̄clare dignitatis ⁊ opinionis: p̄ſūptio eēt ꝯͣ illū qui dicit: ꝙ nō ſpōte renunciauit. ff. qd̓ me. ca. nō ē. ⁊ iō magis aꝑte ꝓbationes requirunt̉ ab ipſo. vt ī. l. il la dicit̉: ⁊ nihilominꝰ habēdus ē reſpectꝰ ad dignitatē ⁊ opinionē teſtiū: vt dictū ē. Si.n. ille qui obijcit qd̓ ſpōte renūciauit habeat meliores teſtes: ei ſtabit̉ nō obſtāte dignitate alteriꝰ. ar. illiꝰ decr. qꝛ ve riſimile. jͣ. de p̄ſūp. ⁊ hic v̓. nulla rō ⁊cͣ. ⁊ tn̄ recipiunt̉ ꝓbationes: ꝙ ſpōte renūciauit. In caſu iſto poſſꝫ dici iure nouo: ꝙ exceptio hͦ ab iurationis ſpōte facte ꝑ iuramētū lite ꝯteſtata īpediat ſuꝑ pͥncipali qōne cū negociū ꝑ iuramētū ſit finitū. jͣ. de li. ꝯteſtata. c. vno. ⁊. jͣ. de cele. miſ. cū marthe. vel hic reꝰ de plano ꝯfitebat̉ ꝙ bn̄ficiū illd̓ qd̓ petebat actor: ad ipſū actorē ꝑtinuit ſꝫ ſpōte illd̓ renūciauerat: ⁊ ſic nō fuit alia ꝯteſtatio neceſſaria hic. Ber. Nn pn̄tia. caſus. Duo electi fuerūt ad quādā abbatiā. r. ⁊ a iſ quidā aliꝰ. cauſa cōmiſſa fuit iudicibꝰ: vel ꝑ ordinariū tra ctabat cauſa. fuit lata ſnīa ꝯtra ipſū. r. ⁊ alteri fuit adiudicata abba tia. ⁊ ipſe. r. appellauit. cauſa appellationis cōmiſſa fuit ep̄o dulmē ſi ⁊ eiꝰ ꝯiudici: corā quibꝰ dicebat. r. ſnīam nō valere: qꝛ ī ſnīa nō ex primebat̉: qͣre ꝯͣ ipſū lata fuiſſet: ⁊ ꝓpterea ꝑs aduerſa ꝓbare debe bat ſnīam iuſta fuiſſe. In ꝯͣriuꝫ rn̄debat̉: ꝙ iſta nō ſūt neceſſaria. p̄ ſumēdū erat ꝓ ſnīa iudicis. demū cā iſta delata ē ad dominū papa Papa v̓o auditis hicinde ꝓpoſitis dicit ꝙ iudex nō ſemꝑ dꝫ aīum ſuū applicare ad vnā ſpeciē ꝓbationis: ſꝫ oīa dꝫ ꝯſiderare que fiūt ī eiꝰ pn̄tia: ⁊ ex his īformare dꝫ motū animi ſui: ⁊ formare ſnīaꝫ ⁊ ꝓ ſnīa ſemꝑ p̄ſumit̉ donec ī ꝯͣriū aliquid on̄dat̉ ꝓpter iudicis aucͣteꝫ ſꝫ ſi nihil ꝓbatū fuiſſet corā ep̄o dulmēſi ⁊ ſuo ꝯiudice: ſtādū ē ſnīe niſi iſte. r. eā on̄de̓t irritādā: tn̄ qꝛ ꝯſtitit dn̄o pape ꝑ lr̄as quorūdaꝫ ep̄oꝝ ꝑ ꝯfeſſionē ipſius. r. de ipſiꝰ renūciatione ſpotanea: īponit ei ſilētiū ſuꝑ dicta abbatia. ⁊ ītellige ꝙ renūciatio facta fuit an̄ electio nē aduerſarij ipſiꝰ. r. ad hoc vt renuciatio aliquid oꝑet̉. ſi sͣ. de ele. cū īter. r. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore. ar. jͣ. de arbi. ex parte. ⁊ hoc ẜm vnū caſū. ſecꝰ ẜm aliū: puta ipſe ſe oppoſuit nulla alia electi on facta. b ¶ Ad vnā ſpeciē. ſic̄. ff. de teſta. ob carmē.§. vlt. ⁊. iiij. q. iij. ſi teſtes §. ī criminali. ⁊. jͣ. de re iudi. cauſam. c ¶ Preſumi. ſic. jͣ. de re iudi. ſicut. ⁊. c. cū īter vos. ⁊. ff. de regu. iur. dex inuenerit: maxīe ſi nō īteruenerit iuramentū: quod uix fieri de uoluntate ꝓpria credit̉: quod fere ſemꝑ a maloq ē: niſi replicatō cano nicaʳ fuerit oppoſitaˢ admittere nō poſtponas. Porro licet negātis factū ꝑ reꝝ naturā nulla ſit probatio: eiꝰ tn̄ qui ſpōtane ā renuciatio nē negatˣ: cū īplicite ⁊ quodammō replicādo īficiet̉ʸ. ſuꝑ aſſertiōe ſua habito ad dignitatēᶻ ⁊ opinionē reſpectu probationes credimus ad mittendas. ¶ Dem. N pn̄tia nr̄a: ⁊ īfra. Licꝫ igi tur iudex nō ſemꝑ ad unāᵇ ſpe cie ꝓbatiōis applicet mētē ſuā: ſed ex cōfeſſionibꝰ depoſitiōibꝰ allega tionibꝰ: ⁊ alijs que ī eiꝰ pn̄tia ꝓpo nūtur: formet animi motū: ⁊ tanta ſit iudicialis auctoritas ut ſemꝑ. ꝓ ipſo preſumiᶜ debeat donec contra ipſum aliquid legitime ꝯprobet̉: quare ſi tu corā dulmen̄. epiſcopo ⁊ eiꝰ ꝯiudicibꝰ nihil penitꝰ ꝓbauiſ ſes: ſtādūª tn̄ ſnīe fuerat niſi aduer ſariꝰ eā on̄deret irritādā: qꝛ tn̄ pre ter iſta ꝯſtitit de ipſiꝰ renūciatione ſpontanea: per quaſdā epiſcopoꝝ res iudicata. d ¶ Stādū. hic ē ar. ꝯͣ Io. qui dicebat ꝙ ī cauſa appellatiōis victor neceſſe ha bebat ꝓbare ſnīam recte latā fuiſſe: ⁊ hoc ꝑ aut̉. C. de his qui ingrediunt̉ ad appelladū.§. illd̓. vbi dicit̉: ꝙ victores nō aliter potient̉ ſentētijs: ꝙͣ ſi eas re cte latas moſtrauerint. Sꝫ dicēdū ē ꝙ ſemꝑ ſtat ſnīe: niſi ꝓbet ꝙ iniuſta ſit. C. de appel. qui ad ciuilia. et C. vt cā pubertatis adſit tutor. l. vna. ar. detegere.n. d̓bꝫ iniquitatē ſnīe. ff. ſi pendē. ap pella. l. i.§. i. ⁊ docere dꝫ ſe iuſte appellaſſe. jͣ. de appel. cuꝫ ī eccleſia. Quid ergo rn̄deb̓ aut̉. dicas ꝙ hoc ipſo ꝙ non reprobat̉: ꝓbat eā iuſtaꝫ. C. qui mili. nō po. ſuꝑ ſeruis. li. xij. Si v̓o quis diceret ſnīam iniuſtā rōne ꝓceſſus: qꝛ dice ret litē nō fuiſſe ꝯteſtataꝫ vel ordo iudiciariꝰ nō fuit ſeruatꝰ in alijs: tūc neceſſe hꝫ docere ſnīam iuſtā ꝑ ipſū ꝓceſſum. jͣ. de ꝓba. quoniā cōtra. dic vt ibi noͣtur ī fi. vl. no. e ¶ Litteras. quibꝰ ſtandū eſt qn̄qꝫ. jͣ. de ꝓba. poſt ceſſionē ⁊. xij. q. iij. cure. f ¶ Cōfeſſionē. ⁊ hoc ſolū ſufficit: qꝛ ꝯfeſſos ī iure ꝓ cōui ctis haberi plꝫ. C. de ꝯfeſ. l. i. ⁊. jͣ. de ꝯfeſ. cū ſuꝑ. ⁊. c. vlti. g Ane. īſtituit. ⁊ cano nicos ſuſpēdit: vt pꝫ 7 ī integra. h ¶ Ductus ꝯſilio. dato forte ī fraudē ⁊ ſui lucri cauſa: vn̄ erāt ī dolo. ff. de dolo. ſi cū ſci res. ⁊ ex ꝯſilio fraudulēto ob ligabant̉. ff. de reg. iur̄. ꝯſili nō fraudulēti. vn̄ habuit ꝯͣ il los actionē de dolo tn̄ apd̓ ſe debuit explorare: an ei expediret tale ꝯſiliū. ff. man. l. ij. ī fi. qꝛ nō tenebat̉ ſequi tale ꝯſiliū. xiiij. q. i. qd̓ p̄ci pit̉. vn̄ videt̉ ꝙ nō teneant̉: ſꝫ tenent̉ ſi hoc ꝯſtaret. ⁊ ſi vellet allegare hoc il lud deberet ꝓbare. ff. de ꝓba. quotiēs.§. qui dolo. Sꝫ hic p̄ſumit̉ dolus. vn̄ de ipſū recipere cōpellūtur. i ¶ Reddēs. ⁊ ſic tradēdo lr̄as renūciauit iuri ſuo. ſic. jͣ. de pac. cū p̓dē. ⁊ dona tis ⁊ traditis īſtrumētis mācipioꝝ: mācipia ipſa donata ītelligunt̉. C. de do na. l. i. ⁊ qui cyrographū legauit: ⁊ actiones que ꝯtinētur ibi legauit. ff. de le iij. qui cyrographū: ⁊ qui obligauit inſtr̄a agroꝝ ſuoꝝ de agris ipſis cogitaſſe ītelligit̉. C. que res pign. obli. poſ. l. ij. ⁊ ſi reſtitui tibi cautioneꝫ pignoris: ius pignoris remiſiſſe videor. C. de remiſ. pigno. creditricē. ⁊. ff. de pact. l. ij. ſecꝰ ē ſi reſtituo tibi pignꝰ: qꝛ nihilominꝰ poſſū petere debitū. ff. d̓ pactis. l. iij rō diuerſitatis ē: qꝛ ī altero vtilitas ī altero nō. Ar. ꝯͣ. jͣ. eo. veniēs. ſo. ibi. k ¶ Suſtinere. jͣ. de fideiuſ. ꝑuenit. ⁊ ſic reddebāt mala ꝓ bonis: ⁊ hec quidaꝫ maloꝝ ſūt: vn̄ eis nocet. xxiij. q. iij. ſex ſūt differētie: ⁊ exhibitio ſue reuerētie ſiue honor īpēſus nō debēt ei eē dānoſus. ff. de fur. ſeruus cōis.§. ꝙ nō. ⁊. ff. quēadmo. teſta. aper. ſꝫ ſi quis. ⁊ ideo qꝛ fuit deceptꝰ ꝓmiſſionibus ei ſubue nit̉.sͣ. e. ſuꝑ hoc. nā deceptis ⁊ nō decipiētibus iura ſubueniūt. ff. ad velle. l. ij. §. i. ⁊. jͣ. de re. ꝑmuta. cū vniuerſoꝝ. ⁊.jͣ. d̓ dona. īter dilectos. ⁊. C. ſi mi. ſe ma io. dixe. l. ij. Sꝫ qͣliter iſte audit̉: cū nullū ius habeat: ⁊ nemo ſine actione ex perit̉. ff. de neg. ge. ſi pupilli.§. vlti. verū ē ꝙ nullū ius hꝫ ſꝫ qꝛ iſte īplorauit of ficiū iudicis admittit ꝯ eos: qui eū taliter deceperūt: qꝛ cū deficit actio offici um iudicis ē īplorādū. jͣ. de offi. iudi. c. iudicis officiū. ⁊. ff. d̓ mino. ī cauſe. ſi. habes. jͣ. de pac. cū p̓dē. ⁊ ibi officiū iudicis īplorauit: alias nō audiret̉. ar. sͣ. de elec. cū īter. r. ſeniorē. Sꝫ pōt dici: ꝙ ꝑ reſtitutionē huiuſmodi lr̄aꝝ nō re nūciauit īſtitutioni: quā habuit a legato aucͣte ſedis apoſtolice: qꝛ nō renūcia uit facto legati ꝑ talē reſtitutōeꝫ ſb̓ijciēdo ſe eoꝝ mīe: ita d̓ iure fuit auditꝰ. b l ¶ Admittatis. datis executoribꝰ ſuꝑ hoc: vt pꝫ ī integra. m ¶Uod ī dubijs. laicā. Nō videt̉ ꝙ talis renunciatio teneat niſi fiat in manus eiꝰ: a quo bn̄ficiū recepit. vi. q. iij. deniqꝫ. xviij. q. ij. abbas. ī autͣ. de defen. ciui.§. ꝙ īterī. colla. iij. ⁊. ff. de orig. iur. l. ij.§. ⁊ cū placuiſſꝫ. ar. ⁊. xvij. q. ij. gonſaldus. ⁊ op. ar. C. de defen. ciui. l. vlt. ⁊ sͣ. e. admonet. ⁊ hic fi. So. verū ē ꝙ ꝙͣtuꝫ ad eccleſias vel quātū ad ſuꝑiorē talis renūciatio nō tꝫ quoniā eccleſia vel ſuꝑior pōt illū repetere ſi vult. vt. vij. q. i. nō oportet. ⁊ etiā ſuꝑior. xxxiij. q. v. mulier. Sꝫ ipſe nō pōt eā repetere: ⁊ ita quo ad ſe tꝫ pactū qꝛ ⁊ ſi īutilis fit talis renūciatio nō hꝫ ī ſe tacitū pactū: ne repetat ſicut acce ptilatio īutilis. ff. de pac. ſi vnꝰ.§. pe. ⁊. ff. de acceptil. ſi acceptilatū. ⁊. xvij. q. i. eos. ar. ꝯͣ. ff. de accep. an īutilis ī pͥn: ⁊ qꝛ poſtea recipit de manu laici: ſuſpenſus ē. xvi. q. vlti. ſi quis deinceps. ⁊. c. ſe. īmo plus dicit ꝯciliū gnaͣle qui ꝯſen tit electioni de ſe facte ꝑ ſecularis poteſtatis abuſū: īeligibilis efficit̉.sͣ. d̓ elequiſquis. ar. ꝯͣ de iurepat. p̄terea. Sꝫ expone v̓bū illud cōmunione pͥuet̉.ſ. fi deliū cū iā ſit pͥuatꝰ cōmunione ſacr̄oꝝ recipiēdo eccleſiā de manu laici. Io. lr̄asᵉ ⁊ ꝯfeſſionēⁱ ipſius nos ei ſuꝑ eadē abbatia ſilentiū duximus im ponendum. ¶ Celeſti. iij. Ane dilecto filio.n i. preſby tero car. tūc ap. ſe. le. nos me minimꝰ iniūxiſſe ut. h. ſubdiaconū canonicū in pictauien̄. eccleſia īſti tuere ꝓcuraret: qui mādatis nr̄is obtēperās ibidē īſtituitᵍ in canoni cū ſubdi. memoratū: ⁊ īfra. Poſt modū idē. h. quorūdā ueſtruꝫ du ctus conſilio litteras ſuas uobis reddēs ueſtre miſericordie ſe ſub iecit: ⁊ infra. Quia uero unde miſericordiā debuit impetrare: inde cogit̉ diſpēdiū ſuſtinere mādamꝰ quatenꝰ hoc n̄ obſtāte ipſū ī fr̄eꝫ⁊ canonicū admittatis. Nno. iij. nidroſien̄. archiepiſcopo. Uod ī dubijs: ⁊ īfra. Hi pre terea qui beneficiū eccleſiaſti cū ſibi collatū ſpōte ī manū laicā reſignantes illud denuo a laico ſu ſceperūt: eodem ſūt beneficio ſpo liādi: lꝫ reſignatio taliū facta laico nullam obtineat firmitatē. ¶ Dē ebor̄. archiepiſcopo.

iure ꝑ. c. ſi quis deinceps: qd̓ ſatis poſſet dici. ſꝫ decre. p̄dicta p̄terea ꝯͣdicit: vt dictū ē: ⁊. c. quiſquis. ꝯciliū gnaͣle aliā penā īponit: qꝛ efficit̉ ieligibiliſ: ⁊ iō meliꝰ videt̉ dicendū ꝙ illa iura. xvi. q. vij. ſiquis deinceps. ⁊. c. ſequens. que dicūt ꝙ clerici qui faciūt hoc ſūt ſuſpēſi: ⁊ laici ſūt excōicati qui clericos īſtituūt nō tenēt ī hoc vt ipſo iure penā īponāt: ſꝫ hodie laici ſūt excōicādi ⁊ clerici qui recipiūt bn̄ficia ſuſpē dēdi ⁊ īeligibiles fiūt ꝑ iura illa. jͣ. de iurepa. p̄terea. ⁊ sͣ. de ele. quiſquis. n ¶¶ D ſupplicationē. mo rari. forſitā ꝓpter in tēperiē aeris. lxxiiij. diſ. quo rudaꝫ. vel qꝛ habebat capitales inimicos sͣ. de elec. bone o ¶ Defectū. ſimile. xciij. diſt. diꝗconi. v̓. mēdicat īfelix ⁊cͣ. p ¶ Ad ſuſtētationē. huic ꝓui dēdū ē ī bn̄ficio: quē non crimē: ſꝫ cauſa neceſſitatiſ abdu cit. vij. q. i. ꝙͣuis triſte. ſꝫ ma le meritꝰ publica egeſtate laborare dꝫ. ff. depoſi. bona fi des. ⁊ merito huic ꝓuidēduꝫ ē: qꝛ depoſito ſubuenit̉ in ne ceſſarijs. l. di. ſtudeat. erit au teꝫ iſte tanꝙͣ plebanꝰ eccleſie huiuſmodi. q ¶ Uſu pallij. arg. ꝯͣ. C. quē admo. ciuilia mune. īdu. l. iij. li. x. quoniā maioribꝰ honori bus fūctos nō licet deſcende re ad minoreſ vt dicit lex pre dicta. ⁊ ar. ad idē. xiij. di. legmus ī fi. ⁊ sͣ. de trāſla. licet. Iſi cū pͥdeꝫ. ꝓmittis TI quaſi credēſ: ꝙ cedē do placeas deo. b ¶ Sanctificato.ſ. hieremia c ¶ Miniſteriū. qd̓ pͥuilegiatū eſt. jͣ. de ſta. mona. ꝙ dei ti morem. d ¶ Cū ille.ſ. hieremias qui p̄ dicationis recuſabat officiuꝫ ⁊ tamē poſtea recepit. viij. q. i. ī ſcripturis. e ¶ Cuius.ſ. v̓bi dei. f ¶ Forſitan. Iſtud forſitā nō videt̉ poni dubitatiue ſed af firmatīe. ſi. xxxiij. q. ij. admo nere. ⁊. jͣ. de ꝓcu. tue. ⁊ de pe di. i. quaobre. ⁊. ff. de rei ven. itē ſi.§. i. ⁊ v̓ba ſequētia hoc īnuūt. ⁊ sͣ. de reſcrip. ſuꝑ lr̄is. v̓. niſi forſitan. g ¶ Sꝫ dūtaxat. Ex iſto loco colligit̉: ꝙ ꝓ nullo crimīe po teſt ep̄s renūciare ſine licētia pape quantūcūqꝫ graui. Su per hoc dicūt ꝗdaꝫ ꝙ nullus criminoſus nullus irregularis pōt renūciare ſine licētia pape. ar. jͣ. c. ꝓxi. v̓. vn̄ quidā ⁊..vi. q. iij. deniqꝫ. ⁊. ff. de ad mi. tu. l. tutores.§. qui ſe. etiā ſi talis ſit: qui titulū nō habe at: vt ſimoniacus ⁊ ītruſus: ī morte tn̄ ꝓpter neceſſitatem poſſēt renuciare. ar. illius. c. xvij. q. iiij. ſi ꝗs ſuadēte. Tā. ⁊ Io. dicūt ꝙ ſimoniacꝰ ⁊ ītruſus nō habēt titulū: ſꝫ fures ⁊ īuaſores ſūt.i. q i. ordinationes. ⁊.ix. q. i. ordinationes: ⁊ ideo ꝙͣto plus rem tenēt tanto plus peccāt: ⁊ fur ſemꝑ ē ī mora. ff. de ꝯdi. fur. ſi ꝓ fure.§. penul. ar. qꝛ nō remittit peccatū ⁊cͣ. xiiij. q. vi. ſi res aliena. vn̄ dicūt ꝙ renūciare pn̄t ſine licētia pape qꝛ ipſi ad hoc tenent̉ canonis aucͣte.i. q. i. ſi quis neqꝫ. In alijs qui titulū ha bēt ſecus ē: ibi neceſſaria ē licētia pape. vt hic dicit. ar. jͣ. c. ꝓxi.§. rurſus. ⁊ ſe quē. Sꝫ lr̄a iſta ꝯͣdicit.ſ. nō cuiuſlibet: ſꝫ illius dūtaxat. cuiꝰ executio poſt per actā pnīam īpedit̉. ſꝫ hec duo crimina talia ſūt ⁊ ſic videt̉ ꝙ hic ſit petenda l cētia: qꝛ lꝫ titulū nō habeāt: ſimoniacꝰ tamē videt̉ habere titulū: cū ꝑ electiōeꝫ habuerit eccleſiā: quo ad cōmune opinionē hꝫ titulū: cuꝫ occulta fuerit ſimo nia. vn̄ ſaltē ꝓpter hoc tenet̉ licētiaꝫ petere: ⁊ cauſa pōt ſubeſſe: qꝛ ſi bn̄ adm niſtrauerit papa de facili diſpēſabit cū eo. arg. jͣ. e. c.§. ꝑſone v̓o. Satis poſſe hic dici ꝙ ītruſus omnino dꝫ cedere: qꝛ nec quatū ad opinionē nec quantuꝫ ad veritatē titulū hꝫ. Que ergo ſūt crimina: que poſt ꝑactā pnīaꝫ impediunt D ſupplicationē raguſien̄. ar chiepiſcopi euꝫ a cura qua te T nebatur eccleſia raguſi en̄. duximꝰ abſoluendū: eo ꝙ ibi non poterat ſecure morariⁿ ⁊ ſi acceſſū haberet ad illam: mortis ſibi periculuꝫ im minebat: ⁊ infra. Ne uero ideꝫ in uituperium miniſterij noſtri defectu in rebus temporalibus patia tur: mandamꝰ: quatenus benefici um quod de liberalitate regia ac ꝯceſſione tua: quod in epiſcopatu carleoli ⁊ eccleſia de malebron eſt illi collatū ad ſuſtentationēᵖ ꝯſerues ipſius: cui ꝯceſſimꝰ: ut in ipſo epiſcopatū abſqꝫ uſu pallijq officium epiſcopale ualeat exercere: tibi tāquā metropolitano reuerenti am ⁊ obedientiam impenſurus. ¶ Dem epiſcopo arelaten̄. Iſi cū pridem: ⁊ infra. Si in huiuſmodi ceſſione frugeꝫ ti bi melioris uite promittisª ſcire te debes non eſſe ſanctificato in ute ro ſanctiorē: ⁊ ideo non oportet te predicationis iā ſuſcepte deſerere miniſteriuꝫ: cum ille cuiusᶜ fieri baiulus recuſabat: tandem predicādū receꝑit uerbū dei. Quod ſi forſan humilitatis cauſa de culmīe queriſ pōtificali deſcēdere: eo ipſo humilitatis uideris erigere male uerticeꝫ: ꝙ te nimis in reſignandi ꝓpoſito exhibes ꝑtinacem: qꝛ tūc in te ueram humilitatē cuſtodies: cū ⁊ per eā locū ſublimē fugies: ⁊ per obedientiam nō dimittes. In tueri te itaqꝫ uolumus: ꝙ hec ſunt illa: per que cedendi epiſcopus li centiā pōt poſtulare: ꝯſciētia crimi nis: debilitas corporis: defectus ſcientie: malitia plebis: graue ſcādalū: irregularitaſqꝫ perſone. Sꝫ in his omnibuſ eſt obſeruāda cau tela. propter conſcientiā enim cri minis cedendi poteſt licentia poſtulari: ⁊ forſan nō cuiuſlibet: ſed dūtaxatᵍ illiꝰ propter quod ipſius officij executio poſt peractaꝫ peni tentiā impeditur: cum ſi oēs quos arguit conſcientia cuiuſlibꝫ culpe cederent. pauciⁱ uel nulli in illo mi niſterio remanerent: ⁊ infra. Alia executionē ordinis? Dic ꝙ ſimonia ē vnū d̓ illis. vt.i. q. i. erga ſimo niacos. ⁊. jͣ. de ſimo. tāta. Itē homicidiū. jͣ. de temp. or. c. vlti. ⁊. l. di. miror. ⁊ de his duobꝰ crimiuibus habemus expreſſe. jͣ. d̓ accu. īquiſitionis in pͥn. Itē ẜm Io. omne peccatū qd̓ ipſo iure irrogat īfami am. iij. q. vij. īfames.§. porro. qꝛ lꝫ culpa ꝑ pnīam tollat̉: infamia tn̄ nō abolet̉. ij. q. iij.§ hinc colligit̉. d̓ hoc notat̉. jͣ. de tēpo. or. ⁊ qua. ord. ex tenore. In iſtiſ.n. crimi nibus que poſt pentētiā īpediūt executionē ordīs aut bn̄ficij retētionē: d̓bet ep̄s petere licētiam cedēdi qꝛ penitere nō pōt: niſi renunci et. In alijs v̓o criminibꝰ de quibꝰ pōt penitere remanendo īlofficio ſuo: nō tenent̉ petē ceſſionē ar. illiꝰ decre. jͣ. d̓ tēpo. ordi. c. vlt. h ¶ Culpe. hoc ē cō tra illos qui dicunt omne crimē īduce re irregularitatē. i ¶ Pauci. qꝛ res pe ne ꝯͣ naturā ē ꝙ ꝗs ſit ſine peccato. xxv. di.§. nūc autē. ⁊. lxx xi. di. apoſtolus ī fi. ſi. jͣ. de p̄ben. c. pe. k ¶ Impotēs. talis eniꝫ morbꝰ dicit̉ ſō ticus: qꝛ cuiuſqꝫ rei agēde impedimēto ē. ff. de v̓. ſig. morb ff. de re iudi. q̄ſituꝫ l ¶ Infirmitas. quia feruor ſpūs ad ſb̓li miora ꝯſcēdit. sͣ. e. litteras. m ¶ Plerūqꝫ. niſi eſ ſet talis ſcīa: quā cito addiſcere pōt ad qd̓ ſemꝑ tenet̉ ep̄s xxxviij. di. c. vlt. vn̄ dicit iuriſcōſultꝰ: ſi vnū pedē tenerem in ſepulchro adhuc addiſcere vellem. ff. de fideicom. liber. apud iulianū. xxiiij q. iij. ſi habes. nam ab anniculo puero dicit ſe velle addiſcere. vt. eo. c. hr̄. n ¶ Spūalium. xxx viij. di. ꝑ totū. o ¶ Tꝑaliuꝫ. lxxxvi. di. fratrē noſtruꝫ. ⁊ xxxix. di. petrꝰ. ⁊. x xxvi. di.§. i. ⁊ meri to neceſſaria ē ſcīa ſpūaliū ⁊ tꝑaliū: ꝙ ī his alios doce̓ dꝫ ep̄s ⁊ iō alioruꝫ do ctrina īdigere nō dꝫ.i. q. vij. ꝯueniētibus. ⁊ aut̉. de ſan. epiſ.§. damꝰ colla. ix. p ¶ Sciētiaꝫ repuliſti. xxxviij di. oēs pſallētes ī fi. q ¶ Toleranda. sͣ. de elec. cū nobis olim. ⁊. jͣ. de p̄ben. venerabilis. r ¶ Pͣlebis. ſi. vij. q. i.§. hoc tūc ſeruādū. ⁊. c. vlti. ſ ¶ Quo.i. quantū. t ¶ Eo..i. in tantū. u ¶ Faciā.i. tacere. x ¶ Exaſperās. populus.ſ. iſraheliticus. y ¶ Culpa ſubditoꝝ.ſ. ¶ Fugit. xxiij. q. iiij. tres ꝑſonas. a ¶ Utiliter. qn̄qꝫ.n. dormire dꝫ ſeueritas diſcipline. xxiij. q. iiij. ne admiſſo. ⁊. c. nō pōt. ⁊. xi. q. iij. qn̄qꝫ. b ¶ Elicit. vt. iiij. di. deniqꝫ. ⁊ alibi: noli eē nimis iuſtꝰ: qꝛ iuſtꝰ qn̄qꝫ ī uero cā ē debilitas corporis: que uel ex infirmitate uel ex ſenectute ꝓcedit nec tn̄ oīs ſꝫ illa ſolūmodo per quā īpotēs reddit̉ ad exequē dū officiū paſtorale. nā ſi ꝓ quali. bet corꝑali debilitate ſuſcepte ſeruitutis officiū poſſet deſeri fruſtra fateretur ſe apoſtolus ī ſuis īfirmi tatibus gloriari cū īterdū nō plus hortet̉ ſenilis debilitas aliquē ce dere quā moralis maturitas que ī ſenibꝰ eē ſolet ipſū in ſuo ſuadet of ficio ꝑmanere. ꝓ talibꝰ n. de ſe di cit apoſtolus. cum infirmor tunc fortior ſum: qꝛ nōnūquā corporis infirmitasˡ fortitudinem cordis au gmentat. Pro defectū quoqꝫ ſciē tie plerūqꝫ pōt quis petere ceſſio nē: qꝛ cū ipſa circa ſpiritualiuꝫ ad miniſtratiōeꝫ ſit potiſſimū neceſſa ria ⁊ circa curā tēporaliūº oportu. na preſul qui ꝯmiſſā ſibi debet ecle ſiā regere: in utriſqꝫ ſalubriter ei renūtiat: ſi ſciētiaꝫᵖ ī qua ipſā regat ignorat. Tu.n. īquit dn̄s: ſcīaꝫ re puliſti: ⁊ ego te repellā ne ſacerdo tio fungaris mihi: quāquā ⁊ ſi deſi derāda ſit eminēs ſcīa in paſtore: ī eo tn̄ ſit ꝯpetens tolerāda. qꝛ ẜm apoſtolū ſcīa īflat: charitas āt edificat: ⁊ iō inꝑfectū ſcīe pōt ſupplere ꝑfectio charitatis. Propter autē maliciā plebis cogit̉ īterdū prela tus ab ipſius regimine declinare: qn̄ plebs adeo dure ceruicis exi. ſtit: ut ꝓficere nequeat apud ipſuꝫ ſꝫ ꝑꝑ eiꝰ duriciā: quo magis ſatagit eo magis iuſto iudicio deficere ꝑmittat̉ dicēte dn̄o ꝑ ꝓphetā: līgu aꝫ tuā adherere faciaꝫ palato tuo: qꝛ domꝰ exaſperāsˣ ē. ⁊ apoſtoli le guntur dixiſſe iudeis. Ecce cōuer timur ad gentes: qꝛ uerbi dei uos īdignos feciſtis: nō tn̄ ꝓ qualibet culpaʸ paſtor debet gregē deſerere ne mercenario ꝯparetur: qui uidit lupū uenientē ⁊ dimittit oues ⁊ fugit̉ ſꝫ de ſuꝑioris licētia tūc demuꝫ pōt nō tā timide fugere quā ꝓuide declinare: cū oues ꝯuertunt̉ in lu pos ⁊ qui debuerāt humiliter obe dire: iā irreuocabiliter ꝯtradicūt: cū ⁊ ſi tales ſint grauiter ꝓ crimīe

iuſticia ſua perit. ij. q. vij.§. de his. ⁊ de pe. di. i. ſerpēs. c ¶ Eſca. jͣ. de no. ope. nunci. cū ex iniūcto. d ¶ Diſtinguēdū. ꝓut grego. diſtinguit ſuꝑ ezechielē omel. vij. vtrū ſcādalū ſine peccato vitare poſſumꝰ an nō: nā inquātū poſſumus ſi ne peccato ſcādala vitare debemꝰ. alioquin vtiliꝰ ſcāda lū naſci permittit̉: ꝙͣ v̓itas relīquat̉. jͣ. d̓ re. iur. qui ſcādalizauerit. veri tas.n. bone vite vel iuſticie nunꝙͣ deferēda ē: veritas diſci pline qn̄qꝫ. tūc aūt dꝫ deſeri v̓itaſ diſci pline qn̄ multitudo peccātiū ē ī cauſa n̄ tn̄ volūt defendere malum qd̓ faciunt. ar. xliiij. di. ꝯmeſſa tioneſ. vbi de hͦ. ⁊..l. di. vt ꝯſtituet̉. ⁊. jͣ. d̓ cle. exc. mi. latores. Si v̓o defende̓ volūt maluꝫ qd̓ faciūt ⁊ excuſare illd̓ quaſi ex aucte tūc multitudini parcēdum nō ē ꝓpter ſcādaluꝫ de pe. diſ. vi. c. i. ī fi. ar. lxxxij. diſ. plurimos. ⁊. vij. q. i.§. cū aūt. v̓. ferrū quippe de hoc dicit̉. jͣ. d̓ tē po. or. ſane in tertia notula. e ¶ Hoc v̓bo.ſ. non omne qd̓ ī eos ītrat ſꝫ qd̓ ex ore ꝓcedit coinquinat homīeꝫ tūc dixerūt apoſto li: ſcis qꝛ phariſei: quoꝝ religio ē in ci bis diſcernēdis: au dito hͦ v̓bo ⁊cͣ. vſqꝫ ibi. vt. xi. q. iij. īter. ba. f ¶ Sinite. qͣſi non ē curādū de ſcādalo eorum. g ¶ Regulariter. ali as cū irregulariſ ſit regulariter mīſtrare non pōt. Ex his enī qͦ īordīate ſt̄ ac ta nō pōt aliquid or dīabiliter fieri. jͣ. de accu. qͣliter ⁊ qn̄. ſꝫ dicᶜ regularit̉.i. laudabiliter ⁊ vtiliter. h ¶ Nō potuit.i. nō debuerit d̓ iure tꝑe ſue examīationiſ: ⁊ ſic ē ar. ꝙ illud dici mur poſſe qd̓ de iu re poſſumꝰ. xxij. q. ij. faciat. ⁊ ar. sͣ. d̓ re ſcrip. ſciſcitatꝰ: ſꝫ d̓buit ꝯfiteri ſaltē ī ſe creto. sͣ. de elec. īno tuit. i ¶ Culpa. in culpa ſint: qꝛ nō māifeſta uit īpedimentū tꝑe ſue ꝓmotionis. vn̄ īponi dꝫ ſine pnīa cū diſpēſat̉ cū eo: vt ſequēs lr̄a dicit: tn̄ ſi culpa ta lis ⁊ cā.ſ. irregularitas diſpēſat̉ cū ipſo ꝑꝑ vtilitateꝫ ipſius eccleſie. k ¶ Tatet. qꝛ nō manifeſtauit īpedimētū tꝑe ſue ꝓmotionis. vn̄ īpo ni dꝫ ſibi pnīa cū diſpēſat̉ cū eo: vt ſequēs lr̄a dic̄: tn̄ ſi culpa talis. l ¶ Et cauſa. ſi ipſa irregularitas occulta ē diſpēſat̉ cū ipſo ꝓpter vti litatē ipſius eccleſie. Ber. m ¶ Latet. ar. ꝙ ꝓ opi. illoꝝ qui dicūt ꝙ peccata latētia faciūt homi nes irregulares. l. di. ſacerdos. ⁊. c. ſacerdotes a ꝯͣrio ſenſu. ⁊. c. de his v̓o. ar. xxxiij. di. habuiſſe. Et ar. ꝯͣ. xxxij. q. v. chriſtiana. ſo. ī foro ſeculari nō hn̄t vindictā. ſꝫ ī foro anime ſic. puniendi: ſunt tn̄ pro tempore uti literª tolerandi: quia ſanguinē eli. cit qui nimis emungit. Pro gra ui quoqꝫ ſcandalo euitando cū ali ter ſedari nō pōt: licet epiſcopo pe tere ceſſionem: ne plus temporalē honorē quā eterna uideatur affectare ſalutē: memor illiuſ quod di cit apoſtolus ſi eſcaᶜ ſcādalizauerit fratrē meū: nō māducabo carnem ineternū. Sꝫ īter ſcādalū ⁊ ſcādalū ē ſubtiliter diſtīguēdūq: ſicut do minꝰ ipſe diſtinxit: cui cū dixiſſent apoſtoli. ſcis quia phariſei audito hocᵉ uerbo ſcandalizant̉: rn̄dit ſinite illos ceci ſūt ⁊ duces cecorū Alibi uero dixit: qui ſcādalizanerit unuꝫ de puſillis iſtis qui in me credūt: expedit ei ut ſuſpendatur mola aſinaria ī collo eius ⁊ demer gatur in profundū maris. Perſo ne uero irregularitas ut ſi forte ſit bigamus uel uidue maritus ē cau ſa propter quā petere poteſt licēti aꝫ aliquis reſignādi atteſtāte apo ſtolo qui dic̄. opꝫ epūꝫ eē uniꝰ uxo ris uirū ¶ Nō tn̄ ꝓpter quālibꝫ ir regularitatē ꝑſone dꝫ ei qui regula riterᵍ miniſtrauit cedēdi licentia in dulgeri: utpote ſi de legitimo ma trimonio nō ſit natus: qꝛ lꝫ irregu laritatē huiuſmodi nō potuitʰ ſubti cere: ſi tamē ⁊ culpaⁱ latet ⁊ cauſa cū eo qui laudabiliter ſuum imple uit officiū iniūcta ſibi penitētia cōpetēti poteſt nō minus utiliter quā miſericorditer diſpēſari. Ego ſum inquit deus zelotesⁿ uindicās pec cata patrū in filios: ⁊ uſqꝫ in tertiā ⁊ quartā generationē ī hiſqui ode rūt me.i. in illis qui ꝯtra me pater num odiū imitātur: unde patetᵈ ꝗ illis qui paterna uicia nō ſequūtur ꝓprie poſſunt ī talibus ſuffragari uirtutes illo diſcretionis adhibito moderamine: ut īter nothos et manzeresᵖ naturales ⁊ ſpurios di ſtinguat̉: ⁊ īfra. Uerū ſi ꝓpter alias cauſas ceſſionē affectes nō ē in hoc tibi poſtulāti fauēdū: cum hꝰ i poſtulato uideat̉ n̄ eē diſcreta quo niā ut id tanquā notiſſimū omitta. mus ꝙ occioſitasº ⁊ uoluptas arma ſūt hoſtis ātiqui ad miẜas ani mas captiuādaſ: ꝓpter laboris an guſtias aut ꝑſecutōnis īcurſus nō debes deſerere ſpōſā tuaꝫᵖ: cui de figēdoq manū apud extraneū te fide media copulaſti: ſciēs ꝙ btī ſūt iſti qui ꝑſecutōeꝫ patiunt̉ ꝓpter iu ſticiā: quoniā cū ꝓbati fuerint acci piēt coronā uite: quā r̄promiſit deus diligētibꝰ ſe. Sꝫ dices ſpūſubi uult ſpirat: ⁊ neſcis unde ueīat aut quo uadat: ⁊ iō n̄ ē qui poſſit uias illius ſpūs ꝑſcrutari: qui uero ſpū dei agunt̉ nō ſūt ſub legeˢ: quoniā ubi ſpūs dei ibi libertas: quare ſi cedēdi tibi licētia data ab hoīe nō fuerit nihilominuſ tamē cedes: qꝛ data ē tibi libertas cedendi a deo. Certe deſipis ſi ſic ſapis. naꝫ quō ſpū dei agit̉: qui ꝯtra ſpūꝫ dei agit ſi.n. uera ſūt que premiſimꝰ: īmo qꝛ īdubitāter ſūt uera ꝓculdubio ꝯtra ſpūꝫ dei agit qui aliquid ꝯtra ueritatē attētat: quoniā ipſe ē ſpūs ueritatis. Porro ſi dicas ꝙ forſā alia ē cā lates: ꝑꝑ quā cedēdi uolū tas tibi celitꝰ īſpirat̉. ⁊ nos ſiquidē reſpōdemꝰ: tu quō ſcis: ꝙ talis in ſpiratio ſit celeſtis: nonne recolis quid ille glorioſus pontifexᵘ dixit cū cepiſſet uiribꝰ corꝑis repēte de ſtitui: dn̄e ſi adhuc populo tuo ſuꝫ neceſſariꝰ nō recuſo laborē fiat uolūtas tua: illiusˣ exēplū ſecutꝰ: qui dixit cupio diſſolui ⁊ eē cū chriſto. manere aūt ī carne neceſſariū ē ꝓpter uos: ⁊ īfra. Quippe ſi quātocūqꝫ uirtutū floreʸ refulgeas: ⁊ in te nō habeas charitatē: nihilꝰ ꝯpro baris habere: nulla ſiquidē maior poterit eē charitas qua ut aīaꝫ ſuā ponat quis ꝓ amicis ſuis: cū autē ꝓpter hāc te deceat aīaꝫ tuā ꝓ ſub ditis tuis ponere nulla occaſione: dūmodo proficere illis poſſis ⁊ ſi nō oībuſ tn̄ multisª ab eoꝝ regimi ne te cōuenit excuſare: quoniam ſi laboris cauſā pretēdis exemplū te apoſtoli ſubleuabit: qui ſuadet tibi laborē huiuſmodi nō refugere dū ſe aſſerit ꝓ cōmuni ſalute plus ceteris laboraſſe: qꝛ lꝫ non ſequat̉ laborē effectusᶜ: nihilominus tamē labor ē meritorius apud deuꝫ iuxta quod legit̉: reddet deuſ mer cedē laboꝝ ſuoꝝ ſanctoꝝ: ⁊ infra. Nec putes. ꝙ ideo martha malaꝫ ꝑtē elegerit: qua circa plurima ſatagebat: qꝛ maria optimaꝫ parteꝫ n G Ielotes.i. zelans ⁊ vlciſcēs peccata vel exactor caſtitatis.i. q. iij. ſaluator.§ ecōtra. ⁊. xxxiiij. q. ij.§. i. o ¶ Patet. a cōtrario ſenſu. p ¶ Manzeres. ſicut legit̉ ī hiſtoria ⁊ ī rubrica: quibꝰ nō eſt fas eccleſiā dei in troire. Māſer ꝓpͥe dicit̉ de ſcorto natꝰ: ſpurius de ꝯcubina: nothꝰ de adulte rio natꝰ. ſic dr̄ nota febris: q̄ affligit ſicut qͣrtana. ⁊ tn̄ nō ē v̓a qͣrtana ſic nothꝰ: qꝛ vr̄ verꝰ filiꝰ ſꝫ nō ē: ⁊ oēs tales ille gitimi ab honoribꝰ repellunỉ s. de ele. cū ī cūctiſ. ⁊.s. d̓ ele. īnotuit. ⁊. jͣ. d̓ fi. p̄ſb. c. i. ⁊ vl. naͣlis dr̄ natꝰ de ꝯcubina q̄ te netur ī domo: qͣſi loco vxoris vnica: ⁊ talis ī bonis pr̄is ab īteſtato ſuccedit ī duas vncias pr̄ne ſub̓e: ſi alij filij nō ex ſtēt: nec ꝯiunx legitīa. C. de natu. li. autͣ. lꝫ pr̄i. ⁊ ī bōis mi nis ſuccedūt cū legitīs filijs C. d̓ ſena. ꝯſul. orfi. ſi qͣ.§. vl. n ¶ Omittamꝰ. ⁊ tn̄ ſtatī ſb̓iū git de illo ⁊cͣ. ⁊ ē color rethori cus qui dr̄ p̄occupatio. ſi. vii. q. i. moyſes ī fi. o ¶ Ocioſitas. iuxͣ illd̓: Ocia ſi tollas: ꝑiere cupidīs arcꝰ. ⁊ alibi. Querit̉ egiſtꝰ: qͣre ſit factꝰ adulter: In ꝓmptū cā ē: deſidioſus erat. ⁊ dic̄ hiero. ad moͣchū: ſꝑ facito aliꝗd bōi oꝑis: vt te diabolus īuēiat oc cupatū. de con. di. v. nunꝙͣ. p ¶ Spōſā. sͣ. d̓ trāſla. int̓ corporalia. ⁊. ff. ſo. ma. ſi cū dotē §. ſi maritꝰ. ⁊ expone ſpōſā.i. eccleſiā militāteꝫ. q ¶ Defigēdo manū. v̓ba ſūt ſalomonis ī ꝑaboliſ loquētis d̓ fideiuſſore qui obligauit ſe apud exͣneū.i. apd̓ creditoreꝫ qui ē exͣneꝰ.i. aliꝰ a fideiuſſo re ⁊ reo pͥncipali: ſic ep̄s defi gēdo manū.i. ꝑ manualē obe diētiā obligauit ſe ꝓ ouibꝰ ſu is apud exͣneū.i. creditorē. i. apd̓ deū qui ſibi credidit gre gē ſuū mediāte ſuo metropo litano cui obediētiā fecit ma nualē. ep̄s.n. tenet̉ redde̓ rō nē deo ꝓ aīabꝰ ſibi cōmiſſis ſi male cuſtodierit oues ſuas jͣ. de re. iur̄. c. pe. ⁊ expōe apd̓ exͣneū.i. apud aliū: qꝛ deꝰ eſt aliꝰ ab hoīe ī eo ꝙ deꝰ: qꝛ deꝰ ē creator ⁊ hō ē creatura: vel dic ꝙ deꝰ exͣneus ē a quocūqꝫ chriſtiano: ⁊ tn̄ quilibet chriſtianꝰ ē eiꝰ filiꝰ. filiꝰ.n. dr̄ eē ī ptāte pr̄is quouſqꝫ ē emanci patꝰ eo emācipato dr̄ exͣneus ſicut quilibꝫ aliꝰ: ⁊ tn̄ ē eiꝰ fili us: ita deꝰ emācipauit hoīem cū dedit ei liberū arbitriū fa ciēdi qd̓libet bonuꝫ vel malū ⁊ ita dictꝰ ē extraneus. r ¶ Uias. qꝛ nō ſūt in hoīe vie eius. xlvij. di.§. neceſſe ē ī fi. ſ ¶ Sub lege. xix. q. ij. due ſūt ⁊. jͣ. de regu. licet. t ¶ Indubitāter. qꝛ nefas ē di cere: ꝙ ſcriptura mentiat̉. xx iij. q. v. quid ergo. u ¶ Pōtifex. beatus martinus. x ¶ Illius.ſ. beati pauli apoſtoli. y ¶ Flore.i. oꝑbꝰ v̓tutū: qꝛ v̓tutē nullus pōt hr̄e ſine charitate: quoniā qui hꝫ vnā v̓tutē ī actu hꝫ oēs: ⁊ qui caret vna caret oībꝰ. xxiiij. q. i. vbi ſana. xxxij. q i. cū renūciat̉. de pe. di. ij. ſi.n. īquit. jͣ. de re iudi. defleat peccator. z ¶ Nihil. iuxͣ illd̓ apoſtoli: ſi tradidero corpꝰ meū ita vt ardeā: charitatē āt nō habeā: nihil mihi ꝓdeſt. de conſe. di. iiij. ſolet. d̓ pe. di. iij. ſi quis aūt ad fi. di. a ¶ Multis. vt. vij. q. i. ibi b ¶ Pͣlus. xxiiij. q. iiij. quis nos.

materie nō artificis. jͣ. d̓ locat. ⁊ ꝯduet. ꝓpter. ff. ad. l. acquil. ſi ſeruꝰ.§. ſi cali cē. ⁊. xliij. di. epheſijs. nec euētus mortalitatis medico ꝗ diligēs fuit īputari debet. ff. de of. p̄ſi. illicitas.§. ſicuti. ⁊ ſufficit diligētiā adhibere: ꝙͣ pōt. xlvij. di. c. vl. ⁊ ſi negociū nō habeat effectū ſufficit ſi ſit vtiliter ceptū. ff. de. nego. ge. ſed an̄ vltro.§. j. lꝫ ſecus ſit in negocijs pupilli. ff. e. ti. ſi pupilli. in princi. ⁊. l. litis. d ¶ Illa.ſ. vita cōtemplatiua. e ¶ Secura. ergo potius ampiectanda. nā tenere certū et dimittere incertū debemꝰ de pen. di. vij. c. vlt. ff. d̓ rit. nup. adoptiuus.§. j. ſed vtraqꝫ eſt certa. f ¶ Iſta. ſcilicet actiua vita. g ¶ Lie. Lia. lippa erat oculis que qͣtuor filios genuit ex iacob. ſꝫ rachel duos tantū.ſ. ioſeph ⁊ beniamin. h ¶ Legiſlatoris.ſ. moyſi. xxx vj. di. ſi quis vult. i ¶ Quapropter.i. ꝓpter quā cauſam. k ¶ Ad preſulatū. xviij. q. j. c. vno. ⁊. viij. q. iij. c. iij. l ¶ Diuertenti.i. accedenti. m ¶ De licētia. qui petit. licen tia ⁊ obtinet copelli debet vt cedat. jͣ. e. quidam. n ¶ Oſt tranſlationē. libera. ⁊ iō potuit eligē vn̄cunqꝫ Et no. ꝙ qui poteſt eligē pōt poſtulare.s. de elec. ī cauſis. ſed nō econtrario. ar. ff. de. ri tu nup. generali. hic expreſſe habetur ꝙ vni poteſt cōmitti poteſtas eligēdi. ſimile ſupra de elec. cauſam que. o ¶ Poſtulandū ſimplicit̓ eligl nō potuerat: qꝛ erat de alia eccleſia. lxiij. di. lr̄as. ⁊. lxxj. di. fraternitatē. ſꝫ in poſtulan dū eligi poteſt. lxiij. di. valēti nianꝰ: qꝛ ep̄us fuerat. ⁊ idec nō eligi ſed poſtulari debet. ⁊ hec fuit cā quare fuit poſtu latus ⁊ nō illa: qꝛ d̓ alia eccleſia ut dixit io. de hoc dr̄. sͣ. de elec. cū inter canonicos. c ¶ A priore ⁊ a capitulo. qꝛ ſo lus prior nō poſſet ꝑſonam a lienare. arg. xij. q. ij. ſine exce ptione. ⁊. xix. q. iij. ſtatuimꝰ. cū maior ſit alienatio ꝑſone quā reꝝ. xij. q. j. precipimꝰ: ſi aūt nollet dare ipſū cōpelli debꝫ ꝑ ſuperiorē. jͣ. d̓ iurepat. nullus niſi iuſtā habeant cau ſam nō dandi tunc cōpelli nō debēt. lxiij. di. litteraſ. ⁊. lxxj. diſt. c. j. ⁊. ij. d ¶ Cōſtantinopol. vij. q. j. hͨͦ nequaꝙͣ. e ¶ Ex qͣtuor.ſ. nicenū cōſtan tinopol. epheſinū primum et calcedonen̄. xv. di. ſicut. f ¶ Ceſſante. ar. eſt hic ꝙ ceſ ſante cauſa ceſſat effectus vt .j. q. vij. ꝙ ꝓ remedio. ⁊.j. q. .j. ꝙ ꝓ neceſſitate. ⁊. lv. di. pri ſcis. ⁊. lxj. di.§. his omnibꝰ. ⁊. c. neophitꝰ. jͣ. de appel. cū ceſſante. ar. ꝯͣ. xxxij. .q. j. dixit dn̄s. ⁊. xix. q. ij. due ſunt. ſol. ſi per cauſā fiat diſpenſatio vel aliqd̓ coſimile: ceſſante cauſa ceſſat qd̓ factū eſt ex cauſa vt in primis. c. ſi vero ius cōe ſtatuit̉ ex cauſa. licet cauſa ceſſet: etiam remanet ius quod ſtatutum fuit ex illa cauſa. ff. de. poſtul. l. j.§. ſexū: vt in contrarijs: vel ſic. licet cauſa impulſiua ceſſet remanet ius quod ex ea ſtatutū eſt. cōtra. xxxij. q. j. dixit dominꝰ. Si finalis eſt cauſa: ꝙͣdiu cauſa durat: durat quod ex ea cauſa ſtatutum eſt. vel quod ex illa cauſa fit. ea vero ceſſante ceſſat conſtitutum ex illa cauſa: cōtra. xxxij. q. vij. c. fi. vel ceſſat quod ex ea cauſa conſtitutum eſt. quando in cō ſtitutione dictū eſt: ꝙ cauſa ceſſante ceſſat conſtitutio: ut in primis concorg ¶ Ceco. vnde verſus. Si ſecus cecum conatur ducere ſecum. In ſoueam ductor primus cadit inde ſecutor. h ¶ Deſerendo sͣ. c. proxi.§. pro defectu. elegit: que non auferetur ab ea. quoniam licet illaª ſit magis ſecuraᶜ iſta tamen eſt magis fructifera ⁊ licet illa ſit magis ſuauis. hec ta men magis utilis cum ī fecūditate ſobolis lippitudo lieᵍ rachelis pul chritudini ſit prelata quānis ſimul in unū ⁊ ꝯtēplatiuus eſſe ualeas ⁊ actiuꝰ: legiſlatoris exemplo qui nunc aſcendebat in monteꝫ: ut ibi gloriā dn̄i cuꝫ maiori cerneret lib̓ tate. nūc v̓o deſcēdebat ī caſtra: ut cū utilitate maiori neceſſitatibꝰ po puli ꝓuideret: qua ꝓpterⁱ faciliꝰ ī dulget̉ ut aſcēdat monachꝰ ad pre ſulatūᵏ quā preſul ad monachū de ſcēdat: ⁊ īfra. Monemus itaqꝫ ut laborē paſtoralis regiminis nō re cuſes ne fortaſſis ad pedes ſuos cū maria ſperneret te reciper̄. qui ſibi apud ſe diuertētiˡ ſpreuiſſeſ cū martha ſollicita miniſtrare: ⁊ īfra: Qui uero in poſtulādo cedēdi licētiā inſtitiſti: tibi te duximus reli quendum ut diſtinctis cauſis: pro pter quas cedere oporteat: ſi propter aliquam cauſam utilem ⁊ ho. neſtam in huiuſmōi propoſito per ſeueres de licentia noſtra cedas: alioquin cedendi licentiam aucto ritate apo. tibi ſcias eſſe penitus ī terdictam quoniam ſi pennas habeas: quibus ſatagas in ſolitudinem aduolare: ita tamen ſtricte ſūt nexibus preceptoꝝ. ut liberuꝫ nō habeas abſqꝫ noſtra permiſſione uolatum. ¶ Dem epiſcopo fauentino in ar chiepiſcopū rauēnatenſeꝫ electo. Oſt tranſlationem tuam ad eccleſiam rauennaten̄. cū pre poſitus ⁊ canonici fauentin̄. in. j. eorum concanonicuꝫ liberam eli gendi auctoritatem unanimiter cō tuliſſēt: ipſe..j. ſācti fridiani lucan̄. canonicum olim epiſcopus ſarnaten̄. in fauentinen̄. epiſcopū poſtu landum elegit. ¶ Porro a ſancti fridiani priore ſuper hoc requi ſito ⁊ obtento ꝯſenſu prepoſitus ⁊ alij poſtulationem eandem appro bari a nobis humiliter petierunt. Uerum poſtulatiōi huiuſmodi ui k ¶ Dimittens. Statim cum illud ſciuit primo petita ⁊ obtenta licē tia a domino papa vt hic dicit: ⁊ ſic nō poteſt renuntiare ſine licenta pape ꝙͣuis ſymoniacus. alias ratihabitio retro ſibi preiudicat .jͣ. de ſymo. ſicut: vel intra breue tēpus.j. q. j. cōſtat. ⁊. jͣ. de regula. c. .ii. quod in maleficijs verum eſt. ff. de vi. ⁊ vi ar. l. j.§. quotiens. ⁊ xxxiiij. q. ij. ſi virgo C. de tranſac. ꝙͣuiſ ⁊. C. qūo ⁊ quādo iud. ab eo. l ¶ Nequeat. qꝛ er go ſymoniacos nul laⁱ miſericordia eſt adhibēda..j. q. j. er go ſymoniacos. ⁊ vij. q. j. preſentiū: ⁊ .sͣ. de elec. ſuꝑ eo. ⁊ j. q. j. ꝙ quida. ⁊. jͣ. de ſymo. nobiſ fuit. Sꝫ ꝯͣ uidet̉: ꝙ poſſit cū ſymoniaciſ di ſpēſari: vt. j. q. v. ꝗcqūꝫ. ⁊. c. p̄ſētiū. ⁊. jͣ. de ſymo. d̓ ſymonia ce. ⁊ sͣ. de elec. ſi ali cuius. Sol. vin. dicit ꝙ talis d̓ iure nō poteſt eligi ſiue poſtulari: ſed diſpēſa tiue debet poſtulari. Alij dicunt: ꝙ ſi cōmiſſa fuit ſymonia in ordine: nullꝰ poteſt cū eo diſpēſa re: vt. j. q. j. erga. ⁊. c qd̓ quidam: nec eti am dn̄s papa vt dicunt: qꝛ caracterem habet vitioſum. cui renuntiare nō pōt: ⁊ ideo nō purgat̉ vi tiū iſtud. vt. xiiij. q. vj. ſi res aliena. Sꝫ hoc non credo: immo poteſt papa bn̄ diſpenſare cū ſymo niacis. qui caracte rem habēt vitioſuꝫ qui ſcienter ſymoniā cōmiſerūt. jͣ. de ſymo. c. penul. ſꝫ in feriores prelati nō poſſunt diſpenſare cū ſciēte ſed papa: ⁊ hoc ideo quia bn̄ purgat̉ vitiuꝫ furti re furtiua apud fu rē remanēte de volūtate dn̄i. ff. de vſu ca. ſi fur. ī prin. ⁊ j. q. j. qd̓ quidā. ver. ſi forte militie caracterē. ⁊cͣ. idē ī violēto detētore. ff. de p̄ca. certe.§. iulianꝰ. Sed cum ſymonia cōmiſſa eſt ignorāte illo cui acquiſitū ē beneficiū: vel qui ordinē vel dignita tem adeptus eſt ignoranter. poſſunt ep̄i diſpenſare poſt liberaꝫ re ſignationē. Sed in hoc diſtingue ſi beneficiū etiaꝫ ſimplex eo modo ē adeptꝰ. ſtatī poſt reſignationē pōt reſumi ad illud diſpēſatiue vt. sͣ. d̓ elec. ſi alicuiꝰ. ī fi. ⁊ capitulū ēt tūc diſpēſat. ⁊ jͣ. d̓ ſymo. ex iſt nuatione. In illo ꝗ dignitatē ſic ē adeptꝰ: diſtīgue: ſi ſpōte reſignet petēs humilit̓ reſignationē admitti. ſtatī pōt ep̄us diſpenſare cū il lo: ⁊ ad eandē prelaturā. ar. j. q. v. p̄ſentiuꝫ: vbi diſpenſat̉ ī dignita te aſſumēda cū eo: ꝗ ſpōte renūtiauit ordini ignorāt̉ recepto: ⁊ ar. illiꝰ. c. quicūqꝫ. circa prin. tn̄ illud loquit̉ d̓ diſpēſatiōe pape. Et arilliꝰ decre. ſi alicuiꝰ a cōtrario ſēſu. Si vero d̓ hͦ ꝯtendit ī iudicio: ⁊ electio ſua reprobata fuerit qꝛ ſymoniace fuit facta: licet eo ignora te: tūc ep̄us illa vice ⁊ īſua vacatione cū eo nō poterit diſpēſare ſed debatur concilij ꝯſtantinopol.ᵈ ca pitulū obuiare: in quo ſtatutū eſt: ut quicunqꝫ de pontificali dignita te ad monachorum uitam ⁊ penitē tie locum deſcenderat nequaquaꝫ ulterius ad pontificatum reſurgat unde contra dictum concilium: cū ſit unum ex quatuor prīcipalibus que ſicut quatuor euangelia eccle ſia catholica ueneratur: nullatenꝰ uidebatur eoruꝫ poſtulatio admit tenda. Ceterum ſpeciales quidaꝫ caſus inueniuntur: in quibus predicto concilio non obſtante is qui uitam monachalem elegit rurſum licite poteſt ad epiſcopatuꝫ aſſumi ſi.n. quiſquā ꝑſecutionis rabie ſe uiente uel prepediente in ualitudi ne corporis: cū proficere nequeat in regimine paſtorali: de ſuꝑioris aucͣtate ad mōaſticā uitaꝫ deſcēdat ꝑſecutiōis uel egritudinis impedi mēto ceſſante ad epiſcopalē poterit reſurgere dignitatē. Itē ſi quis ꝑꝑ lr̄ature defectū: ne tāquā cecus cecoᵍ ducatū prebeat locū regiminis auctoritate apo. deſerendo ad ociū ſe contulerit monachale: ac ꝑ exercitiū lectiōis ſcīe reꝑit marga ritā ꝓculdubio poterit denuo uocatus a dn̄o cathedrā reaſcendere paſtoralē. ¶ Rurſus ſi quis cupi ditate parētūⁱ eo tn̄ penitus ignorā te fuerit epiſcopatū adeptuſ: ⁊ hoc cōperto epiſcopatū de licētia ſupe rioris dimittens obſeruantiā ele gerit regularē. ⁊ ſi ad epiſcopatuꝫ eūdē redire poſtmodū nequeatⁱ iu xta canonicas ſanctiōes. ad alium tamen poterit licite reaſſumi: quā quā aūt in his ⁊ conſimilibus caſi bus is qui epiſcopatu dimiſſo mo naſticā uitā elegit: reſurgere ualeat ad officiū paſtorale: nihil tn̄ in his ꝯtra preſcriptū intelligit̉ ꝯcili um attētari: quod in eo loquit̉ᵐ caſu: cū ꝓpter aliquod crime epiſco patū quis deſerens ad uitā mona ſticā penitētie cauſa deſcēdit. unde quidā in eo caſu loqui dixerūt capitulū ſupradictū: cū quis ꝓ crimi ne de quo cōuictus fuerat uel ꝯfeſ ſus ab epiſcopali dignitate depoſi

interpretatio tenenda eſt ſuꝑ. c. illo. vij. q. j. hͦ. nequaꝙͣ excluſis opi nionibus ibi notatis. n ¶ Non valebat.i. q. i. ſi quis neqꝫ. Ex hoc colligo ꝙ ſymoniacus ſine licētia dn̄i pape renūtiare nō poteſt. de hͦ nō s. c. ꝓxi.§. j. o ¶ Dimiſit. vij. q. j. ꝙͣ periculoſum. p ¶ Locū tantū. jͣ. d̓ ordi. ab ep̄o qui re ſigna. ep̄i. c. vno. q ¶ Ordinē.i. ordinis executioneꝫ. qꝛ caracteri nemo poſ ſet renūtiare. e. ¶ Premiſſis. quatuor cauſis. de qui bus dictū eſt ſupra ī littera propter po puli perſecutioneꝫ vel corporis infirmitatē defectū ſciē tie propter ſymoni am ab alijs eo igno rante cōmiſſam. cū quis renuntiat pro pter aliquā cauſam talē nō prohibetur iteruꝫ poſtulari ad dignitateꝫ ep̄alem: ut hic dicit. s ¶ Ordini.i. ordinis executioni. Sꝫ quid ſi renuntiaſſꝫ ordini? adhuc pōt reaſſumi de licētia pape: nūquid recō ſecrabit̉? non: qꝛ ca ractereꝫ retinuit j. q. i. ꝙ quidā. ver. ſi forte militie. xxxij. q. vij. licite. ⁊ ideo ſola executio ſibi d̓ eſt. quaꝫ reaſſumit de licētia pape. t ¶ Alioquin.i. ſi renūtiauit ex aliqͣ de p̄dictis cauſis. que fiūt ſine peccato: ſꝫ ex alia propter pec catum. u ¶ Durū non tn̄ im poſſibile qꝛ bene di ſpenſat dn̄s papa cōtra quatuor cōcilia ⁊ ꝯtra apoſtolū: dumtn̄ nihil ſtatuat cōtra fideꝫ. xxv. q. i. ſunt quidaꝫ ar. xxxiiij. diſti. lector. lxxxij. di. preſbyt̉. quod aūt legit̉. xv. di. ſicut de articuliſ fidei intelligitur. a ¶ Uidam cedendi. cū inſtātia. Ex eo ꝙ cū inſtantia perſeuerā do petunt: preſumitur cōtra eos magis de pe. di. j. diuortiuꝫ. C. ad vel. ſi mulier. in fi. ſic etiā pallium cū inſtantia peti debet. c. di. pri ſca. ⁊. ff. de queſtionibus. l. j.§. diuus.i. b ¶ Compellendos. No. ꝙ aliquis cogitur renuntiare obtenta licetia renuntiandi tn̄ ẜm leges re integra recuperabunt̉ bona qui bus ceſſit. ff. de ceſſi. bono. his qui. ſed hͦ ideo eſt: ne illudat̉ papa. ſicut ſi poſtulatio preſentat̉ pape. non poteſt poſtea recedere ab ea sͣ. de poſtu. bone. ratio quare compellant̉. redditur in lr̄a. In huiuſ modi cōpulſione cōſiderat papa comodum eccleſie vel propriā ſa lutem petentis: quoꝝ neutrum vult impediri: ⁊ ideo cōpellitur. c ¶¶ Eniens. negāte. ⁊ ſic ꝑ negationē facta fuit reſ dubia. C. qui ad li. pro cla. non licet. l. iij. ⁊ ſic ꝑ narrationē ⁊ reſponſioneꝫ litis cō teſtatio facta fuit. jͣ. de li. cont. c. vno. ⁊ sͣ. de elec. dudum. d ¶ Commiſiſſe. ⁊ ſic cōmiſit ſe gratia capituli tantū: ſed in veritate nō erat ꝓbatū: ꝙ ꝑ hͦ lr̄as renuntiaſſet. quare ipſoꝝ ſententia re tractatur: qꝛ ⁊ ſi veꝝ eſſet ꝙ ſe eoꝝ gratie cōmiſiſſet nō videt̉ renū tiaſſe litteris niſi expreſſe: ⁊ litteras ipſas reſtituiſſet. sͣ. eo. ſane: ⁊ jͣ. de pact. cū pridē: ⁊ ſi cōmiſit ſe illoꝝ gratie ⁊ ipſi nullā gr̄am facie tus ī monaſterio exiſtat ad penitētiā agēdā īcluſus: uel cū aliquis ꝓ pter graue crimē: ꝓ quo epātū r̄tinēs penitētiā digne agere nō ualebat: cedēdi obtēta licētia uitā mo nachalē elegit alijs aſſerētibus ſic ītelligēdū eſſe capitulū antedictuꝫ ut ꝑ ſe reſurgere nequeat.i. repete re quaſi debitū quod tali mō dimi ſit: quāquā eligi poſſit: preſertī ſi locūᵖ tātū ⁊ nō ordinēq reſignauit. Cū ergo nob̓ ꝯſtare nequiuerit: ob qua cām predictꝰ.j. epātui oli ceſſerit: mādamus quatenꝰ ſi tibi ꝯſtiterit: ꝙ ꝑꝑ aliquam ex premiſſis cauſis ſeu ꝯſimilibꝰ idē..j. epātui ceſſerit memorato: tu auctorita te nr̄a: dūmodo neceſſitas uel utilitas id expoſcat: licētiā ei tribuas aſcēdēdi ad regimē eccleſie fauen tin̄: maxime ſi ueritate ſubnitit̉: ꝙ dictus.j. loco tātūmō ceſſerit me morato: ⁊ nō ordiniª uel etiā digni tati. tūc.n. eſſꝫ uehemētiſſime pre ſumēdū: ꝙ non ꝑꝑ crimē aliquod ab ip̄o ꝯmiſſū: ſꝫ cā penitētie ad ui tā migraret regulare: preſertī cum apoſtolica ſedeſ poſt ceſſionē mul tominꝰ quā antea ꝑmiſiſſet eidē ta li crimine irretito ī pōtificali ordi ne miniſtrare: alioquin cū duruꝫ nimis extiterit ꝯtra tā ſolēne cōciliū huiuſmodi poſtulatōeꝫ admit tere: prepoſito ⁊ canonicis mēora tis iniungas: ut aliā ꝑſonā ſibi ido neā eligāt in paſtorē. ¶ Dem in conci. generali. Uidā cedēdiªicētiā cū inſtātia poſtulātes ea obtēta cede rē pretermittūt. Sed cū in poſtulatiōe huiuſmodi aut eccleſiaꝝ cō moda quibꝰ preſūt: aut ſalutent ui deāt̉ ꝓpriā attēdiſſe quoꝝ neutrū ſuaſiōibꝰ aliquoꝝ querētium que ſua ſūt: ſeu etiā leuitate qualibꝫ no lumus īpedire: eos ad cedēdū de pel. aut̉. ſi tn̄. nec inde dꝫ damnū ſuſtinere. vn̄ meruit gr̄am reportare. sͣ. eo. ſane. ⁊. jͣ. de fideiuſ. ꝑuenit. ⁊. jͣ. de pac. cū pridē. Sed ꝯ videt̉ ꝙ tacite videi renūtiaſſe lr̄is ſuis. jͣ. d̓ offi. dele. gratū. ⁊. jͣ. d̓ teſti. cū veniſſent. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore. ⁊. jͣ. de prebe. ꝓ illoꝝ ⁊. C. de iure do. l. ij. ff. de lege cōmiſ. poſt diē. ⁊ nihil refert an̄ alteꝝ ex equipollētibꝰ quis faciat. ff. de re iudi. in ſumma. ⁊. ff. de arbi. quid tn̄.§. j. ⁊. jͣ. de ver. ſig. in his. dic ꝙ ꝑ hͦ non renuntiauit ꝑ pͥma iura. ⁊ qꝛ caſſata fuit illa ſentētia: ſimile vr̄. sͣ. eo. ſane. Sꝫ ibi plus fecit tradēdo lr̄as aduerſarijs: qͣre iuri ſuo renuntiauit. hic non tradidit lr̄as licet cōmiſerit ſe gr̄e ad uerſarij. vn̄ ibi auditus fuit potius iudicis officio ꝙͣ iure actionis. hic vero ipſo iure: vel ibi auditus fuit d̓ iure: vt dicit̉ ibi in fi. vltime notule. e ¶ Duo iudices. Et ꝓpter hͨ ſolū etiā debuit caſſari ſentē tia: cū nō appareat ꝙ tertiꝰ ſe excuſaſſet vel cōmiſiſſet eis vices ſuas. jͣ. de offi. dele. cau ſam matrimonij. ⁊. ff. d̓ re iu di. duo ex tribus. ſed ſi ſe excuſauit bene potuerūt ꝓcede re. jͣ. de offi. dele. prudentiaꝫ qd̓ intellige ſi clauſula illa ꝙ ſi nō oēs ⁊cͣ. erat ī lr̄is. ſed ex alia cauſa fuit caſſata ſententia. ⁊ mandat̉ iudicibꝰ iſtis: vt prebendā illā faciāt ꝯferri vt dr̄ in integra. in fi. f ¶ Renuntiaſſe iuri. arg. ꝙ ꝑ lr̄as executorias acquiratur ius alicui impetrāti: alias nō poſſet renuntiari iuri ex ip̄is lr̄is cōpetenti ſi nō acquirere tur ius: qꝛ ei qd̓ nō eſt etiā re nuntiare nō pōt. Dicas ꝙ ꝑ lr̄as monitorias p̄ceptorias ſiue executorias nullū ius ac quirit̉: ꝑ qd̓ eccleſia ſiue cleri ci ꝯͣ quos impetrant̉ lr̄e obli gati ſint impetrāti: nec aliqd̓ ius habet in eccleſia an̄ receptionē: ſꝫ officiū executorum implorare pōt: vt mandatum apoſtolicum exequant̉: ⁊ ipſi mandatū tenent̉ adimplere: ⁊ huic officio bene poſſet re nūtiare reſtituēdo lr̄as ⁊ renuntiando lr̄is impetratis ⁊ etiam impetrādis: quo facto executores vlteriꝰ nō procedēt: ⁊ ſic nec officium iudicis nec aliud ꝑ lr̄as illas implora re poterat huic officiū nō fuit renuntiatū. sͣ. e. ſane. cū iaꝫ executor fuerit ꝓ ſecutus officiū ſuū: ſed lr̄as tantū reſtituit: quaꝝ auctoritate fuerat reſtitutꝰ: ⁊ inde nō obfuit renūtiatio lr̄aꝝ: ⁊ ideo de iure fuit auditꝰ ut no. ī fi. vltime notule ber g ¶ Prefixit. qd̓ quidē bn̄ potuit: ⁊ iudex idē facere pōt ⁊ debet. jͣ. de appel. ob late. ⁊. c. ſepe ꝯtingit. ⁊ terminū prefixit: vt tūc eſſet in curia vt ſequit̉: ꝙ quā doqꝫ ſtatuit̉ ad iter arripiendū: ⁊ tunc ſufficit arripere iter ī termino. jͣ. d̓ ap pel. ꝑuenit. Et ī iſtis caſibꝰ lr̄e an̄ terminos impetrare nō valēt: vt dicit illa decre. oblate: ⁊. c. ſepe: terminus vero datus a lege ē annꝰ vel ex iuſta cā biēniū. jͣ. de ap. cū ſit romana: ⁊ talis terminus bene pōt p̄ueniri: vt in. c. oblate h ¶ Minus ſufficiēs. Sed non videtur ꝙ iſte fuerit contumax ex quo miſit nuntiū ad impetrandum ⁊ contradicendum: cum ipſe non appellauerit: ſed ille io. contra quem lata ſententia fuit. ⁊ ideo non debuit ſententia con tra ipſum ferri: licet forſitan poſſet in expenſis condemnari: vnde contra. jͣ. de appel. nicolao: vbi condemnatur appellans in expenſis: qui nō fuerit proſecutus: niſi quo ad impetrandum: ⁊ ibi non fuit proceſſum ſuꝑ principali. Poteſt dici ꝙ in illa nicolao: hoc nō fuit petitū. Ille nicolaus tantum petijt alterā partē ī expenſis ꝯdemnari: qꝛ nō miſerat ſufficientē procuratore: hic vero petijt vt ꝓcederet̉ ad ſententiā infirmandā: vel melius hic fuit lis cōte ſtata ⁊ ſentētia diffinitiua lata: ⁊ ideo cū ſtatutus eēt terminus ad ꝓſequēdā appel. ⁊ altera pars nō fuerit ſufficient̉ ꝓſecuta ad ſnīam defendendā: contu max debꝫ reputari. ſiue ſit pars appellata ſiue appellās: qꝛ iudex appellatio nis altera parte abſēte debꝫ ꝓcedere ad caſſandā vel ꝯfirmandā ſnīam. C. cernimꝰ compellendosᵇ. ¶norius. iij. maioris eccleſie decano ⁊ magiſtro. r. cāto. ſancti dion̄. leodien. Eniens ad ap. ſe. j. ſud. ꝓpo ſuit: ꝙ cū bone me. j. papa. ꝑ .n. abbati de emenco ⁊ maioris ec cleſie ac ſācti pauli cātoribꝰ treue. ſuis dederit litteris ī mādatis: ut ſi nihil canonicū obuiaret preben dā in eccleſia ſācti florini in cōfluē tia: quā iacobꝰ decanus ipſius ec cleſie reſignauit: ſub ap. obſtaculo aſſignarēt: ⁊ īfra. Cūqꝫ iudices apoſtolicū uellēt adīplere mādatuꝫ quidā ſe oppoſuerūt canonici eccleſie memorate: dicētes ſubdiaco nū antedictū renūtiaſſe iuri: quod ſibi ex ipſis lr̄iſ ꝯpetebat: dc̄o igit̉ ſubdiac. hoc negateᶜ iā dicti cano. nici ad hoc ꝓbadū teſtes aliquos ꝓduxerūt: ꝑ quos cuꝫ uideret̉. batū ipſū ſe gr̄e capituli ꝯmiſiſſeᵈ. duoᶜ iudiceſ predictoꝝ ſnīaliter de creuerūt ipſū eūdē nō poſſe uti lr̄iſ ſupradictis ꝓ eo ꝙ eidem aduerſa rij ſe gratie ꝯmiſiſſꝫ: ꝑ quod uiſus eſt renūtiaſſeʳ iuri ſibi ex ipſis lr̄is ꝯpetēti: a qua ſnīa idē appellās in uigiliā epiphanie terminū ſue appellatiōi prefixitᵍ: ad quā cū ueniſſet. p. de colle medio: capellanum noſtꝝ ſuꝑ hoc ſibi ꝯceſſimꝰ audito rē. Sꝫ cū eiꝰ aduerſariꝰ nō acceſſerit ꝑ duos mēſes ⁊ āpliꝰ expecta tꝰ: nec ullus ꝯpareret ꝓ eo ſufficiens reſpōſalis tādē quidā lr̄as ha bēs ad ꝯtradicēdū ⁊ īpetrādū corā eodē ꝯparuit: qui cū ad tractan dū cām minus ſufficiēs crederet̉ idem auditor ſententiam predicto rum iudicum ſententialiter iuſticia exigente caſſauit. Nos igitur ratam ⁊ firmā habemus capellani ſententiam memorati. ¶ Dem archiepiſcopo treueren̄.

ſum: qꝛ nō miſit nuntiū ſufficientē ſibi imputet. Nec poteſt dici ꝙ citata non fuerit qꝛ terminꝰ ꝯſtitutus ad appellatiōem ꝓſequendā ab appellāte vel iudi ce vicē obtinet ꝑemptorrij: vt eo elapſo ꝑinde ꝓcedat̉: ac ſi ꝑēptorie ſit citatꝰ. .jͣ. de ap. ſepe ꝯtingit. Et no. ꝙ hͦ appellatus tenet̉ mittere nunciū ſufficiēteꝫ ad appellationē ꝓſequendā: ſi terminꝰ ſit p̄fixus a iudice vel ab appellāte et appellās eodē mō alias finie tur cā altero ꝓſequēte legitīe ⁊ hͦ ē cū lis eſt ꝯteſtata: ⁊ ap pellat̉ a diffinitiua ſentētia ſi ue poſt lit. ꝯte. vt hic habes: alias in expēſis punit̉: vt di cit illa dec. nicolao: qꝛ ibi non fuit lis ꝯteſtata: ⁊ appellatuꝫ fuit a grauamine: vn̄ nō pote rat ꝓcedi ad ſnīaꝫ altera parte abſēte: vn̄ punit̉ tantū ī ex penſis: qꝛ nō venit ſufficient̓ inſtructus. Si vero appella tio an̄ litē ꝯteſt. a iudice recepta n̄ fuit: nec ab aduerſario approbato tunc ſufficit appel lāti mittere ꝓcuratorē ad impetrandū ⁊ ꝯtradicendū. jͣ. d̓ ap. īterpoſita.§. i. ſaluo eo qd̓ dr̄. jͣ. d̓ ap. cordi. ſed cū appellatur a ſentētia diffinitiua nō refert vtꝝ appellatō approbe tur ab aduerſario vel iudice ſaluo eo qd̓ dr̄ exͣ d̓ ap. cordi. ſꝫ ꝯſiderat̉ vtꝝ terminus ſit p̄fixus a iudice: vel ab appel lāte: ⁊ tūc vtraqꝫ pars tenet̉ mittere ſufficientē ꝓcuratorē ad totā cām: vt hic patet. alias ꝓcedet̉ ꝯͣ abſentē tanꝙͣ cō tumacē: vt hic pꝫ. ⁊.jͣ. d̓ app. interpoſita: vbi de hoc. a Ecte corā. deſperaret̉ ſic. jͣ. de regula: et tranſeunti ſicut tenor. b ¶ Conciliū. de quo tenebat̉ ille emulus actiōe de dolo: ſi frauſ interceſſit. ff. de reg. iu. ꝯſilij: ⁊ ꝯͣ illū pōt agi de dolo quāti eꝰ interfuit id factū nō eſſe. ff. de dolo. arbitrio.§. do lo: ⁊ hͦ veꝝ ē ſi fuiſſet ſoluēdo ſed hͦ nō eſſet: ſi vera renūtia tio fuiſſet. vnde in eo caſu de bet reſtitui ad priſtinū iuſ. ff. de dolo ⁊ elegater.§. pe. ⁊. ff. de eo ꝑ quē factū erit. l. vl. hic iſta ceſſant: qꝛ nō fuit hic renuntiatio cum effectu. c ¶ Fecit. ⁊ ideo voluntas talis non obfuit: qꝛ nō ꝓceſſit ad factū ſimile volūtas nō ſufficit vbi opus ē facto. jͣ. de eo qui mit. in poſſ. cā rei ſer. c. i. ⁊ ar. jͣ. de re. iud. cū aliquibꝰ. Sꝫ cō trariū videt̉ ꝙ tacite videt̉ iuri ſuo renūciaſſe. jͣ. d̓ his q̄ fi. a ma. par. capi. ex ore: vbi ipſo facto videt̉ renuntiaſſe: ſicut ipſo facto deū negamꝰ. xj. q. iij. exti mant: ipſo facto mētimur. xxij. q. v. cauete: ⁊ ipſo facto appellamꝰ. jͣ. de ap. di lecti. c. vt noſtrū. ⁊ eo ipſo ꝙ quis ſalutat p̄latū: ꝯſentit ī illū: quē non pōt reprobare. lxiij. di. cū adrianꝰ: nec ē opꝰ ſcripto: qui obedientiā ſuā ipſo volūta rij aduentus ꝓbat officio. jͣ. de maio. ⁊ obe. legebat̉: contrariuꝫ tn̄ verum eſt. propter hoc non renuntiauit. d ¶ Promiſerūt. ⁊ ſic vr̄ reaſſūpſiſſe obedientiā: a qͣ illos abſoluerat: tali mō nō poterat cū eſſꝫ p̄latus eoꝝ ſine licētia ep̄i ſui. xviij. q. ij. abbas: ⁊. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. eo. admonet. cū ſit de ſubſtātia regule ip̄a obediētia. jͣ. de ma. ⁊ obe. ī eccle ſijs. Itē ar. ꝙ re integra licitū ē penitere.s. de elec. in cauſis. ⁊. ff. d̓ iuriſ. om. iu. ſi conuenerit. e ¶dIlecti filij: inſufficientē. ꝓpter. inſufficientiā debꝫ remoueri. xxviij. . q. ij. ſi quis abbas. Itē ꝓpter negligētiā p̄latus repellit̉.i. q. i.§. ecce cū ⁊ iudex ſimiliter. C. d̓ of. p̄fec. oriētis. l. iij. ⁊ ſic bn̄ dꝫ admitti renūciatio ſi fiat debito mō ꝓpter ſufficientiā: sͣ. e. ti. niſi.§. ꝓ defectu. in fi. ⁊. c. poſt trāſ lationē.§. itē. ⁊ hic papa admittit illā ꝓpter negligentiā. jͣ. d̓ of. cuſto. c. i. ⁊ ma giſter ꝓpter īſufficientiā dꝫ remoueri a docēdo. C. de ꝓfeſ. ⁊ me. l. ij. li. x. f ¶ In manibꝰ. qꝛ ad quē ꝑtinet ꝯfirmatio ad ip̄m ꝑtinere debꝫ reſignatio. xv. iij. q. ij. abbas. ⁊ ideo talis renūtiatio nō tenuit. ar. s. e. ꝙ in dubijs: ſꝫ quan tū ad ſe bene tenuit: qꝛ nō poſſet repetere: de hoc dictū fuit. sͣ. e. ꝙ in dubijs. tn̄ compellitur poſtea cedere: ſꝫ hoc contingit propter inſufficientiam. g ¶ Cedere: nec ad aliā abbatiā ſe tranſferre. sͣ. de cōſue. cū venerabilis. Ecte corā nobis. f. t. lr̄e cōtinebant: ꝙ abbas ſancti petri I tullēū. tibi hūiliter ē ꝯfeſſus: ꝙ cū adeo graui egritudine laboraret: ꝙ de uita deſperaret̉ª ipſiꝰ: ad cuiꝰ dā emuli ſui ꝯſiliūᵇ: de quo ipſe cū n̄ crederet eū emulū ꝯfidebat: mo nachos ſuos ab obediētia ī qua ſibi tenebāt̉: abſoluit: uocato dioc. epō: ut abbatiā ī eiꝰ māibꝰ reſigna ret: quod tamen uſus cōſilio ſanio ri nō fec̄ᶜ ⁊ idē abbati poſtmodum reſtituto ſanitati uniuerſi: ⁊ ſinguli de ꝯuētu: obediētiā ⁊ reuerētiā re quiſiti ab eo ī capitulo ꝓmiſerūt. ⁊ īfra. Nos aūt ex tali facto eūdeꝫ abbatē ſuo reſignaſſe regimini nō uidemus. ¶ Reg. ix. agathen̄. ⁊ uticen̄. epīſ. Ilecti filij ꝯuētus mōaſterij Aancti gu. īmediate ad ro. ꝑti netis eccleſiā intimarūt: ꝙ abbas eoꝝ ſētiēs ſe inſufficiētēᵉ: oneri re giminis abbatie: ceſſit ī manibus eorūdē: ipſi quoqꝫ. g. monachum ſancti uictoris eleger̄t canonice in abbatē: ⁊ īfra. Cū igit̉ dictꝰ abbas ceder̄ᵍ ſine ln̄ia nr̄a nequiuerit noſ tā electiōeꝫ quā ceſſionē predēas decreuimus irritas ⁊ īanes. Mā damꝰ: quatenꝰ abbatē ipſum loco ſuo reſtitui faciatis: quo integre re ſtituto: uice nr̄a recipiatis ceſſionē ipſius. De ſupplēda negligētia prelatoꝝ FLex. iij. ciſter. Tatuimus preterea: ut ſi epūs tertio cū hūi litate ac deuotiōe ſicut ꝯuenit requiſitus ſubar. ꝙ ſi principale nō tenet: nec id qd̓ ex eo ſecutū eſt. jͣ. de fi. inſtin inter dilectos. ⁊. C. de legi. non dubium. Tatuimus. ſubſtitutos ⁊ ꝯfirmatos. quia ante nihil face 1 C re vel diſponere poſſunt. sͣ. de elec. noſti. k ¶ Benedicere. ar. ꝙ aliquis pōt dare qd̓ nō hꝫ. C. de teſta. manu cū ꝯſtitutio. ver. fi. ar. C. d̓ iur̄ emphi. l. vl. arg. ad. hͦ. sͣ. de elec. ſuffraganeis ⁊ ff. de acqui. re. do. n̄ ē nouū. ⁊. ff. d̓ uſuſ. qd̓ ueſtrū nō ē. ar. ꝯͣ jͣ. de iurepa. qd̓ aūt ī fi. ⁊. jͣ. de dona. int̓ ui. ⁊ ux. nup. ⁊. ff. d̓ reg. iu. nemo ⁊. ff. d̓ acꝗ. re. do. traditio ⁊.i. q. vij. daibertū. ⁊ ff. de of. ꝓcōſu. ob ſeruare. in fi. l ¶ Alia.ſ. vt ꝯferāt lectoratuꝫ in ꝓprio mōaſterio. jͣ. de eta. ⁊ qual. cū ꝯtingat. ⁊ ar. lxix. di. c. i. ſi tn̄ p̄ſbyteri ſint: vt ibi: cū ⁊ illa īpoſitio ma nꝰ nō ſit niſi quedā benedictio vt.i. q. i. manꝰ. ſꝫ qͣliter poſſunt hͦ facer̄ an ſuā bn̄dictioneꝫ? Dico ꝙ in odiū epiſcoporū dn̄s papa hͦ ꝯcedit ꝑ ipſā ꝯſtitutionē: ne ꝓpterea ī ſpiritualibꝰ vel alijs pa tiant̉ monaſteria d̓ trimentū ꝓpter negligentiaꝫ ep̄orum ſimilē indulgentiaꝫ habes.sͣ. de elec. ni hil eſt.§. vltimo. a ¶ Icut nob̓. nitunt̉ qd̓ facere nō poſſūt nā ad priuatū cōmodū trahi n̄ debēt: q̄ ad cōem vtilitatē p̄fixa ſūt. xxv. q. i. q̄ ad ꝑpetuā. ⁊. jͣ. d̓ of. archiep̄s. vt ſingule. ar. ⁊. ff. ꝓ ſocio. acti one.§. labeo. ⁊. jͣ. de preben. nulla ratio. b ¶ Conceſſionis. conceſſio ep̄i ſine ꝯſenſu capituli vel maioriſ par tis nō ſufficit vt poſſit trāſferre eccleſiā vel fructꝰ ipſiꝰ ad regulares .jͣ. d̓ dona. paſtoralis. ⁊. jͣ. d̓ his q̄ fiūt a p̄la. ſine ꝯſēſu capit. cū nos c ¶ Deſtituūt in eccleſijs que ad eos pleno iure nō ſpectāt: inſtitue re: vel deſtituere nō pn̄t p̄ſbyteros: ſꝫ illos debēt ep̄is p̄ſentare: vt ipſi ep̄i d̓ cura plebis rn̄deant: ⁊ monachis de rebꝰ tꝑalibꝰ exhibeant rōꝫ. jͣ. d̓ p̄bē. ī lateranen̄. ꝯcil. ⁊. jͣ. d̓ pͥui. cū ⁊ plātar̄.§. ī eccleſijs: ⁊ c. ſanc. ⁊. c. ſtatuēdū: ſꝫ ſi pleno iure ad eos ꝑtineāt: tūc pn̄t iſtituer ⁊ deſtituere. xvj. q. ij. c. i. ⁊. jͣ. de p̄ſcrip. cū. olim. ⁊. jͣ. d̓ pͥuil. quonia per confeſſionem. d ¶ Penſionibus. nouis: quod nō licet. jͣ. de cenſi. prohibemus. e ¶ In pauꝑtate. magna ꝙ n̄ poſſūt honeſte deo ẜuire: qꝛ cū ad utrū qꝫ feſtināt neutꝝ bn̄ ꝑagūt. xvj. q. i. p̄ſbyteroſ. ⁊. C. d̓ aſſeſſo. l. nec f ¶ In ep̄alibus.ſ. in ꝓcurationibꝰ. x. q. iij. cauendū relatū. ⁊. c. ī ca thedratico. vt. e. cā. q. iij. illud. ſi ep̄ſ donet eccleſiā monachis cathe draticū: ibi debet habere. jͣ. de dona. paſtoralis. ⁊ tantū debēt ſacer dotes monachoꝝ habere. vn̄ iura ep̄alia ſoluere valeāt: ⁊ hoſpitatatē ẜuar̄: ⁊ vitā ſuā honeſte hr̄e: ut hic dicit: ⁊. jͣ. d̓ p̄bē. d̓ monachi g ¶ Hoſpitalitatē: tenent̉.n. clerici ad illā hoſpitalitatē q̄ ꝯtinet offi ciū pietatis. xlij. di.§. i. non ad illaꝫ que fit ex debito ſeruitutis. L de ep̄i. ⁊ cle. l. i. jͣ. de immu. ec. c. i. h ¶ Tua. jͣ. de priuil. cū ⁊ plantare.§. in eccleſijs. ⁊. jͣ. de preſcrip. c olim. ⁊. jͣ. de priuil. quoniam. i ¶ Predictos exceſſus. ergo ſi exēpti ſunt ep̄s illoꝝ exceſſus punire nō poterit. ar. xvj. q. i. frater nr̄. aliter inutile eēt illoꝝ pͥuilegiuꝫ ſtitutosⁱ abbates ueſtroſ benedice reᵏ forte rēnuerit: eiſdem abbatibꝰ liceat ꝓprios monachos benedicere: ⁊ alia que ad officium huiuſmodi pertinēt exercere: donec ipſi epiſcopi ſuam duriciam recogitēt ⁊ abbates benedicere nō recuſēt. Lemens. iij. Icut nobis tua fraternitas in timauit: monachi quidā ⁊ ca nonici regulares eccleſias que ad preſentationem eorum pertinent: in tuo epiſcopatu habētes ꝓprijs uſibus deputare nituntur: nec uo lunt ad eas cum uacauerint uocare perſonas: quin potius occaſiōe conceſſionis quorūdam epiſcopo rum uicarios in eius pro ſua inſtituunt ⁊ deſtituuntᶜ uolūtate admiſſos ita penſionibus onerantes: q nec eccleſijs competenter poſſunt in paupertate nimia deſeruire nec epiſcopo in epiſcopalibus reſpon dere: neqꝫ hoſpitalitateꝫᵍ: ſicut cō uenit tranſeūtibus impertiri. No lentes autem ut ſtatus eccleſie debitus ⁊ antiquus per inſolertiam alicuius ſubuertatur: mādamis: quatenus niſi a iuriſditione tua ex empte ſint eccleſie ſupradicte: pre dictos exceſſus ſtudeas rationabiliter emēdare: ⁊ niſi predictę ꝑſone infra tempus late. concil. cō ſtitutum ad uacantes eccleſias tibi perſonas idoneas preſentauerint: extunc tibi liceat appellatiōe remota in eiſdem ordinare recto res: qui eis preeſſe nouerint ⁊ pro deſſe: ita tamen ꝙ ex hoc nullum patronis preiudicium in poſte

l ¶ In poſterū. ꝑ iſtā.n. ordinationē nō fit eis p̄iudiciū ī alia ꝓxima p̄ſentatione: niſi hac vice tantū. arg. sͣ. d̓ elec. cū ī cūctis: ⁊ nulla ad monitio eſt hic neceſſaria qꝛ tp̄s ipſos admonet. jͣ. de loca. ⁊ ꝯduc. c. vl. ⁊. C. d̓ iure emphi. l. vl. ⁊. C. de ꝯtrahen. ⁊ comit. ſtip. magnā. mI Icet magr̄. d̓ archidi. iſto habes. jͣ. de ꝯceſ. pre. poſt electōeꝫ. n ¶ Uideamur. qꝛ ordinata charitaſ a ſe ipſa īcipit. de pe. di. iij. ſane. ar. xxiij. q. v. ſi n̄ lꝫ. ⁊ sͣ. d̓ uſu pal. niſi vbi de hoc. o ¶ A notitia. ſic gͦ pꝫ ꝙ tp̄s iſtud currit a tꝑe ſciētie tātū jͣ. de ꝯceſ. p̄bē. qꝛ di uerſitatē: ī fi. ar. tn̄ ē: ꝙ currit ab eo tꝑe quo ſcire potuit: vt ff. ꝗs ordo ī bo. poſ. ſer. l. vl. ar. ꝯͣ. ff. d̓ pe ti. he. iteꝫ veniūt.§. petitā qd̓ priꝰ dictū eſt valet. p ¶ Imponatis: hic euacuatur opinio il loꝝ qui dicūt ꝙ mo ra ī electionibꝰ poſ ſit purgari: q̄ ꝯſue uit notari. jͣ. d̓ ꝯceſ. p̄bē. nulla nā hic fu it nulla electio: qꝛ fu it facta poſt ſex mēſes. jͣ. e. dilecto. ⁊. c. ſequēſ nō ob. qꝛ illd̓ fuit tollerātia: ⁊ ſic planū eſt qd̓ dr̄ ꝑ to tum ti. iſtum. I l Itteras. patiētia. ita de iure talis ordinatio nō valebat. sͣ. c. ꝓx. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. nā multa ꝑ patientiā tollerāt̉ que ſi ī iudiciū veni rēt caſſarent̉. jͣ. d̓ p̄bē. cū iā dudū. ⁊ ſic nota ꝙ ſola patiētia dat hic ius talibꝰ in ſtitutiſ: nō ex illa īſti tutione ex tūc: ſꝫ ex nūc ex tali patiētia ſic. ff. de offi. ꝓcon. obẜuare ī fi. ſi. ij. q. i. in primis. Ber. rM Ilecto fili. cōiter. de iur̄ cōi electio ſpectat ſi mul ad capitulum ⁊ ep̄m. vt pōt hic colli gi. ⁊. jͣ. d̓ ꝯceſ. preb. poſtulaſtis. ⁊.jͣ. de his q̄ fi. a. p̄la. ſine ꝯſē. ca. ea noſcit̉. et iō cū oēs ſimul ſūt negligētes: trāſfert̉ eligēdi ptās ad ſuperiorē: vt hic: ⁊. c. poſtulaſtis: ⁊ ſicut alia tractare debēt cōiter. jͣ. d̓ his qͣ fi. a p̄la. ſine ꝯſen. ca. ꝑ totū. ita ⁊ electio dꝫ fieri cōiter niſi ꝯſuetudo repugnet. sͣ. de elec. cū eccleſia vulterana in fi. vbi d̓ hͨ: ⁊ ita ſi capitu lū ꝑ ſe ꝯfert bn̄ficia: vel qn̄qꝫ ep̄s ꝑ ſe illud tantū fit de ꝯſuetudine ſingulari: vt. c. ea noſcit̉: ſicut vides ꝙ ī quibuſdā locis eligit capitu lū: ⁊ in quibuſdā locis eligit ep̄s: vn̄ ſoli ꝯſuetudini aſcribendū eſt: ⁊ talis ꝯſuetudo rōnabilis ē: ⁊ iō pōt p̄ſcribi: de tali potes intellige̓ ⁊ de ꝯſimilibus. sͣ. de ꝯſue. c. vlti. in fi. huic qd̓ dixi ꝯdicere vr̄. xvj. q. vij. nullꝰ oīno. ſed illud intelligas ẜm ea q̄ dicta ſūt ⁊ hāc ꝯſuetu dinē approbat ꝯciliū lateranen̄. jͣ. d̓ ꝯceſ. p̄bē. nulla vbi habes ꝙ qn̄ qꝫ ad capitulū ſpectat collatio p̄bende dignitatū ⁊ cura aīaꝝ: qn̄q ad ep̄m: ⁊ tūc vnꝰ ſupplet negligētiā alteriꝰ: vt ibi dr̄: ⁊ illud nō pōt intelligi niſi de ꝯſuetudine: de iure cōi. non. l ¶ Irritā: ⁊ ſic pꝫ ꝙ mora in talibꝰ purgari non pōt: qꝛ taºꝫ electio nulla eſt: vt hic dicit de hoc dictū eſt. sͣ. e. ti. lꝫ ⁊ in ꝓxi. c. a I Ubdiaconos. romāo. ⁊ ita pꝫ ꝙ ab alijs attētari nō pn̄t: que ſib̓i tātū ro. ec. reſeruauit: ſi. sͣ. d̓ traſla. int̓ corꝑalia. ⁊. c. i. ⁊ sͣ. d̓ electi. ꝙ ſicut.§. ſuꝑ eo. ⁊ ē arg. ꝙ ꝯſuetudo ro. ec. ad ꝯſequētiā tra hi nō dꝫ ab alijs. ar. ꝯͣ. xij. di. c. i. ⁊. ij. ⁊ de cō. di. i. baſilicas. C. de ꝑ rūⁱ generetur.Nno. iij. Icꝫ magiſter. h. ⁊ r. ꝓcura Itor. r. de ſcō cadimūdo ſuꝑ ar chidiaconatu richemūdie diutius litigauerit coram nob̓: ⁊ īfra. Ne igit̉ ius nr̄ꝫ negligere uideamur ꝗ alios ī ſua iuſticia ꝯfouemꝰ: mādamꝰ quatenꝰ ſi uobis ꝯſtiterit ar chidiaconatū richemūdie uacaſſe ꝑ ānū tꝑe ſemeſtri: quo uel ad archiepūꝫ uel ad capitulū donatio ī tinebat nō a uacatiōe ſed a noticia ꝯputato: cū ꝓ eo ꝙ eborac. archiepūs aliū ſuꝑiorē nō hꝫ: extūc fue rat donatio deuoluta utriqꝫ ſuꝑ eo ſilētiū īponatiſᵖ. ¶ Deꝫ magiſtro p. de caſtro nouo. ⁊. r. mōacho fō. tis frigidi ap. ſe. legaItteras ur̄e diſcretiōis accepimꝰ: ꝙ cū ī quibuſdā eccleſijs legatiōi nr̄e ſubiectis: quedaꝫ beneficia ⁊ dignitates tāto tꝑe uacauiſſēt: ꝙ taꝫ prelati quā capitula ẜm tenorē latera. ꝯcilij: eēt iure ī ſtituēdi priuati: poſtquā aduētꝰ ur̄ īnotuit: in beneficijs illis ꝑſonas minus idoneas inſtituer̄ preſūpſe rūt: ⁊ infra. Diſcretiōi ur̄e manda mus: quatenus ſi bn̄ficia ⁊ dignita tes noueritis ꝑſonis idoneis aſſignatas: eas de patiētiaq ꝑmittatis ab ipſis pacifice poſſideri: alioqui ꝑſonas amouētes ꝓrſus ab ipſis: eas de ꝑſonis idoneis auctoritate nr̄a ſuffulti nō differatiſ quātotius ordinare. ¶ Dem epō ſamorre. Ilecto filio. p. ti. ſācti marcel li p̄br̄o card.ſ. ⁊ r̄. ꝓcuratori bꝰ. p. ⁊..g. apud ſe. ap. ꝯſtitutis au ditore ꝯceſſo: ⁊ īfra. Quia nobis ꝯſtitit a ſalamātino decano ⁊ eiꝰ ſe quacibuſ poſt elapſū ſex mēſiū ſpa ciū: infra quod epūs ⁊ capitulū ꝓ ut cōit̉ ſpectabat ad eos: ꝓcedere ad electiōem: cātoris neglexerant electiōem ſupradicti. p. minus ca nonice celebratā eandem decerni mus irritamª ⁊ inanē: ⁊ appellatiouat. edic. cuꝫ dubitat̉. ⁊ qd̓ rome fit ſpectandū eſt. ff. de of. preſid. ſed licet: ⁊ ẜm ꝙ papa facit ⁊ nos facere debemꝰ. jͣ. d̓ re iudi. ī cauẜ. ⁊ eadē rō que mouet ip̄m mouē dꝫ alios iudices.sͣ. d̓ reſcrip. ſuꝑ lr̄is. ar. opti. īſti. d̓ ſatiſda. tu.§. vl. ī fi. So. qͣ ro. ec. ẜuat ⁊ docet alios obẜuare: ad illa ſeruāda tenent̉ ſubditi eiꝰ que vero ī ſignū pͥuilegij ſibi tantū ẜuauit: nullus aliꝰ ſine ſua ſpeciali licētia attentare debet: que ſint illa dicitur. jͣ. de offi. lega. ꝙ trāſ lationem. b ¶ Uirgines. xx. q. i. deuotis ꝯͣ vbi dr̄ ꝙ n̄: niſi ī die epipha niaꝝ ī albiſ paſcalibꝰ ⁊ natali bꝰ apoſtoloꝝ v̓gines ſūt velā de: adde ibi: ⁊ hͦ qd̓ dr̄ hic ⁊ hͦ qd̓ ibi: ⁊ ita alterum per alterum ſupletur. c ¶ ¶ Ane ſuꝑ eo. qͣtuor ſuꝑ ple ⁊ exͣ ſabbatū ſanctū ⁊ ī ſabbato mediante hebdomade qͣdrageſime. jͣ. c. ꝓx. qꝛ tunc licet. d ¶ Ad ſacros. ad mīores pōt diebꝰ dn̄icis ⁊ alijs diebꝰ ſolē nibꝰ. jͣ. c. ꝓx. tn̄ ſi ſecꝰ fiat: cara ctere recipiunt. jͣ. e. conſultationi. e ¶ Multitudo: ar. ꝙ multitu do diſpēſationē īducit. l. di. vt ꝯſtitueret̉. ⁊.i. q. vij. quotiēs. ij. q. xliiij. comeſſatōes. ⁊. xxi. ij. q. iiij. n̄ pōt v̓ſus. Ob popu lū multū crimē ꝑtrāſit inultū ī multitudine tn̄ illis n̄ parcit̉ quos magis cā delicti eē ꝯſti terit. jͣ. d̓ cle. ex mi. latores. et ita ꝓpter ſcādalū aliꝗd omit tit̉ īpunitū: cū alias nō eēt omittēdū: ꝙ fieri pōt ſi veritaſ nō offēdit: q̄ triplex ē.ſ. iuſtitie. jͣ. d̓ reg. iu. ꝗ ſcadalizauē̓iſ veritas doctrine ſiue diſcipli ne. xi. q. iij. qn̄ ergo: v̓itas boe vite. xxij. q. ij. pͥmū ī pͥn.. ⁊. x xxij. q. v. ita ne. hec nunꝙͣ dimittēda ē ꝓpt̓ ſcādalū. xj. q iij. int̉ v̓ba: ſꝫ v̓itas iuſtitie: et veritas doctrīe ſiue diſciplīe qn̄qꝫ omittit̉ ꝓpter ſcādalū. puta qn̄ multitudo ē ī cā: vt hͦ dr̄: d̓ hͦ dr̄. sͣ. d̓ renū. niſi cū pͥ dē.§. ꝓ graui quoqꝫ. veritas iuſtitie. quo ad iudicē: doctri ne ſiue diſciplīe: quo ad prelatum bone vite ad quemlibet pertinet. f ¶ Antiqua. argu. ꝙ conſuetudo excuſat in delictis arg. xxxij. q. iiij. obijciūtur. ⁊. iiij. di. deniqꝫ. Argu. contra. jͣ. de ſimo. non ſatis. ⁊. jͣ. de eo qui duxit in matri. quam pol. per adulterium: cum haberet sͣ. de conſuet. c. vlti.i. reſponſo. So. conſuetudo ſiue multiti do excuſat a pena temporali que propter ſcandalum imponi non poteſt: ſed a pena eterna non excuſat: immo amplius accuſat. ut dicunt contraria: et non minus ardebunt: qui cum multis ardebunt. ij. q. i. multi. in fine: vel dic quod conſuetudo excuſat in his que ſunt contra ius poſitiuum: dum tamen ſit rationabilis: ⁊ preſcripta. vt. sͣ. de conſuetudi. c. vlti. in fi. in his vero que ſunt contra ius naturale nullo modo: nec illa conſuetudo excuſat: vt ibidem i. reſponſo. g ¶ Deponerentur: ab executione ⁊ ſuſpenſi haberentur cum tamen recepiſ ſent caracterem: ut. jͣ. e. c. pe. hE eo autem: aut duos. nunquid plures? vtiqꝫ dummodo non videa tur generalis ordinatio. i ¶ Ad minores. Et ſic videtur ꝙ omnes minores ordines poſſit aliquis ſi mul recipere ex eo ꝙ dicit: poteſt promouere vnum ad minores: quia inde terminate dixit ad minores: de omnibus poteſt intelligi. xix. di. ſi romano rum. in fi. jͣ. de priuileg. quia circa: quod ſatis poteſt concedi ⁊ de facto obtinet: vt hic ⁊. jͣ. de eo qui fur. or. re. cum. h. niſi conſuetudo repugnet: que ſcan dalū generaret: conſuetudo eniꝫ ea que licita ſunt reddit illicita. jͣ. de cle. cō iu. cum olim. ⁊. jͣ. de cog. ſpiri. ſuper eo. k ¶ In ſabbato. vt. lxxv. di. ordinationes. ij. non ergo die dominica. jͣ. eo. lr̄as etiam continuato ieiunio: vt quidam dicebant. nē a decano ⁊ ſuis fautoribus īter poſitā factū archiepī: ad queꝫ iam erat eligendi auctoritas deuoluta nequiſſe aliquatenus impedire: ⁊ īfra: Mādamꝰ: quatenus niſi dicto. g. aliquod canonicuꝫ obuiet: electiōem de ipſo factā ſublato ap. obſtaculo confirmetis. ¶ De temporibus ordinationū: ⁊ qualitate ordinandorum. ILex. iij. baton̄. epō. Ubdiaconos āt nulli niſi roma. pō. liceat diebꝰ dn̄i cis ordinare: quāuis ꝯſecrādi deo dicatas v̓gīes ⁊ minores ordines his diebꝰ hēant ln̄iaꝫ celebrādi. Sabbato ꝗdē pētheco ſtes n̄ liceat alicui ſacros ordīeſ ce lebrar̄: cū ī ſequēti ſeptīana r̄cepta ſpūs ſancti gr̄a celebrentur. Dem epō herford. Aneᶜ ſuꝑ eo: quod moris eſt dixiſti in eccleſijs quibuſdaꝫ ſcōtie ⁊ uallie ī dedicatiōibꝰ eccle ſiaꝝ uel altariū extra ieiunia quattuorᶜ tēpoꝝ clericos ad ſacros ordīes ꝓmouer̄ ſignificamꝰ ꝙ ꝯſue tudo illa utpote īſtitutōi eccleſiaſti ce īimica ē penitꝰ īprobāda: ⁊ niſi multitudo ⁊ ātiqua ꝯſuetudo t̓re eēt: talit̓ ordīati n̄ deberēt ꝑmittiſuſceptis ordībꝰ mīſtrar̄. nā apud nos ſic ordīati deponerēt̉ᵍ: ordinā tes priuarent̉ aucte ordinādi. ¶ Dem eidem. E eo āt quod queſiuiſti an li ceat extra ieiunia quattuor tē poꝝ aliquos ī hoſtiarios lectoreſ exorcitas uel accolitoſ aut etiā ſub diaconos ꝓmoueri. t. r. ꝙ licitū ē epīs dn̄icis ⁊ alijs feſtiuis dieb unū aūtʰ duos ad mīores ordīeſ ꝓ mouere: ſꝫ ad ſubdiaconatū niſi in quattuor tꝑibꝰ aūt ſabbatoᵏ ſcō uel ſabbato an dn̄icā de paſſiōe: nulli epōꝝ preterquā ro. pō. lꝫ aliquos ordinare. ¶ Dem. X tenore tuaꝝ lr̄arum accepi I

l ¶Me tenore. adeo. puta ꝑiuriū vel adulteriū cōmiſit: vt. jͣ. e. ti. c. vlt. mUtat̉. No. ergo qd̓ dicit hic. ꝙ crīoſus acta pn̄ia pōt ꝓmoueri: ⁊ ī ſuſcepti brdinibꝰ mīſtrare: ar. ad hͦ. xxxiiij. di. fraternitatis. l. di. qꝛ tua. ⁊. c. dn̄o ⁊. c. pōderet: ⁊ in pluribꝰ alijs. ar. ꝯ. xxv. di. primū. ⁊.i. q. vij. ſi quis oēꝫ. ⁊. xlv. iij. di. quoniā. So. ꝗdā dixerūt: ꝙ ſi ꝓmotꝰ nō ē nullo mō dꝫ ꝓmoueri: ꝑ. c. ꝓ xime dicta. Hec fuit nimis ri gida opinio: qꝛ reſ pene ꝯͣ na turā ē: vt aliquis ſit ſine pctō xxv. di.§. nūc aūt. vn̄ vr̄ ideꝫ dicendū circa ꝓmotoſ ⁊ ꝓmo uēdos. faciliꝰ tn̄ impedit pro mouēdus ꝙͣ deijciat̉ iā ꝓmo tus. xv. q. i.§. vl. Circa ꝓmo tos anth. ⁊. t. diſtinguūt ꝙ qͣ tuor ꝯſiderāda ſunt. Primuꝫ .ſ. quātitas crimīs. vtꝝ videlꝫ ſit enorme vel mediocre: ⁊ ī hͦ ꝯſiderat̉ qͣntitas crimīs. Scd̓m ē q̄ eſt qͣlitas crimīs: vtꝝ ſit occultū vel manifeſtū. Tertiū ē modus publicatōis an ſit vtdelicꝫ publicū: ꝑ oꝑis euidētiā: vel ꝑ iudicis ſnīam: vel ꝑ ſpontaneā ꝯfeſſionē in iudicio. Iſtis tribꝰ mōis no toriū fit crimē. jͣ. de coha. cle. ⁊ mu. c. vl. Quartū eſt ſatiſfa ctio penitētis: vid̓lꝫ an egerit verā pnīaꝫ vel ſimulatā. ſi cri mē ē enorme ⁊ manifeſtū. vt ſimul ꝯcurāt qͣntitas ⁊ qͣlitaſ crimīs deponit̉: nec vn̄ ꝙ reſtituit̉: poſt qͣntācūqꝫ pnīam l. di. minor. ſi vero enorme et occultū: ī eo caſu monēdus ē: vt abſtineat ⁊ nō cogēdus: qꝛ ſolū deū hꝫ vltorē: qꝛ latentia peccata vindictā nō hn̄t. xxx ij. q. v. xp̄iana: ⁊ acta pn̄ia po terit officio ſuo vti: ⁊ ad ma iores ordines aſcēdere: vt hͦ ⁊. jͣ. de ſimo. ex tue. p̄ter reos homicidij. jͣ. e. queſitū eſt: vbi exēplificant̉ crimīa talia. Si vero mediocre fuerit ⁊ occul tū acta pn̄ia vel ꝑte eiꝰ pote rit remanere in officio ſuo: ⁊ ad maiores ordīes ꝓmoueri fortiꝰ ꝙͣ ī alio caſu. l. di. d̓ his vero. Si mediocre ⁊ manifeſtū. ſi ꝯuictus ē ī iudicio vel timore probationuꝫ ꝯfeſſus: in eo caſu deponit̉. lxxxi. di ſi quis clericꝰ. ſi vero publicū ē ꝑ operis euidentiā vel ſpontaneā cō feſſionē: tūc acta pn̄ia poterit cū eo miſericordit̉ agi: ẜm ꝙ viſū fuerit ep̄o qn̄ qꝫ plus vel minꝰ. xv. q. vlt. ſi quis p̄br̄. l. di. p̄br̄m. ⁊ hͦ totū intelligas cū veraꝫ pniam egerīt: ⁊ nō ſimulatā: qꝛ ſi ſimulatā nō reſtitueret̉. l. di. ut ꝯſtitueret̉. u ¶ Occultū: ⁊ ſic ꝓbatione ceſſante vindicte rō ꝯquieſcit. xxxij. q. v. xp̄iana ⁊ ſecretoꝝ deꝰ iudex ⁊ cognitor ē. xxxij. di. erubeſcant. ⁊. ij. q. v. conſuluiſti: ⁊ ſolum deum habent vltorem. C. de iureiu. iuſiurandi. o ¶ Prohibere. etiā ſi ī crimīe teneant̉ ꝓhibendi nō ſūt: ſꝫ cōmonendi. jͣ. e. c. vl. Ar. ꝯ. jͣ. c. ꝓxi. So. hic loquit̉ de ſeculari: ibi de regulari: qui ꝓpriam vo luntatē n̄ hn̄t: xij. qi. nō dicatis. ⁊. c. nolo. vel illud ꝓpter ſcādalū p̄latoꝝ: hic nullū ſcandalū: vel meliꝰ iſtud ē: cū quis petēs ordines hꝫ ius petēdi rōe titu li: quem habet vel dignitatis illud cū ius petendi nō habet: ⁊ ideo prelatꝰ ſu qui nouit ſecreta ſua poteſt eū repellere: arg. jͣ. de ſpōſal. preterea. ij O aures. prelati.i. abbates vel pͥores regulares large ſūpto vocabu p o. jͣ. de verbo. ſig. ꝙͣuis. q ¶ Obedientiā. ⁊ ita pꝫ ꝙ minores ſuis p̄latis obedientiā ẜuare debēt. ar. c. diſ. ꝯͣ. morē: ⁊. xix. di. in memoriā. ⁊. viij. q. i. ſciendū. ff. de re milita. l. iij.§. in bello. xi. q. iij. abſit. ar. ꝯͣ. qꝛ nō eſt ſemꝑ obedienduꝫ. xij. di. nō liceat. xv. q. vi. iuratos. xj. q. iij. nō ſemꝑ. C. de decu. oēs li. x. in fi. ⁊. jͣ. e. dilectus. Sol. ſi p̄la tus excōicet: ſiue iuſta ſit ſnīa ſiue iniuſta obediendū ē ſnīe. xj. q. iij. ſnīa pa ſtoris. ⁊. c. ſi ep̄s forte. niſi in duobꝰ caſibus. jͣ. de ſentē. ex. ꝑ tuas. Itē p̄cepto prelati ſi nō ꝑtinet ad officiū ſuū qd̓ p̄cepit nō eſt obediendū. ff. de reg. iu. fa ctū a iudice. ar. vij. q. i. qꝛ frater. Si vero ꝑtinet ad officiū ſuū: obed iendū eſt vt hic ⁊ ſimilibꝰ: quando non decipitur in precepto. Si vero precipiat quod omnino eſt malū: non faciat contra conſcientiam: licet iuſtū videatur prelato jͣ. d̓ reſti. ſpo. lr̄as ſeruato quod dicitur. jͣ. de ſen. ex. inquiſitioni. Si vero pre cipiat quod malū eſt: non obediendum eſt ei. xi. q. iij. qui reſiſtit. ⁊. c. ſi dn̄s: ⁊. c. iulianus. ⁊. c. non ſemꝑ. Si vero dubium ſit preceptum: propter bonum obedientie excuſat̉ a peccato: licet in veritate ſit malū. xxiij. q. i. quid culpat̉ r ¶ Scādalo. ar. nihil cū ſcādalo faciēdū eē. ar. liiij. di. gn̄alis. ī fi. ⁊ li. di. c. i. xi. diſtī. illa. xxviij. q. i. vxor. ⁊. c. iam. nunc. ar. ꝯͣ. jͣ. de. reg. in. qui ſcandalizauerit. mus ꝙ. N. clericꝰ adeoⁱ deliquit: ꝙ ſi peccatū eiꝰ eēt publicū degra deret̉: ab ordine quē ſuſcepit: ⁊ āplius nō poſſꝫ ad ſuꝑiores ordīes ꝓmoueri. Ueꝝ quoniā peccatum ipſū fore occultū dixiſti: mādamꝰ quatenꝰ pn̄iaꝫ ei ꝯdignā īponas ⁊ ſuadeaſ: ut ꝑte pnie ꝑacta ordīe ſu ſcepto utat̉ᵐ: quo ꝯtetꝰ exn̄s ad ſu periores āpliꝰ nō aſcēdat: uerūtn̄ qꝛ peccatū occultūⁿ eſt: ſi ꝓmoueri uoluerit: eū nō debes aliqua rōne ꝓhibere. Ucius. iij. archi. turon̄. ¶ O aures nr̄as ꝑuenit: ꝙ reli gioſi quidā ad ſuꝑiores deſiderāt ordīes ꝓmoueri: ſꝫ prelati eoꝝ deſiderijs ꝯtradicūt. Tue igi tur queſtiōi. t. rn̄. ꝙ hōeſtiꝰ ⁊ tutiꝰ ē: ſubiectis debitā prepoſitis obe diētiāq īpēdēdo in īferiori mīſterio deẜuire: quā cū prepoſitoꝝ ſcādalo graduū appetere dignitatē. nec ē in hac ꝑte ſubiectoꝝ deſiderium ꝯfouendū: quoniā eēˢ pōt: ꝙ prela ti eoꝝ ꝯmiſſa ſecreta nouerint: ex ꝗbꝰ ꝯſtat eis: ꝙ ſalua ꝯſcīa neque unt ſublimari: qꝛ nō in ſublimitate graduū ſꝫ in āplitudine charitatis acquirit̉ regnūⁱ dei. Ddem. Iarchiepūs obierit: ⁊ alter fuerit ordinādꝰⁿ: oēs epī eiuſ dē ꝓuīcie ad ſedē metropoli tanā ꝯueniāt: ut ab oībꝰ ordinet̉. Reli qui v̓o ꝯprouīciales epī: ſi neceſſe fuerit: ceteris ꝯſentiētibꝰ a tribus iuſſu archiepī poterūt ordinari: ſꝫ meliꝰᶻ eſt ſi ipſe cū oībꝰʸ eū qui dignus ē elegerit: ⁊ cūcti pariter pō tificē conſecrauerint. Ex concilio arel. Ec epī ſiue metropolitani ꝑ miſſu: nec metropolitanꝰ ſine duobꝰ uel tribꝰ ep̄is ꝯprouincialibꝰ preſumat epūꝫ ordīareᶜ: ita ut alij epī ꝯprouīciales admoneāt̉ epiſtoliſ ut ſe ſuo rn̄ſo ſignificēt cō ſenſiſſe. Quod ſi īter ꝑtes aliqua dubitatio fuerit: maiori nūero me tropolitanꝰ conſentiat. Rbanus. iij. archi. piſano. Um quidā: ⁊ īfra: Epūꝫ qui die quo nō debuit ordineſ ce lebrauit: canonica diſciplina corri gere: ⁊ ordinatos a ſuſceptis ordi nibꝰ tādiu reddere debes exꝑtes donec apudᵍ nos reſtitutiōis gr̄aꝫ ꝯſequāt̉. Eleſtinus. iij. hydron̄. archiepiſcopo. Um ẜm regulas eccleſiaſticas: ⁊ īfra. Quia v̓o ſic̄ dr̄ ī ꝑ tibꝰ calabrye latini a grecis ⁊ greci a latinis ẜꝫ alterutriꝰ īſtitutiōis obẜuātiāʰ ordināt̉: nolumꝰ decete ro cōmixtiōes ⁊ ꝯſuetudineſ rituū in ordinibꝰ obſeruari. ¶ Nno. iij. abba. ⁊ conuentui cariloci. E ꝑte ur̄a nr̄o fuit apo. reſera Utū: ꝙ quidā monachus ur̄ ſe xi. q. iij. inter verba: ⁊ sͣ. de renunc. niſi cū pridē.§. ꝓ graui quoqꝫ. So. pro vitando ſcandalo ſepe ceſſat rigor eccleſiaſtice ſentētie. malum perpetrari nō debet. ar. xj. q. iij. quid ergo: de hoc dictū eſt sͣ. e. ſane. ⁊ in. c. niſi cum pridem.§. pro graui. ſ ¶ Eſſe poteſt. Nota aliquid eſſe faciendū vel omittendum ad cau telam eoꝝ que fieri nō poſſūt. xxxij. ꝗ i. dixit dn̄s. ff. de ne go. ge. diuortio.i. rn̄ ſo. in fi. ff. de eie. et effu. ſi vero.§. p̄tor. ff. d̓ dam. infec. qui bona.§. ſi ꝗs ſtipula turus. t ¶ Regnū dei. qꝛ apud deū nō gradꝰ elegātior: ſꝫ vite me lioriſ actio cōproba tur. xxiij. q. iiij. ſic̄ excellētiā: ⁊ illic ma ior dr̄ in regno dei. qui ē iuſtior. xl. di. n̄ loca. ⁊. c. multi ī fi. u Iarchiep̄s. Iordinādus.i. ꝯſecrādꝰ: niſi forte haberēt ius in electiōe. xciij. di. mira tꝰ ſū. ⁊ tūc dic ordinādus.i. eligēdus: qꝛ d̓ ꝯſuetudine vo cādi ſunt. x ¶ Metropolitanā lxiij. di. metropolita nō: ⁊. li. di. c. vlti. y ¶ Ab omnibꝰ. nota ꝙ oēs tāgit ab oī bus comprobari dꝫ qꝛ in ꝯcedēdo hauſtū aque oēs debēt venire: ad quos iuſ aque ſpectat. ff. d̓ aq̄ plu. arcē. ī ꝯcedēdo ⁊. C. d̓ auc. p̄ſtan. l. vl. ⁊. C. d̓ cōi agro. deẜ. ꝗcūqꝫ. ij. ī fi. li. xi ⁊. viij. q. i. licꝫ gͦ ⁊ ff. de adop. nam. di uus. Dicas ꝙ in ta li caſu omnes vocā di ſunt: ⁊ debēt adeſſe ſi fieri pōt ⁊ tūc ſufficit: ꝙ maior pars ꝯſenti at. ff. ad muni. ꝙ maior. ⁊ ꝙ oēs ſuffraganei debeāt ipſuꝫ ordinare legit̉. lxiiij. di. qꝛ ꝑ ambitiones: ⁊ hͦ qd̓ dixi ꝙ maior ꝑs ſufficit: locū habet in collegijs: ſecus in priuatis vt dictū eſt. sͣ. de ꝯſti. cū oēs. z ¶ Melius: ⁊ ſic videt̉ ꝙ licꝫ poſſit aliquid fieri ꝑ aliū: ⁊ ꝑinde ha beat̉ ac ſi ꝑ ſe. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuer. itē eoꝝ.§. i. ff. d̓ admi. tu. ita tn̄ .§. geſſiſſe. meliꝰ tn̄ res expedit̉ ꝑ ſe. ꝙͣ ꝑ aliū. ar. ij. q. vij. accuſatio a ¶ N Ec ep̄i. ꝑmiſſu. ita ꝙ ipſe ſit preſens vel alius cui cōmiſerit vices ſuas. jͣ. de offi. ordi. ꝙ ſedē ſic iudex iuſta de cauſa po teſt cōmittere alij vices ſuas. jͣ. de of. dele. paſtoralis prīo rn̄ſo. ſic ⁊ predicationis officium pōt ordinariꝰ alij committere. cum id per ſe ipſum cōplere non poſſit. jͣ. de offi. ordi. int̓ cetera: ſi. ff. de ꝓcu. l. i. b ¶ Sine tribꝰ. incluſiue: ⁊ ſic n̄ ē ꝯͣ. lxiiij. di. cōꝓuintiales. Quida intelligebāt oliꝫ lr̄aꝫ: ſic̄ ſonat ⁊ male: qꝛ ſic videret̉ ꝙ archiep̄s mi norē aucͣtem ꝙͣ ep̄s hr̄et: cū hͦ poſſit fieri a tribꝰ ep̄is iuſſu archiepi vt. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ iō additū fuit ī lr̄a: vel duobꝰ qd̓ nō erat ī antiq̄ cōpila tione: ⁊ ꝙ dicit tribꝰ eſt de ſubſtantia ꝯſecrationis: alias nō eſſꝫ ce ſecratꝰ ſi eſſent pauciores. lxvi. di. porro: vbi tradit̉ forma ꝯſectōie c ¶ Ordinare.i. ꝯſecrare ab apoſtolis. d ¶ Conſenſiſſe. lxiiij. di. c. i. ij. iij. ⁊. iiij. e ¶ Maiori. qn̄ maiori nūero ſit ſtādū vel n̄. sͣ. d̓ elec. eccleſia yra. ij. f Cc Um quidā. canonica. vt pͥuet̉ ptāte ꝯferēdi ordines: quos illicite ꝯtulit. sͣ. e. ſane. ⁊..jͣ. e. lr̄as. alias ſi pena ſtatuta nō eſſꝫ pro albitrio ſuperioris puniret̉. jͣ. de offi. dele. de cauſis. g ¶ Apud nos: ⁊ ſic talis diſpēſatio ſoli pape reſeruat̉. jͣ. e. lr̄as: qꝛ ex eo ꝙ dicit apud nos: alijs abſtulit ptātem. ar. jͣ. d̓ prebē. de multa ir fi. vbi dicit ꝑ ſe. ap. ⁊ ita nō ꝑ alios. ar. jͣ. de ſen. ex. nuꝑ: ⁊. jͣ. de p̄ben. graue. in fi. ⁊. jͣ. e. dilectus. in fi. Et ſic habes vnū caſum in quo ep̄i vel archiep̄i diſpenſare nō pn̄t. tu dic: vt. jͣ. e. conſultationi. h ¶c ¶ Um ſecundū. obẜuantiā. Clerici latini ī partibꝰ Calabrye ordinabāt̉ a grecis ep̄is ẜm īſtitutionē grecoꝝ exͣ qͣttuor tꝑordīes ꝯferēdo: ⁊ ecōuerſo greci a latīs: ⁊ ita ꝑmixtiꝫ ſe ordinabat

adinuicē. Et hic ꝓhibet̉: ꝙ latini decetero ritū illoꝝ n̄ ſeruēt: ſꝫ ī qͣt tuor tꝑibus ordines conferāt: n̄ obſtāte ꝯſuetudīe antiꝗtꝰ obtēta: cū ſit potiꝰ ꝯͣ eccleſiaſticā inſtitutionē. sͣ. e. ſane. ar. ꝯͣ. jͣ. e. qd̓ trāſlationi. vbi tollerat̉ talis mos: ſꝫ hodie talis mos reprobat̉: vt de ce tero talis ꝯmixtio eē nō d̓beat: ſꝫ vnꝰ ſit ep̄s: ꝗ oībꝰ p̄ſit. jͣ. d̓ offi. or. quoniā ī pleriſqꝫ. iXparte. ad ni gros. ſꝫ q̄ fuit dubitatio hmoi q̄ſti oniſ: iō dubitauit ꝙ monachꝰ iſte fuit a poſtata. vn̄ n̄ d̓buit admitti ad legitmoſ actꝰ: vt. iij. q. iiij. be atus: ⁊ ita vr̄ ꝙ ab baſ n̄ poſſit diſpēſa re cū eo: qꝛ tꝑe quo r̄cepit ordīeſ: ſuſpē ſus erat. ar. jͣ. d̓ eta. ⁊ qͣl. cū bone: ⁊. jͣ. de cle. ex. mi. poſtula ſtis. ar. ꝯͣ. sͣ. de elec. cū int̉. r. Uel dic: ꝗ nō apoſtata: niſi qui ad ſeculū redit. jͣ. d̓ apoſta. c. i. ⁊. l. di. c. vlt. qn̄qꝫ dicūt̉ apo ſtate retro abeūtes xxvi. q. vl. n̄ obẜue tis. Iteꝫ ⁊ apoſtata dr̄ ꝗ recedit a fide. ij. q. vij. nō poteſt. k ¶ Libere: ſi mōaſte riū ad qd̓ trāſiuit fu it maioris religōis: tūc nō peccauit. jͣ. d̓ reg. licet: ⁊ tūc d̓ iur̓ cōi pōt ī ordīe ſuſce pto libere mīſtrare ⁊ hic ita vr̄ fuiſſe: ſ v̓o mīoriſ tūc pecca uit mortalter: ⁊ tūc cū eo ē diſpēſandū: ⁊ alit̓ n̄ dꝫ mīſtrare q Uod trāſlatē ni: ordinat̉ exͣ qͣttuor tꝑa: ſic̄ ē ī an tiqͣ cōpilatione ⁊ ſic bene facit ad titulū licaſū om m ¶ De licētia. ix. q iij. lugdon̄. lxxi. di. c. j. ij. ⁊. iij. n ¶ Tollerat̉: hec fu it cōparatiua ꝑmiſſio: ut hͦ īnuit̉: ar. jͣ. d̓ p̄b. cū iā dudū foͣ te ꝓpter ſcandaluꝫ ⁊ multitudinē tolle rat̉. ar. sͣ. e. ſane. ⁊ x xiij. q. iiij. nō pōt. mos iſte hodie nō tollerat̉. jͣ. d̓ of. or. quoniaꝫ in pleriſqꝫ: ⁊ sͣ. e. cum ſecundum. cUm ī diſtribuēdis. indultū. ſꝫ nōne ep̄s talē iudicat. jͣ. d̓ ma obe. ꝑ tuas. Preterea videt ꝙ potiꝰ ſit onꝰ ꝙͣ honor. Dic ꝙ lꝫ ſit onꝰ ī hͦ in multis tn̄ eſt honor: qꝛ nō pōt niſi pluribꝰ teſtibꝰ ꝯuī ci. ij. q. iiij. p̄ſul. c. nullā. Itē n̄ pōt cogi ab ep̄o reciꝑe ordines. ar. d̓ co. di. ij. c. vl. Itē qꝛ maior honor ei debet̉ quā alijs. jͣ. d̓ ma. ⁊ obe. ꝑ tuas: ⁊. ff. d̓ al. ſcri. l. vl. ſꝫ iſte pōt iudicare ab ep̄o ſuo: vt dicit illa de cret. ꝑ tuas: vn̄ ꝯ. ix. q. ij. nullꝰ pͥmas. vbi dr̄: ꝗ nō pōt ordinare non pōt iudicare ⁊ ecōuerſo. Illud ordinariū eſt ⁊ regulare. hͦ ſpāle ē ꝓ pt̄ excellentia ſuꝑioris ꝗ manū impoſuit. ar. c. illiꝰ d̓ cō. di. ij. c. vlti. PII Itteras vr̄as. vno die. hͦ gͦ ſolū rep̄hendit̉ hic ꝙ ordinē vnuꝫ vno die: ⁊ alteꝝ altero die ꝯtulit eidē ep̄s: vn̄ collige: ꝙ ſi die ſabbati n̄ potuit ꝑfice ordinatōꝫ: ſequēti die dn̄ico ꝯtinuato ieiunio pōt ea quā īcepit ꝑficere: ⁊ vno die intelligunt̉ ordines collati fictio ne iuris: ⁊ ſic loquit̉. c. lxxv. di. ꝙ a patribꝰ. q ¶ Cōtinuationē: cōtinuatio d̓ duobꝰ facit vnū: ⁊ ꝯiūgit illa ar. xvi q. iij.§. pōt. v̓. hinc d̓ p̄ſcriptionibꝰ: ⁊. vij. q. i. illud. ⁊. c. nihil. ſic cum biſextꝰ occurrit: duo dies ꝓ vno computant̉. jͣ. d̓ ver. ſig. queſiuit: ⁊ nf. de mino. deniqꝫ.§. minorē. Sꝫ ar. ꝯ. ff. d̓ ſta. li. cū heres.§. ſtichꝰ. r ¶ Fictiōe. īmo ⁊ ſine fictiōe aliqua bn̄ veſpera ⁊ mane ad vna die naturalē referūt̉. iuxta illud. Et factū eſt veſpere ⁊ mane dies vnꝰ. ſ ¶ Pertinere. Teneas īcontāter: ꝙ oēs ordines die ſabbati ꝯferri dbet..s. e. c. i. ij. ⁊. iij. ⁊. lxxv. di. c. vl. p̄ter ep̄alē dignitatē q̄ die dn̄ico ad nigros monachos trāſferēs: ⁊ hītū eoꝝ aſſumēs ad ſacerdotij or dinē in ipſo hītu ē ꝓmotꝰ: unde qꝛ dubitaſti: utꝝ ī aſſūpto talit̓ ordīe mīſtrare dēat: mādamꝰ quatenus niſi canonicū aliud obuiet: ipſum mōachū officiū ſacerdotis libere exequi permittatis. ¶Dem. c. p̄br̄o cardi. ap. ſe. le. Uod trāſlatiōi pōtificis: ⁊ in ¶ Etra. Cō. t. t. r. ꝙ cuꝫ clericus grecus: epō latīo ſubiectꝰ a greco pōtifice ordinat̉ⁱ. niſi de mādato: uel ln̄ia ſui epī fiat: īterdicēda ē ei ordinis executio ſic ſuſcepit tāquā ab aliēo pōtifice ſine mādato uel li cētia ſui epī ordīato. Si v̓o de mā dato uel licētiaᵐ ſui preſulis a greco pōtifice ẜꝫ morē grecoꝝ fuerit ordinatꝰ: lꝫ culpādꝰ ſit epūs latinꝰ qui clericos ſuos a greco facit antiſtite ordinari: quādiu tamē ta lis mos ab eccleſia tollerat̉ⁿ: īpediri nō dꝫ ab executiōe ordinū tali ter ſuſceptorum. I Dem mutiū. epō. Uꝫ ī diſtribuēdiſ: ⁊ īfra Me minimus a nobis fuiſſe ſuppliciter poſtulatū ⁊ clemēter īdultūº: ut qꝛ prefatꝰ. a. eccleſie ro. ſub di. erat mādaremꝰ ipſū ꝑ bonon̄. epūm ꝓmoueri. ¶Dem eideꝫ ⁊ magiſtro. h. ſubdi. noſtro. Itteras ur̄as recepimꝰ ſuꝑ ī Cordinata ordinatiōe imolen. electi: quē bon̄: epūſ precedēti ſab bato in diac. ⁊ ſequēti die dn̄ico cō tinuato ieiunio in pbr̄m ordinauit ī quo quātū ut̓qꝫ deliquerit euidē ter ītelligit ꝗ prudēter attēdit. Si enī utrūqꝫ ordinē eodē die ꝯferre illi nō licuit: pari nō licuit rōe unū ordinē unoʸ die: ⁊ aliū altero ieiunio ꝯtinuato ꝯferri: cū ꝓpt̓ ꝯtinua tātū ꝯfert̉. lxxv. di. c. i. p̄ter mīores ordines: ꝗ pn̄t ꝯferri diebꝰ dn̄icis ⁊ alijs ſolēnibꝰ. sͣ. e. c. ij. ⁊. iij. ⁊ ſubdiaconatꝰ ordo pōt ꝯferri die dn̄ico a ſolo papa vt. sͣ. e. de eo. Licet gͦ die dn̄ica ꝯtinuato ieiunio ꝯferant̉: ſabbato tn̄ ꝯferri ī intelligūt̉: ⁊ iō ꝯtinuatio ieiunij neceſſaria ē. H. v̓o dic̄ oēs ordines die dn̄ica ꝯferēdos ⁊ nō die ſabbati: ⁊ idē dic̄ d̓ baptiſmo. d̓ cō. di. iiij. venerabilis: ⁊. c. ſe. ar. lxxv. di. ꝙ a pr̄ibꝰ v̓ſu. ſꝫ poſt diē ſabbati eiꝰqꝫ noctiſ que luceſſit ī prīa ſabbati exordia ꝯſecrādi eligant̉ ī ꝗbuſ his ꝗ ꝯſecrādi ſūt ieiunis ⁊ a ieiunātibꝰ ſacͣ bn̄dictio ꝯfera tur qd̓ eiuſdē obẜuātie erit: ſi māe ipſo die dn̄ico ꝯtinuato ſabbati ieiunio ordīato cele bret̉: a qͦ tꝑe p̄cedētis noctiſ initia n̄ recedūt: ⁊ ẜm opīonē eiꝰ n̄ videt̉ qͣre ſit ꝯtinuatio ieiunij necͣria: vt vna dies fin gat̉ ſabbatū ⁊ dn̄ica. Nā ſic̄ ordo ep̄aliſ pōt ꝯferri die dn̄i ca ſequēti ⁊ n̄ exigit̉ ꝯtinua tio ieiunij nec fingat̉ dies ſab bati trahi ad dn̄icaꝫ: ita ſi ꝗs ordinet̉ māe die doica poſſꝫ hͦ facē ſine ꝯtinuatiōe ieiuni no. tn̄ ꝙ ī ſabbato magno pa ſchali n̄ celebrat̉ ordo: qꝛ nec miſſa cātat̉. d̓ cō. di. iij. ſabba to: dicūt ꝗdaꝫ ꝙ illi ordīes ꝗ celebrant die dn̄ica trahuni ad ſabbatuꝫ: ⁊ iō ſit ordīatio die ſabbati. quoniā ſabbatū ſi gnificat reqē: ⁊ ꝗ ordīat̉ trāſit ad reꝗeꝫ clericalē: reꝗeſcit .n. a laboribꝰ ſecularibꝰ: vin. dicebat ſpāle d̓ ſabbato paſ chali: ut miſſa trahat̉ ad dn̄i cā ſequētē: ⁊ ordīes ad ſabba tū: ſꝫ hodie n̄ fit hͦ ī illo ſabba to. sͣ. e. d̓ eo. vbi dr̄ ꝙ ī ſabba to ſācto ordīes ꝯferunt̉: īmo ita celebrat̉ tūc miſſa ſic̄ ī ali is ſabbatis ordīatōnū: ⁊ ita ẜ uat̉ d̓ fctō ⁊ bn̄ celebrāt̉ ordines. sͣ. e. c. iij. t ¶ Nā ſi quātū: rn̄ſio tacite: q̄ ſtiōis. diceret aliꝗs: duo dies ſūt: ⁊ ita nō vno die duos or dīes ꝯtulit: et reſpōdet. u ¶ Deliquit: īmo ī pluribꝰ pu niuit eū ꝙ deliꝗt. qꝛ nō pecca uit diaconatuꝫ ꝯferēdo: ⁊ tn̄ fuit punitꝰ ī eo: ⁊ iō plus punit̉ ordinator ꝙͣ ordīatꝰ: qꝛ d̓ buit eē prudētior: ⁊ qꝛ maior ar. sͣ. de trāſla. int̓ corꝑalia: ⁊ ut alij a ſimilibꝰ arceant̉: ⁊ eſt ſimile. jͣ. c. ꝓxi. a ¶El nō ē cōpos. repuliſ ſe: vn̄ poſſꝫ ei dici: ⁊ ego repellā te: ne ſacerdocio fugariſ mihi. xxxviiij. di oēſ pſallentes. in fi. ⁊ sͣ. d̓ renūc. niſi cū pridē.§. pro defectu. b ¶ Inſtituta. q̄ dicūt ꝙ an̄. xx. annū nullꝰ dꝫ in ſubdiaconū ꝓmoueri. xxviij. di. ī his. lxxvij. di. ī ſingulis. ⁊. c. ꝗcūqꝫ. ⁊. c. ſubdiaconꝰ. gͦ multo minꝰ ī diaco nū ꝗs an̄. xxv. annū ordinari n̄ dꝫ. lxxvij. di. placuit. ⁊. c. ī ſingulis. ⁊. c. ꝗcūqꝫ. c ¶ Suſpēdētes. vt puniat̉ ī qͦ peccauit. xij. q. ij. ꝗ ⁊ hūanis. ⁊. c. d̓ viro. ⁊. xvi. q. i. reuertimī: ⁊ sͣ. c. ꝓ. lr̄as. ⁊ punit̉ h̓ ī collatōe oīm ordinū. qꝛ ī. hͦ tātū d̓liꝗt. d ¶ Etatē. ⁊ lꝫ n̄ ſit ī etate ltīma: nihilominꝰ r̄cipit ordīes: ſꝫ executio ſuſpēdit̉ uſqꝫ ad ltīmaꝫ etatē. ſi. jͣ. d̓ eta. ⁊ qͣli. ex rōe. vbi ſuſpēdit̉ adminiſtratio talibuſ ꝯceſſa uſqꝫ ad legitima etatē: ſic ⁊ tēpus nō īpedit ordīs collatōeꝫ. jͣ. e. ꝯſulta tioni. ⁊ sͣ. e. ſane. ⁊. c. cū quidā. e ¶ Iniuriā. ſi. lxxi. di. c. i. ⁊. xvi. q. vij. decernimꝰ. ſꝫ ꝓpter factū p̄lati iſte n̄ d̓buit ī executiōe puniri. iniquū ē.n. aliquē alteriꝰ odio p̄grauari. C. d̓ inoffi. teſta. ſi ꝗs ī ſuo: ⁊ pctā ſuos debent tenere auctores. jͣ. d̓ hiſ q̄ fi. a ma. par. ca. qͣſiuit: ⁊. C. d̓ pe. l. ſancimꝰ: ⁊ n̄ dꝫ al teri ꝑ alteꝝ iniqͣ ꝯditio afferri. ff. d̓ reg. iu. nō dꝫ: ⁊. ff. qd̓ vi aut clā. ne ī ptāte. ſꝫ hͦ fuit qꝛ etas repugnat. Sꝫ nūꝗd teneret̉ ad ꝯtinētiā iſte ꝗ infra ānū diſcre tois ſuſcipit ordines ſacros: de hͦ notat̉. jͣ. de cle. ꝑ ſal. ꝓmo. c. vno. f ¶ Cōpetēti.ſ. ꝑſone. qͣlitate inſpecta. arg. xli. di. nō cogant̉. ff. de iure. do. cupoſt diuortiū.§. gener. ⁊. l. quero. ff. de admi. tu. cū plures.§. cū tutor. ⁊. ff. de uſufru. ſꝫ ⁊ ſi ꝗd.§. i. Et ſciētia ꝯſiderat̉. jͣ. de prebē. de multa: ad hoc enim tetiōeꝫq ieiunij fictiōeʳ canonica: ſiue mane diei dn̄ice trahat̉ ad ſabbatū ſiue ueſꝑa ſabbati ad diē dn̄icā r̄fe rat̉: ꝓfecto mane cū ueſꝑa ſeu ueſpera cū māe ad eūdē die ꝑtīereˢ di cet̉: nāˡ ſi quātū ad hūc neceſſitatiſ articulū ꝑtinet: māe ad unū dieꝫ ⁊ ueſꝑa referat̉ ad aliū: cur eēt ꝯtinu atō ieiunij neceſſaria: cū ⁊ ſabbato ante cenā ⁊ dn̄ica ante prādiū ītelligāt̉ eē ieiunij. prefatu itaqꝫ bon̄. epūm ut puniat̉ ī quo deliꝗt a col latiōe ordinū diaconij.ſ. ⁊ phr̄ij. al teꝝ v̓o ab executōe officij ſacerdo talis tādiu uolumꝰ manere ſuſpen ſos: donec de illis aliter diſponamus. ☞ Ono. iij. epō. ⁊ arch. le. El nō ē ꝯpos ſui epūs ꝯuentren̄. uel nimis ur̄ a ſe ſcīam repuliſſeª: ꝗ. m. pueꝝ latorē pn̄tiū adhuc. xiij. annoꝝ ꝯtra ſacroꝝ ca nonū īſtituta īordinate ī diaconuꝫ dr̄ ordinaſſe ī ludibriū ordinis cle ricaliſ: ⁊ īfra. Di. u. mādamꝰ: qua tenꝰ ſi rē īueneritis ita eē: predcͣm epūm a collatiōe ordinū ſuſpēden tesᶜ ipſū. ut eidē. m. quē ab executiōe officij diac. uſqꝫ ad etatēq legi timā ī īiuriāᵉ ſuſpēdimꝰ ordinātis: ꝓuideat in eccleſiaſtico bn̄ficio cō petēti ꝑ cen. ecc. ꝯpellatis. ¶Dem leon̄. ⁊ ſal. ab. Ilectꝰ fil. gu. imilicen̄. cano nicꝰ nr̄o dudū ap. reſerauit: ꝙ imilic. eccleſia ſuo uiduata paſtore canonici ipſū unanimiter ele gerūtᵍ ꝗͥ cū eēt citra ſacroſ ordines ꝯſtitutꝰ: archiepūs caſſalē. metro. pol. eoꝝ epō trecen̄. mandauit: ut eū uno eodē die ad tresʰ ſacros or dines ꝓmoueret: quod ille nō au ſu ꝓprio: ſꝫ ipſiꝰ archiepī mādato ꝑfecit. Cū ergo nob̓ ꝯſtiterit ſupra dictū epūꝫ ī pluribꝰ deliquiſſe: tū

i ¶ Permiſſa. ar. op. ꝙ ep̄i diſpēſare n̄ pn̄t niſi ī caſibꝰ ſibi ꝯceſſis aⁱ iure. qd̓ ꝗ da ꝯcedūt. ⁊ fac̄ ꝓ eis. jͣ. d̓ fil. p̄ſb. c. vl. ⁊ pe. ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ ſen. ex. nuꝑ: ī qͣ opi. ſt̄ lau. io. vin. ⁊. t. d̓ hͦ tradit̉. jͣ. d̓ iudi. at ſi clerici. d̓ hac maͣ no. l. di. miror: ⁊.i. q. vij.§ niſi ꝑmiſſa. īmo ꝓhibita. sͣ. e. lr̄as. jͣ. d̓. eo. ꝗ fur. or. rec. c. vl. ⁊. ita colligit̉ ar. p̄dictū: vel dic ꝙ n̄ lꝫ ep̄o diſpēſare ī his q̄ ꝑtinēt ad gn̄alē ſtatū eccleſie: vt hic ⁊ sͣ. e. ſane. ⁊.s. e. lr̄as. In cri minibꝰ diſpenſare pn̄t: niſi ſit expreſſe prohibitum. k ¶ Obtēperare. hic hēs: ꝙ au ctoritas ſuꝑioris n̄ excuſat. x ij. q. ij. ꝗcūqꝫ. ⁊. c. d̓ rebꝰ. ⁊.xi. q. iij. ſi. dn̄s. ⁊. xvi. q. i. ī cano nibꝰ: ⁊. q. vij. decīas. ar. ꝯͣ. lxi ij. di. ſalonitāe. xiiij. q. i. dixit dn̄s. ⁊. xxviij. di. diaconi. Itē ē ar. ꝙ p̄ceptū iniuſtū p̄lati n̄ ē adīpledū. xi. q. iij. iulianꝰ. ſi certū ſit ꝙ ē iniuſtū: ſecꝰ ſi du bitaret̉. xxiij. q. i. ꝗd culpat̉ in fi. ⁊. ff. de. re iudi. nam ad ea. l ¶ Periurij. vn̄ poſſꝫ pͥuari ec cieſia ⁊ d̓poni. jͣ. d̓ iureiu. qͣre lā ⁊. jͣ. e. ti. c. vl. cū ī iudicio ſit ꝯfeſſus: ⁊ ꝯfeſſus ꝓ conuicto habet̉. jͣ. d̓. ꝯfeſ. cū ſuꝑ. ⁊. C. e. ti. l. vna. ſed ei pepercit. m ¶ Uariauit. vn̄ n̄ erat ei cre dēdū. jͣ. vt ec. bn̄. vt nr̄ꝫ. ⁊. jͣ. d̓ p̄ſūp. lr̄as. ⁊. iiij. q. iij.§. itē ī crimīali. v̓. ꝗ falſa vel varie: ſic. jͣ. de penis. ſuper his. n ¶ Nōſtrā. ⁊ ſic ſolꝰ papa ſuꝑ hͦ diſpenſat. de hͦ dixi. s. e. cū quidā. ⁊ meliꝰ. jͣ. c. ꝓxi. oſc Onſultationi. caracterē. Ꝙ ita quocūqꝫ tꝑe ordīes ꝯferunt̉ caract̉ īprimit̉: qꝛ tp̄ſ n̄ ē d̓ ſubſtātia ordīs: ſic nec ē tas īpedit caracterē. sͣ. e. vel n̄ ē ꝯpos: tn̄ qꝛ trāſgreſſor ē ca nonis ꝗ recipit ordīes exͣ tp̄s debitū punit̉: vt hic: qꝛ ei int̓ dicit̉ executio ordīs ſic ſuſcepti. sͣ. e. ꝗdā: ⁊ qui ꝯferunt pu niūt̉ qꝛ pͥuant̉ ptāte ordinadi sͣ. e. ſane. Sic ⁊ baptiſmꝰ a c cūqꝫ ꝯferat̉ ī forma eccleſie te net. lꝫ a iudeo vel pagano. ꝙͣ uis ab eo recipi n̄ d̓beat. sͣ. de ſum. tri. c. i. ī fi. ⁊ d̓ ꝯſe. di. iiij. a quodam. ⁊. c. romanus. p ¶ Competenti. primo eis ſu ſpēſis ab executione ordinū sͣ. e. cū quidā. ⁊. c. vl. vel n̄ ē ar bitriū iudicis: exqͦ n̄ ē determinatū. jͣ. d̓ of. del. d̓ cauſis: ⁊ ff. d̓ iure deli. l. i.§. ait pretor. q ¶ Poteris: ⁊ videt̉ ꝙ ep̄i pn̄t cū talibꝰ diſpēſare. ex eo ꝙ di cit poteriſ ſuſtinere: vn̄ ſigna tur ꝯͣ. sͣ. e. cū ꝗdā. ⁊. c. lr̄as ubi dicit: donec apd̓ nos. ⁊ sͣ. c. ꝓx. ī fi. dicaſ ꝙ pn̄t aucte iſtiꝰ. c. ſibi ꝯceſſa: alias nō vr̄ iure ordinario ꝑ iura p̄dicta. ⁊. c. lr̄as. S vr̄ ꝙ ſuo iure hͦ face̓ pn̄t: qꝛ hic papa rn̄det ad ꝯſultationē. ſꝫ qꝛ ꝯſultatio ī hͦ ſolo fuit vtꝝ tales reciperēt caracterē: qd̓ ſeꝗt̉ addit papa p̄ter ꝯſultationem. Uel dic ꝙ bn̄ pōt ep̄us cū talibꝰ diſpēſare: cū hic rn̄deat de iure. ar. sͣ. e. cū ꝗ da ī pri. ⁊ ar. sͣ. de elec qd̓ ſic̄.§. ſuꝑ eo. ⁊ ꝯͣria ītelligunt̉ cū papa ex certa ſcien tia ſibi reſeruet diſpenſationē illoꝝ: vt magis alij terreant ⁊ ip̄i puniantur. a ¶ Ueſitū ē. cōprobata per teſtes: vel per confeſſionem in iure factam. b Motoria: notoriū tribꝰ mōis dr̄ crimē: ꝑ ſnīaꝫ: ꝑ ꝯfeſſionē ī iure factā: ⁊ ꝑ rei eudētiā. jͣ. d̓ coha. cle. ⁊ muli. c. vl. c ¶ Homicidij. ſic pꝫ ꝙ homicida quātūcūqꝫ occultꝰ ēt poſt ꝑactā pnīaꝫ miniſtrar̄ n̄ pōt. ſic. jͣ. d̓ accu. īꝗſitōnis.i. rn̄ſo. vn̄ dn̄s dixit dauid ꝓphete: poſt pnīaꝫ n̄ edificabis mihi tēplū: qꝛ vir ſā guīs es.i. q. vij. ſi ꝗſ oēꝫ: ⁊ d̓ cō. di. i. c. i. d̓ hͦ dictū ē. sͣ. e. ex tenor̄: iſti v̓o an̄ actā pnīaꝫ mīſtrar̄ n̄ dn̄t: vt hͦ vr̄ a ꝯͣrio ſēſu: īmo pn̄t ꝑte pnīe ꝑacta. sͣ. e. ex tenōe. d ¶ Nō penituerit.i. ſi v̓o nōdū pnīam egerit: ⁊ iō vr̄ ꝙ n̄ ſint ꝑmittēdi ī ſuis ordinibus miniſtrare. e ¶ Monendi. ſꝫ nō cōpellēdi cū ſint occulta: xctā ip̄oꝝ sͣ. e. ex tenore: ſꝫ permittēdi ſūt arbitrio ſuo. ſi. jͣ. d̓ iureiu. mulieri. f ¶ Damnationis. ſi. jͣ. d̓ ſimo. matheꝰ. in fi. ⁊ vere dānationis: niſi cū eis ſuuſ ep̄us poſt peractā pnīam duxerit diſpēſandū: qd̓ ꝗdē pōt. jͣ. d̓ iudi. at ſi cleri. ⁊ valde neceſſaria ē diſpēſatio ī occultis: nō ꝓpter depoſitionē vitandā: qꝛ ꝓ pter occulta peccata nō punit̉ quis: que vindictā nō hn̄t. xxxij. q. v. xp̄iana. ſꝫ vt licite ſuū officiū exequat̉: qd̓ aliter n̄ pn̄t. xxxiij. di. habuiſſe. qꝛ d̓ eo ſuꝑ quo diſpēſatum eſt poſtea accuſari nō pōt. jͣ. d̓ fil. preſby. ex tua: ⁊. jͣ. d̓ ſciſma. qꝛ ſine mādato archiepī: ut ipſe cō feſſus extitit ad huiuſmodi ordina tiōeꝫ īordīate ꝓceſſit: tum qꝛ ſi de mādato archiepī ꝯſtar̄t: cū illi hu iuſmōi diſpēſato a canone minime ſit ꝑmiſſaⁱ: ipſi obtēperar̄ᵏ nō debu it in hac ꝑte: tū etiā qꝛ reatū ꝑiurij ſepius uariauitᵐ: iurādo priꝰ ꝙ ar chiepūs id preceperat: ⁊ poſtea ꝙ illud nō mādauerat in iudicio ꝯfitendo: ipſū tamdiu ab ordinādi ſu ſpēdimꝰ ptāte: donec nr̄amⁿ merue rit gr̄am obtinere. ☞Reg. ix. archiepō baranenſi. Unſul. t. r. ꝙ eoſqui extra tē pora ſtatuta ſacros ordīes re ceperūtº caracterē nō eſt dubiū recepiſſe: quos pro trāſgreſſiōe huiꝰ modi: primo eis pn̄ia īpoſita ꝯpe tentiᵖ ſuſtinere poterisq ī ſuſceptis ordinibus miniſtrare. ¶Dem. Ueſitūª ē de ſacerdotibꝰ uel a ijs clericis: ꝗ ꝑ reatū adulte rij ꝑiurij homicidij uel falſi teſtīo nij bonū ꝯſcīe recte ꝑdiderūt: ⁊ īfra. R. ꝙ ſi ꝓpoſita crimina ordīe iudiciario cōprobata uel alias notoria nō fuerint: nō debēt hi: pret̓ reos homicidijᶜ: poſt pn̄iam in iā ſuſceptis uel ſuſcipiēdis ordinibꝰ īpediri: qui ſi non penituerint mo nendiᵉ ſūt: ⁊ ſub interminatiōe diui ni iudicij obteſtādi: ut in teſtimoniū ſue dānatiōis in ſuſceptis etiā ordinibꝰ non miniſtrentᵍ. Dę ſcrutinio in ordine faciendo. Nno. iij. cꝑte tua fuitʰ ꝓpoſitū: ⁊ īfra. F. t. t. r. ꝙ cū aliquē ī diaconū uel pbr̄m ꝓmo uemꝰ: prior diaconoꝝ ꝗ nob̓ aſſiſtit dic̄. Poſtulat ſācta ma ter eccleſia hūc diaconū uel ſubdi aconū ad onus preſbyteratus uel diaconatꝰ aſſumi: ⁊ nob̓ interrogā fraternitati. alioquī poſſet ēt poſt ꝑactā pnīaꝫ accuſari. xxxiij. o. ii admonere. xv. q. v. p̄br̄. ar. ꝯͣ d̓ pe. di. iiij. diuina clemētia. ⁊. xxiij q iiij. ſi illic: ⁊.i. q. iiij. ſi illic. ⁊.i. q. iiij. iam itaqꝫ. ſꝫ ueꝝ eſt ꝙ accuſare etiam poſſet. Ala. g ¶ Nō miniſtrent: ſi nō penituerit. Ergo ſi penituerit pn̄t miniſtra re: ſine ꝑiculo dāna tiōis: ⁊ ſic vr̄ ꝯͣ Ala. ꝗ dicit licite n̄ miniſtrēt: etiā poſt pnīaꝫ ſine diſpēſatione: vt dixit ī ꝓxima notu la: ſaltē ualꝫ diſpēſa tio quantū ad accu ſationē: alias ſufficit pnīa in occultis: vt hic pꝫ. ber. ¶ MT parte tua fuit. Mirabilis ē rn̄ſio iſta: poti us.n. dicer̄ deberet ſe nullā hr̄e ſciētiaꝫ de eiꝰ dignitate vel indignitate. Rn̄. ex eo ꝙ uidet illū electū a bonis quandā videt̉ hr̄e notitiā d̓ dignitate ipſiꝰ: ⁊ de tali rn̄det: qꝛ audiuit ab alijs. xxij. q v. hoc videtur. i ¶ Conſcientiā. qꝛ tūc edificaret ad ge hennā. jͣ. d̓ reſt. ſpo. lr̄aſ. jͣ. d̓ p̄ſcrip. quo niā oē. xxviij. q. i. ſ. ex his. k ¶ Eſtimare. No. quēlibꝫ p̄ſumi dignum: niſi ꝓbet̉ indi gnꝰ: ⁊ de quolibꝫ p̄ ſumēdū ē bonū: niſi ꝓbet̉ ꝯͣriū. jͣ. d̓ pre ſūp. dudū. ff. d̓. ma numiſ. teſta. ẜuos. ⁊ ff. d̓ leg. ij. cū pater. §. rogo. Sꝫ ꝯͣ vr̄: qꝛ pſumit̉ nō idoneꝰ: niſi ꝓbet̉ idoneꝰ. C d̓ his ꝗ ue. eta. īpe. l. ij. ⁊. C. d̓ ꝓba. ex ꝑ ſona. ff. d̓ magiſtra. ꝯue. l. i.§. ſi mgr̄atꝰ ⁊ ī dubio p̄ſumit̉ ꝗſ excōicatꝰ. jͣ. d̓ ſē. ex. cū deſidereſ.§. ſecū de qōi: ⁊ p̄ſumit̉ po tiꝰ fornicatio ꝙͣ ma trimoniū. xxx. q. v. alit̓. So. hͦ gn̄ale ēvt vbi periculuꝫ aīe vertit̉ p̄ſumit̉ ī deteriorē partē. jͣ. d̓ ſpōſal. iuuenis. ⁊. lxviij. di. pbr̄i. Sꝫ lꝫ uideat̉ deterior: tn̄ melior ⁊ tutior ē: ſimile d̓ cō. di. iiij. paruū los. alias circa iudicia potiꝰ p̄ſumit̉ iuſtū uel bonū ꝙͣ ecōuerſo. lxx xvi. di. ſi ꝗd. xi. q. iij. ī cūctis. xxij. q. iiij. innocēs. ff. d̓ ꝓba. ab ea ꝑte Ir Eꝗſiuit. uſqꝫ excluſiue: ut ꝓbāt ſequētia: ſic ponit̉. ff. d̓ hiſ q no. īfa. ait p̄tor. qn̄qꝫ ponit̉ īcluſiue. xciij. di. a ſubdiacono. ff. de ſena. l. ul.§. ſenatores. m ¶ A nep̄is.i. abbatibꝰ. lxix. di. quoniā videmꝰ. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. cū ꝯtīgan ¶ Executionē. gͦ ſuſpēſus ē: ꝗ a ſuſpēſo recipit ordines.i. q i. ſtatui mꝰ ⁊ reſignatio nō abſtulit illi ordinem ſed executionem. o ¶ Craſſa: tūc dr̄ craſſa ⁊ ſupina ignorantia: qn̄ aliquid publice fit uel corā populo: ⁊ hec nō excuſat: ut. ff. de uer. ſig. lata culpa. p ¶ Ignorātia ſi. jͣ. d̓ cle. ex. mi. c. pe. ⁊ ita ſi ꝓbabilis fuerit ignoratis cū eo poterit ꝑ ep̄m diſpēſari. jͣ. c. ꝓxi. Sed ꝯͣ ꝓbabilis facti ignor tia quēlibꝫ ignorantē excuſat ex toto. ff. de in. ⁊ fac. igno. error. ⁊. l. regula: ergo ẜm hͦ nulla diſpēſatio ē neceſſaria. Rn̄. in culpa fuit re cipiēdo ordines ab ep̄o non ſuo. ix. q. ij. lugdun̄. ⁊ iō neceſſaria ē di ſpēſatio. Uel meliꝰ dicas: ꝙ licet ꝓbabilis ſit ignorātia: neceſſarſa tn̄ eſt diſpenſatio: qꝛ cū talibꝰ ordinator nō haberet executione ſui officij: eam alij ꝯferre nō potuit. ut.i. q. i. ſtatuimus: qꝛ quod nō ha bet: dare nō pōt.i. q. vij. daibertum. Et ꝓ nō dato habet: qd̓ ab illo dat̉: qui de iure dare nō poteſt. jͣ. de iurepa. quod aūt in fi. gͦ neceſſa ria eſt diſpēſatio: ad hoc ut habeat executionem ordinis. tibꝰ ſi eū cognouerit eſſe dignum. idē rn̄dit: ꝙ quātum hūana fragili tas noſſe ſinit ⁊ ſcit: ⁊ teſtificat̉ illū ad huiuſmodi onus officij eſſe dignū: unde ī tali rn̄ſiōe: aliquē peccar̄ nō credimꝰ: dūmō ꝯtra ꝯſcīaꝫ nō loquat̉: qꝛ nō ſimpliciter illū aſ ſerit eē dignū: ſꝫ īquātū hūana fra gilitas noſſe ſinit: cū illū quē indi gnū eē nō nouit: dignū debeat eſti mare. Huiuſmodi ergo rn̄ſione ſecure uti poteris: niſi forte de īdi gnitate tibi ꝯſtiterit ꝯſecrandi. Si aūt illū īdignū eſſe cognoſcis: me tropolitano priuſquā ad huiuſmōi ſcrutiniuꝫ ueniat̉: ſecreto ſtudeas nūciare uel intimare: quāuis nos īterrogationē huiuſmōi nō in cōſe cratione pontificis: ſed in ordīatō ne diaconi uel pbr̄i faciamus. De ordinatis ab epō: qui reſigna uit epiſcopatui. QLex. iij. toletano archiepō. Eꝗſiuit a nob̓. t. f. utꝝ clerici: qui poſt renun ciatiōeꝫ factā a predeOceſſore tuo ordines re ceperūt: ī ipſis debeāt remanere: ⁊ īfra. R. igit̉ diſtīguēdo: utꝝ renūciauit loco tātū: an loco ſimul ⁊ dignitati. nā in primo caſu ordīes ſic̄ antea rogatꝰ ab epō aliquo poterit de rōne ꝯferre. In ſecūdo v̓o caſu diſtīguēdū putamꝰ utꝝ ſacroſ ꝯtulerit aut mīoreſ. Si.n. a tali or dīes uſqꝫ ad ſubd. aliquis accepe rit: qꝛ ⁊ huiꝰ mōi ordīeſ a nōᵐ epīs qn̄qꝫ ꝯferūt̉: ⁊ ī illis deẜuire pote rit: ⁊ ad maiores ſi idoneus fuerit ꝓmoueri. Sane ſi ab eodē ſacros ordīes ſciēter ꝗs receꝑit: qꝛ indignū ſe fecit: executiōem officij nō hēbit: ubi aūt nō ſciēter: poterit ni ſi craſſaº ⁊ ſupina fuerit ignorātia diſcretꝰ pontifex diſpenſare.

q ¶ cUm clericis. excōicato. Sic patet: ꝙ excōicatus confertor Idinē licet extra eccleſiā: ⁊ heretici etiā conferunt ordinē. ix. q..i. ab excōicatis. ⁊. c. ordinationes. Sed ꝯͣ eadē cauſa. q. i. c. i. vbi dicit̉: ꝙ nullo modo dicitur conſecratio que ab excōmunicatis eſt celebrata. Dic ꝙ ibi nō fuit ſeruata forma eccleſie. Uel dicas nō di citur cōſecratio. ve rū eſt ꝙͣtum ad exe cutionē: qꝛ qd̓ non habēt dare nō poſ ſunt. ut.i. q. i. qui ꝑ fectoꝝ. ⁊. c. ventuꝫ eſt. ⁊. c. i. ⁊ d̓ cō. di. iiij. quō. Sed nunquid pōt talis alios excōicare? videt̉ ꝙ ſic: qꝛ cōfert ordīes qd̓ plus eſt: ut vide tur: ergo pōt alium excōicare. ſed nō ē ita. cum.n. ſit exͣ ec cleſiā: alium eijcere extra eccleſiā nō po teſt. xxiiij. q. i. audt uimus. ſecus ī ordi ne. qꝛ licet ſit extra eccleſiā caractereꝫ tamē retinet: ⁊ illuꝫ pōt conferre: ſi eccleſie fōma ẜuetur. y ¶ Ep̄os. ⁊ ſic ep̄i diſpēſāt hic. ſic. ix. q. i. ab excōicatis. ⁊ c. ordinatōes: quia ignorātia eos excu ſat. ſi vero ſcient̓ or dines recepiſſēt nō diſpenſaret̉ cū eis. ut. c. ordinationes. ſic. sͣ. e. c. ꝓxi. ī fi. a uT abbateſ. ſupple ſtatuimꝰ. b ¶ Prepoſiti. digni tas eſt ꝑ ſe ꝙͣuis ſit nomē gnaͣle: ad oēs qui habēt p̄lationē jͣ. de v̓. ſig. ꝙuis. c ¶ Fiant. ſic. sͣ. de e lec. cum in cunctis. d ¶ Amittāt. sͣ. de e lec. cū in cunctis.§. hoc ſane. Cōtra. jͣ. d̓ cle. egro. c. i. ꝯͣ. ff. d̓ ſta. ho. qui furer̄ ꝯͣ. ff. d̓ poſt. l. i.§. caſū. Cōtra hͦ ītellige quādo ꝑ culpā ſuā ad talē ſtatū ꝑuenit ꝙ ꝓmoueri nō pōt. Cōtraria v̓o ꝙdo ſine culpa ⁊ tūc nō dꝫ addi afflictis afflictio. jͣ. d̓ cler. egrotā. c. i. ⁊. c. penul. e X rōe. pueris. puer dr̄ a ſeptēnio vſqꝫ ad. xiiij. ānū. jͣ. d̓ regu la. ad noſtrā. ⁊. xx. q. i. c. i. ⁊ xxij. q. v. pueri. ⁊.i. q. i. pueri. ⁊ c. eſtote. sͣ. de tēpo. or. vel nō ē ꝯpos. ⁊ puer dr̄ ꝙͣtum ad beneficiuꝫ obtinendum: qui ſeruire nō pōt. jͣ. de p̄ben. ſuꝑf ¶ In archidiaconatu. ar. ꝙ īſtituere nō ꝑtinet ad archidiaconum xvi. q. vij. nullus omnino. Contra. jͣ. de prebē. referente. ſuꝑ hoc ſta tur conſuetudini. g ¶ Eccleſias.i. p̄laturas eccleſiaꝝ. qd̓ fieri nō dꝫ. jͣ. e. c. i. ⁊. ij. qꝛ pue ri ad hͦ nō reputant̉ idonei. jͣ. d̓ p̄bē. ſuꝑ inordinata. Beneficia.n. ſiplicia ī tali etate cōſtitutis licite ꝯferūt. lxxvij. di. ī ſingulis. ⁊ rōe ordinis debēt hr̄e titulū. lxx. di. c. i. ⁊ ita rōe ordinis ⁊ tituli benefi ciū pōt hr̄e. de hoc tamē dicas ꝓut dr̄ ī. c. ſuper inordinata. Ala. h ¶ Predicti pueri. īpuberibus dignitas dari nō dꝫ. ff. de iure īmu. l. ij.§. īpuberes. ⁊.i. q. i. pueri. ⁊. c. eſtote. i ¶ Ad ꝯgruā. idē dicit lex ī eo: ꝗ ſe obligat ꝓ filio ſuo decurione: qꝛ tenet̉ quouſqꝫ ꝑueniat ad etateꝫ ꝯgruā. ff. ad munici. luciꝰ.§. īꝑato res. Sꝫ pone ꝙ ep̄s aliquē minore facit archi. habebit ne iſte vocē ī capitulo: ſicuti ſi eēt legitime etatis? ar. ꝙ nō. qꝛ minōes. xxv. ānis decuriones facti lꝫ decurionū ſportulas recipiant: nō tamē interiꝫ ſuffragiū ferre poſſūt. ff. de decu. ſpurij.§. minores. ſicut nec minō factus miles dꝫ ſapiētiū iura tractare. ut. C. de teſta. mili. l. vlt. k ¶ Etatē. diſpēſatiue tolerāt̉ iſti pueri: alias nō deberēt. sͣ. de elect. cū ī cunctis. ⁊. jͣ. e. eā te. Sed nūquid talis rector pōt oīa face̓ tanq̄ maior; vr̄ ꝙ ſic. ff. de re iudi. quidā ꝯſulebāt. qd̓ tn̄ nō eſt veꝝ. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. C. de teſta. mili. l. vlt. ſꝫ nōne iſte exquo tollerat̉ ꝑ diſpenſationē: vr̄ veniā etatis īpetraſſe. ut. C. de his qui ve. eta. īpe. l. eos. ſꝫ nō eſt ita: qꝛ lꝫ quis veniā etatis īpetret: nō tamē pōt alienare ſine d̓ creto: nec hꝫ liberā adminiſtrationē uſqꝫ ad etateꝫ. xxv. an. ut in. l. predicta. eos. ¶ Grego. ix. Um clericis qui ab excōicatoq epiſcopo ignoranter ordi nes receperunt ꝑ ſuos poterit epi ſcoposʸ diſpenſari. De etate ⁊ qualitate: ⁊ ordīe prefi jendorum. Ex concilio pict. T abbatesª decani ⁊ pre poſitiᵐ: qui pbr̄i non ſunt pbr̄i fiāt qui archidiaco natꝰ tenēt diaconi. Qu uero archipbr̄atꝰ pbr̄i: aut amittāt honoreꝫ. Quod ſi aliqua iuſta cā ꝓhibēte pbr̄i: aut diaconi eſſe non potuerit prelatiōes amittāt. FLex. iij. cant. archiepiſcopo. Xrone: ⁊ īfra. Accepimus ꝙ cōuentren̄. epiſcopꝰ. pueris E qui ſūt īfra decenniū ꝯſtituti in archidiaconatuʳ. r. ar̄d. ciſter. eccle ſiasᵍ plures ꝯceſſit: que non ꝑ cleri cos ſꝫ ꝑ laicos diſponuntur: unde quoniā nō debet hoc aliquatenus tollerari: mādamꝰ quatenꝰ predictū epiſcopum ſuꝑ his corripias ⁊ clericis idoneis admīſtratiōes ⁊ cuſtodiā preſcriptaꝝ eccleſiaꝝ do nec predicti pueri ad ꝯgruāᵗ ueni ant etatēᵏ laicis amotis ꝯmittas et dē epiſcopo ꝓhibēs: ne decetero eccleſias niſi ꝑſonis que etatē ⁊ ſci entiaꝫ habeāt regēdas ꝯcedat: ꝙ ſi ſecus egerit ei debitā penā infligēs īſtitutionē ⁊ ꝯceſſioneꝫ ipſius oīno uiribꝰ carere decernas. Ndec̄oꝝ. qui ſeipſos. Qui.n. ī p̄latū eligit̉: ⁊ ſi minor ſit: nō dꝫ eē ſub patris ptāte. ar. ff. ad treb. nā qd̓ ad ius. ⁊. ff. de adulte. ſic eueniet. et C. de legi. tu. l. vl. inſti. de excuſa. tu.§. minores. ⁊. ff. ad maced. filiū hēo. Ar. ꝯͣ. ff. de adop. ꝑ adoptionem. ⁊. ff. de his qui ſūt ſui vel ali. iu. filiuſfa. ⁊. ff. de mune. ⁊ ho. l. ij. ⁊. ff. de iudi. cū p̄tor. ī fi. vbi dr̄ nihil ītereſt an iudices ī ptāte an ſui iuris ſint. ⁊ p̄ſbyter di ī ptāte pr̄is eſſe. C. de ep̄i. et cle. autē. p̄ſbyteros inſti. quimod. ius. pa. poteſta. ſolui.§ filiuſfamilias. licet adipiſcat honores: remanet tamē ī ptā te patris. Per iſta iura videỉ ꝙ ſacer ordo nō liberet a pa tria ptāte. Lau. ⁊ alij dicunt ꝙ quilibet ſacer ordo liberat a patria ptāte: quoniam libe rat a dn̄ica: que maior ē. De ep̄ali ordine habes. liiij. di. ſi ẜuus ſciēte. de ſacerdotio ea. diſt. ex antiquis. ⁊. c. frequēs de diacono dr̄: ꝙ p̄ſtando vi cariū liberat̉. e. c. ex antiꝗs. ſubdiaconꝰ eodē iure vtit̉ cū diacono. jͣ. de ſer. nō or. mira mur. ⁊ nulla dignitas ſecula ris ſimilis ē ſacerdocio. arg xcvi. di. duo ſunt. jͣ. de ma. et obe. ſolite. ⁊ dignitas patrici atus ſoluit ius patrie ptātis: ergo multo fortius ſacerdo ciū ⁊ quilibet ſacer ordo. ar. jͣ. de ſen. ex. cum volūtate.§. vltimo. hoc credo verius. m ¶ Infra. xiiij. ānū. ex eo ꝙ ꝓhibet. jͣ. xiiij. annū: videtur ꝯcedere ꝙ pꝰ. xiiij. ānū ſtatī ꝯcedat: qꝛ qd̓ de vno ꝓhibet̉ de alio ꝯcedit̉. arg. xxv. di. q̄ lis. Sꝫ nō eſt ita: qꝛ lꝫ ꝓhibe atur: īfra. xiiij. ānu: nō tn̄ cōcedit ī. xv. vel. xvi. īmo infra. xxv. ānū ꝓhibet̉ sͣ. d̓ elec. cū ī cūctis. ⁊. jͣ. c. ꝓxi.§. īferiora. n ¶ M Am te. lr̄aꝝ. ſupple ꝑ etatis taciturnitateꝫ ī petrataruꝫ. ſi.n. ex certa ſcia ſcriberet papa ꝓ minori eius mādato eſſet obediēdū: qꝛ ſa crilegij inſtar obtinet dubita re: an is ſit dignꝰ quē pͥnceps eligit. xvij. q. iij.§. qui autē. ⁊. C. de cri. ſacri. l. ij. preterea contra ius ⁊ ꝯͣ publicam vtilitatem eſt tale reſcriptū: ⁊ iō nō valet. C. de preci. īpe. of. reſcripta. arg. sͣ. de reſcriptis. ex ꝑte. ⁊. jͣ. de teſti. cām que. Itē eſt hic ar. ꝙ nō eſt obedi endū ſemꝑ mādato domini pape. ar. sͣ. de reſcrip. ſi quādo. ⁊. c. cū adeo. ⁊. jͣ. de here. ad abolēdā. ī fi. ſed nō dr̄ mādatū quādo ignorāter mandat. o ¶ Cōcilij lateran̄. sͣ. de elec. cū ī cūctis.§. inferiora. p ¶ Pendeāt. Qualit̓ dr̄ vna eccleſia pēdere ex alia? pōt dici ẜm ꝙ legit̉. jͣ. de rēli. do. qꝛ monaſteriū. ar. ff. de arbo. fur. ce. ſi gemina. ⁊ ſi aliqua parrochia lis eccleſia ſubſit alij: licet prelatus maioris eccleſie duaſ eccleſias hr̄e dicat̉: tamē alius p̄ſbyter erit ī ſubiecta. Itē ſi eccleſia parrochialis: ī fūdo ſuo aliā ꝯſtituat: nihil īpedit vicariū ī ea inſtitui. ⁊ p̄latū maioris eccleſie: p̄latuꝫ eſſe vtriuſqꝫ non tamen per ſe ſeruiet vtriqꝫ. naꝫ ⁊ diſpenſatione ep̄i vnus pre latus diuerſis p̄eſt eccleſijs ī habēdo vnā ꝯmēdata: ⁊ aliā intitulatā. lxx. di. ſanctoꝝ. lau. hoc tamē ītellige ẜm determinatiōem illaꝝ decre. sͣ. de electio. dudū. ⁊. jͣ. de prebē. de multa. Itē ī caſu quē hēs. jͣ. de p̄ben. extirpāde. poteſt quis habere plures eccleſias.§. qui vero. q ¶ Dimittēdā. jͣ. de p̄bē. referēte. ⁊ hͦ ẜm illā decre. de multa. ītelligi debet. r ¶ Tenues. ī caſu iſto ꝑmittit papa ꝓpter pauꝑtatē hr̄e plureſ eccleſias. x. q. iij. vnio. Itē ꝓpter raritatē clericoꝝ. xxi. q. i. c. i. in fi. Itē ītitulatā vnā ⁊ aliā ꝯmendatā. xxi. q. i. qui plures sͣ. de elec. dudum. vbi de hoc. ſp Reterea. ſubdiaconus. qui hodie pōt eligi ī ep̄m. jͣ. eo. a multis. ⁊ eod̓ pͥuilegio gaudet quo diaconus. jͣ. de ſer. nō or. miramur. t Breue. quādoqꝫ breue tp̄s dicit̉ quattuor menſiuꝫ. C. d̓ vſur. rei. iudi. eos ff. de iudi. ſi debitori. quādoqꝫ decē dieꝝ. ff. de cōſti. pecu. ꝓmiſſor.§. i. qn̄qꝫ duoꝝ menſium. C. de ſecun. nup. l. ij. quandoqꝫ triginta dieꝝ. ff. d̓ iu. actuqꝫ pri. l. i.§. i. ſed hic appellatur breue tempus annus. In anno enim ⁊ dimidio poteſt aliquis promoueri ad ſacerdotium. lxxvij. di. monachus nouitius. et hic dimittimus dimidium annum propter minores ordines. vincen. Item argu. ꝙ parum eſt vtrum aliquid fiat ī preſenti an in breui tempore. ff. ſi cer pe. lecta eſt. ff. de in īte. reſtit. diuus. ff. ut ī poſ. leg. is a quo. ſic ergo patet ꝙ ep̄i poſſunt diſpenſare cū eo qui eſt ī minoribus ordinibus. Nunquid cū eo qui ē ī minori etate? dicunt quidā ꝙ ſic ar. huiuſmodi. c. de hoc no. s. de elec. cum dilecti. arg. ꝙ poſſit. sͣ. eo. indecorum. ¶ Dē cāt. archiepiſco. ⁊ eiꝰ ſuffra. Ndecoꝝ ē: ut hi debeant eccleſias regere: qui non noue rūt gubernare ſeipſos cū ad eccle ſiaꝝ regimē tales ꝑſone ſint admit tēde que diſcretione preemineāt ⁊ moꝝ fulgeāt honeſtate. Nolētes itaqꝫ ſuſtinere: ut paruulis eccleſie regimē ꝯmittat̉: mādamꝰ quate nus nemini īfraᵐ ānuꝫ. xiiij. ꝯſtitu to ꝑſonatū cuiuſlibet eccleſie ꝯcedere preſumatis. Scituri ꝓ certo ꝙ ſi ꝯtrarie preſūpſeritis: quod in de feceritis: irritabimꝰ: ⁊ īobediē tiā ur̄aꝫ grauit̉ puniemꝰ. ¶ Deꝫ. Aꝫ te decet: ⁊ īfra. Artiꝰ īhi bemus ne ꝑſonas que in eccleſijs tui epiſcopatꝰ ad curā aīaꝝ fuerit ordināde: in ipſis inſtituas nec aliqua occaſione uel ēt lr̄aruꝫ nr̄aꝝ obtētu inſtitui patiaris que ſciētia moribꝰ ⁊ etate ꝯcilijᵈ nō con gruat īſtitutis. Sꝫ etiam habētes plures eccleſias: que ex una nō pō deātᵖ: tibi liceat ap. po. cogere ad unā ipſaꝝ quā maluerīt: dimitten. dāq niſi ita fuerīt tenuesᶠ ī ſubſtātia ꝙ ꝓprios ſacerdotes nō poſſint cō ueniēter habere. ¶Dem. Reterea licet̉ ad regimē par rochialis eccleſie nō debeat aliquis: niſi ſubdiaconusª ſit admi nus admitti: diſpēſatiue tn̄ ī mino ribꝰ ordinibꝰ ꝯſtituti ꝯſueuerūt aſ ſumi: dū tamē tales ſint: ꝙ īfrabre ue tempus poſſint in preſbyteros

u ¶ ¶ Ueris a nobis. nō ſinit. ſimile d̓ tempo. ordi. c. vlti. ⁊. i. c. ꝓximo: ⁊. jͣ. de ſimo. ex tue. ⁊. c. mattheus. ⁊.i. q. i. ſacerdotes. a ¶ Compellēdos. lxxiiij. di. honoratus. ⁊. c. conſuluit. ⁊. c. i. ⁊. ij. b ¶ Contrariuꝫ. lxxiiij. di. ſi qui clerici ⁊. c. placuit. xxiij. q. iiij. diſplicet. ⁊.i. q. vi. ſicut. ar. viij. q. i. in ſcripturis. c ¶ Fatent̉. aut ipſi ꝯmiſerūt iſta peccata occulta: āte ſuā ꝓ motionē: aut poſt. ſi an̄ remo uēdi ſunt qꝛ tꝑe ſue examina tiōis hͦ nō fuer̄t ꝯfeſſi. xxiiij. di. c. vlt. ⁊. l. diſ. ex penitētibꝰ ⁊. lxxxi. di. ſi quiſ ſine. ⁊. c. ſe. Sed ſi poſtea ꝯmiſerunt illa peccata ſe fecerunt īdignos: Unde ſūt expellendi: exquo ſua culpa ſe fecerūt īdignos. ar. sͣ. e. c. i. ſi tamē vtilitas eccleſie fuerit ꝙ nō remoueāt̉: qꝛ ī alijs negocijs eccleſie ſūt valde neceſſarij: ⁊ vtiles tol lerant̉ ī ea: ⁊ ita ſecundū hoc diſpenſat̉ cū eis ꝓpter vtilitatē: maxime cū peccata ſunt occulta. Sꝫ ꝯͣ videt̉: de tēpo ordi. ex tęnōe. ⁊. c. vlt. vbi cri minoſi tollerant̉: qꝛ peccata ſunt occulta: ⁊ hic pͥuantur. Sed illi volūt ⁊ petunt ꝓmo ueri acta penitētia: Et iſti ſe fatent̉ ſe īdignos: ⁊ nolunt ꝓ moueri: ſi vellēt ꝓmoueri ac ta penitentia admitterent̉ ꝓ pter reos homicidij: ut dicit in cōtrario. d ¶ Utilitas. ergo propter vti litatē eccleſie copellitur quis recipere ordines: ⁊ ꝓpter ne ceſſitatē: alias eſt etiā puniē dus ꝑ ſubtractionē beneficio ruꝫ: ut ſequit̉. ſi. sͣ. de elec. cū in cūctis.§. īferiora. ⁊. lxxiiij. di. conſuluit. vbi eodē modo ꝯpellunt̉: ut ſic indirecte de nolentibus fiant volentes. e ¶ ¶ D aures. cū diligētia ⁊ iō nō videt̉ imputā dū ſi adhibuit diligentiā quā potuit. l. di. hi qui arborē. ⁊. c. ſepe. ⁊ iō ſi preter culpā ſuaꝫ caſus fortuitus contingit: ei nō imputat̉. jͣ. de ꝯmo. c. vno ⁊. jͣ. de homi. c. vlt. ⁊. ff. ꝯmo. in rebus. ⁊. ff. de offi. preſi. illicitas. Caſus.n. fortuiti pre uideri nō poſſunt: ut ī predic tis ꝓximis concordantijs: ⁊ abſit ut nobis īputetur: qd̓ p̄ ter voluntatem noſtrā cōtin git. xxiij. q. v. de occidendis. verſus. Nō eſt ī medio: ſem per reuelet̉ ut eger. ut ī predi cta. l. illicitas.§. ſicuti. f ¶ Conſcientia. xxxiij. di. ha buiſſe. Qui.n. facit cōtra cō ſcientiā: edificat ad gehennā jͣ. de reſti. ſpol. litteraſ. ⁊. jͣ. de preſcriptis. quoniam omne. xxviij. q. i.§. ex his. jͣ. de ſen. excō. inquiſitioni. g ¶ Remordeat. ut ſi forte īpe rite medicinā d̓diſſꝫ īfirmis: alias euētꝰ mortalitatis nō ē īputādus ei: ut. ff. d̓ of. p̄ſi. illi citas.§. ſicuti. ⁊. ff. ad. l. acꝗl. qͣ actōe.§. vlt. ff. de vari. ⁊ ex traor. cogni. medicꝰ. vel ſi ne gligēs fuerit: qꝛ diſſoluta negligentia ꝓpe dolū ē. ff. māda. ſi fideiuſ. pº rn̄ſo. h ¶ Cōſilio. hͦ ē ꝯſiliū reuerētie cui obediēdū ē. vi. di. teſtamētū. ⁊. xiiij. q. i. ꝗſ quis. ⁊. jͣ. d̓ ſimo. mattheꝰ. ī fi. ſecꝰ ī ꝯſilio ꝑfectōis. xiiij. q. i. ꝗſꝗs. qͣle ē illud ſi vis ꝑfectꝰ eē: vade ⁊ vēde oīa que hēs: ⁊ da pauꝑibꝰ. Et d̓ tali ꝯſilio pōt ītelli gi qd̓ dicit̉ ī. c. quiſquis. ī verbo illo ſi conſilio vti volueris. i ¶e¶Um bone. leſerāt. miles: qui p̄poſito manꝰ ītulit: capite puniat̉: ⁊ oīs ꝯtumacia aduerſus p̄ſidē vel ducē capite punit̉. ff. de re mili. oē delicordinari. ¶ Dem. Ueris a nobis quid agendū ſit de clericis tue iuriſditioni com miſſis: qui cū beneficijs eccleſiaſti cis multū abundent: a te cōmoniti nolūt ad ſacros maiores ordines promoueri: ſꝫ tale quid ſecreto cō miſiſſe dicētes ꝙ eos ſalua conſciē tia ordinari nōᵘ ſinit. Cū igit̉ ſuper hoc caſu uideant̉ ſacri canones di ſcordare: cū quidā dicāt eos mini me ꝯpellendos alij uero ꝯtrariū aſſeuerent: oīs ꝯtrarietas uinculū pn̄ti pagina enodamꝰ: ſtatuētes ut ſi predicti clerici ꝑceptiōe maioꝝ ordinū ꝑꝑ occulta ſua peccata ſe in dignos eſſe fatent̉ᶜ inferiores in ec cleſia quoꝝ ſit uita ꝓbabilis prefe rant̉ eiſdē: ⁊ niſi forte illi qui ordinari pro iā dicta cā recuſāt: in alijs eccleſie ſeruitijs ualde utiles fue. rit auferant̉ eis beneficia ⁊ alijs ca nonice ꝯferant̉. Quod ſi ꝓ ſola uo lūtate renuerint ordinari: ⁊ ſuaſe rit utilitas eccleſie: aut neceſſitas ipſos dummodo idonei ſint: ad maiores ordines recipiēdos per amiſſionē locorum ⁊ beneficioruꝫ ſubtractioneꝫ ap. ceſ. compellas. Lemē. iij. r. colon̄. can. ¶ D aures nr̄as te ſignificante ꝑuenit: ꝙ cuꝫ in arte phyſica eruditus pluribꝰ iuxta ipſius artis traditione exhibuiſti cūᵉ diligentia medicinā: licet pluries in cōtrarium ſucceſſerit: ⁊ quibus putabas adhibere medelā medicinis ꝑceptis: mortis ꝑiculū īcurrerūt. Ue rū qꝛ ad ſacros ordines deſideraſ ꝓmoueri: ſuꝑ eo nos ꝯſulere uoluiſti. Tibi breuiter reſpō. ꝙ ſi ſuper premiſſis ꝯſciētia tua te remor deatᵍ ad maiores ordines de nr̄o ꝯſilio nō aſcēdas. CEleſti. iij. Uꝫ bo. me. clemes papa pre. .n.i. buccaꝝ: ⁊ quoſdam alios baraū. clericos uocauiſſet: ut ad preſentiā ipſius accederent. h archidi. ſuo queꝫ grauiter leſerāt reſponſuri: quia uenire iuxta man datum apoſtolicum cōtēpſerunt: ī eos fecit ſententiam ſuſpenſionis promulgari: in qua triēio perma nentes quidā ex ipſis ſuſpenſi aliud beneficiuꝫ eccleſiaſticū ſūt ade pti. Et quia utꝝ beneficia ſic rece pta poſſint rationabiliter retinere nos conſulere uoluiſti: reſpondemus: ꝙ nō licet eis illa que habue tum.§. i. ⁊. ij. Et qui reſiſtit caſtigari volēti. ff. e. ti. milites.§. irruēs. ⁊ iuxta diuinū oraculū ꝯtumacia parentis morte luitur. lxxxvi. di. nō ſatis. v̓. ceterum. in fine. k ¶ Suſpēſi. ſuſpēſi eligē nō pn̄t nec ēt eligi. ix. q. iij. nos ī hoīeꝫ. ⁊. sͣ. de ꝯſue. cū dilectꝰ. sͣ. d̓ elec. cū iter. r. ⁊. c. ꝑ ī īquiſitōꝫ. ⁊. jͣ. d̓ appel. cō ſtitutis. nec bn̄ficia eiſ tꝑe ſuſpēſiōis cō ferri poſſūt vel lr̄aſ ꝓ bn̄ficō obtinēdo īpetrare: ut hic ⁊ in terī bn̄ficia eccleſia ſtica ſt̉ d̓negāda. jͣ. de ap. paſtoralis. l ¶ Poſtmodū ſūt a depti: talia bn̄ficia tenē nō pn̄t: ēt ſi po ſtea fuerīt abſoluti: qꝛ tūc tꝑe obtēti bn̄ ficij īhabiles erāt ⁊ īdigni: qꝛ ī talibꝰ pͥn cipiū ꝯſiderandū ē sͣ. d̓ elec. dudū. ⁊. c. ad audiētiā. ⁊.i. q. i. pͥncipatꝰ. xvi. q. iij. ſi ſacerdoteſ. ⁊ ē ar. ꝙ tp̄s īpetrati reſcripti ꝯſiderādū ē: puniēdi gͦ ſūt: ꝗ ſuſpēſi ſpūalia p̄ſumūt tractare: ī tātum ꝙ ep̄s cū talibꝰ diſpēſare nō pōt. xi. q. iij. ſi ꝗs ep̄s. ⁊. jͣ. d̓ ſen. excō cum illoruꝫ. m ¶ Pro tāta. exqͣ ꝑ anū ⁊ vltra ꝗſſtat ī excōicatiōe: pͥuari dꝫ bn̄ficio ſuo. xi. q iij. rurſus. ⁊ excōicatꝰ ꝗ tractat. ſpūalia d̓poni dꝫ. jͣ. d̓ de lo ⁊ ꝯtu. v̓itatiſ. Id̓ vr̄ ī ſuſpēſo: ut hic n¶ Multiſ. nul lus. ponit te nore illiꝰ decreti. lx. di. nullus ī ep̄m vſqꝫ vbi ī quibꝰ v̓bis. o ¶ Soloſ. ſupple ſa cros: qꝛ ſb̓diaconatꝰ bn̄ fuit ī pͥmitiua eccleſia: ſꝫ nō reputabat̉ ſacer. xxi. di. ī fi.§. i. ⁊. xxv. di. c. i. ⁊. xv. di. c. vltimo. p ¶ Metropolitani. ſic olim diſpēſabat metropolitanꝰ: cū ī eligibili circa ep̄atū ſꝫ cū illegitio diſpēſare n̄ pōt. sͣ. d̓ elec. īnotuit. nec ī etate. C. d̓ hiſ ꝗ veni. eta. īpe. l. ij. ⁊. iij. Sꝫ cū his ꝗ patiūt̉ d̓fectū ī ordine ſatis vr̄ ꝙ pōt adhuc āchicp̄s diſpēſar̄ ī archiepa tu: ſic̄ olī potēat. ar. lx. di. nullus ī ep̄ꝫ ⁊ ī alijs dignitatibꝰ ī ferioribꝰ bene pōt. sͣ. eo. preterea. q ¶ In ꝗbꝰ. v̓ba iſta ſūt ino. īterpretātis capitulū vrbani qui locutus fuit ſecunduꝫ antiqua tempora. r ¶ Ueꝝ. cū hodie. nūc īcipit allegare ꝙ ſubdiaconꝰ eligi poſſit. t ¶ Nēo. xxxij. di. nc̄o. ſ ¶ Erubeſcāt. xxxij. di. erubeſcāt. u ¶ Obſeruare. exqͦ onerat̉: dignū ē: ut honoret. xvi. q. vi. d̓ lapſis. x ¶ Sexta ſynodo. xxxij. di. ſi quis eoꝝ. y ¶ Nullū. xxxviij. di. nullus. ⁊. xxxij. di. ante triennium. z ¶ Liber̄. ⁊ ita qd̓ fuit prius diſpenſatio hodie ē ius cōe. ſic. jͣ. d̓ off. runt beneficia: uel que poſtmodū ſunt adepti aliquatenus retinere. Unde baranen̄. archiepiſcopo de dimꝰ ī mādatis: ut eos ꝓ tāta ꝑti natia ⁊ cōtēptū apoſtolico benefici is que habet nō differat ſpoliare Uno. iiij. ¶Multis multotiens an ſubIdiaconus ī epiſcopū eligi ua leat: heſitatur: ſi quidē Urbanus papa primus decreuit: ut nullus ī epiſcopū: niſi ī ſacris ordinibꝰ reli gioſe uiuēs inuentus fuerit eligat̉ ſacros inquit ordines diaconatuꝫ dicimus ⁊ preſbyteratum. Hos ſi quidē ſolos primitiua eccleſia legitur habuiſſe. Subdiaconos uero quia etiam ipſi miniſtrant altari bus: opportunitate exigente concedimus in epiſcopos eligi. Si ta men preclare ſcientie ac religiōis exiſtant: quod ipſū nō ſine ro. pō. uel metropoᵖ. licētia fieri permitti mus ī quibusq uerbis innuitur: ꝙ urbanus ad ſtatū primitiue eccle ſie ſe referens: ī quo ſubdiaconatꝰ ordo ſacer minime dicebatur inſti tuit ut de ſubdiacono: niſi utilitatis cauſa: ⁊ tūc etiā de permiſſione metropo. uel ro. pon. nō poſſꝫ ele ctio celebrari. Uerūᶠ cū hodie ſub diaconatus inter ſacros ordines computetur: ſicut urbanus papa ſe cundus ſub his uerbis expreſſit: erubeſcantˢ impij: ⁊ intelligāt iudi cio ſpiritus ſancti: eos qui ī ſacris ordinibus preſbyteratu diaconatu ſub. ſūt poſiti: ſi caſte nō uixerīt excludendos ab omni eorundem graduuꝫ dignitate. Et iteꝝ nemo ad ſacrum ordinem permittatur: accedere: niſi aut uirgo aūt proba te caſtitatis exiſtat: ⁊ qui uſqꝫ ad ſubdiaconatum unicā ⁊ uirginē ha buit uxorem: ⁊ ad ſimilitudinē dia coni ⁊ preſbyteri ſubdiaconus debeat continentiam obſeruareª ſicut ē in ſextaˣ ſynodo conſtitutum: ut ſi quis eoꝝ qui ad clerum aſcēdunt: nuptiali iure mulieri uoluerit copulari. hoc ante ſubdiaconatus or dinē faciat: ⁊ beatus grego. ſtatuiſ ſe legit̉: ut nullūʸ facere ſubdiaco. preſumāt epiſcopi: niſi qui ſe caſte uicturū promiſerit. Nos uolētes ſuper hoc articulo diſceptationis materiam amputare ſtatuimus: ut ſubd. in epiſcopum ualeat libere eligi ſicut diac. uel ſacerdos.

legati. ꝙ trāſlationē. ⁊ ad ſubdiaconatū extēdit̉ qd̓ de ſuꝑioribꝰ dic tū erat: ſi. de trāſlat. int̓ corꝑalia. ⁊.sͣ. de ꝯſue. cū venerabilis. ⁊ eod̓ pͥuilegio gaudet ſb̓diaconꝰ quo ⁊ diaconꝰ. jͣ. d̓ ſer. nō or. miramur. a ¶⁊ Uam. ꝓrſus Nō.n. p̄ces carnales dꝫ reſpice̓: qui ē ordinator: ſed tātū merita ⁊ ꝓuidentiā ordinādi.i. q. i. quibuſdā. ⁊ viij. q. i. moyſes. ⁊ c. ſi ergo. ⁊ iō no. ꝙ cuꝫ quis eligit̉: vel ordinat̉: aut ſuis p̄ cibus īterueniētibꝰ aut aliēis: Si ſuis: dicunt ꝗdā ⁊ hugo cū eis: ꝙ ꝙͣtūcūqꝫ ſit idoneꝰ: ſimonia ꝯmittit̉. ar. viij. q. i. in ſcripturis. ⁊.i. q. vij. ſi cū is. ⁊. q. i. or dinatiōes. ⁊.jͣ. d̓ iu repa. ꝑ nr̄as. Iſtud credo: ſi ē īdignꝰ ſe cundū ꝙ dic̄. t. ſꝫ ſi dignꝰ ē: pōt ēt p̄ces porriger̄ ſuꝑiori cū idiget: qꝛ tūc non p̄ ſumit̉ ābitioſus: ſꝫ potiꝰ ꝓpter neceſſi tatē: alias pōt dici ꝙ ſimonia eēt. ar. i. q. i.§. nō ita quorūda. ⁊ ar. jͣ. de ſimo. tua. Si p̄ces ꝗs ſe porri gat: ut ī p̄latū eliga tur: ābitioſe ſūt ⁊ il licite.i. q. i. nullus itaqꝫ. ſi v̓o p̄cibus aliēis ꝓmouet̉: aut p̄ces ſt ſpūales aut carnaleſ: ſi ſunt car nales: ⁊ fiunt ꝓ īdi gno: ſimonia ꝯmit tit̉.i. q. i. de ordinationibꝰ. qꝛ ſuccedūt tales p̄ces loco pre cij. i. q. i. ſūt nōnulli ſi pro digno: dūmō ſuꝑior n̄ hēat reſpe ctu ad p̄ces: ſed ad meritum: licite pn̄t admitti: ut hic. ⁊.i. q. i. quibuſdā ſi v̓o ſunt ſpūales admit ti poſſunt: nec īducunt ſimoniā.i. q. i. latorem. b ¶ Nō aſcēdat. for te erat irregularis: ⁊ ſic pōt quis eē ab bas ī minoribus or dinibꝰ: ꝓpt̓ neceſſi tatē: alias non vale ret naꝫ ⁊ diaconus pōt eē abbas. l. di. accedēs. arg. īmo ⁊ īfamis cura monaſterij gerere pōt: ut ibi Infamis.n. a ci uilibus mūeribꝰ nō excludit̉. C. de his qui īple. ſtipē. ſa. li. ſūt. l. i. li. x. nomē.n. abbatis potiuſ ē ſol licitudīs ꝙͣ ordiniſ: vel honoris. xviij. q. ij. hͦ tātū. ar. ꝯͣ. sͣ. e. c. i. ⁊ laicus pōt eē abbas: cā neceſſitatis: xciij. di. a ſb̓diacono. ⁊. xvi. q. i. gnaͣlit̓. ar. tn̄ hͦ qd̓ dr̄ hͦ diſpēſatiue ītelligit̉: qꝛ abbas dꝫ eē ſacerdos: alias mouet̉. sͣ. eo. c. i. t(cIUm cōtingat. ſynodo. lxix. di. quoniā videmus. dAbbati. Hoc idē pōt electus ī abbatē: ⁊ ꝯfirmatuſ: ſi ep̄s eū differat benedicere ut. sͣ. de ſuꝑ. neg. prela. ſtatuimus. talis ordo ap pellat̉ pſalmiſtatus. tamē vbi agit̉ de ſingulis ordinibus: nihil agit̉ de hͦ. xciij. di. illud. vnde quidā dixerūt nō eē ordinē: ſꝫ eoꝝ opinio corrigit̉ hic ī fi. vbi dicit: ꝙ per pͥmā tonſurā: clericalis ordo ꝯfert̉: ⁊ ēt p̄ſbytero hoc licet. xxiij. di. pſalmiſta. vbi de hͦ ī ſūma. h. e Ntelleximus. ī canone. xix. q. iij. mandamus. ¶ Deꝫ titulo ſancte crucis preſby tero cardinali. Uam in domino diligentiam cōmendantes: quam ſuꝑ mo naſterio ſancti Quirici dinoſceris adhibere: mandamus: quatenus ſi nō potes eidem monaſterio de perſona idonea melius prouidere: tu monachū illū quē litteris tu is de honeſtate ac induſtria cōmē daſti: per quē ſtatus eiuſdem loci creditur reformandus: nullū pror ſusª habēs reſpectū ad petitioneꝫ illicitā: quā quidā laici faciebant: ſed ex tue dūtaxat prouiſionis offi cio inſtituas in abbatē ita uidelicet: ꝙ ad ſacros ordines non aſcē dat cum inſtante neceſſitatis articulo poſſit in abbatē aſſumi: etiam in minoribus ordinibus conſtitutis: ⁊ laici memorati non ſint conſanguinitate uel affinitate coniuncti monacho memorato ut ex ipſo rum petitione debeat contra eum aliqua ſiniſtra ſuſpitio ſuboriri. ¶ De rothomag. archiepiſcopo. Um contingat interdum: ꝗ laici ad monaſteria conuolā tes a ſuis abbatibus tonſorent̉: re quiſiſti an clericatus ordo ī tōſura huiuſmodi conferat̉. Super quo tibi. t. rn̄. ꝙ cū in. vij. ſynodo ſit ſtatutum: ut lectores per manꝰ im poſitionem licentia ſit unicuiqꝫ ab batiᵈ in proprio monaſterio ſolum modo faciendi: dūmodo ipſis ab epiſcopo ſecundū morem preficiē doꝝ abbatū manus impoſitio facta noſcatur: ⁊ conſtet eum exiſtere ſacerdotē per primam tonſuraꝫ iuxta formam eccleſie datā a talibꝰ clericalis ordo confertur. Dem. ¶ Ntelleximus ꝙ cum in monaſterio tuo fueris laudabili ter conuerſatus: ad monaſterium ſancti innocē. talis ordinis acceſſi ſti: ubi cū aliquādiu in ipſo ordīe ꝑmāſiſſes: demū ad cor reuerſus de metropol. ⁊ alioꝝ ꝯſilio ad pri mam domū redire curaſti: in qua tandem ſub regularis obſeruantie diſciplina taliter deo ⁊ hominibus placuiſti: ꝙ per tuoꝝ exigētiā me ritoꝝ fratres tui prefecerūt te una nimiter in abbatē. Ne igit̉ occaſi on more: quam in preſcripto mo naſterio contraxiſti: quaſi conſciētia tua te remordeat: in ſuſcepte ad miniſtrationis cura tepeſcas attēdens ꝙ cautū ē in canoneᶜ ne quis canonicus regularis niſi forte publice lapſus ſit: quod abſit efficiat̉ monachus: ⁊ ſi factus fuerit ad ca nonicatus ordinē reuertatur ultimus in choro manendo cucullam ad memoriam delaturus. Di. t. mandamus: quatenꝰ circa curamꝰ tibi cōmiſſam ſollicitudinem exer cere ſtudeas indefeſſam ⁊ taliter ſequentia bona continuare prioribus: quod dignū a deo poſſis me ritum expectare. ¶ Dem. Ccepimusᵍ te auribꝰ noſtris Tintimāte: quod quidam cleri ci qui ad ſacros ordines ſine titu lo ſunt promoti: te ad eccleſiā bac caren̄. ſuper beneficijs obtinēdis īfeſtāt: ⁊ infra. Licet igitur in ordi nationibus clericoꝝ illā tu ac predeceſſores tui diligētiam debueri tis adhibere: ut minus idonei nō ordinarētur a uobis: ac ideo poſt ꝓmotionē eoꝝ exceptionē nō poteris pretendere contra illos niſi forte poſtquā ꝓmoti fuerint reddi derint ſe indignos: ex ſuperabundanti tamē quādo ſcribere pro talibus nos oportet: facimus ī lr̄is noſtris apponi: ut ſi ordinatus. ī quo ſcribimus idoneus habeatur ⁊ eccleſiaſtico beneficio nō īdign ei ab ordīatore uel ſucceſſore ipſiꝰ cōpetens beneficiū tribuat̉: cum ⁊ ſi tecū de iure agere uellemus: te poſſemus merito ad prouiſionem eoꝝ compellere: quos a te uel pre deceſſoribus tuis ordinatos fuiſſe conſtaret: eo preſertim quo ad obtinendū eccleſiaſticum benefici um eos debes idoneos reputare quos ad ordines ſuſcepiſti: unde grauiter ſuſtinere non debes: ſed nobis potiꝰ deuote inclinare tene ris: ſi illos examinariⁱ ꝑ alios faci mus quos ſine examinatione non credimꝰ ordinatos antequā ad ꝓuiſionē eoꝝ te cōpellere uelimus. Mādamus igit̉: quatenus eis pro quibus te cōtigerit reciꝑe nr̄a mā f ¶ Curā. Hic videt̉ ꝙ ſi aliquis trāſit ad ſtrictiorē religionē ſine licentia pri oris uel abbatis: ꝙ reuocādus ſit ad pͥorem eccleſiā. Sꝫ videt̉ obſtare. jͣ. de reg. licet. ſed pōt ītelligi qd̓ hic dicit̉: quādo ex leuitatis cā tranſit: ꝓut intelli gi cōſueuit ille canon. xix. q. iij. mādamus. Uel dicat̉: ꝙ iſte fuerat tātū ī ha bitu ꝓbationis: vel iſte locus quē intrauerat: fuerat laxioris religionis ꝙ pri or. Uel dic ꝙ ſi aliquis peti ta licentia: lꝫ nō obtenta tran ſit ad ſtrictiorē regulā: ꝙ tūc nō pōt reuerti ad pͥorē locū: ⁊ ſic loquit̉ illa decre. lꝫ. ſed ſi nullo mō petit licentiā: tunc redire coget̉: ꝓut hic fecit. g ¶ Ccepimus. exceptōꝫ. No. ꝙ ꝗ ordinauit ali quē: poſtea nō pōt ei irregula ritatē aliquā: vel crimē aliqd̓ obijcē̓: niſi ex cā ſuꝑueniente ſic nec lector ꝯͣ electū. viij. q. ij. dilectiſſimi. ⁊ eſt ſi. iiij. di. in iſtis. ⁊. iiij. q. iij. ſi quis teſtibus. ⁊. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. cuꝫ ſuper qōne. ī fi. ſic. xxviij. di. diaconi. ⁊. jͣ. de cle. coniug. di uerſis fallatijs. h ¶ Reputar̄. Nota ꝙ qui re putat̉ īdignus vna dignitate ſi poſtea eligit̉ ad alterā: etiā tunc dignus dꝫ reputari. ſic lxxiiij. diſtinctio. geſta. Arg. ꝯͣ. xij. di. nos ꝯſuetudinē. Et ſupra de electi. ſcriptū ē. Ecō tra vero: qui reputatꝰ eſt īd gnus ī vno officio: dꝫ īdignꝰ haberi ī alio. ff. de ſuſpe. tut. l. iij.§. queri pōt. vbi dicit̉ ꝙ ſi aliquis male ſe habuit ī tu tela: deinde det̉ curator tāqͣ ſuſpectus remoueri dꝫ. C. d̓ ſuſcep. ⁊ archa. ſi aliquid lib. x. Itē quid dices ſi aliquis in regularis vel criminoſus tol leratus eſt in officio ſacerdo tali: nunquid ſi talis eligit̉ ad dignitate pōt excipi ꝯͣ euꝫ ab illis: qui eū tollerauerūt ī offi cio ſacerdotali? videt̉ hic ꝗ nō: qꝛ qui eū reputauerūt dignū ad ordinē ⁊ ad beneficium reputabūt eū dignū. ar. jͣ. de accuſa. nulli. jͣ. d̓ ſen. exco. ī p̄ſentia. ⁊. ff. d̓ libera. cauſa. qui ſciens. ſicut nec vir accu ſare pōt mores vxoris: quos prius ꝓbauit. ff. de adulte. ſi vxor. ī fi. hoc ꝯcedebat. ioan. ſꝫ iudex ex officio ſuo pōt in quirere d̓ talibꝰ. ij. q. vij. que rendū. ff. de poſtu. quos ꝓhi bet. ⁊. ff. d̓ pe. here. l. vlt. ⁊. ff. de adul. l. i.§. ſi publico. ⁊. jͣ. d̓ exce. exceptionē. ⁊ ꝙ ſuꝑior debeat d̓ his īquirere: habes exp̄ſſe. sͣ. de elec. nihil ē. ⁊ in c. venerabilē. Tamen qd̓ dic̄ ioan. ꝙ iſti qui tollerauerunt ī ſacerdocio ipſū: n̄ pn̄t ei po ſtea obijcere: non credo: qꝛ lꝫ tolleraſſent eū ī tali officio ꝓ pterea nō debēt tollerare eu ī maiori. Nūquid ſi eligat̉ in ep̄m vel ī maiorē p̄latū n̄ pn̄t ei obijce̓ aliquid? īmo poſſūt qꝛ lꝫ ſit dignus ī minori. non tamen ī maiori dꝫ idoneus reputari. xij. di. nos cōſuetudinē. ⁊. ar. sͣ. de elec. ſcriptū eſt. accuſare ipſū nō poſſunt per. c. predi ctum nulli. ſꝫ ſi ꝓmoueat̉ ad dignitatē: credo ꝙ poſſunt ꝯͣ illum exciꝑe. i ¶ Examinari. Intelligo tamen ꝙ ī eo caſu permittat̉ ep̄o examinatio ſiue exceptio: quādo nō ꝑ ſe examinauit ep̄s: ſed per archidia. jͣ. de of. archidi. ad hoc ſic pꝫ ꝙ aliquis ſepe examinat̉. jͣ. de p̄bē. cū ſecundū apoſtolū. ⁊. ij. q. v. mennā. ⁊. q. i. votū. Arg. ꝯͣ. jͣ. de offi. le. licet. ⁊. ff. nau. cau. ſta. licet. Sed vide tur ꝙ tantumodo debeāt examinari: de his que poſtea contigerunt. argu. s. eo. c..i. īmo bene debent examinari: ne īdigni ꝓmoueāt̉: ⁊ negligentia poris examinatoris nō debet impedire: quo minus queratur: an dignus ſit: ⁊ ad hͦ tenet̉ ſuꝑior. sͣ. de ęlec. nihil eſt. ⁊. c. venerabilem. f 2

i ¶ In forma cōi. jͣ. de preben. cum ſecundum apoſtolum. k ¶ Eccleſia vel alijs. Nota: ꝙ per formā cōmunē: q̄ mandat̉ alicui: ut ꝓuide at alicui ī aliqͣ eccleſiaꝝ ciuitatis vel dioce. pōt ꝓuideri ī eccleſia cathedrali: ut bene pꝫ hic ⁊. jͣ. de p̄bē. ꝓ illoꝝ. ⁊. c. cū ſecundū apoſtolū. Sed ꝑ formā illā nō poſſet ꝓuidere ī aliqͣ p̄latura. jͣ. de p̄bē. c. vlt. qꝛ ad p̄laturas nō extendit̉ ī tentio mādatoris. Sꝫ quid ſi dicat̉ tātū: ꝓuideas tali ī ali q̄ eccleſia dioc. bonon̄. nūꝗd pōt ꝓuidere ī aliqͣ eccleſia ciuitatis? vel ſi dicat̉ in aliqͣ ec cleſia ciuitatis bonon̄. nūꝗd ī eccleſia dioc? Dicas ꝙ non: qꝛ ꝑ clauſulā illā in aliqͣ eccle ſia dioc. bonon̄. nō ꝯprehendūt̉ eccleſie ciuitatis: vel ecc̄ uerſo. sͣ. d̓ reſcrip. rodolphꝰ. l ¶ Exceptōes. quātūcūqꝫ pa pa p̄ciſe ſcribat: exceptōes le gittime admittēde ſūt. jͣ. d̓ ofdelega. ex ꝑte.i. niſi dicat̉ ꝗ nulle debeant admitti: quod nunꝙͣ de facili dicit: ut ibidē. ſed ſi enumerent̉ nō obſtāte tali ⁊ talibꝰ exceptōibus: tūc ille nō ſūt admittēde. Ar. ff. ſi quiſ cau. ſed ⁊ ſi.§. queſitū. m(c Um ſit ars arciū. bene dicit: qꝛ aīe ſunt p̄ cioſores oībus alijs rebus: ⁊ corꝑibuſ. xij. q. i. p̄cipimus. ⁊ xxiiij. q. iij. ſi hēs. ⁊ jͣ. d̓ peni. ⁊ remiſſ. cū infirmitas. ī fi. n ¶ Per alios. ꝑ clericoſ ſuos d latere ſuo miſſos. xxiiij. di. quando. o ¶ Dep̄hēdi. No. ꝙ eo ip̄o: ꝙ ordinatus apparet īdignꝰ: ⁊ ordināſ ſimilit̓. ut. lxxxi. di. tātis daniel. ī fi. nec.n. poteſt ignorare p̄latus viciū ſubdi ti. jͣ. de re in. ꝙͣuis ar. sͣ. de elec. innotuit. C. de reſcin. vē de. quiſquis. ⁊. ff. loca. ſed ad des.§. i. ⁊. ff. de edil. edic. l. i. §. cā. ſꝫ hoc ē veꝝ cū eos exa minat per ſe: ſecus ſi ꝑ alios xxiiij. di. quādo. ⁊. jͣ. de offi. archidi. ad hoc. p ¶ Malos. ſi. xxiij. di. tales. ⁊ dicit lex. meliꝰ ē pauca idonee effundere: ꝙͣ multis īuti libus hoīes p̄grauari. C. de vete. iur̄. enu. tanta.§. ꝯͣriū. ⁊ melius ē pauca agere caute. ꝙͣ multis ꝑiculoſe intereſſe. ī autē. de tabel. circa medium ꝯſti. col. iiij. Et eſt ar. ꝯͣ illos qui multa inutilia allegant. d̓ con. di. v. nō mediocrit. ⁊. xx. iiij. q. i. odi ⁊ ꝓieci. qꝛ multi tudo oneroſa nihil hꝫ honeſti. ī autē. de referenda. ad fi. col. i. q ¶Uāuis. ꝯfeſſus. ⁊ iō ꝓ ꝯuicto dꝫ haberi. jͣ. de ꝯfeſſis. cū ſuꝑ ⁊. c. vlt. ⁊. C. de ꝯfeſ. l. vna. r ¶ Donatum. ⁊ iō grāmaticā populo exponere nō valebat. vnde ī hoc repre hendi nō potuit: ſicut ille. lxxxvi. di. cum mulcta. Ubi reprehēditur: qui grā maticam populo exponebat. ſ ¶ Defectū. Tria eniꝫ p̄cipue requirunt̉ in ep̄o: lr̄aꝝ ſcīa etatis maturitas: ⁊ grauitas moꝝ: adde ⁊ quartū: ꝙ ſit de legittimo matrimonio natus.sͣ. de e Nec. cū ī cunctis. ⁊ sͣ. e. ea te. Defectus ſcientie ſufficit ad cedēdū. sͣ. de renūc. niſi cū pͥdem.§. ꝓ defectu ꝯpetens tamē ſcientia in ep̄o tolerat̉ sͣ. de elec. cū nobis olim ⁊. c. p̄dicto niſi cū pͥdem.§. ꝓ defectu. ignominioſū eſt ep̄o: cū ip ſe deberet alios docere: ſi tūc querat ab alijs edoceri. ī autē. de ſanc. ep̄i.§. da mus. col. ix. ⁊.i. q. vij. ꝯuenientibus. ⁊. q. i. viliſſimus. ⁊ qui doctior eſt ⁊ ſan ctior eligendus eſt. viij. q. i. licet ergo. ⁊ talis debet eligi: cuius comparatiōe ceteri grex dicantur. xv. di.§. nomine vero criminis. a ¶c ¶ Um veniſſet. Caſus. Quidā ep̄s grecus ad apoſtolicā ſedē accedēs confeſſus fuit domino pape: ꝙ in conſecratione ſua ſacram non acce perat vnctionem. vnde papa quod illi defuerat ī eo fecit ſuppleri. Scribit er go papa ſuꝑ hoc cōſtātinopol. patriarche: oſtēdens ꝙ due ſunt ſpēs vnctōis Exterior ⁊ Interior. Exteriore inungit̉ corpus. Interiore cor. ⁊ vngit̉ quis oleo ⁊ criſmate: oſtendēs quare de vno ⁊ qͣre de alio. Et qͣre ep̄s inungit̉ in data: in formaⁱ cōmuni ī maiori ec cleſia uel alijs dioceẜ. bracarenē. prouidere non tardes. Exceptio nes autē ſi quas contra tales propoſueris: precipimus audiēdas. Dem in concilio generali. Um ſit ars artium regimen animarum: diſtricte precipi mꝰ ut ep̄i ſcopi ꝓmouēdos ī ſacer dotes diligēter inſtruāt ⁊ īformēt ⁊ per ſeipſos uel per aliosⁿ idoneos uiros ſuper diuinis officijs eccleſiaſticiſqꝫ ſacramētis: qualiter rite ualeant celebrare: quoniaꝫ ſi decetero rudes ⁊ ignaros ordinare preſūpſerint: quod quidē facile poterit deprehendi ⁊ ordinatores. ⁊ ordinatos ultioni graui decernimus ſubiacere. Sāctius.n. ē maxime ī ordinatione ſacerdotū: paucos bonos quaꝫ multos malosᵖ habere miniſtros: qꝛ ſi cecus cęcū ducit: ābo ī foueā dilabūtur. Onorius tertius cap. bremen̄. Uāuis multa propoſita fue Lrint contra epiſcopū calinen̄. quia tamen confeſſusq eſt corā no. bis ſe nunquā de grāmatica didiciſſe: nec etiam legiſſe donatum et per euidētiā factiuſqꝫ adeo de illit teratura ⁊ īſufficientia ſua ꝯſtat: q contra deū eēt: canonicas ſanctiones tantum in epiſcopū tollerare defectumᵖ ipſum a pontificalis of. ficij executione: ⁊ ab adminiſtrati on calinen̄. eccleſie penitus duxi mus amouendum. De ſacraunctione. Nno. iij T Um ueniſſetª ad ap. ſe. bracaren̄. epiſcopꝰ qui in conſecratione ſua ſāctā non acceperat uncti onem: quoniam apudᵈ nos non cō ſueuere pontifices cum conſecran tur inungi: nos quod illi defuerat mandauimus ī ipſo ſuppleriᶜ faciē tes caput eius ⁊ manꝰ per alban̄. epiſcopū aſſiſtētibꝰq ei duobꝰ epicapite ⁊ pͥncepſī humero: ⁊ quilibet fidelis īnungit̉ ī ſcapulis ⁊ pec tore oleo ſancto ante baptiſmū: ⁊ poſt baptiſmū inūgit̉ criſmate in vertice ⁊ fronte. ⁊ oſtēdit quid ſignificāt iſta ⁊ a quibus debent cōferri. Dicit etiā ꝙ ꝯſecrat altare ⁊ calix exēplo beati ſilueſtri ⁊ auctoritate domini: qui p̄cepit moyſi: ut faceret oleū vnctionis d̓ quo vngeret̉ tabernacu lū. Dicit etiā: ꝙ ſacramentū vnctiōis aliud figurat in no uo teſtamento ꝙͣ ī veteri. Unde nō iu daizat eccleſia: cuꝫ vnctionis celebrat ſacramentū: Sicut quidā mentiūt̉: qui diuinas nō ītelligūt ſcripturas. In fine dicit ꝙ romanꝰ pō tifex nō vtit̉ baculo paſtorali: tū ꝓpter hiſtoriam tū ꝓpter myſticā ratōnē: iſte tamen patriarcha poterit vti baculo ad ſimilitudineꝫ a lioꝝ pontificum. b ¶ Apud noſ. ideſt apd̓ grecos: ſcribit enī patriarche con ſtantinopol. c ¶ Suppleri. ut. i. q. i.§. ecce quando. ab hereticis gͦ caute ſupplendū ē: qd̓ īcaute p̄termiſſum fuerat. jͣ. ti. ꝓxi. c. i. ⁊ vlt. vnde nō dicit̉ actū: cū aliquid ſuper eſt ad agenduꝫ C. ad ſyll. cum ſyl lenianū. in fi. ⁊ vij. q. i. nihil. d ¶ Aſſiſtētibꝰ duo bus. qꝛ ī cōſecratio ne epiſcoporum ad minus tres ep̄i de bent eſſe. lxvi. diſt. porro. ⁊ sͣ. de tem po. ordi. ſi archiepi ſcopus. e ¶ Inungitur corimmo anima: ſed hoc ideo dicit: quia anima ſedem habꝫ in corde principali ter vel potius: quia non fructificat vn ctio ī anima: niſi ex corde ⁊ volūtate ꝓ cedat. vin. f ¶ Infirmat̉. xcv. di.§. ſed iſtud. g ¶ Uos vnctionē. ideſt vnctio. figura eſt antithoſis: cū caſus ponit̉ ꝓ caſu. ſi. xxv. di. c. vlt. ⁊. lxv. di. c. i. v̓. omnis ſanctificatio.i. omnem ſanctificatum. ⁊. jͣ. de iudic. c. i. verbo quem ideſt qui h ¶ Sacr̄uꝫ. ſi de cō. di. iiij. c. i. ⁊. jͣ. d̓ cele. miſ. cū marthe.§. ex. e. ī fi. i ¶ Agit ſalutem. k ¶ Auget. iuxta illud. ſuꝑ egros manus īponēt ⁊ bene habebunt. ⁊ vere auget ſicut confirmatio. jͣ. e. c. v̓. quia ꝑ eā ſpiritus ſanctus ad augmentum dat̉ ⁊ robur ⁊cͣ. l ¶ Myſtica rōe. prout ſtatim ſequitur. m ¶ Legitur. in euangelio ſancti Matthei. n ¶ Dicitur. in li. ſapientie o ¶ Quo ad ꝓximum. Iſta duo neceſſaria ſūt. xij. q. i. nolo. ⁊. xi. q. iij. non ſunt audiendi. p ¶ Ab intus. procedit ſupple vnctio. q ¶ Bonus odor.i. exēplū ⁊ imitatio apoſtoloꝝ. quoniam apoſtoli per predicationem ⁊ famā īuitabant hoīes ad ſaluteꝫ verba iſta ha bes. xxiij. q. iiij. nabuchonoſor. ⁊ dicit̉ bonꝰ odor p̄dicatio bonoꝝ: ſcopis ſecūdū morē eccleſiaſticuꝫ ſacro criſmate deliniri: ⁊ īfra. Sci re te uolumꝰ duas eſſe ſpecies unctionis exterioreꝫ que materialis eſt ⁊ uiſibilis: ⁊ interioreꝫ que ſpi ritualis ē: ⁊ inuiſibilis. Exteriore uiſibiliter inungitur corpus: interiori inuiſibiliter inungit̉ cor. De prima iacobus apoſtolus ait. In. firmatur quis in uobis īducat pre ſbyteros eccleſie: ⁊ orent ſuper eū ungētes eū oleo in nomine domini ⁊ oratio fidei ſaluabit infirmum De ſecunda ioānes apoſtolus ait Uos unctionemᵍ quam accepiſtis ab eo: maneat in uobis: ⁊ non neceſſe hētis: ut aliquis doceat uos: ſed ſicut unctio uos docet de oībꝰ ita faciatis. Unctio uiſibilis ⁊ exte rior ſignū eſt interioris ⁊ inuiſibilis unctionis. Unctio uero inuiſibilis ⁊ interior non ſoluꝫ eſt ſignū ſed etiam ſacramentum quia ſi di gne ſumit̉ uel agit uel auget abſqꝫ dubio quod de ignat. Ad exhibe dum autē exteriorem ⁊ uiſibilem unctionem benedicit̉ oleū: quod dicitur cathecuminoꝝ uel infirmo rum ⁊ conficitur criſma: quod ex oleo fit ⁊ balſamo myſtica ratiōe. Per oleum.n. nitor ꝯſcientie de ſignatur: iuxta quod legiturᵐ prudentes uirgines acceperunt oleū in uaſis ſuis cum lampadibus: ꝑ balſamum odor fame exprimitur: propter quod dicitur Sicut balſa mū aromatizās odorē dedi. Hoc ergo criſmate ungi debet epiſcopꝰ non tam in corpore quā ī corde: ut ⁊ interius nitorem conſciētie quā tū ad deum ⁊ exterius habeat odo rem fame quo ad proximum. De nitore conſcientie dicit apoſtolus Gloria noſtra hec eſt teſtimoniuꝫ conſcientie noſtre. naꝫ omnis glo ria filie regis abᵖ intus. De odore fame idem apoſtolus ait. Chri ſti bonusq odor ſumus in omni lo

predicationem bonorum: ⁊ iſti de tali contemptu morteꝫ incurrūt anime. vn de dicit̉ alijs ſumꝰ odor mortis ī mortem.ſ. eternaꝫ: ⁊ ita ex eodeꝫ bono odo re alij ſaluantur ⁊ a lij pereunt. r ¶ Uite.i. dilectionis ⁊ bone opinio nis ducentis eos ī vitam.ſ. eternam. ſ ¶ Mortis.i. inui die ⁊ male opiniōis ducentis eos ī mor tem.ſ. eternam. t ¶ Foris. ſi. viij. q. i. licet ergo. ⁊. lxiij. di. plebs diotrenſis ⁊. c. noſſe. ⁊. c. vota ciuium. ⁊. c. vl. ⁊ de con. di. i. iubemus. u ¶ Cortina. i. ut fi de̓lis trahat infide lem. xviij. q. i. iam nunc. x ¶ Iuxta illud. euā gelij. vel dic iuxta illud ī canticis can ticorum. a ¶ Sicut ſe.i. ad id qd̓ ſeipſum. hoc ad uerbium ſicut nō ē ſicuriſſimum quia ordīata charitas pͥ us debet incipere a ſeipſo. xxiij. q. v. ſi nō licet. vnde pͥmo debet quis facere e lemoſinam ſibi: deī de proximo. de pe. di. iij. ſane cauēdū. C. de ſerui. preſes. co: ⁊ alijs ſumus odor uiteʳ in uitam: alijs odor mortis in mortēˢ: debet enim epiſcopus bonum ha bere teſtimoniū: ⁊ ab his qui ſunt intus: ⁊ ab his qui ſūt foris ut cor tina cortinā trahat: ⁊ qui audit dicat ueni: Hoc unguēto caput ⁊ ma nus epiſcopi ꝯſecrātur. per caput enim mēs intelligitur: iuxtaˣ illud unge caput tuuꝫ: ⁊ faciem tuā laua per manus opera intelliguntur: iu xta illud: manus mee diſtilauerūt myrrham. Manus igitur ungitur oleo pietatis: ut epiſcopus oꝑetur bonum ad omnes: maxime auteꝫ ad domeſticos fidei. caput enī ungitur balſamo charitatis ut epiſco pus diligat deū ex toto corde: ⁊ ex tota anima ⁊ ex tota mente ſua: ⁊ ꝓ ximum ſuuꝫ ſicutª ſeipſuꝫ: caput inungit̉ propter auctoritatē ⁊ dignitatem: ⁊ manus propter miniſteri um ⁊ officium. Caput enim ungitur: ut oſtēdatur illius repreſenta re ꝑſonā: de quo dicit̉ per prophe tā ſicut unguētū in capite: ⁊ cetera. caputᶜ enim uiri chriſtꝰ: caput chri ſti deus: qui de ſe dicit: ſpiritus do mini ſuper me: eo ꝙ unxit me: euā gelizare pauperibꝰ miſit me. Ma nus epiſcopi inungit̉: ut oſtendat̉ accipere poteſtatem benedicendi ⁊ conſecrandi. Unde cū eas cōſe. crator inungit: conſecrareq inquit ⁊ ſanctificare digneris domine ma nus iſtas per iſtaꝫ unctionē ⁊ ꝑ be nedictionē noſtram: ut quecunqꝫ conſecrauerint cōſecrētur. Et que cūqꝫ benedixerint benedicantur in nomine domini. Unde in uete. ri teſtamento non ſolum ungebat̉ ſacerdos ſed etiaꝫ rex ⁊ propheta ſicut in libro regum dominus pre cepit helie uade ⁊ reuertere in do mum tuam per deſertum in damaſcuꝫ. Cumqꝫ perueneris illucꝫ in ges azabel in regem ſuper ſyriam ⁊ ieſu filium nauſi unges regem ſu per iſrael. heliſeum autē filium ſaphat: qui eſt de abel: unges ꝓphe tā pro te. Sed ubiᶜ ieſus nazarenꝰ quē unxitª deus ſpiritu ſancto: ſicut habetur in actibꝰ apoſto. unctꝰ eſt oleo pietatis pre conſortibus ſuis qui ſecūdū apoſtolū ē caput eccleſie: que ē corpus ipſius principis: unctio a capite ad brachiū eſt tran ſlata: ut princeps extūc nō ungat̉ in capite: ſed ī brachio ſiue hume ro: uel in armo: in quibus principatus congrue deſignatur: iuxta il lud quod legitur: factus eſt princi patus ſuper humerū eius: ⁊c̄. Ad quod etiam ſignificandum ſamuel fecit poni armum ante ſaul: cui dederat locū ī capite āte eos qui fue rant inuitati. In capite uero ponti ficis ſacramētalis eſt delinitio cōſeruata: quia ꝑſonāᶜ capitis in pon tificali officio repreſentat. Refert autem inter pontificis ⁊ principis unctionem: quia caput pontificis criſmate conſecratur: brachiū ue. ro principis oleo delinitur ut oſtē datur: quāta ſit differētia inter au ctoritate pontificis ⁊ principis poteſtatem. Quia uero chriſtus fecit nos ī ſanguine ſuo deo noſtro regnum ⁊ ſacerdotes ꝓpter ꝙ apoſtolus petrus ait: uos eſtis genus electū regale ſacerdociū: iccirco ī nouo teſtamēto nō ſolū reges ⁊ ſa cerdotes ungūtur: ſed oēs chriſti ani bis an̄ baptiſmū: ſꝫ oleo bene dicto primū in pectore: deīde īter ſcapulas: ⁊ bis poſt baptiſmū: ſeꝗ criſmate ſancto primū in uertice: demum in frōte. In pectore nāqꝫ baptizandus inungitur: ut ꝑ ſancti ſpiritus donū abijciat errorem: et ignorantiam ⁊ ſuſcipiat fidē rectaꝫ qꝛ iuſtus ex fide uiuit inter ſcapu. las ut per ſpiritus ſancti gratiā excutiat negligētiā ⁊ torporē: ⁊ bonā operationem exerceat: quia fides ſine operibꝰ mortua eſt: ut ꝑ fidei ſacramētum ſit monditia cogitatio nū in pectore: ut per operis exerci tium ſit fortitudo laboꝝ. In ſcapu lis: quiaf ides per dilectionem ſe cunduꝫ apoſtolū operet̉: ī uertice uero baptizatꝰ inungitur: ut ſit pa ratus oī petēti de fide reddereᵍ rationē: qꝛ ꝑ caput ītelligit̉ mens: iu xta quod legit̉: oculi ſapiētis ī cap te eiꝰ: cuius ſuꝑior pars eſt ratio ⁊ inferior ē ſenſualitas: unde bene ꝑ uerticē: que ē ſuꝑior pars capitiſ ītelligit̉ ratio: que eſt ſuꝑior pars mētis. In frōte ungit̉ baptizatꝰ ut libere confiteat̉ quod credit: quia corde credit̉ ad iuſtitiam: ore uero fit confeſſio ad ſalutem: memor eiꝰ quod dn̄s ait. Qui me ꝯfeſſus fuerit corā hominibꝰ ⁊c̄. Ante ba ptiſmū ergo ungitur oleo benedi. cto: ⁊ poſt baptiſmū criſmate ſācto quia criſma ſoli cōpetit chriſtiano Chriſtus eniꝫ a chriſmate dicitur uel potius a chriſto dicit̉ criſma: n̄ ſecundum nominis formā: ſꝫ ẜm fidei rationeꝫ. A chriſto uero chri ſtiani dicunt̉: tanquā uncti deriuēt̓ ab uncto: ut omnes concurrant in odorem illius unguenti: cuius no men oleuꝫ eſt effuſum. Per fron tis criſmationem manus impoſitio deſignatur: qua alio nomine di cit̉ confirmatio: quia per eam ſpiritus ſanctus ad augmentum dat̉ ⁊ robur. unce cum ceteras unctio nes ſimplexʰ ſacerdos uel preſby ter ualeat exhibere: hanc non niſi ſūmus ſacerdos.i. epiſcopus dꝫ ꝯferre: qꝛ de ſolis apoſtolis legit̉ quoꝝ uicarijˡ ſunt epiſcopi ꝙ per manus īpoſitionē ſpiritū ſanctum dabāt quēadmodū actuū apoſto. lorū lectio māifeſtat. Cū audiſſēt inquit apoſtoli qui erāt hieroſolimis: qꝛ recepiſſet ſamaria uerbuꝫ dei: miſerunt ad eos petrum ⁊ Io annem: qui cuꝫ ueniſſent orauerūt pro ipſis n̄t acciperent ſpiritū ſan b ¶ Illius..i. Chriſti. c ¶ Caput viri. xxxiij. q. v. cū caput. d ¶ Conſecrare īquit. hec̄ be nedictio dicitur ab epiſcopo: dum conſecrat manus p̄ſby. terorum: ⁊ ſic cōis eſt hec be nedictio epiſcoporum: ⁊ pre ſbyterorum. xvi. q. i.§. ecce. e ¶ Ubi.i. poſtꝙͣ. a ¶ Unxit. myſtica fuit ⁊ inui ſibiliſ vnctio xp̄i. ij. q. vij. his que. qꝛ nec in regeꝫ nec in ſa cerdotem fuit vnctus. ut.i. q. vij.§. his ita reſpondetur. b ¶ Extūc.i. ex tempore xp̄i c ¶ Perſonam capitis. ideſt xp̄i qui eſt caput eccleſie. d ¶ Differentia quod oſten ditur. xcvi. diſt. duo ſunt. Et jͣ. de ma. ⁊ obe. ſolite. e ¶ In fronte. de con. di. v. de his. ⁊. c. nouiſſime. et. c. ma nus. In quibꝰ habetur ſigni ficatio iſtarum vnctionuꝫ. f ¶ In pectore. de con. di. iiij. deinde. ⁊. c. preſbyteri. g ¶ Reddere rationem. ut. x xxvi. diſt.§. ecce. ad fi. h ¶ Simplex ſacerdos. de cō. di. iiij. preſbyteri. i ¶ Hanc.ſ. confirmationem in fronte ſoli epiſcopi conferunt sͣ. de conſue. ꝙͣto. vbi d̓ hoc. ar. ꝯͣ. xcv. di. ꝑuenit. vbi preſbyteri criſmabant in frō te. So. illud conceſſit grego. diſpenſatiue ad tempus pro pter ſcandalum vt ibi exp̄ſſe patet: alias ſacerdos nihil cō ferret. ut in. c. ꝙͣto. k ¶ Sacerdos. id eſt epiſcopꝰ ij. q. vij. accuſatio. l ¶ Uicarij. lxviij. di. quorum vices.

m ¶ In qua. ſimplex relatio ē hic ſicut ibi: mulier ſaluauit que dān auit: quoniā alia fuit colūba que detulit ramū oliue ī archa noe: ⁊ alia que deſcēdit ſu per xp̄m dum baptizaretur. t. n ¶ Aliud quidē. ⁊ ſic colligit̉ hic: ꝙ aliū ordinē habuit ī ſubſtātia olī leuita: ⁊ āliū hodie: alias videret̉ ēt eccleſia iudaizare in idētitate. o ¶ Paſtorali. de con. di. i. nul lus ep̄s. ⁊ xlv. di. diſciplina. p ¶ Propter hiſtoriā. marcia lis vnus de diſcipulis petri: quē poſuit dn̄s inter diſcipu los: cū dixit niſi efficiamini ſicut ꝑuulus iſte: non intrabi tis ī regnū celoꝝ ⁊c̄. quē po ſtea petrus cū alio ad p̄dicādū miſit ī germaniā: qui cum iret: mortuus ē: ⁊ redijt colle ga ad petrū: ⁊ petrus ait. Ac cipe baculū: ⁊ tāgēs eū: dic: ut ī noīe dn̄i ſurgat ⁊ p̄dicet: ⁊ iuit ⁊ in. xl. di. a tꝑe mortis tetigit eū ⁊ reſurrexit ⁊ p̄dicauit: ⁊ ita petrus remouit a ſe baculuꝫ: ⁊ dedit ſubditis. Deſignāt̉ autē ꝑ baculū: que his v̓ſibus ꝯprehēdunt̉. In baculi forma p̄ſul dat̉ hec tibi noma Attrahe ꝑ pͥmū me dio rege: pūge ꝑimum. attra he peccātes: rege iuſtos: pun ge vagātes. Attrahe ſuſtēta: ſtimula vaga moͣbida lēta. vī. q ¶ Myſticā. qꝛ baculus hꝫ ſūmitate recuruationē quaſi ad trahendū. qd̓ no ē neceſſa riū ī romano pōtifice: qꝛ nul lus ab illo diuertere pōt fina liter qꝛ eccleſia nō pōt eē nul la. xxiiij. q. i. pudēda. in fi. vel qꝛ ꝑ baculū deſignat̉ coertio ſiue caſtigatio iō alij pontifi ces recipiūt a ſuis ſuꝑiorib baculos: qꝛ ab hoīe ptāteꝫ re cipiūt: romanus pōtifex non vtit̉ baculo: qꝛ ptātem a ſolo deo recipit. Aſtoral. ꝑmitti. Ad hoc nō vr̄ reſponde re. Sed dic ꝙ āteq̄ ſuppleant̉ iſta: miniſtrare no dꝫ. lij. diſt. ſollicitudo. ⁊ ſatis vr̄ reſpōdere: ex eo ꝙ dic̄ lit tera ſuppleri: qꝛ nō dr̄ actum cū aliquid ſuꝑeſt ad agendū vij. q. i. illud. ⁊. c. nihil. ⁊. C. ad ſyll. l. penul. in fi. b ¶ Impoſitōe. quā ſoluſ ep̄s facere pōt diaconibus. xxiij. di. diaconus. Sꝫ ꝯͣ. xxiij. diſ. a ſubdiaconus. vbi dicit̉ ꝙ ſub diaconus nō recipit manus ī poſitionē: ſꝫ illud capitulū lo quit̉ de īpoſitione manus cō ſecratoria: que nō dat̉ ſubdia cono ſed hec īpoſitio manꝰ ē q̄dā bn̄dictō: ſic accipit̉. lxix. di. quoniā. ⁊.i. q. i. manus. c ¶ Iterandū. ⁊ ſacramentuꝫ nō debet iterari: ne ſacramēto fiat iniuria. de con. di. iiij. oſtēdit̉. ⁊.i. q. i. quod quidā. d ¶ Supplenduꝫ. ſi. sͣ. c. ꝓxi. circa pͥn. ⁊.i. q. i.§. ecce. ⁊. jͣ. e. preſbyter. Nobis. exhumādos e R ꝓpter hoc corpora ex humari nō debent: qꝛ illis nō nocet talis ſepultura:: dn̄mō alias boni fuerint. jͣ. de ſepult. ſacris. ⁊. xiij. q. ij. anime defunctorum. f ¶ Benedici. īdumenta ꝓpterea iteꝝ benedici nō debēt: exquo ſemel cōſecra ta ſūt. Et hic fuit dubitatio: qꝛ veſtimētis eccleſie alij ꝙͣ ſacrati hoīes vti nō debēt. d̓ cōſe. di. i. veſtimēta. ſed veſtimenta ꝓpterea nō polluunt̉. g ¶ Altaria. iteꝝ ꝑꝑ hͦ recōſecrari n̄ d̓bēt d̓ co. di. i. ſi motū. ⁊. c. eccleſijs. qꝛ ꝑꝑ ctum: nondū enim in quēquā illo rum uenerat: ſed baptizati tantum erant in nomine domini ieſu: tunc imponebant manus ſuper illos ⁊ accipiebant ſpiritum ſanctū: cuius aduentus per unctionis miniſteri uꝫ deſignatur: quia colūba in qua ſpiritus ſanctus ſuper chriſtum in baptiſmo deſcendit ad ueſpeꝝ ī ca taciſmo reuertētes ramū retulit ui rentis oliue: cuius utiqꝫ ſacramē. tum dauid propheta prenoſcēs ex hilarandam faciē in oleo predica. uit. Ungit̉ preterea ſecūdū eccleſiaſticum morē cum cōſecratur altare: cum dedicatur templū: cum benedicitur calix: non ſoluꝫ ex mā dato legis diuine: uerū etiam exēplo beati ſilueſtri: qui cū conſecra bat altare illud criſmate perunge. bat. precepit eniꝫ dominus moyſi ut faceret oleum unctiōis: de quo ungeret teſtimonij tabernaculuꝫ: ⁊ archam teſtamenti: mēſamqꝫ cū uaſis. Uerum unctionis ſacramē tuꝫ aliud quidēⁿ efficit ⁊ figurat: tā in nouo quaꝫ in ueteri teſtamento unde non iudaizat eccleſia: cuꝫ un ctionis celebrat ſacramentū: ſicut antiqui mentiuntur: qui neqꝫ ſcripturas neqꝫ dei nouere uirtutem. Monemus igitur ut illuꝫ in ordi nandis preſbyteris: ⁊ conſecrandis epiſcopis morem ſerues: ⁊ fa cias obſeruari: quē apo. ſe. obſeruat: ⁊ infra. Licet romanus pontifex non utatur baculo paſtoraliº: tum propter hiſtoriamᵖ: tum pro pter myſticamq rationem: tu tamē ad ſimilitudinē aliorum pontificū poteris eo uti. De ſacramentis non iterandis. INno. iij. Aſtoralis: ⁊ īfra. Pre terea nos conſulere uo luiſti: an permittiª debe at miniſtrare: qui ſine impoſitione manuum fuerit ad or dinē ſubdiaconatus aſſumptus: ⁊ ſi confirmationis ſacramētū in eo debeat iterari: qui per erroreꝫ fuit nō criſmate ſed oleo delinitꝰ. Ad quod breuiter duximus reſpondē dum: ꝙ in talibus nō ē aliquid ite randumᶜ ſed caute ſupplēdūq quod incaute fuerat pretermiſſuꝫ. UOnorius. iij. archiepiſcopo lōdon̄. ⁊ eiꝰ ſuffraganeis. Nobis humiliter queſiuiſtiſ quid fieri debeat de mortuorum corporibꝰ: qui tēpore ſciſma tici ⁊ reprobi uualdemarij a ſciſmaticis ſunt ſepulti: ⁊ de indumen tis ſacerdotalibus: quibus cū nec non de altaribus in quibus degra dati preſbyteri celebrarunt. Nos autem inquiſitioni ueſtre breuiter rn̄. ꝙ nō credimus ob hoc dum̄ta xat ſepultos huiuſmodi exhuman dos aut debere indumēta talia ite rum benedici uel reconſecrari altariaᵍ ſupradicta. Rego. ix. archiepiſcopo lōdon̄. Reſbyter ⁊ diaconus: cū or dināturª: manꝰ impoſitiōeꝫ Itactu corporali ritu ab apoſtolis introducto recipiūt. quod ſi omiſ ſum fuerit nō eſt aliquatenus iterā dū ſed ſtatuto tempore ad huiuſmodi ordines conferendos caute ſupplendum ꝙ per errorem exti. tit pretermiſſum. ſuſpenſio autem manuum debet fieri: cuꝫ oratio ſu per caput effundit̉ ordinandi. ¶ De filijs preſbyterorum ordinā dis uel non. E X concilio pictaT filij preſbyterorum ⁊ ceteri ex fornicatiōe nati ad ſacros ordines non promoueantur: ni ſi aut monachi fiant uel in congre gatione canonica regulariter uiuē tes. prelationemᵈ uero nullatenuſ habeant: ſed neqꝫⁱ ſerui niſi a dominis ſuis libertati donentur. Aex. iij. lincon̄. electo. ¶ D preſentiam noſtram acce dēſ. r. preſbyter. tacito ꝙ eēt filius ſacerdotis: īpetrauit a nob ut in eccleſia in qua pater eius mi niſtrauit exiſteret capellanus. Iōqꝫ mandamus quatenus ſi tibi cō ſtiterit ꝙ memoratus. r. ſit ī ſacerdocio genitus: ⁊ ꝙ pater in eadeꝫ eccleſia miniſtrauit non obſtantibꝰᵐ predictis litteris noſtris ipſū amoueas ab eadem. ¶Dem. Reſentium auctoritate iube mus ut filios ſacerdotum in eccleſijs paternisⁿ miniſtrare uel eas qualibet occaſionem obtinere nullatenus patiaris ſed ipſos ab eccleſijs in quibus patres eorum miniſtraſſe noſcūtur ſtudeas penitus amouere. ¶ Dem uigornen̄. epiſcopo.

9 ¶ Patiaris. niſi habeāt illas ꝑ diſpēſationē apoſtolice ſedis. jͣ. e. c. ex tua. ⁊. c. penul. ⁊ vlt. ⁊ idē eſt ſi fuit ꝑpetuus vicarius. jͣ. e. ꝯſtitutus. Alias expellāt̉ ⁊ alijs idoneis ꝯferāt̉. jͣ. e. c. vlt. de hac materia dicetur. jͣ. e. c. vlti. p¶ c Onquerēte. m. clerico. qui p̄ſentatus erat a pr̄ono eccleſie. ⁊ iſte. r. mo leſtabat eū ſuꝑ illa eccleſia ī qͣ pr̄ eius nullo medio miniſtrauerat. q ¶ Notoriū. qͣliter dicat̉ aliquid noto riū eē hēſ. jͣ. d̓ coha. cle. ⁊ mu. c. vlt. qꝛ ſi ibi miniſtrauit non pōt eē nō notōiū. sͣ. de trāſla. p̄la. ꝙͣto. r ¶ Amouere. cū nō oſtēdat diſpēſatōeꝫ ap. ſe. ut dictuꝫ ē. sͣ. c. ꝓx. ⁊ idē hͦ dicaſſ¶ ¶Eniēs. mini ſtrauit maxi me. jͣ. e. c. vlt. exquo non eſt legittimus. t ¶ Innotuerit. ſꝫ qͣ lit̓ potuit ei innote ſcere? Rn̄. ſi ipſe fu it ei ꝯfeſſus qn̄ ip̄ꝫ examīauit. xxij. q. v. hic vr̄. vel dicas ī notuit quoquō. ff. d̓ admi. tu. quidā decedēſ.§. vlt. ⁊ ſi ep̄s hec ſciebat: nō tene bat̉ ei dicere: qꝛ qui ſciuit certiorari nō debuit. ff. de ac ēp. ⁊ vē. l. i. in fi. ſꝫ quis probabit īnotuiſſe. ep̄o. Ille qui dicit ⁊ allegat ſcīaꝫ dꝫ ꝓ bare. ff. de ꝓbati. ve rius. ⁊. lxxxij. di. ꝓ poſuiſti. ſꝫ p̄ſūptio ē ꝯͣ ep̄m: ꝙ ipſe ſci uerit: qui eū exami nauit: vel fecit exa minaͣi. xxiiij. di. qn̄ ep̄s. ⁊ p̄ſumit̉ ꝙ ni hil omiſerit de con tingentibꝰ. xi. q. iij. abſit. ⁊ sͣ. d̓ eta. ⁊ q. accepimus. vnd̓ vi ꝙ ipſe debeat ꝓba re ſe ignoraſſe. ſi in notuit ponit̉. sͣ. d̓ re ſcrip. cum ꝯtingat. u ¶ Reſtituas. qꝛ qd̓ benigne ꝯtulit fraudis ꝯſilio nō debuit reuoca re. ff. de edil. edic. ad res donatas. vī. ⁊ d̓ pe. di. i. ꝙͣtūlibꝫ. ⁊. xxij. q. ij. nō.n. ⁊. xvi. q. ij. viſis. Sꝫ nōne pōt ep̄s ꝯͣ factū ſuū venire: ſi ē illicitu? ita vr̄. xxxv. q. ix. ꝙ quis ꝯmiſit. ⁊ sͣ. de elec. noſti. ⁊. jͣ. de reb. ec. nō alie. ſi quis p̄ſbyteroꝝ. ⁊. C. d̓ euic. ſi tibi liberā. ſꝫ hoc p̄cipit iodiū ep̄i: qui talē ſcient̉ elegit. ſi. jͣ. de cle. ꝯiug. diuerſis fallacijs. ⁊ ī hoc facit papa gr̄am huic ſacerdoti: ut ille ep̄s decetero tales nō ꝓ moueat: ⁊ cū ignorauerit ipſū fuiſſe talē: tollerat̉ ī eadē eccleſia de gra.ſ. quouſqꝫ ꝓuideat̉ ei ī alia eccleſia: ⁊ ſic ī pͥmo caſu ꝓpter culpa ep̄i diſpenſat cū eo papa: in alio caſu tollerat̉ ad tempus. x ¶ Ordinaſti. Ar. ꝯͣ. l. di. ex penitētibuſ. ⁊. lxxxi. di. ſi ꝗſ ſiue. Cōtra hoc fit ex diſpēſatōe: ut dixi. Nūquid interī ē p̄latuſ? ita ⁊ hēbit oīa ff. d̓ bo. poſ. l. ij. Sꝫ ꝯͣ vr̄: ꝙ nō ſit platus. p̄latura.n. ad tp̄s dari nō pōt. ly. di. p̄cepta. ſic̄ nec hereditas tēporalis. ff. d̓ adop. ſi tibi. ⁊. ff. de here. inſti. hereditas. ff. de regu. iur̄. actus legitimi. ſic̄ nec libertas. ff. de manu. teſta. libertas. ff. de pe. queſitū.§. ij. ſꝫ hoc ītelligit fieri d̓ mādato domini pape: alias nō eſſet prelatus. xp. Ropoſuit nobis. carere. ⁊ ita ē hͦ ar. ꝙ ꝗ hꝫ ordineꝫ: debeat hr̄e bn̄ficiū. lxx. di. c. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. de preben. epiſcopus. ⁊.i. q. iij. ſi quiſ obiecerit. z ¶ Cū aſſenſu eiuſdē. ſꝫ qͣre requirit̉ aſſenſus illius ⁊ nō pr̄oni: ꝯͣ il lud. lxxiij. di. pͥncipali. ⁊. c. ſequenti. p. dixit ꝙ patronus eligit ſolū platū: ⁊ iſte ſubdiaconus erit p̄latus ⁊ iō ꝯſenſus eius exigebat̉. jͣ. de iurepa. poſtulaſti. vel ſupple ⁊ pr̄oni ꝯſenſuſ pͥncipalit̓. vel dicas melius ꝙ ſacerdos erit p̄latus: ut dicebāt la. ⁊ vin. ⁊ ſubdiaconꝰ ¶ Onquerente nobis. m. cleri coᵖ: ⁊ infra. F. t. mandamus quatenus ſi publicum eſt ⁊ notori umq patrē. r. clerici habuiſſe ī predicta eccleſia perſonatū: filiū eius ibidē miniſtrare aut eiuſdem eccle ſie perſonatū habere nullatenꝰ pa tiaris: ⁊ ſi iam inſtitutus ē ibi: euꝫ inde non differas amouereʳ. ¶ Dem london̄. epiſcopo. Eniēs ad pn̄tiā noſtrā.n. cle ricus nobis ꝓpoſuit: ꝙ cū il lu ad capellā ſancti. l. quā ei ꝯceſſi ſti ī pbr̄m ordinaſſes: ipſum ea po ſtea ſpoliaſti: eo ꝙ pater eiꝰ ī preſcripta eccleſia miniſtrauitˢ. Iōqꝫ f. t. mandamꝰ quatenus ſi tibi īno. tueritⁱ qn̄ eam ſibi dediſti ꝙ pater eius preſbyter in dicta eccleſia mi niſtraſſet: ipſaꝫ ei reſtituas et ī pa ce dimittas amoto alio ſi quē īſtituiſti forſitā in eadē. Ueruꝫ ſi hoc ignorans feciſti: exquo ad eccleſiā ipſam euꝫ in preſbyteꝝ ordinaſti eā ſibi reſtituas: donec ī alia eccle ſia ſibi ꝓuideaſ: un̄ honeſte ualeat ſuſtētari. ¶Dē exon̄. epiſcopo. Ropoſuit nobis. r. lator pre ſentiū: ꝙ cū ad eccleſiā de ſabel a dn̄o fūdi fuerit pn̄tatꝰ: tu curā aīaꝝ noluiſti ſibi ꝯmittere: pro eo quod eēt filiꝰ ſacerdotis. Cete rū: qꝛ īdignū ē ut ipſe poſtquā eſt ī ſubdiaconū ordinatꝰ oīno debeat eccleſiaſtici beneficij ꝓuiſione ca. rereʸ: mandamꝰ: quatenus aliquē honeſtum preſbyteꝝ cumᶻ aſſenſu eiuſdem clerici inuenire ſtudeas: qui eccleſie ſeruiat ſupradicte: ita ꝙ prefatꝰ. r. medietatē omniū beneficioꝝ predicte eccleſie eidē in ſuo ordine ſeruiendo pacifice debeat obtinere: nō.n. ſolusª preſby tollerat̉ ex diſpēſatiōe: ⁊ iō conſenſus patroni debet requiri principaliter: ⁊ patronus p̄ſentabit p̄ſbyteruꝫ de aſſenſu clerici: ⁊ iſti eqͣlit̓ hēbunt bona eccleſie. Et hoc qd̓ dr̄ de iſto. r. potius credo dictū ex diſpēſatōne ꝙͣ de iure: qꝛ ex eo ꝙ dicit īdignū eſt ut ipſe ⁊cͣ. qꝛ ſacerdos dꝫ hr̄e d̓ iure adminiſtratiōeꝫ: ⁊ ẜm hoc ſatis videt̉: ꝙ clericus ſit p̄latus ex diſpenſatōe: pape ut dixit. p. et ſacerdos erit ſeruitor eccle ſie: quod īnuit illa littera: qui eccleſie ſeruit ⁊cͣ. qd̓ ſatis vr̄ſꝫ ex lr̄a potius colligit̉: ꝙ p̄ ſbyter ſit p̄latus ꝙͣ clericus: ex eo ꝙ dicit ſolus p̄ſbyter. ⁊ ex eo ꝙ dicit ſine mīſtri ſuf fragio: Et ē ar. ꝙ clerici pn̄t hr̄e prebēdas diſtinctas ⁊ di uiſas a ¶ Solus. ar. ꝙ eccleſia dedi cari non dꝫ niſi tātū aſſignet̉ eidē ꝙ duobꝰ ſufficiat ar. vij. q. i. illd̓. ⁊. lxxxi. di. ī oībuſ. de ꝯſe. di. i. hoc quoqꝫ ſtatutū. ⁊ c. nemo. ⁊.i. q. ij. placuit. b ¶X tranſmiſſa. media. Nota ꝙ nomen here dis ꝓximū ſignificat: nō vlte riorē: ſꝫ nō ſēꝑ ſꝫ ī quibuſdaſpēbus. ff. de v̓. ſi. ſciendū v̓o C. de pe. l. honor. Ar. ꝯͣ. C. de heredi. īſti. l. vlt. vbi dr̄ ꝗ hr̄s hr̄diſ teſtatoris ē heres ⁊. C. de leg. ī ānalibꝰ. ff. de v̓. ſi. her̄dis. ff. d̓ libe. ⁊ poſthu. l. i. So. regulare eſt ut ꝑ mul tas ſucceſſiones accipiatur nomen heredis: ut in p̄dicta l. ſciēdū. ⁊ ꝯͣria ſpālia ſūt. ⁊ ſi iſte. gu. fuit legitimus: nulla diſpēſatio ē neceſſaria: Exqͥ media īterceſſit ꝑſona. ut dic̄ hic ī fi. ⁊ hic nō dr̄: ꝙ nō fuerit legitimus. Ber. c ¶ Obſeruato.i. nō ꝑꝑ hͦ mi nus obſeruat̉ decretū illud. quo ꝓhibent̉ filij ſuccedere ī paternis eccleſijs. ut. sͣ. eo. p̄ ſentium. ⁊ in eccleſia ſucceſ ſio eſſe nō debet. viij. q. i. apo ſtolica. d ¶ Succeſſionē. Nota ꝙ he reditaria ſucceſſio ī filijs ⁊ ēt ī hominibꝰ eiuſdē loci ꝯſide rat̉. jͣ. d̓ iurepa. ꝯſuluit. ⁊. jͣ. d̓ inſtit. ad decorē. ⁊. jͣ. de decimis. ad hec. e ¶c¶ Onſtitutus. ſpoliauiſ qd̓ de iure fieri nō po tuit. xvi. q. i. laici. Et ē. ꝯͣ ſanctoꝝ. nec ēt ī hoībuſ clericoꝝ laici habēt ptātē. xxiij. q. viij. ſcire. ⁊. xij. q. ij. eccleſiarum. f ¶ Eiectus. Sed cum iſte fuerit ſpoliatus: debuit reſtitui ſimpliciter antequam cognoſcatur de iure ſuo infra de reſti. ſpol. in litteris. et. c. item cum quis. ⁊. c. ex conqueſtione. ſed hoc ideo fit: ꝙ mandat papa inquiri quia nō agebat ipſe poſſeſſorio: ſed petitorio ⁊ poſſeſſorio: quod patet ex ipſa litte ra in principio: quia dixit ſe canonice inſtitutum: ⁊ fuiſſe poſtmodum ſpolia tum: ⁊ ideo de vtroque mandat inquiri. ſic infra de reſti. ſpolia. accepta: alias ſi ſimpliciter petijſſet reſtitutionem: reſtitutus fuiſſet: ſine cauſe princi palis cognitione. g ¶ Perpetuus. nota quod licet pater temporalis vicarius fuit ibi non videtur impedimentum preſtare filio: quia cum pater nullum habuit titulum vel ius in re: ceſſat ius ſucceſſionis. Item ſi pater fuerit prelatus: filius poteſt ibi eſſe canonicus de legitimo matrimonio: natus infra eodem. ad hec. Cō trarium videtur dicere. jͣ. e. ad abolendam. ⁊ ibi de hoc dicetur. h ¶ Nomine. ſi pater miniſtrauit ibi: nomine filij. patet: ꝙ filius erat pre latus: quia is etiam poſſidet: cuius nomine poſſidetur. ff. de acquiren. poſquod meo. inſtit. de interdictis.§. poſſidere infra de reſtit. ſpol. cum veniſſꝫ infra de preſcrip. ſi diligenti. i ¶ Perceptis. vel etiam qui percipi poterunt infra de reſtitu. ſpol. grauis vbi de hoc. k X tua. conſultationem. improprie ponitur: quia cum reſpondetur cō ſultationi: ius cōe oſtendit̉ per reſponſioneꝫ. ar. jͣ. de uo. ⁊ vo. redēp ex multa. ⁊ ideo expone conſultationem.i. ſupplicationem: quia indulgentia continet hec decre. ⁊ hoc patet ex eo ꝙ dicit. jͣ. diſpenſaſti: ⁊ diſpenſatione. ⁊ probatur hoc. jͣ. e. c. penul. ⁊ vlt. naꝫ papa tantū cū talibꝰ diſpenſat: vt ibi dr̄. ter miſſaꝝ ſolēnia: uel alia diuina officia pōt ſine mīſtri ſuffragio ce lebrar̄. ¶Dē archiepiſcopo cāte. X trāſmiſſa ꝯqueſtiōe. gu. cle rici percepimꝰ: ꝙ ad abbatiſ de caſtris preſentationē in quodā beneficio eccleſie de. h. eū in preſē ti reciꝑe diſtuliſti: eo ꝙ pater eiuſ in prefata eccleſia miniſtrauit: quo defuncto media interceſſit ꝑſona cui predictū beneficiū ē collatum. Ideoqꝫ mandamus quatenus ſi eſt: ita prenominatū. gu. ad prefa tuꝫ beneficiū admittere nō poſtpo nas: nō iō minus obſeruato apoſtolici reſcripti decreto quod ſuc. ceſſionēq ī eccleſia dei hereditariā deteſtat̉. ¶Deꝫ uigor. epiſcopo. On̄ſtitutꝰ in pre. n. g. clericꝰ ſupplici inſinuatione mōſtrauit: ꝙ cuꝫ capella deſtorton̄. cano nice fuiſſet adeptꝰ: ⁊ eā pluribꝰ an nis pacifice poſſediſſet. r. miles ipſum ea ſine iudicio ſpoliauitᶜ. Cūqꝫ memoratus clericus exīde apud te depoſuiſſet querelā: obie ctū fuit ei ꝙ pater ſuus in capella miniſtrauit eadem: ⁊ infra. F. tue mandamꝰ: quatenꝰ ſi conſtiterit: ꝙ idē clericus a capella fuerit pre dicta per potentiā laicalē eiectuſ: ⁊ ꝙ pater eius prefate capelle ꝑſo na ſeu perpetuusᵍ uicariꝰ nō fuerit licet ī eadē nomine eiuſdē. g. qn̄qꝫ miniſtrauit ipſaꝫ ſibi cū redditi bus ꝑceptis reſtituer̄ nō omittas. ¶ Dem ebor̄. archiepiſcopo: X tua nobis parte ē propoſi. Utum quod cū olim ad tuaꝫ cō ſultationeꝫ ſuper filijs ſacerdotū tales a nob̓ lr̄as recepiſſes: ut eos poſſes in eccleſijs: quas pr̄es eoꝝ nullo mediante poſſederāt ſuſti

l ¶ Eos. ſcꝫ cum quibus fuerat diſpenſatum. m ¶ Ipſis impetrantibus. n ¶ Nequeunt. hoc ideo dicit: quia de gratia ipſi obtinuerūt lr̄as pro iſtis eo cleſijs obtinēdis. Et ex hoc pꝫ ꝙ eccleſias licite retinere nō poterāt ꝑ ſolā cōceſſionē ep̄oꝝ: exquo papa madat eos remoueri: ⁊ eſt veꝝ. jͣ. e. c. vlti. o ¶ Irritari. Ergo diſpēſatio ſemel fcā nō ē ſeuocāda am plius: ſicut nec iniurie remiſ ſio. xxiij. q. iiij. ſi illic. īmo beneficiū decēs eſt eſſe māſarū in auten. cōſti. que. digni. li. a pa.§. illd̓ quoqꝫ. col. vi. deus eniꝫ dona ſua multiplicat. de pe. di. i. ꝙͣtumlibet. ⁊. jͣ. de ſci ſma. fraternitati. p ¶ Donatōis.i. q. vij. ſi quis oēꝫ. in fi. īmo ſuſpēdi debent clerici ⁊ cōione pͥuari qui ec cleſias recipiūt de manibꝰ la icoꝝ: ⁊ laici ſunt excōicādi. jͣ. de iurepa. p̄terea. cū ipſi tale ius poſſidere nō poſſūt. sͣ. de elec. ſacroſācta. ⁊. c. maſſana niſi in capella vbi pr̄onus ha bet tātū ius pn̄tandi. jͣ. de iu repa. a nobis. c. ꝙ aūt. ⁊. c. cū aūt. ⁊. c. paſtoralis. ⁊ non ius cōferēdi. jͣ. e. c. vlti. ¶ q Uoniā. excludatis sͣ. e. pn̄tiū. ⁊. jͣ. e. c. vlti. q ¶ Ulterius. ⁊ ita loquit̉ de iſlegitimis: ⁊ ſic nec in pr̄nis nec in alijs inſtitui debēt. vt jͣ. e. c. vlti. r ¶ Manifeſtū. Et ita hēs q̄ in māifeſtis ⁊ notoriis ordo iudiciariꝰ nō eſt obſeruādus ij. q. i. de manifeſta. ⁊. c. q̄ lo thariꝰ. jͣ. de ap. cū ſit romana in fi. ⁊. C. de accuſa. ea quidē argu. ꝯtra. ij. q. i. deus omnipotēs. ⁊. jͣ. d̓ diuor. porro. ⁊ sͣ. de elec bone. ſ¶ O extirpādas. filij pbr̄o Irū vel etiā nepoteſ: vel in ferioꝝ quilibet: quoꝝ eſt ius ſuccedendi. ar. inſti. de here. qua. ⁊ dif.§. ſui. In collatera libꝰ. nō ꝓhibet̉. ar. jͣ. de offi. dele. ex ꝑte. ⁊ quilibꝫ repellit̉ qui qͣſi iure ſucceſſiōis eccleſiā ſibi vēdicare ītēdit: qꝛ ibi nō hꝫ locū ſucceſſio. sͣ. eo. ex trāſmiſſa. in fi. ⁊. viij. q. i. apo ſtolica. t ¶ Uicarij. ꝑpetui.ſ. sͣ. e. con ſtitutus. u ¶ Media. sͣ. e. ex trāſmiſſa. x ¶ Amouere. etiā ſi ſint de le gittīo mr̄imonio nati videat̉ locū hr̄e ſucceſſio. viij. q. i. apoſtolica. ſecꝰ ſi media ꝑſona interceſſiſſet: qꝛ de iur̄ cōi ibi ⁊ alibi poſſent prefici: cum ſint legitime nati. y ¶ D hec. legittio. jͣ. e. ad abolendā. ar. ꝯͣ ẜm vnā lecturā: ſꝫ illud maxīe qd̓ eſt ibi tenet̉ ꝯꝑatīe: alias illegitimꝰ filius ſimul cū pr̄e in eadē eccleſia eſſe nō debet. jͣ. eo. cum decorem. z ¶ Obtinere. ⁊ ita pōt filius ltīmus in pr̄na eccleſia ſimul cū pr̄e bn̄ficiū obti nere. ar. jͣ. e. cū decorē. a ꝯͣrio ſenſu. in v̓bo illegittimꝰ. ſꝫ in patrono bn̄ficio ſi ue dignitate ſuccedere nō dꝫ. viij. q. i. apoſtolica. ⁊ sͣ. e. ꝯſtitutꝰ. ⁊ sͣ. e. c. ꝓxi. a¶Ichael. ꝯſtiterit. ſꝫ qūo poterit hoc ꝯſtare: ſi ipſe negauerit ſe filiū fuiſ ſe illius? Rn̄. ſi natus fuit ex illa: quā tenebat ſecū publice ī domo ꝓ cō cubina. p̄ſumit̉.n. filiꝰ illius: ſicut aliquis p̄ſumit̉ filiꝰ: qꝛ natus ē in mr̄imo. nio: qꝛ pr̄is ē: quē nuptie demōſtrāt. ff. de in ius uo. qꝛ mr̄. ⁊ ita p̄ſumptīe talē dicimus filiū: quē talis cohabitatō filiū demōſtrat: qꝛ fuit in poſſeſſione filiatōis. C. de ſuis ⁊ le. lib. l. iij. ſed ſi nō fuit natus de tali: qͣliter ꝓbabit. Rn̄. ex eo: ꝙ ille vocabat illū filiū: ⁊ ille appellabat eū patrē: ⁊ cōiter hēbat̉ ⁊ nomīabat̉ filiꝰ. jͣ. de ꝓba. ꝑ tuas. ⁊ ex dilectiōe ſola diſcernit̉ quis cuiꝰ filius ap nere: quos ꝓbate uite ⁊ ſane ꝯuer ſatōis cognoſceres: uel quoſ lōgo tempore illas tenuiſſe ꝯſtaret: qui dam ad iudices lr̄as impetrauer̄t ut ſi conſtaret eos eſſe filios ſacerdotū uel clericoꝝ: qui ī ꝓximo an te eos eccleſias tenuerūt: ſuꝑ his imponat̉ eis ap. ceſ. ſilentiū: ⁊ ec. cleſias iſtaſ ipſis aſſignēt: quāuis in eis ſe oſtēdere nequeātⁿ epiſco pos inſtitutos. Super quo tibi. t. rn̄. ꝙ ſi ꝑ priores lr̄as cū aliquibꝰ clericis diſpēſaſti: diſpēſationē tuā poſterioꝝ lr̄aꝝ intuitu nolumꝰ irritariº: alios uero clericoſ laice do nationisᵖ intuitu ī eccleſijs ſine au ctoritate ponti. ſui inſtitui: aut inſti tutos remaner̄ auctoritate apo. ꝓ hibemꝰ. ¶ Dem cant. archiepi. ſcopo ⁊ eius ſuffraganeis. Uoniā eſt ſacris canonibꝰ ꝓ hibitū: ⁊ infra. Precipimus quatenꝰ ſi manifeſtū ⁊ publicū fue rit pr̄es in eccleſijs ꝑſonatus geſſiſ ſe: filios ab eiſdē ſi etiā eas adepti ſūt penitus excludatisᵖ: nec ad ea rū gubernatiōeꝫ ulteriusq aſſumāt̉ nolumus.n. ut cā in iudiciū dedu cat̉: uel teſtes etiā admittāt̉: ſi hoc manifeſtum exiſtat. ¶ Dem cāte. archiepiſcopo. D extirpādasº ſucceſſiōes: ⁊ infra. F. t. mādamus: quatenus ſi filij pbr̄orū ꝓuīcie tue teneant eccleſias: in quibꝰ patres eoꝝ tāquā ꝑſone uel uicarij nulla ꝑſōa media mīſtrarunt: eos ſiue geni ti ſint in ſacerdocio ſiue non: ab eiſdē eccleſijs n̄ differaſ amouer̄ˣ. ¶emens caſſel. archiep̄o. ¶ D hec ex ꝑte tua nr̄iſ ē auribꝰ relatū: ⁊ īfra. Quod a nobis tua. f. r. an a pōtificibꝰ generati ua leāt ad ſacros ordines ꝓmoueri: ſi ſcīa fuerint ⁊ moꝝ honeſtate pro babileſ: ſciat. f. t. ꝙ ſi ex legitimo ſint mr̄imonio ꝓcreati: nec aliud canonicum obuiat: licite pn̄t ad ſa b ¶ Proximo. sͣ. e. ad extirpandas. Itteras. ltīma ducta an̄ ſacros ordines ſuſceptos: qͣ poſtevti nō licuit. xxxi. di. an̄ triēniū. xxxij. di. placuit. qꝛ ꝓmiſſa ꝯtinētia ſiue caſtitate poſtea fuit ꝓmotꝰ. vn̄ poſtea vti vxorē n̄ licu it. lxxvij. di. ep̄s bn̄dictōꝫ. ⁊. xxxij. d. ſeriatī. jͣ. d̓ cle. ꝯiuga. ſane. ⁊. j. de ꝯuer. ꝯiu. ꝯiuga tus. ⁊ iō de iure nō potuit ꝓmoueri. d ¶ A filijs. hic vult dr̄e lꝫ a filijs ⁊cͣ i. lꝫ filii ſint repellēdi ꝓ pter pr̄nā īcōtinētia tn̄ ſi alias boni. ⁊cͣ. e ¶ Ordīari. Sꝫ nū quid ꝑ hoc diſpēſat̉ tātū cū eo ī mīoribꝰ ordibꝰ. ar. ꝙ ſic. qꝛ ꝓmiſſio ī gn̄e medi ocritatē reſpicit. ff. d̓ au. ⁊ ar. le. l. q̄ lan cē. ⁊. ff. d̓ le i. legato ⁊. C. cōia d̓ le. l. vlt. §. ſꝫ ⁊ ſi quis. ⁊. ff. d̓ le.i. apd̓ iulianū.§. ſcio. ⁊. C. de dona. ſi qͦs argētū.§. ſimi li quoqꝫ. a ſimili diſ pēſatio in gn̄e reſpi cere dꝫ tantū mīori tatē. ar. ff. d̓ le. iij. mi mis. ar. ꝯͣ sͣ. d̓ tn̄ſla. c. vl. ⁊. ff. d̓ ꝯſti. pͥn. bn̄ficiū. ⁊. jͣ. d̓ v̓. ſig. olī. jͣ. d̓ dona. cū dilectus. ī fi. ⁊ op. ar. d̓ ſimo. c. vl. ſꝫ tutiꝰ ē tātū ītelliger̄ d̓ mi noribꝰ: qꝛ ſic pap̄ ſē ſiſſe vr̄.: ⁊ nos ita ſē tire debemus. ar. sͣ de reſcri. ſuꝑ lr̄is. ī fi. ⁊. jͣ. de perben. c. vltimo. ¶ MUm decorē. legittimꝰ. ſꝫ ltimi bn̄ pn̄t eē ī eccleſijs ī quibꝰ p̄ſunt pr̄es eoꝝ sͣ. e. ad hec. Sꝫ ꝯͣ. jͣ. e. c. ꝓx. vbi legi timi ꝓhiberi vidēt̉ ẜꝫ vna lecturā illiuſ aduerbij maxīe: et ſtādū eſt. g ¶ Uictimat̉. sͣ. de ſu. tri. c. i.§. vna v̓o. ¶ D abolendā. fi ¶ij.ſ. legitimi. i ¶ Maxīe ſpurij: ſi iſtud aduerbiū ma xime ponit̉ ꝓ tātū: tūc ltīmi pn̄t īſtitui ut. sͣ. e. ad hoc. ſi intelligas ꝓprie: tunc nec ltīmi ſūt inſtituēdi ī eccleſijs ī quibꝰ ſūt īſtituti pr̄es eoꝝ: multo minus ⁊ ſpurij: qd̓ ſatis vr̄. ⁊ ita corrigit̉. sͣ. e. ad hec. de ſpurijs nul la dubitato erat: cū illi eſſent ꝓhibiti ꝑ multa alia iura. ut. sͣ. e. c. i. ⁊ jͣ. de ẜ. nō or. ꝯſuluit. ⁊. ff. d̓ pe. ſanctio legū. ſꝫ dic ut ī ſe. no. dr̄. Ber. k ¶ In ſecularibꝰ. ⁊ hͦ iō dic̄: qꝛ ī regularibꝰ bn̄ pn̄t ſimul eſſe mōchi uel regulares canonici pr̄ ⁊ filius: qꝛ tales ꝑſone irregulares nohibēt̉ intrar̄ religionē. sͣ. e. c. i. ⁊. lvi. di. ut filij. ⁊ ita ī ſecularibus ꝓ hibēt̉ tātū ex hoc v̓bo. Sꝫ ex eo ꝙ dixit īferius: qui v̓o tales ut dic tū eſt: canōicare p̄ſūpſerint: a ſuis bn̄ficijs ſuſpēdāt̉: vr̄ ꝙ loqͣt ta tū in ſpurijs: qꝛ cū illis ep̄i diſpēſare nō pn̄t. ut. jͣ. e. c. vlti. ꝓ ltimis nō ita punient̉: ⁊ ita loquit̉ tātū de ſpurijs. ⁊ ẜm hoc hec dicto me xime ponit̉ ꝓ tātū.i. illegitimi tātū ꝓhibēt̉ ⁊ nō legitimi: lꝫ glo. p̄ce dēs ꝯͣriū videat̉ dicere. ſꝫ verius credo ꝙ de oībus filijs intelliga alias nihil adderet iſta ꝯſtitutio: niſi hoc ſolū: ꝙ tātū penā īponit̉ hic ordinatoribus: ſꝫ ꝯͣriū ē veꝝ: qꝛ ponit̉ ꝓ tantū. ſꝫ a ꝓpria vbi ſſ gnificatiōe nō ē recedēdū: ſi res aliter ſalua eē pōt. ff. de le. iij. nō aliter. ⁊. jͣ. de deci. ad audiētiā. ⁊ sͣ. de trāſla. inter corꝑalia. ⁊ ī re du bia melius ē v̓bis edicti ſeruire. ff. de exer. l. i.§. ſi is qui. ⁊ iō iſtud maxīme tenet̉ ꝓprie ⁊ pōt intelligi reſpectu eoꝝ qui n̄ ſpurij: ſꝫ alicros ordines aſcendere: ⁊ in eiſdē eccleſijs in quibꝰ preſūt uel prefue rūt genitores eoꝝ beneficiū obtinereᶻ. IDem. Ichael preſbit̉ de ſcō germa. no: trāſmiſſa nobis ꝯqueſtiōe mōſtrauit: ꝙ cū eccleſia ſācti.i. de toronen̄. tue dioc. canonice ſit ade ptꝰ. m. filiꝰ antonij: qui ꝓximo an̄ ipſius eccleſie habuit ꝑſonatū: ad ſe uicariam ipſius aſſerit pertine. re: ⁊ infra. F. tue mandamus: qua tenus ſi conſtiteritª tibi ipſum. m. fuiſſe filium antonij: qui eiuſdem eccleſie habuit proximo perſonatum: ei ſuper eadem uicaria perpe tuum ſilentium imponere nō poſt ponas. ¶Dem. Itteras: ⁊ infra intelleximus ꝙ. h. in ſacerdocio genitus de uxore legitima natus ⁊ conceptus affectauit a pueritia miniſtrare do mino in officio clericali. Uerum licet aª filijs paterna incontinentia modis omnibus propellenda no. ſcatur: ſi tamen aliter dignus inuē tus fuerit: permittimus ipſum ordinariᵉ in clericum: ⁊ ad eccleſiaſti cum beneficium unde cōmode ſu ſtentari ualeat: promoueri. Nno. iij. Um decoreꝫ domus dei: ⁊ in fra. Filijs canonicorum prebendas in eiſdem eccleſijs confer ri non ſinatis: quarum ſunt canonici patres eorum: cum indecoruꝫ ſit: ut ī altaris officio illegitimus filius impudico patri miniſtret: in quo unigenitus dei filius eterno patri ꝓ ſalute humani generis uictimaturꝰ. ¶ Dem in concilio generali. D abolendam peſſimā: que ī ¶I pluribus īoleuit eccleſijs cor ruptelam: firmiter inhibemus: ne canonicoꝝ filij maximeⁱ ſpurij canonici fiāt in ſecularibus eccleſijs in quibus inſtituti ſunt patres eo

as illegitimi: ut ſunt naͣles. ⁊ ſic idē dicit qd̓ sͣ. e. cū decorē. ⁊ addit: qꝛ pena hec ſtatuit̉ cōtra ordinatores: ⁊ ſic nō tollit̉. sͣ. e. ad hec. l ¶ Nō valere. Argu. ꝙ ep̄i nō pn̄t diſpenſare cū illegitimis in ſimplici bn̄ficio: ⁊ ex eo ꝙ hic dr̄ decernimus nō valere: ⁊ ꝙ pena īpo nit̉ ordinatoribus taliū ꝑſonaꝝ eſt ar. jͣ. e. c. vl. ubi remouēt̉ illegittime ꝓmoti ſine diſ pēſatione pape. hic ius cōe ſtatuit̉: ſꝫ di ſpēſatio nō ꝓhibet̉ in alijs eccleſijs: in quibꝰ pr̄es nō ſunt inſtituti. et ita bene pn̄t ep̄i diſpēſar̄ cū illegitimis ī ſimpli ci bn̄ficio ī alijs ec cleſijs n̄ pr̄nis: ſꝫ in pr̄nis nō pn̄t: eo.n. ipſo qd̓ ꝓhibꝫ ꝯcil. de pr̄nis tātū datur intelligi: ꝙ de alijs ꝯcedat. ar. jͣ. e. c. fi. ⁊.sͣ. eo. ad hec. ⁊. c. cū decorem. de hoc dic ut. jͣ. e. c. vlt. ī no tula. ſic ergo. Ber. p¶¶ Ilectus filius nullo medio. qͣre merito debꝫ ex pelli. sͣ. e. michael. ⁊ c. ad extirpādas. et c. ex tua. c. pn̄tiū. et c. ꝯquerente. etiā ſi legitimꝰ fuiſſet. n ¶ Nō obſtāte. ſic pꝫ exp̄ſſe: ꝙ legatꝰ dn̄i pape nō pōt cū talibꝰ diſpenſare. lꝫ hēat gn̄aleꝫ legatōꝫ Sꝫ vr̄ ꝯͣ. jͣ. d̓ of. leg. ꝙ trāſlatiōꝫ. vbi legatꝰ exercet ea que tantū ſunt ſedi apo ſtolice reſeruata.ſ. excōicatos propter violētas manꝰ ī clericos abſoluere. ſꝫ illd̓ iā introductuꝫ ex ꝯſuetudine ex certa ſcīa pape. ⁊ ita ꝑinde ē ac ſi papa ſpāliter ꝯmitteret: ⁊ ita ꝑ gn̄alē legatiōꝫ nō trāſferunt̉ ea q̄ ſpālit̓ tribuūt̉. ff. de off. eius cui man. ē in. l. i. ⁊. jͣ. de of. le. ꝙ trāſlationē. ⁊. ff. de pig. l. obligatiōe. vel forſitā iſte legatꝰ erat tātū legatꝰ in ꝓuincia ſua: ⁊ iſti legati qui nō mittūt de latere dn̄i pape. ut. jͣ. de of. le. cū nō ignores. nō habēt ta larga legatiōꝫ ſicut illi qui mittūt̉ a latere dn̄i pape. jͣ. de of. lega. excōicatis. vn̄ ſatis poſſet dici: ꝙ cardīales legati: qui qͣſi pars cor poris dn̄i pape intelligūt̉. ut. vi. q. i.§. ſi quis ex militibꝰ p̄n̄t cū tali bus diſpeſare: ſꝫ alij nō pn̄t vltra id qd̓ ſpālit̓ in eoꝝ pͥuilegio ꝯtine tur. et ꝙ illi habeāt maiorē aucͣtē ⁊ ptātē pꝫ: qꝛ pn̄tibus legatis miſ ſis de latere dn̄i pape iſti nō debēt tūc ſue legatōis officiū exercere jͣ. de of. le. volētes. ⁊ optime facit ad hoc. xciij. di. c. vl. ⁊. xciiij. di. c. i. imo nec illi pn̄t diſpēſare: ſicut nec pn̄t diſpēſare ꝯtra cōciliū lateran. j. de p̄ben. dilectus. ⁊ hic. ⁊. c. ꝓxi. ⁊. c. ad extirpandas. o ¶ Canonicū. ſed quid erit canonicū. Rn̄. ut ab eccleſia expellatur ut. jͣ. c. ꝓxi. filius.n. pr̄i in eccleſia ſuccedere n̄ dꝫ. sͣ. e. pn̄tiū. ⁊. c. cō querete. ⁊. c. ad extirpādas.. ⁊ in pluribus. c. ſe. poſt illud. c. pn̄tiuꝫ ⁊.viij. q. i. apoſtolica. a iImis. ſedis apoſtolice. ſic ergo claret aperte ꝑ decre. iſtaꝫ quid iuris ſit de filijs pbr̄oꝝ ⁊ alijs illegitīe natis: qꝛ nō pn̄t ad di ghitates uel bn̄ficia curā aīaꝝ hn̄tia ꝓmoueri: niſi per diſpēſatiōꝫ ſedis apoſtolice ſic. sͣ. e. ex tua. ⁊. c. ꝓxi. ar. sͣ. e. ad abolendā. ⁊ ſi ꝓ moti ſunt debēt expelli. Sed nūquid ep̄i pn̄t diſpēſare cuꝫ talibus illegitime natis in ſimplici beneficio: ⁊ ut ꝓmoueant̉ ad ſacros odines ſine aliqͣ p̄latione: vr̄ ꝙ ſic. eo.n. ip̄o ꝙ ꝓhibet tātū illos a di gnitatibꝰ ⁊ cura aīaꝝ: intelligit̉ ꝑmittere de alijs īferioribus bn̄fici is: qꝛ qd̓ de vno ꝓhibet̉: de alio ꝑmittit̉: xxv. di. qualis. ⁊. jͣ. de hijs q̄ fi. a pla. ſine co. ca. cū apoſtolica. in fi. p̄terea nō inuenit̉ eis ꝓhi bitū: ergo intelligit̉ ꝑmiſſū eis. jͣ. de re. ꝑmu. ad qōes. ⁊. xxx. q. iiij. qui ſpūalē. ſꝫ vr̄ ꝓhibitū. sͣ. e. c. i. ⁊. c. ad abolēdā. ⁊. jͣ. de ſer. n̄ or. cō ſuluit. Sꝫ pōt dici ꝙ ibi ius cōe ſtatuit̉: ſꝫ diſpēſatō nō ꝓhibet̉. Sꝫ ꝯtra hoc vr̄ expreſſū. sͣ. e. lr̄as. vbi diſpēſat papa cū tali ad clericatū ibi papa diſpēſauit: per hoc tn̄ alijs nō ꝓhibet̉: qꝛ hoc ab ipſo fuit betitū. ⁊ ſic pꝫ ꝙ illegitimi natide iure cōi ꝓmoueri nō poſſunt ad alique ordine. Sꝫ ſi monaſterijs uel regularibus eccleſijs intrauerint: nūquid poſtea pn̄t ꝓmoueri ad ordīes: uel ad dignitates d̓ iu re cōi: uel per diſpēſationē? vr̄ ꝙ de iure cōi. sͣ. eo. c. i. ⁊. lvi. di. c. i. qꝛ ingreſſus religionis oēm tollit irregularitatem. in autē. de mona. rum: ⁊ ſi fuerit cōtra preſūptū decernimus non ualere: qui uero ta les: ut dictū eſt: canonicare preſūꝑſerīt: a ſuis beneficijs ſuſpēdāt̉. Ono. iij. ¶Ilect. fil. g. prepoſitus ſācte m. trāſmiſſa nobis petitione mōſtrauit: ꝙ cū uirgiliꝰ pbr̄ quan dā eccleſiā curā aīaꝝ hn̄teꝫ: quam nullo medio habuit pr̄ eiꝰ: obtīe at ipſū monuit: ut reſignaret eādē ſed idē aſſerēs ꝙ. gu. remen̄. archi epūs tūc ap. ſe. le. diſpēſauit cū eo id efficer̄ ꝯtradicit. Quocirca mā damus: quatenus nō obſtanteⁿ diſ penſatione aliqua que a ſe. ap. nō manauerit quod canōicūº fuerit ap pellatione poſtpoſita ſtatuatis. Reg. ix. turon̄. archiepiſcopo. Imis ī tua ꝓuīcia eccleſie de format̉ hōeſtas ex eo ꝙ filij ſa cerdotū: ⁊ alij nō legitime nati ad dignitates ⁊ ꝑſonatꝰ ⁊ alia bn̄ficia curā aīaꝝ hn̄tia ſine diſpēſatiōe ſe. ap. ꝓmouent̉. Quocirca manda mꝰ: quatenꝰ predc̄is ꝑſōis a ꝑſōa tibꝰ ⁊ dignitatibꝰ ⁊ huiuſmōi bn̄fi cijs prorſus amotis ea ꝑſonis ido neiſ ꝯferri facias ꝑ illos: ad quos collationeꝫ ipſoꝝ de iure noueris ꝑtinere: ⁊ ne id decetero preſuma in prin. col. i. Sꝫ ꝯtra vr̄: ꝙ nō tollat̉ irregularitas ꝑ ingreſſū religionis. jͣ. d̓ apoſta. ex litteraꝝ. ⁊. jͣ. de penis. in quibuſdā. Poteſt dici: ꝙ poſtꝙͣ intrauerint religionē poſſunt ꝓmoueri ad ordīes ſine aliqͣ diſpēſatiōe: ad honores ꝓmoueri nō debēt ſine diſpēſatōe: ꝓut hic dr̄. ⁊ ar. sͣ. e. c. i. v̓ſi. prelationē v̓o. ⁊cͣ. ⁊ ita habes hic caſū: in quo ep̄is aufert̉ diſpēſandi poteſtas. ī Nſtruēdi īgenuita Itis. īproprie tenetur illud v̓bū qꝛ ingenuus ē: qui ſtatī cū naſcit̉ liber ē. inſti. de īgenu. ī pͥn. vn̄ dic īgenuitatiſ i. lib̓tatis plene. qꝛ qui ad cle ricatū ꝓmouet̉ prius plenaꝫ libertatē cōſequi debet nullo mō a dn̄o retēto obſequio tēporali: alioquin ꝓmoueri ad clericatū nō dꝫ. liiij. di. qͥcūqꝫ c ¶ Precaueri. nota: ꝙ futura ſunt p̄cauēda. xxiij. di. in nomine dn̄i. ⁊. lxiij. di. cū hadri anus. ⁊.i. q. vij. ꝯuenientibꝰ. circa pͥn. ⁊ exēpla pn̄tia nos cauere p̄monēt in futuꝝ. lxx xij. di. plurimos. ī ſi. ⁊ maior triſtitia ē de talibus cū reuo cant̉ ꝙͣ naſcat̉ gr̄a de accitis i. vocatis. li. di. preterea. ⁊. c. deſignata: ⁊ eccleſia ꝓ talibꝰ infamat̉. jͣ. ti. ꝓxi. c. vno. ⁊ ſic ad cautelā futurorū aliquid fit. xxviij. di. de ſyracuſane. ⁊ p̄uidere quis dꝫ qd̓ ꝯtingere pōt. ff. loca. ſi quis domū.§. i. arg. ꝯtra ꝙ nō īputat̉ alicui: ſi n̄ diuinauit. ff. ad. l. acquil. ſi putator. in fi. ⁊. ff. mandati ſi fideiuſſor.§. ſi cū debitor. Et. jͣ. ut ec. bene. ut noſtrum. d E ſeruoꝝ. ad ſacros idem intelligas d̓ in ferioribꝰ. liiij. di. c. i. ⁊. c. qui cūqꝫ. ⁊. c. ſi quis obligatus. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. e ¶ Fugiēs. Iſte fugiēs ſi de ſtatu ſuo certare voluerit: ad priorem iudicem a quo fugit remitti debet: ut ibi cauſa ſtatus agatur. C. ubi cauſa ſtatus agi de. l. i. ſi vero eſt in poſſeſſione libertatis: ſub illo iudice vbi eſt: conuenietur. C. eo. l. iij. Hoc auteꝫ an ſit fugitiuus uel nō: tractabitur ⁊ finietur anteꝙͣ inchoetur cauſa ſtatus. ff. de libe. cauſa. liberis.§. ſūt ⁊ alie. ⁊. l. igitur.§. poteſt. ſi vero non eſt fugitiuus: ⁊ vult proclamare in libertateꝫ ſequitur foꝝ domini. C. vbi cauſa ſtatus agi. de. l. iiij. f ¶ Deponatur. Quid iuris ſit de ſeruis ordinatis? Nota ꝙ ſi ordinatur ſer uus domino ſciente uel contradicente: ſeruus remanet: et reſtituitur domi nō etiam ſi ſacerdos ſit factus: ut quidam dicunt. ut. liiij. diſt. ex antiquis. Alij contradicunt ut Io. et Tancre. ſi vero ſciente et nō contradicente do mino: tunc ſtatim liber eſt. ut. liiij. diſt. ſi ſeruus ſciente. Si autem domino ignorante ordinatur: ſed epiſcopo ſciente uel rep̄ſentatore ꝙ ſit ſeruus: tūc ille efficitur liber: ⁊ epiſcopus uel repreſentator tenetur dare domino duos ſeruos eque bonos. liiij. diſt. ſi ſeruus abſente. Si non habeat vnde ſoluat. reſtituetur domino: ut ſtatim diſtinguitur. Si vero domino ignorante ⁊ epi ſcopo ⁊ preſentatore fuit ordinatus: ſi conſtitutus eſt in minoribus ordinibus deponitur: ⁊ remanet ſeruus. liiij. diſt. nulli ex antiquis. ⁊. c. frequens Diaconꝰ vero det vicariū pro ſe. aut ſi nō habet ipſe reddatur. liiij. di. ex an tiquis. Eodem priuilegio ſubdiaconus gaudet. jͣ. eo. miramur. argu. ad idesͣ. de eta. ⁊ qualita. a multis. Si vero eſt ſacerdos: ſtatim liber eſt: ſed amiſſi on peculij ſui mulctatur. ut in. c. illo ex antiquis. Uel ſi non habet peculiuꝫ ſeruiat domino in diuinis officijs. liiij. diſt. frequens. Si vero quis mona chus factus eſt: vſqꝫ triennium tantum poteſt eum repetere. vltra vero remanet monachus ⁊ liber. liiij. di. ſi ſeruus ſciente. t. E famulis. non licebit. xij. q. iij. c. i. ⁊. ij. Contra hoc loquitur de S5 libertis eccleſie hac conditione manumiſſis: illud intelligitur de his qui ingenui ſunt. Item contra inſti. de ſucceſſi. liber.§. o ſed noſtra. hic de rebus acquiſitis occaſione eccleſie: ibi de alijs. vel hoc de manumiſſis ab eccleſia.: ut quicquid acquirant eccleſijs intelligantur acqui quirere: illud a priuatis. vel iſti non habebant conſangnineos: illi ſic. xij. q. ij. epiſcopus qui filios. Et ratio eſt. xij. q. iij. pontifices. ⁊. jͣ. de teſtamen. cuꝫ in officijs. hoc eſt de hijs que intuitu eccleſie data ſunt: ⁊ pro remedio ani marum defunctorum: ut ibi dicitur. ⁊ in. c. pontifices. Illud verius credo ꝙ hac conditione iſti manumiſſi fuerunt. Si vero ſimpliciter libertati ſunt do nati: tunc liberum e eſt eis facere quod volunt. jͣ. e. eo libentius. h ¶ Eccleſiam.i. prelatum. quia ei precipue tenentur: cum ſit caput. jͣ. de ver ſigni. cum clerici. Secus eſt de alijs ſingularibus perſonis. xij. q. ij. qui ma numittitur. ⁊. c. octaua diſcuſſio. ⁊. c. epiſcopus qui mancipium. ſed contra tur diſtrictius inhibemus. De ẜuis n̄ ordinādis: ⁊ eoꝝ māu miſſiōe. X concilio toletano. Nſtruēdi: ⁊ infra. Ali quis dicit: clericus forte fieri nō ꝑmittit̉: niſi ante II clericatu īgenuitatis di gnitate potiat̉. reuera ueꝝ dicit: ⁊ iō ꝙ īfirmari uel uituꝑari pōt: pre caueriᶜ debet. EX eodem. E ſeruoꝝ ordinatiōe: ⁊ īfra Statutū eſt: ut nullꝰ epōrum deīceps ad ſacros ordines eos ꝓ mouer̄ preſumat: niſi prius a dn̄is lib̓tatē fuerīt ꝯſecuti ⁊ ſi quilibꝫ ſer uus fugiensᵉ dn̄m ſuū qualibet cal liditate aūt fraude ad gradus ꝑue nerit eccleſiaſticoſ decretū ē: ut de ponat̉ʳ: ⁊ eiꝰ dominꝰ eū recipiat. EX eodem. E famulis eccleſie ꝯſtituere I pbr̄oſ ⁊ diaconos ꝑ parrochi as liceatᵍ: ita tamen ut antea manu miſſi ſtatū recipiāt libertatis: quic quid aūt talibꝰ extiterit debitū: aut quolibet mō collatū eis ī ꝑſōas ex traneas trāſmittere nō licebit: ſed oīa ad ius eccleſie a qua manumiſ ſi ſūt: pꝰ eoꝝ obitū debeāt ꝑtīere. ꝗbꝰ ſic̄ ceteris eccīe lib̓tiſ accuſādi uel teſtificādi aduerſꝰ eccīam adi

petrata. C. de ī ius uo. l. ij. ⁊. c. p̄dicto. qui māumittit̉. alias in ſeruitutē redi gunt̉ ut dicit hic. ⁊. c. qui manumittit̉. i ¶ Promeruerūt.i. acceperūt. vel intellige ꝓprie: qꝛ ip̄i libertatē meritis ſuis acceperūt. xij. q. ij. ſi quos. de ſeruis. k Ullus. canōicas. arg. ꝙ dn̄s poſſet retinere oꝑas ſpūales ī eo quē ma numittit ad clericatum ſar. ꝯͣ. liiij. di. quicūqꝫ. illud in telligit̉ de obſequio tꝑali: qd̓ retinet̉ in eo: qui maumittit̉ nō ad ordines ſꝫ ut laicus re maneat. ⁊ iſtud de obſequio ſpūali: qd̓ nō ꝓhibet̉. īmo licitū eſt. liiij. di. frequēs. in fi. l ¶ Accuſatus. ſꝫ qͣliter ꝯͣ iſtū agit̉ ciuiliter an crīaliter. Si crīaliter: ⁊ dn̄s nō ꝓbet qͣlit̓ puniet̉ dn̄s? Pōt dici ꝙ accu ſatꝰ nō ponit̉ ꝓprie: qꝛ dn̄s n̄ accuſat ſꝫ potius agit: ut ī ſer uitutē redigat̉. ar. C. de edē. qui accuſare. Uel ſi vis ut ꝓ prie teneat̉ accuſator puniet̉ ꝓ motu iudicis ſi d̓fecerit in ꝓbando: ⁊ obligabit ſe ad exͣ ordinariā penā. jͣ. de accu. ſu per his. m ¶ Degradet̉. liiij. di. ex anti quis. ⁊. c. frequēs. ꝯͣ vbi dr̄ ꝗ ſacerdos ſcūs remanet liber ſuꝑ hoc varij varia dixerunt Quidā dicūt: ꝙ iſtud corri git̉ ꝑ illa. vel dic ꝙ illa ꝯtinēt iuſ cōe: hec ſpālia ſunt in odi uꝫ illoꝝ qui ꝓmoti ſūt ut ſer uiāt in diuinis officijs. ar. jͣ. e. eo libētiꝰ. Melēdus dixit: ꝙ hic dn̄s dixit ī pacto ut redigeret̉ in ſeruitutē: niſi miniſtraret dn̄is ſuis diuīa. B. dicit ꝙ ītelligit̉ de ẜuo p̄lati. Uel poſſet dici ut quidaꝫ dicūt ꝙ lib̓tas ē res ſpūalis: et iō pōt venire in ꝯmutatōe cū alio ſpūali. jͣ. de re. ꝑmu. ad qͥ ſtiones. Hug. dicit ꝙ hͦ. c. nō tenet. verior vr̄ opi. Melēdi qui dicit ꝙ eo pacto uel cōdi tione liber factꝰ fuit ⁊ ordīatus ut ẜuiret dn̄is ſuis in di uinis alias in ẜuitutē rediga tur. ⁊ facit ꝓ hoc. jͣ. e. eo libē tius. ⁊ ē ar. ꝙ ſi dn̄o ignorāte ſeruus ſacerdos factus fuerit: dꝫ reddi dn̄o ut ẜuiat ei in diuinis. liiij. di. frequēs. ergo multo fortiꝰ debet ei ẜuire: vbi eo pa cto ꝓmotus ē ut dixi: qꝛ maior ꝯtumacia p̄ſumit̉ illius: ⁊ ſic ꝓpter ꝯtumaciā ⁊ qꝛ fidē ꝓmiſſam nō ſeruat deponit̉ ⁊ redditur dn̄o ⁊ nullo priuilegio cleri cali gaudebit vlterius quo ad dominum. a ¶IOnſuluit. ſpurios. ſpurius ē cuius pr̄ eſt vulgus: ⁊ ſic nō pōt oſtēdere patrē: vel ſi on̄dit verecūdū oſtēdit quē hr̄e nō licet. ff. de ſta. ho. vulgo. ⁊ iſti illegitīe nati ꝓmoueri nō debēt. sͣ. de filijs pbr̄o. c. i. ⁊ vlti. b ¶ Seruos. liiij. di. c. i. ⁊ sͣ. e. ti. per totum. c ¶¶ Olibentius. dominoꝝ. liiij. di. c. i. ij. ⁊. iij. d ¶ Eo tenore. ar. ꝯͣ. i. q. ij. ꝙ pio. ⁊ sͣ. e. inſtruēdi. ⁊. jͣ. de pac. c. vlt.i. eo intuitu uel mo. nō enī fuit ꝯditio ſꝫ modus ad quē ſeruādū tenet̉. sͣ. e. inſtruēdi. ⁊. jͣ. de pac. c. fi. ar. ꝙ nō fuit ꝯditio. ff. de tute. muto.§. ſub ꝯditiōe. ⁊. jͣ. de p̄bē. ſi gnificatu. ff. de ma. teſt. libertas. vel aliter: ſicut ſpōſalia pn̄t ꝯͣhi ſub ꝯditiōe ut quis fide xp̄ianā recipiat. xviij. q. i. nō oportet. uel ut corrigat vitā. jͣ. d̓ ſpō ſa. inter oꝑa. ita pōt aliquē māumitere: ut ordinē recipiat. ut hic. ⁊. jͣ. de ꝯdi. ap. c. ij. libertas.n. res ſpūalis eſt: ⁊ iō pōt venire in ꝯmutationē cū alio ſpūa li: ut hic ⁊ sͣ. e. nullus. ⁊. jͣ. de re. ꝑmu. ad queſtiones. e ¶ Impēdere. īmo ſi nō impēdūt redigunt̉ in ẜuitutē. xij. q. ij. diacōi. ⁊. c. octaua diſcuſſio. ⁊ illud exaudias ẜm hoc: ⁊ ẜm diſtinctiōꝫ iſtius ītelligas.s. e. nullus. ut ibi dictū eſt. f ¶ Ad aliā trāſeundi. de licētia dn̄i ep̄i: alias nō eſſet qō: qꝛ exquo intitulati ſunt in aliqͣ eccleſia debēt in ea ꝑpetuo ꝑmanere. lxx. di. ſanctoꝝ. ⁊. xxi. q. i. c. i. ⁊ sͣ. de renun. admonet. ¶I Iramur. antiquoꝝ. liiij. di. ex antiquis. c. frequēs. ⁊. c. quis autem. h Mentio. ut pꝫ in p̄dictis canonibꝰ. liiij. di. ex antiquis. vbi nulla fit mē tio de ſubdiacono exp̄ſſe: ſꝫ de p̄br̄o ⁊ diacono fit mētio exp̄ſſe. de ſubdiaco nō ⁊ inferioribus officijs fit mētio nō exp̄ſſe ſed gn̄aliter fit de ſubdiacono mētio in. c. ex antiquis. v̓. reliq̄ vero officia. Illa clauſula reſpicit omne poſt diaconū: qꝛ ẜm antiqͣ iura ſubdiaconalis ordo nō erat ſacer: ⁊ iō cōi iure cēſe bat̉ cū inferioribus ordinibus in pͥmitiua eccleſia. lx. di. nullus in ep̄m. ⁊. c. p̄ceden. in quibus ad honores ꝓuehi ꝓhibent̉ oēs inferiores poſt diaconū tuſ precludatur. ad quod ſi aſpera uerit: nō ſolū libertatis beneficio careāt: ſꝫ etiā honoris gradu: quē nō dignitate nature: ſed neceſſitate tēporis promeruerūtʳ. E concilio ap. archi. Ullus: ⁊ īfra. Si quis de ſer uis ſuis quēquā donauerit li bertati: ⁊ ipſū in pbr̄m fecerit ordi nari: ille aūt poſtea in ſuꝑbiā elatꝰ dn̄o ſuo canonicasᵏ horas pſallere noluerit: accuſatus apud epūꝫ qui ordinauit eū degradetur. ELex. iij. archiepiſcopo turon̄. Onſuluit: ⁊ infra. Conſ. t. t. rn̄. ꝙ neqꝫ ſpuriosᶻ neqꝫ ſeruos ordīare debeſ: ⁊ ſi memor es ī ꝯſecratiōe tibi dictū fuit: uide ne quēlibet ẜuilis ꝯditiōis: ad ordines ꝓmouere preſumas. Nno. iij. uariū. epō O libētiꝰ: ⁊ īfra. Adieciſti a liā queſtioneꝫ an illorum filij ( qui eccleſie ſeruili ꝯditiōe tenent̉ traditi a parētibꝰ militie clericali cū ſuoꝝ ꝯniuētia dn̄oꝝᶜ: ut ī eadeꝫ eccleſia debeāt deẜuire: aſſequēteſ ꝓpterea lib̓tateꝫ pꝰ tēpꝰ ea relicta poſſint ad aliā ſe trāſferre. In quo credimꝰ diſtīguēdū utꝝ eo tenoreᵈ fuerint manumiſſi ⁊ oblati ordi ni clericali: ꝙ manumittenti eccle ſie dum uixerīt deberēt īpēdereᵉ fa mulatū ī obſequijs diuinoꝝ: ⁊ tūc trāſferēdi ſe ad aliaꝫ: eſt eis licētia denegāda: uel manumiſſi extiterīt abſolute: ſicqꝫ lib̓tatē habeant ad aliā trāſeūdi. ¶Dem. Iramur non modicū: cū cer tum ſit in cōſtitutiōibus antiquoꝝᵍ: quādo ſerui in gradus eccleſiaſticos ordinati debeāt reuocari: ⁊ infra. ¶ De ſubdiaconali ordine: quia de eo nō fit mētio in patrum ſtatutis: expreſſe uidet̉ no bis: ꝙ ⁊ is cū diaconali gradu pri uilegio gaudet eodē: Nā licet ſa. cer ordo non reputaretur in eccleſia primitiua: tamē a cōſtitutōe grego. atqꝫ urbaniᵏ ſecūduꝫ moderna tempora ſacer gradus eſſe mīme dubitatur. Rego. ix. archi. neapolitano. Ilectus filius. g. diaconꝰ ꝓ poſuit ꝙ.i. miles ea occaſiōe ꝙ patrem ipſius hominē ſuuꝫ eſſe proponit: lꝫ mater ſua cuiꝰ dꝫ imitari cōditionē libera eē noſcat̉: ne ꝓmoueat̉ in pbr̄um īpedire preſu mit. Quo circa mādamus: quate nus ſi tibi cōſtiterit de premiſſis: eūdē militē ab huiuſmoi īpedimē to ceſſare compeſcas. De obligatis ad raciocinia ordinādis uel non. Ex concilio cartha. Agnꝰ epūs aug. dicit ꝓcuratoreſᵐ actores ex ecutoresᵐ ſeu curatores pupilloꝝ ſi debēt ordinari. Gratꝰ epūs dixit. Si p depoſita onera ⁊ reddita rōcinia actꝰ uite ipſoꝝ fuerīt ꝯprobati in oībꝰ debēt cū laude dei ſi poſtula. ⁊ iō olim ſubdiaconus ſi ꝓmotus fuerat dn̄o ſuo ignorāte reuocabat̉ in ẜuitutē. hodie vero cū diacono eodem pͥuilegio gaudet: ut ſi quis ignorāte dn̄o ſubdiaconꝰ fiat: vicariū pro ſe preſtet. aut ſi nō hꝫ ipſe reddat̉: hic cauet̉ de diacono. ⁊ idē iuris eſt de ſubdiacono per hanc decre. i ¶ Cōſtitutione. cō ſtitutionē greg. hēs xxxi. di. an triēiū. ⁊. xxviij. di. nulluꝫ. k ¶ Urbani. ſecūdi. ſ. ut. xxij. di. erubeſ cāt ⁊ illa iura lx. di hodie correcta ſūt: qꝛ bn̄ pōt ſubdiaco nus hodie eligi in ep̄m sͣ. de eta. ⁊ qͣli. a multis. lIlectus. mat̓ iua. ſi iſte natꝰ eſt de legitīo matri mōio. ꝯͣ dicit illud d̓cretū. xxxij. q. iiij. liberi dicti ſunt. vbi dr̄ ꝙ natus de legi timo mr̄imonio deteriorē ꝑtē ſequitur ſemꝑ. ⁊ hic dr̄ ꝑtus ſequit̉ matrē. ſi aūt diciſ ꝙ nō fuit natꝰ de mrimonio: tunc ſequit̉ ꝯditiōꝫ etiaꝫ mr̄is: ut ibi ⁊ hic vr̄ idē. Sꝫ ẜm hoc nō pōt ſtare qd̓ hic dic̄ qꝛ ſi iſte nō ē natus de mr̄imonio legiti mo: ꝓmoueri non pōt ad ſacros ordines.sͣ. de fi. p̄br̄o. c. i. ⁊ hic dicit ꝙ in p̄ſ biteꝝ ordinet. Dic ergo ꝙ iſte erat na tus de legitio mr̄imonio ⁊ tn̄ ſequit̉ ꝯditiōꝫ libere mr̄is C. de rei. vē. partū ⁊. ff. de libe. cā. placuit. ⁊ etiā ancille ſi ſibi nō ē mr̄imoniū ut. ff. de ſta. ho. lex nature. ⁊. c. illud in telligit̉ ẜm lōbardā ꝯſuetudinē que adhuc obſeruat̉ in multis regi onibus ut ꝑtus ſequat̉ deteriorē ꝯditionē natus de mr̄imonio legi tio. ſꝫ lex romana aliud tꝫ ut ꝑtus ſequat̉ ꝯditionē matris natus de legitio mr̄imonio ut dicūt. l. p̄dicte. uel. c. illud liberi pōt reduci al. p̄dictas: ut dicas ibi deteriorē partē ſequit̉.i. debiliorē.ſ. femineā nā ſexus femineꝰ debilis ē. ⁊ iō iſte cū ſit natus liber de libera mr̄e pōt ꝓmoueri nō obſtāte ꝯͣdictione militis. p̄terea cū iſte iā eſſet di aconus poterat in libertate remanere dato vicario ⁊ ſic dn̄s ipſum īpedire nō poterat. liiij. di. ex antiquis. m ¶ Agnus ep̄s. ꝓcuratores. Procurator dr̄ qui mādato dn̄i aliena negociā in iudicio admīſtrat. ff. de ꝓcu. l. i. alius di ꝓcurator ad negocia datus. ff. mand̓. ſi remunerādi.§. i. ⁊ ſpālis titulus ē ille ad negocia qꝛ iſte ad cās: ille ad negocia. Actoꝯſtituit̉ a corꝑe uel vniuerſitate. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuer. l. i. ⁊ dꝫ cōſti tui etiam cū decreto: ⁊ ad lites pn̄tes nō futuras. ff. e. item eoꝝ.§ ſed ſi ita. n ¶ Executores. qui mādata iudicū exequūt̉: ſicut ſunt hmōi offici ales: dū tn̄ ſeua p̄cepta nō exercuerīt: qꝛ illi ꝓmoueri nō pn̄t. li. di. aliquātos ita ꝙ irregularitatē nō cōtraxerūt. o ¶ Curatores. melius dixiſſet tutores ꝑ hoc qd̓ ſequit̉ pupilloꝝ tu tor datur pupillo. jͣ. xiiij. annū. curator poſt. xiiij. vſqꝫ ad. xxv. p ¶ Ratiocinia. ratiocinijs obligatꝰ alicuius ſecularis ꝑſone niſi fu erit miſerabilis cui obligatus ē: ⁊ ſi in officio ſuo voluerit r̄manere ꝓmoueri nō debet. ar. xxi. q. iij. c. i. ⁊. ij. jͣ. ne cler. uel mo. c. i. ⁊. ij. ⁊ c. ſꝫ nec ꝓcurationes. Si v̓o eccleſiaſtice ꝑſone uel miſerabili fuerit obligatus: etiā in officio ſuo ꝑſeuerās poterit ꝓmoueri ſi aliud nō obſiſtat. ar. lxxxvi. di. ꝑuenit. ar. xvī. q. vij. noua. lxxxix. di. iudicatū. Si v̓o admīſtrationē depoſuerit: cuiuſcunqꝫ negocia geſſit ſi

vel ꝑfidia: nō debet ante finē litis ꝓmoueri. ar. lxxxi. di. tātis dani el. ⁊. xxiij. di. illud. ⁊. C. de ꝓcu. reu. ⁊ in hoc caſu pōt intelligi hoc c ⁊ tn̄ debet taxari. jͣ. qd̓ tēpus decidat̉ cā. ar. jͣ. de clā. deſpon. cū in pibitio. ⁊. jͣ. qui fi. ſint leg. lator. ⁊.i. q. i. quidā. C. de inge. manu. diſ famari. ff. d̓ accu. cū ticia. Si de culpa tatū ꝯuenit̉ ꝓmoueri pōt nō obſtāte reclamatōe creditoriſ cū lis ſuo marte currer̄ poſſit ut pͥuſ: ⁊ etiā ſub eo dē iudice. ff. de iur. om. iu. cū quedā. ⁊ jͣ. de. fo. ꝯpe. ꝓpoſu iſti. Si v̓o nec lis ſi bi mouet̉ nec mota eſt: nō obſtāte obli gatōne ꝓmouet̉: ni ſi manifeſtū ſit ip̄m de dolo teneri tunc enī ep̄s ip̄m ex offi cio ſuo repeller̄ pōt ſicut quēlibet crimi noſū. vi. q. i. īfames Ala. ¶ ¶ Infomat̉. Quid ſi ꝓhibēte creditor̄ fuerit ꝓmotꝰ ad cle ricatū? Rn̄. nō d̓po net ꝓpter hoc: ſed bona ſua cedēt ei in ſolutū: q̄ ſi nō ſufficiāt ep̄s ei tenetur: qui abſtulit ei occa ſionē negociādi. lx xxviij. di. fornicari. ⁊ expone infamat̉. i. īde puniat̉. uel di cas ꝙ nō teneat̉ vl tra id qd̓ facere pōt ep̄s. jͣ. de ſolu. odar dus. r ¶ Noſtra. nā omīa nr̄a facimus: quibꝰ aucͣtē impartimur. C. de vet. iu. enu. l. li.§. ſed neqꝫ. ar. jͣ. d̓ ſen. ex. mulieres. E pbr̄o. ſuſcepit li. di. ſi ꝗs poſt acceptū. ꝯͣ. Solutō qui duellū ſuſcepit: lꝫ īpune poſſit occidere: nō tn̄ hꝫ affec tū uel ꝓpoſitū occi dēdi ſꝫ ius ſuū defē dēdi nō repellit̉ ab officio ſuo. vel qd̓ hic dr̄ eſt dipēſatio per illud v̓bū miſericorditer ita tn̄ ꝙ homicidiū uel mēbroꝝ trūcatō nō fuerit ſubſecuta: quia tunc diſpenſare non poſſet. jͣ. de cle. pug. in duel. c. i. ſed de rigore iuris tales deponendi ſunt. ut ibi. bMMiniſtrare. jͣ. de cle. egro. pbr̄m. ꝯͣ. hic nō fuit d̓bilitas uel dēformitas. ibi fuit. ſic. jͣ. e. c. vlti. c ¶ Um de tua canonici. de ꝯcubinatu. ⁊ iō cōtra ius cōe. sͣ. de elec. cū in cūctis. vn̄ ſequit̉ ex multa diſpēſatōe. d ¶ Cū ꝯſilio. Ergo iſti ſuffraganei delegati cēſent̉. ar. l. di. ſtudeat ſine quoꝝ ꝯſilio ſuꝑ macula illa nihil diſponere dꝫ alias nō valeret sͣ. de elec. cum in veteri. e ¶Uiſū fuerit. ita ꝙ idoneū ſit ⁊ iuſtū qd̓ eis videbit̉. sͣ de elec. cām que. ⁊. ff. loca. ſi in lege. ⁊. ff. de ope. lib. ſi libertus. Itē pone ꝙ habeat vnū oculū maiorē alio nūquid remouebit̉ ꝓpter hoc? vr̄ ꝙ nō ff. de edi. edic. qui clauū.§. i. ⁊ hic nō determinat quid facere debe ant. vn̄ arbitrio iſtoꝝ relinquit̉. jͣ. de of. iudi. dele. de cauſis. ⁊. ff. d̓ iure deli. l. i.§. i. OXꝑte. niceni ꝯcilij. lv. di. quis ꝑ egritudinē. ⁊. ſi ꝗs a medicis g CAbſciderīt. ex īdignatiōe.ſ. nulla cā ſuꝑueniēte. xxxiij. di. ma Sritū. qꝛ ſi ex cā ſuꝑueniēte hoc fecit: puta timore lepre n̄ imputaī̉ ſ. e. ex ꝑte. ⁊ ideo iſti ordinare ꝓhibent qui ſani ſe abſcindūt: qꝛ qͣſi homicide ſui ipſius iudicant̉: ⁊ dei ꝯditioni inimici. lv. di. ſi ꝗs abſciderit. ⁊ qꝛ p̄ſumit̉ ꝙ omne turpe malū faceret qui hoc in ſeipſo auſus ē attētare. ff. de edi. edic. cū aūt.§. excipit̉. Sꝫ quare aliquis iniſcit ſibi manus: cū mēbroꝝ ſuoꝝ nemo ſit dn̄s. ff. ad. l. acquil. li. ber homo. religione enī ⁊ nō ferro querēda eſt caſtitas. xxxiij. q. v. tūc ſaluabit̉. ad fi. ar. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ ꝙ dic̄ affectauerīt ut ab alijs. ⁊c. in telligaſ cū effcū qꝛ cogitatōis penā nēo meret̉. d̓ pe. di i. cogitatōis ti fuerīt honore munerari: ſi.n. an̄ lib̓tatē negocioꝝ uel officioꝝ fue rit ordinati: eccleſia infamat̉q: uni uerſi dixerūt. Recte ſtatuit ſanctitas ur̄a: iōqꝫ iuſta eſt noſtraʳ ſnīa. De corpore uiciatis ordinandis uel non. Lexan̄. iij. Ephr̄o cāpaīe: ꝗ duellū ſpō te obtulit: ⁊ oblatū ſuſcepit̉ª ⁊ in eo ꝑtem digiti amiſit: rn̄demus ꝙ cū ipſe nō ꝑdiderit tātū de digito: qn̄ ſine ſcadalo poſſit ſolēniter celebrare: ſatis potes pꝰ ꝑactā pe nitētiā cū eo miſericorditer agere ⁊ ꝑmitter̄ ipſū ī ſuo ordine mīſtra re: lꝫ eiꝰ exceſſꝰ grauis admoduꝫ extitiſſꝫ. ¶ Dem ciſtermen̄. elc̄o. Um de tua electione queſtio mota fuiſſet: ⁊ īfra. Tibi: ꝙ ī oculo maculā hēas ⁊ filiꝰ canōici fueris eſt obiectū: unde cāt. archi epiſcopo dedimus in mādatis: ut ꝓ eo: ꝙ canonici filiꝰ diceris in ꝓ motione tua ex multa diſpenſatiōe ꝓcedat. De macula v̓o archiepō predicto mādauimꝰ: ut cūᵈ cōſilio ſuffraganeoꝝ ſuoꝝ: quod exinde uiſum fuerit: exequat: in quo tibi ex maxīa diſpēſatiōe curauimꝰ ꝓui dere OLemē. iij. uarien̄. epō. X ꝑte. b. monachi petitoriuꝫ fuit nr̄o ap. pn̄tatū: ꝙ cū ipſe ī cunabulis ſectꝰ fuerit: poſtmodū ſub r̄gula ⁊ abbate deuote deo mi litās ī diaconatus ordinē ē ꝓmotꝰ ⁊ īfra. Sane cū ẜm ſtatuta niceni ꝯcilij illi ad clericatꝰ ordinē ꝓhibeat̉ accedere: ⁊ ſi etiā ī clero fuerit debeāt ceſſare: qui ſeipſos ſani abſciderītᵍ uel affectauerit: ut ab a lijs abſcīdāt̉ nō credimꝰ ei īpedih ¶ Iudiciuꝫ. qꝛ etas illa neſcit quid videat. C. de ſal. mo. l. i. ⁊. iij. q. vij.§. tria. i ¶ Apoſtolorum. lv. di. eunuchus. k ¶ P Ignificauit. obſequiū. ſꝫ in hoc diſplicuit: qꝛ nō ferro ſꝫ religione que reda ē caſtitas. xxxiij. q. v. tūc ſaluabit̉. in fi. ⁊ sͣ. c. ꝓximo l ¶ Uirilia. talē appellat lex morboſū. ff. de edi. edic. ſin aūt. ar. lv. di. ſi quis ab ſciderit. ⁊ etiā homicida r̄pu tat̉. lv. di. qui partē. m ¶ Officiū. ſicut baptizare pe nitētiā dare ⁊ alia officia pre ter officium miſſe: ⁊ alia ſimi lia que ſolis ſacerdotibꝰ ſunt ꝯceſſa. xvi. q. i. adijcimus. de ꝯſe. di. iiij. conſtat. n ¶ Nr̄a ⁊ tua ⁊ ita diſpēſatio ē qꝛ deponi debet qui īiuſto er rore ſuꝑatus ſeip̄m abſcide rit. lv. di. ſi quis abſciderit. ⁊ c. qui ꝑtē. xxxiij. diſt. maritū. nō enim licet alicui ſeuire in corpus ſuum: cū nō ſit domi nus membroꝝ ſuorum. ff. ad le. acquil. liber homo. i. Rn̄. ⁊ ſic in hoc caſu pōt diſpenſa re epiſcopus: cum dicat auc toritate ſua: quod credo etiā ſine auctoritate domini pape in alijs amiſſa. o ¶ X parte. M. lepre que expellit hominē a cohab̓itatione aliorū. xxx. iij. q. ij. hoc ipſum. et. jͣ. de ec cle. edi. cum dicat apoſtolus. ⁊. jͣ. de cleri. egro. tua nos. p ¶ Infirmitatis. Secus ſi ex indignatione. lv. diſt. ſi quis abſciderit. c. qui partem. ⁊. c. hij qui ſe. uel obtentu religio nis.s. c. proximo. Et eſt ratō quia eunuchos voluntarios diligit deus ⁊ nō ex neceſſitate factos. xxxiij. q. v. tunc ſaluabitur. lv. di. ſi quis per e gritudinem: quia nemo ē do minꝰ membroꝝ ſuoꝝ. ff. ad l. acqui. liber homo. ⁊. ff. d̓ pe cu. depoſui.§. ſtichū. Ar. cō tra. ff. de pecu. ſed ⁊ ſi dam num.§. ſi ipſe. hoc tantum ei liceret ꝙ dominus ſerui propter damnū nihil de peculio ſerui deducit. Uin. q ¶ Hunc.ſ. qui a dominis uel a medicis uel a barbaris ſec tus fuerit. lv. di. ſi quis a bar TI baris. r ¶ Exequatur. ⁊ ad ſuperiores promoueatur ordines. lv. diſt. ſi quis a medi cis. ⁊ de iure cōmuni ſine aliqua diſpenſatione per iura predicta. Xpoſuiſti. manu. idem eſſet ſi amiſiſſet digitos: propter quos im ꝑ pediretur ad frangendum euchariſtiam. jͣ. de cleri. egro. preſbiterum. ⁊. ff. de edil. edic. ſi hominis. Secus ſi non impediretur per amiſſionem digiti. sͣ. eo. c. i. ſed propter carentiam dentis nō impediretur nec dicitur morboſus. ff. de edi. edic. cui dens. t ¶ Enormi. ſecus ſi pro minori. sͣ. eo. c. i. ⁊. ij. u ¶ Defectu.i. irregularitate. x ¶ Promoueri. quia abbas debet eſſe ſacerdos. ut ſupra. de eta. ⁊ qua. c. i. y ¶ Cacuerit. ordinandus enim impedimentum ſuum tenetur prodere. l. di ex penitentibus. ⁊. lvi. diſt. quia ſimpliciter. ⁊. liiij. diſt. ſi ſeruus. Sed quare iſte remouetur ab abbatia? ſi dicis propter irregularitatem: cōtradicit. sͣ. de eta. ⁊ qualita. tuam. ⁊. xvi. q. i. legi. ⁊. l. diſt. accedens. ar. Dixit Ioh. ꝙ poti us remoueretur propter ſcandalum ꝙ propter irregularitatem: quod non credo: immo irregularitas ſufficit ad remotionem. et quia hoc tacuit frau dulenter et abbates de iure debent ad ordines promoueri: alias ſi culpa ſua impediuntur repelluntur. sͣ. de eta. ⁊ qualita. c. i. ⁊. c. illud accedens. non di cit ꝙ ille ſit abbas: ſed ſolicitudinem in monaſterio debet habere: puta ſyn dicus uel cellerarius potius ad laborē ꝙͣ ad honorem decret. illa tuam. que videtur contraria: loquitur de diſpenſatione propter neceſſitatem ꝙ abbas talis debeat eſſe ſacerdos. eſt arg. sͣ. de electio. ne pro defectu. ibi equipara. tur regularis ⁊ cathedralis eccleſia. vnde videtur ꝙ ſit nomen honoris ⁊ ni hilominus oneris ⁊ laboris. Unde dicit Greg. omne enī quod hic eſt: plus mētū afferre: quo minꝰ poſſit ꝓue hi: ꝗ ī cunabuliſſectꝰ fuit: qꝛ nō ui det̉ hoc eo tꝑe affectaſſe: quo iudi ciūⁿ animi tūc nō hēbat: preẜtī cū ī canonibꝰ apoſtoloꝝⁱ ſit manifeſte ſancitū: ꝙ eunuchꝰ ſi ꝑ īſidias ho minū factꝰ: uel ita natꝰ ſit: aut etiā in ꝑſecutiōe ſint ei āputata uirilia: ⁊ dignus eſt: poſſit in epūm ꝓmo ueri. ¶ Dē rauēna. archi. Ignificauit nob̓. r. archipbr ſancti ſtephani: ꝙ. b. p̄br̄ cre dēs ſe obſequiūᵏ preſtare deo: fec̄ ſibi uirilia āputari: ⁊ īfra. Quocit ca mādamꝰ: quatenꝰ ſi iā dc̄ꝫ p̄br̄ꝫ alias deo dignū īueneris ei ſacerdotale officiūᵐ abſqꝫ altaris mini ſterio aucͣte nr̄aᵘ fretꝰ ⁊ tua ꝓut uideris expedir̄ ꝯcedaſ. Nno. iij X ꝑte. m. preſbyteri fuit ꝓpo ſitu: ꝙ cū ſibi ſētiret lepre ꝑi culū īminere de ꝯſilio medici uiri lia fec̄ ſibi abſcīdi. ut poſſꝫ a tā graui īfirmitatisᵖ uicio liberari: ⁊ īfra Quoniā igit̉ canoneſſāctoꝝ patꝝ hūcq a ſacri altaris admīſtratiōe n̄ ꝓhibēt. mādamꝰ quatenꝰ ſi ē ita ⁊ memoratus. m. eſt alias idoneus ut ſui miniſterij officiū exequatur liberā ei tribuas facultatē. ¶ Dem milicen̄. epiſcopo. ¶Xpoſuiſti nobis ꝙ predeceſ ſor tuꝰ. h. ī abbate ꝓmouit: neſciēſ ꝙ ipſe eēt manu altera mu tilatꝰ. ⁊ īfra. Nos igit̉. f. t. t. rn̄. ꝙ cū ꝓ tam enormiⁱ defcūⁿ ad ſacros nō poſſit ordines ꝓmoueriˣ ⁊ in ꝓ motiōe ſua id tacueritʸ fraudulēter ab abbatię officio ē n̄ īmerito amo uēdꝰ. XOnō. iij. epō eugoliſin. Homas monachus ꝓpoſuit

bus no. ad intelligentiā hmōi tituli: ꝙ quidā ſunt corꝑe viciati ſpōte: quidā cā. ſi ſpōte diſtinguo. aut nulla iuſta cā interueniēte: ⁊ tūc ordinādus repel litur: ⁊ iā ordinatus deijcit̉. lv. di. que partē. ⁊. c. ſi quis a medicis. ⁊. xxxiij. di. maritū aut iuſta cā interueniēte: tūc nō ꝓhibet̉ ab ordine puta timore le pre uel aliqͣ ꝯſimili cā. sͣ. e. ex ꝑte. ij. niſi generet deformitatē: qꝛ tūc ī omni ca ſu repellit̉. ar. lv. di. lator. ⁊. c. ſi euagelica. ⁊ sͣ. e. c. ꝓxi. Si caſu ī magnis membris ſiue corpulentia ſiue dignitate re pellit̉ et deijcit̉ ſi deformitatē generet. lv. di. ſi euāgelica. in ꝑuis v̓o mēbriſ n̄ impedit̉ ſi deformitas modica ſit: ⁊ ſi ne culpa ſua: ut hic. ſi v̓o culpa ſua in taleꝫ modicā defor mitatē incidit: de miſericor dia etiā tolerat̉. sͣ. e. c. i. a uT bigami. ſupple ſtatuimꝰ. ꝓpter iſtud v̓ bū bigami ⁊ repudiataꝝ ma riti ſolum facit ad titulū. b ¶ Penitētes. ſolēniter. l. di. ex penitentibus. lxi. di. nō ꝓ moueantur. c ¶ Nōaſcendāt. ꝓpter defec tu ſacramenti. jͣ. eo. c. debitū. vbi de hoc ſacramēto tradit̉. d ¶Ꝙ Uper eo. bigamis.ſ. ¶ordinatis. e ¶ Officio.i. priuādi ſunt po teſtate ⁊ officio cōferendi ſi miles ordines. ſic sͣ. de tem. or. litteras. ⁊. c. dilectus. f ¶ In bigamis. v̓e uel interp̄ tatiue. vn̄ dicit̉ bigamus qui caſtitatē ꝓmiſſam violat. xx. vij. q. i. quotquot. Itē qui cōtraxit cū vidua uel corrupta. xxxiij. di. maritū. ⁊. jͣ. e. debitū. ⁊. c. a nobis. Itē qui vnaꝫ de facto ⁊ alterā d̓ iure habu it diuerſis tēporibus. jͣ. eo. nu per. Item qui ſciēter cogno uit vxorē adulterā. xxxiiij. di. ſi cuius. ⁊. c. ſi laici. iſti omēs bigami reputant̉ interp̄tatīe quantū ad legē ꝓmotionis. Quidā v̓o ꝓpter defectū ſacramēti: ut mariti vi duaꝝ ⁊ corruptaꝝ: ⁊ qui ſciēter cognouit vxorē adulterā. Alij vero nō prop ter defectū ſacramēti: ſed ꝓpter affectū intētionis cū oꝑe ſubſecuto. ut. c. nuper. ⁊. c. a nobis. Itē ille vere dr̄ bigamus qui diuerſis tēporibus ſucceſſiue: habuit vxores duas. xxvi. di. deinde. ⁊. c. acutius. ⁊. iſti nō ꝓmouent̉ ꝓpter ſacramēti defectū. de quo dicet̉. jͣ. e. debitum. g ¶ Diſpenſare. Sed ꝯͣ. xxiij. di. lector. ibi diſpenſat̉ ut bigamus ſubdiaconꝰ fiat: ſed ibi on̄dit. m. ꝙ liceat pape aut alijs ep̄is.ſ. diſpēſare cū bigamo uſqꝫ ad ſubdiaconatū ⁊ nō ſupra qd̓ nō eſt ꝯͣ apoſtolū ꝑ hͦ. c. ꝓhibitio apoſtoli eſt de diacono p̄br̄o ⁊ ep̄o ⁊ nō de alijs: qꝛ ſubdiaconatus non erat adhuc ſacer ordo. R. dixit ꝙ marcellus papa rettulit ſe ad ſtatū primitiue eccleſie in quo ſubdiaconatus nō erat ſacer ordo. lx. di. nullus. Quidā dicebant ꝙ ep̄i oliꝫ poterāt diſpenſare cū bigamis in ordinibus maioribus hac ratōne: quia epi ſcopi diſpenſant cū criminoſis. jͣ. de iudi. at ſi clerici. ⁊ tn̄ apoſtolus prohibu it criminoſum ordinari. xxv. di.§. nunc aūt. nec tn̄ dicunt̉ facere ꝯͣ apoſtoluꝫ ⁊ ſic eadē ratiōe cū bigamo: quoꝝ opi. reprobat̉. jͣ. e. nuꝑ. ⁊. c. a nobis. H. dix it: ꝙ ep̄i diſpēſare nō poterāt cū bigamo uel viduaꝝ marito. ar. l. di. nō cōfi dat. cuius opi. ꝯfirmat̉ ꝑ illa. c. nuꝑ. ⁊ a nobis. Io. voluit dicere ꝙ papa non poſſet. Quod dicit. r. ⁊. h. veriſſimū videt̉. qꝛ lꝫ diſpenſet̉ cū criminoſis non tn̄ ſequit ꝙ cū bigamo. ⁊ illa eſt ratio. qꝛ crīoſus poſt peractā penitentiā reſtitutus videt̉ in priſtinū ſtatū: ⁊ incipit eſſe qd̓ nō fuit. l. di. ferrū. ⁊. c. pōde ret. ⁊. c. domino ſancto. Et ideo cū talibus diſpenſatur. ſed bigamus nō pro hibetur promoueri propter crimen: ſed propter ſacramenti defectū. jͣ. eo debitum. ⁊. xxvi. di. acutius. quia carnem ſuam diuiſit in plures ab vnitate recedendo. ſed illud ſacramentū amplius reſtitui nō poteſt per aliquā ſatiſfac tionem: cū nō ſit crimen. ⁊ hoc cōſiderauit apoſtolus cum dixit nō bigamuꝫ ⁊ aliud cōſiderauit cū dixit nō criminoſum: qꝛ in criminoſo cōſiderauit indi ꝙ cū in annis puerilibus eſſet: cōſtitutus quedā barra ferrea ſuꝑ de xtre ſue pollicē fortuito caſu cadēs ungulam auulſit ab eo. Quocirca mādamus quatenus ſi ad frangēdum euchariſtiā ſit in pollice ipſo potens: ⁊ aliud canonicum non obſiſtat propter deformitatemᶻ hu iuſmodi non dimittas: quin eum ad ordinem promoueas ſacerdotis. De bigamis non ordinandis. X concilio aurelianenſi. T bigamiª penitētesˡ uel repudiataꝝ mariti ad ſacerdotiū non aſcē dant̉. IUcius. iij ſpal. archiepiſcopo. Uper eo quod tua frat̓nitas Ꝙde bigamis requiſiuit: reſpō demus: ꝙ ordinatores eorum po teſtate ⁊ officio ordinandi ⁊ ordi. nati ſi ad ſacros ordines fuerint. ꝓ moti: ideo eis ſunt priuādi: quia ī bigamis contra apoſtolum diſpē ſareᵍ nō licet: ut debeāt ad ſacros ordines ꝓmoueri: uel in eis ſi ꝓ moti fuerit remanere. in ordinato re aūt pōt diſpenſatio adhiberi: ut ordinādi ptāte ⁊ officio nō priuet̉. QEleſti. iij. Ebigamis pbr̄is ⁊ uiduarū C pape: ꝙ poſſit diſpenſare cū bigamo. tn̄ hoc qd̓ dicitur bigamꝰ in quocūqꝫ ordine ordinetur recipit ordinē. ar. l. di. quicūqꝫ pēiteno per quod. c. videtur ꝙ cū bigamo diſpenſare poſſit. ſed illud tantū intelligitur de minoribus ordinibus. h ¶ Sacros. diaconatū ⁊ preſbiteratū qui duo tantum ſacri fuerūt ſecundū antiqua tē pora. lx. di. nullus. hodie idē eſt de ſub diaconatu. sͣ. d̓ eta. ⁊ quali. a multis. et sͣ. de ſer. nō ord. mi ramur. vbi dicit̉ ꝙ eodē p̄uilegio gau det cū diacono. i ¶ In ordīatore. cū quo pōt diſpenſari ꝑ hoc pꝫ ꝙ nō cū bi gamo ordinato: ut remāeat in ordine uel ut ꝓmoueatur qꝛ quod de vno cōcedit̉ de altero de negat̉. xxv. di. qͣlis ⁊. jͣ. de p̄ſūp. nōne. k ¶ ¶E bigamis dōefunctis. et ita illud īpedimētū nō pōt purgari per mortē vxoris: qꝛ nō mr̄imonij vinculuꝫ ſꝫ irregularitas cotracta ex carnis diuiſione eſt īpedimē to: ⁊ illa nō tollit̉ ꝑ mortē uel ꝑ pn̄īam. xxvi. di. vna. ⁊. c. acutius. nec ꝑ baptimū ut in. c. p̄dicto. lUper a nobiſ tertiꝰ. alij duo ſoluūtur. jͣ. de ſent. ex. nuper. m ¶ Cōtrahēdis. illicitis ⁊ ꝓhibitis n ¶ Effectuſ. ut. C de adult. eum qui. vbi ſunt hec v̓ba. ſi enī aliquis ꝯtrahat nuptias cū ea cum qua non pōt de iure ꝯtrahere infamis eſt: lꝫ nuptie nō habeāt effectū. ff. de his que no. infa. quid ergo.§. iij. qn̄qꝫ magis cōſiderat̉ effectus q̄ affectus: uel ꝙͣ factū ipſū. de pe. di. i.§. hec aūt verba. qꝛ verba ipſa ſunt cū effectu accipienda. jͣ. de cle. nō reſi. relatū. ff. de condi. ⁊ demō. hec ꝯditio. ⁊. jͣ. de ſpō. c. vlti. qn̄qꝫ magis ꝯſiderat̉ factū ꝙͣ ius .jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. lr̄as. ⁊. c. cū noſtris. qn̄qꝫ cōſiderat̉ plus iuris effectus. ff. de cōdi. inſti. mulier.§. i. jͣ. de ſponſa. iuuenis. o ¶ Duas. C. de adult. eum qui. p ¶ Ad factū. quaſi diceret de facto ꝯtraxit cū ſecūda qꝛ de iure nō potuit. Duas enī vxores ſimul habere nō licuit: niſi cui ex reuelati on diuina ꝯceſſum fuit. jͣ. de diuor. gaudemus. q ¶ Legalibus. xviij. di. pbr̄m. r ¶ Tales clerici. ſcꝫ de quibus primo queſitum eſt. ſ ¶ Tanꝙͣ. hic collige ꝙ opinio ꝑ̄fertur veritati. ſi. jͣ. de ſpō. iuuenis ⁊. iij. q. vij.§. tria. verū ſi ſeruus. ⁊. C. de teſta. l. i. ⁊. xxij. q. ij. homī nes. ff. ad mace. l. iij. jͣ. de offi. dele. corā. ⁊. jͣ. de iurepa. cōſultationi bus. ⁊ sͣ. d̓ elec. querelā. Sꝫ ꝯtra. viij. di. veritate. lxxxi. di. quicuqꝫ ⁊. jͣ. qui fi. ſint. leg. per tuas. C. plus. va. qd̓ agi. l. i. ij. ⁊. iij. So. verū eſt ꝙ veritas p̄fertur opinioni: ꝗa caſualia ſunt: ut ſcꝫ opiniōi po tius ſtetur ꝙͣ veritati: uel in fauorē ꝯtrahentiū ⁊ odiū deſipientiū ff. ad mace. l. iij. uel in fauorē prolis. jͣ. qui fi. ſint le. cū inter ioanne. vel fauore teſtamentoꝝ. C. de teſta. l. i. uel ſententiarū. iij. q. vij.§ tria. v̓ẜ. verum ſi ſeruus. t ¶ In ipſis. in maleficijs enī volūtas nō exitus ſpectat̉. ar. xlix. diſ. c. vlti. ⁊. ff. ad. l. cor. de ſic. diuus. C. de ſer. cor. ſi quis ſeruo. u ¶ Tum bigamis. No. ar. ꝓpter ſimilitudinē facti aliquē numera ri inter eos: de quoꝝ numero ip̄e nō eſt. xxvij. q. i. quotquot. ⁊. l. di. ſi ille. ff. mand̓. l. vlti. in fi. x ¶ Diſpenſari. Ar. cōtra. jͣ. de cle. ꝯiuga. ſane. Illa loquitur de eoqui nunꝙͣ habuit vxorem ſed in ſacro ordine cōtraxit: ⁊ ideo cum tali diſpēſare pōt. Hic loqui vr̄ de eo: qui pͥmo in laicali hītu ꝯxi ⁊ poſtea factus ſacerdos iteꝝ ꝯͣxit vnde bigamus reputat̉ ꝙtum ad effectum: licet in veritate nō ſit. ⁊ ſic punitur propter affectu ta tū cū opere ſubſecuto ⁊ nō ꝓpter defectū ſacr̄i. Defectus enī ſacri vnitatis nō eſt in iſto: qꝛ in veritate carnē ſuā nō diuiſit in plures. y ¶ Defectū. de quo. jͣ. eo. debitum. maritis idē ſancimus oīno: ut nec uiuētibꝰ uxoribꝰ: nec defūctis ad diuinoꝝ debeāt celebratiōem admitti: maxime cū a doctrīa ſit apoſtoli ⁊ inſtitutiōibꝰ eccleſie alienū. Nno. iij. ratiſtam. epō. Uper a nob̓: ⁊ infra. Tertiꝰ articulꝰ uidebat̉ hr̄e non mo dicū qōnis quoniā cū ī mr̄imonijſ ꝯtrahedis nō iuris effectꝰⁿ: ſꝫ ani mi deſtinatio attēdat̉: unde illū co mitat̉ īfamia: qui duasº ſimul uxo. res hꝫ: ꝙ partim ad factūᵖ ꝯuenit: retorqueri: ſicut in canone legitur de phr̄o: qui non legalibꝰq nuptijs detinet̉: eadē cenſura tales uidēt̉: inter bigamos reputādi: licet obuiet ex aduerſo: ꝙ opinioni ſit ueritas preferēda. ⁊ ꝙ iuxta premiſſa: qui nullā uxorem hꝫ: foret biga mus reputādus: quod cōtingeret ſi quis de facto ꝯtraheret cū diuer ſis: quibꝰ de iure nō poſſet mr̄imo nialiter copulari: Nos aūt in hac qōne. t. rn̄. ꝙ cū huiuſcemodi clericis: qui quātū ī ipſisᵗ fuit ẜas mu lieres ſibi mr̄imonialiter ꝯiūxer̄t tāquāᵉ cū bigamisª nō liceat diſpē ſari: licꝫ ī v̓itate bigami nō exiſtāt nō ꝑꝑ ſacramēti defectūʸ: ſꝫ ꝑꝑ affe ctū intētiōis cū oꝑe ſubſecuto. ¶ Dem meth. epō.

i Id) Ebitum. in cōiugio.ſ. carnali copula conſummato. b ¶ Alterum.ſ. conſenſus animorum. Thariatem.i. dilectionem coniunctionem. Reliquum.ſ. ꝯmixtio corpoꝝ. e ¶ Conformitatē.i. coniunctionem ⁊ vnitatem. ſ ¶ Prothoplaſtꝰ.i. adā pͥmo plaſmat ¶ ¶ Caro xxxv o. ix fraternitatis. ⁊ jͣ. d̓ diuor. gaudemꝰ. h ¶ In carne vna.i. ī carnali oꝑatōe ad vnā carnē ꝓcreādā l ¶ Sacramentū. tri plex ſacramentū d̓ ſignatur in mr̄imo. nio carnali copula ꝯſummato. Primū eſt vnio fidelis ani me ad deū ꝑ dilectionē ⁊ charitatē: et hic deſignat̉ per cō iunctionē aīoꝝ ī ipſa prima deſpōſation dū aliter ꝑ mu tuū ꝯſenſū ꝯſentit in alteꝝ. ⁊ de hoc ſa cramento fit mētio ibi. alteꝝ ſigniſicat charitatē que conſi ſtit in ſpiritu inter deū ⁊ iuſtā animaꝫ Secundū eſt vnio humane nature ad deum que facta eſt: in vtero virginali ꝑ incarnationē verbi dei. ⁊ hoc deſignat̉ per carnalē ꝯmixti onō viri ⁊ vxoris: ⁊ de hoc ibi fit mētio reliquū vero deſignat ꝯformitatē que cōſiſtit in carne int̓ xp̄m ⁊ ſanctā eccle ſia. Primū eſt vnio voluntatis. Secun dū eſt nature cōſor mitas. ut. xxvi. di. a cutius. d̓ cōſe. di. ij. in xp̄o pat̉. vbi habes de cōformitate nature diuine ⁊ hu māe. ⁊ nō ītelligas ꝙ ipſe actꝰ corꝑaliſ d̓ſignet hͦ ſacr̄m ſꝫ ꝓpt̓ actū ꝯſumatū ſacr̄m d̓ſignat̉. Tertiū ſacr̄m ē vnitas eccleſie ex oībus gētibus collecta ⁊ vni viro xp̄o ſubiecta. hͦ ſacramentū deſignat̉ per illū cōiugatū qui vnicū tantū matrimo niū ſeruauit. ſed vbi ſecundū matrimoniū ꝯtrahitur hoc tertiuꝫ ſa cramentū nō habet locum: quia recedit ab illa vnitate que pͥmo ſig nabatur per vnicū matrimoniū: quia in ſecundo matrimonio diui dit carne ſuam in plures. vnde vnitatē ammodo ſignificare nō pōt xp̄s eniꝫ ſignat vnitatē ex omnibus gentibus xp̄o ſubiectā. ut. c. acutius. ſed exquo eccleſia xp̄o ſe ꝯiūxit ab eo nūꝙͣ diſceſſit: nec ip̄e ab ea. ergo bigamus talē vnitatē ſignificare nō pōt. et iō ꝓmoueri nō pōt ꝓpter defectū iſtius tertij ſacramēti. duo prima ſacramēta hic exprimunt̉ ut dictum eſt. ſed hoc tertium nō expreſſit in littera niſi loquēdo de ipſo nō imponēdo aliqua v̓ba per que illud ſignificet. niſi forſitan per illa verba: nec illa eſt vnici: nec ille vnus vnius per hoc tantū notatur receſſus ab vnitate. ⁊ melius. jͣ. vbi dr̄. nec il la nec ipſe diuiſit carnē ſuā in plures ⁊ ſic ī vnitate remāſit vterqꝫ. ⁊ ibi ubi deficit inter huiuſmodi cōiuges cōmixtio carnalis nō de eſt ſignaculū huiuſmodi ſacramenti ſcꝫ vnitatis: uel per illa verba hoc aūt dico magnū ſacr̄m inter xp̄m ⁊ eccleſiā. ſed de iſto tertō ſa cramēto legit̉. xxvi. di. acutius. Sꝫ in quo ꝯſiſtit ſignificatio illius tertij ſacr̄i? Quidā dicūt ꝙ in ipſo cōiugio. ſed hoc eſt falſuꝫ. quia mortua vxore cōiugiū deſinit: ⁊ ſic nulla eſſet ſignificatio. Iteꝫ ma trimoniū nō ꝯſūmatū nō ſignificat hoc ſacr̄m ut hic in fi. Eſt ergo oſcendū ꝙ in eo qui matrimoniū vnicū ſeruauit clerico facto ⁊ or dine ſuſcepto eſt ſignificatio iſtius tertij ſacr̄i. nec eſt neceſſe ꝙ talis clericus ſit uel fuerit cōiugatus: quia auctoritas apoſtoli: oporſet ordinandū eſſe vnius vxoris virum intelligitur per negatōneꝫ ſic: vnius vxoris virum. ideſt non pluriū: immo qui nunꝙͣ habuit Ebitū paſtoraliſ officij: ⁊ īfra F. t. duximꝰ reſpōdendū: ꝗ cū duo ſint in ꝯiugio: uidelꝫ ꝯſen ſus aīoꝝ ⁊ ꝯmixtio corpoꝝ: quoꝝ alteꝝᵇ ſignificat charitate que cōſi ſtit in ſpū īter deū ⁊ iuſtā aīam: ad quod ꝑtinꝫ illud quod dic̄ apoſto 9. 1. qui adheret deo unꝰ ſpūs ē cuꝫ eo. reliquūᵈ v̓o deſignat ꝯformitatēᵉ que ꝯſiſtit ī carne inter xp̄m ⁊ eo cleſiā: ad quod ꝑtinet illud quod euāgeliſta teſtat̉: uerbū caro factū eſt: ⁊ habitauit in nobiſ. ꝓfecto cō iugiū illud quod nō eſt ꝯmixtione corpoꝝ ꝯſūmatū: nō ꝑtiet ad illud ꝯiugiū deſignādū quod inter chri ſtū ⁊ eccleſiā ꝑ īcarnatiōis miſteri um eſt ꝯtractu: iuxta quod paulus expones illud quod dixerat ꝓtho plaſtus hoc nūc os ex oſſibꝰ meis ⁊ caroᵍ de carne mea: ⁊ ꝓpter hoc relīquet homo pr̄em ⁊ mr̄em ⁊ ad herebit uxori ſue: ⁊ erūt duo ī carne una: ſtatim ſubiūgit: hoc aūt di co magnū ſacramētuꝫⁱ in xp̄o ⁊ eccleſia. Cum ergo ꝓpter ſacramēti defectū inhibitu ſit ne bigamꝰ aut maritus uidueᵏ preſumat ad ſacroſ ordines ꝓmoueri quoniā nec illa eſt unica unici: nec iſte unꝰ unius: ꝓfecto ubi deficit īter huiuſmōi cō iugeſ ꝯmixtio corpoꝝ nō deeſt hu iuſmōi ſignaculuꝫ ſacramēti. unde is qui mulierē ab alio uiro ductaꝫ ſꝫ minime cognitāⁱ duxit uxorē: qꝛ nec illa nec ipſe carnē ſuā diuiſit ī plures ꝓpter hoc īpediri nō debꝫ quī poſſit ad ſacerdotiū ꝓmoueri. ¶Dē lug. archiepō ap. ſe. lega. Uia circa minima: ⁊ īfra. Sa vxorem liberius promouet̉. qꝛ ab vnitate nō receſſit ſed in vnitate ꝑmanſit. k ¶ Uidue.i. corrupte: qꝛ licet fuiſſet vidua dūmodo nō corrupta non ꝓhibe tur ut hic dicit. l ¶ Cognitam. ſic pꝫ ꝙ vxor ordinandi ad hoc ut ille poſſet ꝓmoueri virgo d̓ buit eſſe. jͣ. e. c. vlti. Sꝫ quare exigit̉ maior caſtitas in vxore ꝙͣ in viro. R. qꝛ maritꝰ corrupte ſi cuꝫ ea vna caro efficiat promoueri non pōt. xxxiiij. di. precipimꝰ. cu randū. ſi cuius. ſi quis. ⁊. c. ſi laici. ſed ille qui habuit cōcu binā poſt vxorē uel ante promoueri pōt ut. xxiiij. di. frat̓nitatis. H. dixit ꝙ vir ſignifi cat eccleſiam: que in parte re ceſſit a xp̄o adulterādo rece dendo a fide: ⁊ ſi in ꝑte v̓go fuit. ⁊ ideo nō deeſt ſignifica tio ſacr̄i in viro ꝙͣuis non ſit virgo. vxor v̓o ſignificat xp̄ꝫ qui nūꝙͣ eccleſiā dimiſit quo niā ipſe eſt fons viuuſ cui nō cōicat alienus. jͣ. de regu. licꝫ in fi. de pe. di. i.§. itē ut xp̄us ait. Alij dicūt ⁊ vr̄ melius ꝗ vir ſignificat xp̄m qui primo copulauit ſibi ſinagoga ⁊ po ſtea copulauit ſibi eccleſiā de gentibus.ſ. militanteꝫ in qua ſunt boni ⁊ mali. ⁊ iō non no cet ſi vir nō fuerit v̓go. Uxovero ſignificat eccleſiā triūphantē in qua nō eſt macula neqꝫ ruga que ſemꝑ virgo ꝑ manſit ſaltē mēte. vn̄ apoſto lus. deſpondi enī vos vni vi ro. ⁊cͣ. xxvij. q. i. nuptiarū. et iō exigit̉ ꝙ vxor carnē ſuam nō diuiſerit in plureſ. qd̓ ſi fe cerit deeſt in ꝯiuge ſignificatio tertij ſacr̄i vnitatiſ: ⁊ ita il lud tertiū ſacr̄m exigit̉ tā ex parte viri ꝙͣ ex parte vxoris. vnde ep̄s vnius vxoris ſignificat vnitatē ex omnibus gē tibus vni viro.i. xp̄o ſubiectā xxvi. di. acutius. m ¶ Diuiſit. ſic. xxxiiij. di. valentino. per qd̓ ſoluebat̉ hic queſtio. ſic ergo cōſideramuſ potius rationeꝫ ⁊ cām quare hec fiant ꝙͣ factū ipſum. ⁊ ita is qui duxit vxorē a ſe primo corruptam pōt promoueri qꝛ rō ⁊ cā n̄ inuenit̉ in eo quare nō diuiſit carnē ſuā in plureſ Dicunt quidam ꝙ talis promoueri non debet: quia veruꝫ eſt ꝙ eſt maritus corrupte. arg. opt. pro eis. xxx. q. v. qualis. ⁊ Hu. in hac opinione fuit. ſufficit ꝙ ita ſcriptū eſt. ff. qui ⁊ a quibus li. matri. nō fi. proſpexit: ⁊. vi. q. vij. ſcri ptum eſt in lege. quod non credo eadem ratione: ⁊ iſte de quo queſitum fuit nō poſſet ꝓmoueri: quia verum eſt ꝙ fuit maritus vidue ⁊ corrupte: quare intelligo quod dicit. c. qualis. quando ab alio corrupta eſt. et. c. que ad idem poſſent induci. lxxvij. diſt. quicunqꝫ. ⁊. xxxiiij. di. curandū. ⁊. c. precipimus. n q Uia circa. bigami. sͣ. eo. nuper. ar. contra. ſed ibi loquitur quando vtraqꝫ fuit ſolenniter ducta tanꝙͣ vxor hic vero non. ⁊ ibi prima fu it vxor. ſecunda vero eſſe nō potuit. Nota mirabile: ꝙ plus habet hic luxuria ꝙͣ caſtitas. arg. xxxiiij. di. fraternitatis. Sed contradicit in autē. de reſti. ⁊ ea que parit in fi. col. iiij. ⁊ ſtulti non debent eſſe melioris conditō nis ꝙͣ periti. xvi. q. i. legi epiſtolam. ⁊. ff. quod vi aut claꝫ ſeruus. ⁊. ff. de fur. itaqꝫ fullo.§..i. ratio huiuſmodi redditur. sͣ. c. proximo. o ¶ a Nobis. viduā. qꝛ cū eſſet in ſacro ordine cōſtitutus cū ea mr̄imoniū ꝯtrahere nō potuit. xxviij. di. pbr̄m. ⁊ sͣ. e. nuper. tn̄ licet nō fuerit ma trimoniū: qͣꝫ tamē ꝙͣtum in ipſo fuit cū vidua cōtraxit cū eo diſpenſari non pōt ꝯͣ doctrinā apoſtoli. sͣ. e. ſuper eo. nō propter ſacramēti defectum ſed ꝓ pter voluntatem quā habuit ꝯtrahendi cū vidua non cōtentā ſuis terminis cū ꝓceſſit ad actū. lꝫ nō habuiſſet effectū. ſic. sͣ. e. nuꝑ. ⁊ ē hic ⁊ ibi ar. exp̄ſſū ꝙ volūtas nō ꝯtenta ſuis terminis punit̉. ⁊ ea q̄ ibi etiā dicta ſūt hic poſſēt repeti cū ſimilis caſus ſit. quare hoc fiat cā dicta eſt. sͣ. e. debitum. p ¶ Cū opere.ſ. carnali. ar. sͣ. e. debitū. ⁊. xxxiiij. di. valentino. a xt Uan. ſta. cxviij. di. ꝑ to. b ¶ Quīqꝫ iō.n. ꝗn̄qꝫ exigūt̉ qꝛ dubitari cō ſueuit d̓ ſigillo vniꝰ ep̄i. ſi.n. d̓ illo ꝯſtarꝫ id ſolū ſufficerꝫ. jͣ. d̓ ꝓb. poſt ce ne poſtulaſti per ſe. apoſt. edoceri ſi preſbyteri plures ꝯcubinas hn̄ tes bigamiⁿ cēſeant̉. Ad quod du ximꝰ reſpōdēdū: ꝙ cū irregularitatē nō īcurrerīt bigamīe: cū eis tā quā ſimplici fornicatione notatis: quo ad executionem ſacerdotalis officij poteris diſpenſare. ¶Deꝫ. Nobis fuit: ⁊ infra. Ille aūt qui in ſubdiaconatus ordine conſtitutus de facto tantū: qꝛ de iu re non potuit: duxit uiduāº in uxorē: ꝓfecto bigamus nō exiſtit: ſed nec uidue pōt in ueritate dici mari tus: cū inter ipſum ⁊ illam non fue rit uinculum maritale contractum cū eo tamē ꝯtra doctrinā apoſtoli tanquā cuꝫ marito uidue diſpēſare nō licet: non propter ſacramēti de fectū ſed affectū intentionis cumꝰ opere ſubſecuto. De clericis peregrinis. ALex. iiij. cen̄. epiſcopo. Ua nos duxit. f. cōſulē dos quid ſit agēduꝫ de clericis. qui in remotiſ regiōibus ordinati litteras eoꝝ oſtēdūt: a quibus ſibi ꝓ ponūt manus impoſitas: ⁊ utrum epiſcopoꝝ ſigilla ſint que repn̄tāt incertu exiſtit. T. igitur conſul. r. tutius eſſe: ut in his ſtatuta patruꝫ ueterum obſeruētur: quaꝫ nouum aliquid ſtatuatur. ſtatutūª aūt eſt de trāſmarinis: ut ad minus quinqꝫ epiſcopoꝝ ſuper ordinatiōe ſua te ſtimonio muniātur. quod in alijs ſi ſimiliter ſūt incognitiᶜ credimuſ obſeruandū: ita tamē ut in ſuſpēſio ne aliquāto tēpore habeāt̉: in quo

tanꝙͣ clerici ceteꝝ ſi tanꝙͣ viatores volunt celebrare ſecreto permittēdi ſunt jͣ. e. tue. ⁊. ar. de conſe. di. ij. nō ꝓhibeat. ⁊. vij. q. i. ep̄i. e ¶ Actibus. nā per actus ſequētes p̄ſumitur de p̄teritis ⁊ ecōuerſo. xxxiiij. q. ij. cum per bellicaꝫ. ⁊. vi. q. i. qui crimen. ff. de re mili. nō oēs.§. a barbaris. ⁊. ij. q. i. in primis. l. di. ſi quis diaconus. ⁊. lxxvij. di. quicunqꝫ. f ¶ Diſpenſari.i. ex benignita tē recipi.g i¶ Nter quattuor. litte ris. quas habere debet ſemꝑ lxxi. di. c. pͥmatus. ⁊.sͣ. c. ꝓx. h ¶ Per argumenta. nō dicit per teſtes uel inſtrumēta ſed per argumēta eſſe probandū quia per argumēta ſiue ꝑ indicia ꝓbatur eque ſicut ꝑ te ſtes. ij. q. vi.§. diffinitiua. v̓ſi. nullus homicidaꝝ. et. xxxij. q. i. dixit dn̄s. xxvij. q. i. nec a liqua. ⁊. C. d̓ rei. ven. iudicia ⁊. jͣ. de p̄ſūp. litteris. uel ido nea argumēta vocat ſigilla ē piſcopoꝝ. cxviij. di. tranſma rinos. ut. sͣ. c. ꝓxi. uel ſigilluꝫ ep̄i ſufficit ſi notū ſit. lxxi. di. extraneo. ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cler. ſiqua per calumniā. in fi. Sꝫ ſi perdiderit iuſtrumentū ꝓ bet amiſſionē ⁊ tenorē ipſiū ſ ⁊ ꝙ ſine vicio fuerit. jͣ. de pri ui. cū olim. in fi. uel per teſteſ jͣ. c. proximo. i ¶ Suſcipere. niſi ut hoſpiteſ vij. q. i. ep̄i uel pbr̄i. ⁊ de ꝯſe. di. ij. non ꝓhibeat. ⁊. xlij. di. quieſcamus. kTt Ue fraternitatis. cō mendaticijs. uel etiam dimiſſorijs. lxxi. di. c. pe. ⁊ vl̓ ti. ⁊. xix. q. ij. due ſunt. l ¶ Teſtes. uel pel alia legitīa argumenta. sͣ. c. proxi. arg. jͣ. de p̄ſump. litteraſ. ⁊ de ꝯuer ſatione ipſius primo dꝫ conſtare. sͣ. c. proxi. m ¶ Canonica.i. ẜm ordinē eo cleſie facta. sͣ. de ſum. trin. c. firmiter in fi. n ¶ Secreto. qꝛ tunc nullū pe riculū fit alicui niſi ſibi. ſed ſi publice celebrarꝫ populo tūc periculum eſſet: ut ſi nō eſſet ſacerdos populuꝫ deciperet. xlij. di. quieſcamus. ⁊.jͣ. d̓ ce le. miſ. de homine. o ¶⁊ E nobis. inſtitutōibꝰ l. lxxi. di. c. i. ⁊. ij. ⁊ ꝑ to tam di. ⁊. lxxij. di. per totū. ⁊ C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. in eccleſiis. ſic de aliena eccleſia nō eſt aſſu mendus prelatus dum reperitur idoneus in eadem. lxi. di. nullus. o ¶ Ex diſpenſatione. Nota. ar. ꝙ nullus poteſt eligi de aliena dioceſi: ſꝫ tan tum debet poſtulari: quia inſtituti abſqꝫ ſcientia epiſcopi remouent̉: niſi cuꝫ eis voluerit diſpenſare. et ſic per ſolam diſpenſationem de alijs epiſcopa tibus inſtituuntur. Et eſt hic bonum ar. pro opinione illorū qui dicunt ꝙ ſē per p̄ualet electio de gremio eccleſie alij electōni facte de alia etiam ſi ſit fac ta a minori parte. de hoc dixi. sͣ. de elec. cum inter canonicos p ¶ u T archidiaconus. vicarium: ⁊ ita habet cognitionē ⁊ iuriſditionē exquo vicarius eſt. C. de offi. vica. l. ij. ⁊. jͣ. de offi. vica. c. penulti. ⁊ .xxv. diſt. perlectis. ar. in autē. de defen. ciui. circa pͥn. col. iij q ¶ In yrbe. ar. contra. xxv. di. perlectis. So. licet quedā pertineant ad offi cium archidiaconi primicerij ⁊ theſaurarij ut ibi dicitur: tamē preordinator eſt in cunctis ⁊ loco ep̄i ⁊ tanꝙͣ vicarius eius. r ¶ De tertio. epiſcopus vero ſingulis annis debet viſitare parrochiam ſuaꝫ x. q. i. epiſcopum decernimus. placuit. niſi dimittat hoc: ne propter eius acceſſum grauentur eccleſie: ⁊ tunc mittat archidiaconum. vel quia epiſcopus ire nō poteſt ut hic dicitur. Item cōtra. jͣ. eo. mādamus. vbi dicitur ꝙ archi diaconus debet viſitare ſingulis annis: aut etiaꝫ pluries ſi expedit. ibi loqui tur de viſitatione ſue proprie parrochie. hic quando viſitat vniuerſam par rochiam ad mandatū epiſcopi. s ¶ Corrigat. ſic ergo archidiaconus habet coertionē exquo habet iuriſdition qꝛ iuriſditio ſine coertione nulla eſſet. ut. jͣ. de offi. delega. ex lr̄is. ⁊. ff. d̓ plenius de actibꝰᶜ inſtruāt̉ ipſoruꝫ ſꝫ ⁊ de inferioribꝰ ordinibꝰ inquiri oꝫ: qꝛ poſſet ꝯtīgere ut aliquib pretermiſſis ſaltum feciſſent. His aūt ꝑactis ſi digni inuenti fuerint: circa eos poterit diſpenſari. Nno. iij. ꝯſtātīopol. pr̄iarche. Nter. iiij. ⁊ īfra. Utꝝ clericos ad te ſine ſuoꝝ ordinato rū lr̄isᵍ ueniētes ⁊ offerentes iura mētuꝫ ꝙ ſint: in quouis eccleſiaſti coꝝ ordinū ꝯſtituti: debes ad ſuperiores ordines ꝓmouer̄. Inꝗ. t. t. rn̄. ꝙ niſi de ipſoꝝ ordinatiōe canonica perᵇ idonea tibi ꝯſtiterit argumēta eos nec illis ſuſcipereⁿ nec ad maiores debes ordines ꝓ mouere: preſertim antequā cōuer ſatio eoꝝ fuerit approbata. Dem pr̄iarche hiero. Ueº.f. ⁊ īfra. Utꝝ clericos ꝗ ad partes hieroſoly. ſine cōmedaticijs lr̄is ueniūt: ꝑmitter̄ de beas celebrare diuina: ⁊ īfra. Rn̄ demꝰ: ꝙ niſi ltīme tibi conſtiterit ſiue per lr̄as ſiue ꝑ teſtesⁱ de illorū ordinatiōe canonica: qui penituſ ſūt ignoti: nō debes ipſos ꝑmitere in tuis plebibꝰ celebrare. ſꝫ ſi forſitan eoꝝ aliqui ſecretoª ex deuotione celebrar̄ uoluerit poteris ſu ſtinere. ☞Ono. iij. epō regin̄. E nobis ꝓponēte didicimꝰ ꝙ quidā prelati eccleſiaꝝ tue iuriſditiōis in eccleſijs ſibi ꝯmiſſis ſine ꝯſcīa tua clericos de aliēis epātibꝰ inſtituere nō uerēt̉. Atten dētes igit̉ id eis nulla rōne licere cū ſit hoeſtati ꝯtrariū: ⁊ a ſcōꝝ patrū īſtitutiōibꝰ alienū: ⁊ īfra. Inꝗ. t. t.n. ꝙ tibi lꝫ eos exinde r̄moue re: niſi aliquos ex diſpenſatiōeº in eiſdē eccleſijs duxeriſ dimittēdoſ¶ De officio archidiaconi. Ex libro ro. ordinis. T archidiaconꝰ poſt epūꝫ ſciat ſe uicariūᵖ eē eius ī oībus: ⁊ oēm cu C rā in clero taꝫ in urbe poſitoꝝ: quā eoꝝ ꝗ ꝑ parrochias hītare noſcūt̉: ad ſe ꝑtiner̄ ſiue de eoꝝ ꝯuerſatione ſiue honore ⁊ reſtauratione eccleſiaꝝ: ſiue doctrīa eccleſiaſticoꝝ ⁊ ceteraꝝ rerum ſtu dio ſuſtinere ⁊ delinquētiū rōnem corā deo r̄dditurꝰ ē: ⁊ ut de tertio ī tertiū ānū: ſi epūs non pōt parro chiā uniuerſā circumeat: ⁊ cuncta que emēdatiōe īdigēt: ad uiceꝫ ſui epī corrigatˢ ⁊ emendet. X conci. tole. Fficiū v̓o archidiaconi ē euā geliū qn̄ uoluerit leger̄ uel a licui de diaconis precipere: ⁊ quā do epūs miſſā canit ad iuſſione illiꝰ īduāt ſe leuite ueſtimētis ſacris qualiter cū pontifice ad miſſā ꝓce dāt: ⁊ īfra. Omne eccleſiaſticū of ficiū ꝓuidendo lectiōes aut rn̄ſo ria in matrice eccleſia dare debet ⁊ auſcultare in tātū: ut nullus euāge liū aūt epiſtolā rn̄ſoria uel quamli bet ī eccleſia lectionē legat uel cātet: donec auſcultet̉ⁱ ab ipſo. accoli tos quoqꝫ ipſe ordīet: ꝗs eoꝝ can delabra ꝗs turibulū deferre: ꝗſue mīoꝝ ī eccleſia aliqua officia agei dēat GReg. iij. archid. g. ſalomi. A que ꝯtra: ⁊ īfra. Scire v̓o Ite uolumꝰ ꝙ a te diſtricte que ſituri ſumꝰ qꝛ uel ꝓprie eccleſie uel ea que de diuerſis eccleſijſ cimini liaᵇ ſūt collecta: nō ſub oī ſollicitudine ⁊ fide ſeruant̉. ꝙ ſi ꝗd ex eis uel negligētiaᶜ uel cuiuſquā fraude deperijt tu hoc reatu aſtrīgeris: ꝗ ꝑ archidiaconatꝰ ordinē cuſtodie eiuſdē eccleſie artiꝰ deputaris. ELex. iij. elien̄. archidia. ¶Uꝫ ſatis ſit abſurdū: ⁊ jͣ. Quo nia igit̉ obtentu alicuiꝰ ꝯſuetudīs offi. eius cui mā. eſt iuriſ. l. vlti. quid de iure cōi perti neat ad archidiaconū habes. jͣ. e. ad hec. ⁊. c. ut noſtrum. ⁊. c. pro. xi. ſecus de con ſuetudīe. jͣ. e. c. vlti. ubi de hoc. Fficium vero. auſcultet̉. videt̉ hoc potius ſpectare ad offici um magiſtri ſcholariū: ſed potius ex ꝯſuetudine fit hoc ſicut ⁊ multa alia que cō ſiderant̉ ⁊ attendū tur in hmōi officijs potius ꝙ ius cōmu ne. jͣ. de exceſ. p̄lat. ad hec. ⁊. jͣ. e. c. vlti. gAque. deiſto archidiacono habetur. lxxiiij. di. geſta. ⁊. c. honoratꝰ ⁊ c. vbi iſta didiciſti b ¶ Ciminilia. per hͦ intellige omīa vaſa eccleſie. ar. xij. q. ij. apoſtolicoſ. ⁊ cuſto dia hoꝝ potius ꝑti net ad cuſtodē ſiue theſaurariū. ſed ut dixi in proxi. c. conſuetudo attenditur ubi nō eſt theſaura riuſ. hoc forte perti net ad archidiaconum ut hic videtur c ¶ Negligentia. p̄latus enim nō ſolū tenetur de dolo cul pa lata ⁊ leui ad inſtar tutoriſ. C. d̓ pe ri. tut. uel cur. ſi res pupilli. ⁊. C. arbi. tu. quicquid. ſꝫ etiā de negligētia ut hic patet. cum etiā propter negligentiā re moueatur. jͣ. de off. cuſto. c. i. ⁊.i. q. i.§. ecce cum honoris. ⁊. lxxxi. di. dictum. ⁊. ar. xviij. q. ij. ſi ꝗſ abbas. ſic etiam iudex ꝓpter negligē tiaꝫ remouetur. C. de offi. prefec. ori. ſi quos. ⁊. ff. d̓ cuſto. ⁊ exhi. re. carceri. ⁊ l. nō eſt. qd̓ pōt ītelligi cum negligētia craſſa. eſt. arg. i. q. i. quicquid. ⁊. ff. de verb. ſig. magnam ⁊. ar. sͣ. d̓or. ab ep̄i. qui re. ep̄i. c. i. in fi. d ¶ Reatu. ar. ꝙ ne gligentia p̄lati mor tale peccatum eſt. lxxxi. di. dictum. jͣ de reg. iu. c. penultimo e ¶ Cuſtodie. ad ipſum etiam pertinet cura ⁊ ſollicitudo totius ec cleſie. xxv. di. perlectis. ⁊. jͣ. eo. ad hec. ¶ Um ſatis. cōſuetudinis. vtrū archidiaconus habeat cū ram animaꝝ uel non: iura videntur diuerſo modo loqui. de iure cōi nō habet curā animaꝝ. xvi. q. vij. nullus oīno. ⁊ hic nō pōt etiam de iure cōi excōicare. jͣ. c. ꝓxi. Ar. cōtra. jͣ. de eo qui fur. or. rece. c. i. cū ſuis cōcor. ⁊ sͣ. e. c. i. Hu. dixit: ꝙ archidiace nus de iure cōi nō habet curā animaꝝ: niſi ſibi ſpāliter ab ep̄o demandet̉. nec alij pōt cōmittere per. c. p̄dictū nullus. ⁊ per hoc. c. ē omnia illa iura que vident̉ cōtrariū innuere intelligit ex delegatio ne ep̄i. ſic ⁊ illud. c. lxxiij. di. ſi in plebibus. Alij dicunt contrarium ſ. ꝙ habet curaꝫ animaꝝ ⁊ iuriſditionē: ⁊ ex eo ꝙ ep̄s eum inſtitū it. ſiue qꝛ per collegiū eligitur ⁊ per ep̄m cōfirmatur: generaleꝫ ad miniſtrationē cū iuriſditione adipiſcitur. ⁊ facit ad hoc. jͣ. de p̄be. referēte. ⁊. jͣ. de eo qui fur. or. rece. c. i. cum ſuis cōcor. ⁊. jͣ. eo. mada mus. Que aūt ſunt illa que de iure cōmuni pertinent ad archidia conum collige per. c. jͣ. eo. ad hec. et. c. ut noſtrum. alia vero potſus habent archidiaconi de conſuetudine ꝙͣ de iure cōmuni: quia viſ tant ⁊ corrigunt de cōſuetudine. jͣ. eo. c. vlti. ⁊ sͣ. de elec. dudum. et

prela. ad hec. ⁊ quod dicit hic obtentu cōſuetudinis intellige nō p̄ ſcripte. jͣ. c. ꝓxi. ꝙ archidiaconꝰ nō poteſt excōicare intellige ꝙ nō excōicabat de cōſuetudine: ⁊ ſic rettulit ſe ad ius cōmune. ſic ergo iura que loquūtur diuerſimode de iuriſditione archidiaconi intel ligenda ſunt ẜm diuerſas cōſuetudines diuerſoꝝ locoruꝫ. ſic sͣ. de cōſue. cū olim. g ¶ Inſtitutōes. xvij. q. vij. nullus omni no. ⁊. q. i. cunctis fi delibus. ⁊ ſic de iure cōi archidiaconi nō pertinet ꝯmitte re curam animarū hoc iam patet per notulam preceden tem. h ¶ Rchidiaco nis. ꝓmulga re. hoc verū ē de ec cleſiaſtica inſtitutō ne ut hic dicit. xvi. q. ij. viẜ. ⁊ q. vij. nul lus. et. xxiiij. q. iij. corripiant̉. ſecꝰ de cōſuetudine. ut. sͣ. d̓ elec. duduꝫ. el. ij. ꝓ ut dictū eſt in. c. ꝓ xi. Dicūt tn̄ quidaꝫ ꝙ eoip̄o ꝙ eligitur ab vniuerſitate ha bet iuriſditioneꝫ in ſubditoſ ⁊ pōt excō municare. ar. xciij. di. legimus. ⁊. de of fi. iu. or. cū ab eccle ſiarum. ⁊ quod hic dicit̉ in fi. nō videt̉ licere. verū eſt quo ad verba canonis: ex antiqua inſtitutione eccleſiaſtica. ar. xvi. q. i. cūctiſqꝫ fidelibus. ſed quo ad iura decretalia ſecus. ſed credo ve rius quod dicit̉ sͣ. e. c. proxi. Andamuſ. viſitandas. hoc enī pertinet ad curā animaꝝ.sͣ. de elec. dudum. ii. ⁊ ſic ē ar. ꝙ archidiaco nus habet curā ani marū: ⁊ ꝙ poſſit a lij cōmittere. ſed in tellige hic loqui de cōſuetudine ut dixi sͣ. e. cum ſatis. k ¶ Sepius viſitar̄. ⁊ ita ſufficit ſemel tantū in anno viſitare: ex eo ꝙ prohi bet pluries viſitare niſi noua cā emerſerit. Sꝫ cōtra. jͣ. de cenſi. cū venerabilis. vbi videt̉ ꝙ poſſunt p̄ter aliquā neceſſitateꝫ bis in anno viſitare ⁊ procurationē habere: intellige illud cū deter minatione iſtius prout ibi dicitur ſi eſt opus: quia non ſoluꝫ bis in anno ſed etiam pluries in anno ſi cauſa ſubſit poteſt prelatus viſi tare. xviij. q. ij. viſitandi. ⁊. c. nō ſemel. ſi vero alia de cauſa ꝓfuit ne ceſſitatibus accedat ad eccleſias ꝓprijs ſumptibus procuretur. C. de ſta. ⁊ ima. l. vlt. de hoc dic ut. jͣ. de cenſi. cum venerabilis. ¶ D hec. beati Iſidori. ut. xxv. di. perlectis. m ¶ Iurgia. Et ſic eſt ar. ꝙ archidiaconus habeat iuriſditioneꝫ ꝑ c. perlectis. ⁊. ar. lxiij. di. ſi in plebibꝰ. ⁊. jͣ. de penis. licet. dixit Io. ꝙ habet ordinariā iuriſditionē de iure cōi. ⁊ verum eſt in omnib que cōtinentur in hoc. c. ⁊. jͣ. e. ut noſtrū. ⁊ ita per cōſequens coerti onem: licet nō poſſit cognoſcere niſi de modicis cauſis per hoc qd̓ dicit iurgia. quia talis iuriſditio ſine coertione nulla eſſet ut dixi s. e. c. i. in alijs autē que hic nō numerantur ſtabimus cōſuetudini preſcripte ut dictū eſt. sͣ. e. cum ſatis. nō debes ꝯtra ſanctoꝝ patrū inſtitutiōesᵍ ⁊ quod ad tuū non ſpectat officiū uendicare: mādamuſ ut ne mini ſine licētia ⁊ mādato epī curā preſumas cōmittere aīaꝝ. ¶Dem uigor. epiſcopo. Rchidiaconus nō uidet̉ de ſ eccleſiaſtica inſtitutiōe licere niſi auctoritas epōꝝ acceſſerit ī ali quos ſnīam ꝓmulgare. ¶ Dem epō ꝯuētren̄. ⁊ abbati ceſtren̄. Andamꝰ: quatenꝰ ꝓhibeatiſ ceſtren̄. archi. ne ad eccleſiaſ ſui archidiaconatꝰ uiſitādas. niſi ſemel in āno accedat: niſi forte talis cauſa emerſerit: ꝓpt̓ quā ipſuꝫ oporteat prefatas eccleſias ſepius uiſitare Nno. tertius. D hec nos dn̄s: ⁊ infra. Sa ¶ Ene ꝯſuluit nos tue.ſ. deuotio quid ad officiū archi. debeat ꝑtīe re: ⁊ in quibꝰ per ipſū cura epālis ſollicitudīs debeat releuari: ⁊ noſ ꝓut poſſumꝰ reſpōdemꝰ archi. ẜꝫ ſtatuta beati iſidoriⁱ īperat ſubdia conibꝰ ⁊ leuitis. ꝑrochiaꝝ ſollicitudo ⁊ eaꝝ ordinatio ad ipſū ꝑtīet ⁊ audire debet iurgiaᵐ ſingulorum archipreſbyteri qui a pluribꝰ deca ni nūcupant̉: eius iuriſditiōi ſe no uerint ſubiacere. Secūdum uero romaniⁿ ordiniſ ꝯſtitutionē maior poſt epūm ⁊ ipſius epī uicariꝰ reperit̉: oēm ſollicitudineꝫ ⁊ curā tā in clericis quā in eccleſijs eoꝝ: ꝓ ut melius ẜm deū poterit īpēdēdo cū ſuꝑ his ſit redditurꝰ rōnē in diſtricti iudicio examinis. Itē in epi ſtola beatiº clemētis pape pre.n. o culus epī archi. appellat̉: ut loco epī ꝑ epātū ꝓſpiciēs: que corrigē da uiderit corrigat ⁊ emēdet: niſi a deo fuerīt ardua negocia: ꝙ abſqꝫ maioris ſui pn̄tia nequeāt termīari. in quadā uero nr̄aᵖ ꝯſtitutiōe iā alia uice nos meminimꝰ expreſſiſ ſe: ꝙ īſtitutio corꝑalis tā ſuꝑ bene ficijs quā etiā dignitatibꝰ ad ipſuꝫ debeat ꝑtinere. exaīatio aūt clericoꝝ ſi fuerint ad ſacros ordīes ꝓo ¶ Beati clemētis. cxiij. di. diaconi. jͣ. ⁊ in epiſtola euariſti. ea. diſ. diaconi. ij. p ¶ Noſtra cōſtitutione. credo ꝙ ſit illa. jͣ. e. ut noſtruꝫ. que debuit precedere iſtam in ordine ſecundū ordinationē illaꝝ decretalium. vnde per hoc videt̉ ꝙ loquatur de alia cōſtitutione. ſed forſitan nō ſeruatur ille ordo: niſi in ordi natione decretaliū diuerſorū auctoꝝ ſecundū ꝙ pꝫ etiam in alijs locis. q ¶ Examinēt̉ archidiacono jͣ. e. ut noſtrū. ſed alibi dicit̉: ꝙ iſtud eſt officiū ſacerdotū xxiiij. di. quādo hic. verū eſt de iure. ſed illud vbi ep̄us eli git ſpetialiter ſacerdotes ad hoc. vel ſi nō eſt ibi archidi aconuſ ut in multis eccleſijs videt̉ ergo ꝙ ep̄us nō ſit puniendus ſi ꝓmouet indignū ſed potiꝰ arrhidiaconus qui examīat ⁊ rep̄ſentat ep̄o. ar. liiij. di. ſi ſeruus. ſꝫ nō eſt ita: qꝛ ep̄us tenetur de facto illiꝰ qui examinat cū de mādato illiꝰ illud fiat: ſicut exercitor nauis de facto magiſtri tene tur. ff. de exercito. l. i.§. magi ſtrū. niſi forte examīator taliſ fuiſſet ut nō ſit veriſimile ip̄mentiri. ar. jͣ. de pig. ſignificā te. ſecūdū hoc ſi talis ordina tur ſine titulo ep̄o ignorante examinator qui preſentauit e um tenebitur ei prouidere. ſꝫ ſi ille nō ſit ſoluēdo habebit regreſſum cōtra ep̄m. et hoc ideo qꝛ adhuc reſeruatuꝫ eſt ep̄o ius examinandi illū. ar. sͣ. de eta. ⁊ quali. accepimus. ⁊ in ſubſidiū ne ille ordinat in opprobriū clericoꝝ mēdicet.s. de renun. ad ſupplicati nē. cxiij. di. diaconi. r ¶ Tangit. C. de auc. preſtā. l. vlti. ⁊. ff. de aqua plu. ar. in cōcedendo. ⁊. ff. de adop. naꝫ diuus. ⁊ sͣ. de tempo. or. ſi ar chiepiſcopus. vbi de hoc. s ¶ Comuniter. ſecundū con ſuetudinem loci. a ¶ Ignificaſti. auctoritate hoc iō dicit qꝛ ſine auctoritate ⁊ cōſcīa ſui epiſcopinullus debet ꝓmoueri in or dines: ⁊ alius ep̄s taleꝫ ordi nare nō debet. qd̓ ſi factū fue rit: taliſ ordinatio rata nō eſt quo ad ſuū ep̄um: qui eis ini dicit executionē. ix. q. ij. c. i. ⁊ c. ſequē. ⁊. jͣ. de parro. nullus ⁊ interdicenda eſt talibꝰ exe cutio ordinis ſic ſuſcepti. sͣ. d̓ tempo. ordi. ꝙ tranſlationē. epiſcopus tn̄ poteſt cū talibꝰ diſpenſare ⁊ recipere eos in illis ordinibus. ix. q. ij. lugdu nenſem. b ¶ Litteras. ⁊ ita patet ꝙ ar chidiaconus nō poteſt dare litteras cōmendaticias ad or dines ſuſcipiendos ſed ſolus ep̄s. lxxi. di. extraneo. ⁊ de ꝯſue. di. v. nō oportet. ⁊. lxviij. di. ꝙͣuis. ar. tn̄ contra ꝙ hoc poſſit. sͣ. c. proxi. v̓. in quadā. ad fi. Non cōtradicit. qꝛ lꝫ illos examinet ⁊ pn̄tet illos ſuo ep̄o nō tn̄ pōt illos a lij epiſcopo p̄ſentare: hoc intellige cū epiſcopus eſt preſens. Si vero ep̄s ab ſens eſſet extra parrochiam ſuam: ⁊ neceſſitas uel vtilitas ordinandoꝝ īmi neret: tunc poſſet illos preſentare alijs epiſcopis per quos ordinentur: quia abſente epiſcopo ſupplet vices illius. argu. sͣ. eodem. c. i. ⁊. c. ad hec. ſic et ar chipreſbiter. jͣ. eo. c. i. uel vacante eccleſia. jͣ. de maio. ⁊ obedi. cum olim. ⁊ hoc intelligo ſi archidiaconus habet hoc de conſuetudine: alias nō niſi haberet ſpeciale mandatum ab epiſcopo. c. ¶ T noſtrū. hec eſt pars illius. jͣ. ut eccle. bn̄fi. ut nr̄m. ⁊. jͣ. de app. ut nr̄m d ¶ De iure cōi. ex eo qd̓ hic dicit̉. ⁊ sͣ. e. ad hec. collige que pertineant ad ar chidiaconū de iure cōi. de hoc dictū eſt. sͣ. c. cum ſatis. ⁊. c. ſequentibus. e ¶ Examinare. ut. sͣ. e. ad hec. in fi. ar. ꝯͣ. xxiiij. di. qn̄. ſꝫ ſolutū eſt ī. c. ad hec. Ilecto. ſit ſitū. per hoc forte credebat archidiaconus intentioneꝫ ſuam fundatam eſſe quaſi de iure cōmuni. xvi. q. vij. omnes baſilice. ⁊. xviij. q. ij. monaſteria. ſed hic eſt ius epiſcopoꝝ. mouendi: ⁊ hoc idem in collatiōi. bus beneficioꝝ credimꝰ obſeruā dū: ut qui beneficijs eccleſiaſticis preficiēdi fuerint: a ſuo prius examinēturq archid. ⁊ ꝑ ipſū poſtmōꝫ epō preſentētur. ¶ Subſequēter poſtea queſiuiſti: utꝝ decani rurales. qui ꝓ tꝑe ſtatuūt̉ ad mādatuꝫ ſuū ſolū uel archid. uel etiā utriuſ qꝫ īſtitui debeāt uel deſtitui: ſi fue rit amouēdi. Ad hoc bre. r. ꝙ cū ab oībꝰ ꝙ oēs tāgit approbari debeat ⁊ cōe eoꝝ decanꝰ officiū exer ceat cōiter eſt eligendus uel etiaꝫ amouēdus. ¶ DDem. Ignificaſti: ⁊ infra. Interdi cas archidi. tuo ne ſine ꝯſcīa tua ⁊ auctoritateª lr̄asº ſuas ꝓmouē dis ꝯcedat: ⁊ eis etiā diſtricte ꝓhi beas: ne ad ordīes audeāt cōuola re. qui ſi ꝯtra ꝓhibitiōem tuā uenire preſūpſerint: executiōem eis ordinum ſuſceptorum taliter īterdicas. IDem. T nr̄m: ⁊ infra. Nec fuit ſuf ficiēter ꝓbatū: ꝙ cācellarius ex officio ſuo exerceat ſpūalia memorata: cū ea potiuſ de iur cōi ad archidiaconi ſpectāt officiū: repre ſentare uidelicet ordinādos epiſcopo illos examinar̄ᵉ: ponere abbates ⁊ abbatiſſas in ſede. Ouo. iij. abbati ariminen̄. tre cen̄. dioc̄. ⁊ archi. ⁊ decano ſcī ſte. phani trecen̄. Ilecto..f. ⁊ infra. Ad petitionē archid. ſenon̄. ꝯquerētis ꝙ abbas ⁊ ꝯuētus monaſterij ſancti petri ſenon̄. ꝓcurationē ānuā ⁊ quedā alia rōne ſui archidiacona. tꝰ ad ipſū ſpectātia exhiberi ſibi cō tra iuſtitiā denegabāt abbati ſancti criſpini ⁊ collegis eius dedimꝰ in mādatis: ut audirēt cām ⁊ fine debito terminarēt: corā quibꝰ petijt predictꝰ archidi. ut cū monaſterium īfra metas ſui archidiaconatꝰ ſit ſitūʳ: abbas ⁊ monachi ſibi obe dirēt in his que ꝑtinēt ad iuriſditionē correctione ⁊ uiſitationeꝫ ad

g ¶ Ad eius mandata. Iſta pertinēt ad correctionē: ſed ea que precedunt ad iuriſditionem. b ¶ Que archidiacono ſolēt. ⁊ ita videbat̉ in hoc reſpicere cōſuetudinē. jͣ. de exceſ. p̄la. ad hec. ⁊ sͣ. de ꝯſue. cū olim. q̄ tribuit iuriſditionē. ar. jͣ. de offi. or. duo ſimul. ⁊. C. de emanci. l. vl. q̄ in his p̄cipue ꝯſiderāt̉ ut dixi. sͣ. e. cū ſatis i ¶ Salua. ſua regula. cōrectō enī monachoꝝ primo loco ꝑ tinet ad abbatē. jͣ. de offic. or. ꝙͣto. ⁊. jͣ. de ſta. mo. ī ſingulis k ¶ Quam corā. per hoc mul tu preiudicabat̉ archiep̄o. ſi hoc eſſet veꝝ: ſed forſitan cō ſuetudo ē illius archidiacōi. l ¶ Exceptis. lite vero ꝯteſtata ſuꝑ p̄miſſis de ꝯſenſu vtri uſqꝫ ꝑtis cām remiſerāt iudi ces ad apoſtolicā ſedē qꝛ pa pa neſciebat ꝯſuetudine qua vtit̉ archidiaconꝰ Senon. in abbatis Senon̄. dioc. prefati monaſterij ſnīam ꝓferre nō potuit. vn̄ cauſam ꝯmittit ſicut ſequit̉. hͦ eſt ī antiqͣ d̓cre. m ¶ Senon̄. canonicos. nō ergo ꝙ teſtes illi requirēdi ſūt ad teſtimoniū de quibꝰ ma gis eſt veriſimile ꝙ veritateꝫ ſciāt: ⁊ illi ſunt potius p̄ferē di. ſic. xxxv. q. vi. ꝯſanguine os. ⁊. jͣ. qui. ma. ac. po. vr̄ ⁊ ab antiꝗoribus ut ibi dr̄: ad quo rū dicta recurrēdū eſt in anti quis factis. ff. d̓ leg. iij. ſi cho rus.§. i. ⁊. xx. di. de quibꝰ. ab illis enī requirēda eſt veritaſ quibꝰ lux veritatis potiꝰ aſſi ſtit. iiij. q. iij. ſi teſtes. ſic ergo canonici p̄ferent̉ hic: qꝛ meli us veritatē ſcire debent ꝗ for te cū ipſo archidiacono p̄dic tiſ qn̄qꝫ interfuerūt. ſic ⁊ illa que in capitulo fiūt ꝑ canoni cos melius ꝓbant̉. jͣ. de teſti. veniēs. ⁊ q̄ domi gerunt̉ faci lius ꝓbant ꝑ domeſticos q̄ per alios. C. de repu. ꝯſenſu §. ſeruis. ⁊. C. de queſtionibus interrogari. n ¶ Pacifica. noͣ ꝙ ꝯſuetudo ſiue poſſeſſio dꝫ eſſe pacifica nō violēta ad hoc ut p̄ſcriptō locū habeat ⁊ ſine interrup tione. jͣ. de p̄ſcrip. ſanctoꝝ. ⁊ c. illud. ⁊. vi. q. iiij. volumꝰ. et C. de p̄ſcrip. xxx. uel. xl. an. ſi quis. ⁊. l. vl. ⁊ ita pꝫ ꝙ iuriſ ditio ſiue officiū archidiaconoꝝ potius colligit̉ ex cōſue tudine ꝙͣ ex iure cōi: qꝛ hmōi viſitatio ⁊ correctio potiꝰ ex cōſuetudine habent̉. ar. sͣ. de elec. dudū. ij. dic ergo ſuper hoc ut dixi. sͣ. e. cum ſatis. o¶ Abbatijs. ar. ꝙ ad cōſue tudinem aliaꝝ eccleſiaꝝ ſiue iuriſditioneꝫ recurrendū eſt ſi dubitet̉ quid aliqͣ eccleſia facere debeat. jͣ. de cen. eccleſijs. ⁊. c. ſopite. ⁊. c. ſuper eo. ⁊. c. di. contra morē. niſi diuerſa eſſet conſuetudo vniuſcuiuſqꝫ eccleſie. ar. sͣ. de conſuetu. cum olim. ⁊ ita ſi archidiaconus probaret conſuetudinem hu iuſmodi in alijs monaſterijs ſui archidiaconatus obtineret in iſto: quia non debent diuerſo iure cenſeri. xij. q. ij. cognouimus. ⁊. jͣ. de deci. cū in tua. p ¶ T archip̄ſbr̄. ſupple ſtatuimus. q ¶ Subeſſe ſic vr̄ ꝙ qui maior eſt in ordine ſubſit minori. vn̄ ꝯͣ. jͣ. de ma. et obe. ſtatuimꝰ. ⁊. c i. ſꝫ dicas ꝙ archidiaconꝰ p̄eſt archip̄ſbr̄o quo ad dignitatē nō quo ad ordinē. ij. q. vij. puto. ⁊. c. querit. C. de offi. vi. l. i. ⁊ ſic nō ꝯdicūt xxxiij. q. v. eſt ordo naturalis. ſic ⁊ in angelis ⁊ in ptāte ⁊ in ordine differt alter ab altero. lxxxix. di. ad hoc. r ¶ Collectā.i. miſſam. ſi. lxix. di. quoniā videmus. s ¶ Iniūxerit. ſic. xxv. di. ꝑlectis. ad fi. vn̄ ſumptū fuit hoc. c. de v̓bo ad v̓bū. Iniſteriū. cardinaliū.i. principaliū. ſi. vij. q. i. paſtoralis. ⁊ dicuntur car Idinales a cardīe: qꝛ ſicut in cardine regitur hoſtiū ita ꝑ iſtos dꝫ in eccle ius ut dicebat archidiaconale ſpe ctātes: uidelicet ut corā ſe ꝯquerē tibꝰ reſpōderēt: citati etiā ut uenirēt ad eiꝰ preſentiaꝫ: ⁊ eiꝰᵍ manda ta honeſta ⁊ ſancta ẜꝫ deū de corre ctiōe exceſſuū ⁊ alijs que archidi. poſſūt ⁊ ſolēt rationabiliter iniūge re audituri: ⁊ ſaluaⁱ ſua regula ⁊ ab batis ſui debita obediētia ſeruatu ri. Petijt inſuꝑ ne de cetero face. rēt aliquos de ſenon̄. balliuia eo pretermiſſo corā officiali ſenon̄. ar chiepī ꝯueniri aſſerens illos priuꝰ deber̄ ꝯuenire ſub ipſo: quā corā officiali predicto ſpālibꝰ ipſius ar chiepī ⁊ hoīum ac familie ſue cauſis dūtaxat exceptis: ⁊ īfra. Ideo qꝫ diſ. v. mādamꝰ: quatenꝰ ꝑ ma. iores eccleſie ſenon̄. canōicos g habere debēt de ꝯſuetudīe noticiā pleniorē: ſuꝑ his ſollicite ueritatē īquiratis: ⁊ niſi uobis ꝯſtiterit pre fatū archi. uel predeceſſores ipſiꝰ de pacificaⁿ ſic obtenta ꝯſuetudine iuriſditionē aliquā in ipſo mōaſterio uel in huiꝰ modi abbatijsº hactenꝰ habuiſſe: prefatū monaſterium ab eiꝰ īpetitiōe penitus abſoluatis ꝑpetuū ſuꝑ hoc ipſi archidi. ſilētiū īponētes. Si v̓o de premiſſis conſtiterit ꝑ eoſdē: eādē iuriſdi tionē dūtaxat adiudicātes eidē in monaſterio predco: quā ipſuꝫ uel predeceſſores ſuos in monaſterio ipſo uel in eiſdem abbatijs habuiſ ſe conſtiterit: ſuper alijs perpetuū ei ſilentiū imponatis. De officio archipreſbyteri. EX concilio tol. T archipreſbyterᵖ ſciat ſe ſubeēq archid. ⁊ eiꝰ preceptis ſicut ſui epī obedire ⁊ ꝙ ſpālit̉ ad eiꝰ ꝑtinet mīſteriuꝫ ſuꝑ oēs preſbyte. ros in ordine poſitoſ curā agere ⁊ aſſidue in eccleſia ſtare: ⁊ in epī ſui abſentia ad uicē eius ⁊ miſſaꝝ ſolē nia celebret ⁊ collectam dicat aut cui ipſe iniūxeritˢ Eo papa. Iniſteriū archipreſbyteri in eo ꝯſtituit̉: ut diligenti cura ꝓ uideat mīſteriū ſacerdotū cardina liūª: qui ſolēne debēt agere officiū in cōicatiōe corꝑiſ ⁊ ſanguinis dn̄i nr̄i ieſu chriſti a ſacroſācto die dn̄i co incipiēdo per oēs horas canonicas indeclinabiliterᶜ ꝑſeuerēt: ut opꝰ dei digne ⁊ ſācte ꝑficiat̉ ab eo cui ꝯmittit̉: ⁊ īfra. Prouideat eti am archipreſbyter uitā ſacerdotū cardinaliū preceptis ſui obtēperā do epī: ne aliqn̄ cedāt aut ſcurrili tate torpeāt: ⁊ īfra. Si epūſ defue rit exceptis his que prohibita ſūt archipreſbyter ꝓuideat cūcta que in ſacerdotū miniſterio ꝑfici debe ant: fontes benedicere: infirmum oleo ꝑungere: penitētē īfirmū ꝯſul toᵍ epiſcopo reconciliare: peniten tiā cunctiſ alijs ſacerdotibꝰ iniun ger̄: ī precipuis feſtiuitatibꝰ aut ip ſe celebrationē miſſe ſolēniter īple at: aut ad ſui iuſſionēⁱ cui ꝯmittitur ꝑagat ueneranter. ¶ Dem. Fficiū archipbr̄i de urbe cōſtat quādo ibi preſul defuerit uice eiꝰ officiū īchoare: bn̄dictiones preſbr̄ales ī eccleſia dare: miſ ſā qn̄ uoluerit cātare: uel cui de ſa cerdotibꝰ iuſſerit: qn̄ v̓o epūs miſ ſā canit: dꝫ preciper̄ ſacerdotibꝰ ut induant ſe ueſtimētis ſacris: ⁊ qua lit̓ ad miſſā ꝓcedāt. dꝫ enī preciꝑe cuſtodi eccleſie ut ī ſacrario eucha riſtia chriſti ꝓpter īfirmos nō deſit dꝫ īfirmis ꝓuidere ⁊ ꝓuidēdo pre cipere ſacerdotibꝰ ne forte ſine cō feſſiōe uel cōfirmatiōe corꝑis ⁊ ſā guinis dn̄i nr̄i ieſu chriſti moriant̉ ꝯfeſſiōes peccatoꝝ eoꝝ: ꝗ a foris ueniūt reciꝑe cū oībꝰ ſacerdotibꝰ ⁊ exinde ꝑ ꝓuiſionē pōtificis magnā dꝫ illis adhiber̄ curā: ad chriſtianos quoqꝫ faciēdos ⁊ baptizā dos īfātes ⁊ ad ſuccurrēdū oīa a ſa cerdotibꝰ ꝑ iuſſionē illiꝰ fiāt. ¶ Dē ex ſynodo rauenne habita. T ſinguleº plebes archipreſbyterum habeant propter aſſiduam erga populum dei curam: quia nō ſolum imperiti uulgi ſolli citudinem gerāt: ueꝝ etiā preſbro rū qui ꝑ minoreſ titulosᵖ habitant ſia regi officiū? inde etiam dīcti ſunt cardinales. qꝛ per eos regitur vniuerſalis eccleſia. ſic. xxiij. di. pbr̄i. ⁊. lxxi. di. fraternitatis. ibi ex ponitur cardinalis.i. proprius. ⁊. xxi. q. i. relatio. b ¶ Dominico.i. a veſpere ſabbati: quoniam tunc incipit dies ſecndum canonicā cōputationem: ſiue quo ad officiū. jͣ. de feri. quoniā ⁊..lxv. di. ꝙ a pr̄ibꝰ c ¶ Indeclinabiliter i. horis ſtatutiſ ⁊ in ſto impedimēto ceſ ſante. jͣ. d̓ cele. miſ. preſbiter. ⁊ verens illam ſententiā: ma ledictus ꝗ negligēt̉ facit opera dei. d ¶ Tedant. quādo officiū ſuum facere debent. e ¶ Scurrilitate. id eſt diſcurrant ſicut ſcurra facit. f ¶ Prohibita. de ꝗbꝰ habes. lxviij. di. ꝙͣuis. ſed ad ea faci enda debēt vicinos epiſcopos inuitare cum cautele ſtudio vij. q. i. pontifices. g ¶ Cōſulto epiſcopo recōciliar̄. ergo eo incōſulto nō debet niſi eo abſente: maxima neceſſitas cogat. xxvi. q. vi. c. vlti. ⁊ loquit̉ de ſolenni penitente qui publicuꝫ crimen cō miſit quod vniuerſam cōmouet vrbe ⁊ ibi dicitur: in quo etiam caſu quilibet ſacerdos poſſet eū recōciliare. ar. xvij. q. iiij. ſi quis ſuadēte. ⁊ etiam laicus. d̓ conſe. di. iiij. ſanctū eſt baptiſma. h ¶ Cunctis. archi preſbiter poſt epiſcopum curam debꝫ habere animaruꝫ ī eccleſia cathedrali. i ¶ Iuſſioneꝫ. ſic. sͣ. c. proximo. et. xxv. di. perlectis. Eficium be nedictionis. in matutinis quando debent legi lecti ones. l ¶ Infirmos. de cō ſe. diſt. ij. tribus cōtra. Ibi ſubaudien dum eſt niſi ad opꝰ infirmorum. ut hic de conſecra. diſt. ij. pbr̄ euchariſtiā. m ¶ Sine cōfeſſione ſi culpa uel negligtia p̄br̄i moriat in firmꝰ ſine ꝯfeſſione reus erit aīe illiꝰ. xxvi. q. vi. ſi p̄br̄ cognouimꝰ. n ¶ A foris veniunt.i. extra ciuitatem. ⁊ eſt ar. ꝙ quilibet de epiſco patu poteſt ſacramenta recipere in maiori eccleſia. quod veruꝫ en ar. l. di. in capite. ar. contra de peni. di. vi. placuit. ⁊. jͣ. de parro. nullus. nō contradicunt: epiſcopus nō debet recipere parrochianū alterius epiſcopi. hic nullum parrochianū alterius recipit. quia om nes poſſunt recurrere ad archipreſbiterum maioris eccleſie. ut hic dicit Ber. o ¶MT ſingule. hoc. c. loquitur de archipbr̄o rurali. precedēs de archipbr̄o ciuitatēſi. Ala. p ¶ Titulos. titulus appellat̉ eccleſia. lxx. di. c. ij. ⁊. lxxx. di. epiſcop ⁊ hic etiaꝫ dicitur titulus canon. l. di. ſi quis diaconus. Itē dicitur titulus tractatꝰ. ff. de poſtu. l. i. ar. xxvi. q. v. nec miꝝ v̓ſus fi. v̓. hijs duobꝰ titulis. Itē dr̄ actō titulus. C. fami. herciſ. nō eſt ambiguū.

AItem dicitur titulus dignitas. vnde Ouidius. Gratulor ecaliam titulus accedere noſtris. de hoc dictū eſt. sͣ. de elec. dudum. ij. q ¶ Renunciet. ar. ꝙ ſolus epiſcopus ſit iudex ordinarius in ſua dioceſi. xi. q. i. de perſona. lxxx. di. non debere. ar. cōtra. xi. q. iij. c. i. ⁊. c. nullus. ⁊. ij. q. i. nemo.i. rn̄. r ¶ Ualeat. qꝛ ipſe ſufficere oībus nō pōt. ⁊ iō ꝑ alios hͨ facere dꝫ. arg. ꝯͣ. jͣ. de offi. or. inter ce tera. nec ip̄emet eā ſibi aſſumere debꝫ qꝛ ⁊ p̄tor ſe tutorē dare non pōt. ff. de tu. ⁊ cu. pretor. ſic p̄latus a ſeipſo p̄la turā acciꝑe nō pōt jͣ. de inſti. c. vl. ⁊. jͣ. de iurepa. ꝑ tuas. ⁊ jͣ. de bap. ⁊ eius ef. debitū. qꝛ differen tia dꝫ eſſe inter dā tem ⁊ accipientē ut ibi dicitur. s ¶ Sua onera. debꝫ enī ſua onera parti ri cū alijs. jͣ. de pre ſump. mādata. ubi de hoc. t ¶ Ita archip̄ſbyte ri. iſtud ita non no tat omnimodam ſi militudinē: qꝛ alit̓ preeſt epiſcopuſ ꝙͣ archipreſbyteri. n ¶ Referant. p̄ter minora que ipſi ar chipreſb̓ri determi nare poſſunt cū ha beant ordinariā iu riſditionē. jͣ. de of. ordi. cū ab eccleſia rū. ⁊. jͣ. de cōſang. ⁊ affi. ex litteris. T primice riꝰ. ſupple ſtatuimꝰ. y ¶ Diatonis. sͣ. de offi. archi. officiuꝫ. cōtra. c. iſta loquūt̉ ẜm diuerſas cōſue tudines diuerſarū eccleſiaruꝫ: uel pri micerius hoc facit ad mandatū archi diaconi: uel tāꝙͣ ui carius eius: ⁊ ita p̄ latꝰ qui ſubeſt ep̄o poteſt aliij demāda re uices ſuas: ⁊ me rito quia ordinarii iudices ſunt. lau. z ¶ Ut ipſe.ſ. archi diaconus: uel ipſe .ſ. primicerius: qd̓ eſt melius. ⁊ ¶ Donet lectiōes ſed hoc uidet̉ pertinere ad officiū archidia. sͣ. de offi. archi. officiū diuerſa conſuetudo diuerſarū eccleſiarū impedit contradictioneꝫ que circa huiuſmodi officia conſiderat̉ potius. a ¶ T ſciat. ſupple ſtatuimus. b Uaſorum. ſecūdo poſt archidiaconū. ⁊ ſic non eſt contra sͣ. de offi. archi. ea que. c ¶ Luminaria. lampadū. ut differat ab eo quod ſequitur. d ¶ Siue in cera. qꝛ in his illuminat̉ eccleſia: ⁊ ẜm hoc etiā uidetur pertinere ad officiū cuſtodis. jͣ. ti. proxi. c. ꝓxi. ſed hoc referas ad diuerſam conſuetudinem ut ſepius dictum eſt. io. Uſtoſ. tītinabuloꝝ sͣ. d̓ ele. ī cāis. ⁊. jͣ. c. ꝓx. ⁊.i. di. iuſ militarꝭ Utenſilia. sͣ. de offi. archi. ea que cōtra. ſo. ſupple ſub archi dia. ⁊ ſacriſta diuerſa eſt conſuetudo. b ¶ Moduꝫ. ſic. xxiiii. q. i. manet. ar. ꝙ ita excedit̉ modus in eo qd̓ eſt amplius ſicut in eo qd̓ eſt minꝰ. li. di. qui ī aliqͦ. xlv. di. diſcipli na. xli. di. ꝗſꝗs. ff. de pe. reſpiciēdū. C. de cuſto. ⁊ exhi. re. ſi ꝗs. ī fi. uitam iugi circūſpectione cuſtodi ant: ⁊ qua unuſquiſqꝫ īduſtria diui nū opꝰ exerceat epiſcopo ſuo renū ciatq. Nec obtēdat epūs nō egere plebē archipreſbytero: quaſi ipſe eā gubernare ualeat: qꝛ ⁊ ſi ualde idoneꝰ ſit: decꝫ tn̄ ut ſuaº onera par tiat̉: ⁊ ſic̄ ipſe matrici eccleſie pre eſt ita archipreſbr̄i preſint plebibꝰ ut ī nullo titubet eccleſiaſtica ſolli citudo. cūcta tamē referātⁿ ad epiſ copū: nec aliquid ꝯtra eius decre tum ordinare preſumant. De officio primicerij. ¶ Dem ex libro romani ordinis. T primiceriusˣ ſciat ſe eē ſb̓ arch. ſic̄ ⁊ archipre ſbyter et ad eiꝰ curā ſpā liter ꝑtinere: ut preſit ī docēdo diacōis uel re liquis gradibus eccleſiaſticis ī or dine poſitis: ut ipſeᶻ diſcipline et cuſtodie īſiſtat ſic̄ ꝓ aīabuſ eoꝝ co ram deo rōnē ē redditurꝰ: ⁊ ut ipſe diaconibus donetᵉ lectiōes que ad nocturna officia clericorū ꝑtinēt: ⁊ de ſingulis ſtudium hēat: ut ī qua cūqꝫ re capacē ſēſum habēs abſqꝫ ulla uacet negligētia: aut a quo ip ſe iuſſerit inſtituantur. De officio ſacriſtę. Ꝙ concilio toletano. T ſciatª ſe ſacriſta ſubie ctū archidi. ⁊ ad eiꝰ cu 14 rā ꝑtinere cuſtodiaꝫ ſa C croꝝ uaſoꝝ ueſtimēto ruꝫ eccleſiaſticoꝝ: ſeu totiꝰ theſau ri eccleſiaſtici: necnō que ad lūina riaᶜ ꝑtinēt ſiue in cera. De officio cuſtodis. Ex libro romani ordinis. Uſtos eccleſie: cui ea que eccleſie ꝯpetūt: cu ſtodiēda ꝯmittūt̉: oꝫ ut ſui archidia. iuſſioni in cūctis obediat: ī canonicis horis ſigna tītinabuloꝝᵉ pulſāda ipſo ar chidiacono iubēte ab eo pulſētur: pallia uel linteamina altaris ſeu cū cta utēſilia eccleſie indeſinēter cu ſtodiat. lāpades ⁊ laternas ī accen ⁊. jͣ. d̓ vi. ⁊. ho. cle. cleri. ⁊ ſic media uia tenēda ē. unde uerſus. Cū media ſēp gaudebā ludere forma. Maior enī medijs gratia rebus ineſt. ⁊ illud. Inter utrunqꝫ uola: medio tutiſſimus ibis. h ¶ Cum diſcretione. Diſcretio enim mater ē omniū uirtutū.i. q. v. p̄ſentiū. i ¶ Minus idoneus. ſic gͦ remouet̉ ab officio ſuo minꝰ idoneꝰ ſic magiſter mi nus idoneꝰ remouetur: qui pͥ mū moribꝰ demū ſcīa ⁊ facu dia alios p̄cellere dꝫ. C. d̓ ꝓ feſſo. ⁊ medi. l. ij. li. x. ⁊ iudex ⁊ p̄latꝰ remouētur ꝓpter ne gligentiā. sͣ. d̓ of. archi. ea q̄ k ¶ Emēdet. ar. ꝙ ꝑ denūcia tionē offenſa ꝓxima veniam meretur. xxxv. di. ep̄s. C. de ep̄i. audi. nemo. ⁊ ſic quodli bet peccatū nō inducit depo ſitionē. v. q. iiij. in loco. l ¶ Denūciado. ar. ꝙ ꝑ denū ciationē aliquis remouēdꝰ ſit ar.i. q. vij. qͣpropt̓. jͣ. d̓ iureiu. querelā. jͣ. d̓ fideiuſ. ꝑuenit. ſꝫ nō loquūt̉ ī d̓nūciatione. ⁊ ar. ad hoc. xxiiij. q. iiij. ecce. vndecunqꝫ. m. ¶ Uſtos. abſēte ep̄o. ar. ꝙ res canonicoꝝ per ep̄m diſpēſari debēt. xij. q. ij. vulterane. ⁊ ꝑ ipſū dꝫ conſti tui economꝰ. C. de ep̄i. ⁊ cle oēs.§. hoc nihilominuſ. ⁊ ix. q. iij. cum ſimus. n ¶ His tribuſ. q̄ enumerātur inferius: archidiaconꝰ archi preſbyter ⁊ cuſtos. o ¶ Sāctiores. ⁊ ita vr̄ ꝙ ſēꝑ melior ⁊ iuſtior ſit eligēdus viii. q. i. lꝫ ⁊. c. ſi ergo. lxiii. di. metropolitano. ⁊. xxv. di.§ nūc autē.i. q. i. uiliſſimus. in aut. d̓ monachis.§. ordinatio ne. coll. i. ar. ꝯͣ. xvi. q. vii. mōa ſteriū ⁊.sͣ. d̓ elec. cū nob̓ oliꝫ. ⁊ sͣ. de renū. niſi cū pͥdē.§. ꝓ d̓fectu. ⁊. jͣ. d̓ p̄bē. c. pe. lxi. di. cathinēſis ⁊. lxxxv. di. florēti nū. ar. ff. de leg. ii. cū pr̄.§. ro go. So. melior iuſtior ⁊ ſācti ordꝫ eligi: tamē ſi aliꝰ eligat̉: lꝫ non ſit melior: ſufficit ꝙ ſiſ ſufficiēs: qꝛ cōueniēs ſcīa ſuſ ficit ī p̄lato. sͣ. d̓ renū. niſi cuꝫ pͥdē.§. ꝓ defectu ⁊ sͣ. de elec. cum nobis olim. p ¶ Neqꝫ zelus.i. odiū: qꝛ ē et bonus zelus ⁊ malus zelus d̓ malo hic ītelligitur: ſicut ē: bo nꝰ dolus ⁊ malus dolus. C. de dolo. l. i.§. non fuit. D audientiā. ī diuer ſis. qd̓ eē nō debuit: L cū pluribꝰ ſeruire nō poſſit: qꝛ dū ad utrunqꝫ feſti nat: neutꝝ bene ꝑagit. xvi. q. i. p̄ſbyteros. ⁊. C. de aſſeſ. ne mo: et eo ipſo ꝙ permiſit ſe intitulari in ſecundā uel poſt ꝙͣ tranſlatus eſt ad eam: per didit ius quod habuit in uicariam. jͣ. de conceſ. p̄bē. litteras. xxi. q. ii. ſi quis iā trāſlatus ⁊ qui beneficiatus ē ī una eccleſia nō ē idoneꝰ ad aliā. jͣ. de p̄bē. ſuꝑ inordinata. īmo nō ſolū uicariā petere nō poterat: ſꝫ utrūqꝫ beneficiuꝫ ꝑ dere dꝫ: ſi utrūqꝫ retinere cōtendit ẜm moderna iura. jͣ. de p̄bē. de multa. qui enim habet uicariam perpetuam: be neficiatus intelligitur. sͣ. de reſcript. po ſtulaſti: ⁊ qui curā hꝫ aīaꝝ uel p̄lationē: ⁊ cōſimilem recipit: pͥma ipſo iure ua cat. jͣ. d̓ p̄bē. de multa. ⁊ idē eſt ſi quis hꝫ ꝑpetuā uicariā: ſicut ſi haberet eccle ſiam intitulatā. jͣ. e. c. ult. ⁊ sͣ. de fili. preſbytero. conſtitutus. Rouideas. plures. ex eo ꝙ dicit plures vr̄ ꝙ poſſit hr̄e unā uicariam ſꝫ hoc vr̄ falſū: qꝛ quilibet in ꝓpria ꝑſona ⁊ nō ꝑ uicariuꝫ debet ī eccle ia deſeruire. jͣ. de cle. nō reſi. qꝛ nōnulli. ⁊. c. ſe. ⁊ sͣ. de elec. cū in cūctis: ⁊ me lius ī iure nouo. jͣ. de p̄ben. extirpāde.§. qui v̓o. Et hoc eſt uerum niſi in caſi bus qui ponuntur ī dicta decre. extirpande.§. qui uero.ſ. cū parrochialis ec cleſia ſit annexa dignitati uel p̄bēde maioris eccleſie: ut ibi: alias hodie uica rij. cōſtitui nō poſſunt: ⁊ talis uicarius dꝫ eſſe ſacerdos: cū hēat curā aīaꝝ. jͣ. e. c. ult. ⁊ debet eſſe perpetuus: ut in predicto.§. qui uero: ⁊ canonice inſtitutꝰ dendo ſeu extīguēdo preuigil exi ſtat: ne ut ſupra moduꝫᵍ lucēdo ole um depereat: aut minꝰ lucēdo ob ſcurior ſit eccleſia: ſꝫ oīa cū diſcre tiōe agāt̉: que noſcit̉ oīum v̓tutuꝫ eē mr̄. Si v̓o is minꝰⁱ idoneus ad hoc ꝑagēdū extiterit: ab archi. co erceat̉ ut ſe emēdet. Si āt īdomi tꝰ ꝑmāſerit: arch. epō nūciando ꝓ uideat ut īdecēter eiecto aptꝰ dn̄i dei ꝯſtituat̉ miniſter: ut oīa ī laudē dei fiant? Ꝙ cōcilio toletano. Uſtos ſollicitꝰ dꝫ eē de oī or namēto eccleſie ⁊ luminarijs ſiue īcēſo: necnō paneꝫ ⁊ uinū oī tē pore preparatū ad miſſā hr̄e dꝫ: et ꝑ ſingulas horas canonicas ſignū ex ꝯſēſu archi. ſonare: ⁊ oēs obla tiōes ſeu elemoſynas ſeu decimas cū eiuſdē tn̄ ꝯſēſu abſēte epō inter fratreſ diuidat. In his tribꝰⁿ eccle ſie colūnis: ut ſācta ſāxit ſynodus: ꝯſiſtere dꝫ alma mr̄ eccleſia: ut ad hoc tales ordinent̉: quales melio res ⁊ ſāctioresº eē uiderīt: ut nulla negligētia ī ſācta dei eccleſia uidea tur. hi tres archi. archipreſbr̄ cu ſtos ſimul iūcti uno aīo ꝓuide ꝑa gant ⁊ ꝑfecte: ut non ſit inuidia ne 3. qꝫ zelusᵖ malus inter illos. De officio uicarij. ¶ Alex. iij. noruic. ⁊. g. archidi. D audiētiā nr̄aꝫ ꝑuēit ꝙ u. preſbr̄ mōachos de rameſia petēdo uica riā eccleſie de burnel. a qua. xx. anīs retroceſſiſ ī diuerſis poſtea eccleſijs ꝑſonatū adeptꝰ fa tigar̄ preſumit. Quia igit̉ nō ē cāo nicū ut qui curā aīaꝝ ī diuerſis hēt eccleſijs uicariꝰ ī aliēis exiſtat: mā damꝰ quatenꝰ ſi ē ita: predictū pre ſbyteꝝ a petitōe ſupradicte uicarie deſiſter̄ ꝯpellatis. ¶ Dem elien̄. epiſcopo. Rouideaſ attētiꝰ: ne ī epātu tuo patiaris aliquē plures ui carias hēre: qꝛ cū uicarij teneātur ꝑſonis ⁊ eccleſijs deſeruir̄: alienū ē ab ordīe iuris: ut uicariā quis ha beat preter unā. ¶ Dē uinto. epō.

cum certa portione per epiſcopum. jͣ. c. proxi. D hec. epiſcopi. quidā ſupplent ⁊ patroni ſi non ſit collegiata eccleſia quoniā pr̄oni ꝯſenſus deſiderat̉ ubicūqꝫ ius ꝑpetuū ꝑcipiendi aliꝗd confert alicui. ar. xvi. q. vii. decernimus. ⁊. q. v. ſiquiſ ep̄oꝝ. C. de auc. p̄ſta. l. vlti. ⁊. lxiii. di. principali hoc nō credo ꝙ cōſenſus patroni ſit requirendus cū patronus tātūmō debeat preſentare uacāte eccleſia ut dicūt iura p̄dicta: ſꝫ eccleſia non intelligit̉ uacare in inſti tutōne uicarii. ⁊ hoc uidetur hic innui. t ¶ Remouere. ergo habꝫ ius in re. ueꝝ eſt ꝙ habet ius ut carie ſed non dicit̉ habere ec cleſiā quo ad titulū. ſolus.n. prelatus habet eā intitulataꝫ tamē expelli non pōt ac ſi ha beret eā intitulata ſine iuſta cauſa: ⁊ tunc per iudicē ⁊ nō per prelatū ipſius eccleſie. ut hic in fi. dicit. u ¶ Nec minuere. cum ſit per petuo conſtituta. ar. jͣ. de cen ſi. prohibemus. Lericos. ſic pone ca ſum p̄lati eccleſiaꝝ in quibus habēt cu ra aīaꝝ uel aliā dignitatē in propria ꝑſona deſeruire de bent eccleſie ⁊ non ſubſtitue re ſibi uicarios: qꝛ hoc eſt cō tra rationē. ⁊ iſte caſus ꝓbat̉ jͣ. de prebē. extirpande.§. qui v̓o. ⁊ ſic ordinabis litteram. Non ꝑmittas clericos.i. pre latos in p̄ſbiteratu uel alios in inferioribus ordinibus cō ſtitutos ſubſtituere alios in uicariis eccleſiaꝝ quas.ſ. ec cleſias adepti ſunt tanꝙͣ pre lati. ⁊ ꝙ ita accipiat̉ hͦ nomē clericos: probat̉. appellatiōe enī clericoꝝ omnes ſuꝑiores continentur. in aut̉. de ſanc. ep̄i.§. p̄ſbiteroꝝ. col. ix. ⁊ xi. q. i. de ꝑſona. ẜm aliū caſum qui poni ꝯſueuit. expone cle ricos.i. uicarios ſubſtitutos alios.ſ. uicarios in uicariis quaſ adepti ſunt. q. d. uicariꝰ non poteſt aliū uicariū ſibi cōſtituere. ſed iſte caſus non eſt bonus qꝛ ꝑ hͦ in nuitur ꝙ licitū ſit conſtituere uicariū qd̓ non eſt uerū: ut dictū eſt ẜm ius no uū: niſi tu uelis reſtringere hanc decre. ad caſum illius.§. qui v̓o. ſed in nul lo caſu licet uicario aliu ſibi uicariū ſubſtituere. y ¶Ua nobis. uicarii. uicarius oīa pōt q̄ ꝑtinēt ad iuriſditionē illiꝰ cui uices gerit. C. de of. eiꝰ qui ge. ui. al. l. i. ar. xciii. di. c. ul. ⁊. xciiii. di. c. i. q̄dā tn̄ ſunt q̄ ſine ſpāli mādato attētare nō dꝫ. jͣ. de of. lega. qd̓ trāſlationē. z ¶ Extenditur. niſi forte intra centeſimū miliare ad inſtar prefecti urbis. ff. de offi. prefec. ur. l. i.§. in initio. ⁊. ff. de offi. ꝓconſu. ſi in aliā.§. ulti. ⁊ ¶ Irritū. Nō qd̓ factū eſt ꝑ ſurreptionē: nō vꝫ tāꝙͣ a nō ſuo iudice. xi. q. i. c. pe. ⁊. C. ſi nō a cō. iu. l. ul. ⁊ retractari pōt altera ꝑte abſente. jͣ. d̓ re iu. cū olī. ⁊ p̄cipue decre. iſta. hic enī littere nullā cōferebat iuriſditionē qꝛ iuriſditō uicarii nō extēdit̉ exͣ urbē ut hic dic̄: gͦ ſi cōcedat lr̄as exͣ eſt nulla iuriſditio. ff. de iuriſ. om. iu. l. ul. C. qui ꝓ ſua iuriſ. l. una. ⁊ ita quicꝗd factū ē hic ꝑ lr̄as uicarii ipſo iure nō tenuit. de hac mā dictū eſt. sͣ. de reſcrip. ad audiētia. ii. ¶X ꝑte tua. ꝑpetuos. ꝑpetuus uicariꝰ dr̄ qui canonice a ꝑſona eccleſie de aucte ep̄i ē inſtitutꝰ: ⁊ certā dꝫ ꝑcipere portionē. sͣ. e. ti. ad hec. ⁊. jͣ. d̓ ꝑbē. extirpade.§. ꝗ v̓o. nec pōt quis hr̄e plures uicarias cū hēat curā aīaꝝ ta ꝙͣ uicariꝰ: ⁊ dꝫ reſidere ī loco ut hic dic̄: ſicut nec ꝗs pōt hr̄e plures eccleſi as. jͣ. de cle. nō reſi. qꝛ nōnulli. ⁊. c. ſe. ⁊. jͣ. d̓ p̄bē. de multa. In quibꝰ caſibꝰ poſ ſit quis cōſtituere uicariū dr̄ in p̄dicta decre. extirpāde.§. qui. v̓o. beneficia enī eccleſiaꝝ ꝓpter officia diuina cōſtituta fuerūt. xii. q. ii. cōceſſio. xvi. q. i. gęneraliter. ⁊.i. q. ii. c. ul. ar. C. de mili. teſta. l. pe. ⁊. xxi. q. iii. c. cyprianus. Per ſubtractionē. ⁊ ſic etiā cōpellunt̉ alij clerici quādo neceſſitas uel uti sꝫ ut ordinent expoſcit. sͣ. de eta. ⁊ qua. queris. nec hꝫ locū diſtinctio q̄ cō ſueuit notari. lxxxiiii. di. ī prin. maxime ubi quis recipit beneficiū aīaꝝ curā habēs annexā ibi indiſtīcte debet ꝓmoueri uel priuari illo officio. sͣ. de elec. cum in cunctis. ⁊ sͣ. de eta. ⁊ quali. c. i. ⁊. lx. di. per totū. aUia queſitū. compellunt. unde iactura cauſe affici debēt qui patroci niū potentioꝝ aduocant. C. ne liceat poten. l. i. ⁊. jͣ. de ali. mu. iudi. c. ii. ⁊ iudex ꝓpter prohibitionē illoꝝ non dimittat ſua iuſticiam exerce re. jͣ. de iudic. decernimus. in fi. ar. xi. q. iii. quattuor. c. iniuſtum. ⁊. C. quod D hec ſi ꝑſona alicuiꝰ eccle K ſie uicario quē ī eadē eccleſia īſtituit de aſſēſu ⁊ auc̄te dioc. epiſco piº certā aſſignauerit portioneꝫ is qui ꝑſona illa defūcta ī ꝑſonatu illi us ſubſtituit̉: nō pōt eūdē ab eccle ſia remouereᵗ: uel aſſignatā ſibi mi nuereª portōeꝫ: niſi aliquid ꝯmit tat ꝑꝑ quod ꝑ iudicē uicaria ſit uel bn̄ficio ꝯdēnāduſ. ¶ Dē nor. epō. Lericoſˣ ī preſbr̄atu uel ī alijſ īferioribus ordinibus ꝯſtitu tos in uicarijs eccleſiaꝝ quas ade pti ſūt: alios ſibi ſubſtituere non ꝑ mittas: cū id ſatis ſit abſonuꝫ ⁊ ab ſurdum. INno. iij. abbati ſancti eug. ⁊ plebano ſancti petri. Ua nobis: ⁊ īfra. Noſigr̄ ui carijʸ lr̄as extimātes per ſui reptionē obtentas: quoniā iuriſdi tio uicarij quā ro. pon. in urbe reli quit n̄ extēdit̉ᶻ extra illā niſi ei ſpā liter ſit ꝯceſſū: preẜtim cū ipſe mo rat̉ ī ſua ꝓuīcia ſpāli: uidelicet īter capuanā ꝓuīciā ⁊ piſanā: mādamꝰ quatenꝰ quicquid occaſiōe lr̄aruꝫ illaꝝ actū ē ī irrituꝫᵉ reuocetis. Uno. iij. uigoren̄. epō. X parte tua fuit ꝓpoſitū corā nobis: ⁊ īfra. Mādamꝰ qua tenꝰ ꝑpetuosᶻ uicarios: ut ī eccleſi is ī quibꝰ uicarias obtinent reſide ant: ⁊ ſe ī preſbr̄os ut eoꝝ cura exi git faciāt ꝓmoueri: ꝑ ſb̓tractōeꝫˣ ꝓ uētuū uel ipſaꝝ uicariaꝝ ꝯpellas. De officio ⁊ ptāte iudiciſdelegati b ¶ Pari pena. ſic pꝫ ꝙ faciētes ⁊ cōſentiētes pari pena cōſtringūt. ſic. ii. q. i. notū. lxxxvi. di. faciētis. Ar. ꝯͣ. ꝙ magis puniunt̉ cōſentites ꝙͣ agētes. xxiiii. q. iii. qui alioꝝ. ⁊. xi. q. iii. qui cōſentit. Ad honota ꝙ qͣdruplex ē cōſenſus.ſ. negligētie: cōſilii cooꝑationis: ⁊ autoritatis ſeu defēſionis. In pͥmo caſu.ſ. negligētie minꝰ peccat cō ſentiēs ꝙͣ faciēs: ni ſi forte negligētia ni mis craſſa fuerit: ur in p̄lato: ut.i. q. i. 9. quid īuiſibilis. ⁊. lx xxiii. di. cōſentire. ⁊ c. nihil. In ſecundo caſu.ſ. cōſilii minus punit̉: plus tamē qͥ negligēſ. ar. lxxxvi. di. tāta. in tertio ca ſu cooꝑatōiſ eqͣliter peccāt faciētes ⁊ cō ſentiētes. ⁊ ẜm hoc ītelligūt̉ oēs aucto ritates que dicūt ꝙ eqͣlit̉ puniūtur. In qͣrto caſu auctorita tis ſiue defenſionis magis peccat cōſen tiēs defēdēdo ⁊ au ctoritatē p̄ſtādo ꝙͣ faciēs ⁊ magiſ puni enduſ ē. xxiiii. q. iii. qui alioꝝ. ⁊. xi. q. iii qui conſentit. c ¶ Impedire. uide qͣliter iuriſditio ex tēdit̉ ad illos d̓ ꝗbꝰ in reſcripto mentio non hētur. ſic excōi catio extenditur ad illos ī quos lata nō fuit. jͣ. de ſen. excōnuꝑ. ⁊. c. ſi ꝯcubine ⁊ hoc cōtīgit: qꝛ im pedit ipſaꝫ iuriſdi tionem: ⁊ iudex oīa pōt que ad ipſaꝫ iu riſditionē ꝑtinent: ⁊ ſine ꝗbus cā expe diri nō pōt. jͣ. e. p̄te rea. ⁊. c. ſignificaſti. ⁊. c. prudentiā. ī fi. ⁊ c. ſuſpitiōis. i. ℟n̄. ⁊. jͣ. de. teſti. tam litteris. Ane lr̄aꝝ. Cōtra. sͣ. d̓ reſcrip. ceteꝝ: ubi ualēt pͥme lr̄e ſi ſecū de nō faciāt mētionē d̓ pͥmis: ſꝫ illud ītellige quādo ad diuer ſos iudiceſ pͥme ⁊ ſecūde lr̄e īpetrātur: hic quādo ad eoſdē iudices pͥme ⁊ ſecūde lr̄e īpetrātur: ⁊ forma diuerſa ē. unde uidet̉ dicē ꝙ ſu ꝑſedere debēt. donec cōſulāt ſuꝑiorē qͣliter debeāt ſe hr̄e ī cā ipſa: ſecūdū qͣs lr̄as ꝓcedāt: ne ꝓ tali uarietate negociū ex toto īpediat ſi uellēt ſequi utrāqꝫ forma. ſꝫ ſcd̓ꝫ hoc uidetur negociū īpediri. nō īpeditur finalit̓ ſꝫ ad tp̄s: uel quouſqꝫ papa reſcribat ſuꝑ illo. ſꝫ ho die nō uidetur hr̄e locū qd̓ hic dicit: qꝛ ꝓcedē debēt ꝑ formā pͥmo ſibi datā: exquo ſcd̓e lr̄e nō faciūt mētionē de pͥmis. jͣ. de ap. ut dbi tus. ⁊ sͣ. d̓ reſcrip. c. capitulū ſcē crucis: ⁊ qꝛ tacita v̓itate impetrate ſūt: cū nō fecerint mētionē de pͥma forma. alii uolūt ītellige̓ hoc. c. ut cōcordet cū illo ceteꝝ: ⁊ dicūt ꝙ ꝓcedendū ē ꝑ pͥmas: ⁊ ſuꝑſede re debēt executōi ſecūdaꝝ donec cōſulāt papā ſuꝑ pena īponēda iſ li īpetrāti tacita v̓itate. ſꝫ hec lr̄a utrarūqꝫ ꝯͣdicit eis: ⁊ ē pͥus dictu uerius ꝑ decre. ut debitus: ſꝫ ſuꝑ expēſis pōt puniri. sͣ. de reſcript. ceteꝝ. in fi. de hac materia dixi. s. de reſcrip. c. i. e ¶ Innotuerit.ſ. ꝙ non reuocent pͥmas T I ꝓ debilitate. libeꝝ. ēt ꝑtibus inuitiſ cū ptās ſit talis a legI cōceſſa. C. d̓ iudi. a iudice. ⁊. jͣ. e. quoniā apoſtolica. niſi ī ca ſu eiuſdem decre.§. is autē. ⁊. jͣ. e. paſtoralis. ī pͥn. ⁊ cōpellere ēt po renuentē: niſi malicioſe exonerare ſe uellet: ut ibi dicit: ⁊ ſic ſemper iuſta cādꝫ ſubeſſe: quādo cauſā cōmittit: ut hic hēs. g ¶ Diſcretis. jͣ. de cōſan. ⁊ affi. ex lr̄is. ⁊. jͣ. de p̄bē. ſuꝑ inordinata. h ¶ Cōſulere. tāꝙͣ uiꝝ diſcretū ⁊ nō tāꝙqͣ iudicē: ſi uices ſuas ī totū cōmiſit. jͣ. e. ſuꝑ queſtionū.§. porro. alias ſi cū eo poſtea uellet iudi care. non ualeret. jͣ. e. cum ſuper i ¶ Cauſe. puta inquiſitio exceſſuum ꝓuiſio eccleſie. ar. jͣ. e. quoniā apoſtolica.§. ii. ſcd̓m formā illiꝰ.§. alioquī bene poſſet committere magis perito. k ¶ Graues. ſic ēt grauia negocia debet quis per ſe tractare ⁊ non ꝑ procuratorem. C. de procur. l. ult. nec tunc poteſt cogi conſtituere Lex. iij. lundon̄. epō. Uia queſitū ē quid faci endū ſit de ptātibꝰ que cum precipimus alicui iuſticiam exhiberi mi nis aūt terroribus conquerētes ſi lere compelluntª ⁊ ſic mandatum noſtrum eluditur. Sic tibi reſpon demus: ꝙ ſicut agentes ⁊ conſenti entes pari pena ſcripture teſtimo nio puniūt̉: ſic tā eos qui trahunt̉ ī cāꝫ quā prīcipales eoꝝ fautores ſi eos māifeſte cognoueriſ iuſtitiā īpedire: diſtrictōe eccleſiaſtica po teris coercere. ¶Dē bonon̄. epō. Ane ſi a nobis ſuꝑ aliqua cā Ꝙlittere impetrantur: ⁊ alie po ſtea non facta mentōne prioꝝ litte rarūª litter̄ opponūtur: ſi iudicibꝰ īnotueritᶜ donec ro. pontificem cō ſulant ⁊ ſuaꝫ exinde cognoſcāt ple nius uoluntatem: executōni ſuper ſedeant utrarūqꝫ: ne pro uarietate litterarum cauſarum fines ualeant īpediri. IDem epō lundon̄. I pro debilitate uel pro qua libet alia graui cā uel neceſſi tate tractandis cauſis: que tibi a ſe de ap. committūtur: intereſſe non poteris: liberuꝫ tibi ſit ꝑſonis di ſcretisᵍ ⁊ idoneis uices tuas ꝯmit tere: ita ꝙ ſi res tāti eſt: conſulei te debeant: niſi forte cauſeⁱ ita gra uesᵏ ſint: ꝙ ſine preſentia tua non poſſint ꝯmode terminari. ¶ Deꝫ u. carnoten̄. electo.

procuratorem. jͣ. de procura. querelam. E cauſis. certū tempus id currit poſtꝙͣ lr̄e iudicibꝰ p̄ſentāt̉ j. de appel. ſuꝑ eo. ii. quid ſi infra. xx. dies cā ꝯmittat̉ termi nāda? nūquid inducie. xx. dieꝝ dande ſunt. iii. q. iii. offerat̉. uidet̉ ꝙ ſic qꝛ beneficiū enī iuris nemini ē auferendū. xxvii. di. de his. ī fi. ff. de re iu di. l. iiii.§. ſiꝗs ex te ſtamēto ⁊ reſtitutō que infra qͣdriēniū determinari debet reo dilationē petē te ꝓrogat̉ ultra qͣ drienniū ⁊ tūc pro deſt tā reo ꝙͣ actori C. de tēp. in īte. re. petēde. Sꝫ ꝯͣdicit ī fi. qꝛ tēpus ꝓrogari non pōt niſi de con ſenſu partiū. Sol. ꝓpter tꝑis anguſti am puta arctadas inducias ⁊ nō am pliādas. interdum enī licꝫ iudici arcta re tēpus a lege ſta tutū. ff. de re iudi. l. ii. ⁊. jͣ. de re iudi. qd̓ ad cōſultationē nā ⁊ cā criminalis infra biēniū termi nanda eſt. C. de iu di. properandū. in pͥnc. ⁊. C. ut. jͣ. cer. tē. cri. qō fi. l. ulti. quādoqꝫ tn̄. jͣ. quin quaginta dies. C. ut oēs tam ciui. ꝙͣ mi. iudi. l. i. la. l ¶ Partiū. ar. ꝙ de conſenſu partiū ſo lēnitates iuris poſ ſunt remitti. ar. jͣ. d̓ reſti. ſpo. licet. ⁊. ff. de fer. l. i. Ar. ꝯͣ. jͣ. de fer. c. ul. ⁊. iii. q. v. accuſatoribus. x xiii. di. quorundaꝫ. C. d̓ libe. cā. nec ſi uolēs. C. de arbi. aut̉. decernimus. C. de iura. calū. l. ulti.§. ſed quia. So. ille ſolēnitates iuris que ſunt introducte in fa uorē partiū poſſunt omitti de conſenſu partiū. ut. ff. de fer. l. i. ⁊. jͣ. de teſti. tuis. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. licet. ſed illis ſolēnitatibus que ſunt introducte ꝓpter reuerentiā dieꝝ partes renunciare non poſſunt jͣ. de fer. c. ulti. ⁊ illis que ꝓ cōi utilitate ſiue publica ut in p̄alle.§. ſꝫ quia. ⁊ ceteris que ſunt de ſubſtātia iudicioꝝ ut ē libelli oblatio ⁊ litis conteſtatio ⁊ ꝙ ſentētia ferat̉ in ſcriptis. m ¶ Proroget̉. ⁊ ita pꝫ ꝙ iuriſditio que certo tēpore finit̉ poteſt ꝓ rogari ad maius tēpus. de prorogatiōe iuriſditionis dicet̉. jͣ. e. p. ⁊ g. ⁊ ſi cōpromiſſū fiat ad certū tempus finit̉ cōpromiſſū niſi de cō ſenſu partiū proroget̉. ff. de arbi. diem proferre. n ¶ Uenire. dūtamen citatio teneat: alias non tenet̉. de elec. bone memorie. ⁊. jͣ. de. fer. c. ulti. Ber. o ¶ Terta. ſic eſt in uſurariis. jͣ. de uſur. qꝛ in oībus. ⁊ ſi illi ꝑſeuera uerint excōicent̉. jͣ. de uſur. preterea. ſed certa pena ſtatuta ē: quia ſi eſt cōtumax ſi talis eſt res debet mitti in poſſeſſionē cā rei ſeruā de: ſi non ē talis excōicet̉. jͣ. ut li. non ꝯte. tue. ⁊. c. quoniā. Quid ſi diuerſe ſunt pene? minor imponat̉. de pe. di. i. pene. l. di. ſiquis uo luntate. ⁊. c. ſiqua femina. uel locus erit gratificationi. jͣ. de iurepa. cū aūt aduocatꝰ. uel illā qͥ magis timet̉. ut ī. c. quoniā frequēt̉. ī fi. p ¶ Eā infliges. cū ſis delegatꝰ: quo caſu diſpēſare nō potes ſꝫ iure ꝓcedere cū fines mādati exacta diligētia ſint ſeruādi. sͣ. d̓ reſcrip. cū dilecta. ſecꝰ in ordinario qui diſpēſare pōt. jͣ. de iudi. at ſi clerici. q ¶ Arbitriū. ar. ff. de iure deli. l. i.§. i. qualitate delicti ⁊ cauſe ⁊ per ſone inſpecta. jͣ. de homi. ſicut dignum. Reterea. ſimpliciter. ſine aliqua forma exp̄ſſa qꝛ ſi certa for ma eſſet data illa eſſet ſeruāda. sͣ. de reſcrip. cū dilecta. ſꝫ cū ſimplicit̓ mādat qd̓ iuſtū fuerit exequaris. sͣ. d̓ fi. p̄ſby. c. pe. tūc hꝫ locū qd̓ hic dicit ꝙ oīa pōt ſine ꝗbus cā expediri non pōt. jͣ. e. prudentiā. in fi. ⁊. c. ſuſpitōis. Et ſic eſt ar. ꝙ uerbū ſimplicit̓ po ſitū generaliter intelligit̉. xix. di. romanoꝝ. ⁊. jͣ. de pͥuil. quia circa. s ¶ Toercere. ẜm tenorē illius decre. jͣ. ut lite nō ꝯte. tue. ſi lis eſt cō Ecāisᵏ que īfra certū termi nū decidēde ꝯmittūt̉: hoc tu am uolumꝰ cognitōeꝫ tenere: ꝙ ni ſi dies prefixꝰ de cōi cōſēſu ꝑtiū ꝓ roget: eo trāſacto mandatū expi rat: illis ēt qui ꝓ cāis tibi ꝯmiſſis ad citatōneꝫ tuā uēire: aut tuo ſuꝑ his parer̄ iudicio neglexerīt: ſi ta le fuerit negociū: quod certa exin de pēa canonibꝰ exprimat̉: eādē in fligaſᵖ alioquin ipſos ꝓ delicti qua litate ⁊ cāe ẜm tuū arbitriūq punir̄ ꝓcures. ¶ Dē archiepō ſenon̄. Reterea ſuꝑ eo: quod nos ꝯſuler̄ uoluiſti: utrū liceat iu dici delegato n̄ ordīario coger̄ cō tumacē: ut uēiat: aut dānare ſi non uēiat: hoc tibi auc̄te pn̄tiuꝫ innote ſcat ꝙ poſtquā ei cā lꝫ ſimpliciter delegat̉: ſatiſ pōt nr̄a auc̄te ꝑtes cō pellere: ⁊ ēt cōtumaces ſeueritate eccleſiaſtica coercere:: ēt ſi lr̄e cō miſſioniſ id n̄ ꝯtineāt: aut ꝑtes mā datūᵗ nr̄ꝫ nō hēant: ut accedāt: qꝛ ex eo ꝙ cā ſibi ꝯmittit̉: ſuꝑ oībus que ad cāꝫ ipſaꝫ ſpectare noſcūtur plenariā recipit poteſtatem. ¶ Deꝫ uinton̄. epō. Uāuis ſi unꝰ: ⁊ īfra. Si uero duobꝰˣ cā ꝯmittit̉: ēt ſi nō ap ponat ut unꝰ ſine altero ꝓcedat in ea: nihilominꝰ unꝰ ex ipſis ſiue ſuo ꝯiudici ſiue alij uices ſuas pōt cō mittere ī hac ꝑte. ¶Dem noruic. epiſcopo. Ignificaſtiʸ nobiſ: ⁊ īfra. Cō . t. t. rn̄. ꝙ ſi iudex ordinariꝰ teſtata ẜm tenorē illius decre. jͣ. de do. ⁊ contu. prout. t ¶ Mandatū. ẜm ꝙ habetur. jͣ. de reſti. ſpo. conquerente. u ¶ Ex eo ꝙ cā. Ar. ꝙ conceſſo principali cōcedit̉ acceſſoriū. viii. di. quo iur̄ ⁊. xvi. q. i. ſi monachus. ⁊. ff. de iuriſdi. om. iud. l. ii. ⁊. ff. de re iudi. quidā. C. vbi ⁊ apud quos. l. ulti. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. cā. ar. ꝯͣ. xx. q. iii. cōſtituit. ff. depo. l. i.§. q̄ depoſitis. ⁊. jͣ. de teſta. ad hoc. ff. de uſufr. itē ſi fun di.§. ſed ſi īſula. ii. q. vi. ꝗſꝗs. C. de ep̄i. audi. aut. ſi liberi. ⁊. C. de libe. pre. uel exher. aut̉. ex cā. ⁊. C. de leg. ſeruis So. prima ꝑs uera eſt ⁊. c. cō ſtituit. nō eſt ꝯͣ qꝛ ibi intētio pͥncipalis fuit circa res: alia nō tangunt ꝯͣriū. Itē eſt arg. ꝙ aliquo ꝓhibito ꝓhibetur omne id ꝑ qd̓ ꝑuenit̉ ad illd̓ ff. de ſpon. oratio. jͣ. de ꝓcur. tue. uerūtn̄ lꝫ aliqͣ ſint anne xa ⁊ alicui cōceſſa lꝫ unū adi mat̉ non tn̄ aliud īmo nec il lud. ff. de libe. ⁊ poſthu. ſi ita §. regula. ſed illud eſt ſpēale fauore libertatis. Itē arg. ꝙ idē iuris eſt in utroqꝫ conne xoꝝ sͣ. de cōſti. trāſla. ⁊.i. q. iii. ſi quiſ obiecerit. ⁊. viii. di. quo iure. ⁊. jͣ. de ap. una. ff. d̓ appel. ſi qui.§. ſiquis. ⁊.§. ſe. Ar. ꝯ. jͣ. de eo qui dux. in ma. quā pol. ꝑ adul. ꝓpoſitū. C. de fi. īſtru. l. ii. ⁊. jͣ. de deſpō. impu. de illis. ⁊ ii. q. v. inter rogatū. So. ideꝫ iuris eſt in utroqꝫ cōnexoꝝ: ubi alteruꝫ ſine altero eſſe nō contingit: ut hic ⁊ ubi eadē ratio eſt in utroqꝫ caſu ut. sͣ. de cōſti. trā ſlato. ſecus ubi diuerſa ē rō ut pꝫ per contraria. Uāuis. duobꝰ. hec fu it dubitatio: qꝛ cauſa ( cōmiſſa fuit tribꝰ ſub hac forma: mandamus ut ꝓ cedatis in cā: qd̓ iuſtū fuerit facientes nulla clauſula adie cta: ꝙ ſi ambo non poteritis ⁊cͣ: credebat̉ ꝙ ſi vnus non poſſet intereſſe ꝙ nō poſſet committere. iō queſiuit ep̄s vinton̄. an poſſet cōmittere vices ſuas: ⁊ dic̄ ꝙ bn̄ pōt qꝛ clauſula illa nihil fac̄ ꝙͣtū ad ptātem cōmittēdi cū habeat illā a lege. jͣ. e. paſtoralis.i. rn̄. ⁊. c. quoniā. ⁊. C. de iudi. a iudice. ¶ Ignificaſti. ordinarius. dubitatio fuit qꝛ iſte credebat ꝙ delegatus iudex nō poſſet ſuā ſentētiā mandare executioni. ar. ii. q. vi. quiſꝗs. ii. ⁊. ff. de re iudi. a diuo pio. ſed poteſt ut hic pꝫ z ¶ Non vult. ſi non vult poteſt cōpelli a delegato qui maior eſt illo etiā ep̄o quantū ad cām illam. jͣ. e. ſane. ⁊. jͣ. e. paſtoralis.i. rn̄. etiā ſi ſciat eam iniuſtā. jͣ. e. paſtoralis.§. quia v̓o. dūtamē faciat ei fidē de iuriſditione ſua. jͣ. e. cuꝫ in iure. ⁊. C. de man. prin. l. vna. ⁊ ¶ Reſiſtentibus. quos pōt excōicare cū hēat coertionē: alias talis executio deluſoria uideret̉. jͣ. e. ex lr̄is. ⁊ ar. ff. d̓ of. eiꝰ cui mā. ē iuriſ. l. vl. ī fi. ⁊ sͣ. e. c. i. ꝯ ¶ Reſtiterīt. ⁊ ſic uidet̉ fieri de ſua iuriſditiōe preſtando impedimentū. vn̄ illos poteſt excōicare. sͣ. e. qꝛ queſitū. ⁊. jͣ. de teſti. tam litteris. I quādo. trāſactiōe. tranſactio in ſpūalibꝰ interuenire nō pōt ꝓprie a ſumpto uocabulo. jͣ. de trāſac. ſuper eo. amicabilis autē compoſitio poſſet. jͣ. de tranſact. ſtatuimus. ar. ad hoc. jͣ. de p̄ben. niſi. ⁊. jͣ. de re. ꝑmū. c. fi. vnde expone tranſactōe.i. amicabili cōpoſitione. b ¶ Inſtitutionē. unde titulū nō hꝫ uel cām poſſidēdi. titulus enī nō acquirit̉ ꝑ traſactionē in ſpūalibꝰ ſꝫ canonica īſtitutōe. jͣ. de inſti. ex frequētibꝰ. ⁊. ff. d̓ decur. herēnius modeſtinꝰ: vbi dr̄ ꝙ ſola ꝑceptio ſalarii nō facit decurionē. c ¶ Mandato. de mittendo in poſſeſſionē illū tranſigentem. d ¶ Reſiſtere. ſed p̄cibus inſtet alias appellet ſi nō admitat preces: ⁊ tenebit ſappellatio. jͣ. e. ſuper eo. ar. jͣ. de re iudi. cū ſuper cōtrouerſia. e ¶IN litteris precepit. cū effectu.ſ. nam ſi mandauit ⁊ nō eſt parimet poſtea exequat̉ ut. sͣ. e. ſignificaſti. uerba enī cū effectu ſunt accipi enda. jͣ. de cle. nō reſi. relatū. ⁊ de pe. di. i. hec autē v̓ba. ⁊. ff. ꝙ ꝗſqꝫ iur. l. i.§. hec āt v̓ba. ⁊. jͣ. de ſpō. c. ul. hͨ pōt facē uſqꝫ ad ānū a die late ſnie. jͣ. e. ti. q̄rēti. f ¶ Fūctus. ſic. ff. de re iudi. iudex. ⁊. jͣ. e. c. uenerabilis. ⁊ ita expirat delegati iuriſditio ſnīa lata ⁊ executōi madata ut hic. Itē finit̉ mortuo iudice cui pro prio noīe ſcribit̉. jͣ. e. quoniā abbas a ꝯͣrio ſenſu. Itē ꝑ mortē illius ꝯͣ quē lr̄e impetrant̉ re integra.s. de reſcrip. ſignificauit. Itē reuocato mandato. ff. de iudi. iudiciū ſoluit. ⁊ ꝑ ſecūdas litteras q̄ exp̄ſſam faciūt mentionē de pͥmis g ad mandatū iudicis delegati a no bis nō uultᶻ aūt nō pōt alijs reſiſten tibꝰª ſnīam ab eo latā effectui man cipare: delegatus iudex cāꝫ auc̄te nr̄a ſibi ꝯmiſſā pōt executioni man dare: ⁊ ſiqui ſibi reſtiterītꝰ eoſ ſnīa eccleſiaſtica coercere. ¶ Dem. Iqn̄ clerici corāiudice dele gato prelatos eccleſiaꝝ ſuꝑ eccleſias quas tenēt: ī cāꝫ traxerit ⁊ corā eodē iudice trāſactiōe uel a lio mō eccleſias obtinuerint: ī qui bꝰ certū ſit eos īſtitutiōeꝫ canōicā nullatenꝰ hūiſſe nec poſſeſſionem ēt corporalē: ordinariꝰ iudex n̄ de bet iudicis delegati mandato reſi ſtere uiolēter: ſꝫ apud ipſuꝫ īſtare ut differat eos ī poſſeſſionē mitter donec nobis rei ueritas īnoteſcat. ¶ Dem brixien̄. epiſcopo. N lr̄is: ⁊ īfra. Cōſultatōi. t. t. ꝙ ex quo iudex delegatꝰ ꝑ ſe uel ꝑ aliū ſnīaꝫ executiōi māda uit uel mādari precepitᵉ: eiꝰ aucto ritaſ ⁊ iuriſditio ceſſat: qꝛ ſemel eſt officio ſuo functus. ¶ Dem abbati ſancti albani. Onſultatōibꝰ: ⁊ īfra. Queſi Itū ē: utꝝ ſi aliquiſ eccleſia uel poſſeſſiōe qualꝫ ſe aſſeuerās abſqꝫ iudicio ⁊ cā rōnabili ſpoliatum ⁊ a nobis ad iudices lr̄as obtinuerit? ut īfra certū tēpꝰ reſtituat̉ ſibi poſ ſeſſio: ſi ꝯſtiterit iudici eū eē taliter ſpoliatum poſſeſſio debeat ei reſti tui: cum is qui tenet eccleſiam uel poſſeſſionem quam ipſe requirit

sͣ. de reſcrip. ceteꝝ. Itē ſi iudex remittit cām ſuꝑiori. jͣ. d̓ offi. le. licet tranen̄. Itē elapſo termino cōmiſſionis. sͣ. e. de cāis. Itē ſi re ītegra moriat̉ delegās jͣ. e. gratū. ⁊. c. licet. Itē ꝑ legittimā recuſationē. jͣ. de fo. cōpe. licet. ⁊. jͣ. de ap ſecundo requiris. Itē per appellationē legitima. jͣ. de appel. ut debitus. Iteꝫ per delationē appellatōis. ar. jͣ. de appel. ſepe. ⁊. c interpoſita. Onſultatōnibꝰ. an̄ꝙͣ. 85 alias ſi fraudulēter re ceſſiſſet ſecus eſſet. jͣ de ap. ſuggeſtū. uel poſt cita tionē. jͣ. de eo qui mit. in poſ. cā rei ſer. c. ul. ſed ibi ſupple tur maxime. ⁊ hic eodē mō. h ¶ Reſtitutionē. ſic uidet̉ ꝗ ſi quis ſit abſens iuſta de ca: ⁊ nō aīo fraudandi nō debꝫ fieri miſſio in poſſeſſionē bo noꝝ ipſius. ff. qui. ex cāis in po. ea. fulciniꝰ.§. quid ſi lati tare. ar. ff. de iudi. l. nō uidet̉ ff. de pecu. eo tꝑe. rn̄. i. arg. ꝯ C F. de reſti. mil ignorare. ⁊. ff. de priuil. credi. l. ulti. ⁊. ff. ꝗ ex cāis in poſ. ea. fulcinius. §. ſi funduꝫ. qꝛ in iſtis ꝯͣdicit̉ ꝙ etiaꝫ iuſta de cā abſens ſi non defendit̉ fit miſſio ī poſ ſeſſionē. Sol. aliud eſt bona alicuiꝰ poſſideri ⁊ aliud ī poſ ſeſſionē mitti: ⁊ aliud reſtitu ere poſſeſſionē: qꝛ ſi aliquis uocatus latitat cā fraudandi creditores: ſi non defendat̉ boni uiri arbitratu bona eiꝰ poſſideri iubēt̉ ⁊ etiā uēdūt̉. ff. ex qui. cāis in poſ. ea. fulci niꝰ. circa pͥn. ⁊.§. quid ſi lati tare. ⁊. C. de bo. auc. iu. poſ. cū ꝓponas. ⁊ ẜm ꝙ dr̄ ī aut̉. ibi poſita: ⁊ qui iurat. Si aūt uocatus nō latitat ut fraudet creditores ſed abſens eſt ex quacūqꝫ cā ꝓbabili uel non ꝓbabili neceſſaria uel nō ne ceſſaria: ſi nō defendat̉ mittunt̉ creditores in bonorū poſſeſſionē cā cuſto die: nec ea uendere poſſunt nec poſſidēt. ff. qui. ex cāis ma. in inte. re. itē ait. §. hec aūt. ⁊. ff. de acqui. poſ. poſſideri.§. ulti. ⁊. jͣ. ut li. nō ꝯte. quoniā. in fi. ⁊ hoc in ꝑſonali actiōe. Sed ſi quis abſens ſit ꝯͣ quē agat̉ actōe reali citari dꝫ ad domū ⁊ interrogādi ſunt amici an ipſuꝫ defendere uelint. ff. ex qui. cau. ma. gͦ ⁊ ſi non ſit qui eū defendat fit miſſio in poſſeſſionē petitā cā rei ſeruā de. jͣ. ut li. nō cōte. quoniā.§. in aliis. ⁊ ſic intelligit̉ ꝯͣriū illud.§. ſi fundū. alid̓ eſt in poſſeſſionē reſtituere: ut hic dic̄: qꝛ tunc eſt poſſeſſor quouſqꝫ euincat ꝓprietas ⁊ habet ꝯmodū poſſeſſiōis: ⁊ hoc denegat̉ in caſu pn̄ti ſi daret̉ re ſtitutio qͣ diffinitiue ꝓcederet̉ ꝯͣ abſentē li. non ꝯtē. qd̓ eſſe nō debet. jͣ. ut li. nō ꝯte. ꝑ totū. ⁊ idē eſt ſeruandū in hac cā ſicut eēt ſi tractaret̉ cā ꝓprietatis jͣ. ut li. non cōte. c. ii. quid gͦ faciet iſte ſpoliatus? fiat denūciatio ad domū le gitima ⁊ ſi nō ſit qui eū defendet mittat̉ in poſſeſſionē cā rei ſeruāde: reo po ſtea ueniente iuſta ꝓbata cā abſentie reſtituit̉ in integrū uel ad appellandū ⁊ hec miſſio nō ꝓhibet̉ hic ſed reſtitutio tantū. De reſtitutōe abſentis dicit̉ ii. q. vi.§. biduū. ⁊.§. ſi aduerſus abſentē ⁊ etiā ſine iuſta cā reſtituit̉ ei poſſeſ ſio quādocūqꝫ infra annū ꝓut dicit̉ in decre. quoniā.§. in alijs i ¶ Poſſeſſione ⁊ deiectionē. Noͣ ꝙ hec duo tenet̉ ꝓbare qui petit reſtitui.ſ. poſſediſſe ⁊ ſpoliatū fuiſſe. jͣ. de reſti. ſpo. olim cām. ⁊. jͣ. qui fi. ſūt le. cauſaꝫ que. ⁊ idē eſt ſi aliquis ſpoliauit uel madauit uel ratam habuit ſpoliationē. jͣ. de reſti. ſpo. cū ad ſedē. ad fi. ff. de ui. ⁊ ui arma. l. i.§. deieciſſe k ¶ Niſi is. per hāc lr̄am uidet̉ ꝙ ſi iſte cōtumaciter fuiſſet abſens ꝙ eſſet re ſtitutio faciēda qd̓ non eſt ueꝝ niſi poſt li. cōte. qꝛ tunc ſi eēt cōtumax recipe rent̉ teſtes ⁊ reſtitueret̉ ſi ꝓbaſſet ſuā poſſeſſionē ⁊ ſpoliationē: ⁊ ſic ītellige v̓ſiculū ultimū. alias teſtes ante li. cōte. ꝓpter cōtumaciā nō ſunt recipiendi in cā reſtitutōis. jͣ. ut li. nō ꝯteſ. c. ii. ⁊ ſic mutat caſū. ſimilis mutatio eſt de cā poſ. c. pe. qꝛ ſupra dixit de eo qui erat abſens ꝓbabili cā ⁊ anteꝙͣ ſciret lr̄as ꝯͣ ſe impetratas. ⁊ hic loquit̉ cū lit. cōte. cōtumax inuenit̉: ⁊ in eo caſu ſi liq̄t de cā reſtituit̉ poſſeſſio. jͣ. de do. ⁊ cōtu. ꝓut. uel mittet̉ tantū in poſſeſſioneꝫ cā rei ẜuāde ꝑꝑ cōtumaciā lit. nō ꝯte. jͣ. ut lit. nō cōte. quoniā.§. ī aliis. uel pōt ītelligi ẜm opinionē illoꝝ ꝗ̄ dicebāt: ꝙ li. nō cōte. poſſint recipi teſtes ꝯͣ cōtu mace ⁊ ſnīa ferri. hec fuit opinio hug. ⁊ ſic tenet̉ ꝓprie iſtud niſi. b. Ꝙ Ane. uices. Nō ꝙ delegatꝰ uicē gerit d̓legatis. xciii. di. c. ult. ⁊. xciiii. di. c. i. ⁊. ff. de of. eius cui mā. eſt iuris. ⁊ ſi pretor. m ¶ Terminandā. Ar. xxi. di. c. inferior. ⁊. c. deniqꝫ. Itē maior eſt ordinario ꝙͣtū ad cām illā. jͣ. de offi. ordi. paſtoralis. Item ar. ꝙ papa poteſt ligari ab il lo cui peccata ſua confitet̉..ii. q. v. mādaſtis ¶ Si epiſcopus. cuius cā commiſſa eſt delegato: ⁊ ita ē de iuriſditione dele gati quantum ad illam cauſam. o ¶ Perſona. cuius cā nō eſt delegato commiſſa: tamen ſi iuriſditionem dele antequāᵍ de lr̄is ipſis aliqua men tio fieret ſtudioꝝ peregrinationis uel alia huiuſmōi cā ſe abſētauerit nec īfra tēpus prefixū iudici poſſit ſuam pn̄tiam exhiberē. Suꝑ quo rn̄demus: quod nec pōt nec debet reſtitutione habere: quāuis ꝑatꝰ ſit corā iudice delegato teſtibꝰ ido neis poſſeſſionēˡ ⁊ deiectiōem ſuaꝫ ꝓbare: niſiᵏ is qui poſſidet ſe ꝑ con tumaciam abſentaſſet. ¶ Dem carnot. epiſcopo. Ane quia: ⁊ īfra. Tue queſti oni duximus rn̄dendum: ꝙ iudex a nobis delegatꝰ uices nr̄aſ gerit: unde ī cā illa ſuperior ē ⁊ ma ior illis: quoꝝ cāꝫ ſuſceperit termi nādam.ⁿ Ideoqꝫ ſi epūsⁿ uel alia ꝑſona que nō ſit de iuriſditioneᵖ il lius ī cā quaꝫ ei delegamꝰ rebellis aut ꝯtumax fuerit ẜm qualitateꝫ fa cti pōt uel interdicti uel ſuſpenſio nis ſnīa a iudice delegato copelli: ita ꝙ iudex ẜm negocij qualitateꝫ tēperateq ꝓcedēs epō uel īgreſſuꝫ eccleſie uel ſacerdotale officium ī terdicat. aut etiā terram illiuſ: que ad iuriſditionē ſuā ꝑtinet ſpāliterᵍ ī terdicto ſupponat. ¶ Deꝫ eboracen̄. archiepiſcopo gati impediat: delegatus poteſt illum punire: ut hic dicit̉. ⁊ sͣ. eo. c. j. p ¶ De iuriſditione. qꝛ ex tali delegatione fit de ſua iuriſditione: cu ius cā eſt delegato commiſſa. q ¶ Temꝑate. cū hēat iuriſditionē ī illū: alias nulla eēt d̓legatio talis jͣ. e. ex lr̄is. ⁊. ff. d̓ offi. eiꝰ cui mā. ē iuriſdi. l. ult. ī fi. ⁊ eſt notabile: o. d̓fert̉ maioribꝰ ī pe nis inferēdis ꝑꝑ di gnitatē. ꝯͣ. hēs. jͣ. de ſta. re. ea q̄.i. rn̄ſo. r ¶ Officiū. quādo ſic ſpālia īterdicūt̉: alia non ſpālia pōt exercere.sͣ. de cor. uici. c. ſignificauit. ſecꝰ ſi eēt ſiplicit̓ ab officio ſuſpēſus. b. s ¶ Spālit̓. hͦ fit cū ep̄s ſuo noīe cōuenit̉. ⁊ ē ar. ꝙ aliꝰ ꝓ d̓licto alteriꝰ punit Itē ar. ꝓ d̓licto vni us totā t̓rā ſuppōi interdicto..sͣ. d̓ poſtu. ad hec. ⁊. jͣ. de ſpō. nō eſt uobis. t ¶ Q X ꝑte. oīo..i. ſine aliqͣ pa ctione: ꝯdictōe: uel modo. u ¶ Dimittē. videẜ ꝙ. talis renūciatio ſimonia fuerit: qꝛ ꝗ remittit dat. viii. q. iii. talia. ⁊ jͣ. d̓ teſti. ueniēs. ⁊. ff. d̓ calū. ꝗn̄ ēt. ⁊. ff. q̄ ī frau. credi. ī fraudē. ar ꝯͣ. ff. q̄ ī frau. cre. ſi pignꝰ. ℟. hͦ dictio oīno ſoluit ꝯͣ.i. ſine aliqͣ cōdictōe. Iteꝫ pone ꝙ ſiplicit̓ re nūciet: ſꝫ ī aīmo hꝫ ut ei det̉: alias non renunciaturus. uidet̉ ꝙ ſimonia cōmittat̉. ſola enim uoluntate cōmittit̉ ſicut uſura que ſola uoluntate cōmittitur jͣ. de uſur. conſuluit. ⁊.i. q. i. qui ſtudet: ſed ſecus ī ſimoniacis: qꝛ ꝓ hibita: ſecus ī ꝓhibitis qꝛ ſimoniaca. Prohibita qꝛ ſimoniaca ſūt il la que ī ueteri teſtamento nouoqꝫ ſimoniaca erant ī ſui natura: ut uēdē ſacramēta: ut p̄dicto. c. ꝗ ſtudet. ⁊. c. ſic̄ eunuchꝰ. Simoniaca qꝛ ꝓhibita ſunt illa que ꝑ conſtitutionē eccleſie facta ſunt ſimonia ca: qͣle ē hoc: ⁊ ēt paſtū dare poſt receptionē in canonicum: ⁊ ī iſtis nō ſufficit ſola uolūtas: nec ī alijs: dūtn̄ ſit cōtēta ſuis t̓minis: qd̓ d̓ uſuris dr̄: nō ꝓmouet: qꝛ uſure ī utroqꝫ teſtamēto ꝓhibite ſūt. vic x ¶ Non obſtātibus. Ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ reſcrip. c i. ibi ſpāle derogat genera li. ſed hͨ pͥme uident̉ gnaͣles ⁊ ſecunde ſpāles: que d̓ uno ſpāli bene ficio faciūt mētionē: ⁊ tamē nō ualēt hͨ ſecunde. ſꝫ hic ueritate īſpec ta ſpāles ſunt tā pͥme ꝙ ſecunde. qꝛ pͥme tātū ad unū beneficiū re ſtringunt̉ ſꝫ hodie ī lr̄is ꝓ beneficiis obtinēdis ille ſole p̄ualent q̄ pͥmo p̄ſentant̉.sͣ. d̓ reſcrip. c. capitulū ſancte crucis. ⁊ ẜm hͦ cōcordat cū illa: qꝛ pͥme pͥmo fuerūt p̄ſentate. ⁊ ep̄o loci hͦ mādabat̉. jͣ. d̓ ap. ut d̓bitꝰ. d̓ hac maͣ dictū fuit. sͣ. de reſcrip. c. i. dic ut ibi. y ¶ X ꝑte tua. rōnabilis. ar. ꝙ magis eſt ꝓcedendū ẜm iuris or dinem ꝙͣ ẜm formam reſcripti: ſic. sͣ. de reſcrip. cauſaꝫ que inter. ſꝫ. ꝯͣ. sͣ. de reſcrip. cum dilecta. So. ſemꝑ ſequēda ē forma re ſcripti: ſi non ꝯͣdicat iuri. ſi uero cōtradicat ſecus ē. sͣ. d̓ eta. ⁊ q. ea te. ⁊ hͦ uerum ē: niſi papa ex certa ſcīa ꝯͣrium mandet: tūc.n. eſt obe diendū: ⁊ ſi duꝝ ſit madatū. c. di. ꝯͣ morē. ⁊. xix. di. ī memoriā: ⁊ ille ꝗ recipit legitimas exceptōes ẜm ius facere ītelligitur: ad quod etiam tenetur. sͣ. de eta. ⁊ qua. accepimus. ī fi. Item ar. ꝙ ſi copro miſiſti ī aliquē: ut ſtares mandato ſuo: ītelligendum ē d̓ honeſto. j. de iureiu. ueniens ⁊. c. quītauallis. z ¶ Nulle. ſupple ⁊ cōſtet ītētionem pape talē fuiſſe ⁊ uoluntatē: ali as.n. non obſtāte tali gnaͣlitate: rōnabiles exceptōes recipi debet. ar. jͣ. d̓ reſti. ſpo. audita. ar. ff. de pigno. obligatōe. C. que res pig ob. poſ. l. i. ⁊. ff. de pecul. l. qui peculii: ſed cū ſpāliter enumerant: ⁊ dicit non obſtante tali gnāͣlitate uel tali exceptōe: illas nō recipiet iudex ar. ff. ſi quis cau. ſed ⁊ ſi.§. queſitum. ⁊ ¶ Credimꝰ unꝙͣ. ar. ꝯͣ. ii. q. vii. lator. ⁊. xxi. q. ii. placuit. ꝯͣ. xxvii. q i. ſi homo eſſes. So. in contrariis notū erat pape factū ipſum. ⁊ q illa talia ſunt ubi locum non habet exceptio uel excuſatio. Itē ar. C. de decur. exēplo li. x. a ¶Uoniā abbas. Ca. cā fuit cōmiſſa duobus abbatibꝰ.ſ. abba ti leiceſtrie ⁊ abbati uīceſtrie nō exp̄ſſis ꝓpriis nominibus ⁊ epiſcopo ꝯuētren̄. X ꝑte.n. nobis īnotuit: ꝙ cū ad te frater ꝯuētren̄. noſtras lr̄as īpetrauerit: ut ei archi. quē in eccleſia tua prīo uacare ꝯtīgerꝫ aſ ſignares. r. aduerſariꝰ eiꝰ alias ad te fr̄ eboracen̄. lr̄as impetrauit nul la de prioribꝰ hīta mētiōe: ut ſi auū culus ſuus archidiaconatū quē ha bebat ī eccleſia eadē uellet oīo di mittere: ipſū ei faceres aſſignari. Quoniā igit̉ ſi mēores fuiſſemus noſ ꝓ predcō.n. lr̄aſdirexiſſe ꝓ ad uerſario nullatenꝰ ſcripſiſſemꝰ mā damꝰ quatenꝰ prefato.n. archidia conatū ipſiꝰ eccleſie: ſi uacat nō ob ſtātibꝰˣ poſterioribꝰ lr̄iſ: aſſignetiſ. ¶Dē eboracen̄. archiepiſcopo. X ꝑte tua ⁊ īfra. Queſtiōi. t. It. r. quod ſi qn̄ iudici delega iō expediat formā ſibi ſtatutaꝫ ẜua re: dꝫ tamen rōnabilesʸ exceptiōeſ admittere: ⁊ in cā iuxta iuris equi tatē ꝓcedere: niſi exprimatur ī lr̄iſ nr̄is: quod nulleᶻ debeāt exceptio nes admitti: quod nec nos nec an teceſſores nr̄os credimusª unquā expreſſiſſe. Dem̄ abbati ⁊ ꝯuen tui maioris monaſterij. Uoniam abbasª leiceſtrie:

⁊ ambo citauerūt ꝑtes abbate vīceſtrie tandē mortuo ⁊ altero ſub ſtituto: abbas leiceſtrie ꝓceſſit poſtea cū abbate vinceſtrie ſubſtitu to: ⁊ tulerūt ſnīaꝫ. ⁊ dn̄s papa ꝯfirmauit illā: vel pōt poni caſus: q̄ abbas leiceſtrie ſolus citauit mortuo ꝯiudice ſuo: qꝛ ſub illa forma ꝙ ſi ābo n̄ poteritis ⁊cͣ. ⁊ poſtea altero ſb̓ſtituto cū eo ꝓceſſit: ⁊ qd̓ bn̄ potuit: ⁊ hoc po tius ꝯcordat lr̄e: vt pꝫ in princi. d ¶ Prefixit: ⁊ ēt ſolus potuit p̄figer̄ altero mortuo. ſi cō tinebat̉ in lr̄is: ꝙ ſi ābo n̄ poteritiſ: ⁊cͣ. qꝛ tūc extitit condi tio: nec ꝓpterea ex pirauit mandatum ꝙ tum ad illū defū ctum: ſed ſtatim al tero ſb̓ſtituto ⁊ cō firmato ābo ꝓcede re debent: qꝛ tꝑale fuit impedimētum C. d̓ cur. fur. l. pe. e ¶ Subſtitutū. ec ce ꝙ ſucceſſor pōt cognoſcere. vn̄ po tuit. cognoſcē p̄de ceſſor etiā delegat ⁊ hoc veꝝ ē qn̄ pro priuꝫ nomē in lr̄is nō ſit exp̄ſſuꝫ qꝛ ꝓ vna perſona intelli gūt̉. qꝛ dignitaſ nō moritur: ſꝫ ſi ꝓpͥū nomen ī lr̄is fuerit exp̄ſſum: qꝛ tūc cō miſſio facta fuit ꝑ ſone: ſucceſſor non cognoſcet: ⁊ hec eſt rō. quia ut dixi di gnitas nūꝙͣ perit: īdiuidua vero quo tidie ꝑeunt. ff. d le gi. i. l. iiij. ſiquiſ ī fū di: ſed vr̄ ꝙ ideꝫ ſit ⁊ ſi nō exprimatur ꝓpriuꝫ nomē: quia hoc nomē abbaſ ta lis loci loco ꝓprij nominis ē. ff. de li be. ⁊ poſthu. nomi natim. ar. ſed non ē ꝓpriuꝫ nomē ſed ſingulare: ut fenis: ⁊ appellatiuū vt ſil̓r ⁊ ſi electus ſit loco p̄mor tui idē ē: quia idē dꝫ cognoſce̓ vt p̄deceſſor. ff. de iudi. mortuo iudi ce: ⁊ in aut̉. ut nulli iudi.§. ⁊ hoc iubemꝰ colla. ix. Sed videt̉ ꝙ ēt ſi exp̄ſſum nō ſit nomē dignitatis: ꝙ ſucceſſor adhuc cognoſce̓ poſ ſit. ar. ff. de cōdi. ⁊ demō. l. filia.§. ticia. ⁊. ff. de libe. ⁊ poſthu. l. pla cet. ⁊. l. ſe. ⁊ ar. ff. de an. le. l. annua.§. i. ſed illud teſtator voluit. Sꝫ pone ꝙ plureſ archidiaconi ſunt ī aliqͣ eccleſia: ſic̄ ſūt ī eccleſia ī pa fiſien̄. ⁊ papa mandat archidi. pariſien̄. ſine additione ꝓprij noīs vel cognominis: ita ꝙ nō apparet de quo ſenſerit: cū plures ſint ar chidiaconi: ꝗs ergo erit iudex. vr̄ ꝙ nullus: qꝛ ſi duo dati ſūt tuto res eiuſdē noīs: nec apparet de quo ſenſerit teſtator: neuter erit tu lor. ff. de teſta. tuto. duo ſunt ticij. ⁊ ſi teſtator dicat: exheredo filiū meū: cū plures hēat noīe ꝓprio nō exp̄ſſo: nullus ē exhēdatꝰ. ff. d̓ lib̓. ⁊ poſt. l. noīatim. ⁊ ſi nō apꝑet ꝗs hēs īſtitutꝰ ſit: īſtitutio nō va let. ff. de hē. iſti. l. ī tp̄s.§. quotiēs. ⁊. ff. de re. du. ſi fuerit.§. itē ſi plu ribꝰ. ⁊. ff. de manu. te. cū ex pluribꝰ. ſꝫ vr̄ ꝙ ille ſit iudex quē īpetra tor elegerit: ſic̄ ſi īter duos dubitet̉ de eodē legato: cui potius dari debeat: hes eligere dꝫ cui ſoluat. ff. de. le. ij. ſiquis ẜuū.§. ſi iter du os: ⁊ ſi quis ītētione abigua vſus ē: qd̓ ei vtiliꝰ ē dꝫ accipere. ff. d iu di. ſi quis ītētiōe. ⁊. ff. de iudi. ſolemꝰ. ⁊. C. de cōdi. idē ſiquis ẜuū. hͦ uidi d̓ facto. Hic ſatis pꝫ ꝙ ille quē elegerit actor: exit iudex: qꝛ d̓ illo ſēſit cū īpetrauit lr̄as. ff. de v̓. ob. īter ſtipulātē. Sꝫ ſi cōi cōſēſu btiū ꝑtes cōcordaſſent ⁊ cōſenſiſſēt nō diſtīguēdo de quo: ꝗd erit cū mō dicat actor de vno ⁊ reꝰ de altero: nec pōt cōſtare d̓ quo ītel lexerūt qꝛ nō ꝯcordāt: hic dicē poſſum: ꝙ ille ſit iudex cū primo ſt̓ ire pn̄tate. sͣ. de reſcrip. capitulū ſācte crucis. ⁊. jͣ. d̓ app. ut debitꝰ: ſꝫ ſi eēt ſimul p̄ſentatio facta: tūc qui dignior ē: ſꝫ ſi eēt equalit̓ di ghi: ſorte dirimat̉. ff. d̓ iudi. ſꝫ cū ābo. ⁊. xxxvi. q. ij. ſors non eſt. f ¶ Sic̄ ē iuſta. hec v̓ba cū ponūtur ī ꝯfirmatōibꝰ ꝯditōnaliter ītel ligūt. jͣ. de ꝯfir. vti. uel inuti. exalata. ⁊. jͣ. de ꝯceſ. p̄bē. qꝛ diuerſita qui ſuſcepto mandato noſtro par tibus diem ad agendum prefixit abbatem uinceſtrie de nono ſubſti tutum iudici premortuo illi man dato nr̄o porrecto: qꝛ ſub expreſ ſis noībꝰ locoꝝ ⁊ nō ꝑſonaꝝ ꝯmiſ ſio emanauit: ſibi ſociū ī cāe cogni tiōe adiūxit: nos ſnīaꝫ illoꝝ. ſic̄ eſt iuſta: ratā ⁊ firmā hēmꝰ. ¶Deꝫ. Uꝑ eo v̓o quod ſubiuger̄ uo Hluiſti: ſi de preſētatōe preſbr̄i īter aliquosᵍ qōne ſuborta cām cō tigerit delegari alicui ſub hac for ma: ut ſi ꝯſtiterit iusʰ de quo agitur ad ꝑtē alterutrā ꝑtinere: ⁊ ad preſē tatiōem eiuſdē de ꝑſona idonea or dinet eccleſiā ap. re. an liceatᵏ dele gato iudici inſcio dioc. epō archi. uel archipreſ br̄o reclamāte preſē tatum ſibi clericū in poſſeſſionem eccleſie mittere ⁊ an ſi archipreſbi uel archidiaconꝰᵐ uel epūſ: ad quē inſtitutio ꝑtinet appellauerit: eoꝝ ſit appellationibus deferēdū: hoc tuā uolumꝰ diſcretionem tenere: quod lꝫ qōnem que de preſentatio ne uertit̉: ap. re. ꝯmittamus alicui terminādam nō tn̄ ē noſtre intētio nisⁿ dioc. epō uel archipreſbr̄o uel archidiacono preiudiciū generar̉ iō preſentādus ē illi: qui inſtituen dus fuerit: ⁊ tenebitᵖ eoruꝫ ap. ſi ui dentes iuri ſuo detrahi duxerīt ap pellādū: qꝛ n̄ illisº ſed ꝑtibusq īter quas cā commiſſa ē ap. remedium ē ſublatum. IDem. Auſaꝫ mr̄imonij que īter. j. mulierem ⁊ blanchaciū: agi tari dīnoſcit̉: foro iuliē. ⁊ uapicen. tē ſecꝰ ſi ponat̉ in pͥuilegio: qꝛ pͥuilegiū ē lex p̄uata. iij. di. pͥuilegia: ⁊ pͥuilegi um ſꝑ dꝫ aliquid ponē̓. jͣ. de v̓. ſig. abbate. ⁊. jͣ. de pͥuil. in his. ⁊ ſic ponūtur in ſententijs quas papa ex certa ſcientia cōfurmat: ut hic. g C Uper eo. īter aliquos qui ſe dicunt patronos. hA Ius.ſ. preſentationem: ut ſupra dixi. i ¶ Ordinet. hec v̓ba ābigui tatē ꝯtinere vidētur: unde iu dex credebat ꝙ ipſe īſtituere poſſet clericū p̄ſentandū: qd̓ nō ē ueꝝ: unde expōe ordīet .i. ꝓnūciet ordinādā eccleſiā ad p̄ſentatiōem illius qui ob tinet iuſpatronatꝰ ad ſe perti nere: tamē ſi ep̄s archidiaco nus uel archipreſbr̄ ꝯſētiret delegato: ualeret eiꝰ īſtitutō. k ¶ Ticet: prīa queſtio. l ¶ An ſi archipreſbyt̉ ſcd̓a queſtio. m ¶ Archidiaconus ar. ꝙ ar chidiaconꝰ uel ēt archip̄ſb̓: pōt ꝯmittere curā aīaꝝ ſꝫ hͨ ē quādo ab ep̄o ē eis ſpāliter ꝯceſſū. sͣ. de offi. archid. cuꝫ ſatis: uel cū alias hͦ obtinēt d̓ ꝯſuetudine: ar. sͣ. de elec. du duꝫ. ij. ⁊ sͣ. de offi. archi. dile cto. ⁊. jͣ. de exceſ. p̄la. ad hec. n ¶ Intētionis. ar. pͥuilegia reſcripti ⁊ alia ꝯſimilia ad ea tātū extēdi: d̓ quibꝰ cogitatū ē. ff. de pac. tres fratres. ff. d̓ trāſac. cū aquiliana: ⁊ ita ītē tio mādātis ꝯſiderāda ē. jͣ. d̓ reſt. ſpoli. audita. ⁊. jͣ. de p̄bē. cū cām. ⁊. c. vlti. Itē ar. ꝙ iu ri nullius ītēdit papa deroga re. xxij. q. ii. pͥmū. jͣ. de off. or di. lꝫ. ⁊. jͣ. de deci. ex multipli ci. ⁊.sͣ. de reſcrip. ad aures. o ¶ Illis.ſ. ep̄o archidiaco nō uel archipreſbytero. p ¶ Tenebit. ⁊ ita dꝫ differ ri executio ſnīe: ſi ꝑ ea alicut p̄iudicium generatur. jͣ. d̓ re iud. cum ſuper ꝯtrouerſia. ⁊ ueꝝ ē niſi p̄ſumptio ſit ī ꝯͣriū ꝙ malicioſe appellet̉: ſic̄ ꝯtī git in reſtitutōe. jͣ. de ī inte. re ſti. ſuſpicata. q ¶ Sed ꝑtibꝰ īter quas. et ita ſꝫ appellatio ſit remota in lr̄is: nihilominꝰ poſſūt appel re oēs quoꝝ ītereſt. ii. q. vi. nō ſolēt. Itē noͣ. ꝙ oēs pn̄t ſe opponere: quos ne gociū tagit. lꝫ de illis nō fiat mētio: ⁊ ſūt admittēdi: alias nō teneret appella tio īterpoſita ꝑ eos. Ite ar. ꝙ iuriſditio extēdit̉ ad eos de quibꝰ nō ē cogitatū de hͦ dixi. sͣ. e. qꝛ q̄ſitu. Itē ar. ꝙ res īter alios acta nō nocet alijs. jͣ. d̓ re iudi. quāuis: ubi de hoc tractat̉: ⁊ ꝯpetētius ibi ponitur ꝙͣ hic. Auſā mr̄imonii. īuita: ⁊ iō talis cōfeſſio p̄iudicare nō dꝫ. xxxi. q. ii. lo Ithariuſ. ⁊. xv. q. vi. c. i. ⁊ ſi ēt ſpōte id cōfiteret̉ ꝑꝑ vniꝰ cōfeſſionē uel ēt amboꝝ mr̄moniū ſeꝑari nō dꝫ qꝛ ſepe adinuicē colluderēt. jͣ. de eo. ꝗ co. con ſang. vxo. ſue. ſuꝑ eo. ⁊. xxxv. q. vi.§. ult. ſed ſi ābo cōfiteātur ⁊ fama publica cōſentit: tūc pn̄t ſeꝑari. xxxv. q. vi. ſi duo. ꝗdā tamē aliter ītelligūt illū cāonē s ¶ Solummō. Ar. ꝙ ubi aliquoꝝ p̄ſētia deſiderat̉ qd̓ ī eoꝝ abſētia agr̄ nō tꝫ. ⁊. lxiii. di. obeūtibꝰ. ⁊ sͣ. de elec. cū īueteri. ⁊. C. de teſta. ſi unꝰ. et. lxvi. diſ. porro. et. lxviii. diſt. cor ep̄i. et. ff. d̓ tranſac. cū hi.§. ſi p̄tor. et. ff. de re iudic. duo ex tribꝰ. et. C. de aduo. fiſci. l. ult. et. ff. de iure fi. ſi fiſcus. Ar. ꝯͣ. lxiii. di. c. i. et. ii. et. C. de poſtulā. uelamēto. et. xv. q. vii. felix. So. duobꝰ modis deſi derat̉ p̄ſētia alicuiꝰ ꝙͣtū ad neceſſitatē: et ſic v̓a ē prīa rubrica: ut hic. et. sͣ. de elec. ꝙ ſicut. et. c. uenerabilē. itē ꝙͣtum ad honeſtatē uel utilitatem: et talis ab ſentia nō uiciat qd̓ factum ē: ut ī ꝯͣriis. et. xxxii. q. ii. honorātur. t ¶ Uniꝰ. Quid iuris ſit quādo iudices ordinarii uel delegati uel arbitri fe rūt diuerſas ſnīas: dr̄. jͣ. de re iudi. c. ult. et ibi dicet̉ de hoc. Si uero ſint duo iudices et alter ſine altero ꝓcedat: nō tꝫ ſnīa: ut hic: ſiue etiaꝫ plures et aliquo abſēte ꝓnūciāt. ff. de re iudi. duo ex tribus. u ¶ Recipiat. ſic. jͣ. de reſt. ſpol. ex ꝯqōne. Ar. ꝯͣ. jͣ. de or. cogn. ītelleximꝰ hic et ī illa ex ꝯqueſtōne poſſeſſorio agit̉: et iō cū cā ſpoliatiōis ſit pͥuilegiata illa ſemꝑ prīo ē tractāda: et ꝯuētꝰ ſuꝑ ſpoliatōe recōuenire ſpoliatū nō pōt: niſi d alia ſpoliatōe. jͣ. d̓ or. cog. ſuꝑ ſpoliatōe. facta v̓o reſtitutōe: poſtea cognoſcat de ꝓpͥetate.ſ. de cā mr̄imonii. illa ītelleximꝰ loquitur ī petitorio. ſed ſi īcont nēti iſte uellet ꝓbare ꝯſanguinitatē maxīe ī gradu īdiſpenſabili reſtitutio diſ fert̉ ẜꝫ tenorē illiꝰ d̓c. jͣ. d̓ r̄ſti. ſpol. lr̄as: alias ſꝑ faciēda ē r̄ſtitutio in ꝯtinēti. epiſcopis nos meminimꝰ ꝯmiſiſ ſe. quibus eā uiro reſtitui mādāti bus: uir mulierē cruciatibus ⁊ fla gellis adeo affecit: quod inuita et coacta īter ſe ⁊ uirū ſuū cōfeſſa ē pa rentelaꝫ: ſicqꝫ factū ē: quod ad iu diciū uniꝰ eoꝝ dimiſit eādē: ⁊ īfra diſ. v. mādamꝰ: quatenꝰ ſi īueneri tis quod prefatꝰ. b. dcām. j. ad iu diciū ſolūmōˢ alteriuſ predictoꝝ a ſe ſeꝑaſſet qꝛ cū cā duobꝰ ꝯmittit̉: ſnīa uniꝰⁱ n̄ tꝫ ipſū ut eādē mulierē ſic̄ uxorē ſuā benigne r̄cipiat ⁊ ma ritali affectiōe ꝑtractet: monitione premiſſa cogatis: ſiqui tn̄ apparue rit qui poſtquā ab eo r̄cepta fuerit mr̄imoniū ipſoꝝ uelīt ⁊ legittime poſſint īpeter̄: cāꝫ audiatis: ⁊ fine canonico terminetis. ¶ Deꝫ exo nen̄. ⁊ uinton̄. epīs ⁊ abbati herf. Auſāª que īter. f. ⁊. h. de natiui tate agathe uertit̉ uobis fra tresⁱ epiſcopi: ⁊ lōdon̄. epō ꝯmiſi mꝰ terminādā: ueꝝ quoniā idē. f. prefatuꝫ lōdon̄. epūm hēbat ſuſpe ctū ꝓ eo quod dn̄ſ ē predcī. h. ipſū amouēdū ⁊ te fili abbas loco ipſiꝰ duximus ſubrogandum. ¶ Dem Um te ꝯſulēte: ⁊ infra. Si ſu per cā: que tibi ex nr̄a delega tione ꝯmittitur a ꝑſonis eccleſiaſti cis uni uel pluribꝰ quibꝰ ut ꝑcas la boribꝰ ꝑtiū ⁊ expēſis cognitōeꝫ ip ſius cāe ⁊ teſtiū exaīatōnem ſnīa ti bi reſeruata comitis: appellatio fu erit īterpoſita huiuſmōi ap. ītuitu cām ipſam īdiffinitam relinquere nō teneris. Icius tertiꝰ. cāt. ar chiepiſcopo ⁊ eius ſuffraga.

iudex ē dominus aduerſarii. ar. iii. q. v. accuſatores. ⁊. xi. q. iii. quattuor. ⁊. jͣ. e. inſinuāte: ⁊ idē eēt ſi iudex eēt uaſallus īpetrātis. ar. xxii. q. v. de forma. itē ſi ſit ſuffraganeus impetrantis infra ut lit. non conteſta. accedens. Item ſi eēt cōſanguineus uel aduocatus extitit in eadē cā ꝓ ipſo. jͣ. de ap. poſtrēo. Idē uidet̉ ſi hꝫ cōſimilē cām. jͣ. de iudi. cāꝫ que inter. ar. op. ad hoc. jͣ. de teſt. ꝑſonas. de cā ſuſpitōiſ tracta bitur. jͣ. e. ſuſpitionis. ⁊. jͣ. de ap. cū ſpāli. b. Um te cōſulēte: ꝑſonis ſeccleſiaſticis.i. ab audi entia ꝑſonarū quibꝰ cā com miſſa ē. Et ē ar. ꝙ delegatus cām cōmiſſā ſibi ſubdelega re dꝫ ꝑſonis eccleſiaſticis: et nō laicis cuꝫ laici de talibus cāis eccleſiaſticis iudicar̄ nō debeāt. jͣ. de iudi. decernimꝰ ⁊ decre. iſtā habebis. jͣ. e. ſuꝑ qōnum. circa pͥncipium ⁊ ibi exponitur. Elatū. ꝯteſtata. qd̓ dic̄ Hic ẜm leges locū hꝫ. ꝙ ſi an te lit. cōteſt. moriat̉ madator expirat mādatū ut hic dicit̉: qꝛ lis nō dicitur cepta niſi ꝑ litis cōteſtatōem: in aut. de li tig.§. oēm coll. viii. ff. rē ratā ha. āplius ẜm canones nō cō ſiderat̉ tantū litiſ cōteſtatio. ſꝫ ſufficit ſola citatio āte mor tem mādatoris ad ꝑpetuan dū reſcriptū. unde citatione permiſſa nō finit̉ mādatum per mortem mandantis. j c. ꝓx. ⁊. c. lꝫ. ſꝫ ſi citatio n̄ p̄cedat mortē: ſtatī expirat mādatū. jͣ. d̓ of. leg. c. ul. §. i. ⁊. ff. de in. om. iu. ⁊ qꝛ. qͣliter fiat cōteſtatio litis habetur. jͣ. de lit. cōte. ca. uno. Itē ſic̄ ꝑ libelli oblationē ꝑpetuat̉ actio. C. quādo li. pͥn. da. lit. cōte. fac̄ l. i. ⁊.ii. q. vi. anterioꝝ: ⁊ ſicut res litigioſa efficit̉ ꝑ libelli oblatiōem: ut ī aut. d̓ litig. in pͥn. ⁊. C. de lit. aut. litigioſa: eodē mō ꝑpetuatur iuriſditio delegati per ſolam citationem ut dicunt iura p̄dicta. d¶ Ratū ceptū. iō dicit qͣſi ceptū: qꝛ quantū ad ꝑpetuādā. iuriſditionem ce ptum ē negociū: ſed quātum ad lit. cont. non ē ceptū: unde legitimas ex ceptiōes pōt opponere: unde ſucceſſor īpetrātis poterit cōuenir̄ reū mortuo īpetrāte. ar. sͣ. d̓ reſcrip. ſignificauit: ubi d̓ hͦ. ⁊ ar. ff. de inof. teſta. poſthumuſ §. ult. C. de noua. ſi delegatio. ff. de iur. om. iud. ⁊ qꝛ. ibi expone agi ceperit ꝑ citatiōem. ad hoc ut faciat ad ꝓpoſitū. ⁊. jͣ. e. lꝫ. ⁊. jͣ. d̓ of. lega. c. ulti. e ¶ Maxime. hic bene dicit: qꝛ ideꝫ eēt ſi eēt certus premiſſa citatōe: qꝛ pōt ꝓcedere ēt ſi eēt certus de morte delegātis: ⁊ negocium nō eēt qͣſi ceptuꝫ nō ꝓcederet: ⁊ iō pōt ꝓcedere cū nondū ſit certus ⁊ negocium ſit quaſi ceptuꝫ Ar. ꝯ inſti. mādati.§. recte. ibi īnuitur ꝙ ſi ignorans poſt mortē citauit: lꝫ po ſtea ſciat de morte ꝓcedere pōt. ff. de acqui. poſ. fundi.§. i. ⁊. ff. ſi cer. pe. l. eiꝰ qui ī ꝓuincia: ⁊ in eadē. l. ꝯͣrium dicitur. f ¶ Receſſum. Noͣ p̄ſūptionē iuris: ꝙ iuri ſuo renūciare p̄ſumitur qui iuri ſuo ꝯͣriū facit. jͣ. d̓ teſti. cū ueniſſet: q̄ loquitur de hͦ eodē negocio: ⁊ ē eiuſdem urbani. ⁊. jͣ. de ap. ſolicitudinē. ⁊. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore: ubi de hͦ multa. ar. inuenies. ⁊. jͣ. de ui. ⁊ ho. cle. c. ult. ⁊. C. de iure. do. impe. l. ii. ⁊. ff. d̓ mīo. ſi filius. ff. d̓ īof. teſta. ſi exheredatꝰ. ⁊. l. ſi ꝓpōaſ.§. i. ⁊. lxiii. di. cū Ad. Rudētiā. teneat̉. ad hāc qōnē nō vr̄ papa reſpondere. ſꝫ vr̄ ꝙ nō teneat̉ Suenire. sͣ. eo. cā matrimonij. et. jͣ. d̓ eo ꝗ mit. in poſ. cā rei ſer. cū ſic̄. et. ii q. vi.§. diffinitiua. v̓. itē ſi plures. et. ff. de re iudi. duo ex tribus. ff. de arbi. ſi ī tres. et. l. ſequē. p̄terea ſi ueniret illi duo nō poſſēt ꝓcedere: et iō nō eēt con tumax ſi non ueniret ut. ff. de iudi. nō uidet̉. et. ff. de pecul. eo. tp̄e: et. ff. de ar bi. ſi cū dies.§. ſi arbiter. p̄terea nō uidet̉ eē ī mora hͦ ſe pōt tueri ꝑ exceptio nē. ff. ſi cer. pe. lecta ē. ff. de uſur. ſciendū. et. jͣ. ut lit. nō cōt. quoniā frequēter §. ſi v̓o aliter. ad fi. et. ff. iud. ſol. uir bonus. Econtra uidet̉ ꝙ teneat̉ uenire quonia quilibet illoꝝ ē iudex inſolidum: cū ſit res indiuiſibilis. xxiiii. q. i. lo quit̉. jͣ. de iure pa. c. i. et. ff. de bo. lib. ſi libertus. in fi. et. ff. de ſer. uie. et. C. d̓ relig. ſi ſepulchrū et. ff. de reli. uel quod. et. ff. ad. l. falci. l. i.§. ſi uſufructꝰ. Itē unus ſolus cōſul ꝓcedere pōt altero abſēte. ff. de offi. cōſul. l. una. arg. C. de auc. pre. l. ult.§. ſancimus. ⁊. ff. de exercito. l. i.§. ſi plures: tamen ille.§. pro utraqꝫ ꝑte facit. ⁊ ē ar. bo. ff. de fideicō. liber. ſi delegatario.§. i. ⁊ quilibet te netur ſaltē uenire allegaturus pͥuilegium ſuū. jͣ. de ap. cū parati. ff. de iudi. ſi quis ex aliena. ⁊. ff. ſi quis ī ius uoca. nō ierit. l. ii i. reſpōſo. ad hoc diſtinxit io. ⁊ bene: utrū iudices ſit ordinarii uel d̓legati: ſi iudices ſt̄ ordīarii uno ab ſente reliqui poſſūt ꝓcedere ꝑ iura que ad hoc ſūt īducta: cū quilibet ꝑ ſe iſo lidū habeat iuriſditionē: in delegatis uel arbitris ſecꝰ ē: qꝛ uno abſente reliꝗ nihil poſſuūt facere: nec tꝫ qd̓ fit ab eis. sͣ. e. cām matrimonij. ⁊. jͣ. e. uno dele gatorum. ⁊. jͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. ff. de re iudi. duo ex tribus: licet enim quilibet eoruꝫ habeat iuriſditionem inſolidum: eā ꝑ ſe nō pōt exercere: qꝛ loco uniꝰ ītelligū tur: ſicut ſi plures furātur unā trabem: ita ꝙ nullus eam furatur: ⁊ tamē qui libet tenetur. ff. ad. l. acquil. ita uulneratus. in fi. ſi. sͣ. de reſcrip. paſtoralis. in fi. Et ſic patet ꝙ iſte de quo queritur ad talem citationem non tenetur ueni re: ⁊ ſi dicis ꝙ papa non reſpondet ad queſtionem: īmo bene reſpōdet: quia Elatū: ⁊ īfra. Nos itaqꝫ ꝯſ. ur̄e. r. ꝙ ſi lis fuit an̄. pre.n. E obitu ꝯteſtata mādatū ī morte mā datoriſ nullatenꝰ expirauit. Si v̓o an̄ litis ꝯteſtatiōeꝫ deceſſit: n̄ ē a iu dicibꝰ quos delegauerat: ex dele gatōe hꝰ ī ꝓcedēdū. Rbanꝰ. iii. Ratu gerimꝰ: ⁊ īfra. Sāe cō ſuluit noſdeuotio tua: an an̄ obitū delegātis ꝓpoſito citationis edicto lite vo pꝰ mortē cōt. nihilo minꝰ debeat ī cā ꝓceder̄ delegatꝰ: ⁊ utꝝ is ītelligat ap. r̄nūciaſſe: qui ea īterpoſita ad ꝓducēdos teſtes ī ducias poſtulauit: ⁊ demū ꝓducti oni ⁊ allegatiōi renūciās atteſtatio nes petijt ſolēniter publicari. nos āt īqui. t. t. r. ꝙ cū ī caſu priori cita tione ſcā negociū ſit quaſi ceptū et maxīeᵉ ſi delegatꝰ n̄ ſit certꝰ de obi tu delegātis: pōt ⁊ dꝫ ī cā ꝓcedi: te nebitqꝫ ꝙ iuſticia fuerit preuia dif reſpōdet ad ſcd̓am. q̄ ē: utrū duo p̄ſentes abſente tertio ⁊ ſe nullo mo excuſante ꝓcedere poſſint: ꝙ non debent ꝓcedere: ⁊ ſi ꝓceſſe rint: ꝙ nihil putabūtur egiſſe: bene reſpondet ad primā qōnem qꝛ ſcd̓a ſoluta ītelligitur prīa ſoluta: qꝛ ſi nihil facere poſſunt: ſequitur ꝙ nō tenetur uenire: ⁊ ſic quaſi ſuꝑflua relinquitur qō prima. sͣ. de reſcrip. paſtoralis. ſic. jͣ. de iurepa. po ſtulaſti: ubi ꝑ ſoluti oneꝫ ultime qōnis ſoluūtur p̄cedētes ſepe ſi īuēieſ. Et ſic dico: ꝙ quādo duo citant tantū: ⁊ hoc cōſtat: citatꝰ non te netur uenire: ī quo caſu loꝗtur hec de cre. qꝛ hic ponitur ꝓ qōe: ꝙ tātū duo citant: ⁊ ē qō iuris: ⁊ ego reſpōdeo: qd̓ nō tenet. Sed ſi tu ponas: ꝙ tres ſunt dati iudices ꝯͣ te: ⁊ duo citant te ꝑ lr̄aſ ſuas uel nucium: ⁊ nulla fit mentio de tertio hic non ē cer tus de facto: immo potes dubitare an tertius ſc excuſaue rit uel cōmiſerit ut ces ſuas illis: et iō licet minꝰ caute fa ciant quia non faci unt mētionem de tertio in lr̄is ſuis: tutius eſt iure ⁊ uidere an ha beant auctoritatem a conſocio: ⁊ ſi habent bene poſſunt procedere ſi uero non habeant delegationem uel excuſationem a ſuo conſo cio non poſſunt procedere: ut infra capitulo proximo: ⁊ potes age re contra illos ad intereſſe: eo ꝙ te calumnioſe citauerunt: nec in hic poſſunt pretendere errorem: cum in hoc ſint certi: ⁊ ꝙ teneant̉ ad intereſſe: patꝫ de ſen. excom. ſacro. Sed pone: ꝙ duo procedāt contra iſtum abſentem citatum ⁊ tertius poſtmodum habeat rati quod illi fecerint: nunquid ualet ſententia ſicut ualet in electione s. de elect. ꝙ ſicut. Dico ꝙ non ualet ſententia talis per ratihabi tionem tertii: cum ab initio nulla fuerit. unde poſtea ratificari non poteſt. ff. de regu. iu. quod ab initio in fi. Item quid ſi partes con ſentiant: ut duo procedant: nunquid ualeret talis proceſſus tertinon ueniente nec ſe excuſante: nec credo ꝙ partes poſſint illis de re illam iuriſditionem. C. de in. om. iud. l. pͥuatoꝝ conſenſus. ⁊. jͣ. e. p. et. g. h ¶ Per certum nuncium: qui ſit certe et approbate fidei. xcvii di. nobiliſſimus. Sed cui debet fieri fides: qd̓ ſit certus nuncius dico qd̓ iudicibus conſociis. ar. ff. rem ra. ha. ne ſatiſdatio: et fides facienda eſt iudici: cum ſecundum ea que coram eo probantur de beat iudicare sͣ. de renun. in preſentia. et. iii. q. vii. iudicet: et parti bus etiam de hac delegatione uel excuſatione debet fieri fides. qꝛ per hoc conſtat an habeant iuriſditionem: de qua facere fidem de bent. jͣ. eo. cum in iure. Sed nunquid iſti nuncio uel excuſatori cre ditur ſine litteris. non credo quantuncūqꝫ honeſtus ſit uel fidelis jͣ. de proba. quoniam contra falſam: ⁊ uni teſti non creditur quātū cunqꝫ honeſtus ſit. iiii. q. iii. ver. vnius teſtimonio: ⁊ ideo ſequitur litteratorie deſtinatum: ⁊ ita potius creditur litteris quam nuncio hec enim eſt idonea probatio que fit per litteras. ff. de pig. contra hitur. xviii. diſtin. placuit. ⁊ quod dicit litteratorie deſtinatū: reſpi cit utrumque diuiſum: ⁊ uel ē expoſitiuum: ſed nuncio infat̓o cre ditur. jͣ. de ap. cū ꝑati. ubi de hoc. i ¶ Non oſtenderit uidetur ꝙ non debeant eos certificare: quia ipſi certi ſunt ſi non intereſt. hoc contingit uel quia non poteſt uel quia non uult: ſed in utroqꝫ caſu procedere debent: ut hic dicitur §. adiicimus. ergo cum certi ſint certificari non debent. ut. ff. de ac qui. emp. ⁊ uen. l. i. in fi. rn̄. licet ſciant hoc eis denunciandum eſt ſemper enim debet conſtare de hoc antequam procedant: quia poſſet eſſe ꝙ bene uult intereſſe: nec per eum ſtat: ſed per partes que ipſum ducere debent ſuis expenſis: quia cum ſuiſ expenſis ue nire non tenentur: ut bene colligitur. jͣ. de vi. ⁊ ho. cle. cum ab om ſpecie. de hoc ibi notatur ⁊ eſt ſi. ſi mulier ſciat libellum accuſatio nis eſſe porrectum: recte tamen nubet dum ei non denunciatum ff. de adul. denunciaſſe. circa pͥnci. arg. ff. quando dies lega. cedat huiuſmodi legatum. k ¶ Canonice. puta per teſtes: ut probetur abſens lōge: ut haberi non poſſit uel infirmus. ar. sͣ. de cleri. peregri. tue. l ¶ Nihil egiſſe. per hoc noueris eſſe ſolutam primo loco propo ſitam queſtionem hec ſolutio includit ī ſe illius ſolutionē: ut dictu finitū ī ſecūdo v̓o caſuur̄ ab ap. re ceſſūʳ: ſi ẜꝫ ea que premiſſa ſūt: eū qui appellauerit conſtiterit ꝓceſſiſ ſe. leſti. iij. Rudētiā. t. ⁊ īfra. Quīto lo co ſupplicaſ īformari: utꝝ cū tribꝰ cā ꝯmittit̉: ita ꝙ ſi oēs ītereē nequi uerint: duo eā nihilominꝰ exequā tur ſi reꝰ a duobꝰ tātū fuerit ꝯuoca tus: uēire neceſſario teneat̉ᵍ: ⁊ ſi ci tatꝰ a pluribꝰ corā duobꝰ cōparue rit: tertio nec ueniēte ꝑ ſe uel ꝑ lr̄aſ ut ſolet fieri excuſāte: an duo preſē tes in cā poſſint ꝓcedere: ⁊ eā ſnīe calculo termīare. In hoc caſu tali rn̄demꝰ: ꝙ cū aliquis delegatorū iudicū ꝑ certū nūciūʰ uel excuſa torē lr̄atorie deſtinatū nō oſtēderit ſe ītereē nō poſſe: uel alias de eodē canonice conſtare nō poterit reſi dui procedere ad cauſe cognitōeꝫ non debent: ꝙ ſi proceſſerint nihil

eſt in prima notula: ſic. jͣ. de fri. ⁊ male. ⁊ impo. co. fraternitas et. sͣ eo. ſuper eodem. m ¶ Illa quippe. interpoſitio ē ob hoc: qꝛ fecerat mētionē de pluri bus iudicibꝰ: qꝛ nihil facit ad queſtionē. ⁊ ille verſiculus: madati ſi quidē ⁊c̄. cōtinuatur p̄cedenti ſolutōni: ⁊ illa clauſula illa quippe ⁊c̄. cōpetentius po neret poſt illā clau ſulā mandati ſiqui dem: ⁊ ſic eēt tota continua ⁊ planior uel ſatis pōt legi to ta cōtinua. n ¶ Duobus quā vni. ſecus ī arbitriſ qꝛ ꝓpter naͣlem ho minū facilitatē ad diſſentiendū meliꝰ cōpromittit̉ ī vnuꝫ quā ī duos: qꝛ res fere ſine exitu ē. ff. de arbi. itē ſi vnus. §principaliter. ⁊. jͣ. de arb. innotuit: ta men ſi cōpromittit̉ in duobꝰ tꝫ compro miſſum ⁊ p̄tor co gere dꝫ illos: ut ſi diſſentiant tertiaꝫ eligant ꝑſouā: cuiꝰ aucti ſtet. ut dic̄.§. p̄ncipalit̓. ⁊. jͣ. e. ſu ſpitionis.§. i. o ¶ Plurioꝝ. qd̓ enim a pluribꝰ que ritur ſapiētibꝰ facilius īuenit̉. xx. diſ. de quibꝰ: ⁊ ꝑ āplio res hoīes ꝑfectiſſi ma ueritas reuela tur. C. de fideicō. Tult. ad fi. ⁊..lxiiii. di. extra cōſciētiaꝫ. p ¶ Citra forma. v̓. iſte ꝓbat ꝙ duo tantū ꝓcedere non debent ⁊ citatio eſt d̓ ꝓceſſu. jͣ. e. paſto ralis.§. i. ⁊. jͣ. de ꝓ ba. quoniā ꝯtra falſā: ⁊ ſi ꝓcedant nihil egiſſe reputabūt̉. gͦ ſi citāt nihil faciūt: qꝛ de toto ad ꝑtē negādo ualet argumētum. ⁊ ſic ꝑ hoc ꝓbātur que dicta ſūt ī pria notula: ⁊ ſic forma reſcripti ſeruanda ē..s. de reſcrip. cum dilecta: ⁊ quia oībus iuriſditio demādatur ab oībus debꝫ citari. q ¶ Cū poſſit. ⁊ hͦ abſqꝫ ꝑiculo rei familiaris: qꝛ tūc nō tenet̉ negli gere ſua. ff. de iud. ſi lōguis.i. reſpōſo. r ¶ Noluerit. Hoc ē ꝙ addit̉ ei qd̓ ſupradixit: ſi oēs ītereē nequerīt ⁊ ibi potes hͦ v̓bū ſupplē ītereē nequiuerit: aut noluerint ⁊cͣ. s ¶ Procedant. poſtqͣꝫ cōſtiterit ꝙ intereſſe non uult: ut ſupradixi ī alio caſu: quādo ītereē nō poſſunt. sͣ. de reſcrip. ſciſcitatus. f ¶ Arguēdus: īmo ⁊ puniēdus: ꝓ eo ꝙ mādatū apoſtolicū exequi nō vult ut sͣ. d̓ reſcrip. ſciſcitatꝰ. Sꝫ ꝗs arguet eū aut puniet: ꝯiudi ces nō: qꝛ par ī parē nō hꝫ īperiū.s. delec. īnotuit. et. ff. ad trebel. il le a quo.§. tēpeſtiuū ordinariꝰ nō: qꝛ delegatꝰ maior ē eo ꝙͣtū ad il la cam. ar. sͣ. e. ſane. ii. et. jͣ. d̓ of. ordi. paſtoralis.§ i. ſuꝑior gͦ eū puniat cuiꝰ mādatū exeꝗ nō curat. C. d̓ tēp. ap. l. ult.§. illud: et ꝯiudi ces debet ſuꝑiori denuciare negligētiā ip̄ius. ar. jͣ. de p̄ben. graue. ad fi. ii. q. vii. ea ꝑꝑ. ſufficit ſola redargutio: cū ꝑ hoc nō p̄iudicetur partibꝰ: qꝛ alij procedere poſſunt. u ¶ Donec. h̓ fuit dubitatio utꝝ eēt ꝓcedēdū ſuꝑ pͥncipali nō obſtā te exceptōe oppoſita: donec d̓ ip̄a excoīcatōe ꝯſtaret: ut ſimul ſuꝑ pͥn̄cipali et exceptiōe ꝓcede̓t̉: qd̓ nō dꝫ eē. īmo ſuꝑſedēdū ē ſuꝑ pͥncipali qōe dōec t̓mino ꝯpetēti ꝓbet̉ exceptio. jͣ. d̓ iud. exhibita. x ¶ Infra t̓minū ꝯpetētē. hodie t̓minꝰ iſte nō ē ad arbitriū iudicis lꝫ. jͣ. viii. dies exceptio excōicatiōis ꝓbari dꝫ: die ī quo ꝓponit̉ non ꝯbutato. ꝙ ſi ꝓbata nō fuerit iudex ī cā ꝓcedat: reū ī expēſis acto ri qͣs ꝑꝑ hͦ feciſſe docuerit ꝯdēnādo taxatiōe p̄miſſa: et ultra duas vices: hͦ exceptio nō ꝓponat̉: ẜuato tenore decre. ⁊ ꝗ excōicatiōeꝫ oppoit: ſpēꝫ ip̄ius ⁊ nomē excōicatoris expͥmere dꝫ: ut ī dere. īno iiij: in qua omnia hec ſtatuuntur: ⁊ incipit. pia conſideratōne infra de excep. y ¶ Ex ꝯfeſſione. ex loco iſto ſatis colligitur: ꝙ ſuꝑ exceptiōe dꝫ lis conteſtari īter partes ⁊ iurari etiā de calūnia ī ciuilibꝰ: ſꝫ nō ī ſpūa libꝫ: ſꝫ de ueritate dicēda: quia exceptiones debēt dari in ſcriptis. reputabūt̉ egiſſeˡ ¶ Illa quippeˡ fuit ātiqua ſe. ap. ꝓuiſio: ut huiuſ modi caꝝ acognitōes duobꝰⁿ quā uni tribꝰ quā duobꝰ diligentiꝰ dele garet: cū ſicut canōes atteſtāt̉: inte grū ſit iudiciū: quod plurimoꝝᵈ ſē tetijs ꝯfirmat̉. mandati ſiquidē ex cedere fines ꝓbaret̉ ſiꝗs citra for māᵖ r̄ſcripti accepti preſumeret iu dicar̄. Adijcimꝰ ēt ꝙ ubi fuerit ī ꝯmiſſiōe appoſitū: ut ſi oēs ītereē nequiuerīt: duo ea nihilominꝰ exe quāt̉: ſi aliquiſ ex ipſiſcū poſſitq no lueritʳ ītereē: duo nihilominꝰ ī cā ꝓcedātˢ: lꝫ ille tertiꝰ grauiſſime ſit arguēdusᵗ: ꝓ eo ꝙ madatū ap. exe qui ſubterfugiat aut ꝯtēnat. Idem quoqꝫ ꝑ oīa dicimꝰ obẜuādū ī cā que ꝯmittit̉ duobꝰ eo appoſito: ut ſi ābo ītereſſe nequiuerint: alter ni hilominꝰ exequat̉ ¶ Sexta nobiſ ꝓpoſita ex ꝑte tua qō cōtinebat: q̄ cū aliquibus iudicibꝰ cā ꝯmittitur ⁊ qn̄qꝫ cōtingit ꝙ reus actori obi cit: ꝙ ſtare nō pōt in iudicio: utpo te uinculo excōicationis aſtrictꝰ ſi reus nō uelit ſtatim eum ꝓbare ex coīcatuꝫ: ſiue nō poſſit: an actor ni hilominꝰ audiri debeat donecᵘ ſuꝑ eo quod obijcit̉ rei v̓itas fuerit pa tefacta. Hanc dubitationeꝫ taliter amouemꝰ: ꝙ ſi ille qui tale quid obijcit: ſtatī uel īfraterminū com petētēˣ non ꝓbauerit legitīe quod jͣ. de ꝓba. quoniā ꝯͣ. ſicut ēt dat̉ libellus. jͣ. d̓ libel. obla. ignarꝰ ep̄s. ⁊ ad excep tione dꝫ ille ꝯͣ quē ꝓponit̉ reſpōdere. ut hͦ dic̄ ⁊ ſic lis ꝯteſtat̉ ſi negauerit ac tor exceptōem tūc iurabit̉ d̓ calūnia. jͣ. d̓ fideiuſ. ꝯſtitutꝰ. ⁊ ē. op. ar. C. d̓ iuracalū. l. i. ⁊ ſi poſtea ꝑ cōfeſſionē nō cōſtiterit d̓ exceptōne. ꝓbabit illā ꝑ teſtes uel alio mō quo poterit. ut ꝑ inſtr̄a. alias ꝓceſſus nō ualeret li. nō cōt. jͣ. ut lit. nō cont. ꝑ totū. Ar. ꝯͣ. jͣ. de iu di. c. ii. ⁊ ſuꝑ hac exceptōe uel alia cōſimili. vbi crimina op ponunt̉. teſtes cōpelli non de bēt. jͣ. d̓ teſti. cogē. dilectoꝝ ꝗ dā tamē nō obſeruāt hͦ ī exce ptionibꝰ. ⁊ male ſicut credo. qꝛ ordo iuris ubiqꝫ ē ẜuādus cū ꝓcedit̉ iure ordinario. ⁊ hͦ ꝓbat̉. jͣ. d̓ ap. īterpoſita.§. ult. tamē iura illa q̄ dicūt ꝙ lite n̄ cōte. nō tꝫ ꝓceſſus. loquūt̉ in negociis pͥncipalibꝰ. vnde ſa tis pōt dici ꝙ nihiloīnus ualet ꝓceſſus ī his exceptōibus dilatoriis ⁊ emergētibꝰ lꝫ lis nō fuerit ī his ꝯteſtata. ⁊ nul lo iure cauet̉. ꝙ ī his ꝓceſſus nō teneat conteſtatōe omiſſa iuxta illā regulaꝫ. multa fieri nō debēt ⁊c̄. jͣ. d̓ regul. ad apo ſtolicam. b. a ¶ Excōicatōis. maioris.ſ. qꝛ minor non repellit ab agēdo nec a cōſortio fideliū. jͣ. de ex cep. a nobis. nec ab electione jͣ. d̓ cle. excō. mini. ſi celebrat b ¶ Formam que duplex ē. jͣ. de v̓. ſig. ex parte. c ¶ Alia iuſtā. ſecꝰ eēt ſi ꝓpter eandē cām que nūc delegat̉. quoniā nō teneret iuriſditio ſi ſe excōicatū ſuppreſſit. uel ſi exp̄ſſit a delegatis iſtis: ab ſolueret̉. nec temitteret̉ ad pͥ mos. īmo tacita v̓itate d̓ alia cōmiſſione nō ualerēt lr̄e. uel d̓ ꝓceſſu ordinarii. ar. jͣ. d̓ ap. ut debitꝰ lau. Hoc qd̓ dicit̉ in iſta notula olī ẜuabat̉. hodie uero lr̄e īpetrate ab e ccōica to bene ualēt. ⁊ eo aboluto a cedit̉ ꝑ eas. jͣ. de excep. pia. d ¶ Ad excōicatorē. qꝛ iſti delegati alias non habēt poteſtatē illū abſoluendi. niſi pͥmo illū excōicatorē requirāt. qd̓ ſi non fecerit pͥmus ordinarius uel de legatꝰ. tūc illū abſoluere poſſunt p̄ſtito iuramēto pͥus. qd̓ ſtabit mandatis ec cleſie ſuꝑ eo ꝓ quo pͥus fuit excommunicatus. alias ſi ſtatī illū abſoluerent. non credo ipſū eſſe abſolutū. xi. q. i. c. penul. ⁊. C. ſi non a compe. iudi. l. ult. ⁊. ff. de reg. iur̄. factū a iudice. qꝛ ſub conditione hoc mādat̉. ⁊ ita ante condi tionē exiſtentē etiā abſoluere ipſum non poſſunt. e ¶ Exequāt̉. ⁊ ī cā poſtmōm ꝓcedāt. ſic uidet̉ ꝙ ſi excōicatꝰ īpetret reſcriptū tacito d̓ ſua excōicatione. ꝙ ualeat poſtquā fuerit abſolutꝰ. ar. C. d̓ p̄ci. īpe. offe. vniuerſis. Itē ar. ꝙ ꝑ abſolutōꝫ quis ī p̄ſtinū ſtatū reducat̉. ar. iiii. q. i. c. i. ⁊..ii. ⁊. qꝛ cū ſit pena nō dꝫ extēdi ſꝫ potiꝰ reſtrīgi. jͣ. d̓ his q̄ fi. a ma. par. c. q̄ſiuit. ⁊ d̓ pe. di. i.§. pene. ſꝫ. ꝯ. sͣ. deta. ⁊ qͣ. cū bone. ⁊ sͣ. d̓ reſcrip. dilectꝰ. ⁊. jͣ. d̓ ap paſtoralis. cōſueuit dici ꝙ lr̄e ab excōicato īpetrate hͦ tacito non ualent ad agēdū uel ad bn̄ficiū obtinēdū. ut dicūt ꝯͣria. ſꝫ ad ſui defēſſionē obtente puta qꝛ appellauit tūc bn̄ ualēt lr̄e. lꝫ non faciāt mētionē d̓ excōicatōe. jͣ. d̓ ex cep. cū īter. ⁊. c. dilecte. ⁊. c. ſignificauer̄t. ⁊. c. ult. ⁊ qd̓ hic dic̄.ſ. abſoluūt eū ⁊ poſtmodū locū hꝫ quādo pꝰ lr̄as īpetratas fuit excōicatꝰ ab hoīe uel a iure ⁊ iō eo abſoluto ualēt lr̄e. qd̓ pꝫ ex eo qd̓ dic̄. nō pōt ſtare ī iudicio nec dicit̉ o lrē nō ualeāt. ſꝫ dic ſuꝑ hͦ ẜm qd̓ no. jͣ. d̓ excep. pia. ī glo. q̄ incipit ſꝫ miꝝ. v̓. fi. f ¶ Keſeruet̉. xvii. q. iiii. ſiquis ſuadente. jͣ. de ſen. excō. tua nos. g ¶ Explorati. q. d. hͦ non vr̄ eis ꝯmiſſū. ⁊ papa reſpondet ꝙ ꝯmiſſū ītelligit̉ taꝙͣ acceſſoriū. ⁊ ē reſpōſio tacite qōnis. ⁊ ſic abſolutio ē acceſſoriū qꝛ ſine il la cā pͥncipalis ꝓcedē non pōt. qꝛ non audit̉ niſi abſoluat̉ actor. sͣ. e. preterea ⁊. ff. de iu om. iudi. l. ii. h ¶ Ab his.ſ. delegatis. i ¶ Excommunicatoribꝰ. niſi ab ipſis fuiſſet legitime appellatum. uel niſi aliā legitimā exceptionē opponere poſſet ꝯͣ illos. jͣ. e. inſinuante. k ¶ Diſtulerint.ſ. ꝓcedere ī cā illa ꝓ qua ille fuit excōicatꝰ. Et ſic uidet̉ ꝙ ac tor ⁊ reus eod̓ tꝑe poſſunt litigare corā diuerſis iudicibus. Et ſic eſt. ꝯͣ. C. d̓ ſen. ⁊ interlo. om. iudi. aut̓. ⁊ conſequent̉. d̓ hoc dixi. sͣ. d̓ reſcrip. c. ult. hodie ſtandū ē decre. inno. iiii. de reſcrip. que īcipit diſpendia litium. l ¶ In pͥncipali ſic econuerſo. idē iuris ī acceſſorio ⁊ ī pͥncipali. ff. de accepti. ꝑ iuſiurandū.§. ⁊ ſi fideiuſſori. m ¶ Acceſſorio. acceſſoriū uocat cām illā. ꝓ qua fuit excommunicatus auctō huiuſmodi cauſe. ⁊ ſic reſpōdebit reo ī hac ca ſub iudicibus delegatis. quos g 4 ītendit: actor ꝑmitti dꝫ: ut ſine offē diculo quolꝫ audiat̉. Ceteꝝ ſi uel ex ꝯfeſſioneʸ actoris uel alio quolꝫ mō legitime cōſtiterit eſſe actorem uīculo excōicatōisª aſtrictuꝫ a iudi cibuſdelegatis ẜm formāᵇ eccleſie ualet abſolui: ita ut ſi ꝓpter aliquā iuſtāᶜ aliā cāꝫ ⁊ euidente ab ordina rio iudice uel delegato excōicatꝰ fu erit: ad excōicatore dꝫ abſoluēduſ remitti: qui ſi maliciaꝫ adhibuerit delegati iudices id de ritu eccleſia ſtico lib̓e exequāt̉ᵉ dūmō nō ſit tale genuſ excōicatōis illiꝰ: cuiꝰ abſolu tio ſe. ap. reſeruet̉. exploratiᵍ qui dē iuris exiſtit: ut delegatis iudici bꝰ ꝗbus prīcipale ꝯmittit̉: ⁊ acceſ ſoriū ꝯmittat̉. ¶ Si v̓o ab his fue rit preſtito iuramēto ꝙ ſtabit man dato eecleſie abſolutꝰ: rurſus īter rogas an corā eiſdē delegatis uel ordīario a quo excōicatus extitit: tenet̉ ſuꝑ eadē cā ꝓ qua excōicatus fuerat rn̄dere: ⁊ quoꝝ debeat iudi cio uel mādato ſtare. In quo caſu talit̓ rn̄demus: ꝙ corā ipſis excōi catoribusⁱ ſuꝑ illa cā ꝓ qua fuerat excōicatuſſtare dꝫ: ⁊ eoꝝ ẜuar̄ mā datū: niſi ſpālit̓ fuerit illud alijs iu dicibꝰ a ſe. ap. delegatū. ꝙ ſi excōi catores malicioſe diſtulerīt: tc̄ de legati eādē iuriſditōꝫ quā ī prīcipa li. ⁊ acceſſorio exercebūt. Nno. iij. regīo archi. ⁊ epō cephaludē.

ipſe impetrauit: ſi reus uoluerit ipſum recōuenire. jͣ. de mu. peti. c. i. ⁊. ii. Et ſi pro ca alterius tertii ab iſto reo fuit excōicatus quid erit? nihilominus ab ſoluent eū preſtito iuramēto ꝙ ſtabit mādatis eccleſie ⁊ ꝓcedent in negocio ſibi cōmiſſo principali ſed in alio procedere nō poſſent etiā ſi ille reus ⁊ ille actor cōſentirēt qꝛ iuriſditio iſtoꝝ ꝓrogari ad iſtud tertiū non poſſet cū de il lo in litteris mentio non fiat cū talis iuriſditio ſit delega ta. jͣ. e. p. ⁊. g. in fi. ⁊ noͣ ꝙ iſti excōīcatores ꝑ negligentiā ꝑ dunt ſuā iuriſditione taꝫ cir ca abſolutionē ꝙͣ ſuꝑ princi pali negocio. ſic. jͣ. de fo. cōp. licet. ⁊. c. ſeq. ⁊ ita delegatus ſupplet negligentiā alterius delegati uel ordinarii: ſicut ordinarius ſupplet deſidiaꝫ delegati. jͣ. de offi. ordi. ſigni ficauit. aC Um cauſa. ab illis du obus tantū. vnde non tenebat̉ corā eis reſpondere nec etiā uenire tenebat̉ ſi cer tū erat ꝙ a duobus tantū fu erat uocatus. de hoc dictū ē .sͣ. e. c. ꝓx niſi uelit quis ueni re ſuū priuilegiū allegaturꝰ: ne de facto ſaltē uexet ẜm ꝙ hic cōtingit: qꝛ non obſtante tali exceptiōe iſti duo ꝓceſſe rūt de facto ſolūmodo qꝛ de iure non potuerunt. Sed ꝯͣ uidet̉. jͣ. de ap. ſi duobus. ubi tenet ſnīa excōicatōnis ab eo lata qui iudex non erat ꝓpt̓ contumaciā illius qui appel lauerat ad papā: qꝛ citatꝰ co rā metropolitano non cōpa ruit. Sed hoc ideo eſt qꝛ ille qui excōicauit credebat ſe iu dicē ꝓpter appellationeꝫ ad ipſum factā: ignorans ꝙ ali̓ ad ſedē apoſtolicā appellaſſꝫ vnde tenuit ſnīa qꝛ ille debu it ei ſignificare ꝙ appellaue rat ad papā ⁊ ꝑ illā probo ꝙ ꝙ iſte citatus tantū a duobꝰ ire non tenet̉ cū illi ſciant ſe ſine tertio ꝓcedere non poſſe: ⁊ ſi ꝓcedant nihil ualet. ſic in decre. ſi duobus. ſi ille ſciuiſſet ꝙ ad papa appellaſſet: ⁊ eo nō ob ſtante ipſuꝫ excōicaſſet nō ualuiſſet: ut ibi colligit euidenter. Sed ponamus ꝙ tres ſunt iudices ſub illa forma: ꝙ ſi non omnes ⁊c̄. tertius malitioſe non uenit: nec ſe excuſat uel non cōmittit: ⁊ ſic alii non poſſunt ꝓcedere: quid fi et de cauſa illa? ar. ꝙ poſſunt duo ꝓcedere. lxv. di. ſi forte ad inſtar electiōis ut. sͣ. de elec. ꝙ ſicut. In cōtrariū uidet̉ ꝙ non poſſunt qꝛ primo conſtare de bet eis de impotentia uel uoluntate tertii. sͣ. e. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. de reſcrip. ſciſcitatꝰ uel poteſt eſſe ꝙ habet iuſtā cām abſentie. Quid enī ſi poſtea probaret ſe nō potuiſſe uenire iuſta de cauſa? caſſabit̉ ꝙ factū eſt ad inſtar rei abſentis. jͣ. d̓ re iudi. cū bertoldus. item qualiter poſſunt duo citare tertiū cū ſit par illis ⁊ par in parē non habet imperiū. sͣ. de elec. innotuit. ⁊. ff. ad trebel. ille a quo. §. tempeſtiuū. ſi enī teneret ad eoꝝ citationē uenire: ergo ſi non ueniret poſ ſent eū excōicare: qd̓ non eſt ueꝝ. ad hoc dicas ꝙ citare non poſſunt eum ut ueniat ſed admonere poſſunt ut ueniat ⁊ rogare: ⁊ ſi non uenerit uſqꝫ ad ter tiā monitionē uel rogationē nec aliud reſcripſerit uel ſi dixerit ſe uelle inter eſſe ⁊ non uenerit tunc poſſunt alij ꝓcedere qꝛ preſumit̉ nolle uenire uel nō poſſe intereſſe: ⁊ talis preſumptio habebit̉ pro reſponſione illius.ſ. ꝙ nō ue lit uel non poſſit uenire. ar. iii. q. ix. decernimus. ⁊. ff. de re iudi. contumacia. ⁊ op. ar. lxv. di. ſi forte. ⁊ ſic ſtatim remanet iuriſditio apud alios.sͣ. e. c. ꝓxi ⁊. jͣ. c. ꝓxi(nec obſtat ſi dicat ſe tunc non potuiſſe uenire qꝛ potuit alij comit tere uices ſuas uel ſe excuſare. jͣ. e. paſtoralis.§. ulti. nec eſt inconueniens q unus delegatus ſuppleat negligentiā alterius delegati. ut. sͣ. c. ꝓxi.§. ſexta. ſic etiā ordinarius ſupplet deſidiā delegati. jͣ. de offi. ordi. ſignificauit. Item talis iudex qui negligit iuſticiā facere facit litē ſuam. xxiii. q. i. dominus. ⁊ ꝓ pter negligentiā iudex remouet̉. C. de offi. prefec. ori. ſi quos. ſic ⁊ prelatus i. q. i.§. ecce cū honoris. merito ergo cum conſtet de negligētia tertii duo pro cedere poſſunt. b ¶ Nunciū. jͣ. de ap. meminimus. ⁊. c. ad hoc ſicut. ar. cōtra. ii. q. vi.§. eiꝰ v̓o. hodie hec allegatio locū non habet. jͣ. de ap. ut debitus. in fi. c ¶ Protulerunt. ⁊ male ex certa ſcientia quia appellauit. vnde non ualuit qd̓ poſtea fecerunt. d ¶ Conſtiterit. ⁊ in abſentia partis aduerſe contumacis poteſt conſtare: li. nō cōte. jͣ. de ap. interpoſita.§. ulti. ⁊ hic eſt caſus in quo poteſt ꝓcedi lite nō cōte. ut pꝫ per decre. predictam. e ¶ Admiſiſſe. Et ita uidet̉ ꝙ in cauſa appellatōis ſufficit oſtendere ſe appel laſſe ex cauſa probabili nec eſt neceſſe ꝙ probet cām appellatōis uerā fuiſſe. Um cā que v̓tit̉ īter mōtis re galis ⁊ roſſan̄. archiepōſ ſuꝑ quibuſdā decimis panormitano ⁊ capuano archiepiſcopis ⁊ tibi fr̄i rhegin̄. ꝯmiſſa fuiſſet a nobis fine debito termināda: predictꝰ archi epūs mōtiſ regalis ſic̄ accepimꝰ: ad primā panormitani ⁊ capuani archiepōꝝ citatōem acceſſit: ī quo rū pn̄tia excipiēdo ꝓpoſuit: ꝙ pro duabꝰ cāiſ eoꝝ n̄ deberꝫ ſtare iudi cio: tū qꝛ ipſa cā tribꝰ fuerat iudi cibꝰ delegata: ⁊ idē ab illis duobꝰ tātū te frater rhegin̄. ī ꝯſulto nec ui ces tuas ſuꝑ hoc ꝯmittēte ad iudi cium fuerat euocatꝰ: tū qꝛ an̄ ipōꝝ citatiōem ⁊ notitiā lr̄arū ꝓ eadem cā nūciū ſuū ad ap. ſedē trāſmiſe rat: ī quo decre. alex. pape pre.n. ſibi affirmabat apertiꝰ ſuffragari. At idē archiepī exceptiōes ipſius nolētes admitter̄; cōtra eū ut rn̄de ret īterlocutoriā ſnīaꝫ ꝓtulerūt ꝓ pter quod ad ſe. ap. appellauit: ⁊ ī fra. Fraternitati. u. madanꝰ: qua tenꝰ ſi uobis cōſtiterit predictos archiepōs exceptiones predictas nullatenꝰ admiſiſſeᵉ: nō obſtāte eo quod ꝑ ipſoſfactū ē decimas ipſas quibꝰ predictꝰ montis regalis ar chiepūs ſe poſtquā nūciꝰ ſuus ꝑꝑ hoc ad ſedē apoſtolicā acceſſerat. ſi. jͣ. de ap. dilecto. vnde ſignat̉ cōtrariū. jͣ. de appel. interpoſita. ubi appellans debet probare cauſam appellatiōis fuiſſe ueram. ⁊. jͣ. de teſti. ex parte ade. de hoc dicet̉. jͣ. de appel. interpoſita. Quādo de beat probari ueraꝫ fuiſſe uel ſufficiat oſtendere ſe appellaſſe ex cā probabili: dic ut in. c. ex parte adef ¶ Spoliatuꝫ. ab il lis duobꝰ iudicibꝰ qui mandauerant eum ſpoliari. g ¶ Cum fructibus uel qui percipi po tuerunt. jͣ. de reſti. ſpol. grauis. ⁊. xii. q. ii. non liceat. a ¶ IUm ſuꝑ ab batia. Caſita colligit̉ ex inte gra. Ca uertebat̉ inter cōuentum de cōchis ⁊.s. quōdā abbatē ipſoꝝ ſuper ipſa abbatia qͣ dice bat ſe fuiſſe ſpolia tū iniuſte. poſt mul tas ⁊ uarias cōmiſſiones obtinuit iſte s. cām comitti ep̄o leſſon̄. ⁊ abbati de becco ſiue uallis ri cherie ſub hac for ma ut alter ſolꝰ al tero nolēte intereē aut etiā non ualēte mādatū apoſtolicū adimple̓ ꝑtibꝰ in p̄ ſentia iudicū cōſti tutis. parſ. r. qui di cebat intruſus ī p̄ iudiciū iſtius.s. p dictū ep̄ꝫ recuſauit tribus de cāis: tuꝫ qꝛ idē ep̄s cām ha bebat cū monaſte rio ſuo ſuꝑ quadaꝫ eccleſia ſua: tū etiā qꝛ ipſuꝫ. r. redeūtē a romana curia nō admiſit ad oſculū pacis: ⁊ qꝛ dicto. r. dixerat ꝙ ſi poſſet noceret ei in cā illa ⁊ hoc ꝓbare uolebat corā dicto abbate cōiudice uel corā arbitris electis a ꝑtibꝰ dicto ep̄o admittere hoc nolēte ante ingreſſuꝫ cauſe fuit ab ipſo ep̄o poſtmodū appellatū: ſꝫ ipſi duo nihilominus interloquētes appellationē nō tenuiſſe dictū s. decreuerūt reſtituendū predicto. r. ſuꝑ abbatia ꝑpetuū ſilentiuꝫ imponētes pͥus appellatōe interpoſita ab ipſo abbate ne cū eo ꝓce deret. vnde cā demū ꝑuenit ad papā. dr̄ hic ꝙ talis ſnīa nulla fuit qꝛ lꝫ abbas anteꝙͣ appellaret̉ ab eo ſolus ꝓcedere potuiſſꝫ qꝛ cāꝫ interlocutus ē cū ep̄o qui iam legitime recuſatꝰ eſt appellationem ꝓpter hoc interpoſitā nō tenuiſſe: ꝑ cōſequētiā cōfeſſus eſt ſe non poſſe in cā ꝓcedere: nec erat ſue intetiōis ut ſolus aliꝗd diffiniret: ⁊ iō cū eo qui iā iudex ē deſierat diſponere aliꝗd nō ualebat ptāte ac uolūtate mutuo ſibi aduerſātibꝰ: qd̓ a duobꝰ factū ē de iur̄ n̄ vꝫ b ¶ Iuxta formā. que fuit ut alter ſolus in cā procederet altero non ualente aut nolēte intereſſe: ut dictū eſt in caſu. c ¶ Appellationē interpoſitā. qꝛ non admiſit recuſatiōes ꝓpoſitas ꝯͣ ipſuꝫ. ⁊ pōt dici ꝙ ipſo facto interlocutus fuit reſtituēdo cū ipſo ep̄o ut dictū.s. ⁊ īponēdo ſilētiū aduerſario poſt illā appellationē qꝛ in integra nō inuenit̉ ꝙ ambo ſuꝑ hoc interlocuti fuiſſent. d ¶ Cōfeſſus eſt. ipſo enī facto cōfeſſus eſt ſicut ipſo facto negamꝰ xp̄m. xi. q. iii. eſtimāt. ⁊ ipſo acto mētimur. xxii. q. v. cauete. ipſo fa cto appellamus. jͣ. de ap. ut noſtrū. ⁊. c. dilecti. ipſo facto habemus ratū. ff. de inoffi. teſta. ſi ꝓponas. ⁊. l. ulti. ff. rē ra. ha. l. iii.§. falſus. ⁊ ipſo facto renūciat quis iuri ſuo ut. sͣ. e. ti. gratū. ⁊. jͣ. de his q̄ fi. a ma. par. ca. ex ore. ubi plura ar. inuenies de hoc. Itē ar. ꝙ qui vnū dicit uel facit plura facit uel dicit. ff. de arbi. celſꝰ.§. i. ⁊. xi. q. iii. eſti māt. ⁊. c. ſe. ar. jͣ. de do. ⁊ cōtu. cū dilecti. ⁊. ff. ꝙ me. cā. l. i. e ¶ Deſierat. ꝓpter recuſatōes predictas ⁊ appellationes. f ¶ Aduerſantibus. Nota ꝙ poſſe ⁊ uelle contraria ſunt ut hic: nec ualet qd̓ ualere pōt qꝛ illud non vult nec ualet illud qd̓ vult: qꝛ illd̓ non pōt ualere. C. ſi quis alte. uel ſibi mul. intereſt. C. de iure do. ſi genero. ſic. sͣ. de tranſla. inter corꝑalia. uerſus fi. ff. de mili. teſta. l. ſi miles. ff. de re. du. in ambiguo. ff. de here. inſti. quotiēs. Arg.? jͣ. de p̄ben. inter cetera. ⁊. c. dilectuſ. ii. ⁊ potius interp̄tanda eſt res ut ualeat ꝙͣ ut pereat. jͣ. de v̓. ſig. abbate. ⁊. jͣ. de pͥuil. in his. Itē ar. aſſerit ſpoliatū precipue cū eaſdeꝫ tā ſibi quā eccleſie ſue a ſe. ap. aſſe rit ꝯfirmatas: ſiue ꝑ laicalē potētiā ſiue ꝑ eoſdē iudices factū ſit: cum fructibꝰᵍ īde ꝑceptis reſtitui facia tis. audiētes poſtmodū quātū de iur̄ poteritis quicquid fuerit que ſtionis. ¶ De ꝯuetui de cōchis. Um ſuꝑ abbatiaª monaſterij ur̄i īter uos ⁊.s. quōdā abba te urm fuiſſet qō agitata: demū ſuꝑ ea ad leſion̄. epūm ⁊ abbatē de beo co nr̄e fuerant lr̄e deſtinate: ⁊ īfra Quāuis ſolus abbas antequā ap pellaret̉ ab eo: iuxta formāᵇ lr̄aruꝫ nr̄aꝝ ꝓcedere potuiſſet qꝛ tn̄ ꝓ eo ꝙ cū ipō epō interlocutꝰ ē: appella tioneꝫ prius ab eodem epiſcopo interpoſitā non tenuiſſe de iure ſi ne ipſo: cū poſſet ⁊ nollet negocio intereē: per conſequētiā cōfeſſus ēq ſe non poſſe mandatuꝫ ap. adim plere: nec ſue ītētionis extitit: ut ſi ne coniudice ſuo aliquid diffiniret ⁊cū eo qui iā iudex eē deſieratᵉ: ali quid ſuꝑ predicto negocio rite di ſponer̄ nō ualebat: uolūtate ac po teſtate ſibi mutuo aduerſātibꝰ cuꝫ noluerit quod potuerit ⁊ ꝙ uolue rit adīpler nequerit quod a duobꝰ factū fuerat effectuꝫ non potuit de iure obtinere. ¶ Dē archie. tol.

⁊. l. non ſolū.§. i. ⁊ facit ad hoc inſti. de adop.§. ul. Ar. ꝯͣ. sͣ. de elec. cū vinton̄. ſed ibi ſoluit̉. Itē ar. ꝯͣ. ff. ꝙ cū fal. tuto. l. i.§. i. ubi dr̄ ꝗ lꝫ uerus tutor auctoritate preſtet cū falſo tutore tn̄ tenet qd̓ factū ē Sed illud iō eſt qꝛ lꝫ plures ſint tutores tamē ſolus pōt admīſtrai C. de auc. preſtan. l. ulti. uel cū uerus tutor ſcit ſe ſoluꝫ eē tutorē. ſi mile huic eſt. ff. de arbi. parui. in fi. et jͣ. de ſen. ⁊ re iudi. ad ꝓbandū. io. Itē ar. ꝙ utile uiciat̉ ꝑ inutile. jͣ. e. ſuꝑ que ſtionū.§. ſi v̓o. ubi de hoc ¶ I Onſuluit. depoſitiōes i. dicta ipſoꝝ teſtiū h ¶ Citandus. uide bat ꝙ ꝑemptoriuꝫ fuiſſet circūductuꝫ ut iteꝝ eſſet citādꝰ ff. de iudi. ⁊ poſt ꝑ emptorium. i ¶ Equitate. ⁊ ꝗdē equū eſt ⁊ honeſtū ī diē alteꝝ ex pecta re nec ſtatim debet dici cōtumax. potu it quidē habere iu ſtā cām abſentie et ſic r̄uocabit̉ ſnīa. jͣ. de re iud. cū bertol dus. nec p̄tor feſti nar̄ debet ad decer nēdū ut iubeat poſ ſidere. ff. de dā. infec. ſi finita.§. ſi for te. non tn̄ eſt neceſ ſariū niſi uelit ī diē alteꝝ expectare. k ¶ Gratiā. ecce quā ta poteſtas dat̉ iudici circa iudicia ut poſſit parcer̄ cō tumaci in p̄iudiciū alterius. C. qūo et qn̄ in. l. i. ff. de arb. ſi cū dies.§. ſi quis ex litigatoribꝰ. non enī ꝗcquid iudicis poteſtati ꝑmittit̉ iu ris neceſſitati ſub iicit̉. ff. de iudi. non quicꝗd. Et eſt ꝯͣ id. iii. q. ix. c. ulti. Itē lꝫ iudex poſſit parcere inferēdo ſnīaꝫ termino cōſtituto nō tamē pōt ei par cere in expēſis ⁊ ſumptibꝰ alioquin ipſe de ſuo reſtituet expenſas. C. de iudi. ſancimus. Sꝫ uidet ꝙ de iure mero teneat̉ expectare uſqꝫ in diē ſequentē. ff. de v̓bo obli. l. qui hoc anno. uel ꝙ ſaltē in ſu prema hora diei poſſit iudicar̄. ii. q. vi. biduū. ⁊ hoc iō qꝛ iudex ma tutino ueſpere ⁊ mane ⁊ meridie iudicare pōt: in aut̉. de iudi.§. ſe debūt. colla. vi. Sed ꝯͣ uidet̉. ff. de orig. iur. l. ii.§. ⁊ qꝛ. ubi dicit ꝙ ī cogruū eſt ꝙ iudices ueſpere ſedeāt: ſtat̉ potiꝰ autētico. vel dicas ꝙ nō eſt cōtra qꝛ ibi dicit̉ ꝙ incōgruū erat magiſtratibꝰ hora ueſꝑ fina in publico eſſe ⁊ iō inuēti fuerūt quinqꝫ uiri qui eoꝝ uice ille bora fungerent̉: ⁊ ſic potius cōcordat ⁊ ſic uſqꝫ ad ſuppremā horā ante noctis tenebras iudex ꝓcedere pōt ut hic ī fine dicit. honeſtū tamē eſſet iteꝝ ipſū citare ad ſuperandā maliciā eius. ſi. jͣ. de do. ⁊ cōtu. prout. ar. ff. de iudi. et poſt edictū. a ¶ Terminū peremptoriū. niſi terminꝰ ꝑemptorius ſit ſtatutus ad ſententia audiendā nō ualꝫ ſnīa in abſentia ꝑtis alteriꝰ. ff. que ſen. ſine appel. reſcin. l. i.§. itē cū ex edicto.. ar. ꝯͣ. C. qūo ⁊ qn̄ in. l. ii. ſꝫ lex iſta contra loquit̉ cū iudex ꝑtes in p̄ſentia ſua monuit ut certo termino cōparerēt ad ſnīaꝫ audiendā. ⁊ tunc ſiqua ꝑs non ueniat reuera contumax eſt ⁊ ſnīa tenet: lꝫ ꝑemptorie ꝑ edictū non fuerit monita. alia lex loquit̉ cū abſens citat̉ ꝑ edictū in abſentia. b ¶ Extunc exequi. īmo uidet̉ ꝙ in ultima die qua futurus pͥuatus uel priuādꝰ eſt iudicare nō poſſit. ff. de fer. pridie. ff. de iuriſd. om. iudi. eum qui. ar. cōtra. ff. de pe. l. ulti. ſed hic ultima die ſue iuriſdi tōnis tenet iudicare ut hic patet. c ¶ Inſtantia.i. poteſtas. d ¶ Odit lucē: ſic. xviii. q. ii. ꝑnitioſaꝫ. unde p̄ſumit̉ ꝯͣ illū qui occul te cōfert beneficia. jͣ. ut eccle. benefi. ut noſtrū. xix. di. anaſtaſius. ⁊ lxxxi. di. clericus. ff. de ri. nup. palā. ⁊ meliꝰ. l. ulti. ff. de admi. tuto. Onſuluit nos. t. f. utꝝ cū ad recipiēdos teſtes depoſitio nesᵍ publicādas eoꝝ uel ſnīam ꝓ ferēdam ꝑemptorie citatas ꝑtes ⁊ earum altera ſe abſentat cōtumaci ter die data: an circa ultimam ꝑteꝫ ſaltem diei ſit in negocio ꝓcedēdū uel in diem expectanduꝫ potiꝰ ſub ſequētem ⁊ ſi expectauerit: utrum contumax iterum ſit citandus: cū non fuerit die partibus aſſignata. ꝓ ceſſum: Mos autē credimus diſtī guendum: utrum iuriſditio duret poſt terminum peremptorium: an expirat in illo. Si durat in diem al teram equitateⁱ ſuadēte poteris ex pectare: nec erit pars contumaxī emptorio elapſo citāda: niſi gr̄aꝫ fecerit ei benignitas iudicātis. ſi āt expiret niſi partes maxime cum id nouerint ſe tibi pn̄tauerīt ea ho ra qua congrue poſſis procedere ad exequendū id ꝓpter quod eis legitime terminūª ꝑemptoriuꝫ aſſi gnaſti: ex tūc exeḡ poteris quod intēdis: ne fruſtra iudicialis inſtā tiaᶜ euaneſcat. Me uero iudicium eccleſiaſticū exerceat̉ in tenebris: qꝛ iuxta teſtimoniuꝫ ueritatis qui male agit oditq lucē(licet ēt ẜꝫ cōſu etudine ⁊ cōſtitutiōes legitīas mo re romāo dies a medietate noctis īcipiat:: ⁊ ī medio noctis deſinat ſubſequentis: unde quod ī duab dimidiatis noctibꝰ agitur: ꝑinde ſāxit habēdū legalis auc̄tas) ac ſi qualibꝫ ꝑte lucis agat̉ nos tn̄ eā ꝓ minorem. ⁊ teſtamentū. ff. de teſta. ad teſtamentū.§. ulti. e ¶ Incipiat. quantū ad cōtractus qui poſſunt fieri qualibet hora. f ¶ Tegalis. ff. de fer. more romano. g ¶ Tenebras. quid ſi iudex ꝓceſſit in tenebris ad lumē candele uel ad cōte ſtationē litis uel ſnīaꝫ ꝓtulit nūquid ualet qd̓ agit̉? credo ꝙ ualeat ꝓceſſus lꝫ procedi non debuerit dum mo aliud non īpediat: ⁊ p̄ci pue ſi iudex honeſtus ſit cuꝫ hic nō dicat̉ ꝙ ſi ꝓceſſuꝫ fue rit nō ualeat quia multa fieri nō debent facta tamē ualent. alij forte ꝯͣ ut iugulent hoīes ſurgūt de nocte latrones h ¶ Peremptorii. ff. de iudic. non nūꝙͣ. jͣ. de in integ. reſti. tum ex litteris. i ¶ Coartare. jͣ. de ap. rep̄hen ſibilis. ⁊ ii. q. vi. appellatore. ff. de excu. tu. non tātū. Nſinuāte. ſamiliareꝫ k familiaritas repellit iudice ſicut ⁊ teſtē. jͣ. de teſti in lr̄is. nā familiaritatis affe ctio ueritatē īpedire ſolet. iii. q. v. accuſatores. īmo tota fa milia recuſat̉ ꝓpter dn̄ꝫ. C ſi quacūqꝫ p̄di. po. l. una. ſed modica familiaritas non no cet. ff. de v̓bo. ſig. late.§. ami cos. ⁊ eſt ſi. jͣ. de ap. ex inſinu atōe. ⁊. jͣ. ut li. nō cōt. accedēs. ⁊.sͣ. de reſcrip. ad hec. ⁊. ff. d̓ ꝓcura. aut affinitate. hoc tn̄ aduertas ꝙ mīor cā repellit iudicē ꝙͣ teſtē qꝛ quelibet cō ſanguinitas repellit iudiceꝫ. jͣ. de appel. poſtremo. ſed nō teſtē: qꝛ frater teſtat̉ pro fra tre. jͣ. de p̄ſump. litteras. ⁊ ꝓ pterea nō inuenit̉ ꝓhibituꝫ: qꝛ edictū de teſtibus ꝓhibi toriū eſt. ff. de teſti. l. i. ⁊ hoc ideo: quia facilius inueni untur plures iudices ꝙͣ vn teſtis. l ¶ Sine quo. qꝛ mandabat̉ ꝙ ſi nō omnes tu frater epiſco pe cum altero ipſorum in cā ꝓcedas. tunc enim alij non poſſunt procedere ſine ipſo uel ſuo ſubdelegato. jͣ. eo. quoniam.§. i. m ¶ Officialis. ⁊ ita timeri poteſt ne trahatur in partem epiſcopi. ⁊ ſic in par tem. R. argu. jͣ. de eo qui mit. in poffeſ. cauſa rei ſer. cum ſicut. ⁊. jͣ. ut lite non conte. accedens. ii. n ¶ Poſtmodum. effectus. ſic patet ꝙ exceptio dilatoria poteſt proponi poſt li. conteſta. ſi de nouo incipiat competere. ſic. ff. de arbi. non diſtinguemius §. cum quidam. ⁊. ff. de interroga. actio. de etate.§. ex cauſa. ⁊. jͣ. de in integ reſtitu. c. ultimo. o ¶ Merito. hec cauſa mouit iſtum. R. ut cauſaꝫ faceret alijs cōmitti ne pars aduerſa propter huiuſmodi ſuſpitioneꝫ recuſaret illos iudices ⁊ impetraret cauſam alijs cōmitti coram quibus oportuiſſet ipſum. r. poſtmodum litigare ⁊ ita eſt argu. ꝙ quis debet preuidere ea que poſſunt facere contra ipſum ſicut pro ipſo. argu. xi. q. i. de perſona. v̓. ne obiiciat̉ ⁊cͣ. ff. loca. ſi quis domū. §. i. ⁊. jͣ. de procura. c. i. p ¶ Conſenſerit.ſ. pars aduerſa. nam ipſe. r. cogitur litigare coram eis cū in eos ſemel conſenſerit ⁊ ipſos impetrauit. jͣ. e. ſuper queſtionū. ⁊. iii. q. iii. offe ratur. ⁊. iiij. q. iij.§. uenturis. uidet̉ tamen ꝙ ipſe. r. eos poſſit recuſare. pro pter nouam cauſaꝫ ſicut eius aduerſarius. abſurdum eniꝫ eſſet iudicium in vnam parteꝫ declinare ⁊ non in alteram. ff. de arbi. ſi cum dies.§. ſi arbiter. in fi. arg. ff. qd̓ quiſqꝫ iuris. l. i. ⁊ merito poterant recuſari propter familiari tatem. ff. de aucto. tuto. qd̓ dicimus. in fi. ⁊. C. de his qui ad eccle. confu. l. ulti.§. ſicubi. ⁊. iij. q. v. conſtituimus. q ¶ Alioquin.i. ſi conſenſerit litigare coram illo poſtꝙͣ ſciuit illum effectum fuiſſe familiarem.sͣ. eo. gratum. ⁊. jͣ. de teſti. cum ueniſſet. ⁊ sͣ. de electi. cum inter canonicos. ⁊. ff. de iuriſ. om. iudi. eſt receptū. ⁊ ſi non cōſenſerit dūmō conſentire uelit nō ualent iſte littere: ut. sͣ. eo. cū inter. b. r ¶ Reuertant̉. hoc iuſtum eſt ut reuertatur ad eum quē iniuſte dimiſit. jͣ. de appel. cum in eccleſia. ⁊ in expenſis aduerſario condēnabitur inſuper. jͣ. de appella. ut debitus. ⁊ sͣ. de reſcrip. ceterum. Uerenti. ⁊ infra. per hoc infra continet̉ pars iſtius. jͣ. in ti. de v̓bo. ſignifica. cap. querenti. ⁊ ibi dicitur quid continetur per cenſuram cedēdi horā ꝯgruā ītelligimꝰ: ex qua poſſis an noctis tenebrasᵍ ꝑfi cere quod īcūbit. ¶ Porro diſcre tuſ iudex ī aſſignatōe ꝑemptorij n̄ dꝫ iuriſditōeꝫ ſuā niſi neceſſitas exi git a deo coartareᵗ. ¶ Dē abbati de bordel. ⁊ priori ſacͣti ſepulchri. Nſinuate. R. ſācti ſaldati re ctore ad audiētiā nr̄aꝫ ꝑuēit: ꝙ cū cām que ſuꝑ iure parochiali ī ter ipſū ⁊ t. v̓tebat̉ uingor̄. epō et ꝯiudicibꝰ ſuis a nobis obtinuerit delegari: poſtmodum lꝫ fuerit ī ea dē qōe ꝓceſſū: tractu tēporis ante diffinitiue ſnīe calculū idē epūs di ctū. R. in familiare admiſit: ſine quo alij iudices ẜm ꝙ in nr̄is lr̄is mādabat̉ ī cā ꝓcedere n̄ ualebāt ⁊ alt̓ ipſoꝝ ꝯiudicū officialisᵐ ē epi ſcopi ſupradicti: ꝑꝑ quod aduerſe ꝑti poterat ſuſpectꝰ hēri: un̄ cū taꝫ epūs quā officialis predictꝰ utpo te quos idē. R. ī iudices poſtula uit: ⁊ ipſe familiaris eoꝝ poſtmo dumⁿ eſt effectus ab aduerſa parte poſſēt meritoº recuſari: deciſioneꝫ ipſiꝰ cāe ur̄e petijt diſcretioni com mitti. Quo circa mādamꝰ: quate nus ſi ē ita: niſi poſtquā familiaris eiꝰ ē effectꝰ litigar̄ ꝯſēſeritᵖ: corā il lo ī ca ẜm prioꝝ ꝯtinētiā lr̄aꝝ rōne preuia ꝓcedatis. alioquīq ꝑtes ad prioꝝ iudicū reuertātur examen. ¶ Dē priori ſācti fridiani. Uerēti quid ꝑ cen. eccle. et īfra. Si v̓o delegatus a no bis excommunicet illuꝫ qui rei iu

t ¶ Officio. sͣ. eo. in litteris. ff. de re iudica. iudex. jͣ. de iudi. at ſi cle. in fi. u ¶ Pareat̉. cū effectu. sͣ. e. in litteris. ⁊. jͣ. de cle. non reſi. relatum. x ¶ Per equitatis. placet ergo media uia domino pape. ar. ff. de acqui. re. do. adeo.§. cū quis. vnde uerſus. Cū media ſemꝑ gaudebā ludere forma. Maior enī mediis gratia rebus ineſt. ⁊ illud. Mediū tenuere beati. y ¶ Quadrimeſtre. in ꝑſonali actiōe dant̉ quatuor menſes reo ad ſoluendū. C. de uſu. rei iudi. l. ii. ⁊. iii. ⁊ ſi minus tempus daret̉ ſupplet̉ a legff. de re iudi. l. iiij.§. ſi ꝗs. ar. ꝯͣ. jͣ. de re iudi. ꝙ ad cōſultati onem. ⁊. ff. de re iudi. l. ii. ubi dr̄ ꝙ tēpus illud pōt arctari ⁊ elogari a iudice. ſed illd̓ intelligit fieri cū cauſe cogniti on ⁊ iuſta de cā alias nō darctari. ⁊ in illa: ꝙ ad cōſulta tionē ſpōte recipit terminuꝫ breuiorē. in reali v̓o actōe ſta tim ſi dixerit reus ſe uelle pa rere ſnīe: alias poſt. x. dies ſi non fuerit appellatū debꝫ ſētentia mādari executiōi. arg inſti. de offi. iudi.§. i. ⁊ in cri minali ſtatiꝫ mādanda ē exe cutōni. ar. de pe. di. i. defleāt. alias incipit adā. C. de pe. l. cū reis. ſed hoc eſt ueꝝ gene raliter niſi in caſibus qui no tant̉. xi. q. iii. cū aqud. ⁊ tp̄s illud quadrimeſtre dat̉ a die late ſnīe ſi nō eſt appellatuꝫ: uel ſi eſt appellatū a die ꝯfir matōnis ſnīe. C. de uſur. rei iudi. l. ii. ⁊ cōfeſſus habꝫ hic tp̄us a die cōfeſſionis. ff. de cōfeſ. certū.§. ulti. ſed ſi con feſſus fuerit de crimine non ſtatī mādabit̉ ſnīa executōni donec ꝓnunciet̉ crimē ꝯtra ipſum: ſed in uinculis teneri debet. ff. de cuſto. ⁊ exhi. re. ſi confeſſus. ⁊.ii. q. i. nos in quenꝙͣ. z ¶ Ad integrū annū. ſed quare non pōt exequi ſnīaꝫ ſuā poſt annū cū iudex ſemꝑ teneat ſnīaꝫ ſuā tueri. ff. ne uis fiat ei qui in poſ. mit. l. i. nā iudex ꝙͣtuꝫ ad futuꝝ tꝑus ꝓſpicit ꝑtibus. ff. ſi ſer. uen. egi. ⁊. l. haꝝ. ſed lex illa loquit̉ dē ordinariis ne uis fiat ei ⁊cͣ. alie due leges loquūt̉ in ſeruitutibꝰ que debent̉ in futuꝝ. ſed hic loquit̉ de delegato cuius iuriſditio nō eſt ꝑpetua ſed infra certas metas tꝑis finit̉ ẜm ꝙ hic dicit(ſed pone ꝙ poſt ſnīaꝫ uictus inꝗetat actorē nūquid prior delegatus debet adhuc cognoſcere? uidet̉ ꝑ hanc decre. ꝙ ſic: cū iuriſditio duret uſqꝫ ad annū qꝛ non uidet̉ poſſeſſionē adeptꝰ ꝗn̄eā ſtatim amiſit. ff. de acꝗ. poſ. non uidet̉. ar. ff. de here. uel ac. uen. l. ii.§. ꝑue niſſe. ⁊.§. illud. qꝛ cū effectu ꝑueniſſe dr̄ ut ibi. ſed ꝯͣ uidet̉ qꝛ functus eſt offi cio ſuo..s. e. in litteris. ⁊. ff. de re iudi. iudex. ⁊ qꝛ iſtud ad ordinariū ſpectat. jͣ. de ap. cū teneamur. Itē qꝛ hic noua iniuria eſt ⁊ iō noua interpellatōe opꝰ eſt. ff. de excep. rei iudi. l. ſi mater.§. ii. pōt dici ꝙ lꝫ ſit noua iniuria tn̄ ſeq̄la eſt p̄cedentis facti. unde ad ipſuꝫ ſpectat. ar. ff. de inſtito. cuicūqꝫ.§. pe. aliter deluſoria uiderent̉ edicta iudicū. ff. ne quid in lo. pub. l. ulti. ⁊. jͣ. de ma. ꝯtra ꝯͣ interdic. eccle. c. i. ⁊ ſatis uidet̉ ꝙ ſaltē uſqꝫ ad annū poſſit cōpeſcere con tradictores: ⁊ qui nō patiunt̉ illū quiete poſſidere excōicādo illos etiā gene ralit̓ ſed non aſſumēdo aliquā cognitionē ulteriꝰ. ad iudicē enī delegatū ſpe ctāt q̄ accidūt ante ſnīaꝫ ſed poſt ſnīaꝫ nullā cognitionē aſſumere dꝫ cū iā nō habeat niſi merā executionē. vnde nōualꝫ ſi cognoſcē uellet ut iudex. C. de execu. rei iudi. ſi ut ꝓponis. ea v̓o que accidunt poſt ſnīaꝫ ſpectāt ad ordina riū quia non agit̉ ex prima cā ſed ex noua. ⁊ ¶ Ante litis ꝯteſtationē. uidet̉ ꝙ ſi iudex delegatus ante litis cōte. excōicet aliquē ꝓ ꝯtumacia ꝙ poſt annū ipſuꝫ abſoluere nō poſſit. ſꝫ ꝯͣ. jͣ. de offi. ord paſtoralis. ubi ſucceſſor in honore ⁊ onere abſoluit. Itē iudex cepit exercere iuriſditionē ſuā: unde ꝑpetuata eſt. jͣ. e. licet. ⁊ sͣ. e. gratū. ⁊ ita poſt annū pōt abſoluere ⁊ qn̄cūqꝫ qꝛ eccleſia nulli claudit gremiū ſuū. C. de ſum. tri. l. ulti. ar. ꝯͣ ꝙ poſt annū abſoluere nō poſſit. ix. q. iii. rurſus. ⁊. c. quicūqꝫ. So. dico ꝙ poſt annū pōt illū abſoluere ⁊ quādocūqꝫ: ⁊ ꝓcedē̓ in cā qn̄cūqꝫ ille fuit abſolutꝰ: ⁊ qd̓ dicit hic ꝙ poſt annū nō pōt illū abſoluē: intelligit̉ de eo ꝗ ex cōicatꝰ fuit poſt diffinitiuā ſnīaꝫ cui nō parebat. vnde fuit excōicatꝰ iſte: ⁊ ta lis poſt annū abſolui nō pōt ab eodē qꝛ iuriſditō expirauit in totū: ⁊ quo ad executionē oīno: ſed ubi quis excōicat̉ ante li. cōteſ. uel poſt li. ꝯte. ante ſnīa diffinitiuā ſemꝑ pōt abſolui qꝛ iuriſditio durat uſqꝫ ad ſnīaꝫ latā ⁊ executiōi mandatā ⁊ infra annū poſt ſnīaꝫ. ⁊ iſta littera ſic intelligit̉. Si aliquis cōtu max eſt qui cōuenit̉ actōne reali actor dꝫ mitti in poſſeſſionē rei petite cā rei ſeruāde: ⁊ ſic cōtumax uenerit infra annū a tēꝑe interlocutorie late recupat poſſeſſionē poſt annū nō recuperat poſſeſſionē ſed audit̉ de ꝓprietate. eodē dicate parere ꝯtēnit: licet aliquibꝰ uideatur ꝙ ſuo ſit functus officio ut ulterius nō habeat ex delegata ſibi iuriſditione proceſſum: alij āt dicant ꝙ iuriſdito eius duret doec ſententie pareaturᵘ ut interiꝫ abſol uere poſſit parere uolētem: nos ta mē per equitatisˣ ſemitā īcedētes preſentiuꝫ auctoritate ſtatuimus: ut delegatus a nobis nō ſolū uſqꝫ ad quadrimeſtreʸ tēpus. quod ad ſoluendum debitum a lege reo cō ceditur ſed uſqꝫ ad integrūᶻ annuꝫ iuriſditionem ſibi cōmiſſaꝫ ad exe quendum ſententiam ualeat exer cere ſicut obſeruatur in illo qui an teˣ litis cont. contumax īuenitur. ¶ Dem cant: archiepō. Uper qōnū articulis: de qui bus nos conſulere uoluiſti. t. rn̄. ꝙ per cōſtitutionē noſtrāª cō ſultationi alex. pape nullatenus derogaturᶜ: ſed illa per iſtā expōit̉ immo in iſtauerius que in illa fue rant pretermiſſa ſupplētur. Ipſe nāqꝫ reſpondit ꝙ ſi ſuꝑ cā que ali cui ex apoſtolica delegatione com mittitur: a perſonis eccleſiaſticis una uel pluribus quibus delegatꝰ ut pareat laboribus ꝑtium ⁊ expē ſis cauſe cognitionē ipſius ⁊ teſtiū mō delegatus uſqꝫ ad annū ſuā ſnīam executōni mandare poteſt. poſtea v̓o non poteſt. ⁊ in hoc attendit̉ iſta ſimilitudo. a Uper queſtionū. noſtraꝫ. que infra ſequit̉. ⁊ incipit: licet is I cui ⁊cͣ. ⁊ ꝓtendit̉ uſqꝫ ad.§. intentionis. b ¶ Cōnſultatōi que eſt. sͣ. e. cū te conſulēte. ⁊ iſta ponit̉ ſtatiꝫ.ſ. ibi ſi ſuper cā ⁊cͣ. uſqꝫ ibi. nos autem ſta tuimus. c ¶ Derogat̉. immo corrigit qui interp̄ tat̉. ff. ad tertul. l. i. §. qui operas. d ¶ Cōmittit. li. cō te: ut ꝓbat̉. jͣ.§. por ro. v̓. unde forſitā. e ¶ Interpoſita. ad papam.ſ. f ¶ Nō poſſit. ar. ꝯͣ. jͣ. e. ti. ꝓxi. ī fi. So. ut ibi. jͣ. eo. cum. r. ad fi. g ¶ Prouocatōis. h̓ io dicit: quoniā nul lus pōt ꝯmittē cāꝫ appellatōe remota niſi pͥnceps qꝛ pͥui legiū eſt principis. ff. a quibus ap. nō lꝫ. l. i. in fi. h ¶ Quicūqꝫ. gͦ ſi or dinariꝰ delegat ali quē articulū cauſe alicui ab eo appel lari nō pōt niſi mo dū excedat ꝓut ſe quit̉ in littera. nec etiā recuſari pōt ꝓ eo ꝙ ſit ſuſpectus: qd̓ veꝝ eſt ſi de cō ſenſu partiū datus ſit. ff. de appella. ex conſenſu. i ¶ Quā executoreꝫ executor dr̄ ꝓprie ꝗ rē iudicatā ducit ad effectū. C. d̓ execu. rei iudi. executorē. ⁊ talis executor ꝑtes iudicis ſibi uēdicare nō dꝫ qꝛ nō hꝫ aliquā cognitōeC. e. ti. ſi ut ꝓpōis. hic aūt īpropͥe dr̄ executor qui aliquē certū artculū examinat ⁊ de eo cognoſcit: ⁊ iō p̄miſit nō tā cognitorē ꝙͣ exe cutorē: puta de aliqͣ exceptōe vtꝝ teſtis ſit admittēdꝰ: uel de aliquo cōſimili ita ꝙ nulla iuriſditionē hēat ſꝫ tātū exequat̉ mādatū: ⁊ fa ciat qd̓ iniunctū ē. ⁊ ſiquid dubii fuerit dꝫ referre delegato ⁊ a talnō appellat̉ niſi modū excedat ut hic dr̄. ⁊ poſſꝫ forſitā dici ꝙ talis auditor hꝫ iuriſditionē ⁊ coertionē. ar. jͣ. e. ex lr̄is. ⁊ tn̄ nō pōt ab eo appellari niſi modū excedat. hodie v̓o nullꝰ pōt appellare ip̄o iure niſi ip̄e grauet̉ qͣliſcūqꝫ ſit iudex. ⁊ ī quocūꝫ articulo pōt appellari ab eo cui cōmiſſa ē iuriſditio cū cognitiōe ſi aliquā ꝑtē grauauerit. jͣ. d̓ aꝑ. ut debitꝰ. ⁊ iō nihil oꝑat̉ qd̓ dicit appellatōne remota. k ¶ Modū excedat. qd̓ ſi fecerit appellat̉ ad delegatū non ad dele gantem. jͣ. e.§. porro. l ¶ Dūmodo. ſupple nec poteſt recuſari dūmodo ⁊cͣ. qd̓ pꝫ ī.§. ueꝝ. ubi papa oſtendit qualiter conſtitutio ſua ſit intelligēda. m ¶ Recipiat̉ aſſenſu. hͦ uidebat̉ obuiar̄ decre. Alex. a ꝯͣrio ſenſu. n ¶ Litis exordiū. exordiū litis pōt appellari quo ad ꝑpetuandū re ſcriptū. citatio. sͣ. e. gratū. ⁊. jͣ. e. lꝫ. ⁊. jͣ. de of. lega. c. ul. ⁊. jͣ. d̓ fo. ꝯpe ꝓpoſuiſti. ⁊. C. d̓ p̄ſcrip. xxx. uel. xl. an. ſic̄ ī re. uel quo ad faciēdaꝫ rē litigioſā oblatō libelli reo īſinuata. C. d̓ liti. aut̉. litigioſa ꝓpͥe v̓o exordiū litis ē litis cōte. tūc.n. p̄ſtat̉ ſacr̄m d̓ calūnia..jͣ. d̓ iur. calū. cū cāꝫ. qd̓ dꝫ fieri ī exordio litis. C. d̓ iur. calū. l. cū iudices. ⁊ extūc i. poſt li. cō. tenet̉ d̓ fructibꝰ ēt bōe fidei poſſeſſor. Cd̓ rei uē. certū. o ¶ Cauſe finē.i. cognitionē cū calculo ſnīe que imponit finē cauſeff. de arbi. diem autē. ff. de re iudi. l. i. p ¶ Prouocet̉. ſi grauat̉: alias hodie ante ſententiā non appellat̉. jͣ de appel. ut debitus. ⁊. c. interpoſita. q ¶ Per iudicē. ex hoc ꝓbat ꝙ is cui cōmittit̉ litis ꝯteſtatio ⁊ cauſe deciſio iudex eſt ⁊ ab eo poteſt appellari. r ¶ Diuiſim.i. unā partem vni ⁊ aliā alii. ſ ¶ Alii delegare. niſi cā ſit crīalis q̄ nō delegat̉. ar. ix. q. iii. ſaluo. ubi dr̄ ī ꝯſpcū oīuꝫ ⁊cͣ. lꝫ a pͥncipe poſſit d̓legari. xxiii. q. iiii. illd̓. ⁊. ff. de teſti. l. iii.§. itē diuꝰ. uel niſi ſit iudex appellatōis ꝗ ẜꝫ leges nihil pōt d̓legare. C. d̓ iudi. aut̉. ad hͦ. ẜꝫ canōes ſecꝰ ē. de quo aut̉. hic fit me tio cui d̓rogat̉ ꝑ hāc decre. ſaltē ꝙ delegatꝰ ꝗcūꝫ ſit: uel cāe pͥncipa lis ſine appellatōe pōt ꝯmittere uices ſuas ẜꝫ tenorē huiꝰ decre. ¶ In principio. iſtud obtinet ẜm leges ut iudex corā eo in pͥncipio exaīationes ſnīa ſibi reſeruata cō mittit. app. fuerit interpoſita: hu iuſmōi ap. ītuitu cām indiffinitā re linquere nō tenetur. ¶ Nos autē ſtatuimꝰ ꝙ lꝫ is cui cā ꝯmittitur re mota ap. nō poſſit eam alijs ſine ꝓ uocationisᵍ obſtaculo delegare. Si tn̄ delegatꝰ a nobis uel iudex quicūqꝫ nō tā cognitorē quā exe cutorēᶠ ad aliquē certum articuluꝫ quempiaꝫ deputauerit: ab eo niſi modū excedat: n̄ liceat appellari dum modo de partiū deputet̉ uel recipiatur aſſenſu: Quod ſi dele gatus a nobis uel litis exordiuꝫ uel cauſe finēº nec dū totū negociū ei duxerit ꝯmittēdū: ab illo tāquā a iudice licite prouoceturᵖ cū etiā lis ante iudicē debeat conteſtari ⁊ cauſa per iudiceꝫq diffiniri. ¶ Intē tionis igitur noſtre fuit: ſicut ex te nore ꝯſtitutōnis premiſſe poteſt li quide deprehēdi: qꝛ ut iudicialis auctoritas liberiꝰ ualeat exerceri: delegatꝰ a nobis licite poſſit ⁊ prin cipium ⁊ finē ⁊ medium cauſe ſibi ꝯmiſſe non ſolum ꝯiūctim ſed ēt diuiſim alijˢ delegare ¶ Non ob. quod dr̄ ꝙ iudex debet cognoſcer̄ ꝑ ſe ipſum ī prīcipio in medio ⁊ in fine: cum antequā ferat ſnīam: unt

faciat litē cōteſtari: ⁊ ꝑ ſe ferat ſententiā. media v̓o cōmittat cōſilia riis ſuis. ſed ſemel etiā audiat negociū in medio. in aut̉. ut defun. ſen fune. defunc.§. illud. ⁊.§. ſe. col. v. in aut̉. de exhi. reis.§. ſi v̓o. col. v. ⁊. C. de iudi. aut̉. ad hec. ẜm canones alit̓ ut hic dr̄. Itē ẜm leges tantū ſuis cōſiliariis cōmittit iudex examīationē: ut in dicta aut. ad hec. ⁊ ī aut̉. de iudi.§. ſi ꝗs aūt. col. vi. ẜm canones committit cuicūqꝫ vult. jͣ. e. paſtoralis u ¶ Inueſtigare. hͨ nō habet locū quādo cōmittit finē. x ¶ Ab eo. cui pͥnci piū uel finē ꝯmittit ẜm ꝙ determinat̉ jͣ.§. proxi. qn̄qꝫ ad ad papam qn̄qꝫ ad ipſuꝫ delegatū pōt appellari. y ¶ Uel merito. ſup plere uel recuſari niſi merito ⁊cͣ. z ¶ Statuimus. nō ſtatuit ſed cōſulen do dixit: dūmō de partiuꝫ deputet̉ aſ ſenſu ne poſſit re cuſari. b. ⁊ ¶ Aſſenſu. ⁊ ideo poſtea recuſari nō pōt. ſemel enim iu dex electꝰ recuſari non pōt. sͣ. e. inſinuāte. ⁊. iii. q. iii. offerat̉. ⁊. xxii. q. v. horrēdus. ap pellare tn̄ poſſū ab eo nō tamē eū recuſare. ff. de appel. ex cōſenſu ff. qui ſatiſda. co. arbitro. lꝫ ſit cōtrariū. ar. jͣ. de re iudi. cāꝫ que. nō eſt cōtrariū qꝛ ibi fuit appellatū. ⁊ qd̓ dicit ibi in cōfirmatōne ſnīe ꝙ de cōi cōſenſu fuit cā cōmiſſa: illa non fuit cā quare ſnīa fuit cō firmata ſed qꝛ appellās nō ꝓbauit ꝙ ſnīa fuiſſet iniqua. Itē cōtra ii. q. vi. a iudicibus. ſed illud loquit de arbitris cōpromiſſariis a quibus nō appellat̉. C. d̓ arbi. l. i. Itē ar. ꝙ aſſeſſor qui participat examinatōi cae ⁊ ſimilibꝰ. ff. de offi. aſſeſ. l. i. de cōſenſu ꝑtiū eſt eli gendus. ar. hic ⁊. ii. q. vi. placuit. ⁊. xi. q. i. c. iii. Sꝫ ſi ꝑtes nō cōue niānt eligat iudex nō ſuſpectū. ar. jͣ. de appel. cū ſpēali. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ī fi. ⁊ illū recipient partes etiā inuite: qꝛ iudiciū in inuitū reddit̉. ff. de v̓bo. obli. inter ſtipulantē.§. i. v̓. non forſan. ⁊ p̄cedētibus uerbis §. ſi v̓o. ⁊.§. quando v̓o. t. a ¶ Porro.§. iſte reſpicit.§. nos. ⁊ prox. ⁊.§. uerum. b ¶ Tranſfert totā. non tamē iudicis dandi licentiā cōmittere pōt lꝫ illud ſit de iuriſditione. ff. de iuriſ. om. iudi. l. iii. in fi. nec pōt cō mittere remota appellatōe. ⁊ hoc ideo qꝛ illā non habet ex cōmiſſi on ſꝫ a lege. C. de iudi. a iudice. ⁊. jͣ. e. paſtoralis.i. rn̄. ⁊. c. quoniā vnde in aliū eā tranſferre nequit. ⁊ ſic hic ſaltē nō trāſfert in aliuꝫ quia ſi hoc poſſet ſubdelegatus poſſet aliū delegare qd̓ eſſe nō pōi jͣ. de appel. cū cauſaꝫ. preterea qualit̓ pōt abdicare a ſe iuriſditionē ſaltē ſine licētia eius a quo habet eā: ut. ff. de offi. ꝓcōſu. l. ſolent.i. rn̄. cū teneat̉ exequi mandatū ipſiꝰ etiā ſi ſit perquādurū. xix. di. memoriā. ⁊. c. di. cōtra morē. Lꝫ enī iudex cōmittat totā cāꝫ alicui nihilominus retinet iuriſditionē lꝫ alius habeat exercitiū illiꝰ cāe ff. de offi. eius cui man. eſt iuriſ. l. i.§. ulti. ff. de iuriſ. om. iudi. more ⁊. l. ⁊ qꝛ. ⁊ reuocare pōt quādo vult. ff. d̓ iudi. iudiciū ſoluit̉. Dicas ꝙ leges ille oēs que dicunt ꝙ non pōt abdicare a ſe iuriſditionē ⁊ ꝓxime ad hoc inducte intelligunt̉ de iudicibus ordinariis niſi re nuncient in totū ⁊ illi poſſunt quādocūqꝫ reuocare etiā ſi totā cāꝫ cōmittāt. ſed in delegato ſecus eſt cū ꝓpriū nihil habeat ſed eius qui madauit. ff. de off. eius cui man. eſt iuriſ. l. quicūqꝫ.§. qui man datū. ⁊ iō nil reſeruat ſi totā iuriſditionē cōmittit. Sꝫ nūquid dele gatus pōt cōmittere totā cām retēta ſibi executōe ſnīe? ſatis uidet̉ ꝙ poſſit qꝛ illud eſt de iuriſditiōe ſua: ſed tunc ad eū appellari non poſſet qꝛ nihil habet iuriſditōis quantū ad cognitionē cāe ſꝫ ſolaexecutionē vnde ulterius ꝑtes iudicis aſſumere nō poſſet. C. d̓ ex ecu. rei iudi. ſi ut ꝓponis. T. dixit ꝙ non pōt: qꝛ ſentētiādo deſinit eſſe iudex. ſed illa nō uidet̉ ratio qꝛ ille nō ſentētiat: ⁊ quātū ad ex ecutionē durat iuriſditio. jͣ. e. paſtoralis. ⁊ ẜm dictū. t. delegatꝰ non poſſet exequi ſnīaꝫ ſuā: qd̓ falſū eſt. sͣ. e. ſignificaſti. b. c ¶ Non ad eū. lex indiſtincte dicit ꝙ ſi delegatus cōmittit alij cāꝫ ad eū eſt appellandū. C. qui ꝓ ſua iuriſ. l. una. ⁊ illa intelligit̉ ẜm iſtā quādo nō cōmittit totū. uel aliter ẜm leges. Itē aliud cōtrariū uidet. ff. quis ⁊ a quo appel. l. i. in fi. ubi dr̄ ꝙ ſi iudex delegatꝰ delegat alii cam ſi ab illo ultimo appellet̉ non appellabit̉ ad ipſuꝫ qui eū dedit: ſed ad iudicē illius qui dedit illū a quo appellat̉. ⁊ ita cō tradicit huic qd̓ dicit non ad eum ſed ad nos. ⁊ intelligas illaꝫ ẜm iſta ut dictū eſt de alia qꝛ ibi totū cōmiſit: ⁊ ita cōcordat huic quāuerſa que acta ſunt ī iudicio īueſti gareᵘ debeat diligēter. Uerum cū totam cām ꝯmittit alicui uel prinpium aut fineꝫ ipſius ab eoˣ tāquā a iudice poteſt licite ꝓuocari. Cū autem alicui medium tantum com mittit: ab ipſo tanquā ab auditore prouocari non poteſt: niſi manda ti fines excedat: uel meritoʸ ſit ſu ſpectꝰ unde ne ualeat recuſari ꝓui de ſtatuimꝰᶻ ut de ꝑtiū det̉ uel reci piat̉ aſſēſu ¶ Porroª cū delegat a nobis iuriſditionē ſuā in alium trāſfertᵇ totā: ſi fuerit appellādū: n̄ ad eūᶜ ſed ad nos appellari debe bit. Cum autē ſibi aliquid de iuriſ ditione reſeruat: ſi cauſaq ſit ei ap. re. cōmiſſa non ad nos ſed ad euꝫ de iure poterit appellari. Unde ſi forſan appellet̉ᵉ ab eo: cui media cāe ꝯmittit: ſiue cognitor aut exe do totum cōmiſit. C. qui pro ſua iuriſ. l. vna. uel aliter ẜm leges: ⁊ aliter ẜm canones. d ¶ Si cā ſit ei ap. re. maxime qꝛ idē eſt ſi nō ſit remota qꝛ utroqꝫ caſu appel lat̉ ad eum ⁊ non ad papā. ⁊ quia ipſo iure hodie remota eſt ante ſententiaꝫ jͣ. de appel. ut debitus. Alii cōtradicūt ꝙ ſi non eſt remota appellatio in lr̄is appellat̉ ad papaꝫ omiſſo de legato ipſius. ſic poteſt appel lari ad papā ab alijs iudicibꝰ quolibet medio omiſſo: qd̓ prius dixi uerius credo. arg sͣ. e. c. in pͥnci. v̓. ꝙ ſi ſuper. ⁊ c. cum te cōſulēte. ⁊cͣ. e ¶ Appellet̉. ad papam f ¶ Auditor. talis potiꝰ dicit̉ habere notionē ꝙͣ iuriſditio nē. ff. de re iudi. ptor ait. in pͥn. ⁊ dic notionē.i. cognitio nē ⁊ iuriſditionē. ff. de v̓. ſig. notionem. g ¶ Merito. ſupple ut recuſe tur ꝓ eo ꝙ merito ⁊cͣ. h ¶ Conſultationē. p̄miſſam ſ. alexādri que ponit̉ in pͥn. v̓. ꝙ ſi ſuper cā. ⁊ hic interp̄ tatur in quo caſu illa intelli gatur. i ¶ Quē v̓o. ſupple uel recuſa ri niſi merito ⁊c. k ¶ Corā eo.i. corā delegato a papa ⁊ ideo in iſto caſu cā ſuſpitōnis non ꝓbat̉ corā ar bitris cū alias generale ſit o cā ſuſpitōis ꝓbari debꝫ corā arbitris. jͣ. de appel. ſecundo requiris. ⁊. c. cum ſpēali. idem credo ſi ordina rius delegat cauſam. l ¶ Uices ſuas. ſimpliciter cōmittēs vices ſuas. totū cōmiſiſſe uidet̉. jͣ. de iu repatro. ex litteris. ⁊. jͣ. de dona. paſtoralis. ⁊ ar. op. ff. de tutel. l. iii. ī fi. ⁊. C de excu. tu. l. ii. ⁊ op. ar. jͣ. e. uenerabilis ubi eſt hoc expreſſuꝫ quia functus ē officio ſuo vices ſuas comittendo ut ibi dicit. m ¶ Nec pōt ap. re. ꝓcedere. hodie non habet locū hoc qd̓ dicit. non poteſt appellatione remota ꝓcedere. qꝛ ipſo iure appellatio remota eſt. jͣ. de appel. ut debitus. ⁊ ita ꝓpter hoc non uiciat̉ iuriſditio iſtius qui recipit cōmiſſionē a cōſocio. qꝛ ⁊ ſi vulnerat̉ ſua iuriſditio ꝑ alteriꝰ cōmiſſionē: releuat̉ ipſo iur̄ ut ab illo non appellet̉ niſi grauet̉ ꝑ illa decre. ut debitus. n ¶ Delegare. hoc.n. nō pōt cū ſit delegatus ab alio ꝙͣ a principe. jͣ. de appe. cū cām que. ff. de of. ꝓcon. legatus. ⁊. C. de iudi a iudice: niſi ubi delegatus eſt ad uniuerſitatē cāꝝ. ff. de iudi. cū pretor.§. i. ff. quis ⁊ a quo ap. l. i.§. i. ar. ꝯͣ. jͣ. de re iudi. cū bertoldꝰ. ſed illa nō tenet in hͦ ꝑ decre. predictā. jͣ. de ap. cū cām que Itē hic habes ꝙ minus dignū trahit ad ſe magis dignuꝫ: ar. sͣ. de tem. ordi. litteras: ⁊ sͣ. e. cū ſuꝑ. ar. ꝯͣ. jͣ. de ꝯſue. eccle. uel alta. ꝙ in dubiis. ⁊ jͣ. de cele. miſ. cū marthe. v̓. p̄terea pōt dici: ⁊. C. d̓ pe. here. hereditas. ⁊. xiii. q. ii. nō extimemus. ⁊. ff. de ſolu. ſi alieni. ⁊. C. de ap. precipimus.§. vlti. Itē habes ꝙ cū res trāſit de vna ꝑſona ad aliā. nō tranſit cū ſuo priuilegio uel ſua cā uel honore vel onere. ſic. xii. q. ii. qui manumittit̉. ar. ꝯͣ. xi. q. i. ſiquiſ lai cus. ⁊. jͣ. de pig. ex litteris. ſic quādoqꝫ aliquod ius inefficax eſt apud vnum ⁊ ſi ille mādet illud ius alii: efficax eſt apud illū. sͣ. de elec. ſuffraganeis. ff. de noua: doli mali. o ¶ Si nō poſſunt ambo: hic pꝫ ex iſto.§. ꝙ quādo dicitur in cōmiſſione: ꝙ ſi ambo in cauſa ꝓcedere non poteſtis alter nihilominus procedat ꝙ ille qui non poteſt intereſſe poteſt comittere vices ſuas. ſiue ergo apponat̉ clauſula illa: ꝙ ſi ambo: uel ꝙ ſi non omnes ⁊cͣ. ſiue non apponat: iudex poteſt ſemꝑ cōmittere vices ſuas cum habeat illud a lege. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. de appel. cuꝫ cām que. ⁊. C. de iudi. a iudice MHic conſueuit illud queri vtrū coniudices tene ant̉ admittere ſubdelegatū a coniudice ſuo qui intereſſe non poteſt. ⁊ uidet̉ ꝙ non: quia iam extat conditio. jͣ. e. corā. ⁊ ibi iſtam queſtionē explicabimus Sed illud querit̉: an inuitis partibus iudex poſſit cauſaꝫ alij delegare: utiqꝫ cum hoc habeat a lege ut dicunt iura predicta. ⁊. jͣ. e. quoniā.i. rn̄. ⁊ ita nulli facit iniuriā qui utit̉ iuri ſuo. sͣ. de elec. cū eccleſia vulterana. Sed queritur utrū delegatus poſtꝙͣ cōmiſit vices ſuas in totum an poſſit poſtea reuocare uidet̉ ꝙ ſic: nam iudiciū ſoluit̉ uetante eo qui iudicare iuſſit. ff. de iudi. iudi ciū. Dicas ꝙ ſi ille cui cōmiſit ſuſcepit ſubdelegatōnē ⁊ ea uti ceperit poſtea eam reuocare non poteſt. jͣ. eo. uenerabilis. Si v̓o non vult ſuſcipere: tunc poſſet nihilominus poſtea procedere alioquin poterit eam bene re integra reuocare: quia uerba intelligenda ſunt cum effectu. jͣ. de cleri. non reſi. rela tū. ff. qd̓ quiſqꝫ iur. l. i.§. hec autē uerba. ⁊ ita notauerūt in hac decre. Inno. iiij. ⁊ Gof. sͣ. e.§. porro. in v̓bo illo. totum. ⁊ idem dicit Inno. papa. jͣ. eo. ve nerabili. ſed ſola cōmiſſio non ſufficit etiā ſi ſubdelegatus eam receperit: ni ſi ſequatur citatio quo minus eam reuocare poſſit: ⁊ ita ſententiauit Inno. ut no. in decre. venerabili. ꝙ pꝫ ex eo quo mortuo delegato re integra ſubde legatus poſtea procedere non poteſt. jͣ. eo. licet. ⁊ eadem ratione mortuo ſub delegato re integra: delegatus reſumit iuriſditionē hac ratione: quia iuriſdi tio delegati re integra exiſtente apud ſubdelegatū non eſt plene tranſlata: nec delegatus plene dicit̉ functꝰ officio ſuo niſi citatiōe ſecuta ꝑ ſubdelegatu cutor dicat̉: uel quod meliꝰ ē audi tor ꝓ eo ꝙ uel mādati fines exce dat uel meritoᵍ fit ſuſpectꝰ: nihilo minꝰ tn̄ delegatꝰ a nobis iuxta cō ſultatione premiſſam cām poterit diffinire: ut parcatur laboribꝰ par tium ⁊ expenſis. Quem uero de legatus a nobis deputauerit audi torem: neutra partium poterit re cuſare: niſi corā eo iuſtā recuſatō nis cām on̄dat. ¶ Si uero duo ſūt a principe delegati: ⁊ unus commitrit uicesˡ ſuas alteri: ille nec po teſtᵐ nec debet ap. re. procedere: nec cauſam alij delegareª: quāuis in commiſſione facta duobus con tineatur expreſſum: ut ap. re. alter poſſit procedere ſine reliquo: ſi n̄ poſſunt ambo pariter intereſſe. qꝛ quod poteſt ex ſola iuriſditione ſi bi a principe delegata: non poteſt

ut pꝫ in decre. venerabili. T. dixit ꝙ ſi ſubdelegatus recipit ſubdelegationē poſtea reuocari non poteſt. ⁊ idē dixit. b. ſed poſtea mutauit ut. sͣ. dicit̉. Or dinarius quādocūqꝫ poteſt reuocare iuriſdictionē. in quo caſu intelligit̉ illa l. iudiciū. ⁊. ff. de offi. procōſu. ſolent.§. i. ſed ſi partē iuriſditiōis delegatꝰ ſibi retinuit poteſt reuocare. sͣ. e.§. porro. ⁊ per. l. p̄dictā iudiciū ſoluit̉(ſed p̄one ꝙ vnus delegatoꝝ cōmittit cōſocio partē iuriſditionis: ſi ille grauauerit parteꝫ ad quē appellabit̉ ad condelegatum nō quia par ē illi: ⁊ a pari ad parē non appellat̉. ff. de ap. l. i. ⁊..ii. q. vi. anterioꝝ.§. illo uidelicet. jͣ. de appel. dilecti. ii. nec cōſocius a quo appella tū eſt poſſet cognoſcere: īmo ſi hoc uellet hoc ipſo ꝑderet iuriſditionē. sͣ. e. cū ſuper. ar. cōtra. ff. quādo appel. ſit. l. i. §. ſed ⁊ ſi preſes. ⁊.§. p̄cedēti ibi appellat̉ ab ordine ⁊ p̄ſi die ad ipſuꝫ preſidē tātū. ar. xvii. di. multis. ibi enī appel lat̉ a metropolitano ad cōci liū in quo ipſe habet inter eē ⁊ ita in hoc caſu appellabit̉ ab iſto ad eum ⁊ cōdelegatū Quidā dicunt ꝙ bene ualet appellatio ad ipſum ⁊ conde legatū: ⁊ idē eſt ſi vnus com mittit alij a ſuo iudice quia ſi tunc appellat̉ ab illis appella ri debet ad ipſuꝫ ⁊ cōdelega tū. ar. huiuſmodi.§. ꝑ contra riū ſenſū. Credo ꝙ in nullo iſtoꝝ caſuū taliter ſit appellā dū. ſi eniꝫ vnus uellet confir mare illud qd̓ fecit ⁊ alt̓ caſaret nihil eēt. dic ergo ꝙ ad ſuperiorē in talibus ē appel landū. sͣ. e.§. porro. ⁊ qd̓ diciſ sͣ. non ad nos: ſed ad euꝫ eſt appellandū: intelligendū eſt quado unus ſolus eſt iudex uel ſi plures eſſent: ⁊ omnes cōmittunt alij uel uni ſoli re tenta ſibi parte iuriſditōnis uices ſuas: alias qualitercūꝑmiſceas ſemper eſt appellā dū ad papā: quicꝗd alij dicāt ⁊ hoc idē dicit Lau. propter rationes premiſſas. ⁊ idē ſequeret̉ ꝙ unus ſolus poſſet procedere: qd̓ nō eſt uerū precipue quādo cauſa cōmittit ſimpliciter ſine clauſula illa: ꝙ ſi ambo ⁊cͣ. Sed dicūt ſi eſſet in litteris illa clauſula: ꝙ ſi ambo uel ꝙ ſi non omnes ⁊cͣ. tunc poteſt ꝓcedere delegatus quia reſeruauit ſibi aliquid de iuriſditiōe quia tunc extat conditio: quia ille a quo fuit appellatū non debet cognoſcere de appellatione. ſed hoc nō credo quia non intendit papa delegare iſtis cāꝫ principalem ⁊ appellationem. b. p ¶ Aliquibus.ſ. Alex. in antiqua cōpilatiōe. de appel. nos in eminenti. q ¶ Ad primū. quia in totū cōmiſit. ergo a cōtrario: ſi reſeruauit ſibi iuriſdi tione ad ipſū delegatū debuit appellari: ⁊ hoc pōt reſpicere qd̓ ſeꝗt̉: eiꝰ gͦ ⁊cͣ. r ¶ Superius sͣ. e. c.§. porro. s ¶ Eius ergo. cōcludit ex premiſſis tribus.§. porro.§. quē uero. ⁊.§. ſi uero. ⁊ eſt arg. a toto in quātitate. ſic. jͣ. c. ꝓxi.§. i. ⁊. ix. q. iii. cum ſimus. ⁊ hic reſpō det ſecundo articulo queſtionum. t ¶ Cōmiſit. lite corā ſe prius cōteſtata. ⁊ idē eſt ante litis conteſtationem. u ¶ Recepti. nec poterat recuſari niſi ⁊c̄. x ¶ A tali grauamine. ⁊ reuera a grauamine: quia periculoſū eſt ſub iudice litigare ſuſpecto. iii. q. v. quia ſuſpecti. ⁊. jͣ. de appel. cuꝫ ſpeciali. unde quicꝗd fit poſt appellationē legitimā debet in irritū reuocari. sͣ. e. cū cām. ⁊ hic ī fi. aſ)Aſtoralis. delegatus a papa cām ſibi cōmiſſam alii cōmittere uoluit: ille noluit eam recipere. querit̉ utꝝ delegatus poſſit eū cōpellere? b ¶ Conceſſa. C. de iudi. a iudice. ⁊. jͣ. de appel. cum cauſā que. ⁊. jͣ. e. quoniā c ¶ Exonerare. non uidet̉ ꝙ iudex poſſit cōmittere cauſaꝫ: niſi cum iuſta cā impeditus intereſſe non poteſt. sͣ. eo. ſi ꝓ debilitate. ⁊ sͣ. de reſcrip. ſciſcita tus. C. de pedaneis in. l. ii. ff. de iudi. l. ulti. arg. jͣ. de teſti. in noīe dn̄i. quod non eſt ueꝝ: īmo cū de iuris beneficio hoc habeat poteſt cōmittere uices ſu as. ff. de offi. eius cui man. eſt iuriſdi. l. i. ⁊ sͣ. c. proxi. ⁊. jͣ. e. quoniā. ſed nūꝗd ſtatim credendū eſt iudici cum ſcribit ſe non poſſe inte reſſe? non uidet̉: niſi de hoc conſtet. ut. sͣ. eo. prudentiā.i. rn̄. ſi eniꝫ crederet̉ paſſim cuilibet iudi ci quilibet ſe poſſet malicioſe exonerare cum uellet. arg. ff. de ua. mu. l. i. ⁊. l. pretor. arg. ꝯtra. jͣ. de re iudi. cuꝫ ſuper in parte deciſa. Sol. non eſt preſumē dū ꝙ iudex malicioſe cauſaꝫ cōmittat. dubia enim in meliorē parteꝫ debemꝰ interpretari. jͣ. de re. iur̄. eſtote. ⁊. ff. d̓ reg. iur. ſemper in dubiis. ⁊ de quolibꝫ cum iuriſdictiōe ſibi a cōdelegato ꝯmiſſa. unde ſi ab eo fuerit appellatum: licet aliquibusᵖ uiſuꝫ fuerit ꝙ ad condelegatum ualeat appel lari: nobiſ tn̄ uidetur ꝙ ad primū duntaxat appellādū ē delegātē ꝑꝑ rationem ſuperius aſſignatam: Eius ergo appellatio: de quo tua fraternitas nobis ſcripſit: ſi noſtre conſtitutionis occaſione ad nr̄am audientiam appellauit: pro eo ꝙ delegatꝰ a nobis Feſeruata ſibi diſ nitiua ſnīā audientiam cauſe cōmi ſit quibuſdam: qui de partium aſſē ſu nec dati ſūt nec receptiⁿ niſi ꝯtra eos iuſtam recuſationis cauſā oſtē derit uel paratus fuerit oſtendere coraꝫ iudice delegato: non debuit impedire: quo minus ꝓcederent auditores(qui etiam ſi tanquaꝫ ſu ſpecti fuiſſent: merito r̄cuſari debe rent. delegatus tamen a nobis ni hilominꝰ potuiſſet ſublato appel. diffugio cam iudicialiter expedii Quod ſi iuſtam recuſationis cau ſam noluit admittere delegatꝰ: ſꝫ coram ſuſpectis eum litigare coge bat: a taliˣ grauamine licite potuit ad noſtram audientiam appellare quicquid poſt appel. huiuſmodi ē preſumptum: iudicari dꝫ irrituꝫ ⁊ inane. ¶ Deꝫ epiſcopo helien̄. Aſtoralis officij: ⁊ īfra. Cō ſul. t. duximus reſpōdēdum ꝙ cum delegato a principe iuriſdi ctio dādi iudiceꝫ ſit a lege ꝯceſſaᵇ: preſumendū eſt bonū niſi contrariū appareat. ⁊ sͣ. de ſcru. c. uno ⁊. jͣ. de preſump. dudum. ⁊ ſi quis dicat hoc factū in fraudem: illud debet probare. ff. de ꝓba. quotiens.§. dolum. d ¶ Renitentē. ſic patꝫ ꝙ aliquis cōpellendus eſt inuitus ſuſcipere iudiciū: etiā homo alterius fori. C. qui pro ſua iuriſdi. l. una. circa fi. ff. de mune. ⁊ ho no. munerum.§. iu dicādi neceſſitas. niſi aduocatus qui non poteſt cogi ali bi ꝙͣ in ſuo foro ſu ſcipere iudiciū. C. de aduo. diuer. iu. ſancimus.i. fi. ⁊ hͦ in delegato a prin cipe: ſed ordinariꝰ non poteſt cogere hominem alterius fori. ff. d̓ iuriſ. om. iudi. l. ulti. ff. de tu. ⁊ cura. dan. ab his l. i. ⁊. iii. ⁊. jͣ. de offi. ord. paſtoralis. ſed nemo poteſt cogi ut arbitriū ſuſcipi at. ff. de arbit. l. iii. §. i. ſed poſtꝙͣ ſuſce pit debet compelli ut in. d.§. e ¶ Si coertionem. iuriſditio ſine coer tione nulla eſt. ff. d̓ offi. eius cui man. eſt iuriſdi. l. ul. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. uerūtamen uerbum coercendi maiorem continet animaduerſionem ff. de offi. ꝓconſul. meminiſſe. in fine. immo qui delegat precipit. C. qui ꝓ ſua iuriſd. l. una. in prin. ⁊ preceptū ne ceſſitatem hꝫ. xiiij. q. i. quod debetur. ⁊ inuitus quis de legat̉. ar. ff. de mu. ⁊ hono. muneruꝫ. §. iudicandi. C. de aduo. diuer. iudi. ſancimus. in fi. f ¶ Superioribus. puta in dignitate cōſtitutis. sͣ. e. ſane. l. di. contu maces. xlv. di. cū beatus. ⁊. jͣ. de ma. ⁊. obe. ꝑ tuas. ⁊.ii. q. viii. ꝗſꝗs g ¶ Citationis officiū. ar. a toto in quātitate. ar. sͣ. eo. c. ꝓxi.§. eius ergo. ⁊. ix. q. iii. cum ſimus. in prin. h ¶ Diſcretone. que eſt mater omniū uirtutum. sͣ. de offi. cuſto. c. i. ⁊.i. q. v. preſentium. l ¶ Punire. sͣ.§. proxi. ⁊ sͣ. eo. ſane. k ¶ Xcerta ſcientia. certā ſcientiā intelligo ſi in litteris appellatōis fit mentio de ꝓceſſu cauſe ⁊ de appellatiōe interpoſita et de exce ptiōe ꝓpoſita. Et hoc eſt uerū quando appellat̉ a grauamine ante ſententiā. jͣ. de appel. ut debitus. ſed ſi appellat̉ a diffinitiua ſenti tia ibi non eſt neceſſe dicere niſi: appello ab iniqua ſnīa a tali iud ce lata. et de tali appellatōe hic fit mentio. ff. de ap. ſed et ſi apud. l ¶ Diſcuſſa. ſub confirmatōe uel caſſatōne: ſed pone ꝙ iudices ap pellatōis ꝓnunciauerūt male appellatū et ſic cōfirmauerūt ſnīam latā. quero quis mandabit ſnīam executōni: utꝝ primi iudices uel ſecundi? quidā dicūt ꝙ primi. ar. ſumētes ex illa lr̄a: interiꝫ execu tio ſnīe ſuſpēdatur. ſed uidet̉ ꝙ eoꝝ iuriſditio ſit reuocata ex eo ꝙ dicit iuriſditionē prioꝝ iudicū uidemur reuocare. arg. C. de epiſ. audi. in aut̉. ſi quis litigantiū. et iō melius uidet̉ ꝙ ſecūdi iudices debeāt eam mandare executōni: ut dicit. T. et ꝙ ſecūdi hoc facere debeāt uidet̉: qꝛ ſi iudices appellatōis cōfirmarēt ſnīaꝫ ultima die anni a tꝑe appellatōis. pꝫ ꝙ primi iudices non poſſūt eā mandare executōi: cū iuriſditio ſua quo ad oīa expirauerit. sͣ. eo. querēti. ſed illud eſt ueꝝ ubi non eſt appellatū: ſicut uidemus ꝙ iudices appel latōis ante diffinitiuā ſnīaꝫ ſi ꝓnūciant appellationē legitima. ꝓce dūt poſtea in pͥncipali. jͣ. de appel. ut debitus. et. c. cū in eccleſia. et etiā ideꝫ eſt in diffinitiua qn̄qꝫ. C. de re. credi. generaliter.§. et ſ iudex. ſic dicendū eſt ꝙ illi qui cōfirmāt diffinitiuā ſnīaꝫ debēt fa cere qd̓ ſuꝑeſt ad faciēdū: ſed ſiue primi ſiue ſecundi hoc faciat nō refert ꝙͣtū ad effectū ſnīe ſi primus iudex fuit ordinariꝰ: ſatis poſ dici ꝙ exequet̉ ipſe ſuā ſnīaꝫ cū ſua iuriſditio ſit ꝑpetua. ſed uidet dummodo ipſe exonerareᵉ ſeipſuꝫ malicioſe nō querat: pōt compelle re renittentēq: eo ꝙ iuriſdictio illa nullius uideretur momēti: ſi coer tiōem aliquam nō haberet. Dele gatus debet tamen ſollicite proui dere: ut ſi ꝑſonis ſuꝑioribus exi gēte neceſſitate negocium duxerit delegādum: in coactionibus infe rēdis dignitati deferat ⁊ perſoneItem cū totum negocium alij poſ ſit committere delegatus: ſicut ſu perius eſt expreſſum: citatōnisᵍ o ficium poteſt cuilibet diſcretione preuia demandare ac punireᵗ meri to contemptorē. ¶ Preterea po ſtulaſti: ſi cum a ſentētia lata aucto ritate litterarum noſtraruꝫ: in qui bus ē inhibita: fuerit appellatum: ⁊ littere poſt appellationē ad iudi ces alios emanauerint: an ad man datum poſteriorum iudicum exe cutio ſnīe a prioribus delegata de beat retardari: ut priores iudices ipſam neqꝫ per ſe neqꝫ per alios exequāt̉. Nos āt inquiſitiōi. t. t. r. ꝙ cū appel. cām ex certa ſciētia iudicibus alijs cōmittimꝰ cogno ſcendam appel. uidemur recipere ac iuriſdictionem priorum iudicū reuocare ut interim executio ſentē tie ſuſpendatur donec app. merita pleniꝰ ſint diſcuſſaˡ: ⁊ īfra. ¶ Quia uero ſepe ꝯtingit: ꝙ executio ſen tentie ordinario demādatur: que ſiuiſti: an ſi ipſā īiuſtā eē cognoue

ꝙ ſecūdus iudex debeat potius eā exequi qꝛ ex ſcd̓a ſnīa agit̉ per actionē in factū ⁊ non ex prima. ut no. jͣ. e. corā. ⁊. ff. de his qui no. infa. l. furti. ⁊ iō iudex ap. eā debet exequi non primus. m ¶ Et ſi ſciat. ad intelligentiā eius qd̓ hic dr̄ no. ꝙ eſt executō me ra ⁊ eſt executio mixta. Mera executio dicit̉ quādo ꝑtibus pn̄tibꝰ cognitum eſt de cā ab aliquo ⁊ ille mā dat alicui ꝙ ſnīam ſuā exequat̉. C. de execu. rei iu. execu torē. talis executor nō debet audire ex ceptiones. ⁊ de tali executiōe hic loqui tur. ⁊. C. de execu. rei iudi. ſi ut ꝓpo nis. ⁊. jͣ. de re iudi. decetero. ⁊. ff. d̓ iu. ſi p̄tor.i. rn̄. ubi ſen tentiatuꝫ fuit ꝯͣ ab ſentē. ⁊ expōe ſi ſci at illā ſnīam latam iniuſtā.i. ꝯͣ ius liti gatoris latā qꝛ ſuꝑ hoc nullā habet co gnitionē: ideo dicit ⁊ ſi non cognitio ſꝫ executō ⁊c̄. unde il lā debet tantū ſim pliciter mādare ex ecutōni: ſecus ſi ſci at illā nullā: ut ſi eſ ſet lata aucͣte falſarū lr̄aꝝ. jͣ. d̓ fal. ſuꝑ eo. unde iudex delegatus nō habuit iuriſdictionē uel ꝑ falſa inſtrumenta uel ꝑ dolū aduerſa rii. ⁊ ſi iſta obijciāt̉ corā executore iſto ſuꝑſedere debet executōi dūmō malicioſe uel calūnioſe huiuſmōi non ꝓponant̉: ⁊ tunc refert negociū ſuꝑiori. jͣ. de re iudi. decetero ⁊ sͣ. e. ſi quādo. ⁊. C. ſi ex fal. inſtru. iudicati. ⁊. ff. de iudi. ſi p̄tor.§ marcellus. ſi executor talis eſſet ordinarius ⁊ deputatus executoſ bus ſnīaꝝ debet admittere talē exceptionē: ut dicit. l. ſi p̄tor.§. mar cellus. calūnioſe iō dixi qꝛ ſi hoc eſſet nō deberet differri executio. C. ad. l. cor. de fal. l. ii. ubi crimē falſi obiiciebat̉ cā morāde ſolutio nis. ⁊ iō executio nō differt̉ cū ſalua ſit ei poſtea queſtio falſi: ut ibi Mixta dicit̉ executio que habet cognitionē ānexā: ut cū papa mā dat alicui reſtitui rē ſua: uel mandat alicui dari beneficiū corā tali executore admittunt̉ legitime exceptōes quātūcūqꝫ abſolute ſcribat. sͣ. e. ex ꝑte. ii. ⁊. xxv. q. ii. ⁊ ſi nō cognitio. ⁊ sͣ. de reſcrip. ſi qn̄. ⁊. c. cū adeo. ⁊ sͣ. de eta. ⁊ qua. accipimus. Et no. ꝙ a mero execu tore non appellat̉ niſi excedat modū appellatōis. C. quoꝝ ap. non reci. ab executore. ⁊. jͣ. de re iudi. ꝙ ad cōſultationē. in fi. ⁊. ii. q. vi. ſub illo.§. ſunt quoꝝ. v̓. ab executore. ⁊ sͣ. c. ꝓxi.§. ueꝝ. ⁊.§. ſeq. ſed ille nō dicit̉ ꝓprie executor ſed auditor ut ibi dr̄. ſed a mixto execu lore bene appellat̉ ſi nō admittat legitimā exceptionē uel alias par les grauauerit. jͣ. de ap. dilecto. ⁊. c. ut debitus.sͣ. de eta. ⁊ qua. c. ac cipimus(Itē no. ꝙ non ſemꝑ obediendū eſt iudici ſi euidenter inquū eſt mandatū ipſius: ſiue ꝯtra ius. xxiii. q. i. quid culpat̉. ⁊. xi. q. iii. non ſemꝑ. ⁊ duobꝰ. c. ſe. ⁊. l. di. ſi quis p̄poſtera. ſecus ſi alias fuerit iniuſtū. xxiii. q. v. lex eterna. ⁊. c. cū miniſter. licꝫ non ſit obe diendū iniquo p̄cepto iudicis: ut dicūt iura hic ꝓxi. ſignata. hoc p̄ ceptū iā non dr̄ iniquū: īmo iuſtū eſt.i. de rigore iuris inductuꝫ. ⁊ lo eſt exequēdū. nā exquo ſnīa lata eſt lꝫ iniuſta ⁊ ꝯͣ ius litigatoris a qua non eſt appellatū elapſo decēnio de iuris rigore mandanda eſt executōi. ar. C. ut li. pen. l. ulti. ſpontanea enī appellatōis omiſ ſio turpitudinē purgat que ſnīe inerat. ar. ff. de cōdi. ob tur. cām. l. ſi ob turpeꝫ. uel ſi appellauit ſcd̓o ⁊ ſuccubuit: ⁊ hoc etiā de rigore iuris introductū eſt: nec litē dꝫ refricare ſnīa lata ut aliquis ſit litiū finis. jͣ. de do. ⁊ cōtu. finē. ⁊. c. venerabilis. ſi ꝑ iniuriā iudicis ſit dā natus: coquerat̉ de ipſo. jͣ. de empti. ⁊ uen. ſi uenditori. C. de euic. emptor fundi. ff. de euic. ſi per īprudentiā. ⁊. inſti. de obliga. que ex quaſi delicto. in princi. n ¶ Tenet̉ eādē. ar. ꝯͣ hūg ⁊ eius ſequaces qui dicunt ꝙ iudex non debet ferre ſnīam ẜm allegata ſi habeat conſcientiā leſam in cōtra riū ſed debet cām alij delegare. ſed ſi nō poſſet alii delegare cuꝫ ſit ſubdelegatus a delegato: quid fiet? ẜm eū trepidauerūt timore ubi non erat timor. ꝓnūciet ergo in noīe dn̄i ẜm elegata ⁊ deponat cō ſciam leſam. iii. q. vii. iudicet. ⁊ iudex qui ꝯͣ cōſcientiā aliquid facit īgrauamē ꝑtis punit̉. ut ī decre. In. iiii. jͣ. d̓ ſē. ⁊ re iu. cū eterni. b. rit: debeat eam executioni mādar̉ an ſit ei potius ſubſiſtendū: attēclē tes: itaqꝫ ꝙ nō cognitio ſed execu tio tātuꝫ demādatur: eidem reſpō demus: ꝙ cum ordinarius teneat̉ obſequi delegato: ⁊ ſi ſciatᵐ ſnīam illā īiuſtā exequi nihilominꝰ tenet̉ eandēⁿ: niſi apud eum efficere poſ ſit ut ab hoc onere ipſū abſoluat: ⁊ infra. Cū aūt ſepe contingit: ꝙ ad diē quē iudex delegatꝰ a nobis par tibus aſſignauit: earum altero ꝓcu rante ut negociuꝫ prorogetur iudi cem ipſū a rege uel archiepō euo cari: nos ꝑuerſorum uolētes mali gnitatibꝰ obuiare: decernimꝰ: ut ſi delegato ꝯſtiterit hoc fuiſſe alicꝰ ꝑtis malicia ꝓcuratū ipſā puniatᶠ animaduerſione cōdigna. ⁊ ne ali quod lucrū ex huiuſmoi fraude re portet: ꝑſone neutriq parti ſuſpecte quātū ad diē illuꝫ ꝯmittat illud ne gociū audiēdū: que in ipſo apʳ. re. ꝓcedat: niſi forte ꝑtes ꝯſēſerint ne gociū prorogari. ¶Dem abbati ſancti hilarij et magiſtro. G. ca. teruiſin̄. ¶ Xlr̄is patriarche grāden̄. ⁊ o ¶ A rege. ſi. xviii. di. ſi ep̄us. per hoc pꝫ ꝙ hec clauſula ſi non omnes ⁊cͣ. nō ſpectat ad tēporales impotētias qꝛ ẜm hoc iudex qui quādoqꝫ non poſſet in tereſſe non poſſet alij cōmittere uices ſuas. Sed uidet̉ ꝙ iudex iſte potiꝰ te neat̉ obedire mādato pape ꝙͣ archiep̄o uel regi ut. xi. q. iii. qui reſiſtit. ff. de re iudi. contra pupillū. ſed cū utriqꝫ poſſit obedire diuerſis tꝑibus uel etiaꝫ eodem utriqꝫ obedire tenet̉. ff. de ope. libe. duoꝝ libertꝰ. īmo ꝓpter propria cōmoda poteſt deſerere iudiciū. ff. de iudi. ſi longius. p ¶ Puniat. forte ad intereſſe uel pōt ei imponere mulctaꝫ ideſt penā pecuniariā. C. de ſpor. l. ii. uel ad arbitriū iudi cis exquo pena ſtatuta certa ſuꝑ hoc nō eſt. sͣ. e. de cauſis. uel excōicet illuꝫ qꝛ impedit iuriſdictionē iudicis ut. sͣ. c. i. ⁊. c. preterea. q ¶ Neutri parti ſuſpecte. hͦ ſemper eſt faciēdū. jͣ. de ap. cum ſpēali. r ¶ Appellatiōe remota. ꝯͣ. sͣ. c. ꝓxi. ſi v̓o. ⁊.§. nos auteꝫ. ⁊ ff. a qui. appel. nō licet. l. i. in fi. dic ꝙ ſpeciale eſt hic ut iu dex delegatus poſſit cōmitte re cām remota appellatione in odiū illius qui procurauit abſentiaꝫ iudicis: ſed hodie locū hoc non habet qꝛ appel latio ipſo iure remota eſt. un de nullꝰ poteſt appellare ab aliquo iudice niſi grauet̉..jͣ. d̓ appel. ut debitus. Uel dic ꝗ non committat appel. re. ſed aucͣte huius decre. ſubdele gatus procedit ap. re. ⁊ ſtatu tū fuit hic in caſu iſto ꝙ ſub delegatus procedit appe. re in odiū illius qui procurauit abſentiā delegati: ⁊ ita non eſt cōtra: qd̓ ſatis pꝫ per hanc decre. ⁊ eodeꝫ mō intelligit̉. jͣ. eo. cum. R. ubi dicitur ꝙ delegatus cauſaꝫ cōmittit appel. re. ſed illud fit ex precepto pape non per cōmiſſionē delegati quia delegatus nihil cōmittit ubi iudex electus appel. re. auctoritate illius decre. cum. R. ẜm te norem primarum litterarum. b. X litteris. Caſus. Inter. a. preſbyterum ⁊ canonicos ſancte iuſtine controuerſia uertebat̉ ſuper canonicatū ſancte Iuſtine. primo fuit cauſa cōmiſſa ad petitionē canonicoꝝ ſancte iuſtine primicerio grā den̄. ⁊ plebano ſancte ſophie ſuꝑ eo ꝙ idē preſbyter ſe clericū ipſius eccleſie aſſerebat. ſecūdo ad petitionē. a. preſbyteri impetrate fuerunt alie littere ar chipreſbytero paduano: in quibus de prioribus ut dicebat̉ mentio nō fiebat tandē archipreſbyter paduanus quia clerici ſancte iuſtine non recipiebant illū preſbyterū in ſocium ⁊ in fratrē: illos excōicatos fecit publice denūciari poſtea primicerius ⁊ plebanus mandauerūt patriarche granden̄. ut dictos clericos denunciaret non eſſe excōicatos cū in ſecūdis litteris de prioribus mentio non fiebat: ſed cū patriarcha exequi uellet mandatū ſibi iniunctum archidiaconus caſtellanus ipſum impediuit unde patriarcha archidiaconi illuꝫ ſuppoſuit eccleſiaſtico interdicto ꝓpter hoc fuit orta inter ipſos contro uerſia: ⁊ ſic queſtio delata eſt ad papam. Sed quia non potuit pape de facto ipſo plene conſtare mandat quibuſdā iudicibus ut ſuper litteris ipſis uerita tem inquirāt: ⁊ ſi cōſtiterit euidenter ꝙ ſecūde littere non reuocent primas ſententiā latā in archidiaconū caſtellanū uſqꝫ ad debitā ſatiſfactionē faciāt obſeruari. ſi autē cōſtituerit euidēter ꝙ ſecūde littere expreſſe reuocēt pͥmas ſnīam patriarche denunciēt irritā ⁊ inanē cuꝫ nullā receperit a pͥmis iudici bus qui iam reuocati fuerant iuriſdictōnem. b ¶ Expreſſam fecerit mentionē. puta quia non cōtinent ſeriē rei ſiue facti. jͣ. de coha. cleri. ⁊ mulie. ſuꝑ eo. ⁊. ff. de appel. ſi expreſſuꝫ. ⁊. jͣ. de re iudi. inter monaſteriū. uel quia ſimpliciter fecit mentionē de eccleſia illa tacito de alijs litteris. jͣ. de do. ⁊ contu. c. ii. c ¶ Si ſubdelegatus.ſ. patriarcha. hic euidenter apparet ꝙ iudex ſubdelega tus ⁊ etiā merus executor qualis erat patriarcha habent coertione. jͣ. de re iudi. cū bertoldus. v̓. alioquī. ⁊ sͣ. c. ꝓxi..i. rn̄. ⁊ etiā iudex delegatus ab ep̄o xi. q. i. ꝑuenit. īmo ⁊ ſubdelegatus ẜm leges habet iuriſdictione.ſ. modicā co ertionē. C. de ſportu. l. ii. ⁊. ff. de offi. eiꝰ cui man. ē iuriſ. l. ul. ⁊. C. de defen. ciui. defenſores. ⁊. ff. ſi quis ius dicēti nō obtēpe. l. i. īmo ⁊ arbiter hꝫ coertio nē. ff. de arbi. nō ex oībus. ⁊. ff. de iudi. l. ii. in fi. Dicūt tamē quida ꝙ delega tus ab ordinario nō hꝫ aliquā coertionē. ii. q. vi. ꝗſꝗs. ⁊. ff. de re iudi. a diuo pio. ⁊. jͣ. de fo. cōpe. ſi quis ꝯclericū. niſi lis ſit cōteſtata corā ipſo. in aut. de litig.§. omnē. col. viii. ⁊ ſic nō pōt mittere in poſſeſſionē. ff. de iuriſ. om. iudi. iubere. ſꝫ ꝙ poſſit in poſſeſſionē mittere dicit. l. ff. de offi. eiꝰ cui mā. ē iuriſ. cognitio.§. ul. ſed illa iubere loquit̉ de poſſeſſiōe que ius tribuit. illa cognito īfra. Mandamꝰ quatenꝰ: niſi uo bis conſtiterit: ꝙ littere que ſecun do loco ad archipreſbiterum paduanum impetrate dicuntur: de prioribus litteris ad primicerium granden̄. ⁊ plebanū ſancte ſophie obtentis expreſſam fecerint men tionem ut per ſecundas prime ap pareant reuocate: cum primos iu dices auctoritate litteraruꝫ noſtra rum iuriſdictionem non ſit dubiuꝫ habuiſſe: quaꝫ potuerunt poſtmo dum patriarche quo ad executionem ſententie demandare ex qua coertionem etiam idem patriarcha receperat: cum huiuſmodi de mādata iuriſdictio deluſoria uide retur: ſi ſubdelegatusᶜ huiuſmodi coercionem aliquā non haberet ī terdicti ſententiam ab eodem pa triarcha in caſtellis archidia. pro mulgatam: ꝓ eo ꝙ eiuſdē patriar che executionē īpediēs: eius lr̄as quibus mādatū prioꝝ iudicū nū ciabat legi in publicum non permi ſit: tandiū faciatis inuiolabiliter obſeruari: donec eidem patriarche de īiurijs irrogatis ſufficiēter

d ¶ Fuerit ſatiſfactū. hoc obtinet ubi quis excōicat̉ ꝓ crimine ſiue ꝓ manife ſta offenſa ut prius ſatiſfaciat ꝙͣ abſoluat̉. jͣ. de v̓. ſigni. ſi ex parte. ſi v̓o pro contumacia uel occulto delicto ſtatim debet abſolui preſtito iuramēto ꝙ ſta bit mādato eccleſie ut ibi dr̄. Sꝫ ꝯͣdicit. jͣ. de appel. qua fronte.§. ſane. ſed illa non cōtradicit īmo cōcordat ibi excōicatus fuit ꝓ contumacia uel alia cā que non fuit manifeſta: ut dicit. t. Sed obſtat qd̓ ibi dr̄ uel qͣli bet alia cā. Lau. dicit ꝙ ideo ſtatim recepta cautiōe abſoluit̉ ne in excōicatōe decedat. Sed dic cū. t. ꝙ non cōtradi cit ⁊ ꝙ dicit ꝓ qualibet alia cā que non ſit manifeſta: qꝛ ſi cā illa non eſt manifeſta ſtatī debet abſolui ante ſatiſfactio neꝫ: nec tenet̉ ſatiſfacere nec debet cōpelli niſi primo con ſtet de illa iniuria uel offēſa. e ¶ Denūcietis irritā. ex hoc pꝫ ꝙ ſnīa que nulla eſt nō eſt executōni mandāda īmo exe quēti impune non parcit̉. ar. s. e. ſi quādo. īmo ⁊ uiolēter reſiſti pōt ei ut hic: ſicut reſi ſti pōt officiali ueniēti ad ac cipienduꝫ bona alicuius niſi pͥus ab imperatore forma fu erit data. C. de iure fiſ. ꝓhi bitū eſt. li. x. licꝫ ita ſit non tn̄ patriarcha iſte tenet̉ iniuria rū cuꝫ hoc ignoraret qꝛ puta bat ſnīaꝫ aliquā fuiſſe. ar. ff. de ui bo. rap. l. ii.§. ſi publica nus. ar. jͣ. de ſen. ex. ſacro. f ¶ Et inanē. utpote lataꝫ a iu dice nō ſuo. ⁊ pōt notari ar. ꝙ patriarcha ſiue archiep̄us non eſt iudex ordinarius in ꝓuincia. ar. ix. q. iii. cōqueſtꝰ ſed hic non ꝓcedebat patri archa ordinaria ptāte: immo delegata tantū ⁊ ſic non colli git̉ illud ar. hic g 1 Icet undiqꝫ. omnes. s. e. prudentiā. h ¶ Uti non ceperit. ſaltē per citationē. sͣ. e. gratū. jͣ. de of. lega. c. ulti. ff. de iudi. ſi quis poſtea. ff. de polli. l. i. ff. de neg. ge. nam ⁊ ſi ſeruus.§. ſi viuo. i ¶ Re integra. Et ſic ſoluitur mandatuꝫ re integra morte alterius tā mādatoris ꝙͣ mā datarii: ⁊ idē eſt ſi reuocetur expreſſe re integra. inſti. mā. §. recte ſoluit̉. ⁊ morte litiga toris re integra. sͣ. de reſcrip. ſignificauit. ar. ff. qui ſatiſda. cog. ſi deceſſerit Ar. ꝯͣ. ff. famil. herciſ. ſi filia.§. neratius. Itē arg. ꝯͣ ꝙ non ſoluat̉ morte lega toris. jͣ. de iudi. qꝛ. v. ⁊. ff. de fideicō. li. l. cum querit̉. Quod autē dicit̉ morte mandatoris finit̉ mandatū: illud ueꝝ eſt niſi ſit tale mandatū qd̓ poſt mortē neceſſe ſit adimplere. ff. man. ſi v̓o non remunerādi.§. ul. Sꝫ pone ꝙ plures cauſe ꝯmittant̉ ꝑ vnū reſcrip. citatio fit in una cā ⁊ non in alia: nūquid ꝑpe tuat̉ iuriſdictio ſuꝑ alijs? ar. ꝙ non. ij. q. iii.§. notandū. v̓. abolitio. ⁊. ii. q. vi. §. diffinitiua. ⁊.§. qn̄qꝫ. ar. ff. de appel. cū in vna. ⁊. ff. de neg. ge. nā ⁊ ſeruus. §. ſed ſi viuo. ff. de mino. etiā.§. ex cā. Arg. ꝯͣ ꝙ quantū ad omnes ſit ꝑpetua iuriſdictio. C. de duo. reis. l. ul. ueꝝ eſt ꝙ non eſt ꝑpetuata iuriſdictō niſi in cauſa illa ꝓ qua citatio facta eſt. unde mortuo mandatore expirat iuriſdictio quantū ad alias. SSed quid ſi moriat̉ ante declarationē rerū facta citatione: ar. ꝙ nō pōt ꝓcedere. sͣ. de reſcrip. paſtoralis. in fi. qꝛ plures cauſe intelligūt̉ lꝫ cōtra vnū tantū. ar. jͣ. ti. ꝓxi. nouit(Itē quid ſi delegans nō morit̉ ſed depo nit̉ non ꝓcedet(quid ſi excōicat̉: tunc ꝓcedet delegatꝰ qꝛ morte naturali cō firmat̉ donatio ⁊ nō ciuili. ff. de dona. int̉ vi. ⁊ uxo. cū hic ſtatus.§. ſi donat̉. ⁊. jͣ. de cele. miſ. cū marthe.§. ceteꝝ. ar. ꝯͣ ī decre. In. iiij. d̓ offi. uica. romana. Um in iure. hec eſt ꝑs decre. quā habes.sͣ. de elec. con in iure. ber. k 5 l ¶ Iniungo. ut. sͣ. de reſcrip. cuꝫ contingat. b. Sed hoc ualde notabile eſt ꝙ lꝫ exhibeat ſnīa delegati ei tn̄ non credit nec p̄ſumit̉ pro ſententia niſi oſtendat̉ cōmiſſio: nec credit̉ iudici ſi ſe delegatū dicat. ar. jͣ. de teſti. cū a no bis. ⁊ idē dicit. l. in arbitro qꝛ non ſtat̉ uerbo eius ſi dicit iuramentū a ꝑtibꝰ interpoſitū. C. de arbi. l. iiii.§. ſin autē. C. de man. pͥnc i. l. vna. Caueat ergo quicūqꝫ impetrat a pͥncipe cauſaꝫ cōmitti alicui uel delegari: ut ſi ſnīa lata fu erit ꝓ eo a delegato ita bene cuſtodiat cōmiſſionē ſicut ipſaꝫ ſnīaꝫ. lapſu tꝑis eniꝫ ſi cōueniret ⁊ oſtēderet ſnīam ſine cōmiſſione nō ualeret ei niſi ꝓbaret fueritq ſatiſfactū. Si v̓o conſtiterit prīas lr̄as ꝑ ſecūdas legitime r̄uo catas cū appareat primos iudices iuriſdictionem nullaꝫ penitus ha buiſſe: ⁊ ita cōſtet ꝑ conſequentiaꝫ patriarchā ipſū non recepiſſe iuriſ dictionem uel coertionem aliquā ab eiſdem: predictā interdicti ſen tentiā denūcietis irritam ⁊ inanē ¶ Dem epiſcopo picta. Icetundiqꝫ: ⁊ īfra. Cuꝫ igi tur duxeris requirendum ſi cauſam tribus iudicibꝰ delegamꝰ apponi in litteris illis illam clauſu lam faciētes: ꝙ ſi non oēsᵍ his exe quēdis poteritis intereē: duo ur̄ꝫ nihilominus exequātur: ⁊ unꝰ pꝰ quā ꝯmiſerit cuidam ex illis uices ſuas de medio ſit ſublatus: tertius ut ſuſpectuſ merito recuſet̉: an col lega ſuꝑſtes ſuo nomine ac defun cti poſſit negocium diffinire. In qui. t. t. r. ꝙ ſi iuriſdictione a ſuo ſibi collega delegata eo uiuente uti n̄ ceperit: qꝛ mādatū huiuſmo di re ītegra morte mādatoris expi rauit: n̄ hꝫ ſolus officiū iudicādi. Si v̓o ante mortē illiꝰ iuriſdictiōe uti ceperit taliter demādata: uices ſuas ⁊ illius poterit adīplere. ¶ Dem ep̄o baiocen̄. Um ī iure ꝑitꝰ: ⁊ īfra. Pre terea queſiuiſti: cum tibi ab aliquo ſub hac forma mādatur: au ctoritate qua fūgor iniūgoˡ: ut talē denūcies excōicationis ſententie ſubiacere: ac tibi ſuper mandato a poſtolico heſitāti ab aliquo n̄ ſit fa cta fides: an mandatum huiuſmōi exequi tenearis. Suꝑ quo tibi hu iuſmodi damus reſponſum: ꝙ niſi de cōmiſſione. ſentētie v̓o ordinarii ſemꝑ ſtat̉ ⁊ ꝓ ea preſumit̉: qꝛ ibi conſtat de iuriſdictiōe. jͣ. de re iudi. ſicut. ⁊. ii. q. vi. hoc etiā. lau Si tamen publicatū fuiſſet reſcriptū in iudicio: uidet̉ ꝙ ſufficiat ſi de hoc conſtat: lꝫ poſtea ſit admiſſuꝫ. jͣ. de priuil. cū olim. C. de teſta. publica. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. c. fi. Ite ſi ſnīa redacta eſt in publicam chartā uidet̉ ꝙ ſuf ficiat. jͣ. de teſti. ſignificauit. ⁊ ī aut̓. ut fratruꝫ filii.§. i. col. ix. licꝫ ſit arg. ꝯͣ jͣ. de re iudi. cū int̓ uos. Iteꝫ ſufficit ſi habet ſubſcriptōeꝫ teſtiuꝫ. xvi. q. iii.§. poteſt. Sed uidet̉ ꝙ hodie ſufficiat ſolꝰ tabellio ad īpo nendū fideꝫ ſnīe. jͣ. de ꝓba. quoniaꝫ ꝯ falſaꝫ. Vt nulla ſit dubitatio ita debet fieri ꝙ aucͣte iudicis reſcriptum dn̄i pape ſolēnit̉ ī pub lica formā redactū inſerat̉ in ipſa ſnīa iudicis auctoritate ⁊ alia inſtrumēta ꝓ curatoria qꝛ idē iu ris eſt de illis: ut ſi oſtēderet̉ ſnīa lata in ꝑſonaꝫ ꝓcurato ris uel ſindici uel ī cōtrariū ſi non cō ſtaret de mandato ꝓcuratorio ſnīa nō ualerꝫ nec ſtaret̉ ei ſi negaret̉ illuꝫ fuiſ ſe ꝓcuratorem: ſed poſtꝙͣ in ipſa ſnīa inſerunt̉ huiuſmōi inſtrumēta ⁊ reſcri ptuꝫ iudicis aucͣte ſtabit̉ poſtea ſentē tie etiā ſi originalia reſcripta non appa reant. C. de teſta. publi. Ideꝫ caueat in ſententia excōi catiōis: ut qui abſo lutus eſt cuſtodiat inſtrumētū ſiue lit teras abſolutiōis ꝑ quas tutus exiſtat ſi ei obijceret̉ excō municatō alias poſ ſet ei ꝑiculuꝫ gene rari. ut. sͣ. de elec. uenerabileꝫ. ⁊. jͣ. de cleri. excōi. mini. ꝓpoſuit. ar. opti. ꝙ ita ſit faciendum. Um olim. in reſcripto. ⁊ iō nō ualuit qd̓ factū eſt ſi formaꝫ m C mandati tranſgreſſi ſunt. sͣ. de reſcrip. cū dilecta. n ¶ Tum ꝓcurator. qui ſimpliciter cōſtitutus fuit ad cāꝫ predictis iudicibus delegatā. Et no. ꝙ lꝫ ꝑ pͥncipales ꝑſonas poſſet fieri ꝓ rogatio iuriſdictōis. ff. de iudi. l. ii.§. ſed ⁊ iudex. ⁊. l. de qua re.§. i. per ꝓcuratorē tamē fieri nō pōt cū de hoc nō fuit cogitatū quādo cōſtitutus fuit ꝓcurator. ar. ff. de au. ⁊ argē. lega. ſi ita. ff. de trāſac. cū aquiliana. ff. de ꝯͣhen. emp. rutilia polla. ⁊. C. de trāſac. trāſacti onis. ſi. ff. de iureiurā. iuſiurandū.§. ꝓcurator. ⁊. xxii. q. ii. ne quis arbitret̉. Qualiter fiet ꝓrogatio? dicit̉. jͣ. eo. p. ⁊. g. p̄textu enī vni articuli non debēt ſuꝑ alio ꝓbatiōes admitti. C. qui legit. ꝑſo. l. ul. ⁊. ff. de iureiurā. ſi duo patroni.§. iulianus. circa fi. ⁊ talia dicta nō ualent cū iurent ſuꝑ alio articulo. jͣ. de teſti. de teſtibus. o ¶ Protinus. cōtradixit. Ex hoc uidet̉ ꝙ ſi ꝓcurator fines mada ti excedit dn̄o ſciente ꝙ p̄iudicet domino niſi ſtatim contradicat̉ ar. liiii. di. ſi ſeruus ſciēte. ar. jͣ. de his que fi. a prela. ſine cōſen. ca. c. ii. ff. qd̓ cū eo qui in alie. po. l. ulti. ff. de inſti. ſed ⁊ ſi. in prin. ff. ad macedo. ſi filius. ii. C. de nup. ſi ut ꝓponis. ⁊ ſi iudex ſciētibus ꝑti bus exceſſit fines etiā mandati eis p̄iudicat. arg. C. cōia utriuſqꝫ iudi. l. ii. alias nō p̄iudicat factū ꝓcuratoris domino ignorati. C. de ꝓcura. ſi ꝓcurator. ff. de ꝓcura. procuratoris. ſi ignorātis. Iteno. ꝙ lꝫ ꝓcurator nō poſſit ꝓrogare cām de re ad rem: tn̄ uidet ꝙ exequi non cogeris quod mādat̉. ¶ Dem pariſien̄. ⁊ trecen̄. epi ſcopis ⁊ abbati ſancte genouefe. Um olim abbas ⁊ ꝯuentus uergiliacen̄. ſua nobis ꝯque ſtione mōſtraſſent: ꝙ comes altiſi odoren̄. quoddā ſtagnū molendi num ⁊ domū in terra eoꝝ cōſtruei nitebatur in ipſorum preiudiciū ⁊ grauamē: epiſcopo ⁊ theſaurario niuernenſi commiſimus cām ipſā per quorum lr̄as accepimus ꝙ li te ſuper petitionibus eccleſie cōt. receptis utrinqꝫ teſtibꝰ ⁊ ateſtatio nibꝰ publicatis: cū ſuꝑ dictis teſti um īter ꝑtes fuiſſet poſtmodum di ſputatū: tādem ꝑs comitis ꝓpoſu it ꝙ de dānis in nemoribus ⁊ reb alijs datis: ſuper quibus teſtes de ponere uidebātur: cognoſcere nō debeant cū ī reſcripto noſtro nul la de dānis mentio haberetur: ⁊ in fra: Iudices āt interlocuti ſunt ꝗ ſuꝑ damnis datis a comite ad eos cognitō pertinebat: quo audito co mes ad ap. bn̄ficiū ꝯuolauit. unde ipſum iudices euocatum ⁊ nec per ſe nec per reſponſalem idoneū cō parentē excommunicationis uīcu lo aſtrinxerunt: ⁊ īfra. Quia uero ſuꝑ dānis datis antequā lis fuerit conteſtata: nequaquā ad dictos iu dices cognitio pertinebat: cum in reſcripto nulla de illis mentio ha beret̉: nec ad ipſos potuerit iuriſ dictio ꝓrogari: cum ꝓcurator ad illa ſolummodo intelligatur cōſti tutus: que in cōmiſſionis litteris ī ueniūt̉ expreſſa. ⁊ poſtquā comes publicatis atteſtationibꝰ intellexit ſuꝑ his fuiſſe depoſitum protinꝰ cōtradixit. nos eoſdem iudices ꝓ

ꝓcura. qui ꝓcuratorē. Item ꝓcurator mandatū prorogare poteſt ad id qd̓ eſt ꝓpe mādatu. sͣ. de elec. in cāis. ⁊ sͣ. de renūc. poſt trāſ latione. ⁊. ff. iudica. ſol. iam tamē.§. ulti. ⁊ prorogat ad ea que ſunt p̄paratoria mandato. ff. de ꝓcura. ad rem mobilē. ⁊. l. ad legatū. ⁊ acceſſoriū ipſius ſiue ſequela. ff. de inſtito. l. cuicūqꝫ.§. ſi ei quē. in fi. Prorogatio d̓ re ad rem inuito reo non ualet deficiēte iuriſdictione qꝛ im perator inuito reo non pōt extendere reſcriptuꝫ ad alias res quas in reſcri pto non exp̄ſſit: ut in. c. iſto cōtingit. ſꝫ per reconuentionē bene extendit̉ ad res alias īuito acto re de quibus nulla mentio habita eſt ī reſcripto ſi actor ꝑ ſiſtere uelit in ſua petitione. sͣ. eo. pru dentiam. in fi. ⁊ eſt ratō. jͣ. de mu. peti. c. i. ber. p ¶ Ligatū. qꝛ non habebat iuriſdictō nē ſuꝑ dānis. ſic sͣ. e. ex lr̄is. vnde poſ ſet agere cōtra iudi ces ad intereſſe ꝗ eum iniuſte excōicauerunt. jͣ. de ſen. excōi. ſacro. ⁊ hic error eos excuſare non poteſt. a 6 Um olim. hec decre. ⁊ illa quam habes. jͣ. de re. ꝑmu. cū oliꝫ. loquūtur de eadeꝫ materia. b ¶ Delegāti. cuius vicē gerebant. sͣ. e. ſane. iniuria enim iudicū ad eum ꝑtinet cuius legatōne fungūt̉.ii. q. vii. ac cuſatio. in fi. ⁊. iii. q. i. nulli. īmo ipſos tanꝙͣ delegantē ho norare debēt ꝑtes. xciii. di. c. ulti. ⁊. xc iiii. di. c. i. c ¶ Sigilla uiolauit ⁊ ideo eſt puniēd tanꝙͣ falſariꝰ. ⁊ ob hoc ſolū priuari debuit beneficio sͣ. de reſcrip. olim. ⁊. jͣ. d̓ falſa. ad audientiā. d ¶ Urie. tangit illd̓ qd̓ legit̉ in li. regū: cū vrias rogatus a rege da uid nollet accedere ad berſaben vxorē ſuā quā dauid rex cognoue rat timens ne cōcepiſſet ex eo ſicut ⁊ fecerat. qd̓ cū ipſe facere nol let: rex remiſit vriā ad ioab principē militie cū litteris cōtinētibus ut poneret eū inter fortiſſimos hoſtes ut occideret̉ ab eis: qd̓ ⁊ factū eſt. ſed iſte ſtultꝰ fuit: qꝛ recepit litteras illas ſi habebat eas ſu ſpectas: qꝛ pͥmo debuit eas uidere diligēter ⁊ ſiquid in eis eſſet ini quū debuit cōtradicere relatiōi iudicū ſi cōtra ueritatē referebant. ludices enī debent oſtendere ꝑtibus relationē quā faciunt ſuꝑiori li. q. vi. biduuꝫ. in fi. ⁊. C. de rela. l. i. ⁊.ii. alias poſſet appellare: ut ibi. ⁊ quotiēs iudex ſe relaturū pollicet̉ illico litigatoribus acta ede re tenet̉. jͣ. de appella. intimaſti. e ¶ Proprio motu. ſic ergo uidet̉ ꝙ iudex maxime quē princeps cō cedit poſſit recuſari. ar. ꝯ. jͣ. de appel. nouit. ⁊. ff. de offi. p̄fec. p̄to. l.i. credit enī princeps non aliter fore iudicaturū ꝙͣ ipſe eſſet iudicaturus: ut ibi dr̄. ar. ꝯͣ inſti. de ſatiſda. tuto. in pͥn. f ¶ Peccauerat. ſic sͣ. de trāſla. quanto. inter corporalia. ⁊. jͣ. de iure patro. paſtoralis. in fi. sͣ. de tempo. ordi. litteras. S ¶ Ne uideret̉ dolus. qꝛ fraus ⁊ dolus nemini debēt patrocinari. s. de p̨̄ſcrip. ſedes apoſtolica. jͣ. de teſta. c. officii. 55 Oram. abſqꝫ lr̄is de ratihabitōe: ⁊ iō audiri nō debuit. jͣ. de ꝓcu. c. i. niſi cauiſſet de rato. Sꝫ qualiter admittit̉ iſte. h. ad agendū cōtra ſnīaꝫ cū nō haberet mādatū? ad hoc dici pōt ꝙ ideo admiſſus fuit qꝛ erat ꝯiūcta ꝑſona qꝛ clericꝰ illius eccleſie ⁊ cano nūciauimꝰ minꝰ iuſte īterlocutos fuiſſe: ac ſepe dictuꝫ comitē qui ob hoc ad appel. bn̄ficiū ꝯuolauit ex cōicationis ſnīa nō fuiſſe ligatuꝫᵖ. I Dē ſenon̄. archiepiſcopo. Um oliꝫ magiſter.s. ⁊. b. ar chidiaconatū ⁊ prepoſituraꝫ adinuicē ꝑmutaſſent: ⁊ infra. Ueꝝ dictus. b. delegatis nr̄is non defe rens: īmo uerius delegantiº ſigilla uiolauitᶜ illoꝝ: ⁊ ſcripta que nobis fuerant pn̄tanda non erubuit ape rire: qui poſtmodū in noſtra preſē tia conſtitutus aduerſario pn̄te in excuſatōnem ſuaꝫ ꝓpoſuit: ꝙ iudi ces ꝑperam ꝓceſſerāt cōtra ipſum ⁊ acta ī ſcriptis minus fideliter re. degiſſent: unde timens ne litteras portaret urie: illorum ſcripta ape ruit: ⁊ quod ſuſpicatus fuerat adī uenit. Sane ſi quod expediret me lius notauiſſet: uel non recepiſſet ſcripta ſuſcepta uel recepta nobis fideliter pn̄taſſet: ⁊ on̄diſſet cauſaꝫ ſuſpitionis propoſite coram nobiſ preterea cum non ꝯquereretur de iudice: quem ei ꝓprio motu ꝯceſ ſimus: ſed de illo potius quem ip ſe duxerat eligendum: ⁊ iudices ſu as nobis per eum litteras deſtinaſ ſent: de ipſo pariter conquerentes uerbis ipſius fidem non duximus adhibendam: ſed ut in eo ſaltē pu niretur in quo peccauerat contra acta iudicum que temere uiolarat ipſuꝫ ſicut nec debuimus noluimꝰ exaudire: ne uideretur dolusᵍ ſuꝰ ei patrocinium attuliſſe. ¶ Dem alberto capellano ſācte. m. bon̄. Orā dilecto filio. m. dia. car dinali: queꝫ tibi ⁊. h. nuncio ⁊ clerico ſancte agat he aduerſario nicus plebis de paſtino cui ſubeſt eccleſia ſancte agathe ⁊ cōiuncta ꝑſona lꝫ admittat̉ ad agendū: cauere tn̄ dꝫ de rato. ff. de ꝓcur. ſed ⁊ he ꝑſone. ⁊. l. pō ponius. in fi. ⁊ iō cauet de rato qꝛ pōt cōtingere ꝙ illi de plebe nō habebunt ratū unde eis res iudicata nō obeſſet. C. qui. res iudi. nō nocꝫ. l. i. ⁊ iō ille. h. cauit de rato ſub fideiuſſoria cautiōe. vel pōt dici ꝙ ideo cauit de rato qꝛ de mādato dubitabat̉ qꝛ tūc hꝫ locū cautio rati. ut. C. de ꝓcu. l. iſſed uidet̉ ꝙ cautio iſta fragilis ſit: qꝛ ex ea non pōt agi ad intereſſe cuꝫ res talis ſit q̄ nō pōt exiſtimari. vnde nō uidet̉ admittēda ꝓpt̓ fra gilitatē ipſius. ff. ad trebel. ꝗ ita.§. i. ⁊. jͣ. ut li. nō cōte. acce dēs. ii. ſed agi pōt ad impenſas factas in lite. ff. rē ra. ſi ſi ne.§. cū autē ꝓcurator. ⁊ hoc magis expedit reo: ut dicit Io. ꝙ ei caueat̉ de rato ꝙͣ a bet̉ mandatū qꝛ ꝑ hoc ꝯſeꝗt ſumptuſ: ut hic dicit. ſꝫ credo ꝙ in tali caſu cū res talis ſit que exiſtimari nō poſſit: tuti us eſſet reo ſi ille ꝓbet māda tū qꝛ dn̄s poſtea ꝯͣ ſnīam uenire nō pōt. Sꝫ forte ex iſta cautōe poſſet agi ꝯͣ fideiuſſo res ad intereē ſi dn̄s rē rataꝫ non habuerit: ⁊ eſtimabit̉ in ꝙͣtū leſa ſit eccleſia ꝙ nō ſta tur ſnīe ne quottidie litiget. ar. jͣ. de arbi. ꝑ tuas. ubi agit ad intereſſe in conſimili ca. Itē ex hoc uidet̉ ꝙ quando dubitat̉ de mādato ſimplicit̓ ſit cauēdū de rato: etiā ſi ille diceret ſe uelle ꝓbare māda tū. ⁊ hoc uidet ꝑ legē. C. de ꝓcu. l. i. ⁊ ꝙ ꝑ fideiuſſoriam cautōeꝫ ⁊ nō nudā. ff. d̓ ꝓcu. ſeruū quoqꝫ.§. ait p̄tor¶ Sꝫ uidet̉ ꝙ iſte ſine cautione de buit audiri ex eo ꝙ hꝫ inſtr̄a eccleſie. ar. ff. d̓ leg. iii. qui cy rographū. ℟n̄. iſta nō erāt talia inſtr̄a ſed inſtr̄a cauſe ꝑ que intēdebant ꝓbare de iu re eccleſie. ⁊ illa. l. loquit̉ de inſtrumēto cautionis legato ⁊ hoc cōſtabat. unde eo ipſo ꝙ legat̉ inſtrumentū intelligit̉ eē legatū illud qd̓ cōtinet̉ ī inſtr̄o. alias iutile eēt legatū alias īſtr̄m alterius nō ꝓdeſt cum uerba inſtrumēti nō adiuuent recitantē. C. de ꝓba. ad ꝓbationē(qualiter ſit in telligendū qd̓ dicit̉: litteris de rato: dr̄. jͣ. de relig. do. cū dilectus. in. i. glo. i ¶ Suppreſſa. ⁊ ideo lr̄e non ualuerūt: cum conſenſerit in ferrarien̄. litē con teſtādo ⁊ ꝓducendo teſtes corā eo. ſic. jͣ. de re iudi. inter monaſteriū. k ¶ Deciſione.i. cognitiōe. ſicut eſt in antiqua: ⁊ bene. ⁊ hoc ꝓbat̉ per hoc qd̓ dicit̉: hoꝝ ueritate ſuppreſſa. ſi de huiuſmodi ꝓceſſu mentionē feciſſet tunc bene diceret deciſione: ⁊ tunc nō poſſet ep̄us ꝓcedere ſine adiuncto uel ſub delegato ipſius: ut dicit̉ in illa glo. mag. ſic. sͣ. e. inſinuāte. ⁊. jͣ. de iudi. c. pe. l ¶ Sentētiā. latā per abbatē ſancti ſtephani ⁊ priorē ſancti uictoris. m ¶ Admittere noluit. ſed uidet̉ ꝙ ferrar̄. male fecerit qꝛ illū ſubdelegatū nō admiſit quia delegatus a principe poteſt alij cauſaꝫ delegare: cū id ſit ei a le ge conceſſuꝫ. C. de iudi. a iudice. ⁊ sͣ. e. paſtoralis. in prin. ⁊. jͣ. e. quoniā apo ſtolica. ⁊. jͣ. de appel. cum cām que. Sic ergo male fecit ferrarien̄. ꝯtra iura predicta qꝛ debuit ipſuꝫ ſubdelegatū recipere. Sed ꝯͣ hoc ꝙ dixit facit: quia ſnīa ferrarien̄. poſtea cōfirmat̉. Dicūt quidā ꝙ iō noluit ipſuꝫ admittere qꝛ ſub hac forma ſcriptū fuerat: ꝙ ſi ambo ⁊c̄. tu frater ipſe ſolus ꝓcedas quia tunc extat cōditio ut uidet̉ hic circa fi. ẜm hoc uidet̉ ꝙ aliꝗs nō poſſit cōmit tere uices ſuas quādo clauſula illa apponit̉: ꝙ ſi nō omnes ⁊cͣ. ſi ipſe nō poſ ſit intereſſe. Dicas ergo ꝙ ferrarien̄. iō iſtū ſubdelegatū non admiſit qꝛ lr̄e impetrate fuerūt tacita ueritate nulla facta mētiōe de ꝓceſſu corā ferrarien̄ corā quo lis fuit cōteſtata ⁊ teſtes ꝓducti ut pꝫ in integra. jͣ. de re. iur̄. inter monaſteriū. vnde nō ualebāt: ⁊ ita nec ſubdelegatū nec delegatū admittere tenebat̉ ⁊ ſolus ep̄us iuriſdictionē habebat. ⁊ hec fuit cauſa quare ſnīa ipſi cōfirmat̉. vnde nō ualuit appellatio ꝓpter hoc facta: ut dicit hic. n ¶ Qd̓ non intelligit̉. Pone ꝙ plures ſint iudices dati cū illa clauſula: ꝙ ſi non omnes ⁊c̄. quero an ille qui non pōt intereſſe poſſit cōmittere uices ſu as: ⁊ an ſocii teneant̉ illius ſubdelegatū admittere: ꝙ poſſit cōmittere planu tuo: qui cum īſtrumentis eiuſdem eccleſie ſed abſqꝫʰ lr̄is de ratihabi tione ad ap. ſe. acceſſerat: ſed de ra to cauerat ſub fideiuſſoria cautiōe cōceſſimus auditorē: ꝓponere cu rauiſti ꝙ cū quidam ī parrochia ſā cte. M. ī honorē beate agathe ec cleſiā ꝯſtruxiſſet: alex. papa pre.n. cām ſuꝑ hoc abbati ſācti ſtephani ⁊ priori ſācti uictoris ꝯmiſit termi nādā. qui ꝓ eccleſia ſācte. M. diſ finitiuam ſnīam ꝓtulerunt: ueꝝ ca pellanꝰ ſācte agathe ſnīe parere cō tēpſit. Cum ſuꝑ eadē cā coram fer rar̄. epō per annū diſceptatum fuiſ ſet: ꝑs eccleſie ſācte agathe horuꝫ v̓itate ſuppreſſaⁱ magr̄m. l. bon̄. ca nonicū obtinuit eidem epō in cau ſe deciſione adiungi. qui cum cau ſe intereē nō poſſet: predictus epiſ copus cui ꝑ ſequētes lr̄aſ mādaba tur ut ſi ābo intereē nō poſſent: mā datis apoſtolicis exequēdis ea ip ſe nihilominꝰ adīpleret: ſnīaꝫˡ pre dictam confirmauit: ⁊ infra. Nun cius uero eccleſie ſancte agathe in ter alia ꝓpoſuit: quod cū dictꝰ ma giſter uices ſuas alij delegaſſet: epūs admittereᵐ noluit ſubclelega tum: ſꝫ pꝰ ap. ad nos īterpoſitā ſo lus ī cāe cognitiōe ꝓceſſit: ⁊ infra. ſed fuit econtra reſponſum: ꝙ ferrar̄. epiſcopꝰ ſolus ꝓcedere potuit cum in ultime cōmiſſionis litteris fuiſſet inſertuꝫ: ꝙ ſi ambo intereē nō poſſent predictus epiſcopus ni hilominꝰ exequi ꝓcuraret: quod non intelligitur ut ſi ꝑ ſe uel ꝑ alioſ intereſſe non poſſent: quia id raro uel nunquam contingeret: ſꝫ ſi nō poſſet perſonaliter ītereſſe: Idem igitur cardinalis latam ab eodem

eſt: qꝛ hoc habet a lege cōceſſuꝫ. C. de iudi. a iudice. ⁊. jͣ. e. quoniā. ⁊ sͣ. e. pa ſtoralis. ⁊. jͣ. de appel. cū cām que. ⁊ etiā ſi intereſſe non pōt. sͣ. e. ſuꝑ queſtio nū.§. ſi v̓o. ⁊ sͣ. e ſi ꝓ debilitate. ⁊. c. paſtoralis.§. ulti. īmo alias cōmittere nō debet niſi quādo eſt īpeditus. sͣ. e. paſtoralis. in pͥn. ⁊ in. c. ſi ꝓ debilitate(ſic̄ pꝫ ꝑ iura iſta ꝙ delegatus pōt ꝯmittere uices: ⁊ quādo etiā īpeditus eſt ergo alij tenent̉ admittere ſubde legatū ipſius: alias talis com miſſio deluſoria eſſet ⁊ ſic fie rent ludibrio leges: qd̓ eē nō debet. C. de boniſqꝫ libe. l. ulti.§. ubi autē. ⁊ cuꝫ effectu verba ſunt intelligenda. jͣ. de cleri. non reſi. relatū. ⁊. ff. ꝗ quiſqꝫ iur. l. i.§. hec autē uerba. p̄terea optime hoc ꝓbat̉ sͣ. de elec. quia ꝓpter.§. illud ubi habes ꝙ ille qui non pōt intereſſe poteſt alij cōmittei uices ſuas. ⁊ illi tenent̉ reci pere illū alias nō ualeret electio. ⁊ qd̓ per nos facere nō poſſumus ꝑ alios facere de bemus. ff. de ꝓcur. l. i. ⁊. ff. de admi. tu. ita tamē.§. geſſiſ ſe( ſed cōtra uidet̉ expreſſe ꝑ hanc allegationē qꝛ ẜm eā fu it confirmata ſnīa. Preterea nō tenēt̉ illū reciꝑe ad māda tū illius qꝛ par eſt illis: ⁊ par in parē nō habet imperiū sͣ. d̓ elec. innotuit. ff. ad trebel. ille a quo.§. tēpeſtiuū. Nec il lud uidet̉ ſequi ꝙ ſi ille pōt cōmittere ꝙ alij ipſuꝫ admit tere teneant̉ qꝛ ex alieno facto nullus obligat̉. ff. de v̓b. obli. ſtipulatio iſta. ar. Dicūt quidā ꝙ licꝫ ille qui non pōt intereſſe poſſit cōmittere vices ſuas alii: cū iudices non tenēt̉ eū admittere niſi uelint qꝛ iam extat cōditio: ⁊ ſic remanſit iuriſdictio penes illos vnde ipſi ꝓcedere poſſunt ſoli ſi uolunt: ⁊ ceſſante impotētia po terit poſtea cū ipſis procedere. ar. C. de cura. furio. cū aliis. ubi curator tꝑe furoris adminiſtrat ceſſante furore ceſſat. ſic delegatus iſte cū intereſſe non pōt nō cōmittit uices ſuas. Sꝫ hoc nō credo: īmo dico ꝙ ille qui ītereſſe nō pōt ꝑ impotētiā facti tꝑalis pōt cōmittere uices ſuas ⁊ ꝯſocii tenent̉ admittē illū ſubdelegatū: ⁊ allegatō q̄ hic ponit̉ nō ꝯtinet ius Et circa huiuſmōi ſub delegatōes ita diſtingue. aliud ē cū ab initio delegant̉ plures iudices cū illa illa clauſula: ꝙ ſi non oēs ⁊cͣ. ⁊ nullus poſtea adiungit̉. ⁊ aliud cum ab initio delegatus eſt vnus uel plures: ⁊ poſtea alius adiungitur cū illa clauſula ꝙ ſi ambo: uel ꝙ ſi non oēs ⁊cͣ. In pͥmo caſu delegatꝰ pōt aliū ſubdelegare: ⁊ cō ſocii tenent illū admittere. in ſcd̓o caſu refert an res ſit integra uel nō. ſi res ſit integra idē eſt ac ſi ab initio oēs dati eſſēt: ⁊ adiūctus pōt ꝯmittere uices ſuas: ⁊ alij tenent̉ ipſuꝫ admittere in cāe cognitōe. ſi v̓o res nō eſt integra qꝛ iā ꝓceſſuꝫ erat ad li. cōte. ⁊ hoꝝ ueritate ſupp̄ſſa aliꝗs ē adiūctus huiuſmoi adiūctus uel ſubdelegatꝰ ipſius nō eſt admittēdus tāꝙͣ ꝑ ueri ſuppreſſioneꝫ adiūctus ſiue obtētus ſicut cōtingit in p̄ſenti negocio. ⁊ hoc bene colligit̉ ex hac decre. ⁊ hoc ꝓbat̉ in aut̉. de exhi. reis.§. illud.. vnde ſumptū fuit aut̉. oſ ferat ubi idē dr̄ col. v. ubi dicit̉ ꝙ poſt li. cōteſ. alius peti adiūgi non pōt: nec primus refutari. ⁊ iō ſnīa ferrarien̄. ep̄i confirmata fuit(⁊ ꝙ dicit hic ꝙ non intelligit ut ſi ꝑ ſe uel ꝑ aliū ⁊cͣ. non eſt ueꝝ qꝛ clauſula illa: ꝙ ſi non oēs ⁊cͣ. poteſt locū habere in multis caſibus de iure ⁊ de facto. in quibus caſibꝰ duo uel alius ꝓcedere poſſunt: puta de iure ut ſi eſt excōicatus. jͣ. de re iudi. ad ꝓ banduꝫ: uel ſuſpectus recuſatus. sͣ. e. cū ſuꝑ. ⁊. c. licet. uel infamis: uel ſeruus ut.s. de reſcrip. ſciſcitatus. de facto intereſſe nō pōt puta ſi mortuus fuit uel alias ꝑpetuo īpedimēto detētus: puta furioſus: ut in p̄dicta decre. ſciſcitatꝰ. ⁊ in talibus caſibꝰ locū habet clauſula illa: ꝙ ſi nō oēs ⁊cͣ. ſed quādo impedi tus eſt tꝑali impotētia bene pōt cōmittere uices ſuas: ⁊ cōſocii tenent̉ admit tere ſubdelegatū. ſed in caſu iſtius decre. admitti nō debuit rōnibus premiſ ſis. Ergo ſic debet intelligi clauſula illa: ꝙ ſi non omnes ⁊cͣ. puta ſi nō poteſt intereſſe de iure vel de facto ut dixi: tunc non pōt cōmittere cū nullā habeat iuriſdictionē: alias bene habet iuriſdictionē ꝙͣuis impediat̉ ad tēpus: ⁊ ideo tunc poteſt cōmittere ⁊ cum effectu. ⁊ ꝙ dicit impeditus ad tēpus: non intel ligas ꝙ oīno ſit impeditus ut nullo mō tunc poſſit intereſſe. ſed ſi uellet oīa alia dimittere bene poſſet intereſſe: ſed non vult contēnere ſua tunc propter cām illam nec tenet. ff. de iudi. l. ſi longius. b. o ¶ Confirmauit. ex hac ſecunda ſentētia dat̉ actio in factum que hic con firmatur: ⁊ non ex prima. ut. ff. de his qui nota. infa. furti. arg. ff. ad trebel. ſi quis priorē. hac tamē confirmata confirmat̉ ⁊ prima. lau. a Um. R. ſed quomō cōmittit papa hic cauſam contra laicū intelligo ꝙ cauſa ſpectabat ad forū eccleſie: puta cauſa uſurarū uel decimarū uel ipſe laicus noluit excipere: uel eſt conſuetudo ibi ꝙ laici conueferrarien̄. epiſcopo ſententiam cō firmauit ⁊ aduerſe parti ſuper hoc perpetuum ſilentium duxit impo nendum ¶ Nos ergo quod ab eo factum auctoritate ap. ꝯfirmamꝰ ¶ Dem prepoſito ſancti donini ſubdiacono noſtro. Um. R. canonicꝰ genuen̄. cauſam que inter ipſuꝫ ac. p. ciuem Genuen̄. uertitur tibi obti nuerit delegari: ⁊ idem ciues pro pter multas ⁊ graues īimicitias ci uitatis ſue in tua nequeat preſētia comparere: mandamus quāte. nuſ ſupradicto. R. huiuſmodi op tionem relinquas: ut exceptis cāo nicis genuen̄. quos cum ſint eiꝰ ſocij merito habet pars aduerſa ſuſpectos: in ciuitate uel dioceſi ge nuen̄: in qua ſunt multi uiri proui di: iudicem eligat: coram quo queſtio terminetur cui auctoritate noſtra diſtricte precipias: ut eādē cauſam iuxta reſcripti ad te obten ti tenoreꝫ ap. re. fine debito termi nare procuret. ¶ Dem Rothomagen̄. archieb ¶ Cum ſint eius ſocij. hic habes ꝙ canonicus nō poteſt eē iudet concanonici ſui ꝓpter familiaritatem que ueritatem aliquando ī pedire ſolet. iii. q. v. accuſatores. teſtis eniꝫ poteſt eē canonicꝰ ꝓ co canonico: cū etiam frater ꝓ fratre poſſit teſtificari. jͣ. de preſūp. lit teras. cū edictum de teſtibus ſit prohibitorium. ff. de teſti. l. i. ea rōe qꝛ facilius habētur iudices ꝙͣ teſtes un̄ facilius repellit̉ iudex quam teſtis iu dex enim recuſatur pro modica cā: ut ſi eſſet oriūdus de ter ra īpetrantis. jͣ. ut li te non conteſt. acce dēs. ii. ⁊. ar. jͣ. d̓ ap. ex inſinuatōe. Iteꝫ ſi iudex eſt ſuffraga neus eius. jͣ. ut lite non conteſta. accedens. ii. Item cōſā guinitas. jͣ. d̓ appellatio. poſtremo. ſed in teſte ſecuſ. iiii. q. iii.§. lex. iulia. quan doqꝫ tamen aliquiſ pōt eſſe iudex ꝗ nō poteſt eſſe teſtis: ut pater in cauſa filij iii. q. vii.§. tria circa finem: ⁊ criminoſi poſſunt eſſe iudiceſ ſed nō teſtes. iii. q. vii.§. ult. Itē iudex recuſatur uel alius ei adiungit̉: ſi habconſimilem cauſaꝫ jͣ. de iudi. cām que. ſic ⁊ teſtis repellit̉ qui habet cōſimilecauſam. jͣ. de teſti. ꝑ ſonas. ſed ſi daret̉ iudex contra alium canonicū: ꝗd dices? nō po terit recuſari ex hac cā: qꝛ par affectionis cauſa omnem ſuſpicionē remouet. ff. de ritu. nup. non ſolum.§. de uno. c ¶ Eligat. Nota ex hac lr̄a: ꝙ quando reus ad iudicem ire non po teſt ſecure: ꝙ actor poteſt ⁊ debet eligere iudicem in loco nō ſuſpec to: ⁊ non aduerſarius. Contra habes quia reus eligit iudices. xi. q. i. iudices. ⁊. xv. q. vi. ſi autem. ⁊. iii. q. vi. ꝑegrina. ⁊. iiii. q. v. ꝗſꝗs ⁊..ii. q. vi. placuit. Idem uidet̉ cū ordinarius recuſatur: ꝙ reus eli gat. jͣ. de appellatio. cū ſpāli. contrarium dicit lex: qd̓ iudex petitꝰ dari non debet: niſi ob reuerentiam petiti iudicis. ff. de iudi. obſe uandum. decreta predicta loquunt̉ in cauſa criminali: ⁊ preterea n̄ ſtatur hodie illis. quod dicit hic: qd̓ iſte eligat: intelligo ſi altera ꝑs cum eo noluerit concordare: uel cum altera ꝑs eſt abſens. Uel diqd̓ de ſpeciali gratia dabat ei papa hanc electionem: cum de cōſen ſu utriuſqꝫ eſſet eligendus: ut. sͣ. e. ſuper queſtionum. Item. arg. qd̓ ſi iudex non poteſt de cauſa cognoſcere: poteſtꝭ alij committere uices ſuas. ſed contrarium eſt uerum. jͣ. de appel. ſecundo requiris §. iii. ⁊ hic non loquitur de iudice ſuſpecto: ſed qꝛ reuſ nō poteſt ire ad iudicem. unde iudex tenet̉ locum prouidere ſecurū. jͣ. de appel. ex parte. ⁊. xxxiii. q. ii. ſiue. uel committere cauſam in loco non ſu ſpecto ut hic. uel potiꝰ procedet iudex iſte auctoritate illiꝰ reſcripti. Et eſt hic arg. qd̓ iudex incertus dari poſſit. contra. sͣ. de reſcript. ad hec. ſed hoc de gratia fuit: ut dictum eſt. a ¶c Um contingat. utriuſqꝫ partis. ⁊ ſi teſtes epiſcopi dicerenexcommunicationem preceſſiſſe appellationem: teſtes autē alterius dicerent appellationem preceſſiſſe: ſentētiare debet iudex: qd̓ ⁊ ante ſententiam ⁊ poſt fuit appellatum. jͣ. de teſti. cum tu. ⁊ ituidet̉ ſuꝑfluum: qꝛ ſemper iudicatur pro appellāte: qꝛ ſi teſtes epi ſcopi dicerent: qd̓ tantum poſt ſententiam appellaſſet: illis nō cre deretur: quia probarent negatiuam: quod eſſe non debet.sͣ. d̓ elec tione. bone memorie. ⁊ infra de cauſa poſ. cum eccleſia. Dico quod probationes epiſcopi audiri debent: ſi uult probare ſe illum excom municaſſe antequā uocem appellationis emitteret: ſecundum qd̓ ponitur in queſtione. in prin. uel etiam ſi uellet probare appellationem iniuſtam: quia illa non impediret excōicationē ſequētē. jͣ. d̓ ap pel. ut debitus. ubi dicit̉ qd̓ qui appellat rōnabilē cām dꝫ ꝓponere. ⁊ ſi probata fuerit iniuſta appellatio remittet̉ ad epiſcopū. jͣ. de ap pel. ut debitus. ⁊. c. cum in eccleſia. nec eſt uerum qd̓ dr̄: qd̓ ſemper ꝓnunciabit̉ ꝓ appellāte: qꝛ pōt eē qd̓ ep̄s melius ꝓbet ⁊ ꝑ plures ⁊ meliores teſtes quibꝰ ſtabit̉. jͣ. de ꝓba. lꝫ. jͣ. de teſti. ī noſtra preſen tia. ⁊ pōt dici qd̓ illa decre. cū tu. loquit̉ cū teſtes utriuſqꝫ ꝑtis eraſ eqͣles: ut ſic fiat īterp̄tatio ꝓ utriſqꝫ ꝑtibꝰ: ne de ꝑiurii reatu notet̉. b ¶ Uix uel nūquā.ſ. in caſu ſequenti tātū. ſic. jͣ. d̓ ſen. excō. ꝑ tuas. piſcopo Um contingati interdum C ꝙ laici: et infra. Inſuper requiſiti ſumus: cum quis conque ritur in ſe a ſuo epiſcopo poſt app. ad nos legitime interpoſitam: uel alias iniuſte excommunicationis ſententiam promulgatam ⁊ nos iu dicibꝰ damus ī mādatis: ut ſi ē ita iuxta formā eccleſie abſolutōis bn̄ ficiū illi īpēdāt uel eandē ſnīam de nūciēt eē nullā: ac epūs ꝑatꝰ ſit pro bar̄ ſe ī illū an̄quā uocē ap. emitteret uel alias iuſte huiuſmōi ſnīā ꝓ tuliſſe ā ꝓbatōibꝰ n̄ admiſſis liceat iudicibꝰ excōicatū abſoluer̄ uel de nūciare ſnīaꝫ eē nullā. Ad ꝙ. t. r. ꝙ cū ꝗs ꝯquerit̉ ſe pꝰ ap. ad noſle gitīe īterpoſitā excōicatiōe fuiſſe ī nodatū: ſēꝑ utriuſqꝫ ꝑtis ꝓbatio nes ſint admittēde: anquam ad de cernēdū ſuꝑ hoc aliꝗd ꝓcedat̉ ꝑ quas deniqꝫ apꝑebit: an abſolutio ne īdigeat ꝯquerens: uel denūciā dus ſit potius nō ligatꝰ. In eo v̓o caſu: cū excōicatum quis ſe aſſerit īiuſte: uix uelᵇ nūquā ē eiꝰ antequā

c ¶ Errorē. xii. q. ii. qꝛ diuinis. ix. q. iii. ep̄s de here. ſiquis. 4 ¶ Nihilominus. nota ꝙ nō debet quis admitti ad ꝓbandū illud ꝗd̓ ꝓbatum non ꝓdeſt. C. de ꝓba. ad ꝓbationē. ⁊. jͣ. de ſimo. c. per maſ. in fi. v̓. quoniam ⁊ ſi ꝓbata ⁊c̄. ⁊ ualet ad exceptiones oppo nendas: quas quidam admittunt indifferenter. ⁊ in fine pronunci ant ſecundum illaſſi de iure ualent: ali as non ꝓdeſt illa ꝓ batio. illud fieri nō debet primo cum ꝓ ponunt̉ debet ꝓur dere iudex an ſint admittende uel nō. ſi ſunt admittende tunc demuꝫ audiat ꝓbationes ſuper il lis. qui aliter faciūt non bene faciūt: qꝛ ſi quis bene ꝓbaret exceptionē ſuam: ⁊ nō admitteret̉: pōt eſſe cauſa appellan di: qꝛ audiendo pro bationes ſuꝑ illa: iu dex uidet̉ ea admit tere cum effectu: et ideo illud nō eſt fa ciendum: niſi iudex ſub illa ꝓteſtatione illum ad ꝓbandum admittat: ut ſi de iu re debeāt ualere: q ualeant: alias nō sͣ. de elec. cumana. e ¶ Probationibus. ſed cū iſte iaꝫ ſit ab ſolutus: quare audi untur ꝓbatōes. Su per hoc dico ꝙ du plici de cā pōt fieri: qꝛ ſi ꝓbabit ꝙ iniu ſte fuit excōicatus: non iniungit̉ ei ali quid ꝑ iuramentū: ⁊ iō preceptū differ tur quouſqꝫ cōſtet: utrū iuſte uel īiuſte ſit excōicatus. jͣ. de offi. ordi. ad repͥmē dā. ſi iuſte fuit excō municatuſ tunc p̄ci piet ei ꝑ iuramentū quod ſuꝑ eo ꝓ quo fuit excōicatus ſatiſfaciat: ut ī dicta decre. ad reprimendā item ſi ꝓbaret ꝙ admonitione legitima nō premiſſa ipſū excōmunicaſſet excōicator ꝑ menſem erit pͥuatus ingreſſu eccleſie. jͣ. de ſen. excon. ſacro. item ſi iniuſte excōicatus fuerit: excōicator tenet̉ illi ad inter eſſe: ut dicto. c. ſacro. ⁊ in tantū tempus abſtineat ꝙͣtū uiſum fuerit ſuꝑiori. ii. q. i. nemo. ⁊. xxiiii. q. iii. de illicita. ⁊ ecōuerſo ſi ſnīa iuſta ꝓbata fuerit: excōicatus tenebitur ad intereſſe excōicatori: ut ī de cre. ſacro. niſi utrūqꝫ ꝓbabilis error excuſet: ut ibi: ⁊ ita patet qͣre admittantur ꝓbationes poſt abſolutionem f ¶ ¶ Enerabili fratri noſtro. ſpoliatus. per fredericū imꝑatorē. 8 ¶ Plenarie. hoc iō dicit qꝛ ſpoliati ad oīa iura ſua tam corpora lia ꝙ incorporalia debent reſtitui anteꝙͣ aliquid ſibi obiiciatur uel ꝙ inquiſitio fiat ꝯͣ ipſos: ut. ii. q. ii. per totū. ⁊. c. nullus: ubi dicit̉ ꝗ oīa iura ſunt reſtituenda. iii. q. i. ⁊. ii. ꝑ totū. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. ī lr̄is. ltę cū quis. ⁊. c. ex cōqueſtione. ⁊. c. piſanis. unde dicit plenarie. b ¶ Suſpectus. ſꝫ uidet̉ ꝙ iſti nō ſit dādus coadiutor: exquo erat d̓ dilapidatione ſuſpectus: immo potius deberet deſtitui. iii. q. ii. qui ea. C. de ſuſpec. tu. eū quē. ⁊ dolum facere uidebat̉ petendo reſtitu tionē: cū deſtitui debeat ꝓpter hoc. ff. de doli excep. dolo. Dic ꝙ hoc olim obtinebat ẜm antiqͣ iura: ꝙ accuſatus ſeu denunciatꝰ ſuſ pectus de dilapidatione remouebat pēdente lite ab adminiſtratio ne: ut. iii. q. ii. qui ea: ubi de hoc. ⁊. C. d̓ ſuſpec. tu. eū quē. hodie v̓o ſecus: qꝛ nō remouet̉ ab adminiſtratōe niſi pͥmo ꝓbet̉ ſuſpectus d̓ dilapidatione male adminiſtrādo. ⁊ hoc ꝓbato preſumit̉ ꝙ decete rō male adminiſtrabit. ff. de admi. tut. ſicui.§. hiſdē. ⁊. ff. de ſuſpec. tu. tutor.§. queri pōt. ⁊. C. de ſuſcep. ⁊ archa.ſ. aliquid. li. x. ⁊ ita ac cuſatus ſiue denunciatus de dilapidatōe ⁊ ꝓbatꝰ ſuſpectꝰ ẜm iura noſtra remouet̉ ab adminiſtratōe ut hic. ⁊. jͣ. de ſimo. lꝫ heli. ⁊ etiā iudex ſine accuſatore pōt aliqueꝫ remouere: ſi aꝑtiſſimis argumen tis liqueat eū eē ſuſpectū. ff. de ſuſpec. tu. l. iii.§. p̄terea. nec admit abſolutus fuerit ꝓbatio admittēda niſi tūc tantū cū aſſerit in excōicati onis ſnīa intolerabilem errorem fuiſſe patēter expreſſuꝫ. ad quod ꝓ bādū admittit̉ ātequā abſolutiōis gr̄am ꝯſequatur. Uerū ſi ꝓponat ſe ſimpliciter excōicatū iniuſte: ac epūs ad ꝓbandū ꝙ iuſte ipſuꝫ ex cōicauit: ſuas poſtulet ꝓbatiōes ad mitti: nō ē an̄ abſolutōnem ipſiꝰ ali quatenꝰ audiendus: cum ⁊ ſi ꝓ cer to ꝯſtaret rōnabiliter ī illum excōi cationis ſnīam ꝓmulgataꝫ: nihilo minus eēt ei abſolutio īpendēda humiliter poſtulanti: ⁊ iō ī hoc ca ſu illum credimus iuxta formaꝫ eo cleſie protinus abſoluendū: ut ſic demum ꝓbationibꝰᶜ utriuſqꝫ par tis admiſſis: utrum iuſte uel īiuſte ligatus fuerit decernatur. HOno. iij. maſſan̄. ⁊ r̄gio. archie piſcopis. Enerabili. f.n. archiepō cu ſentin̄. dedimꝰ ī mandatis: ut cephaluden̄. epiſcopuꝫ reſtitui facerꝫ ad epiſcopatū: ⁊ ad alia qui bꝰ fuerit ſpoliatꝰ. quo r̄ſtituto ple narieᵍ ⁊ corporalē ac pacificam poſ ſeſſionē adepto: ſi epūs merito eēt de dilapidatione ſuſpectꝰʰ: uirum ꝓuiduꝫ ⁊ honeſtū ꝓuideret coad iutorēˡ eidē: ſine cuius ꝯſilioᵏ nihil eoꝝ faceret: que ad adminiſtratio neꝫ ꝑtinent tēporaleꝫ: quoad uſqꝫ ueritate ꝯperta duceremꝰ aliter ꝓ uidēdū. interim omne alienatiōis genꝰ eoꝝ utriqꝫ auctoritate noſtra diſtrictius interdicēſ. Porro idē archiepiſcopus corporiſ infirmita tendus ē ſi uellet ſatiſdare: qꝛ ſatiſdatio nō īmutat maliuolū animū tutoris in ſti. d̓ ſuſpec. tu.§. nouiſſime. ⁊. ff. de ſuſpec. tu. qꝛ ſatiſdatio. ⁊ qui eccleſiā ſuā ꝓ alienis debitis aggrauat ſiue obligat: ipſo iure ſuſpēſus ē ab adminiſtratōe tꝑaliū ⁊ ſpiritualiū. jͣ. de ſolu. ſi quorūdā. Ad hāc āt denūciationē quilibꝫ vi admittēdus ī autē. d̓ nō alie. aut ꝑmutā.§. hic nobis. ī fi. col. ij. ⁊. C. d̓ ſuſpec. tu. pietatis. ꝓbabilius tamen vr̄ ꝙ hi tātū admittant̉ quoꝝ ītereſt: ut. xxi. q. vij. filijs uel nepotibꝰ. ⁊. ij. q. vij. q̄propt̉. uel ſaltē ſoli clerici admittāt̉ xii. q. ii. nō liceat. ad denūciā dū admitterē quēlibꝫ de illa ꝑrochia: qꝛ eoꝝ ītereſt: ut ec cleſia nō ꝑueniat ad malū ſta tū. ar. xvi. q. i. quoniam quic quid. ⁊. xii. q. ii. auꝝ hꝫ. i ¶ Coadiutorē. ⁊ ita hic dat̉ coadiutor ꝓpter ſuſpitioneꝫ dilapidatōis: alibi dat̉ ꝓpter īfirmitatē ſeu ſenectuteꝫ. vii. q. i. ſcripſit. ⁊. c. ꝙͣuis. ar. ff. d̓ tutel. ſolet. ⁊. jͣ. de cle. egro. c. ulti. ⁊ penul. k ¶ Cōſilio. hic ītelligo ⁊ con ſenſu: alias nō ualeret multū talis coadiutor. ar. ad idē. sͣ. de elec. cū ī ueteri. ⁊. c. ne pro defectu. ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ arbi. cū olī. ſed illud uidet̉ dictum ꝓpter ormā arbitrii. l ¶ Alienatōis. Quid ꝯtineat̉ ꝑ hͦ ꝙ dic̄ oē genꝰ alienatōis: hēs. jͣ. d̓ re. ec. nō alie. c. nulli. ⁊. C. d̓ rebꝰ alie. nō alie. ſanci mꝰ. largiſſie ſumit̉ hͦ hͦ v̓bū. alienatōis. alibi ſtricte ſumi ꝓ eo tātū ꝯͣctu quo dominiū trāſfert̉. C. de fū. do. l. i. m ¶ Caſſauimus.i. caſſoſ ⁊ ir ritos denunciauimꝰ. sͣ. de re ſcrip. cum dilecta. n ¶ Mādati. ⁊ merito quia fi nes mādati diligēter ẜuandi ſunt. ff. mā. diligēter. ⁊. C. d̓ ꝓcu. ſi ꝓcura. ⁊.s. d̓ reſcrip. cū dilecta. ubi qͣſi idē qd̓ hic dicit̉: ubi de hoc. o ¶ Uices ſuas. hic ſoluit̉ qd̓ dubitabat̉: an delegatus ſim plicit̓ ꝯmittēs uices ſuas poſ ſit eas reuocare. ⁊ pꝫ ꝙ nō pꝰ ꝙͣ ille uti ceꝑit ſua iuriſditōe: ut hic pꝫ: ⁊ ut no. sͣ. eo. ſuꝑ qō nū. ī no. pꝫ ⁊c̄. qꝛ cōmittēdo uices ſuas ſimpl̓r oīa ꝯmiſit q̄ poterat ſuꝑ illo ne gocio: ſic s. e. ſuꝑ qōnū.§. ſi v̓o. ſic ꝗ cāꝫ ſimplicit̓ cōmittit. oīa vr̄ ꝯmittē̓ q̄ ad cāꝫ ꝑtinē noſcūt̉.s. e. p̄terea. ⁊. jͣ. e. ſuſpitōis. ⁊. ē ar. ꝙ īdiffinita eꝗpollet uni uerſali. ff. d̓ ẜui. vr. p̄. ſi ẜuitꝰ. ⁊. ff. d̓ tutel. l. iii.§. ult. ⁊. jͣ. d̓ pͥuil. quia circa. ⁊. jͣ. de iurepa. ex litteris. p ¶ Demādare. cū abbas iā ꝓceſſiſſet ī negocio: antea v̓o potuit reuocare. b. a ¶¶ Ignificātibus. pauperē ſe dixiſſꝫ: ⁊ ſi pauꝑ eēt adhuc dꝫ corā ſuo iudi ce agere ⁊ ſequi foꝝ rei: qꝛ cā uiduaꝝ nō ſpectat pͥncipalit̉ ad eccleſiā: niſi quo ad ꝓtectionē ⁊ defenſionē. jͣ. d̓. v̓. ſi. ſuꝑ quibuſdā. lxxxvii. di. c. i. ⁊. ii. īmo ad iudiciū regis ſiue dn̄i illiꝰ loci cā uiduaꝝ pupilloꝝ ⁊ orphanoꝝ ſpec tare vr̄. xxiii. q. v. regū ⁊. q. iii. ab imꝑatoribꝰ. ⁊. C. ꝙͣdo īꝑator int̉ pu. l. una. ſecūdario ad eccleſia ſpectat. xxiii. q. v. adminiſtratores. uel ſi iudex ſecularis negligēs eēt. jͣ. d̓ fo. ꝯpe. ex ꝑte. b. ſed ibi ī poſſeſſorio: in quo caſu pōt implora re iudicium eccleſie. b ¶ Procedē nō debē̓. n̄ uidet̉ ꝙ bene ꝓnūciarēt ꝙͣtū ad ẜaꝫ exceptōeꝫ. ſꝫ ſuꝑ ſede debuerūt quouſqꝫ ꝓcederet̉ cora iudice ſeculari: ut ſi ille fuiſſꝫ negligēs ī iuſticia exhibēda: ipſi poſtea ꝓcedē poſſūt. jͣ. d̓ fo. cōpe. ex trāſmiſſa. ⁊. c. lꝫ ⁊.c. ex tenore. ⁊ ita ſic ꝓnūciādo amiſerūt iuriſditōem. qꝛ iudex ſiue bene ſiue male ꝓnūciādo fūctus ē officio ſuo. ff. d̓ re iudi. iudex. ſic ēt ipſo facto ſine ꝓ nūciatōe admittit quis iuriſditōeꝫ aliū ſibi aſſociādo ꝗ iuriſditiōeꝫ nō hꝫ.s. e. cū ſuꝑ. ⁊ ſi referat negociū ad ſuꝑiorē. jͣ. d̓ of. leg. lꝫ uel ſi dicat tātū ſe r̄ferre uelle negociū. jͣ. d̓ appel. ītimaſti. ⁊. C. d̓ rela. l. i. ⁊ iō nō poterūt illa poſtmōꝫ reſumere: qꝛ ſiue bene ſiue male fūcti ſūt officio ſuo. sͣ. e. ī lr̄is. ff. d̓ re iudi. l. iudex ēt d̓ cōſenſu ꝑtiū: qꝛ exquo expirauit iuriſditō ꝑtes nō poterat eis dare iuriſditionē: qꝛ cōſenſus pͥuatoꝝ iudicē nō facit eū ꝗ nulli p̄eſt iudicio. C. de iuriſdi. om. iu. pͥuatoꝝ. unde ulteriꝰ nō poterāt ſe ītromittere. unde caſſat̉ ꝗc quid fecerūt tāꝙͣ a nō ſuo iudice factū: ut dic̄ ī fi. ſꝫ ī eo ꝙ dixit ſe pauperēcū eēt diues ⁊ nobilis: ī fraudē ut citiꝰ hr̄et lr̄as vr̄ ꝙ bene ꝓnūciaſſent: ne d̓ te grauatus cōmiſit in huiuſmodi negocio uices ſuas primo abbati ſancti ſpiritꝰ de panormo ac demū theſaurario cuſentinen̄. quoruꝫ ꝓ ceſſus nobis exhibitos de fratruꝫ noſtrorum cōſilio caſſauimꝰᵐ iuſti cia exigente: qꝛ uidelicet abbas cō tra mandatiⁿ noſtri tenorē ad inqui rēdum utrum de dilapidatione ſu ſpectꝰ eēt epiſcopus eo nō reſtitu to proceſſit: ⁊ archiepiſcopus ipſe cum iam ſuo fūctꝰ eēt officio dicto abbati committendo in integrū ui cesº ſuas huiuſmodi negocium dicto theſaurario nō potuit demā doreᵖ. ¶ RReg. ix. s. precētori ⁊ magiſtro .n. canonicis ambian̄. Ignificātibus. m. muliere ⁊ .i. nato eiꝰ nos noueritis ac cepiſſe: ꝙ cum nobilis mulier iuli āna uidua mentiens ſe pauperem contra eos ſuꝑ terris ⁊ rebꝰ alijs ad iudices noſtras lr̄as īpetraſſet ijdem corā eiſexcipiēdo ꝓponere curauerūt: ꝙ cum dicte littere ſug geſto mēdacio impetrate fuiſſent: cū predicta.i. que nobilis ē ⁊ diueſ pauperēª ſe dixit: ī eis corā ipſis ni ſi requiſito prius dn̄o ſub cuius iu riſditione ipſi conſiſtunt ⁊ coram quo ꝑati erāt eidē exhiber̄ iuſticie complementum: non debebāt de iure ꝑ tales litteras cōueniri: unde dicti iudices īterloquendo pronū ciarunt ſe per eaſdem lr̄aſ procede re non debere ⁊ īfra. Demū fuit a partibus ī quoſdam tanquam in

predicta ſuper litteris. qꝛ tunc ſiue ſit pauꝑ ſiue diueſ: debet requiri prius do minus ſecularis: ut dixi in pͥn. notule. c ¶ Infra terminū qd̓ fieri pōt. ff. d̓ arbi. ſi cū dies. in pͥn. ſicut ⁊ iuriſditio ad terminū cōmittit̉.sͣ. e. de cauſis. ⁊ ēt infra terminū poſſet quis redire ad iudi cem ſi uellet. ff. de arbi. ſed ſi ī ſeruum. in fi. ſed pena cōmitteret̉. d ¶ Negligētibꝰ. poterāt com pelli ad ꝓcedēdū exquo erāt negligētes. ff. d̓ arbi. l. iii.§. i. īmo ⁊ ſi ꝑteſ finito t̓mino uel lēt iteꝝ ī eos cōpromittere cō pellēdi ſūt ſuſcipe̓ arbitriū ex quo fuerūt ī mora. ff. d̓ arbi. ſi cum dies. ℟. i. e ¶ Per fomā cōpromiſſi. ſi pe na fuiſſꝫ appoſita ī iſto cōpro miſſo: nūꝗd mulier iſta q̄ no luit redire ad iudices poſſet ꝯueniri ad penā. Credo ꝙ n̄ qꝛ ꝑ huiuſmōi cōpromiſſuꝫ: tes nō poterāt eis dare iuriſ ditione: cū pͥuatoꝝ cōſenſus eū iudicē nō faciat ꝗ nulli pre ē iuriſditioni: ut dictū ē ī glo. nō vr̄. ⁊ iō cū pͥncipale non te neat: nec pena ſuꝑ hͦ adiecta: ut. jͣ. d̓ p̄ca. c. ii. ī glo. q̄ īcipit ꝓ miſſa. ⁊. jͣ. d̓ cēſi. grauis ī glo. q̄ īcipit. hec fideiuſſio. Si. āt iſti iudices eēt ordinarii ali as: ⁊ ex certa ſcīa cōpromiſiſ ſent ſubiicere ſe eoꝝ iuriſditi oni: tūc poſſꝫ peti pena ſi nol lēt ſe ſb̓iicē ip̄oꝝ iuriſditōi. b. ¶ Uſpicionis cā. q̄dꝫ eē rōnabilis ad recuſādū taliſ q̄ ſi eēt ꝓbata d̓beret legi tima reputari. jͣ. d̓ ap. cū ſpali ſic ⁊ ī appellatōe ut ī d̓cre. cū ſpāli. c. ut d̓bitꝰ. ⁊ ſi eſt dubia arbitri hoc diffiniant. g ¶ Forſan. qꝛ nō dꝫ iudex ꝓpterea moueri: qꝛ nō facit ei iniuriā: cū utat̉ iure ſuo. sͣ. de elec. cū eccleſia uulterana. ff. d̓ iniure. iniuriaꝝ.§. i. ⁊ hͦ ē ei a iure cō ceſſū: ut hic. ⁊. jͣ. d̓ ap. ſcd̓o reꝗris.§. i. ⁊. c. cū ſpāli. ſꝫ refert ſe ad id qd̓ cōtingē ſolet: lꝫ nō debeāt moueri: tamē īdignāt̉ ꝓ maiori ꝑte. ⁊ iō ꝙ forſan ꝓuocatꝰ ē ꝯͣ illū nō debet terminū ad hoc cognoſcēdū aſſignare: ne ſibi obeſſet ī arctan do ipſū: ⁊ lꝫ ſit ꝓuocatꝰ nō tamē ꝓpt̓ea poterāt ipſū declinare qͣſi offenſū: cū hēat iuriſditionē ceſſāte ꝓbatiōe ſuſpitiōis. ff. apud eū a quo appellat̉. l. una. h ¶ Ad quos oīa. Sicut.n. iudici oīa cōmiſſa ītelligūt̉ que ad cam ipſā ꝑtinēt s. e. p̄terea. ⁊ hic.§. ſe. ff. d̓ iuriſ. om. iu. cui iuriſditio: ſic ⁊ his arbitriſ ⁊ habēt iuriſditionē ⁊ coercionē: ⁊ poſſunt cōpellere teſtes: ⁊ īpedientes punire: ut pꝫ hic exp̄ſſe: ⁊ pōt appellari ab eis. Sed ad quem appellabit̉: ad papā appella bit̉. Sed quid dices ſi iſti qui eligunt̉ arbitri a ꝑtibus: nolunt ſuſcipere arbi triū: quid erit. ſunt ne cōpellendi? uidet̉ ꝙ nō qꝛ nemo cōpellit̉ arbitriū ſuſci pere. ff. d̓ arbi. l. iii.§. i. qꝛ hec res libera eſt: ut ibi dicit̉. Dico ꝙ tenent̉ reciꝑe tale arbitriū. īmo ī v̓tute obediētie diſtricto p̄cepto a domino papa iniūcto te nent̉. jͣ. d̓ ap. cū ſpāli. ⁊ ſi huic p̄cepto nō obediant: ſunt cōpellendi ſi iudex ordinarius recuſatur: ordinarius cōpellat illos. ſi delegatuſde quo hic loqui tur: eos cōpellat: nō obſtāte eo ꝙ recuſatus ē. alias iudiciū nō ꝓcederet. Itehic eſt aliud ſpāle: qꝛ cōſenſus pͥuatoꝝ eum facit iudicē qui nulli preeſt iudi cio. Nec iſti ueri arbitri dicunt̉ niſi ꝓ tanto: qꝛ eligūt̉ ſicut arbitri. alij eligūt̉ de cōſenſu ꝑtiū. ⁊ hic pꝫ ꝙ alij arbitri nullā coercionē habent. ſed tantū metu pene eoꝝ ſnīe ſtat̉. C. d̓ arbi. l. i. uel per emologationē.i. cōfirmationē uel ap probationē uel taciturnitatē. x. dieꝝ. C. d̓ arbi. cum antea. ⁊ iſti iudices ſūt. lꝫ arbitri appellent̉. ſic. xi. q. i. ꝑuenit. ⁊. ff. qui ſatiſda. co. l. arbitro. ⁊. ff. quod me. ca. ſi cū exceptione.§. hec autē actio. C. d̓ ſen. ex ꝑicu. re. l. i. ⁊. ff. d̓ ꝓbaſi arbiter. ⁊ iuriſditio iſtoꝝ qͣſi ordinaria eſt ꝑ electionē: ſicut quādo exercitꝰ ſibi eligit imꝑatorē. xciii. di. legimus. ⁊ cōſtitutio cōfirmat talē iuriſditionē. jͣ. de ap. cū ſpali. ſicut ⁊ lex mādata cōfirmat. talē iuriſditionē. ff. de iuriſditi. o. iudi. ⁊ qꝛ. ⁊ ex eo ꝙ dicit oīa que ad hūc articulū ⁊c̄. iudex recuſatus nil po terat facere circa articulū recuſationis: ⁊ ſic nō poterat prefigere terminum arbitris ad finienda cām recuſatōis: ſed ante iſtā decre. iudex recuſatus p̄fi gebat terminū arbitris ad finiendā cām ſuſpicionis. ſed hodie iudex recuſa tus dꝫ ſtatuere terminū arbitris: ſecundū ꝙ olī fiebat ante iſtā decre. jͣ. d̓ ap pel. legitima. ⁊ ī hoc ſolo corrigit̉ hec decre. ꝑ illā alijs nō mutatis. b. i ¶ Terminū.ſ. ad ꝓbationē faciendam poſſunt arbitri terminū partibus aſſi gnare: ⁊ oīa alia que ꝑtinent ad hāc ſuſpicionē ꝓbandā arbitri facere debēt: ⁊ nō iudices. ⁊ ꝑ hanc decre. nō uidet̉ prohiberi iudici quin poſſit p̄figere ter minū cōpetente arbitris: infra quē cām ſuſpicionis debeant terminare: ſic ut olī fiebat. Contra tamen dici conſueuit: ⁊ hodie redactū eſt ad ius cōe: ut. jͣ. de aꝑ. legitima. in conſilio lugdo. k ¶ Cōueniant.ſ. arbitri. ff. d̓ arbi. l. itē ſi unus.§. pͥncipaliter. Aduocent.ſ. ar bitri ⁊ nō ꝑtes. ꝯͣ. sͣ. d̓ reſcrip. c. paſtoralis. ⁊ ueꝝ eſt ꝙ pͥmi duo eligi debent a ꝑtibus: ſed tertius ab arbitris: ut hic. l ¶ Cogendi. ſimile dicit lex in ueris arbitris. ff. d̓ arbi. itē ſi unus.§. pͥncipalit̓ ſi īfraᶜ terminū in compromiſſo ex preſſum cauſā non deciderēt par tes ad eorundem iudiciuꝫ rediret examen. Uerum arbitris cauſam infra terminū negligentibꝰª termi nare: dicti iudices iuriſditionē ꝑ formā compromiſſi huiuſmodi re ſumpſerunt: a quibus ijdem ſe ſen tientes grauari: ꝙ ſuper his ſuper quibus ab eis fuerant abſoluti: liti gare compellebant: eoſdem ad no ſtrā audiētiā appellarūt. Ideoqꝫ mādamus quatenuſ ſi eſt ita reuo cetis in irrituꝫ ⁊ cetera. ¶ Dem Uſpicionis cauſa contra iu dicē aſſignata nō ipſe qui for ſanᵍ ꝓuocatus obeſſet: ſed arbitri potius corā quibus probatio ē fa cienda: ⁊ ad quos oīa que ad hūc articulum faciunt pertinere noſcū tur: poſſunt ad hoc terminum aſſi gnare: ab ipſo quoqꝫ iudice: cui ſi cut iuriſditio ſic ⁊ cetera: ſine qui bus explicari non pōt: intelligunt̉ eſſe commiſſa. ijdem ut cōueniāt ſi diſcordes fuerint in unam ſentē ne res ſiue exitu eēt. Sꝫ uidet̉ ꝙ iſte iudex ſuꝑ pͥncipali nō poſſit ſe intromittē: cū ſua iuriſditio interī ſit ſuſpēſa: ſic. sͣ. e. paſtoralis.§ p̄terea. ⁊ pendēte dilatione iudicū officiū cōquieſcit. C. d̓ dila. ſiue ꝑs. ⁊. jͣ. de ap. ſignificāte. ar. sͣ. de reſcrip. paſtoralis. ī fi. Sed hoc ꝑ mittit̉ iudici ī penā illoꝝ qui nolūt cōcordare: ⁊ ne culpa eoꝝ cōtiu gat negociū ꝓroga ri. ⁊ ita malicia eor coercēda ē: alias ſo iudex ītromittere n̄ pōt circa pͥncipale: cū ſit iuriſditio ſuſpēſa. ut dixi. Sꝫ ꝗd erit ſi arbitri nō cōueniāt ſimul malici oſe: ut negociū ip̄m ꝓroget̉. Idē credo ꝙ iudex poſſit eos ꝯpellere: ut ꝓcedāt ne diutius cōtingat negociū differri: ali as cōtineret iniquitatē iſta conſtitutio: qꝛ ꝑ hͦ daret̉ cā maliciis hoīum quibꝰ ē potiuſ obuiādū. sͣ. d̓ reſcrip. ſedes apo ſtolica ⁊. ff. d̓ rei uē. in fundo. Et. g. loco ⁊ S termino. hͦ iōdicit: qꝛ ſi ꝓmittiſ pecunia mutuatam mihi ſoluē certo loco ⁊ termino: ⁊ non ſoluis eo loco: teneris mihi ī ꝙͣtū mea ītererat mihi ſolutē fuiſſe ī eo loco ⁊ iō ꝑ officiū iudicis cōdēnaberis ad ītereſſe: qꝛ abſtuliſti mihi utilitatē loci. Idē ē ſi ego peto ī alio loco ꝙͣ cōueni: qꝛ aufero tibi utilitatem loci. unde ⁊ tibi ī hͦ teneor. jͣ. d̓ plus pe. c. uno. hec.n. actio utriuſqꝫ utilitatē cōtinet actoris ⁊ rei. ff. d̓ eo qd̓ certo loco. l. ii. ⁊. C. eo. ti. l. una. ⁊ dicit̉ hec actio certi cōditio. ſꝫ appellat̉ arbitraria. ꝓpter locū: qꝛ ꝑ officiū iudicis petit̉ hͦ ītereſſe. cū.n. petit̉ pͥncipale debituꝫ pͥncipali actione: puta ex teſtō uel certi cōditione: tunc dꝫ īplorare iudicis officiū: ut habeat rōnē utilitatis actoris uel rei ī condemna tione facienda. ff. d̓ eo qd̓ certo loco. l. ii. ⁊. C. eo. l. una. i. ℟. ⁊.§ i. ⁊. l. ſi heres. ⁊. l. aut. ⁊. l. ī bone. ſed ī bone fidei ꝯͣctu: qꝛ ſi promiſiſti mihi ſoluere certo loco: ītereſſe uenit tunc iure actionis: ⁊ eſt in obligatione ad intereſſe. b ¶ Iuriſditionē. ſed delegatā: ſecus de ordinaria. c ¶ Prorogare. ſed nō potuit. ut ī fi. dicit. ſꝫ ꝓrogauit de facto. d ¶ Promulgares. ſic ergo uolebat ſe obligare ſub pena excōicatōis qd̓ quidē pot. d̓ cōſe. di. ii. ego berengarius. itē ſb̓ pena beneficii ſui s. d̓ elec. cū dilectus. ⁊. jͣ. de falſa. c. ult. ſed deficit iuriſditio. e ¶ Preeſſe. unde uidet̉ ꝙ potuit ī eū cōſentire ⁊ illū cōſtituere ſibi iudicem. ff. d̓ iudi. l. i. ⁊. ii. ff. de iuriſdi. om. iu. l. ſi conuenerit. ſꝫ hic prorogare uolebat delegatā iuriſditionē in ſe: qd̓ eſſe non poteſt: ut hic dicit: ⁊ non ordinariā. f ¶ Prorogatio nulla. Nota ergo quādo poſſit fieri ꝓrogatio iuriſ ditionis. fit.n. ꝓrogatio d̓ tꝑe ad tp̄s: ut ſi papa mādat cam termia ri īfra certū tp̄s: illo elapſo expirat iuriſditio: niſi ꝑtes īfra tp̄s de cōi cōſenſu ꝓrogarit tp̄s.sͣ. e. d̓ cauſis. ⁊ hͦ faciēdū ē d̓ cōſenſu iudi cis. ff. de iudi. l. ii.§. ſi ⁊ iudex. ⁊ ita triplex cōſenſus requirit̉. ſic at bitriū derogat̉. ff. d̓ arbi. diē ꝓferre. ⁊. l. arbiter ex ꝯpromiſſo ⁊ ſi ar biter fuit ī mora: cōpellit̉ iteꝝ finito tꝑe arbitriū ſuſciꝑe. ff. d̓ arbi ſi cū dies. i. ℟. Itē d̓ re ad rē: puta datus ē ſuꝑ una re tātū: ſuꝑ alia re ſi cōſentiāt oēs.ſ. ꝑtes ⁊ iudex pōt iuriſditio ꝓrogari. ff. d̓ iudi. d̓ qͣ re.§. i. ⁊ sͣ. e. cū olī. i. Itē d̓ ꝑſona ad ꝑſonā fit ꝓrogatio. jͣ. de alie. mū. iudi. cā. fa. c. i. ⁊ tūc ꝓrogat̉ iuriſditio altera ꝑte iuita. Iteꝫ ꝓro gat̉ iuriſditio iudicis ad eos ꝗ nō ſūt d̓ ſua iuriſditione d̓ conſenſū ipſoꝝ. C. d̓ iuriſdi. om. iu. l. i. ⁊ hec ꝓrogatio ī alienū iudicē ex cer ta ſcia ⁊ nō ꝑ errorē fieridꝫ. ff. d̓. iuriſdi. om. iu. ſi ꝑ errorē. ⁊. ff. d̓ iu di. l. i. ⁊. ii. in pͥn. ⁊ hoc ītellige quādo ille ī quē ꝑtes ꝓrogāt iuriſdi tionē hēat ordinariā alias nō: qꝛ cōſenſus pͥuatoꝝ eū iudicē nō fac: qui nulli p̄eſt iudicio. C. d̓ iuriſdi. om. iu. puatoꝝ ordinaria iuriſd tionē iō dixi: qꝛ ī delegatū nō pōt ꝓrogatio fieri: nec iuriſditio deli gati pōt extendi ad alias ꝑſonas que ī reſcripto nō continent: ub dicit̉ expreſſe. ⁊ ſic ſola ordinaria iuriſditio pōt ꝓrogari ad eos qu ſibi ſubiecti nō ſunt. ⁊ hoc ſatis pōt ītelligi ex eo ꝙ dicit lex. priua torum conſenſus eū iudicē non facit: qui nulli preeſt iuriſditioni. l. tiam: uel tertium cōcorditer aduo cent: cum quo duo uel alter eorum id faciat: ſunt cogēdiˡ: ne huiuſmo di occaſione principale negocium plus debito prorogetur. ¶ Dem abbati ſancte genouefe. Et. g. ꝑ lr̄as apoſtolicas cō querentibus coram te de epi copo london̄. ꝙ conceſſum ab eis mutuum promiſſo loco ⁊ termino nō perſoluit: pendente iudicio. j. laicus qui ī quantitate quadaꝫ eis dem mercatoribus tenebatur: ſe ī tuam iuriſditioneꝫ ſicut aſſerit uo luit prorogar̄ᵉ: ut ſi īfra terminū cō ſtitutū predictā nō ſolueret quanti tatē: excōicationis ī ꝑſonā ⁊ īterdi cti ī terrā ſnīas ꝓmulgares: quas huiuſmodi occaſione a te latas de cernimus non ualere: cū ⁊ ſi alias iuriſditioni preeſſeᵉ dicaris: quia in dictum.j. nullam iuriſditionem habebas: iuriſditiōis prorogatio nulla noſcitur extitiſſe: cum ⁊ hu iuſmodi delegata iuriſditio ad ali as ꝑſonas nequeat ꝓrogari. ¶Dē

continent̉ iuriſditionē delegati poſſunt ꝓrogare ad res alias tātū. Sed pone ꝙ ꝑtes ꝓrogent iuriſditiōeꝫ delegati ad res aliaſ ꝙͣ ī re ſcripto cōtineant̉: cuiuſmodi erit illa iuriſditio. erit ne delegata uel ordinaria. Uidet̉ ꝙ ſit ordinaria: qꝛ habet̉ a. l. ff. de iuriſ. om. iu. et qꝛ. ecōuerſo vr̄ ꝙ ſit delegata: qꝛ ſortit̉ naͣm pͥoris iuriſditionis: ut ſicut nō appellatur a prima: nec ab iſta ff. de arbi. labeo. ⁊. C. de iudi. cum ſpā li. Immo vr̄ ꝙ ead̓ ſit cū pͥori: ſicut idē eſt p̄cariū cuꝫ pͥori: quādo p̄cariū ꝓro gat̉. ff. de p̄ca. ſed ſi manēte. ar. ff. de of. ꝓcō. meminiſſe. ⁊ ē ueꝝ ꝙ talis iuriſdi tio delegata ē. pͥma enī iuriſditio exten dit̉ ad res alias per cōſenſū ꝑtium. Itē illud ſcias ꝙ clerici nō poſſūt in ſe ꝓro gare iuriſditionē in iudicē ſecularē quā tūcunqꝫ cōſentiant nec ēt alterius iudi cis eccleſiaſtici: niſi de licētia ſui ep̄i. jͣ. de fo. ꝯpe. ſignifica ſti. ⁊. c. ſi diligenti. Uꝫ vigeſimū g ānū ꝑegeris ⁊ ſic bidet̉ ꝙ nō ſuf ficit ānus īceptus. ſic. sͣ. d̓ elec. cū ī cūctis. ⁊. jͣ. de regula. ad noſtrā ⁊. c. ſignificatu. ⁊. xx. q. i. c. i. ⁊. c. illud. Ar. ꝯͣ. ff. de mu. ⁊ ho. ad rem publica: ubi ānus inceptus ꝓ cōpleto habet̉. ſꝫ illud loquit̉ de his qui rē publicā adminiſtrāt: ⁊ de decurionibꝰ qui fauoris cā admit tunt̉ poſt inceptū. xxv. annū. ſi. sͣ. de elec. cū ī cunctis.§. īferiora. ſꝫ hͨ loquit̉ d̓ iudice delegato qui dari pōt poſt. xx. ānū. vbi tātꝰ fauor nō cōſiderat̉ ⁊ qꝛ ī minori etate ē: minoris diſcretōis eē p̄ſumit̉. vn̄ de annus uiceſimus dꝫ eſſe completus. b ¶ Eandē etatē. Nota gͦ ꝙ quidā ſunt qui īpediunt̉ ut iudices eſſe nō poſſunt: nā ut ſurdus mutus ⁊ ꝑpetuo furioſus ⁊ īpubes: qꝛ hu iuſmodi ꝑſone iudicio.i. diſcretōe carēt. iij. q. vij.§. tria ⁊. ff. d̓ iudi. cū p̄tor.§. nō āt. Itē lege īpedit̉ qui a ſenatu remotus ē ꝓpter infa mia. Itē moribus: ut femine ⁊ ut ẜui nō: qꝛ non habēt diſcretionē: ſed qꝛ ciuilibus nō fungunt̉ officiis: ut ī dicto.§. non aūt. Ex eo ꝙ dicit ꝙ īpubes iudex eē non pōt: videt̉ a ꝯͣrio ꝙ ſtatim poſtꝙͣ ē pu bes poſſit eē iudex: qd̓ tamē nō eſt ueꝝ īdiſtincte. Unde dicas ꝙ a dultus ordinarius ⁊ delegatus a pͥncipe cōſtitui pōt: qꝛ pͥnceps qui eū cōſtituit: oīa ab eo facta ualere decreuit. ff. de re iudi. quidā con ſulebāt. vnde ſūpta ē hec decre. Si uero adultus maior. xx. ānis d̓ legatus ſit ab alio ꝙͣ a pͥncipe: tenet delegatio: ut hic ī pͥn. Si uero ſit minor. xx. ānis: nō tenet delegatio niſi ꝑtibus cōſentiētibꝰ ī eum qui ſit maior. xviii. ut hic ī fi. ⁊. ff. de arbi. cū lege: niſi eēt datꝰ a pͥn cipe. Minor v̓o. xviii. ānis ab alio ꝙͣ a pͥncipe dari nō pōt iudex ēt cōſentientibꝰ ꝑtibus: ut hic īnuit̉. ſꝫ lex illa. quidā cōſulebāt. vr̄ di cere ꝙ ex cōſenſu ꝑtiū minor. xviii. ānis dari poſſit delegatus. Sꝫ dic ibi minor dūmo nō ſit minor. xviii. ānis arbiter.n. minor. xx. an nis eē nō pōt. ff. de arbi. cū lege. Preterea cōſentiētibꝰ ꝑtibus ut vr̄ iuriſditio dat̉ ī. xviii. āno: ut dicit lex. quidā. arbitriū uero non niſi l. xx. an. ff. d arbi. cū lege. ſed cū iuriſditio maior ⁊ dignior ſit ꝙͣ ar bitriū: uidet̉ ꝙ maior etas eēt requirenda. Et infamis arbit̉ eē pōt iii. q. vii.§. tria. ⁊.§. cognitor. ff. d̓ arbi. pedius: ſed īfamis iudex eē nō pōt. ea. cā. ⁊. q. vii. infamis. ⁊ sͣ. de reſcrip. ſciſcitatus. que ē gͦ rō diuerſitatis. rō pōt eē duplex: qꝛ iuriſditio dat̉ a pͥncipe ſiue a ma giſtratibꝰ: arbitriū v̓o a puatis. uel iō qꝛ multa remedia ſunt ī iudi cio: puta ſupplicatio appellatio recuſatio: ī arbitrio v̓o ſola pene ſo lutio: ideo etas maior requirit̉: ne ꝑtes ī promptū īcidāt periculū: ꝓpter ignorantiā arbitroꝝ. unde arbitri iurare nō debēt: ne ꝓpter Ignorantiā in ꝑiurium incidant. ī aut. de iudi.§. qꝛ uero col. vi. Nō delegatoꝝ. Nota ꝙ ſi plures ſunt iudices delegati: ⁊ clauſula illa. ꝙ ſi non oēs ⁊c̄. nō fuit appoſita: uno mortuo. alter ꝓcedere ī cā non poteſt: qꝛ cū alter ſine altero procedere non poſſit: ꝑ mortē unius finit̉ iuriſditio alterius. Idē eſſet ſi alter effi ciat infamis.sͣ. de reſcrip. ſciſcitatus. IItē ſi remoueat̉ ut ſuſpectus s. eo. licet qꝛ neuter illoꝝ iudex erat inſolidū: ut iudicare poſſet: qꝛ loco unius tantū ſunt: ⁊ oēs quidē iudicare iuſſi ſunt. ff. de re iudi. duo ex tribus tamen unus pōt committere nices ſuas alteri. sͣ. eo. quāuis. ⁊ ſi eo uiuente alter cepit uti iuriſditione ſibi commiſſa: ſo lus poterit poſtea ꝓcedere. sͣ. eo. licet: alias nō: ut hic dicit. Idē.n. eſt in arbitris: ut uno mortuo eoꝝ officiū expirauit: cum ī eos com Um uigeſimuꝫª ānū perege ris: dari potuiſti in etate hu iuſmodi delegatꝰ. Ceteꝝ ꝯſtituto īfra etatē eandē: niſi partes ſcien ter ꝯſentirēt ī eū qui ānū. xviij. trā ſcendiſſet: facta delegatio ab alio quā a principe nō teneret. ¶ Dem. No delegatorūⁱ uel arbitro ruꝫ: ſicut ꝓponis rebus hu manis exēpto eorum officiuꝫ expi rauit: niſi aliud ī delegatiōe aut cō promiſſo fuiſſꝫ expreſſū. ¶Dē. Uoniā aꝑ. ſe. ītēdit ꝓuidere negocijs: ⁊ n̄ ꝑſoniſquibus eadēꝫ cōmittuntur: ſi iudex tertiuſ licet ex officio noſtro uel de aſſēſu partium pro ꝯmuni a nobis datus eiſdem alij delegauerit uices ſuas cum delegato a principe id ꝯceda tur a iure: delegatio ualebit ipſius Idē quoqꝫ dicēdum eſt cum man promiſſum ē: ut omnes iudicēt. ff. de arbi. item ſi unus.§. item ſi plures. ⁊. l. ſi in tres. ⁊. l. ſicuti ⁊ hic: ⁊ hoc ueꝝ eſt: niſi in cōpromiſſo exp̄ſſe ſit actū: ut ſi alter intereſſe nō poſſit: alter arbitriū poſſit ꝓferre. ff. de arbi. nō diſtinguem §. cū ī plures. ⁊. jͣ. de teſta. rainaldus ī pͥn, ſicut ẜuat̉ quādoqꝫ ī delegatis iudicibus: ubi ponit clauſula illa: ꝙ ſi nō omnes ⁊c̄. ⁊ hoc eſt qd̓ ſequit in fine: ni 3 ſi aliud ī delegatōe aut cōpro miſſo ſit exp̄ſſum: ⁊ ſic idem ī arbitrio qd̓ in iudicio quan tū ad hoc ẜuat̉ ⁊ eodē modo cōpromiſſū finit per mortē li tigatoris alt̓utriꝰ: niſi ī cōpro miſſo fiat mētio heredis utri uſqꝫ litigatoris. ff. d̓ arbi. diē ꝓferre.§. i. ⁊. l. ſed ſi interpel lat̉.§. ſi ab altera. ⁊. l. ſi cōpro miſſum. ⁊. jͣ. de arbi. c. ult. ſed ſecus eſt ī iudicio: qꝛ ibi nō fi nit̉ iuriſditio re nō integra. d̓ hoc dictū fuit. sͣ. de reſcrip. ſi gnificauit. ar. ad idem. jͣ. d̓ iu di. quia. v. a ¶Uoniā apoſtolica. ne gociis. ſimile dicit lex. rebus.n. ⁊ nō uerbis legem ī ponimuſ. C. cōia de le. l. ii. in fi. ⁊ hoc iō dicit ne credat ali quis papā ita elegiſſe illū uel ꝑtes ī eū taliter cōſenſiſſe: ꝙ abſtulerit ei ptātē delegandi uices ſuaſ: cū ei uiſū fuerit ex pedire: niſi papa hͦ exp̄ſſe ue taret: cū hēat hoc a lege. C. d̓ iudi. a iudice. ⁊ sͣ. eo. paſtora lis. ⁊ ita lꝫ cōiter a ꝑtibus ſit electus: nihilominus eis inuitis poterit cōmittere uices ſuas: ut hic manife ſte colligit̉. de hoc dictū fuit. sͣ. e. ſuꝑ queſtionū. ⁊ hec fuit dubitatio: alias nō prouideret papa uegocijs ſuis ſed perſonis. b. b ¶ Cum mandat̉ ep̄o. Sic ergo ſoluta eſt qō qͣ querebatur olim an ep̄s poſ ſet cōmittere uices ſuas: cū ſic ſcribebat̉. tu frater ep̄e cū eoꝝ altero ⁊c̄. ⁊ ita pōt cōmittere ⁊ alii nō poſſunt ꝓcedere ſine ipſo uel ſubdelegato ipſius un de ſi moriret̉ ep̄s anteꝙͣ cōmittat uices ſuas: expirat alioꝝ officiuꝫ: quouſqꝫ alter ſubſtituatur. sͣ. eo. quoniam. quia ſine ipſo alii nullo modo poterunt ꝓ cedere. sͣ. c. proxi. c ¶ Ut ꝑſonaliter. Sic pꝫ ꝙ ſi iniūgit̉ alicui: ut perſonaliter aliquid faciat: nō pōt id ꝑ aliū facere: niſi d̓ cōſenſu illius ſeu illoꝝ quoꝝ eſt negociū illud: quia eoꝝ intereſt. pōt ēt de ipſoꝝ cōſenſu cōmittere alij illud exequendū alias nō pōt. ff. de ſolu. l. īter artifices. ⁊ ſi teſtator iuſſerit aliquē ſuis manibus domū cōſtruere uel pingere: ꝑ aliū id face̓ nō pōt: qꝛ hoc ī ꝑſonā illius cōcluſiſſe ui det̉. C. de caducis tol. l. una.§. ſi v̓o talis. Sic econuerſo qd̓ quis ī ꝑſona ſua facere ꝓhibet̉: id ꝑ ſubiectā perſonā exercere nōdꝫ. ff. de admi. rer̄. ad ciuita tē ꝑtinent. l. ii.§. i. ⁊ qd̓ noīe meo facere nō debeo nec noīe alieno. xlvi. di. ſic̄ nō ſuo. ⁊. xxiii. q. ult. his a quibus. ⁊ hͦ iō ne alia uia contingat qd̓ fieri ꝓhibe tur. ff. d̓ tu. ⁊ cura. ſcire.§. ſi mater. ⁊. ff. d̓ condi. īſti. que ſub cōditione.§. ſiꝗs ⁊. ff. de bo. liber. querit̉. ⁊. jͣ. de ꝓcu. tue. ⁊. C. ſi mācipiū ita uenerit. l. ult. In caſibus.n. ſequentibus nō pōt iudex cōmittere uices ſuas. et cōſentiētibus il lis quoꝝ negociū cōmittit̉. ī cā inquiſitionis: ⁊ cū debent ordinare eccleſiam de p̄lato uel de alijs inferioribus miniſtris qꝛ ī his papa eligit īduſtriā illoꝝ: ⁊ qꝛ in iſtis maius ꝑiculū uertit̉: iō nō uult papa ea ꝑ alios fieri: qꝛ circa ma iora cautius eſt agendum. xlii. di. quieſcamus. ⁊. vii. q. ii. c. ulti. ⁊. ff. de carb. edic. l. i.§. ii. ⁊. xli. di. miramur. d ¶ Conſentiant. alias nō poſſunt. e ¶ Inquiſitionē. hoc intelligūt quidā cum papa cōmittit inquiſitionem uel ꝓ uiſionē de p̄latis aut alijs miniſtris ex officio ſuo ubi nō ſunt partes: tunc no poteſt delegatus committere uices ſuas ſi mandatur ut perſonaliter interſit: ſecus ubi ſunt partes: qꝛ partes poſſunt renunciare iuri ſuo. Ego credo ꝙ ſi ue iſta fiant per partes ſiue ex officio: ꝙ non poſſit alii delegare ille cui hoc mandatur: ut perſonaliter interſit: quia papa conſiderat in his caſibus publi cā utilitatē: ne crimina remaneant īpunita: ⁊ ut potius ꝓuideat̉ eccleſiis ꝙͣ ꝑ ſonis. ut dicit in pͥn. de aliis negociis. ⁊ ideo eligit induſtriam illorum quib hoc mandat: ut hic dicit. b. f ¶ Cōmiſſum. iſti enim quibus hec que ſequunt̉ expedienda cōmittunt̉: me ri executores ſunt ad certos articulos expediendos: ⁊ nullam habent iuriſdi tionem: ut dicit in fi. ideoqꝫ uices ſuas alii committere non poſſunt. coertio nem tamē uident̉ habere: ut ſaltē excōicare poſſint impedienteſ eos exercere ſuum miniſterium ſibi iniunctum: alioquin deluſoria ⁊ ſine exitu eſſet talis commiſſio. sͣ. e. ex lr̄is. qd̓ ſatis credo. ar. illius. c. ex lr̄is. Contradicere tamē videtur lr̄a que dicit: non ſibi iuriſditio ⁊c̄. Sed dic non ſibi iuriſditio: uerū eſt ꝙͣtum ad hoc ut committere poſſint: uel qꝛ nullam habent iuriſditionem inter aliquas partes: ſed tantum officium. g ¶ Cum irregularibus. ar. ꝙ ep̄i auctoritate ꝓpria cū irregularibus diſpen ſare nō poſſunt. ex eo ꝙ hͦ ex cōmiſſione concedit̉. ⁊ ueꝝ eſt ꝙ ep̄i cū quibuſ dā irregularibus diſpēſare nō poſſunt. sͣ. d̓ fil. p̄ſby. c. fi. an ep̄i poſſint diſpen daturᵇ epiſcopo: ut cum altero ſuo rum coniudicū mandatum ap. exe quatur: ⁊ tunc ſine ſubdelegato ab ipſo epiſcopo reliqui duo procede re non ualebunt. Is auteꝫ cui iniū git̉ utᶜ ꝑſonaliter negociū exequat̉ poteſt dummō partes conſentiant hoc alijs delegare: preterquam ſi inquiſitionemᶜ fieri uel eccleſijs de prelatis uel alijs mīſtris prouide ri mandemus: cum in his omnibꝰ caſibus induſtriam ⁊ fidem perſo ne cui talia committimus: eligere uideamur. Ceterum ſalua legato rū ſe. ap. auctoritate nulli cui com miſſum fuerit predicare cruceꝫ: ex cōmunicar̄ uel abſoluere aliquos: diſpenſare cum irregularibusᵍ uel iniungere penitētias: liceat hec de cetero alijs demandare: qꝛ nō ſibi iuriſditio: ſed certum miniſterium potius committitur in hac parte:

h¶c ¶ Um non ignoretis. ꝑ ap. ad eū. ſunt tamen alii caſus quibus archi epiſcopus poteſt iudicare de ſubditiſ ſuffraganeoꝝ: qui notantur. jͣ. (ti. ꝓxi. paſtoralis. ¶ ¶ Legationis tamē. ex hͦ loco pꝫ quā ptātē habeat legatus: qꝛ de oībus cauſis tā ꝑ appellationē ꝙͣ ꝑ querimoniā pōt cognoſcere. ſꝫ nunquid poſſet d̓po nere ep̄m? Eſt dicēdū ꝙ non cū hoc papa ſibi ſpāliter reẜ uauerit. sͣ. d̓ trāſla. c. i. ⁊. ii. im mo legatus miſſus de latere pape: puta cardinalis hͦ face non poſſet niſi exp̄ſſe cōtine ret̉ ī legatiōe ſua. jͣ. c. i. ⁊. ii. il la.n. que ſpāliter reẜuauerit papa: mādata iuriſditione ge nerali nō trāſferunt̉. ff. de of. eius cui māda. ē iuriſdit. l. i. §. vlt. multa enī ſunt que ī ge nerali mandato nō intelligūt̉ niſi expͥmant̉. ff. de ꝓcur. pō ponius. ī pͥn. ⁊. l. p̄cedenti. in fi. ⁊. ff. de mino. illud.§. ſi ta lis. ff. de iureiu. iuſiuranduꝫ. §. ꝓcurator. ſed p̄ſbyterum poſſet deponere adiunctis ſi bi alijs ep̄is. xv. q. vii. felix. ⁊ c. ſi autē. an poſſit abſoluē illos qui ī canonē īciderūt: hēs jͣ. e. excōicatis. Itē ſi quis ap pellaret ad papa poſſet ne il lū cōpellē cora ſe litigare: nō ar. jͣ. de ap. ſi duobꝰ: qꝛ quolꝫ omiſſo ad eū pōt appellāi. ii. q. vi. ideo. an īdulgentiā poſ ſit face̓: dicit̉. jͣ. e. c. ult. k ¶ Uniuerſas. ⁊ ita poſſunt audire cās que mouent̉ ꝯͣ ex emptos ſui archiep̄atus. Sꝫ ꝯͣ. s. d̓ ſup. neg. p̄la. ſicut. Itē ar. ꝯͣ. xxv. q. ii. ẜuatis: ubi dic̄ ꝙ pͥuilegia perpetua ſunt. ſꝫ hic uidet derogari illis pͥuile gijs. Dicas ꝙ iſti legati per ſuā legationē nō poſſunt pu nire exēptos: uel audire cās que mouent̉ ꝯͣ eos: niſi uelīt reſpondere ſub eis. ⁊ hoc de his que in eoꝝ pͥuilegiis con tinent̉: ⁊ tota ſua poteſtas cō ſideranda eſt ex forma priuilegij. Alij v̓o legati cardinales: uel etiā alij qui mittunt̉ de latere domini pa pe: habent maiorē iuriſditionē tā ꝯͣ exēptos ꝙͣ ꝯͣ oēs alios: ſaluis his tantū q̄ ſedi apoſtolice ſpālit̉ reſeruāt̉. ſꝫ iſte ep̄s cātuarien̄. ⁊ cōſimiles nō habēt talē ptātē. ar. jͣ. e. c. excōicatis. hͦ intellige ẜm illā decre. jͣ. de appel. ut debitꝰ. ut no. in glo. ſed nunquid. ⁊ de fo. cōpe. c. ꝓpoſuiſti. ¶Tuduiſti. ante cognitōeꝫ.i. ante cām cognitā ⁊ ꝑ ſnīam diffinitiuam. m ¶ Cognoſcere.i. poſt latam ſententiā. n ¶ Mandatū. ſimile. sͣ. de reſcrip. c. i. ⁊. c. paſtoralis. quid iuris ſit ſuper iſtis mandatis dictum eſt. sͣ. de reſcrip. c. i. ⁊ de offic. delega. ex parte. contra ⁊ illud ſoluitur. sͣ. de reſcrip. c. i. o ¶ Nō pōt. non.n. expirat iuriſditio minoris iudicis ī p̄ſentia maioris. xi. q i. ꝑuenit. ⁊. xcv. di. ecce. C. de donatio. ī hac ſacratiſſima. īmo ſpālis delegatꝰ quantū ad cām illā maiorē gnaͣli delegato hꝫ poteſtatē. ar. xciii. di. p̄cipimus arg. jͣ. de offi. ordi. paſtoralis: uel ſaltē par eſt ei. p ¶ Mandatū ſpāle. qꝛ par in parem non hꝫ ptātē nec reuocare poteſt ſenten tiam alterius. C. ſi aduerſus rem iudi. aduerſus ſententiā. ⁊. ff. ad trebel. ille a quo.§. tēpeſtiuū. ⁊. ff. de arbi. nā ⁊ magiſtratus. ⁊ sͣ. de elec. innotuit. q ¶ Confirmare. ſed qualiter confirmabit iſtam ſententiam: niſi de ea cogno ſcat. an ſit iuſta uel iniuſta: ſed d̓ illa cognoſcere non poteſt: niſi ſpecialiter et committatur ut ſuperius dicit: ergo illam confirmare nō poteſt. Dicunt qui dam: ut ala. ⁊ gof. ꝙ de ea cognoſcet. ⁊ ſi eam inuenerit iuſtam confirmabit eam. ſi uero iniuſtam remittit illam ad ſuperioreꝫ. ſi. C. ubi ſenato. uel clariſ. l. ult. uerius eē credo ꝙ nullā habeat ſuꝑ hac ſnīa cognitionem: nec debeat ſuper hoc ſe intromittere tamen ad mandatum illius qui tulit ſententiā poſſet illam mandare executioni: alias nullo modo ſe intromittat. ⁊ ꝙ dicit con firmare ualebit: refert ſe potius ad factum ꝙͣ ad ius: quia talis confirmatio nihil operatur. uel in communi poſſet confirmare: que parum ualet. ſed nec De officiolegati ALex. iij. uni uerſis ſuffraganeis cant̉. eccleſie. Um nō ignoretis cant̉. ar C5 chiepiſcopū uobis non ſo lū metropol. ſed etiam le gationis iure preeſſe: ⁊ infra. Sa ne licet ideꝫ archiepiſcopuſ metro politico iure audire nō debeat cās de epiſcopatibus ueſtris: niſi per appelʰ. deferant̉ ad eū: legationis tamen obtētu uniuerſas que ꝑ ap. uel querimoniam ꝑueniunt ad ſuā audientiam: audire poteſt ⁊ debet ſicut qui in prouincia ſua uices no ſtras gerere comprobat̉. ¶ Deꝫ. Tuduiſti querere: utrum de cauſa quam alicui delegamꝰ: alius qui ſit generalis in prouīcia legatus ante cognitionem uel po ſtea cognoſcereᵐ ualeat: uel cōmiſ ſionis noſtre proceſſum queꝫ iudi ci delegato tranſmittimus taliter ī pedire. Rn̄demus ꝙ cum māda tuꝫⁿ noſtrū ſpāle deroget generali: legatus commiſſionē alij factā ſpā liter impedire nonº poteſt; ⁊ ſi ſecū dū formā mādati noſtri ſnīa iā fue rit ꝓmulgata: nō poterit ipſe dele gatus: niſi ſuꝑ hoc mādatuꝫᵖ ſpāle receperit: eā quomodo libet irrita re: ipſam tamē ſi rationabiliter lata fuerit: ꝯfirmareq ualebit ⁊ executio ni demādare. Nnocentius. iij. tit. ſancti laurē tij in lucina preſbytero cardinali ſe a ¶ IIſi ſpecialis dilectio. noͣ. ꝙ iudex ratōne aicicie pōt remittere penam. l. di. clerico. ⁊. xxxv. q. ix. ueniam: licet p̄cio non poſſit eam remittere. jͣ. de ſimo. nemo. ⁊.i. q. i. nullus ar. b ¶ Pena docente. quia qui ſtultus eſt ī culpa: ſapiens ſit in pena. xxxviii. di. quia ea. ſi. xxvii. q. i. ſi homo eſſes. c ¶ Sanctōnibus lxxix. di. ca. ult. vii. q. i. mutationes. sͣ. d trā. it̄ cōꝑalia. et cap. i. d ¶ Trāſferre. hec n. gnaͣli mādato nō traſferūt̉: qꝛ ſt̄ me ri īperii: ⁊ ſpālit̓ ſe di apoſtolice reſer uata. ff. d̓ of. eiꝰ cui mā. ē iuriſd. l. i. ⁊ sͣ de trāſla. c. i. ⁊. c. lꝫ ⁊. c. īter corꝑalia: et jͣ. c. ꝓxi. Uod trāſlatio nē: reẜuata q̄ dā ſūt q̄ ſedes apo ſtolica ſibi ſpālit̓ re ẜuauit ut ē qō fidei xxiiii. q. i. quotienſ ⁊ jͣ. d̓ bap. ⁊ eiꝰ eff. maiores. itē maioreſ eccleſie cās. trā ſlatiōes ep̄oꝝ ſedi um mutatiōes. vii. q. i. mutatiōes. sͣ. d̓ trāſla. c i. itē d̓poſi tōes ep̄oꝝ: ceſſiōeſ eorūdē. ⁊ trāſlationes electorum.sͣ. d̓ trāſ. īt̄ corꝑalia: itē ꝯgregatio ꝯcilii ge neraliſ. xvii. di. c. i. depoſitio ⁊ reſtitu tio ep̄oꝝ: ⁊ ſumma negocia eccleſiarū ii. q. vi. iō. itē exem ptio ep̄oꝝ. xvi. q. i. frat̓ nr̄. itē q̄dā vo ta ſolus papa ꝯmu tat. jͣ. d̓ uoto ⁊ uoti redēp. ex multa. itē ſoluſ papa diſpēſat in maioribꝰ criminibꝰ: ⁊ cū filiis p̄ſbyteroꝝ ⁊ ceteris illegitime na tis: ut ꝓmoueantur ad dignitates. jͣ. de iudi. at ſi clerici. ⁊ sͣ. de fil. p̄ſb̓oꝝ. c. ult. item ad ipſum ſolum omiſſis mediis appellat. ii. q. vi c. iii. ⁊. iiii. ar. ii. q. vii. metropolitanū. ⁊ ē ar. expreſſum: qꝛ appella tio omiſſo medio non tꝫ. jͣ. de ap. dilecti. item ſubdiaconū face pōt diebus dominicis. sͣ. de tēpo. or. ca. i. ⁊. c. de. e. item primam uacan tē dare nō poteſt legatus. jͣ. de prebē. dilectus. item non pōt abſoſ uere excōicatos a delegato. sͣ. e. ſtuduiſti. multominus excōicatos a papa. Iſta oīa que ſibi ſpāliter ſedes apoſtolica reſeruauit: gnali demādatione nō trāſferūtur: niſi ſpāliter de his contineat ibidem ut hic dic̄. iſta.n. ſūt qͣſi meri īperii. ff. de iuriſd. om. iu. īꝑiū. ⁊ iō ge nerali cōmiſſione n̄ trāſferūt̉. ff. d̓ of. eiꝰ cui mā. ē iuriſdi. l. i. ⁊ ē ſi. qꝛ lꝫ pater familias liberā cōcedat filio admīſtrationē nō pōt tamē alienare. ff. d̓ his q̄ in frau. credi. ſi pat̄. ff. de pac. ꝯͣ iure.§. ult. item nec pōt donare. ff. de dona. filiuſfamilias: ⁊ ī gnaͣli ꝑmiſſione ea ve niūt q̄ ſpālit̓ ꝗs cōcederet. ff. de pecul. ꝗ peculii. itē maiora nō com mittūt̉ ſine ſpāli mādato. ff. de ꝓcur. poponius. ⁊. l. mādato. ſic eo dē mō pretor miſſionē ī poſſeſſionē ex ſcd̓e d̓creto ſibi ſpāliter reuat. ff. de dā. īfec. dies cautionū.§. i. ff. d̓ iur. o. iu. iubere cauere. qͥ āt ſibi ſpāliter non reſeruat: alijs īdulgere uidet̉. jͣ. de ſē. exco. nuꝑ ar. ſed nūquid legatus talis miſſus a latere pape poteſt iudicare d̓ exemptis: qui ſubſunt tantum domino pape. ar. ꝙ nō. xvii. di. huie arg. ꝙ pōt. xvi. q..i. frat̓ noſter. io. dixit ꝙ nō pōt ⁊ meliꝰ fac̄ ſi abſti neat ar. īducit. ff. de offi. ꝓcōſul. nec ꝗcquā. Et credo ꝙ pōt cogno ſcere de cāis q̄ ꝯͣ ipſos mouēt̉ nō obſtātibꝰ pͥuilegiis ſuis. qꝛ ꝑ pri uilegia illa eximūt̉ ſolū a iuriſditiōe ep̄oꝝ. ī quoꝝ territorio cōmo rāt̉. ſꝫ a iuriſditōne ipſiꝰ pape uel legatoꝝ nō eximūt̉: ⁊ ita ēt uidē mus de fcō ẜuari: ⁊ qꝛ papa eoꝝ iudicia ſibi ſpālit̓ tātū non ẜuauit excōicatos ꝗ ī canonē īcidūt. abſoluere poſſūt ex officio legatiōis. ut hͨ. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ad eminētiā. ⁊. jͣ. e. c. pe. itē ſoluſ pͥnceps pōt cō mittē̓ cām ap. remota. ff. aꝗbꝰ ap. nō lꝫ. l. i. ī fi. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. ſuꝑ qōnū .§. noſ āt. vnde uerſus. Reſtituit. papa ſoluſ. deponit ⁊ ipſe. Articū los ſoluit. ſynodumqꝫ facit generalem tranſfert ⁊ mutat: appellat nullus ab ipſo. Diuidit ac vnit: eximit atqꝫ probat. dis. ap. legatus. Iſi ſpecialisª illa dilectio quā ad perſonam tuā habuimus ⁊ habemus: iuſtū motū animi nr̄i tēꝑaret: pena docēte cognoſceres quātū exceſſeris: qui ſpretis cano nicis ſanctionibꝰᵉ ⁊ ꝯſuetudine ge nerali motū ꝓprio preſūpſiſti. tro ian̄. epiſcopuꝫ de troiana eccleſia ad panormitanaꝫ de facto tranſfer re. ¶Dem eidem. Uod trāſlatōem: ⁊ infra. Li ( cet in regno ſicilie generalis ſit tibi ꝯmiſſa legatio: ad ea tamen ſine ſpāli mādato nr̄o nō debuiſti manꝰ extendere: que ī ſignū priui legij ſingularis ſūt tātum ſūmo pō tifici reſeruataᵉ. ⁊ ſi quidem ex hiſ de ſpeciali conceſſione ſepe fuere legatis indulta: ut illorum uideli cet abſolutio qui ꝓpter ſacrilegas manuum iniectōnes in clericos in cidunt in canonem: promulgate ſe tentie uideantur ex ipſo legatiōis officio iam licere legatis: an exiſti mas quia uices noſtras tanquam legato tibi commiſimus exequen das ꝙ panormē. eccleſiam poſſes ſubijcere meſſan̄. ut illā preficeres iſti conceſſo ibi priuilegio prīatie an putas ex eadem cauſa tibi licer̄ duos epiſcopatus unire uel unum diuidere ſine licentia ſpeciali. ¶ Dem baton̄. epiſcopo et. M. capellano ſubdiacono noſtro.

⁊ I Icet tran̄. tranſtulerat. in hoc.n. deliquit: qꝛ tranſlato nego cio ad papā cognoſcere quis nō poſſet. ut. ii. q. i. nomē p̄ſby teri. ⁊. iii. qͣ. vi. multū ſtupeo. nā eo ipſo ꝙ iudex dicit ſe uelle refer re negociū ad ſuꝑiorē: nō pōt āmō cognoſcere. C. de rela. l. i. ⁊. C. pe ap. ex illo. ⁊ illico relationis exēplū litigatoribus edere tenet̉. jͣ. de ap. intimaſti. qd̓ intelligit̉ ſi ꝑtes ap probauerunt relato nē. ſed ſi cōſentirēt ut iteꝝ cognoſceret ante factā relationē bene poſſꝫ ꝓcedere C. d̓ rela. l. ii. ⁊. iii. g ¶ Examīare. uide tur tamen ꝙ poſſet examinare negociū nō ut ꝓnunciaret ſut cām magis īſtru ctam remitteret ad papā. jͣ. de ap. cōſti tutuſ. ⁊..ii. q. i. nomē ⁊. jͣ. de ſta. regul. ea que. v̓. hec eadē. qd̓ nō credo. exquo.n. ſemel examīauerat ⁊ examīationē dire xerat ad ſuꝑiorē: iā iudex eſſe deſierat: ut. jͣ. ſequit̉. ⁊ ē ſi. sͣ. de poſtu. p̄la. bone. ⁊ qꝛ de facto uni ſepe querendū nō eſt ff. nau. cau. ſta. licet in fi. h ¶ A nō ſuo iudice C. ſi nō a cōpe. iu. l. ult. ⁊ sͣ. d̓ conſue. ad audientiā. ⁊. jͣ. d̓ iudi. at ſi clerici. ⁊ sͣ. de offi. delega. cū ſuꝑ. ⁊.xi. q. i. c. pe. Ilectꝰ filiꝰ. incōſulto. ſic jͣ. de iurepa. cū dilec tus. ſed illud de lai co intelligitur. k ¶ Plus iuris. hoc ita intellige. plus iu ris.i. plenius ē ius ī ſtitutionis ſiue con ceſſionis prelati: q̄ ius preſentatōis pa troni. unde ex ſola p̄ſentatiōe laici patroni nō cōſequit̉ quis plenū ius. jͣ. de iurepa. paſtoralis. ⁊. c. ꝙ autē. ⁊. c. cū aūt qꝛ pōt patronus mutare uolūtatē ſuā: anteꝙͣ ep̄s confirmet p̄ſentatū: ⁊ aliū preſen tare ut dicūt iura p̄dicta: ⁊ ita nō hꝫ plenū ius. ſꝫ ex ſola inſtitutiōe ſeu cōceſſione p̄lati. quādoqꝫ plenū ius acquirit̉ īſtituto ꝑ prelatū ceſſante preſentatōe patroni: ⁊ infra qͣttuor mēſes tūc ep̄s pōt inſti tuere: ⁊ ille hꝫ plenū ius. jͣ. de iurepa. cū ꝓpter. ⁊. c. quoniaꝫ. Econ uerſo nunꝙͣ ꝑ ſolā p̄ſentationē patroni laici ius plenū conſequit̉: niſi accedat cōfirmatio p̄lati. Laici patroni iō dixi: qꝛ ſi collegium uel eccleſiaſtica perſona aliquē idoneū p̄ſentat: ius ei acquirūt ple nū: ut poſſit petere cōfirmationē: tāꝙͣ eſſet electus: qꝛ poſtea uaria re nō poſſunt. jͣ. de iurepa. cū aūt. ⁊. c. paſtoralis Io. dixit ⁊ lau. ꝙ ꝑ p̄ſentationē ius nō acquirit̉ p̄ſentato. ſed ē falſū: īmo ius acquiri tur p̄ſentato ī tantū: ut ſi p̄ſentat̉ a collegio uel a perſona eccleſiaſti ca ꝙ poſtea uariare nō poſſunt: ut dictū eſt. ⁊ ſi a laico patrono pre ſentet: ius acquirit̉ in tantū ꝙ ſi nō mutet uoluntatē: pōt petere cō firmationē ab ep̄o. jͣ. de ſentē. ⁊ re iudi. cū bertoldus. ⁊ ſi ep̄s non admittat: ille pōt agere ad intereſſe ꝯ ep̄m: ſi poſtea alius p̄ſentet̉ ⁊ admittat̉ ab ep̄o. jͣ. de iurepa. paſtoralis. ⁊ ita ſemꝑ ius acquirit̉ p̄ſentato ꝑ factū patroni. qꝛ pōt petere cōfirmationē. ⁊ ſic eſt ītelli gendū qd̓ dicit plus iuris: uterqꝫ hꝫ ius: ſed alter plus: qꝛ plus con fert̉ per prelatū ꝙͣ per patronum. l ¶ In cōceſſione. Sed certe hec rō nō uidet̉ ſufficiens: qꝛ ẜm hoc ep̄s poſſet dare eccleſiā irrequiſito patrono: qd̓ eſſe non dꝫ. xvi. q. vii. decernimus. Ad hoc dixit io. ꝙ hec decre. cōtinet gratiā ſpālē qꝛ legatus non pōt cōcedere p̄bēdas uel eccleſias ī preiudiciū alio rum. jͣ. de ap. c. i. et. jͣ. de prebē. dilectus. ſicut illud cōtinet gratiam: qd̓ legatꝰ facit. jͣ. d̓ cōceſſione p̄bē. cōſtitutus: qꝛ ſolus pͥnceps pōt alique pͥuare re ſua. ix. q. iii. cuncta. et. c. ꝑ pͥncipalē. et. C. de qͣdri. preſcrip. bene a zenone. Hic cōſueuit diſtīgui: vtrū iuſpatronatꝰ ꝑtinet alicui iure patrimoni ſui: et tūc legatus nō pōt ꝯferre eccle l Icet tranenſes canonici ab initio diſſenſiſſent: tādē una nimiter cōſēſer̄t. g. fratrē caſſinen̄. abbatē in archiepiſcopū eligētes: cuius electionem portuen̄. epiſco pus tunc legatus examinari prece pit: ⁊ infra. Nuntius prefati abba tis nobis litteras preſentauit gra uem contra iam dictum legatū que rimoniam continenteſ: ꝙ poſtquā electionem examinauerat: ⁊ eā ad noſtre deliberationis examen trā ſtulerat: nuncijs iam directis elec tionem eandem malicioſe nimis examinareᵍ preſūpſit: ⁊ infra. De conſilio fratrum noſtrorum exami nationem ſecundaꝫ tanquā a non ſuo iudice factam poſtquam nego cium ad noſtrum fuerat tranſlatuꝫ examen: cenſuimus irritā ⁊ inanē¶Dem ſancti. p. ⁊ ſācti leonis ab batibus ⁊.r. archidi. tulen̄. Ilecius filius. r. methenſis canonicus intimauit: ꝙ cum preneſtinꝰ epiſco. ap. ſe. legatꝰ ec cleſiā ſctī trudonis cōtuliſſet eideꝫ methen̄. archidiaco. ad quē illius eccleſie preſentatio pertinebat aſſe renſ ꝙ eodem inconſulto conferri non potuit a legato: canonicum ip ſum ſuper eadem eccleſia moleſta re preſumit ¶ Cū igit̉ plus iuris hēat in conceſſioneⁱ prelatus: quā ī preſentatione patronatuſ: nec pre iudicet̉ prelato uel patrono ſi quā do per ap. ſe. legatum eo īcōſulto eccleſia concedat̉: mādamus qua tenus dictū archidi. ut ab eius ſuꝑ ſiam eo inuito: cū ei in hoc nō ſubſit: qꝛ tanꝙͣ laicus preſentat. jͣ. d̓ iurepa. cū dilectus. ar. xvi. q. vii. decernimus. Si v̓o pertinet patronatus ius alicui rōe eccleſie: tunc legatus pōt cōferre eccleſiā: etiā inuito illo prelato ſiue patrono ad quē rōe eccleſie ꝑtinet iuſpatronatus: ſiue inuito collegio ad qd̓ ꝑtinet il lud: qꝛ ſubſunt legato. ⁊ ita loquit̉ qd̓ dicit hic: ꝙ archidiaconus iſte rōne ar chidiaconatꝰ p̄ſentabat. und̓ legatꝰ iſte poterat ei p̄iudica re: ⁊ eo incōſulto eccleſiā con ferre: ſicut pōt cōferre benefi ciū uacās ī eccleſia inuitis ca nonicis ⁊ irrequiſitis: ⁊ hͦ in tellige d̓ legato miſſo a latere dn̄i pape. Alii v̓o legati ſicuti eboracen̄. ⁊ cātuarien̄. ⁊ cōſi miles qui hoc habēt ex pͥuile gio: hoc nō poſſūt. jͣ. e. officii. und̓ tenet appellatio ſi hoc fa cere uellent. jͣ. d̓ ap. c. i. Et qd̓ dixit io. nō eſt ueꝝ ſimplicit̓ d̓ quolibet legato m ¶ Nec p̄iudicat̉ prelato pa trono clerico.ſ. tenere diſpen ſationē. ⁊ uerum eſt ī ſequēti uacatione. ¶Ouit ille. t̓minos. Ex hoc uidet̉ ꝙ ſi legat exiuit ꝓuīciā ad quā deſtina tuſ ē: ꝙ āmodo nec excōicare nec abſoluere nec cās delega re poſſit ī illa ꝓuīcia. ⁊ idē de alijs iudicibꝰ ordinariis uide tur. ff. d̓ offi. preſi. l. iii. ⁊. ff. d̓ iuriſdi. om. iu. l. ult. Uidet̉ ta men ꝙ poſſit abſoluē aliquoſ dū ē exͣ ꝓuīciā: qꝛ ea q̄ ſpectāt ad uolutariā iuriſditionē exe quit̉ exͣ ꝓuīciā. ff. de offi. pro cō. l. ii. Ad hͦ dicas ꝙ nullus iudex pōt excōicare uel abſol uere exͣ ſuā ꝓuinciā. nā excōi catio fit cū cauſe cognitōe. ii. q. i. nemo. ſꝫ ea q̄ cauſe cogni tionē deſiderāt: debēt fieri iu dice ſedente ꝓ tribunali. ii. q. iii.§. notādū. v̓. ſi quis. iii. q. iii.§. ſpaciū. v̓. a iudice. ſed in aliena dioceſi non pōt ſedere ꝓ tribunali: nec aliꝗd diſpo nere. ix. q. ii. ep̄m. Itē nec ab ſoluere pōt: qꝛ ſi poſſet abſol uere: ꝑ cōſequenſ ⁊ excōicare xxi. di. deniqꝫ ar. ff. d̓ re iudi. l. ii. ⁊ ꝙ tātū ī ſua dioceſi hēat iuriſditōꝫ ē ar. xi. q. i. ſi quiſꝙͣ. ⁊. xcii. diſt. ſi ꝗs ep̄s. ⁊. jͣ. e. c. pe. sͣ. d̓ reſcrip. paſtoralis. ī fi. ar. ff. d̓ bo. aucto. iudi. poſſi. cū unꝰ §. pe. Dicūt quidā ꝙ poſſit extra ſuā dioc. excōicare. ar. xi. q. iii. ſi ep̄s. forte ſicut paulus excōicauit corinthiū abſentē. ix. q. iii.§. ult. Hoc tamē cōcedo ꝗ extra ꝓuinciā exiſtēs poſſit delegare cās ī ꝓuincia. ff. de offi. prefec. ur. l. ult. maxime ſi hꝫ neceſſariā cām abſentie. ff. de offi. ꝓconſu. aliquādo. talis.n. d̓ legatio fit ſine cauſe cognitione: lꝫ qui deleget īperet. ar. sͣ. ti. ꝓx. paſtoralis. Si: nō ille nollet eā reciꝑe: nō poſſet excōicare ar. jͣ. ti. ꝓx. paſtoralis. Itē exͣ dioc. pōt ꝯferre beneficia. jͣ. d̓ cōceſ. p̄bē. pꝰ electōeꝫ. ī ꝑte deciſa. jͣ. d̓ ap. qͣ frō te. io. Itē pōt queri ſi excōicauit aliquē dū erat ī ꝓuīcia: utrū poſſit eū abſol uere poſtꝙͣ egreſſus ē ꝓuīciā. Dicendū eſt ꝙ non: qꝛ exeundo ꝓuīciā pͥuatꝰ eſt dignitate. ff. de of. preſi. l. iii. ⁊ ſtatim ex pirat iuriſditio. jͣ. e. c. ult. Ulentes. de latere noſtro. cū legatꝰ d̓ latere dn̄i pape ſit maior eo pre ſente non exerceat minor officiū ſuū: ſꝫ deferet illi tāꝙͣ maiori. xxi. di. C deniqꝫ. ⁊. jͣ. d̓ pͥuil. antiqͣ.§. dominice. ⁊. ff. de of. ꝓcon. l. ulti. ⁊ maior ptās ad obediendū p̄ponit̉ minori. viii. di. que ꝯͣ mores. ī fi. ⁊. xi. q. iii. qui reſiſtit. ⁊ in terī ſuſpenſū ē officiū eius. eo uero recedente reſumit illud. ar. ꝯͣ. xcv. di. ecce ⁊.xi. q. i. peruenit. ⁊. C. de donatio. ī hac. c ¶eXcōicatis. mittunt̉: gͦ a ꝯͣrio ſenſu ſi miſſus ſit a latē domini pape pōt abſoluere oēs ſiue de ſua legatione ſiue non: qd̓ uerū eſt ⁊ ī eundo ⁊ ī redeundo ẜm quoſdā. ex officio.n. legationis lꝫ legatis de latē dn̄i pape miſ ſis excōicatos ꝓ uiolenta manuū iniectione ī eccleſiaſticas ꝑſonas abſoluere sͣ. e. ꝙ trāſlationē. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ad eminētiā. Tales.n. legati poſtꝙͣ egrediū tur urbē: quouſqꝫ ī urbē reuertant̉: beneficiū abſolutionis īpendūt. ⁊ ita obſ uant de facto. ⁊ hoc ītroductū ē ī fauorē aīaꝝ: ut ꝑiculū more uitet̉. ar. jͣ. d̓ ſē excō. ſacro. ⁊ ſic ꝓcōſul ubiqꝫ īſignia ꝓconſularia hꝫ: lꝫ poteſtatē ſuā egreſſuſ urbē non exerceat: niſi ī ea ꝓuīcia que ei directa ē. ff. de offi. ꝓconſul. l. i. ⁊ ha bēt iuriſditionē lꝫ non contētioſā. ff. e. l. ii. b. d ¶ Commiſſā. ꝑ hͦ qd̓ dicit hic pꝫ ꝙ maior ē ptās legatoꝝ ꝗ de latere dn̄i pa pe mittunt̉ ꝙͣ alioꝝ. iſti.n. de quibus p̄mittit: non poſſunt abſoluere excōica tos ꝓpter ſacrilegā manuū iniectione in eccleſiaſticas perſonas uel aliunde hoc moleſtatione deſiſtat: appella tione re. cogatiſ. ¶ Dem illuſtri regi francorum. Quit ille qui nihil ignorat: ⁊ īfra. Ex ꝑte tua querimoniaꝫ accepimus: ꝙ cū tibi legatus eſſet certa rōne ſuſpectus: extra fines re gni francoꝝ in terrā tuā interdicti ſententiā ꝓmulgauit: ⁊ infra. Tue magnificentie reſpondemus ꝙ ſi fines regni francoꝝ exierat: nodū tamen fuerat terminosª ſue legatio nis egreſſus: cū nō ſolum in regno francorum ſed in uiennen̄. lugd. ⁊ biſunt. prouincijs iniunctam ſibi a nobis legationis ſollicitudineꝫ ſu ſcepiſſet. ¶Rego. ix. patriarche hieroſo. Olentes: ⁊ īfra. F. t. legatio nis officium ī prouincia tua duximus committendū: ita tamen ꝙ ſi legatum ad ꝑteſ illas de latere noſtro cōtigerit deſtinari: executō nē ipſius officij: quādiu legatus ip ſe ibi fuerit: pro ſe. ap. reuerētia oī nō dimittas. Idem. Xcōicatis pro iniectione ma nuū uiolēta ec. ro. legati: qui de ipſiuſlatere nō mittūt̉ᶜ extra ſibi ꝓuīciā cōmiſſāª: uel ibidē ſi huiꝰ modi manuū īiectores illuc contī gat aliunde accedere: ⁊ qui eccleſi aruꝫ ſuaruꝫ pretextu legatiōis ſibi uendicant dignitatem: etiaꝫ ſubdi tis quāuis ī ꝓuīcia ſua exiſtēteſ bn̄ ficiū abſolutōis imꝑtiri nō poſſūt: niſi de ſpāli gr̄a illis ⁊ iſtis ampliꝰ a ſe. ap. concedat̉. ¶ Dem.

ueniētes uel extra ſuā ꝓuinciā exiſtētes: qꝛ nulla ptās ē eis cōceſſa extra illā ꝓuinciā. ar. ff. de iur. om. iu. l. ul. ⁊. ff. de of. p̄ſi. l. iii. niſi eis āplius cōcedatur ut dicit ī fi. ſꝫ illos de ſua ꝓuincia abſoluē poſſūt dū ſt̄ in ꝓuincia. ar. a ꝯͣrio ſenſu. de duplici gnē legatoꝝ fit mētio: ⁊ prīo de his ꝗbus ad tp̄s cōmittitur officiū legatiōis rōe ꝑſone. ⁊ nō dignitatis: ut. sͣ. e. ti. c. ꝓx. ⁊. jͣ. de accuſa. cuꝫ dilecti. ⁊. jͣ. de p̄ſū. mandata. ſcd̓o de his qui rōne dignita tis hēnt hꝰi legatiōis officiū ī ſua ꝓuīcia. sͣ. e. c. i. ⁊. jͣ. d̓ ap c.i. iſti nō mittūt̉ de later̄ pa pe. unde minor ē ptās eoꝝ. ⁊ iſti nō pn̄t abſoluere excōica tos ēt ſubditos: niſi ſpālr̄ eis cōcedat̉: ut dic̄ hic ī fi. illi v̓o ꝗ mittūt̉ d̓ latē domini pape qꝛ ⁊ ipſi ꝑs corꝑis eiꝰ eē ītelligūt̉. ut i. q. i. ī. c. ſiꝗs cū mili tibꝰ. C. ad. l. iul. ma. ꝗſquis. ex offō legatiōis oīa poſſunt niſi illa q̄ ſpālit̉ ſibi ſedes apoſtolica reẜuauit sͣ. e. ꝙ trā ſlatiōem ſꝫ quos dicemꝰ d̓ la tere domini pape miſſos. an cardīales tātū an alias ēt exi ſtentes ī curia: ut puta capellanos: archiepōs epōs ꝓ ſuis negociis in curia exiſtentes. ſꝫ ur̄ ꝙ ꝓpͥe dicāt̉ d̓ late̓ pape cardīales qꝛ ad latꝰ eiuſ ſꝑ aſiſtunt: ſꝫ idē ur̄ de capel lais ⁊ alijs curialibꝰ: qꝛ ⁊ ipſi aſiſtūt ei: lꝫ nō ī ſecretis con ſiliis: ſatis poſſet dici ꝙ illi dicunt̉ miſſi de latere pape: quos īuenit exiſtentes in cu ria ſua: ēt ſi nō ſunt cardīaleſ ⁊ illos trāſmittit ſpāliter ad alienā ꝓuīciā concedendo eis gnaͣlem legatōeꝫ itē ꝗ pōt ex officio ſuo abſoluer̄: pōt cōmittē vices ſuas alii. cū uiderit expedi re. jͣ. ti. ꝓx. c. ult. Propͥe dicūt̉ miſſi de latere domini pape cardinales tātum. ar. jͣ. d̓ ſē. excō. ad eminētiā. qꝛ ip̄i ꝑs corꝑis domini pape dicūt̉: ut dictū ē. sͣ. ⁊ iō iſtoꝝ ptās latior ꝙͣ alioꝝ: qꝛ et d̓ ſua ⁊ aliena ꝓuīcia abſoluē poſſunt ir eūdo ⁊ redeūdo. alii vero abſoluē̓ nō poſſūt aliūde ueniētes: niſi ampliꝰ illis ſit cōceſſū: ut dic̄ ī fi. ad hͦ noͣ ꝙ eccleſie rōe legati ꝙͣtūcūqꝫ plenā hēant lega tionē nō poſſūt ex officio legatiōis cōferr̄ beneficia: niſi ſpāliter eis fuerit co ceſſum uel niſi ſint legati cardialeſ: ꝗ āpliori debent p̄rogatiua gaudere hͦ to tū ſtatuitur ī d̓cre. īno. iiii. que īcipit. officii noſtri debitum. Emini dubiū. ſtatuta. ſic pꝫ ꝙ ſtatuta que faciunt legati ī ꝓuīcia ſibi cō a xeſſa. ꝑpetuo ſunt ſeruāda. ⁊ ſi lata ſūt ſub anathemate ꝗ ꝯͣ faciūt ſūt excō municati. jͣ. de loc. ⁊ cōduc. c. ex reſcrip. nā epiſcopi qui ſūt mīoris aucͣtis ſta tuta in ſua dioc. facere poſſūt. jͣ. de maio. ⁊ obe. ſi ꝗs uenerit: iteꝫ de remiſſiōi bus qͣs faciunt locis religioſis ſiue pontibꝰ ꝗd dices: nūquid ⁊ ille ſunt ꝑpe tue uidetur ꝙ non: qꝛ p̄ſes ꝓuīcie non pōt interdicere alicui ultra tēpus ſuuꝫ uti arte ſua. ff. de pe. l. ulti. ff. de poſtula.§. ul. ſed uerū ē ꝙ ualent ꝑpetuo: ſic̄ ſtatuta. licet enim adminiſtratō ſit temporalis. illud quod factum eſt per euꝫ perpetuum eſt. unde qui facit contra incidit in penam ſiqua pena appoſita eſt ⁊ prefectus pretorio ad tempus ⁊ in perpetuum poteſt ꝓhibere alicui ne utat̉ aduocatione. ff. de of. p̄fec. urb. l. i.§. ult. b ¶ Expiret. ⁊ ita patet quod recedendo a prouincia ſua expirat iuriſditio. ſicūt per mortem expirat ſupra de offi. delega. licet. ⁊ ca. gratum. Quia pro mortuo quantum ad hoc reputatur. multis modis dicitur iuriſditio expira rare. ut noͣ. sͣ. de of. del. in litteris. c ¶ Citatio non preceſſit. Ergo ſi citatio preceſſit ualebit commiſſio poſt receſſum. ſic per citationem perpetuatur iuriſditio. ſic sͣ. de offi. delega. gra tum. ⁊. c. licet. ⁊. jͣ. de fo. compe. propoſuiſti. ſic. jͣ. de ap. ut debitus. ⁊ ſic. sͣ. de reſcrip. capitulū ſācte crucis: in quibus dicit̉ ꝙ ſola citatione ſiue conuentio ne p̄uenitur iuriſditio aliorum. Ernicioſam. inquirere. tunc ſcilicet cū frequens et clamoſa fama eſt contra ſubditum: que obtinet uicem accuſatoris. jͣ. de accuſa. qualit̓ et quādo. et. jͣ. de ſimo. lꝫ heli. et tūc poſſunt teſtes introducere con tra illos. xi. q. iii. p̄cipue. etiam lite non conteſtata. jͣ. ut lite non conte. quoni am frequenter.§. ſunt et alii. e ¶ Iudicare. vndecūqꝫ illi ſint. p̄ſes enim prouincie purgare debet ꝓuinci am ſuam malis hominibus: nec diſtinguitur vndecūqꝫ ſint. ff. de off. preſi p̄ ſes prouincie. et. vi. q. iii. placuit. et. C. ubi de cri. agi. apor. aut̉. qua in prouincia. f ¶ Canones. dicunt canones ꝙ ep̄i cās ſynodales inquirere debent. et te ſtes maturiores in parochia conſtituere: ut cauſam ſynodalem ad epiſcopuꝫ deferant. xxxv. q. vi. epiſcopus in ſyno. ad epōs enim ꝑtinet inquirere d̓ hꝰ icriminibus eccleſiaſticis. de adulteriis. de conſanguinitate inter virum et. vxorem: ut. xxxv. q. vi. epiſcopus in ſynodo. et ca. ab iſto die. et duobus. c. ſe quentibus. item de hereſi. jͣ. de here. excommunicamus.§. adiicimus. Item crimen vſurarum: ſacrilegii: ſimonie et conſimilia proprie ſpectant ad eccle ſiaſticum iudicem ⁊ de his principalibus inquirere debent epiſcopi et pu Emini dubium eſſe uolumꝰ quin legat orū ſe. ap. ſtatuta ſedita in ꝓuincia ſibi cōmiſſa durēt tāquam perpetua: licet eandē poſt modū ſint egreſſi. Secus āt ſi cau ſas duxerint delegādas aliquibuſ cum iuriſditio iſtorum expiret: ſi ante illorum diſceſſuꝫ horum cita tioᶜ non preceſſit. De officio iudicis ordinarij E ſynodo ioāniſ pape. Ernicioſam: ⁊ īfra. Ha beant igit̉ epiſcopi ſingu larium urbium in ſuis di oc. liberam poteſtatem adulteria ⁊ ſcelera īquirere ulciſci ⁊ iudicareᵉ ſecūdū quod canōes cē ſent abſqꝫ īpedimento alicuiꝰ(et cū opꝰ fuerit publicū ꝯuocentᵍ au xilium: non ad preiudicādumʰ ſed potiuſ ad ea que deo ſunt placita ꝓ ſequendū. EUgenius papa. I ſacerdosⁱ ſciat pro certo ali quē eē reum alicuiuſ criminis nire: ⁊ ēt de quocunqꝫ mortali peccato. jͣ. de iudi. nouit. Item ex eo qd̓ dicit hic. īquirere vlciſci ⁊ punire ẜm ꝙ canones cēſent ē ariudex iudicare dꝫ ſecūdū allegata ⁊ ẜm canones ⁊ leges ⁊ nō ſcd̓m ꝯſciētiā: ut exp̄ſſe dr̄. xi. q. iii. ſūmoꝑe. ⁊. iii. q. vij. iudicet. ⁊. vi. q. ii. ſi tātū. ⁊. c. placuit. ⁊. jͣ. e. c. ꝓx. ⁊. C. d̓ iudi. rē nō nouā. ⁊ ī aut̓. d̓ iu di.§. qꝛ v̓o. col. vi. ⁊ īaut. d̓ d̓fē. ciui.§. iuſo iurādū. col. iii. ⁊. ff. d̓ offi. p̄ſi. illicitas. §. i. ar. ꝯͣ ꝙ pōt iudi care ẜm ꝙ putat. ff. ꝗs ⁊ a qͦ ap. ſit. l. appellāi. ⁊. ff. d̓ ar. qͣlē. ⁊. xi. q. iii. tūc v̓a ē. ⁊ ar. viii. di. ꝗ ꝯtēpta v̓itate. In hͦ caſu qn̄ iudex aliud hꝫ ī con ſcīa ⁊ alit̓ ꝯſtat ꝑ ꝓ batōnes legitīas: dicūt quidā ꝙ dꝫ alij ꝯ cām d̓legare. ff. d̓ iuꝰ riſ. om. iu. p̄toͣ. Alij dicūt ⁊ meliꝰ ꝙ licꝫ iudex aliꝗd hēat ī ꝯ ſcīa ſua ꝙ ꝯſtet perallegata: dꝫ iudicar̄ ẜm ꝙ fcā ē fides ſibi ī iudicio ꝑ iura pͥd mo dicta: ⁊ nō dꝫ ſe ꝗ ꝯſcīam: qꝛ nō ſcit illa tāꝙͣ iudex: ſꝫ tāꝙͣ deꝰ. jͣ. c. ꝓx. ⁊.vi. j. q. ii. ſi tātū. ⁊. c. placuit. nec peccat nec dr̄ face̓ ꝯͣ ꝯſcīam. et ita nec ī ꝯdēnando nec abſoluēdo ſeqͣt̉ ꝯſcīam. ⁊ ꝙ ita ſit ꝓcedēdū pꝫ. nā dn̄s oīa ſcie bat: ⁊ tamē nullū uoluit ꝯdēnare: niſi ꝓbatōibꝰ ꝯuīceret̉.ii. q. i. de oīpotēs. ꝗ.n. ꝯͣ ꝯſciām iudicat: punit̉ ſecundū tenorē conſtitutiōis inno. iiii. j. de re iudi. cū eterni. g ¶ Publicū ꝯuocēt.ſ. iudiciū ſeculare. ſic. xxiii. q. v. pͥnceps. ⁊. lxxx. vi. di. cū ad ueꝝ uētū ē. vtraqꝫ ptās ꝑ alterā adiuuat: ut ibi dicitur. ⁊. jͣ. e. quoniam. ⁊ poſſet compelli ad hoc. jͣ. de maledic. c. ii. h ¶ Preiudicādū. qꝛ ꝑ hͦ nō acquirit̉ ius ī p̄iudicium eccleſie: ut ſua aucte poſſet ī poſteꝝ attētare: niſi d̓ mādato eccleſie. īmo tenet̉ au xiliū p̄ſtare eccleſie ⁊ poſſet ꝯpelli ad hͦ. xxiii. q. v. adminiſtratores ⁊. jͣ. d̓ maledi. c. ii. ⁊. ē ar ꝙ ꝓteſtatio neceſſaria ē: qn̄ aliꝗ aduocant̉ ad ea ī quibꝰ ius nō hn̄t. vii. q. i. pontifices. ⁊. xxiiij. di. p̄ſbyteri. ar ꝯͣ. s. de elec. cum vinton̄. ibi ſor i ¶ I ſacerdos. ꝓ certo. qꝛ foͣte vidit eū delīquētē: vel qꝛ ipſe idē ei confeſſus fuit. xxii. q. v. hec vr̄. k ¶ Nominatī. ar. ē hic ꝙ aliꝗd lꝫ ī gene̓ ꝙ ī ſpē nō lꝫ. ſi. viii. q. i. ꝗd̓ autē. ff. de qōnibꝰ. l. i.§. ꝗ qōeꝫ ar. sͣ. d̓ of. del. quoniā abbas. ff. d̓ pe l. moris.§. ſūt autē. ad fi. ar. ꝯͣ. xxiiii. di. qn̄. ff. ſi ꝗs caut̓. ſꝫ ⁊ ſi ꝗs.§ q̄ſitū. ⁊.jͣ. d̓ ap. īter cetera. ⁊. C. d̓ iure. do. īpe. l. i. ſo. qd̓ licitū ē ī g. nere lꝫ ī ſpē ⁊ ecōuerſo: niſi deſcēſus ad ſpālia uel gnaͣlitas occaſio nem mali īducat: ut pꝫ ꝑ exēpla ī pͥma rubrica. ⁊. C. q̄ res pig. ob. poſ. l. i. ⁊. C. d̓ pig. ob. ſꝫ ſingula exēpla tā de pͥma regula ꝙͣ ſecūda ſuū caſum obtinent: ut pꝫ ī quacunqꝫ concordātia. l ¶ Confeſſus. lꝫ enī confeſſus ſit ī penitentia: nunꝙͣ tamē excōica bit eū ipſū expͥmendo: qꝛ ſic ꝓderet peccatorē. qd̓ eē non dꝫ. de pe. di. vi. placuit. ⁊. jͣ. de pe. ⁊ remiſ. omnis vtriuſqꝫ. m ¶ Noīatī.i. ꝓprio noīe exp̄ſſo nō dꝫ eū arguere vel excōicare: ſꝫ ī genē ſic dicēdo. ꝗcūqꝫ fecit tale factū ſit excōicatꝰ. ⁊ ꝑinde habet ac ſi ꝓprio noīe exp̄ſſo eēt excōicatus ꝙͣtū ad deū: ſꝫ ꝙͣtū ad eccleſia nō: qꝛ nō uitabit̉ ab eccleſia. ⁊ ē ſi. xi. q. iii. excellentiſſimꝰ. ⁊ inſti. de exhe. libe.§. maſculos. ⁊.§. nomīatī. ⁊. ff. de libe. ⁊ poſthu. noīatim n ¶ Remouē a cōione. ſi. vi. q. ij. ſi tātū. ⁊. c. placuit Sꝫ ꝗd ſi ep̄s di cat excōico vnū d̓ illis ꝗ tale factū fecer̄t: vr̄ ꝙ nullus ſit excōicatꝰ qꝛ cū ex pluribꝰ ẜuis eiuſdē noīs vnꝰ lib̓ eē iuſſus ē: neut lib̓ erit. ff. d̓ manumiſ. teſtamē. cū ex pluribꝰ. d̓ teſta. tutel. duo ſūt ticij: ⁊ noīa tī ꝗs ē excōicādus. xxiiii. q. ii. ſane. ar. ꝯͣ ꝙ vterqꝫ ſit excōicatꝰ. ff. d̓ adimē. le. l. iii.§. ſi duobꝰ. ⁊. ff. d̓ re. du. ꝗ duos. vi Sꝫ veꝝ ē ꝙ neut ē excōicatꝰ: qꝛ ſnīa īcerta ē: ⁊ iō rei iudicate auc̄tē n̄ ꝯtinet: ſic̄ ſnīa q̄ certā quātitatē nō ꝯtinet nulla ē. C. d̓ ſē. q̄ ſine cer. quā. l. pe. ⁊ ult. o ¶ Admonere. ī ſecreto: nō ingerat ſe cōioni ſue. ſi. jͣ. d̓ ſen. excom. cū non ab hoīe. i. ℟. ſꝫ publice nō dꝫ eū remouere. ſic nec chriſtus iudā remouit: īmo ei euchariſtiā dedit. d̓ conſe. di. ii. c. cū oē. c. ſi il lud: ⁊ cū alijs ad predicādū miſit.i. q. i. ſicut chriſtus. Um ab eccleſiaꝝ. eccleſiaſtica. ſic gͦ p̄lati iſti pn̄t excōicare. xvi. q. i. alia ē. ⁊ ſic ſūt iudices ordinarij. ar. jͣ. d̓ exceſ. p̄la. ad hoc. ⁊ habēt curā aīaꝝ sͣ. de elec. cū ī cūctis.§. īferiora. ſic ⁊ abbas pōt excōicare: ⁊ hꝫ iuriſditionē. jͣ. d̓ ſimo. ſic̄. sͣ. de of. del. p. ⁊. g. ⁊.ſ. uel ſi confeſſuſfuerit ⁊ emēdare no luerit: niſi iudiciario ordīe quis ꝓ bare poſſit: nō dꝫ eū arguere nomi natimᵏ ſed īdeterminate: ſicut dixit chriſtus. unus ueſtꝝ me traditur ceſt: ſed ſi ille cui dānum illatū ē pe tierit iuſticiam: pōt excōicare acto rem dāni. lꝫ etiam ei confeſſusˡ ſit. ſed tamen non nominatim pōt eū remouereⁿ a cōmunione: lꝫ ſciat eū eſſe reū: qꝛ non ut iudex ſcit ſed ut deus. ſed debet euꝫ admonere ne ſe ingerat: qꝛ nec chriſtus iudam a cōione remouit. Lex. iij. flore. epiſcopo. Um ab eccleſiarum prelatis eccleſiaſticaᵖ ſententia ī male factores aliquos promulgatur: ra ta debet ⁊ firma cōſiſtere ⁊ uſqꝫ ad dignam ſatiſfactioneꝫ īuiolabiliter obſeruari. Quapropter mādam quatenus ſi plebanꝰ ſancti. p. ī cle ricos uel laicos ꝑrochianos ſuos interdicti uel excōicatiōis ſentētia

Sto ꝯpe ſignificaſti. ⁊ hͦ oēſ ꝯcedūt: niſi cōſuetudo faceret ꝯͣ tales: ſꝫ anathematizare nō poſſūt: ut dicūt ꝗdā. xvi. q. ii. uiſis. ⁊. xxiiij. q. iii. corripiāt̉. Et tu dicas ꝙ nō poſſūt anathematizare ſiue excōica re: cū illa ēt ſolēnitate d̓ qͣ tradit̉. xi. q. iii. debēt: ⁊ d̓ illa excōicatōe ī telligūt̉ p̄dicta capitula. xvi. q. ii. uiſis. ⁊. xxiiij. q. iij. corripiāt̉. ⁊ ꝙ hͦ facē poſſūt iſti īfe riores plati hēs. jͣ. d̓ eo ꝗ fur. or. ac. c. i. ⁊ qꝛ hͦ nō ē ordīs: ſed potiꝰ iuriſditōis.sͣ. d̓ elec. trāſmiſſaꝫ. ⁊ illud gnaͣlit̓ tradit̉: ꝙ ꝗlibꝫ p̄latꝰ collegi ate eccleſie lꝫ ſubſit ep̄o: ē iudex ordina riꝰ ī plebe ſua: ⁊ hꝫ iuriſditōꝫ cognoſce di ⁊ excōicādi: ut hͨ dic̄. ⁊ ī aut̉. d̓ defen. ciui.§. ii. col. iij. ⁊. x v. q. iiii. c. i. ⁊. jͣ. d̓ iu di. decernimꝰ. ⁊. ar. C. d̓ iuriſ. om. iu. l. ult. ⁊ illū dico p̄latū hͦ facē poſſe ⁊ taleꝫ iuriſditōm hr̄e ꝗ eſt electꝰ a collegio ſiue vniuerſitate sͣ. de e lec. c. i. ⁊. xciii. di. le. gimꝰ. ⁊ idē ītelligo ſi p̄ficiat̉ collegio ul uniuerſitati ab eo ꝗ hꝫ adminiſtrationē cū iuriſditiōe. puta epiſcopo. p ¶ Ronabilit̓. qd̓ ſē ꝑ pſumit̉ donec ꝓ bet ꝯͣriū. ar. sͣ. d̓ renū. ī p̄ſentia. ⁊. jͣ. de re iudi. ſic̄. ⁊ ẜuāda ē a ſubditis: ſiue ſit iuſta ſiue non. xi. q. iii. ſnīa paſtoris. q ¶ Nō relaxes. Sꝫ pone ꝙ ep̄s relaxet talē ſnīam plebano rreꝗſi to nec aliqͣ ſatiſfactōe p̄miſſa nūꝗd tꝫ abſolutio; utiqꝫ cū ſit.n. ſuꝑi or ⁊ ordinariꝰ ſue dioc. xi. q. i. d̓ ꝑſona ſꝫ male fac̄. īmo ⁊ ſi ſubditꝰ cōquerat̉ ep̄o: dꝫ illū remittē ad ſuū excōicatorē abſoluēdū. jͣ. e. ad repͥmēdā. ẜm tenorē illiꝰ decre. niſi ꝑiculū eēt ī mora. jͣ. d̓ ſen. excō. ſacro. ⁊ tūc recepto pͥmo iuramēto ſcd̓ꝫ formā eccleſie: ut tradit̉ in decre. ſacro. Um nos. ꝑſona hͦ iō dic̄: qꝛ ꝑſona eccleſiaſtica faciliꝰ cogit̉: .C puta ꝑ ſuſpēſiōꝫ uel ſb̓tractionē bn̄ficii. lxxiiii. di. ꝯſuluit: ut ſic fiāt b ¶ Idonee. ſic pꝫ ꝙ pr̄onꝰ laicꝰ lꝫ pn̄tet īdiguū nō ē pͥ ꝯcordes. uātꝰ nec pͥuādus ptāte p̄ſētādi. ſꝫ ī collegio ſeu eccleſiaſtica ꝑſona aliud ē: qꝛ ſi collegiū eligat uel p̄ſentet īdignū: ē ipſo iure pͥuatꝰ. sͣ. gde elec. cū ī cūctis. Idē credo d̓ clerico pr̄ono ꝙ non ꝑcit̉ ei ſi p̄ſen tet īdignū. īmo pͥuatꝰ ē eod̓ mō. uel ſaltē pͥuāduſ eſt: ſic uides ī alio articulo. clericꝰ pr̄onus uariare nō pōt laicꝰ pōt anteꝙͣ p̄ſentatꝰ ſit ꝯfirmatꝰ. jͣ. de iurepa. cū āt. Et hec pōt eē rō qͣre laico pr̄ono dant̉ tatū qͣttuor mēſes a tꝑe uacatōis. jͣ. de iurepa. cuꝫ ꝑꝑ. collegio v̓o ſi ue clericis dāt̉ ſex mēſes ꝑ illā ꝯſtitutōꝫ. jͣ. d̓ ꝯceſ. p̄bē. nulla: qꝛ lai cus nō pͥuat̉ ptāte p̄ſentādi: lꝫ īdignū p̄ſentet: clerici v̓o ſic. unde hͨ fit qͥdā ꝯpēſatio hīcinde: qꝛ laici grauāt̉ ī tꝑe ⁊ releuāt̉ ī alio: qꝛ nō puniūt̉. ⁊ qꝛ clerici puniūt̉ eligēdo uel p̄ſentādo īdignū: releuāt̉ in maiori tꝑe. ⁊ qꝛ clerici magis debēt eē diſcreti ⁊ ſcire iura: iō puniū tur ſi peccāt ī electionibꝰ ſeu p̄ſentationibꝰ. ⁊ clerici pr̄oni eod̓ iure utunt ī p̄ſentādo quātū ad penā ſi delīquāt: ſic̄ clerici eligēdo. ar. p̄ Edic. c. cū autē Quidā tn̄ dicūt ꝙ ad ſuꝑiorē deuoluit̉ ꝓuiſio eccle ſie: cū laicꝰ pronꝰ p̄ſētat īdignū. ī aut̉. d̓ ſciſ. ep̄i.§. ſi ꝗs oratōi domū lcol. ix. tn̄ iur̄ nr̄o nō cauet̉ hͦ exp̄ſſe: ⁊ iō ſtādū ē canoni ⁊ nō legi. b. c ¶ Cā. puta ſcādalū magnū. ar. jͣ. de iurepa. c. i. ⁊.ii. ſed ꝓ modico ſcādalo non dimittit ep̄s eccleſiā ordinare. jͣ. d̓ iurepa. quoniā: uel qꝛ de iurepa. uertit̉ qō inter ep̄os ⁊ preſentatores. d ¶ Economos. hic ꝯſtituit̉ economꝰ ad cōſeruandū nō ad agēdū. lxxv. di. quoniā. quādoqꝫ ēt ad agendū ꝯſtituit̉. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. oīs §. nihilominꝰ. ⁊. jͣ. de iura. calū. inꝑatoꝝ. ⁊. jͣ. de capel. mona. dilectꝰ ⁊. c. cōſtitutꝰ. ⁊ hͦ ītellige cū de iurepa. qō ē int̉ pr̄onos ⁊ epiſcopū: uel quādo pr̄oni nō concordāt de preſentāda ꝑſona: vel malū preſē tat. tunc dꝫ ep̄s ſtatī ponere economū: ꝗ ꝯſeruet bona eccleſie. Si qō ē d̓ iurepa. īter pr̄onos vſqꝫ ad qͣttuor mēſes expectabit ep̄s. illis elapſis ordinabit eccleſiā ſaluo iure ī poſteꝝ illi ꝗ obtinebit. jͣ. d̓ iurepa. quoniā ī quibuſdā. ⁊. c. cū ꝑꝑ diſcordiā. ⁊ ex hac lr̄a notare debes: ꝙ pr̄onꝰ ſe ītromittē nō dꝫ de rebꝰ eccleſie: niſi quo ad defē ſionē. xvi. q. vii. decernimꝰ. ⁊. c. filiis. ſꝫ ep̄s uel aliuſ prelatꝰ ad quē ꝑtinet inſtitutio dꝫ habere cuſtodiā illius eccleſie vacātis. rōnabiliterᵖ tulerit: ipſam facias in uiolabiliter obſeruari: ⁊ eā ſine cō grua ſatiſfactiōe ⁊ abſqꝫ eiuſdē ple bani cōſcientia non relaxesq ¶ Dē cāt. archiepō ⁊ eiꝰ ſuffrag. Um uos plerūqꝫ oporteat or dinationē eccleſiarij differre: pro eo ꝙ qn̄doqꝫ perſoneª uobis minus idonee preſētātur aut inter uos ⁊ preſētatores alia de cā radix diſſenſionis emerſerit: ⁊ īfra. Fra ternitati.u. mādamuſ quatenus ſi quādo in uacātibus eccleſijs ī qui bus eccleſiaſtica perſona preſētati onē non habet: uel quia ꝑſone mi nus idonee preſentantur uel alia de cauſaᶜ de iure perſonas non po tueritis in eis īſtituere: ap. re. pōa tis economoſª: qui debeant fructꝰ ꝑcipere: ⁊ eos aut in eccleſiarum utilitatē expēdere: aut futuris per ſonisᶜ fideliter reſeruare. ¶ Deꝫ cant. archiepō. X parte tua ⁊ infra: Quia nos conſulere uoluiſti: utrū illorū ( abſolutio teneat: qui occultatis ex ceſſibus ꝓ quibus excommunica e ¶ Futuris ꝑſonis. Nota bona eccleſie ꝯſeruāda ī tēpore ſucceſſori. xii. q. ii. hec huius placiti. ⁊. c. charitatē. ⁊. lxxv. di. quoniā quidā. ⁊. x. q. ii. ſi quis ep̄s niſi ſint talia que ẜuādo ẜuari nō poſſunt. C. de admi. tu. l. lex. que tutores. ī ſfi. ⁊. ff. de peti. here. diuus. ī fi. i. ℟. ⁊. x. q. i. ſi quis epiſcopus. f ¶eIX ꝑte tua redire. ex eo ꝙ iſti ꝯpellūt̉ redire ad curiā: pꝫ ꝙ non ſūt ab ſoluti: qꝛ talis abſolutio ꝑ ſuꝑ preſſionē ueritatis obtēta nō ꝓdeſt. jͣ. de ſen. excō. cū ꝓ cā. ⁊. c. officii. ī fi. ⁊ lr̄e ſuper hoc īpetrate nō tenēt quidā dicūt ꝙ ſi ꝓ pluribus criminibus vna tantū ſnīa aliquis ſit ex cōicatus: dūtamē aliquod eo rū exp̄ſſerit ī abſolutione: ab ſolutus ē ſi de alijs poſtea cō terat̉. ar. de conſe. di. iiii. tunc ualere. qd̓ non credo veꝝ: ni ſi de illo qd̓ expreſſerit. Sed illa abſolutio nō ꝓdeſt cū ad hūc ſit ligatus ꝓ alio crimīe: ⁊ ēt extra eccleſiā. jͣ. de ſentē. excō. cū ꝓ cā ſed tunc demuꝫ ualebit abſolutio cum ab alia excōicatione fuerit abſolutꝰ: ſicut ſi quis d̓ uno peccato pe nitentiā agat ⁊ non d̓ alio: ta lis penitentia non ꝓdeſt quo ad uitā eternaꝫ: niſi cum alte rius criminis penitentiā ege rit. de pe. di. iii.§. ult. ī fi. Sed ſi pluribus ſententiis ligatus ē: oportet ut a qͣlibet abſolua tur: ⁊ ultima confirmabit om nes precedentes: qꝛ tunc inci pient ualere. ar. ff. ad trebel l. i.§. ſed ⁊ quotiēs. ſicut dicit de pe. di. iii.§. ult. ī fi. jͣ. de pe. ⁊ re. ꝙ quidaꝫ. ⁊. ff. de ſer. ru ſti. pre. ꝑ fundum. ⁊ tot ſūt ne ceſſarie abſolutiōes quot fue runt excōicationes. ſic. ff. de no. oper. nuncia. d̓ pupillo.§. ſi ī pluribuſ. ⁊. ii. q. iii§. ſi preuaricator. v̓. ſi plura crimina. ⁊ talis ſemꝑ eſt uitādus quouſqꝫ ſit ab ſolutus ab oībꝰ: ēt ſi eſſet excōicatus a pluribus ⁊ oēs excommunicatores cō mitterent uices ſuas uni. ⁊ ille abſoluat ab omnibus: una ſententia expreſſa cuiuſlibet excōicationis cā abſolutus erit. ⁊ idē erit ac ſi ſingulariter abſolue retur a qualibet. ⁊ eſt ſimile de acceptilatione qui capit plures obligationes. ff. de acceptil. pluribus. ſed īmo non uidet̉ uelle ſoluere hanc queſtionē. jͣ. de ſen. excō. officii. Sed querit̉ quare abſolutus pro falſa cā: non habetur ꝓ ab ſoluto. ſicut ꝓ falſa cā excommunicatus habet̉ ꝓ excommunicato ſaltē quo ad eccleſiā: ut. xi. q. iii. c. i. ⁊. ii? Reſpondeo: utrobiqꝫ conſulitur aīe: qꝛ excom municatio ⁊ ſi ſit iniuſta non eſt contēnenda: ne ex ipſo cōtēptu ligetur. xi. q iii.§. cum ergo. ī fi. ⁊ excommunicatio eſt medicina anime. jͣ. de ſen. excō. cuꝫ medicinalis. ſi non contēnat̉. xxiiii. q. iii. notādum. ⁊ potius ei obeſt qui iniu ſte excommunicat: ꝙͣ excommunicato ſi non contēnit. xi. q. iii. illud. Alia rō pōt aſſignari: quare non ꝓſit abſolutio ex falſa cā: qꝛ excommunicatꝰ fuit ꝓ certa cā: ⁊ omnis res ꝑ quaſcunqꝫ cās naſcitur ꝑ eaſdē dꝫ diſſolui. jͣ. de re. iu ⁊ bomnis res. ſed de illa cā nulla eſt facta mentio: ⁊ ita illa remanet: gͦ ⁊ eius effectus. ⁊ ſic remanet excommunicatio prima. Preterea durante pͥore cā ex alia cā ex qua excommunicatus non fuit: abſolui non potuit. qꝛ ab illo quod nil fuit abſolui non potuit: ⁊ ſic talis abſolutio nulla. ab illa uero non intēde bat illum abſoluere: ⁊ ab alia non potuit abſolui. ar. sͣ. de tranſla. inter corpo ralia. ⁊ sͣ. de offi. deleg. cum ſuper. ⁊. ff. de heredi. inſti. quotiens. ar. ꝯͣ ꝙ ab ſolutio ex falſa cā teneat. jͣ. de conſangui. ⁊ affi. qꝛ circa. g ¶ Purgationē. ⁊ ita quos epiſcopus hꝫ ſuſpectos poteſt ꝯpellere ad purga tioſe preſtandā: ut hic dicit: dūmodo publica laboret infamia. jͣ. de purga. ca no. nos inter alios: ⁊ ſint infamati apud bonos ⁊ graues. jͣ. d̓ purga. cano. cū in iuuentute: ⁊ non ſit orta ab inimicis. xi. q. iii. in cunctis. h ¶ P Ignificauit notātur. qꝛ noluerunt ꝑere ſententie diuortii. late ꝓpter conſāguinitatem uel affinitatem: ſed ſi excommunicati impetrarunt litteras ſuper reuocatione ſententie que non trāſit in rem iudicata quā dice bant per falſos teſtes: ut habetur infra de re iudi. lator. ⁊. c. conſaguinei. ſecū dum unum caſum: ſed glo. intelliguntur āte ſententiā cum fuit appellatuꝫ. ſe cundum alium caſum fuerunt excommunicati āte ſententia. i ¶ Pro receptione. hoc intelligendum eſt quādo teſtes ad iudicem uenire nō poſſunt: qꝛ ſunt ualitudinarii uel alio impedimento detenti: uel etiā ſunt ī ho nore ꝯſtituti. jͣ. de teſti. ſiqui. alias ꝯpellendi ſunt uenire. C. de teſti. ſi quādo dummodo non ꝑ longū iter. ff. de teſti. l. iii.§. ult. k ¶ Effectum. unde poſtulaſti quid ſit faciendum. l ¶ De ſidia iudicis delegati. ⁊ ita iudex ordinarius ſupplet deſidiam delegati ſicut delegatus ſupplet ordinarii. sͣ. de of. del. prudentiam.§. ſexta. ⁊. jͣ. de fo. ꝯpe. lꝫ. ⁊. c. ex tenore. ſed qd̓ dicit̉ hic.ſ. ꝙ recidunt in iuriſditionem ordinari am. ex eo ꝯtingit ꝙ non proſequunt̉ appellationem ſuam. ⁊ ne propter boe ti fuerant: abſolutōnis bn̄ficium ꝑ ſe. ap. meruerūt: ſue excōicationiſ cām aliam pretendentes. t. r. ꝙ ſi ita tibi conſtiterit debes eoſec. cē. compellere cuꝫ litteris tuis rei ue ritatem continētibus ad ſedē apo ſtolicam redire. ſi uero id tibi nō ꝯſtiterit: ⁊ eos ſuſpectos habueriſ ꝙ confeſſi nō fuerīt ueritatē ipſos compellere debes exinde coraꝫ te ꝙ ſi ueritatem confeſſi fuerint pur gatiōēᵍ preſtare. ¶ Celeſtinꝰ. iii. Ignificauit nobis. t.ſ. ꝙ qui dā de parochianis tuis cum ꝓ illicita cōſanguinitatis ⁊ affinita tis copula excōicatione notantur ad iudices r̄motiores ab ap. ſe. lit teras īpetrant: ꝑ quas cū ab excō municatōne fuerint abſoluti: quia dicti de legati ad locum ubi teſtes produci ualeant: non accedūt: nec aliquos pro eorum receptōneⁱ trāſ mittunt in prenominata nefarie cō iunctōnis copula remanent: ⁊ cau ſa debitū nō ſortitur effectu: ⁊ īfra Cū itaqꝫ pro malicia uel deſidia iudicis delegati non debeat quis

m ¶ Reuocare. poſt admonitionē ipſis delegatis factā: ut ꝓcedant: ⁊ ipſis cō iugatis: ut cām ſuā ꝓſequant̉. ⁊ ſi poſtea malicioſe verſat ne ꝓcedant: tūc re ducat illos ordinarius ī p̄ſtinā excōicationis ſnīam. ar. sͣ. d̓e of. delega. prudē tiā.§. ſexta. Sed quātū expectabit: certe modicū tēpus dabit̉ infra qd̓ poſſit ꝯponere ſarcinulas ⁊ ſe parare ad cām. ff. ex quibus cau. ma. in integrum re ſti. l. ab hoſtibus.§. ſꝫ qd̓ ſim pliciter. vel hoc ītellige ad ar bitriū boni uiri..i. iudicis. ff. de v̓. ob. continuus.§. cū ita. n ¶ In receptione. ꝑ procura tore.ſ. cū ſint illi excōicati ar jͣ. de iudi. intelleximꝰ. uel etiā ꝑ ſeipſos poſſunt cām īciꝑe: qꝛ quodāmō rei ſunt: ⁊ reꝰ be ne pōt ſtare ī iudicio excōica tus..jͣ. d̓ exceptio. ſignificaue runt. ⁊. c. ult. ⁊ ꝓſequi appellationē ſuā: ut ibi. ſed poſtꝙͣ ī ceperūt hr̄e d̓legati legitimū ꝓgreſſū: ut hic dicit: poterūt abſolui. ⁊ eſt ſi. jͣ. d̓. v̓. ſig. ex ꝑ te: ubi nō abſoluit̉: niſi quiſ ꝑ mo ſatiſfaciat. ſꝫ hic non ſtatī abſoluit̉ ꝓpter ꝓximā ſuſpi tionē. alias regulare ē ꝙ qui libet pͥmo abſoluat̉. jͣ. d̓ ſē. ex cō. per tuas. a ¶¶Uantoⁱ deuotio. ī clau ſtro. xi. q. i. ſi cupiſ. ⁊ ſi ne quo viuereⁱ nō poteſt. xvi. q i. placuit. b ¶ Principū. ⁊ ſi ibi ī aliqͣ ad miniſtratōe caꝑent̉: indigni eſt eis ab eccleſia ſubueniri: ꝑ quos cōſtat ſcādalū ī eccleſia generari. jͣ. ne cle. uel mo. ſacerdotibus. c ¶ Inueneris. ꝑ inquiſitionē jͣ. de ſimo. de regularibꝰ: uel euidentia rei. jͣ. d̓coha. cleri ⁊ mulie. c. ult. ⁊. c. ueſtra. d ¶ Propriū. qd̓ niſi in morte reſignauerit: ī ſignū ꝑditiōis inſterquilinio cū eo ſubterre tur. jͣ. de ſta. reg. monachi. ⁊. c. cū ad monaſteriū. e ¶ Abbatiſ. xviii. q. ii. abbateſ. f ¶ Si p̄lati. ſic pꝫ ꝙ coercio ⁊ correctio monachi pͥmo loco ſpectat ad abbatem. jͣ. de ap. reprehēſibilis. ī fi. ⁊. xxiiij. q. iij. corripiant̉. Hu. dicit ꝙ ſi agatur ī figura iudicij: ſolus ep̄s cognoſcere dꝫ de eius cā: ſecus ſi agat̉ ẜꝫ re gulā clanſtralē. xi. q. i. de ꝑſona. C. de pa. poteſ. l. iii. ⁊. C. de emenda. ꝓpin. l. vna. Sed ꝓbabilius videt̉ dicendū ꝙ prelatus eccleſie collegiate hꝫ iuriſditionē. ut. xvi. q. v. c. i. ut dictū ē. sͣ. e. cū eccleſiaꝝ. ⁊ ꝙ abbas ſiue pͥor poſſit excōicare monachos ſuos: ē expreſſū. jͣ. d̓ maio. ⁊ obedi. cū in eccleſijs. ⁊. jͣ. d ſimo. ſicut. In omnibus his potiſſime ꝯſiderāda ē cōſuetudo cuiuſcunqꝫ eo cleſie: que dat iuriſditionē. ix. q. iii. ꝯqueſtꝰ. C. de emā. l. i. ⁊ ulti. hodie reuo catio taliū pertinet pͥmo loco preſidētibus capitulis abbatū ⁊ pͥorum. jͣ. d̓ reg c. ult. ⁊ ibi adijcit̉ pena.ſ. excōmunicationis. g ¶ Officij. ſic. sͣ. de eta. ⁊ qua. queris. ⁊. lxxiiii. di. conſuluit. h ¶ ¶ D reprimendā maliciā. ſic. di. iiii. facte ſunt. nā ꝑ leges nemo beneface cogit: ſed male agere ꝓhibet̉. xxiii. q. v. ad fidē ut boni inter malos vi I uant quiete. xxiii. q. v. non fruſtra. ⁊ hic ſolum bene agitur: ut uita hominum corrigat̉. xxiii. q. v. prodeſt. i ¶ In canonibus. Uarie ſunt pene ī canonibꝰ ꝯſtitute. q̄dā īducunt degrada tionē ⁊ curie ſeculari traditionē. jͣ. d̓ fal. ad falſarioꝝ. q̄dā degradatione ⁊ de truſionē ī monaſterio: ut. l. di. ſi ep̄s quedā depoſitionē tātuꝫ mō. l. di. ſi quis viduā q̄dā ſuſpenſionē ſolūmō. ii. q. v. ſi mala fama. ⁊. c. p̄ſbyter. ⁊. xxxii. diſt. nullus. ⁊. c. p̄ſbyter. quedā excōicationē. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadente. quedā pͥ uationē officii ⁊ beneficii ꝑpetuo. lxxxi. di. ſi quis āmo qͣdā officii ad tp̄s. lxx xii. d̓i. p̄ſbyter. ſi. xxi. q. ii. placuit q̄dā pͥuationē officii tatuꝫ ad tēpus. xxviii. di. p̄ſbyterū. qͣdā pͥuationē beneficii tātū. vii. q. i. ſi quis. d̓ ordine. ⁊ sͣ. d̓ elec. cū in cūctis. q̄dā pͥuationē tātū cōionis. xxxv. di. ante oīa. lv. diſt. nullus. ⁊ ali as penas hēs. lxviii. di. ſicut. ⁊. xviii. di. placuit. k ¶ Ab alijs. ii. q. i. qui ſe ſcit. l ¶ Uos ipſi. xi. q. iii. cure. m ¶ Suſpendat. hͦ iō dicit: qꝛ ſnīa illa ſecū trahit executionē. jͣ. de ap. paſtora lis.§. i. hic ē ꝙ pꝰ. x. dies nō trāſit ī rē iudicatā: qꝛ quādocūqꝫ pōt peti abſolu tio. vnde ſi faceat quis ꝑ. x. dies: nō ītelligit̉ acquieuiſſe ſnīe. vnde ꝯcedo ꝙ poſt. x. dies uel quadocūqꝫ poſſit apellari a ſnīa excōicationis ad metropoli tanū: quātū ad hͦ ꝙ metropolitanus pōt ipſū abſoluere preſtita cautione: ꝗ ad remanēdū in copula coniunctō nis inique ſuffragium inuenire ta le damus. t. f. reſponſum ꝙ quoti ens ea que prediximꝰ in tua dioc. euēire ꝯtigerit: licite potes taliter abſolutos ī priſtinā excōicationis ſnīaꝫ reuocareᵐ ipſoſqꝫ tamdiu ea deꝫ ſententia tenere ligatos: dōec cauſa in recepiōneⁿ teſtiuꝫ ⁊ ī alijs legitimum incipiat habere ꝓgreſ ſum. ¶ Nnocē. iii. anſitano archi epiſcōpo. Uanto deuotio religioſorū. ⁊ īfra. Ad audientiam nr̄am noueritis perueniſſe: ꝙ monachi canonici ⁊ alij regulares tue ꝓuin tie: cū deberet potiꝰ ī clauſtro iux ta regularia cōſtituta diuinis obſe quijs uigilare: ⁊ de obedientijs ⁊ redditibus quorū curam geſſerūt pecunia congregata clauſtrum ab horrentesᶜ per curias prīcipum ⁊ potentum diſcurrere non uerētur: ⁊ infra. Mādamus quatenꝰ quoſ cūqꝫ tales inueneris niſi ad ꝯmo nitionem tuam reſipuerint: ut pro prium in manibus prelatoruꝫ ſuo rum ſine difficultate reſignēt con uertendum in utilitatem domus: ſecundum abbatisᶜ conſilium: ⁊ re gularem uitam obſeruent: ſi prela ti eorum poſt tuam commonitōeꝫ id exequi negligēter omiſerint: ꝑ ſuſpenſionē officijᵍ ⁊ beneficij ap. re. compellaſ. ¶Dē rotho. archi epiſcopo ⁊ eius ſuffraganeis. D reprimendam malitiam peruerſoꝝ pene certe ſunt in parebit mādato ſuꝑ eo ꝓ quo fuit excōicatꝰ corā excōmunicatore Sꝫ hoc nō vr̄: qꝛ exquo nō appellauit īfra. x. dies: poſtea nō poſſiappellare. vnde ꝑ appellationē nō tranſfert querelaꝫ ad metropoli tanū: ſꝫ ꝑ ſimplicē querelā poſſet conqueri ēt poſt. x. dies. n ¶ Cōqueſtus. ſic̄ pōt cōqueri d̓ iniuſta excōicatione. ſic pōt appe lare qui ē iniuſte ex cōicatus ⁊ ꝓſeque ap. ⁊ lr̄as īpetrar̄ ſu ꝑ hoc. jͣ. de exceptio cū inter. ⁊. c. vlt. ſed ꝓpter hͦ excōicatio nō ſuſpēdit̉: ſꝫ cā ad ſuꝑiorē trāſfert̉ ſi ī fra. x. dies appellet ⁊ ſi cōueniat ſuper alia re pōt ſe defen dere ut dicit decre. p̄dicta. Et neta ꝙ dicit ꝯqueſtus: qꝛ ſi quis appellat excōi catus nō dꝫ remitti ad excōicatorē: niſi uelit ei face̓ gratiaꝫ jͣ. d̓ ſen. exco. per tu as. Sed ꝯͣ videt̉: qꝛ ipſo facto videt̉ ap pellaſſe: eo ꝙ iuit ad metropolitanuꝫ jͣ. de appel. dilecti. ⁊ c. ut noſtꝝ. So. iter arreptū nō hētur ꝓ appellatione pꝰ ſen tentiā. īmo viua uo ce ē ſtatim appellan dū: poſtmoduꝫ v̓o ī ſcript. ii. q. vi.§. for ma. ī fi. ff. de appel. l. ii. Sed ante ſnīaꝫ videt̉ appellare qui ad curia ſuꝑ hoc ꝓ ficiſcit̉: ut dicunt co traria. ſꝫ illa nō hn̄t locū iudicio cepto qꝛ qui appellat cāꝫ rōnabilē coraꝫ iudi ce expͥmere dꝫ: ⁊ ꝓ pter illā appellare. jͣ. de ap. dilecto. ī. fi. ⁊.c. dilectus. ⁊. c. uſ debitus. ī fi. hodie quicūqꝫ appellat in iudicio uel extra: ab īterlocutoria uel grauamine in ſcriptis appellet: ⁊ cauſam appel lationis exprimat. jͣ. de appel. c. cordi. o ¶ Fuiſſe. hͦ iō dic̄ qꝛ ſemꝑ preſumit̉ ꝓ ſnīa iudicis ordinarij. jͣ. d̓ ꝓ ba. poſt ceſſionē. jͣ. de re iudi. ſic̄. ⁊ sͣ. d̓ renū. ī p̄ſentia. Sꝫ ſi obiicia tur ꝯſnīaꝫ rōe ꝓceſſus: opotet ꝙ ꝓbet̉ ꝓceſſus: ad hͦ ut ſtet̉ ſnīe. jͣ. d̓ ꝓba: quoniā ꝯͣ. ⁊ ita ſtabit̉ ſnīe: ⁊ p̄ſumit̉ ꝓ ea: niſiⁱ īfringat̉ rōe ꝓ ceſſus. Hic ēt pꝫ ꝙ nō p̄cipit̉ aliꝗd abſolute: niſi pͥmo ꝯſtet an iuſte uel iniuſte fuerit excōicatus. jͣ. d̓ reſti. ſpo. lr̄as. ī fi. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ſa cro. ⁊ hͦ cōſtabit ꝑtiū aſſertione. ⁊ recipient̉ ꝓbationes ab vtraqꝫ ꝑ te. sͣ. de off. del. cū cōtingat. Abſolutio fieri dꝫ ſcd̓m diſtinctionem decre. jͣ. de v̓. ſig. ex ꝑte. Itē ꝑ tales ꝓbationes cōſtabit an alter alti ri teneat̉ ad intereſſe: ẜm ꝙ tradit̉. jͣ. de ſen. ex. ſacro. ꝓut notat̉. sͣ. de offi. deleg. cum cōtingat. b. Uo ſimul. canonibus. ix. q. iii. ꝯqueſtus. xviii. q. ii. c. i. ⁊ ult. a bPatriarchas. diuerſitas in nomine eſt: dignitas eadē. xcix di.§. i. ⁊. c. i. ⁊. ij. c ¶ Conſuetudo. rationabilis ⁊ preſcripta: alias conſuetudo non ꝓ deſt. sͣ. de conſue. c. ulti. ⁊ eſt arg. temporis diuturnitateꝫ ⁊ ſolutio nem ⁊ obligationem inducere in futurum arg. xvi. q. ii. ſtatuendū. ⁊. jͣ. de cen. ex parte. ⁊. c. olim cauſam. ⁊. C. de agri. ⁊ cen. litibus li. xi. Arg. contra. jͣ. de exceſ. prela. cum ad quorundam. ⁊. x. q. iii quia cognouimus. ⁊. jͣ. de cen. peruenit. So. qui eſt in poſſeſſioni alicuius rei: in ea defendi debet. jͣ. ut li. pen. quaſi per totum. ar. s de elec. querelam. in fi. ⁊. jͣ. de cauſa poſ. cū eccleſia. ⁊. ff. ſi ſerui. ve l. harum. ⁊. ff. de aqua quo. ⁊ eſti. l. pe. ⁊ eſt defendendus: niſi liqu at eum vi uel clam uel precario poſſidere. ⁊ ſic intelliguntur ꝯͣria. c̄ hoc dixi. sͣ. de conſue. c. vlti. c ¶ Nicenas. lxv. di. mos antiquus. ⁊. c. ſequenti. d ¶ Priuilegia. priuilegia eccleſiarum perpetuo ſūt ſeruanda. xxv. canonibusⁱ conſtitute: quas ſicut latas a uobis interduꝫ ī ſubditos uultis inuiolabiliter obſeruari ita latas ab alijs debetis īuiolabilit̓ obſeruare. Ideoqꝫ mandamus: quatenus ſententias quas lexon. epiſcopus duxerit ī ſubditos ſuos canonice ꝓmulgādas: ⁊ uosⁱ ipſi ſeruetis ⁊ aueſtris ſubditis facia tis īuiolabiliter obſeruari. Tu v̓o frater archiepiſcope cum excōmu nicationis ſententia per appellatō nis non ſuſpendatur obiectum: ſi quis excommunicatus ab ipſo de īiuſta tibi fuerit excōmunicatōe cō queſtus: ad ipſum ei quaſi coepō deferens abſoluendum ſecunduꝫ eccleſie formam remittatur: qui ſi noluerit ipſū abſoluere tu recepta cautione iuratoria abſolutiōis mu nus ei poteris exhibere: ita ꝙ le gitime tibi cōſtiterit eum ꝯtra iuſti ciaꝫ excōicatuꝫ fuiſſeº: ex debito ſi bi iuramēto precipias: ut ſuper eo de quo fuerit excōicatiōe innodatꝰ eidē epiſcopo ſatiſfaciat cōpetēter Quod ſi facere cōtēpſerit: eū ī ex communicatiōis ſnīam ap. re. re ducere nō omittas. ¶ Dē turon̄. archiepiſcopo. Uo ſimul: ⁊ infra. Cōſul. t. t. r. ꝙ cū ſit in canonibusª diſ finitum primates uel patriarchaſ nihil iuris pre ceteris haber̄: niſi quātū ſacri cāones cōcedūt uel pri ſca illis cōſuetudo contulit ab āti quo ita ut ſecūdū nicenasˣ regulas ſua priuilegiaª ſeruēt̉ eccleſijs pre

e ¶ Eccleſiam. ſic. ix. q. iii. conqueſtus. ſ ¶ Spāli pͥuilegio. ar. ꝙ dn̄s papa pōt detrahere vni eccleſie ⁊ alij cōferre quod quideꝫ nullus dubitat. xvi. q. i. frater noſter. ix. q. iii. nūc v̓o. ⁊. c. ꝑ pͥncipalē. g ¶ Uoluerit. maxīe. ⁊ ſi nollent ꝯpelli debēt ab archiepiſcopo: niſi ipſe cōſentiret. jͣ. de fo. ꝯpe. ſignificaſti. h ¶ Patriarche. hie roſolymitani. i ¶Uod ſedeꝫ. omittē. Cer tū eſt.n. ꝙ archiepi ſcopus pōt mādare vices ſuas: ⁊ ille te net reciꝑe: ⁊ pōt il lū ꝯpellere. jͣ. c. ꝓx. ⁊ iuſſu archiep̄i ſuf fraganei illū ꝯſecra re debēt. sͣ. de tēpo. or. ſi archiep̄ſ. alias ſine ſui pn̄tia ep̄s n̄ dꝫ ꝯſecrare. lxv. di. non debet. ⁊. c. ep̄s nō eſt. ⁊ ep̄s ſic con ſecratus dꝫ viſitare archiep̄m infra du os menſes. ⁊ ſi non poſſit īpeditus iuſta de cā: hoc ei ſignifi cet. lxv. di. ſi quis ī metropolitana. Itē ⁊ ordinādus tenet̉ reciꝑe cōſecrationē ab eo cui mandaue rit: lꝫ ī hoc grauet̉: ꝙ iudex ſuꝑior hͦ fa cit iur̄ ſuo: ſuffraga nei v̓o ad mādatuꝫ illius. ſic. sͣ. de offi. delega. ſuꝑ qōnum §. ſi duo. Archiep̄s pōt ꝯmitter̄ ea que ſūt iuriſditionis ēt illis qui eā nō habēt. jͣ. c. ꝓx. ſꝫ ea que ſūt ordinis uel cōſecratōis cō mittere nō pōt his ꝗ ea nō habēt: puta illis ꝗ nō ſunt ep̄i uel archiep̄i: uel maiores. jͣ. de cō. ec. uel alta. aqua. Nec ēt talia dicunt̉ com mitti: ſꝫ mādat archiep̄s ſuffraganeis. ut hoc faciāt. ſola auc̄taſ eis deeſt. ⁊ nihil ꝯmittit eis archiep̄s: niſi qꝛ dat aucͣtē ꝓpter p̄lationē quā hꝫ ſuꝑ illis. ⁊ hoc pꝫ ex eo ꝙ quādoqꝫ ep̄i inuitāt̉ ad hec faciē da ab illis: ꝗ ea facē nō poſſunt: utputa capitulū quādoqꝫ īuitat ali um ep̄m ad ꝯſecrādū eccleſiā uel altare: uel ad clericos ordinādos vii. q. i. pōtifices. Itē ſatis pōt dici ſcd̓m canones ꝙ ea que ſt̄ meri īperii poſſūt delegari: ut depoſitio. xxiii. q. iiii. illud. ⁊. ii. q. vii. ſic̄ lꝫ ſcd̓m leges non poſſunt: niſi cum delegans non poteſt adeſſe. ff. de offi. eius cui ma. eſt iuriſdi. l. i. k ¶ Gratie.i. ſi nō ſit excōicatus uel ſuſpēſus uel ſciſmaticꝰ: talis nō pōt ordinare uel ordinari: ut. sͣ. d̓ elec. qꝛ diligētia. sͣ. de eta. ⁊ qͣ. cuꝫ bone. ⁊. jͣ. de ſciſma. ꝙ a p̄deceſſore. ⁊.s. de ep̄o ꝗ renū. ep̄iſ. c. vlti. ⁊ hereticuſ nō ſit. x. q. i. ab hereticis. ⁊. c. i. ⁊.ii. huiuſmodi.n. ꝑſone non conferunt excōicationē. lNo Aſtoralis. iuitū. Noͣ ꝙ pinguius ius hꝫ archiep̄s ī ep̄is ꝙͣ ī eoꝝ ſubditis: ut hic pꝫ. ⁊ sͣ. e. ti. quāto. ar. Sed nūquid idē iuris ē ī ep̄o circa ſubditos ſuoꝝ ſubditoꝝ; certe nō: qꝛ epiſcopꝰ eis prepo neret: ſi uoluerit ꝑ ſe cognoſce̓ de cāis ſubditoꝝ: cū ſit iudex ordīa riꝰ oīum de ſua dioceſi. xi. q. i. d̓ ꝑſona. ⁊ ar. ad hͦ. ff. de iudi. iudiciū ⁊. xi. q. iii. ꝗ reſiſtit. ⁊. viii. di. q̄ ꝯͣ mores. ī fi. ⁊. ii. q. i. nomē: ſꝫ archiep̄s nō ē iudex ordinariꝰ totiꝰ ꝓuīcie: niſi ep̄oꝝ tātū: niſi ī caſibꝰ ī feriꝰ notatis ut dic̄ ī fi. ⁊ ita non ē ſimile hoc ſcd̓m hu. ⁊. t. ⁊ vincē. Io. dixit ꝙ ſi tales p̄lati ſubditi ep̄oꝝ uel ex electione uel ex longa cōſuetudīe habēt ordinariā iuriſditionē: ep̄s non pōt cognoſcē de cāis ſubditoꝝ taliū p̄latoꝝ: niſi ꝑ appellationē deferāt̉ ad eū. ut. jͣ. de exceſ. prela. c. ii. ⁊. jͣ. d̓ fo. ꝯpe. cū contīgat. ⁊. jͣ. e. irrefragabili.§. i. ar. ad hoc. xviii. q. ii. cognouimꝰ. ⁊. jͣ. d̓ ap. dilecti. gradatim.n. dꝫ ꝓcedere in cā. ut. ii. q. vi.§. anterioꝝ. ⁊.§. illo ꝓcul dubio. ⁊. jͣ. de ſta tu regula. ī ſingulis. niſi in pͥncipe. ii. q. vi. arguta. ⁊. c. iō. ⁊. jͣ. de ap. ſi duobus. Uerius credo qd̓ dicit io. ꝙ ep̄i nō poſſunt cognoſce̓ d̓ cāis ſubditoꝝ p̄latoꝝ ſuoꝝ eis īuitis. ſic.n. poſſet eos pͥuare oī ſua iuriſditione: qd̓ nō eſt veꝝ: qꝛ nimis eēt iniquū. jͣ. d̓ exceſ. prela. ad hoc. īmo dꝫ ẜuare ſnīas ſubditoꝝ ſuoꝝ sͣ. e. cū ab eccleſiaꝝ: ubi no tat d̓ iuriſditione ep̄oꝝ. nā ſi ſua unicuiqꝫ iuriſditio nō ẜuat̉: eccle ſiaſticus ordo ꝯfundit̉. xi. q. i. ꝑuenit. ⁊ tamē ep̄s nihilominꝰ eſt iu dex ordinarius dioc. ſue: quo ad multa alia que patēt ꝑ ſe. epiſcop tamē poſſet bene ꝯpellere ſubditos ſubditoꝝ ſuoꝝ ſuſciꝑe delega terquā ſi ap. ſe. aliquā eccleſiāᵉ uel rectorē ipſius quolibet ſpāli priui legio decreuerit honorare: quam diu clerici tui corā te uoluerintᵍ ſta re iuri. compelli nō debēt iudiciū patriarche ſubire: niſi cauſa ꝑ ap. ad eius audiētiā perferatur: aut ei aliquid ſuꝑ hoc a ſe. apoſtolica ſit īdultum. ¶ Dēturon. archiepō. Uod ſedem ap. ⁊ īfra. Nos ſiquidem conſuluiſti: utrum ſi aliqua īfirmitate uel alia iuſta cā detentus aliquē ſuffraganeoꝝ tuo ruꝫ conſecrare non poſſes: alicui cōepiſcoporum tuorum uices tuaſ licitum comittereⁱ tibi eſſet: ⁊ infra Conſul. t. t. r. ꝙ ī tali articulo ꝯſti tuto ⁊ tuas uices ut dictum eſt tibi ꝯmittere licꝫ: ⁊ conſecrandus mu nus debet ab eo conſecratōnis ac cipere: cui eas duxeris ꝯmittēdas dūmodo catholicꝰ habeatur: ⁊ in pedimētū ei ex ſubtractiōe gratie ap. ſe. n̄ obſiſtat. ¶Dē epō. alien̄. Aſtoralis officij: ⁊ infra. Ex parte tua fuit inſuꝑ queſituꝫ: Autꝝ ſi aliqua cā fuerit ad archiepiſ copum per ap. delata poſſit eandē iur̄ ordīarie poteſtatis ſuffraganei ſui ſubdito delegar̄: uel anīaduer tionem ſibi ab ipſo factā: ſecus in archiepiſcopo: ut hic. m ¶ Exceptis quibuſdā. eſt tamen iudex ordinarius totius ꝓuincie: qꝛ eius gerit ſollicitudinē. ix. q. iii. c. i. ⁊. ii. nec iō ſequit̉ ꝙ cuiuſlibet de ꝓuincia. uel pōt dici ꝙ hꝫ iuriſditionē ſuꝑ quēlibet: ſed īpeditā ⁊ ligatā: exquo non hꝫ niſi in articulis. ar. sͣ. de reſcrip. c. paſtoralis.§. ult. ī fi. ⁊ sͣ. de cle. peregri. tue. ⁊ hͦ ſcd̓m lau. T. dicit ꝙ non ē iu dex ordinariꝰ: niſi ī caſibꝰ ſpā libus. Primo cū deuiat in diuinis officiis a conſuetudine metropolitāe eccleſie. xii. di. de his. Itē ſi deliquit in eius dioceſi. ut. vi. q. iii. placuit. in hoc caſu efficitur aliquis d̓ iu riſditione cuiuſlibet alteriuſ. Itē ſi hꝫ prediū ī dioceſi ſua. ut. jͣ. de fo. ꝯpe. c. ult. ⁊ iſte ca ſus ꝑtinet ēt ad quēcūqꝫ aliū. Itē ſi cā deferat ad euꝫ ꝑ ap pellationē. sͣ. de offi. lega. c. i. ⁊.sͣ. e. duo. ⁊.xi. q. i. peruenit Itē cū abſolutus eſt ab archi ep̄o non vult ꝑere ep̄o. sͣ. e ad repͥmendam. Itē ſi crimi nalis ē cā inter epiſcopū ⁊ cle ricū ſuū: tunc illa cā debet de duci ad ſynodū in qͣ preeſt ar chiepiſcopus. vi. q. ii. c. i. Itē ſi clericꝰ hꝫ ciuileꝫ cām ꝯͣ epi ſcopū ſuū. xi. q. i. ſi clericus. ⁊ ſi epiſcopꝰ ꝯͣ clericū corā ar bitriſ terminet̉: ut ī. c. clericꝰ. Itē ī alio caſu. jͣ. eo. irrefraga bili: ſꝫ ibi dr̄ ꝙ tāꝙͣ delegat a papa. Itē quādo epiſcopus negligens ē ī eo qd̓ ipſe face̓ dꝫ. ix. q. iii. cuꝫ ſimus. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ꝑ tuas. ⁊. jͣ. de ap. qua fronte. Itē mortuo epiſcopo ⁊ ſi eccleſia idoneos clericos nō habet. xii. q. ii. non liceat. Item cum euidens eſt ſnīam epiſcopi eſſe iniuſtaꝫ. jͣ. d̓ ap. ſollicitudinem. Item cum vt ſitat prouinciam infra de preſcript. cum ex officii. ⁊ infra de cen. ſopite. ⁊. c. cum nuper. n ¶ Nullā habet poteſtatem. ſi nullā bꝫ iuriſditionem uel ptātem in euꝫ ergo talis delegatio non uidetur ualere: ⁊ ſic ſnīa eius nulla arg. C. qui pro ſua iu ri. l. una. ℟n. licet ī clericum illum cui cōmittit cām non habeat ptātem: tn̄ ī cā que ad eum per ap. delata eſt hꝫ ptātem. ⁊ ita cām ad ſuā iuriſditionem ꝑ tinentem delegat: ⁊ ille bene recipit iuriſditionem ſi vult illā recipere. ſꝫ ſi no uult illā recipere poteſt ꝑtes compellere: ut conſentiant in aliquē uel aliquos ⁊ poteſt mādare ēpiſcopo ut compellat illum recipere cōmiſſionē: quod face̓ pōt: licet ſit appellatum ab eo. ar. jͣ. de fo. cōpe. ſi quis contra clericum. ⁊ sͣ. de off. del. ſuſpitionis.§. ult. ⁊. jͣ. de appel. cum ſpeciali. o ¶ Alicui.ſ. ordinario. p ¶ Maior. sͣ. de of. del. ſane. q ¶ Sine mādato. C. ſi aduer. rem iudi. aduerſus. ff. d̓ mino. minor magiſtra tus. ⁊. xxi. di. inferior. r ¶ Preterꝙͣ in mortis quo caſu de quolibet genere excommunicationis ⁊ a quolibet eccleſiaſtico poteſt abſolui. arg. xvi. q. iiii. ſi quis ſuadente. ⁊ infra d̓ ſen. ex. ꝙ de his. arg. ad hoc de conſe. di. iiii. ſanctum eſt baptiſma: Sed nun quid in obſidione poſitum uel tranſfretare uolentem licet abſoluere? vin. di xit ꝙ ſic: quia iam imminet periculum mortis. Sed hoc vidēdum eſt: an im mineat naufragium uel periculum mortis. non enim intrando mare ſemper imminet naufragium. quod ſi eſſet nullus tranſfretaret. ſed cum ſunt in nau fragio in periculo mortis: tunc ſatis poteſt dici ꝙ liceat. uel ſi intret bellum campeſtre contra ſarracenos: uel alias iuſtum: ⁊ manifeſte appareat periculum mortis: licet abſoluere etiam laico arg. predicti. c. ſanctum eſt. Quidam dicunt contrarium: ꝙ nunquam licet laico abſoluere a tali excommunicatio ne: quia poſt ſuccurri poſt mortem: cum conſtet per aliquem de confeſſione per euidentia ſigna. jͣ. de ſen. ex. cum a nobis. Sed hoc non poſſet ita locum habere in naufragio ſi omnes ſubmergerentur: quia tunc commune eſt peri culum omnium de naue. ⁊ ſic prima opinio benignior ⁊ ſecurior eſt. Et ſicut poteſt laicus in neceſſitate iniungere penitentiam uel abſoluere ab alijs pec catis mortalibus: cum recipit confeſſionem illius: quare non eodem modo ab excommunicatione: non uidetur ratio quare potius in uno ꝙͣ in alio. uel dic ꝙ laico poteſt quis confiteri in neceſſitate: ſed laicus non poteſt iſtum abſoluere uel ligare: qꝛ non hꝫ claues eccleſie. sͣ. de ſū. tri. c. i.§. una. ſ ¶ Succedat. sͣ. de of. del. quoniam abbas. ⁊. jͣ. de immu. eccle. aduerſuſ: qꝛ cū in locum ⁊ ius eius ſuccedat: ꝑtibus eius fungi debet. ff. d̓ iudi. mortuo iudi ce. ff. de eden. quedam.§. nil ītereſt. t ¶ Pontificem. uel per eius delegatum ſpāliter ad illam cauſam deſtinata.ſ. de eo qui mit. in poſ. cū ſicut. tere in eundeꝫ: ſi cauſam renuerit ſuſcipere delegatā. Ad quod r̄ſpō demus ꝙ archiepūs ipſū ad ſuſci piēdam delegationem huiuſmodi compellere nequit inuitum: cū in eū exceptis quibuſdam articulis nullāⁿ heat ptātem: licet epiſcop ſuꝰ eidē ſit metropolita lege ſubie ctus: ⁊ īfra. Preterea poſtulaſti an alicuiº ordinario liceat ſine ſpe ciali mādato ap. ſe. delegato: qui reū ꝑꝑ contumaciā manifeſtam ex communicationis uinculo īnoda uit: uel petitorē cauſa rei ſeruande in poſſeſſioneꝫ petitorum induxit rebus humanis exēpto eidem uo lenti iuri parere abſolutionis bn̄fi cium impartiri: ⁊ poſſeſſionē reſti tuere infra ānum ſufficiēti recepta primitus cautione. Ad quod dici mus ꝙ cū delegatꝰ quātū ad illud ſit maiorᵖ ordinario ſineq mādato ſūmi pō. ⁊ excōicatus ab huiuſmo di delegato non poteſt per alium preterquā in mortis articulo abſo lutōnis gr̄am obtinere: niſi forſan delegatus talis extiterit: cui alius ſuccedatˢ in onere ⁊ honore. Nec ꝑ aliū quā per ſummū pōᵗ. recupe rare poterit poſſeſſioneꝫ amiſſaꝫ.

n ¶ Poſſeſſor. Ex hoc videt̉ ꝙ quis ſit uerus poſſeſſor poſt annum ⁊ non an te. ff. d̓ acqui. poſ. l. iii.§. ult. Item uidet̉ hic ꝙ ad hoc ut aliquis dicat̉ uerus poſſeſſor: nō ſit neceſſarium ẜm decretū. jͣ. ut li. nō cont̄. quoniā frequenter §. ī alijs. ar. ꝯͣ. jͣ. de eo qui mit. in poſ. cā rei ẜuāde. c. i. ⁊. ff. d̓e acquir. poſ. l. iii. §. ult. in fi. ⁊. ff. de dam. infec. ſi finita.§. ſi quis autē. ⁊.§. ſe. ⁊.§. iulianus. que cōcordātie loquunt̉ in actiōe ꝑſonali. ⁊ d̓ hoc dicit̉. jͣ. d̓ do. ⁊ contu. cōtingit. x ¶ Publicis. C. de an. ex. ut ut ꝑfectius. ⁊. xvi. q. iii.§. pōt ⁊. C. de epiſcopali audi ſācimus. ⁊. jͣ. de appel. c. ult. y ¶ Annalē. ſed vſqꝫ ad quod tempuſ poterit poſtea petere rē ſibi reſtitui ſiue reciꝑe poſ ſeſſionē. Dico ꝙ uſqꝫ ad qua draginta ānos ſcd̓m iura canonica: uel ẜm leges uſqꝫ ad xxx. an. qꝛ ſola litis cont. per petuat actōes uſqꝫ ad. xl. an. ut. C. de preſcrip. xxx. an. cū notiſſimi. ⁊. xvi. q. iii.§. pōt. Sꝫ nunquid ẜm iura canoni ca poterit talis p̄ſcribere: ex quo hēt iā uel dꝫ hr̄e conſciē tiaꝫ rei aliene ẜm iura ciuilia talis bene vſu capit: lꝫ ſciat rē alienā. ff. de nox. acti. ⁊ gene raliter. Credo tamen ꝙ ſi ali ter nō habeat ꝯſcīam leſamniſi ꝙ res fuit deducta ī iudi cium: cū hēat titulū.i. auctori tatem iudicis bene p̄ſcribit. ex hͦ.n. ꝙ res fuit deducta in iudiciū ꝑ ipſū eā petēdo: pre ſumit̉ hr̄e bonaꝫ fidē: ⁊ preci pue qꝛ quādo fuit ei tradita poſſeſſio: debuit iurare de ca lūnia: qꝛ aliter non datur poſ ſeſſio etiā cā rei ẜuande: niſi negocio ſummatim examina to. j. ut lite non conteſ. quoni am frequēter.§. qd̓ ſi. ⁊ ita bene pōt preſcribere. De hac mā tractat̉. jͣ. de pre ſcrip. quoniā oē. ⁊ ſicut interrūpit̉ ānalis preſcripto ī poſſeſſione. ut poſt an nū recuꝑet poſſeſſionem ſic ⁊ ī excōicatione: ut ſi non pōt inuenire ſuū excōi catorē. jͣ. annū poſt annū non perdet cām. xi. q. iii. rurſus. z ¶ Ac preſtare. ecce conſilium iuris ⁊ utile. ſimile conſiliū dat tibi lex. ff. d̓ rei ven. is qui deſtinauerit. ſic ⁊ in ſtipulatione illa. quāti ea res cōmodius ē cer tā ſummā adijcere: qꝛ difficile eſt ꝓbare quanti ea res ē. ff. de pretor. ſti. l. ult. ſimile. conſilium. jͣ. de ap. c. ult. Et noͣ. ꝙ dicit offerre ac preſtare qꝛ oblatio ſo la nō ſufficit: niſi factū ſequat̉. jͣ. de eo qui mit. in poſ. cā rei ſer. c. i. ⁊ hoc ītel lige ſi illi nolunt reciꝑe: alias nō noceret. jͣ. d̓ eo qui mit. ī poſ. cā rei ſer. c. ii. ſi cut nō ſufficit offerre pecuniam ad interrūpendum curſuꝫ uſurarum: niſi de ponatur in ect ſacra. C. de uſur̄. acceptam. a I Icet ītercluſū. jͣ. d̓ ap. ad noſtrā. ⁊. c. reprehēſibilis. ī fi. ⁊. c. cū ſpāli. ī fi. nec obſtat. jͣ. de pur. ca. nos inter alia: qꝛ nō loquit̉ de correctione ſꝫ de expurgatione. ⁊ hec uera ſunt: niſi corrigens modū excedat. ii. q. vi.§. ab exe cutore ſub illo.§. ſūt quoꝝ. jͣ. de ſen. ex. uniuerſitatis. ⁊ hoc ītellige d̓ notorijs exceſſibus: ī quibus nō admittit̉ appellatio. jͣ. de ap. cum ſit romana. in fi. b ¶ Seculares clerici. iō dicuntur ſeculares: qꝛ admodum etiaꝫ laicoꝝ qui ue re ſeculares dicuntur poſſunt proprium habere ⁊ īde facere pro ſua uolunta te: ſecundum: ꝙ habes. jͣ. de teſta. quaſi per totum. c ¶ Nec eſſe debuit. ne inde naſcant iniurie: unde iura naſcunt̉. C. unde vi. meminerit. ⁊. jͣ. de accu. qualiter ⁊ quādo. ⁊ sͣ. de conſue. cum olī. ⁊. jͣ. d̓ cē. cū olim. Itē ꝑ hoc nō intēdebat alij preiudicare. ſi. sͣ. de uſu palij. ex tuaꝝ. ⁊. jͣ. de ma. ⁊ ob. cū inferior. ⁊ ſic uidet ꝙ ſēꝑ ſit recurrēdū ad intentionē ſcribentis. ſic. jͣ. de prebē. c. ult. ⁊ antepe. ⁊ sͣ. de offi. del. ſuper eo. ⁊. ff. ne quid ī loco pu. l. ii.§. ſi quis a pͥncipe. ⁊. C. de eman. lib. l. nec auus. d ¶ Tanꝙͣ delegato. ſi enī tanꝙͣ delegatus cognoſceret uel inquireret: ad do minum papam tantum dꝫ appellari. s. de off. del. ſuꝑ queſtionum.§. porro. e ¶ Appellare. puta. qꝛ uolebat inquirere ſuꝑ quo nō p̄ceſſerat infamatio. jͣ. d̓ accu. cū oporteat. uel qꝛ admittit teſtes ꝯſpiratores. jͣ. d̓ re iudi. cū. i. ⁊. a. ⁊. jͣ. d̓ ſimo. lꝫ. heli. ⁊. c. ꝑ tuas. uel ſi nō citat illū ꝯͣ quē inꝗrit̉. jͣ. d̓ accu. qͣlit̓ ⁊ qn̄.§. dꝫ. uel ī aliquo excedēt formā īquiſitōis. jͣ. c. ꝓx. circa pͥn. jͣ. d̓ accu. inꝗſitiōis. f ¶ Mādati. quo nō delegatū cōſtituit: ſed ut ordinariū īſtruxit: qꝛ ꝑ tale mā datum nō poſſet ꝓcedere ut delegatus. cū ex eo nō habeat delegatam iuriſdi tionē. jͣ. e. ti. graue. ubi ſimile fuit mandatum. g ¶ Appellari ualeat. ⁊ ita pōt appellari ī īquiſitōe ſic̄ ī correctiōe a grauamīe i. l. cū modꝰ excedit̉. jͣ. d̓ ſē. ex. uniuerſitatiſ. ⁊. jͣ. d̓ ap. d̓ pͥor. ⁊. jͣ. c. ꝓx. circa pͥn. Rrefragabili. ne ſanguis eorum. durū uerbum ē iſtud ꝓ prelatis negli h gentibus ſubditos corrigere. ſi. jͣ. de regul. c. ult. ⁊. jͣ. de ſta. regula. cuꝫ ad monaſteriū.§. ult. ⁊. jͣ. de accuſa. qͣlit̓ ⁊ quādo.§. pe. nec admittit̉ paſtoris excuſatio: ſi lupus oues comedit ⁊ paſtor neſcit. jͣ. de regul. iu. ꝙͣuis. ⁊ eo ipſo ueruntamen ne alius poſt annum uerus efficiat̉ poſſeſſorᵘ: coram or dinario: uel ſi eius copiaꝫ habere nequiuerit: coram publicisˣ ⁊ hōe ſtis ꝑſonis: ut quaſi preſcriptiōem interrūpat annaleꝫʸ: offerre ac pre ſtareᶻ ꝙ iuri parebit: poterit cautō nē ut ſic poſt ānum recuꝑare poſſeſ ſionem per ſedem apoſtolicaꝫ me reatur. ¶ Dem archiepiſcopo Sęnon̄. Icet ī corrigēdis exceſſibus iuxta canonicas ſanctiones appellationis ſit diffugium īterclu ſumª: ⁊ ideo pariſien̄. epiſcopus a nobis receperit ī mandatis. ut taꝫ circa uiros religioſos quam etiaꝫ clericos ſecularesᵇ ſue iuriſditōni ſubiectos: qui multa ⁊ grauia cri mina committere proponūtur: in quirat ⁊ corrigat ap. re. que uide rit corrigēda: ſtatuēs ad reformati onem eorum quod regulare fuerit ⁊ honeſtum. Quia tamē ītētionis nr̄e nec fuit necᶜ eē debuit iuriſditō ni tue ꝑ mandatum huiuſmōi dero gare: preſētiuꝫ auctoritate duximꝰ declarādū: ꝙ ſi ī īquiſitōibꝰ ab eo dem epō nō tanquaꝫ delegatoq ſed ꝙ prelatus tacet cōſentit. xliii. di. ſit rector. ⁊ ex eo ꝑmittit̉ ſecuri tas delinquēdi. lxxxiii. di. error. ⁊ facilitas uenie incentiuū tribuit delinquēdi. xxiii. q. iiii. eſt iniuſta. ne ergo ſubditoꝝ ſanguis de p̄ latoꝝ manibus requirat̉: ſequant̉ etiā paulū dicentē: munde ſunt manus mee a ſanguine oīuꝫ ueſtrū. xliii. di. epheſiis. i ¶ Nulla cōſuetu do. qꝛ non preſcribit̉. contra ep̄m in talibꝰ. jͣ. de p̄ſcrip. cū ex officii. ⁊ ꝯtra obedientiā ſimilit̓ nō currit p̄ſcriptio jͣ. de p̄ſcrip. cū non liceat. tamē in p̄iu diciū archidiaconi iurifditionē exercē non debet. jͣ. de exceſ. p̄la. c. ii. niſi ille eſſet negligens ut hic dicit d̓ capitulo tunc enī poſſet. k ¶ Uel appellatio qꝛ a correctiōe non appellat̉. jͣ. de app. rephenſibilis. ī fi. ⁊. c. cū ſpēali. in fi. ⁊. c. ad noſtrā. niſi moduꝫ excedat: ut hic dicit. de hoc di ctū eſt. sͣ. c. ꝓxi. l ¶ Per capitulū ip̄ꝫ uel ꝑ decanū uel ꝑ aliū p̄latuꝫ de capi tulo ſi cōſuetudo ē ar. jͣ. de ap. dilectis d̓ iure cōi d̓ cā crīali cognoſcer̄ dꝫ ep̄s qui ſoluſ ordinariꝰ eſt. xi. q. i. de ꝑſona ⁊ hͦ qd̓ dicit hic de cōſuetudine eſt. vn̄ dicit cōſueuerunt. Sꝫ nūquid in illo caſu quilibet de capitulo erit iudex canonici illiꝰ cōtra quē inquirit̉ nō uidet̉? cū quilibet eoꝝ ſit par ei uel forte mi nor illo. Dicas ꝙ nō: ſꝫ ꝗlibet ē cōiudex ſicut ē in pluribꝰ delegatis sͣ. de offi. dele. uno delegatoꝝ: ſicut ē in electōibꝰ. sͣ. de elec. qꝛ ꝓpt̓. Sꝫ quomodo deuoluitur ptās iudicādi de capitulo ad ep̄m cum ep̄s ſit de ip̄o capitulo tāꝙͣ caput. jͣ. de his q̄ fi. a p̄la. ſine cōſen. ca. nouit. ⁊. c. ſe. ⁊. jͣ. de v̓. ſig. cū clerici. Preterea cū ep̄s ſit de capitu lo tāꝙͣ caput ut dictū eſt: ſi oēs negligētes ſunt gͦ ad ip̄ꝫ ep̄ꝫ nōde uoluit̉ ptās: īmo ad metropolitanū. ſi nō oēs ſūt negligētes gͦ apd̓ illos tātū remanebit illa ptās: ſicut in paucis remanet ius eligēdi ꝓpt̓ uiciū alioꝝ sͣ. de elec. bone. ⁊. c. cōgregato. pret̓ea ſi deuoluit̉ ptās ad ep̄m gͦ vr̄ ꝙ ille ſolus poſſit cognoſce̓ de cāis crīalibus ali oꝝ: qd̓ eſt ꝯͣ illud. xv. q. vii. ep̄s nullius. ⁊. lxxxvi. di. ſi ꝗd v̓o. ⁊. jͣ. d̓ de accu. qualit̓ ⁊ qn̄. eadē eſt queſtio qͣlit̓ deuoluat̉ electio a capitu lo ad ep̄ꝫ. Io. dicebat ꝙ ubicūqꝫ eſt ep̄s de capitulo ⁊ ip̄e cū aliis eſt negliges: deuoluit̉ ius eligēdi uel corrigēdi ad metropolitanuꝫ. qn̄qꝫ nō eſt de capitulo: ⁊ tūc deuoluit̉ ptas de capitulo ad ep̄ꝫ.j. de cōceſ. p̄ben. poſtulaſtis. Ego dico ꝙ ep̄us ſemꝑ eſt de capitulo tanꝙͣ caput ⁊ alij tanꝙͣ mēbra. Et dico ꝙ de iure cōi ius eligendi ſimul ꝑtinet ad capitulū ⁊ epiſcopū. De hͦ dixi. sͣ. de elec. cū eccleſia vulterana. niſi cōſuetudo ſit in ꝯͣriuꝫ. uidelicꝫ ꝙ ſolus ep̄s qn̄ cōfert bn̄ficia. qn̄qꝫ capitulū in eccleſia ſua. ⁊ ẜm hoc tranſtert̉ ius eligendi de vno ad aliū. Si uero ius cōe in eccleſia ẜuat̉. tūc tranſ fert̉ ius illoꝝ ad archiep̄m. ⁊ ſic intelligunt̉ oīa iura que faciūt mō tionē de tali tranſlatōe. Nec vr̄ rōem hr̄e qd̓ dicit Io. ꝙ epiſcopus ſit qn̄qꝫ de capitulo quādoqꝫ nō. qn̄qꝫ tn̄ epiſcopus ītereſt electio nionibꝰ nō tanꝙͣ ep̄s ſed tanꝙͣ canonicus. ⁊ eſt ſpālis ꝯſuetudo in quibuſdā eccleſijs. in quibꝰ ep̄s retinet ius canonie. ⁊ p̄ter redditꝰ ſuos ꝑcipit aliꝗd de capitulo. ⁊ tūc eſt in electionibꝰ taꝙͣ canonicꝰ ⁊ ſic ītelligit̉ illa decr. poſtulaſtis. ⁊ tūc ſimilit̓ trāſfert̉ poteſtas ad ip̄m ep̄ꝫ niſi maliciā adhibeat. ut dicit ibi. Hoc ē veꝝ circa collatio nē bn̄ficioꝝ. ſed cū ep̄s ē negligēs ī correctione ſubditoꝝ: n̄ deuouit̓ ius corrigēdi vel puniēdi ad capitulū. ſꝫ potiꝰ ad archiep̄m. ij q. iij. cū ſimꝰ. qꝛ iuriſditio talis prīcipaliter ſpectat ad ep̄m. lꝫ de ꝯci lio eoꝝ ⁊ in eoꝝ p̄ſentia debeat hͦ facere. xv. q. vij. ep̄s nulliꝰ. ⁊. lxx xvi. di. ſi ꝗd uero. Sꝫ cū ius corrigēdi ꝑtinet ad capitulū ī eccleſia cathedrali de ꝯſuetudine. ut hic dic̄. cū ipſi de capitulo ſūt neglige tes. ius tranſfert̉ ad ep̄m. ut hic hēs exp̄ſſe. ⁊ ep̄s poſtea nihilomi nus d̓ ꝯſilio eorundē dꝫ corrigere. qꝛ licet ꝑdiderint ius corrigēdi: nō ꝑdiderūt ius cōe quo dn̄t cū ep̄o in talibꝰ intereſſe. ſi. sͣ. de elec. ne ꝓ defectu. qꝛ licet ꝑdant ꝑ negligentiā ius eligēdi actiue. nō tn̄ tanquā ordinario faciēdis aliquis caſus emerſerit: in quo licitum ſit ad ſedem metropolitanam appel lareᵉ: predicti occaſione mandati auctoritati tue: quo minꝰ ad te tan quam ad metropolitanuꝫ appella riᵍ ualeat: nolumꝰ aliquatenꝰ dero gare. ¶ Dem ī ꝯcilio generali Rrefragabiliʰ ꝯſtitutōne ſan cimus: ut eccleſiaruꝫ prelati ad corrigēdū ſubditoruꝫ exceſſus maxime clericoꝝ: ⁊ reformandos mores prudenter ac diligenter ītē dant ne ſanguis eoruꝫ de ſuis ma nibus requiratur. Vt autem corre ctionis ⁊ reformationis officium libere ualeāt exercere: decernimꝰ ut executionem ipſorum nullaˡ cō ſuetudo uelᵏ appellatio ualeat īpe dire: niſi formam in talibus exceſ ſerint obſeruādā. Exceſſus tamē canonicorum cathedralis eccleſie qui conſueuerūt corrigi per capi tulū ipſū uel per epiſcopū ī illis ec cleſijs que talem hactenus conſue iudinem habuerunt ad ꝯmonitio nē uel iuſſionem epiſcopi corrigan tur īfra terminum conpetētē ab eo prefigendū ⁊ alioquin extūc epūs

ꝑdūt paſſiue: ⁊ ſi oēs ī cā correctōis ſūt: tūc n̄ ꝓcederet ep̄s cū eis. m ¶ Teſſauerint a diuinis. Uidet̉ ꝙ ſoli canonici poſſunt ſubijcer̉ eccleſiā interdicto: cū ſubeſt cā: cū ēt ſolus decanuſ hͨ poſſit. jͣ. d̓ ap. dilectis. ⁊ ſic ē ꝯͣ. jͣ. de his que fi. a ma. ꝑ ca. queſiuit: ubi dr̄ ꝙ requi rit̉ conſenſus ep̄i ⁊ canonicoꝝ. Itē uidet̉ ꝙ capitulū non poſſit ſu ſpendere eccleſiaꝫ: qꝛ ſic ſeipſos ſuppo nerēt interdicto. qd̓ eē nō pōt: ꝙ quiſ ſu ſpēdat ſeipſū: qꝛ ī ꝓ prio facto iudices eē n̄ poſſūt: nec poſ ſunt ſibi dicere legē nec ſibi pn̄t īperare xxi. di. nūc āt. ⁊. ff. d̓ arbi. l. pe. qd̓ conce dit io. ſꝫ ꝯͣ credo. ſi capitulum de cōſue tudīe hͦ hꝫ bene pōt eccleſiā ſupponere ī terdicto nec dicunt̉ ſeipſos ſuſpendere uel interdicere ſꝫ ec cleſiā interdicūt ut diuinū officiū nō fi at in eccleſia ꝓpter delictū alicuius ſeu aliquoꝝ: ⁊ in alia ec cleſia ipſi celebrēt: qꝛ ſeipſos nō īterdi cunt. nec ep̄s eadē rōe poſſet interdice re eccleſiā ſuam ca thedralē: qꝛ interdi ceret ſeipſum. ſed pōt ſicut hͦ ſepe con tingit de facto. ſepe enī ꝓpter factū ciui um interdicit eccle ſiā: ⁊ epiſcopus ceſ ſat ibi a diuinis: ſꝫ ī alijs eccleſiis non ceſſat. n ¶ Suꝑ hoc delega tus. ſic. jͣ. d̓ here. ad abolēdā. ī fi. ⁊ dic d̓ legatꝰ datus. nō.n. poſſet dici illa iuriſ ditio delegata: cum nō expirat morte d̓ legātis re integra. nec ēt expirat tēpore. eſt ergo ordinaria uel qͣſi auctorita te huiuſ canonis ar chiepiſcopo cōceſſa a ſe. ap. ſi. sͣ. de tran ſla. īter corꝑalia. v̓. qui ut hoc poſſent ex canone ⁊c̄. ⁊ eſt ſpālis caſus ī quo metropolitanus hꝫ iuriſditionē in ſubditos ſuo rū ſuffraganeoꝝ. Sed quare epiſcopus nō corrigit exceſſus iſtoꝝ in caſu iſto ſicut ī alijs: ut ſupra dicitur? rō reddi pōt: qꝛ cum iſte ex ceſſus ſit ī ꝑſonā epiſcopi cōmiſſus ſiue ī odiū ſuū ei facta eſt iniuria. ⁊ nemo iniuriā ꝓpriā uendicare dꝫ auctoritate ꝓpria. xxiii. q. iiii. inter querelas. ⁊. q. v. de occidendis. ⁊ iudex de facto ſuo eē nō debet. iiii. q. iiii. c. i. Io. aſſignauit aliā rōnem.ſ. ꝙ epiſcopus ſolus nō poſſit punire aliquos: ſed cū canonicis eccleſie. xv. q. vii. epiſco pus nullius. ⁊. lxxxvi. di. ſi quid uero. ⁊ ſic ſequeret̉ ꝙ ipſi canoni ci eſſent rei ⁊ iudices. hec nō uidet̉ ratio ſufficiens: qꝛ ſi canonici alias excederent oēs: epiſcopus bene pōt per ſe corrigere ⁊ punire illos. ⁊ ſibi īputēt qꝛ per delictū ſuū pͥuati ſunt illo iure tunc. ſi. jͣ. de v̓.ſi. abbate ī fi ſi epiſcopus ſolus n̄ poſſet corrigere illos cū oēs ex cedunt iā uiderent hr̄e pͥuilegiū delinquēdi: ⁊ ſic remanerent ī de licto ſuo: qd̓ abſurdum eēt. Sed quare nō tractat̉ cā iſta corā arbi tris: cum canon dicat: ꝙ ſi epiſcopus habeat cām cum clerico ſuo cora arbitris dꝫ tractari. xi. q. i. ſi clericus aduerſus. ſed illud. c. lo quit de ciuilibus cauſis. Sꝫ ī caſu illius. c. ſi clericus nollet eligere cōmuniter arbitros: quis cōpellet ipſū? epiſcopꝰ nō: qꝛ non ē iudex ī ca ſua: archiepiſcopus nō: qꝛ non hꝫ iuriſditionē ī eū: niſi in certis caſibꝰ. sͣ. e. paſtoralis. ⁊ iſte non ē d̓ illis. ꝗd erit? credo ꝙ licet cā ſit epiſcopi: ipſe epiſcopꝰ pōt illū ꝯpellere: ut arbitros eligat cū eo. jͣ. d̓ appel. ſecundo requiris.§. i. ⁊. c. cū ſpāli. ⁊ sͣ. de offi. delega. ſuſpiti deum habens pre oculis ipſos: ut animarum cura requirit: per cen. corrigere non poſtponat ¶ Ceteꝝ ſi canonici abſqꝫ manifeſta ⁊ rōna bili cauſa maxime in contemptum epiſcopi ceſſauerītᵐ a diuinis: epi piſcopꝰ ſi uoluerit nihilominꝰ cele bret ī eccleſia cathedrali ⁊ metro politanꝰ ad querelā ipſiꝰ tāquam ſuꝑⁿ hoc delegatus a nobis taliter eoſ ꝑ cē. ec. cognita v̓itate caſtiget ꝙ pene metu talia decetero non preſumant ¶ Prouideāt itaqꝫ di ligēter eccleſiaꝝ prelati. ut hoc ſa lutare ſtatutū ad queſtū pecūie uel grauamē aliud nō ꝯuertāt: ſꝫ iſtud ſtudioſe ac fidelit̓ exequāt̉ ſi cano nicā uelint effuger̄ ultōnē: quoniā ſuꝑ his ſe. ap. auctore dn̄o attētiſſi me uigilabit. ¶ Dē in eodem Uoniaꝫ in pleriſqꝫ partibus infra eandem ciuitatem atqꝫ dioc. ꝑmixti ſunt populi diuerſarū līguaꝝ hn̄tes ſub una fide uarios ritus ⁊ mores: diſtricte precipimꝰ ut pontificesᵖ huiuſmodi ciuitatū ſiue dioceſū ꝓuideantq uiros ido neos: qui ẜm diuerſitates rituum ⁊ linguaꝝ diuina illis officia cele brent: ⁊ eccleſiaſtica ſacramēta mi niſtrent: īſtruēdo eos v̓bo pariter ⁊ exēplo. ¶ Prohibemus autem omnino: ne una eadēqꝫ ciuitas ſi ue dioc. diuerſos pōtifices hēat tā quā unum corpus diuerſa capita quaſi monſtrū ¶ Sed ſi ꝑꝑ predi ctas cās urgens neceſſitas poſtu lauerit: pontifex loci catholicum preſulē natōibus illis conformem ꝓuida deliberatione conſtituat ſi bi uicariūⁱ ī predictis: qui ei ꝑ oīa ſit obediēs ⁊ ſubiectꝰ. Unde ſi ꝗs aliter ſe ingeſſerit excōicationis ſe nouerit mucroneª ꝑcuſſū: ⁊ ſi nec ſic reſipuerit: ab oī miniſterio ec onis.§. i. ſed in caſu iſtius capituli iō non eligunt̉ arbitri: qꝛ ſic placuit̉ pape: ut dixit io. īmo rō alia melior pōt aſſignari. hic enim in iniuriā ⁊ ꝯtēptuꝫ epi ſcopi ſuſpendit̉ eccleſia. ⁊ ſic eſt cā criminalis: qꝛ hic agit epiſcopus d̓ iniuria ſibi irrogata ⁊ de cā criminali arbitri cognoſcere non poſſūt. nec de liberali uel matrimoniali. jͣ. de in integ. reſti. cā.§. ult. ff. d̓ arbi. non diſtinguemius.§ iulianus. ⁊.§. de liberali. o ¶ Metu pene. ſic eniꝫ ferro abſcindenda ſūt uulnera que fomentoꝝ nō ſētiunt diſcipli nā. lxxxii. di. plurimos. ī fi. ⁊ xvi. q. i. ī canonibuſ. sͣ. d̓ elec cū in cunctis.§. ult. ⁊ ut alij ēt penā ſimilē ꝑtimeſcant ⁊ ter reant̉. ff. de pe. capitulum.§ famoſuſ. ⁊. ii. q. vii. quapropt̉ ⁊. jͣ. d̓ ſta. regul. ea que.§. i. iu xta illud. Oderūt peccare bo ni uirtutis amore. oderūt pec care mali formidine pene. p ¶q Quoniaꝫ. pontifices. niſi ex diſpenſatione. vii. q. i. non̄ autē. q ¶ Prouideant. ſuis expēſis. jͣ. c. ꝓx. r ¶ Monſtrū. ff. de ſta. ho. nō ſt̄ lib̓i. ſi. C. d̓ pꝰ hu. here. īſti. ꝙ certatim ī fi. ⁊. ff. de v̓. ſig queret aliquis: qꝛ vnus tātū debet eſſe imꝑator. ⁊ ſinguli epiſcopi per ſuas dioc. vii. q i. in apibus. ſ ¶ Neceſſitas. diſpēſatiue di ctum eſt hͨ ꝓpter neceſſitatē: ut h̓ littera ꝓbat: ut. vii. q. i. n̄ autē. ⁊ sͣ. d̓ renū. ad ſupplica tionē. ⁊ iſte pontifex ſubiect ē dioceſano rōe officii qd̓ ex ercet ī eius dioc. tāꝙͣ uicariꝰ ut ſequens lr̄a dicit. ſecꝰ ī illa decre. ad ſupplicationē. t ¶ Uicariū. ⁊ tamen habebit iſte vicarius ordinariaꝫ iuriſ ditionē ſiue ptātē. sͣ. de of. ar chidia. ad hoc. ⁊.xxv. di. ꝑlec tiſ: ubi archidiaconꝰ ē uicari ep̄i. ⁊ tn̄ iuriſditio ſua ordina ria ē ꝑpetua. ſic vr̄ ꝙ aliquis ꝗ n̄ ē archiep̄s pōt hr̄e ſuffra ganeū. ſic ēt archiep̄s qn̄qꝫ ē ſubditꝰ ep̄i. sͣ. de renū. ad ſuꝑ plicationē. Sꝫ a quo cōſecra bit̉ iſte epiſcopus? ℟n̄. a ſuo epiſcopo: non a metropolita no cum ei non ſubſit. sͣ. eo. pa ſtoralis. adiunctis ſibi duor bus vicinis epiſcopis: quia aliter conſecrari non debet. lxvi. di. porro. ⁊ ſupra de tem po. ordi. ſi archiepiſcopus. ⁊ nec epiſcopi. ⁊ illi tenent̉ ve nire ad vocationem illius: qꝛ ſibi inuicem mutuum conſilium ⁊ auxilium ex hibere tenent̉. jͣ. de tre. ⁊ pa. c. i. ⁊. xi. q. iii. cure. u ¶ Mucrone percuſſum. ⁊ ita eſt canon late ſententie ſicut ille. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadente ſicut ⁊ ille ſupra de elec. cum in cunctis. ⁊. c. quiſquis ubi ipſo iure ſunt ſuſpenſi. x ¶ Brachio ſeculari. ſic sͣ. eod̓. c. i. ⁊. xvi. diſt. nec licuit. ⁊. xxiii. q. v. principes alias autem niſi clericus ſit incorrigibilis non eſt implorandum brachium ſe culare: ⁊ etiam depoſitum non poteſt laicus punire: niſi ſit incorrigibilis in fra de iudi. cum non ab homine. ⁊. lxxxi. di. dictum. niſi in crimine ſalſi infra de falſa. ad falſariorum. ⁊ ita ubicunqꝫ deficit eccleſiaſtica poteſtas recurrē duꝫ eſt ad auxilium ſeculare. xi. queſtione.i. petimus. ⁊. xxiii. queſtione. v. de liguribus. ⁊ ſic vna poteſtas per aliam iuuatur. xcvi. i. diſt. cum ad verum. ⁊ c. uentum eſt. NNter cetera. per ſeipſos ſufficiunt. ⁊ ideo cum alijs onera ſua parti ri debent infra: de preſumpt. mandata. ⁊ ſupra de off. archipreſbyteri. ut ſingule b ¶ Predicationis officium. quod priuilegiatum ē. jͣ. de ſta. regul. ꝙ dei timo rem. nec tamen poteſt aliquis predicare niſi mittatur auctoritate epiſcoporū uel apoſtolice ſedis. jͣ. de here. excommunicamus.§. quia uero. c ¶ Neceſſaria ſubminiſtrent. ſicut legatus pͥncipis cum mittitur in ꝓuinciade rebus fiſci uel imꝑatoris viuere debet. in aut̉. ut nulli iudi.§. nulli. col. xi. ⁊ in aut̉. de man. pͥn.§. illud tamen. col. iii. lꝫ ſecus faciāt legati domini pape. jͣ. de preſcrip. accedentes. ⁊. jͣ. de cen. cum inſtantia. ⁊. c. ꝓcurationes. cleſiaſtico deponēdum: adhibito ſi neceſſe fuerit brachioˣ ſeculari ad tātā īſolētiā repellendam. ¶ Dem in eodem. Nter cetera que ad ſalutem ſpectant populi chriſtiani pa bulū uerbi dei permaxime ſibi no ſcitur eē neceſſariuꝫ: quia ſicut cor puſ materiali ſic aīa ſpirituali cibo nutritur: eo ꝙ nō ī ſolo pane uiuit homo: ſed in omni uerbo quod ꝓ cedit de ore dei. Uncle cū ſepe cō tingat ꝙ epiſcopi ꝑꝑ ſuas occupa tiones multiplices uel inualitudi nes corꝑales aut hoſtiles īcurſus ſeu occaſiōes alias: ne dicamꝰ de fectū ſciētie quod ī eis reprobādū ē omnino nec decetero tollerādū perª ſeipſos nō ſufficiūt miniſtrar̉ v̓bū dei populo maxīe ꝑ amplas dioc. ⁊ diffuſas: generali ꝯſtitutio ne ſancimꝰ ut epiſcopi uiros idōe os ad ſācte predicatōnis officiū ſa lubriter exequēdū aſſumant poten tes in opere ⁊ ſermōe: qui plebes ſibi cōmiſſas uice ipſoꝝ: cum ꝑ ſe idem nequiuerint: ſollicite uiſitan das eas vbo edificēt ⁊ exēplo. qui bus ipſi cum indiguerint congrue neceſſariaᶜ ſubminiſtrent: ne ꝓ ne ceſſarioꝝ defectu compellantur de ſiſter̄ ab īcepto. Unde precipimꝰ tā ī cathedralibꝰ quā ī alijs cōuen tualibus eccleſijs uiros idoneos ordīari: quoſepiſcopi poſſit coad iutores ⁊ cooꝑatores hēre n̄ ſoluꝫ in predicatiōis officio uerum etiā in audiendis confeſſionibus ⁊ pe nitentijs iniūgēdis ac ceteris que ad ſalutē ꝑtinēt animaꝝ. Si quis autē hoc adimplere neglexerit: di ſtricte ſubiaceat ultioni. Onor̄. iij. epō aſſiſinati. Onquerēte economo mōa ſterij ſancti benedicti mōtis

d ¶c Onquerente. ſpecificares. ꝑ talē ſpecificationē precludit̉ via ī poſteꝝ litigādi. ⁊ lites diminuunt: quod debet facere iudex. ff. de iudi. l. pro 2 peranduꝫ. ff. ſi cer. pe. quidam. jͣ. de do. ⁊ contu. finem. ⁊. c. uenerabilis. ut ſcꝫ at quid debeat preſtare reus et actor: ac recipere ſi obtineat ne poſt ſentētiaꝫ alia ꝯtentio oriatur. arg. jͣ. de v̓. ſig. cū olim. et melius. c. cū inter uos. et iudex debꝫ materiaꝫ diſcordie āpu tare. in aut̉. de man. pͥn.§. de mū. et.§. ſi tibi quoqꝫ. col. iii. īmo et iudex pͥmo loco ſi pōt ꝑtes ad ꝯcordiaꝫ reuocabit xc. di. ſtudendū. et. v. q. i. ſi pͥ mateſ. et. xxiii. q. ult.§. ſi quis mēbroꝝ. et. jͣ. de trāſac. c. ult. et. ff. d̓ no. oper. nuncia. l. i.§ cū pōt. Sed uidet̉ ꝙ ſuffice̓t dixiſſe: peto iura epiſcopalia ī cabellis: qꝛ uniuerſalis peti tio ē illa: et ī talibꝰ non requi rit̉ ſpecificatio: ſic̄ peto rōnē adminiſtrationis. jͣ. de reſtiſpolia. cū ad ſedē. et. jͣ. de dointer dilectos. et. jͣ. de religido. ꝯſtitutus. ſatis poſſet ad mitti talis libellus: cū propo nat̉ pro uniuerſitate: nec cō pellit̉ quiſ ſpecificare: niſi ꝗs uelit ad cautelā. cū certuꝫ ſit que ſint iura epiſcopalia. ſed ualet ēt actori: ut ſentētia ma gis ſit certa. immo ꝑ hanc de cre. credo ꝙ ſpecificanda ſūt iura epiſcopalia ⁊ ſi non ſpe cificentur ī libello: ītelligitur de his que hic enumerant̉ ꝑ dominū papā. ⁊ d̓ his nō po terit queſtio referri: cum ſint expreſſa in iure: ī alijs auteꝫ ſingularibus iudicijs ſpecifi catio fieri debet. jͣ. de li. obla. .c. penult. ⁊ ult. ubi de hoc. e ¶ Canonicā. hic bene ſpeci ficant̉ iura epiſcopalia. ⁊ eſt utile ꝙ ī ſnīa apponat̉ ne ali qua poſtea dubitatio oriatur ar. jͣ. de v̓. ſig. cum inter. f ¶ Iuriſditionē. naꝫ iudex or dinarius ē epiſcopꝰ ī ſua dio ceſi. tā monachoꝝ ꝙͣ alioruꝫ xi. q. i. de perſona. g ¶ Penitentias. publicas ⁊ a lioꝝ maiorum criminum. jͣ. d̓ exceſ. prela. accedentibus. h ¶ Solidos. duoſ ſolidos pe tere poteſt epiſcopus a quali bet eccleſia ſue dioc. nomine cathedrathici: preterꝙͣ a mo naſterijs. x. q. iii. inter cetera ⁊ appellat̉ cathedrathicū: qꝛ ꝓ honore cathedre dat̉. x. q. iii. placuit. qn̄qꝫ ap pellat̉ ſynodaticū. qꝛ qͣſi ī ſynodo dat̉. jͣ. d̓ cē. olī. ⁊ iſti duo ſolidi dabūt̉ ẜꝫ eſti matōeꝫ illiꝰ monete: q̄ antiꝗtus ⁊ ab initio ſolui ꝯſueuit: niſi ꝯͣ ſolutionē mīo ris monete que mō eſt ī uſu ſit preſcriptū: ut ī predicta decre. olim. ſiue ſit ma ior moneta ī uſu ſiue ſit minor. jͣ. de cen. cū canonicis. ⁊. c. predicto olim. i ¶ Decimationuꝫ. Sed uidet̉ ꝙ perceptio decimaꝝ d̓ iure cōi ꝑtineat ad par rochiales eccleſias tātū. jͣ. de deci. cū in tua. ⁊. c. precedenti. ſed ꝯͣ uidet̉. jͣ. de deci. dudū. vbi epiſcopꝰ decimas petebat iure coi debitas ſibi ſolui: ⁊ obtinu it. ⁊ de hac qͣrta hēs. x. q. iii. vnio. ⁊. xii. q. ii. vulterane. ⁊. c. nobis. ⁊. c. ꝯceſſo quid iuris ſit de hoc dicetur. jͣ. de deci. cum ꝯtingat. hanc quartam percipie bat epiſcopuſde ꝯſuetudine k ¶ Mortuarioꝝ. qn̄qꝫ tamē ē tͣtia ꝙͣdoqꝫ qͣrta qn̄qꝫ medietas. jͣ. d̓ ſepul. cer tificari. ⁊. c. i. ⁊.ii. ⁊ dr̄ mortuariū qd̓ quis relīquit ꝓ aīa ſua ī morte. de iſtis hēs. jͣ. de teſta. officii. ⁊. c. requiſiſti. ⁊ hāc quartā ꝑcipiebat ep̄s ex ꝯſuetudīe ⁊ iō ſuꝑ his duabus quartis neceſſaria fuit ꝓbatio: ſꝫ nō ſuꝑ iuribꝰ epiſcopa libꝰ que ipſo iure debebāt̉. ſed iſta quarta mortuarioꝝ potius ꝑtinet ad ius epiſcopale: ut ī predicto. c. officii. ⁊. c. requiſiſti. l ¶ Annuā. ſic ſemel tātū ī āno pōt epiſcopꝰ uiſitare eccleſias. x. q. i. d̓cernimꝰ ⁊. c. epiſcopū. ⁊. c. placuit. alibi dr̄ ꝙ bis ī āno. jͣ. de cen. cū venerabilis. ⁊. jͣ. d̓ here. excōicamus.§. adiicimus. alibi etiā dr̄ ꝙ uiſitabit quotiēs neceſſitas fu erit. x. q. i. regenda. xviii. q. ii. non ſemel. m ¶ Uiſitādi. ad hͦ eſt ordīariū: ut ſemel tantuꝫ ī anno uiſitet. ſi tn̄ fuerit ne ceſſitas poteſt pluries uiſitare. sͣ. de offi. archidi. mandamus: qꝛ neceſſitas legem non habet. de conſe. diſt.i. ſicut. ⁊ ſibi imputent clerici qui tales ſe red dunt: ut totiens debeant uiſitari. ſubaſij nobis īnotuit: ꝙ tu iuribꝰ epālibus nō contētus que in eccle ſijs ſeu capellis eiuſdē mōaſteri: debes habere: a quibuſdam earū procuratiōem exigis: quas ad dā dam ꝓcurationem minime ſuffice re proponebat: petens ut ſpecifica res que tibi rōne iuris epiſcopa lis competerēt in eiſdē: quoꝝ qui buſdam ſpecificatis lis fuit legitti me conteſtata. Nos āt īſpectis. ꝓ bationibꝰ ⁊ que ab utraqꝫ parte fu ere ꝓpoſita ītellectis: decreuimꝰ. ut ī eccleſijs ſeu capellis tue dioc. ad mōaſteriū ipſū ſpectātibꝰ hēas canonicāᵉ obediētiā ſubiectōneꝫ ⁊ reuerētiam inſtitutionē ⁊ deſtituti onē correctionē ⁊ reformationeꝫ: ac cen. ec. iuriſdictōeꝫ quoqꝫ ordi nariam cārum oīum ad forū eccle ſiaſticū de iure ſpectantium: peni tētiasʰ ⁊ ſacramētorum oīum que ab epō ſunt recipiēda collationem ſyno. ⁊ ſynodatici ſeu cathedratici nomine duos ſolidos quartā de cimationum ⁊ mortuariorum uiſi tationē quoqꝫ annuamᵗ: ita ꝙ cum ad eas uiſitandasᵐ acceſſeris: non amplius ꝓcurationis noīe requi ras ab eis: niſi quantum penſatis facultatibus earūdem moderate potuerunt exhiberi: ne plus cete ris capellis eiuſdem dioc. in pro curatoribus onerētur: ⁊ infra. Tu autē his iuribus in prefatis eccleſi is cōtentus exiſtens non amplius ab eis exigas preter moderatū au xilium: quod iuxta formam lat̉. conci. ſi manifeſta. ⁊ rōnabilis cā extiterit cū charitate poſtulanduꝫ ſicut ab alijs eccleſijs eiuſdē dioc. pro neceſſitate tēporis ſuſtinemꝰ. ⁊. c. ſopite: ne longi tēporis uictū breuis hora conſumat. jͣ. de cē. cū apoſtolus: ⁊ ne ad examinationem extreme uirtutis eccleſie ꝑdu cant̉. x. q. iii. inter cetera. ⁊. c. illud. o ¶ Ceteris. qꝛ cū ipſi ep̄o eodē cōi iure cū alijs capel. ſubſint: eodē debent iure cenſeri. xii. q. ii. cognouimus. ⁊. jͣ. de dec̄. cū in tua. ⁊ di gnū eſt ut ꝗ ſimile cū alijs ſuſcipiūt ut tā: ſimilem ſentiāt ī legibus diſciplinaꝫ jͣ. d̓ ſta. regu. recolē tes qꝛ nec dꝫ alijs f eri remiſſio alijs āt tribulatio. xxv. q. i. §. is ita. circa fi. p ¶ Cōcilii lateran̄. jͣ. de cen. cum apo ſtolus a T iuxta. ſecu C lares. qꝛ etiaꝫ cohabitare ⁊ coniū gi non poſſunt: qui buſ ſtudia ſūt diuer ſa. xvi. q. vii. ī noua ⁊ oppido laici infe ſti ſūt clericis. ii. q. vi. per laicos: ⁊ ſin̄ ſtrepitu iudicioruꝫ talia fieri debēt. jͣ. d̓ accu. olim. ad cleri cos ſeculares tātuꝫ refert̉ ⁊ dicit ſecula res: qꝛ de laicis nō eſt dubiū: qꝛ in tali bus intereſſe nō de bent. uel d̓ facto du cebat laicos. b ¶ Eccleſie. cū que bꝰ hoc facere debelxxxvi. diſt. ſi quid uero. xv. q. vii. ep̄s nullius. jͣ. d accuſa. qualiter ⁊ quando. c ¶ Habitu. jͣ. d̓ uita ⁊ ho. cle. ⁊ clerici. x. xi. q. iii. per totum. d ¶ Adiunctos. qui ſint. in huiuſmodi officiis exercitati. jͣ. de ſta. regul. quod ī ſingulis. ę ¶dIlectus filiꝰ cauſarū. Di cebat abbas ꝙ orta eccleſiaſtica queſti on inter hoīes ip̄a ruꝫ parrochiarum citatio ꝑtinebat ad ipſū: ſed examinatio ⁊ deciſio qōnis ad epiſcopū ueneten̄. ⁊ ad ip̄ꝫ cōiter ꝑtinebat: ſꝫ epiſcopꝰ ſuꝑ his inquietabat abbatē ⁊ ſuꝑ emen dis. unde de cōi ꝯſenſu ꝑtium lr̄e fuerūt īpetrate ad iſtos iudices. f ¶ De lege iuriſditōis. Noͣ hic differētiā īter legē iuriſditōis ⁊ legē dioceſanā: ī quibꝰ legibꝰ ꝯſiſtit totū ius ⁊ ptās ep̄oꝝ. Ad legē.n. iu riſditōis ꝑtinēt iſta d̓ ꝗbus hic ꝯtēdebat̉: datio cure aīaꝝ delictoꝝ coertio ordīatio eccleſiaꝝ ſiue ꝯſecratio altariū ⁊ virginū. ꝯfectio criſmatis ⁊ gnaͣliter oīum ſacramētoꝝ ⁊ ordinū collatio: que conſi ſtūt ī dādo. ⁊ alia plura ⁊ ſimilia q̄ enumerāt̉. sͣ. e. c. iii. ⁊. c. ꝯquerē te. ⁊ īcipiūt ibi hēas canonicā obediētiā ⁊c̄. uſqꝫ ad uerbū ſynodū. ī quo v̓bo īcipit enumerare q̄dā que ꝑtinēt ad legē dioceſanā. Ad legē uero dioceſanā ſpectat uocatio ad ſynodū ⁊ ad ſepulturas mō tuoꝝ cathedraticū tͣtia uel qͣrta mortuarioꝝ qͣrta decimaꝝ de iſtis duabꝰ qͣrtis dic ut no. sͣ. e. ti. ꝯquerēte ī no. qn̄qꝫ hoſpitiū ⁊ ꝯſimi lia q̄ ꝯſiſtūt ī recipiendo. ꝙͣdoqꝫ tn̄ lex dioceſana ꝯprehēdit legeꝫ iuriſditōis. jͣ. de p̄ſcrip. auditis. ⁊ sͣ. e. ꝯquerēte. Dicas gͦ ꝙ oīa mo naſteria ipſo iure ī fauorē religionis exēpta ſūt a lege dioc. x. q. i. c. i. ⁊. q. iii. īter cetera. ⁊. xvi. q. i. cū ꝓ utilitate. ⁊. xviii. q. ii. ꝙ ſit. ⁊. c. ult. et. xvi. q. i. placuit. ab huiuſmodi ſuꝑius enūeratis. et. i. c. ii. ꝓx. ad legē dioc. ſpectātibus libera ſūt oīa monaſteria nec ad talia faci enda cogi poſſunt. xviii. q. ii. ꝙͣ ſit. a lege uero iuriſditōis non ſunt exēpta: niſi ſpāli pͥuilegio ſint munita: ſꝫ oīa monaſteria ſua ī dioc. ꝯſtituta ſubſūt ep̄o quo ad legē iuriſditōis. xviii. q. ii. hec tātu mō naſferia. et. c. cognouimꝰ. xvi. q. i. īterdicimus. ſeculares uero eccle ¶ Dem abbati ⁊ conuentui ſancti remigij. T iuxta: ⁊ infra. Attendētes Aigitur ꝙ indecens eſt: ut re men. archiepō in monaſterio ur̄o uiſitationis officium exercente ſe cularesª interſint: per quos poſſit in clauſtro diſſolutōnis materia ꝓ uenire: firmiter inhibemꝰ: ut nul los de cetero ſeculareſ in capitulū niſi duos uel tres de canonicis ec cleſieᵇ ſue ī decenti hītu alijs quot expedire uiderit religioſos adiun ctosª ſecum uiſitatiōis tēpore ītro ducat. ¶ Dē epō brocen̄. ⁊ archid. rothomagen̄. Ilectꝰ filius abbas monaſte rij rothomag. expoſuit ꝙ ter tia pars emendarum quas hoīes v. parrochiarū ꝓ ſuis exceſſibus ſoluere cōpellunt̉: ad ſuū ſpectant mōaſterium ab antiquo: ⁊ infra: Cūqꝫ.j. papa. pre.n. uobis dede rit ī mādatis: ut auditis hincīde. ꝓ poſitis cām remitteretis ad eū ſuf ficiēter inſtructā: dictus epūs pro ceſſum noſtruꝫ diutius impediuit occaſione cuiuſdam ſentētie: que ſuper quibuſdam eccleſijs quo ad legē dioc. ꝓmulgata extitit pro eodē: unde prefatus abbas nobis humiliter ſupplicauit: ut cū citatio cāꝝᵉ examinatio ⁊ deciſio: ac emē de ad legeꝫ iuriſdictionis pertine re noſcantur: non ſineremus ſnīe memorate pretextu negocij ꝓceſ ſum ulterius īpediri. Cū igit̉ pre dicta de lege iuriſdictiōis exiſtāt: mādamꝰ quatenꝰ huiuſmōi ſnīa n̄ obſtante ꝓcedatis in negocio iux ta traditam uobis formam. Reg. ix. epiſcopo ſuan̄.

⁊ ēt rōe uiſitatōis. jͣ. de p̄ſcrip. cū ex officij. uel qd̓ debet̉ ex conſue tudine. xviii. q. ii. ẜuitiū. ⁊.i. q. iii. queſitū. ī fine capelle uero mōaſterioꝝ ſeu regulariū ſubſūt ep̄o ꝙͣtū ad utrāqꝫ legē. sͣ. e. ꝯqueren te. xvi. q. ii. ſane. ⁊. jͣ. d̓ pͥuil. cū ⁊ plātare.§. ī eccleſiis. niſi pleno iur̄ ſubſint monaſteriis. jͣ. de p̓uil. quoniā ꝑ ꝯfeſſionē. capelle uero mo naſterioꝝ exēptoꝝ ſubſūt epiſcopo ſic̄ ⁊ alioꝝ capelle: niſi exēpta ſint mōaſte ria cū capellis ſuis jͣ. d̓ pͥuil. ex ore. ī fi. unde rōe capellaꝝ ad ſynodū uenir̄ te nent: ut ibi. nā ⁊ ab bas ad ſynoduꝫ ue nire tenet̉. jͣ. d̓ ma. ⁊ ob ꝙ ſuꝑ. ⁊. xviii. q. ii. abbates. ⁊ hͦ in telligas de his ꝗ po pulū habēt. ⁊ ſic nō ꝯdicit illa palea. x. viii. di. ep̄s. ⁊. xviii. q. ii.§. ult. Quare n̄ ꝯdicūt: qꝛ illa ītelligunt̉ d̓ his ꝗ popu lu nō habēt. Sic gͦ ex hac lr̄a pꝫ ꝙ ſnīa lata ſuꝑ his q̄ ſpectant ad legē dioc. ſē tētia nō fagit ea q̄ ꝑ tinēt ad legeꝫ iuriſ dic. ⁊ ſic ſnīa lata ꝓ uno nō ob. ī alio: cū ſint penitꝰ diuerſa. g ¶Raue geriſ mus. lr̄arū. ar. hic hēs: ꝙ ꝑ gnaͣ le mādatū poſteriꝰ ꝯceſſū pͥori ſpāli.ſ. pͥuilegio exēptōis nō derogat̉: qꝛ de illo ī gnaͣli mētio nō hēt̉. Itē ar. ꝙ cōe ius nō tollit pͥuilegiū. Ille eccleſie ſunt exēpte a iuriſdictōe ep̄i. ⁊ lr̄e ſuꝑ correctōe clericoꝝ ẜm ius cōe ob tēte nō derogāt pͥuilegio exēptōis. ſi. sͣ. de reſcrip. cū ordinē. Item ar. ꝙ papa ꝑ lr̄as ſuas iuri alioꝝ p̄iudicare nō ītēdit. sͣ. d̓ of. del. ſu ꝑ eo. ⁊.s. de auc. ⁊ uſu pal. ex tuaꝝ. Si hēs sͣ. e. ti. lꝫ ꝑ has lr̄as de bebat ꝓcedere tāꝙͣ ordinarius non tanꝙͣ delegatus. h ¶ Traſmiſimus.ſi. habuiſti mādatū..sͣ. e. licet. i ¶ Corrigere ſit ꝑatus. maxīe: quoniā ſi ille nō corrigeret illos ꝑꝑ negligentiā abbatis uel p̄lati: nō trāſfert̉ ptās corrigēdi ad ep̄ꝫ: cū nō ſit ordinariꝰ illoꝝ: nec ī eos aliquā hꝫ iuriſdictōem. ar. sͣ. d̓ ſup. neg. p̄la. ſicut. ſꝫ hꝫ locū iſtud cū abbas ſubeſt ep̄o: qꝛ tūc ſi abbas negligēs eēt tūc demū ep̄s pōt illos corrigē. sͣ. e. ti. ꝙͣto. ⁊. c. irrefra gabili. ⁊. ix. queſtione. iii. cum ſimus. ⁊. jͣ. de conceſ. preben. nulla. ⁊ jͣ. de ap. c. i. k ¶ Si ē ita. ꝑ hāc clauſulā: ſi ē ita: huic cognitio non d̓mādat̉: qꝛ d̓ facto ſuo certus eē debebat. sͣ. de reſcrip. ab excommunicato. l ¶ Per te. ſic gͦ dꝫ aliquis emēdare qd̓ ꝑperā geſſit: ⁊ palliare qd̓ fe cit. s. de auc. ⁊ uſu pal. niſi ſpālis. ⁊. jͣ. de accuſa. qͣlit̓ ⁊ qn̄. ⁊. xxv. q. ſi. qd̓ ꝗs ꝯmiſit ⁊ idē dicit imꝑator nō.n. erubeſcimꝰ corrigē que pri us diximꝰ: nec ab alijs corrigi expectare uolumꝰ: ut ī aut̉. de nup. ī fi. pͥme colū. colla. iiii. ar. ꝯͣ. j. de cleri. ꝯiuga. diuerſis fallaciis. m ¶ Relaxes. Et ſic vr̄ ꝙ ſnīe late tenuerūt. ſꝫ ꝯͣdicit lr̄a ſuꝑior ubi dic: nullā hēas iuriſdictionē ordinariā uel delegatā. ⁊ ſic vr̄ ꝙ ſnīa nulla fuerit: ⁊ ſic debuit dice̓ d̓nūcies nō tene̓: ut. sͣ. d̓ offi. del cū ꝯti gat. vn̄ dicas ꝙ iſta ſnīa abſolutōis potiꝰ ad factū refert̉. ſi. jͣ. de te ſti. dilecto. qꝛ forte illi abſtinuerūt timore talis ſnīe: ſed ꝓpter obẜ uatione talis ſnīe nullū ius acquirit̉ epiſcopo. jͣ. de reſti. ſpol. olim inter. ⁊ expone relaxes.i. relaxatas eē oſtendas: ſic. jͣ. ut lite nō con leſ. accedens.i. ſi eccleſie ille ei non ſubſunt: ſnīa nō tenet. jͣ. de reli. domi. cū dilectus. Uel poſſet dici ꝙ ſi eccleſie ille non ſunt exēpte lamē epiſcopꝰ nō hꝫ pͥmo loco correctionē. ſꝫ abbas cui ſubſūt nul lo medio: ad quē ꝑtinet correctio pͥncipaliter illoꝝ clericorum. nec epiſcopus pōt ei auferre iuriſdictionē illaꝫ: niſi cū abbas fuerit ne Sligens. arg. sͣ. e. irrefragabili. ⁊. c. quāto: ꝓut nō. sͣ. e. paſtoralis. et ſecundū hoc ponit̉ ꝓprie hoc uerbū relaxes: qꝛ non debuit epiſco bus illos corrigere: quādiu abbas illos corrigere ſit ꝑatus. et ideo ¶ dicit minꝰ ꝓuide attētaſti. ſꝫ potiꝰ de facto relaxant̉: ut dictū ē. n ¶ Is quibus ex officio.ſ. ordinarie poteſtatis. o ¶ Caſibus. pͥmo ex officio legationis. sͣ. de of. leg. ꝙ trāſlationē. et. c. excōicatis. et. c. nemini. Itē ſi cui cōmittat̉ hoc ex pͥuilegio: ut archidiacono bonon. qui ex priuilegio abſoluit excōicatos ī ſtudio bon. cōmorantes uel delinquētes ibidem. Sed contra hoc eſt ma nifeſtum. ar. ꝙ committere non poſſit. sͣ. d̓ of. del. c. ult.§. ulti. cū et non competat hoc ex officio: ſed ex pͥuilegio: et ſic certū miniſteriū Raue gerimꝰ ꝙ cū ī eccleſia ſancte marie de orbicello et quaſdā alias eccleſias exiſtentes ī tua dioc. ad mōaſteriū ſancti ana ſtaſij de urbe ſpectātes: nullā iuriſ dictionē hēas ordinariaꝫ: aut etiā delegatā: occaſione litterarumᵍ no ſtrarum quas ſuꝑ correctione cle ricoꝝ tibi trāſmiſimꝰʰ ī eas īterdi cti. ac ī clericos eorūdē ſuſpēſioniſ ſnīas ꝓmulgaſti: quanquā abbas eiuſdem monaſterij eos corrigereⁱ ſit ꝑatus: ⁊ infra. Mandamus quatenus ſi eſtᵏ ita: prudenter cor rigēs ꝑ teipſuꝫˡ que minus ꝓuide attentaſti: predictas ſnīas ſine dif m ficultate relaxes ¶ Dem. Is quibusª ex officio ī certiſ caſibusº cōpetit illos abſol uere: qui ꝓ uiolētia manuū iniecti on īcidunt ī canonē ſententie pro mulgate: licet alijs huiuſmōi abſo lutionem committere: cum uiderint expedire. De officio iudicis IOnoriꝰ. iij. archiepō ſancti le onardi ⁊ abbati ſalernitano. X litteris ueſtris acce. pimus: ꝙ cum cauſam que inter abbatem ⁊ cō uentū foſſe noue ex ꝑte una: ⁊ abbatem ⁊ conuentum mōa ſterijª canen̄. ex altera ſuper quibuſdam poſſeſſionibus monaſterij ſancti petri de almaphia uerte batur: ⁊ infra. Quia pars predicti monaſterij propoſuit: ꝙ habere non poterat aduocatum: ueſtrum ſuꝑ hoc implorando officium. tu frater archiepiſcope eidem de ma giſtro. r. clerico tuo ad exhibēduꝫ ī cauſa ipſa patrociniū prouidiſti. uerum frater.s. canen̄. monach ꝓpoſuit in preiudicium eiuſdem mōaſterij factum eſſe: eo ꝙ dictus r. clericus domeſticus tuus erat: ⁊ īfra. Mādamꝰ quatenꝰ hoc non obſtāteᶜ ī negocio ipſo rōne preuia ꝓcedatis. ¶Reg. ix. Udicis officium: ubicunqꝫ pro actione ꝓponiturᶜ ueluti C cuꝫ reſtitutio in ītegrum principa ſibi cōmittit̉ in hac ꝑte. ⁊ huic forte ſtandū eſt ꝙ poteſt: qꝛ non dr̄ illud certū miniſteriū cū illud ſibi cōpetat rōne dignitatis cui cōceſſuꝫ fuit priuilegium ꝑpetuū. Item ep̄i in certis caſibus poſſunt tales abſoluere. jͣ. de ſen. excōi. mulieres. ⁊. c. de monialibus. ⁊. c. ꝙ de his. ⁊. c. ult. Itē abbas abſoluit tales jͣ. de fen. excō. cū illoꝝ. Itē in articulo mortis poſſunt ep̄i ⁊ ſacerdotes tales abſoluere. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadente. ⁊. jͣ. de ſepul. c. ulti. Et in oībus iſtis caſibus per ſone ſuꝑius nomīate cū uide rint expedire poſſunt ſuper his iure ordinario cōmittere uices ſuas aucte huius cano nis. Item intelligo in oībus alijs excōicatōibus ꝙ illi qui ordinario iure uel delegato a pͥncipe poſſunt abſoluer̄ poſunt cōmittere uices ſuas cū uiderint expedire dūmodo delegatus habeat iuriſdictio nē: ⁊ ſic non cōtradicit. sͣ. de offi. dele. c. ulti. in fi. b. a X litteris. monaſterii. I ſ. noue foſſe. b ¶ Implorando. Et ſic pꝫ ꝙ ad officiū iudicis ꝑtinet ꝓui dere ꝑtibus de aduocatis ſi alias habere non poſſint. ff. de offi. ꝓcōſul. l. nec quicꝙͣ. §. aduocatos. ⁊. ff. de poſtu. l. i.§. ait p̄tor. debet etiā attē dere iudex ut equa diſtribu tio aduocatorum fiat. C. de poſthu. ꝓuidenduꝫ. ⁊. iii. q. vii.§. tria. v̓ſi. ſi v̓o. in uno. hͦ olim obtinuit quādo ſalaria de publico dabant̉ hodie v̓o quilibet debet ſibi prouidere ẜm ꝙ melius pōt. C. de iud. ꝓperandū.§. illo ꝓculdubio. pauperibus tamē ⁊ huiuſmodi ꝑſonis debilib qui ſibi ꝓuidere non poſſunt debet p̄tor de aduocatis conſulere ⁊ ꝓuidere. ff. de poſthu. l. i.§. ait pretor. c ¶ Obſtante. ex hoc pꝫ ꝙ hec exceptio non eſt admittēda: habeo te ſuſpecti qꝛ aduocatus alterius eſt clericus tuus uel cōmēſalis uel familiaris. ar. ꝯ. jͣ. de appel. ex inſinuatione. Sꝫ nō eſt ꝯͣ qꝛ ibi nō dr̄ ꝙ ꝓpter hoc iudex recuſa ri pōt ut ſuſpectus ꝙ aduocatus ſit cōmenſalis iudicis: ſed dr̄ ꝙ iudex uide bat̉ fouer̄ latēt̓ ꝑtē ſui clerici ꝯmēſalis ꝗ erat aduocatꝰ. vn̄ ex eo ſūit̉ ar. ꝯͣriū. Udicis officiū. iudicis officiū latiſſime pꝫ. ff. de iuri. om. iu. l. i. Que dā ergo ſunt in quibus officiū iudicis implorat̉: pōt enī iudex ſupple̓ de iure que aduocatis deſunt: ut. C. ut que aduo. deſunt iud. ſup. l. una. de hͦ dixi. sͣ. de poſtu. bone. Itē interrogare dꝫ quotiēs equitas mouet iudicē. ff. d̓ interro. ac. ubicūqꝫ. ⁊. xxx. q. v. iudicante. etiā poſtꝙͣ eſt in cā cōcluſū. jͣ. de fi de inſtru. cū ioannes. Itē locū hēt officiū iudicis in oībꝰ que cōtingunt poſt li. ꝯte. circa rē petitā ut in fructibus ꝑceptis poſt li. ꝯte. ſiue dānū det̉ in cā. ea enī que poſt lit. cōteſtatā accidūt ualde ꝑtinent ad officiū iudicis. ff. de rei uen. non ſolū. ⁊. l. itē.§. i. C. de rei uen. certū. ⁊. ff. de edil. edic. ediles.§. iteꝫ ſciendū. oīa talia que cōtingūt poſt litē cōteſtatā petunt̉ officio iudicis ⁊ nō iure actōis. illa que cōtingunt ante litē ꝯte. ſpēaliter debent peti in libello: et niſi fuerint petita iudex de illis non ꝓnūciabit: ut in p̄dicto.§. item ſciendū. Itē de dolo culpa ⁊ negligentia poſt litē cōte. admiſſa. ff. de rei uen. qui peti torio.§. i. ⁊ in multis alijs locū habet iudicis officiuꝫ: ſed hoc officiū cōpetit maiori ⁊ minori: ⁊ multa poſſent poni exēpla in his ⁊ in alijs. incidētibus an̄ li. cōteſ. ⁊ poſt ꝓcedit̉ ſine li. conte. ut. sͣ. c. ꝓxi. e ¶ Proponit̉. hoc ideo dicit qꝛ iudicis officiū nemini dat̉ niſi tunc demū cū alia actio non ſuꝑeſt. nā ſi cōi auxilio quis munitus eſt nō debet ei tribui ex traordinariū. ff. de mino. in cauſe. in pͥn. ⁊ loco actōis habet̉. ⁊ qꝛ quaſi ordi nariū eſt iudiciū cū pͥncipaliter poſtulat̉ ſicut in alijs iudiciis debet lis cōteſtari. ff. de mino. papinianus.§. ulti. ⁊ iſtud officiū iudicis nō ꝑpetuat̉ ꝑ litis conte. ut ibi dr̄ īmo infra certu tēpus debet terminari puta ſi eccleſia eſſet le ſa in aliquo cōtractu celebrato ſolēniter tunc dꝫ petere directe reſtitutionem cōtra illū cōtractū. Idē eſt de minore ſi directe petit reſtitui. Sꝫ cōtra uidet̉ ꝙ poſſit expediri cauſa reſtitutōis lite nō cōte. dicit enī lex ꝙ cauſa cognita ⁊ preſentibus aduerſariis uel ſi ꝑ cōtumaciā deſunt cauſe in inte. reſtitutōis ppendēde ſunt. ff. de mino. in cauſe.§. cā cognita. Et ſic uidet̉ ꝙ ſi altera ꝑs ſit cōtumax ꝙ poſſit cā expediri. quid ergo fiet ſi eſt cōtumax? iſtud de facto uidi: ⁊ uario modo dicebant ſapiētes. Quidā dicebāt ꝙ dāda eſt reſtitutio alij ꝙ non. ſatis uidet̉ expediri ꝑ hāc decre. Dicas ergo ꝙ altera ꝑte abſēte ꝑ contumaciā lite non cōte. non eſt faciēda reſtitutio: nec ſnīa ſuꝑ hoc ꝓferi da eſt ſed debet actor in poſ. mitti cā rei ſeruāde de illa re ſuꝑ qua petit reſti tutīo. ſi. sͣ. de offi. dele. cōſultationibꝰ. Si v̓o lis eſſet cōte. tunc daret̉ reſtitu tio leſione ꝓbata. Sꝫ ꝑ aut̉. uidet̉ ꝙ altera ꝑte abſente poſſit reſtitutio īdulgeri circa li. cōte. in aut. ut ſpōſa. largi.§. hoc aūt. col. ix. ⁊. C. ut heres ab he re. ſe abſtineat. l. i. ⁊ aut̉. ibi poſita intelligit̉ in caſu ſuo ſpēali tātū.ſ. cū minor vult abſtinere ab hereditate: ⁊ tunc uocandi ſunt creditores quoꝝ intereſt

preſentes eē: cū minor ſe abſtinet: ut uidcāt bona hereditaria mobilia ⁊ īmo bilia: ubi debēt cuſtodiri. ⁊ ſi infra tres mēſes nō uenerint: licitū ē minori abqꝫ ꝑiculo abſtinere auc̄te iudicis corā quo illa petit̉ reſtitutio. ⁊ ē rō qͣre ꝓce dat̉ ī caſu illo lite nō cont. qꝛ minor nō petit reſtitui ꝯͣ aliquē: ſꝫ ꝯͣ factū ſuū: ut ei liceat abſtinere ab hereditate quā adiuit: qꝛ alit̓ ei cōſuli non pōt: niſi ꝙ ab ſtineat ⁊ ſi creditores eēt p̄ ſentes: nō fieret ꝯteſtatio cū eis: qꝛ ꝯͣ eos nō petit̉ reſtitu tio. ſꝫ cū petit̉ ꝯͣ aliquē ⁊ ipſe ē cōtumax lite nō ꝯte. ꝓcedit̉ ꝑ miſſionē ī poſſeſſionē: ut d xi. ⁊ lex illa ī cauſe.§. cā ītell git̉ lite ꝯteſtata cuꝫ minor pe tit reſtitui ꝯͣ factū ſuū ⁊ nō ꝯ aliquē. Et ꝙ ſic ītelligat̉ ſatis vr̄ ꝑ legē que dic̄ ꝙ litis con teſtatio ī hmōi reſtitutiōibus ē faciēda: ꝑ quā ēt litis ꝯteſta tionē nō ꝑpetuat̉ iudicis offi ciū. ff. de mino. papinianꝰ.§ vlt. Itē hic ē ar. ꝙ actio ſcd̓canones ſit ꝓponēda. Ar. ꝯ. jͣ. de iudi. dilecti: ubi de hͦ. vi expone ꝓ actiōe.i. loco iuris cōis ⁊ qꝛ ei ꝗ nullo iure cōi iu uat̉: dat̉ reſtitutio ī integrum ꝑ officiū iudicis ⁊ hͦ officium qd̓ loco actōis ꝓponit̉ ꝯpetit ordinario pͥncipalit̉ ⁊ īcidēt̉: ſꝫ īcidēt̉ d̓legato uel pͥncipali ter ſi hͦ ei pͥncipaliter ꝯmittat̉ ar. jͣ. de ī integ. reſti. c. pe. ubi de hoc. ⁊ idē ītelligit̉ cū maiō reſtituit̉ pͥncipalit̓ quādo alia actio nō ſuꝑeſt. v̓bi gr̄a. aliꝗs abſēs fuit cā reipublice p̄ſcri ptū ē ꝯͣ ipſū ꝑꝑ eiuſ abſentiā: dꝫ reſtitui officio iudicis. C. ex ꝗbus cau. ma. ī integ. reſti. l. i. ⁊. ii. ff. e. ti. ꝑ totū ⁊ officiū iſtd̓ dat̉ fauore rei ſiue ꝑſone: ⁊ nō ꝓpter ipſā rē. vn̄ pōt ꝯputari īter ꝑſonales actiōes: ⁊ nō īter reales: cū īplorat̉ a minore uel eccleſia: ⁊ etiā cū poſtulatur a maiore f ¶ Ante.i. ſi petat̉ reſtitutio nō pͥncipaliter ſꝫ incident̉. quādoqꝫ poſt litē con teſ. ſuꝑ pͥncipali qōne: puta aꝑtis atteſtationibꝰ: aut etiā poſtꝙͣ ſit ī ca conclu ſū: allegat ꝑs altera eccleſia uel minor: ꝙ omiſit neceſſariā ꝓbationē. und̓ pe tit ſe admitti ad ꝓbationē omiſſā officio iudicis. jͣ. d̓ ī integ. reſti. auditis. ⁊ hͦ fieri pōt circa litis contͣ. ⁊ āte īgreſſū litis: ut ſi omiſit aliquā exceptionē: quā nō ꝓpoſuit. jͣ. tēpus ſibi ſtatutū. jͣ. de excep. paſtoralis. aut ſi omiſit ſuꝑ excep tione ipſa ꝓbāda ꝓbationē neceſſariā. Itē officio iudicis admittit̉: qꝛ ītereſt eius litibꝰ ⁊ ſūptibus nō uexari. ff. de mino. minor. xxv. ānis. ⁊ ſi omiſit alle gationē. ff. de mino. minor. xxv. annis. Itē eſt. ar. hic ꝙ ſuꝑ exceptionibꝰ que ꝓponunt̉ ante ingreſſū litis uel etiā lite cont̄. nō ſit neceſſaria litiſ ꝯteſ. ar.sͣ. de offi. deleg. prudentiā.§. ſexta. v̓. de hoc. jͣ. de ap. īterpoſita.§. fi. ī quibus ꝓcedit̉ iure ordinario: ⁊ hoc officiū cōpetit etiā maiori ante litis conteſ. ⁊ pꝰ. Itē ar. ꝯ. jͣ. d̓ ap. ſignificante: ibi ſoluitur. ¶c ¶Um certum. maior. niſi poſterior ordinatus fuerit a maiore. jͣ. eo. per tē ſiniſtra ſedere. Papa hoc intelligens ſcripſit ei: ꝙ nō decebat eū tuas. ⁊. ff. de albo ſcri. l. i. ⁊ ult. ⁊. xciii. di. c. ult. b ¶ Fuerit. ar. qui pͥor eſt tꝑe: potior ē iure. lxxv. di. c. ult. vii. q. i. factꝰ ē. xxvii. q. ii. duobꝰ. xvii. di.§. hinc etia. ⁊. c. ult. ⁊. C. qui potior ī pig. ha. diuerſis. ⁊. l. ſi in fundū. Ar. ꝯ. lxxiiii. di. epiſcopoꝝ. ⁊. ff. qui potior ī pig. ha. interdū. ⁊. ff. ſi cer. pe. creditor. Ar. ꝯ. jͣ de iurepa. illud. ff. d̓ religio. ⁊ ſuꝑti. fu. l. pe. viii. q. i. lꝫ. ff. qui ⁊ a ꝗbus ma. liberi. non fi. ſi quis habēs. que etiā facit ꝓ ꝯria par te. So. pͥma r̄n̄ſio ē v̓a ꝯtraria ſūt ſpālia ⁊ caſualia: ut pꝫ per ſingula ꝯtraria. i ¶ Actione.i. tractatu. ſic. xvi. q. vii. noua actione.i. tractatu nouo die habito. ⁊. xvi. q. iii. pͥma actione. uel dic cōcordi actiōe.i. concordi conſenſu: uel ſaltē maioris partis. lxv. di. c. i. ⁊. ii. ⁊. iii. k(I I quis decretū. iuſtū.ſ. ⁊ ſic hēs ꝙ epiſcopꝰ pōt face̓ decretū ſiue con ſtitutionē ī ſua dioc. de con. di. iii. c. i. epiſcopi enim poſſunt cōdere ca nones epiſcopales: qꝛ quilibet populus ⁊ quelibet eccleſia ſibi pōt conſtituē aliqd̓ ius di. i. ius ciuile. ⁊ viii. di. que contra. ⁊. xi. di. catholica. ⁊. xii. di. illa. ſed de maioribus negocijs non poſſunt aliquid ſtatuere l ¶ Abijciat. xi. q. iii. ſi autē nobis. ⁊. c. ſequenti. m ¶ Principi.i. pape. de con. di. i. corpora. ſicut econuerſo imꝑator uocat̉ por tifex. x. di. de capitulis. Sed nunquid laici debent obedire pape? Poteſt dic ꝙ ſic quo ad ſpiritualia. jͣ. e. oēs pͥncipes. ⁊. jͣ. de iudi. nouit. Sic ecōuerſo pri cipi ſeculari.i. imꝑatori omnes ſubditi obediant: ⁊ clerici qui ab eo recipium temporalia. jͣ. e. folite n ¶ Morte. Sed nunquid eccleſia punit taliter? non: ſed oſtendit quid iudex ſecularis facere debeat. uel morte.ſ. eterna: qꝛ peribit ꝓpter delictu contuma cie: niſi penituerit. Uel dic qui non obedierit iuſto precepto. xi. q. iii. ſi domi nus. Si eſt iniuſtum: ⁊ hoc eſt iniuſtum non obediat ut ibi. ⁊. c. iulianus. Si dubium eſſet preceptum principis: propter bonum obedientie: quod ſibi pre cipit faciat. xxiii. q. i. quid culpatur. in ſi. IEgebatur. iniurie. ſi. jͣ. de ſimo. ex diligenti. ⁊. jͣ. de reg. iur. indignum. liter poſtulatur: litis cōteſtatio ex poſcit: alias autē ⁊ poſt ingreſſum cāe pōt ad hoc ſine litis cōteſtatio ne haberi recurſus. De maioritate ⁊ obedientia. ¶Reg. auguſtino angloꝝ epō Um certū: ⁊ infra. Sit honoris iſta diſtinctō: ut ipſe prior et maior hēatur qui priꝰ cōmuni tatis conſilio ⁊ cōcordi actioneˡ fu erit ordinatus. ¶De3. I quis uenerit contra decre tumˣ epiſcopi: ab eccleſia ab ijciatur In libro reguꝫ legit̉ que nō obedierit prīcipi morte mori atur ⁊ ī ꝯcilio agathen̄. ꝙ anathe matizetur. IEo papa. Egebat̉ ī lr̄is tuis: ꝙ frater atticus chartulam de obediē tie ſponſione conſcripſerat in qua ſignum prodebatur iniurieª. non eniꝫ neceſſariū fuerat ut obligaret̉ ſcripto: qui obediētiā ſuā ipſo iam uolūtarij aduētus officio ꝯproba ſufficiebat enim manualē facere obedientiam. jͣ. e. his que. arg. cor tra. xxiii. di. ꝙͣꝙͣ. ⁊. jͣ. de iure iu. nullus epiſcopus. Et ꝓ ⁊ cōtra ſquod dicunt contraria intelligit̉ de illis quibus animaꝝ cura con mittit̉. quod hic dicit ⁊ ī ſimilibus dꝫ intelligi de clericis īferiorips qui non ſunt cōpellendi ad iuramentū uel ſcripturā faciendā: ſꝫ c lum ſufficit ſi obeo entiā ſimpliciter re promittant ſuis pre latis: ut dicit in fi. decre. predicta nullus epiſcopus. b ¶ Aduentus om cio. ſi. d̓ pe. di. i. que penitet. ubi dicit ꝙ mundati ſūt leproſi dū irent corā ſacer dotibꝰ ſe oſtēdere Et eſt hͨ ar. ꝓ ſuꝑe fluis reſecandis. jͣ. de exceſ. p̄la. cuꝫ ad quorūdā. x. q. iii. qꝛ cognouimꝰ. ⁊. ff. de aqua quo. ⁊ eſti. l. i. §. trebatius. ff. ut le gatoꝝ ſeu fideicō. hec ſtipulatio. c ¶M Mnes prin cipes. Ergo pͥncipeſ ſubſūt epis qd̓ ueꝝ ē: ut hic. ⁊. e. ſolite. ⁊. xcvi. diſt duo ſunt. Quid ſi rex hꝫ multoſ ep̄os in regno ſuo: coraꝫ quo tractabit ſpiri tuales cās ſuas uecui dabit decimas: Cauſas ſpirituales tractabit coram illo epiſcopo in cuius territorio habet larem princi palem. C. vbi ſena. uel clariſſi. l. ii. decimas prediales dabit illi epi ſcopo: in cuius territorio ſita ſunt predia. jͣ. de parrochi. ſignificati alias decimas dabit ubi audit diuinum officium proportionabilii diuidendo: ſi audit in pluribus. ff. ad municip. aſſumptio. ar. cōtra ⁊. jͣ. de teſta. relatum. in fi. Llud dominus. digniora. quo ad quid: quoniam ſpiritualia ſine temporalibus non proficiūt: ſicut nec anima ſine corpo re. i. q. iii. ſi quis obiecerit. e ¶ Uictima. lxxxi. di. ſi qui ſunt preſbyteri. xxxii. di.§. ueruꝫ. ⁊. viii queſtione.i. ſciendum f ¶ Auſcultare.i. attendere ⁊ audire mandatum cum effectu. g ¶ Cōmodo. occaſione ſiue p̄textu pietatis nō eſt facienda īpietaut.i. q. i. nō eſt putāda. xiiii. q. v. forte. ar. ⁊. xxx. q. i. noſſe h Olite benignitatis. Caſus: imꝑator conſtantinopolitanus faciebat patriarchā conſtantinopol. iuxta pedes ſuos ī pa taliter ſe habere erga ſuū patriarchā: cum alij regeſ ⁊ pͥncipes ſuis prelatis ut debent: reuerenter aſſurgāt: ⁊ eis iuxta ſe ſedeꝫ uenera bilem aſſignent. Imꝑator reſcripſit ei dicens: ꝙ multum mirabaꝙ eum ſuper hoc niſus fuerat increpare: dicens ꝙ ſacerdotiū ſub erat imperio auctoritate petri dicētis. Subditi eſtote omni hum: ne creature ꝓpter deum ſiue regi tanꝙͣ precellenti: ſiue ducibus. tanquā ab eo miſſis ad vindictam maloꝝ laudem uero bonorum. Reſcribit enim papa ſibi reſpondendo auctoritati petri illam expo nens: ꝙ ſi perſonam loquentis ⁊ illorum ad quos loquebatur dili genter conſideraſſet: non expreſſiſſet taliter ītellectū illius auc̄tis. ſcribebat.n. ſubditis ſuis: quos ad humilitatem inducebat nec peſ hoc uoluit ſubeſſe ſacerdocium: qꝛ ẜm ītellectum illius ſequeretur: ꝙ quilibet etiam ſeruus imperium in ſacerdotes accepiſſet: ex eo ꝙ ibi dicitur omni humane creature. ſed non negat. quin imꝑator preſit ſuis: ⁊ illis qui ab eo tēporalia receperunt. Tādē expoſita pre miſſa auc̄te petri oſtendit exēplo xp̄i: ſacerdotiuꝫ preeminere regi bus dicentis hieremie. Ecce conſtitui te ſuper gentes ⁊ regna ⁊c. ⁊ per aucͣtem geneſis. fecit deus duo magna luminaria ⁊c. dicit.ſſ. ꝙ ſi iſta cōſideraſſet: nō feciſſet taliter patriarchā ſuū ſedere ad pe des ſuos: ⁊ lꝫ nō increpaſſet eū: poterat tamē rōnabiliter īcrepare: cū ipſe ſuper oēs acceꝑit ptātē ī perſonā petri: cui dictū fuit a dn̄o quecūqꝫ ligaueris ⁊c̄. ī fi. dicit ꝙ īperialis celſitudo diſcernat utri ad bonū ⁊ utile īuitauerit imꝑatoriā excellentiā: cū ipſe ſolumo ac utilitatē eccleſie ⁊ t̓re hieroſolymitane ſb̓ſidiū ipſū duxe̓it īuitadū i ¶ Niſi fuimꝰ īcrepare. ſꝫ hͦ nō fecit aīo īcrepādi: ſꝫ aīo admoned ex affectu dilectōis. v. q. v. non oīs. ⁊. c. non oſculat̉. ⁊. C. de ſen. et īter om. iudi. ex ſtipulatione. ſi. xxiii. q. v. non putes. k ¶ Subditi. jͣ. de cen. oīs anima. ⁊. xi. q. i. quam magnū. bat ¶ Lemens papa tertius. Mnesᶜ principes terre ⁊ ce teros hoīes epiſcopis obe dire beatus petrus precipiebat. Nnocētius tertiꝰ capitulo har bipolen̄ Llud dominus in beato pe tro: ⁊ infra. Cum ſpiritualis ſint tēporalibus dignioraª: et obe dientia melior ſit quam uictimaᶜ: ⁊ auſcultare magis quā adipeꝫ arie tum offerre: nō debuerat hildeſe menſis epūs pro tēporali commo doᵍ inobedientie notā incurrere: ⁊ apoſtolicis iuſſionibus cōtraire: ¶ Dem illuſtriſſimo conſtātino. imperatori. Oliteʰ benignitatis affectuI ⁊ īfra. Mirata ē imperialis ſublimitas: ꝙ te niſi fuimꝰⁱ in nr̄is lr̄is īcrepare. Huic āt tue admira tioni nō cām: ſꝫ occaſionē prebuit ꝙ legiſti beatu petrum apoſtolor principem ſic ſcripſiſſe. Subditi eſtote omni humane creature ꝑꝑ

i ¶ Ueꝝ ⁊ ſi. hͦ papa reſpondet auc̄ti petri inducte ab imperatore. m ¶ Et ſi ꝑſona. ꝯſiderāda ē perſona loquētis. ⁊ cui ꝗs loquit̉. xvi. pi. pemū opponit̉. ⁊. jͣ. de ꝯſang. ⁊ affi. de infidelibus ⁊ aliquid ꝓ pat̉ rōne ꝑſonaꝝ colloquentiū. ar. i. q. vii. didici. n ¶ Suſcipiūt. nuꝗd gͦ appellabit̉ ab ep̄o ad īꝑatorē? vr̄ ꝙ ſic. jͣ. d̓ fo. ꝯpe. veꝝ. tūc.n. cognoſcit qͣi ciuilis iu dex. arg. j. de ap. ſi duobꝰ. Dico. ꝙ ſic niſi ꝯſuetudo ſit ꝯͣ ria. arg. ad hͦ. xviii. di. ſi ep̄s. vidēt̉ tn̄ ꝙ illa tꝑalia penitꝰ eēt a iuriſdictiōe ī ꝑatoris ſeꝑata. x. q. i. nouerit. Dicas ꝙ appellādū eſt ad ar chiep̄m: niſi de con ſuetudine uel pͥuile gio uel alio iure ad aliū ſit appellādum jͣ. d̓ ap. rōana.§. dꝫ. o ¶ In ſpūalibuſ. x. di. ſuſcipitis. xcvi. di. cum ad uerum. p ¶ Prefert̉. xii. q. i. p̄cipimꝰ. ⁊. xxiiii. q. iii. ſi hēs. ⁊. xxxviii. di. ſedulum. q ¶ Propt̓ deū. Per qd̓ vr̄ eē ꝯſiliū ꝑfec tionis ī quo libeꝝ ē arbitriū. xiiii. q. i. c. vltimo. r ¶ Tāꝙͣ. ꝙ qn̄qꝫ ſi militudine potiꝰ qͣ v̓itatē notat: ut illd̓ euāgelij. tāꝙͣ ad latroneꝫ ⁊c̄. nihil.n. ē ſimile ſibi: ut ſit ſi militudinariū n̄ ex p̄ſſiuū v̓itatis. ſi. ff. d̓ pecul. l. iii.§. ſi fili uſfamilias. Et ē hic ar. ꝙ nulla dictō dꝫ vacare ī reſcripto: alioquī fruſtra mē branaſ occupat. xix. di. ſi romanoꝝ. ar. ad hͦ. xxviii. q. i. ſic .n. ⁊. ff. d̓ vſur. l. iiii. arg. C. de fideiuſ. non recte. ſ ¶ Conſtitui te. hic loꝗt dn̄s hieremie ꝓph̓e dās ei ptāteꝫ ſuꝑ gētes ⁊ regna. t ¶ Euellas. vicia.ſ. u ¶ Plātes. v̓tutes. x ¶ Maiuſ. xcvi. di. duo. y ¶ Int̉ ſolē ⁊ lunāigit cū t̓ra ſit ſepti eſmaior luna ſol āt octies ē maior t̓ra: reſtat gͦ ut pōtifica lis dignitas qͣdrage ſies ſepties ſit ma ior r̄gali dignitate. nent eiſ: ut. xliii. di. ualentinianus. de.n. uenerabili ī ſumit̉: ut. sͣ. de con ſue. cum olim. nec nos diſtīguē de bemꝰ. ii. q. v. ꝯſului ſtiſ. ⁊. xxxi. q. i. ꝙ ſi dormierit. ⁊. xxxiii. z ¶ Aſſurgāt. ⁊ incli a ¶ Uene̓abilē. ex ſe b ¶ Nō diſtinguēs. q. ii. quos deꝰ. ⁊ sͣ. d trāſla. īter corꝑa deum: ſiue regi tāquā precellēti ſi ue ducibꝰ tāquā ab eo miſſis ad ui dictā malefactoꝝ laudē v̓o bonoꝝ ⁊ infra. Ueꝝˡ ſi ꝑſonāᵐ loquētis et eoꝝ ad quos loquebat̉: ac uim locutiōis diligētiꝰ attēdiſſes: ſcriben tis nō expreſſiſſes taliter ītellectuꝫ Scribebat.n. apoſtolus ſubditis ſuis ⁊ eos ad huilitatis merituꝫ ꝓ uocabat. Nā ſi ꝑ hoc quod dixit: ſubditi eſtote: ſacerdotibꝰ uoluit ī ponere iugū ſubiectiōis: ⁊ eis pre lationis auctoritatē auferre: quibꝰ eos ſubiectos eē mōebat: ſequere tur ex hoc ēt: ꝙ ſeruꝰ quilibet in ſa cerdotes imperium accepiſſet: cū dicatur omni humane creature. Quod āt ſequit̉ regi tāquā precel lenti n̄ negamꝰ quin precellat īpe. rator in tēporalibus illos dūtaxat qui ab eo ſuſcipiūtⁿ temporalia: ſꝫ pōtifex in ſpūalibusº ātecellit: que tāto ſūt tēporalibꝰ digniora: quan to aīa prefert̉ᵖ corpori: lꝫ nō ſimpli citer dictū fuerit: ſubditi eſtote: ſꝫ additum fuit ꝑꝑ deuꝫq: nec pure ſit ſubſcriptum regi precellenti: ſed ī terpoſitum forſitan fuit non ſine cā tanquaꝫ. Quod autē ſequitur ad uindictam malefactorum ⁊ laudeꝫ v̓o bonoꝝ: ītelligēdū nō ē: ꝙ rex uel īꝑator ſuꝑ bonos ⁊ malos gla dij acceperit ptātem: ſed in eos ſo lūmodo qui utentes gladio eiꝰ ſūt iuriſdictōi commiſſi: ⁊ infra. Po tuiſſes āt prerogatiuam ſacerdoti ex eo potius intelligere quod dictum ē: non a quolibet: ſed a deo n̄ regi ſed ſacerdoti: nō de regia ſtir.pe ſed de ſacerdotali ꝓſapia deſcēdēti de ſacerdotibus uidelicet qui erant ī anathot. Ecce conſtituiꝰ te ſuꝑ gētes ⁊ regna: ut euellasᵗ ⁊ diſſipes: edifices ⁊ plantes: ⁊ infra. Preterea noſſe debueras ꝙ fecit deꝰ duo magna luminaria ī firmamento celi. lumīare maius ut pre eſſet diei ⁊ luminare minꝰ ut preeſ ſet nocti. utrūqꝫ magnū: ſꝫ alteruꝫ maiꝰ. Ad firmamētū igit̉ celi hoc ē uniuerſalis eccleſie fecit deꝰ duo magna luminaria. id eſt duas inſti tuit dignitates: que ſunt pontifica lis auctoritas ⁊ regalis poteſtas. Sꝫ illa que preeſt diebꝰ.i. ſpūali bus maior eſt. que v̓o carnalibus minor: ut quāta ē īterʸ ſolē ⁊ lunam lia. ar. xxii. q. v. hoc videt̉. ar. ꝯͣ. ff. de teſti. queſitum. c ¶ Gmittamus. Dicit ſe omiſſurum qd̓ ſtatim inducit ⁊ eſt quidaꝫ color rhe toricus qui dicitur preoccupatio. viii. q. i. moyſes in fi. d Quodcūqꝫ. ꝗ dic̄ oīa nihil excipit. xix. di. ſi romanoꝝ. ff. d̓ of. p̄ſi. l. iii. Er tuas. ſubdiaconatꝰ. eis.n. qui in maiori ordine ſunt conſtituti: nō p̄ferūt̉. ff. d̓ albo ſcrib. l. i. ⁊. x vi. di. iſidorꝰ ⁊ merito ē illis d̓ ferēdū. ceteris.n. ꝯcurrētibꝰ rō pͥuilegii habēda ē. ff. ꝙ cū eo ꝗ ī alie. po. l. iii. et ē hic arꝓ exēptis ep̄is: ut ī ſynodo ſe deāt ī meliori loco: qꝛ lex dic̄ ꝙ pͥmo ſcribēda ſūt nomina eoꝝ ꝗ dignitates iudicio pͥn cipis ſt̄ ꝯſecuti. ff. d̓ albo ſcri. l. ult. ⁊ ſi iſti eligāt̉ ad p̄latōꝫ ad onꝰ ītelligūt eligi pͥuilegio ſuo nō obſtate: recipiēdo ho norē ⁊ onꝰ recepiſſe ītelligūt̉ jͣ. d̓ p̄bē. ſignificatū. C. de te ſti. nullū. s. de renū. ad ſuppli cationē. C. d̓ poſtu. ꝗſꝗs. Sꝫ nūꝗd pōt ep̄s taleꝫ ſubdiaco nū depone̓ ꝑꝑ crimē. ar. eſt hͦ ꝙ ſic: ex eo ꝙ dicit: ab obedi entia ēt minime abſoluūt̉ ſed nō credo. tamē cām īſtructā dꝫ remittere ad papā. ar. iii. q. vi. quamuis. C. ubi ſena. uel clariſ. l. iii.§. ii. ⁊. jͣ. de ſta regula. ea que op. ar. iſte etiā nō ꝯuincit̉ niſi. vii. teſtibꝰ. ii. q. iiii. p̄ſul. Quidam dicūt ꝙ ep̄s eos deponere debet. f ¶ Abſoluunt̉. ſi. ē. C. d̓ iuriſ di. om. iu. l. ult. ⁊ ꝙͣuis abſolu ti non ſint ab obediētia quaꝫ alias debent prelatis ſuis: ta men ad ſuperiores etiā ordi nes ſine licētia pape ꝓmoue ri nō poſſunt. sͣ. de tēpo. ordi. cū in diſtribuendis. ⁊ hoc fit ꝓpter reuerētiā maioris: qui manus eis īpoſuit. d̓ con. di. ii. c. ulti. Nter qͣttuor. caperet̉. g a uenetis. h ¶ Iuris nāqꝫ. pͥma ratioi ¶ Preiudiciū. nulli.n. auferē da ē poſſeſſio āte cauſe cogni tionē: ut. xii. q. v. c. i. ī fi. arg. xvi. q. vi. placuit.i. q. iii. uolu mꝰ. ⁊. jͣ. ut li. pē. ꝑ totū. C. vn̄ vi. ſi ꝗs ī tāta. C. ſi ꝑ uim uel alio mō. l. ii. k ¶ Citati. unde ſnīa nō tꝫ cū citatio n̄ ꝑuenit ad eū: nec fu it publice ꝓpoſita. ff. q̄ ſen. ſi ne ap. reſcī. l. i.§. itē ex eo edi cto. Et noͣ ꝙ ille ꝗ ē ī poſſeſſi on obediētie ꝯueniēdꝰ ē: ⁊ n̄ ſb̓ditꝰ ꝗ p̄ſtat obediētiā ⁊ agit ꝓ eccleſiis ⁊ defēdit eas ſibi ſubiectas. jͣ. d̓ re. do. ꝯſtitutꝰ. ⁊. c. cū uenerabiliſ. Itē noͣ. ꝙ oēs quos negociū tagit uoca di ſūt: ut hic pꝫ qd̓ ſi nō fiat n̄ p̄iudicat̉ abſēti: niſi forte ſci uerit cām ſuā agi ⁊ taceat. jͣ. d̓ re iudi. ꝙͣuis. ubi de hoc. ꝑ totū. ⁊ sͣ. d̓ reſcrip. ex ꝑte..i. ⁊ sͣ. de cōſti. eccleſia nec tenꝫ reſcriptū qd̓ p̄cipit aliꝗd fieri abſēte alt̓a ꝑte: ⁊ nō ꝑ ꝯtuma ciā. C. vn̄ vi memīerit. ⁊. C. ſi ꝑ vi uel alio mō poſ. l. ulti. n ¶ Inobediēs. Uidet̉ ꝙ hoc licite potuiſſet petere. arg. sͣ. de elec: qꝛ diligentia. ⁊. ff. de L L pis ſuis ſicut debēt reuerēter aſſur gātᶻ: ⁊ eis iuxta ſe uenerabilēª ſedē aſſignēt: ⁊ īfra. Nos aūt ⁊ ſi non in crepādo ſcripſimus: potuiſſemus tamen rationabiliter increpare: et īfra. Nobis āt ī btō petro ſūt oueſ chriſti commiſſe: dicente dn̄o: paſce oues meas: non diſtinguens ī ter has oues ⁊ alias: ut alienum a ſuo demonſtraret ouili: qui petruꝫ ⁊ ſucceſſores ipſius magiſtros nō recognoſceret ⁊ paſtores: ut illud tāqua nouiſſimū omittamꝰᶜ quod dn̄s dixit ad petrū. ⁊ in petro dixit ad ſucceſſores ipſiꝰ: quodcūque ligaueris ſuꝑ terrā: erit ligatum ⁊ ī celis ⁊ cetera: nihil excipies qui di xit. quodcunque: ⁊ infra. Utrum autem imperatoriam excellentiaꝫ ad bonum ⁊ utile per litteras nr̄as duximus inuitandam. utrum tibi iuſta ſugerimus ⁊ honeſta. tua ſol licitudo diſcernat: cum nō niſi ad utilitatem eccleſie ⁊ terre hieroſo lymitane ſubſidium nos te memi nimus inuitaſſe. ¶ Dem epiſcopo floren̄ Er tuas nobis litteras: ⁊ in fra. Poſtulaſti ꝑ ſe. ap. ora culum edoceri. utrum quis per or dinem ſubdiaconatus a ro. pon. ſuſceptum a debita tibi reuerentia ſubtrahatur ¶ Ad quod breuiter reſpondemus: ꝙ etiaꝫ ſi decēs ſit ut illis quantum conuenit a te īter alios tibi ſubditos deferat̉: quos benignitas apoſtolica collatione ipſius ordinis honorauit. per eaꝫ tamen ab obedientia quam alias tibi debent. minime abſoluūtur ¶ Dem conſtātin. patriarche. Nter quattuor: ⁊ īfra. Peti tionē ꝯtra eccleſias quas tibi ſubijci poſtulabas: que priuſquaꝫ ꝯſtantinopolis ciuitas caperetur conſtāti. patriarche minime rn̄de bant duplici rōne non duximus ad mittendam. Iurisʰ nāqꝫ rō poſtu lat ut ī eorum preiudiciuꝫⁱ: quibus eedem eccleſie ſunt ſubiecte: nihi lominus ordinemus de ipſis: cuꝫ nec citatiᵏ ſint nec conuicti ne per contumaciam ſe. abſentent̓: ⁊ infra Super obedientia uero: quam ut tibi impendi faceremus ab archie piſcopo ⁊ epiſcopis regni cypri ſi militer poſtulaſti: fere idem duxi mus reſpondēdū: cum ⁊ ipſiᵐ ante tuam promotionem fuerint exem pti: quando uidelicet conſtanti. ec cleſia erat inobediensⁿ ⁊ rebellis: ⁊ in eorum abſentia contra ſtatum eorum non debuerimus aliquid immutare iuſticiam tamen non ne gabimus tibi cum eā duxeris poſtulandam. ¶ Dem. l ¶ Se abſētēt. ſi. iii. q. ix. c. ii. ⁊ m ¶ Ipſi pͥma rō. bo. lib. etiā.§. ſi deportatus. o ¶ Abſentia. ſecunda rō.

p ¶ q Uod ſuꝑ his. dioceſana. Sed qͣre uocant̉ abbates ad ſynodū ꝯͣ illud qd̓ legit̉. xviii. di. ep̄s: ⁊. xviii. q. ult.§. fi. reſpōdeo: abbates habētes po pulū tenet uenire ad ſynodū: d̓ ꝗbꝰ loquit̉. xviii. q. ii. abbates. ſꝫ non habētes populū non tenēt̉ uenire: niſi cā rōnabilis ſubſit: ut dicit̉ in illa palea. xviii di. ep̄s unde ciſtercienſes etiā ſi non eſſent exēpti: cū nō habeant populū: nō tenent̉ uenire. exēpti.n. ꝗ po pulū nō habēt nō tenēt̉ ueni re. xviii. q. ii. ꝙͣ ſit neceſſariū. in fi. de hoc dictū ē. sͣ. de offi. ordi. dilectus. q ¶ Obediētiaꝫ. qꝛ iudex ſiue platus iuriſdictionem ſuā de fendere pōt penali iudicio. ff. ſi quis ius di. non obtem. l. i. r ¶c¶ Uꝫ ī eccleſiis. iuramē tuꝫ. Noͣ ꝙ regularis ſuſpectus de inobedientia co gi pōt iurare obedientiā. ar ff. de iudi. in oībus. ar. ꝯͣ. sͣ. e. legebatur. s ¶ Excōicatōis. ⁊ ita pͥor ꝑt inobediētiā pōt excōicare ſb̓ditum ſuum: ſic ⁊ electus ī ab batem. jͣ. de ſimo. ſicut. t ¶ Autenticas. Uidet̉ ꝙ per ſcripturas ꝓbet̉ crimē alicu ius ⁊ ita ꝑ chartā pōt ꝓbari ꝑiuriū alicuiꝰ. ar. v. q. ult. epi phaniū: qd̓ n̄ ē ueꝝ. Itē ē ar. hic ꝙ lr̄is p̄latoꝝ credit̉ ī pre iudiciū alioꝝ: cū uiue uoci n̄ credat̉. jͣ. d̓ ꝓba. quoniam ꝯͣ. Itē hēs hic ꝙ lr̄e p̄latoꝝ ſcri pture dicūt̉ autētice: ſic. jͣ. d̓ fi. īſtru. c. ii. ⁊. c. cū dilectꝰ. ⁊ d̓ ꝓ ba. poſt ceſſionē. u ¶ Iuramēto. Noͣ ꝙ a ꝑiuro ⁊ ſuſpecto recipitur de nouo cautio iuratoria: qd̓ ē ꝯͣ illud. xxii. q. v. ꝑuuli. ⁊ ꝯ illud. jͣ. de p̄ſūp. lr̄aſ. ⁊. jͣ. d̓ coha. cleri. ⁊ mulie. clericos. ſꝫ illd̓ fit ī ma iorē ꝯfuſionē ipſoꝝ ⁊ maius opprobriū: ⁊ qꝛ alia cautionē p̄ſtare nō poſſūt: cū nil hn̄t: ut. xii. q. i. nō dicatis. x ¶ Excludatis. ecce pena īobediētiū: ⁊ nihilominꝰ excōi cādi ſūt ⁊ ab oībꝰ euitādi uſꝫ ad ſatiſfactionē. jͣ. de regula. ⁊ trāſac. c. ult. ī fi. aIſqꝫ. obediētiā. hic.n. pꝫ qͣlit̓ ſubditi obediē tia face debeāt ſuo p̄lato ſine ſcriptura. sͣ. eo. legebat̉ ⁊ ſine iuramēto. jͣ. d̓ iureiu. nullus. ſic. jͣ. de reſti. ſpoli. olī. ⁊ quan doqꝫ ꝑ iuramētū: ut. C. nul. lus: niſi eēt ſuſpecti. ut. sͣ. ti. proximo. b ¶ Pro ſcrutinio. ſic. jͣ. de ca. pel. mōa. dilectus: ubi de hoc ī glo. que īcipit: ſic sͣ. c ¶ Pacis. Ergo uidet̉ ꝙ d̓ in re cōi uacāte eccleſia prelato trāſferat̉ ptās ad capitulū ſꝫ ꝓ bono pacis papa hͦ ſibi ret̉ uat: cū oīa alia liber̄ capitulo reſeruauerit. ⁊ ita uacante ec cleſia capituluꝫ pōt iudicare abſoluere ⁊ excōicare. jͣ. d̓ he reti. ad abolendā.i. reſpōſo. ⁊ jͣ. e. cū olim. ar. lxv. di. c. ult. ⁊ vii. q. i. pontifices. ⁊. xxiii. di. ī noīe dn̄i ea uero que miniſterium cōſecratōis deſiderāt: facē nō poſſunt. īmo uocabūt uicinos ep̄os cū cautele ſtudio ut in dicto. c. potifices. p̄bēdas tamē uel dignitates uel curā aīaꝝ que ꝑtinet tantū ad p̄latū: capitulū uacante eccleſia cōferre nō ptās: qꝛ nuſꝙͣ inuenit̉ ꝙ uacāte ſede ptās cōferendi beneficia trāſferat̉ ad capitulū. jͣ. ne ſe. ua. illa. Ar. ꝯͣ i lud qd̓ dictū eſt: ꝙ capitulū poſſit abſoluere. xi. q. iii. ſi quis ep̄s dānat̉. Illd̓ ueꝝ ē ꝙ ſi excōicatꝰ a p̄deceſſore nō ſit abſolutꝰ: ꝙ ſucceſſor illū abſoluē pōt: cū ei ſuccedat ī onere ac ī honore. sͣ. d̓ offi. ordi. paſtoralis. Sꝫ nō negat̉ quir capitulū poſſit illū abſoluē neceſſitate exigēte. ⁊ ita ꝑꝑ ꝑiculū aīaꝝ hͦ ꝑmittit̉: ⁊ ſatis pōt ꝯcedi ar. huiꝰ. c. ꝙ capitulū uacāte eccleſia: cū cā rōnabilis ſubeſt: Uod ſuꝑ his: ⁊ infra. Abba tes ⁊ ſacerdotes dioceſana tibi lege ſubditos: qui ad tuam ſy nodū uenir̄ ꝯtēnūt: dūmodo ī ipſa ſynodo non ducas aliquid ſtatuen dum quod canonicis obuiet inſti tutis per cen. ec. ad ſynodum illaꝫ uenir̄ compellas ⁊ debitā tibi obe dientiamq ⁊ reuerētiam exhibere. Dem ſancti ſtephani ⁊ ſancti ꝓ culi abbatibus bon. VUm ī eccleſijsʳ ſancti uictoriſ et ſancti..j. de monte: et infra Nos igitur ad reformatōem earū dem eccleſiaꝝ diligēti ſollicitudīe ītendentes uniuerſis canōicis de dimus in mādatis: ut priori ſuo in his que ad eum pertinent obedirent. Cūqꝫ oēs quattuor dūtaxat exceptis ſe obedire uelle cōcordi ter reſpōdiſſent. predicti quattuor ſe ꝯtra priorē in ſuperbiam erigen tes: licet de obedientia ſuo priori preſtāda preſtitiſſent iuramētū cor poraliter tamē exhibiti iuramēti ī memores ſuo priori ꝑ oīa reſtite runt: ⁊ cum ꝓ ꝯtumacia ſua nequi uiſſent ad debitā obediētiā reuoca ri: dictꝰ prior ī eos excōicationis ſentētiam promulgauit. Cum igit̉ prefati cāonici ad ap. ſe. acceſſiſſēt per ſcripturas autēticasᵗ ex multo rum teſtimonio prelatoruꝫ effecti de ipſoꝝ cōtumacia certiores rece pto ſecundum formam eccleſie ab eiſdem corporaliter iuramentoª ip ſis fecimus abſolutōnis beneficiū impēdi precipientes eis ſub debi to iuramēti: ut ad ſuum clauſtrum de quo exierant redeuntes: priori ſuo ẜm deum deuote ac humiliter obedirent. ¶ Ideoqꝫ mandamus quatenus prefatos canonicos. ut ad prioris ſui obedientiam reuer tantur: per cen. ec. cōpellatis: ⁊ ne de ſua poſſint contumacia uel ma licia gloriari cogatis eos ſi uideri tis expedire: ut iuramētū quod de parēdo mādatis prioris ꝓ abſolu tionis beneficio impetrando ſuꝑ be negauerant: humiliter preſtare ꝓcurent: alioquin eos de fratrum conſortio penitus excludatisˣ. Unorius. iij. g. preſbytero car dina. ⁊ capitulo ſancti laurentij in damaſo. Is que pro eccleſia ſācti lau rentij in damaſo ex parte una ⁊ capellis ſibi ſubiectis ex altera ſuper ſcrutinio alijſqꝫ articulis di ligēter auditis ſententiando decre uimus: ut earundem capellarum preſbyteri ⁊ clerici card. qui nunc in ipſa eccleſia ⁊ qui fuerint per tē pora. manualem obedientiaꝫª ⁊ re uerentiam ⁊ honorificētiam omnē exhibeant: ⁊ ad eccleſiam ipſaꝫ ꝓ ſcrutinio baptiſmo ⁊ capitulo cele brandis conueniant temporibus conſuetis: correctiōem ipſius car di. recipientes humiliter. ⁊ excōi cationis īterdicti uel ſuſpenſionis ſnīas quas tulerit ī eos ⁊ eccleſiaſ eorundem inuiolabiliter obſeruā tes: quando auteꝫ eccleſia ipſa car di. uacabit: capellani ⁊ clerici mēo rati eideꝫ eccleſie reuerenter exhi beant omnia ſupradicta. excepto quod de correctione ⁊ excommu nicatione ⁊ ſuſpenſione ipſorum pro bono pacis noſtre prouidētie xeſeruamus. ¶ Dem abbati ſancti michaelis abraden̄. dioc. Ilecta filia in chriſto abbatiſ ſa de bubrigen̄. trāſmiſſa no bis petitione mōſtrauit: ꝙ cū ipſa plerūqꝫ canonicas ſuas ⁊ clericos ſue iuriſdictioni ſubiectos ꝓpter inobedientias ⁊ culpas in eoꝝ oſ ficio bn̄ficioqꝫ ſuſpendat: ijdeꝫ cō fiſi ex eo ꝙ eadē abbatiſſa excōica re eos non poteſt: ſuſpenſionem huiuſmodi non obſeruāt: propter quod ipſorum exceſſus remanent incorrecti. Quocirca mādamus quatenus dictas canonicasᵉ ⁊ cleri cos ut abbatiſſe prefate obediētiā ⁊ reuerentiam debitam impenden tes eius ſalubria mōita ⁊ mādata obẜuēt eccleſiaſtica cē. cōpellas. Reg. ix. patriarche grand. Ilecti filij archi. ⁊ capituluꝫ caſtellan̄. ſuam ad nos queri moniam detulerūt: ꝙ cum a caſtel lan̄. epiſcopo exigeres iuramētuꝫ preter formam canonicam: quam ceteri ſuffraganei metropolitanis ſuis ꝯſueuer preſtare: ijdē ꝯſpiciē tes ex hoc eccleſie ſue preiudiciū generari ad ſe. ap. appellauerunt ⁊ īfra. Cum igitur nō deceat alij te

appellatio. ij. q. vi. nō ſolēt. ⁊ sͣ. de elec. cū inter. R. ⁊ ſic ep̄us ꝑ iura mentū ſuū nō poterat eccleſiā obligare. cū nō tenuerit quo ad illa q̄ p̄ter formā canonicā ꝯtinebantur in eo. ſi. jͣ. de reli. do. cū dilectus: nam delictū ꝑſone ⁊cͣ. xvi. q. vi. ſi ep̄m. nec cōditionē eccleſie ī hͦ po tuit facere deteriorē. jͣ. de dona. fraternitatē. ſi. jͣ. de inſti. cum veniſ ſent ubi dicit̉ ꝙ iu ramentū a p̄lato in p̄iudiciū ſue digni tatis p̄ſtitū nō piudicat eccleſie. ⁊ īuito p̄lato ⁊ ꝯͣdicente. eccleſia poſſet ꝓ de fenſione eccleſie cō tradicere ⁊ repeter qd̓ p̄ſtitū eēt occaſi on talis iuramēti xij. q. ij. nō liceat pa pe: ⁊. jͣ. de iureiu. ſi cut. ij. b ¶ Nolles. ſic di. i. in principio. i ¶ Canonica: quaꝫ habes. jͣ. de iureiu. ego. N. qͣ forma pa pa ꝯtentus ē: vt ibi dicit. gͦ multo. for tiuſ ⁊ alij debēt eſſe illa ꝯtenti. ſi. xxij. c. .v. d̓ forma. in qͣ for ma dꝫ ſpāliter inſe ri iuramentū d̓ fide litate ⁊ obediētia. jͣ. de p̓uil. antiqua. k ¶ Cōſuetudinis. Sic pꝫ ꝙ ꝯſuetudo nō hꝫ locū in hͦ caſu: cū talis conſuetudo ſit ꝯͣ gn̄alem eccleſie ꝯſuetudinē. c. di. ꝯͣ morē. ſeruare eniꝫ debet morē alioꝝ etiā metropolitanoꝝ: vt ibi dicit. ⁊ qꝛ ꝑ vſur pationem hͦ faciebat: nō prodeſt ꝯſuetudo. x. q. iij. qꝛ cognouimꝰ. ⁊ xciij. di. illud. ⁊. xxiij. q. i. ſciſma. ⁊.i. q. i. nullus ep̄s. Itē eſt ar. ex eo ꝙ dicit: nil ampliꝰ exigas: ꝙ ſua aucte pōt denegare qd̓ ꝯͣ generalē ꝯſuetudinē alioꝝ metropolitanoꝝ p̄ſtitit. x. q. iij. qꝛ cognouimus: lꝫ illud diu p̄ſtiterint. C. de agri. ⁊ cen. litibus. li. xi. ⁊. jͣ. de cen. ꝑue nit. ar. tempꝰ.n. nō inducit obligationē ſicut nec tollit. ff. d̓ ac. ⁊ ob. obligationem.§. placet. l ¶ Iuramēti. Nō ꝙ iuramentū nō extendit̉ ad ea que de iure pre ſtada nō ſunt. lꝫ ſuꝑ his iuret̉. Iuramentū enim nō fuit inuentū: ut eſſet iniquitatis vinculū. jͣ. de iureiu. quāto. ⁊. xxij. q. iiij. inter cetera: immo ipſo iure nō tenet iuramentū quo ad alios articulos: qui in forma iuramēti nō ꝯtinent̉: ut dicit̉ hic in fi. ⁊ iuramēta ꝯͣ ſtatu ta canonū preſtita nō tenent. jͣ. de fo. cōpe. ſi diligēti in fi. ⁊ qꝛ iura mentū illud p̄ſtitum fuit in damnū eccleſie vn̄ nō tenuit. jͣ. de iure iura. ſicut. Itē habes hic ꝙ iuramentū tenet ꝓ parte: ⁊ ꝓ parte nō tenet ſic. xxij. qiij. inter cetera. Itē ar. ꝙ vtile nō viciatur ꝑ inutile. a(c VUm olim. priuati. qꝛ elegerūt indignū. sͣ. de elec. cū in cun ctis. ⁊. c. cū uin. ⁊. c. cōgregato. ⁊ ſic d̓ gr̄a tantū reſtituit̉ eis electio vel qꝛ non elegerunt infra tēpus.sͣ. de electio. ne ꝓ defectu b ¶ Capitulo. Sic pꝫ hic manifeſte ꝙ vacāte eccleſia poteſtas ſiue iuriſdictio ep̄i deuoluitur ad capitulū. ſic. jͣ. de here. ad abolendam in prin. ⁊ sͣ. e. his que. Ar. ꝯͣ multa habes. ꝙ poteſtas ep̄i nō deuo luit ad capitulū vacāte eccleſia. jͣ. ne. ſe. va. illa. ⁊. xxiiij. di. p̄ſbyteri. ẜm io. vt ibi no. lxxi. di. fraternitatē: vbi dicit̉ ꝙ vacāte eccleſia colla tio bn̄ficioꝝ nō deuoluit̉ ad capitulū. ⁊ ꝙ capitulū nō pōt dare licē tia alicui trāſeūdi ad aliam eccleſiā: ſi illic eligat̉: ⁊ hic dicit̉ ꝙ capi tulū pōt ꝯfirmare electū in abbatē vacāte eccleſia. Que eſt rō di uerſitatis hīc inde? Rō illa pōt eſſe: capitulū ideo nō pōt alicui dare licentiā trāſeundi ad aliā eccleſiā: qꝛ ibi eſt quedā alienatio ꝑſo ne: ſed capitulū ſine ꝯſenſu p̄lati alienare nō pōt ſe. va. xij. q. ij. ſi q̄ de rebꝰ: ſꝫ maior eſt alienatio ꝑſone ꝙͣ reꝝ. xij. q. i. p̄cipimus. Ei iō nō pōt dare licētiam trāſeundi: ſꝫ ꝑ ꝯfirmatione de qua fit hic men tio: nulla fit alienatio. nec p̄iudicat ep̄o futuro: ⁊ ſic loquuntur. c. p̄ dicta que ſignant̉ ꝓ ꝯͣrijs. Ad illā decre. illa: dicas ꝙ capitulū non pōt ꝯferre bn̄ficia q̄ ꝑtinent ad ep̄m vacāte eccleſia: qꝛ oēs fructꝰ ⁊ iura ep̄atus debent fideliter cuſtodiri ⁊ reſeruari ſucceſſori. xij. q ii. hec huiꝰ placiti. ⁊. c. nō liceat: ⁊ sͣ. de of. or. cū uos. Sꝫ collatio bn̄ ficiꝝ inter bona ep̄alia ⁊ fructꝰ cōputant̉: ⁊ magnū fieret p̄iudiciū ep̄o ſucceſſori. ꝑ talē collationē: ⁊ iō nō pōt ꝯferre nec diſtrahere ta les fructus ſic̄ nec alios: ⁊ de hͦ dictū eſt. sͣ. e. ti. his que. Et qd̓ ibi minꝰ dr̄ ſupple hic: ⁊ corā capitulo poterit obici electo ꝗcꝗd poſſet corā ep̄o: ⁊ ita capitulū cognoſcet tanꝙͣ ep̄us de his que obijcient cōtra electū: ⁊ caſſabit electionē ſi caſſanda fuerit. alias nō aſſumet capitulū iuriſditionē ep̄i: de hͦ dixi. sͣ. de offi. ordi. irrefragabili. eſcTatuimꝰ. locū. qꝛ ẜꝫ dignitatē cuiuſcūqꝫ ꝗlibꝫ honoradus ē ī ſe de sͣ. d̓ ꝯſue. cū olim: ⁊ ꝗ pͥor eſt in eodē ordīe vel dignitate or dinatꝰ: in loco ⁊ ī ſubſcriptionibꝰ p̄mitti dꝫ. xvij. di. c. vl. ⁊. ff. d̓ albo feciſſe qd̓ ab alio fieri tibi nolles mādamus quatenus cōtentus for ma canonicaᵗ: quā nos a coepiſco pis nr̄is nobiſ īmediate ſubiectis recepimꝰ: nil āpliꝰ a caſtellan̄. epi ſcopo obtētu alicuiꝰ ꝯſuetudīs exi gas pretextu preſtiti iuramētiˡ: ſciens nos eūdē epūm ab huiuſmōi iuramento quo ad alios articulos abſoluiſſe: uel deuūciaſſe potiꝰ nō teneri. ¶ Dem priori fratꝝ predicat. ⁊ archidia: rhegin̄. Um olī cauſa: ⁊ infra. Quo circa mandamus quatenus licet̓ cōuentus monaſterij ſācti ſal uatoris meſſan̄. ſint ipſo iur̄ hac ui ce eligendi ptāte priuatiª de gr̄a tn̄ eligendi ſeu poſtulādi detis ipſis auctoritate noſtra liberam faculta. tem: mādantes eiſdē: ut cum eccle ſia meſſan̄. uacet ad preſēs: electio ſcri. l. i. ⁊. lxxiiij. di. ep̄oꝝ ſic. sͣ. e. c. i. ⁊. lxxv. di. c. vl. minores.n. maioribꝰ obſe quiū preſtare debēt. xciij. di. a ſubdiacono. C. de of. rec. l. i. Ar. ꝯͣ. xxiij. q. iiij. ſicut ꝑ excellentiā. ibi dicit̉. nō gradꝰ excellētior vel elegātior: ſꝫ vite ⁊cͣ. ⁊. xl di. n̄ loca vel ordines. ſꝫ ibi loquit̉ qͦ ad uirtuteſ ſiue d̓ merito vite. xl. di. c. vl. d ¶ Potiorē. Sic videt ꝙ in ꝑceptione bn̄ficiorum habēda ſit ratio ꝑſonaruꝫ ſiue dignitatum: ut plus ꝑcipiāt qui in paucioribꝰ ſunt or dinibꝰ ꝯſtituti: ⁊ meliora ſtipendia ꝯferantur ẜm digni tatē cuiuſcūqꝫ: ut. xij. q. ij. no bis. c. vulterane. ⁊. c. ꝯceſſo ⁊ di. i. iuſmilitare. ⁊.i. q. ij. c. ul. ⁊. lxxiiij. di. ꝯſuluit. ⁊. lxi. di. miramur. in fi. ⁊ is gradꝰ ceteros an̄cedat quē labor ꝓlixi or ⁊ ſtipēdia meliora fecerint anteire. C. de offi. l. nemo. et ratio ſtipendioꝝ habēda eſt ff. de re. mili. nō oēs. in pͥn. et in aut̉. de defen. ci. in pͥn. col. iij. ubi nobilitatis rō habet̉. ⁊ de pe. di. iiij. in domo. ⁊. jͣ. de p̄ben. de multa.§. vl. ⁊. xli. di. nō cogant̉. ſed ꝯͣ uidet̉ ꝙ oēſ qui in vna eccleſia famulant̉: equalit̓ ꝑcipere debēt. sͣ. d̓ cō ſti. cū omnes. ⁊. c. cuꝫ. m. nec vni dandū eſt: vn̄ alij ſcrupu loſo corde moueāt̉. xi. q. vij. c. i. ⁊. dicit apoſtolus. non.n. uolumꝰ ut alijs ſit remiſſio: nobis aūt tribulatio. xxv. q. i. §. hiſ ita. ad fi. ff. pro ſocio ve rum.§. ſi cū tres: ubi dicitur ꝙ ex eadē ſocietate nō debet vnus plus ꝑcipere ꝙͣ alt̓: nec nobilis p̄ponitur ignobili: ar. jͣ. de ap. ꝯſtitutis: nec refert vncunqꝫ ſunt. jͣ. de inſti: ad decorem: ⁊ duꝫ quis laudabiliter officiū ſuum exequit̉: ex abundanti requiritur ſui notio nationis. jͣ. de iudi. cū deputati. Quid eſt er go dicenduꝫ? Dico ꝙ ab initio ꝯſiderāda eſt nobilitas ſiue ſciētia: ut etiā ma ioribꝰ ⁊ pluribꝰ bn̄ficijs honorent̉ ab illis qui eos ꝓmouent. jͣ. de preben. de multa: ⁊ circa eos qui ſimul ſunt in eccleſia honeſtū eſſet vt qui maiores ſūt: plus ꝑcipiant ⁊ digniores: ẜm ꝙ dicūt iura pͥora. Sꝫ circa hoc plus ꝯſidera tur vniuſcuiuſqꝫ eccleſie ꝯſuetudo. sͣ. de ꝯſti. cū oēs. ⁊. c. cum. m. Sꝫ ſi nulla ſit ꝯſuetudo: puta qꝛ eccleſia fundat̉ de nouo: tūc videt̉ ꝙ ẜm locū ⁊ merituꝫ cuiuſcunqꝫ ſunt danda ſtipēdia. Sed videt̉ ꝙ recurrendū ſit tūc ad ꝯſuetu dinē vicinaꝝ eccleſiaꝝ ſiue ꝓuintie. jͣ. de cen. ſuꝑ eo. iure cōi n̄ plus credo dā dum maioribꝰ ꝙͣ minoribꝰ: niſi ꝯſuetudo ꝯͣrium inducat: ⁊ ẜm hͦ poteſt expo ni potiorē.i. priorē: ut pͥmo ꝑcipiant qui in maiori ordine ſūt ꝯſtituti: ⁊ hͦ ſer uari poteſt in eccleſijs vbi non ſunt diſtincte p̄bende: vbi vero diſtincte ſunt quilibet ꝑcipiet ꝑ ſe ſuos redditus: ⁊ hic nō credo prebendas eſſe diſtinctas ſed fructibus collectis quotidie forte percipiūt quilibet portionē ſuam. c ¶ Conſueta. No. ꝙ minores ſeruitia facere debent maioribꝰ. hoc intelligo circa ſeruitia exhibenda in obſequijs diuinorum: vt ẜm ꝙ quilibet minor eſt in ordine maiora facit ſeruitia ẜm ſuum ordinē debita: prout dicit̉. xxiij. di. ſubdiaconuſ: ⁊. c. ſequentibus. in quibus oſtendit̉ quid ꝑtineat ad officium cuiuſlibet: alia vero ſeruitia extra diuinorū celebrationeꝫ facere nō tenent̉: ⁊ que nō pertineāt ad obſequia eccleſie: reuerentiā tamē minores maioribꝰ exhibere tenent̉: vt minor aſſurgat maiori ⁊ cedat ei pͥmum locum in ſeden do ⁊ in eundo. xciij. di. a ſubdiacono: niſi minori in ordine maior adminiſtra tio ſit cōceſſa: vnde archip̄ſbyter archidiacono debet reuerentiā ratione ad miniſtrationis ⁊ officij ſibi cōmiſſi. xxv. di. perlectis. ⁊ sͣ. de of. archidia. ad hec: in mādato ſiue iudicio nemo tenet̉ alteri: niſi ei qui habet adminiſtratio nem vel iuriſdictionem ſuꝑ eū: cui obedire tenet̉ in his que ſpectāt ad officiū ſuū: ⁊ eiꝰ honeſta ⁊ ſalubria mādata obſeruēt. sͣ. e. dilecta. ⁊.s. de offi. archid ad hoc. ⁊ sͣ. de offi. archip̄ſby. c. i. ij. ⁊. iij. ⁊. jͣ. c. proxi. Um inferior. ligare. xxi. di inferior ſedes. Nota ex hoc loco ꝙ inferior ſuperiorem non poteſt ligare vel ſoluere. Item qui poteſt ligare po teſt ⁊ abſoluere: ⁊ econuerſo: qui poteſt abſoluere poteſt ligare: ſic. ff. de re iu di. l. iij. Primum recipit exceptionē: cū maior obijcit ſe etiā minori. ij. q. vij. nos ſi incompetenter. ⁊. ff. de iuriſdi. om. iudi. eſt receptū. Secundū recipit exceptioneꝫ.s. de offi. deleg. querenti: vbi aliquis poteſt ligare: ſed poſt anni nō poteſt abſoluere. Tertiū ſimiliter habet exceptionē: de con. di. iiij. ſanctū eſt: vbi penitēs quis poteſt abſoluere tēpore periculi: qui tn̄ nō poteſt ligare Itē eſt hic arg. ꝙ ſi papa mādat alicui: vt excōicet aliquē ꝙ poteſt abſoluere illum: qꝛ excōicatio ⁊ abſolutio pari cunditione cenſent̉ vt cui vnum cōmit titur ⁊ reliquū. de pe. di. i. verbū. Sed hoc nō credo ſi hoc ſibi tantū qͣſi exe cutori cōmīttatur: cum ad certū articulū datus ſit executor. ar. sͣ. de offi. de leg. ſuper queſtionum.§. i. ⁊. c. fi.§. fi. g ¶ Parentem. immo ecōuerſo filius debet eſſe in patris poteſtate. jͣ. de con uerſi. in fi. c. ul. ⁊ inſti. de patria poteſtate.§. ius autem. Ar. cōtra. sͣ. de renū. ad ſupplicationem: vbi minor preeſt maiori ⁊ iuriſditionem habet in ipſuꝫ: immo pater debet regere prolem ſuam. xxiij. q. iiij. duo iſta nomina. ⁊. C. de nē ſuam confirmandam ꝓut de iu re fuerit: uel etiā īfirmandam preſentēt capitulo meſſan̄. ¶ Deꝫ archipreſbytero ſācte. m. maioris de urbe. Tatuimus ut preſbyteri primum locūᵉ: diaconi ſecūdum ſubdiaconi tertiū: ⁊ ſic de reliquis obtineāt ordinatiꝫ etiā ſi poſteri admittantur: ⁊ qui maior eſt ordīe etiam ſi poſtea ſit receptus ⁊ in por tione percipienda eſſe uolumꝰ po tiorem ac minores facere ſeruitia cōſuetaᵉ. ¶ Dem archiepiſcopo colocen̄. Um inferior potiorem ſolue re nequeat uel ligare: ſed po tior inferiorē liget regulariter ⁊ ab ſoluat: ⁊ ſatis abſonum uideatur: ut filius poteſtatem habeat in parētēᵍ: miramur ꝙ cū tu monaſteriū

b ¶ Cathedralem. de licentia domini pape. xvi. q. i. precipimus. ⁊. xxij. di. c. i. ⁊. jͣ. de exceſ. prela. ſicut vnire. ⁊. jͣ. ne ſe. va. c. i. alias auctoritate propria nō potuiſſet: quia huiuſmodi mutationes tranſlationes ⁊ conſimilia debēt fieri de auctoritate pape. vij. q. i. mutationes. ar. ꝯͣ. sͣ. de offi. ordina. quoniā in ple riſqꝫ.§. prohibemus. ⁊ hͦ factū fuit ꝓpter longā ⁊ latā ꝓuinciā: vel ꝓpt̓ diuer ſitatē līguaꝝ.sͣ. d̓ of. or. quoniā. ⁊. c. int̓ cetera: qd̓ lꝫ ex au cͣte illiꝰ canonis: quoniā. ⁊ sͣ de trāſla. inter corporalia. i ¶ Exēptū. nā ſolus papa eximit ep̄os. xvi. q. i. frat̓ nr̄. Sꝫ ꝑ hac exceptionē q̄ fit ab ar chidi. nō intelligit̉ exēptꝰ a iu riſditione ep̄i: ⁊ ſic vr̄ ꝙ niſi fuiſſet exēptus a iuriſditione archidiaconi: iuriſditionem haberet in euꝫ. ſed quia hoc erat inhoneſtū: vt maior ſubeſſet minori ⁊ ꝯtra. iura. x xi. di. īferior. ⁊. xciij. di. a ſub diacono: ideo exēptꝰ fuit om nino a iuriſditione ipſius. k ¶ Preiudicio: ⁊ ſic papa nō intēdit alij ꝑ ſuas litteraſ p̄iu diciū irrogare: ſic. sͣ. de ꝯſue. cū olim in fi. ⁊ sͣ. de offi. ordi. licet cū cor. ⁊.sͣ. de uſu pal. ex tuaꝝ. ff. ne quid in loco pu. l. ij.§. merito. ⁊.§. ſi quis a pͥncipe. ⁊ sͣ. de offi. dele. ſuꝑ eo: ⁊. ix. q. iij. nunc vero. Umilis doctrina. bene Udicit humilis. nā magi ſter dꝫ eē humilis ⁊ benign auditoribus ⁊ humiliter docere: non cū auſteritate ⁊ potentia: vt xlvi. di. habet hͦ. auſterītatis autē nimie increpa tio nec correctionem recipit nec ſalutem. xlv. di. cū beatꝰ. ⁊ nimia ſeuicia p̄ceptoris cul pe cōparatur. ff. ad. l. aquil. p̄ ceptoris: modica tn̄ ⁊ leuiſ co ercio cōceditur magiſtro: ita vt excōmunicationē nō incur rat. jͣ. de ſen. excō. cum volun tate. ⁊. c. tenore. ⁊. xxiij. q. v. circūcelliones. ad fi. nec ſeuiendi audacia debet ꝯcedi: nec paterna diligētia omitti: vt ibi dicit̉. ⁊. c. circūcelliones. in fi. quia dū nimiū ſeruat̉ humilitas: regēdi frangit̉ auctoritas. lxxxvi. di. qn̄ neceſſitas. b ¶ Prouincie. Sed quare requirit̉ ꝯſenſus iſtoꝝ prelatorū? Uidet̉ ꝙ cōſen ſus capituli burdegal. ſufficiat in tali ꝓuiſione: ſicut ex alia parte ſufficit ꝯſenſus capituli bitur̄. qꝛ prelatus de conſenſu capituli ſui litigare pōt. jͣ. de procur̄. alia quidē. poteſt etiam donare. jͣ. de dona. paſtoralis in fi. ⁊. jͣ. de his que fi. a prela. ſine conſen. ca. cū nos: poteſt etiā compoſitionem facere. jͣ. de tranſa. cōtingit. ⁊. jͣ. de decre. ex multiplici. Dicas ꝙ ideo requirit̉ ꝯſenſus p̄ latoꝝ ⁊ capituloꝝ cathedraliū eccleſiarum burdeg. prouincie qꝛ per illā pro uiſionem reſeruabatur ius bituricen̄. archiepiſcopo in burdeg. prouincia ut poſſit viſitare. Unde hͦ reſpiciebat prelatos ⁊ capitula. qꝛ tunc eum procu rare tenerent̉: cum accedit ad eoꝝ eccleſias. jͣ. de p̄ſcrip. cū ex officij. jͣ. de cē. ſopite. ⁊ ita eorum intererat ꝯſentire vel cōtradicere: qꝛ quod omnes tangit ab omnibꝰ eſt approbandum. sͣ. de offi. archidiaco. ad hoc in fi. ⁊ sͣ. de tēpo. ordi. ſi archiep̄s. ⁊. lxvi. di. archiep̄s. ⁊. liiij. di. c. i. ⁊ in ꝯcedēdo hauſtū aque omnes vocādi ſunt ꝗ ius habent. ff. de aqua plu. ar. in ꝯcedendo. ⁊ ideo reꝗ runt̉ vt ꝯſentiant vel diſſentiāt. Ex alia parte ſufficit ꝯſenſus capituli bituri cen̄. qꝛ per illam prouiſionē ꝯſulebat̉ bituricen̄. archiep̄o: nec intererat aliꝗd prelatoꝝ bituricen̄. ꝓuintie de illa prouiſione. c ¶ Preſentium. ar. ꝙ pn̄tes tantū requirendi ſunt ad cōponendum: ⁊ eodem modo ad litigandum ſicut in alienationibꝰ faciēdis. x. q. ij. hoc ius. v̓. ſi autē. ar. ⁊. vij. q. i. factus. Sed quid eſſet ſi modica pars prelatoꝝ eſſet pn̄s: ⁊ lōge maior eſſet abſens: ⁊ eodem modo de capitulis: nunquid ſufficit ꝯſenſus il lorum paucoꝝ ad ꝯſentiendū huic ꝓuiſioni uel ad mouendam litē. Uidetur ꝙ ſic. ar. huiꝰ. c. ⁊. x. q. ij. hoc ius. Sed quos dicemus preſentes: an illos tan tum qui ſunt in eccleſijs ſuis. an etiam illos qui ſunt in prouintia. qd̓ uidetur C. de preſcrip. lon. tem. l. vl. Unde credo ꝙ requirendi ſunt: dummodo ſint in prouincia: quia pro preſente ibi habentur. Idem credo ſi minor pars ca pituli ſit preſens: ꝙ debeat uocare alios qui ſunt in prouincia. ſi cōmode vo cari poſſunt: quouſqꝫ ſaltem ſit ibi maior pars capituli. Si autē ſint extra ꝓ uinciam aūt ita remoti ꝙ cōmode vocari non poſſunt preſctes diſponant de rebus eccleſie: qꝛ tota poteſtas ⁊ ius vniuerſitatis remanet penes illos quo cunqꝫ ſint. ff. quod cuiuſqꝫ vniuerſi. l. ſicut. d ¶ Capituli. per hanc decre. probatur ꝙ prelatus ſine conſenſu capituli nō poteſt agere nec componere: ẜm quod notatur. sͣ. de reſcrip. edoceri. ⁊. jͣ. de de chuer conſtitutū infirmien̄. archidiaconatū tue dioceſis eccleſiā erexeris cathedraleʰ: archidia. fir mien̄. in tantā prorupit audaciā ui in epiſcopū ibi conſecratum: ⁊ eccleſiam ſuā iuriſditioneꝫ exercere preſumat: ⁊ infra. Mandamꝰ qua tenus prefato archidiacono: a cuius iuriſditione dictum epiſcopuꝫ denūciamꝰ exēptūⁱ: id diſtricte ſtu deas inhibere ꝓuiſo ut ſi ex hoc ar chid. firmien̄. iura ledūtur: in dic ceſi tua ubi expedir̄ uideris abſqꝫ alieni iuris preiudicio recōpenſationē illi facias congruētem. Dem lemonicē. archid. ⁊ prio ri ſancte radegundis picta. Umilis doctrinaª magiſtri: ⁊ infra. Mādamus quatenus prelatoꝝ burdegalen̄. ꝓuincie in ea preſentiūᶜ ⁊ cathedraliū capituloꝝ eiuſdem necnō ⁊ bituricen̄. ca pituliq ſuꝑ ꝓuiſione quam inter bi turicen. ⁊ burdegalin archiepōs ī cauſa primacie duximꝰ faciendam requiratiſ aſſenſū: quo habito pro uidentiā noſtrā ſolēniter publicetis. Si qui v̓o cōſenſū preſtari no luerintᵉ: uos ſuperſedētes publica tioni predicte diſtricte precipiatis eiſdem: ut ꝑſonaliter ſi prelati fue rit: uelᵍ ſi alij ꝓcuratores idoneos noſtro ſe conſpectui repreſentēt ꝓ ꝓcur. c. i. ar. ad hoc. sͣ. e. dilecti. b. e ¶ Noluerint. Nota ꝙ ille cuiꝰ intereſt īpendit ꝓuiſionē pape. fialiꝗs retardat executionē ſnīe. jͣ. de teſti. veniēs: ⁊. jͣ. d̓ re iud. cū ſup ꝯtrouerſia. ar. ꝙ nō intēdit papa alicui preiudicare ꝑ ſuas litteras f ¶ Perſonaliter ſi prelati. cū enim quis citatur ut perſonaliter veniat ad cauſam: nō ſufficit tūc mittere ꝓcuratorē: ut hic v det̉. Si vero ſimpli ter citetur: tunc po teſt mittere procuratorē. C. de ꝓcur. l. vl. in prin. vel ipſe debet ire. jͣ. de dolo ⁊ contu. cuꝫ dilecti: ⁊. C. d̓ procur. l. vl. Sed cum perſonaliter quis citatur. ⁊ ipſe ire non poteſt. vel etiam in alio ca ſu cum ſimpliciter citatur: ſi cauſa ſua ardua ſit: non compellitur mittere pro curatorem. C. de ꝓ cur. l. vl. ſed debet ī vtroqꝫ caſu nunciū deſtinare ad alligādas cauſas qͣre uenire nō poſſit. jͣ. de procū. querelam. et ibi dicit̉ de hoc. Et illud ſcire debes: ꝙ delegatꝰ a ſede ap. nō poteſt iubere al terutram parteꝫ co ram ſe perſonaliter comparere. ſi de hͦ non habeat ſpeciale mandatum: niſi cauſa ſit criminalis vel pro veritate di cenda: vel pro iura mēto calūnie faciē do iuris neceſſitas hoc exigat. ī decre innocen. quarti. jͣ. d̓ iudi. iuris eſſe ambiguum: ſed papa hͦ facere poteſt. quia non aſtrin gitur legibꝰ vel canonibus. ut hic pꝫ. b. g ¶ Uel ſi alij. vt capitula que non niſi ꝑ ꝓcuratorē venire poſſunt h ¶ In expenſis. Sic videtur ꝑ litteram iſtā ꝙ uictus uictori ꝯdem nandus eſt ſemꝑ in expēſis. ar. jͣ. de pe. calumniaꝫ. de hac materia tractat̉ plene. jͣ. de do. ⁊ ꝯtum. finē. Sed hͦ ideo qꝛ iam quaſi intentio actoris fundata erat per compoſitionem: ⁊ ideo ſi ſuccūbant qͣſi calūnioſe videant̉ hoc feciſſe. qꝛ tunc demū cōſueuit dici ꝙ uictus in pͥma cauſa victori ſit ꝯdemnandus: ⁊ quaſi ad terrorē hoc dixit papa. ut ſi dubitarēt de iure ſuo: non litigarent. Et eſt ar. op. ꝙ victus victori ſemꝑ ſit ꝯdemnandus in expenſis. Reugas. Treuga eſt ſecuritas preſtita rebꝰ ⁊ ꝑſonis diſ 1( Tcordia nondum finita. k ¶ Frangere. Nota ꝙ hec treuga canonica eſt ⁊ non cōuentiona lis. ſi enim eſſet ꝯuentionalis ſemꝑ ſeruaret̉. naꝫ fides hoſti ſeruꝰ da eſt. xxiij. q. i. noli eſtimare. Sed qualiter intelligit̉ qd̓ dicit̉ d̓ iſtꝭ treuga. Si intelligit̉ de iuſto bello: a tali nullo dic ceſſandū eſt. etidominico die. xxxiij. q. vl. ſi nulla. jͣ. de reg. iu. quod non eſt licituꝫ Si vero de bello iniuſto: hoc nullo tempore faciendum eſt. So. pe teſt intelligi de iuſto bello: ⁊ licet nunꝙͣ ſit ceſſandum a tali: minus tn̄ vacandum eſt ei in hoc tēpore ꝙͣ in alio: vn̄ capitulo illud. ſi nul la. intelligit̉ quādo ineuitabilis vrget neceſſitas. Uel poteſt intelli gi de iniuſtis bellis: vel papa reſpexit ipſum factū: ut non ſemꝑ de rent operā bellis: ⁊ ideo ob reuerentiā dierū tunc ceſſarent: ⁊ nul lo tēpore debēt fieri: ⁊ multominꝰ iſto tēpore. Sed ꝙ dicit hic hō die nō tenet. ⁊ ep̄i qui nō ẜuant hāc ꝯſtitutionē: nō dicunt̉ traſgreſ ſores qꝛ nō fuit maioribꝰ vtentiū approbata hmōi treuga. iiij. di.§ leges. vin. ¶ Uicinis. xi. q. iiij. cure. m ¶ Confirmet.i. obẜuet. ⁊ ita ip̄o facto ꝯfirmat ea: alias nec ꝯfir mare nec īfirmare pōt. cū nō hꝫ īperiū par ī parē. xxi. di. īferior. ⁊. c. deniqꝫ. ⁊ meliꝰ. sͣ. de elec. īnotuit. ⁊. ff. de arbi. l. nā magiſtratus ſecuturi corā nobis ius ſi quod ha bere contēdūt: ⁊ ſatiſfacturi ꝑti al teri ſi ſuccubuerint in expēſis. De treuga ⁊ pace. FLex. iij. in conci. lat. Reugas a quarta feria poſt occaſum ſolis uſqꝫ ad ſecundam feriam ī or tu ſolis ab aduentu domini uſqꝫ ad octauas ephiphanie ⁊ a. lxx. uſqꝫ ad octauas paſce ab omnibus inuiolabiliter obſeruari precipimus. Si quis autem treū gas frangere preſūpſerit: poſt ter tiā admonitionē ſi non ſatiſfecerit ſuus epiſcopus ſentētiam excōica tionis dictet in eum: ⁊ ſcriptaꝫ ui cinis epiſcopis annunciet quoruꝫ nullus excōicatū in communione recipiat: immo ſcriptam ſententiā quiſqꝫ cōfirmetᵐ. Si quis autem hoc uiolare preſumpſerit: ordiniſ ſui periculo ſubiaceat. ⁊ quoniam funiculusº triplex difficile rumpit̉ precipimus ut epiſcopi ad ſolū de um ⁊ ad ſalutem populi habentes reſpectum omni trepidatiōe ſepo ſita ad paceꝫ firmiter tenendā mu tuum ſibi conſiliumᵖ ⁊ auxiliuꝫ pre beāt: neqꝫ hoc alicuius amore uel odio pretermittāt. Quod ſi quis in hoc oꝑe tepidꝰ inuētꝰ fuerit: dā nū ꝓprie dignitatis īcurrat. ¶ Dē.

tenēt̉ ſibi mutuū p̄ſtare ꝯſiliū ⁊ auxiliū. xciij. di. p̄cipimꝰ. ⁊. c. ꝑlatū a⁊ Nnouamꝰ. qꝛ iā ſtatutū erat. xxiiij. q. iij. ſi ꝗs romipetas. ⁊. c. pa tēruarum. p ¶ Exiſtētes. gͦ dū vacāt agriculture tantū habēt pͥuilegiū: ſicut mi liti nō currūt tꝑa dum eſt in militia. C. quibꝰ nō obeſt lōgi tp̄is pre ſcrip. l. vl. ſꝫ anima lia ſemꝑ habēt vnd̓ pignori dari nō pn̄t C. q̄ res pig. ob. nō pn̄t pignorum. Ntigonꝰ. pax ẜuet̉. reformata ꝑ pacta inita it̄ ep̄os ꝗ ꝯtende bant adinuicē d̓ iur̄ parrochiali. Et ita eſt ar. ꝙ pacta legi tima cuſtodiāt̉. xx. q. i. puelle. in fi. ⁊. x xij. q. iij. innocēs. xviij. q. ij. eletheriꝰ. pacta.n. legitīa que neqꝫ dolo malo neqꝫ aduerſus leges neqꝫ quibꝰ frauſ ali cui fiat facta ſunt: ẜ uabo ait p̄tor. ff. de pac. l. iuris gentiū. §. ait p̄tor. Pactuꝫ. vero qd̓ dolo initū eſt: nō valet. jͣ. d̓ re. ꝑmū. cū vniuerſoꝝ C. d̓ excep. ⁊ p̄ſcri. aduerſus. Ite ſi al teri ſit captioſuꝫ. ff. de reſcin. ven. id qꝛ̓ qͣſi in fi. Itē ſi ſit? bonos mores. C. d̓ inutili ſtipul. ex eo. Itē ꝙ obſeruatū v̓ git ad diſpendiū ſa lutis eterne nō tꝫ. jͣ. e. pactiones: ubi de hͦ. Itē habeſ hic ar. ꝙ ex nudo pacto o rit̉ actio. xij. q. ij. ꝗ cūqꝫ ſuffragio. ⁊. q. v. qꝛ io. licet ſit ꝯͣ ẜꝫ leges. ff. d̓ pac. l. iuris gētiū.§. igit̉. nu da pactio obligationem nō parit: ſꝫ pa rit exceptionē. quia mortaliter peccat re cedēdo a pacto. ar. xxij. q. i. p̄dicandū: qꝛ inter ſimplicē loquelā ⁊ iuramentū nō facit deꝰ differētiā. xxij. q. v. iuramē ti. de hoc dic vt habes. xij. q. ij. c. quicunqꝫ ſuffragio. UUotienſ. ratihabitio.i. ꝯfirmatio: ⁊ ita ſi pactū ab initio etiā n̄ leneat ꝑ ratihabitionē ſuperioris fit validū. jͣ. ti. ꝓxi. c. i. ar. eſt g ꝙ ratihabitio retrotrahit̉ ⁊ mādato cōparat̉. ar. jͣ. de clan. deſpō. c. ij. Sed ꝯͣ videt̉. ff. d̓ his qui no. infa. ꝗd gͦ: ſed diſtingue: vtrū tale ſit qd̓ ab initio mādare vel ꝯcedere potuit ꝗ ratū hꝫ: ⁊ tūc mādato cōparat. alias nō: vt potes colligere ex fi. illiꝰ. l. ff. de offi. ꝓcon. ob ſeruare. ⁊. ff. de ſerui: ruſti. p̄di. ꝑ fundū. ⁊. jͣ. de regu. ſignificatū: et c. cū viꝝ ſed qͣſi regulare videt: vt ratihabitio retrotrahat̉ ⁊ confir met p̄cedentia. ff. de pig. ſi fundus.§. ſi neſciēte. jͣ. de his q̄ fi. a p̄la. ſine ꝯſen. ca. cū nos. Ratihabitio tn̄ hꝫ exceptiones in filia que nu bit tꝑe luctꝰ poſtea patre ratū hn̄te. ff. de his qui no. infa. ꝗd gͦ: fallit̓ in pupillo vbi nō valet ratihabitio tutoris: niſi p̄ſens ſit ī ipſo ne Socio. inſti. de auc. tu.§. tutor. ⁊. ff. de aucto. tu. l. obligari.§. pupillꝰ: fallit ī ẜuo. ff. d̓ acꝗ. hered. l. ſi ꝗs.§. iuſſū: vbi dꝫ p̄cedere iuſſus dn̄i. e ¶ Solidare.i. ꝯfirmare: ⁊ intellige cū cauſe cognitione. jͣ. de ꝯfir uti. vel īuti. c. i. ⁊. ij. vbi d̓ hͦ: alias paꝝ valeret ꝯfirmatio ī forma cōi UUalit̓. cōpleant̉. ſi. xxiij. di. pſalmiſta ⁊ illud: q̄ p̄cedūt d̓ labijs Deis nō faciā irrita. Et eſt ar. ꝙ verba cū effectu ſūt intelligen da..j. d̓ cleri. n̄ reſi. relatū. Itē nec ſufficit volūtas: niſi ſequat̉ effectꝰ l. de eo qui mit. in poſ. cā rei ſer. c. i. ſi. jͣ. de re iudi. cū aliquibꝰ. ar. ꝯͣ s. de biga. nuꝑ. ⁊. c. a nobis. S ¶IUm pͥdem. dicebat. iſte.n. cū eſſet ꝯiūcta ꝑſona: etiā ſine man Nnouamꝰª ut preſbyteri mo nachi cōuerſi peregrini mercatores ruſtici euntes uel redeuntes ⁊ in agricultura exiſtentes ⁊ a nimalia quibꝰ arāt uel ſemina por tāt ad agꝝ: ꝯgrua ſecuritate letēt̓. De pactis. ¶ Dē ex cōci. aphri. Ntigonus epūs dixit ⁊ īfra. Aut inita pacta ſuā obtineāt firmitateꝫ aut conuentus ſi ſe nō cohibuerit eccleſiaſticaꝫ ſentiat di ſciplinā. Dixerūt uniuerſi. Pax ſeruet̉: pacta cuſtodiāt̉. GRegUotiēs in cōuentionibus ni expectat̉ aſſenſus: ne in dubi um ueniant que gerūtur: ratihabi tio eas debet pro ſecuritate partiū ſolidare ¶ Dem. Ualiter in ſardinia: ⁊ infra. ¶ Studioſe agendum eſt: ut ęa que promittūtur opere ꝯpleātur. ALex. iij. exon̄. ⁊ vuig. epiſcopiſ. Um pridem.s. clericus ꝓcu rator prioris ⁊ monachorum de arca ⁊. p. clericus ꝓ cauſa que ī ter eos ⁊ predictū. p. ac fratrē eiuſ cuius uicem ſe gerere dicebatᵍ ſuꝑ eccleſia ⁊ capella de. l. uertebatur ad nr̄am preſentiam acceſſiſſent: īter ſe non tamen nobis mediātibꝰ conuenerunt: ꝙ eidem. p. pro expēſis quas fecerat tres marche ar genti ſoluerent̉: ⁊ idē. p. liti cederet ⁊ a monachoꝝ infeſtatione ceſ ſaret. Cūqꝫ ꝯpoſitionē iſtā auctoritate ap. peterent confirmari: noſ eam non duximus admittendam. pro eo ꝙ uidebatur prauam illicite pactionisᵏ ſpeciem continere: ⁊ īfra. Ille igit̉ nr̄is monitis acquie ſcēs ⁊ eidē liti ꝓ ſe ac fratre ſuo re nūcians autentica inſtrumēta que ſuꝑ hoc habebat ī noſtris manibꝰ reſignauitⁱ que nos priori ⁊ monadato audiretur agēs pro fratre. ff. de procur. ſed he perſone. ⁊. l. pōponius.§. vlt. ⁊. C. e. ti. exigēdi. ⁊ sͣ. de reſcrip. nonnulli. tn̄ cauere dꝫ de rato. alias non obeſſet. C. quibus res iudi. non nocet. l. i. h ¶ Cederet. hec renūciatio fratri non noceret: lꝫ eſſet ꝓcurator eiꝰ ⁊ gn̄aleꝫ adminiſtrationē haberet. ff. de ꝓcu. mādato. generali. ⁊. C. e. ti. ſi ꝓcurator. ⁊ C. de trāſac. tranſactionis. i ¶ Nō duximꝰ. jͣ. ti. ꝓx. ſtatui mus ꝯͣ. So. ibi cōpoſitio ſuꝑ decimis facta licita eſt. vt. jͣ. d̓ deci. ex multiplici. ⁊. c. nuꝑ Hic vero ſimonia expreſſe cō mittebat̉ recipiēdo pecuniaꝫ pro re ſpirituali quā renūcia uit. Item ar. ꝯͣ. jͣ. de prebē. ni. ſi eſſꝫ: vbi nulla cōpoſitio vel pactio turpis int̓ partes int̓ uenit. ſed iudices ꝓ bono pa cis in quos cōpromiſſuꝫ fuit ſtatuerūt vt ad tēpuſ certa pe cunia ſolueret̉: ⁊ ideo papa il lam ꝯſtitutionē ex cā p̄dicta tollerauit. ſed hic pactio tur pis inter partes interuenit. k ¶ Illicite pactionis. qꝛ ius ſpūale ꝓ pecunia remiſſū fu it. Quidā dicūt ꝙ pactū va luiſſet ſi auctoritas pape ini ueniſſet. ar. ff. de his ꝗ no. in fa. furti.§. ꝗ iuſſu. T. dixit ꝙ ꝓpt̓ auctoritatē ſuperioris ſi monia nō purgat̉ exquo aliꝗſ eſt ſimoniacus. Si vero cuꝫ iuſ habeo dedero tibi pecuni am redimēdo vexationē meē nō pecco. ar. i. q. iij. queſitū: ⁊ jͣ. de ſi. c. dilectꝰ iuxͣ illud apo ſtoli. redimētes tp̄s quoniaꝫ dies mali ſūt. Ar. ē tn̄ ꝯͣ. jͣ. de ſi. mattheus. ſed ibi data fuit pecunia his ꝗ ius habebāt in electione. Sꝫ vr̄ ꝙ ſi cōpoſi tio eſſet ꝯfirmata ꝑ papaꝫ: ꝗ excuſati fuiſſent iſti fratres qꝛ papa hꝫ plenitudineꝫ pote ſtatis: ⁊ pōt ſupra ius diſpēſre. jͣ. de ꝯceſ. prebē. ꝓpoſuit: ⁊ de eo qd̓ nō eſt ius facit ius .iij. q. vi. hͦ quippe. Item ipſe naturā rei immutare poteſt. C. de rei vxo. act. l. i. in prin. Poteſt dici ꝙ in his que in ſui natura ſimoniaca ſunt in veteri teſtamēto. ut vendere ſacramēta ⁊ huiuſmodi ſpūa lia. ibi nō excuſat auctoritas pape: ⁊ ẜꝫ hoc intellige quod dixit tan. in his vero que per conſtitutionem eccleſie ſimo niā inducūt: excuſaret aucto ritates pape. qꝛ poteſt diſpen ſare in talibus. ⁊ de hoc dicit̉ sͣ. de of. dele. ex parte. ij. l ¶ Reſignauit. ad cautelam ⁊ ex ſuperfluo: quoniam facta renunciatione ip̄o iure irrita ſunt inſtrumēta. C. de condi. ex. l. diſſolute. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. c. i. aduerſa rius poteſt illa petere. C. ad exhi. l. vl. m ¶ Faciatis. Ar. ꝯͣ. vij. q. i. ꝙͣ periculoſuꝫ: ubi habes ꝙ eſau recipere poſtea nō potuit ꝙ ſemel ceſſit. Poteſt dici ꝙ nō tenuit renunciatio: cū eſſent eo tē pore ſpoliati. ar. jͣ. de reſti. ſpo. ſolicite. Dicas melius: ꝙ iſti implorauerūt bn̄ ficiū principis ⁊ d̓ gratia reſtituunt̉: ⁊ illa renuntiatio tacitā habebat ꝯditio nē annexā.ſ. ſi monachi adimplerēt qd̓ mādauit papa: ſic sͣ. de renunc. ſane. de hͦ dictū fuit. sͣ. de elec. cū inter. r. Sed pone: ꝙ monachi iā ꝯtuliſſent eccle ſias alijs: quid fieret. Ar. ꝙ non remoueant̉ inſtituti. vi. q. i. eos: īmo remouē di ſunt: ⁊ monachi tenent ꝓuidere illis. vij. q. i. pn̄tium. jͣ. d̓ p̄ben. int̓ cetera tu Ccepimus. nominatim: hoc etiaꝫ improbatur iure ciuili: qꝛ non poſſumˢ paciſci de hereditate alterius. niſi eius volūtate. C. de pac. l. vl. b ¶ Canonibꝰ. qui ꝓhibent ſucceſſiones in eccleſia dei fieri. viij. q. i. apoſtoli ca. sͣ. de fil. p̄ſby. ad extirpandas. c. pn̄tium. ⁊. c. ex trāſmiſſa: ⁊ qͣſi per totum. Um clerici. paciſcant̉. Pactū iſtud non valet. qꝛ eſt ꝯͣ canones. jͣ. de cenprohibemꝰ. jͣ. de preben. auaricie: ⁊ pactum turpe n̄ ualet. jͣ. e. pactiones ⁊ iuramentū ſuper hoc preſtitū nō tꝫ. jͣ. de cen. grauis. jͣ. d̓ iureiu. tua nos. ar. d ¶ Penſiones. Sꝫ pone ꝙ facultates eccleſie ſit augmentate: nūꝗd pēſio dꝫ augmētari. Ar. eſt hic ꝙ nō. jͣ. de cen. ꝓhibemꝰ. Sed ꝯͣ ar. jͣ. de cen. quāto. ⁊ chis deſtinantes mādauimus: ut eidem. p. ⁊ fratri eius ī aliquo ſtu derent beneficio ꝓuidere: de quo maius lucꝝ ualeāt apoſtolica īterceſſione ꝑcipere: quā eis deberet ex illa pactiōe illicita ꝓuenire. Co terū qꝛ prior ⁊ fratres acquieſcere noluerunt: mādamuſ quatenꝰ mo neatis eoſdem: ut prefato. p. ⁊ fra tri eius ꝯpetens beneficiū cōferāt ⁊ aſſignēt: alioquin ſi uobis conſti terit dictos clericoſ a prenoīata ec cleſia ⁊ capella abſqꝫ ordine iudiciario uiolenter eiectos: ipſas eiſdem reſtitui faciatis: non obſtāti bus litteris noſtre ꝯfirmationis: quas predicti prior ⁊ mōachi a no bis īpetraſſe noſcuntur. ¶ Dem archiepiſcopo ebor̄. Ccepimus ꝙ quedā eccleſie clericis ſint tali tenore ꝯceſſe ꝙ poſt eoruꝫ obitū alij nominatī ſuccedāt. Ueꝝ quoniā hoc īiquū eſt ⁊ ſacris canonibus inimicuꝫ: ⁊ ideo non debet aliquatenus tole. rari: mandamus quatenus huiuſmodi ſucceſſiōes tam deteſtabiles ⁊ iniquas ap. ceſſante prohibeas ⁊ omnino friuolas ⁊ uacuas eſſe decernas. ¶ Deꝫ cant. archiepiſco po ⁊ eius ſuffrag. ¶ Um clerici ueſtre iuriſditiōiſ ſicut accepimus: decedētibuſ eccleſiaꝝ ꝑſōis paciſcātur ex ipſis eccleſijs maiores ſolito ſoluere pē ſiones: ut facilius poſſint eaſdem eccleſias adipiſci: nos ad tam deteſtabile uicium extirpandum.ſ. u mandamus: quatenus ne id attentare preſumant diſtrictius prohibentes. ſi contra prohibitioneꝫ ueſtraꝫ uenire preſumpſerint: ap. ceſſante eos taliter adeptis eccleſijs ſpolietis: alias pro tante pre ſumptionis exceſſu ſeueritate ec

de bona eccleſie augmentata fuerint: tunc pōt ⁊ dꝫ augeri penſio: qꝛ iuſta cā ſubeſt ut augmentet. ar. jͣ. de cen. quāto. De hͦ dicit ut. jͣ. d̓ cen. prohibemus. e ¶ Eccleſiaſtica. que erit depoſitio cū ſimoniaci ſint.i. q. i. reperiunt̉. ⁊. c. er go ſimoniacos. Leriqꝫ reprobamꝰ. Pactū.n. tale nō nocet eccleſie: quin a quolibꝫ poſſeſ ſore poſſit petere decima ff. d̓e pac. inter debitores. ff. de inſti. ſi cuꝫ villico: ⁊ ar. ad hoc. xvi. q. i. ſi quis laicus. et hoc patet ex eo qd̓ dicit in fieccleſie parrochiali reddat̉. ar. ꝯͣ. ff. d̓ pac. epiſtola.§. pac tū: vbi dr̄ ꝓ tale pactū iuſtū ē. ſo. tale pactū iuſtū eſt: vt cre ditor qui poſſidet pignꝰ tribu tum ſoluat: vt dicit.§. pactuꝫ. qꝛ ⁊ ſine tali pacto poſſeſſor ꝯueniendus eſt: ſi vero in cō trariū fieret pactū: quantum ad ipſos paciſcētes valet pa ctū ſꝫ nō quātum ad dn̄m tri butoꝝ. qꝛ pactū priuatoꝝ for mam iuris fiſcalis non tollit: ut dicit lex predicta. int̉ debi torē. ⁊. jͣ. d̓ fo. cōpe. ſi diligēti. g ¶ Reddat̉: ⁊ ita eccleſia pōt agere ꝯͣ regulares vel ſecula res clericos: vt ei reddāt qd̓ ꝑceperūt occaſiōe talis pacti poſſet etiā ager̄ ꝯͣ poſſeſſoreſ ſi vellet. ar. xij. q. ij. apoſtoli. cos. ⁊. C. ſi tu. uel cu. l. iij. Actiones. ceſſare: in ſpūa ibꝰ.n. oīs pactio illicita ſi ue eſſet modꝰ ceſſare debet: vt.i. q. ij. ꝙͣ pio. ⁊. jͣ. de ſimo. tua. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. p̄terea. ⁊. c. ſuꝑ eo. ⁊. jͣ. ut ec. bene. ut nr̄m: qꝛ huiuſmodi pactiones ſimoni am inducūt: vt. sͣ. e. cuꝫ pridē tacite etiā vel expreſſe. xvi. q vij. ꝑ laicos. Itē ſi huiuſmōi pactum ſiue ꝓmiſſio aut etiā iuramētum vergat in aīe de trimentū: ut hic dicit: ſi ſoluſ hominē ſpoliare nō poſſit: in ueniat ſociū cū quo paciſcat̉ vt ſimul id faciāt ⁊ diuidant ſpolia. xxij. q. iiij. ſi ad peccatum. ⁊. c. mulier. nō enim fert opem qui adiuuat ad peccandū. xiiij. q. vi. ſi res. de iuramēta habeſ multa exēpla. xxij. q. iiij. ſi aliꝗd nō eſt ſeruandū: ⁊ ī pluribꝰ alijs. c. ibidem. i ¶ Legitimas: ẜm leges turpe pactū nō tenet. ff. de verbo. ob. generaliter. tur pe pactū dr̄ ſiue turpis rei. puta ſi quis ꝓmittat ſe factuꝝ homicidium vel ſa crilegium. ff. de ver. obl. veluti. ⁊ inſti. de inuti. ſtipu. ad fi.§. ꝙ turpi. Itē pactū qd̓ ꝯtinet turpē cauſam: non tenet: puta ſi paciſcar ne furti agam vel iniu riarum. ff. de pac. ſi vnus.§. pacta. ẜm canones etiam turpes ꝓmiſſiones nō tenet. xxij. q. iiij. vnuſquiſqꝫ: ⁊. c. in malis promiſſis. ⁊. c. non ſemꝑ ꝓmiſſa: ⁊ c. diffinitio. ⁊. c. ſi ad peccatū. ⁊. c. mulier. ⁊ hͦ eſt pactuꝫ turpis rei. Pactum turpe dici poteſt qd̓ fit de turpi re: vt. c. ſi ad peccatū. Et pactū dr̄ turpe quod ſit etiā de re ſacra ſiue ſpūali: vt hic ⁊ in omnibꝰ que in ſua natura bona ⁊ lici ta ſunt. ſed per pactū fiūt illicita. Itē pactū de re cuiꝰ cōmercium ꝑ reꝝ natu ram haberi nō pōt: nulliꝰ eſt momēti. ff. de re iu. impoſſibiliū. ⁊. ff. de ver. ob. ſi ſtipuler. ⁊ inſti. de inuti. ſtipul. circa prin. Et gn̄aliter pactū qd̓ ꝯͣ leges ⁊ cō ſtitutiōes. vel ꝯͣ bonos mores fit: nulliꝰ eſt momēti. C. de pac. pacta q. ff. ſol. matrimo. alia.§. i. Uel ꝯͣ ſena. ꝯſul. plebiſcita decreta edicta principuꝫ. ff. de pac. iuriſgentiū.§. p̄tor. Sic ⁊ impoſſibile preceptum nulla eſt ſiue ſentētia. ff. que ſententie ſine ap. reſcin. Paulus. k ¶ Rei turpis. rei turpis nulla eſt obligatio. ff. manda. ſi remunerandi.§. rei turpis. lIcut graue. ſit vacuū. Ergo lꝫ poſtea reperiant̉ inſtrumēta non tn̄ lis re ſtaurabit̉. C. de tranſac. ſub pretextu. ⁊. jͣ. de re iudi. inter monaſteriū. et c. ſe. Ar. ꝯͣ. ff. de iudi. licet ⁊ inſti. de inuti. ſtipu. circa principiū. Suꝑ hͦ ita no tabis: eſt petitio ſpalis generalis ⁊ indefinita. Spālis et hic tranſactio ſpālis non obeſt in alijs ſpetialibus. C. e. age cū geminiano. Hic tranſactio genera liter reſtringit̉ ad hͦ de quo ſpāliter actuꝫ eſt. ff. e. qui cū tu.§. i. ⁊. C. e. ti. ſi de re certa. Generalis: hic gn̄alis tranſactio nō reſtringit̉. C. e. ſub p̄textu. Hic ſpālis tranſactio in vno capitulo nō īpedit ꝓceſſum alioꝝ. C. e. l. pe. Indefi nita: hic generalis tranſactio rigore iuris tenet ſed replicatione doli reſcind tur. ff. de pac. tres fratres. ff. de de admini. tu. lucius.§. tutor. Hic indefinita ut ſpecialis tranſactio in alijs non obeſt: que in iudicium deducta non ſunt C. de iudi. licet. ℟. m ¶ Habitorum. ar. nouiſſima pacta duntaxat valere. C. de pac. pacta: ⁊. ff. e. ſi. vnus.§. pactus: ⁊ sͣ. de reſcrip. certum in fi. cleſiaſticaᵉ punientes eoſdem. INno. iij. in concilio generali. Leriqꝫ: ſicut accepimus: re gulares clerici ⁊ ſeculares in I terdū: cū uel domos locāt uel feu da concedunt: in preiudicium par rochialium eccleſiarū pactū adijciunt: ut conductores ⁊ feudatarij decimas eius ſoluant: ⁊ apud eoſdem eligant ſepulturam. Cū autē id de auaricie radice ꝓcedat pactū huiuſmodi penitus reprobamus ſtatuētes ut quicquid fuerit occaſione huiuſmodi pacti perceptum eccleſie parrochiali reddat̉ᵍ. CRec. jx. Actiones facte a uobiſ: ut au diuimus: pro quibuſdam ſpi ritualibus obtinendis: cum in hu iuſmodi omnis pactio omniſqꝫ cō uētio debeat omnino ceſſare: nul lius penitus ſunt momenti. quod etiā de alijs eſt dicēdū: que obſer uate uergunt in anime detrimētuꝫ nā etiā iuxta legitimas ſanctiones pactū turpe uel rei turpis aut īpoſ ſibilis de iure uel de facto nullam obligationem inducit. De tranſactionibus. Reg. iij. a. ſub. ⁊ domi. abba. Icut graue: ⁊ īfra. Poſt ſalubre deciſionem de con trouerſia ueſtra factam de creuimus: ut omnia īſtrumēta uel quicquid aliud eſt: quod partibuſ quoquomodo aut ex temporiſ pre ſcriptione ſeu aliter opem de lege aūt quocūqꝫ priuilegio ferre pote rat: ſit uacuum ⁊ omni uirtute caſſa tum: ⁊ ſola pactorum īter uos nūc habitoꝝᵐ pagina ualidū perpetuū qꝫ robur obtineatⁿ. cui ſi quid forte incuria uel imperitia minus firmitatis inſertum eſt: uires pleniſſime notionis ex hac noſtra aucto ritateᵖ ſuſcipiat. Lexan. tertius. Tatuimꝰ ut ſi ſuper decimis inter uos ⁊ aliquam perſonā eccleſiaſticam de aſſenſu epiſcopi uel archiepiſcopi ſui cōpoſitio facta fuerit: rata ⁊ inconcuſſa perſiſtat. ¶ Dem dulmen̄. epiſcopo. Ontingit interdum ꝙ licet abbas uel prior alicuius con uentualis eccleſie cum eccleſiaſti ca uel ſeculari perſona ſuper his de quibus inter eos controuerſia uertitur coram delegato uel ordīa rio iudice tranſigat: capitulum tamen eandem tranſactionem nititur reuocare. Unde quia nos con ſulere uoluiſti. t. r. ꝙ ſi abbas uel prior a capitulo ſuo de ratihabitio ne lr̄asª habuerit: trāſactionē quaꝫ n ¶ Obtineat. niſi dolo tranſactio talis ſit extorta: quia tunc non p leret. C. e. ſub pretextu. ff. de pac. emptor.§. lucius. o ¶ Notiōis facte cū cauſe cognitiōe: vt dr̄. sͣ. ti. prox. c. ij. ⁊. c. prox p ¶ Auctoritate. Nota ꝙ ſi tranſactio vel pactū ab initio inualidu ſit ꝑ confirmationē pape ſumit vigorē: vt hic: ar. sͣ. ti. ꝓxi. quotiēs ſic et ſententia que non tenet: ꝑ ꝯfirma tionē pape efficitur ualida. iij. q. vi. hoc ꝗppe. ⁊ oīa noſtra facimꝰ dicit impera tor quibus auctori tatem nr̄am impar timur. C. de ue. iu. enu. l. i.§. ſed neqꝫ. ſic teſtamentū omnium teſtamentoꝝ ſolennitatem ſuperare videt̉ qd̓ ꝯſciē tiaꝫ principis tenet C. de teſta. omniū. q ¶Tatuimus: ſu per decimis. hic eſt ar. ꝙ in ſpūa libꝰ pōt interuenire tranſactio. liiij. di. generaliſ. ⁊. c. ex an tiquis. ⁊. x. q. ij. caſellas. in fi. ⁊. xxiij. q. iiij. ſi illic. ⁊. jͣ. de rerum permū. ad qͣ ſtiones. Sed ꝯͣ. i. q. ij. ꝙͣpio. ⁊ sͣ. d̓ pac. cum pridē. ⁊. c. pactiones. ⁊. jͣ. e. ꝯſtitu tus. ⁊. jͣ. de reꝝ per mu. ad q̄ſtiones. ⁊. c. vl. ⁊. xvi. q. vij. de cimas quas. ⁊. xiij. q. ij. in eccleſiaſtico ⁊.i. q. i. placuit. ⁊. jͣ. e. ſuꝑ eo. So. in ſpi ritualibꝰ tranſactio proprio ſumpto vo cabulo interuenire non pōt. vt aliqd̓ tē porale det̉ ꝓ ſpūali qꝛ ſimoniacū eēt ⁊ ſic ītelligūt̉ ꝯͣria hic ſignata. qd̓ dicūt due pͥme ꝯ cordātie d̓ ſeruo ordinato: ꝙ ibi pōt īteruenire trāſactio: n̄ ē veꝝ: qꝛ ibi n̄ dat̉ tꝑale ꝓ ſpūali: qꝛ lꝫ det ne reuocet̉ ī ẜuitutē: nil dat̉ ꝓ ordi ne: nec aliqd̓ ſpūale emit: ſꝫ emit̉ libertaſ ⁊ ẜuitiū corporale redimi tur: ut libere poſſit miniſtrare: qd̓ lꝫ. xxxvi. q. i. de raptoribꝰ: ſic̄ cuꝫ emit̉ t̓ra ut ibi edificet̉ eccleſia qd̓ lꝫ: qꝛ non dr̄ ꝓpterea emi eccleſia uel ſimonia ꝯmitti. c. caſſellas n̄ ob. nec dic̄ hͦ: ſꝫ dicit: ꝙ res eccleſie alienari n̄ dn̄t accepta cā captiuoꝝ: ut ibi dr̄: ſꝫ n̄ dr̄ traſactio: ſꝫ ꝓpͥe captiuoꝝ redēptio: ⁊ dat̉ pecūia recepta d̓ rebꝰ ⁊ vaſis eccleſie ⁊ re dimūt̉ captiui: ⁊ amicabilis cōpoſitio pōt īteruenir̄ ī ſpūalibꝰ ut hic dic̄. ⁊. jͣ. d̓ d̓ci. ex multiplici: ⁊. c. nuꝑ. ⁊. c. dilecti. ⁊. jͣ. e. decetero. ⁊. c. ſuper eo in fi. ⁊. jͣ. e. veniens. r ¶ Eccleſiaſtica. q. di. cū laiciſ n̄ poſſēt talit̓ ꝯponere. vt ex illa ſpūli qd̓ eccleſijs dn̄t. aliꝗd retiner̄ poſſēt: cū laiciſ ſpūalia poſſider̄ ſine ꝑiculo aīaꝝ n̄ liceat. jͣ. de deci. ꝓhibemꝰ. ⁊. xvi. q. vij. decimas. ⁊ jͣ. d̓ p̄ſcrip. cām qͦ. Gſic vr̄ ꝙ cū laicis n̄ poſſit fieri cōpoſitio: vt minus ſoluat: niſi papa aucͣtatem p̄ſtaret. jͣ. de ꝯfir. vti. c. v̓l. tn̄ ꝓpt̓ vtilita tē eccleſiaꝝ vr̄ licere ſaltē de aucͣte ep̄i. qꝛ ſic multū conſulitur eccle ſie. ar. jͣ. de his que fi. a prela. ſine ꝯſen. ca: cum apoſtolica. Ontīgit lr̄aſ. no. ꝙ abbas ſimplicit̓ ad agēdū ꝯſtitutꝰ ſin̄ liceticapituli trāſigere n̄ pōt. C. d̓ trāſac. trāſactōis. vn̄ ꝓcurato tri ſigere n̄ pōt: etiā ſi haberet gn̄ale mandatū ad agēdū. ff. d̓ ꝓcu. man dato. Uin. dicit ꝙ lꝫ abbas vel aliꝰ p̄latꝰ n̄ poſſit trāſigē ſine ſpēali mādato: ad hͦ tn̄ pōt exercere actionē. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuer. l. vſ. al ꝯͣ expreſſū. ff. d̓ iure deli. ait p̄tor. vbi dr̄ ꝙ ille ꝗ n̄ pōt alienar n̄ poſ rē ī iudiciū deduce̓. d̓ hͦ dr̄. jͣ. d̓ ꝓcura. c. i. Si tn̄ abbas p̄ter madatū ꝓcuratoriū habeat lr̄as d̓ rato a capitulo ſuo ꝯtinēs ſimplicit̓: ꝙ a ꝗd ſuꝑ tali negocio fecerit: ratū habebit: pōt trāſigere: ut ſic notei differētia int̓ lr̄as ꝓcuratorias ⁊ lr̄as d̓ rato. jͣ. d̓ reli. do. cū dilectꝰ vbi d̓ hͦ ⁊ hͦ idē vr̄: qd̓ dic̄ lr̄as d̓ rato: expōe ut ibi dixi.i. mādatu ꝓcu ratoriū ꝯtinēs ꝙ etiā abbas trāſigere poſſet ſuꝑ qōe: de qͣ cora de legato agebat̉ cū illa clauſula: ⁊ ꝗcquid ſuꝑ his ꝑ abbatē factū fueli capitulū ratū hr̄e ꝓmiſit: alias n̄ valeret taliſ trāſactio: ut dictū ē ue

p ¶ Innis. Hoc ideo dicit qꝛ ſi trāſactio fiat ẜm formā iuris: poſt q̄ drienniū reſcindi nō pōt: an vero pōt: ſi eccleſia ꝓbaret ſe leſā. jͣ. de in integ. reſti. reꝗſiuit. alias nō pōt venire ꝯͣ trāſactionē ēt ſtatī. C. pe tranſac. ꝙͣuis: ⁊ ẜm hͦ ſupple maxime: qꝛ idē eſſet ſi nō fuiſſet ſer nata: ⁊ hͦ innuit lr̄a que dicit: capitulū ac ſi nō ꝯſenſerit in eā n̄ pōt reuocar̄: qͣſi diceret nō poterit eā reuocare tanꝙͣ nō ꝯſenſerit: qꝛ ꝯſenſit cedē do lr̄as de rato: vel potiꝰ ꝯſenſit eā obẜ uādo. Si.n. abbas nō hēbit mandatuꝫ de trāſigēdo: ſtatiꝫ debebāt ꝯͣdicer̄ mo nachi: ⁊ iō eū impu gnare n̄ pn̄t: qͣſi nō ꝯſenſerint: ⁊ ꝙ dic̄ aliquot annis: ſupple maxīme qꝛ ideꝫ eſt ac ſi ſemel ꝯſenſerint. jͣ. de arbi. per tuas: vn̄ de iure cōi n̄ pōt reuocari: ſꝫ ꝑ ī integrū reſtitutōꝫ ſi nō fuit aliquot an nis.i. qͣttuor ẜuata: ⁊ hec expoſitio pro bat̉. C. d̓ tēpo. in in teg. reſt. l. vl. vbi hēſ ꝙ oīs reſtitutio tamaioris ꝙͣ minoris infra qͣdriēniuꝫ deberet fieri: ⁊ hͦ eſt ꝯͣ opinionē illoꝝ ꝗ dicūt ꝙ reſtitutio ſēp eſt dada ⁊ an̄ qͣdriē niū ⁊ poſt ⁊ qn̄cūqꝫ ar. illiꝰ aduerbij ſēꝑ ⁊. jͣ. d̓ in īteg. re. c. i. c¶¶ Onſtitutꝰ: p̄ſti Uta.i. iuramēto: qd̓ nō fuit obligato rium: qꝛ ſuꝑ re illici ta ⁊ ꝯͣ leges ⁊ canones. C. de leg. n̄ du biū. ⁊. xxij. q. iiij. in ter cetera. ⁊. jͣ. de iureiu. tua: ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. c. vlti. ⁊. ff. d̓ pac. iuriſgētiū §. ſed ⁊ ſi ꝗs. v̓. ⁊ gn̄alier quotiēs pactū a iure cōi ⁊cͣ. vel ꝓprie ītelli git: qꝛ eque punit trāſgreſſor fidei vt iuramēti. ⁊. jͣ. de fideiuſ. ꝑuenit. ⁊ jͣ. qd̓ me. cā. ad aures. Itē ar. ꝙ ſi nō tenet principale nec aceſ ſoriū. ſi. jͣ. de fo. cōpe. ſi diligeti. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. int̉ dilectos. ar. ꝯͣ ꝙ acceſſorium tenet ſed nō principale. jͣ. de iureiu. debitores. d ¶ Audiatis. Sed cū ſit trāſactio ſimoniaca qͣre nō deponit̉? īmo ꝯͣ iuramentū ſiue fidem ſuā audit̉. Dicas ꝙ de gr̄a tantū audit̉ ad p̄ſtinam cām: qꝛ de iure deponi debuit: cū ipſe ꝯfiteret̉ peccatū ſuū ⁊ turpitudinē ſuā: īmo audiri nō debuit ꝯͣ factū ſuū ⁊ turpitudineꝫ ſua. jͣ. de conceſ. prebē. cū ſuꝑ: ⁊. jͣ. de dona. inter dilectos. Sꝫ videt obſtar huic exceptio doli: cū vterqꝫ ī culpa fuerit volēdo ẜuare trāſ ac. ff. de dolo excep. apud celſuꝫ.§. marcellꝰ. p̄terea in pari caſu tur pitudinis potior ē ꝯditio poſſidētis. ff. de ꝯdi. ob tur. cāꝫ. l. ſi obtur pe.§. porro. So. vterqꝫ de iure cōi puniri dꝫ: ſꝫ d̓ iure poli. audit̉: ut qd̓ p̄uū ē corrigat̉. jͣ. d̓ re iud. lator. ⁊. c. ꝯſanguinei. jͣ. d̓ colluſi. i. c. ⁊ cam p̄ſtitit diſpēſatiōi: ne alt̓ d̓ dolo ſuo dānuꝫ alt̓ v̓o cōmoduꝫ ſēti ret: ⁊ ion admitteret̉ hec exceptio doli: qꝛ aliꝰ remaneret ī dolo ⁊ ī ſi Noīa: ⁊ ꝓpt̓ hāc rōeꝫ ꝯͣ exceptiōꝫ doli n̄ dat̉ replicatō. ut ī.§. mācell Ecetero: extraordinariū.i. d̓legatū ſic. iij. q. iij.§. ſpatiū. v̓. ei aūt. ¶ Cōtraria. qꝛ ſi eſſet ꝯͣria iuri nō toleraret̉.s. d̓ electio. ſacroſācta ⁊..s. de of. del. ſi qn̄. ar. sͣ. ti. ꝓxi. accepimꝰ. ⁊. c. cū clerici. ⁊. jͣ. de collu ſi. audiuimꝰ. ⁊ sͣ. de maio. ⁊ obe. dilecti. ſi aūt ꝯſona ſit iuri tꝫ. sͣ. e. ſtatuimꝰ. ⁊. jͣ. e. ſuꝑ eo. in fi. Et pōt intelligi qd̓ dr̄ hic: qn̄ de ꝓuiſiōe ipſiꝰ iudicis ex officio ſuo ſine aliqͣ pactione partium ſtatutū fuit fa ctū: ⁊ iuſta cā interueniēte. alias ſimoniaca eſſet. jͣ. d̓ prebē. niſi ⁊ ta lis cōpoſitio ꝑſonalis erit: nec trāſit ad ſucceſſorē illiꝰ ꝗ ſoluit. jͣ. e. ueniēſ. ⁊. c. p̄dicto: niſi eſſet qꝛ cenſualē eccleſiā ꝯſtitue̓ n̄ potuit. jͣ. d̓ cē. ꝓhibemꝰ: niſi facta fuerit de aucͣte ep̄i: ut dicit in fi. Uel dic ꝙ h c. locū hꝫ. cū vna eccleſia agit ꝯͣ aliā d̓ ſubiectiōe: vel ꝓ aliꝗbꝰ iurib corā delegato: ⁊ cōpoſitio inde fiet corā delegato: ⁊ qd̓ dixit. jͣ. cui ꝑ̄ eſt.ſ. imperator. ¶ U lr̄is patrocinabat̉. ꝑ hͦ iuri ſuo tacite renūciare videbat̉. ꝗ.n. ſciēter patrocinat̉ petēti re ſuā: ſibi p̄iudicat: vt hic ⁊. ff. de inoffici. teſta. l. vl. ſecus ſi ignorāter. ff. de rei uē. inter officiū. ⁊. C. de rei vē. fecit: ſi fuerit aliquot ānisᵇ ſeruata capitulū ac ſi non conſenſerit in eā nō poterit reuocare. ¶ Dem ab bati de ſtrat. ⁊ priori ſancti euſebij Onſtitutus in noſtra preſen tia. g. clericꝰ ſua nobis aſſerti on monſtrauit: quod cuꝫ inter ip ſum ⁊.a. clericum ſuper capella de ſtratis controuerſia emerſiſſet: tā dem per tranſactionem ſopita fuit ⁊ licet hincinde de fide preſtitaᶜ fu mata fuiſſet: eā tamen prefatus. a. ſeruare recuſat. Quia igitur huiuſ modi tranſactiones ſpeciē cōtinēt ſimonie: mādamꝰ quatenus reuo cata tranſactione in irritū cām audiatis ⁊ cetera. ¶ Dem carnot. epiſcopo. Ecetero noueris: ꝙ cum ali quis ad extraordinariumᵉ iu diceꝫ litteris impetratis cū aduer ſario ſuo ꝯponit poſtmodū ī eccle ſia de qua agit̉ ius aliquod hītur ſi ꝯpoſitio nō eſt iuri ꝯtraria nō ē a loci epiſcopo reprobanda: ſed cē. ſus abſqꝫ epāli auctoritate cui pre eſt eccleſie ſub hoc pretextu ſolituſ uitā eiꝰ qui ſoluerit nō excedit. ¶ Dē ebora. archiepiſcopo. X litteris ueſtris accepimus ꝙ cum olim inter. r. ⁊. a. clericos ſuper eccleſia de vult. coram te frater epiſcope qui iudex fueras h ¶ Teſtis ſcriptus. in inſtrumēto trāſactionis ⁊ nō in cā in qͣ patrocinabat̉: qꝛ ⁊ teſtis ⁊ aduocatus ī eadē cā eē nō dꝫ. ij. q. vi. ſtatuendū. Sꝫ querit̉ an ob hͦ ſolū ꝙ teſtis inſcriptꝰ fuit: poſſit a petitiōe repelli. Uidet̉ ꝙ nō: qꝛ nō ob hͦ iuri ſuo renūciare ītelligit̉. ff. de pig. actio. caius. ſꝫ ibi ignorabat ꝗd ꝯtinebat̉ in teſtamēto qd̓ ſignauit caiꝰ cū annulo ſuo. ſecus ſi auctem p̄ſtitit. ff. de pig. fideiuſſor.§. pater ſeij. ⁊ hic. i ¶ Trāſactio.i. amicabilis. cō poſitio. sͣ. c. prox. in fi. ⁊. c. ſta tuimꝰ. ⁊. jͣ. c. ꝓx. in fi. alias trāſ actio ꝓpͥe de re ſpūali fieri n̄ pōt. sͣ. e. ꝯſtitutꝰ. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. qꝛ quid ſimoniacum eſſet. k ¶ Impetrauit. ꝯͣ ipſum. r. ꝯͣ quem fuerat aduocatus. l ¶ Inficiaret̉. ⁊ ita ex ꝯfeſſio ne ꝯuincit̉: qꝛ ꝯfeſſuſ ī iure ꝓ ꝯuicto habet. jͣ. de ꝯfeſ. c. i. ⁊ vl. ⁊. C. e. ti. l. vna. Ex duob dꝫ.n. iſte ſuccūbere: qꝛ p̄ſtan do aucͣteꝫ trāſactioni iuri ſuo renūciauit: ⁊ qꝛ mendaciū di xit impetrādo ⁊ veritatē occultādo. merito gͦ ſilentiuꝫ ei imponit̉ m ¶ Conſoratuꝫ. gͦ lꝫ poſtmo dum tōſuram accepit: nō pro fuiſſet ei. ar. sͣ. de reſcrip. cuꝫ adeo. pͥncipiū.n. in talibꝰ ꝯſi derādū ē s. d̓ elec. dudū. vbi de hoc. ⁊.i. q. i. principatus. a Uꝑ eo. ſuꝑ re ſacra. hic euidēter pꝫ ꝙ d̓ re ſacra ſiue ſpūali trāſactio īterueni re nō pōt. sͣ. e. ꝯſtitutꝰ. ⁊. jͣ. e. p̄ terea. ⁊. c. ex ꝑte: neqꝫ pactio sͣ. de pac. pactiones. ⁊. c. cū pͥ dem. ⁊ duobꝰ ſequētibꝰ. c. vt dictū ē. ⁊ sͣ. e. ſtatuimꝰ: ut det̉ tꝑale ꝓ ſpūalibꝰ. jͣ. de reꝝ per muta. c. vl. ſed ſi ſpūale det̉ ꝓ ſpūali: bn̄ tꝫ ⁊ ualet taliſ ꝑmū tatio ſeu trāſactio. jͣ. de reꝝ ꝑ muta. ad qōes: ut ſic tantū de tur ſpūale uel remittat̉ ꝓ alio ſpūali. Sꝫ diſtingue utꝝ aga tur de re etiaꝫ ſpūali q̄ petat̉ tanꝙͣ bn̄ficiuꝫ: an tanꝙͣ ꝓpͥe tas. Si agat̉ ſuꝑ bn̄ficio: ut aliꝗs recipiat̉ ad bn̄ficium eccleſie: vel quantum ad prelationem: tūc nulla pōt interuenire trāſactio ꝓprie: ⁊ hͦ notauit dū di xit eccleſiaſtico beneficio in litigiū deducto. quia ſimoniacū eſſet. ⁊ quia ta lis titulus nō habet̉ ex trāſactione: ſed per canonicā inſtitutionē. jͣ. d̓ inſtitu. ex frequentibus. ⁊.sͣ. de renunci. admonet. ⁊. xvi. q. vij. nullus omnino. arg. ff. d̓ decu. herēnius. Si vero res ſacra ſiue ſpiritualis in litigiuꝫ deducatur tanꝙͣ proprietas tunc bene pōt interuen ire tranſactio: puta due eccleſie ſiue duo ep̄i litigant ſuper aliqua eccleſia vel aliquibus: quia alter dicit illas ſibi ſubiectas. alter negat qui poſſidet ibi pōt interuenire tranſactio: qꝛ ⁊ permutatio. jͣ. de rerum permū. ad queſtiones: ut ſi vnus haberet vnaꝫ eccleſiā ⁊ al ter aliam per tranſactionē. vel quia vnus epiſcopꝰ aliqua ſpiritualia in eccleſia perciperet: ⁊ alius alia: hoc totū poteſt fieri per tranſactionem. ſic etiā po teſt intelligi. sͣ. eo. ſtatuimus. potuit fieri diuiſio decimaꝝ inter partes. Que dam tamen ſunt in quibus non admittit̉ trāſactio ſeu copoſitio: ut. jͣ. e. c. vlt. vbi de hoc. b ¶ Dato. Trāſactio nō ꝓcedit uel nō fit niſi aliqͦ dato uel retēto uel ꝓmiſſo ut hic dic̄. ⁊. C. e. ti. trāſactio. qui enī trāſigit ⁊ qͣſi de re dubia ⁊ lite incerta: neqꝫ finita tranſigit. ff. eo. l. i. Et ideo dixi dubia et etiam lite incerta: quia credit ſe hr̄e bona cām. alioꝗn ſi euidēs eēt calūnia nō tꝫ trāſactio. ff. de ꝯdi. īde. in ſum.i. rn̄. neqꝫ finita iō dixi. qꝛ ſi finita eēt cā ꝑ ſnīaꝫ a qͣ nō eſſet appel latū poſtea nō tꝫ tn̄ſactio. ff. de ꝯdi. īde. elegāter.§. ſi poſt rē iudicatā. c ¶ Simonie. sͣ. e. conſtitutus. ⁊. jͣ. e. p̄terea. ⁊. c. ſe. d ¶ Amicabilit̉. sͣ. e. ſtatuimus. ⁊. c. decetero. ⁊. jͣ. e. c. ꝓx. ⁊. jͣ. de deci. ex multi plici. ⁊. c. nuper. e ¶ Tanonibus. qui ꝓhibent illicitas pactiones in ſpūalibus. ut.i. q. iij. quaꝫ pio. ⁊. q. i. eos. ⁊. q. iij. ſi quis p̄bendas. cū ſuis ꝯcor. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. c. fi. Eniēs. neceſſaria. Quedā ſacr̄a ſunt ncc̄ia. quedā volūtaria. hec diſt. ponit̉.i. q. i.§. notādū ē. Sacramēta ncc̄ia ſunt iſta. baptiſmus ꝯfirma tio pnīa vltīa vnctio corpus xp̄i. ⁊ iō dicunt̉ ſacr̄a ncc̄ia uel neceſſitatis: qꝛ ſi ne iſtis homo ſaluari nō pōt ſi ex ꝯtēptū omittunt̉ ⁊ hr̄i pn̄t. Sacr̄m v̓o bap tiſmi in ncc̄itate a quocūqꝫ pōt recipi. dūmodo ī forma eccleſie ꝯferat̉.sͣ. de ſum. tri. c. i. ī fi. ⁊. de ꝯſe. di. iiij. a quodā. ⁊ etiā pnīa. nā ꝯfiteri poſſū cuicūqꝫ in neceſſitate iuxta illud: Confitemini alterutrū peccata veſtra. Sacramen ta vero uoluntaria ſunt illa que omittere non eſt peccatum: que dignitatis ſa cramēta dicunt̉ ut in.§. ſed notandū. ut ſunt ordines qui a dignioribus con delegatus auctoritate. g. qui tūc ei dē. a. patrocinabaturᵍ in cauſa: ⁊ te ſtis inſcriptus fuerat: tranſactio fa cta fuiſſet: poſtmodū idē. g. ſe mē. tiens clericū cum nondum eſſet in clericum tonſoratus: ſuper eadeꝫ eccleſia tacito de tranſactione litte ras noſtras īpetrauit. Cū aūt idē g. nō inficiaretur ſe tranſactioni in terfuiſſe ⁊ nondū fuiſſe tonſoratū cū lr̄as iſtas obtinuit ei ſuper pre. dicta eccleſia ſilētiū duximꝰ impo nēdum. ¶ Dem. Uꝑ eo quod queſiuiſti: utrū de eccleſiaſtico beneficio in litigiū deducto poſſit fieri trāſactō tale damus rn̄ſuꝫ: ꝙ trāſigi ſuꝑ re ſacraª ⁊ litigioſa non poteſt etenim res ſacre: ut poſſideant̉ aliqͦno dato uel retento ſeu ꝓmiſſo: ſpeꝫ cre dimꝰ habere ſimonie alias ſi gratis ⁊ amicabiliter iter ſe litigātes ꝯponāt: ſacris canōibꝰᶜ nequaquā dicimus obuiare. ¶ Dem abbati de ſtraphor. ⁊ priori de febi. Eniēs ad ap. ſe. clemētiā ma giſter gu. de fauil. ſua nob̓ inſinuatione mōſtrauit: ꝙ monachi maioris monaſterij terras in par rochia ſancte. m. de marchia exco lunt: ⁊ ab eadeꝫ eccleſia coloni eo rū oīa eccleſiaſtica tam neceſſaria quā uolūtaria ſuſcipiūt ſacramēta

niū. ⁊ ſine hmōi ſacr̄is poſſumus ſaluari. xxij. q. iiij.§. vlti. ad fi. g ¶ Tranſactionē.i. compoſitionē. jͣ. e. ſtatuimus. ⁊.jͣ. de decimis ex multiplici ubi ſimilis eſt compoſitio: vel proprie tenetur. h ¶ Confirmatā. Sed nūquid cōfirmatio pape tranſactionē ꝑſonalē facit rea le: ut ſic immutet eiꝰ ſubſtantiā. Uidet̉ ꝙ ſic. qꝛ auctoritas principis facit qn̄ qꝫ ex nudo pacto actionē da ri: ⁊ auctoritas legis hͦ facit. ar. ff. d̓ pac. legittima: ⁊ qd̓ cō firmat̉ dat̉. ff. de uerbo. ſig. l. lege obuenire: ⁊ prīceps vnit duas res in vnā naturaꝫ. C. cōia del. l. ij. ar. ꝯͣ. xij. di. prece ptis: ⁊. jͣ. de ꝯfirma: cum dilecta. ⁊. c. vlt. Dic ꝙ hec trāſac tio ab initio quantū ad inten tionē tranſigentiū fuit realiſſed ſacerdos ille hͦ facere nō poterat ſua aucͣte: nec ſucceſſorem poterat obligare ſine auc̄te ſuperioris. ar. s. e. dece tero. ⁊. c. ꝯtingit. ſi habes. jͣ. d̓ ꝯfirma. utili. c. pe. ⁊ ita cōfir matio pape facit realē tranſactionem q̄ quantū ad ipſas ꝑſonas ꝑſonalis erat ſi ex cer ta ſcīa hͦ facit: qꝛ pōt facere ꝙ illa que nulla eſt ſit aliqͣ. ar. x vi. q. i. c. vlt. ⁊. jͣ. de his que fi a p̄la. cū apoſtolica: ⁊ pluſ eſt de nihilo aliꝗd facere. ꝙͣ d̓ ali quo aliud. ar. de ꝯſe. di. ij. reuera. ar. C. de rei vx. ac. l. vni ca. circa prin. i ¶ Inter alios. ſic. ff. de pac. ſi vnꝰ.§. itē ſi experiarin fi. ⁊ ita pactū predeceſſoris non obligat ſucceſſorem. ar. jͣ. de p̄ca. c. ij. ſic et ꝯfeſſio int̓ alias ꝑſonas nō nocet alij. ij. q. v. interrogatū. jͣ. d̓ adul. ſigni ficaſti. Sed nunꝗd ille ſacerdos poſſꝫ reuocar̄ talē trāſac tionē anteꝙͣ ꝯfirmet̉ a papa cū ſit ꝑſonaliſ ar. ꝙ ſic. xxxv. q. ix. ꝙ ꝗs. ⁊. c. quiſꝗs. ⁊. jͣ. de re. ec. n̄ alie. ſi ꝗs p̄ſbr̄oꝝ. cre do ꝙ licet ſit ꝑſonalis trāſactio: ip̄e tn̄ ꝙͣdiu uixerit: non poterit reuocare ſic̄ nec mōa ſteriū eā poſſet reuocare. jͣ. d̓ decimis ex multiplici: niſi ꝑ ī integꝝ reſtitutioē ſi eccleſia eſſet leſa. de in integra re. c. i. k ¶ Ipſos.ſ. monachos. d̓ ꝑte ſua. jͣ. d̓ deci. tua nobis ⁊ colonus d̓ ſua: ut ibi. l ¶ Integro. ſic. jͣ. de deci. cum homines. ⁊. c. tua nobis. tn ¶ Reterea. tranſigitur propria auctoritate. n ¶ Nullam. immo etiam auctoritate ſuperioris nō poſſet de nouo ꝯſtitui eē ſualis iſta eccleſia nec vetꝰ cenſus augeri. jͣ. de cēſi. ꝓhibemus. ⁊. c. ſcientes. o ¶ Simoniaca. cū nō liceat trāſigere d̓ re ſpirituali int̓uētu pecunie: vt dictū ē. sͣ. e. ſuꝑ eo. ⁊. c. ſtatuimꝰ. ſi. sͣ. d̓ pac. cū clerici. jͣ. c. ꝓx. qꝛ ius pr̄onatꝰ ē ſpūale p MReterea. eximi. ꝯtēdēdo ī iure: ꝙ n̄ d̓beat ſubeſſe n̄ pͥuilegiū allegādo. lau. q ¶ Confitētes. ſimilē ꝯfeſſionē habes. jͣ. de excep. cū uenerabilis. ſꝫ illa eis n̄ obfuit. qꝛ excipiēdo hoc fecerūt: ꝑ hāc ꝯfeſſionē fundata fuit intētio alteriꝰ partis. Poterant ſic reſpondere olim fuit queſtio de ſubiectione: ſed illa fuit tranſactione.i. amicabili compoſitione terminata. r ¶ Tenſū. ꝗ.ſ. cenſus lꝫ eſſet recognitio debite ſubiections. vt. jͣ. de cen. omīs aīa ar. xviij. q. ij. eleutherius: nō tn̄ debuit ſic trāſigi Immo. vr̄: ꝙ non poſſit eximi: ſic̄ nec ep̄s pleno iure eximit etiā eccleſiam. jͣ. de dona. paſtoralis: ſꝫ ſi gratis uellet ꝗs eccleſiā ſibi ſubiectā nō ꝑ trāſactionē eximere: bn̄ poſſꝫ remit tere quicꝗd iuris habeat in ea: retinēdo etiā penſionē annuatiꝫ ſoluendā ma iori eccleſie. nec eſſet ſimonia. jͣ. de reli. do. ꝯſtitutus. ita tn̄ ꝙ illi de cella de berēt obedientiā ⁊ reuerentiā matrici domui. jͣ. de cen. cū venerabili: qꝛ ſine capite eē n̄ dꝫ. qꝛ ī hͦ n̄ poſſꝫ maior eccleſia illos eximere. xciij. di. nulla rōe. ſ ¶ Subiectiōe. n̄ poterat hͦ allegari p̄ſcriptio. qꝛ ꝯͣ ſubiectionē nō currit p̄ſcri ptio. jͣ. d̓ p̄ſcrip. cū n̄ liceat: ⁊ qꝛ mala fidē p̄ſumebāt̉ hr̄e ꝓpt̓ ꝯfeſſiōꝫ ꝓpriaꝫ. t ¶ Cōfeſſione. in iure facta ⁊ corā iudice ſuo. jͣ. de iudi. at ſi clerici. ⁊. ff. d̓ int̓ ro. ac. noluit: ⁊ ita ꝯfeſſio ꝯͣ ſe p̄iudicat. jͣ. d̓ ꝯfeſ. cū ſuꝑ. ⁊. c. vl. vbi d̓ hͦ. ⁊ ītelli ge ꝙ ꝑ ſindicū ꝯfeſſi ſūt. ꝙͣuis dicat hͦ frūꝫ ꝯfeſſiōe. nec r̄uocauerūt ꝯfeſſiōꝫ u ¶ Simoniacā.sͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. ꝯſtitutus. ⁊.s. de pac. cū pͥdem. ⁊. c. pactiones. ꝑte tua. Caſus. Quidā greci furtiue recipiebat ſacros ordines a nō E ſuis ep̄is. Quidā etiā celebrabāt ī eccleſijs int̓dictis. nec volebāt obedi ⁊ tamē eidē eccleſie decimas ſolue re contradicunt: ⁊ infra. Arbitran tur auteꝫ ſe poſſe tueri cuiuſdā trāſ actioniſ pretextu īter prefatos mo nachos ⁊ quēdā ſacerdotē memo rati. gu. predeceſſoreꝫ facte: ut de duabꝰ carruatiſ terre quas ī dn̄io ſuo monachi tenēt: tertiā tantū de cimarū ꝑtē exſoluāt: ⁊ infra. Mā damꝰ: quatenꝰ niſi prefati monachi tranſactiōeꝫᵍ preſcriptā auctori tate ap. ꝯfirmata eē docuerit cū ali as īter ꝑſōas fc̄a potiꝰ quā īter eccleſias uideat̉: ne pacta īter alios acta alijs obeſſe patiamur ipſos ⁊ agricolas decimatōes ex quibuſli bet rebꝰ ꝓueniētes ⁊ ex ītegro ⁊ il laꝝ quas illicite detinuerāt iuſtaꝫ eſtimatiōeꝫ reſtituere eidē eccleſie compellatis. IUcius. iij. ormen̄. epō. Reterea qn̄ inter laicos ⁊ ui ros r̄ligioſos de preſentatio. ne alicuiꝰ eccleſie queſtiōe ſuborta trāſigit̉ᵐ: ita ꝙ preſentationē lai cꝰ obtineat: religioſi v̓o nouaꝫ uel maiorē ꝑcipiāt ī eccleſia ī qua priꝰ nullāª uel minorē hr̄e conſueuerāt portionē: an huiuſmōi trāſactio te neat queſiuiſti. Cū igit̉ ipſa pactō ſimoniaca merito uideat. reſp. ꝙ de iure nō tenet: nec ex eo religio ſi ullum debent commodum obti nerę. ¶ Eleſtinus tertius. Reterea quarto loco queſtio talis acceſſit: ꝙ quedam Icella eximiᵖ uoluit a ſubiectōe: qua ci ꝓprias vxores aucͣte ſua dimittebāt: ⁊ alias illis viuētibꝰ recipiē tes. ⁊ ꝗdā alij abbatias ⁊ eccleſias cū hoībꝰ eccleſiaꝝ d̓tinebāt: ⁊ ī o lijs pluribꝰ excedebāt vt dr̄ ī integra. Suꝑ his exceſſibꝰ cardialis ꝯſuluit papā. qͣlit̓ eſſet ꝯͣ iſtos agendū: ⁊ ip̄e hic rn̄det ꝓut ſequit̉ b ¶ Ad cōponēdū. Sic.n. iudex pͥus dꝫ ꝯcordare partes ꝙͣ ad iudi ciū venire ſi pōt. v. q. ij. ſi pͥmates. ⁊. xc di. ſtudendū. xxiij. q. vl. ſi ꝗſ mēbroꝝ⁊ q. iiij. ſi illic. ⁊. jͣ. de ſimo. querelam. c ¶ Seueritati. qn̄qꝫ n. detrahendū ē ſeueritati: vt maioribꝰ malis ſanādis charitas ſyncera ſubue niat. l. di. vt ꝯſtitueret̉: ⁊ vbi ſaluti nil detrahebat̉: humili tati poſteriores doctores aliꝗd addide rūt. ut ibidē dr̄. d ¶ Multitudine. qꝛ qd̓ peccat̉ a populiſ trāſir̄ ſolet inultū. i. q. vij. quotiēs a populis. ⁊. xxiij. q. iiij. n̄ pōt. sͣ. d̓ tēpo. or. ſane. ⁊ cū multitudi ne peccātiū magis docēdo ꝙͣ iubēdo a gēdū ē. ſeueritas aūt exercēda ē ī peccata paucoꝝ. xliiij. di. co meſſatōes. jͣ. de cle. ex. miniſtrā. latores e ¶ Sacramētū. ſic pꝫ ꝙ ī mr̄imonio n̄ hꝫ trāſactio ſeu ꝯpoſitio locū vt ꝯͣ mr̄imo niū aliꝗd ſtatuat̉ cū ſit ſtatutū a dn̄o in ꝑadiſo: qꝛ qͦs deus ꝯiūxit: hō n̄ ſeparet vt. xvi. di. deīde oppōit̉. ⁊ sͣ. d̓ trāſla. i ter corꝑalia. ⁊. xxxi. i. q. ij. an ꝙ. ⁊. c. qͦs deꝰ. ⁊ cā mr̄imonia lis ꝑ arbitriū tracta ri n̄ pōt. jͣ. d̓ ī inte. re ſti. cā. in fi. ſꝫ ꝑ iudi ces diſcretos ꝗ ptā tem habeant iudicandi. jͣ. de conſan. ⁊. affi. ex litteris in fi. nec di ſpenſatio locum habet vt dicit hic. Sed contra uidetur: quia circa matrimoniū diſpenſat̉. xxxv. q. iij. quedā lex. ⁊. c. quod ſcripſi. ⁊. q viij. de gradibꝰ. dicas in mr̄imonio circa gradꝰ ꝯſtitutōe canonica int̓ dcōs diſpēſatio adhibet̉ ex iuſta cā ut ſimul remaneāt. ī qʰ caſu loquūt̉ ꝯͣria. circa gradꝰ lege diuīa ꝓhibitos. uel ut mr̄imonia ltīme ꝯͣcta ſeparent̉ nulla diſpēſatio adhibet̉ ab eccleſia. ⁊ de tali diſpēſa tione hic intelligit̉. nā ut pꝫ in ītegra quidā vxores legitīas dimiſ tebāt ⁊ alias ducebāt. cū talibꝰ nulla diſpēſatio adhibet̉ ut ſic remi neāt cū ſcd̓is. de gradibꝰ diuīa lege ꝓhibitis habes. jͣ. de reſti. ſpo. lr̄as. hodie v̓o de facili n̄ diſpenſaret eccleſia circa ꝯſanguītatē: cuꝫ uſqꝫ ad qͣrtū gradū reſtricta ſit copula ꝯiugalis. jͣ. d̓ ꝯſā. ⁊ af. n̄ dꝫ f ¶ Et infideles. xxvi. di. deinde opponit̉. ⁊. xxviij. q. i. ꝑ totū. ſꝫ api infideles nō eſt ratuꝫ quin poſſit ſeparari altero ueniete ad fide ca tholicā ī infidelitate reliqº remanēte. jͣ. d̓ diuor. quāto. ⁊. c. gaudem g ¶ Equitate. quā iudex p̄ oculis ſemꝑ dꝫ habere. ff. d̓ eo qd̓ cer. li co. ꝙ ſi epheſi. in fi. Et ita vr̄ ex eo qd̓ dicit. ī ꝗbus ius nō inueniexpreſſum ꝓcedas equitate ⁊c̄. qd̓ ius ſemꝑ ſit preferēdū equitati ar. ꝯͣ. C. de iudi. placuit. Sed potes intelligere illud d̓ equitate ſcri pta: que dꝫ p̄ferri rigori iuris. hic de eꝗtate non ſcripta que tūc ſo lum ſeruāda eſt cū ius deficit. hoc uerbū ſumptū fuit d̓ lege illa. ff de aqͣ plu. ar. in ſūma.§. idē uarus. in fi. Sic dr̄ de ꝯſuetudine q̄ ſeuat̉. cū deficit lex. i. di. ꝯſuetudo: ⁊ ubi ius ſcriptū nō eſt: d̓ ſimilib ad ſimilia eſt ꝓcedendū. ff. de legi. nō poſſunt. ⁊. jͣ. de re iudi. in cau ſis. ⁊. jͣ. de ſtatu regu. ſuꝑ quodā in fi. ⁊. c. recollētes. ⁊ sͣ. de reſcrip inter ceteras. ⁊.sͣ. de traſla. inter corporalia. h ¶ In humaniorē. qꝛ ſemꝑ debemꝰ ꝓniores eſſe ad abſoluendum ꝙ ad condēnandū. ff. de ac. ⁊ ob. arrianꝰ. ⁊. ff. de pe. reſpiciendū. ⁊ jͣ. de ꝓba. ex litteris. ⁊. xxvi. q. vij. tꝑa penitudinis: ⁊ proptiores ad matrici domui tenebat̉: ⁊ īfra. Fra tres illiꝰ celle ſe cōfitētesq in iure il li domui quondā fuiſſe ſubiectos referebāt queſtionē olī de hac ſub iectiōe fuiſſe motā ⁊ trāſactione ſo pitā eatenꝰ ut quēdā annuatī cēſuꝫ eccleſie matrici reddendo eſſent a ſubiectioneᵇ principalis domus ex empti: ⁊ ifra. Prior ꝯſequēter ꝓ maiori eccleſia ꝓpōebat: ꝙ de ſpirituali ſubiectione trāſigere nō li. ceret. Rn̄demus igit̉: ꝙ ex predi cta fratrū ꝯfeſſione contra eos ſen tentia ꝓcedere debeat: pre ſertī cū illa trāſactio licet nobis de illo qd̓ cella determinate reddere teneba tur: cōſtare nequiuerit. iniquitatē ꝯtinuiſſe putetur. Uno. iij. j. tituli ſancte praxedis preſbytero card. X parte tuaª: ⁊ īfra. Poteris ad componenduꝫ interpone re partes tuas: ⁊ interduꝫ aliquid ſeueritatiᶜ detrahere: ꝓut ſtatu im perij ⁊ excedentiū multitudine ꝓ uida deliberatiōe pēſatis uideris expedire: exceptis nimirū caſib qui ꝯpoſitionis ſeu diſpoſitiōis re mediū nō admittunt: utpote coniu gij ſacramētum: quod cum non ſo luꝫ apud latinoſ ⁊ grecos: ſed eti am apud fideles ⁊ īfideles exiſtat a ſeueritate canonica circa illud re cedere non licebit. In his v̓o ſuꝑ quibus ius nō inuenitur expreſſuꝫ ꝓcedas equitateᵍ ẜuata ſemꝑ ī hu maniorēʰ partē declinādo: ſecūdū

ꝙͣꝫ pretendere inclementiam. lxxxvi. di. nō ſatis. ad fi. poſt me. colū. meliꝰ eſt ꝓ veritate pati ſupplicium: ꝙͣ ꝓ adulatione bn̄ficium. xi. o. iij. nemo peritoꝝ: ⁊ ſentētia que miſericordiā vetat fugienda eſt Idi. ponderet. ⁊. xxvi. q. v. ti. alligant. vbi dicit ꝙ ſi dn̄s eſt largus diſpēſator eiꝰ non dꝫ eſſe tenax. ⁊. ix. di. ſana. ⁊. c. q. exigunt. i ¶ Cauſas in oībuſ penis inferēdis ꝯſi derant̉ iſta qͣttuor principaliter. ꝑſona prīo ꝯſiderāda eſt: que ſit: qꝛ alit̓ ꝓcedi tur cū maioribꝰ qͣ cū minoribꝰ. sͣ. d̓ of. dele. ſane: ⁊. c. paſto ralis: ⁊.xlv. di. cum beatꝰ. ⁊. xxiiij. q. i. ꝗ ꝯͣ pacē. ⁊. jͣ. d̓ ſimo. ꝑ tuas. cā etiā ꝯſide rāda ē. jͣ. d̓ vo. ⁊ vo. re. magne. i fi. ⁊. jͣ. d̓ accuſa. cū dilectꝰ. ⁊ xxiij. q. vlt. occidit. ⁊. ff. de fur. veꝝ. ⁊. x vi. q. vi. c. i. ī fi. ⁊ op. ar. vi. di. teſtamētuꝫ Et locꝰ ꝯſiderat̉ in iudicijs. ar. sͣ. d̓ re ſcrip. nōnulli. quia ꝯſuetudo loci attēti dꝫ. iiij. di. erit auteꝫ lex. ⁊. xxxi. di. an̄ tri enniū. ⁊. c. alit̓. ⁊. jͣ. de cle. ꝯiug. cū oliꝫ. ⁊ tp̄s etiā ꝯſiderat̉ qꝛ eſt tēpus tacēdi ⁊ tp̄s loquēdi. xxxvi. di.§. ecce. in qͦ ſta tu ſit prīceps loci: ut hic dicit: ꝓut ſta tus imperij ⁊cͣ. qꝛ ī turbatione regni ri gor iuris ẜuari nō pōt ⁊ ꝓpt̓ nouitatē gētis tēpꝰ ꝯſiderat̉: vt. xxxv. q. iij. qd̓ ſcripſi. ⁊. jͣ. d̓ pe. ⁊ re. deꝰ ꝗ eccleſiā ꝓpt̓ nouitatē fidei mul ta ibi intendunt̉ ⁊ hͦ totū hēs. xxix. di. ſciēdū. jͣ. d̓ homici. ſic̄ dignū. i. rn̄ſo. ubi iſta quattuor ꝯſiderantur ⁊ quedam alia. k Lerici. ſtipendijs vr̄ gͦ a ſenſu ꝯͣrio ſi ſtipendia nō habeāt ꝙ poſſint aduocare: ꝙ veꝝ credo de minoribꝰ ī cauſis ciuilibꝰ qꝛ ī criminalibꝰ cāis vel ubi de pena ſāguinis agit̉ intereſſe n̄ dn̄t jͣ. ne cle. vel mo. ſnīam. ⁊. xxiij. q. vl. his a quibꝰ. De his ꝗ ſūt ī maio ribꝰ ordinibꝰ aliud eſt dicendū qꝛ illi corā ſeculari iudice aduocare nō dn̄t: ⁊ ſi ſine titulo ſūt ꝓmoti: ep̄s eis dꝫ ꝓuidere. jͣ. d̓ p̄ben. nō li ceat. ⁊. c. ep̄s ſi aliquē. ⁊. c. cū ẜm. de regularibꝰ planū eſt. ꝙ aduoca re nō dn̄t. jͣ. c. ꝓx. qꝛ ⁊ negocijs ſecularibꝰ ſe immiſcere nō dn̄t. jͣ. ne cle. vel mo. nō magno. ⁊. xvi. q. i. alia eſt cā. c. placuit. ⁊. c. monachi. de ſacerdote habes. jͣ. c. ulti. Secularibꝰ immo opprobrium eſt clericis ſi ſe peritos forenſiuꝫ diſceptationū oſtendere voluerint. C. de ep̄i. ⁊ cle. repetita. ⁊. C. d̓ teſta. ꝯſulta. ꝓ miſerabilibꝰ tn̄ ꝑſonis pn̄t poſtulare. jͣ. e. c. ult. a MX parte tua. eccleſiaſtici. ut. xvi. q. i. monachi. c. de p̄ſentiū. ⁊. jͣ. Une cle. uel mo. nō magno. opprobriū ē talibꝰ ſi uelint videri ꝑi ti foreſiū diſceptationū. C. d̓ teſta. ꝯſulta. ⁊. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. repetita. b¶ Imperāte. xvi. q. i. monachi. ij. nō ſufficit utilitas monaſterij. niſi hͦ faciat de mādato abbatis ꝓpt̓ bonū obediētie. ar. ff. de re mili. l. iij.§. in bello. nec audit̉ eo p̄textu: ꝙ ē ꝯiuncta ꝑſona. niſi hēat ſpāle mandatū. leges enim de hoc loquētes intelligunt̉ de factiſ pͥuatoꝝ ff. de ꝓcu. ſed he perſone. ⁊. l. pomponius in fi. c ¶ Iudiciū. ſimilis habet̉ extēſio ꝑ interp̄tatōꝫ. xxviiij. q. i. idolatria ſic nomē vēditōis ad alias alienatiōes extēdit̉. ff. ꝗbꝰ mo. pign. uel hypo. ſol. ſic̄.§. vēditōis: ⁊ verbū alienatiōis ad alios ꝯͣctꝰ extēdit̉ ꝑ quos ēt dn̄iuꝫ nō trāſfert̉. jͣ. d̓ rebꝰ ec. n̄ alie. nulli liceat: ſic ⁊ id qd̓ dr̄ d ſimoniacis. extendit̉ ad alios. xvi. q. vij. ⁊ hͦ ſcripſimꝰ. v̓. ⁊ arbi tror ꝯuenire. verbū ⁊c̄. ſic ⁊ ꝓhibiti de legibus audiēdis de monachis ⁊ regularibus extendit ad p̄latos ſeculares. jͣ. ne cle. uel mo. ſuꝑ ſpecula: ⁊ regulares canonici equiparant̉ monachis: niſi qꝛ regule inſeruiūt laxiori. jͣ. de ſtatu regu. ꝙ dei timorem. d Um ſacerdos. nocere: iſta verba ſūpta fuerūt ex illo canone. xiiij. q. v. deniqꝫ. Ad hͦ aūt tenet̉ ꝗlibet xp̄ianus: ſꝫ magis ſacerdoſ I dꝫ uelle ꝓdeſſe oībꝰ: vt ibi dr̄: ⁊ hic qꝛ quiſqꝫ ꝓhibetur alij inferre qd̓ ſibi nolit fieri..i. di. in prin. ⁊ sͣ. de ma. ⁊ obe. dilecti filij. Et ē ar. ꝙ nulli ꝯſulendū eſt cū alteriꝰ iniuria. xxij. q. ij. pͥmū. ff. d̓ ꝯdi. ide. na natura. ⁊. xi. q. iij. ſi ꝗs nō obediat. xxix. di. nullus: ⁊ nō dꝫ alteri ꝑ alteꝝ iniqͣ ꝯditio afferri. ff. d̓ reg. iu. nō dꝫ: ⁊ cauendū ē ne p̄textu nocētis innocētes puniant̉. C. d̓ his ꝗ latro. occultauerūt. l. ij. ⁊ ſāꝙ perſonas ⁊ cauſasˡ loca ⁊ tempo ra poſtulare uideris. De poſtulando. ☞ concilio lateranenſi. Lerici ī ſubdiaconatu ⁊ ſupra ī ordībꝰ quoqꝫ mi noribꝰ: ſi ſtipēdijs eccle ſiaſticis ſuſtētēt̉: corā ſe culari iudice aduocati in negocijs ſecularibꝰˡ fieri nō preſumāt: niſi ꝓ priā cām uel eccleſie ſue fuerint ꝓ ſecuti: aut ꝓ miſerabilibus forte ꝑ ſonis que propriaſ cauſas admini ſtrare non poſſunt. Ino. iij. ꝯpoſtell. archiepō. Xꝑte tua nob̓ fuit ꝓpoſitū: ꝙ quidā canonici regulares no ſolū ī eccleſiaſticis uerū etiā in forēſibꝰ cauſis preſumūt aduocati oſ ficiū exercer̄. Cūqꝫ obijcit̉ eis q̄ n̄ debēt eē forēſis uel eccleſiaſtici negocij ſuſceptores uel executoreſ: niſi forte id mōaſterij expoſcat utilitas: abbate nihilominus īperāte: ad ſuā ꝓponūt īſolētiā excuſādā ꝙ capitulū illud ꝑ quod predicta ꝓhiberi uidēt̉: de monachis nō de canonicis regularibus logt̉ manifeſte. Unde. ꝯ. t. t. r. ꝙ idem iudiciumᶜ de canonicis r̄gularibꝰ quod ⁊ de monachis quantum ad ſupradicta credimus obſeruandū licet de monachis in canone ſpāli ter ſit expreſſum. QRegoriꝰ. ix. Uꝫ ſacerdotis ſit officiū nul li nocere oībꝰ auteꝫ uelle. ꝓ deſſe: non niſi ꝓ ſeipſoᶜ uel eccleſia ſua: uel ſi neceſſitas īmineat: ꝓ ꝑ ſonis coniunctis: aut miſerabilibꝰ ſibi licitū eſt poſtular: ⁊ īfra. Cle ricus autem qui contraᵍ eccleſiā a qua beneficium obtinet: ꝓ extraneis aduocatus uel ꝓcurator eſſe preſumit: tāquā īgratus pōt maxime ſi clericus ſit eiuſdē eccleſie: be neficio huiuſmodi ſpoliari. De procuratoribus. QReg. maximo ſalonen̄. epō. Lia quidē: ⁊ īfra. Scriſpiſſe te quibuſdā ꝯperi mꝰ: ꝙ predictos uiros tūc ad cām nō miſeris: ⁊ ideo que cū ipſis facta ſunt ſubſi ſtere nō debere. ſed ⁊ thomas ſibi hoc a te dictum ꝑhibuit: ex qua re nec preſentiū portatoribꝰʰ iudicactiꝰ ē nocentē impunitū relinꝗ: ꝙͣ innocentē dānare. ff. d̓ pe. abſentē: ⁊ pena dꝫ ſuos actores tenere. jͣ. de his q̄ fi. a ma. par. ca. q̄ſiuit. ⁊. C. de pe. ſancimꝰ. Et ſic pꝫ: ꝙ ſacerdos aduocare nō dꝫ: nec ſe negocijs ſecularibꝰ immiſcere: niſi ꝓ cura miſerabiliū ꝑſonaꝝ. lxxxviij. di. c. i. ⁊ per totam dic ¶ Pro ſeip̄o. Sic queda ſūt ꝑſone q̄ ꝓ ſe tantū ⁊ ꝓ quibuſdā ꝑſonis pn̄t po ſtulare. iij. q. vij.§. ſūt aūt vbi hēs q̄ ꝑſone pn̄t poſtulare et que nō ⁊ ꝓ ꝗbꝰ: ſic ⁊ ſacerdoꝓ ſe ⁊ ꝓ ꝗbuſdā alijs ꝑſonis hic enumeratis poſtular̄ pōt pro eccleſia ſua ⁊ ꝓ ꝑſonis cō iunctis ſꝫ nō indiſtincte niſi neceſſitate inſtāte: puta qꝛ ſt̓ minꝰ potētes: uel qꝛ n̄ pn̄t ha bere ita bonū aduocatū. ⁊ ſic reſtringit̉ quodāmō ad neceſ ſitatē quantū ad ꝯiūctas ꝑſo nas. que ſūt ꝯiūcte ꝑſone di ff. de ꝓcu. ſꝫ ⁊ he ꝑſone. ⁊. iij. q. vij.§. ſūt aūt. v̓. alij.n. int̓qͣ ꝑſonas ſatis credo ītelligēdoſ ꝯfratres ſuos eiuſdē eccleſie ⁊ ꝓ ꝯiunctis ꝑſonis poſſet ēt lr̄as impetrare ſine mādato. sͣ. de reſcrip. nōnulli ⁊ agere. ⁊. ff. de ꝓcu. pōponiꝰ in fi. dū tn̄ nō appareat ꝯͣria volūtas ut ibi dicit: ⁊ ꝓ ꝑſonis miſe rabilibꝰ d̓ quibꝰ hēs. lxxxvij. di. ꝑ totū. lxxxviij. di. c. i. ⁊. c. ep̄s gubernatōe ⁊ in plurib alijs. c. ibidem. f ¶ Poſtulare. poſtulare ē deſi deriū ſuū vel amici ſui ī iure apud eū ꝗ iuriſditiōi p̄eſt ex poner̄ uel alteriꝰ deſiderio ꝯ dicere. iij. q. vi.§. ſunt aūt. ⁊. ff. de poſtul. l. i.§. poſtulare. g ¶ Cōtra eccleſiā. Clericꝰ q̄ ꝗ ꝯͣ eccleſiā a qͣ bn̄ficiū hꝫ ad uocat uel eſt ꝓcurator tanq̄ ingratꝰ bn̄ficium ipſius ꝑdere dꝫ. ar. bonū. i. q. viij. c. i. ⁊. xcvi. di. ſi imperator iij. q. i. nulli. ſicut vaſallus tenet̉ dn̄o. xxij. q. v. de forma. alias ꝑdit feudū ut ī libro feudoꝝ quemadmodū feudū amittit: ⁊ milites rem publicā de qͣ alunt̉ ab omni neceſſitate belloꝝ defendāt. C. loca. milites. Sed ſi hꝫ clericus bn̄ ficia in pluribus eccleſijs: nunquid pōt p̄ſtare patrociniū vni ꝯͣ aliā. Nō vi detur in eo caſu neutrā iuuet uel offendet. ar. huiꝰ. c. ⁊. xiij. q. v. deniqꝫ. Sed ſi eſſet p̄latus in vna eccleſia ⁊ in alia habuiſſet ſimplex bn̄ficium vr̄ ꝙ rōne p̄lationis poſſet ꝯͣ aliā ſtare. ar. ff. de in ius uo. queſitū. ⁊. iij. q. vij.§. item ſi ꝯͣ patrem. ſic ⁊ libertus eccleſie ſi ꝯͣ ipſam agat vel teſtificat̉ tanꝙͣ ingratus in ſeruitutē redigatur sͣ. de ſeruis nō or. de famulis eccleſie ⁊. xij. q. ij. octaua di ſcuſſio. ſic ⁊ donatio ꝓpter ingratitudinem reuocat̉. jͣ. de dona. ꝓpter eius in gratitudinē. C. de reuocan. dona. l. i. ⁊ ult. ⁊ in aut̉. de nup. in.§. ſi mater. col la. iiij. ⁊ in aut̉. ut liber. decetero. aureo nō egeāt annulo.§. illud. colla. vi. ⁊ iu ſtum eſt. ut eccleſia in ſinu ſuo nō retineat fraudatorē que ſuſcepit extraneū. xij. q. iiij. ſacerdotes. ⁊ eccleſia ſua mater eiꝰ eſt. ij. q. vi. ad romanā. que ip̄m dn̄o ſociauit. jͣ. de pe. c. ij. ſic ꝓpter ingratitudinē pater pōt filiuꝫ exheredare in totuꝫ. xix. q. vlti. ⁊. c. vlti. ⁊ in aut̉. ut cū de ap. cognoſcit̉.§. cauſas. col. viij. Sed ſi cōtra aliquē de eccleſia in ꝓpria cauſa que nō tangit eccleſiam poſtu lauerit uel ꝓcurator fuerit nō puniret̉. xij. q. ij. qui manumittit̉. Sed ſi eccle ſia eſſet ingrata tunc ꝯͣ ipſam aduocare poſſet: nec ſuccederet ei ab inteſtato etiā ſi nō haberet ꝓpinquos. C. de inoff. teſta. liberi. vbi mater excluditur a filij ſucceſſione propter ingratitudinē commiſſam erga filium. Lia quidē. portatoribus. qꝛ cōſtabat iſtos nō habere mandatū ad agē dū nō fuerūt admiſſi. vnde circa procuratorē actoris diſtingue: vtruꝫ certū ſit ꝓcuratorē habere mandatū. ut qꝛ reus hoc cōfitetur uel ipſe oſtendit mandatū ſufficiens. uel ſi neget probet hoc ꝓcurator per teſtes uel inſtrumentū ⁊ ſecundū hoc procurator nō tenetur ſatiſdare dominum ratuꝫ habiturū. ſicut nec debet ſatiſdare procurator p̄ſentis ⁊ cōfirmātis uel apd̓ acta ꝓcurator factus. C. de ſatiſdan. l. vna. an certū ſit eū nō habere manda tū. aut dubitat̉. vtrū habeat uel nō habeat mandatū. Si certū eſt eū nō habe re mandatū repellit̉ ut hic. ⁊ ſi velit ſatiſdare nō eſt audiēdus: niſi ſit cōiunc ta ꝑſona que admittit̉ cū ſatiſdatione. niſi appareat de ꝯtraria volūtate dn̄i. ff. de ꝓcu. pōponius.§. vl. ⁊. l. ſed he perſone. in caſibus tn̄ admittit̉ ꝯtra voluntatē pro libertate. ff. de libe. cā. l. i. ij. ⁊. iij. ⁊ pro defenſione ꝯdemnati. ff. de ap. nō tantū. vbi aūt dubitat̉ de mandato dicebat. p. ſemꝑ eſſe in electiōe rei an velit exigere ꝓbationē mandati an ſatiſdationē. B. dicebat diſtinguē do vtrū reus diceret ꝓcuratori nō habes mandatū. ⁊ tūc ꝓcurator tenebat ꝓbare mandatū an̄ diceret dubito: an habeſ mandatū. ⁊ tūc eſt in optōne ꝓ curatoris quod facere velit. Azo dicebat ꝙ in arbitrio ꝓcuratoris eſt an velit ꝓbare mandatū: an cauere de rato: qꝛ cū quis tenetur ad alterū duorū.ſ. ꝓbare uel cauere qd̓ voluerit preſtando liberat̉. ff. de iure do. plerunqꝫ.§. vl. ⁊. C. de cōdi. inde. ſi quis ſeruū. Hec ſatiſdatio danda eſt quādo de madato

dubitatur. C. e. l. i. ⁊ ff. ut in poſ. lega. ſi is a quo.§. i. idem in actore vniuerſita tis. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuerſi. itē eoꝝ.§. actor. Itē clerici inter ꝯiunctas ꝑſonas numerantur. ar. xij. q. ij. nō liceat. Itē no. ꝙ licet ꝓcurator actoris nō caueaſ de rato: qn̄ ꝯſtat de mandato cauere dꝫ de defendendo. C. de ſatiſda. l. vna alias denegat̉ ei actio. ff. e. ti. mutꝰ. ⁊. l. diuꝰ.§. pena. ⁊. d̓ omnibꝰ etiā q̄ ꝯͣ ip̄aꝫ mouent̉ defēdere dꝫ. ff. d̓ ꝓcu ra. omniū ⁊ duabꝰ. l. ſeq̄ntibꝰ i ¶ Premonuit. Ar. ad cautemus eſſe credēdum: ne de ipſis ſilam futuroꝝ habendā. xxiij. militer diceret̉. ¶ Quia ergo hoc di. in noīe ⁊ exēpla preſentia cautiores nos eē premonuit īſtru nos cauere p̄monent in futu ctā perſonā cum mandato legalit̓ rū. lxxxij. di. plurimos. in fifacto ⁊ preſbyteroruꝫ ſeu diacono ⁊ ar. ff. loca. ſi quis domū.§. rum teſtiumqꝫ ſubſcriptiōibus ro i. ⁊.i. q. vi. ꝯuenientibꝰ. Hic p̄ borato geſtiſqꝫ ex mor īdicto trāſ ſumit̉ ex p̄teritis circa futura mittere: ut quicquid cum ea actuꝫ ſic. jͣ. de preſūp. mādata. ⁊. c. ſcribam. fuerit: iure ſubſiſtat. k ¶ Legaliter. lr̄a ſequens ex FLexander tertius. ponit hͦ uerbum legaliter. ex Uerelāª.a. clerici accepimꝰ eo qd̓ hic dr̄: ⁊ qd̓ legitur. jͣ. d̓ ⁊ infra. Mandamus: quate iudi. cauſamqꝫ: colligitur eui nus ſi conſtiterit uobis: ꝙ vuigoi̓ denter: ꝙ nec prelatꝰ ſine cō epiſcopus prefatū. a. in reſtitutiōe ſenſu capituli: nec capitulū ſi ne ꝯſenſu prelati pōt iudiciū expenſarum pro nulla alia rōnabi exercere nec ꝯueniri: qꝛ nec li cauſaᵉ ꝯdemnauerit: niſi pro eo alienari pōt alter ſine reliquo tātuꝫ ꝙ termino conſtituto ad eiꝰ xij. q. ij. ſine exceptiōe nec cō preſentiam non acceſſit infirmitate mutare nec donare. ut ibi dr̄ detentus: cum non poſſit quis co ⁊. jͣ. de dona. paſtoralis. ⁊ jͣ. d̓ his que fi. a. prela. ſine ꝯſenſu ca. ꝑ totum. ⁊ eodeꝫ modo nec capitulū ſine ꝯſenſu prelati: cū omnes vnū corpus intelligant̉.jͣ. d̓ his q̄ fi. a prela. nouit. Et p̄terea dicit lex: ꝙ qui nō poteſt alienare. non pōt rem in iudicium deducere. ff. de iur. delib. ait pretor. ⁊ per iudiciuꝫ quedā alienatio fit. in iudicio enim cōtrahitur: ſic in ſtipulatione. ff. de pecul. licet.§. ſꝫ ſi filiuſ in fi. Preterea ſi prelatus ſine ꝯſenſu capituli poſſet agere uel ꝯueniri: ⁊ preiudicaret eccleſie factū p̄lati fraus poſſet fieri eccleſie ⁊ preiudicium: qꝛ per mitterent immo procurarēt quandoqꝫ p̄lati ſe ꝯueniri ⁊ facerent colluſionē. Sed ꝯͣ videtur: ꝙ ſolus p̄latus ꝯuenire ⁊ ꝯueniri poſſit. ff. quod cuiuſqꝫ vni uerſita l. vl. ubi dicit: utilis actio adminiſtratori ciuitatis debet̉. ⁊. ff. de ꝯdi. ⁊ demonſtra. municipibꝰ. ⁊. ff. ad municip. municeps. ⁊. C. de iura. calū. l. ij. §. hoc ctiā in fi. ⁊. xij. q. ij. nō liceat. ⁊. jͣ. de re. ecc. nō alie. ſi ꝗs p̄ſbr̄orum: ⁊ sͣ. de p̄ſcrip. edoceri. ubi de hoc. Dicūt quidā ꝙ prelatus pōt ꝯuenire ⁊ ꝯueni ri ſine ꝯſenſu capituli per iura p̄dicta. Ego dico ꝯͣ: ꝙ p̄latus ſine conſenſu ca pituli: nec capitulū ſine ꝯſenſu p̄lati agere vel ꝯuenire nō pōt per priora iura tn̄ ꝯcedo ꝙ ſi prelatus uel collegium agat ſine cōſenſu alterutriꝰ: ⁊ uellet ca uere de rato: dꝫ audiri: cum ſit adminiſtrator. ⁊ teneatur negocia eccleſie ꝓ curare: ut. sͣ. de reſcrip. edoceri. Si vero ꝯueniatur: non dꝫ audiri ſine ꝯſenſu capituli.i. niſi caueat de iudicato ſoluendo: cum quilibet alter ſe poſſit offerre defenſioni ſi velit cauere de iudicato ſoluendo ⁊ periculo ſuo litem ſuſcipere: ⁊ illa capitula ſi quis p̄ſbyteroꝝ: nō liceat: in ſpāli caſu loquunt̉.ſ. cuꝫ agitur de reuocatione rei alienate indebite ⁊ male: qꝛ ꝑ hoc cōſulitur eccleſie nec pōt ledi: qd̓ ꝯtingere poſſet in alijs caſibus ubi non agitur ſpecialiter de reuocatione rei alienate indebite non obſtantibꝰ legibus ꝓ ꝯͣrijs ſignatis: quia intelligi poſſunt.ſ. ut competat actio adminiſtranti non quantū ad hoc ut agere poſſit ſolus: niſi caueat de rato uel niſi habeat ſpeciale mandatū ad hoc: nec in rebus eccleſiaſticis ſtamus legibus illis: ſed canonibus: ⁊ quo iu re non poteſt componere ſeu tranſigere ſine conſenſu capituli. sͣ. de maio. ⁊ obe. c. fi. sͣ. de tranſac. contingit: eodem iure non poteſt agere vel reſpondere ſine cōſenſu capituli. ar. ad hoc. sͣ. de maio. ⁊ obe. c. ult. a Uerelam: ⁊ ita non per appellationem ut notatur in fi. bExpenſarum. quas fecerat aduerſarius ueniendo ad terminum corā vuigorien̄. delegato a papa ad petitionem ſalubrien̄. ep̄i ſuꝑ eccleſia ipſius. c ¶ Cauſa. ſi enim non fuiſſet infirmitate detentus: uel alia iuſta cauſa ratio nabilis fuiſſet quare proceſſit contra eum.ſ. contumatiaꝫ: bene tenuiſſet ſta tim ꝯdemnatio expenſaꝝ. jͣ. de dolo cū dilecti. ⁊. C. de iudi. ſancimus. ⁊. jͣ. de app. reprehenſibilis. Sꝫ nunquid reus ſi non uenerit in pͥma citationē ꝯdē nari dꝫ in expēſis. Hic videt̉ ꝙ ſic: qꝛ ꝓpter infirmitatem tantū excuſatur: ⁊ niſi ꝯſtiterit hoc: nō reuocabit̉ ſentētia ⁊ ita pōt quis ꝯdemnari in expēſis ꝓ pͥma ꝯtumatia. ar. ff. ſi quis in ius vo. nō ierit. l. ij.§. i. ⁊ actor cōdemnaret̉ ſi nō ueniret. ff. de iudi. eum quē temere. ⁊ in ꝯcil. lug. idē. dr̄. jͣ. de do. ⁊. ꝯtu. actor. ⁊ actoris ⁊ rei eſt eq̄ ꝯditio. ff. de reg. iu. non debet. Dicunt quidā ꝙ ſi reus nō ueniat in prima citatione vel in ſecunda etiā. nō dꝫ condemnari. qꝛ non dicitur adhuc cōtumax: niſi poſt peremptoriū terminum. Dico ꝙ etiaꝫ ꝓ pͥma ⁊ ꝓ ſecūda citatione puniri dꝫ in expēſis ſi ad trinā citationē veniat. Si uero nō ueniat ad citationē perēptoriā. tūc alias punitur: qꝛ mittit̉ actor in poſſeſſionem rei petite: vel excōmunicatur ſi miſſio fieri nō pōt. jͣ. ut lit. n̄ ꝯte. tue. Et ſi poſtmodū reuertit̉ infra annū: reſtituit omnes expēſas factas ab eo tꝑe quo fuit ꝯtumax: ⁊ ſi nō venit ad aliꝙͣ citationē ad oēs expēſas cō demnabit̉ qͣs fecit aduerſarius ueniēdo ad primā citationē et ad ſcd̓aꝫ ⁊ tertiā: ⁊ ſic puuit̉ prima ꝯtumatia: ⁊ eodem modo dico: ꝙ dꝫ puniri pͥma contu matia: licet ueniret ad ſcd̓am: alias deberes dicere: ꝙ qn̄ nullo modo uenit: nō dꝫ ꝯdēnari in expēſis niſi factis ad terminū peremptorium. d ¶ Detentus. iuſta fuit cā nō ueniēdi: vn̄ ꝓbata cauſa dꝫ reuocari. quicquid fuit actū ꝯͣ abſentem. ff. de iudi. ſi p̄tor. ⁊. jͣ. de re iud. cum bertoldus. ⁊. ff. de re iud. queſitū.§. i. quartana tn̄ nō excuſat vt ibi dicit. ⁊ ar. v. q. iij. ſi egrotās. xviij. di. placuit. ⁊. xciij. di. iuxta. Dicūt tn̄ quidā ꝙ tenet̉ mittere ꝓcuratorē: ex qͦ venire nō pōt ſi ita fuit ci tatꝰ. ut ueniat uel reſpōſalem trāſmit tat. jͣ. de do. ⁊ cōtu. cū dilecti. Sꝫ hͦ nō credo ꝙ ꝓpter citatatiōꝫ iudicis tenea tur mittere ꝓcuratorē ſi venire nō pōt maxīe ſi in grauibꝰ cauſis quis cogi ad hoc nō poſſit ut hic dicit: ⁊ iudex hoc ei auferre nō potuit: qꝛ bn̄ficiuꝫ iuris ne mini eſt auferendū xxviij. di. de his. et in aut̉. de nup.§. ſꝫ hͦ quidē. col. iiij. ⁊. fi de re iud. l. iiij.§. ſi quis ꝯdemnatus. iudex delegatus nō pōt iuber̄. alterutrā partē cōparere corā ſe ꝑſonaliter: niſi in delegatiōe hͦ ꝯtinea tur niſi in certis caſibus in concil. lugd. jͣ. de iudi. iuris eſſe ambiguū. ⁊ illa decre. cum dilecti. nō ꝯͣdicit: quia papa hoc fecit ex plenitudine poteſtatis. Et alia rō eſt: qꝛ ille non allegauit nec oſtēdebat nec ꝓbauit iuſtam ex cuſationem: vnde uel debuit ire uel ſufficiēter mititere: qꝛ neutrum fecit. de ꝯtumatia fuit ꝯdemnatꝰ. Et illud ſcire debes: ꝙ ꝗ ad iud ciū vocat̉: pōt indiſtincte in pecuniarijs cauſis ꝯſtituere ꝓcuratorē lꝫ ī citatione hͦ nō dicat̉. niſi ī duobꝰ caſibꝰ: puta ſi dn̄s iuſtior eſt qͣ ꝓcurator: ⁊ ſi cā ſit uehemētior adminiſtratiōe. C. de ꝓcu. l. ul. Et iō nō cōpellit̉ ꝯſtituere ꝓcuratorem: qꝛ nec reciperet̉ ſi veniret: pu ta ſi ageret̉ d̓ adminiſtratiōe ſua uel tutela uel ēt ſi alias eſſet ardua nec ita ꝯfidit de alio. ad hoc.n. ad oſtendendū dꝫ mittere excuſato rem: ne ꝓcedatur ꝯͣ eū que ſentētia nō reuocabit̉: niſi cauſa ꝓbata ⁊ cum maiori difficultate. Sed uidet̉: ꝙ quis cōpellatur ꝯſtituere: procuratorem etiā infirmitate detentus. ff. de diuer. ⁊ tem. p̄ſcrip. l. i. ⁊. ff. de mino. papinianus exuli. vbi cōpellitur quis agere indire cte ne currat ei p̄ſcriptio: ſꝫ a iudice nō copellitur. ſed ille qui nō pōt agere ad hͦ ut nō currat ei p̄ſcriptio ꝯſtituit ꝓcuratorem ad agendū ut litem ꝯteſtetur. ſed reus nō cōpellitur dare ꝓcuratorem: ⁊ ita no cōtradicunt leges ille. Item ſignatur aliud cōtrarium. sͣ. de elec. bo ne. ⁊. jͣ. de ap. ꝯſtitutus: ubi dicit̉ ſicut miſit nunciū ita potuit miit tere procuratorē. ſed ibi nō ſuberat iſta cauſa. qꝛ ſemꝑ tenetur quiire uel mittere: niſi ſit iuſte impeditus: ⁊ tūc dꝫ mittere excuſatore: ad allegandum impedimentum ut hic contingit. e ¶ In grauibus. qualis erat iſta: qꝛ ſuper eccleſia ipſius. f ¶ Abſoluere. Uidetur ꝙ nō fuerit abſoluendus: quia qui nō appel lat a ſententia iudicantis: acquieuiſſe videt̉: ⁊ ſentētia etiam inter locutoria a qua nō appellatur: tranſit in rē iudicatā. jͣ. de teſti. ſignificauerūt. ⁊ jͣ. de re. iudi. ad ꝯſultationē. ſibi ergo imputandū uide batur: qꝛ nō appellauit. Poteſt dici: ꝙ iſte fuit auditus beneficio re ſtitutionis. qꝛ iuſtā cauſam habuit abſentie qua probata abſoluitur quia ⁊ diffinitiua ſentētia reuocat̉ iuſta cauſa abſente probata. jͣ. de ſen. ⁊ re iudi. cū bertoldus. Immo uidet̉ ꝙ ſentētia non teneat. ff. de re iudi. queſitum. ⁊ interlocutoria licet tranſeat in rē iudicata a qua non appellatur quantū ad litigantes: nō tn̄ quo ad iudicē: quin poſſit eā reuocare cū viderit eā iniuſtā. ff. de re iudi. qd̓ iuſſit. pro ut notatur. jͣ. de ap. cum ceſſante. ⁊ ideo auditur iſte. g ¶ inſinuatione: inhibitum. vnde eo ipſo ꝓcurator lr̄as reuocaUuit. jͣ. e. c. ꝓxi. qd̓ indiſtīcte potuit: cū lis nō fuerit ꝯteſtata. ⁊ res ſit ītegra. ff. e. l. an̄ litē. ar. sͣ. de elec. in cauſis. nā ⁊ depoſitū qn̄cūq pōt repeti. ff. depoſiti. l. i.§. pe. ⁊ ſciēte aduerſario hic fecit: d̓ hͦ dicet jͣ. e. madato. ⁊ ita ſentētia nulla fuit lata cū falſo ꝓcuratore. jͣ. c. ꝓx h ¶ Suſciperet.i. ne ad ſuſcipiendū iudicium in iure ſine lr̄is vtere tur vūt in antiqua decre. continetur. i ¶ Clerici. ar. ꝙ dicto vniꝰ teſtis ſit credendū. ar. jͣ. de teſti. in omni negocio. ⁊. viij. q. iij. talia. ⁊. xxviij. di. de ſiracuſane. ⁊ ar. op. ꝙ vni iurato teſti credit̉. ff. de dote. p̄le theopōpus. ⁊. ff. quēadmodū teſt. aperi. l. i.§. ul. ar. ff. d̓ iureiu. ſi duo pr̄oni.i. rūſo. ar. ꝯͣ. iiij. q. iij.§. ſit ī crimīali. v̓. itē vnꝰ v̓o. ⁊. v̓. itē ubi numerꝰ. ⁊. jͣ. d̓ teſti. lꝫ. ⁊. c. venies Itē ar. ꝙ dictū archidiaco. iſtiꝰ ꝓ teſte nō recipiat̉. ⁊ ſic erūt duo te ſtes. jͣ. de teſti. in omni negocio. ſꝫ dictū illiꝰ n̄ dꝫ ſibi ꝓdeſſe. qꝛ nul lus idoneꝰ teſtis in re ſua intelligit̉. iiij. q. iiij. v̓. nullꝰ in re. Potes dici ꝙ erat p̄ſumptio ꝓ archidia. ⁊ erat reꝰ. vn̄ fauorabilior. idēc gi niſi uelit in grauibꝰᵉ cauſis ꝓcu ratorem conſtituere: ⁊ ipſe ad ꝓba dum infirmitatem ſuā preſbyterū ⁊ diaconū deſtinauerit: eum abſol uere ab eadē ſententia minime dif feratis. CLemens. iij X inſinuatione archidia. ſag accepimꝰ: ꝙ cū inter ipſum ⁊ magiſtrū. g. ſuꝑ quadā prebēda le xon. eccleſie ꝯtrouerſia mota fuiſſet: ⁊ īfra. Licet ab eodē archid. ꝓ curatori ſuo duobus clericis preſē tibus expreſſe fuiſſet inhibitūᵍ: ne cauſe cognitionē ſuſciperet: ip̄e ni hilominus ī cauſa ꝓcedēs ſnīaꝫ cō trariā reportauit. Ceterū qꝛ alter de predictis clericis dicitur obijſ ſe: mādamus: quatenꝰ ſi ꝑ ipſius archid. ⁊ ſuperſtiti clericiⁱ iuramē

pelatū ei fuit iuramentū: qd̓ fieri pōt ⁊ dꝫ. C de re. cre. ⁊ iureiurā. in bone fidei. ⁊. ff. de iureiurā. admonēdi: ⁊ qꝛ ꝑ hͦ modicū p̄iudicatur actori cū ſalua ſit ei actio ſua: ⁊ ī talibꝰ nō requirit̉ ita plena ꝓba tio. ar. jͣ. de re iud. cū bertoldus. v̓. licet aūt. ⁊. jͣ. d̓ in integ. re. ex lr̄is ⁊ iniquū eſſet: vt ꝑ talē fraudē puniret̉: vn̄ merito debuit ei deferre ſacr̄m cū vno teſte: qꝛ inſpectis circūſtantijs ꝑſonarū et cāe iudex qn̄qꝫ dꝫ deferre ſacrm acto ri qn̄qꝫ reo. jͣ. d̓ iure iuran. c. vlt. in fi. et hic talis cā ē ⁊ talis ꝑſona. ⁊ op. fac̄ ad hͨ. ff. de legi. tu. legi timos. k ¶ Sententia ꝯͣ eū lata. cū ſit lata cū fal ſo ꝓcuratore ⁊ ideo nulla. C. de ꝓcu. lꝫ ⁊. jͣ. e. c. ꝓxi. in fi. et sͣ. de reſcrip. ex par te decani. l ¶ Tanonicū: puta excōmunicatio vel pactū de nō petēdo reſtitutiōꝫ poſt ſen tentiā vel res iudi cata vel ſi ratū ha buit ſnīam latā cuꝫ falſo ꝓcu. b. m ¶ Probare. Sꝫ q̄ re iſte cōpellit̉ ꝓba re titulū ſue poſſeſſionis ꝯͣ illud. ij. q. v.§. i. ⁊ actore nō ꝓ bante reꝰ dꝫ abſolui. xi. q. vl.§. actor. jͣ. ut ecc. bn̄. ut nr̄m. ⁊. jͣ. de cauſa poſ. cū eccleſia. ff. de ꝓba. .l. ij. ⁊. C. de eden. qui accuſare. ⁊. C. d̓ rei ven. res alienas Dicunt quidaꝫ: ꝙ iſte archidiaconus ꝯfidens de iure ſuo ſibi onus ꝓbandi aſſumpſit. ſic. jͣ. de reſti. ſpol. licet ⁊. xxix. q. ij. cuiꝰ rei gr̄a: ⁊ ita mos probare volenti gerendus ē ff. d̓ ꝓba. ꝯͣ eū.§. i. Hāc n̄ credo verā ſolutionē. ꝓpterea dicas ꝙ iō iſte tenet̉ ꝓbare canonicā īſtitutiōꝫ: qꝛ cū eēt archidi. ī illa eccleſia d̓ iure cōi illā p̄bēdaꝫ cū archidiaconatu hr̄e n̄ poterat niſi ꝓbaret ſe cum diſpenſatuꝫ fuiſſe: ar. op. c. diſtin. contra morem. argu. op. jͣ. de decimis dudum: ⁊ per eum ꝗ potuit diſpēſare. jͣ. de ſciſma. fraterni tati. ⁊. jͣ. de p̄ben. preterea. ⁊. c. cū nō ignores. ⁊. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. lr̄as ⁊. c. cū noſtris: ⁊ qꝛ in pluribꝰ eccleſijs intitulatus eſſe non pōt. sͣ. d̓ elec. dudū. ij. lxx. di. ſanctoꝝ. vn̄ ꝓpter huiuſmodi p̄ſumptionem dꝫ oſtēdere ſuam canonicā inſtitutionem. p̄ſumptio tranſfert onꝰ ꝓbā di ad reū quandoqꝫ. C. d̓ ꝓba. ſiue poſſidetis. ⁊. jͣ. ut ecc. bn̄. ut nr̄ꝫ. ſola.n̄ poſſeſſio nō ſufficit in bn̄ficijs eccleſiaſticis. niſi adſit canonica inſtitutio. jͣ. de inſti. ex frequentibꝰ. vn̄ dꝫ hr̄e lr̄as ſue īſtitutio nis. ij. q. i. legū. ſicut nec ſola poſſeſſio facit aliquē decuriorē. ſed iu ſta electio. ff. de decuri. herenius. ⁊ preſcriptio hic non prodeſſet. cū habeat malā fidē exquo nō fuit legittime inſtitutus: qꝛ bōa fideſ exigit. jͣ. de p̄ſcrip. ſi diligēti: ⁊. c. quoniā omne. ſꝫ hic non ꝓdeſſet aduerſario niſi ius hr̄et.s. d̓ reſcrip. olim. Alij dicūt.ſ. papa: ꝙ exquo eſt in poſſeſſione nō cōpellit̉ ꝓbare ſuā canonicam inſtitutiōꝫ nemo.n. cogit̉ ꝓbare titulū ſue poſſeſſionis. C. d̓ pe. here. cogi. Sꝫ lra iſta ꝯdicit: ſꝫ poſſet ſuppleri maxīe ẜm hͦ. vel ſic eo ip̄o: ꝙ aduer ſariꝰ ꝓbat ꝯͣ archidia. ſatis ītelligit̉ ꝓbare ſuā canonica inſtitutionē C. ꝗ mili. nō pn̄t ſuꝑ ẜuis li. xij. lr̄a tn̄ ꝯͣdicit qd̓ pͥꝰ dixi ueriꝰ credo. a ¶ N noſtra p̄ſentia. ꝑ inquiſitionē quā iſte decanus ꝓſequebat̉ Luel denūciatiōꝫ eiuſdē decani uel exceptionē. alias ꝓcurator interuenire nō poſſet ī crīali. v. q. iij. in criali: ⁊. jͣ. de accu. veniens. b ¶ Procuratores. ſimul. ⁊ tunc occupantis melior eſt ꝯditio. jͣ. eo. nō iniuſte. ubi de hoc. c ¶ Titubaſſet. titubare dr̄ is qui ſuſpitiōꝫ hꝫ ſuꝑ eo de qͦ ꝯtendit. ar. C. de acꝗ. poſ. l. nemo in fi. ⁊. C. de ꝯdi. inde. l. vl. ⁊ pōt ſuſpectꝰ remoueri indiſtīcte ante li. ꝯteſt. ſiue ſit ſuſpectꝰ ſiue no. ar. s. eo. c. ꝓxi. ff. e. ti. ante li. ꝯteſt. de hͦ dixi. sͣ. de reſcrip. ex ꝑte decani. niſi ſit ꝓcurator ꝯſtitutꝰ in rē ſuā. ⁊ niſi velit vti aliqͣ retētione. ⁊ hͦ poſt li. ꝯteſt. qꝛ tūc d̓ facili n̄ trāſferret̉ ab eo cā. ff. e. ti. q̄ oīa ad fi. v̓. plane. d ¶ Reuocauit. ⁊ ideo nō ualuit qd̓ cum eo factum fuit Ar. ꝯ. C. de ſatiſda. l. vna. ⁊. ff. eo. ſi ꝓcuratorē. vbi dicit ꝙ licꝫ ꝓcurator reuo tū ꝯſtiterit de premiſſis: ſententia contra eum lata nequaquā obſtāte predicte prebende poſſeſſionē cuꝫ fructibus inde perceptis: ſi eiꝰ re ſtitutioni aliud canonicūⁱ non obſi ſtat: auctoritate noſtra reſtitui faci atis eidem. ¶ Reſtitutione uero facta ſi archid. ipſe ſuam canonicā inſtitutiōem probareᵐ potuerit: ip ſam ratam permanere ap. poſtpoſita decernatis. INno. iij. cabillon̄. ⁊ cathalan̄. epiſcopis. ¶ N noſtra preſentiaª tullen̄. epiſcopus eſt cōqueſtus: ꝙ cū ad cauſam que inter ipſum ⁊ deca num tullen̄: ſuper dilapidatiōe excōicatione ⁊ ꝑiurio ac quibuſdam alijs criminibus uertebatir: gu. ⁊ t. preſbyteros ꝓcuratores inſtitu ens ipſos ad ſe. ap. duxerit deſtinā dos cum de ipſorum fide poſtmo dum titubaſſetᶜ: mandatum quod eis dederat infra modicuꝫ tempo ris ſpacium reuocauit: ſed ipſi lꝫ mādati litteras reuocatorias rece piſſent: nihilominꝰ in negocio ꝓceſſerūt: ⁊ ꝓ ꝓcuratoribꝰ ſe geren tes cū aduerſario ingreſſi iudiciū cū eo ad pariſien̄. archid. ⁊ collegas ſuos in eiuſdē preiudiciū noſtras lr̄as impetrarūt: ⁊ infra. Cū qꝫ predictos epiſcopus ad probā cet̉ iudicium tn̄ qd̓ cum eo factū eſt ratū eſſe dꝫ: ille leges intelligūtur cū ueti tus eſt ꝓcurator agere ignorāte aduerſario uel iudice. quo caſu nihilominꝰ ualet: qd̓ idē quaſi ꝓcurator poſtea fecit. jͣ. e. mādato. vbi de hͦ. ⁊ sͣ. d̓ reſcrip ex ꝑte decani. Si vero aduerſario ſciēte reuocatū eſt mādatū nō valet iudici um poſt reuocationē: in quo caſu intelligo qd̓ hic dicit. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. e ¶ Procuratores. ſi. jͣ. de in ing. reſti. ex lr̄is. sͣ. de of. d̓le. cum olim. f ¶ Inutilē. cū in lr̄is ꝯmiſſio nis. ꝯtineret̉ ipſos fuiſſe ꝓ curatores. pꝫ ꝙ ꝓcuratō fuit p̄ſentata dn̄o pape ⁊ ꝙ reuo catio nō ꝑueuit ad ip̄m q̄ ad ipſū uel ad aduerſariū ꝑueni re dꝫ. jͣ. e. mādato: potius q̄ lr̄a d̓ rato que ſemꝑ iudici uel aduerſario exhibenda eſt. ff. rem ra. ha. ne ſatiſdatio. ⁊. ff. ē. ſi ꝓcuratorem: qͣre videbat̉ iudicibus ꝙ calūnioſe ꝓponeret huiuſmodi exceptionē ſꝫ ꝑ hanc rationeꝫ repellit qꝛ ipſe ꝓbare uolebat ꝙ eſſent falſi ꝓcuratores qꝛ poterat eſ ſe: ꝙ reuocatio ꝑuenit ad ad uerſariū ⁊ hͦ potuit ꝓbare qd̓ ſufficit. jͣ. e. mādato. vnde ap pellatio eiꝰ tenuit. Sed vide retur: ꝙ litter̄ iſte deberēt va lere ſaltē quo ad hͦ: ut ꝓcede rent ẜm ueritateꝫ negocij: qꝛ hͦ fuit tale falſum qd̓ ſi fuiſſet dictum. nihilominꝰ obtinuiſſet lr̄as decanus.sͣ. d̓ reſcrip. ſuꝑ lr̄is. Sꝫ iſti falſi ꝓcurato res reuocato mādato iudiciū ſūt ingreſſi cū aduerſario. et de ꝯſecutiuis litteras cuꝫ aduerſario impetrauerunt. ⁊ iō nil ualuit qd̓ fecerūt qꝛ ſi nō valuit īgreſſus iudicij nec cō miſſio ſuꝑ futuro ꝓceſſu. ⁊ qꝛ in fraudē hoc fecerūt ⁊ vnus alterius odio nō dꝫ pregraua ri. C. d̓ īoffi. teſt. ſi quis ſuo ſi. jͣ. de ſimo. nobis: ⁊ dignus eſt miſericordia ꝗ alieno vicio laborauit. C. de natura. lib. l. anaſtaſiane. ſic. x vi. q. i. frater noſter in prin. g ¶ Fidem. ſi. sͣ. de renun. in preſentia. ⁊. c. ſuper hoc. ar. ⁊. jͣ. de preben. niſi eſſent. ar. h ¶ Mentionē. hoc faciebat p̄ſumptionē pro eis cū nil̓ dixerūt. ⁊ hāc p̄ſump tionē elidet ꝓbatio in ꝯͣriū. ⁊ eſt noͣbile ꝙ iudices in ſua relatione debet face re mētionē de exceptōibus ꝓpoſitis ⁊ alijs q̄ rationabiliter proponūtur. ar. jͣ. de re iudi. inter monaſterium. i ¶ Religioſos. immo per ſeip̄m ⁊ vnū teſtem poſſet hoc ꝓbare. sͣ. e. c. prox. ⁊ jͣ. de iureiu. c. vl. in fi. ⁊. C. de re. cre. in bone fidei. k ¶ Obliti. de nemīe p̄ſumēdū eſt ꝙ ſit īmemor ſue ſalutis.i. q. vij. ſancimꝰ. qꝛ quilibet preſumitur bonus niſi probetur malus. sͣ. de ſcru. c. vno. ⁊. jͣ. de pre ſumꝑ. dudum. l ¶ Exceptio. qn̄ dicat̉ falſus ꝓcurator. dixi. sͣ. de reſcrip. ex parte decani. ⁊ il la eſt exceptio falſi ꝓcuratoris. Eſt ⁊ alia exceptio ꝓcuratoria. ſcꝫ cū quis nō pōt eſſe ꝓcurator veluti miles. ⁊ nō pōt opponi poſt li. ꝯteſt. cū ſit dilatoria. ff. e. filiuſfamilias.§. veterani. ⁊. C. e. ti. ita demū. ⁊. hāc pōt omittere fideiuſ ſor. ff. mā. ſi fideiuſſor.§. quedā. ⁊ ē alia exceptio ꝓcuratoria nō.ſ. hr̄e māda tū de qͣ hic dr̄. qꝛ plus ē mandatū fuiſſe reuocatū ꝙ nō habuiſſe mandatū. sͣ de reſcrip. ex ꝑte decani. in fi. ⁊ hec exceptio poſt litē ꝯteſt. pōt opponi ⁊ hāc exceptionē nō dꝫ omittere fideiuſſor. ff. mā. inter cauſas.§. mandato. ⁊ talis exceptio nō poteſt opponi poſt ſententiā ut hic. ⁊. C. eo. ti. licet. m ¶ Nullū. ex eo tn̄ iudicio qd̓ nullū ē ſolutū nō reꝑit̉. ff. de iudi. de qͣ re.§. ii. n ¶ Momēti. nō eſt hoc ſpāle in hoc caſu. ſed idē eſt in omni exceptione per quā ꝓbat̉ retro nihil actū eſſe utputa a nō ſuo iudice. xi. q. i. c. i. ⁊ pen. C. ſi a nō ꝯꝑe. iudi. l. vl. ſic. jͣ. de re iudi. ad ꝓbandū. jͣ. de excep. exceptionē. ⁊ ſiquid donet̉ ab eo qui nō pōt dare non valet. jͣ. de iurepa. qd̓ autē. ⁊ ſi donet̉ ei qui capax nō eſt. jͣ. de cleri. excō. mi. poſtulaſti. ⁊ sͣ. de eta. ⁊ qͣli. cū bone. ſi. C. de inoffi. teſta. fratres. o ¶ Irritandū. irritat hic papa factū iudicis altera parte abſente ut videt̉. qꝛ non apparet. ꝙ altera pars fuerit preſens ⁊ lite non conteſt. ⁊ hic poteſt face re iudex appellationis. jͣ. de app. ſepe. ſed ibi peremptorij loco eſt terminus ſtatutus ⁊ ad proſequendum appellationem. C. de temp. ap. l. ulti.§. illud. ⁊ illud optinet cum iam eſt lata diffinitiua ſententia. ⁊. ij. q. vi. ei qui appellat ⁊ op. ar. s. de renun. veniēs. ſic ubi agitur de ſubreptione. jͣ. de re iudica. cum dū ꝙ falſi ꝓcuratoresᵉ fuerant: ab ipſis iudicibus inducias poſtulaſ ſet: ipſi exceptionē oppoſitā inuti lēⁱ ⁊ ſuꝑuacuā reputantes ad ꝓbationē ipſius dilationem conceder noluerūt: propter quod ad appellationis beneficiū conuolauit. Sꝫ ijdem nihilominus lite non conte ſtata ⁊ iuris ordine pretermiſſo te ſtes contra eum recipere preſūpſe rūt ipſū a tullen̄. eccleſia ꝑ ſnīaꝫ re mouendo. Nos v̓o lꝫ uix fidēᵍ ad hibere potuerimus: ꝙ dicti iudices utpote uiri litterati ꝓuidi ⁊ ho neſti taliter ꝓceſſiſſent. maxime cū in ſua relatione quam ad noſtram preſentiam tranſmiſere: de huiuſ modi exceptione nullam fecerunt mentione. quia tamen epiſcopus ꝑ uiros religioſosⁱ prouidos ⁊ ho neſtos de quibus non ē ueriſimile ꝙ ſue ſalutis obliti ac iuramēti re ligiōe contempta falſū teſtimoniū tulerit: nobis fecit ſuꝑ his que ſūt ꝓpoſita plenam fideꝫ: attendētes etiam ꝙ falſi ꝓcuratoris exceptio non ſolum ante ſententiam uerum etiā poſtea pōt obijci: utpote qua ꝓbata iudiciū nullū ⁊ nulliꝰ momētiⁿ ꝯtrouerſie reputāt̉ ꝓceſſū ſu pradictoꝝ iudicū ſnīalit̓ duximus irritādūº.¶ Dē brixien̄. epō

lerunt negociū ad papam ⁊ ſic pars altera fuit preſens in alijs que acta ſunt coram papa vel cōtumaciter abſens. que forte ꝓcurauit relationē fieri dn̄o pape. ⁊ ꝙ dixit duximus irritandū.i. irritum eſſe oſtendimꝰ. jͣ. ut lite nō ꝯte. accedens. ad hoc probat littera iſta: qua probata ⁊cͣ. p ¶ Ue fraternitatis. legittimam. per leges veteres puniebat̉ mulier cōuicta de adulterio ad penā ſangui nis. C. de adulte caſtitati. et etiā ẜm legē moſaicā lapidabatur. xxxiij. q. v. hec imago. hodie vero detruditur in mo naſteriuꝫ. C. de adul. aut̉. ſꝫ hodie. ⁊. jͣ. d̓ ꝯuerſi. ꝯiug. gau demus. ⁊ poteſt vir vxorem ꝯuictam de adulterio ⁊ ꝯdē nataꝫ retinere ſi vult. ⁊ vxo: viꝝ. ut dicit̉ in predicta aut̉. q ¶ Talionis. Olim intra. lx. dies vtiles a tēpore diuorcij vir accuſare poterat vxorem iure mariti ſine metu calūnie C. de adult. ꝙͣuis adulterij ⁊ l. iure mariti. ⁊. ff. de adult. is cuius.§. vl. ⁊. l. mariti.§. prete rea. Hodie vero ꝯſtante ma trimonio pōt eā accuſare. ⁊ tenetur inſcribere ad penam talionis obligando ſe in aut̉. vt liceat matri ⁊ auie.§. cauſas: ⁊.§. quia vero plurimas. coll. viij. ⁊. hic. r ¶ Si forſan. hic nō notat du bitationem. ſꝫ expreſſiuuꝫ ve ritatis. ſic. xxxiij. q. ij. admonere circa mediū. ⁊. de. pe. di. i. ꝙͣobrē. ⁊. ff. de re iud. item §. i. ſ ¶ Nomen adulteri. t ¶ Locum. in quo cōmiſſum fuit adulterium. n ¶ Tempus.ſ. annum. ⁊ mēſem admiſſi criminis ⁊ oīa q̄ cōprehendunt̉ in lege ciuili. quam habes. ij. q. viij. libello ruꝫ. ⁊. ff. de accuſa. ⁊. inſcrip. l. iij. Quid contineri debeat in libello accuſationis. notat̉ his verſibꝰ. Cōſule mēſe die corā pretore ꝓfeſſus. Te de ferre reū. crimē loca pone ſo dalē. Et licet hora dies non menſis pretereatur. x ¶ Effectū. qd̓ eſſet ſi ſeparē tur. pōt tn̄ teneri ad aliaꝫ penam ut perpetuo ei adhereat qua carere voluit. xxxiij. q. v. hec īmago. uel ad penam extraordinariam ſe allegabit. jͣ. d̓ accuſa. ſuꝑ his. Itē habes hic. ꝙ ſi quid ꝓhibet̉ vna via. altera uia nō dꝫ admitti. C. ne mancipiū. ita vene. l. vl. ⁊. ff. de tu. ⁊ cura. ſcire. ff. de ꝯdi. inſti. que ſub ꝯditione.§. ſiquis. ⁊. ff. de bo. liber. l. querit̉. ar. ꝯͣ. iiij. q. iij.§. ſerui neqꝫ. y ¶ Mixta. ſicut ſolet dici de querela inof. teſta. que eſt mixta inter ciuilem ⁊ criminalem. Ciuilis eſt. quia qui eā proponit. proponit hereditatis petitionē ff. de inoffi. teſta. qui de inofficioſo. ⁊ in eo accedit ad criminalē: qꝛ ſi nō ve nit die ſtatuta. poſtea nō auditur. ff. de inoffi. teſta. papinianus.§. i. ar. C. qui accu. non poſ. ſi ea. ⁊. jͣ. de accu. licet. Um pro cauſa. de mādato. immo ⁊ ſi nō interueniſſet mandatū. poſſet a C Utamen ea petere que vtiliter expēdit in negocijs eccleſie. xij. q. iiij. quicū qꝫ. ff. de nego. ge. pōponiꝰ. ⁊. jͣ. de fideiuſ. ꝙ ꝗbuſdā. ⁊. jͣ. de depoſito. c. i. b ¶ Propter hͦ. ſic sͣ. de elec. ut preterite: qꝛ ſi alias fuiſſet iturus ad curiaꝫ: nō poſſet petere expēſas factas. niſi quatenꝰ plus expēdiſſet propter longiorem mora. ff. famil. her. ex parte ī prī. ⁊. ff. de nego. geſ. ſi cōmunes. diſtinguit̉ tn̄: quia ſi egit de mādato ſiue ſuccubuit ſiue no. poteſt petere expenſas. vt. C. man. l. etiā. ſed ſi egit ſine mādato ⁊ ſuccubuit. nō petet expēſas. ff. iudi. ſolui. iā tn̄.§. in hac. iſte aūt expenſe nō excedēt ꝓbabilē modū. ff. de dā. infecto inter quos.§. vlt. ⁊. l. ſe. in prin. ſic. jͣ. de eo qui mit. in poſ. cū ueniſſent. in fi. ⁊ jͣ. de ſequeſtra. c. i. in fi. Uia in cauſis. de iure cōmuni. Nota ꝙ vniuerſitas pōt ꝯſtituere pro Uturatorē non obſtante qd̓ dicit̉ procurator eſt qui mādato dn̄i negocia adminiſtrat. ff. e. l. i. ſed vniuerſitas loco dn̄i habetur ẜm leges ꝓcurator cō ſtituit̉ tantum a vero dn̄o. ff. e. l. i. ẜm canones nō eſt differētia in vocabulis dūmodo ꝯſtet ꝙ habet poteſtatē agēdi ⁊ defendēdi. jͣ. e. petitio. ⁊ quilibet ad miniſtrator ꝓcurator dicit̉.i. q. iij. ſaluator. Sed illa fuit dubitatio: qꝛ ſcholares nō vident̉ ꝯſtituere vniuerſitatē cū ius vniuerſitatis n̄ ſint a principe cō ſecuti. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuerſita. l. i. ff. de colle. illi. l. i. Itē qꝛ ſi eſſet vniuerſi tas. ſindicū vel actorem deberet ꝯſtituere auctoritate ep̄i. C. de epiſ. ⁊ cle. TUe f. ⁊ īfra. Con. tue. t. r. ꝙ Cſiuir accuſat uxoreꝫ de crimine ādulterij coram iudice ſeculari ad penā legitimāᵖ infligendā. quia tūc inſcriptionis uinculū dꝫ arripe re: ſeqꝫ ad penā talionisq aſtringe re: non per procuratorē ſed ꝑ ſeip ſum preſentem oportet preſentialiter accuſare. ¶ Si uero uir accuſai uelit uxorem de adulterio corā ec cleſiaſtico iudice: ut ab eius cohabitatiōe diſcedat: quia tūc ⁊ ſi for ſanʳ oporteat eū inſcribere: ut deſignet inſcriptiſ nomēˢ locūᵗ ⁊ tēp ⁊ omnia que comprhendūtur ī lege ciuili: ad talionē tamē nō debet ſe aliquatenus obligar̄: ne forte cū in probatione defecerit: intentiōiſ ſue conſequatur effectumˣ. Suſtineri poteſt: ſi neceſſitas id poſtulauerit: ut per procuratorem accu ſet: quoniam huiuſmodi accuſatio ⁊ ſi de crimine fiat: nō eſt tamē cri minalis: ſed quaſi mixtaʸ inter ciui lem ⁊ criminaleꝫ: quāquā in preſē tia prīcipalium perſonarum ſecuri us procedatur. I Dem. Um pro cauſa que inter. g. ⁊ f. gabion̄. eccleſie archid. uer tebatur: ⁊ infra. Diſ. u. mandamꝰ quatenus expenſas archidiacono reſtitui faciatis: ſi legittime proba re potuerit ſe de madato capituli ſuſcepiſſe predicta negocia promo uenda ⁊ propterº hoc ad ſe. ap. acceſſiſſe. ¶ Dem ſcholaribus pariſien̄. oēs.§. nihilominꝰ. Sed papa rn̄dit: ꝙ dē iure cōmuni hoc licet. 23 veꝝ qd̓ vniuerſitas ꝯſtituit ꝓcuratorem. ⁊ ꝑ ipſum ꝓcuratorē in rat. jͣ. de iura. calū. cū cauſaꝫ. ſed ꝓcurator a vero dn̄o ꝯſtiiutus nō iurat de calūnia. ſed dominꝰ. C. de iura calū. l. ij.§. ſin aūt. ⁊ ſcholo res pn̄t habere rectores ſiue ꝯſules ſuos de iuriſ. o. iudi. l. vlti d ¶ Concedimus.i. ꝯceſſum eē oſtendi muſ a iure cōmuni. ¶ditis pprorei us. qͣliter pro ceſſerūt non habemus hic. ſed pōt po ni diuerſitas ꝓceſſuū ꝑ illā decre. sͣ. d̓ reſcript. cum dilecta. sͣ. d̓ offi. deleg. venerabili. f ¶ Ob eos. ⁊ ita caſ ſato principali caſſat̉ ⁊ acceſſoriū. C. de legibꝰ. l. nō dubi um. jͣ. de fi. inſtr. in ter dilectos. ⁊ sͣ. de elec. qͣliter. ⁊. xvi. q. vij. ⁊ hec ſcripſimꝰ ⁊. jͣ. de ſciſma. c. i. g ¶ Ad illū.ſ. ꝓcura torē uel aduerſariū vel iudicē. jͣ. e. mandato. ⁊ ſic reuocatio iſta ꝑuenit ad iu dicē ⁊ cum iam eſ ſet ſuper proceſſibꝰ concluſum. non ob ſtante tali reuocation potuit ſuꝑ his ſententia ferri. cum procurator nil poterat facere poſtea. vnde talis reuoca tio non impedit ſen tentiam ferri ſuper his in quibus ē con cluſum. et ita quo dāmodo fertur ſen tentia contra abſen tem. ſed pro preſen te reputatur. quia ⁊ ſi preſens eſſet. ni hil poſſet obijcere ⁊ ſi tempeſtiue reuocatio fuiſſet facta non oſtenſa iudici vel aduerſario. nihilominꝰ valuiſſ et quicquid feciſſet vſqꝫ ad oſtē ſionē reuocationis. jͣ. e. mandato. ⁊. C. de ſatiſda. l. vna. ⁊. ff. e. ſi ꝓ curator. in fi. ſic in iudice tenet quod facit donec intelligit reuocatam iuriſdi. jͣ. de ap. ſi duobus. arg. ⁊ ꝙͣdiu ſeruus habetur pro li bero. videlicet ſententia illius. iij. q. vij.§. verum. ⁊ ar. ix. q. i. ordinationes. ⁊ff. de off. preſi. ſi forte. ⁊. ff. man. ſi mandaſſem. ar. ff. ſi cer. pe. eius qui in prouincia. ſi vero reuocatio tempeſtiue fuiſſet oſtenſa aduerſario vel iudici. quicquid fieret poſtea non valeret: ⁊ ſic pn̄t intelligi. sͣ. e. ex inſinuatione. ⁊. c. in nr̄a: vt ibi dicitur. h ¶ Noſtro contemptu. ſic. sͣ. de poſtu. bone. ⁊ sͣ. de offi. leg. lꝫ et. j. de ap. intimaſti. ⁊. C. d̓ rela. l. i. quia ſic illuderetur ſuperiori. ⁊. ar.ff. de ſucceſ. edic. l. i.§. decretalis. i ¶ Peruenerint. quia tunc quaſi contumax fuit. ⁊ ex tunc expecte re incepit ſi. jͣ. de ſequeſtra. c. i. de do. ⁊ contu. cum dilecti in fi. ⁊ f in culpa illius epiſcopi qui negocium ad curiam procurauit deſti nari. ſi. jͣ. de appel. nicolao. ⁊. c. interpoſita. ⁊. c. reprehenſibilis. ⁊. s. de reſt. ſpo. cum cauſam.§. ij. ⁊. c. reprehenſibilis. k ¶ Facies etiam. ⁊ ſic ſententia condemnationis profertur anted conſtet d̓ futuris expenſis: vnde ſignat̉ ꝯͣ. ff. de uſu. l. i.§. i. vbi dici ꝙ tractatus futuri temporis non ſpectat ad iudicem. hic iam con ſtabat. ꝙ facturus eſſet expenſas. Sed videt̉ ꝙ ſententia quantuꝫ ad futuras expenſas non teneat. quia non continet certam quanti tatem. ⁊ incerta ſententia nulla eſt. C. de ſen. que ſine certa qua. fer. l. hec ſententia. ſed illud habet locum vbi certa quantitas peli ta eſt iure actionis uel ſpecies: quia ſi ibi ſententia incerta eſt: noſ parit actionem rei iudicate. ſed iſte expenſe petuntur officio iudi cis pro intereſſe. propter contumatiam alterius partis: ⁊ ideo pi teſt condemnari etiam ad expenſas factas ⁊ faciendas. quas decia rabit poſtea ſuo ſacramento. ⁊ fit hic cōdemnatio expenſaꝝ nulla Uia in cauſis que cōtra uos ⁊ pro uobis mouēt̉: ueſtra uni uerſitas ad agendū ⁊ reſpondēdū commode intereſſe non poteſt: po ſtulaſtis a nobis: ut procuratoreꝫ inſtituere ſuper hoc uobis de no ſtra permiſſione liceret. Licet ig tur de iure cōmuniᶜ hoc facere ua. leatis inſtituendi tamen procura. torē ſuꝑ his auctoritate preſentiū uobis ꝯcedimusª facultatem. Onor. tertiꝰ epiſcopo egitanen̄. Uditis ⁊ intellectis que ſuꝑ delegatorum noſtrorum pro ceſſibꝰ fuere propoſita proceſſus ipſos ⁊ quęcūqꝫ ſecuta ſunt ex eis uel ob eos noueris noſ irrita iudi caſſe non obſtātibus litteris quas de reuocatione mandati procuratori ſuo colubrien̄. epūſ deſtinauit cū ātequā ad illūᵍ lr̄e huiuſmodi ꝑ uenirent: fuiſſent ſuper eiſdem ꝓceſſibꝰ ⁊ hincīde concluſum. Cete ruꝫ memoratū colubriē. epūꝫ qui ꝓcurauerat totuꝫ negociū ad exa men ſe. ap. aduocari: ⁊ poſtmodū mandatum factum procuratori nō ſine noſtro contemptu ⁊ tuo diſpē dio reuocauit: condemnandum ti bi duximus in expenſis quas feci ſti a tempore quo ad procuratoreꝫ ipſius reuocatorie littere peruene rint: ⁊ facies etiam uſquequo per ſe idem epiſcopus uel per ꝓcura torem idoneuꝫ ſe noſtro cōſpectui preſentabit: in principali negocio legittime ꝓceſſurus. ¶ Dē. m. ⁊.r. canōicis mutinen̄.

ſtitutis. ⁊. jͣ. quod me. ca. c. fi. ſed illa taxatio poteſt fieri poſtea qn̄ inrabitur ſuper expenſis: vt dicit.§. quod fieri. Etitio ueſtra. generales. licet fuerint generales procuratores nō tamen poterant trāſigere. ff. e. mandato generali: nec poſ Aſunt alienare: niſi fructus aut alia que de facili corrumpi poſſunt. ff. eo. procurator tuto rum. Sed nunquid alter iſtorū poſſit a gere vel adminiſtra re ſine reliquo. Uidetur ꝙ ſic. quia in tutoribus ⁊ actori bus id ſeruat̉: vt al ter ſine altero admi niſtrare poſſit. ff. d̓ nego. geſt. cum alicui. ⁊. ff. de admini. tut. decreto. v̓. i. ⁊ l. lucius.§. i. ⁊. l. ſi plures.§. quamuis ⁊. ff. man. creditor. §. duobus. Credo ꝙ ſi inſolidum con ſtituti ſunt. vnꝰ poteſt agere ſine altero. ⁊ alia facere pro ut negocia ocupaue rit: alias non poteſt unus agere ſine a lio: licet in tutoribꝰ aliud ſit benigne re ceptum. vt dicunt ille leges decreto ⁊ lucius. ⁊ lex illa cre ditor.§. duobus intelligitur in eo caſu cum inſolidum vtri qꝫ mandauit. de hͦ notatur. jͣ. c. pe. in notula ſic ergo. b ¶ Actores. ſcd̓m canones non videbatur iſta dubitatio quia canon omnes adminiſtratores no mine procuratoris intelligit.i. q. iij. ſal uator. eſt enim no men generale. ⁊ sͣ. e. quia in cauſis. vbi vniuerſitas de iure commu ni conſtituit procuratores. c ¶ Intētio fuit. Sic pꝫ: ꝙ quando verba generalia ſiue dubia ponū tur huiuſmodi in inſtrumentis procurationis. recurrendum eſt ad intentionem conſtituentis. ſic etiam de priuilegijs. jͣ. de decimis ex multiplici. sͣ. de offi. ordi. licet. ⁊ in reſcriptis. jͣ. de ar. expoſita. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. audita. sͣ. de offi. dele. ſuper eo. ⁊ in beneficijs confere dis. jͣ. de preben. ſuper inordinata. ⁊. c. vl. ⁊ illa eſt cauſa. quia verba debent deſeruire intentioni: non intentio verbis: per verba eniꝫ ex primitur intētio. xxij. q. v. humane aures. ⁊. xxxviij. di. ſedulo. ⁊.i. q. i. marchion. ⁊. jͣ. de verbo. ſig. intelligentia. ⁊. c. preterea. ⁊ de cō ſec. di. iiij. rettulerunt. ⁊ facit ad hͦ. ff. de iudi. ſiquis intentione am bigua. Ar. contra. ff. de pac. veteribus. ⁊. ff. de contrahen. emp. la. beo. ⁊. l. cum in lege. ſed illa locum habet in cōtractibus: vbi vendi lor debet aperte omnia exprimere. alias fit interpretatio cōtra ip̄m ⁊ ita manifeſtum eſt: ꝙ non eſt ſemper conſideranda verboruꝫ for ma in huiuſmodi conſtitutionibus: ſed quid eſt eis cōmiſſum ⁊ in quo officio: quia hoc nomē procurator eſt generale nomen ad quā libet adminiſtrationem: ⁊ per ſequentia que ponuntur in conſtitutione reſtringitur ad id de quo agitur. vt pꝫ hic. Unde ſi dicerem: ego do ticio poteſtatem agendi ⁊ defendendi in cauſa vel in cauſis quam vel quas habeo cum tali ſufficiens eſt mandatum: non obſtā te ſubtilitate legali que in hoc caſu ſolummodo videtur legem imponere verbis ⁊ non rebus: cum ſit potius cōtrarium faciendum. C. communia del. l. ij. in fi. Ccedens. ut exiſtens ibidem libera. qui.n. agit. libertateꝫ dꝫ ha Lbere. ut libere confiteatur ⁊ poſſit eſſe in iudicio: quia confeſſio per metum ſiue timorē extorta: non preiudicat. xxxi. q. ij. lotharius ⁊..xv. q. vi. c. i. ⁊. xxij. q. iiij. inter cetera in fi. ⁊ precipue in matrimo nio in quo libertas omnimodo reſtituenda eſt. ⁊ locus prouidend eſt in quo nulla poſſit eſſe formido. xxxiij. q. ij. ſiue de cōiugij. ⁊ ple na debet gaudere ſecuritate cuius eſt animus indagandus: ne per timorem dicat ſibi placere quod odit. jͣ. de ſpon. cum locum. ⁊ quod quis non diligit facile contemnit. xx. q. iij. preſens clericus. ⁊ coa Etitio ueſtra nobis exhibi. ta continebat: cum mutinen̄. epiſcopus in liuoniam ꝓfecturus uos uicarios ⁊ procuratores ſuos conſtituit generales: uobis uolē. tibus agere contra detentores bo norum epiſcopi mutinen̄. uel contra illum agentibus reſpondere. frequenter opponitur ꝙ facere nō poteſtis: pro eo ꝙ in inſtrumento uicarie ſiue procurationis huiuſ modi non exprimitur: ꝙ epiſcop ipſe conſtituerit uos ſindicos uel actores: ⁊ infra. Nos igitur ex te nore ipſius inſtrumēti liquido cognoſcentes ꝙ intentio fuit ipſius epiſcopi dare uobis agēdi ⁊ reſpō dendi pro ipſo epiſcopo liberam poteſtatē: exceptionem huiuſmo di penitus reprobamus. Regorius nonus nobili uiro ubaldo ciui piſano. Ccedens ad ap. ſe. ⁊ infra. MMandamus: quatenus. d. nobilem mulierem que ſub tua po teſtate tenetur: plene reſtituas libertati faciens ipſam ad caſtrū de maſſa lucane dioc. ſecure perduci ut exiſtens ibidem libera procura torem libere ordinare ualeat. qui ſuam coram nobis iuſticiam proſe quatur. Tu ergo ſuper ſponſalibꝰ que inter natam tuam ⁊ filium eiuſ dem nobilis contracta proponun ctiones difficiles conſueuerunt exitus habere. jͣ. de ſponſa. requiſiuit. Sed qualiter agit pro filio: cum mater filium in poteſtate non habeat. jͣ. d̓ conuer. in fi. c. vlt. Hic agebatur de facto illius mulieris. quia contradixerat cum illo nobili ſponſalia nomine filij ſui cum arris promiſſis hincinde. ſi ſtaret per alteꝝ quominus mr̄imoniū ꝑficeretur. quod licet. C. de ſpon. l. vl. ſed pena apponi non poteſt: ⁊ ſi apponat. peti n̄ pōt. ut p̄di. l. i. ī fi. ⁊. jͣ. de ſponſa. gēma mulierEt de ver. obl. ticiai. rn̄ſo. e ¶ Reſpondendū. Sic ergo debet conſtitui ꝓcurator ad agenduꝫ datus vt poſſit etiaꝫ defendere ⁊ reſpondere ad uerſario ſi eum recōueniat: aliaſ ſi nō defenderet denega bitur ei actio. ff. e. mutus.§. pena. ⁊ in expenſis alteri par ti tanꝙͣ contumax cōdemnatur. jͣ. e. conſtitutuſ. ar. in qua conſtitutione debet ſatiſdatianem exponere: per quam ipſo fideiuſſor ſui ꝓcuratoris exiſtat iudicatuꝫ ſolui ſub hy potheca rerum ſuaꝝ: inſti. d ſatiſda.§. ſi vero. ⁊ ꝙ tēpore ſentētie erit in iudicio. alias omnia dabit que in ꝯdemna tione veniunt ut ibidē dicit̉ ⁊ ita plenam habet poteſtateꝫ. Et eſt notabile. quia ꝓcurator quādoqꝫ non poſſet caue re iudicatū ſolui. qꝛ forſan nō hꝫ ibi amicos qui ꝓ eo velint fideiubere. ⁊ ita cōtumax reputaretur. ex quo ſic citatus eſt: ut hic dicit. ſed ſi hoc fiat ſufficiens erit procurator. et hic habet locū in ꝓcuratore rei qui debet cauere ſemꝑ iudicatum ſolui. quod eſt dicei ſoluere id in quo ꝯdemnatur ⁊ quod defēdat reū: ⁊ qd̓ nō cōmittat doluꝫ. ff. iudicatum ſol. l. iudicatum. ⁊ in ꝓcuratore actoris. Idem eſt ſeruan dum ſi reconueniatur. Sed nunquid pn̄t iſti parētes liti gare de mr̄imonio filioꝝ. ut fieret preiudiciū ei ꝯͣ quē ſentētiaretur ꝓ matrimonio. Dico ꝙ ſic dūmodo filij conſentiant ad hoc ⁊ ratū habeant facta parentū. quia perinde habetur ac ſi ipſi hoc facerēt per alios ⁊ precipue per parentes cōtrahitur matrimoni um. xxx. q. ii. honorātur. ⁊. jͣ. de cōuer. coniug. ex parte. Si vero filij nō con ſentirēt factis parentū: tunc non noceret ſentētia ꝯtra aliquē lata. ibi.n. non poteſt pater uel mater litigare filio inuito. cuꝫ ibi ſolus conſenſus illorum de quoꝝ cōiunctione agit̉ ſit neceſſariꝰ. xxvij. q. ii. ſufficiat: ⁊ inuitis etiā parēti bus cōtrahere poſſint. quia quantū ad hoc nō dicuntur in poteſtate parentum eſſe. jͣ. de deſpon. impub. c. i. Ilectus citato. ad eccleſiā ſuam per ſuum procuratorē. ibi enim debet citari. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. cām. que. ⁊. c. vl. nā ipſe fuit bononie. ut. jͣ. de eo ꝗ mit. in poſſ. c. vlti. g ¶ Generalis. pōt ergo quis cōſtituere generalē ꝓcuratorē ad omnia taꝫ ad iudicia ꝙͣ ad negocia. ut hic dicit. ⁊ sͣ. e. petitio. tn̄ talis ꝓcurator trāſigere n̄ poteſt nec alienare. de hoc dixi. sͣ. e. petitio. īmo quilibet tenet̉ dimittere ꝓcu ratorem: alias ꝓcederet̉ ꝯͣ abſentem: ſi nō defenderet̉. ff. quibꝰ ex cau. maio. item ait. ⁊. l. ſe. de hͦ dixi. sͣ. de of. dele. conſultationibus. h ¶ Cedere. ad hͦ.n. dant̉ inducie deliberatorie. vt. jͣ. illos deliberet: an cedet uel cōtendat. iij. q. iij.§. offerat̉. ſꝫ iſte ꝓcurator per ſe deliberare nō poterat. vtrum deberet cedere uel cōtendere ſuꝑ facto alteriꝰ: vnde debebat ꝯſulere dn̄m principalē. gͦ inducie tales eſſe debebant ꝙ poſſet illū requirere. vndi cū hͦ nō faceret iuſta fuit appellatio: terminꝰ.n. ſemꝑ ꝯſtituendus ē ẜm diſtā tiā locoꝝ ⁊ negocij ⁊ perſonaꝝ qualitatē. jͣ. de ap. cum ſit romana. ⁊. ff. de iu di. nonnunꝙͣ. Et ex hͦ pꝫ ꝙ huiuſmodi inducie deliberatorie arbitrarie ſūt qꝛ debent moderari ſecundū locoꝝ diſtantiā ⁊ ꝑſonaꝝ ⁊ negocij qualitatem licet dicat̉. xx. dieꝝ gaudeat inducijs. īmo plus uel minus ẜm ꝙ viſuꝫ fuerit iudici expedire. jͣ. vt lit. non ꝯteſt. quoniā frequēter.§. ſi vero. alie vero indu cie puta que dant̉ ad appellandū nō ſunt arbitrarie ibi iudex nil hꝫ officij. jͣ. de re iudi. ꝙ ad ꝯſultationem. ⁊.ii. q. vi. biduuꝫ. que ſūt. x. dieꝝ: ut. e. cā. ⁊. q. e.§. anterioꝝ. ⁊ inducie que dant̉ codemnatis in cā pecuniaria nō ſunt arbi trarie. ff. de re iudi. l. iiii.§. ſiquis. niſi cā cognita ⁊ iuſta de cā. ff. e. l. ii. tn̄ ꝗdā illas dant ad arbitriū ſecundū cōſetudinē loci. Onſtitutis. noīe ſue vxoris. forte noīe vxoris ſue recepit iſte obligatio nem a priori mutuādo ei pecuniā vxoris noīe illis aut ꝓ alio ꝯͣctu: pro tur: procuratorem idoneuꝫ ad pre ſentiam noſtram mittas: qui ad agendum ⁊ reſpondendum plenaꝫ habeat poteſtateꝫ. ¶ Dem cātuar. archiepiſcopo. Ilectus filius magiſter. l. re ctor eccleſie de anna tranſmiſ ſa nobis petitione monſtrauit: q cum. r. preſbyter contra ipſuꝫ cauſa ſtudij bononie commorātem ſu per eadem eccleſia ad iudices noſtras litteras impetraſſet: earū auctoritate a iudicibus ipſis eodem r̄ctore citato procurator ipſius ge neralisᵍ ad omnia eius tractanda negocia: pro eo ꝙ competentē ter minum infra queꝫ rectorem ipſuꝫ conſuleret: utrum deberet conten dere uel cedere queſtioni ſibi cōcedere denegabant: pro eodeꝫ no ſtram audientiam appellauit. quo circa mandamus: quatenus ſi eſt ita: reuocato in irritum ⁊ cetera. ¶Dem epiſcopo lexon̄. On̄ſtitutis in pre n. h. prio ri ſegien̄. ⁊. t. laico dilectum filium. o. ſubdiaco. noſtrum ſuper cauſa que īter ipſos ſuper quadaꝫ ſumma pecunie uertitur: conceſſi mus auditorem: ⁊ infra. Quia pri or ſuper ipſa pecunia: in qua dict t. eum ſibi ſue uxoris nomine te

qͣ etiā ſine mādato agere poſſet in rebꝰ ipſiꝰ p̄ſtita cautione de rato. C. e. ti. maritꝰ. ſꝫ ſi maritus habeat mandatū nō pōt agere. niſi qͣtenꝰ ī mādato cōti netur: vt ibi dr̄ in fi. l. prealleg. ſic ēt noīe alteriꝰ quis recipit inſtitutionē ſiue inueſtiturā. jͣ. de p̄ben. accedes. ⁊ noīe alteriꝰ ꝗs recipit vſuras qd̓ eſſe nō dꝫ xlvi. di. ſicut nō ſuo(ſic ⁊ noīe vxoris ſibi potuit obligare pͥorē ꝑ ſtipulatione ſꝫ vxori ſimplicit̓ nō potuit dicēdo ꝓmittis vxori mee ſol uere tantā pecuniā qꝛ alteri neri dicebat recepto libello illicēn ꝑ alteruꝫ ſtipulari vel paciſci ciatus receſſit quendam procuranēo pōt inſti. de inuti. ſtipu.§ torem dimittens ſolūmō ad agenalteri. ff. de ver. ob. ſtipulatio dum: quem cum auditor ipſe per iſta.§. alteri. nec factū alteriꝰ mandatum procuratorium ſibi da pōt ꝗs ꝓmittere inſti. d̓ inuti. tū ad defendēdū prioreꝫ ſufficiētē ſtipu. in.§. ſiꝗs aliū ⁊ ī p̄dicta nō uiderit: eum ex hoc reputās cō l. ſtipulatio iſta in prin. SSꝫ ſi tumacem ipſum prefato. t. in unaꝫ vxor agere velit ꝓ tali obliga tione: nūquid eſt p̄ferenda il marchā ſterliogoꝝ cōdēnauit taxa la viro: ⁊ an vir poſſet agere tione prehabita in expenſis: ⁊ in inuita vxore: n̄ qꝛ vtilis actio fra. Nos autem finem litibusⁿ im acquiſita vxori p̄fertur direponere cupientes: ⁊ ꝙ ab auditor̄( cte acꝗſite marito. nec pōt age prefato factum eſſe dinoſcitur apre ea in vita. ff. de ꝓcur. ſi ꝓ probantes: mandamus: quatenuſ curator. vbi dr̄ qd̓ ſi ꝓcurator meꝰ ſtipulatus fuerit ſatiſda tionē iudicatū ſolui. vtilis ac tio mihi dat̉: nec pōt agere ꝓcurator me inuito. k ¶ Illicenciatus. xi. q. iij. certū ideo ꝯtumax reputat̉. qꝛ nullū reſponſalē ſuffi cienteꝫ dimiſit. l ¶ Ad agendum. iō nō valuit mandatū. qꝛ cū pͥmo eſſet reꝰ. debuit dimittere ꝓcuratorem ad defendendū ⁊ nō ad agendū. niſi vellet reconuenire actoreꝫ ⁊ ideo ꝯtumax reputat̉. qꝛ nō dimiſit idoneū. Qualit̓ aūt dꝫ mittere quis ꝓ curatorē ⁊ ſufficientē. dictū eſt. sͣ. e. accedēs ⁊ iſte ꝓcurator noluit eū defende re. qd̓ ſi feciſſet. nō fuiſſet ꝯdemnatus prior in expēſis ſicut credo m ¶ Taxatione. que ſemꝑ dꝫ p̄mitti an̄ ꝯdemnationē. iij. q. iij.§. offerat̉. ⁊ ēt iuramēto p̄miſſo. ij. q. i. ī pͥmis ⁊. jͣ. qd̓ me. ca. c. fi. ꝙ debuit hic p̄mitti. Et ſic nota. ꝙ ſentētia ſuꝑ expēſis ꝓ ꝯtumatia pōt ferri in abſentē. ⁊ hͦ eſt qd̓ dixi. sͣ e. qͣrelā. d̓ expēſis.ſ. ꝗ n̄ venit uel ſi venit ⁊ recedit ſine ln̄ia ꝯdēnat̉ ī expēſis. n ¶ Litibus. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. finem. ⁊. c. venerabilis. Andato ꝓcuratoris. de mādato procuratoris actoris. dictū eſt. sͣ. e. c. i. In mādato.n. ꝓcuratorio dꝫ ꝯtineri p̄cipue nomē eiꝰ. qui ꝯſtituit ꝓcu ratorem ⁊ nomē ꝓcuratoris ⁊ in qͣ cauſa. ⁊ ꝙ ratū habebit. qd̓ cū eo actu erit ſicut in lr̄is de rato. ⁊ corā ꝗbꝰ iudicibꝰ maxime ſi ſunt delegati: corā ordina rio nō eſt neceſſe multum. ꝙ fiat de eo mētio. ff. de ꝓcur. ſi ꝓcuratoreꝫ. ⁊ iſte lr̄e mitti dn̄t aduerſario: vt certus ſit quibꝰ releuat ꝓcurator a ſatiſdatione d̓ rato. cū de mādato dubitat̉. vt ibi dr̄ G mādato ꝓcuratoris rei oīno ꝯſtare dꝫ ⁊ ſi nō on̄datur mandatū repellit̉ nec admittit̉ tanꝙͣ ꝓcurator ēt ſi dubitare tur. niſi vellet ſe offerre defēſioniſ⁊ ſiue ꝗs habeat mandatū ſiue non: ⁊ quā tumcunqꝫ ſit idoneꝰ ꝓcurator dꝫ p̄ſtare aliquā aliā cautionem.ſ. iudicatū ſol ui. C. d̓ ſatiſdā. l. vna. ⁊. ff. e. qui ꝓprio.§. qui alium. ⁊. l. minor in fi. ⁊ inſti. de ſatiſda.§. ſi vero. que clauſula.ſ. iudicatū ſolui tria ꝯtinet.ſ. ꝙ defendat reū ī cā: ⁊ qd̓ dolū nō comittat. ⁊ ꝙ ſoluat iudicatū. ⁊ hoc ipſum ꝙ verbū ſonat. ff iudica. ſolui. l. iudicatū ſolui. ⁊ hec ſatiſdatio dꝫ interponi ab ipſo dn̄o. qn̄ ī ſens ꝯſtituit ꝓcuratorē dū ꝯuenitur. ſ ſi abſens exͣ iudiciū ꝯſtituit̉. cautiōeꝫ interponat ꝓ ſuo ꝓcuratore: ꝑ quam fideiuſſor exiſtat ſub hypotheca reruꝫ ſuaꝝ inſti. de ſatiſda.§. ſi vero. alias ipſemet ꝓcurator exponere dꝫ p̄dictam cautionē quantumcūqꝫ locuplex ſit ⁊ idoneꝰ. vt dictū eſt. ¶ Cautione vero de rato nō p̄ſtat ꝓcurator rei.ſ. rem ratā dn̄m habituꝝ: cū ⁊ ſi ille.ſ. dn̄s ratū n̄ habeat. ip̄e ſoluat de burſa ſua. qꝛ reuocare nō pōt dn̄s. Porro vbi reuocare poſſet vel retractare qd̓ actū eſt dꝫ ꝓcurator p̄ſtare cautionē rē ratā dn̄m ha bituꝝ. vt cū qͣſi defenſor ꝯuenit̉ rei vendicatione vel cōi diuidūdo vel famil. herc. finium regundoꝝ: ⁊ eccleſia vel minor: ⁊ in reſtitutionē in integꝝ poſtu lado. ⁊ cā ſtatus cū ſeruus clamat in libertatē ꝯͣ ꝓcuratorem dn̄i duplicē cau tione p̄ſtat ꝓcurator rei. iudicatum ſolui ⁊ rem ratā dn̄m habituꝝ. ff. e. pōpo mus(ſed his. ⁊. l. ſi defunctus.§. vlt. qꝛ in hͦ iudicio vtraqꝫ ꝑſona ſuſtinet vi ce duaꝝ ꝑſonaꝝ. jͣ. de ꝓba. ex lr̄is. ⁊. ff. e. nō ſolū.§. ſi ſtatus. ⁊.§. eſt ⁊ caſus: ⁊ cū tutor poſtulatur ſuſpectus: ⁊ ipſe ꝑ procuratorem defendit. ff. e. nō ſolum §. vl. ⁊ huiuſmodi cautiones an̄ lit. ꝯteſt. peti dn̄t. ff. e pōponius.§. ratihabi tionis(procurator vniuerſitatis ſiue collegij cautionē de iudicato ſoluēdo nō p̄ſtat. qꝛ ſuſtinet vicē vniuerſitatis ⁊ iurat de calūnia in aīam propriam. jͣ. de iura. calu. in ꝑtractādis. ⁊. c. ſe. ⁊. C. de iura. calū. l. ij.§. ſinaūt. qꝛ qͣſi dn̄s intelligit. ſicut ⁊ tutor. ff. ꝓ emp. l. qui fundū.§. ſi tutor. ar. ff. rē ra. ha. actor. nec tutor cauet de iudicato ſoluēdo. C. de admi. tu. l. vl.§. defenſionē: ſicut nec ve rus dn̄s illa p̄ſtaret inſti. de ſatiſda.§. ſꝫ hodie. ⁊ ideo de neceſſitate eſt iſtud officiū. sͣ. e. qꝛ. ſed officiū ꝓcuratoris eſt voluntariū: qꝛ nemo cōpellitur ꝯſti tuere ꝓcuratorem.s. e. quereſā. alias nō eſſet differentia inter procuratorem priuate perſone ⁊ ſindicū vniuerſitatis. b ¶ Reuocato. Circa huiuſmodi reuocationem notabis. Cū aliquis reuocat mandatū tactū ꝓcuratori ad agendū vel defendēdū ꝯſtituto. aut reuocatio ꝑuenit ad ꝓcuratorē tantū. aut etiā ad aduerſariū uel iudiceꝫ. Si tantū ad ꝓ curatorē. nō p̄iudicat aduerſario. qꝛ iudiciū qd̓ idem qͣſi ꝓcurator poſtmodu eſt exꝑtus. ratū eē dꝫ. ut hic. ⁊ sͣ. de reſcrip. ex parte. ⁊. ff. e. ſi ꝓcuratorem ī fi. ⁊. C. de ſatiſda. l. vna. etiā an̄ iudiciū ceptū. ff. iudi. ſol. ſi aūt. ad id. ff. d̓ ſolu. qui hominē.§. ſi ticiū. ⁊. l. ſiꝗs ẜuo. ⁊. l. cū ꝗs.§. i. ⁊ ſi pater iuſſit filio credi. poſtmodū ignorāte creditore mutauerit voluntatē. ceſſat ſe natus ꝯſultū. quoniā initiū ſpectandū eſt. ff. ad macedo. ſi tn̄. EEt c. dicā. qui voluerit cuꝫ ẜuo meo ꝯͣhere periculo meo ꝯͣhat. poſſū mu tare voluntatē. ſi certificauero creditōeꝫ. ff. qd̓ iuſſo. l. i. rn̄ſo. i. in fi Si vero reuocatio ꝑueniat ad iudice uel ad aduerſariuꝫ ꝑtibus ꝯuocatis ⁊ cetera. ¶ Dē. quicquid fit cuꝫ eo Andato ꝓcuratoris poſt li tanꝙͣ cū falſo ꝓcutem conteſtatam a domino re ratore non valet. ut uocato: ſi hoc ignorante iudice hic a ꝯͣrio ſenſu. sͣ. uelᶜ aduerſario factuꝫ fuerit: iudici de reſcrip. ex parte um quod idem quaſi procurator decani. poſtea nō ꝓ cedat iudex cū illo poſtmodum expertus eſt: ratuꝫ eē ꝓcuratore. sͣ. e. audebebit. IDem. ditis. ⁊ ſic intelligit̉ On īiuſte iudex ꝓceſſit: qui qd̓ dr̄. sͣ. e. ex inſinu filium famil. in procuratoreꝫ atiōe. ⁊. c. in noſtra admiſit quāuis ad futurasᵉ contro ꝗ.n. vult reuocare uerſias cōſtitutum: qui licet ſimul procuratorem. cercum alijsⁱ datus fuerit: prius tamē tificare dꝫ aduerſaꝓcurationis officium occupauit: rium uel iudiceꝫ ut hic dicit. ſicut lr̄e d̓ rato mittunt̉ iudici ⁊ aduerſario. ff. eo. ſi procuratorem. ff. rē ra. habe. ne ſatiſdatio. ſic multo fortiꝰ lr̄e reuocatorie. Sed qͣre dicit. poſt lit. ꝯte. inuenitur a ꝯͣrio ſenſu. ꝙ an̄ lit. ꝯteſt. poſſet reuocatio fieri etiā ignorāte iudi ce uel aduerſario. ⁊ ꝙ neceſſe nō ſit ſignificare iudici uel aduerſa rio. ſic videret̉ loqui decre. sͣ. e. ex inſinuatione in noſtra. Ex lr̄a il larum nūꝙͣ colligit̉ ꝙ reuocatio peruenerit ad iudicē uel ad aduer ſariū. ⁊ tn̄ reuocatur quod factum fuit per illos ꝓcuratores. Sed ibi ſupplet̉ ꝙ reuocatio vēit ad aduerſariū. Sic gͦ ſupple hic maxīe. qꝛ idem an̄ lit. ꝯteſt. ⁊ poſt litē. ſic enim multi poſſent decipi. ſi ſola reuocatio ꝓcuratoris ſufficeret. ſi non denunciet̉ aduerſario vel iu dici. qn̄cunqꝫ fiat reuocatio certificandus eſt aduerſariꝰ. alias im putet ſibi qui hͦ tacuit. Ar. ꝯͣ. ff. mā. ſi mandaſſem. illud in negocijs vbi nō decipit̉ venditor: hic decipit̉ aduerſariꝰ. ⁊ ideo ſecus. Sed ſi reuocatio ſit miſſa procuratori an̄ lit. ꝯteſt. ⁊ ipſe occultat hͦ. vide deret̉ ꝙ ꝓcuratori ſit imputandum ꝙ eā nō oſtēdit. ⁊ ſentētia quā tū ad eū valeat. ſed nō quantum ad dn̄m quia ſe liti obtulit aliene. ff. rē ra. ha. l. iij.§. falſus. ⁊. ff. de iudi. de qua re.§. ij. ⁊. ff. de rei ven. is qui ſe obtulit. ⁊. l. p̄dicta ſi ꝗs ſeruo in fi. ſed hͦ forſitan poſſet ha bere locū cū ꝓcurator eſt ſoluendo. alias nō arg. predictaꝝ decre. ex inſinuatione in noſtra. Uel dic. ꝙ tenet ſentētia ⁊ īputet ſibi dn̄ſ qui hoc nō inſinuauit iudici uel aduerſario ut ꝓbat hec lr̄a. Itē ex hac lr̄a vr̄ ꝙ etiam poſt litem ꝯteſtatam indifferenter. ꝙ reuocari poſſit abſqꝫ cauſe cognitione. et ideo. ꝯͣ. ff. e. poſt litē ꝯteſt. nō eſt ꝯͣ quia hic non habet locū quādo ꝓcurator ꝯſentit. Si vero procura tor nollet dꝫ hoc fieri cā cognita. tamen non procedet̉ in cauſa poſt reuocationē. niſi poſt cauſam cognitam. ⁊ tn̄ nō debet audiri ꝓcuʳ rator qui ſibi aſſumpſit ꝓcurationeꝫ vel ſe aſſerit procuratorē. hoc ipſo ſuſpectuſ eſt. ⁊ ita ſemꝑ remoueretur. ff. que oīa ſecus. ſed hoc dicit ꝓcurator ut ſine nota ſuſpitionis remoueat̉. ut. l. p̄dicta q̄ oīa. c ¶ Uel pro. ⁊ alias ſequeret̉ a ꝯͣrio. ꝙ ſi reuocatio ad alteꝝ. ꝑueniſ ſet. valeret qd̓ cum eo factū eſſet qd̓ nō eſt verum. d ¶ On iniuſte. filiūfamil. filiuſfamilias etiā ſine mādato ꝓ patre admittitur ad agendum ⁊ defendendū p̄ſtita ſatiſdatione. in mo ⁊ ſi eſſet minor. qꝛ iuſtius eſt talē admittere. ꝙͣ abſentē indefen ſum ꝯdemnare. C. e. ti. exigendi. Itē pōt ꝯſtitui ꝓcurator ad age dum ⁊ defendendū. ut hic dicit. ⁊. ff. e. filiuſfamil.§. ipſe quoqꝫ. vn̄ iudex iuſte fecit qui illuꝫ admiſit. niſi eſſet minor quē nō debuit ad mittere. qꝛ ſi decipiat̉ pōt reſtitui ipſe ⁊ fideiuſſores eiꝰ. ff. e. minor niſi forte ꝓ pr̄e ad defendendū ex benignitate ⁊ nō de rigore. ut in l. exigēdi. in fi. el Ad futuras. ad pn̄tes ⁊ futuras lites bn̄ dat̉ ꝓcurator ī diē ⁊ ſub ꝯditione ⁊ ī ꝑpetuū ⁊ ad tꝑ̄s. ff. e. l. iij. ⁊. iiij. ad vna cām ⁊ ī plures ⁊ ad oēs. ut. ff. e. l. i. ⁊. l. madato. ⁊ sͣ. e. dilectꝰ. ⁊ p̄ſens ⁊ abſens da ri pōt. ff. e. l. i. ī fi. nec dat̉ īuitꝰ. C. e. inuitꝰ. ⁊ dꝫ exp̄ſſe ꝯſentit̉. aliaſ inuitꝰ vr̄. ff. e. filiuſfamilias.§ inuitꝰ. ⁊ ꝗlibet ꝗ nō ꝓhibet. dari poſ qꝛ ꝓhibitorum ē hͦ edictū. ff. e. inuitꝰ.§. i. ⁊. certus dꝫ eſſe ꝓcurator ff. e. l. ij. f ¶ Cū alijs. Sic gͦ pꝫ. ꝙ plures ꝓcuratores ſimul dari pn̄t. ij. q. vl. j forma. in fi. ⁊. jͣ. de teſti. inſuꝑ. ⁊. ff. e. pluribꝰ. ⁊. ff. de admi. tu. decre to.§. i. Sꝫ nūꝗd ambo vel etiā ſi ſūt plures ſimul agere dn̄t vel vn ſine altero. Uidet̉ ꝙ vnꝰ ſine altero agere nō poſſit. arg. sͣ. de of. d̓ le. cām. ⁊. ff. de re iudi. duo. Dicas ſi plures dati ſint ſimul inſolidi potior eſt ꝯditio occupātis ut hic. vn̄ ſupple hic inſolidū. ſi. ff. e. p̄lū ribus. ⁊. ff. de le. i. ſi pluribus in fi. ⁊. jͣ. de appel. ut debitus. ⁊.s. de reſcrip. capitulū ſācte crucis. ſic. ff. de admi. tut. decreto. in fi. ⁊..ff. verb. ob. ſi ticius. ar. ff. de duobus reis. ex duobus. qn̄qꝫ tantuꝫ ſie dr̄ occupare ꝗ pͥmo ad ſentētiā uenit. ff. d̓ pecul. ſi v̓o. ⁊. ff. d̓ noxa

fionis. Sed ſimul occurrerent ad litē conte. iudex tunc pōt eligere magis idoneū. ne repugnātia inde ꝯtingat. ſi vnus negaret ⁊ alter ocederet. ff. d̓ accu. ſi plures. ⁊. ff. de admi. tut. decreto. in fi. Si ve ro nō ſint dati inſolidū ſꝫ ſimplicit̓ tūc neuter agere pōt vel defendere. ſine reliquo. ⁊ ſūt ſimul admittēdi. ſicut iudices ꝗ dant̉ ſine clauſula illa. ꝙ ſi nō oēs ⁊cͣ. Sed idē vr̄ dicendū. ſiue adda tur inſolidū ſiue nō cū rō illius. l. ſi plu res.§. ꝙͣuis. ⁊. l. de creto nihilominus remaneat ⁊ iō forte nō ponit̉ hic in textu inſoliduꝫ. quin aduerſarius ab ini tio ꝓuiderat ſibi: ut iudex magis ido neuꝫ admitteret. b. c ¶ Temporibꝰ po nit tenorē illius. l. ff. de ꝓcu. ſiꝗs cū ꝓ curatore.§. fi. in q caſu nō eſt melior occupātis ꝯditio: qꝛ dando ẜm pͥoreꝫ reuocare videt̉. ut hic dicit. ⁊. l. p̄dicta ſiquis cū procuratore.§. vlt. niſi dando ẜm exprimat. ꝗ pͥorem vult durare in ꝓcuratorem. ff. dele.i. ſi pluribꝰ. ſicut ē in iudicibꝰ. qꝛ ẜm reſcri ptum derogat pͥmo. sͣ. de reſcrip. ceteꝝ. qn̄qꝫ ſecundus pͥori adiun gitur. sͣ. de of. del. corā. Ad vnam aūt lite pluriū ꝑſonarum ⁊ vnue ⁊ plures ꝓcuratores dari pn̄t. ff. e. ſiquis cū.§. vnus. Quādoqꝫ tn̄ plures ꝑſone nō pn̄t agere uel experiri. niſi ꝑ vnum defenſorē ſeu defendere. vt vbi plures fideiuſſores ſunt ⁊ volūt defendere eum. pro quo fideiuſſerūt iudicatū ſolui. ff. iudi. ſol. iā tn̄.§. ſi tn̄. Et plu res heredes neceſſe habent dare ꝓcuratorem. ne actor incōmodo afficiat̉. ſi defenſo in plures ꝑſonas diuidat̉. vt in. l. predicta iaꝫ tn̄ §. ſi tn̄. ⁊. ff. de exerci. ne in plures. Idē eſt in redibitoria. ff. d̓ edil̓. edic. qd̓ ſi nolit.§. ſi plures. Idē ē. vbi ille qui agebat iudicio famil. herc. cōi. diui. fini. re. deceſſit pluribꝰ heredibꝰ relictis: qꝛ oēs vnū ꝓcuratorē dare dn̄t. ff. famil. her. ſi familie here. ⁊. ff. d̓ ꝓcu. lꝫ ī fi. h ¶ Cōtra ip̄m. bn̄ dicit ꝯͣ ip̄m. qꝛ in ꝑſona ꝓcuratoris ſemꝑ formā da eſt ſnīa alias nō tenet. C. de ſen. ⁊ interlo. o iudi. l. i. ſiue ab initio ſiue poſt litē ꝯteſt. ꝓcurator interuenit. C. e. nihil. de hoc dixi. sͣ. de elec. q̄relā. Et no. ꝙ iſte.§. ponit tenorē illius. l. C. e. inuitus. l ¶ Appellare. ꝓcurator gͦ appellare tenet̉. ſed ꝓſequi nō cogit̉. C. e inuitus. qd̓ ſi nō fecerit. imputatur ei. ff. de nego. ge. liberto.§. vltiin fi. uel ſaltē denūciare tenet̉ dn̄o ſententiā latam ꝯͣ ipſum. ut dn̄s appellet ſi voluerit. qꝛ culpa ipſiꝰ amiſit cām ipſe nō poterat dānare. vn̄ imputat̉ ſibi. ſi. ff. man. ſi fideiuſſor.§. ſi cum debitor. Et hͦ ē veꝝ cū dn̄s neſciuit. Si vero ſciuiſſet certiorari nō debuit. ff. de ac. emp. ⁊ vendi. l. i. in fi. ⁊ sͣ. de reſcrip. ab excōmunicato. vn̄ tūc ſibi īpūtet dn̄s ꝙ nō appellauit. Uel pōt dici. ꝙ appellare tenet̉ ꝓcura tor vel dn̄o denūciare. qꝛ hic nō diſtinguit. vtꝝ dn̄s hͦ ſciat vel igno ret ꝯͣ ſe iudicatū alias mādati tenebit̉. niſi alteꝝ faciat. niſi iuſta cā eū excuſet. vt dicit lr̄a ſequēs. puta iuſtus metꝰ tūc denūciet dn̄o. jͣ. de ap. c. ul. uel inopia ſicut dr̄ de fideiuſſore ꝯdemnato vltra ueruꝫ debitu. Qui nō pōt ꝓpter inopiam appellare. debet hoc denuncia re principali ꝑſone. ff. man. ſi ꝓcuratorē.§. ſi ignorantes. Onſulti. iurati. per hoc videbat̉ ꝙ ꝓcuratio nō valebat. quia maior ⁊ iurati ꝑ quos cōitas regebat̉ erant excōicati ipſi qua ſi caput vniuerſitatis cenſent̉ ⁊ ipſi iurāt pro cauſis vniuerſitatis. C. de iura. calū. l. ij.§. hoc etiā. in fi. ff. de cōdi. ⁊ demō municipibꝰ n. ad munici. municeps. hmōi maioribus cura totiꝰ reipublice cō miſſa eſt. ut dicit lex illa municeps. vnde videt̉ ꝙ inſtitutio ꝓcura toris nō valeat. ⁊ ſic ille ꝓcurator debet repelli cū auctores illiꝰ nō reciperent̉. jͣ. de teſti. licet. Sꝫ quid dices. imꝑator eſt excōicatus impetrauit lr̄as ꝓ nō excōicatis etiā credentibus illū nō eſſe excōi catu uel etiā credentibus nūquid valent lr̄e ut per eas ꝓcedatur: Uidet̉ ꝙ ſic. qꝛ nō refert per quēcunqꝫ p̄ces oblate ſint. C. de pre ci. impe. offe. vniuerſis. ⁊ mulier etiā admittit̉ ad impetranduꝫ q̄ alias ad iudiciū pro alio nō admittit̉. ff. de reg. iu. l. ij. C. de ꝓcu. alienā. Suꝑ hoc dicas ꝙ tales littere bn̄ ualēt ⁊ tenēt. lꝫ imꝑator ꝗ eas impetrauit repulſus fuiſſet ab impetrādo ſi vicecacellariꝰ illu excōicatū ſciuiſſꝫ. cū etiaꝫ ſi prīcipalis dn̄s eas īpetraſſꝫ valeret eo abſoluto. jͣ. de excep. pia. de hoc teneas ſecundū ꝙ ibi nōͣtur ī glo. ſed mirum. Sꝫ videt ꝙ littere impetrate ab excōicato nō valeant ꝑ hoc qd̓ hic dicit. ſi maior ⁊ iurati excōicati eſſent expreſſi in lr̄is ꝓcurationis: ꝓcurator eoꝝ deberet ab impetrādo repelli ⁊ ip̄i idē quod fieri nequiuiſſet in procuratoribus diuerſis temporibusᵍ ꝯſti tutis: quoniā dato poſteriori prio ris eſſet ꝓcuratio reuocata: potu it quoqꝫ is ⁊ debuit a ſententia in eo ꝙ lata extitit ꝯtra ipſūʰ: nr̄aꝫ au dientiā appellare: uel ſi iuſta cauſa excuſabat eūdē: ſaltē dn̄o ꝯteſta ri: ut ad appellatiōis beneficiū cō uolaret: licet appellationē ꝓſequi nō tenet̉ inuitus. ¶ Dem. Onſulti ſumus: an conſtitutus ad impetrandū a cōitate aliqua procurator ab impetrando debet excludi: pro eo ꝙ maiores ⁊ iurati: ꝑ quos eadē coitas rege bat̉: tempore quo iniunctuꝫ fuit ꝓ curationis officium: erāt excōmu nicationis ſententia innodati. T. r. ꝙ niſi eſſent illi in litteris ꝓcura repellerentur. Ergo multo fortius littere impetrate ab excōicato n̄ ualēt. qꝛ ſi excōicatus repellit̉ ab impetrādo: ⁊ lr̄e impetrate ab ip̄o repellēde ſunt. hͦ ita intelligendū eſt. cū vicecancellariꝰ eſt alius qui lr̄as ꝯcedit. ſcit illos ſcꝫ maiorē ⁊ iuratos excōicatos. tūc dꝫ ꝓcurator eoꝝ repelli ab impetrādo. qꝛ ⁊ ipſi repellerent̉. ⁊ ita nō dꝫ eis ꝑ aliū: qd̓ ꝑ ſe nō liceret. jͣ. de teſti. lꝫ. Excōmu nicati publice nec ꝑ ſe nec ꝑ aliū ad agendū uel ad impe trandum ut agāt. admitti de bent. jͣ. de excep. exceptione: in fi. Si vero uicecancellariꝰ ignorat impetrantē excōmu nicatū nec ꝯͣ ipſū excipiatur ⁊ lr̄as obtinuerit valebunt: ⁊ poterit agere ꝑ eas cū fue rat abſolutꝰ. jͣ. de excep. pia b ¶ Expreſſi. Expreſſio gͦ no cet hic qꝛ ꝑ hoc apparet̉ ꝙ eo rum madato fuit ꝯſtitutio fa cta tanꝙͣ maiorū. vnde nō va let. qꝛ ſi maior de vniuerſitate puta adminiſtrator ꝯſules p̄latus excōicati ſint. vniuer ſitas agere nō poteſt. qꝛ qua ſi mortua tūc habet̉. xi. q. iij. nemo epiſcopoꝝ. ⁊ ita qͣſi va care intelligit̉. vn̄ agere non pōt. jͣ. ne ſe. vacā. c. i. ij. ⁊. iij. Idem ē ſi in ꝓcuratione non ſint expreſſi. dum tn̄ ꝯſtet. ꝙ eoꝝ auctoritate ꝯſtitutio ſit facta ut hic dicit. ſed cū exp̄ſ ſi ſunt tunc conſtat ⁊ ſic exp̄ſ ſa nocent. non expreſſa non nocent. ff. de reg. iu. exp̄ſſa. ⁊ quia eorum aucto ritate factum eſt. proprium factum cenſetur. quia omnia noſtra facimus quibus auctoritatem imꝑtimur. C. de ve. iu. enu. l. i.§. ſed neqꝫ in fi. c ¶ Procuratoris. puta qꝛ dicebat̉ ī ꝓcuratiōe. talis cōitas fecit ticiū ſuū ꝓcu ratorē ad impetrandū. ⁊ maior ⁊ iurati īterpoſuerūt ſuam auctoritatem. d ¶ Tales. ⁊ ideo imputat̉. qꝛ nō debebāt illos ad hoc aſſociare. ſi. sͣ. de elec. ſcriptū eſt. in fi. ⁊ eſt ar. ꝙ vtile viciat̉ hic per inutile. ar. ad hoc. ix. di. ſi ad ſa cras. ⁊ sͣ. de offi. dele. ſuꝑ queſtionū.§. ſi vero. ⁊. iij. q. ix. pura. ⁊. ff. de edil. e dic. cū eiuſdē. ſic ⁊ vna ouis morbida totū gregē inficit. xxiij. q. iij. reſecāde. ⁊. jͣ. de ſta. regu. ea que.i. reſpōſo. in fi. ⁊ sͣ. de offi. dele. cū ſuper. Ar. ꝯͣ ꝙ nō noceat factū illoꝝ.s. de elec. illa. ⁊. jͣ. de cle. ex. mi. ſi celebrat. ⁊.sͣ. de elec. cuꝫ vuinton̄. ⁊. C. de tranſac. ſi ex falſis. ⁊. jͣ. de re iudi. cū. i. ⁊. a. Sꝫ dato ꝙ valeat cōſtitutio ⁊ impetratio litteraꝝ. qꝛ nō ſunt expreſſi in cōſtitutione. vel a lij ignorabāt illos eſſe tales ſed cōi voluntate omniū hoc factū eſt. nūꝗd po tuerūt agere vniuerſitas uel collegiū per ſindicū aucͣte illaꝝ litteraꝝ ꝯſtitu tū ab illis ⁊ ab alijs cōiter. ſi obijcitur ꝙ maior.ſ. adminiſtrator prelatus et aliqui de maioribꝰ ſint excōicati ⁊ paratus ſit hoc ꝓbare excipiēs ⁊ videt̉ ꝙ ſic potuerit agere. qꝛ ſic valet cōſtitutio ad impetradū ita debet valere ꝯſtitu tio ſindici ad agendū dūmodo ꝯſtitutio ſindici ſimilis ſit ꝯſtitutioni ꝓcura toris. Sꝫ videt̉ qd̓ hoc eſſe nō poſſit. qꝛ in ſindicatu debēt exprimi maiores perſone ⁊ alij etiā ⁊ p̄cipue p̄latus adminiſtrator ut appareat an̄ ſint q̄ ꝑtes uel maior ꝑs vniuerſitatiſ. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vni. plane. ⁊ collegiū ſine p̄lato n̄ cō uenit uel ꝯuenit̉. jͣ. de iudi. cauſam. ſed hoc nō pōt ꝯſtare niſi exprimant̉ no mina in ipſa ꝯſtitutione. Unde ſatis pōt dici ꝙ licet littere valeāt predicto modo impetrate conſtitutio tn̄ ſindicatus non valeat niſi illi abſoluant̉. nec eſt hoc incōueniēs qꝛ vnus ſolus uel pauci de capitulo poſſent impetrare lit teras ꝓ eccleſia uel cōſtituere ꝓcuratorē ad hoc cū ſint ꝯiuncte perſone. ar. sͣ. de reſcrip. nōnulli. ⁊. xij. q. ij. nō liceat. Ber. e Icut ſtudij. ꝯmendare. ſubmouere. xvi. q. i. monachi. Nota ꝙ hͦ nomē ſindicus nomē grecū eſt latine defenſor appellat̉ ⁊ ad certā cam agenda uel defendendā eligit̉. ff. de mu. ⁊ ho. muneꝝ.§. defenſores. ⁊ generalit̓ ad oēs cauſas pn̄tes ⁊ futuras ut hic. ⁊. jͣ. de iura. calū. imperatoꝝ. ⁊ ꝯſtitui tur ab vniuerſitate ſeu collegio uel corꝑe. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vni. l. i. ⁊. l. item eoꝝ. §. ſi decuriones. ⁊ ſindicus iſte nō dubitat̉ de mādato debet cauere de rato ſi agat ⁊ ſi partibus ꝓcuratoris fungit̉ ⁊ ex eiſdeꝫ cāis mutari pōt ex ꝗbus ꝓcurator. ut. l. p̄dicta. item eoꝝ.§. pe. ⁊ vlti. ſꝫ nō cauēt de iudicato ſoluēdo: ut cū defendit ut dictū eſt. sͣ. ti. ꝓxi. mādato. qꝛ talis ſindicus perſonā ſuſti net vniuerſitatis ſiue collegij. ſic ⁊ tutor nō cauet de iudicato ſoluēdo ſed iu dicio ſiſti. C. de admi. tuto. ſancimus.§. defenſionē. ⁊ iurat de calūnia iſte ſindicus in animā ꝓpriā. jͣ. de iura. calū. in ꝑtractādis. ⁊. c. imperatoꝝ. et tu tor ⁊ curator iurant de calūnia. ut. C. de iura. calū. l. ij. Itē poſſet eſſe laicus ut videt̉ hic in fi. qꝛ ſeruos dei litigare nō oportet. ij. q. vij. ſicut ſacerdotes. ⁊. xi. q. i. te quidē. ⁊.§. ex his oībus. v̓. ad ſecularia iudicia. ſi habueritis ꝯtēp tibiles. ⁊cͣ. in aut̉. de ſantiſ. epiſ.§. aliū aut̉. col. ix. ⁊. jͣ. d̓ iura. calū. c. i. in fi. qd̓ dictū eſt ſatis eēt honeſtū. qꝛ quelibꝫ ꝑſona eccleſiaſtica debet hr̄e ꝓcurato rē bone fame ꝓ quolibet eccleſiaſtico negocio. v. q. iij. qꝛ ep̄i. tn̄ ꝯͣrium fit quo tidie clerici ⁊ monachi poſſunt eſſe ſindici ⁊ tractare vtilitates eccleſiaꝝ. xv. q. i. qui uere. ⁊. c. monachi. ⁊ iura p̄dicta loquunt̉ ſolūmodo de honeſtate. ſic uidemus ſeruari de facto. ⁊ dꝫ ꝯſtitui qn̄qꝫ ab ep̄o qn̄qꝫ a capitulo. prout no tatur. sͣ. de reſcrip. edoceri. f ¶ Incōmodo.i. potius dꝫ modicū incōmodū ſiue damnū ſuſtinere in eo qd̓ tionis expreſſiº: uel alias eoꝝ auctoritate ꝓcuratorisᶜ inſtitutio fcā fuiſſet: aut ſciēs eos eſſe tales ipſa cōitas una cū eis conſtituiſſet eun dem: non eſt procurator huiuſmo di repellendus. ¶ De ſindico. Regorius. papa ſubdiac. defenſori ſicilie. Icut ſtudij noſtri eſſe T debet a litigijs foren ſibus monachos ſub mouere: ita neceſſe ē noſtra prouiſiōe quēadmoduꝫ negocia eoꝝ diſponi de beāt. ordinare. pro qua re tibi pre cipimus: quatenus cum fauſto loqui debeas: cui ſi uoluerit conſtituto ſalario: monaſterij generaliter debeas negocia cōmendare. expedit enī ꝓ paruo incōmodo a

dabunt ſindico ⁊ ceſſare a l̓itibꝰ ⁊ ꝑ alios litigia exercere. Erlatum. ꝓpoſuit. Hic gͦ ualet ꝓteſtatio. ⁊. xxxi. q. ij. lotharius. xxvi. ii. di. diaconi. ⁊ vij. q. i. pontifices. ⁊ sͣ. de elec. cūana. ꝯͣ. sͣ. de ꝯſti. cū. m. in quibꝰ de hͦ. Sed quid ſi nō audet ꝓteſtari nō obſtet. C. de rebꝰ credi. gn̄aliter.§. ip̄e. ar. xxxiiij. q. ij. nō ſatis in prin. qd̓ intelligit̉ ſi ꝯſtet in iudicio. b ¶ Imponer̄.ſ. ꝯuerſiōis. qͦ ni am velū ꝯſecratiōis qd̓ tātū v̓ginibꝰ dat̉. īponere n̄ dꝫ. xx q. i. d̓ votis. ⁊. jͣ. d̓ regu. vidua c ¶ Simulauit. No. ꝙ v̓tilis ſimulatio permittit̉. xxij. q. ij. vtilē. ff. de noua. doli. excep. ī fi. ⁊. xxiij. q. ij. dn̄s. ff. d̓ dol. l. i.§. nō fuit.. ⁊. xliij. di. in mā datis. inſti. de acti.§. alie. ⁊. x xiij. q. vl. vt pͥdem. Ar. ꝯͣ. xxv ij. di. ꝙ interrogaſti. ff. d̓ īſti. ⁊ iure. l. i.§. i. ⁊. xij. q. i. certe ego. ff. d̓ offi. p̄ſi. ꝯgruit.§. vl. C. de iure do. in rebꝰ. in fi. x xij. q. v. cauete. ⁊. C. de inceſtis nup. l. vl. in fi. So. dolus fraus ⁊ ſimulatio ſūt noīa rea tuſ ꝗ nunꝙͣ ꝑmittit̉ a canone qꝛ qui peccat. n̄ peccat legis aucͣte. xxiij. q. iiij. ꝗ peccat ali qn̄ vulgari ꝯſuetudīe d̓nomi nat actus legittimos. ⁊ tūc ꝑ mittunt̉. ut in pͥmis cōcor. xx xvi. q. ij.§. his auctoritatibus ⁊ ſic ſimulatio boni quādoqꝫ bona eſt ut hic. ⁊ ꝑmittitur. ⁊ qn̄qꝫ mala ut hypocriſis. ut. c. ꝙ interrogaſti. ⁊. c. certe. ⁊. c. cauete. Simulatio mali. quā doqꝫ bona eſt. ut fuit ſimula tio dauid ꝗ ſimulabat furorē. ut. c. vtilē. ⁊. c. dn̄s. ⁊. de ꝯſe. di. ij. acceſſerunt. ubi dicit̉. fe rebat̉ dauid: manibꝰ ſuis. ſed manibꝰ ſuis nēo portat̉. xp̄s enim manibꝰ ſuis ferebat. d̓ ꝯſe. di. ij. acceſſerunt. d ¶ Quod veſtro. ſic. jͣ. de ſen. ex. tenore. ſed cōis forma eſt. ꝙ iuret qui abſoluit̉ ſtare mādatis eccleſie. jͣ. de app. ad hͦ. ⁊. jͣ. de ſen. ex. cum deſideres. ſed nō refert quocūqꝫ iſtoꝝ modoꝝ iuret. qꝛ licet iure ſtare māda to iudicis ꝑ illā formā nō intelligit̉ aliud ꝙͣ ꝑ aliā nec magis aſtringit̉. qꝛ mādatū ſuū dꝫ eſſe ẜm ius. nec ad aliud extendit̉. qꝛ nec de alio intendūt. e ¶ Mortis. Sed qualit̓ pōt hͦ ꝓbari. cū ſit negatiua. Reſpondeo. iſta negatiua includit in ſe affirmatiuā hac.ſ. ſponte religionē intrauit. ſi. sͣ. de renu. ſu per hoc. de hac negatiua dictū eſt.sͣ. de elec. bone. Et hāc negatiuā dn̄t ꝓbat moniales. que mulierē illā repetebāt. Sed videt ꝙ potius mulier illa debu it ꝓbare. ꝙ timore mortis intraſſet. qꝛ moniales fuerūt in qͣſi poſſeſſione illi us ſiue monaſteriū: ⁊ qͣſi fundata erat intētio monachaꝝ ꝑ talē poſſeſſioneꝫ ⁊ cohabitationē ⁊ veli ſuſceptionē. ⁊ mulier allegare videt metum mortis. ſꝫ qui hoc allegat illud dꝫ ꝓbare. ff. qd̓ me. ca. nō eſt. Reſpondet̉. ꝙ veꝝ ē hoc. ſꝫ qꝛ ꝯſtabat de proteſtatione voluntatis ab initio facta adhuc p̄ſumitur nol le. xxxi. q. ij. lothariꝰ. ff. de le. iij. ſiquis in prin. ⁊ qui voluntateꝫ immutatā al legat. hͦ ꝓbare dꝫ. ut hic. ⁊ ff. de ꝓba. eū ꝗ. C. de teſta. ſancimꝰ. ⁊. C. de. app. precipimꝰ in fi. ⁊. ff. de le. iij. fideicōmiſſa.§. ſi rem. ⁊. ff. de le. i. ſi mihi.§. inter dum. Sed hoc nō habet̉ ex hac littera. ꝙ ꝯſtaret de ꝓteſtatione. niſi ꝑ narra tionem p̄miſſam. Ideo aliter dicit̉ eoipſo. ꝙ mulier hic non ꝓbat. iutelligun tur moniales ꝓbaſſe ſuam intentionē preſumptiue. cū de facto ꝯſtaret. licet nō d̓ forma facti. C. qui mili. nō poſ. ſuꝑ ſeruis. li. xij. uel moniales ſpōte onꝰ ꝓbandi ſubire volebat. vn̄ mos eis gerendꝰ fuit. jͣ. de reſti. ſpo. licet in fi. ff. de ꝓba. circa eū. ⁊ talis metus bn̄ excuſat ſiue timor. ⁊ metꝰ ſtupri ⁊ timor ẜui tutis ⁊ metꝰ verbeꝝ. ff. e. iſti quidē. ⁊. C. de trāſac. interpoſitas. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ que fiūt iuſto timore reuocant. C. d̓ re. cre. l. gn̄aliter. Uel dic ꝙ vtraqꝫ pars dꝫ docere de iure ſuo. ſi. sͣ. de renun. ſuꝑ hoc ber. f ¶ Poſtmodū. q. d. ſi ꝯſtaret de metu ab initio. ⁊ poſtea ſponte ratū habuit. votū ſuū tenuit. ſi. jͣ. de regul. ſignificatū. ⁊. c. cū viꝝ. vbi habeſ quod iſtud qd̓ ab initio nō tenebat: per ratihabitionem roboratur. ſic etiam in matrimonio carnali. jͣ. de ſpō. ad id qd̓ ⁊. jͣ. de deſpon. impub. de illis in fi. nō. ⁊ aliud colli gitur hic manifeſte. ꝙ aliquis vxoratus uel vxor alicuius etiam iuuenis. ſi vi uente altero ſciente ⁊ cōſentiete intret religionē ꝓfitendo de timore aliquo etiaꝫ iuſto. ut hic erat. ⁊ poſtea ratum habeat ſponte uel interim etiā mortuo marito. ꝙ intantum teneat votum. ꝙ nō poſſit ulteriꝰ ad ſeculum redire. ⁊ ſi redierit. compelli debet reuerti ad mona ſteriuꝫ. ⁊ tamen viuente marito non tenebat votum vſquequaqꝫ quantum ad maritū quin poſſit eam reuoca re. ar. ad idem. jͣ. de conuerſa coniug. ex parte conſuluit. Contra. eo. titu. pla cet quidam intrauit. vbi de hoc. Et dic poſtmodum.i. poſt mortem viri. Et ita planum eſt. quia viuente viro metus mortis durare intelligitur quod ex ſtrepitu cāꝝ ẜuos dei eē quietos. De his que ui metuſue ca fiunt. Lex. iij. exon̄. epiſcopo ⁊ prio. ri ſancte marie ceſarragin̄. Erlatum eſt ad audiē tiam noſtram: ꝙ cum quidam nobilis ⁊ po tens. m. uxorem ſuaꝫ ſuſpectaꝫ haberet: mi lites ſui eius precepto eaꝫ ad quā dam ſiluam ducentes: euaginato gladio occidere uoluerunt. ſed tādem pietate ducti ſub tali conditio ne pepercerunt eidem: ꝙ in monaſterio de colobeis habitū ſuſciperet monachalem: ⁊ infra. Epiſcopi v̓o miſſi a uiro ut ei ueluꝫ im ponerent quia iuuenis erat ⁊ filiū paruulū habebat: mutatiōem uite ſue ſuſpectā habētes ſeorſum cōue nerūt eandē: que rem patefaciens ꝙ mortis timore monaſteriū intra bat: ꝓpoſuitª. ⁊ ꝙ inde quandocū qꝫ poſſet exiret. ſed alter epiſcopo rum ut uiri tyrānidi ſatiſfacere uideret̉ mulieri uelū īponereᵇ ſimulauitᶜ tandem uiro de medio ſubla to: predicta mulier de monaſterio exiens aliū maritū accepit: quos galagoritan̄. epūs ad inſtantiā ſororū uinculo excōicatiōis aſtrinxit ⁊ infra. Ideoqꝫ mādamus: quate nus predictam mulierē ⁊ uiruꝫ re cepto ſacramento: ꝙ ueſtro debe ant ſtare mandato: ab excōmunicationis uinculo abſoluatis. dein de tā mulierē quā prioriſſam ⁊ mo niales preſcripti mōaſterij ante ue ſtram preſentiā conuocantes: ſi le gittime probatum fuerit non timo re mortiſᵉ predictā mulierē religio nem ītraſſe: aut quod fecit poſtmo dum ratum habuiſſe: ipſaꝫ ad monaſterium redire. ⁊ habitū depoſi tum reaſſumere cenſura eccleſiaſti ca compellatis. ¶Dem epō vuigornien̄. Bbas ſācti cadimūdi a quo r. preſen. lator patrimonium ſuum tenere dinoſcitur: milites ⁊ burgenſes ad domuꝫ eius ſicut ac cepimus deſtinauit: qui eum a do mo ⁊ uniuerſa poſſeſſione expelle rent: niſi eccleſiam ſuā penitus ab iuraſſet. quod cum ideꝫ. r. tali mo do coactusᵍ feciſſet: abbas alij cōceſſit ſupradictam eccleſiam: unde quia que metu ⁊ ui fiūt de iure de bent in irritum reuocari: mādamꝰ quatenus predicto. r. cum integri tate reſtituas uniuerſa. CLemens tertius. eo colligitur. quia ante mortem mariti non fuit auſa exire. Uel ꝓꝙ mulier iſta habuit viri aſſenſum. quod patet in antiqua decret quia maritus duxit epiſcopos ad monaſterium. ut illi mulieri ueli imponerent. ſiue miſit illos ut hic dicitur. sͣ. uer. epiſcopi uero. ita conſenſit. ſed caſtitatem non promiſit. ⁊ ita ſolennizauit votum ſuum ſi ſponte hofecit. Si vero time re mortis hoc fecit. ⁊ poſtmodum tractu temporis ratuꝫ habuit. tenuit votū ratihabitione ſequē ti. cum vtroqꝫ caſu habuerit iuri aſſen ſum. Sed ſtandum videtur illis iuribꝰ jͣ. de conuer. coniu. c. cum ſis. ⁊. c. ad apoſtolicam. Sed in tellige illas ſcd̓ꝫ qd̓ notatur in. c. vxore tus. jͣ. de conuerſi. coniug. in nota. ſed pone. g ¶UObas. conctꝰ Nota ꝙ ſiꝗs per metum amiſſio nis rerum ſuarum aliquid faciat uel iu ret ſe facturum. ⁊ il lud adimplet iuramentum: poteſt repetere quod tali modo fecit uel abiurauit. ar. l. di. preſbyteros. Et intellige de talibus rebꝰ ſine quibus vita cor poris admittit̉ uel patitur grauem iacturam. xxij. q. iiij. §. vlt. v̓. quiſꝗſ erge Ar. contra. xxxij. q vij. omnes cauſati ones ſed non tāgit hoc. Nota ergo circa hanc materiam. ꝙ ea que per timorem uel metum fiunt qui poſſit cadere in conſtantem virum. tenent. ⁊ oblgatur quis per hoc licet coactus. ⁊ iuramentum ſuper hoc factum tenet. dum tamē tale ſit factum ſuper quo iuratur uel quod promit titur ſiue etiā traditur. quod ſeruari poſſit ſine interitu ſalutis eter ne alias non tenet iuramentū. xxij. q. iiij. ſi aliquid. ar. sͣ. de pac. pa ctiones. quia pro nullo metu debet quis peccatum operari mortale jͣ. e. ſacris. ⁊ potius quelibet mala pati ꝙͣ malo conſentire. xxxij. v. ita ne. ⁊ ita tenēt ea que per mētū fiūt ⁊ iuramentū. jͣ. e. ad audiē tiam. Et hoc ideo. quia coacta voluntas eſt voluntas. xv. q. i. meri to querit̉ Sed ꝯͣ hic datur actio quod metus cauſa. ⁊ probato metu reſtituit̉ ꝑ officiū iudicis ei quod dedit uel tradidit. aut abſolue tur ſi ꝓmiſit. ff. e. l. metū.§. ſed quoqꝫ p̄tor. Nec refert in hoc caſu quis metū fecit. anis qui poſſidet an̄ alius. dūmodo ꝓbet ſe ꝑ me tū rem ꝑdidiſſe. qꝛ metus iuſtā ī ſe habet ignorantie cām. ff. e. ſi cu exceptione.§. in hac. ⁊ pōt agere tam ꝯͣ poſſidentē ꝙͣ ꝯͣ illū qui me tum intulit. ff. e. ti. l. pedius.i. rn̄. ſed ſi ab vno ꝯſequit̉ ius ſuū. ꝯͣ ali um agere poteſt. ut in predicta. l. pedius.§. vl. in fi. ſic. ff. de dolo. ſi plures. ⁊. ff. de eo. per quē fac. erit. l. i.§. ſi plures. C. de condi. fui ti. l. i. Ar. ꝯͣ. ff. ad. l. aquil. item mela.§. ſed ſi plures. ſed illud eſt po na hoc intereſſe. ⁊ pena vnius nō liberat alium. ut in. l. itē mela.§ ſed ſi plures. Et eſt uerū. ꝙ ſubuenitur metuꝫ paſſo. niſi culpa ſua inciderit in metum. ff. e. ſi mulier. ⁊. xxij. q. iiij. inter cetera Ar. co tra. jͣ. de ſpon. veniens. ibi culpa ſua incidit in metum. ⁊ tamen nō tenet matrimonium cōtractum per metū. Solue hoc contrariuꝫ ꝑ diſtinctioneꝫ talem. Tenent ergo que per metū fiunt ⁊ ſubuenitū metum paſſis. niſi culpa ſua incidant ī metū. Ab iſta doctrina ſiue generalitate excipiunt̉ caſus. in quibus fallit etiā ſi culpa incidiſſꝫ in metum. Non nocet ⁊ primo in cauſa matrimoniali qualiſcunq metus interueniat culpa ſua vel ſine culpa. Matrimoniū cōtractū per metū nō tenet. nec obligatur qui hoc facit etiā ſi iurat. qꝛ matrꝭ monia libera debent eſſe. quia inuite nuptie difficiles exitus ꝯſue uerunt habere. jͣ. de ſpon. requiſiuit. ⁊. c. gēma. ⁊. C. de ſpon. l. vl. fi. ⁊ vbi metus vel coactio intercedit. conſenſus liber dici nō pōſ.j. de ſpon. cum locū ⁊ matrimoniū ſolo cōſenſu cōtrahit̉. xxvij. q. ij. ſufficiat. Sed capitulū predictū inter cetera uidetur dicere contra riuꝫ: ſed nō cōtradicit. quia ibi nō interuenit iuſtus metus. qui poſit cadere in conſtantem uirum. qui ſolus excuſat. ff. e. metuꝫ. Ue

picas prout ꝯſueuit exponi. matrimoniū ſit firmū ⁊ ſtabile ꝙ illud uerbum ſit nō ponitur preceptiue. ſed conſultiue. ⁊ ſic. c. illud inter cetera loquitur d̓ conſilio tantum. vel metus nō fuit probatus. Itē ⁊ pos ꝓmiſſa ꝑ metū vel ſoluta n̄ tꝫ. qꝛ ē acceſſoria admr̄imoniū. ff. eſi mulier.§. ſi dos. ubi dicitur ꝙ ſi dos per metum permitatur. nō naſcitur obligatio. Itē in rebꝰ eccleſie eſt ſpeciale ꝙ nō te net traditio uel pro miſſio uel iuramen O tum factum per me tum de rebus eccle ſie. xv. q. vi. c. i. jͣ. de iureiu. peruenit. qꝛ etiā ſi ſponte prela tus res eccleſie traderet non tenet tra ditio ſine ſolennita te. de qua cauetur. xii. q. ij. ſine exceptione. multo fortiuſ nō tenet traditio d̓ rebus eccleſie facta per metum. nec iuramentum ſuper hͦ factum. quia ſi non tenet principale nec acceſſorium. C. de leg. non dubium ⁊. jͣ. de fo. compe. ſi di ligenti. Iteꝫ ⁊ in vo to. quia votum per metum factum non tenet. sͣ. e. perlatum quia votum res eſt uoti ⁊ non precepti ⁊ liberum eſt arbi trium in vouendo alias nō eſt uotum xxxij. q. i. ītegritas ⁊. jͣ. de voto licet. et voluntarium militem ſibi eligit xp̄us coactum autem ſibi auctionatur dia bolus. xv. q. i. non eſt. Item nō tenet iuriſdictio per metuꝫ extorta. ff. de iudi. l. ij.i. rn̄ſo. Itē auctoritas tutoris per mētū extorta nulla eſt ff. de aucto. tuto. l. i.§. ul. In omnibꝰ alijs caſibꝰ tenent que ꝑ metū fiunt ut dictū eſt. dum tamē talia ſint que ſine interitu ſalutis eter ne ſaluari poſſint. Alij dicunt cōtra. ꝙ ea que per metū fiūt nō tenēt ipſo iure. ar. l. ff. e. l. i. vbi dicit̉ quod metu factum eſt. ratum nō habeo dicit pretor ſed illud nō eſt uerū. īmo potius ꝯͣ innuit̉ ex ver bis illis. qꝛ qd̓ nō eſt. ratū haberi nō poteſt. b. D aures laicoꝝ. talis renūciatio nō tꝫ etiā ſi ſponte fieret. qꝛ I nō eſt factū in manu p̄lati. ut. sͣ. de renū. admonet. ⁊. jͣ. e. c. ꝓx. ⁊. c. qd̓ in dubijs. vbi de hoc. ar. xvij. qui. gonſaldus. tamē ſi ſpōte re nunciaſſet quo ad ſe bene teneret. ſed quo ad ſuperiorē non. ut no. in illa. quod in dubijs. ⁊. ar. sͣ. de renun. ſuper hoc. b ¶ Iuramento. Ergo ſi iuramentū interueniſſet uel fides interpo ſita fuiſſet ꝙ ulterius nō repeteret. nō poteſt eam repetere iuramē to uel fide obſtante qd̓ pōt ſeruari ſine interitu ſalutis eterne. jͣ. e. cū dilectus. jͣ. de iureiu. ſi uero. ⁊. xxij. q. iiij. ſi aliquid ſic. jͣ. de reſti ſp̄o. accepta(Ar. ꝯͣ. jͣ. de reſti. ſpo. c. ij. sͣ. de renun. cū inter. p. ⁊ sͣ. e. abbas. So. quidam dicūt. ꝙ hoc quod hic dr̄ ⁊ in ſimilibꝰ ſignatis ius cōe eſt. qd̓ dr̄ in ꝯtrarijs diſpēſatio eſt. ſꝫ ex lr̄a nō colligit diſpē ſatio. Illa decre. jͣ. de reſt. ſpo. c. ij. non ꝯͣdicit. qꝛ in alio caſu loquit̉. qꝛ aliud eſt repetere qd̓ ꝑ metū tradidit uel renunciauit ut hic ⁊ sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. Aliud eſt petere reſtitutionē eius quo fuit ſpolia lus. ut dictū eſt. sͣ. de renun. ſuper hoc. et illa decre. cū inter. p. non ꝯtradicit. qꝛ ibi nō agit ex pͥma ſua inſtitutione. Illa decre. abbas nō ꝯtradicit. quia ibi iurauit ſolummodo abrenunciare ⁊ renūcia uit. ſed nō iurauit. ꝙ nō repeteret. Sed hic dicit papa ſi iuramentū interueniſſet in renūciatione.ſ. ꝙ nō reciperet illā prelationeꝫ. tūc nō poſſet prefici illi eccleſie ꝓpter iuramentū qd̓ poteſt ſeruari ſine interitū anime. ſed nō negat̉ quin p̄fici poſſit ꝓbato metu ſuperio ris officio implorato. ẜm ꝙ fecit in illa decre. abbas ⁊ ſimilibꝰ. ⁊ ſic nō ꝯtradicūt ꝯtraria ſignata(excuſat eniꝫ metus ſtupri ſiue ſtatus verberis atqꝫ necis. ff. e. ego puto. ⁊. l. nec timore. iſti quidē.§. i. ⁊. ij ⁊. iij. Item metus ſubſtantie ſue. sͣ. c. ꝓxi. b. ¶ B audientiā. ad quos. alias nō tenet reſignatio. sͣ. de renun. admonet. ⁊. c. qd̓ in dubijs. ⁊ sͣ. c. ꝓx. ar. vi. q. iij. deniqꝫ. d ¶ Cauſa. olim ita dicebatur. qd̓ ui metuſue cauſa geſtū eſt. ratum ſſo habeo. Uis eniꝫ fiebat mētio ꝓpter neceſſitatē ꝯͣriam ſpōtanee D aures noſtras te ſignificā te peruenit: ꝙ electus quidā T in plebanum cuiuſdaꝫ eccleſie ad terrorem laicorumª renūciauit ele ctioni que de ipſo fuerat a clericis uno excepto unanimiter celebrata: ⁊ īfra. Tue igitur diſcretiōi pre ſentibus innoteſcat: ꝙ renūciatio facta ad terrorē laicoruꝫ: niſi forte iuramēto uel fide interpoſita ſit cō firmata nō impedit: quo minus is qui renunciauit eccleſie: ad cuius regimen prius erat electus: preficiatur eidem. Nno. iij. decano ⁊ ſubdia. licon. ¶D audientiam noſtram magiſtro. gu. de cheuell. ſignifi cante peruenit: ꝙ cum eccleſia de cheuell. canonice fuiſſet adeptus ⁊ aliquādiu pacifice poſſediſſꝫ gra uiſſimo tandem metu regis: ꝙ eā reſignaret iurare coactus: eam in eorum ad quosᶜ pertinebat manibus reſignauit. Quia uero que ui metuſue cauſaᵘ fiunt: carere debēt robore firmitatis: mādamus: qua tenus ſi eundem ad reſignationeꝫ ꝯſtiterit uobiſ ꝑ talē mētū fuiſſe co actum qui potuerit ⁊ debuerit ca. dere in uirum conſtantem: nō obſtante iuramēto predicto quo non ad repetenduꝫᵍ: ſed ad reſignādū voluntati. ſed hodie detracta eſt vis mētio. ideo.ſ. qꝛ quod fit vi atroci. id me tu quoqꝫ fieri videt̉. quia vis includit ſe metū ⁊ eſt ſuperiꝰ ad metum. ff. e. l. i. ⁊. ij. Dicit̉ uis impetus maioris rei. cui reſiſti nō pōt. ff. e. l. i. ⁊. ij. vi dico cō pulſiua que inducit actionem qd̓ metus cauſa. ut. l. predictis. ⁊ nō expulſiua. qꝛ illa inducit interdictū. vnde ui de rebꝰ immobilibꝰ tantū ⁊ de his que im mobilibus coherent. nec ab latiua in rebus mobilibus. q̄ inducit actionem in bonoruꝫ raptorum circa mobilia tan tum. ff. de vi ⁊ vi ar. l. i.§. ſi fn̄ dus. ⁊.§. ij. ⁊ inſti. ui bo. rap.§ ſed nedū. nec etiaꝫ turbatiua que inducit interdictum vtipoſſidetis in rebꝰ immobili bus ⁊ ī rebꝰ mobilibus inter dictum vtrobi. cuꝫ duo ſe poſ ſidere ꝯtendunt. nec inquietatiua que inducit iuterdictū quod vi aut clā. vt cū quis n̄ ſinit aliū uti re ſua quiete uel curare uel alia facere. uel qꝛ̄ alter eo īuito vult aliquid edi ficare in ſuo. uel iaꝫ forte edi ficauit. Nec diſtinguit̉ in h interdicto iuſte uel iniuſte fecerit. ff. qd̓ ui aut clā. l. i. Me tus aūt eſt inſtātis vel futuri periculi mētis trepidatio. ff. e. l. i. Et nota. ꝙ licet nō ſit ne ceſſariū periculū p̄ſens eſſe. tn̄ exigit̉ metū eſſe p̄ſentem ſaltem ꝓ futuro periculo. nō enim ſufficit ſuſpicari eā infe rendaꝫ. ff. e. metū.i. rn̄ſo. Et dicitur metus qꝛ mentē tenet e ¶ Debēt. qualiter hoc intelli gat̉ dr̄. sͣ. e. abbas. f ¶ Ad reſignationem. Nota ꝙ licet metus interueniſſet ī preſtatione iuramēti vel alicuius ꝓmiſſionis. ſi poſtmo dum in reſignatione uel ſolu tione nō interceſſit metus. qꝛ ſponte poſtea renūciauit uel ſoluit. non poteſt repetere. ꝓ xima enim uiolentie turpitudinis cā ſublata eſt. C. e. ti. l. ij. ff. de cōdi. obtur. cauſam. ſi obturpem cauſam. ⁊ sͣ. e. perlatum. in fi. g ¶ Repetendum. Supra. eo. ad aures. ar. ꝯͣ. ubi obſtat iuramentum. Nō eſt ꝯͣ. qꝛ ibi iurauit. ꝙ non repeteret ut ibi dictū eſt. hic iurauit tantū renunciare ſed non iurauit. ꝙ non repeteret. h ¶ Reſignandum. ſed quid ſi iuraſſet non repetere. Reſpondeo tunc nō re peteret. C. ſi aduerſus ven. l. i. ⁊. jͣ. de iureiu. ſi uero. ⁊ sͣ. e. abbas. papa vero ex officio ſuo mandabat illum reſtitui ad denunciationem ſibi factam..jͣ. d̓ iu reiuran. ad noſtram. ⁊ ille idem nō obſtante. iuramento poſſet hoc denuncia re pape. jͣ. de iureiuran. quemadmodū. poſſet etiā impetrare abſolutioneꝫ iu ramēti ſic̄ fit ī vſuris. jͣ. d̓ iureiurādo ex adminiſtrationis. ⁊ ī hͦ dolū facere n̄ videt̉. qui fraudē ⁊ dolū nō excludit. ff. de lega. ij. cū pater.§. ticio in fi. i Ꝙ Acris. ꝑ coactōnē abſolutā. xlv. di. d̓ iudeis. ⁊. l. di. p̄ſbr̄os.i. q. i. ꝯſtat cū magis pati ꝙͣ agere videat̉. vi. di. teſtamētū. ſic̄ nec valꝫ teſtamētū vbi te ſtes īuiti deſtinent̉. ff. qui teſt. fa. poſ. ꝗ teſtamēto.§. vl. ⁊ tutor ſi ꝑ vī detētus ſit nō valet qd̓ agit̉. īmo dormienti ꝯparat̉. ff. de aucto. tuto. l. i. in fi. k ¶ Attenuet. hic metꝰ attenuat peccatū. ij. q. i. in pͥmis. qn̄qꝫ nullo mō excuſat. de cōſe. di. iiij. eos. ⁊. xi. q. iij. quiſquis metu. l ¶ Excludit. minor tn̄ cā excludit eā. ar. xi. q. iij. qd̓ p̄deceſſor an̄ceſſor. ſꝫ illd̓ ē indultū a iure ⁊ eis poſſumꝰ ꝑticipare in his q̄ ad ſalutē aīaꝝ illoꝝ ꝑtinēt. nec incurrit quis excōicationē. licet alia incidenter ꝓponant̉ ut magis profi ciant. jͣ. de ſen. ex. cum voluntate. ⁊. c. rn̄ſo. m ¶ Incurrere. ſi. xxxij. q. v. ita ne. aUm dilectus. eccleſie. nō tn̄ poterūt eccleſiā ſuā ſubijcere ordini ciſter. uel etiā alij incōſulto dioc. ep̄o. jͣ. de exceſ. p̄la. ſic̄ vnire. ſꝫ ē veꝝ ꝙͣtū ad ep̄m hoc nō potuerūt ⁊ nullū p̄iudiciū fit ep̄o. ſꝫ quantū ad ſe bene tenuit ta lis tranſlatio. jͣ. de do. inter dilectos. ⁊ ep̄s habebit iura ep̄alia ſua ſicut ꝯſue uit. jͣ. d̓ reli. do. qꝛ monaſteriū. ſꝫ nō vr̄ ꝙ ipſi ſubiecerīt eccleſiā ordini ciſter. ſꝫ ſeip̄os ꝑſonalit̓ obligauer̄t ẜuare regulā illoꝝ ⁊ bn̄ potuerūt ꝓmittere nō īpedire traſlationē eccleſie ſue ad ordinē ciſter. faciēdā per illos ad quos ꝑti net ſꝫ ipſi ꝑ ſe hͦ facere nō poſſent ſed per ep̄m de ꝯſenſu capituli. b ¶ Salutis eterne. ⁊ iō bene ſeruari dꝫ. jͣ. de iureiu. ſi vero. ⁊. xxij. q. iiij. ſi ali ꝗd. idē ſi ſalutis corꝑalis. xij. q. ij.§. vl. v̓. quiſquis gͦ. ⁊. jͣ. de iureiu. verū. c ¶ Aperire. ut. C. de iudi. vidui. l. i. in fi. C. ſi aduer. vē. l. i. ⁊. jͣ. d̓ iureiu. ſi v̓o d ¶ Uiolētia. q̄ fuerit illa violētia ignoramꝰ. forte aliqͣ v̓ba īcuſſerāt eiꝰ timo re q̄ nō ſemꝑ ſufficiūt ad iuſtū timorē. ff. qd̓ me. cā. metū. ⁊. jͣ. ꝗ cle. uel vo. inſi nuate. uel forte etiā minabat̉ eis excōicationē. ſꝫ ille timor nō excuſat. cū ex communicatio ſit medicinalis. ij. q. i. multi. e ¶Mortis nō ſolum in ſolummodo tenebatur: prefatā eccleſiam ei reſtitui faciatis. ¶ Deꝫ uidron̄. archiepiſcopo. Acris eſt canonibus: ⁊ infra diſtinguimus autem: utrum is qui cōicat excommunicatis: ſit inuitus per coactionemⁱ aſtrictus aut ꝑ metum inductus. In primo caſu talem non credimus excōica tioni teneri: cum magis pati quaꝫ agere uideatur. In ſecundo licet metus attenuet culpam. quia tamen non eam prorſus excluditᶠ cū ꝓ nullo metu debeat quis mortale peccatū īcurrere excōicatiōis labe credimꝰ inquinari. I Dem marſil. ⁊ agaten̄. epiſcopis Um dilectus filius: ⁊ infra. Quia conſtitit nobis de uoto emiſſo ⁊ de preſtito iuramento a canonicis inſularum: ꝙ regulaꝫ ciſtercien̄. obſeruarent: uel trāſla. tiōem ipſius eccleſieª ad ordinē illorum nullatenꝰ īpedirēt: cū utrū. qꝫ ẜuatū nō uergat in diſpendium ſalutis eterne: nolētes uiā periu rijs aperire non obſtāte uiolētia que ꝓponebatur illata: cum neqꝫ mētū mortisᶜ neqꝫ cruciatum cor poris cōtineret: ⁊ ideo non dꝫ cadere in cōſtantes: nec obſtante do

duobus iſtis ſed etiā in pluribꝰ alijs caſibꝰ excuſat metus. qn̄qꝫ metus verboꝝ ar. vij. di. fuerūt. ⁊. xxiij. q. vii. ꝯuenior. ⁊. ff. de acqui. her. qui in aliena §. ul. qn̄qꝫ metus reꝝ. l. di. p̄ſbyteros. ⁊ sͣ. eo. abbas. ⁊ ꝓpter metū libertatis exigere non poſſum que honorāde libertatis cā ſtipulatus ſum. ff. quaꝝ reꝝ actio nō dat̉. l. i.§. que honorāde. qn̄qꝫ metus iudiciſ. ij. q. i. in pͥmis. uel alicu ius potētis. C. e. ti. l. pe. ⁊ ul. qn̄qꝫ metus ſtatus vel honoris uel ſuiipſius uel filioruꝫ ⁊ metus ſtupri. ff. e. iſti quideꝫ. Itē qn̄qꝫ nō tantū metus. ſꝫ ſuſpicio metus excuſat. ff. locati habitatores.§. ul. ⁊. ff. ad l. acquil. Iteꝫ ſiquis fumo.§. ul. qn̄qꝫ metꝰ mortis aut cruciatus corporis tantū excuſa re vr̄. ut hͨ ⁊. C. de trāſac. int̓ poſitas. Unde vr̄ relinquendum arbitrio iudicis. an uerba uel mine uel potētia homi nis ſit iuſta cā metuſ. ut. ff. ex quibꝰ cāis ma. l. iij. ⁊. ar. ff. e. nō eſt ueriſimile. Iteꝫ ſubuenitur metū paſſo ꝑ hoc edictū qd̓ me. cā. tūc tantū qn̄ metꝰ cadit in ꝯſtantē virum. ff. e. metus. ⁊. jͣ. de ſpon. ueniens. Sed ubi quis minorē metuꝫ paſſus eſt. videlicet ꝑ impreſ ſionem ſiue potētiaꝫ iudicis uel dolo alteriꝰ quis vēdit reſ ſuas. tūc ſubuenitur ei iudi cis officio. ff. e. nō eſt veriſi mile.§. i. uel ꝑ ꝯſtitutionem principum. C. e. l. pe. ⁊. ul. ⁊. ff. de of. preſi. illicitas. uel ꝑ reſponſas prudentum ſiueī terpretationē prudentū. ff. de uar. ⁊ extraor. cogni. medicꝰ. Iudex uero alicui nō dicit̉ ī ferre metū. ff. e. l. ij. ſed iniuri am facere poteſt. ut ibi. ff. ad l. acquil. quēadmodum.§. magiſtratus. ⁊. jͣ. de emp. ⁊ ven. c. ul. vbi de hoc. Et nota ꝙ ẜm canones ſiue vi ſiue metu ſiue dolo aliꝗs renunciat rei ſue. ſubue nitur ei ꝯͣ omnē poſſeſſorem. iij. q. i. reintegranda. ⁊. q. ii. c. ii. ⁊. ff. de inof. te eū qui.i. reſponſo. ⁊ ꝑ epiſcopum ſuū poteſt quis implorare hanc reſtitutōꝫ f ¶ Ad fatuitatem. ſic patet. ꝙ licet dolus interueniat in huiuſmodi ſpirituali bꝰ nō tn̄ ſubuenit̉ dolum paſſo. licet dolus det cauſam ꝯtractui. ſi. xx. q. iij. cō ſtituit. Idem in matrimonio. jͣ. de ꝯuerſa. ꝯiu. ex parte. ⁊. c. ueniēs in fi. ⁊. c. dudū. qd̓ eſt ꝯͣ id. ff. de dolo ⁊ elegāter in prin. Itē habes hic ꝙ dolus nō pre ponderat culpe. qd̓ eſt ꝯͣ id. ff. ad. l. acquil. itē mela. in pͥn. Itē nota ꝙ in ſpiri tualibꝰ nō habet locum in integrū reſtitutio. qꝛ nō videt̉ decepti. qui meliorē vitā elegerūt. Ar. ꝯͣ. jͣ. ti. ꝓxi. ex litteris. g CUper eo ꝑ teſtes. ſufficit.n. ꝓbare ꝑ teſtes in iudicio uiolentiā ſibi illa tam. ⁊ ſuꝑ rebus amiſſis ſtabit̉ iuramēto ipſius. ſicut hͦ totū habes. C. vnde vi. ſiqn̄ totū tenorē illiꝰ. l. hic habes. ⁊ ſic intereſſe quod ſurgit ex male ficio probat̉ ꝑ iuſiurandū. ſic. ij. q. i. in pͥmis. ſecus eſt ſi ſurgit ex ꝯtractu. qꝛ tūc per teſtes ꝓbandum eſt. inſti. de uerb. ob.§. nō ſolū. ff. de mino. ſi in em̄ ptione. ⁊. ff. d̓ eden. argētarius.§. fi. Et ꝙ hic dicit. nō ꝑtinet proprie ad actio nem qd̓ me. cā. ſed ad interdictu vnde vi ſiue vi bonoꝝ raptoꝝ. vnde lex illa vnde hoc ſumptum eſt ponit̉. C. vnde vi ſiqn̄. Et ita facit ad illā partē tituli vbi dicit de his que vi p̄cedentes decretales ꝑtinent ad illā partē. que dicit metuſue cauſa. Et ſic in actione ꝙ metus cā ſufficit probare metum fuiſſe ſi bi illatū. ꝙuis nō ab eo qui ꝯuenitur metus illatus ſit. ff. e. ſi cū exceptione.§ in hac. Sed que fuit cauſa qͣre ſtatur in caſu iſto iuramēto illiꝰ qui vim paſ ſus eſt. cū iuramentū non ſit deferendū. niſi adſit bona p̄ſumptio. puta quia habet vnū teſtē ⁊c̄. ut. sͣ. de procura. ex inſinuatione. ⁊. jͣ. de iureiuran. c. ult. ⁊ C. de re. credi. in bone. ratio illa prima eſt propter difficultatem ꝓbandi ſin gula vtenſilia ⁊ huiuſmodi minuta que de facili probari non poſſent. ⁊ ideo indultuꝫ eſt ī fauorem ſpoliati. ⁊ in odiū violēti. ⁊ hoc idē dr̄. ij. q. i. ī pͥmis. Et preterea ideo ſtatur iuramēto actoris. qꝛ hꝫ optimā p̄ſumptione.ſ. violentiaꝫ illatā ſibi ab illo qui ꝯuenit̉ quā dꝫ per teſtes ꝓbare. vt hic dicit. ⁊ in p̄dicta. l. ſiqn̄. Et ſic iuramento ſtatur in expēſis reſtituēdis. qꝛ ⁊ ibi ſimiliter difficile eſſet hoc ꝓbare. C. de iudi. ſancimus. h ¶ Amiſſis tēpore violentie uel dāno dato. ut in p̄dicta. l. ſiqn̄. ⁊. c. in pͥmis. i ¶ Taxatione. vltra quā.ſ. taxationē nō iurabit ut p̄dicta. l. ſi qn̄. ſic. sͣ. de ꝓcu. ꝯſtitutis. ⁊. iij. q. iij.§. qd̓ fieri nō dꝫ. ⁊ illū.§. habes. C. de dila. aut̉. qd̓ fieri. et in aut. de exhi. ⁊ introducē. reis.§. quoniā mox. ⁊ ẜm qd̓ iuratum eſt. dꝫ condemnare. ut. l. ſiqn̄. ⁊. nō minus in auten. de iudi.§. oportet. col. vi. k ¶ Pro perſonaꝝ ac. Perſona ergo reſpicienda eſt. an honeſta fuerit. utrum ſit pauꝑ uel diues. ar. op. ff. d̓ legi. tu. legittimos. ar. sͣ. de offi. del. ſane. ⁊. c. pa ſtoralis.i. rn̄ſo. ⁊. ij. q. ult. quiſquis. qͣlitas etiā negocij ꝯſideranda eſt. ſi. jͣ. de ap. cū ſit romana. ⁊. ff. d̓ iudi. nonūꝙͣ. ⁊. jͣ. d̓ iureiu. c. ul. in fi. ⁊. C. vn̄ vi. l. ſiqn̄ Egſiuit cēſu.i. ꝓ modica pecunia diſtracta. ⁊ ſic nō ꝯtradicit lr̄a ſeques lo ꝓ quo ſe ꝓponebāt fuiſſe ſeductos cum talis dolus non tam ad circūuentionē predictorum ciſter. quā ad fatuitatēᶠ eorum debeat retorqueri: ſuper reſtitutiōe petita ſi lentium eis duximus ſentecialiter imponendū. Rego. nonus. Uper eo: ꝙ aduerſarius ueOſter ſe cōquerebatur a uobis per uiolentiam ſpoliatum: arbitra mini contra uos fuiſſe iniuſte pro ceſſum: cuꝫ non niſi ꝓprio iuramē to probauerit ſingula que amiſit: Uerum poſtquā de uiolentia ꝑ te ſtesᵍ ⁊ de amiſſis rebus ꝑ ipſiꝰ cō ſtiterit ſacramētū: potuit iudex ta xatiōe ab ipſo facta pro perſonaꝝ ac negocij qualitate uos in eſtima tionem rerū amiſſarū iuramēto ad uerſarij declarata rōnabiliter condemnari. De in inregrum reſtitutione. ELex. iij. alfanen̄. epiſcopo. Equiſiuit. t. f. quid agēdū ſit de poſſeſſioni buſlaicis ſub modico cenſuˡ ꝯceſſis. Noue ris itaqꝫ: ꝙ ſi eccleſia ubi dicit ad ius et proprietatem ꝯuenit redire ⁊cͣ. ⁊ qd̓ dicit in ſi loni.i. emptores colentes ipſas poſſeſſiones. uel poteſt intellioi q verba proprie ponant̉ ut de utroqꝫ ꝯtractu intelligat̉ ut ſi eccleſio datur in ꝯtractu locationis. puta qꝛ ad longū tempus locauit ror aliquā pro certa pēſione. in qͣ leſa eſt eccleſia ſiue in ꝯͣctu vēditiōio m ¶ Detrimentum. magnū.ſ. nam pro modica cā non dat̓ reſtitutio. ff. de mi. no. ſi ex cā iudicari i. rn̄ſo. in fi. ⁊. ff. de in integ. re. ſcio ille jͣ. de re. ec. nō alie. c. penult. n ¶ Nō liceat. jͣ. d̓do na. fraternitatē. me lius eſt eniꝫ iura ec cleſie intacta ſerua ri. ꝙͣ poſt vulnera tam cam remediuꝫ querere. C. in ꝗbꝰ cauſis in inte. reſti. non eſt neceſſaria. .l. vlt. o ¶ Iure minoris. ſic eſt. jͣ. de auditis. vbi de hoc. ⁊ fungitur iure rei publice xxiij. q. iiij. quid ergo. ⁊ dic iure minoris facti maioris et comparatur minori in hoc. quia ſicu. minor poſtꝙͣ exceſſit. xxv. annos pe tit reſtitui vſqꝫ ad quadriennium de his in quibus leſuſ fuit infra. xxv. annos. ſic ⁊ eccleſia tā tum uſqꝫ ad quadriennium petit reſtitui vbicunqꝫ ledit̉ a tempore leſionis compu tanduꝫ. Et quod dicit ſemper debet illeſa ſeruari. iſtud ſemper nō notat tempus circa eundem contractum. uel circa eandem leſionē ut de eodem contractu. uel de eadem leſione ſemper in perpetuum poſſit eccleſia reſtitui. ab ſurdum iſtud videtur. ⁊ eſt cōtra id quod legitur. C. de tem. in integ. reſti. l. ul. ubi dicitur. ꝙ omnis reſtitu tio infra quadrienniuꝫ debet terminari. ſed ſic debet intelligi illud ſemper.i. quocienſcunqꝫ leditur illa eccleſia debet petere reſtitu tionem ſuper illa leſione vſqꝫ ad quadriennium. ⁊ ita ſi milleſies le deretur milleſies poteſt reſtitui. ⁊ ita ſemper eſt minor. quia ſemreſtituitur ⁊ reſtituetur ꝙͣdiu durabit in his in quibus ledet̉. ⁊ ſic reuera fungitur iure minoris. ⁊ hec eſt communis opinio(Alij di xerunt. ut alanus. ⁊. g. naſo. cum eo ꝙ in infinituꝫ poſſit eccleſia reſtitui ſuper eo cōtractu in quo leſa eſt. nec currit ei iſtud quadrien nium. ar. jͣ. e. tum ex litteris. ⁊ inherent ſuperficiei iſtius uerbi ſem per ⁊ male. ⁊ dic ſemper.i. in omni ꝯtractu ſiue quandocunqꝫ ſed tur ut dictum eſt. p ¶ Conſtiterit. in iudicio preſentibus partibus. jͣ. e. ex litteris. uel per contumaciam abſentibus. ff. de mino. incen.§. cauſa. ⁊. l. etiam §. ult. ⁊. jͣ. de re. ec. non alie. c. p. ⁊. C. ſi aduerſus dotem. l. vna. ⁊. fi. de adop. nam ita. ⁊ in auten. ut. ſpon. lar.§. ad hoc. col. ix. de hoc di ctum eſt. sͣ. de of. iudi. c. ul. q ¶ Redire. ⁊ ſic patet ꝙ contractus fuit alienationis non locatiōis ut dixi in prin. ⁊ alienatio tenuit. Unde auxilium reſtitutionis ne ceſſarium fuit. qꝛ tūc demundatur. cū alia actio nō ſupereſt. ff. d̓ mi Io. in cauſe. in prin. ⁊ sͣ. de inoffi. iudi. c. ij. Unde nota. ꝙ ſi aliena tio rei eccleſiaſtice facta eſt. in caſu licito ſicut debet. ⁊ traditur. x. qͥ ij. hoc ius. ⁊. xij. q. ij. ſine exceptione. bene tenet contractus. ⁊ ſi ſe cſa ſit in ꝯtractu illo. nō ſubuenitur ei niſi per beneficiū reſtitutiōis niſi eſſet decepta ultra dimidiū iuſti p̄cij. qꝛ tūc iure cōi iuuatur. de emp. ⁊ vendi. cū dilectꝰ. ⁊. c. cū cā. ⁊. C. de reſcin. ven. l. ij. Si vi zro alienatio non ſit facta predicto modo nullus eſt contractus ipi iiure. xij. q. ij. ſine exceptione. apoſtolicos. alienationes. ⁊ predicia decre. cū dilecti. ⁊ agitur tunc iure communi contra poſſeſſore. at C. de ſacroſanc. ec. iubemus. ⁊. C. ſi aduerſus dona. l. ij. r ¶ Defraudari. ſicut enim eccleſia in damno morari non debet linec in lucro ex vtraqꝫ fieri dꝫ reſtitutio. C. de repud. l. vna. ff. de m no. ꝙ ſi minor.§. reſtitutio. ⁊. l. intra vtile in fi. Um veniſſent poſſeſſiones uel quaſi poſſeſſiones. qꝛ incōporalia n̄ poſſident̉. ſꝫ qͣſi poſſident̉. ff. d̓ vſuca. ſeꝗt̉.§. ſin auib ¶ Subiectionis. ⁊ poſſeſſione iuris eligendi abbatem c ¶ Fuerat ꝑ monachos. ⁊ ita ſpoliauerūt ep̄m poſſeſſione eligedleſa eſt: ⁊ manifeſte apparet detrimētūᵐ ipſius cū epō eiꝰ ꝯditioneꝫ facere deteriorē nō liceat: ⁊ eccleſia iureº minoris debeat ſemper il leſa ſeruari: que in dānū eius data conſtiteritᵖ: ad ipſius cōuenit ius ⁊ ꝓprietatē redireq. prouidēdū eſt tamen: ne ſi forte coloni poſſeſſio. neſ illas expēſis ac labore ſuo red diderint meliores: ſūptibuſ quos bona fide fecerint: debeāt defrau dari. I Nno. iij. ſancti georgij ⁊ ſancti ſergij abbatibus. Um ueniſſentª ad ap. ſe. eleIctus ⁊ monachi rothon̄. ꝓ ſe ac pro mōaſterio ſuo: ac magiſter .a. pro epiſcopo uenet. eis ſancti georgij diac. card. dedimus audi torē. Coram quo idē magiſter ꝓ epī ꝑte propoſuit: ꝙ cum monaſte riū rothon̄. eēt ſitum in dioc. uene ten̄: ⁊ eccleſie ueneten̄. ſubiectum predictus epūs poſſeſſione ſubiectionis uſus eſt hactenus inconcuſſe: ſed cum occaſione cuiuſdaꝫ electionis: que ibidem facta fuit partes de communi aſſenſu ad na ten̄. epiſcopum ⁊ eius collegas cō

a ¶ Duo eoꝝ. tertio eis cōmittēte vices ſuas: uel ſe excuſante alias nil feciſfent. sͣ. de offi. dele. prudentiā.i. rn̄ſo. ⁊. c. cum cauſam. ⁊. c. cauſam matrimonij. in antiqua tn̄ contrariū allegabatur. e ¶ Renūciauit. an̄ ꝯfirmationē ſufficit renūciatō ſcā eis ꝗ elegerūt c ¶ Procuratorē. ⁊ ſic vr̄ ꝙ collegiū poſſit ꝯſtituere ꝓcuratore ſine cōſenſu p̄lati etiam vacāte eccleſia pro cāis mōaſterij ꝯid qd̓ eſt. jͣ. de iudi. cāꝫ que. ⁊. jͣ. ne ſe. vacā. ꝑto. Sic ītellige ꝙ dic̄ hic: eligūt ꝓcu ratorē uel ſindicuꝫ: vacāte eccleſia ut d̓ facto ſine electione ipſa p̄lati agat̉ de qͣ erat cōtentio inter ep̄m ⁊ cōuentum q̄ alit̓ tractari nō po terat: ⁊ ad hāc cām tantū ꝯſtituit n̄ ad alias que tractari n̄ poſſent vacante eccleſia ꝑ iura p̄dicta g ¶ Inhibētes. n̄ vi det ꝙ ipſi potuerīt inhibere. cū mona chi eſſent in qͣſi poſ ſeſſione eligendi alium eligēdo qui re nūciauit: ⁊ ſic vſqꝫ ad ſnīam tuendi erant in poſſeſſione xvi. q. iiij. volumus ⁊..xij. q. v. c. i. ⁊. jͣ. ut lite pēdē. per totū. Unde papa hic in fine n̄ caſſat electio nē factā poſt inhibi tionē illam. ar. ad hͦ xi. q. i. qꝛ res in litigio. ⁊. C. de proba. l. ij. Ar. cōtra. ff. de peti. here. l. diuus. vbi ꝓhibet̉ poſſeſſori aliquid diſtrahere de bonis here ditatis: niſi preſtita ſatiſdatōne de reſti tutione: ſed hoc ſol uitur in fi. ī no. ſed nonne. b ¶ Preſumpſerūt. Ex hoc v̓bo videt̉: ꝙ nō debuerint eligere poſt ꝓhibitionē: ſꝫ licet nō debuerint facta tn electio nō caſſabit̉ quouſqꝫ cognoſcat̉ de iure eligēdi ut dic̄ ī fi. i ¶ Spoliarant. ⁊ ius eligendi abbateꝫ ad ep̄m decetero pertineret quia ad ipſum pertinebat ius eligendi. k ¶ Priuilegijs. hmōi inſpectio iure debuit ſuſpēdere cōfirmationē ſentētie late pro ep̄o. ar. jͣ. de teſti. veniēs. ⁊. jͣ. de re iudi. cū ſuper. l ¶ Proteſtatus. ⁊ ſic ꝓteſtatio ꝓdeſt. sͣ. de elec. cumana. ⁊ sͣ. de of. or. paſtoralis. in fi. ⁊ s. de his que vi me. cā fi. ꝑlatū. ⁊..vij. q. i. pōtifi ces. ar. ꝯͣ. sͣ. de ꝯſti. cū. m. ferrarien̄. d̓ hͦ dictū ē in. c. cumana. ⁊ ſine lita ꝓteſtatione admiſſi fuiſſēt monachi ꝑ beneficiū reſtitutōis. vn ſupple maxime. m ¶ Negligētia. d̓ qͣ negligētia tenet̉ mōaſterio ſi ꝓpriū hꝫ. ar. ff. mā da. diligent̓ cū omiſerit excepti. monaſterio ꝯpetētē. ff. mā. ſi fideiuſſor.i. rn̄ſo. n ¶ In damnū. cū ad defenſionē vocari debuerimus. jͣ. de ꝯfir. vti. cum dilecta. ⁊ dn̄s ſemper in iudicio nominandus eſt. jͣ. ut lit. non ōteſt. quoniam.§. penulti. ⁊. C. vbi in rē. ac. l. i. o ¶ Reſtituimus. Hec reſtitutio ut quidā dicūt dat̉ qn̄ ꝓcurator n̄ eſt ſoluēdo ut tūc fiat reſtitutio ꝯͣ eccleſiā. ut. ff. mā. ſi ꝓcuratorē. in pͥn. ⁊. ff. d̓ dolo. ⁊ elegāter.§. ſi dolo. hic ꝓcurator nō ē ſoluēdo etiā ſi alias ſit locuplex: qꝛ lib̓tas ⁊ ſtatꝰ monaſterij eſtīari nō poſſet. ff. de re. diui. ſacra.§. vl. Ex hac.n. cā ꝗlibꝫ erit reſtituēdus: qꝛ ex qͣcuū qꝫ cā iuſta dicit p̄tor ī integrā reſtituā. ff. ex ꝗ. cau. ma. l.i. aliaſ nūd reſcinderet̉ ſnīa ꝓpter dolū uel ꝓpt̓ negligētiā ꝓcuratoris: ſꝫ dn̄s agat ꝯͣ ꝓcuratore ſi dolū ꝯmiſit. C. d̓ ꝓcu. ſi ꝓcurator. ⁊ ip̄e de om ni dolo ⁊ culpa tenet̉ dn̄o. C. mā. a ꝓcurator qꝛ nec ꝓcurator omit tere dꝫ exceptiōꝫ ꝯpetētē ex ꝑſona rei. ff. mā. idēqꝫ. ⁊. l. ſi fideiuſſor i. rn̄ſo. ⁊ ita hic vr̄ loꝗ nō tātu de reſtitutiōe minoris ſꝫ etiā de reſti miſſiōis litteras impetraſſent: duo eorum ad monaſteriuꝫ acceſſerūt quorum aduentum intruſus preſē tiēs renūciauitᶜ huiuſmodi electio ni: ⁊ ſe a monaſterio abſētauit: ſed iudices auctoritate apo. monachiſ iniunxerūt: ut ſindicu uel ꝓcurato rem eligerent: qui in cauſis mona ſterij ⁊ conſulte ageret: ⁊ utiliter re ſpōderet: diſtrictius inhibētesᵍ eiſ dem: ne aliqueꝫ eligerent in abba tem: donec plenius agnoſceretur de iure: quod epiſcopus ſe habei in abbatis electiōe dicebat. Monachi v̓o ⁊ ſi ꝓcuratorē ad manda tū iudicū elegiſſent abbatē tamē cō tra ihibitiōem eoꝝ eligere preſum pſerūt: cuiꝰ electiōeꝫ epūs petijt īfirmari ⁊ ſe ad poſſeſſionē reſtitui qua eum monachi ſpoliarātˢ. dein de iudices diffinitiuā ſententiā ꝓtulerūt electiōeꝫ caſſantes eandeꝫ quā ſētētiā dictꝰ magiſter petijt cōfirmari. Ad hoc fuit rn̄ſū: ꝙ licet per ꝓcuratorē ex ꝑte monachoruꝫ fuiſſet ꝓpoſitū: ꝙ monaſterium ip ſum ad ro. ec. nullo medio pertīeret dicti tamē iudices cōtra eos ꝓ cedere nimis animoſe ceperūt: ⁊ ī fra. Nos igit̉ īſpectis priuilegijs pre.n. leonis pape gre. ⁊ cle. que monaſterium illū ad ius ⁊ ꝓprietatē indicāt ſe. ap. pertinere: intelligentes ꝙ monaſterij ꝓcurator ⁊ ſi eadē priuilegia corā predictis iu dicibuſ exhibere omiſerit negligē ter: ius tamē nō tā ſuū quā noſtruꝫ fuerit ꝓteſtatꝰˡ: uidelicet ꝙ mona. ſteriū ipſū ad ro. ec. nullo medio tutione maioris ex clauſula gn̄ali ſiqͣ iuſta. ⁊cͣ. ut dictū ē. ⁊ ē differētia iut̓ r̄ſti tutionē q̄ fit iure mīoris: qꝛ illa dat̉ officio iudicis deficiēte actōe. ff. d̓ mino. ꝙ ſi mīor.§. vl. ⁊ sͣ. de of. iudi. c. ij. ⁊ illā que fit iure maioris: qꝛ tunc hꝫ actio nē ſuo iure.ſ. vtilē accedētē iudicis officio. ff. qd̓ me. cā. l. metu.§. ex hͦ edicto ⁊.§. p̄ce. ⁊. ar. qd̓ me. ca. ſi vi uel metu. ſꝫ certe. l. i. ff. de do. ⁊ elegāter.§. fi. ⁊ illa. ff. man. ſi ꝓcuratorē nō re ſtituit actiōeꝫ cū ꝑ negligētiā ꝓcurator ſuccubuerit: ſꝫ cū ꝑ dolū. vn̄ ſi negligēs fuit ꝓcu rator īputet ſibi ꝗ tali negoci um ſuū ꝯmiſit. ff. de min. cuꝫ mādato. ar. ad hͦ. sͣ. de of. de le. cū olim. ff. d̓ tribu. ꝓcura toris: verūtn̄ ſi ꝓcurator eēt ſoluēdo ſatis vr̄ ꝙ fauore eccleſie in optiōe hꝫ an velit cō uenire procuratorem uel ve lit reſtitui ad rem. C. fi tutor uel curator. l. etiam. p ¶ Electionē. ſꝫ nōne fuit fac ta hͦ electio poſt inhibitioneꝫ iudicis: gͦ caſſanda erat. jͣ. de mr̄i. ꝯtra. ꝯͣ inter. ec. c. i. ⁊. c. vl. ⁊. ff. neꝗd in lo. pub. l. vl. jͣ. d̓ no. ope. nū. c. ij. ⁊. jͣ. de ſpo. īpu. ad diſſoluēdū in fi. ſꝫ cer te ex eo ꝙ iſti erāt in poſſeſſi on aliū eligēdo lite pēdente pͥuari nō debēt. viij. q. iiij. nō ne. ⁊. xvi. q. iiij. volumꝰ. Sed hec ſolu. n vr̄ poſſe ſtare. nā mota ꝯtrouerſia pr̄onus pn̄ tare nō dꝫ. ar. jͣ. de iurepa. ex lr̄is. gͦ eodē mō mota contro uerſia eligere nō debēt. ex hͦ enī ſequeret̉ ꝯueniēſ: qꝛ ſi po ſtea ꝓbaret̉ illos n̄ habuiſſe ius eligēdi caſſanda eſſet ele ctio: qꝛ oēs fructus ꝑcepti re ſtituēdi ſunt. C. de rei vēdi. certū. ⁊ ſic ſeq̄ret̉ ꝙ electō fa cta ab eo qui credebat̉ habere ius eēt caſſanda qd̓ eſſe n̄ dꝫ sͣ. de elec. querelā. jͣ. de iurepa. ꝯſultationibꝰ. Ad hͦ di cit io. ꝙ licite pōt eligere qui eſt in quieta poſſeſſione lꝫ fiat ei ꝯtrouerſia. ff. d̓ aqͣ quot. ⁊ eſti. l. vl. ⁊ vti omni iur̄ ſuo vſqꝫ ad finē cē. viij. q. iiij. nō ne. Cōtra tn̄ vr̄ in hͦ caſu dr̄. jͣ. de iurepa. ex lr̄is. Tu tene ꝓut ibi nōt̉ ſcꝫ ꝙ nō dꝫ elige re. ſꝫ ſi eligat iudex tn̄ ſiue ſu perīor ad quē ꝑtinet inſtitutio nō ꝯfirmabit electionē. nec caſſabit pēdēte cō trouerſia ex qͣ pēdet ꝓut dic̄ decre. in fi. Sꝫ io. dicit ꝙ ſi de hoc fiat ei cōtro uerſia an poſſideat tale ius tūc nō dꝫ eligere. ar. sͣ. de ꝯſti. cū. m. in fi. ⁊ ita vi hic. Ep̄s.n. petebat reſtitui ad poſſeſſionē iuris eligēdi: ⁊ ſic nō poſſidebant monachi ꝗete. ⁊ iō caute dixit papa electionē nec ꝯfirmari nec infirmari. ⁊c̄ i. donec cognoſcat̉ ad quos ꝑtinet ius eligēdi ⁊ p̄cipue ꝙͣtū ad poſſeſſioneꝫ ut ſic̄ pͥma electio nō eēt caſſanda niſi pͥus ꝯſtitiſſet an ep̄s poſſideret ius eligēdi tp̄e electionis: ita nec alia que facta fuit poſt iſtā. ſic. jͣ. de cau. poſ. cuꝫ eccleſia. vbi agebat̉ poſſeſſorio ⁊ petitorio etiā ⁊ hic ſimilit̓. qꝛ de iure eligen di ut pꝫ ex lr̄a. sͣ. v̓ſus pͥn. ⁊ iō ꝙͣdiu pēdet qō iuris ſeu poſſeſſionis electo cō firmari uel infirmari non debet. a Lditis. lib̓tati. ar. ꝙ reges pn̄t dare pͥuilegia lib̓tatis. lxiij. di. in ſinodo b ¶ Cōtinet̉. in pͥuilegijs cel. ꝯtinebat̉ ꝙ ipſe exemerat a iuriſditione ep̄i: locū illū quē p̄dicti reges lib̓tati donauerāt: ⁊ de valle de eueſcham in pͥuile gio mētio nō fiebat: ⁊ ita ꝑ pͥuilegiū cel. n̄ ꝓbabat̉ ꝙ eccleſie de eueſchā ſint exēpte a iuriſditione ep̄i. ⁊ ſic recurrēdū eſt ad pͥuilegiū illoꝝ regū. ⁊ ſi ibi cō tineat̉ ꝙ illi reges vallē de eueſchā donauerūt libertati tūc erit ꝓbata exēp tio. ⁊ ſic dubia probatio nō prodeſt. Reges enī donauerūt locum illum liber tati quo ad temporalē iuriſditionē. papa vero quo ad ſpiritualem. c ¶ Subducto. Deducendū eſt ergo tempus vacationis in preſcriptione. jͣ. d̓ preſcripti. c. i. ⁊. c. de quarta. ⁊. c. auditis. ⁊. c. cum nobis. ⁊ illud tempus deducendum eſt quo ſolet ſuccurri cuilibet qui leditur primū ſit medium vltimūue. C. de reſti. mili. quod tempore. ⁊. C. quibus nō ob long. tempo. pre ſcrip. preſcriptione. ff. quibus ex ca. ma. necnō.§. ſi quis. d ¶ Iure minoris. eccleſia enim fungitur iure minoris ut hic. ⁊ sͣ. eo. c. i. Itē fungitur iure reipublice. xxiij. q. iiij. quid ergo. ⁊ i. di. ius publicum. ⁊. C. de ſacroſan. eccle. ut inter diuinū. Hinc eſt ꝙ prelati eccleſiaꝝ cōparantur tuto ribus ⁊ curatoribus. in autē. de eccle. ti.§. vlti. col. ix. ar. ad hoc. iij. q. ij. qꝛ ea. ꝑtineret: ne ipſius negligētiaᵐ ī dā nūⁿ: tam nr̄ꝫ quā monaſterij redū daret ad audiētiā reſtituimus mo nachos rothon̄. ⁊ īfra. Electionē aūt a monachis ſicut dicitur ꝯcorditer factā pendēte cōtrouerſia ex qua pendet nec confirmādā duximus: nec etiam infirmādā I Dem helien̄. ⁊ foren̄. epīs. Uditis ⁊ ītellectis cē meritiſ Iin queſtione que uertitur īter vuigorien̄. epūm ⁊ abbateꝫ de eue ſcaꝫ ſuper eccleſijs in ualle de eue ſcam: quas epiſcopus aſſeruit ad ſe dioceſana lege ſpectare: abbas autem eas ab eius iuriſditione ꝓr ſus eſſe exemptas. cognouimꝰ eui denter eccleſias illas per priuilegia illa ro. pon. nō eſſe ab epāli iuriſditione ſubtractas: niſi forte ual lis de eueſcam ſit ille locus qui fuit a duobus regibus rōe uidelicet ⁊ offalibertatiª donatus: ⁊ quē bone memorie cel. papa libertati do nauit: ſicut in ipſius priuilegijs cō tineturᵈ. Uerum tanto tempore ꝓ bantur per teſtes ab abbatibus de eueſcam pleno iure poſſeſſe: ut uideatur in eis ius epiſcopale legiti me preſcripſiſſe. niſi forte per tan tum temporis ſpacium vuigorie/ nen̄. eccleſia interim uacauiſſet: ut tēpore uacationis ſubducto: pre ſcriptio minime ſit cōpleta: ⁊ infra Licet autem utrinqꝫ ſit in cauſa cō cluſū: quia tamen utraqꝫ pars ne. ceſſariam ut aſſerit ꝓbationē omiſit: nos attēdentes ꝙ utraqꝫ eccle ſie fungatur iure minoris: equita

Item fungit̉ iure imperij. in autē. de nō alie. uel ꝑmu.§. ſancimus. col. ij. īmo maior eſt imperio. xcvi. di. duo. ⁊ sͣ. de maio. ⁊ obe. ſolite. ſed nō fungit̉ iure pupilli: qꝛ contra pupillarē etatē nō currit preſcriptio. C. de p̄ſcrip. xxx. an. ſicut in rem. Sꝫ in quibus caſibus cōparat eccleſia minori dubitari poſſet. Dicūt quidā ꝙ in oībus eccleſia cōꝑatur minori: quoniā eccleſia pōt reſtitui ꝯͣ p̄ſcriptiōꝫ ſicut minor. C. ſi aduerſuſ vſuca. l. vna. ⁊. ff. de mino. etiā ei. ⁊. C. ſi tutor uel cura. interuenit. l. minori bus. ⁊. C. d̓ in īteg. reſti. mi. l. minoribus. ⁊ in autē. de he re. ⁊ fal.§. pupillus. coll. i. qd̓ bene vr̄ expreſſa ratione. vbi cunqꝫ.n. eccleſia ledit̉ dꝫ re ſtitui. ſꝫ ante ꝯpletā p̄ſcriptō nē nō eſt leſa: īmo iure coi a gere pōt ſꝫ tunc demū finita p̄ſcriptione dr̄ leſa qꝛ iure cō muni ſi agat repellit p̄ſcripti on ꝓbata. ſꝫ a tp̄e leſiōis.i. tp̄e p̄ſcriptōis finita vſqꝫ ad quadrienniū pōt repetere re ſtitutionē ut dicit lex illa. C. de tēp. reſti. in īteg. l. vlt. ⁊ ita pōt peti reſtitutio ꝯͣ p̄ſcriptō nē vſqꝫ ad qͣdriēniū. Quidā dicūt ꝙ ꝯtra p̄ſcriptionē nō dat̉ reſtitutio qꝛ canones vo lūt p̄iudicare eccleſijs ꝑ preſcriptōnē. xvi. q. iij. placuit. ⁊ q. iiij. volumus. īmo ſecundū illos qui dicūt ꝙ ꝯͣ p̄ſcriptio nē datur reſtitutio ſequeret̉ ꝙ nunꝙͣ p̄ſcriptō curreret ꝯͣ eccleſiā. Sꝫ huic facile eſt re ſpondere: quia bene currit p̄ ſcriptio eccleſie. ſꝫ ſi petit re ſtitui ꝯtra bene audit̉ ſic̄ minori currit ſed reſtituit̉ Non video ꝙ aliud ſit ī eccleſia q̄ in minore: niſi qꝛ non inueni ſcriptum iure canonico ꝙ ec cleſia reſtituatur ꝯͣ preſcriptionē. ſꝫ eadē ratione qua mi nores reſtituunt̉ fauore imꝑ fecte etatis. ſic fauor̄ eccleſie introductū fuit ꝙ vteret̉ ec cleſia iure minoris. ſꝫ vbi ea dē eſt ratio ibi dꝫ eſſe idē ius sͣ. de cōſti. nam ꝯcupiſcentiā ⁊. c. tranſlato. ⁊ sͣ. de tranſla. inter coꝑalia. ſꝫ verius vr̄ ꝙ dicit̉ ꝯtra p̄ſcriptōnē nō dat̉ reſtitutō ne fruſtra iura loquētia de p̄ſcriptione ſint ſtatuta. ⁊ pōt etiam dici ꝙ etiā poſt quadriē niū audiret̉ ſi ꝓbaret ſe illo quadriennio iuſta de cauſa impedituꝫ fuiſſe. ar. iiij. q. v. c. i. ⁊. jͣ. de app. ex ratione. ff. de mino. ait p̄tor. ⁊. l. ſi ſine.§. vl. ⁊. C. de tēpo. ap. l. vl.§. illud. Quidā ponunt eccleſiā in primo anno minoris reſtituē tes eam vſqꝫ ad. xxix. an. ſicut minor. Alij reſtituūt eam vſqꝫ ad. xv. ponētes eam in. xiiij. an.. ſꝫ hic nil eſt nec debꝫ poni in aliquo anno ſꝫ ad ſimilitudinē minoris facti maioris reſtituit̉ eccleſia vſqꝫ ad quadriēniū ſicut minor. ut di ctū eſt. sͣ. eo. c. i. e ¶ Reſtituimus. in his enī p̄ſcriptionibus que ſpectāt ad ſtatū iudicioꝝ vbi cūqꝫ leditur eccleſia reſtituit̉: ut ſi ꝯtumax ꝯdemnata eſt. ff. de mino. minor etiā. ſi. ar. s. c. proxi. vel ſi nō appellauit uel etiā ſi. dum agit uel ꝯuenitur in a liquo capta eſt ut minor. ff. de mino. ait p̄tor.§. ſed in iudicijs. ⁊. l. ⁊ ſi ſine.§. item ſi nō ꝓuocauit. ⁊. jͣ. e. c. vlti. vel ſi omiſit allegationē uel ea que faciūt ad inſtructionē cauſe ut hic. ⁊. ff. de mino. minor. xxv. annis. ⁊. jͣ. e. coram. Iteꝫ quicquid omiſit nō ſolum in dāno ſed etiā in lucro. ff. de mino. ait p̄tor.§. vl̓. ⁊. l. nō omnia. Ite in confeſſione. ff. de cōfeſ. certum.§. pe. ⁊ ꝓpter nouas de fenſiones tunc apparētes uel nouiter ꝯtingentes. ar. C. ſi ſepius in inte. re ſti. poſtu. l. vlti. ⁊. jͣ. e. c. vlt. ſꝫ in ꝯtractibus certū eſt ꝙ eccleſie ſubuenit̉. sͣ. e. c. i. vbi de hoc. f ¶ Contra reliquā. ſicut minor ꝯtra minorē niſi cum pecuniā amiſit. ff. d̓ mi no. verū.§. vl. ff. ex quibus cau. ma. l. vlt. Et noͣ ꝙ reſtituere in integrū eſt. re ducere in eū ſtatū in quo erat ante leſionē. sͣ. e. c. i. ⁊. C. de repudi. l. vna. C. de in integ. reſti. poſtulata. ⁊. ff. de mino. ꝙ ſi minor.§. reſtitutio. et generali ter reſtituit̉ nō ſolū cum de bonis diminuitur ſed etiā cuꝫ intereſt eccleſie litibus ⁊ ſumptibus nō vexari. ff. de mino. minoribus. X lr̄is. vices ſuas. alias nō tenuiſſet ſnīa. sͣ. de of. dele. cauſa matrimo 36 nij. ⁊. c. cum cauſa. b ¶ Tōfirmauit. h̓ ē ſpāle pͥuilegiū in cā ap. ꝙ iudex altera ꝑte abſēte ꝓcede rē poſſit etiā li. nō ꝯteſt. C. de tēp. ap. l. fi.§. illud. ⁊. ij. q. vi. appellatore. ⁊. jͣ. te penſata utrāqꝫ reſtituimꝰᵉ cōtra reliquāʳ ad ꝓbādā rōnē omiſſā ne alterutra pars ꝓpter huiuſmōi ne gligētiā graui iactura ledatur. ¶ Dem priori ſancte. m. ad carce res. ⁊..l. can̄. ſancte. m. de mādria. X litteris abbatis de caluen̄didicimus: ꝙ cum ramiſane ⁊ grimol. archipreſbyteri inter.j. uirum ⁊..l. mulierem ex delegatio ne noſtra ſententiam diuorcij ꝓtu liſſent: ⁊ ap. interpoſita cognitionē ſentētie ipſi abbati ⁊ archipreſby tero paduano duximꝰ ꝯmittēdaꝫ: qꝛ ꝑs mulieris ad ꝑemptoriū t̓mi nū nō acceſſerat: abbas ipſe cui al ter cōiudex ꝯmiſerat uices ſuasᵍ al legatiōibus diligenter īſpectis latā a iudicibꝰ predictis ꝯfirmauit ſnīam. ſed poſt octo dies pater pu elle accedēs ad ipſū ītellecto ꝙ ſē tentiā ꝓtuliſſet: firmauit ꝓprio iu ramento: ꝙ quidā ad eū ⁊ filiā eiꝰ accedens fraudulenter ſub ipſius abbatis noīe falſas eis lr̄as preſē tauit: quibus mādabatur: eidē ut qꝛ iudex ad dieꝫ quā aſſignauerat uenire non poterat: poſt. viij. dies a termino conſtituto ipſius ſe con ſpectui preſentaret: ⁊ poſtmodum appellarunt ad ſedē apo. ⁊ etiā ſuꝑ plicauit. Licet aūt de fraude talit̓ ꝑpetrata ꝑ huiuſmōi iuramentum non conſtet ad plenum: in fauorē tamē matrimonij de benigītate ca nonica contra fraudem ꝓpoſitam ſupplicationē mulieris admiſimꝰ lieri. ſed qꝛ in caſu iſto ſoluendo eſſe nō poterat. ideo fauore mate monij reſtituitur mulier. ff. de eo per quē factū erit. l. vlt. ⁊. ff. d̓ po lo. ⁊ eleganter.§. ſi dolo. ⁊ ſi de hac falſitate cōſtitiſſet iure cōi apdretur. ar. ff. ſi meſſor. fal. mo. dix. l. iij.§. i. k ¶ Supplicauit. ſupplicare pōt quilibet ꝙͣtūcūqꝫ remota ſit appel latō ar. ij. q. vi.§. an terioruꝫ. ⁊.§. illud. C. de p̄ci. impe. of. ſi ꝗs aduerſus. naꝫ et ſeruus ſupplicar pōt ꝓ dn̄o ſi dominus nolit appellare ff. de app. ſerui. Sꝫ in hoc differt appel latio a ſupplicatiōe qꝛ appellatione int̓ poſita nil ē innouā dū. ſꝫ pendente ſuꝑ plicatione mandaſentētia executioni preſtita cautōne ꝙ omīa reſtituat ſi ſe tentia fuerit retrac tata. C. de p̄ci. īpe. offe. auten. que ſuꝑ plicatio. ſic in reſti tutione in integruqn̄ ſuſpectꝰ eſt qu petit reſtitui māda tur ſentētia executi oni ſub ꝯſimili cau tione. jͣ. e. ſuſcitata. Iteꝫ in hoc differt appellatio a ſuppli catione. qꝛ appella tur vſqꝫ ad. x. dies. ſupplicari autē pōt vſqꝫ ad bienniū. qꝛ̓ verū ē cū ſupplicatio porrigit̉ ſuperi ori. C. de ſen. p̄fec. preter. l. vna. Si ve ro ſupplicatio por rigitur iudici: tunc vſqꝫ ad. x. dies. ut ī autē preallega. que ſupplicatio. l ¶ Ad plenum. hoc ideo dicit. qꝛ ſi plene probaſſet hanc fraudē ⁊ cauſaꝫ abſentie fieret reſtitutio. jͣ. de re iudi. cū bertholdus. vbi minus ſuffi. ciens probatio ſufficit ne p̄iudicaret opinio veritati. ut. sͣ. de ꝓcur. ex inſinuatiōe. ⁊. c. in p̄ſentia. ⁊ hoc ideo qꝛ abſens legitime citat p̄ſumitur ꝯtumax ſi nō venerit. iij. q. ix. decreuimꝰ. lxv. di. ſi forte. ff. de re iudi. ꝯtumacia. ſed talis p̄ſumptio pōt elidi per aliam p̄ſu ptionē. ff. de in inte. reſt. diuus. ⁊ inde eſt ꝙ per p̄ſumptiua ꝓbato nē ⁊ minus plenā elidit̉ p̄ſumptio ꝯtumacie. Unde per ſacr̄m Vi us pōt probare ſe nō contumacē. nam violēta p̄ſumptio elidit per iuramentū. xxxv. q. iij. extraordinaria. ⁊ op. ar. jͣ. qui ma. ac. poſ. ci in tua. ⁊ ſic pōt intelligi. iiij. q. v. quiſquis. in fi. Tn̄ hoc iuramenti nō facit plenā probationē. ſed fauore matrimonij admiſſa fuit mu lier ad agendū. nec audit̉ mulier p̄textu appellationis ſue qꝛ conti max preſumitur: ſed per fraudem ſemiplene probatam ⁊ in fauore matrimonij reſtituitur. m ¶ Reſtituimus. Ar. ꝙ nullo tractu temporis tranſit ſententia cor tra matrimoniū in rem iudicatā. jͣ. de re iudi. lator. ⁊. c. conſangu nei. Sed ex hoc ſumunt quidam cōtrarium. ar. ⁊ male ex hoc ꝙ d̓ cit reſtituimus ꝓbant ꝙ tranſit in rem iudicatā. n ¶ Infirmetis. hoc tantū habet facere iudex appellatōnis. ij. q. vi in fi. Et hic habet locū qn̄ in cauſa appellationis nil noui proponi tur ⁊ vnicus eſt tantū articulus ut hic erat. alias iudex appellatio nis pro parte pōt confirmare ſententiā ⁊ pro parte infirmare. ut. de teſta. raynucius. ⁊. c. rainaldus. Item ex eo ꝙ dicit cōfirmētis uel infirmetis videtur ꝙ executio nō ſpectet ad ipſos. de hoc dictū eſt. sͣ. de offi. dele. paſtoralis.§. preterea. Um ex litteris. ex delegatione ipſius.ſ. anaſtaſij. Sententia nō obſtante. per hͦ videt̉ ꝙ celeſtinus reſtitueriſ C eccleſiā hilerdin̄ Sed cū multa tēpora ſint elapſa a tempore ⁊ ad audientiā reſtituimꝰᵐ eaꝫ pro matrimonio poſtulantem. Iōqꝫ mādamus: quatenuſde cauſa prio ris ap. ordine iudiciario cognoſcē tes: confirmetis uel infirmetisⁿ ſicut iuſtū fuerit ſnīaꝫ a primis iudicibus promulgatam. ¶ Dem epiſcopo ⁊ capitulo oſe. nenſi Uꝫ ex litteriſª. C. pape. pre. ¶notū ex his que ipſiꝰ tempo ribꝰ geſta fuerūt: grauē hilerden̄. eccleſie intelleximus queſtionē ꝑ ſententiā eugenij pape ſuper eccle ſijs quibuſdā ꝓlataꝫ ſe leſam enor miter ⁊ olim ⁊ nunc etiam conque rentis. unde cum idem cel. tempo re anaſtaſij pape proximi ſucceſſo ris eiuſdem eugenij in minori ad huc officio ꝯſtitutis in ꝑtibꝰ hiſpa nie legationis officio fungeretur ⁊ ex delegatione ipſius cognoſcei cepit de controuerſia memorata: cui etiā alex. ſucceſſor ipſius anaſtaſij officio legationis denuo ī ꝑtibꝰ eiſdē fungenti cām ꝯmiſit ean dē: idē quoqꝫ celeſt. ad apicē ſum mi pon. ꝓmotus. g. ſācti āgeli dia con. cardi. tūc apo. ſe. le. dictā con trouerſiā ſub eo tenore cōmiſit. ut īſpectis hilerden̄. eccleſie priuile gijs auditis etiā ꝑtium rōnibꝰ nō obſtante memorata ſententia diffi nitiuā proferret ſententiā: eamqꝫ faceret obſeruari: uerum quoniaꝫ ꝑ ipſū legatū aut per alios quibus ſub eodem tenore cauſa eadē com

j. vlti. nec etiam perpetuat̉ per conteſtationē litis. ff. de min. papini anus. in fi. Pōt dici ꝙ reſtitutio data fuit tēpore anaſtaſij qui ꝯmiſit negociū celeſtino in minori officio ꝯſtituto. qꝛ anaſtaſius fuit ꝓ ximus ſucceſſor eugenij: ⁊ ꝙ cauſa terminata non fuit ſtetit ꝑ iudi ces. vn̄ nō eſt imputandū actori. ij. q. vi. anterioꝝ. ⁊. C. de in īteg. reſti. l. petende. ſic̄ ſatis pꝫ per multas cōmiſſiones. vn̄ eti am dicit. jͣ. an data ſit uel dāda. Si vero data fuit poſtea dari nō debet. C. ſi ſepius in īteg. reſti. poſtu. l. vlti. vel ſi eſ ſet denegata. jͣ. e. c. vlti. niſi ex cauſa ut ibi dicit̉. SSed obij citur: eugeniꝰ tuliſ ſnīam primo mēſe ſui apoſtolatꝰ. ut. jͣ. dicitur ⁊ vixit. viij. annis ⁊ menſibus iiij. ⁊. xxi. diebus. ſꝫ anaſtaſius ſucceſſit eugenio qui cauſaꝫ ſuper hoc ꝯmiſit ce leſtino tunc in mīo ri officio cōſtituto: ⁊ ita videt̉ ꝙ reſti tutio danda ſit poſt quadrienniū. vnde ex hoc trahunt qui dam ar. ꝙ reſtitutō ſemꝑ ſit danda: ut dictū eſt. sͣ. e. c. i. qꝛ hic videt̉ dari poſt quadrienniū. Sed tu potes reſpōdere ꝙ ex eo ꝙ dicit hic nō cōſtat ꝙ anaſta ſius dederit reſtitu tionem ſed cōmiſit cauſam ſuper reſti tutione an eſſet dāda uel nō(ꝫ obſtat fortius factum cele ſtini qui mandauit nō obſtante ſenten tia eugenij diffiniti uam ſententiā proferri ſuper eccleſijſ predictis. ſed hͦ fecit celeſtinus potiꝰ de gratia ꝙͣ de iure quod patet( qꝛ reſti tutio danda eſt cauſa cognita preſentibus ꝑtibus. ut dicit. jͣ. ⁊. ff. d̓ mino. in cauſis.§. in cauſa. Unde papa voluit inniti facto ip̄ius. ſꝫ deliberauit decernere p̄ſentibus partibus: vtrū ſit data uel danda ⁊ ideo nō plene probat̉ per hāc decre. ꝙ dari debeat reſtitutio poſt quadrienniū. qꝛ nec papa hic determinat hoc. c ¶ Extitit. poſt receſſum predicti cardinalis. d ¶ Teſtes. qui producti fuerunt ad probandū ꝙ dari debeat reſtitutio ⁊ ꝙ potius per iudicem ⁊ nō per eccleſiam hilerden̄. ſteterat ꝙ nō fuerat proceſſum ut hic dicit. B. e ¶ Magiſter. habens ad hoc ſpeciale mādatū. ut. ff. de mino. illud §. ſi talis. ⁊. jͣ. e. c. coram. l ¶ Officiū nr̄m. hͦ iō dic̄ qꝛ quantū iudicis officio ⁊ nō iure actōniſ petit reſtitutio. ff. de mino. l. qd̓ ſi minor.§. vl. ⁊ sͣ. de of. iudi. c. ij. g ¶ Reſtitui. ergo non fuit reſtituta per celeſtinum. b ¶ Cōmittendū. eo enī ipſo ꝙ ꝯmiſit negociū pͥncipale vr̄ cōceſſiſ ſe beneficiū reſtitutionis. ſicut ꝯmittēdo cām vr̄ ꝯmiſiſſe appellati one. s. de offi. dele. paſtoralis.§. p̄terea. ſꝫ hic ignorat̉ que cā ꝯmiſ ſa fuiſſet an cā reſtitutionis. an cā illa.ſ. an danda eēt an nō ut pꝫ ꝑ ſequētia. ſꝫ vr̄ ꝙ danda eſſet reſtitutio ut dr̄ in p̄dicta notula. ⁊ hic ꝓbat ꝑ hoc ꝙ eccleſia hilerden̄. petebat reſtitui corā Inno. papa. i ¶ Sentētia ro. ſe. ponit tenorē. c. xxxv. q. ix. ſnīam. ⁊. c. veniam. k ¶ Permiſerūt. ſed illud ꝑ raro fit. ff. de mino. minor ante. ⁊. l. magiſtratus. ⁊. C. ſi ſepius reſti. in integ. poſtu. l. i. ⁊. ij. ¶Inſfructus. ar. ꝙ in modico tēpore nō pōt quis multū adiſcere ar. lxviij. di.§. i. qꝛ nemo repente fit ſummus. de pe. di. ij.§. hic que de charitate. ar. ꝯ. qn̄qꝫ enim ingeniū ſupplet tēpus in bene ſtudētibus. ſicut induſtria ſupplet tēpus. lxxvij. diſt. monachus. nec ſufficit diu in ſcholis fuiſſe ſꝫ laudabilit̉ vixiſſe inmiſſa extititᶜ licet ꝓducti teſtesᵈ ex parte hilerden̄. epiſcopi recepti fu erant: mādatum ap. non extitit ad impletum: magiſterᶜ. a. canonicuſ hilerden̄. poſtulauit per officium noſtrum dictam ſententiam in me lius reformari: ⁊ contra eam reſtituiᵍ eccleſiam hilerden̄. Nos igitur cum fratribus noſtris ⁊ alijs deliberauimus diligēter: non nullis aſſerentibus: ꝙ cum predictuſ c. pre.n. contra iam dictam ſenten tiam uiſus fuerit hilerden̄. eccleſie reſtitutionis beneficium indul ſiſſe: tamen ea non obſtante duxerit negocium committendum: ⁊ nos ſupplicationem eiuſdeꝫ eccle ſie admittere debebamus: preſertim quia ſententia ro. ſe. non nega tur poſſe in melius cōmutari. Cu autem ſurreptuꝫ aliquid fuerit aut ipſa pro conſideratione etatum ⁊ temporum ſeu grauium neceſſitatum diſpenſatiue quicquā ordinare decreuit: ⁊ ſecundum iura ciuilia principes etiā ꝯtra res bis iudicatas in auditorio ſuo examinari reſtitutionem in integrum permiſerunt: proſpeximus quoqꝫ ex data ſententia: in regiſtro dicti eu genij pape reperta: ꝙ primo menſe ſui pōtificatus fuerit promulgata: quādo non plene de meritis ip ſius cauſe uidebatur inſtructusˡ: il la innitens precipue ratiōe: ꝙ pri uilegium urbani ſecundi ex parte ueſtra productum ſubiectum fue rat falſitati: cuius tenorem nos in regiſtro ipſius inuenimus incorruptum: tādem deliberatio noſtra quirendū eſt. ij. q. ij. gloria ep̄i. in fi. ⁊. ar. C. de his qui ven. eta. impetra. l. ij. m ¶ Ueſtra. per hanc littera videtur ꝙ pars oſen̄. eccleſie pͥuilegiū ſuū falſauerat addendo aliquid uel diminuēdo ut magis faceret ꝓ ſe. ꝓpter qd̓ euge nius tulit ſententiā ꝯtra hilerden̄. eccleſiā(ſꝫ eoip̄o ꝙ quis falſat litteras iudicū debet amittere cām. ſicut dicit illa decre. sͣ. de p̄ſcrip. olim. qd̓ hic nō fecit eugenius credens priuile giū veꝝ cum nō eſſet ut dicit littera iſta illa nitens p̄cipue ⁊cͣ. ⁊ hic pꝫ ꝙ falſauerat pͥuilegium qd̓ poſtea repertū eſt integrū ⁊ incorruptū in regi ſtro. ſimilis falſitas habet̉. jͣ. de excep. cum venerabilis. ⁊ ideo tale delictū nō debꝫ eſſe hilerden̄ eccleſie: quominus ſaltē reſtituat̉ ī iſto beneficio vel forte pars hilerden̄. eccle ſie falſauerat pͥuilegiū oſen̄. eccleſie. ⁊ hoc ꝯſtitit ī iudicō vnde papa ſententiauit ꝯtra hilerden. eccleſiā. ⁊ ideo dic̄ illa metus. ⁊cͣ. Et hoc vr̄ ve rius ẜm hanc litterā in antiqͣ ꝯpilatione dicebat̉ ab altera parte productū: ⁊ ẜm illaꝫ lit terā planior eſt ſenſuſ. ⁊ ſecū dū hoc pars hilerden̄. eccle ſie falſauit priuilegiū ſuuꝫ. ⁊ ideo ꝯͣ ipſā fuit ſnīatū qd̓ me lius videt̉ ẜm illam regulam delictū perſone: ⁊cͣt ⁊ ita con cordat cū illa decre. cū vene rabilis. vnde nō debꝫ obeſſe hilerden̄. eccleſie delictū illiꝰ ꝗ pͥuilegiū falſauit quin ſaltē reſtituat̉ iſto bn̄fico: cū eccle ſia hilerdē. n̄ fue̓it ī culpa. b. n ¶ An danda. ideo iubet inꝗ ri. qꝛ nō ꝯſtabat an̄ fuiſſet ad miſſa eccleſia hilerden̄ ad re ſtitutionē ⁊ pn̄tibus partibꝰ hoc eſt faciendū uel per ꝯtu maciā abſentibuſ. ff. de mīo. in cē.§. i. ⁊ in autē. ut ſpō. lar. §. ad hoc. col. ix. ⁊. C. ſi ſe ut ab here. abſti. autē. ſi omnes. de hͦ dictū eſt. sͣ. e. c. i. ⁊ sͣ. de offi. iudi. c. ij. melius. ⁊ ꝑ hāc litterā nō conſtat ꝙ reſtitutō data fuerit ſed modo appare bit an fuerit data an danda: lꝫ papa celeſtinꝰ nō obſtante ſnīa eugenij negociū ꝯmiſit. o ¶ Aſſertōe. C. ſi ꝑ vī uel alio mō. l. vl. āͣ. sͣ. d̓ ma. ⁊ ob. īt̄ qͣ p ¶ Oſtenſuri. Sed quare compelluntur iſti hoc probare: cuꝫ ille qui petit re ſtitui non admittatur niſi doceat ſe leſum. ff. de iureiu. nam poſtea.§. ſi minor. Item eſt contra id quod actore non probante reus debet abſolui. vi. q. v.§. actor. ⁊. jͣ. ut eccle. benefi. ut noſtrum. Forte preſumptio erat contra eos ⁊ ideo papa voluit hoc ut dic̄ predicta decre. ut nr̄m. ſed non compelluntur hoc probare niſi voluerit. ſed ſi altera pars voluerit probare ꝙ ſit retractāda. ipſi probent cōtrariū ſi potuerint. ⁊ hec facienda ſunt vtraqꝫ ꝑte p̄ſente. q ¶ Diſtantiam. propter locorum diſtantiam. ⁊ ut parcatur laboribus et expē ſis pͥma vice pōt poni ꝑemptoriū. xxiiij. q. iij. de illicita. ⁊. ff. de iudi. nō nūqͣ ncc̄itate īgruēte. jͣ. de dila. c. i. ar. ꝯͣ. ff. de iudi. ad ꝑemptoriū. multa.n. ꝓpt̓ di ſtātiaꝫ ꝑmittunt q̄ alias ꝓhiberēt̉. vn̄ v̓ſus. Nō facit gͦ paꝝ diſtātia loga via rū. Prorogat inducias: aufert onꝰ: īpedimētū: Cogit adire foꝝ: ꝯſeruat ius dominoruꝫ. pone exemplum. Prorogat inducias appellatori. jͣ. de appel. cū ſit romana. Aufert onus electo ⁊ electoribus. lxiij. di. cuꝫ longe. Impedimē tum aufert domino volenti repetere ſeruū ſuum factum monachuꝫ. xvij. q. ij. ſi quis incognitus.. Cogit adire forum: quia ſine licentia patris abſentis filius canſam agere poteſt. ff. de iudi. ſi longius. Conſeruat ius dominoruꝫ in poſſeſſione turbata domino abſente. C. ſi per vim uel alio modo. l. i. vbi admittitur ad poſſeſſioneꝫ turbatā recuperandā ſeruus uel amicus qui alias non admitterentur de iure. Sed qualiter procederetur in hoc caſu reſtitutionis dato ꝙ pars citata nō vēiat. nūquid pōt ꝓcedi ad teſtiū receptionē uel diffinitiuā ſnīam ſuꝑ ipſa reſtitutiōe. vr̄ ꝙ nō qꝛ li. ꝯteſt. ī hͦ faciēda ē. sͣ. d̓ of. iudi. c. ij. ff. de min. papinianꝰ.§. vl. ſꝫ li. nō ꝯteſtata teſtes n̄ ſunt recipiēdi jͣ. ut li. nō ꝯteſt. ꝑ to. Et hͨ īnuit̉ hͦ ex eo ꝙ dr̄ ꝙͣtū de iure. ⁊cͣ. cū alias li. ꝯteſ. citari dēat ut ſi nō venerit ad ſnīaꝫ ꝓcedat̉ qͣlit̓ hic fieri dēat. dictū ē. sͣ. de of. iudi. c. ij. ſꝫ ꝯͣ vr̄ ꝙ ad ſnīaꝫ ꝓcedi nō poſſit. ff. de mi. in cē.§. i. ⁊. C. ſi ut ſe ab here. abſti. aut̉ ſi oēs. ſo. hec ꝯͣrietas habet̉ sͣ. de offi. iudi. c. ij. in hoc reſedit: ut an data ſit reſtitu tio: an dandaª contra premiſſam ſē tentiam partibus preſentibus de. cernatur: quarum aſſertione meri ta cauſarum panduntur: quo circa mandamus quatenus uſqꝫ ad feſtum beati luce uel in proprijs per ſonis uel per idoneum reſponſalē noſtro uos conſpectui preſentetis ꝙ dicta ſententia retractari non de beat ſi poteritis oſtēſuriᵖ uel ſi for.te exigente iuſticia fuerit retractan da: uel per uos uel per reſponſalem idoneum appareatis ſufficienter inſtructi: ut in principali ne gocio canōice procedatur: pro cer to ſcituri: ꝙ cum propter multam locorum diſtantiamq non poſſit ad uos ſine magnis laboribus ⁊ expenſis ſepius haberi recurſus: ſi ad premiſſum terminum quem uo bis peremptoriuꝫ aſſignamus: iniuncta uobis cōtempſeritis adimplere: nos nihilominus in ipſo ne gocio quantuꝫ de iure poterimus procedemus. ¶ Dem. Uſcitata ſuper diuerſis articulis inter burgen̄. epiſcopū ⁊ omenſe monaſterium queſtione ⁊ infra. Nos intellectis que utraqꝫ pars propoſuit coram nobis ſu per quattuor articulis prenotatis monaſterium omen̄ª. iuſticia con demnamus exigente. Sententia uero lata procurator mōaſterij ad probandam preſcriptionem factā taꝫ ſuper quattuor articulis preno tatis: quam etiam ſuper quibuſdā

pite. alibi in perſonam procuratoris ſiue ſindici. sͣ. de electio. querelā. vbi de hoc. ⁊. jͣ. de capel. mo. dilectus. ſed eccleſia nō multum curat de illa ſolennita te. ſicut nec facit differentiā inter procuratorē ⁊ ſindicum exquo ꝯſtat de po teſtate tradita. sͣ. de ꝓcu. petitio. vel dic cōdemnari monaſterium in perſonā procuratoris. b ¶ Decimis. ſuꝑ quibus iaꝫ cōcluſuꝫ erat in cauſa. ſi. sͣ. e. auditis. c ¶ Per tranſactionem.i. ami cābilem cōpoſitionem. sͣ. de trāſac. c. ij. ⁊. jͣ. d̓ deci. ex multiplici. d ¶ Poſtulauit. iſte fuit procu rator cōſtitutus ad cauſaꝫ: eſ ſentētia lata cōtra monaſteri um poſtulauit in integruꝫ re ſti. ⁊ obtinuit. Sed ꝯtra vide tur dicere lex: qꝛ ſine ſpeciali mandato ad hoc procurator nō admittit̉. ff. de min. illud. §. ſi talis. ⁊. jͣ. c. proxi. Poteſt dici ꝙ lex illa locum habꝫ cū reſtitutio principaliter poſtu latur. ut. sͣ. eo. cum ex litteris non tn̄ per illum cōtra quem lata fuit ſentētia ut tūc exiga tur ſpeciale mādatū ad hoc. ſed quādo incidenter poſtu latur reſtitutio ſicut hic. liceſ poſt ſententiā ſuꝑ quibuſdaꝫ qꝛ incōtinenti poſt ſententiā ante factam executionem et per euꝫ qui factus erat domi nus litis per conteſtationem intelligitur incidenter factuꝫ ⁊ ſuper quibuſdam que pete bantur ante ſententiaꝫ. vnde procurator ad cauſam conſti tutꝰ bene poteſt petere reſti tutionem ſuper articulo inci denti. sͣ. eo. auditis. quia om nia que ad cauſam inſtruen dam faciunt ſibi ꝯceſſa intel ligūtur. ar. ff. de procu. ad rē mobilem. ⁊. l. ad legatam. et. ar. ad hoc. ff. eo. ti. qui ꝓprio §. iteꝫ queritur. ar. ad hoc. sͣ. eo. auditis. ⁊ ſi. ⁊. C. e. ita de mum. ⁊. ff. an per alium cau. ap. exer. poſ. l. ij. Arg. contra C. de ap. ſi actor. et qꝛ hic locum non habebat appellatio neceſſe habuit recurrere ad beneficium reſtitutionis ſi potuiſſet appellare iure cōmuni poterat preſcrip tionem probare ſiue aliam exceptionem peremptoriā. jͣ. de fi. inſtru. c. cuꝫ io annes. ⁊. C. ſen. reſcin. non poſ. l. ij. e ¶ Sententie. hoc regulare eſt ut ſententia mandet̉ executioni nō obſtante aliqua exceptione. ut. ij. q. i. ſicut. niſi incōtinenti probetur exceptio. jͣ. de te ſti. veniens. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo. litteras in fi. ⁊ in quibuſdam caſibus qui notan tur. xi. q. iij. cum apud. Item licet incōtinenti velit quis probare exceptionē ſuam. ſi tn̄ eſt preſumptio contra ipſum ꝙ malicioſe excipiat primo manda bitur ſententia executioni ut hic. deinde ſiquid velit proponere nō in modū exceptionis ſed in modum actionis audietur. jͣ. de ap. conſtitutus. in fi. et. jͣ. de accu. accedens. ſed ⁊ hoc ibi nō dicitur. immo defecerat in quibuſdam ex ceptiōibus. nec dicebat ꝙ alias vellet preponere. ut. C. ad. l. cor. de fal. ſatis aperte. ⁊. C. de edic. diui. hadri. tol. l. ij. f ¶ Detrimentū. quia delictū perſone. ⁊c̄. xvi. q. vi. ſi ep̄m. g ¶ Penſata. hic prefertur equitas viri. C. de iudi. placuit. ſed hoc contingit propter preſumptionē de iure cōmuni poſtulata reſtitutione in integ. omnia in ſtatu ſuo eſſe debent donec reſtitutio finita fit. C. de in integ. reſt. poſtula ta. l. vna. ſicut appellatione interpoſita nil eſt innouandum. ff. nil inno. app. penden. interpoſita. l. vna. ⁊. ij. q. vi.§. appellatio interpoſita. Sed contra ſu pra de tranſac. c. vlti. vbi dicitur ꝙ ius ſeruandum eſt. vbi vero ius deficit: e quitas ſeruanda eſt. ſed preſumptio ſoluit contrarium. b ¶ Cautionem. hoc generale eſt vbicūqꝫ in dubio aliquis admittitur ꝙ ſem per ille qui admittitur preſtabit cautione. C. de leg. ſi in fraudem. C. de peti. here. l. vlti.i. reſpōſo. ff. de rei vendi. is a quo. ⁊. l. ſe. ff. ut legatoꝝ. uel fidei cōmiſ. cauſe caueatur. l. poſtꝙͣ.§. i. ff. de dam. infec. pretor. in princi. ar. jͣ. ne li te pēdente. eccleſia ſancte marie. Item arg. eſt hic ꝙ cautio ſit preſtando ab eo qui mittitur in poſſe. cauſa rei ſer. de fructibus reſtituendis ſi ſuſpectus eſt. jͣ. de ſequeſtr. c. ij. Coraꝫ. Primatia. ⁊ patriarchatus vna tantū dignitas eſt. licet nomi ( na ſint diuerſa. xcix. di. c. i. ⁊. ij. decimisᵇ per tranſactionemᶜ acqui ſitis reſtitutionem in integrum. no mine monaſterij poſtulauit: quaꝫ eidem duximus indulgēdam: ⁊ in fra. Ne uero per excogitatam ma liciam ſicut ex preſūptionibus plu ribus uidebatur: effectum ſenten tieᶜ in damnum epiſcopi contingeret impediri: neue monaſterium ꝑ executionem ſententie propter di uerſas ſuſpitiōes incurreret detrimētum nos equitate penſataᵍ iure duximus prouidendū: ut ante om nia ſupradicta ſentētia executioni mandetur: ⁊ infra. Uolumus nihilominus ⁊ mādamus: ut ab epi ſcopo iꝑſo recipiatis idoneaꝫ cau tionem. Quod ſi monaſteriuꝫ in cā ipſa preualuerit uniuerſa que medio tempore ſentētie ipſius occaſione perceperit: monaſterio re ſtituat memorato. DOno. tertius archiepiſcopo ⁊ capitulo bracar. Oraꝫ felicis. m. j. papa pre. no. lite inter archiepiſcopuꝫ toletan̄. ⁊ te frater archiepiſcope ſuper primatiaⁱ ſolenniter conteſta ta fuit peremptorius terminus aſſi gnatus: ⁊ infra. Ueruꝫ elapſo ter mino conſtituto poſt expectationē non modicam comparuerunt pro curatores ueſtriᵏ: ſed quia non at tulerant depoſitiones teſtium: ⁊ a lia munimenta: dilationem cuꝫ in ſtantia poſtularunt. Poſtquaꝫ ue k ¶ Procuratores veſtri. ⁊ ita ad vnā cauſaꝫ plures ꝓcuratores po ri poſſunt. de hͦ dictū eſt. sͣ. de ꝓcu. nō iniuſte. ⁊. jͣ. de teſti. inſuper l ¶ Munimēta. munimēta dicunt̉ quibus cā munitur ⁊ inſtruitur: ut teſtes inſtrumēta ꝯfeſſiones ⁊ quicquid aliud qd̓ adiuuet cām m ¶ Petita. denegando ipſam eis ut. jͣ. patet. n ¶ Mandatuꝫ. In hoc caſu nō vr̄ gna le ſufficere mandatū ꝓcuratoris ſimpliciter cōſtituti ad cauſaꝫ. ff. de mino. illud.§. ſi talis.(et g dam alij caſus ſunt in quibus nō ſuffic̄ generale mandatū ut in cā ſuſpecti tutoris. ff. de ꝓcu. nō ſolū.§. vlt. alius qn̄ aliquis reliquit duos ꝓcuratores om niū reruꝫ ſuaꝝ: tūc alter ab altero non pōt exigere ſine ſpe ciali mandato. ff. d̓ ꝓcu. qui duos. aliꝰ eſt interdicto de liberis exhibēdis. ff. de libe. exhi. l. iij. ff. de procu. pomponi us. in prin. quintuſ eſt in tranſactione. ff. de procu. manda to. ⁊ in alio caſu ꝓcurator nō poteſt d̓ ferre iuramentū ſine ſpeciali mādato uel recipeẜª. ff. d̓ iu reiu. iuſiurandum. §. ꝓcurator. ⁊ in ac ceptilatione. ff. d̓ ac cepti. l. iij. de hͦ dixi sͣ. c. ꝓxi. qualiter lo cū habeat ī alio caſu exigitur ſpeciale mandatuꝫ.s. de re ſcrip. nonnulli. o ¶ Duximus. ⁊ ita aliquid conceditur hic vna via qd̓ alia via denegat̉. cōtra sͣ. de ꝓcu. tue. cū ſu is cōcordā. ibi poſi tis. ſꝫ illa intelligū tur de iure cōi. ut ſi in iure cōi aliquid vna via ꝓhibetur ⁊ alia via eodem iure debet ꝓhiberi. hic vero ſecus. Onſtitutus. fratri ſuo ⁊ merito cū ſit cōiuncta perſona. sͣ. di reſcrip. nōnulli. ⁊ etiā ad agendū admittitur. duꝫ tn̄ ꝯtrat voluntas nō appareat. ff. de ꝓcur. ſed he ꝑſone. ⁊. l. pomponius vlti. ⁊ in cauſa reſtitutionis nō admitteretur ad agendū niſi conſſa ret de voluntate ipſius. ff. de mino. patri.i. reſponſo. b ¶ Succeſſores. quia filius ſuccedit etiā matri ab inteſtato ſiue ex teſtamento. C. de bo. ma. l. i. pater vero habet vſufructū in cuiꝰ po teſtate eſt qui omnē diligentiam tuende rei debet habere. alienare tn̄ rem filij uel donare nō pōt. C. e. ti. l. i. ⁊. ij. c ¶ Utriqꝫ cōmunes.ſ. patri ⁊ matri quas poſſeſſiones de cōmuni pecunia emerunt. ſi. jͣ. de dona. inter vi. ⁊ vxo. ſignificauit. Sꝫ ꝯtra videtur qꝛ quicquid habet vxor totum p̄ſumitur eſſe de bonis ma riti. C. de dona. inter vi. ⁊ vxo. ſi vxoris. ⁊. ff. d̓ dona. int̓ vi. ⁊ vxo quintus mutius. Illud verū eſt quādo nō conſtat vnde res ille ꝓ ceſſerunt. ſed hic conſtat ut dixi de pecunia cōmuni empte uel viqꝫ cōmuniter legate fuerunt ⁊ hoc certum erat. d ¶ Eoſdem. hoc ideo dicit qꝛ dum filius eſt in poteſtate patris alienare uel alias diſponere de rebus ſuis non pōt. nec agere pro hiſi nec ei tunc temporis currit p̄ſcriptio. ut. C. de bo. ma. l. i. ⁊. C. di anna. ex. l. i.§. vlti. Ideoqꝫ emancipauit eos ut ꝯſentirent ⁊ ratam haberēt venditionem eandem quo ad partē maternam in quā de bebant ſuccedere matri. e ¶ Ut uel vēditionē. qͣtenus ꝯtingebat eos de bonis mr̄nis in alia ꝑte q̄ ad partē pr̄is petebāt reſtitui ad ius offerēdi preciū. ⁊ ſi vedi tio de bonis mr̄nis teneret petebāt reſtitui ſimilit̓ contra eam. f ¶ Nullā. qͣſi factā a mīore. xxv. an. ſi iuris ſolēnitas n̄ fuit ſeruata. ro inter eos interlocuti fuimus ſu per dilatione petita: tandem in dulgeri eccleſie bracharen̄. dilatō nem propter inſtructionem cauſe per auxilium reſtitutionis in integrum poſtularunt exhibentes ſuper hoc ex parte ueſtra ſpeciale mandatumᵐ: nos autem uſqꝫ ad octauas penthecoſtes per reſtitu. tionis beneficium: id uobis duximusº indulgendum. ¶egorius nonus. ¶ Onſtitutus in noſtra preſen tia magiſter gulgelm. pro ſe ac fratreª ſuo.j. canōico paroſinen̄. exhibita nobis petitione monſtra uit: ꝙ cum eis in minori conſtitutis etate ac eorum matre cuius ſuo ceſſores exiſtunt rebus humanis exempta quondaꝫ. g. pater ipſorum quaſdam poſſeſſiones utriqꝫ communesᶜ quibuſdam uendidit pro quadam pecunie quantitate: ac ut huiuſmodi uēditio robur fir mitatis haberet: emancipauit eoſdem ⁊ fecit eos contractui conſen tire. Quare ſupplicauit. ut uel uēditionem eandem mandaremus nunciari nullam: uel cumᵍ adhuc exiſtant infra tempusʰ ad obtinen dum beneficium in integrum re ſtitutionis iudultum: ⁊ infra annum ⁊ diem a tempore contractuſ ipſis tanquā proximioribus competeret ſuper illa portione ius offerendi emptoribus preciuꝫ iuxta

hic ar. ꝙ vltra quadrienniū nō det̉ reſtitutio. b. i ¶ Cōſuetudinē. Cōſuetudo erat approbata illius loci ꝙ ſi quis rē cōem cū alio: uel rem ſuā venderet exͣneo uel alicui magis remoto qui ꝓximior eſt illi alienāti a tp̄e ꝯtractus vſqꝫ ad annū ⁊ diem. et poſt poteſt offerre preciū emptori qd̓ ſoluit pro re illa. ⁊ ille tenetur r̄cipere preciū ⁊ reſtituere rē. ⁊ iſti fra tres omiſerāt offer re preciū. jͣ. annum ⁊ diē pro re pr̄is ali enata. cū ipſi eſſent ꝓximiores ⁊ ad hͦ offerenduꝫ petebāt reſtitui ut rem pr̄is rehaberēt. k ¶ Debita iuris ſolēnitaſ. quia ſi habe bant curatorē ⁊ eiꝰ auctoritas nō inter uenit ipſo iure nulla fuit venditio. C. de in integ. reſti. mi norū ſi curatorē. et ſi decretū nō interuenit: ſiue auctoritas p̄toris nō tenet venditio ſeu cōſenſus ſubſequens. qꝛ tutor ⁊ curator alie nare reꝫ minoris ſi ne aucͣte p̄toria nō pōt. C. de predi. mi no. ſi decre. nō alienā. l. i. ⁊. ij. ⁊. l. mīo. rem. ⁊. l. ſiquideꝫ. ⁊ in pluribus. ll. ibid̓. Si vero iſti nulluꝫ habebūt curatoreꝫ ⁊ ꝯtraxerūt uel cō ſenſerunt auctorita te p̄toris venditiōi facte a patre obligā tur. ſed ſi leſi ſūt re ſtituunt̉. ut. l. p̄dcā ſi curatorē. in fi. et ita ſi ſolēnitas iuriſ eſt omiſſa nulla fufuit venditio. ⁊ ſic etiā nulla ꝓnunciabitur ſi ſolēnitas ſeruata fuit: ⁊ probauerint ſe leſos reſtituent̉ tam ꝯtra venditionē ꝯtingentē ip ſos ex ſucceſſione mr̄na ꝙͣ etiā ad ius offerēdi in vēditione pr̄na. l ¶ Conſtiterit. ꝓbabunt gͦ iſti ſe minores ⁊ leſos alias nō admitte rent̉. ff. de iureiu. nam poſtea.§. ſi minor. quo ꝓbato reſtituent̉ tā contra venditionē ꝙͣ ad ius offerendi. m¶ Auſa reſtitutōis. hn̄tibus. ſic̄ eſt ep̄s ptās ⁊ hmōi. ⁊ alij etiaꝫ Imīores ordinarij ꝯtētioſā iuriſditionē hn̄tes ꝗ p̄ſūt alicui vni uerſitati qui habēt admīſtratiōꝫ cū iuriſditiōe. ff. de poſtu. l. i.§. vlti. ⁊. C. vbi ⁊ apud quos. l. vlt. xi. q. i. d̓ ꝑſona. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuer. l. vlti. ⁊ alij etiā minores ordinarij cōtentioſam iuriſditionem hn̄tes. n ¶ Delegatis. ⁊ ſic delegati ab ordinarijs hͨ edicto pn̄t cognoſcere de cā reſtitutōis ſiue pͥncipalit̉ mādet̉ eis ſiue incidenter eis ꝯtingat qō reſtitutōis. ⁊ multo fortius delegatus a principe ſicut hͦ totū tradit. C. vbi ⁊ apud quos reſti. in īteg. poſtu. l. vl. q̄ ponit totū te norē huiꝰ decre. Sꝫ vr̄ ꝙ eſſe nō poſſit.ſ. ꝙ ordinariꝰ poſſit alij de madare cognitionē iſtā cū in ītegrū reſtitutio cauſe cognitionē de ſiderat. ff. de in īteg. reſti. l. iij. ⁊ s. e. tū ex lr̄is. ⁊. ff. de mino. in cāe. §. ca. ſꝫ que officio iudicis cā cognita expediunt̉ alteri demādari n̄ poſſūt. ff. de of. ꝓcōſu. nec quicꝙͣ.§. niſi decretū. So. reſtitutio ī in tegrū ꝯpetit iure mgr̄atus ⁊ traſit cognitio reſtitutōis ſiue ſpāliter ſiue gnaliter ꝯmittat̉. C. vbi ⁊ apud quos. l. vl. ſꝫ ea q̄ ꝯpetunt iur mgr̄atus delegant̉. ff. de of. eius cui mā. eſt iuriſ. l. i. i. ℟n̄. ſꝫ ꝯͣdicit lex. qꝛ ea q̄ magis ſunt imperij ꝙͣ iuriſditionis. mgr̄atus facere nō pōt. ſꝫ reſtituere ē magis imperij ꝙͣ iuriſditōis: gͦ nō ꝑmittit̉ magiſtratibꝰ. ff. ad muni. ea que. gͦ multo minꝰ pn̄t delegare. Pōt ſic re ſpōderi. oīa que ꝯpetūt iure mgr̄atus delegari pn̄t ſꝫ nō oīa que d̓ legant̉ ſpāliter ꝯpetūt iure mgr̄atus ut in hoc exēplo ⁊ in mero im perio cuiꝰ cognito ſpāliter demādat̉ ſi ꝯtingit p̄ſidē abeſſe: ut in. l. p̄dcā. ff. de of. eiꝰ cui mā. eſt iuriſ. l. i. vel dic. pōt de legari nō cuilibꝫ ſꝫ mgr̄atui municipali. verius ē ꝙ hodie hmōi cognitio poſſit dele gari ut in. l. C. vbi ⁊ apud quos. l. vl. ⁊ hͦ. ⁊. l. ea. C. que corrigitur. o ¶ Habēt. ut illi qui dant̉ a pͥncipe ad aliqͣ officia exercēda. puta ut cognoſcāt de appellatōibus uel de ſnījs uel etiā de alijs qōnibus ſi qui volūt ſe ſubijcere eoꝝ iuriſditioni pn̄t cognoſcere de in īteg. re ſti. ⁊ de alijs cāis. ſꝫ neminē ꝯpellere pn̄t corā ſe litigare. ⁊ de talibꝰ monicipij paroſien̄. conſuetudinē approbatam: quod hactenus omi ſerunt: dignaremur eis ſuper utro qꝫ cum in hoc nō modicum leſi no ſcantur: ⁊ emptoribus portionis eiuſdem uel eorum ſucceſſoribus preciuꝫ ſint offerre parati: per idē beneficium ſubuenire. Quocirca mandamus: quatenus ſi premiſſa īueneritis ueritate ſubnixa: uel uē ditionem predicāꝫ quo ad parteꝫ ex ſucceſſione materna ipſos contingentem nullam nūciare curętis ſi in ea debita iuris ſolennitas eſt omiſſa: uel ſi forſitan interuenerit ⁊ eos leſos eſſe conſtiteritⁱ: tam ſu per ea quam ſuper reſidua portio. ne: dum tamen quod offerunt du xerint faciendum. auctoritate eniꝫ in integrum reſtituere ſtudeatis. IDem. Auſa reſtitutionis in integꝝ coram iudicibus ordinarijs adminiſtrationē habētibusª: uel delegatis ab eis tractari poterit ⁊ finiri: ſiue hoc ipſis delegatisⁿ ſpā liter demandatum fuerit ſiue in cō miſſo eis negocio contingat incidere huiuſmodi queſtionem. De legati uero ab ordinarijs qui admi niſtrationem non habent: ſed tan tummodo facultatem iudicādi ſeu arbitri de hac cauſa cognoſcere ne pōt intelligi. ff. de iudi. l. i. v̓. uel aliā iuriſditionē. ⁊cͣ. C. de iudi. reꝫ nō nouā uel ut poſſint dare tutores ⁊ curatores uel emācipare. iſti dn̄r ordinarij ſine admīſtratione a talibꝰ delegati. ⁊ arbitri de reſtitutōe cognoſcere nō poſſūt pͥncipalit̓ ſi directe agat̉ de reſtitutione. quia nec talis iudex ſine admiſtrati on ſi eēt ad hͦ electꝰ a ꝑtibus poſſet ꝯmittere cāꝫ reſtitutōis ſꝫ maiores tātū Incident̉. pͥncipaliter.n. p iſti cognoſcere nō pn̄t de re ſtitutiōe cū cā iſta reꝗͥrat ma iores iudices qui hͨ ex officō ſuo faciāt. ſi aūt inciderit qō: reſtitutōis in negocio d̓ quo ꝯpromiſſuꝫ ē. vel qd̓ eſt alijs delegatis ꝯmiſſum pn̄t tunc de reſtitutiōe cognoſcere ſic C. de iudi. quotiēs. ⁊. C. de ordi. iud. l. i. vbi enī iudex co gnoſcit de cā ſtatus incident̉ qui alias cognoſcere nō valꝫ nec dr̄ arbiter tunc facere exͣ ꝯpromiſſū. qꝛ hmōi reſtitutō n̄ ē alia cā ſiue negociū ab eo de qͦ ꝯpromiſſū ē. ſꝫ orit̉ ex il lo ⁊ ei cohe̓t de qͦ ꝯpromiſſū ē. utputa ſi omiſit ꝓbatiōꝫ ar bit̉ pōt de hͦ cognoſcer̄ uel de ꝯſimilibus q̄ incidūt in cā. q ¶ In mr̄imoniali. Cauſe enim mr̄imoniales ꝑ iudices diſcretos debēt tractari qui ptātem habeāt iudicādi. jͣ. d̓ ꝯſang. ⁊ affi. ex lr̄is. ⁊ ē exp̄ſſum.s. de tranſac. c. vlt. vbi d̓ hoc. Itē cā liberalis ⁊ crīaliſ maiores iudiceſ requirūt. ff. de arbi. nō diſtinguemus.§. iulianꝰ. ⁊.§. de liberali. vnde ſumptū eſt hoc. ar. ꝯtra. ff. d̓ his qui no. infa. quid gͦ.§. ex ꝯpromiſſo. vbi dr̄ ꝙ ſnīa arbitri nō infamat. vn̄ vr̄ ꝙ poſ ſit ꝯpromitti de crīe. qd̓ dicilex illa quid gͦ.§. ex ꝯpromiſſo. nō intelligit de famoſo de licto. ſed de tali qd̓ nullo mō infamat. ⁊ qꝛ nō per oīa ſnīa eſt ut ibi dicit̉. hic v̓o ⁊ in. l. n̄ diſtinguemus. intelligit̉ de famoſo delicto de quo arbiter aſſumi nō poteſt. Item ar. cōtra. jͣ. de p̄ſump. lr̄as. ſed ibi nō fuit ſimpliciter arbiter. qꝛ retinuit ſibi delegatā poteſtatem. a Eneficio. denegato. ſi aliquis petat reſtitutionē in integrū ⁊ ꝯtra ip̄m lata fuit ſentētia denegando reſtitutionē ſi iterū petat reſtitutionē de negari debet. tn̄ poteſt reſtitui ad appellandū cōtra ſententiā a qua nō appel lauit. qꝛ denegata fuit reſtitutio ut hic dicit. ⁊. C. ſi ſepiꝰ in inte. reſti. poſ. l. i. b ¶ Nouis. tunc enim propter nouas defenſiones iterū auditur. C. ſi ſepius in inte. reſt. poſtu. l. ii. ⁊. l. iij. ex illis tribus. l. ſumptū eſt quod hic dicit̉. Sed qualiter intelligis quod dicit nouis defenſionibus. Noue dicunt̉ defenſio nes ſiue que tunc erant ſed allegate nō fuerunt qꝛ occulte erant. ſiue que po ſtea emerſerunt. Sed quidā intelligūt de omiſſis pͥmis tantū. quaſi non poſ ſint de nouo alie ſuperuenire quod credo verius. ⁊ ita ꝓpter nouas defenſi ones que tunc erant admittit̉ iterum ad beneficiū reſtitutionis nō obſtante ꝙ in alio iudicio fuit denegatū. Sed cōtra videt̉. quia ex noua cauſa recuſa tur iudex poſt litem cōteſtatā. sͣ. de offi. dele. inſinuante. ſi. jͣ. de except. paſto ralis. ⁊. iiij. q. iij.§. ſi quis teſtibus. ⁊ que de nouo emergūt auxilio indigent. ff. de interrog. acti. de etate.§. ex cauſa. Princeps vero etiā contra res bis iu dicatas reſtitutionē in ſuo auditorio admittit. ff. de mino. minor autē magiſtratus. ar. sͣ. e. tum ex litteris. Iteꝫ videt̉ ꝙ plures poſſint dari. ff. de mino. ⁊ ſi ſine.§. reſtitutuſ. vbi ſepius reſtitutus fuit minor. So. poteſt dici ꝙ illud ſpeciale eſt in hereditate. vel etiam ibi nō fuit delegata ſed ſepe cōceſſa. puta petij reſtitui in integrū que cōtra ſententiā cōceſſa fuit mihi. iterum lata fu it ſentētia contra me in principali. iterū dabit̉ mihi in integrū reſtitutio non cōtra primam ſententiā ſed cōtra ſecundā. qd̓ poteſt fieri niſi in caſu. C. de bo. que libe. l. vlti.§. vbi autē. hic vero fuit denegata. vnde āmodo nō audit̉ niſi noue defenſionis. ⁊cͣ. ⁊ eſt ſpeciale quod dicit̉. in.§. vbi autē ꝓpter pater nam verecundiā. ⁊ ne leges ludibrio fiant. X quorundā. volētes. quia malicijs hominū eſt obuiandū. ſi. sͣ. de re ſcrip. ſedes apo. cū ſuis ꝯcor. ⁊. ff. de rei ven. in fundo. dAppellauerit. tali appellationi nullatenus eſt deferendū: cū non niſi a manifeſto grauamine ſit appellandū. jͣ. de ap. ut debitus. e ¶ Uertitur.i. verti ſperat̉. alias pertinet ad titulū de litigioſis. f ¶ Fecerint. in tranſeundo ſeu alienādo rem in aliam perſonā cauſa mutan di iudicij. ⁊ ex hoc edicto datur actio tam cōtra alienantē ꝙͣ cōtra emptore: ut quem volueris poteris cōuenire. C. eo. ti. l. vna. cōtra alienantē datur ac queunt: niſi coram eis mota fuerit incidenterᵖ. In matrimōialiq quo qꝫ cauſa liberali uel criminali: cuꝫ maiores iudices exigāt arbiter ne quit aſſumi. Dem. Eneficio reſtitutionis in inte grum eccleſie tue in alio iudi cio denegatoª reſtitutio preterquā ad appellationem omiſſam uide. tur eidem eccleſie poſſe negari: ni ſi nouis defenſionibus ad huiuſmodi ſit beneficium admittenda. ¶ De alienatione iudicij mutandi cauſa facta. ELex. tertius. X quorundam relatio ne audiuimus: ꝙ cum aliqui litteras a nobis cōmiſſionis impetrāt aduerſarij ut mādatum noſtruꝫ eludant antequaꝫ littere ad iudices perueniant: uel etiam poſtea priuſ quam citantur ab eis in uocem ap pellationis prorumpunt: ⁊ infra. Mos igitur contra predictam calliditatem ⁊ uerſutiam prouidere uolentesᵉ: mandamus: quatenus ſi aduerſarij eorum pro euacuando noſtro mandato taliter appellauerīt: aut de poſſeſſione de qua cōtrouerſia uertitur commutationeꝫ fecerint: uel ſe malicioſe duxe

rem dat̉ rei vendicatio ut hic in fi. ⁊. C. e. l. vna. Itē nō ſolū ad tranſlationē dn̄i pertinet hoc edictū ſed etiā poſſeſſionis. ff. e. l. nō ſolū. Item nota ꝙ tria neceſſaria ſunt ad hͦ ut ex hͦ edicto actio cōpetat. ꝙ ſi alienatio facta cā mutā di iudicij futuri ⁊ nō eius qd̓ iam fit. ff. e. ti. ex hoc edicto.§. ait pretor. futuri iudicij ideo dicit̉. qꝛ ſi fiat alienatio rei litigioſe incidit in edictū de litigioſis C. de litig. l. vlti. ⁊ hoc debet fieri libello principi dato ⁊ ꝑ eū reo inſinuato. in auten. ibi poſita. C. de litig. tunc res alienari nō pōt ſine pena litigi oſi. ut. C. de litig. l. vlti. jͣ. ut li te penden. eccleſia ſancte ma rie. Item ꝙ dolo fiat aliena tio rōne loci ⁊ perſone. qꝛ po tentioribus pares eſſe nō po ſſumus. ⁊c̄. ut duriorē aduer ſariū cōſtituat etiā alteriꝰ ꝓ uincie ⁊ ꝙ mea interſit. ff. e. l. i. ij. ⁊. iij. in prin. ⁊. l. nō ſolū §. hec actio. ⁊ datur ad intereſſe ut dixi de offi. iudi. quā ti intereſt actoris. ⁊ ſi qͣs forte fecerit expenſas uel aliam incōmoditatē paſſus ſit. ff. e l. iij.§. opus. in fi. ⁊. l. nō ſolū in fi. Item qui ex neceſſitate alienat hoc edicto nō tenetur ff. e. nō ſolum.§. ſi quis. Iteꝫ ſi paratus ſit ſubire iudiciuꝫ ac ſi poſſideret. ff. e. quia etiā in fi. Iteꝫ notandū ꝙ hic fit prorogato. iuriſditionis dele gate de perſona ad perſonaꝫ etiā inuita altera parte. ⁊ eſt cōtra id qd̓ habes sͣ. de offi dele. p. ⁊. g. vbi dicitur ꝙ de legata iuriſditio nō poteſt ꝓ rogari ad perſonas alias ꝙ in reſcripto cōtineatur. ſed hͦ eſt ſpeciale in odiuꝫ illoꝝ. qꝛ eis inuitis hoc ſit cū alias ꝓ rogatio fiat de cōſenſu partium sͣ. de offi. dele. de cauſis ⁊. ff. de iudi. l. ij.§. ſi iudex. d̓ hoc dictū eſt. sͣ. de offi. dele p. ⁊. g. ⁊ eſt prorogatio iuris beneficio huius decre. cū ali as reſcripta nō poſſunt ꝓro gari ad perſonas que ibi nō cōtinentur. ut in. c. p. ⁊. g g ¶ Abſentandos. qualit̓ con tra tales ſit procedendū dicit̉. sͣ. de offi. dele. cōſultationibus. ⁊. jͣ. ut lite non conteſta. quoniam.§. in alijs. X parte. forū. in hoc facit ad titulū quia per hoc mutatur iudiciū. per hC ea enim que ſequunt̉ ſpectaret ad titulū ne liceat potentioribus ⁊ ad tituluꝫ mandati. ⁊ ſic materie legum diuerſoꝝ tituloꝝ hic cōprehenduntur Item eſt hic ar. ꝙ clerici alias poſſunt laicos cōuenire in foro eccleſiaſtico. Item ar. ex hac decre. ꝙ clerici maiores reputantur ꝙͣ laici ⁊ eſt de cōſuetu dine illius loci ꝙ clerici trahere poſſunt ad eccleſiaſticū forum laicos. alias de iure non. i ¶ Sanctiones. C. man. l. pe. ⁊ vl. Et noͣ ꝙ hmōi ceſſiones quādoqꝫ tenent qn̄qꝫ nō tenent. ſi ceſſio actionis fit in vltima voluntate tenet ceſſio. ff. dele iij. nomē. ⁊ in caſibus. C. man. ꝑ diuerſas. ⁊. l. ab anaſtaſio. niſi res uel actio legata ſit litigioſa. C. de litig. quicūqꝫ. ⁊ in autē. nūc ſi heres. ſed legatarius pōt adeſſe liti ne collaudat ut ibi dicit̉. ſi vero ex pacto ſiue int̓ viuos fiat ceſ lio uel donatio potētiori nulla eſt. nec agere pōt ille ex ea ceſſione. īmo iactura cauſe afficiunt̉ qui hoc faciūt ut hic dicit. ⁊. C. ne lic. po. l. i. ⁊. ij. ⁊. l. fi. Si vero fiat ceſſio nō potentiori: ſi actio ſit dubitata.i. in iudiciū deducta non te net ceſſio. nō tn̄ admittit̉ actio ſed agit ille qui ceſſit. in caſibus nō tenet. C de litig. l. ij. ⁊. l. vl. Si v̓o actio ſit indubitata.i. nōdū in iudiciū deducta tenet C. de here. uel acti. ve. per to. Itē diſtingue vtrū etiā ſit ſimulata qꝛ tunc nul la eſt. C. plus va. qd̓ agi. per to. ⁊ dicit̉ ſimulata ſi id ad actū eſt inter cedētē ⁊ illū cui fit ceſſio. ſi vero dubiū ſit an ſit ſimulata uel vera p̄ſumitur ꝙ ſit ſimulata ex eo ꝙ actio ꝓ parte donata pro ꝑte vendita videt. C. mā. l. vl. ⁊ in tali caſu nō agit is cui credit̉ niſi ad id qd̓ dedit in ſuꝑfluo. nec his cui ceſſit nec his cui credit̉ ut ibi dicit̉.§. ſi quis. Idem p̄ſumit ſi modicū preciū dat̉ ⁊ hic nō agitur niſi id qd̓ dedit. ⁊ ex quātitate precij ſimulata p̄ſumitur. Iteꝫ dubitat̉ an ſit vera uel ſimulata p̄ſumitur ſimulata. in quo caſu loquitur. C. man. l. penul. exceptis quibuſdā caſibus ibi poſitis. k ¶ Afficiant. C. ne liceat po. l. i. ⁊. ij. Et dicas afficiant per ſententiaꝫ nō ip ſo iure. ut patet per. l. predicta. C. ne liceat po. vbi dicit iactura cauſe mulctērint abſentādosᵍ: eoſqui in poſſeſ ſione ſe ingeſſerūt: ap. ceſ. cogatis ſub ueſtro examine iuris equitate parere. Reg. nonus abbati ſancti nicolai ⁊ decano faren̄. morin̄. dioc. X ꝑte ſcabinoꝝ hipreti fuit ꝓ poſitū: ꝙ inter laicos eiuſdē loci queſtionibus emergentibꝰ di rimendis per iudiciū ſeculare qui daꝫ clerici ſibi dono uel precio ab aliquibus laicorum ipſorum cedi faciūt actiones: ut aduerſarios ad eccleſiaſticū forum trahant: ⁊ pre dicta ex huiuſmodi cōmercio aſſe quant̉: ⁊ infra. Cum igitur ceſſiones ⁊ emptiones litiuꝫ legitime. ꝓ hibeāt ſanctiōes: ita ꝙ iactura cau ſe afficiantᵏ illos qui ſibi potentiorum patrocinium taliter aduocare preſumunt: ⁊ ex eo ſint etiam odio ſe: ꝙ ex fonte cupiditatis uidentur ꝓcedere mandamus: quatenꝰ cle ricos memoratos a preſumptiōe huiuſmodi per cen. ec. ꝯpeſcatis. ¶ De arbitris. EX concilio aphricano. T Ane: ⁊ infra. Si autē ex cōmuni placito epōrū in ter quos cauſa uerſat̉ ar bitros elegerīt. aut unꝰ eligatur: aut tres: ut ſi tres elegerint: aut oīum ſequantur ſentētiaꝫ aut duoruꝫ. Lex. tertius ebo rac. archiepiſcopo. On ſine multa neceſſitate. a. preſbyter nobis ꝓpoſuit: q 1 ꝙ titulus iſte de alie. iudi. ⁊cͣ. intelligit̉ de potētioribus qui nō ſum in aliqua dignitate ſiue adminiſtratione. ſed titulus ille non licea: potentioribus patrociniū litigatoribus impartiri: intelligit̉ de potentioribus qui ſunt in dignitate ſiue adminiſtratione conſtituti ⁊ eodē modo intelligitur lex illa. C. qd̓ me. cauſa. ſi per impreſſionā et tn̄ ſub iſto titulo interſerit breuit̓ na turam huius tituli ne liceat. ⁊ de natu ra illius tituli mandati. ut dicit̉ in prima notula. l ¶ A preſumptione ſic patet ꝙ clerici n̄ debent recipere hu iuſmodi ceſſionem qꝛ ſi ſimulata ſit ceſ ſio nō valet. C. mā da. l. pen. et ſi eſſet uera ceſſio uel datō p̄ſumitur nihilomi nus in fraudem facta ⁊ auaricie cauſa clerici enim ab illicita negociatōne ꝓ hibentur. xiiij. q. iij. clerici. ⁊. c. canonū qꝛ ſic negociari iaꝫ facto clerico nō licꝫ lxxxviij. di. fornica. a Ane tres. vnꝰ vero aut tres ſunt eligendi et nō duo. qꝛ res fere ſi ne exitu futura ē ꝓ pter naturalem ho minū facultateꝫ ad diſſentiendū. ff. de arbi. iteꝫ ſi vnus.§. prīcipaliter. tn̄ ſi cō promittat̉ in duos: tenet arbitriū. et ſi nō concordauerint cogendi ſunt ut uel cōcordent uel tertiam perſonam aſſu mant ut ibidē dicit̉ ⁊.sͣ. de offi. delega. ſuſpitionis.§. vlt. b ¶ Aut duoꝝ. ſuffi cit duoꝝ ſententia. pn̄te tertio lꝫ ille diſſētiat. eo v̓o abſēte nō vꝫ. ff. e. l. ſi ī tres. niſi ī cō promiſſo exp̄ſſuꝫ ſit ut duo ſine tertio ꝓcedāt. ff. e. nō diſtinguemꝰ §. cū in plures. ſic obtinet ī iudicibꝰ. sͣ. de of. d̓le. prudētiā ⁊ de vtriſ qꝫ hic cauetur. sͣ. de offi. deleg. vno delegatoꝝ ſeu arbitroꝝ. On ſine. ordinauit.i. inſtitutionē predictā cōfirmauit ad cau ſ telam ſupple. ⁊ illū fecit poſtea predicta eccleſia ſpoliari. d ¶ Fraudē. dantē cauſam ꝯtractui vnde nō tenuit. ff. de dolo. ⁊ ele gater. ſecus eſſet ſi incidit in ꝯtractū. ff. de acti. emp. ⁊ ven. iulianꝰ. §. ſi vēditor. ⁊ ſi. sͣ. de renū. ſane. vbi doloſe ille inductus fuit ut eoꝫ miſericordie ſe ſubijceret. e ¶ Sacramentū. qd̓ interuenire in arbitrio ſiue in ꝯpromiſſo ꝓhibetur. C. eo. ti. autē. decernimus. exquo tn̄ interuenit ſeruandū eſt dūmodo arbitriū ſit licitū uel equū. ut hic in fi. ⁊. jͣ. eo. cū tempore. f ¶ Fauētes. ⁊ ita ꝑ gratiā arbitrati ſunt. vn̄ ꝯpetebat huic exceptio doli ſi ageret ex illo arbitrio. C. e. arbitroꝝ. nō obſtan̄. ipſoꝝ iura mēto qꝛ iuramētū ad hoc nō extendit̉ niſi ad ea que legitie arbitra rent̉. alias illicitū eēt ⁊ nō ſeruādū. jͣ. de iureiu. ꝙͣto. ⁊. c. ꝗntauallis g ¶ Quinqꝫ marchas. ⁊ ſic continebat ſimoniaca prauitatem.s. de pac. cū pridē. ⁊ sͣ. de tranſac. p̄terea..i. ⁊. ij. ⁊. c. cōſtitutus. ⁊ ideo ar bitriū nō valuit. nec etiā pena ſi eſſet appoſita ꝯmitteretur: ſi non ſtaretur tali iniquo arbitrio. ff. e. nō diſtinguemus.§. cū quidam. h ¶ Cognouerint.i. ꝯfeſſi corā archiep̄o: ⁊ ita credit̉ iſtis in iure leo qd̓ male fecerūt. ar. sͣ. de elec. cū dilecti. ar. tn̄ ꝯtra. jͣ. de teſti. ſicui Sed hoc videt̉ admitti ꝓpter inopiā ꝓbationū. quoniā forte ꝑ ali os ꝯſtare nō pōt ut in decr. cū dilecti. ⁊ ar. ad hͦ. C. de heret. l. pen. i ¶ Abſoluas. ſupple ⁊ ip̄m abſolutū reſtituas. ⁊ pōt expōi abſoluas i. abſolutū on̄das qꝛ iuramētū nō extēdit̉ ad iſtū caſū ut dictū ē. et ita retractat̉ arbitriū ſuꝑioris aucͣte. ut. jͣ. c. ꝓx. ſꝫ nō fuerūt iſti verarbitri ſꝫ mali cōpoſitores ⁊ arbitratores. ⁊ iō dictū eoꝝ boni vir arbitrio pōt corrigi. ff. ꝓ ſo. ſocietatē. alias inique ſnīe arbitri ſtat. ff. e. diem.§. ſtari. ſed in hoc caſu nō valeret ſnīa talis ꝓpt̓ ſimoſſia k Eruenit. decimas.i. fructus decimarum. cum in eccleſia ſancti alfridi ꝑ ma nū. r. archid. de ſuella ꝑſōe illius eccleſie capellanꝰ inſtitutus fuiſſꝫ eodē. r. mortuo. m. nepos eiꝰ qui ſibi ī eccleſia iam dicta: ſucceſſit eū dē preſbyterū capellanū ibidem ī terim ordinauit ⁊ infra. Cum autē idem preſbyter extra ꝓuinciā exu lans de ſuo beneficio nō poſſet iuſticiam obtinere: nec ſuā ulterius īopiaꝫ ſuſtinere: per dolum ⁊ frau dem ipſius. m. ab eo eſt ſacramen tūᵉ extortū: ut arbitriū clericoꝝ du oruꝫ exinde ſuſciperet ⁊ ſeruaret: qui iā dicto. m. fauentes preſbyte ro preceperūt: ut quīqꝫ marchas eodē ſuſciperet: ⁊ toti cederet que ſtioni. Quoniā igit̉ non decet aliquatenus ſuſtiner: ut quod ꝑperā arbitrati ſunt debeat incorruptum relinqui: mandamus: quatenus ſi ſe cognouerit prefati clerici taꝫ ne quiter arbitratoſ dictū preſbyterū ab obſeruātia iuramēti auctoritate noſtra prorſus abſoluas: uel ſi arbitriū ipſū noueris equitate ſubni xum: ad obſeruātiaꝫ ipſius utrāqꝫ ꝑtē ap. ceſ. compellas. ¶ Dem. Eruenit ad nos: ꝙ cuꝫ. g. de cal. ſororē gu. clerici duxiſſet in uxorē: idē gu. fidei interpoſitio. ne firmauit: ꝙ. v. ſol. ſterlingoruꝫ ānuatim daret eidem: unde cū ſuꝑ eiſdem. v. ſol. inter ipſos controuerſia meta fuiſſet: in quatuor com promiſere ꝑſonas: que taliter ar bitrate fuerūt: ꝙ ideꝫ. g. decimas

i ¶ Exiſtere. in hoc arbitriū poſſet eſſe in poſteꝝ dānoſum eccleſie. qꝛ occaſione illius arbitrij iſte. g. vellet decīas illas poſt deceſſū illi ujs clerici retinere ⁊ ita eccleſie p̄iudicaret. qꝛ ⁊ ſi n̄ de iure de facto tn̄ dānū ſuſtineret ⁊ ꝯpellerent̉ litigare cū illo ⁊ expēſas facere. qꝛ int̓eſt eccleſie ne ſumptibꝰ vexet̉. ff. de min. minor. xxv. annis. m ¶ Uendicare. occaſione hmōi arbitrij nil pōt vēdicari ab eccleſia uel decimas illas retinere. qꝛ nō licuit illi cleri co cōdictionem ec cleſie facere deteriorem. jͣ. de donatō. fraternitatē. nec ali enare potuit reꝫ eccleſie in damnū ip̄i us eccleſie. xii. q. ij. ſine exceptiōe. ⁊ ita ipſo iure nō tenuit arbitriū. ſic gͦ ad factū tantū r̄ſpicit reuocatio huius arbi trij. Ilecti. vſua rio.i. vſu. ꝗd ſit vſus habes īſti. d̓ vſu. ⁊ hab. in pͥn o ¶ Reginā. ar. ꝙ d̓ rebus eccleſiaſticis poſſit ꝯpromitti in laicū. ar. jͣ. e. ꝑ tuas Ar. ꝯͣ. jͣ. eo. ꝯtingit. vbi dicitur de hac materia. p ¶ Sint remote. ve rū ē ꝙ femīe a ciui libꝰ officijs ſunt re mote. iij. q. vij.§. tri a. ⁊. xxxiij. q. v. mu lierē. ⁊. ff. d̓ reg. iu. l. ij. niſi pͥnceps ſciē ter eis delegauerit cām. ij. q. I. mēnaꝫ ⁊. xxiij. q. iiij. ſi quiſ xij. q. ij. cū deuotiſſima. ⁊ arg. ff. de re iudi. quida. tn̄ ī ve teri lege populū iudicabūt. xv. q. iij.§. i. Itē tutelā gerere pōt ſi renūciat vel leiano ⁊ ſcd̓is nup tijs. in aut̉. de her̄. q̄ ab inteſta. deferū tur.§. ex his. col. ix. Item ꝯſtituitur ꝓcuratrix a dn̄o papa. jͣ. de cōfir. cū dilecta. q ¶ Pena. ſi. C. e. l. vlti. r ¶ Conſuetudinē. ⁊ ita eſt ar. ꝙ ꝯſuetudo dat iuriſditionē et dero gat iuri ſcripto. ar. sͣ. de ꝯſue. ex lr̄is. C. de emanci. l. i. ⁊ vlti. ⁊. C. que ſit lō. ꝯſue. l. ij. ⁊. xi. di. in his. l ¶ Cōpromiſſo. ſic ergo religioſi viri pn̄t petere penā ꝯuentionalē xxv. q. ij. ſi eccleſie. ⁊. xij. q. ij. ep̄s qui mancipiū. ⁊. xxiij. di. quāꝙͣ. ⁊ xxi. q. v. ſi ꝗs cuiuſlibet. ar. ꝯtra. jͣ. de dolo ⁊ ꝯtu. c. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. de pe. ſuam. ⁊. xij. q. ij. fraternitatis. dic ꝙ penā a iure ꝑmiſſaꝫ petere pn̄t ut. xvi. q. i. ſtatuimus. ⁊.i. q. vl. quotiēs. ⁊. l. ſancimus. in fi. x. q. vlti. c. vl. ⁊ ſatis videt̉ ꝙ poſſunt petere penā ꝑ iura priora niſi auaricie cauſa extorqueāt. ut. jͣ. de ſimo. nemo. ar. Uel melius dicas ꝙ ſi pe na apponit̉ loco intereſſe ẜm hoc pōt petere penā quanti ſui inter eſt. ff. de emp. ⁊ ven. p̄dia. ſed ſi pena apponit̉ loco ꝯtumacie: tunc pōt peti pena ⁊ res. ff. de colla. bonoꝝ. l. ij.§. ſi cū duobus. ⁊. ff. d̓ ta bu. exhi. locū.§. ꝯdemnatio. ſi aūt apponit̉ in fraudē vſuraꝝ peti n̄ pōt. jͣ. de empti. ⁊ ven. ad noſtrā. ⁊. ff. de acti. emp ⁊ ven. iuliamus. §. idē papinianus. Et ita iſti ꝑ penā ꝯpellēdi ſunt ſtare arbitrio. uel etiā per res depoſitas ut eas daret victori. ff. e. litigatores.§. quid ergo. ſiue gͦ pena ꝓmiſſa fuit a parte parti. ſiue ꝓmiſſa ip̄i arbitrio qꝛ tunc cōpellitur mihi cedere actionē. quia qd̓ cauſa mei fit meūꝫ eſt. ff. de eden. p̄tor.§. i. ⁊ ſi cōtemplatione alicuius aliquid fit eius ē periculū. ff. de preſcrip. verbis: ſi gratuitam.§. vlti. Sed nūquid pena recepta pōt peti ut ſtetur ſentētie. ar. ꝙ no. ff. eo. l. ij. ⁊. C. eo. l. l. ⁊. ij. quia cōtrarietas actiones intendit ⁊ ideo nō auditur. ar. sͣ. de elec. cum inter. r. ⁊. b. ⁊. C. de fur. l. i. ⁊. jͣ. de ap. ſollicitudinem. ⁊ in autē. de iudi.§. qꝛ vero. col. vi. vbi de hoc dicit̉ expreſſe. Et hoc quas in parrochia de cal. prefatus gu. habere dinoſcit̉: ꝓ. v. pretaxa tis ſol. ꝑciperet ānuatī: unde quoniā huiuſmōi arbitriū eccleſie poſ ſet in poſteꝝ pernicioſū exiſtere: mādamꝰ: quatenꝰ ſi ita inueneris prenoīatim. g. diligenter cōmone as: ⁊ ec. diſ. ꝯpellas: ut prelibatas decimas liberas omnino dimittat nec ſibi occaſione huiuſmodi aliquid ulteriꝰ uendicareᵐ preſumat. Clericū uero moneas: ut cum eodē. g. amicabilit̓ ſtudeat ꝯuenire. Nno. iij. cācellario ⁊ magiſtro loth. canonico pariſien̄. Ilecti filij abbas ⁊ cōuentus de ſcarduna ciſtercien̄. ordinis ſua nobis querela monſtrarūt ꝙ cum īter eos ex una parte ac ho ſpitalarios ex altera ſuꝑ uſuario cuiuſdā nemoris queſtio uertere tur: in reginamº francorum fuit cōpromiſſum utrinqꝫ: que cauſe me ritis intellectis arbitrium duxit ꝑ diffinitiuā ſnīam promulganduꝫ. ⁊ infra. Quāuis aūt ſecundū regu lam iuris ciuilis femine a publiciſ officijs ſint remoteᵖ: ⁊ alibi dicat̉ ꝙ licet ſumme opiniōis exiſtant ſi arbitriuꝫ in ſe ſuſceperint uel ſi pa trone inter libertos ſuos interpoſuerint audientiaꝫ: ab omni ſint iu diciali examine ſeparāde: ut ex ea rū prolatiōe nulla penaq aduerſus earuꝫ cōtemptores: nullaqꝫ pacti exceptio habeatur: qꝛ tamen iuxta ꝯſuetudinē approbatā que pro lege ſeruatur: in partibuſ gallicanis femine precellētes in ſubditos ſuos ordinariā iuriſditionē habere noſcuntur: mandamus: quatenus ē veꝝ niſi in ꝯpromiſſo dictū ſit ut pena ſoluta ſtet̉ arbitrio. ff. d̓ tn̄ſac. l. pe. ⁊ C. d̓ tn̄ſac. cū ꝓponas. ⁊. xxv. q. ij. ſi eccleſie. vbi de hͦ. ⁊ p̄dcto. c. qui mācipiū Um tēpore. magdeburgen̄. Ex hoc videt̉ ꝙ ordinarius poſſit eſſe ar biter. ar. sͣ. de elec. cām que. ⁊ in autē. ut differentes iudices.§. ſi vero cōtingit. col. ix. item ⁊ delegatus. jͣ. de p̄ſump. lr̄as. ⁊. jͣ. de preben. niſi. ⁊. jͣ. e. cum olim. lex tn̄ videtur con tradicere. ff. e. ſed ⁊ ſi in ẜuū §. ij. ⁊. iij. q. vij.§. tria. v̓ſi. ſi ꝗt vero. Sed hoc ſolū prohibet lex ꝙ ordinarius non poteſt iubere ut partes in ſe cōpro mittant. ff. de tuto. ⁊ cura. l. iiij.§. pretor. b ¶ Data. ſic. jͣ. e. ex ꝑte. ⁊. C. e. ne in arbitris. ſed iurare ar biter nō debet. C. e. autē. de cernimus. ſecundū quoſdaꝫ. ſed verius eſt etiaꝫ partes. jͣ. e. c. ij. vbi de hoc. c ¶ Obſeruandū. metu pene ſi appoſita fuit. sͣ. e. c. ꝓx. uel metu iuramēti. xij. q. i. omne quod. ⁊. vi. q. iiij. qd̓ bene ſemel. Idem eſſet ſi. neutruꝫ p̄ dictoꝝ interueniſſet ſi ꝑtes arbitrio cōſenſiſſent: uel ver bis. jͣ. x. dies nō contradixiſſent. C. e. cum antea. d ¶ Capitulis. Nota ꝙ arbitriū pro parte tenet ⁊ ꝓ parte nō tenet. ſic. jͣ. de prebe. di lectus. ⁊. c. niſi. ⁊. ij. q. vi.§. ſi. quis ex pluribus. licet videa tur ꝙ arbitri ſnīa nō debeat pro parte valere pro ꝑte non ff. de arbi. quid tn̄. in prin. ſꝫ illud obtinet vbi ſimul d̓ plū ribus debuit ferre ſententiā ⁊ nō tulit de omnibus. ſed in vno capitulo nō poteſt tenei pro ꝑte. ff. famil. her. in hoc iudicio. ſic ⁊ ſentētia pro par te tenet ⁊ pro parte non. īmo corrigitur. jͣ. de teſta. raynuci us. ⁊. c. rainaldus. e ¶ Nequiueris. ar. ff. de libe ra. cā. ſi vſufructū. ⁊. l. i. ⁊. ii. f ¶ Libertatis. nec etiaꝫ pote rat arbiter hͦ interuenire. qꝛ in cauſa liberali arbiter inter uenire nō poteſt. ff. eo. nō diſtinguemus.§. de liberali. ⁊ sͣ. de in integ. reſt. cauſa reſti tutionis. in fi. Sed contra. jͣ. de preſcrip. cum olim. ſꝫ quā tum ad ſe potuit renunciare ⁊ nō quantū ad papam priuilegijs libertatis. ut. jͣ. de re iudi. ſuborta. ⁊. jͣ. de dona. inter dilectos. alijs autem priuilegijs bene poſſet renunciare. jͣ. de pri uileg. ſi de terra. ⁊. c. accedentibus. Um dilectus. pōt. ceſſat reconuentio corā arbitro ut hic dicit. Idem in I criminibus non habet locum reconuentio. iij. q. xi. c. i. qꝛ non relatione criminum. ſed innocētia reus purgat̉. ff. de publi. iudi. is qui. Itē in cauſa ſpoliationis. jͣ. de reſti. ſpo. ex cōqueſtione. ⁊ melius. jͣ. de or. cog. ſuper ſpoli atione. niſi de alia ſpoliatione vbi eſt hoc expreſſum. Itē in omni momenta nea poſſeſſione. C. qui legit. perſo. l. vl. Itē in ſpoliatione facta eccleſijs ⁊ eo cleſiaſticis viris. ar. jͣ. de iurepa. relatum.§. ad hoc. ⁊ eſt expreſſum. ff. de iudi. l. ij.§. item ſi agatur. h. ¶ Miſi de his tantū. uel eis coherētibus ſine quibus cā cōmode expedire nō pōt. vn̄ pōt ſtatuere diē ſolutioni faciēde. ff. e. ſi cū dies.§. vlti. ⁊. l. ꝗd tn̄.§. ſolutioni. ⁊. l. celſus. itē pōt cognoſcere de cā in ītegꝝ reſtituēda q̄ incidit in negocio de quo ꝯpromiſſum eſt. sͣ. de in integ. reſt. ca reſtitutionis. Sꝫ nunquid pōt cognoſcere ſuꝑ petitione dupli. ut. ff. ad. l. acꝗ. inde neracius.§. pe. videt ꝙ ſic. qꝛ ſequit̉ ex delicto in arbitrio ꝯmiſſo. ſed ꝯͣ ar. eſt ꝙ nō cognoſcit ſuꝑ pena ꝯtumacis. ff. e. quid tn̄.§. vl. arbitraria tn̄ redacta ſunt ad ſimilitudinē iudicioꝝ. ff. e. l. i. Circa iſtā materiā noͣ ꝙ arbitria ſtricta via incedūt nil enī exͣ ꝯpromiſſum facere pōt arbiter. ff. e. nō diſtinguemus.§. vl. naꝫ ſolū id venit in arbitriū de quo dictū eſt ut veniat. ff. e. ſi cū dieſ.§. plenū. ſaluo eo qd̓ dicit̉ in pͥn. notule. ſed in iudicio veniēt oīa que exp̄ſſe nō prohibētur jͣ. de cā poſ. cū eccleſia. ⁊. ff. de iudi. ſolemus. Itē arbiter nō pōt punire cōtu maciā litigatoris. nec teſtes pōt cogere. ff. e. quid tn̄.§. fi. niſi in caſu queꝫ ha bes. sͣ. de of. dele. ſuſpitionis. ⁊ hoc ē verū ꝙ nō pōt punire ꝯiumaciā. niſi in ꝯpromiſſo hoc actū ſit. ff. de iudi. l. ij.§. vl. ⁊. ff. e. nō ex omnibus. que intelligitur ẜm illam de iudi. qꝛ arbiter nulla habet iuriſditionē. ff. de re iudi. p̄ter. k 4 hoſpitalarios: ut arbitriū ipſū pre ſertim cum epōrum fuerit pn̄tia ⁊ conſilio roboratum: ſicut ꝓuide la tum eſt: ⁊ ab utraqꝫ ꝑte ſponte receptum obſeruent per penaꝫ in cō promiſſoº ſtatutam ap. poſtpo. cōpellatis. ¶ Dem abbati ⁊ cōuen. tui de pigrauia. Um tempore. C. pape. p. n. ⁊ infra. Suꝑ controuerſijs: queinter te ⁊ merſburgen̄. epiſcopū ⁊ quoſdā tuos monachos uertebāt̉: te ꝓmiſiſti arbitriū magde. burgen̄. archiepiſcopi ſeruaturū. ⁊ infra. Quia legitime cōſtitit ꝙ fi de hincinde data cōpromiſſū eſt ī archiepiſcopum memoratuꝫ: nos arbitriū ab ipſo prolatum decerni mus obſeruandumᶜ illis: dūtaxat capitulis exceptis que cōtra liber tatē ipſius mōaſterij ⁊ duaruꝫ cap pellarū eiuſdem in arbitrio ſūt ex preſſa: cuꝫ ⁊ ſi ſponte uolueris de iur̄ tn̄ nequiuerisᶜ ſine licentia ropon. renunciare priuilegijs uel in dulgentijs libertatis: que monaſterium illud iudicant ad ius ⁊ ꝓprietatē ro. ec. ꝑtinere. ¶ Dē epō ſancti andree: ⁊ abbati de bechot. Um dilectusᵍ filius: ⁊ infraUtꝝ corā arbitris recōuētio ni ſit̓ locꝰ: poſtulaſti per ſedeꝫ apo ſtolicaꝫ explicari. Nos igit̉ rn̄de mus ꝙ licet in iudicio conueniētē recōuenire ualeat is qui coram iu dice ꝯuenit̉: corā arbitris tamē re cōuenire nō pōt: cum arbitri iudi care nō ualeat: niſi deʰ his tantum ſuꝑ quibꝰ in eos extiterit ꝯpromiſ ſum. ¶ Dem rectori ⁊ fratribꝰ ho ſpital̓is ſcī barthol. lucani.

Iteꝫ arbiter nō pōt ꝓnūciare niſi vtraqꝫ parte p̄ſente. niſi hoc inter litigato res cōuenerit. ff. e. diē.§. ſi quis litigatoꝝ. Ite nō pōt citare ꝑtes niſi ad locū in quo ꝯpromiſſum factū eſt. ff. e. ſi cū dies.§. ſi arbiter. Iteꝫ arbiter nō pōt delegare arbitriū. ff. e. in ꝯpromiſſis. ⁊. l. nō diſtinguemus.§. queſitū. Itē ſa tiſdatio nō p̄ſtatur corā arbitro. qꝛ ſufficit pene ꝓmiſſio. in aut̉. d̓ litig.§. ad excludēdaſ. in fi. col. viij. Itē in arbitrio nō pōt mora purgari vbi dies p̄fixus ē ab ho mine. ff. e. celſus. ſecus in iudicijs. C. de fi. inſtru. ſancimus. ⁊. ff. ſi ꝗs ca. ⁊ ſi poſt tres. Itē ſnīa arbitri nō infa mat. ff. de hiſ qui no. infa. ꝗd ergo.§. ex ꝯpromiſſo. ⁊ hͦ iō: qꝛ nō pōt cognoſcere de crīe qd̓ infamet. ff. eo. non diſtin guemꝰ.§. iulianus. ⁊ sͣ. de in integ. reſti. cauſa. in fi. in his oībus diſcrepāt arbitria a iu dicis. Itē ⁊ in alio ſi ꝑtes re nunciat appellationi ⁊ pactū faciūt de nō recedēdo ab ar bitrio nihilominus recedere poſſunt. C. e. l. pe. ſecus cir ca iudicia. C. de tēp. ap. l. vl. in fi. ⁊ in quibuſdā ꝯueniunt qꝛ per vtrūqꝫ interrūpit̉ pre ſcriptō. C. e. l. vl.§. fi. ⁊ ꝙͣtuꝫ ad iuramentū calūnie. C. de iura. calū. l. i. ⁊. ij.§. ſed quia. Um olim. cōpromittē( tes. ſic. sͣ. e. cuꝫ tp̄e. vbi de hoc. k ¶ Diſcordet. per interp̄tati onē hmōi arbitrij poſſumus illud decretū interp̄tari. lxiij di. obeuntibus. plerūqꝫ.n. te net̉ quis qͣrere ꝯſiliū ſed nō tenet ſequi illud. jͣ. de regul. licet. C. d. iur. emphi. l. vlti. ff. d̓ admi. tu. quidā decedēs §. papinianus. ff. vbi pupil. e duc. debe. l. i. Itē ⁊ ẜm hanc interp̄tationē videt̉ intelligē da iſta decre. sͣ. de elec. cū in veteri. ubi de hoc. ſꝫ vr̄ ꝙ ſu perfluū ſit petere cōciliū qd̓ quis ſequi nō tenet̉ ar. C. de ꝓba. ad ꝓbationē. ſed certe pōt eſſe ꝙ tale cōciliū ſit vtile. qꝛ pōt mouere priorē ad a liquid faciēduꝫ qd̓ forſitan ꝑ ſe nō feciſſet. ar. xxxi. di. nice na. ⁊. ff. e. itē ſi vnus.§. vl. ali as eſt lex ⁊ incipit. ſi in tres. ⁊ qd̓ a pluribꝰ credit̉ faciliꝰ inuenit̉. xx. di. de quibꝰ. ⁊. C. de fideicō. l. vl. ad fi. ⁊ ar. ad hoc. lxiiij. diſt. exͣ. ꝯſcīam. ⁊ diligēs inquiſitio faciēda eſt in electionibꝰ. sͣ. de elec. cū terra. ⁊ ha bito ꝯcilio deliberet an expediat ei ſequi ꝯciliū. ff. mā. l. ij. in fi. ⁊ p̄terea ſui ficit ꝙ ita ſcriptū eſt. ff. qui ⁊ a ꝗ. ꝓſpexerit. ⁊. vi. q. iij. ſcriptū eſt in lege. ⁊. jͣ. d̓ p̄ſcrip. ad audiētiā. ⁊ qꝛ iſtud arbitriū approbatū fuit a ꝑtibꝰ iō ſeruadū ē. Ontingit ſpūalibus. ſic.n. pꝫ ꝙ de rebus ſpūalibus in laicū ꝯpromitti nō pōt etiā incident̉. qꝛ laicus de talibꝰ cognoſcere nō pōt. jͣ. qui fi. ſint legit. lator. ⁊ eccleſiaſtica negocia tractari nō debēt laici. jͣ. d̓ iudi. decernimꝰ ⁊ de vniuerſa eccleſia male iudicat qui querit iudiciū laicoꝝ. xi. q. i. placuit. Sꝫ ꝯtra. ij. q. vij. nos. ſi. ⁊. xvi. q. i. plures. xxxij. di.§. veꝝ. ⁊. ij. q. v. mēnam. naͣ ⁊ in famē ꝯpromittit̉. iij. q. vij.§. tria. in fi. Dicas ꝙ de rebus mere ciuili bus quibus nullū ſpeciale eſt annexū bene pōt ꝯpromitti in laicū. ar. huius c. cū.n. tatū ꝓhibeat de ſpūalibus de tꝑ̄alibus ꝑmittit. ar. qꝛ qd̓ de vno ꝓhi bet de altero ꝯcedit̉. xxv. di. qͣlis. jͣ. e. expoſita. Si vero ꝯpromittat̉ in laicuꝫ de rebus etiā ſpūalibus nō tenet arbitriū ut hic. ſed ſi ꝯpromittat̉ in clericū ⁊ laicū aucte tn̄ ſuperioris videt̉ ꝙ valeat. tū qꝛ nō ſimplicit̓ in laicū. tum qꝛ aucte ſuꝑioris. jͣ. e. c. ꝓxi. alias aucte ꝓpria hoc facere nō poſſent. ⁊ maiꝰ di gnū trahit ad ſe minus dignū ut ſic potius res valeat ꝙͣ pereat. jͣ. de ꝯſe. eccle. uel alta. qd̓ in dubijs. ⁊. jͣ. de verb. ſig. abbatē. ſed in laicū tantū ꝯpromitti etiā aucͣte ep̄i nō pōt ſicut credo niſi aucͣte pape. ut. xxxij. di.§. veꝝ. ⁊. ij. q. v. mennā. ⁊. c. nos ſi. qꝛ ep̄s etiā cauſaꝫ ſpūalem laico ꝯmittere nō poſſet: cū ius ſpūale nō cadit laicū. xcvi. di. bn̄ quidē. ⁊ ar. sͣ. d̓ elec. ſacroſācta. ⁊. c. meſ ſana. vnde dico ꝙ laicus de rebus ſpūalibus nullo modo iudicare pōt. nec pͥncipalit̉ nec incidēter. ⁊ ꝙ eccleſiaſticis ꝑſonis tātū cā ſpūalis ſit ꝯmitten da. eſt ar. sͣ. de offi. dele. cū te ꝯſulēte. ⁊. c. ſuꝑ qōnum.§. fi. v̓. qd̓ ſi. Er tuas. mandatum. bene allegabat. quia licet haberet generale man datū tranſigere tamē non poterat ſeu cōponere. ff. de ꝓcu. mādato. Um olim ſuꝑ eligēdo in hoſpitali ueſtro rectore ⁊ fratribꝰ: īter uos ⁊ priorē ſācti barthol. lucan̄. corā iudicibꝰ delegatis que ſtio uerteret̉: ⁊ utraqꝫ pars in eos cōpromittētesⁱ ipſorum arbitrium ſe promiſerit ſeruaturā: ſuper pro lato ab ipſis arbitrio utrinqꝫ dubi tatio eſt exorta: quā petiſtis ꝑ ſedē apo. declarari. Nos igit̉ publico inſtrumento arbitrū continente di ligenter inſpecto cognouimus q̄ ſecundum formam arbitrij: prior ſancti barthol. luca. tenetur habei cōciliū cū familia hoſpitalis eiuſdem: ⁊ tractare cum ea de inueniē do rector̄: propter quod dicimus ꝙ niſi prior ſuper īueniendo recto re tractauerit cum familia hoſpita lis ⁊ ipſius concilium requiſierit nō habet ptātem eligēdi rectoreꝫ ⁊ ſi alio modo eum elegerit: eius electio haberi debꝫ irrita ⁊ īanis. Uerum habito cum familia ſuper hoc concilio ⁊ tractatu prior libere poteſt rectorē eligere duntaxat idoneum: ſiue concordet: ſiue diſ cordetᵏ familia cū ipſo ſuꝑ inuētio ne r̄ctoris. ¶Dē ī ꝯcilio generali. ¶ Ontingit interdū: ꝙ cum aUctori: ⁊ īfra. Ad hoc genera liter ꝓhibemus: ne ſuper rebꝰ ſpi ritualibus cōpromittat̉ in laicū qꝛ nō decet ut laicus in talibus arbitretur. ¶ Dem piſano archiepō. Er tuas litteras intimaſti: ꝗ cum ſuper executioni arbitrij quod inter hoſpitalarios ſancti io annis ⁊ plebanuꝫ de piſcia ſuꝑ ho ſpitali ſcī allucij latū erat: a nob̓ lit teras accepiſſes: ⁊ infra. Pleba⁊. C. de tranſac. tranſactionis. ſed ſi clauſula de rato fuit appofito tunc videt̉ ꝙ tranſigere poſſit aliter nō. qꝛ adiectio illius clauſulo aliquid oꝑatur. ar. ff. de vſu. ſi ſtipulatus. ⁊. jͣ. de reli. do. cū dilecta ⁊ videt̉ exp̄ſſum. sͣ. de tranſac. ꝯtingit. Sꝫ obſtare videt̉. ff. man creditor.§. vl. Dic de hoc ut nōtur in p̄dicto. c. cū dilectus. ⁊ ut dixi. sͣ. de tranſactio. contingit. in gloſa que incipit. nota. in fine. c ¶ Canonicoꝝ. vn de nō valuit quod per eum factū fuit. ſi cōſenſum canoni corum nō habuit. sͣ de procura. c. i. ⁊ ca pitulum ſine cōſen ſu prelati agere nō poteſt. jͣ. d̓ iudi. cau ſaꝫ que. de hac materia dictum eſt. sͣ. de reſcript. edoceri ⁊.sͣ. de procu. c. i. d ¶ Mandati. vnde non valuit quod vl̓ tra fecit. sͣ. de offic. deleg. cum olim. et C. de procura. ſi ꝓ curator. ⁊. ff. māda ti. diligenter. ⁊ sͣ. d̓ reſcrip. cum dilecta e ¶ Ratum. licet ꝓcurator non habuiſ ſet mandatuꝫ ad h exquo tamen clerici ratum habuerūt arbitrium eſt obſer uanduꝫ. ⁊ valet. ff. de procura. manda to. ⁊ sͣ. de tranſac. contingit(idēꝫ eſſet ſi egreſſus fuiſſet fi nes mandati. exqͦ ratuꝫ habuit domi nus factum procuratoris sͣ. de offi. d̓ lega. cum olim. idē eſſet ⁊ ſi nullū man datū habuiſſꝫ poſtꝙͣ ratū habuerunt: quod eoꝝ nomine fecit. ff. de iudi. licꝫ verū. ideoqꝫ debet arbitrium executio ni mādari ut hic di cit. et quod dicitur hic colligitur de tri bus legibus. Si enim arbitriū a partibus approbatur uel etiam ſilentio. x. dierū. ex eo dat̉ actio ⁊ exceptio. C. e. cū ante a( Si v̓o ar bitriū nō fuit receptū ⁊ pena fuit appōita tunc agit̉ ad penā. C. e. l. i. ⁊ ita per penam ad ſeruandū arbitriū quis compellitur..sͣ. eo. dile cti. Si nulla fuit pena ſtatuta ſed ſimpliciter ꝯpromiſerant ſtare ar bitrio agi poteſt ad intereſſe ex ſtipulatu. ⁊ hoc vltimuꝫ colligitur ff. eo. diem.§. vlti. ⁊. ff. ſi quis in ius vo. non ierit. l. vl. vnde iſte ꝓ curator tenetur ſecundum iſtam. di. ad penam uel ad intereſſe. cū ipſe ſeipſum etiā ſuo iuramento perſonaliter obligauit ſi nō habe bat ad hoc mandatū( Sꝫ qualit̓ agitur cōtra procū ratorē cum ipſe nō intenderit ſe obligare. nec aduerſarij intende bant eū ſibi obligare. Sed ideo cōuenitur quia ſe obtulit defenſioni aliene. cuꝫ nō haberet mandatū ſufficiens ad hoc. ff. de ꝓcu. plaucius. ⁊ lꝫ pars aduerſa nō intenderat eum ſibi obligare. tn̄ obligatur ut dicit lex. quia ſepe extra id quod agitur naſcitur obligatio. ff. cōmoda. ſi is. in fine. f ¶ Auctoritate. Et ita auctoritate ſuperioris: poteſt compromilt in laicum ⁊ clericum ſimul de rebus ſpiritualibus. de hoc dictum eſt. sͣ. c. proximo. Item videtur hic ꝙ delegatus mandabit ſenten am arbitri executioni. ⁊ ſi ip̄e nollet procedere ꝙ delegatus poſſū arbitrum compelle re ⁊ non ordinarius. arg. C. de iudi. l. vlti. Ar. contra. jͣ. de foro compe. ſi quis contra. Sed hoc verum eſt quan nus ꝓpoſuit: ꝙ ad cām tractādaꝫ ꝓcuratori dedit generale mandatum: non tamen ei mandauit: ut ſi ne ſpeciali mandato compromitte re poſſet uel tranſigere ſuper eo. ⁊ preterea ꝓcurator iaꝫ dictus de aſ ſenſu canonicorumᶜ ſuoꝝ nō fuerat inſtitutus. Et ideo dicebat arbitri um non ualere: preſertim cū ꝓcurator fines mādatiq exceſſerit: ⁊ ar bitrium fuerit per unū clericū ⁊ du os laicos ꝓmulgatū: lꝫ ipſi de aſſē ſu genuen̄. archiepī. cui cā ꝯmiſſa fuerat arbitriū ꝓtuliſſent: ⁊ infra. Suꝑ quo. f. t. t. r. ꝙ ſi ex ꝑte pleba ni arbitriū receptū fuerit: īdiſtīcte ratūᶜ haberi debet: ac ꝑ hoc iuxta tenorē mādati ap. executiōi māda ri. Si v̓o receptū nō fuerit: refert utꝝ fuerit uel nō de obẜuādo ipſū pena ſtatuta. ⁊ quidē ſi pena appo ſita fuit agi pōt ad penā. at ſi nulla ſtatuta fuerit. ſed ſimpliciter fuit q̄ ſtaretur ſententia cōpromiſſū ꝓcu rator ad intereſſe poterit conueni ri: qꝛ iuramēto ſuo ſeipſū ꝑſonalit̓ non eccleſiā poterat obligare. Quod aūt a duobꝰ laicis ⁊ uno clerico dicit̉ eſſe ꝓlatū: nequaquā ob uiare uidetur: cuꝫ auctoritate dicti archiepiſcopi factū ſit: cui cauſa de qua dicitur ꝯpromiſſū fuerat delegata. MOno. tertius archiepiſco po colonͣ. X parte tua noſtriſ eſt auribꝰ intimatum: ꝙ uacāte prepoſi tura ſcī cōberti in colonia: canōici eiuſdeꝫ eccleſie uota ſua diuiſerūt in duos: uidelicet. h. de uiliaco. ⁊ c. de lumbardia: ⁊ īfra. Cūqꝫ poſt modū tractaretur ſuꝑ electiōe hu

p ¶ Fide p̄ſtita. de qua habes. sͣ. e. cū tp̄e. ẜm leges nō debēt iurare ſed penam poſſunt partes apponere. in aut̉. de iudi.§. qꝛ vero. coll vi. ⁊. C. eo. aut̓. decernimus. i ¶ Turaſti. ⁊ bene. qꝛ pēdente electione illiꝰ ſuꝑſtitis nō eſt alia ele etio celebrāda. ut. sͣ. de elec. ꝯſiderauimus. ⁊ iſta electio pͥmo debu it reprobari ꝙͣ fierꝫ trāſitus ad ſecūdā .jͣ. de conceſ. p̄ben. poſt electōnē. ad fi. ⁊.sͣ. de elec. auditis vbi de hoc. k ¶ Allegauit. ⁊ ma le ut declarāt ſequē tia. qꝛ pͥmo cōſtare debuit de hac electi on ut dictū ē in pͥma notula. Sꝫ mo uit eū forte. qꝛ dicit lex ꝙ mortuo altēo ex litigatoribꝰ: qui dederat fideiuſſorē iudicio ſiſtendi. tn̄ p̄tor nō debet eū iu bere āmodo exhi bere. ff. qui ſatiſda. co. ſi deceſſerit. ⁊ ſē tētia lata poſt mor tē litigatoris nō vꝫ ff. d̓ re iudi. in ſnījs §. vl. ⁊. l. ſe. ſed hoc nō eſt veꝝ gn̄aliter īmo ſnīa debet fieri poſt mortē ſaltē ꝓ pter acceſſoria. ff. d̓ rei vē. vtiqꝫ. ⁊ mortuo eo qui appella uit neceſſe ē heredi bus cām finiri. C. ſi pēden. ap. mor. in terueniat. ⁊. l. i. qua ſi ꝑ to. ita ⁊ hic ne ceſſaria ſnīa ꝙͣtum ad canōicos qui qͣ ſi heredes ſūt quo ad ius eligēdi ſi alterius electio caſſe tur. ⁊ ꝙͣtuꝫ ad aliuꝫ electū ut ſciatur an ſua electio ſit cano nica ꝑ mortē alterius nō ꝑdit iſte ius ſuuꝫ. nec acquiri ſi ius nō habebat. iōqꝫ debuit iudex cāꝫ finire anteꝙͣ ſic ter tius eligeret̉ ut de oībus coſtaret. ſꝫ il la videbatur melior allegatio ꝙ vlteriꝰ nō ꝓcederet. qꝛ cū ipſe cognoſceret ta nꝙͣ arbit̉ ex ꝯpromiſſo ⁊ ꝯpromiſſū finiat̉ mor te litigatoris ut hic dicit. ⁊. ff. e. diē ꝓferre.§. i. ⁊. l. ſed interpellat̉. vlterius cognoſcer̄ nō debebat. ſed lꝫ ſit finitū ꝯpromiſſum ꝑ mor te alteriꝰ tn̄ ꝓcedere pōt cū ſit iudex ordinarius ſuo iure ꝓpter ra tione que reddit̉ ⁊ sͣ. ⁊ in ipſa lr̄a inferius. nec ut verus arbiter co gnoſcebat. ar. jͣ. de p̄ben. niſi eſſet. qꝛ de matrimonio carnali in ar bitrū ꝯpromitti nō pōt. sͣ. de tranſac. c. vlti. ⁊ sͣ. de in integ. reſti. c. pe. in fi. ⁊ hic de matrimonio ſpirituali agit̉. alias arbiter poſt mor te alterius litigatoꝝ nō procederet niſi iterū ꝯpromittat in ipſo a lucceſſoribus per leges predictas proximo. l ¶ Arbitriū.i. ꝯpromiſſū. ff. e. diem.§. i. m ¶ Cognoſcere. ut ordinarios ut dixi. alias ſi ordinarius nō fuiſſet nō poſſet cognoſcere ut dictū eſt. Et ſic habes ꝙ in ordinariupoteſt cōpromitti. sͣ. e. cū tempore. vbi de hoc. Xpoſita. nobis. exorte. Ex hoc pꝫ ꝙ ꝯpromiſſū nō fuit factuꝫ Oſuꝑ his q̄ in ſnīa ꝯtinebant̉ ſꝫ ſuꝑ diſcordijs q̄ poſtea orte ſūt b ¶ Cōpromiſit. ſupple in ducē qui ꝯͣ ſnīam veniens iniquū arbitri um ꝓmulgauit. ⁊ ſic pōt ꝯpromitti in laicū de rebus ciuilibus ut h dicit. ſed nō de ſpūalibus. ut. sͣ. e. cōtingit. vbi de hoc. Sꝫ qͣliter po tuit ꝯpromitti in ducē de his ſuꝑ quibus ſnīa lata erat. nam tranſa ctio ſine ꝯpoſitio fieri debet de re dubia ⁊ lite incerta. ff. de trāſac. l. i. ſed cū res hic certe erāt per ſnīam a qua non fuit appellatū nec iuſmodi: ⁊ partes eſſent in tua pre ſentia ꝯſtitute: in te demū ſuꝑ hoc fide preſtita compromittere curauerunt: qui cāe meritis diligenter inſpectis ad proferendam diffiniti uam ſententiam diem ipſis conſen tientibus prefixiſti. Interī v̓o pre fato. h. ab una parte electo ſublato de medio ſupradictis canōicis īhi bere curaſti: ne tua pēdēte ſnīa ꝓcederet̉ ad electione aliā faciēdam quorum quidam nihilominus. b. colon̄. canonicū elegerūt. Die igi tur quo ſententia ꝓferri debuit: in tua pre. partibus conſtitutis dictꝰ b. allegauit ꝙ ꝓcedere ulteriꝰ nō deberes. Quapropter tibi edoce ri a nobis humiliter poſtulāti bre uiter reſpondemus: ꝙ lꝫ arbitriūˡ ſit finitū per mortē ipſius. h. prius tamē de prime electōis meritis de buiſti cognoſcer̄ᵐ: quā ꝓceſſus fie ret ad ſecundā. nā ſi dictus. c. ſuꝑ. ſtes in electiōe ius habet: ſecūdaꝫ ꝯſtat penitus nō ualere. ¶ Dem electo ⁊ abbati ſācti zenon. ⁊. c. ca nonico ueron̄. Xpoſita nobis feltren̄. ⁊ bel. uen̄. electi petitio cōtinebat: ꝙ cū cauſa que inter anteceſſoreꝫ ſuum ex parte una: ⁊ ciues teruiſi nos ex altera ſuꝑ diſtrictu ⁊ rebus alijs uertebatur per ſententiaꝫ ho ſtien̄. epiſcopi tunc apo. ſedis le. fuerit terminata: ⁊ infra. Tandē ſu per quibuſdā diſcordijs que hinc inde uidebantur exorteª in ducē ue netorum tanquā in arbitrū cū ꝑte altera compromiſit: ⁊ infra. Licꝫ autem eideꝫ duci litteras nr̄as mi ſerimus: ut ad componenduꝫ īter partes laborare deberet: cū tamē intentiōisᶜ nr̄e non fuerit immutar̉ ſnīam ipſā: uel ſopitas per eā que rimonias ſuſcitare: mādamꝰ: qua cā. ⁊. ff. de tranſac. etiā poſt rem. ⁊. ff. de ꝯdi. inde. elegāter.§. ſi poſt. ad quid ꝯpromiſſum fuit hic de certa re. hec dubitatio ſoluit̉ in littera. qꝛ nō fuit cō promiſſū ad hoc ut ſnīa mutaret̉ ſed ut illi duo duce mediāte deſiſterent ab iniurijs quas faciebat ep̄atibus illis. ut. jͣ. ſequitur. c ¶ Intentionis. ſemꝑ recurrendū eſt ad intētionē ſcribētis ut hic dicit. ⁊ sͣ. de ꝓcu. petitio. ⁊ sͣ. de of. or. licet. ⁊ sͣ. de vſu pal. ex tuarū ⁊. jͣ. de p̄ben. cū cām. ⁊. c. vlt. qꝛ eius ē interp̄tari cuius eſt ꝯdere..jͣ. de ſen. ex. int̓ alia. ⁊. xi. q. i.§. ex his. ⁊. C. de le. l. vlti. d ¶ Reuocetis. ſꝫ vr̄ ꝙ arbitri um tale nō ſit reuocādū ſiue ſit equū ſiue iniquū. ff. de ar bi. diē.§. ſtari. dicas gͦ ꝙ ſiue quis fuerit arbitrator ſiue a micabilis ꝯpoſitor nō ē ſtan dū iniquo arbitrio ſꝫ reducē dū eſt ad arbitriū boni viri. ff. ꝓ ſocio. ſi ſocietatē.§. arbi troꝝ. īmo ⁊ ſi iuraſſet dꝫ r̄uo cari. jͣ. de iureiu. quītauallis. ⁊. ff. de ritu. nup. quāꝙͣ. ff. de ope. lib. ſi libertus. ſiue etiaꝫ arbit̉ fuerit ⁊ eodē mō nō eſt ſtandū iniqº arbitrio. sͣ. e. c. i. ⁊.ij. ⁊ p̄terea iō reuocat̉ qꝛ iā latu erat ꝯͣ ſnīam directe. ſed ſuꝑ hͦ nō fuerat ꝯpromiſſum ut ſnīa reuocaret̉ ꝑ arbitriuꝫ ſcd̓m ꝙ in lr̄a dr̄. et arbitriuꝫ nō extēdit̉ niſi ad ea tantū d̓ quibus cogitatū eſt ⁊ exp̄ſſū in cōpromiſſo. sͣ. e. cū dilecti vbi de hͦ. b. e ¶ Obſidū. ſic. jͣ. de iureiu. ex reſcripto. ⁊. xxiij. q. vl. ut pͥdē ⁊. ff. qui teſta. fa. poſ. obſides ſꝫ ꝯͣ dicūt leges. qꝛ liberi ho mines obligari nō pn̄t. C. q̄ res pig. obli. poſ. qui filios. ⁊ jͣ. d̓ pig. lator. So. obſides bn̄ dari poſſūt ut dicūt iura pri mo inducta. nec dicunt̉ obli gari loco pignoris. ſꝫ tenent̉ obſides ut fiat qd̓ inter ꝑtes ꝯuenit ⁊ ita cū ſolutū ſit arbi triū ⁊ reuocatū debent obſides reſtitui. qꝛ ſublato pͥnci pale ⁊ acceſſoriū. jͣ. de fide. in ſtru. inter dilectos. jͣ. de foro ꝯpe. ſi diligenti. f ¶ Innotuit. ptāte. ſic etiā cō promittit̉ in iudicē retēta d̓le gata ptāte. jͣ. de p̄ben. niſi. et jͣ. de p̄ſūp. lr̄as. ⁊ tunc iudex pōt vti delegata iuriſditione ſi expedierit ⁊ arbitraria poteſtate. ut in decre. niſi. ſꝫ hic nō poterat retinere hmōi arbitrij executionē niſi per ꝓrogationē iuriſditio nis de ꝯſenſu partiū que hic interuenit. ſꝫ hic nō valuit ꝓrogatio qꝛ nō valu it ꝯpromiſſū de incerta ꝑſona aſſumēda ⁊ ſic nō poterat fieri executio. lꝫ intenderēt ꝓrogare iuriſditionē delegatā de vno negocio ad aliud. b. g ¶ Legali. ut. ff. e. itē ſi vnus.§. ſi in duos. qꝛ ꝯpromiſſū de incerta ꝑſona nō ualet ut ibi dicit. qꝛ in aſſumēda illa tertia ꝑſona iſti iudices poterāt diſſenti re. ⁊ ſic res ſine exitu futura ē. Ar. ꝯͣ. jͣ. c. ꝓxi. ſꝫ ibi ſoluit̉. ⁊ ſic iudex certꝰ eē dꝫ alias nō valet ꝯmiſſio. sͣ. de r̄ſcrip. ad hͦ. ⁊ ſic ꝓcurator certꝰ eſſe debet. ff. de ꝓcu. l. ij. ſic ⁊ tutor incertus dari nō pōt. ff. de teſta. tute. tutor incertus. ⁊ l. duo ſunt ticij. ⁊ inſti. de lega.§. tutor. ⁊ iō cū a pͥncipio nō tenuerit ꝯpromiſ ſum. lꝫ fuerint poſtmodū ꝯcordes in aſſumēda tertia ꝑſona nō tn̄ tenuit ar bitriū. ⁊ ſic nec ſnīa etiā excōicationis ꝓpter hoc lata. ⁊ ſic eſt arg. ꝙ ſi pͥnci pale nō tenet nec acceſſoriū. jͣ. de fo. ꝯpe. ſi diligēti. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. inter dile ctos. ⁊. C. de legi. nō dubiū. Itē ar. qd̓ ab initio nō tenet poſtea nō ꝯualeſcit ff. de reg. in. qd̓ in initio. ⁊. xvi. q. iij.§. pōt. v̓. qd̓ ſi priuatus. Itē eſt arg. hic ꝙ lꝫ res ad eū caſum ꝑueniat a quo pōt habere initiū tn̄ nō valet. hic nō valuit ꝯpromiſſum qꝛ tertius arbiter incertus erat. ſed manifeſte ꝯͣdicit. jͣ. de app. cū ſpeciali. vbi dicit̉ ꝙ duo arbitri ſunt eligēdi. ⁊ ſi ꝯcordare nō poſſunt aſſu mant tertiū. ⁊ ſi tertius arbiter incertus eſt qͣliter reſpōdebis. Pōt dici ꝙ il lud eſt ſpāle in cauſa recuſationis. qꝛ illi arbitri nō dicunt̉ arbitri. īmo quaſi naturā iudicū ſapiūt. qꝛ iuriſditionē vident̉ habere. ar. sͣ. de offi. dele. ſuſpitionis. Uel dicas ꝙ nō eſt ꝯtra. ibi enī ſtatuit ius qd̓ duo arbitri eligantur a partibus qui de ſuſpitionis cauſa cognoſcāt. ⁊ ſi illi duo nō ꝯcordant ipſi artenus prefatis litteris non obſtan tibus quicquid per prenominati ducis arbitrium ꝯtra ipſius legati ſententiā inueneritis eſſe factum: ī irritū reuocetis: ei diſtrictius īhi bētes ne ulterius ī ꝯpromiſſo pro cedat eundem ad reſtitutiōem ob ſidumᵉ occaſione illiꝰ ꝯpromiſſi ſibi datorum: ut ipſius arbitriū ẜua ret̉ ꝑ cēſurā eccleſiaſticā compellē tęs Regorius nonus decano ⁊ ma giſtro. p. can̄. ſācti petri atrabaten̄ dioc. Nnotuit nobis gulielmo lai co conquerente: ꝙ cuꝫ. o. lai cus ipſum ſuper quadam ſūma pe cunie corā iudicibus auctoritate a poſtolica ꝯueniſſet: tandem fuit a ꝑtibus in duos arbitros compromiſſum: ſic tamen ꝙ ſi illi duo ad inuicem diſcordarent. tertiū adde rent iudices nominati retenta penes ſe compellendi partes ad obſeruandum arbitriū per dictos ar bitros promulgandū nihilominꝰ poteſtate. Cunqꝫ tertius arbiter a iudicibus predictis electus cuꝫ altero duorum ipſuꝫ parti alteri co demnaſſet: idem ex eo ſentiens a ſepedictis iudicibus ſe grauari: ꝙ ipſum ad obſeruantiam huiuſmodi arbitrij compellebant: noſtram appellauit audientiam: ſed ipſi ap pellatione contempta excommuni cationis tulerunt ſentētiam in eun dem. Ideoqꝫ mandamus: quate nus: ſi eſt ita: cū legaliᵍ ſit ꝓuiſione ſtatutū ut ꝯpromiſſuꝫ de incerta ꝑ ſona in arbitrum aſſumenda nō te neat dictam excōmunicationis ſen tentiam denuncietis penitus nullam eſſe. ¶ Dem abbatiſſe ⁊ cōuentui Io tren̄.

bitri eligāt tertiū. sͣ. de offi. dele. ſuſpitionis. ſed partes nō eligant illos: ut ſi diſcordes fuerint eligāt tertiū. ſed ſimpliciter eligūt duos nulla metione ha bita de tertio. ⁊ ius oſtendit ibi quid facere debeat partes ⁊ quid poſtea ipſi arbitri. cū in fine nō poterunt cōcordare. ⁊ etiā quod dicit hic reſpicit ipſum factū. ut ſi tertius eligatur incertus nō teneat ꝯpromiſſuꝫ ut hic factū fuit. ſi dictū fuiſſet hic ꝙ certā per ſonā eligerēt ſi diſcordaſſent tunc valeret. ff. e. iteꝫ ſi vnus §. ſi jn duos. Um a nobis cōcorditer ( ꝯpromiſſo. ⁊ ſic d̓ re ſpi rituali pōt in eccleſiaſticaꝫ ꝑ ſonā ꝯpromitti. qd̓ verū ē.s. e. ꝯtingit. vbi de hoc. b ¶ Sub certa. sͣ. e. dilecti. cur tantū metu pene ſtabit̉ ut ibi ⁊. C. eo. l. i. ⁊ ſic religioſi pn̄t exigere penā qualiter ⁊ quā do hͦ liceat. dicit̉. sͣ. e. dilecti. c ¶ Mediatoꝝ. ſic videtur ꝗ arbit̉ incertus poſſit aſſumi qꝛ hic nō fuit expreſſū de me cidiatoribus iſtis. vn̄ ſignat̉ cō tra. sͣ. c. ꝓxi. ff. e. iteꝫ ſi vnus. §. ſi ī duos. Sed dicas ꝙ car dinalis nō fuit aſſumptus ut verus arbiter nec illi mediatores ſed potius fuerūt amicabiles ꝯpoſitores qui d̓ pla nō ⁊ ſine ordine iudiciario ⁊ ſine aliqua cognitione parteſ ꝯcordauerūt. ⁊ hoc pꝫ ex ver bis illis arbitrio ſeu ordīatōi ⁊ ex eo qd̓ dicit inferius ordi nādo ⁊ diffiniēdo. vn̄ quod factū fuit per legatū ſiue per illos qd̓ ad hoc mediatores (elegit tenet(vel ſi fuerūt arbi Etri adhuc ceſſant ꝯͣria. qꝛ hic nō fuit ꝯpromiſſū factū d̓ in certa ꝑſona ſed ꝑtes dederūt poteſtatē legato ut ipſe elige ret arbitros ſeu mediatores: et ipſe elegit certos ⁊ hoc nō eſt ꝯtra iura ſuperiꝰ ſignata. ⁊ ideo papa ꝯfirmat ordinationē illoꝝ. qꝛ nec cardinalis poterat diſcordare. ſed in ſu periori decr. potuerūt diſcor dare ⁊ ita nō cōtradicit. ¶ Ompromiſſuꝫ heredes hoc ſumptū ē de legibꝰ illis. ff. e. diem proferre.§. i. ⁊ l. ſꝫ interpellat.§. ſi ab altera ꝑte. ſecꝰ ē in iudicijs. iudiciū enī trāſfert̉ ad heredes: ꝙͣuiſ d̓ heredibꝰ mētio nō fiat. C. de iura. calū. autē. pͥncipales. ⁊ hoc iō: qꝛ arbitria ſtricti iuris ſunt. cōpromiſ ſum vero nō extendit̉ niſi ad ea tantū de quibus expreſſe in cōpromiſſo cauet̉.sͣ. eo. cum dilecti. ⁊. ff. eo. nō diſtinguemius.§. de officio. nec ad alias ꝑſo nas ut in legibus p̄dictis. Sic pactū perſonale nō extendit̉ ad heredes quā doqꝫ. ff. de pact. idem in duobus.§. perſonale. ⁊. l. iuriſgentiū.§. pactoꝝ. ſi al terius ꝑtis tantū heredis mentio etiā fiat morte nihilominus ſoluit̉ compro miſſum. vnde ex vtraqꝫ parte debet fieri mentio heredū. alias nō tranſit ad heredes ut dicit lex p̄dicta. ſed interpellat̉.§. ſi ab altera. vnde melius dice ret̉ in cōpromittentiū heredes. ⁊ ita ſoluit̉ ꝯpromiſſum per mortē alterius compromittentis.sͣ. eo. ex parte. ⁊ per mortē alterius arbitrorum. sͣ. de offi. deleg. vno. b. Um a nobis petitur: ⁊ infra. Ex parte ueſtra fuit propoſitum: ꝙ olim inter uos ⁊ ſenon. archiepiſcopum queſtione ſuborta ſuper eo: ꝙ idem archiepiſcopus aſſerens monaſterium ueſtruꝫ me tropolitano iure ſibi ſubeſſe: procurationes ⁊ res alias exigebat a uobis. Tandem in. r. ſancti ange. li diac. cardina. tunc apoſtolice ſe dis lega. a partibus concorditer compromiſſo: ⁊ promiſſo ſub certa penaª: ꝙ arbitrio ſeu ordinatiōi eiuſdem uel duorum mediatoruꝫ quos idem ſuper hoc deputaret: preciſe parerent magiter. p. capel. lanus noſter: ⁊.j. archidiaconꝰ ſe nonen̄. mediatores ab eodem ſuꝑ hoc deputati legato ordinando ⁊ diffiniendo cauſam huiuſmodi ter minauerunt. Nos igitur quod ꝑ predictos mediatores ſuper hoc actuꝫ eſt: auctoritate apoſtolica cō firmamus. I Dem. mpromiſſum non extendi Utur in compromittentis here desq ſi de ipſis nō caueatur ibidē. Liber ſecundus. De iudicijs. ¶ X concilio aphricano. E quouult deo centuriē ſi epō: queꝫ cū aduerſari us ipſius eū petiſſet ad cō ciliū ītroduci interroga tusᵍ: an cum eo uellet experiri. pri mo id promiſerat: ⁊ altera die rn̄. dit hic ſibi nō placereⁱ: atqꝫ diſceſſit: placuit ut nullꝰ eidē cōicet: donecᵏ ſatiſfactiōe premiſſa fuerit abſolutus. Nam adimiⁱ ſibi epātuꝫ ante cāe eiꝰ exitū nulli pōt iure ui deri. EX ſynodo eugenij pape. Ecernimus ut laiciⁿ eccleſiaſtica tractare negocia nō preſumantº: ſed epiſcopi abbates archiepī: ⁊ alij eccleſiaruꝫᵖ prelati de negocijs eccleſiaſticiſ: maxime de illis que ſpiritualia eſſe noſcuntur laicorum iudicio nō diſponāt: nec ꝓpter eoꝝ ꝓhibitioneꝫ eccleſiaſti cā dimittāt iuſticiā exercere. ALexāder. iij. illuſtri regi āglie. Uanto diuina gratia: ⁊ infra. Cauſa uero iuriſpatronatus ita ꝯuīcta ē ⁊ ꝯnexaq ſpiritualibus Equouult deo. propriū nomen eſt. ¶ Quē.i. qui caſus. ꝓ caſu. ⁊ ē antithoſis figura. ſic. lx. xv. di. ordinatōes. ⁊. xviij. q. ij. ꝗdā. vbi eos ponit̉ ꝓ hi g ¶ Interrogatuſ. ex ſuꝑabundāti interrogat̉. quoniā alias ex neco ſſitate tenebat̉ ſub eis reſpōdere. qꝛ iudiciū reddit̉ in initiū. fr q. v̓. obli. int̓ ſtipulātē §..i. qꝛ oēs cauſe tūc in ſynodo tractabā t̉. uel forſitā ne poſ ſet poſtea iudice re cuſare. iij. q. iij.§. of ferant̉. sͣ. de of. d̓le. ſuꝑ qōnuꝫ.§. nos. ⁊ §. veꝝ. niſi aliꝗd po ſtea de nouo emergat. sͣ. de of. dele. in ſinuāte. ⁊. ff. d̓ īter. act. d̓ etate.§. ex cā. ⁊. ff. de ꝓcu. ſi poſt datuꝫ damnū. ⁊ de pe. di. vi. placuit. ſꝫ illa nō fuit cā. qꝛ ſy nod̓ totā nō potuit recuſare. h ¶ Exꝑiri. experiri ponit̉ hic ꝓ defender̄. aliqn̄ tn̄ ponit̉ ꝓ ager̄. jͣ. de ca poſ. ⁊ ꝓpri. paſtoralis. ⁊ no. jͣ. de ſen. ⁊ re iu di. c. penul. i ¶ Placere. ſꝫ non ne fuit locus pnīe. vr̄ ꝙ ſic. ff. de iuriſ. om. iu. ſi ꝯuenerit. Reſpōdeo locus ē pnīe. jͣ. d̓ iurepa. cū laici. ſꝫ nō hic qꝛ nō pōt penitere in alte rius p̄iudiciū. ff. de regu. iu. nemo. ⁊ oꝛ ꝯtumaciter receſſit fuit excōicatus. xi. q. iij. certū. īmo īui tus ꝯpellit̉ reſpondere. ut dictū eſt. k ¶ Donec. loquitur ẜm antiqua tꝑa qn̄ cā excōicati tracta bat̉ anteꝙͣ abſolue ret̉. xi. q. iij. ſi ep̄us forte. Intellige ẜm antiqua lr̄am q̇ oliꝫ in antiqͣ ꝯpilatione talis erat hic nulluſ eidem cōicet donec cā eius qͣleꝫ potuit terminū ſumat. ⁊ ẜm iſtā lr̄am bn̄ loquit̉ ẜm hodierna iura. qꝛ cuꝫ ꝓ ꝯtumacia fuerit excōicatus nullus dꝫ ei cōicare donec ſatiſfacti on p̄miſſa.i. ſatiſdatione p̄ſtita iudicio ſiſti fuerit abſolutꝰ. jͣ. de v̓. ſig. ex ꝑte. hodie v̓o ſtatim dꝫ abſolui ⁊ poſtea cognoſci de ca excōi cationis niſi in caſibus. ut. jͣ. de ſen. ex. per tuaſ. ⁊ niſi quis excōmi nicatus ſit ꝓ manifeſta offenſa. jͣ. de v̓b. ſig. ex ꝑte. ⁊. xxiij. q. vl. peſ ſimam. ⁊. jͣ. de ſen. excōi. ſolet. l ¶ Adimi. reſpondet tacite queſtioni. m ¶ Ep̄atum. īmo dꝫ expectare ꝑ annū anteꝙͣ adimat̉. xi. q. iij. rui ſus. ⁊. c. ſe. maxīe cū lis nō fuit ꝯteſtata. de hac materia tractat̉. iij q. ix. ī ſum. ⁊. c. d̓cernimꝰ. ⁊. xi. q. iij. rurſus. ⁊. jͣ. d̓ do. ⁊ ꝯtu. c. v̓itatiEcernimꝰ ut laici. Laici.n. de eccleſiaſticis negocijs ītromittere nō debent. jͣ. de re. ec. nō alie. cū laicis. sͣ. de arbi. ꝯtingit. ⁊. sͣ. de ꝯſti. eccle. ⁊. xcvi. di bene quidem. o ¶ Preſumant. auc̄te ſua. delegati tn̄ poſſunt ſaltē cauſe pecunia rie ſiue hmōi mere ciuiles ut hic colligit̉. ⁊ in laicos etiā de talib pōt ꝯpromitti. sͣ. de arbi. expoſita. papa vero ciuiles crīales ⁊ ſpiri tuales cauſas pōt laico delegare. ar. xxxij. di.§. verū. ⁊. ij. q. v. meſi nā. ⁊. lxiij. di. in ſynodo. ⁊. c. hadrianus. ⁊. x. q. iij. illud. videt etiaꝫ ꝙ eas teneat̉ delegare. xi. q. i. te quidē. ⁊.§. ex his omnibus. ij. ⁊ de hoc dictū eſt. sͣ. ti. ꝓxi. ꝯtingit. p ¶ Eccleſiaꝝ prelati. Ar. omnes eccleſiaꝝ prelatos eſſe iudices or

ſpirituali annexū. jͣ. de iurepa. de iure. Et ideo dicit hic hug. ꝙ eiꝰ cauſa annexa eſt ſpūalibus cauſis. vn̄ ſpūale cenſet̉ propter coneritatē. qꝛ que religioſis adherēt religioſa ſunt. ff. de rei vendi. que religioſis. ⁊ ex tali coherentia ſumit ſuam naturā. ſic. jͣ. de parro. ſuper eo ⁊ ideo talis cauſa per iudicē eccleſiaſticū tantum tractari debet ut hic. ⁊. arg. sͣ. c. ꝓxi. vnde vēdi nō poteſt. jͣ. de iure patro. de iure. ⁊ lat cus tale ius poteſt poſſidere cum non ſit mere ſpirituale: ſed ei annexuꝫ. ſed alia iura ſpiritualia mere poſſider̄ nō poteſt. ut. jͣ. de preſcrip. cauſaꝫ que. et ⁊. xvi. q. vij. c. i. ⁊ sͣ. d̓ elec. ſacroſancta. ⁊. c. meſſana. ⁊ ius funerandi pōt laicus poſſidere. ff. d̓ mor. inferē. l. i. ⁊ tn̄ dominiū ſepulture nō habet. inſtit. de re. diuiſ.§. nullius. Bernardus. ¶A T ſi clerici. cō demnandi. ni ſi ex hͦ grauata ſit: multū eorū opinio arg. op. jͣ. de teſti. te ſtimonium. et. jͣ. de ſenten. excō. cuꝫ deſideres.§. i. in eo caſu propt̓ infamiā debet ſe purgare ut dicit illa decre. cum deſideres. alias ſi ſe purgare nō poteſt debet puniri quaſi cōuictus interpretatiue. jͣ de purga. ca. cum. p. ⁊. jͣ. de ſi. inſinuatum. De hoc arg. cōtra. ij. q. i. multi. ſed ibi exponitur circa princi b ¶ Non tenet. ut. ij. q. i. in primis. v̓. de perſona. ut. sͣ. de cōſuet. ad audientiā. C. ſi a non cōpe. iudi. l. vlti. Ex eo eniꝫ ꝙ iſti ex tali con feſſione nō puniuntur ſeu ſentētia cōtra eos lata nō tenet. colligit̉ ꝙ iſti inuiti tracti fuerunt ad iudiciū ſeculare. nam ſi voluntarij hͦ feciſſent. etiam ſi pro eis eſſet lata ſentētia locuꝫ ſuū amitterent in criminali ⁊ in ciuili perderent cauſam. xi. q. i. inolita. ⁊. c. placuit. et jͣ. de fo. compe. ſi diligenti. vnde nō preiudicat eis. Sed ſi clericus cōueniat laicū coram iudice laico ⁊ ille laicus recōueniat clericum ciuiliter de crimine ſi feratur ſentētia contra clericū bene tenet. qꝛ ſuus iudex eſt per reconuentionē. jͣ. de mu. pe. c. i. ⁊. ij. ⁊. iij. q. viij §. cuius in agendo. ⁊. C. de ſen. ⁊. inter. om. iudi. cum papinianus ⁊ autē. ⁊ cōſequenter. Criminaliter vero ipſum cōuenire nō poſſet coram iudice ſeculari. xi. q. i. c. i. ⁊. ij. nec recōuenire. quia in crimi ne nō admittitur recōuentio. iij. q. ix. neganda. qꝛ nō relatione criminū ſed innocentia reus purgat. ff. de publi. iudi. is qui. Sed po ne clericū condēnatum ciuiliter de furto uel de alio crimine quod infamet a iudice ſeculari per recōuentionē. nunquid ep̄us ſuus ꝓ tali ſententia ex qua infamis videt̉ ſeu cōfeſſione cōdemnabit illū ꝙ talis ſit infamis. Dicit lex ꝙ nō pōt facere preſes ꝓuincie quin ꝯdemnatū de furto ſequat̉ infamia. ff. d̓ fur. nō poteſt. Reſpōdeo ex tali ſnīa nō deponit qꝛ cuꝫ ciuiliter actū ſit nō debꝫ dici infamis Si vero ex tali ſentētia uel ꝯfeſſione grauata eſt eius opinio ab of ficio debet ſuſpendi vſqꝫ ad debitā purgationē. arg. ij. q. v. preſbyt̓ ſi a plebe. ⁊. jͣ. de ſi. accuſatum. ⁊. c. ſeq. ar. ff. de ſuſpec. tuto. l. tutor. §. preterea. ⁊. C. de teſti. nullū. argu. deponi uel beneficio priuari nō debet donec aliud cōtra ipſum ꝓbaretur. arg. sͣ. eo. c. i. ⁊. xv. q. viti. c. vlti. in fi. ⁊ preterea nō debet puniri. qꝛ nondū fuit actum ad hoc. ⁊ ideo pena ordinaria ſibi imponi nō debet. jͣ. de or. cogni. cuꝫ dilectus. ⁊. jͣ. de excep. c. i. in fi. ⁊ iuxta iudicij formā ſentētia debet formari. jͣ. de ſimo. licet heli. quando cōfeſſio preiudicet: uel qn̄ nō dicitur. jͣ. de cōfeſſi. c. vlti. c ¶ Confeſſi ſunt. confeſſus in iure pro victo habet̉. C. de confeſſ. i. vna. ⁊. jͣ. de cōfeſ. c. penulti. ⁊ vlti. ff. e. certum. d ¶ Probatione. puta ꝙ per legitimos teſtes ⁊ omni exceptiōe ma lores. ut. ij. q. i. in primis. in fi. In criminibꝰ enī aperte debēt eē ꝓba tiōes ⁊ luce clarioreſ. C. d̓ ꝓba. ſciāt cūcti. ij. q. ulti. ſciāt cūcti. ⁊. v. q. vi. epiphaniū. ⁊ in abn̄tia iudicis teſtes tales nō ſūt recipiendi ſꝫ latum in pn̄tia iudicis ut ſi res exigerit tormentis ſubijciant̉. C. d̓ fi. inſtru. aut̓. apud eloquētiſſimū. ⁊. v. q. v. illi qui. ⁊ ita demū ſunt puniendi ſecundū qualitatē ⁊ quātitate criminis. jͣ. de homi. ſicut dignū. ut iuxta iudicij formā ſententia dictetur. jͣ. de ſimo. licet heli ⁊.jͣ. de or. cog. cum dilectus. in fi. e ¶ Minora. arg. contra. xxxij. q. vij. quid in omnibꝰ adulterio grauius. Sol. illa interrogatio nō implicat ꝙ adulteriū ſit grauius ali is criminibꝰ ſꝫ quaſi raritatē denotat. ⁊ eſt ſi. de pe. di i. ſi ſacerdoſ vel dic grauius.i. cōius. ⁊ illud dictū fuit in deteſtationē crimīs ut cauſis: ꝙ non niſi eccleſiaſtico iudicio ualeat diffiniri. ¶ Dem ſalernitano archiepiſcopo. T ſi clerici coram ſeculari iu dice conuicti fuerint uel con feſſi de crimine: non ſūt ꝓpter hoc a ſuo epiſcopo aliquatenus condē nandi. Sicut enī ſententia a non ſuo iudice lata non tenetᵇ: ita ⁊ facta confeſſio coram ipſo. Si uero corā epō de criminibꝰ in iure con feſſi ſūtᶜ: ſeu legittima probatione conuicti: dūmodo ſint talia crimi na ꝓpter que ſuſpendi debeāt uel deponi: non immerito ſuſpendēdi ſūt: a ſuis ordinibuſ uel ab altaris miniſterio ꝑpetuo remouendi. ¶ De adulterijs uero ⁊ alijs cri minibus que ſunt minoraᵉ: pōt epi ſcopus cū clericis poſt ꝑactā peni magis vitaret̉. qꝛ multa alia peccata grauiora ſunt adulterio: utputa inceſt xxxij. q. vij. adulterij malū. Ex v̓bis iſtis colligit̉ quidā ꝙ ep̄s de adulterio tantū ⁊ inferioribus criminibꝰ pōt diſpēſare ⁊ nō in maioribus quaſi a ꝯͣrio ſenſu cū dicat de adulterio ⁊ alijs que ſūt minora. ergo nō de maioribus. qꝛ hoc qd̓ de quibuſdā ꝯcedit de alijs negare videt̉. ar. xxv. di. qualis. ⁊. C. de ꝓcu. maritus. ⁊. jͣ. de p̄ſump. nōne. ⁊. argu. de his que fi. a p̄la. ſine conſen. ca. cum apo ſtolica. ad fi. Et dicunt ꝙ tā tū diſpenſare poſſunt in caſi bus expreſſis a iure. arg. hu ius. c. vbi de quibuſdā conce ditur. vnde in alijs videt̉ ꝓ hibitū per iura p̄dicta. et eſt ad hoc arg. sͣ. de temp. ordi. dilectus. ex eo ꝙ ibi dicit̉ cū illi huiuſmodi diſpenſatio a canone minime ſit permiſſa ⁊ ſic argumentat̉ ex eo ꝙ in telligitur ꝓhibita eſſe. et ſic quelibet diſpēſatio ꝓhibita ep̄is intelligit̉. niſi eis ſit expreſſe cōceſſa. qꝛ nunꝙͣ intel ligitur eſſe prohibitū qd̓ nō eſt expreſſe conceſſum. sͣ. de trāſla. inter corporalia. Alia eſt magis ꝯmunis opinio ꝙ ep̄us vbicunqꝫ pōt diſpenſa re vbi nō inuenitur prohibitū. Et vacat hic arg. a cōtra rio ſenſu. qꝛ in multis graui oribus criminibus ꝙͣ de ad ulterio diſpenſatio eſt ꝑmiſſa ep̄is puta in hereſi. l. di. p̄ſbiteros. Ite cum ſa crilegio. l. di. ſi quis preſbyter. ⁊ in capitalibus criminibus occultis. l. di. de his vero. Item cū ſimoniaco. quādoqꝫ in beneficio quādoqꝫ in ordine.i. q. v. c. i. ⁊ vlti. ⁊ sͣ. de elec. ſi alicuius. Item cū ſciſmatico. l. di. ut cōſtitueretur. Et generaliter vbicūqꝫ nō prohibetur diſpenſatio intelligit̉ eſſe permiſſa arg. jͣ. de ſen. excō. nuper. ⁊. c. a nobis. ij. ⁊ lex hoc optime probat. ff. quibus ex cau. maio. necnon.§. i. Edictum de diſpenſatione ꝓhibitoriū eſt ſecun dum hanc opinionē. ⁊ in hac opinione fuit hug. ut inuenies. l. di. ſi quis p̄ſ byter. ⁊ Io. qui notauit de hac materia. l. di. minor. ⁊.i. q. vij.§. niſi. ⁊ Lau. Uincē. ⁊ Tan̄. hoc idē dicūt. Quādoqꝫ inuenies ꝙ ꝓhibetur diſpenſatio ut in caſibus quos diſtinxit. Io. in. c. miror. quādoqꝫ inuenies ꝙ permittii ut in caſibus nōtis in p̄dicto.§. niſi. īmo ep̄s ⁊ quilibet ſacerdos poteſt diſ penſare ⁊ mitigare canoneſ penitētiales qui ſatiſfactionē iniungunt pro pec cato cōfeſſo in penitētia. arg. de pe. di. i. menſurā. ⁊. l. di. de his clericis. ⁊. c. hi qui. ⁊..xxvi. q. vij. tēpora penitudinis. Sed canones illos qui inducūt pe nam depoſitionis uel ſuſpēſionis in enormibꝰ criminibus mitigare uel diſ penſare nō poſſunt. l. di. minor. ⁊. xij. q. ij. de viro. ⁊. jͣ. de accuſa. inquiſitio nis.i. reſponſo. f ¶ Penitentiā. hoc ideo dicit qꝛ venia non cōceditur niſi penitenti. xxiiij. ꝗ ij. legatur. ⁊ qūo gaudebis. ⁊cͣ. xxiij. q. vij. c. vlti. ⁊ nemo pōt bene agere pe nitentiā niſi ſperauerit indulgentiam. de pe. di. i. nemo. uel ſaltem partē penitentie egerit. lxxxij. di. preſbyter. ſi. g ¶ Functus officio. ſic. sͣ. d̓ of. dele. ī lr̄is. ⁊. c. venerabili. ff. de re iudi. iudex h ¶ Duplici. lxxxi. di. p̄ſbr̄. aut diaconus. ⁊ de pe. di. iij.§. his aucͣtibus. ⁊.§. auctas. nō debet duplici pena ꝯteri ita ꝙ vtraqꝫ ꝑ ſe ſufficiat. alias bn̄ poſ ſet inferre duas penas. xxi. q. v. ſi quis cuiuſlibet. ⁊. xvij. q. iiij. attendendū. ⁊. c. ſi quis deinceps. ⁊. jͣ. de rap. in archiep̄atu. ⁊. v̓. q. vi. qꝛ iuxͣ. ⁊. jͣ. de calū. cū fortiꝰ. ⁊. jͣ. ut li. nō ꝯteſt. quoniā.§. vl. ⁊ creſcente ꝯtumacia creſcere debꝫ ⁊ pena. ff. de pe. relegati. i ¶ Tradere curie ſeculari. niſi poſt depoſitionē fuerit incorrigibilis tunc po teſt excōicari ⁊ poſtmodū creſcēte ꝯtumacia tradi curie ſeculari. jͣ. e. cū non ab homine. ⁊ ſic intelligit̉. iij. q. iiij. clericus. xi. q. i. ſi quis ſacerdotū. qualit̓ debeat tradi curie ſeculari habes. jͣ. de. v̓. ſig. nouimus. k Eterū. parati. ꝙͣdiu gͦ dn̄s feudi eſt paratus ſacere iuſtitiā int̉ vaſallos ⁊ ipſi etiā parati ſunt reſpōdere ſub eo nullus alius debet ſe intromit tere de illa iuriſdictione. alias ſi negligēs eſſet dn̄s trāſferret̉ iuriſdictio ad aliū. ar. ſi. jͣ. de fo. ꝯpe. lꝫ ex ſuſcepto. ⁊. c. ex tenore. ⁊ ſi alter de vaſallis nollꝫ reſpōdere ſub dn̄o pōt illū punire ⁊ ipſi tenent̉ litigare de feudo ſub domīo feudi. jͣ. ti. ꝓxi. ex tranſmiſſa. ⁊. c. verū. ſꝫ in iudicio poſſeſſorio pōt agere va ſallus cora ordinario. jͣ. ti. ꝓxi. ex ꝑte. b. qꝛ exceptio talis locū hꝫ in petitorio ut ibi dicit. ⁊ no. ſuꝑ hoc ꝙ ſi queſtio feudi vertit̉ inter dn̄m ⁊ vaſallū vtruvaſallus debeat ip̄m hr̄e uel nō: tūc per alios vaſallos cā illa dꝫ tractari. Si vero int̓ duos vaſallos tractat̉ cā.ſ. quis illoꝝ ſit potior in feudo: tunc dn̄s feudi dꝫ cognoſcere ut hic ⁊ in ꝯſtitu. frederici. hac edictali.§. p̄terea. ⁊. jͣ. e nouit. ſi v̓o inter vaſallos ⁊ alios qui nō ſūt vaſalli agat̉ de illa re rei vēdica tione tunc dn̄s nō cognoſcet. qꝛ eſſet iudex in cā ſua qd̓ eſſe nō dꝫ. C. ne ꝗs in ſua cā. l. vna. ſꝫ ordinarius tūc cognoſcet uel delegatus. jͣ. c. ꝓxi. cū ſit gn̓a le. ⁊. xi. q. i. experientie. b. tentiam diſpenſare: ſed non debꝫ quēlibet depoſitum ꝓ ſuis exceſſi bus cū ſuo ſit functus officioᵍ: nec dupliciʰ debeat ipſum contritione cōterere nec iudici tradereⁱ ſecula ri. ¶ Dem. ¶Eterum qꝛ in eos quos ab eccleſia tua conſtat poſſeſſio nes tenere in feudum: occaſiōe ip ſaꝝ excōicatiōis ſeu interdicti ſen tentia ꝓmulgat̉: nos id diſtrictius inhibemus: quādiu paratiᵏ fuerīt ſuper his in tua preſentia iuſticiaꝫ exhibere¶ Dem exonen̄. ep̄o ⁊ capitulo londonen̄. Ilecti filij prior ⁊ clerici de guiſeburnen. ꝯtra eboracenen. archiepūꝫ ap. ſe. leg. grauem querimoniā trāſmiſer̄t: ⁊ jͣ. Proui deatiſ attētiꝰ: ne ita ſubtiliterˡ ſicut

ſolet. ff. de reli. ⁊ ſūp. fu. l. ſunt ꝑſone. ⁊. ff. ad. l. acqui. ita vulneratꝰ.§. vl. ff. ꝗ bus mo. pig. uel hypo. ſol. ſic̄ te.§. ſi debitori. cū enī de bona fide agit̉ de api cibꝰ iuris nō eſt diſputandū. ff. mā. ſi fideiuſſor.§. quedam. m ¶ Actio intentet̉. ſic pꝫ ꝙ nō tenemur actionē ꝓponere ẜm canones. ar. ꝯͣ de mu. pe. c. i. ⁊. xij. q. ij. octaua. ⁊. xi. q. i. exꝑiētie. ⁊. c. ſe. ⁊. jͣ. e. examīata. ⁊. C ſi ꝑ vim uel ali. mo. l. i. ⁊. jͣ. de poſiti. grauis. Sol. dicas ꝗ nullus ꝯpellit̉ ut ꝓponat ac tionē nec tenet̉ ſi nō vult pro ponere in iudicio eccleſiaſtico. ſi aūt quis vult ꝓponere in iudicio eccleſiaſtico ⁊ pro ponat admittit̉. ſi aūt inepta ꝓponat ſuccūbit ſꝫ pōt ꝓpo nere aptā ⁊ ꝯgruētē poſtea ⁊ admittit̉. jͣ. e. examīata. Lau tn̄ dixit ꝙ tenet̉ qn̄qꝫ aliquiſ ꝓponere actiōꝫ. qꝛ cū ex vna ca plures actiones oriunt̉ n̄ ſufficit ꝓponere cām ſimpli citer. ff. de iureiu. duobus.§. colonꝰ. ⁊. ff. de inſti. ac. habebat. ⁊. ff. ar. fur. ce. l. i. ⁊. l. ſi co lonus. ⁊. ff. de le. ij. cū filiꝰ.§. varijs. qꝛ alit̓ fit ꝯdemnatio in vna ꝙͣ in alia. ⁊ tunc ſatis vr̄ ꝙ eligere debeat ex qͣ via ꝓcedere dēat. cā v̓o petendi: ſemꝑ exprimēda ē. alias n̄ au dit̉. jͣ. de libel. ob. c. vl. ⁊. jͣ. de cen. ꝑuenit. ⁊. C. de edic. di. ha. tol. l. vlti. v̓. ſin aliꝗd ꝯͣdic toꝝ. ⁊ cā petēdi ſemꝑ ꝓcede re dꝫ. ff. qn̄ dies le. cedat hu iuſmodi legatū. ⁊ hͦ in in ꝑſo nali. in reali ſecꝰ vbi nō tenet̉ ꝗs ſpecificar̄ niſi velit. ut no. jͣ. d̓ libel. ob. c. ij. ⁊ illa iura ca nonica q̄ vident̉ dicere d̓ ac tione. expone actio.i. petitio Scd̓m leges v̓o actio ꝓponē da ē. qꝛ nemo ſine actione ex perit̉. ff. de neg. geſt. ſi pupil li.§. vl. ⁊. ff. de edē. l. i. ff. d̓ ad mi. tu. quotiēs.§. itē ſi. inſti. d̓ ac. in pͥn. Actio.n. ē ius ꝓſe quēdi in iudicio qd̓ ſibi debe tur. ſed ẜm canones exponimus actionē.i. cauſam. n Simpliciter. ſic. jͣ. e. paſtoralis. a I Ntelleximus. ꝯuenire. excōicati.n. cōueniri pn̄t ſꝫ nō ꝯuenire. jͣ. de he re. excōicamꝰ.§. credētes. jͣ. de ſen. ex. ſi vere. ne ex ſuo dolo ꝯmodū habeāt: ut ibi dr̄. ⁊ ꝑ ꝓcuratorē ut hic dicit debēt in iudicio reſpōdere. Sꝫ ꝗd ſi nolu erit ꝯſtituere ꝓcuratorē cū nemo ad hͦ ſit ꝯpellēdus.s. de ꝓcu. querelā. ⁊ p̄ terea pͥncipalis ꝑſona de calūnia dꝫ iurare. qūo gͦ per ꝓcuratorē hͦ facere dꝫ. So. ſi nō vult ꝯſtituere ꝓcuratorē nō credo illū ꝯpellendū. qꝛ forſitā nō īuenit ꝗ ita fidelit̓ tractet cam ſuā ⁊ ꝑticipātes ei in eadē nō ſunt excōicati. jͣ. de ſen. ex. ſi vere. cū talis ꝑticipatio ſit tātū ad dānuꝫ illoꝝ. Sꝫ nūquid pōt recō uenire? noͣ. jͣ. de excep. cū int̉. Excipere v̓o pōt ⁊ appellare ⁊ alia oīa que ad ſui defenſionē ꝑtinēt. jͣ. de excep. cū inter. ⁊. c. ſe. ꝑ to. qꝛ cui pͥncipale ꝑmittii ⁊ acceſſoriū ꝯcedit̉. ar. sͣ. de of. dele. p̄terea. ⁊. c. prudentiā.§. ſexta. ⁊. c. ſuſpi tionis. ⁊. ff. de iuriſdi. om. iudi. l. ij. Lerici. nō dedignāt̉. jͣ. de iura. calū. c. i. ⁊. jͣ. de no. ope. nū. intelleximus ⁊ in aut̉. ut clerici apud ꝓprios ep̄os.§. pe. co. vi. c ¶ Crimine. xi. q. i. c. i. ⁊. ij. ⁊ in pluribus capitulis ſe. d ¶ Conſuetudinē. Ar. ꝙ ꝯſuetudo iuri ſcripto nō p̄iudicat. ar. xi. di. ꝯſuetu dinis. ar. ꝯͣ. di. e. c. in his. ſꝫ veꝝ eſt vbi ꝯſuetudo nō eſt rōnabilis nec p̄ſcrip ta. sͣ. de conſuet. c. vlti. ubi de hoc. ⁊ ita in caſu iſto non poteſt habere locum conſuetudo quandocunqꝫ tempore obtenta eſſet quia eſſet contra eccleſiaſti cam libertatē ⁊ ſtatutum eccleſie. ſic. sͣ. de ꝯſue. ad audientiam. ⁊. c. cū inter. ⁊ sͣ. de elec. c. cauſam que. e Auſam. aſſenſu ep̄i. qꝛ ſine aſſenſu p̄lati collegiū nec ꝯuenit nec cōueni tur. C. de ep̄iſ. ⁊ cleri. omnes.§. nihilominus. ⁊. ar. xij. q. ij. ſi qua de rebꝰ. ſic ⁊ prelatus ſine aſſenſu capituli cōuenire uel cōueniri nō poteſt. sͣ. de ꝓcu. c. i. ⁊. ff. de iure deli. ait pretor. de hac materia dicitur. sͣ. d̓ reſcrip. edoceri. ⁊.s. de procu. c. i. Um nō ab homine. deprehenſus. ita ꝙ aliqui clerici admiſſi interſint deprehenſioni ⁊ detentioni per ſpacium. xx. horarū. arg. ff. ad. l. iuliā. de adult̓. capite. ſed etiā per laicos poteſt cōprehendi clericus in ipſo facinc re ut ita notoriū fiat crimen ⁊ detinere ſine nota excōmunicationis. dum tn̄ hoc faciant de prelatoꝝ ſuoꝝ aucͣte. jͣ. de ſen. ex. ut fame. g ¶ Deponendus sͣ. eo. at ſi clerici. ⁊ sͣ. eo. clerici. C. de ſpor. l. ij. C. vbi ſena a multis fieri ſolet cuiuſmodi actō intentetur: inquiratis: ſed ſimpli citer ⁊ pure factum ipſum ⁊ rei ue ritatē ſecūdum formam canonū ⁊ ſanctorū patrū inſtituta inueſtigar̄ curetis. ¶ Dem paduano epiſcopo. Ntelleximus: ⁊ infra. Quia poſtulaſti a nobis: utrum excōicatus in iudicio ſtari poſſit: re. ſpondemꝰ: ꝙ conuenire poteſt: ⁊ debet ꝑ aliū reſpōdere in iudicio: ne uideat̉ de ſua malicia ꝯmoduꝫ reportar̄. Ucius tertiꝰ ſtrigor̄. archiepiſcopo. Lerici: ⁊ infra. Cum impera tor dicat: ꝙ legeſ nō dedignā tur ſacros caniones imitari: in qui bus generaliter traditur: ut de oī crimineᶜ clericus debeat coram ec cleſiaſtico iudice conueniri: nō de bet in hac parte canonibus ex ali qua conſuetudine preiudiciū generari. CLemens tertius. Auſam que uertitur inter fra tres dulmen̄. mōaſterij ⁊ mo nachos ſancti albani: ⁊ īfra: Pro uideas inter cetera: ut fratres dul men̄. monaſterij. cum auctoritate ⁊ aſſenſu epiſcopiᵉ ſui ingrediātur negociū: ne ſi fratres ſancti albani obtineāt: epiſcopus idem abbatē monaſterij ſe ꝓponens litē ſopitā ualeat ſuſcitare. CEleſtinus tertius. to. uel clar. l. vltima. h ¶ Excōmunicari.i. ſuſpendi ut differat a ſequēti qui dodcit anthematis. alias verbo excōmunicationis maior excōmunicatio in ītellgit̉. jͣ. de ſen. ex. ſi quem. i ¶ Poſtmodū. Nota qͣliter in criminibus ſit procedendū ut primo deponat̉ poſtea excōmunicet̉. ſi. lxxx. di. dictū. ⁊. iij. q. iii. clericus. ⁊. xi. q. i. ſi quis ſacerdotum. ⁊ sͣ. e. at ſi clerici. ar. contra. xxiij. q. iiij. forte. ⁊. xxxiiij. diſ. quorūdā. lxxiiij. di. honoratus. Solu. quandoqꝫ proceditur cōtra aliqueꝫ ꝓ crimine. quandoqꝫ pro cōtumacia. vbi pro crimine primo loco procedit̉ ꝯtra aliquem ſi crimē ta le eſt ꝙ inducat ſuſ penſionē. primo de bet ſuſpendi uel ſi ī ducat depoſitioneꝫ debet deponi. et ſi corrigibiliſ apparū erit nō proceditur amplius cōtra ip̄m ſic intelligit̉. sͣ. e. at ſi clerici. ſi vero incorrigibilis fuerit: ſeruat qd̓ hic dicit̉ ut tunc demum tra dat̉ curie ſeculari: cū eccleſia nō habe at vltra quid faciat ⁊ ſic intelligunt̉ illa capitula. iij. q. iiij. clericus. ⁊. xi. q. i. ſi quis ſacerdotū. licꝫ quidā intelligant il la ſpecialiter in cau ſa epiſcoporum ꝓ pter enormitatem delicti et excellenti am perſonarum. et ſic etiam illa capitula intelliguntur de incorrigibilibus. xvij. nec licuit. xi. q. i. petimus. xxiij. q. v. de liguribus. ſic ergo ꝓcedendū eſt quādo pena incipit a crimie excepto falſario litteraꝝ apoſtolice ſedis. ille in exageratione ⁊ odio criminis ipſo iure excōicatus eſt ⁊ depoſitꝰ omni priuilegio clericali ⁊ incōtinenti tradit̉ curie ſeculari. jͣ. de falſa. ad falſarioꝝ. ⁊ in crīe hereſis. jͣ. de here. excōicamus. ⁊. c. ad abolēdā. §. i. Qui v̓o falſat lr̄as alioꝝ puniri dꝫ ut tradit̉. jͣ. de falſa. ad audiē tiā. vbi v̓o pena incipit a ꝯtumacia pͥmo dꝫ ſuſpēdi poſtmodū creſcente ꝯtumacia excōicari deinde deponi ut dicit. c. forte. ⁊ alia cap tula ꝯͣria. vltīo dꝫ tradi curie ſeculari. Uia gu. ſic inter eundē. p. ⁊ p̄fatū gu. Sic gͦ videt̉ ꝙ ſingularis ſucceſſor poſſit ꝯueniri ꝑ reſcriptū impetratū ꝯ anteceſſe re etiam re integra. ar. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. ꝓpoſuit. ⁊ vr̄ exp̄ſſuꝫ ꝙ qui cūqꝫ ſuccedit poſſit ꝯueniri sͣ. de alie. mu. iu. c. i. ⁊ decretalis epiſte la vim ꝯſtitutionis hꝫ. xix. di. in memoriā. ⁊. c. ſi romanoꝝ. gͦ ad ſi milia oīa illa trahere poſſumus. ar. ff. d̓ legi. nō pn̄t. gͦ tā ſingulari: ꝙͣ vniuerſalis an̄ceſſor ꝯueniri pōt ⁊ decretū factū in ꝑſona ance ſoris iā defuncti in ꝑſonā heredis trāſfert̉. ff. de fideico. lib. l. i. cū qͣſi. Sꝫ ꝯͣ vr̄ ꝙ nō ſit ꝯueniēdus ſucceſſor. qꝛ reſcripta ad alias ꝑſo nas uel res nō extēdunt̉ niſi que ꝯtinent̉ ibidē. ut. s. de of. dele. p̄ ⁊. g. in fi. ⁊. c. cū olim. ad fi. ⁊ ē exp̄ſſum etiā de ſucceſſore vniuerſa li. s. de reſcrip. ſignificauit. ⁊ iudicis datio nō trāſit ad herede illi qui nō erat in rebus hūanis ꝯͣ quē datꝰ fuit iudex. ff. q̄ ſen. ſine ap reſcin. eū qui. veꝝ eſt ꝙ reſcriptū re integra nō tranſit ad ſucceſſo rē. nec ſucceſſor illius ꝯ quē impetrat̉ pōt ꝯueniri. ut. sͣ. d̓ reſcrip. ſi gnificauit. vbi de hoc. qd̓ hic dr̄ intelligit̉ de illo ſucceſſore qui ſciē ter occupauit rē alterius quā ſciebat ad ſe nō ꝑtinere. vn̄ quaſi ī viciū ſucceſſit. ſicut ille qui ſciēter recipit rem a deiectore. jͣ. de reſti ſpo. ſepe ꝯtingit. ⁊ ſicut ille qui recipit rē ab alio cā mutandi iudicij. sͣ. de ali. mu. iudi. c i. iſti enī qͣſi ſimiles ſunt in vicio vn̄ pn̄t ꝯue Um non ab homine: ⁊ infra A nobis fuit ex parte tua que ſitum: utrum liceat regi uel alicui ſeculari perſone iudicare clericos cuiuſcūqꝫ ordinis ſiue ī furto ſiue in homicidio uel periurio ſeu qui buſcūqꝫ fuerint criminibus depre henſi. Conſultatiōi tue taliter rn̄. ꝙ ſi clericus ī quocūqꝫ ordine cō ſtitutus in furto uel homicidio uel ꝑiurio ſeu alio crimīe fuerit depre henſus legittime atqꝫ ꝯuictus: ab eccleſiaſtico iudice deponēdꝰᵍ eſt. Qui ſi depoſitus īcorrigibilis ſue rit: excōicari debet: deide ꝯtuma cia creſcente anathematis mucro ne feriri. Poſtmodū v̓o ſi in ꝓfū dum maloꝝ ueniēs ꝯtēpſerit: cum eccleſia non habeat ultra quid faci at: ne poſſit eſſe ultra perditio plu rimoꝝ: per ſecularē comprimēdꝰ eſt poteſtatē: ita ꝙ ei deputetur exi lium uel alia legittima pena infera tur. ¶ Dem. Uia gu. qui uiolēter dicebat̉ eccleſiam. p. clerici occupaſſe defunctus eſt: ut accepimus: ⁊ ī eam poſtmodū eſt ingreſſus: precipimus: ut ſecūdū formā prioruꝫ litterarum inter ipſos. r. ⁊. p. ſub eiſdem iudicibus mediante rōne ſicut inter. p. eūdē ⁊ prefatū gu.ˣ ſi uiueret negocium terminetur. Nno. tertius ſancti ſergij ⁊ ſan cti georgij abbatibus.

aduerſus. alias quare oppoſita fuiſſet hec decr. ī hoc ti. Alij dicūt ꝙ iudices illi ꝓcedunt tantū ex vi iſtaꝝ litteraꝝ. nec alias poterāt procedere per pͥmas qd̓ nō credo. ber. ¶Um veniſſent. hic eſt pars illius quā habes sͣ. de in integ. re ſti. cū veniſſent iudicari. ⁊ hoc iō. qꝛ eius eſt interp̄tari cuius ē con dere. ut. jͣ. de ſen. ex cō. inter alia. ⁊. xi. q i.§. ex hiſ. ⁊. C. d̓ le. l. vlt. ⁊. ff. de p̄to. ſti pu. in p̄torijs. Sed nūquid incidenter pōt aliꝰ cognoſcere ꝙͣ papa. videt̉ ꝙ ſic C. de iudi. quotiēs ⁊. sͣ. de in inte. reſti. cā. in fi. inſpiciēdo priuilegiū: ⁊ ſi v̓ba ſunt manifeſta iu dex pōt dicere. non obſtat pͥuilegiū. ar. jͣ. de fi. inſtru. acce pimus. Ar. ꝯͣ. ff. de poſtu. quos ꝓhibꝫ ⁊ jͣ. d̓ excep. excepti onē. ī fi. jͣ. qui fi. ſint leg. lator. Dicas ꝙ hoc hꝫ locuꝫ verba obſcura ſunt ⁊ ābi gua tūc eius eſt int̓ ptatio cuius eſt cō dere. vbi vero aꝑta ſunt ⁊ clara pōt iudex dicer̄. obſtat pͥ uilegiū uel n̄ obſtat arg. p̄dicte decr. ac cepimus. Sꝫ qͣliter pōt papa eē iudexī cauſa ſua cū aliꝰ de bet eſſe iudex ꝙͣ ac tor. ut. iiij. q. iiij. c. i. ⁊. ij. C. ne quis ī re ſua ius ſibi di. l. vna Papa enī in tali caſu litigat per ꝓcura torē. jͣ. de cōfir. vti. cū dilecta. Itē qꝛ li tes ſine omni ſuſpi tione ꝓcedere debēt. iij. q. v. ꝗ ſuſpec ti. Itē qꝛ res eccle ſie romane proprie ſunt pape. ſicut res fiſci ſunt imꝑatoriſ quaſi patrimoniū. ff. ne ꝗd ī loco publ. i.§. hoc īterdictū. Itē de cā fiſcali co gnoſcer̄ debet procurator ceſaris. ff. d̓ offi. ꝓcon. nec quicꝙͣ: ſꝫ dic ꝙ papa pōt eſſe iu dex in cauſa ſua ſicut imꝑator in cā fiſcali. ff. de his q̄ in teſta. delē. l. ꝓxime. ⁊. xxi. di. nunc aūt. ⁊ p̄latus pōt eē teſtis in cā eccleſie ſue. xxiiij. q. ij. ſuꝑ prudentiā. ſic ⁊ ep̄s iudex ē in cā eccleſie ſue. xxiij. q. iiij. guiliſarius. ⁊. vij. q. i. ſicut. Cōſultius tn̄ ⁊ honeſtiꝰ faciet ſi alij hoc cōmiſerit. ar. ij. q. vij. nos ſi incōpetēter. ⁊. ff. de of. ꝓcōſu. l. nec quicꝙͣ. ⁊ intelligit de p̓uile. que papa ꝯcedit alijs eccleſijs ⁊ nō d̓ il lis pͥuilegijs que a dn̄o papa collata ſunt romane eccleſie. sͣ. d̓ trāſac. c. i. ⁊. xxi. di. in nouo. ⁊. c. ꝙͣuis. de alijs pͥuilegijs bn̄ iudicat per alios. vel pōt exponi: nolumꝰ iudicari ꝑ alios niſi ꝑ delegatos a no bis. ⁊ ſic ē planū qꝛ exquo papa dat pͥuilegiū uel indulgentiā uel eti am ꝯfirmationē nullus de illis cognoſcit ammodo ſine eius māda to. jͣ. de ꝯfir. vti. uel inuti. c. i. ⁊. ij. Ouit ille caſus. rex anglie ⁊ rex frācie ſuꝑ qͣdā diſcordia quā Linter ſe habebāt occaſione feudi ſuꝑ comitatu pictauie ꝯpoſu erūt adinuicē ⁊ ꝯpoſitio illa fuit hīcinde iuramēto firmata. tādem rex fracie nō obſtāte iuramēto venit ꝯtra illā ꝯpoſitiōꝫ occupādo dictū comitatū. rex anglie ſepe monuit illū ut ꝯpoſitionē ẜuaret et pacta inita int̓ eos. ſꝫ cū ille deſiſtere nollet: rex anglie denūciauit hic eccleſie. vn̄ dn̄s papa intellecta denūciatiōe illa qꝛ ille veniebat ꝯ pace ⁊ pacis federa iuramēto firmata cū ad ip̄m ꝑtineat corriger̄ de peccato quēlibꝫ xp̄ianū. ſcribit dn̄s papa p̄latis francie ⁊ pͥmo ī dūcit ꝯͣ eū illā auctē euāgelij. nec tn̄ ꝓpterea in hͦ derogar̄ vult ī ali quo iuriſdictioni illiꝰ. nec intēdit iudicare de feudo ſꝫ decernere d̓ peccato illius cuiꝰ cēſura ad ip̄m ſpectat. niſi per pͥuilegiū uel ꝯͣriā Um ueniſſentª: ⁊ infra. Cuꝫ ſuꝑ priuilegijs ſedis apoſtolice cauſa uertatur: nolumꝰ de ipſis per alios iudicari. ¶ Dem prelatis per franciam cō ſtitutis. Quit illeᵇ qui nihil ignorat: I. ⁊ infra. Non putet aliquis ꝙ Muriſdictionē illuſtris regis franco rum perturbare aut minuere intēdamus: cum ipſe iuriſdictiōem no ſtramᶜ nec uelit nec debeat impedi re. Sed cum dominꝰ dicat in euāgelio. Si peccauerit ī te frater tuꝰ uade ⁊ corripe eum inter te ⁊ ipſū ſolum ſi te audierit: lucratus eris fr̄eꝫ tuū ſi tē n̄ audierit: adhibe tecū unū uel duos: ut in ore duoruꝫ uel trium teſtiuꝫ ſtet omne uerbū Quod ſi nō audierit: dic eccleſie. ſi autem eccleſiam non audierit: ſit tibi ſicut etnicus ⁊ publicanus ⁊ rex anglie ſit paratus ſufficiēter oſtendere: ꝙ rex frācoꝝ peccatᵉ in ipſum. ⁊ ipſe circa eū in correctiōe ꝓceſſit ſecūdum regulā euāgelicā ⁊ tādē qꝛ nullo modo profecit: dicit eccleſie: quo modo nos qui ſu muſ ad regimen uniuerſalis eccle ſie ſuperna diſpoſitiōe uocati: mādatū diuinū poſſimꝰ non exaudire ut nō procedamus ſecundum for. mā ipſius: niſi forſitan ipſe coram nobis uel legato noſtro ſufficiēteꝫ in cōtrariū rationē oſtendat. Non enim intendimusᵍ indicare de feu do cuius ad ipſumⁱ ſpectat iudiciū niſi forte iure cōmuni per ſpeciale priuilegium: uel contrariam ꝯſue tudineꝫ aliquid ſit detractum: ſed decerner̄ de peccato cuius ad nos ꝑtinet ſine dubitatiōe cenſura: quā in quemlibꝫ exercere poſſumus ⁊ ꝯſuetudinē iuri cōi ſit detractū. ſꝫ decernere de peccato cuiꝰ cēſura ad ip̄m ꝑ tinet. tandē on̄dit ꝙ ipſe nō dꝫ ſibi iniuriā reputare exēplo valētiniani ⁊ alio rū imꝑatoꝝ on̄dendo ꝙ ad ip̄m ꝑtinet corrigere quēlibet de peccato ⁊ pacis federa reformare. vn̄ ꝯmittit cām iſtā cuidā abbati qui de plano d̓ qͣrimonia illa cognoſcat. qd̓ ſi rex francie hūiliter nō acgeuerit p̄cipit cuidā legato ꝙ ipſe ꝓcedat in negocio ſecudū formā ſibi traditā. c ¶ Noſtrā. per hoc ꝙ dr̄ hic pꝫ ꝙ eccleſia uel papa nō hꝫ vtrūqꝫ gladiū. xcvi. di. cū ad veꝝ. ⁊. jͣ. de ap. ſi duobꝰ ⁊. jͣ. ꝗ fi. ſint legit. cām que. Impe riū.n. ⁊ ſacerdotiū ab eodeꝫ pͥncipio ꝓceſſerūt. in auten. oūo oportꝫ. e. in pͥn. col. i. nō gͦ de tꝑali iuriſdictione dꝫ in tromitter ſe papa. niſi in ſub ſidiū.ſ. cū iudex ſecularis ne gligēs ē uel cū vacat imꝑium jͣ. ti. ꝓxi. lꝫ. ⁊. c. ſe. ſꝫ vr̄ ꝙ pa pa maior ſit imꝑatore. xcvi. di. duo ſūt. ⁊ sͣ. de ma. ⁊ obe. ſolite. nā iura celeſtiſ imꝑij ⁊ t̉reni petro ꝯmiſſa a deo ſūt xxij. di. c.i. ip̄e.n. vtrūqꝫ gladiū habuit ut dic̄ euāgeliſta. ecce duo gladij ſunt hic. quā ptātem ſuis ſucceſſoribꝰ trāſ miſit. xl. di. c. i. verū executō nē gladii tēporalis imꝑatori bus ⁊ regibꝰ ꝯmiſit eccleſia ⁊ tn̄ iuriſdictionē cauſaꝝ ci uiliū aliqn̄ per ſacerdoteſ ex ercuit. xi. q. i. relatū. Quedā enī poſſumus alijs ꝯmittere que nobis nō poſſumus retinere. ar. jͣ. de inſti. c. vlt. nec debet ep̄s ſibi retinere qd̓ de bet alijs dare. xij. q. ij. qͣttuor ⁊ meliꝰ. xi. q. i. te quidem. de hac materia hēs. jͣ. qui fi. ſint legit. cauſam. d ¶ Etnicus. xlv. di. ſed illud xxiiij. q. i. oībus. jͣ. de iureiu. quēadmodū. e ¶ Peccat in ipſū.i. offendit uel ledit eū. aliter accipit̉ pec care in aliquē in auctoritate illa. ſi peccauerit. ⁊cͣ. f ¶ Proceſſit illū admonēdo: ut ſeruaret federa pacis: alias denuncians non auditur. niſi admonitione premiſſa. j de accuſa. cum dilectus. cum ſuis concor. g ¶ Intendimus. reſpōſio ta cite queſtionis. h ¶ Iudicare de feudo. direc te ſcilicet ſed tantū ratōne peccati ⁊ inducēdo ad pnīam. vi. q. i. illi qui. ⁊. xxi. q. i. predicandū. ⁊. xxiij. q. iij. ecce. ⁊ ſic per cōſequētiā cogit reſtituere feudū ar. xiiij. q. vi. ſi res aliena. qualit̓ queſtio feudi tractari debeat. dr̄. sͣ. e. ceterū i ¶ Ipſum.ſ. qn̄ queſtio eſt de feudo inter vaſallos tūc iudiciū pertinet ad do minū feudi. de hac materia nō. sͣ. eo. ceterū. k ¶ Conſuetudinē. Nota ꝙ cōſuetudo parificat̉ priuilegio. ix. q. iij. conqueſtus. ⁊. lxiij. di. qꝛ ſancta. ⁊. lxiiij. di. qꝛ per ambitiones. Item pꝫ hic ꝙ cōſue tudo dat iuriſdictionē. sͣ. de arbi. dilecti. ⁊. C. de emanci. l. i. ⁊ vlt. ⁊. lxiij. diſt. qꝛ ſancta. ⁊ ꝙ cōſuetudo iuri cōi preiudicet habes hic. l ¶ Quicūqꝫ videlicet. ſed cū hec lex ſit abrogata penā ſuſtinet recitator ⁊ au ditor. C. de vete. iu. enu. l. vlti.§. hec omnia igit̉ ut quid membranā occupat xix. di. ſi romanoꝝ. Reſpōdeo licet ſit etiā ſublata noticia tn̄ ipſius neceſſa ria eſt. ut. vij. di. fuerunt. ut oſtendat quantā dilectionē habuit ꝓmulgator le gis erga ſacerdotiū. ⁊ ratio eius durat. licet ius ciuile deſtruatur. ff. de capi. dimi. eas. Item eſt argu. ꝙ eccleſia poteſt inducere legem cuꝫ pro ipſa facit. ſed eam ꝯtra ſe recipere non tenet̉. xi. di. lege. legē iſtā habeſ. xi. q. i. quicūqꝫ cū ſermone. sͣ. de in integ. reſti. c. cū ex litteris. m ¶ Ex hoīe. ſimilit̓ imꝑiū a ſolo deo ē. xxiij. q. iiij. qͣſitū. ⁊. liij. di. ſit rector. n ¶ Torrigere quēlibet. ſaltē indirecte. ij. q. i. multi. v̓. ſi ꝗs frater. ⁊cͣ. ar. ꝯͣ. ff. de peti. here. hereditas. in fi. qn̄qꝫ tn̄ aliquis malū nō tn̄ punit̉ immo remunerat̉. ut ille qui colligit oliuā īmaturā animo nō dandi damnū ⁊ nō tenetur acquilia. ff. ad. l. acquil. ſi ſeruus ſeruū.§. ſi oliuam. o ¶ Tum regibus.s. de offi. dele. ſane. ⁊. c. paſtoralis. ⁊. xij. q. ij. ſi qua de rebꝰ debemus. Non igitur iniurioſuꝫ ſibi debet regia dignitas reputare ſuper hoc apoſtolico iudicio ſe cō mittat: cuꝫ ualentinianus inclytus īperator ſuffraganeis mediolan̄. eccleſie dixiſſe legatur: taleꝫ in pō tificali ſede conſtituer̄ procuretis cui ⁊ nos qui gubernamus impe riuꝫ: ſyncere noſtra capita ſubmit tamus: ⁊ eius monita cum tanquā homines deliquerimꝰ ſuſcipiamꝰ neceſſario uelut medicamenta cu rātis. Nec ſic illud humillimū omittamus quod theodoſius ſtatu it imperator: ⁊ carolus innouauit de cuius genere rex ipſe noſcit̉ de ſcendiſſe: quicūqꝫ uidelicꝫˡ litē ha bens ſiue petitor fuerit ſiue reus ſi ue initio litis uel decurſis tēporuꝫ curriculis: ſiue cum negociū pero ratur: ſiue cum iam ceperit promi ſententia: ſi iudiciū elegerit ſacroſancte ſedis antiſtitis: illico ſine aliqua dubitatione etiā ſi pars alia refraget̉ ad epiſcopoꝝ iudiciuꝫ cū ſermone litigantiū dirigatur. Cū enim non humane cōſtitutioni ſed diuine potius innitamur: quia po teſtas noſtra non eſt ex homine ſed ex deo nullus qui ſit ſane men tis ignorat: quin ad officium nr̄m ſpectet de quocūqꝫ mortali pecca to quemlibet corrigereⁿ chriſtianū ⁊ ſi correctionē ꝯtēpſerit ꝑ diſcretionē eccleſiaſticā cohercere. Sꝫ forſan dicetur: ꝙ aliter cū r̄gibus ⁊ aliter cum alijs eſt agendū. Ce terum ſcriptum nouimꝰ in lege di uina: ita magnūᵖ iudicabis: ut par uum: nec erit apud te acceptio per ſonarum: ⁊ infra. Licet auteꝫ hoc modo procedere ualeamus ſuper quolibet criminali peccato: ut pec

a ¶ Pacem. ad eccleſiam enī ſpectat pacem ſeruare ⁊ obſeruari facere. sͣ. de trenga ⁊ pa. c. i. ⁊. xxiiij. q. iij. ſi quis romipetas. ⁊. c. paternarū. r ¶ Nō eſt dubiū. xxij. q. i. omne qd̓. ⁊. c. p̄dicandū. ar. xciij. di. diaconi. ſ ¶ De plano. nō in forma iudicij ſꝫ in modū denūciationis. ſic. ij. q. iij.§. abo litio. vel de plano.i. ſine ſtrepitu iudicioꝝ. jͣ. de accu. olim. ⁊. c. ſicut. t ¶ Eius exceptio. ſic gͦ cōtra denūciatione admittit̉ excep tio. jͣ. de deſpō. īpu. ad diſſoluendū. qd̓ veꝝ eſt ſi obijciat̉ ꝙ ſit crīoſus. ⁊ hͦ ſiue ꝓſequa tur iniuriā ſuā ſiue no. cū in modū denūciationis agit̉ re pellit̉ p̄textu criminis. qꝛ tūc agit qͣſi ꝗlibet exͣneus. qͣliter enī moueret̉ bono zelo ad cō rectionē alteriꝰ qui nondū ē correctꝰ. iij. q. vij. qui ſine. et e. q.§. porro. in fi. ⁊. c. iudicet ⁊.i. q. i. multi. ⁊. xxv. di. c. vlt. ⁊.xxxv. q. vi. ep̄s ī ſinodo. et jͣ. de teſti. coge. p̄terea. ⁊. jͣ. de ſpō. cū in tua. d̓ hac materia dr̄. ij. q. i. ſi peccauerit. Aſtoraliſ. factū ꝓponāt ⁊ ꝑ ſeip̄os reſpōdeāt et nō ꝑ alios. ff. de inter. ac. qui ſeruū.§. vlt. ⁊. C. de iura. ca. aut̉. pͥncipales. niſi vbi tenēt̉ ratōne officij. ff. d̓ ꝓcu. nō ſo lū. Iteꝫ vniuerſitas ꝑ aliū re ſpōdet. xij. q. ij. qui manumit tit̉. ⁊. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vni. l. i.§. ꝗbus ⁊. l. itē eoꝝ.§. actor. Itē excōicatus ꝑ aliū dꝫ reſpōde re sͣ. e. intelleximus. Iteꝫ et ep̄s. v. q. iiij. qꝛ ep̄i. Iteꝫ illuſtres. C. de ꝓcu. l. pe. ⁊ indicrete ꝑſone ut hic ⁊ minores sͣ. de eta. ⁊ qͣli. ex ratione. C de aucto. pre. claꝝ. Itē furio ſi ꝓdigi ⁊ mulier luxurioſa. ff. de cura. fu. l. ⁊ mulieri. tā. Eamīata. tāꝙͣ ſequeſtra ſtā. Sequeſter appellat̉ ille apud quē res in litigiū d̓ ducta cōiter a litigatoribꝰ de ponit̉. ⁊ hmōi depoſitio non pōt fieri niſi a pluribꝰ: ꝙͣuis alias ⁊ vnus ⁊ plures diſponere poſſint. ff. depo. licet. c ¶ Eccleſie poſſidebas. ſed ſi ita intelligit lr̄a iſta ꝙ iſte di cebat ſe poſſediſſe anteꝙͣ de poneret̉ apud ſequeſtrū. ⁊ cū ſequeſtrata fuit tūc planū eſt qd̓ hic dicit. qꝛ tūc habet̉ pro poſſeſſore. niſi ea mēte depoſuiſſet eccleſiā apd̓ ſequeſtrū ut ip̄m ſequeſtrū cōſtitueret poſſeſſorē potiꝰ ꝙͣ cuſtodē. ff d̓ acꝗ. poſ. intereſſe puto. ff. depo. l. licet.§. i. vn̄ non pote rat intētare rei vedica. ꝯͣ illoſ milites nec interdictū poſſeſ ſoriū cū ipſe poſſideret. poſſeſſori enī nō dat̉ rei vēdicatio. inſti. de act.§. i. ⁊. C. de ali. iudi. mu. ca. fac. l. vna. Si v̓o dicebat ſe poſſidere poſtꝙͣ depoſuerat rē apud ſequeſtrū ſeip̄m poſuit cuſtodē. tūc adhuc dr̄ poſſeſſor alias nō. ut. ff. depo. licet.§. i. ⁊ iō nul lo mō agere poterat rei vēdicatiōe nec interdicto poſſeſſorio ꝯͣ milites. ſꝫ ⁊ ſequeſtrū poterat agrere depoſiti. ff. depo. ei apud.§. i. ar. ff. de pecul. l. depo ſiti.i. rn̄ſo. ⁊. ff. de pͥuile. credi. ſi neutri.§. ij. in fi. ⁊. C. de vſur. acceptū. in fi. qn̄qꝫ tn̄ rei vedicatio dat̉ poſſidenti. nā a depoſitario uel a ꝯmoditario poſſum re vendicare lꝫ ego rē illā poſſideā. ⁊ hoc dr̄ fieri ratiōe detētionis. ff. de rei ven. officiū. ad fi. ⁊ ꝯfeſſoria ſimilit̓ dat̉ poſſidenti nec inquietet̉. ff. ſi ẜui. vēdi. ſi forte.§. i. ⁊. l. ſicuti.§. ſed ſi querit̉. ⁊ cū eſt in qͣſi poſſeſſione ſeruitutis ne vicinꝰ altius tollat domū ſuā ſi ille vult altius edificare. tūc per ꝯfeſſoriā ille pōt ꝓhibere vicinū edificare ut dr̄ in. l. ſi forte. ⁊. l. ſicuti.§. ſꝫ ſi querit. et ꝯfeſſoria dat̉ etiā ei qui nō poſſidet ⁊ ꝯtendit ſibi ſeruitutē deberi. ff. ſi ſerui. vēdi. l. ij. negatoria dat̉ dn̄o qui negat aliū hr̄e ſeruitutē. ut in. l. p̄dicta. Iſto modo debuit agere miles iſte negado milites illos habere ius in eccleſia pe tendo ne inquietarent eū ſuper iurepatronatus. ⁊ de iſtis duabus habes.j. de cauſa. poſ. cum eccleſia. catorem reuocemus a uicio ad uir tutem: ab errore ad ueritateꝫ: pre cipue cuꝫ contra pacēq peccat̉: que eſt uinculuꝫ charitatis: poſtremo cū īter reges ipſos reformata fue rit pacis federa: ⁊ utrinqꝫ preſtito ꝓprio iuramento firmata: que tamē uſqꝫ ad tempus pretaxatū ẜua ta nō fuerint: nūquid nō poterim de iuramenti religione cognoſcei quod ad iudicium eccleſie nō ē du bium pertinere: ut rupta pacis federa reformentur. Ne ergo tantā diſcordiā uideamur ſub diſſimula tione fouere: predicto legato dedi mꝰ in preceptis: ut niſi rex ipſe uel ſolidam pacem cuꝫ predicto rege reformet: uel treugaſ ineat compe tentes: uel ſaltem humiliter patia tur ut idē abbas ⁊ archiepiſcopus bituricen̄: de planoº ꝯgnoſcāt: utꝝ iuſta ſit querimonia quā cōtra euꝫ ꝓponit coram eccleſia rex angloꝝ uel eius exceptioⁱ ſit legittima quā contra euꝫ per ſuas nobis litteras duxit exprimendā iuxta formā ſibi datā a nobis ꝓcedere non omittat ¶ Dem epiſcopo helienſi. Aſtoralis: ⁊ īfra. Statuimꝰ preterea ut prīcipales ꝑſone no per aduocatos: ſed per ſeipſas factū ꝓponātª: niſi forte ſint adeo indiſcrete ut earum defectus de iu dicis licentia per alios ſuppleatur ¶ Dem nobili uiro mattheo de riparia. Xaminata cauſa que uertit̉ īter te ⁊ milites campanie. ⁊ ī fra. Actionē quaꝫ ſuper iurepatro natus eiuſdem eccleſie contra pre fatos milites intentabas: incōgru entē cognouimus ⁊ ineptaꝫ: quia cum teſtes induxeris ad probandum ꝙ quādo prefatus. a. uicedo minus eccleſiā eandē tāquā ſeque ſtratam accepit: tu iuriſpatronat ipſius eccleſie poſſidebas: profecto nec rei uendicationē intentare nec ipſius reſtitutionē poteras po rigere ſi eſt dubia. qꝛ licet debeat ſupplere d̓ iure de facto tn̄ ſuppi. re nō debet ſed debet abſoluere reū cum poſtea perpēderit eam eptā ex ꝓbationibꝰ ut hic. ff. ſi meſ. fal. mo. dix. l. i.§. i. ⁊. jͣ. de dono inter dilectos. ⁊. jͣ. de reſt. ſpo. cū ad ſedē. Si vero manifeſte cognſcit ꝙ ſit inepta ſtatim eā reijciat iudex uel aſſeſſor. sͣ. e. cum cām. ff. de aſſeſ. l. i. ⁊. jͣ. d̓ deſpō. impu. ad diſt ſoluēdū. ⁊ sͣ. d̓ elec. cōſtitutis. Item ex hoc loco vr̄ ꝙ actio ẜm canones ſit pro ponēda. ar. jͣ. d̓ mu. pe. c. i. cōtra. sͣ. e. di lecti. vbi de hoc. di. cunt tn̄ quidā ꝙ in ſpūalibus cauſis a ctor nō tenet̉ ꝓpo nere actionē ut ſic ī telligātur iura que dicunt actionē non eſſe ꝓponendaꝫ. in ciuilibus vero tene tur. Io. dixit ꝙ ẜm canones non tenet̉ quis ꝓponere actō nē que nō magnaꝫ requirit ſubtilitatē ſꝫ leueꝫ. ſicut eſt rei vēdicatio locati depoſiti. Utruꝫ hmō leues. tenent nomi nar̄. dicas ut dictū eſt. sͣ. e. dilecti. ¶IUm deputati nationis. Fo te ioͣ querebant iſti de natione iſtoꝝ ut ſciret̉ de fama ipſo rū. naꝫ infames cō ſueuerūt fugere loca nationis ſue. xix. q. ij. due ſūt. ar. ad hoc sͣ. de cleri. pere gri. tue. et infamis nō pōt eſſe ꝓcurator uel iudex. iij. q. vij. c. i. ⁊. c. infames §. ſunt aūt. vel ideo querebat̉ ut ſciret̉: an eſſent ẜui. quia ẜuus in iudicio ſta re nō pōt. C. de iu di. ſeruus. niſi ī caſibus. ff. d̓ iudi. vix certis ex cauſis. ſꝫ ſpretis his p̄ſumit ius quēlibet eſſe di gnū: niſi ꝓbetur cō trariū. sͣ. de ſcru. c. vno. ⁊. jͣ. de p̄ſcrip. dudū. ⁊ p̄ſumit̉ liber exquo apparet in poſſeſſione liber tatiſ. iij. q. vij.§. tria v̓. veꝝ. ſi ſeruus. in fi. ⁊. ff. de offi. preto. barbarius. ſi. jͣ. de inſti. ad decorē. vel dic ꝙ eo ipſo ꝙ deputauerūt ſe obſequio ieſu chriſti omnis tollit̉ irregulari tas ſi qua fuit. arg. xix. q. vlti. non licet. ⁊ in autē. de mona. in priſſ. col. i. ideoqꝫ non ſunt repellendi. quia legitime perſone preſumun tur. xi. q. iij. eoꝝ. ff. de proba. verius. ⁊. l. i. f ¶ Taudabiliter exequunt̉. ⁊ ſic ꝓpter induſtriā ⁊ ꝓbitatē luebant penam. C. depoſiti. l. vlti. Ualiter ⁊ qn̄ appellationibus. que ipſo iure non tenent.ſ. de app. paſtoralis.i. rn̄ſo. ⁊. c. ut debitus. b ¶ Prohibemus. īmo ⁊ ſi velint nō poſſunt laicū ſuū iudicē conſti tuere. jͣ. ti. ꝓxi. ſi diligenti. ⁊. c. ſignificaſti. xi. q. i. inolita. ⁊. c. placuli Et videt̉ ꝙ etiā de conſenſu epiſcopi. nō poſſit. ⁊ puto illud verū: jͣ. ti. ꝓxi. ſignificaſti. licet iura antiqua cōtraria innuere videant ui dicit ibi. Sed ecōuerſo laici trahunt̉ ad forū eccleſiaſticū propt̓ de ſidiā iudicis ſecularis. jͣ. ti. ꝓxi. licet. ⁊. c. ſeq. ⁊. c. ex tranſmiſſa. ¶ Auſam que. ſimilis pene. Et ita videt ꝙ iudex qui habet cō ſimilē cauſam cauſe ſibi ꝯmiſſe poſſit recuſari ex eo ꝙ dicit̉ n̄ mis fauorabilis. ⁊cͣ. quod eſt mirabile ut ex eo naſcat̉ ſuſpitio. Un ſtulare: unde intentionem tuam in hac parte pronunciauimus non te nere: abſoluentes eoſdeꝫ milites ab eadē: ita tamē: ꝙ ſi ꝯgruētem ⁊ aptā intentare uolueris actiōeꝫ: re ſpōdere tibi nihilominꝰ teneant̉. ¶ Dem magiſtro ⁊ fratribus mi litie templi in italia cōſtitutis. Um deputatiᵉ: ⁊ infra. Acce pimus: ꝙ quidaꝫ tam ſecula res quam eccleſiaſti iudices illos quos habetis in domibus ueſtris preceptores: in cauſis ad ꝓſequēdam ſuā iuſticiam non admittunt tāquā licitū nō ſit eis ſuper litigio ſis negocijs curā gerere: qui paci ficis decreuerūt ſtudijs inherere: illud allegantes in repulſionē eorū: ꝙ eoꝝ ipſis generatio nō ē no ta: qui undecūqꝫ uenerīt gratia di uina uocati dum laudabiliter exequantur officium ſui ordinis ex ſu perabūdanti requiritur ſue notio nationis. Ne quis igitur in perſe cutione cauſaruꝫ preceptores eoſ dem ab agendo uel reſpōdēdo oc caſiōe huiuſmōi repellat. auctoritate preſentium inhibemus. ¶ Dē uercellen̄. epiſcopo ⁊ abba ti de toleto. Ualiter ⁊ quando: ⁊ infra. ¶ Precipiatis ex parte noſtra prelatis: ut laicis de clericis ꝯque rentibus plenā faciant iuſticiaꝫ ex hiberi non obſtantibus appellatō nibusª fruſtratorijs: quas in eorū grauamine clerici frequenter opponūt: ne ꝓ defectu iuſticie clerici trahātur a laicis ad iudicium ſecu lar̄: quod omnino fieri ꝓhibemꝰᵇ. I Dem. Auſaꝫ que inter abbatē ⁊ cō uētū vuidō. ⁊ archidiaconuꝫ carnot. ſuꝑ quibuſdā ꝓcurationibus uertitur: uobis ⁊ archidiaconō pariſien̄. meminimꝰ ꝯmiſiſſe: ⁊ īfra. Quia v̓o cum eundeꝫ archi diaconū ſimilis pene cauſa cōtingat: nimis fauorabilis ꝑti alteri ut

ſi aliquis ageret de iure exemptionis corā aliquo iudice qui in ſimi ſi cauſa laborat. iudex ille de facile ſententiaret ꝓ illo. ſimile eſt ī tegte qui habet ꝯſimilē cauſā. qꝛ ille nō debet admitti in teſtē propter pmōi ſuſpitionē ne de facili teſtificaret̉ pro illo. jͣ. de teſti. perſonas ⁊ qui ꝯſimili morbo laborant nō ſunt admittendi in teſtimonio. ut iiij. q. iij.§. liberi. et .c. teſtes. ſi. jͣ. de ex cep. cū eccleſiaſtice nō tn̄ extendaſ hāc ſimilitudinē ad om nes cauſas. nā ſi iu dex habeat cām de cimaꝝ: et alia cauſa puta iuriſpatrona tus uel electōnis et ꝯmittat̉ illud ei nō nocet. vel etiā ut di xit Io. bene poſſuꝫ petere eccleſiaꝫ uel aliud corā iudice ꝗ habet ꝯſimilē cām. vel hic cā nō videt̉ ſufficiēs ad recuſādū iudicē. lꝫ ſit ſufficiens ad ſubrogā dū. nec dicit̉ hic ꝗ cauſa iſta ſufficiat ad recuſandū iudicē: licet ſit ſuiffciēs ad ſubrogandū: cū enī plures iudices dati ſunt ad petitio nē alteriuſ partis ſi ne qualibet tali ſuſ pitione uel cōſimili remouet̉ aliquis il loruꝫ ⁊ alter ſubro gat̉ ut cauſa ſine ſuſ pitione ꝓcedat fre quēter hͦ ꝯtīgit. uel dic qd̓ priꝰ dictū ē. d ¶ Subrogantes. Sic ꝓpter ſuſpitio nē dn̄ationis alius ſubrogatur. sͣ. d̓ of. dele. cam que. Iteꝫ ſi neceſſarius ſit iu dex in teſtē reuoce tur ⁊ alter ſubroga tur. jͣ. de teſti. dilco. Xhibita. euo ſcādi. oēs eniꝫ illi euocandi ſunt: quos negociū tangit. sͣ. de temp. ordi. ſi archiep̄us. lxvi. diſt. archi ep̄us. ⁊. viij. q. ij. licet ergo. ⁊. ff. de adop. nā diuus. ⁊. ff. de mino. in ce.§. cauſa. C. de aucto. preſtā. l. vlti. l ¶ De ꝯtingentibus. cōtingentia ipſam electionē puta de meritis ē lecti ⁊ ſtudijs eligentiū ⁊ de zelo. ⁊ an aliquid ſimoniace prauitatis interceſſerit. sͣ. d̓ elec. ſcriptū eſt. ⁊. c. ſuper eo. ⁊. jͣ. de excep. deniqꝫ in fine. S ¶ Inquirerent. Ex hoc v̓bo viſum fuit iudicibꝰ ꝙ in modū inqui ſitionis deberent ꝓcedere ⁊ nō in forma iudicij. ⁊ ita lite nō cōteſt. poterant ꝓcedere ꝓpter ꝯtumaciaꝫ alterius partis. jͣ. ut. lite nō cō teſt. quoniā frequēter.§. ſūt ⁊ alij. ⁊. jͣ. de accu. qualiter ⁊ qn̄.§. debꝫ Sed errauerūt cū forma iſta nō fuiſſet in modū inquiſitionis com miſſa ſed in modū iudicij mera inquiſitio nō comittit̉ in tali caſuqꝛ inquiſitio fit ſuper exceſſibus ⁊ inquiſitor debet accedere ad lo cū. ij. q. i. deus omnipotens. ⁊. jͣ. de ſimo. licet heli. h ¶ Conſpirationē. quod ſi verū fuiſſet repellendi erāt nec audiēdi ꝯtra electū. qꝛ quaſi inimici ⁊ ex odio hoc facere p̄ſumuntur. vnde ab agendo ſunt repellendi ſicut a denūciatione ſeu inquiſitione. jͣ de accu. nō oporteat. ⁊ sͣ. e. nouit. in fi. nec tales ad teſtimoniū ſunt admittendi. jͣ. de ſimo. licet heli. ⁊. c. per tuas. cōſpiratio enī grauiſ ſimū crimē eſt ita ut accuſatū a ꝓprio gradu repellat. xi. q. i. ꝯiura tionū. ⁊. c. ſe. i ¶ Excōicationem. Exceptio excōicationis repellit ab agēdo. ⁊ qꝛ lin agebāt ꝯͣ electū talis exceptio admittēda fuit. qꝛ excōicati audi endi nō ſunt. jͣ. de ſen. ex. per tuas. ⁊. c. ſi vero. jͣ. de here excōmuni tamus.§. credētes. ſed cū electus petit ꝯformationeꝫ agendo contra ipſos qui ſe ſibi opponūt ſi opponāt aliquid electo in modū ex ceptionis ad defenſionē eccleſie ſue cōtra illos nō admittit̉ replica lio excōicationis. qꝛ ⁊ ſi cōſtet illos eſſe excōicatos nō repellerent̉ deret̉ nos te fili decane loco ipſiꝰ archidiaconi ſubrogantes: mandamus: quatenus nō obſtantibus prioribus lr̄is ī cā rōne preuia ꝓce datis. ¶ Ono. iij. archi. remēſi ⁊ decano brimēſi colon̄. dioc. Xhibita nobiſ. r. uirdimēſis electi petitō declarauit: ꝙ cū ſuper facto electionis ſue. h. archi diaco. ac quorundam canon̄. uirdimē. aduerſarioꝝ ſuoꝝ procuratores ad noſtram audientiaꝫ acceſ ſiſſent pariſien̄. epiſcopo ⁊ cōiudi cibus ſuis ſub certa forma litteraſ noſtras direximus inter alias con tinentes: ut uocatis qui forēt euo. cādiᵉ ſuper ꝓpoſitis ſuis ⁊ alijs ne gocium cōtingētibus īquirerent ueritatē: ⁊ infra. Cū aūt idem ele ctus ex his qui contra euꝫ agebāt cōſpiratiōem ⁊ quibuſdaꝫ excom municatiōemⁱ in modum exceptio nis obijceret ſe id offerens ꝓbaturū prefati iudices īterlocuti fuerunt: ꝙ de his ⁊ prīcipali negocio ſimul īquirerent: nolētes quaſi nō iudices ſed inquiſitores exiſterēt ſuꝑ predictiſ exceptiōibꝰ ipſius electi probatiōes admittere: ſed ꝑ uertēdo iuris ordinē de premiſſis exceptiōibus ⁊ principali pariter ꝑ ſe īquirere intedentes ⁊ ꝓceden tes etiā ad receptioneꝫ teſtiuꝫ lite nōdum ſuper eodem negocio con teſtataˡ: quare prefatus electus no ſtram audientiā appellauit: ⁊ īfra. Quia uero non in modum inqui. ſitionis ſed commiſſionis negoci pellit̉. jͣ. de excep. in tribus. vlti. c. k ¶ Peruertēdo iuris. vn̄ nō valuit qd̓ fecerūt qꝛ fines mandati ſeruandi ſūt s. d̓ reſcrip. cū dilecta. ⁊ sͣ. de offi. dele. venerabili. īmo ⁊ ſi verba reſcripti viderent̉ eſſe cōtra ordinē iuris tn̄ nō debet recedi a iure. sͣ. de reſcrip. cām qͣ. l ¶ Tite nō ꝯteſta. qd̓ fieri nō debet. jͣ. ut li. nō ꝯteſta. per to. niſi electus eſſet ꝯtumax. tunc enī ne patiatur eccleſia detrimentū ex mora poſſunt recipi teſtes. li. nō cō teſta. jͣ. ut li. nō ꝯteſta. quoni am.§. porro. m ¶ Dictis grauaminibꝰ.ſ. qꝛ ſimul ſuꝑ exceptione ⁊ pͥnci pali negocio ꝓcedebant ⁊ li. nō ꝯteſta. Et colligit̉ ex hac lr̄a ꝙ ſi plura grauamīa aſſignent̉ in appellatiōe ſufficit alterū ꝓbare dūmodo quod libet per ſe ſit ſufficiens. ſi. jͣ. de app. ſignificauit. ⁊. jͣ. de p̄ ben. cū iam dudū. ⁊ sͣ. de reſcript. ex parte. vbi de hͦ. Si aūt plures ponūt̉ que habēt diuerſos effectus nō ſufficit alterū ꝓbari quoad vtrunqꝫ effectū ſed ſufficit quoad alterū exemplū habes sͣ. de re ſcrip. olim. ſed omīa que hic dicta fuerūt habent eundē efectū.ſ. ut appellatō legitima fuerit: ergo ſufficit quodcun qꝫ ꝓbet̉. qꝛ vtrūqꝫ per ſe ſuf ficit. n Enerabilis frater obſtā te. ſic ergo pꝫ ꝙ hodie nō habet locū lex illa. C. de iudi. ꝓperandū.i. rn̄ſo.§. vlt. ⁊.§. plerūqꝫ. vbi dr̄ ꝙ inſtan tia iudicij perijt niſi cauſa fi nita ſit. jͣ. trienniū a tēpore li tis cōteſtate cōnumeranduut iterū incipiat de nouo ꝓ cedere ac ſi nunꝙͣ fuiſſet ꝓ ceſſum. Si enī iſti reſpōdere volebāt. qꝛ inſtātia iudicij pe rierat nō erāt audiendi. qꝛ lꝫ ẜm. l. predictā inſtantia iudi cij perierat decurſū triennij lr̄e ſiue iuriſdictio iudicis nō perierat. qꝛ iuriſdictō iudiciſ eſt ꝑpetua ⁊ reſcripta perpetua ſunt. C. d̓ diuer. reſcripfalſo. ⁊. ar. C. de ꝯſti. pe. l. ij. ⁊. C. de preſcrip. xxx. uel. xl. an. l. vlti. Poterant tn̄ dicere nō tenemur reſpōdere. niſi nouus libellus det̉ A9Ic odrxpel ſix l de nouo ⁊ omnia iterū procedāt ab initio per. l. predictā ꝓperandū. que moAI MACp I do nō habēt locū ꝙͣtū ad hūc articulū ꝑ decr̄. iſta. ⁊ ſic obuiādū ē malicijs eo rū qui cauſas malicioſe volunt ꝓrogare. Sed ex hac decr. nō videt̉ ꝙ lex il9miſū fu2 la ꝓperandū corrigatur. quia nō colligit̉ hic ꝙ lis fuit cōteſtata ſed per ſub terfugia ⁊ cauillationes cauſa ſit prorogata. ⁊ hoc potuit eſſe totū ante litem conteſtatā. immolis ꝯteſtata fuit. quia deciſio etiā cauſe prorogata fuit ut di cit. Et ſic fuit lis cōteſtata. ⁊ ita habet̉ expreſſum in antiqua ꝙ lis erat conte ſtata. ⁊ ex eo ꝙ dicit inſtantiā iudicij perijſſe. apparet ꝙ proceſſuꝫ erat in pͥn cipali negocio quod dicit̉ fieri per litis ꝯteſtationē que eſt principiū cauſe. a Ignificauerunt. promulgauit. ⁊ hoc bene fieri potuit cū cauſa iſta non fuit ſpiritualis ſed ſuper iuriſdictione tēporali. ⁊ abbas ⁊ cōuentus fue rint actores. vnde debuerūt ſequi forū rei. jͣ. titu. proxi. cuꝫ ſit generale. ⁊. xi. q. i. experientie. ⁊. c. ſeq. ⁊. C. de iuriſdic. om. iudi. iuris ordine ⁊ ſentētia ſuꝑ poſſeſſione diffinitiua appellat̉. jͣ. ut lit. nō ꝯteſta. c. ij. ⁊ hic. b i Super proprietate. Sed videtur ꝙ iſti monachi tenebantur reſpondere aduerſe parti ſuper proprietate coramˡ iudice qui cognouit de poſſeſſione. quia iudex ille qui cognouit de poſſeſſione ⁊ cognoſcere debet de propritate jͣ. de cauſa poſſeſ. c. i. ⁊ eſt illi audientia deneganda. quia continentiaꝫ cauſe nititur diuidere ut coram vno agat de poſſeſſione: ⁊ in alio iudicio de ꝓprie tate. C. de iudi. nulli. preterea cauſe cōuentionis ⁊ recōuentionis coram eo dem iudice fieri debet. C. de ſen. ⁊ inter. om. iudi. cum papinianus. et. iij. q. viij. cuius in agendo quis obſeruat iudicium ipſum in eodē negocio habere contra ſe iudicem nō dedignetur. ut in. l. cum papinianus. ⁊. iij. q. viij. cuius in agendo. ⁊ illud quaſi videtur idem negocium. jͣ. de mu. pe. c. i. Solu. verū eſt ꝙ cōtinentia cauſe diuidi nō debet. ⁊ ille qui cognouit de poſſeſſione de bet cognoſcere de ꝓprietate. ſiue ſit ordinarius ſiue delegatus cui cauſa ſim pliciter quo ad vtrunqꝫ fuit cōmiſſa. jͣ. de ſequeſtra. ad hec. ⁊ hoc locū habet cum actor ⁊ reus ſunt eiuſdem fori. ſed in caſu preſenti non ſunt eiuſdē fori. Unde monachi qui primo egerunt de poſſeſſione debebant ſequi forum rei um extitit delegatum: mandamus quatenus: ſi ex dictis grauaminibus uel aliquo ipſoruꝫ appellatū ꝯſtiterit: reuocato in irritum quic quid poſt ap. huiuſmodi īueneritis attentatuꝫ: in cā ipſa iuxta prio rū ꝯtinētiā lr̄aꝝ rōne preuia ꝓcedatis. ¶Dem magiſtro tācredo canonico bononien̄. Enerabilis frater noſter archiepiſcopꝰ rauēnas ꝓpoſuit coram nobis: ꝙ cum deciſio cauſe que inter ipſum ⁊ cōitatem ceruie ſuper iuriſdictione ciuitatiſ ceruie ⁊ quibuſdam alijs articulis uertitur: ſit ꝑ ſubterfugia ⁊ cauillatiōes eorum ꝑ trienniū prorogata: dicti ceruien̄. aſſerētes inſtantiā iudiciꝑ decurſū triēij ꝑiſſe. rn̄dere ſub tuo examīe recuſarūt: ⁊ infra. Mā damꝰ quatenꝰ exceptiōe huiuſmo di nō obſtāteⁿ in negocio iſto ꝓce das iuxta traditā tibi formā. ¶ Dem epiſcopo ⁊ magiſtris. t. ⁊ b. praten̄. bononie cōmorantibuſ. Ignificauerūt nobis oliꝫ ab bas ⁊ conuentus ſancte marie de florentia: ꝙ florentina pote ſtas pro eis contra cōmunitatē caſtri de ſigna ſuꝑ poſſeſſiōe uel qua ſi iuris ibidem eligendi rectorem quod ad ſe ꝑtinere dicebant: diffi nitiuā ſententiā promulgauit. ſed poſtmodū abbatē ⁊ conuentū pre fatos ipſa poteſtas coegit commi nitati predicte ſuper proprietate uel quaſi memorati iuris in ſecula ri iudicio reſpondere unde uobis

quod fecerunt ⁊ obtinuerūt. ⁊ ſi aduerſarij volebant poſtea cōuenire mona chos ſuper ꝓprietate debebant ſequi forū monachoꝝ: et cauſa poſſeſſionis ⁊ ꝓprietatis bene poſſunt tractari corā diuerſis. maxime vbi cauſa talis ſub eſt quia nihil cōmune habet cauſa poſſeſſionis cū cauſa ꝓprietatis. ff. de ac qui. poſ. naturaliter.§. nihil. ⁊ ſi aliquis poſtulauerit aliū iudicē ſuper ꝓprie tate ⁊ alium ſuper poſſeſſiōe nō eſt audiendus. ⁊ ſic loqui tur. jͣ. d̓ ca. poſ. c. i. ⁊. C. de iuriſdictio. om. iudi. nulli. et ita nō ꝯtradicunt huic decr. quia hic iſti monachi nō ſece runt. alia iura cuiuſ in agēdo ⁊c̄. nō tangūt cām iſtā. qꝛ illa loquunt̉ in recōuentōne que debet fieri ſimul cū ꝯuentio ne. jͣ. de mu. pe. c. i. ⁊. jͣ. de or. cog. cū dilectus. ⁊ tunc etiā ſi vellent recōuenire de alia re nō poterāt cū queſtio ſpolia tionis de qua agebant mona chi pͥuilegiata ſit. jͣ. d̓ or. cog. ſuper ſpoliatione. nec de pro prietate ſimul tunc cū poſſeſſione poterat agi. C. d̓ rei vē di. ordinarij. c ¶ Propter vindemias. tem pore enim vindemiarum et tempore meſſiū nō ꝯpellitur quis in iudicio reſpondere: ita ꝙ ſententia lata cōtra abſentem nō tenet. tamē ſi conſentiunt partes bene valet iu dicium. ff. de fer. l. i. ⁊. l. ſi feriatis. ⁊ de iſtis ferijs habes C. de fer. omēs dies. in pͥn. ſed illis ferijs q̄ inducte ſunt ob reuerentiā dei ⁊ aliorum ſanctoꝝ nullus poteſt renun ciare etiam ſi partes vellent. Alijs vero inductis in fauo rem hominū bene renuncia tur. hoc eſt expreſſuꝫ. jͣ. d̓ fer. c. vlti. ⁊ de ꝯſe. di. iij. c. i. ⁊ ar. ad hoc. ff. de arbi. ſi feriatis. xv. q. iiij. c. i. ⁊. ij. poteſt tn̄ ta li die ut videt̉ libellus offerri. ff. de adult. l. miles.§. ſexa ginta. ⁊.§. illius. ſed ex cauſa tali tēpore aliquis ꝯpellit̉ liti gare ut hic dicit in fi. ne tp̄s illius electi ad regimē illius loci elabat̉. Et ideꝫ credo ſi finiret̉ iuriſdictio iudicis tp̄e illo ꝙ tunc poſſet ꝓcedi: ne iudicialis inſtātia euaneſcat. ar. sͣ. de offi. dele. conſuluit. d Iquis clericus nō deſerat. qd̓ ſibi fecerit puniri debet ꝓut dicit̉? qͥ i. inolita. c. placuit. ⁊. jͣ. eo. ſi diligenti. e ¶ Actio.i. petitio. qꝛ ẜm canones actionē ꝓponere nō tenent̉. sͣ. c. ꝓxi. dilec ti. vbi de hoc. ⁊. c. examinata. f ¶ Eiuſdē. alit̓.n. nullo mō pn̄t eligere iudiciū alioꝝ. īmo d̓ licētia ep̄i iudiciū ſeculare nō pn̄t eligere ſꝫ eccleſiaſticā ꝑſonā bn̄ de licētia ep̄i. jͣ. e. ſignificaſti. alias nec volētes nec īuiti pn̄t deſerere ep̄m etiā ſi iuramētū interueniret. jͣ. e. ſi diligenti g ¶ Alios.i. eccleſiaſticos. jͣ. e. ſignificaſti. uel ep̄s ꝯmittat alicui. h ¶ Utraqꝫ pars. honeſtū ⁊ iuſtū ē iſtud ut ābe ꝑtes ſi pn̄tes ſint eligāt iudice cōiter ut hic. ⁊. ij. q. vi. placuit. ar. ꝯͣ. sͣ. de of. dele. cū. r. ſꝫ illā intelligo qn̄ al tera pars ē abſens. vel cū nō vult ꝯcordare reꝰ ut ibi dr̄. alias iniquū eēt illd̓ qd̓ daret̉ ad volūtatē alteriꝰ altero pn̄te. ⁊ ſic obẜuat̉ in curia ro. ꝯͣ. xi. q. i. c. iu dices. ⁊. xv. q. vij. c. ſi aūt. ſed intelligunt̉ in crīali ⁊ nō tenent hodie. Ullus iudicū.ſ. ſeculariū. kMinores. quos appellat hic minores. Pōt dici ꝙ ſcholares ſiue ſer uientes eccleſie deputatos ad eius obſequiū. qꝛ illi eodem priuilegio cenſen tur. ar. xij. q. ij. eccleſiarum ſeruos. l ¶ Sine ꝑmiſſu. hic vacat ar. a ꝯͣrio ſenſu. ut ꝓbat̉. jͣ. eo. ſignificaſti. vbi de hͦ. m ¶ Aut ꝯdemnare. niſi forte in cā recōuentionis. qꝛ bn̄ rn̄dere tenent̉ de ci uili ſꝫ nō de ſpūali ut dictū eſt. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. de iudi. at ſi clerici. c. vlt. arg. jͣ. de mu. pe. c. i. ⁊. ij. ⁊. iij. q. viij. cuius in agendo. C. de ſen. ⁊ inter. o. iudi. cū pa pinianus. in aut. ⁊ ꝯſequēter. ſꝫ in crīali nō hꝫ locū recōuentio corā iudice ſe culari. nec etiā corā quocunqꝫ ut dictū eſt. sͣ. ti. ꝓxi. at ſi clerici. n ¶ Cui iniuriam. qui iniuriaꝫ facit eccleſie debet priuari cōmunione ipſius xvij. q. iiij. ſicut antiquitus. nec ad ſupplicandū debet admitti vbi ſacrilegiū cōmittere nō dubitauit. e. ca. q. iiij. frater ⁊ coepiſcopus. xij. q. ij. de viro ne fando. ut ſic puniat̉ in quo peccauit. ſic. jͣ. de iurepa. paſtoralis. in fi. ⁊ sͣ. d̓ of fi. dele. cum olim. ⁊ sͣ. de tranſla. quanto. ⁊ sͣ. de temp. or. lr̄as. et. jͣ. de iude. ad deliberandā. ⁊. jͣ. de immu. eccle. c. fi. o ¶ Sequeſtratus. per ſnīam. ſi. xxx. di. quaſi per totū. iniunximus: ut ſi ita eſſꝫ cogeretis communitatem eandem electuꝫ a monachis in rectorem admitere: audituri poſtea que partes ſuper ꝓprietate: uel quaſi predicti iuris ducerēt ꝓponenda: ⁊ infra. Uerū pars altera inter alia excipiendo propoſuit ſe tunc reſpondere corā uobis de iure non teneri: cuꝫ tem. pus propter uindemias exiſteret feriatum reſpondente ſindico mo naſterij hoc malicioſe proponi: ut uidelicet cauſa protracta tempus regiminis electi predicti īutiliter relabatur: ⁊ infra. Mandamus: quatenus hoc non obſtante in ne. gocio ratione preuia ꝓcedatis. ¶ De foro competenti. Ex concilio calcedon̄. Iquis clericus aduer ſus clericum negociuꝫ habeat: nō deſerat epi ſcopum proprium: ſed prius apud ipſum actio uentiletur uel conſilio eiuſdem apud alios quos utraqꝫ pars uoluerit iudici um obtinebunt. E concilio pariſien̄. Ullus iudicū neqꝫ preſbyte rū neqꝫ diaconuꝫ aūt clericū ullū: aut minores eccleſie ſine per miſſuᵗ pontificis ꝑ ſe diſtīguere aut ꝯdēnareᵐ preſumat. quod ſi fecerit ab eccleſia dei cui iniuriāⁿ irrogar̉ dinoſcit̉: tādiu ſit ſequeſtratꝰº quo uſqꝫ reatū ſuū cognoſcēs emēdet. EX concilio aphricano. Ane ſi epiſcopi īter quos cā Iuerſatur ſint diuerſarum pro C ulnciaruꝫ: ille primasᵖ det iudices in cuius ꝓuinciaq eſt locus de quo contenditur. ¶Rego. bononien̄. defēſori cor ſice. Iquis contra clericum cām habuerit: epiſcopū ipſius ad eat: qui ſi ut ſuſpectusª fuerit recuſatus executor ab eo deputet̉: aut ſi hoc actorᶜ refugerit: ab eodē epō eſt deputādus: qui partes ſibi mu tuo ꝯſenſu iudices ꝯpellat eligere a quibus quicquid fuerit diffinitū ipſius ſolicitudineª ẜuata legeᵉ mo dis omnibus compleatur. Lexander tertius. I clericus laicū de rebus ſu is uel eccleſie impetierit ⁊ lai cus res ipſas non eccleſie eſſe aut clerici: ſꝫ ſuas ꝓprias aſſeuerat: dꝫ de rigore iuris ad forenſeꝫ iudicē trahi: cum actor foruꝫ rei ſequi de beat: licet in pleriſqꝫ partibus ali ter de conſuetudineᵍ habeatur. ¶Dem. X trāſmiſſaᵇ nobis inſinuatio ne. b. g. ⁊.vu. militum eccleſie tue intelleximus: ꝙ cum. r. de caſauille eos qui ſuper quadā poſ ſeſſione coraꝫ trecen̄. epiſcopo tra xiſſet in cauſam: nobilis uir de cāp QAne. ille primas. ⁊ hoc intellige cū ipſe non pōt ſiue nō vult ſe cognoſcere. q ¶ Prouincia. ſic pꝫ ꝙ ſub illo iudice agere dꝫ actor in cuiꝰ ꝓnicio res eſt litigioſa ut ex ipſa re ſortiat̉ forū. ff. de cēſi. forma.§. ſi pero ⁊. jͣ. e. c. vl. ⁊. xi. q. i. experiētie. ⁊. C. vbi in rē actio. actor. ⁊. C. de ſ di. mino. ſi predin ⁊. C. de p̄ſcrip. lo. tēpo. l. vlti. a 5 I quis contra. ut ſuſpe ctus quid tenendū ſit. cū iudex ordina rius recuſatur ut ſu ſpectus plene dicit̉ jͣ. de app. cū ſpecia. li. que videt̉ hāc de cre. interpretari. eilli ſtandū eſt. b ¶ Executor.i. dele gatus. qꝛ ordinariꝰ cū fuerit recuſatus debet cām ꝯmitter perſone neutri par ti ſuſpecte. ut dicit ꝯſtitutio illa. jͣ. d̓ ap pel. cū ſpeciali. ⁊. ij. q. vi. placuit. ij. ⁊. xi q i. ꝑuenit. Sꝫ ſi ap pellet̉ a tali ſubde legato ad quē appel labit̉? pōt dici ꝙ ad papā cū ad ordinariū recuſatū non vi deat̉ appellandum nec ad metropolita nuꝫ omiſſo medio qꝛ talis appellatio nō tenet. jͣ. de ap. di lecti. ſꝫ ſatis poſſet appellari ad ep̄um nō obſtante tali recuſatione nō ꝙ ip̄e cognoſcat ſꝫ ut ali ꝑſone n̄ ſuſpecte co mittat. ar. ꝯͣ. c. p̄di cto ꝑlacuit. ij. c ¶ Aut ſi hoc actor s. dixit ꝙ reus pōrecuſare ordinariū ⁊ actor ſimilit̓ ut hic dic̄. ⁊ tūc ep̄s ꝯmittit alicui ꝙ ꝯpellat ꝑtes eli gere iudices ſuꝑ cā illa quibꝰ ep̄s ꝯmittet cām hͦ ip̄emet facere po ſet. ſꝫ cā vitande ſuſpitōnis hoc dictū eſt. ⁊ idē iuris credo eſſe ſiue reus ſiue actor recuſauerit ordinariū. ⁊ ē ſimile huic. xi. q. i. ꝑuenit vel ſic pōt intelligi qd̓ dicit ſi hͦ actor. ⁊c̄.i. ſi actor recuſauerit iſtuꝫ executorē ab ep̄o datū tunc ep̄s debꝫ aliquē eligere qui ꝯpellat par tes ut in alique ꝯueniāt ne poſtea ip̄m valeāt recuſare. sͣ. de off. de le. ſuꝑ queſtionū.§. i. Idē eēt ſi reus recuſaret iſtū executorē. d ¶ Ipſiꝰ ſollicitudine. hͦ iō dic̄ qꝛ delegatꝰ ab ordinario nō pōt ſue ſnīam executioni demādare. ſꝫ ille ordinarius illā dꝫ exequi. ff. de re iudi. a diuo pio.i. rn̄ſo. nec pōt poſſeſſionē dare. ff. d̓ iuriſdi. om. iudi. iubere. ſꝫ nō credo illā ſubtilitatē ſeruandā quin poſſit exeqt̉ ſuā ſnīam. qꝛ exquo cā ſibi ꝯmittit̉ intelligunt̉ ſibi oīa eē ꝯmiſſaad cām ipſā ſpectare noſcunt̉ ⁊ ſine ꝗbus cā expedire nō pōt. s. de of. dele. p̄terea. ⁊. c. ſuſpitiōis. ⁊ lex illa a diuo pio. ⁊ hͦ decr. nō ꝓh. bēt hͦ. lꝫ dicat̉ in eis ꝙ ordinariꝰ hāc ſnīaꝫ exeqͣt̉. ⁊ hͦ etiā nōuit io. ij. q. vi. ꝗſquis. ſed ſi velles hͦ ẜuare poſſet dici ꝙ hoc hꝫ locū cū or dinariꝰ eſt pn̄s. ſꝫ eo abſente delegatus uel officialis eiꝰ exequarū ſnīas ſuas. alias ꝑnicioſum eſſet hanc ſubtilitatē ſeruare. b e ¶ Seruata lege. que loquit̉ de tp̄e executionis ſnīe que facienda eſt in ꝑſonali actione poſt quattuor menſes. C. de vſur. rei iudi. l. vlti. ⁊. ff. de re iudi. l. ij. ⁊. iij.§. ſi quis. Iclericus foꝝ rei. hec regula gn̄alis eſt. jͣ. e. cū ſit. ⁊. xi. q. i. ex periētie. ⁊. c. ſe. ⁊. iij. q. vi. c. ij. ⁊. c. neminē. ⁊. C. d̓ iuriſdi. om̄ iudi. itē in crīali. ⁊. C. vbi in rē ac. l. vl. ⁊. ff. de alie. iudi. mu. ca fa. q etiā. in pͥn. ⁊ in aut̉. ut cle. apud ꝓprie. e. rn̄ſo. col. vi. fallit hec regi la in caſibꝰ notatis. jͣ. e. cū ſit. ⁊. c. licet. ⁊. c. ex tenore. g ¶ De cōſuetudine. talis cōſuetudo cōtra omnia iura p̄dicta ē. ſec introducta eſt ꝓpter negligentiā laicoꝝ in exhibenda clericis ſuſſi tia. jͣ. e. cū ſit generale. ⁊. c. licet. ⁊. c. ex tenore. ſed papa ſiue ſint ni gligentes ſiue nō quotidie cōcedit litteras clericis cōtra laicos ſu per quacūqꝫ queſtione. ⁊ ita aſſumit ſibi iuriſdictionē alioꝝ coſſid qd̓ dicit. sͣ. ti. ꝓxi. nouit. in prin. b Ux trāſmiſſa.r. forte clericꝰ erat iſte.r. qꝛ alias papa nō dediſſet

ei litteras. qꝛ licet cōcedat cleric̓o contra laicū nō tamē concedit lai co cōtra laicū. dū tamen habeant aliū ſuperiorē cū cōſuetudo curie ſic ſe habeat. niſi d̓ cōſuetudine ⁊ ſpōte ſe ſubiaceāt iuriſdictōi eccle ſie. ſic pōt intelligi. sͣ. de arbi. innotuit. ⁊ conſimilia ⁊ sͣ. c. ꝓxi. in fi. i ¶ Dn̄s. qͦ ad feudū illd̓. alias vr̄ ꝙ erāt milites eccl̓īe ut.s. dr̄ in lr̄a k ¶ Ne in iudicō ec cleſiaſtico. qd̓ qui dem facere potuit: cum papa talē ꝓhi bitionē admittat. q̄ liter cauſa feudi de beat tractari. dicit̉ sͣ. ti. ꝓxi. ceteꝝ. l ¶ Diſtulerit. ⁊ ſic ꝑ negligentiā iudicis ſecularis iuriſdictō que prius erat inef ficax apud delega tū modo eſt efficax ſic. jͣ. eo. licet. ⁊. c. ex tenore. ſic etiaꝫ delegatus per negligē tiam perdit iuriſdi ctioneꝫ ⁊ tranſfert̉ ad ordinarium. sͣ. d̓ offi. ordi. ſignifica uit. sͣ. de offi. deleg. prudentiaꝫ.§. vi. in fine. iErum. queſtio mota fuit vacā te eceleſia. vnde nō erat qui de illa que ſtiōe poſſet cognoſ cere. nec tunc aliꝗd fieri poteſt in p̄iu diciū vacātis eccle ſie. jͣ. ne ſe. vac. ꝑ to. Unde propoſitus nō tenebat̉ nec de bebat reſpōdere de feudo eccleſie corā alio iudice. sͣ. c. proxi. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. ceteꝝ Et ideo papa man dat ꝙ differat̉ que ſtio illa quouſqꝫ ec cleſia p̄latum habu erit. n ¶ Conſecratꝰ. idē eſſet ſi electus eſſet ⁊ cōfirmatus. quia tunc habet plenam adminiſtrationē ꝙͣ tum ad ea que pertinent ad iuriſdicti onē. sͣ. de elec. tranſ miſſaꝫ. ar. ad idem. sͣ. de tranſla. inter corporalia. o ¶ De feudis. ſupple cognitio de feudis. p ¶ Cognitionē. qꝛ forte dicebat̉ ab aduerſarijs ꝙ nō erat feudū ec cleſie ſed potius imperatoris. vnde dicit hic ſub ꝯditione. ⁊ ſi ep̄us eſſet negligens in queſtione feudi ꝓcedere. ſecularis iudex poſtea ꝓcederet ſicut ecōuerſo. sͣ. e. c. proxi. nō enī cognitio feudi eccleſia ſtici ſemper ad iudiciū eccleſie ſpectat. ut no. sͣ. ti. ꝓxi. ceterū. Sed cōtra videt̉ potius ꝙ ſecularis iudex nō poſſit ſupplere negligētiā ep̄i ſed per papā tunc ſupplenda eſt illa negligētia. qꝛ nō ad iudiceꝫ ſeculare. de hac cauſa pertinet etiā ſi laici ſint. q ¶ Alioquin.i. ſi ad eccleſiam nō pertineat. UUm ſit. forum rei. sͣ. e. ſi clericus. ⁊ in ꝯcor. ibi poſitis. ⁊. C. d̓ iuriſdic. om. iudi. iuris ordinem. ¶ Remiſſi. in quo caſu poſſūt per excōicationē cōpelli iuſticiaꝫ ex ercere. xxiij. q. v. adminiſtratores. īmo iudex qui negligit facere iuſticia litem facit ſuā. xxiij. q. i. dn̄s noſter. ⁊. iij. q. vij. qui ſine pecca to. arg. in aut̉. ut diffe. iu.§. hoc autē. col. ix. ⁊. C. de app. ſi appellati one. ⁊ ſi per dolū uel gratiā uel inimiciciā iudicauerit in veraꝫ litis eſtimationē ꝯdemnari debet. ff. de iudi. ſi filiuſfamilias. ⁊ in decr. noua. jͣ. de ſen. ⁊ re iudi. c. cum eterni. t ¶ Malefactores.i. raptores rerū eccleſiaſticaꝝ ⁊ inuaſores. xij. q. ij. de viro. Et iſti qui ſic bona eccleſiarū eripiūt tanꝙͣ ſacrilegi iudi cantur. ⁊ poſſunt excōicari vſqꝫ ad cōdigna ſatiſfactioneꝫ. xij. q. ij. nulli liceat ignorare. ⁊. c. quicūqꝫ. ⁊. c. predia. ⁊ eſt expreſſū. jͣ. eo. cō queſtus. ⁊ quaſi homicidie reputant̉. xij. q. ij. qui abſtulerit. ⁊ quia liti ſacrilegiū cōmittunt ut dicūt iura p̄dicta corā eccleſiaſtico iudi pis eorum dominusⁱ ſub debito fidelitatis eis inhibuit: ne de ſecula ri feudo in iudicio eccleſiaſtico re ſponderēt: ⁊ infra. Per dominuꝫ feudi cauſam iubeas terminari: ⁊ ſi ipſe malicioſe diſtuleritˡ: tu ei de bitum finem imponas. IDem. Erum quoniaꝫ de quibuſdā feudis aduerſus prepoſitum queſtio motaᵐ fuit: ſtatuimꝰ: ut ex quo epiſcopus fuerit in eccleſia cō ſecratus: de feudis ipſis ſub ſuo iudicio cognoſcatur ſi ad eccleſiaſticā cognitiōeꝫᵖ ꝑtineāt. alioquin beneplacito imperiali: ſicut iuſtuꝫ fuerit relinquatur. Ucius tertius. T Uꝫ ſit generale. ut actor foꝝ reiʳ ſequat̉: ⁊ infra. Ueꝝ quo niā ſeculares iudices in exhibēda iuſticia ꝑſonis eccleſiaſticis ſepeiudicio ſunt remiſſiˢ: in fauoreꝫ ec cleſie eſt introductū. ut malefacto resᵗ ſuos qui ſacrilegi ſūt cēſēdi ue nerabiliū locorū rectores poſſint ſub quo maluerīt iudice ꝯuenire. ¶Eleſtinus tertius. Uod clericis: ⁊ infra. Mādamuſ: quatenus ſiquas cās pecuniarias clerici pariſius ꝯmorātes habuerint ꝯtra aliquos uel aliqui ꝯtra eos: ipſas iure canoni codecidatis. Nnocentius tertius. uercell. epiſcopo. Icet ex ſuſcepto: ⁊ īfra. Mā damus: quatenus ſi quādo a laiciſuercell. litteras ſuper rebus precipue que forum ſeculare contingūt a ſe. apo. cōtigerit impetrare: ſub ap. ob. decernas auctorita ce ſunt trahendi. cū iſtud crimen ſit eccleſiaſticū ut hic̄ dicit̉ ⁊ hoc ſacrilegiū quādoqꝫ tamē per iudicē ſecularē punit̉. C. de epiſco. ⁊ cle. ſi quis in hoc ge nus. Iteꝫ crimen vſuraꝝ. jͣ. de vſur. cū tu. hereſis ſimonie periurij ⁊ adulterij. hec pertinent ad eccleſiā ⁊ ꝯſimilia. ⁊ de quocūqꝫ peccato. sͣ. de iudi. no uit. ⁊ hoc qd̓ hic dicit introductū eſt in fauorē eccleſie. ⁊ quia hoc dicit ſpecia liter de malefactoribꝰ ꝙ poſ ſint cōueniri ſub quo iudice velint. ſecus videtur intelli gendū de alijs ꝙ coram ſuo iudice ſint trahēdi: dūmodo ibi poſſint ſuā iuſticiā conſe qui ut dicitur. sͣ. eo. ex tranſmiſſa. quia qd̓ de vno concedit de alio ꝓhibere videtur. xxv. di. qualis. cū ſuis cōcorniſi cōſuetudo ꝯͣriuꝫ inducat ut dicitur. sͣ. eo. ſi clericus. in fine. Uod clericis. aliquos Letiā laicos. ⁊ eſt ſpeciale pariſius vbi ep̄us habet tē poralē iuriſdictōnē ⁊ gerit vi ceꝫ comitis. vnde ⁊ preco bā nū tibi nunciat nomīe ep̄i et regis. alias laici debēt in cau ſis pecuniarijs corā ſuo iudi ce cōueniri. nec tractaret̉ ibi cauſa iure canonico ſed ciui li: ſiue iuregentium: uel iure municipali: ſed cauſe tractā di int̉ clericos ⁊ laicos quos cōueniunt. uel ſi cōueniātur iure canonico: non obſtante ꝯſuetudine. g ¶ Icet. iuſticie ꝯplemētū Ergo quouſqꝫ ad ſnīaꝫ ꝑuenit̉ ſemꝑ eſt in pendenti an valeat reſcriptū. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. e. ex trāſmiſſa. qn̄qꝫ eniꝫ reſcriptū eſt in pendenti. sͣ. d̓ reſcrip. ſi autem. b ¶ Quo vacante. Iſte eſt er go vnus caſus in quo iudex eccleſiaſticus pōt ſe īmiſcere ſeculari iuriſdictioni.ſ. cū ſu perior nō inuenit̉. Alius eſt cum iudex ſecularis negligit facere iuſticiā ut hic. v̓. dum modo. ⁊cͣ. ⁊. jͣ. c. proxi. ⁊. c. ij. ar. xxiij. q. v. adminiſtratoreſ Tertius eſt cum aliquid am biguū fuēit ⁊ difficile ⁊ inter iudices variat̉. jͣ. qui fil. ſint legit. c. per venerabileꝫ. circa mediū. Quartus eſt ī omni crimīe eccleſiaſtico. puta vſu ra: ſacrilegio: et ſimilibus. vt vi. q. ij. c. i. ⁊. xij. q. ij. nulli liceat. ⁊. jͣ. de vſur. quoniā. Quintus eſt cū ꝑ denū ciatiōꝫ crimiuis cauſa defert̉ ad iudicē eccleſiaſticū. sͣ. ti. ꝓxi. nouit. Itē ratō ne ꝯnexitatis ut in dote. jͣ. de dona. inter vi. ⁊ vxo. de prudentia. c ¶ Ad te uel ad nos. Contra. jͣ. de appel. cū ſpeciali. ⁊ sͣ. e. ſi quis contra clericū. vbi ordinarius recuſatus cōmittit cauſā. So. illa cōtineret ius cōmune ⁊ qd̓ hic dicit locale eſt de recuſatione iudicis ordinarij ⁊ delegati. et de illis habes. jͣ. de app. ſecundo requiris. ⁊. c. cum ſpeciali. X tenore. exhiberi. ⁊ qꝛ iudices nihilominus ꝓcedebāt in cauſa comes ſignificauit hoc domino papee ¶ In iuſticia. jͣ. de dona. inter vi. ⁊ vxo. nuper. Per hoc pꝫ ꝙ cauſa viduarū nō pertinet pͥncipaliter ad eccleſiaſticū iudicē. licet pertineat ad eccleſiā quā tū ad ꝓtectionē. ut. lxxxvij. di. c. i. ⁊. ij. īmo ad iudiciū ſeculare ſpec tāt primo cauſe viduarū pupilloꝝ ⁊ orphanoꝝ. xxiij. q. v. regum. ⁊. q. iij. ab imperatori bus. ⁊. C. quādo impe. inter pu. l. vna. ſecūdario ꝙtum ad defenſionē ad ec cleſiā ſpectant. xxiij. q. v. adminiſtratores. ⁊. jͣ. de cenſi. licet. ⁊ cauſa viduarū ⁊ aliarū miſerabiliū perſonaꝝ ſpectat ad eccleſiā vbi agit̉ de iniuria ſiue de violentia eis illata. xxiiij. q. iij. ſi quis de potētibus. ⁊ ſic intellige. jͣ. eo. ex par te. vbi papa ꝯmittit cauſā vidue ſuper violentia irrogata. ⁊ ſic poteſt intelligi jͣ. de verb. ſigni. ſuper.§. vlt. ⁊ precipue circa dotes. ut in p̄dicta decre. nuper. cauſa penitentiū ad eccleſiā pertinet. xi. q. i. aliud. hereſis ſimonie adulterij: cū agitur ad ſeparationē matrimonij. jͣ. ut lite nō cōteſta. c. i. ⁊.sͣ. de procura. tue. ⁊ alie de quibus dicet̉ in ſeq. notula. ⁊ indirecte ratione peccati oēs cauſe pertinent ad eccleſiam. ut. sͣ. ti. ꝓxi. nouit. f ¶ Eccleſiaſticū iudicem. ſicut ſunt cauſe matrimoniales. sͣ. de offi. dele. cau ſam matrimonij. ⁊. jͣ. de cōſang. ⁊ affi. ex litteris. Iteꝫ cauſa natiuitatis alicu te noſtra irritas ⁊ īanes: dūmodo ꝯſules ⁊ cōe de ſe ꝯquerētibus in iudicio ſeculari exhibeant iuſticie ꝯplemētūª. Liceat tamē ipſis qui ſub eiſdem cōſulibus taliter duxe rint cōtēdenduꝫ: ſi ſe in aliquo ſen ſerint pregrauari: ad tuā ſicut hactenus ſeruatū eſt uel ad noſtrā ſi maluerint audiētiā appellare: hoc preſertim tempore quo uacante i. perio ad iudicem ſecularem recut rere nequeūt: quia ſuperioribꝰ in ſua iuſticia opprimūtur. Si uero ꝯſules iuſticie tāquā merito ſuſpe cti fuerīt recuſati corā arbitris cōi ter electis de cauſa ſuſpitionis aga tur: que ſi ꝓbata fuerit eē iuſta: ad te uel adᵉ nos ꝓ iuſticia recurrat̉ ſi cut ſuꝑius eſt expreſſū. ¶Dem archidiacono ⁊ theſaurario turonen̄. X tenore lr̄aꝝ comitis brita nie eſt noſtris auribus ītima tum: ꝙ cuꝫ cām que inter mulierē nobilem. f. ⁊.j. de meduano ſuper hereditate ſua noſcitur agitari uo bis cōmiſimus terminādam ipſe comes eidem mulieri: cum tā ipſa quā predictus.j. eſſent de foro ipſius: mādauit: ut cām deferrent ad ipſum ꝓmittens eidē: ꝙ faceret ei iuſticie plenitudinē exhiberi: ⁊ in fra. Nos igitur attēdētes: ꝙ ſic ſu mus uiduis in iuſticiaᶜ debitores: ꝙ alijs īiuſticiā facere nō debemꝰ mādamus quatenus: niſi ſit talis cauſa que ad eccleſiaſticum iudicē ꝑtinere noſcatur: ei ſuꝑſedere cu. retis: dūmodo per iudicem ſecula rem ſuam iuſticiam poſſit obtinere alioquin non obſtante ipſius cō tradictione cām ipſā ratiōe preuia

Item decimaꝝ. jͣ. de deci. per totū. Iteꝫ cauſa vſuraꝝ. jͣ. de vſur. quoniā. ⁊ ꝑ totū. ⁊ alia plura ut dictū eſt. sͣ. eo. cū ſit. ⁊. c. licet. g ¶ Terminetis. per litteras prius īpetratas ut incipiant valere ex nunc quo ad effectū. sͣ. de offi. deleg. c. iij.§. i. ff. de leg. iij. l. i.§. i. C. de dona. inter. vir. ⁊ vxo. donationes. ⁊.sͣ. de re ſcript. eam te. Interiꝫ enī iuriſdictio dormit. ſic sͣ. de reſcrip. paſtoralis. in fi. videt̉ enim comitti cauſa ſub cōditione: ſi iuſticia coram ſe terminetisᵍ. culari haberi nō poſſit. ar. jͣ. ¶ Dem piſano archiepiſcopo. de iureiu. quēadmodū. ſicut Idiligenti: ⁊ infra. Aſſeruicognitio principalis cāe ſub ſti te uſqꝫ ad hec tempora tecōditione cōmittitur in cau nuiſſe ꝙ licitum ſit clerico renunſa appellationis. jͣ. de appell. ciare ſaltem in temporalibus cauut debitus. ſic. sͣ. de off. dele. ſis iuri ſuo: ⁊ ſibi laicum iudicem inſinuante. ⁊. ff. de iure dot. ſtipulationē. Qd̓ autē littere conſtituer̄ preſertim ubi aduerſaque ab initio nō valēt: poſtea rij uoluntas accedit ac tenere iura ꝯualeſcāt. eſt ar. sͣ. d̓ reſcrip. mentum ſuper hoc interpoſitum ſi autē. jͣ. de cōuer. cōiug. pla reſpondiſti: immemor conſtitutio cet. ff. de iniuſto rup. ⁊ ir. tenis qua cauetur pacto priuatoruꝫ ſta. cū in ſecundo. ff. de libe iuri publico mīme derogari. Cuꝫ ⁊ poſthu. ſi quis poſthumos ergo iuſ hoc in mileuitan. ⁊ carth. in prin. ⁊. ff. de pign. act. ſi in rem.§. vlti. ⁊ sͣ. de elect. ꝙ ſiconcilio ſit ſpecialiter promulgacut. Arg. cōtra. sͣ. de elec. du tum: ne clerici clericos relicto ſuo dū. vbi de hoc. ⁊. jͣ. de proba. pontifice: ad iudicia publica perpoſt ceſſionē. Iteꝫ hic habes trahantˡ: alioquin cauſaꝫ perdantꝰ ꝙ iuriſdictio perdit̉ per ne gligentiā. ſic sͣ. de offi. deleg. prudentiam in fi. ⁊ sͣ. de off. or. ſignificauit. ⁊. c. licet. ⁊ ſic littere iſte ſunt in pendenti quouſqꝫ appareat d̓ negligentia iudicis ſecularis sͣ. e. c. ꝓxi. ſicut in pēdenti eſt. an in ſenatuſcō. macedo. ꝯmiſſum ſit. ff. ad mace. l. i.§. ſi pendeat. h CIdiligenti priuatoꝝ. ſic ergo pꝫ ꝙ priuatoꝝ pacto iuri publico nō dero Ogat̉. ff. de pact. ius publicū. ⁊. l. inter debitorē. sͣ. de arbit. cū tp̄e. et. jͣ. de ſen. ex. cōtingit.i. nemo.n. ius publicū remittere pōt aliquibus pactionibus. nec mutare formā antiꝗtus ꝯſtitutā. ff. de admi. tu. quidā decedēs. ⁊. jͣ. de te ſta. requiſiſti. ⁊ nemo pōt facere ꝙ leges in teſtamēto ſuo locū nō habeāt. ff. de leg.i. nemo. ⁊. ff. ad. l. falſi. qd̓ de bonis.§. i. ⁊. C. de cōdi. inſer. l. ij. ⁊. C. d̓ iura. ca. l. vlt.§. ſed qꝛ. ⁊. x. q. i. ſic quidā. ff. de poſtu. quos ꝓhibet. jͣ. de excep. c. exceptionē. arg. ꝯtra. ff. de pact. paciſci. ⁊. l. pactū inter heredes. ff. a quibꝰ app. nō licet. l. i. in fi. ⁊.§. i. ⁊. C. de tēpo. ap. l. vlti. in fi. ⁊. ff. de fer. l. i. ff. de mi no. ſi iudex. ⁊. jͣ. de regu. ad apoſtolica. ⁊. jͣ. de pͥuile. ſi de terra. ⁊. c. accedenti bus. ⁊. C. de pact. ſi quis in ꝯſcribendo. vbi videt̉ expreſſū. ⁊. jͣ. e. dilecti. Su per hac ꝯtrarietate dicas ꝙ illi iuri qd̓ eſt tantū introductū in fauorē aliquo rū bene pōt quis renūciare. ſed ſi aliqd̓ ius in troductū eſt in fauorē quorun dā pro publica vtilitate ipſoꝝ ⁊ odio alioꝝ nullus pōt tali iure renūciare. ta le eſt hoc de quo hic agit̉. qd̓ introductū eſt nō tam in fauorē clericoruꝫ ꝙͣ in odium laicoꝝ. ipſi enī clericis opido ſunt infeſti. ut. ij. q. vij. laicos. et. c. laici ⁊ tale eſt illud. xvij. q. iiij. ſi quis ſuadente. qꝛ ei renūciare nō poteſt. jͣ. de ſen excō. ꝯtingit. ſicut potes videre in ſimili. mulier pōt renūciare vell. quia in fa uorē ipſius tantū introductū eſt. ff. ad vell. l. vlti.§. pe. ⁊. C. e. ti. iubemus. ꝓ pter infirmitatē ſexus. C. ad vell. ſi ſine. ⁊. ff. e. l. ij.§. verba. ſed macedo. non pōt renūciari. qꝛ illud in fauorē quorundā introductū eſt ⁊ in odiū creditoꝝ ff. ad macēdo. ſed ⁊ ſi pater. in fi. Similit̓ beneficio reſtitutionis nō pōt renu ciari. qꝛ tam in fauorē ꝙͣ in odiū introductū eſt. licet ſit arg. ꝯtra. ff. de mino. ſi iudex Item ⁊ alia ratio ꝯſueuit aſſignari: quare nō poſſit clericus in aliuꝫ iudicē ꝯſentire. qꝛ preiudicat̉ ep̄o ſuo ſine cuius cōſenſu iurare non pōt nec aliū iudicē habere. xi. q. i. clericū. ⁊. iij. q. vi. nō liceat. jͣ. de iura. calū. c. i. in fi. Itē ab alio nō poteſt recipere ordinē niſi ab ep̄o ſuo. ergo nec iudiciū qd̓ eſt maius. ſic argumentat̉ canon. ix. q. ij. nullus primas. jͣ. de parro. c. iij. ¶ Item nō pōt ab alio p̄lato petere anime iudiciū qd̓ eſt occultū. molto fortius nō po teſt petere iudiciū ꝑſone. jͣ. de peni. ⁊ re. omnis vtriuſqꝫ. ⁊ de peni. di. vi. placuit. Sic poſſet ꝯtingere ꝙ omnes ſubditi ep̄i aliū ſibi iudicē eligerent. Lar cus vero bene pōt aliū iudicē ſibi eligere in ciuili negocio. ff. de iudi. l. i. ⁊. ij. ſed in criminali nō. xi. q. i. ſi quis cū clerico. ⁊. C. de iuriſdic. om. iudi. iteꝫ in criminali. Clerici tn̄ arbitros bene poſſunt eligere p̄ter ꝯſenſuꝫ ep̄i. sͣ. de ar bi. c. i. ⁊. ij. ⁊. c. dilecti. ⁊ per totum titulū. ¶ Iteꝫ dixi ꝙ illi priuilegio. ſi quis ſuadente. renunciare nō poteſt. tamē clericus verberatꝰ a laico uel ab alio poteſt ei remittere iniuriā quantū ad ſe ſed nō quantū ad eccleſiam. xxiij. q. iiij. ſi is qui. lxiij. di. ſalonitane. i ¶ Concilijs ſit. que concilia tu habes. xi. q. i. inolita. et. c. placuit. quorum verba hic ponuntur. k ¶ Ne clerici. hic ponit tenorē. c. inolita. ⁊. c. placuit. quoꝝ v̓ba hic ponunt l ¶ Pertrahant. ⁊ ſic trahunt̉ inuiti. ⁊ ideo punit̉ ille qui eos trahit. ⁊ ſic lo quitur. c. inolita in actore. m ¶ Cauſam perdant. Sed nunquid per ſententiā an ipſo iure? H. dicebat ꝙ ipſo iure perdit cauſam. ſed videt̉ potius ꝙ per ſententiaꝫ. arg. predicti c. inolita. vbi dicit cōuentus. ⁊ cauſam perdit. ⁊. C. de iuriſdic. om. iudi. iteꝫ in criminali. vbi dicit. actor actione cauſe mulctetur: reus pro condemnato habeatur. ⁊. arg. predicti. c. placuit. vbi dixit. locū ſuum amittat. quod ve rius videt̉ oppo. ad hoc arg. jͣ. de exceſ. prela. grauem. Hoc dicit Io. h. contra Sed nunquid intelligimus hanc penā imponendā ſtatim vel poſt con tentionē uel poſt litis ꝯteſtationē. uel tantū ſi perſeuerat vſqꝫ ad ſi nē cauſe. Et videt̉ certe ꝙ poſtꝙͣ vocatus eſt ad iudiciū. xi. q. i. in olita. vbi dicit ad iudicia publica nō pertrahant ſi ꝯtrafecerint cau ſam perdant. ⁊. c. placuit. vbi dicit qui de ſeculari iudice poſcit au xilium. ⁊cͣ. ⁊. C. de iuriſdic. om. iudi. iteꝫ in criminali. vbi dicit. qui inuocauerit in veti to examīe. Sed videt̉ ꝙ ante litis cō teſtationē poſſit pe nitere. nec incidit in penam. ff. rē rat. habe. amplius hoc ⁊. ff. de in ius vo. l. quāuis. ⁊. ff. de iuriſdi. om. iudi. ſi cū venerit. ⁊. ar. illius c. placuit. vbi dicit: ſi crimen fuit inten tatū. uel ciuilis cau ſa cōmota per que verba innuit̉ ꝙ lis fuit cōteſtata. īmo etiā videt̉ ꝙ quan docūqꝫ ante ſenten tiā licitū ſit penite re. arg. ff. de inoffi. teſta. papinianus. §. meminiſſe. ⁊. C. de his quibuſ ut in dig. alia cauſa. ⁊. ff. quod me. cauſa. ſi cū exceptione.§. hec actio. ⁊.§. ſatis. Hu. dicebat ꝙ hic nō eſt locus penitentie. benignius tamē eſt et tutius dicere ꝙ ante litis cōteſtationē ſine pena deſiſtere poteſt. arg. illius. c. pla cuit. quia ꝓmptiores debemus eſſe ad miſericordiā ꝙ ad rigorem ff. de ac. ⁊ obli. l. arrianus. poſt litē vero conteſta. nō poteſt vitare pena. arg. predictaꝝ. ll. amplius hoc. ⁊. c. quāuis. ⁊. l. ſi cū venerit. ſed in cauſa ſpirituali ſola depoſitio querimonie ſufficit ut ab eccle ſia tanꝙͣ membrū putridū abſcindat̉ ⁊ beneficia alijs conferantur jͣ. de exceſſ. prela. grauem. Sed pōt dici ꝙ illud eſt propter exceſſū nimiū eo ꝙ in ſuū epiſcopū tantū facinus attētare preſūpſit ut me rito augeri debeat pena. ff. de re mili. omne delictū.§. i. ſed de rigo re debent puniri qui in vetitū examen alios trahunt. n ¶ A cōmunione ſacramentoꝝ. quia in penā reuocabunt̉ a ſacra mētis ad tēpus. arg. ij. q. vi. catholicus. uel potius a cōmunione. i. officio ⁊ beneficio. ſi clericus eſt priuet̉ ut dicit Hu. ſed nimis rigi da eſſet hec pena. nec etiā talis expoſitio cōſonat littere. ⁊ ita dicit ꝙ nō perdit locū ſuū. ſi perdere vult quod euicit ⁊ hucuſqꝫ loquit̉ in actore. ſequentia v̓ba ⁊ tam ep̄i. ⁊cͣ. in reo. o ¶ Tam ep̄i. hic ponit tenorem illius. c. placuit. p ¶ Purgare. Et ſic loquit̉ in reo. c. placuit. Et ideo quia ſponte elgit vetitū iudiciū punitur. ⁊ expone purgare.i. examinare cauſā ſu am. Et dic ꝙ voluerint cū effectu.i. fecerint. ꝙ examinaretur ibi cauſa. nam ſi inuiti traherent̉ nō punirent̉. Arg. ꝯtra. sͣ. de iudi. ar ſi clerici. ⁊. xi. q. i. in clericorum. q ¶ Pro eis lata ſit. Sed quid ſi cōtra eos lata ſit? videt̉ ꝙ nō tene at. quia ſentētia a nō ſuo iudice lata nō tenet. sͣ. de iudi. at ſi clerici. xi. q. i. clericoꝝ. ſatis pꝫ quid dicendū ſit. nam ſi obtineret ſentētia nō valeret. ſed ſi ꝯtra eos lata eſt de iure tenere nō deberet. tamen quantū ad ſe ⁊ in odiū illoꝝ ſeruabit̉ talis ſententia et cōpellet̉ ad hoc ꝓpter culpā ſuam. īmo multo fortus pro ꝯdemnato debet ha beri. arg. sͣ. de renunci. quod in dubijs. r ¶ Perdant.i. rem que ab eo petebat̉ de qua fuerūt abſoluti ⁊ habi bant̉ pro ꝯdemnatis et res illa dabit̉ actori cui facta eſt iniuria. qꝛ reus aliter ſe ꝯueniri nō patiebat̉. quia forte potens erat ⁊ actor ip ſum timebat. vnde nō audebat illū ꝯuenire coram ſuo iudice. ⁊ ſic actor inuitus ⁊ coactus cōuenit illū ſic in precedenti caſu actor per dit qd̓ euicit ⁊ datur reo qui inuitus tractus fuit ad iudicē alienu ſed ſi vterqꝫ fuerit in culpa tunc debet dari ille eccleſie cui facta eſt iniuria ⁊ iuriſdictio eius ſpreta. ⁊ qd̓ dicit perdant qd̓ euicerint. in tellige cū cauſa eſt ꝓpria clerici. ſecus ſi negociū ſit eccleſie. quia d̓ lictum perſone. ⁊cͣ. xvi. q. vi. ſi ep̄um. ſ ¶ Si locū. ecce reus habet electionē uel perdat cām uel amittat lo cū ſi potius vult perdere locū. nūquid habebit quod euicit; ſic ſi a ctor fuit in culpa aliaſ nō. qꝛ factū iſtius nō debꝫ obeſſe actori inno centi. ⁊ ſic eſt caſus in quo tenet ſnīa a nō ſuo iudice lata. t ¶ Manifeſte patet. hic ergo patet arg. ex precedentibus concilijs ꝙ nec inuiti. ⁊ hoc ex concilio mileuita. inolita. nec volentes ⁊ hoc ex concilio. Cart. placuit. u ¶ Paciſci poſſunt. ut iudicia ſecularia ſubeant. Sꝫ nūquid tacite poſſunt renūciare ſuo foro. videt̉ ꝙ ſic reſpōdendo corā laico? Ar. iij. q. vi. pulſatus. nam ⁊ papa renūciat ſuo foro. ij. q. vij. nos ſi inco peteter. ⁊. q. v. mandaſtis. multa enī poſſumus tacite ad que nō poſ ſumus nos pacto aſtringere. ff. de ꝓcu. filiuſfamilias.§. veterani. ⁊ ⁊ a communioneⁿ habeantur extra nei: ⁊ tam epiſcopiº quaꝫ diacones ſeu quilibet clerici ī criminali: ſeu in ciuili negocio: ſi derelicto eccle ſiaſtico iudicio publicis iudicijs ſe purgareᵖ uoluerint etiam ſi pro eis ſit lataq ſententia: locum ſuum amittant: ⁊ hoc in criminali actione: in ciuili uero perdāt quod eui cerint: ſi ſuum locuꝫ maluerint ob tinere: manifeſte patet ꝙ non ſolū inuiti: ſed etiam uoluntarij paciſci non poſſuntª: ut ſecularia iudicia ſubeant. cuꝫ non ſit beneficiū hoc perſonale: cui renunciari ualeat: ſed potius toti collegio eccleſiaſti co ſit publice indultum: cui priua toruꝫ pactio derogari non poteſt.

C. de pac. l. vlti. ⁊. C. de iura. calum. l. ij. in fi. Dicas ꝙ neqꝫ tacite neqꝫ expreſſe pōt clericus aliū iudicē ꝯſtituere. īmo in eccleſiaſticā perſonā ſine licētia ſpeciali ep̄i ſui ꝯſentire nō poteſt nec illū in iudicē eligere. ut. iij. q. vi. nō liceat. jͣ. e. ſignificaſti. vbi determinatur iſta dubitatio. ut ibi dicit. x ¶ Iuramentuꝫ. ſic ergo pꝫ ꝙ ſi contra ctus non tenet ſiue pactū iuramentum de obſeruādo ip̄m ꝯtractū uel pactuꝫ nō tenet neqꝫ obligat. C. de leg. non dubiū. ⁊ qꝛ iuramē tuꝫ ꝯtra bonos mo reſ ⁊ vim legū ⁊ au ctoritatē iuris nulli us eſt momēti. ff. d̓ le.i. ſi quis inquilinos.§. ſi quis. ⁊ qꝛ iuramentū nō debꝫ eſſe vinculū iniqui tatis. xxij. q. iiij. int̓ cetera. ⁊. jͣ. d̓ iureiu. quāto. Item ar. ꝙ ſi pͥncipale n̄ tenet nec acceſſorium. ut C. de yſur. eos. C. depoſiti. l. ſi depoſi ta pecunia. ⁊. l. predicta nō dubiū. ⁊. j de fide inſtru. inter dilectos. ⁊ qꝛ idem iuris eſt in pͥncipa li ⁊ in acceſſorio. sͣ. de offi. dele. prudētiā. in fi. Ar. contra jͣ. de iureiu. debito res. ⁊. c. cū ꝯtingat ſimiliter qd̓ iuris ē in acceſſorio ⁊ ī pͥn cipali. ar. xxiij. q. i. paratus. verſus fi. v̓. nam ſi xp̄iana. in fi. alias eſt. c. Arg. ꝯtra: ꝙ aliud eſt in acceſſorio ꝙͣ in pͥncipali. ff. d̓ pac. l. iij. Arg. cōtra ſublato acceſſorio tollit̉ pͥn cipale. ff. de pact. l. ij. Arg. ꝯtra. C. de remiſ. pig. creditricē. Item ſignat̉ cōtra. jͣ. de iureiu. cuꝫ contingat. vbi iura mentū ſuper ꝯtrac tu ꝯtra legē facto p̄ ſtitū ſeruatur. ⁊ ibi de hoc. b. Um cōtingat maxime.i. tantum. ſic. xi. q. iij. ſi quis e piſcopus dānatus. nā tantū ab illo puniendus eſt vbi de linquit. vi. q. iij. pla cuit. jͣ. de rap. c. i. ubi de hoc. Uel dic: ꝙ licet alibi poſſit excōicari. nō tn̄ ab alio pōt deponi ꝙͣ a ſuo dioceſano. ſecus ſi ciuiliter a geret̉ de beneficio. jͣ. eo. poſtulaſti. quādo reus ſit remittendus ad ſuum iudicē. dicit̉. iij. q. vi. c. i. ⁊. jͣ. de rap. c. i. b ¶ Uel cōſuetudine. Nota ꝙ ꝯſuetudo dat iuriſdictionē. ix. q. iij. cōqueſtus. sͣ. de arbi. dilecti. C. de eman. l. i. ⁊ vlt. ⁊ sͣ. de offi. ordi. irrefragabili. Sed qualiter poteſt in hoc caſu priuilegiū uel cōſuetudo dare iuriſdictionē: cuꝫ nemo ſibi uel ſuis ius dicere poſſit. ff. de iuriſdic. om. iudi. qui iuriſdictioni preē. ⁊. C. ne quis ī ſua cauſa lus ſibi dicat. l. vnica. Sed dic ꝙ dn̄s familie poteſt habere ordina naꝫ iuriſdictionē ſuper familiā ſuā. ſicut magiſter ſuꝑ diſcipulos ſu bs ut in conſti. frederici. C. ne fil. pro patre. aut̉. habita. ſicut ep̄us in ſuos canōicos. ⁊ ſicut pater ſuꝑ filio ſuo. ut. iij. q. vij.§. tria. circa ſ. e. xxiiij. q. iiij. duo iſta nomina. ⁊ ſi ſuſpectus fuerit dominus pe tat actor ei aliquē aſſociari. iij. q. iij.§. offerat̉. vel eligat arbitros. sͣ. ε. ſi quis contra clericū. ⁊. xi. q. i. peruenit. jͣ. de ap. cū ſpeciali. nec iuramentumˣ licite ſeruari potuit: quod contra canonica ſtatuta illicitis pactionibus informat̉. I Dem beluacen̄. epiſcopo. Um contingat interdum: ⁊ ī fra. Inſuper poſtulaſti: an cū aliqui clerici deputati ſeruitio capituli beluac. aut aliorum clericorum tue dioceſis ſuper exceſſibus impetuntur: ſint cogendi coram te uel potius coram illis quibus ſer uiunt querelantibus reſpondere: cum illi ſibi iuriſdictionem huiuſmodi uendicare contendant: licet illos excommunicare non ualeāt uel alias etiam coercere. Super quo taliter reſpondemus: ꝙ ad te utpote ordinarium de talibus debent conquerentes habere recurſum: maximeª ſi ſuper his impetūtur: que in tua noſcūtur dioceſi cōmiſiſſe: niſi forte hi quibus delinquentes ipſi deſeruiunt ex indulgē tia uel conſuetudineᵇ ſpeciali iuriſ dictionem huiuſmodi ualeant ſibi uendicare. ¶Dem. Oſtulaſti per ſe. apo. edoce ri utrum ſacerdos habēs ec cleſiam in una dioceſi: ⁊ reſidens ī eadē: domiciliuꝫ uero patrimonij ratione in alia ibi delinquēs ab eo in cuius dioceſi habꝫ patrimoniū pro delicto ibidem commiſſo de beat iudicari: preſertim in cauſis que officij ſui ſeu beneficij priuatō neꝫ expoſcunt. Ad quod breuiter reſpondemus: ꝙ per epiſcopuꝫ in cuius dioceſi deliquitᶜ ſententia ꝓ mulgari poterit in eundem. Sed ab eo in cuius dioc. beneficiuꝫ ob tinet: erit quo ad illud executio facienda. HOno. tertius archiepō decano ⁊ archidiacono turon̄. X parte. b. quondam anglie regine fuit propoſitū: ꝙ cum nobilem uirum gu. detentorem ca ſtri ſegrey. ratione dotalicijª pertinentis ad ipſam: quo per eum uel eius complices cōtra iuſticiā fuerat ſpoliata: auctoritate bone memorie. Io. pape pre.n. coram uo bis traxiſſet in cām: dictus nobiliſ excipiendo ꝓpoſuit: ꝙ littere apo ſtolice nō ualebāt: pro eo ꝙ caſtrū guargie ubi eſt eius domiciliū pri cipale: ꝯſiſtit in dioc. rodon̄. que ultra duas dietas a turonis eſt remota. Ueꝝ replicatum fuit ex ꝑte regine: ꝙ idem nobilis turonis ſa tis poterat ꝯueniri: cum non ſoluꝫ in rodon̄. dioc. ſed etiā in andegauen̄ᵉ. dioc. exiſtat: eo ꝙ ⁊ caſtra ⁊ redditus plureſ habet in ipſa: ⁊ ca ſtrum de quo queſtio uertitur ī ea dem eſt dioce. que a turon̄. nequa quā ultra. xij. leucas diſtat. Idem quoqꝫ adiecit: ꝙ cum dicta regina ius ſuum coram domino feudi pro ſequi debuiſſet: littere apoſtolice nō ualebant: cum nō faciebant mē tioneꝫ: ꝙ dominus feudi fuerit re quiſitus: ⁊ ipſe in exhibenda iuſti cia extiterit negligēs uel remiſſus ſubijciens ꝙ eedem littere falſitate expreſſa fuerāt impetrate: eo ꝙ ſuggeſtum fuerat caſtrum illud ad eandem reginā rōne dotalicij per tinere: cū nec ab initio nec durante matrimonio a uiro ſibi fuerat in donationē ꝓpter nuptias aſſignatū. Ad hec autem fuit ex parte ipſi us regine reſponſum ꝙ uidua ſpo liato irrequiſito feudi domino ſpo liatorem ſeu detentorem rei coraꝫ eccleſiaſtico iudice poterat cōueni re: cuius intereſt uiduas defenſar̄. ⁊ infra. Mandamus: quatenus ſi uobis conſtiterit dictum nobilem terram ⁊ mentionē habere in ande gauen̄. dioceſi: in qua interdū con ſueuit cōmorari: ⁊ ipſaꝫ dioc. ultra duas a turon̄. non diſtare dietas: ⁊ in eadem litigioſaꝫ rem eſſe nō ob ſtantibus exceptiōibꝰ alijsᵉ que ī petitore potius quā in poſſeſſorio quod regina ꝯtra eūdē nobilē ītētabat: locū habere uidētur: in ipſo negocio iuxta prioꝝ ꝯtinētiā lr̄aꝝ rōne preuia ꝓcedatis. Rego. nonus fratri palmerio canonico ſancte trinitatis. Poſtulaſti. deliquīt. ⁊ ita delictū dat iuriſdictionē. jͣ. eo. c. vlt. ⁊. vi. q. iij. pla cuit. ⁊ ep̄us iſte in cuiꝰ dioceſi deliquit debet ferre ſententiā ꝯtra ip̄m ſuꝑ crimine ⁊ nō ſuper eccleſia: ⁊ hec ſentētia lata ſub vno facit fidē et in alio iu dicio. ſi. xxiiij. q. i. ſubdiaconus. xi. q. i. ſtatuimus. ff. de iureiu. ſi duo patroni C. de lib. ca. iubemus. d ¶ Executio facienda. ille e niꝫ iudex in cuius dioc̄. ē res in qua fieri debet executio d̓ bet ſententiā mādare executioni. ⁊ ſic ille ep̄s cui ſubeſt illa eccleſia iſtius clerici pͥua bit illū per ſententiā ab alio e piſcopo latā. ar. ff. de re iudi a diuo pio.§. i. In criminibꝰ ſi crimē magnū eſt ille iudex exequat̉ ſentētiā ubi delictuꝫ eſt perpetratū. jͣ. de rap. c. i. ⁊ ff. de re mili. deſertore. in pͥn ci. ⁊ in autē. ut nulli iudi.§. ſi vero quis cōprehenſorum. col. ix. Xꝑte. b. dotalicij. i. do nationis ꝓpter nuptias mulier.n. dote dare viro. vii autē dicit̉ dare vxori donatō nē ꝓpter nuptias. jͣ. de dona. inter vir. ⁊ vx. nuper. in fi. b ¶ Complices. Nota ꝙ tene tur quis hͦ interdicto ſiue ꝗs fecit ſiue complices eiꝰ ipſiꝰ mādato ſiue etiā ratū habue rit. jͣ. de reſti. ſpoli. cū ad ſedē ⁊. ff. d̓ vi ⁊ vi ar. cū a te. ⁊. l. ii. §. cū ꝓcurator. qꝛ facientes ⁊ cōſentiētes pari pena puniū tur. sͣ. d̓ of. del. c. i. ⁊. ij. q. i. no tum in fi. ⁊ tenent̉ etiā alia ra tione ſi rē illam ſcienter recepit a deiectore. jͣ. de reſti. ſpo. ſep̄e ꝯtingit. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. qꝛ. c ¶ Andegauen̄. pōt enī quis habere domiciliū in diuerſis locis. ff. ad munic. aſſumptio .§. iure. ⁊. l. filij.§. ſenatores. ⁊. ff. de ſena. ſenatores. verū tn̄ ſola poſſeſſio domus que ꝯparat in alia ciuitate nō fac̄ domiciliū. ff. de muni. lib̓tus §. ſola domus. niſi eā inhabi tauerit. vnde dicit. jͣ. in qua ī terdū ꝯſueuerat habitare: ſꝫ deſinit eſſe municeps adeptꝰ ſenatoriā dignitatē. ff. ad mi niceps. Sed hoc verū ē quā tū ad munera nō ꝙͣtū ad di gnitatem. ut ibi dicit. d ¶ In eadem dioc.i. andega uen. Hoc enī ſufficeret ſoluꝫ ſi coram ordinario andega uen̄. queſtio iſta mota fuiſſet qꝛ ratione rei de qua quis cō uenit̉ ſortit̉ quis forū. sͣ. e. ſa ne. jͣ. e. c. vl. ⁊. C. vbi ī rē ac. l. actor. etiaꝫ ſi res ſit mobilis. ff. de iudi. quod legat̉. ⁊ de hͨ dicitur. eo. c. vlti. e ¶ Alijs. ꝙ caſtrum illud aſſi gnatū nō fuit ipſi in donationē ꝓpter nuptias a viro. Item ⁊ alia ꝙ dominꝰ feudi nō fuit requiſitus anteꝙͣ litteras impetraret. iſte exceptiones locuꝫ no hn̄t in poſſeſſorio ſed in petitorio locū hn̄t ut hic dicit; ⁊ ſic videt̉ ꝙ lr̄e impe trate contra laicū nō valeant. niſi primo iudex ſecularis fuerit requiſitus et negligēs. ſiue fuerit dn̄s feudi. ſiue alius iudex niſi de hoc in litteris fiat mer tio. cū hec exceptio in petitorio locū videatur habere. vnde ſignat̉ ꝯtrarium sͣ. e. ex tenore. ⁊. c. licet. ⁊. c. ex trāſmiſſa. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. ceterū. vbi expreſſe videt̉ ꝙ non ſit neceſſe de hoc facere mentionē. ſed ſufficit ꝙ ſuperſedeat litteris. dūmodo dn̄s feudi vel alius ſecularis velit ⁊ paratus ſit iuſticiaꝫ exhibere ⁊ poſtꝙͣ cōſtiterit de negligentia procedāt alij. Sic ergo intellige qd̓ hic dicit que potius in petitorio locum habere vident. ut.ſ. nō ꝓcedat delegatus per litteras impetratas ſuper ꝓprietatis iudicio ſi dn̄s feudi: uel etiā alius ſecularis paratus ſit iuſtitiā exhibere. ⁊ ita lr̄e ab initio ſuſpēſe manēt poſtꝙͣ ve ro apparuerit de negligentia iudicis ſecularis ſiue domini feudi. ex tunc incipiūt habere effectu. ſed ex toto nō elidunt̉ ẜm ꝙ hic iſte nobilis intēdebat. de hoc dictum eſt. sͣ. de of. dele. ſignificantibꝰ. Ite eſt arg. ex hac decre. ꝙ ca P 2

viduarū pertinet ad eccleſiā. quia hic dominus papa audit viduā iſtam non obſtan̄. exceptioni. predictis. Dic de hoc ut dixi. sͣ. eo. ex tenore Item hec ex ceptio ꝙ caſtrū nō fuerit in donatione propter nuptias aſſignatu merito debuit reprobari. quia erat queſtio pͥncipalis ſi regina ageret de ꝓprietate. vn de nō debebat ꝓponi in modū exceptionis. hic enī debebat ꝓbare regina ſi principaliter ageret petitorio iudico. Illud ſcias ꝙ illd̓ qd̓ venit in principali queſtione ſiue ip̄am ꝯtingat aut excep tio peremptoria nō debet ꝓ poni in exceptione dilatoria quia talis exceptio nō impe dit lit. ꝯteſta. ut hoc traditur in quadā decre. Inno. iiij. in cōcilio Lugd̓. de lit. cōteſta. que incipit. Exceptionis per emptorie. niſi in caſibꝰ ibidē ꝯtentis. quia exceptio eſt ac tionis excluſio ut peremptoria. ff. de excep. l. ij. ſiue iudi cis uel actoris repulſio. ſicut ſunt dilatorie. jͣ. de except. pa ſtoralis. ⁊. jͣ. de app. ſecundo requiris. Sed quare appella tur mulier iſta in principio. ⁊ hͦ regina. cū rex qui fuit maritus ipſius mortuus ſit? pōt h ⁊ debet ſic appellari quouſqꝫ nupta fuerit viro īferioris di gnitatis. ff. de ſena. femine. ⁊ C. de nup. cuꝫ te. ⁊. ff. ad mu nicipa. filij.§. vidua. Onqueſtus. pleno iu re.i. quoad ſpūalem ⁊ tēporalē iuriſdictionē g ¶ Quaſi poſſeſſione. hoc iō dicit. quia iuriſdictio ⁊ omīa iura īcorporalia ⁊ ſeruitutes nō poſſident̉ ſed quaſi poſſident̉. ſic. jͣ. de ca. poſ. cuꝫ eccleſia. ⁊ habes hoc. ff. de vſucapio. ſequit̉.§. ſi viam. qꝛ in corporalia corporaliter appre hēdi nō poſſunt. poſſeſſio ve ro corporalis dicta eſt quaſi pedū poſitio. ff. de acquiren. poſ. l. i. h ¶ Inuaſores reꝝ. Sic patꝫ ꝙ inuaſores rerū eccleſiaſti carū tanꝙͣ ſacrilegi ſunt vſqꝫ ad ſatiſfactionē excōmunicandi. quicquid eniꝫ datū eſt eccleſie pro remedio peccatorū ad humanos vſus non debet amplius applicari. ut hic dicit. ⁊. jͣ. de rerū permut. iniuſtū videtur. ſic. xij. q. ij. nul li liceat. quicunqꝫ predia. qui abſtulerit. ⁊. c. i. de illis capitulis hic fit mentio de hoc quod dictū eſt. sͣ. eo. cum ſit. Iſtos inuaſores poteſt eccleſia ſub quo maluerit iudice cōuenire. ut. sͣ. eo. cum ſit generale. et iſti nō ſunt excōmuni cati ipſo iure ſed ſunt excōmunicandi quouſqꝫ ſatiſfecerint tā de iniurijs ꝙͣ de damnis. ut hic patet. īmo iniuriā eccleſie factā prelatus remittere non po teſt. xxiij. q. iiij. ſi is qui. ⁊. lxiij. di. ſalonitane. Ilecti filij. contra. a. licet propriū nomē anteceſſoris ſit expreſſum. ad ſucceſſoreꝫ tamē extendit̉ reſcriptum. ⁊ hoc ideo: quia nomine eccleſie ⁊ pro ipſius eccleſie vtilitate mutuū contractū hic fuit. ⁊ ideo ſucceſſor conuenit̉ per reſcriptū impetratū cōtra anteceſſorē. nec obſtat expreſſio nominis qui vna perſona intelligitur. de hoc notatur. sͣ. de reſcrip. ſignificauit. k ¶ Qui ſe certo loco. Qui certo loco ſoluere promittit ⁊ nō ſoluit tenetur ad uerſario ad intereſſe pro eo ꝙ nō ſoluit loco promiſſo ſi ſua intereſt ꝙ ibi nō fuit ſatiſfactū. ff. de eo qui certo loco. l. ij. de hoc dictū eſt. sͣ. de offi deleg. p. ⁊ g. per hoc enim ꝙ certo loco ſoluere promiſit renunciaſſe intelligit̉ indulgē tie conceſſe anglicis: quod facere potuit cū tantum in fauorē cuiuſlibet ⁊ ſin gulariter cōceſſa fuerit cū non ſit tale priuilegiū quod ſit publicū vtilitate et auctoritate. vnde quilibet ei iuri quatenus tangit perſonā ſuam pōt renunciare. C. de pact. l. ſi quis in cōſcribendo. jͣ. de regu. ad apoſtolicā. de hac mate ria dictum eſt ſatis. sͣ. eo. ſi diligenti. l¶ Ubi domiciliū. Et ſic duobus locis poterat cōueniri: ſcilicet vbi promiſit ⁊ vbi habet domiciliū. jͣ. eo. c. vlti. ⁊. sͣ. eo. c. ex parte. ſic eſt in electione creditoris. vbi malit ipſum cōuenire. ſi. sͣ. eo. cum ſit. m ¶ Cum iuſtis ⁊ moderatis expenſis. Expenſe iſte moderate debent eſſe. jͣ. de ſequeſtra. ad hoc. ⁊. jͣ. de dolo ⁊ cōtu. finem. ⁊. cum dilecti/ ⁊. jͣ. ut lit. non cōteſta. quoniā.§. in alijs. ⁊ nō ſuperflue ſiue delicate. ff. de pigno. actio. ſi ſer uos. in fi. ⁊. ff. de damno infec. inter quos.§. vltimo. ⁊. l. ſequēti. de hac mate ria dicitur. jͣ. de dolo ⁊ cōtu. finem. ⁊. c. cū dilecti. ⁊ damna que ſuſtinuit reficere debet. jͣ. de fideiuſſori. peruenit. Sed qualiter probabunt̉ expenſe ⁊ dana illata propter hoc?. Expenſe probabunt per iuramentū illius qui eas fecit premiſſa taxatione a iudice. ſicut hic bene probat̉. C. de iudi. ſancimus. ⁊ Onqueſtus ē nobis bonon̄. epiſcopus: ꝙ poteſtas ⁊ com mune bononien̄. temporalem iu riſdictionē que ī quibuſdā caſtris ⁊ uillis eccleſie bononien̄. cōpetit pleno iure: ⁊ in cuius quaſi poſſeſ ſioneᵍ fuiſſe ac eſſe dinoſcitur: per uiolentiā uſurpare preſumūt: ⁊ in fra. Cum aūt ualde ſit iniquuꝫ: ea que collata ſunt ꝓ remedio pecca torum uenerabilibus eccleſijs uel relicta aut eis modis iuſtis alijs acquiſita alijs uſibꝰ applicari: pro pter quod merito inuaſores ipſarum rerum tanquam ſacrilegi ſūt anathemati uſqꝫ ad ſatiſfactionem congruaꝫ ſupponēdi: ⁊ infra. Mā damus quatenus ſi tibi conſtiterit de premiſſis monitione premiſſa per cen. ec. ceſſare ipſos ab huiuſmodi ⁊ ſatiſfacere de preteritis dā nis ⁊ iniurijs appellatione remota compellas. IDem epiſcopo dulmen̄. Ilecti filij. j. ⁊. a. ciueſ romāi ſua nobis petitione monſtra runt: ꝙ cum abbati ſancte genoue fe pariſienſis ſuper quadam pecunie ſumma contra. a. predeceſſorē tuum litteras impetraſſent: tu pro poni feciſti: ꝙ omnibus anglicis eſt a ſede apoſtolica indultum: ut ſuper cauſis pecuniarijs citra mare conueniri non poſſunt: propter quod idem abbas in negocio non proceſſit. Uerum quia ⁊ ſi fuiſſet priuilegium tale conceſſum: nō ta men prodeſſet illis: qui ſe certo lo co reſpondere uel ſoluere aduerſarijs promiſerunt: cum ibi ⁊ ubi domicilium habent: ualeant conueniri: mandamus: quatenus eiſdem de pecunia ipſa cum iuſtis ⁊ moderatis expenſisᵐ ⁊ congrua ſa tiſfactione damnorum uſuris omnino ceſſantibus ſatiſfacias ut tene ris: alioquin eideꝫ abbati noſtris damus litteris in mandatis ut in commiſſo ſibi negocio propoſitaex parte tua indulgentia non obſtante iuxta prioriſ mandati noſtri tenorem ſine diſpendio more pro cedat. Dem abbati trecen̄. Ignificaſti nob̓: ꝙ. p. cleri. cus ad petitionem. C. mecatoris ſe tue iuriſdictioni ſubiecit ſi intermino nunc elapſo de pecu nia mutuata non ſatiſfeciſſet eideꝫ ⁊ infra. Inquiſitioni tue taliter re ſpondemus: ꝙ licet priuatorum conſenſus eū qui iuriſdictioni pre eſſe dinoſcitur: ſuum poſſit iudicē conſtituere: clerici tamen in iudi cem non ſuum: niſi forte ſit perſo na eccleſiaſtica: ⁊ epiſcopi dioceſa ni uoluntas accedat: conſentire nō poſſunt. ¶Dem. sͣ. de procura. conſtitutus. ⁊ sͣ. quod vi metuſue cau. c. vlti. ⁊. C. vi. de vi. ſi quando. ⁊. ij. q. i. in primis. vbi ſtatur iuramento premiſſa taxatione. licet illa loquatur in alio caſu. De damnis ſiue intereſſe dico ꝙ debent probari per teſtes. inſti. de verbo. obliga.§. nō ſoluꝫ. ⁊ ideo vtile eſſet certam ſummā adijcere. quia difficile eſt probare intereſſe. ff. de pre to. ſtipul. l. vltimo. §. nō ſolū. ⁊ iudex hͦ ītereſſe inꝗrere dꝫ per ſuaꝫ ſubtilitate C. de ſentē. q̄ ꝓ eo ꝙ intereſt hoc ꝓfe. l. vna. ⁊ ita hͦ eſt no ta dignuꝫ ꝙ expen ſe ⁊ damnū datum per dolum ſiue per violētiā uel rapinā poſtquā conſtiterit de violentia per teſtes ꝓbatur per iuramentū ut dicunt iura predicta. sͣ. qd̓ met. cau. c. vlti. ⁊. l. ſi quando. C. vnde vi. ⁊. c. in primis. et l. ſancimus. Intereſſe vero aliude ve niens. per teſtes ꝓ bandū eſt. a Ignificaſti pͥ uatorum conſenſus. ⁊. C. de iuriſdic. om. iudi. priuatoꝝ. ⁊. l. i. duꝫ tamen ex certa ſcien tia ⁊ nō per erroreꝫ ff. de iudic. l. i. ⁊. ij. ff. de iuriſdi. om. iu di. ſi per erroreꝫ. b ¶ Clerici tamē in iudicē nō ſuum. hic expreſſe patꝫ ꝙ cle ricus in nō ſuuꝫ iudicem etiā eccleſiaſticū ſine conſenſu expreſſo ſui epiſcopi cōſentire non po teſt. ſic. iij. q. vi. nō liceat. ⁊. ix. q. ij. c. i. ⁊.ij. qd̓ ſi fecerit ſentētia nō tenet ut in ꝓximis. c. ix. q. ij. c. i. ⁊. ij. et vi. q. i. deniqꝫ Sed nūquid clerici qui coſentiunt in iudicē eccleſia ſticū non ſuū cadunt ꝓpterea a iure ſuo. ſicut cum trahunt uel tra huntur ad ſeculare iudiciuꝫ. sͣ. eo. ſi diligenti. ⁊. xi. q. i. inolita. et. c. placuit. nō credo ꝙ in caſu iſto debet perdere cauſaꝫ. licet ſentētia lata ſit pro ipſo uel cōtra ipſū. quia nō tantū deliquit quantuꝫ cum iudicē laicū ſibi cōſtituit. niſi velis dicere ꝙ in odiū ipſius epiſco pus habeat eam ratā qui eū dimiſit: ſine cuius licentia hoc facere nō potuit. ⁊ hanc ignominiā uel ꝯtumeliaꝫ irrogauit. ff. de arbi. liti gatores. C. de iureiurā. ſi quis. alias punietur. prout dicit̉. iij. q. vi nō liceat. Clericus enim nō poteſt venire contra ſententiā. quia vi detur habere tacitum pactū in ſe: ne vlterius petat: ſicut acceptile tio inutilis. ff. de pact. ſi vnus.§. penult. ⁊. ff. de acceptila. ſi accepti latum. Epiſcopus vero ſi vult poteſt talem ſententiā ratuꝫ habere arg. sͣ. de renunci. quod in dubijs. Sed cōtra hoc quod hic dicit vi detur cōtra. iij. q. vi. pulſatus. vbi videtur dari optio clerico pulſa to corā non ſuo iudice an velit ibi reſpondere uel nō: ibi dicit pulſa tus ſi voluerit taceat. ſed ibi non habet locū argu. a cōtrario ſenſu cū alia iura cōtradicant. iij. q. vi. nō liceat. ⁊ hic. ⁊ ita tollitur hic ar gu. a cōtrario ſenſu. Uel intellige illud pulſatus: cum iſte habet cō ſenſum epiſcopi. quia ⁊ tunc adhuc habet optionē nec poteſt cōpel li Sed nūquid poteſt clericus conſentire in laicū iudiceꝫ de cōſen ſu epiſcopi? Uidetur ꝙ ſic. xi. q. i. clericum nullus. ibi dicit: nullus preſumat clericū apud ſecularē iudicē epiſcopo nō permittente pul ſare. ergo de ꝯſenſu epiſcopi videtur ꝙ poſſit. Sed nō credo. quia nec cōſenſus epiſcopi ſufficit. hic ſupple in. c. clericū maxime. quinec de conſenſu epiſcopi poteſt. Sicut enim clericus huic priuile gio quod introductū eſt in fauorē totiuſ ordinis clericalis renūcia re nō poteſt. ita nec epiſcopus poteſt huic pͥuilegio renunciare uel cōſentire ut clerici hoc poſſint. nec poteſt eos copellere ad hoc cuꝫ eadē ratio ſit hincinde. quia ep̄us priuilegiū clericorū minuere nō poteſt. ſicut nec poſſet facere ꝙ aliquis clericꝰ verberaret̉ ſine ſen tentia excōicationis. arg. jͣ. de ſentē excō. cōtingit. ⁊ de hac materia

Ropoſuiſti. preuentus. ff. de iudi. ſi quis poſtea. vnde hec ſū pta eſt. ⁊. l. vbi ceptū eſt. ff. de iuriſdic. om. iudi. cuꝫ quedā. ſic ergo patet ꝙ per ſolā citationē perpetuatur iuriſdictio tam ordina rij ꝙͣ delegati ut hic ⁊ in p̄dictis iuribus. ut. sͣ. de offi. delega. c. gra tum. ⁊. c. licet. ⁊ sͣ. de offi. lega. c. fi. ⁊ per ſolā citationē ſeu cōuentio nē preuenitur iuriſ dictio. jͣ. de appel. ut debitus. et s. de reſcript. c. capitulū ſancte crucis. ī quibus habes ꝙ ꝗ primo litteras preſentauit facta citatōne obtinere debꝫ iudices ſuos. nō obſtā te ꝙ alter prius litteras īpetrauit qui litteras ſuas non preſentauit. Qui ergo cōuenitur co ram aliquo iudice competēti: neceſſe habet vſqꝫ ad fineꝫ perſiſter̄ etiā ſi mu tauerit forum. quia preuentus eſt per hanc conuentioneꝫ ut hic dicit. ⁊ patet hoc ꝑ iura p̄dicta. di Icet ratiōe de licti. Nota ꝙ ratioſe delicti effi citur quis de iuriſdictione alterius. ſic. jͣ. de rapt. c. i. ⁊. iij. q. vi. ibi cauſa. et ij. q. i. ſi peccauerit. ⁊.vi. q. iij. placuit. ⁊ C. vbi d̓ crimi. agi opor. autē. qua in ꝓ uincia. ⁊. C. vbi ſe. uel cla. l. i. ⁊ sͣ. e. ti. poſtulaſti. ⁊. ff. d̓ ac cuſa. l. vlt. ⁊. l. ſi cui.§. idem imperator. ⁊ ita delictū dat iuriſdictionem ei qui alias eam nō habet. Item delictū tollit priuilegiuꝫ ut in predicta autē. qua in prouincia. et. xi. q. iij. priuilegiū. quid iuris ſit de priuilegiatis dicitur. jͣ. de priui. ex tuarū. ⁊ pro delicto cōuenitur quis vbi domiciliū habet uel vbi inuenitur. C. vbi de cri. agi opor. l. i. ⁊ ſi crimen graue ſit remittitur puniēdus ad iudicē ubi deliquit in autē. ut nulli iudi.§. ſi vero quis cōprehenſoꝝ. coll. ix. ⁊. ff. de re mili. deſectorem. ⁊. ff. de cuſto. ⁊ exhi. re. l. ſolent. c ¶ Siue cōtractus. Hoc nomē ꝯtractus largiſſime ſumit̉ ſiue ſit ve rus cōtractus uel quaſi cōtractus uel aliud vnde obligatio oritur ff. de iudi. heres abſens.§. i. ⁊. l. omnē obligationē. ⁊. l. interdum.§. vlti. ⁊ hoc intellige ſiue inueniatur ſiue nō debet eum illuc remitti: ſicut in criminibus dicit̉ cum in hoc parificentur. in autē. ut omēs obe. iudi. in. ij. colum.§. hoc cōſiderantes. coll. v. In delictis eniꝫ hͦ ſeruatur. in autē. ut nulli iudi.§. ſi vero quis ꝯprehenſoꝝ. ⁊.§. ſeq col. ix. Quidam tn̄ dicunt illū eſſe cōueniendū ſi ibi inueniatur ubi cōtraxit. per. l. heres. in prin. Item ⁊ vbi quis ſoluere promiſit pōt cōuenire. sͣ. de offi. delega. p. et. g. et. sͣ. eo. dilecti. quod dicit littera iſta ratione contractus intellige ſecundū ꝙ traditur expreſſe. jͣ. eo. li. romana.§. contrahentes. c. vlti. in decr. Innocen. iiij. jͣ. de priui. c. volentes. ⁊. c. vltimo. l ¶ Aut domicilij. ratione domicilij ſortitur quis forum. ⁊ ibi cōue niri poteſt. sͣ. eo. dilecti. ⁊. ff. de iudi. heres abſens.§. proinde. ⁊ po teſt quis habere domiciliū in pluribus locis. sͣ. eo. ex parte. ⁊. ff. ad municipa. aſſumptio.§. viris prudentibus. de hoc dictum eſt. sͣ. de reſcrip. dilectus filius. 8 ¶ Contra poſſeſſorē. ratione poſſeſſionis de qua quis cōuenitur ſortitur quis forū ⁊ corā illo iudice cōueniri debet in cuius iuriſdi ctone res eſt. sͣ. eo. ſane. ⁊ etiam vbi habet domiciliū. ⁊. C. vbi ī rē acri. l. fi. ⁊ sͣ. eo. ex ꝑte. b. etiā ſi res ſit mobilis. arg. l. C. vbi in rem acti. l. vltima. ⁊. ff. de iudi. qd̓ legatur.§. ſin autē. Quidaꝫ tn̄ dicunt hoc habere locū tantū in īmobilibus. b ¶ Compelli potuit. Cum dn̄s papa ſit iudex ordinarius ſingulo rum nullū fori priuilegiū poterat allegare. ix. q. iij. cuncta. ⁊ Roma comunis patria eſt omniū. ff. ad municipa. roma. ergo nullus declinare poteſt forū eius. vnde ille ꝯpellitur ibi ſuis aduerſarijs reſpō dere nec ius reuocandi domū haberet. niſi pro alia iuſta cauſa ⁊ ne ceſſaria veniſſet ut dicit littera iſta. puta ſi fuiſſet vocatus a princibe pro publica vtilitate. in autē. de ſanctiſ. epiſco.§. ſi vero epiſcopi. colla. ix. uel clerici legati aut epiſcopi tunc nō tenent̉ reſpōdere: niRopoſuiſti nobis: ꝙ quidā ſubditus tuus ad petitionem cuiuſdam aduerſarij ſui a te legitti me citatus ad cauſaꝫ: quia poſtmo dum iuriſdictionis alterius eſſe ce pit: tuum intendit iudicium declinare. Porro tue prudentie dubi uꝫ eſſe non credimus: ꝙ is ī predi cta cauſa ius reuocandi forum nō habet quaſi ab alio iaꝫ preuentꝰᶜ. ¶Dem. Icet ratione delictiq ſeu contractꝰᶜ aut domicilij ſiue rei de qua contra poſſeſſoreꝫ cauſa mouetur quibus foruꝫ regulariter quis ſor titur: epiſcopus ueſter apud ſedeꝫ apoſtolicam conuentus non fuerit quia tamen omnium eccleſiarum mater eſt eadeꝫ ⁊ magiſtra: rite cō pelli potuit: ut ibi aduerſarijs reſponderet: niſi pro alia iuſta ⁊ neceſſaria cauſa ueniſſet: quam ſi tūc allegaſſet: ius reuocandi domum ſaluum fuiſſet eidem. De libelli oblatione. EX concilio apud ſanctum me. Bnarus epiſcopus dixit. Habetis libellum reclamationisª uel poſtulationis. Illi reſpō ſi tunc ibi cōtraxiſſēt. vel ſi in delegatione deliquiſſēt uel rem aliquaꝫ tunc e miſſent reſpondere tenebunt̉. alias daretur occaſio res alienas deferēdi do mū. ff. de iudi. non alias.i. reſpōſo. ⁊.§. i. ⁊. l. ſeq. Iteꝫ qui cauſa dicendi teſti monij ibidē vocatus eſt. vel qui iudicandi cauſa ibi accerſiti ſunt. vel qui cau ſa exercende appellationis illuc venerunt. vel cauſa reddendi tutele. iſte per ſone in his criminibꝰ habēt ius reuocādi domuꝫ ſi nō ibi cōtraxerunt vbi cōueniūtur. ut hoc totū dicitur. ff. d̓ iudi. l. ij.§. legatis. ⁊.§. ſequentibꝰ ſed legati nō tenentur reſpō dere niſi de his tantū que tē pore legationis ſue cōtraxe runt ut ibi dicitur. Item ſi le gati agant tunc tenentur ſe d̓ fendere ſi recōueniatur. niſi agant pro iniuria ſibi illata. ut ea. l.§. ſed ſi agant. ſi quis allegauerit talem cauſaꝫ non cōpellitur reſpondere: ut hic patet. ⁊ hoc eſt expreſſum. jͣ. de dila. expoſuit. vbi qui vo catur a principe pro vtilitate romane eccleſie habet ius re uocandi domū. Gnarus reclama tioniſ. Nota ꝙ du K plex ē libelluſ. Eſt auteꝫ libellus con uentionalis ſeu poſtulatōis. qui datur in ciuilibus queſti onibus. jͣ. eo. c. vlt. de quo hic intelligit̉. ⁊ eſt libellus accu ſatōnis qui datur in crimina libus actionibus. ut. ij. q. vii libelloꝝ. ⁊. jͣ. de accu. per tot. ⁊. ij. q. i. legū/ Eſt ergo libel lus ſcriptura in qua ꝯtinetur res que petit̉ ⁊ cauſa petēdi: ⁊ nomē actoris ⁊ rei ⁊ coram quo iudice. ut. jͣ. e. per totuꝫ. ⁊ ſic patet ꝙ ſemꝑ offerēdus eſt libellus iudici ⁊ per ipſu reo ut ipſe reus poſſit deliberare. ut. iij. q. iij. offerat̉(⁊ in ſcriptis debet dari ut hic patet. ⁊ in auten. offeratur. ⁊. jͣ. de proba. quoniā contra. ⁊ in principio litis per predictā auten. offeratur. notat̉ tamē arg. cōtra. xi. q. i. ſi quis cū cle rico. Sed illud obtinet in modicis ⁊ vilibus cauſis vbi ſcriptura nō requiritur. Item cōtra. jͣ. de dolo ⁊ cōtu. prout. ⁊ illud intelligo ꝙ libellus antea datus fuerat. ⁊ per talem libellū ſic oblatū iudici ⁊ poſtea res actio annalis per petuatur. C. quādo libel. princi. da. litis cōteſta. fa. l. ij. ⁊ rem litigioſaꝫ facit ſubſecuta per executorē couentione. ⁊. C. de litig. autē. litigioſa. ⁊ interrūpit preſcriptionē. C. de preſcrip. xxx. uel. xl. an. ſicut Sed nūquid libelli oblatio eſt de ſubſtātia ordinis iudiciarij? videt̉ ꝙ ſic. quia conciliū iſtos fratres no luit audire niſi primo libellū ſcriberent. ⁊. opti. arg. jͣ. de proba. quoniā cōtra ⁊ per libellū apparet de modo agendi ſecūdū quē ſemper debet formari ſententia. jͣ. de ſimo. licet heli. jͣ. de accuſa. qualiter ⁊ qn̄. ⁊ per autē. predictā offe ratur. optime videt̉ probari ubi dicit. litis autē conteſtatio ꝯtra hoc indultū habita pro nihilo eſt. Et ſic videt̉ ꝙ ſit de ſubſtantia ſicut ⁊ litis cōteſtatio. jͣ. de lit. cōteſta. c. vnico. ⁊ sͣ. de elect. dudum. ij. Dicunt tn̄ quidam ꝙ non eſt de ſubſtantia iudiciarij ordinis oblatio libelli. ⁊ ſic poteſt omitti tacite. ſicut cōſueuit dici de iuramento calūnie. Alij cōtra ꝙ nō valet quicquid factū eſt ⁊ hoc per iura predicta. niſi ſit vilis cauſa ut dictū eſt: quod melius videt̉ iure canonico. iſta enim pͥncipalia ſunt libellus qui eſt principiū ⁊ fundamēti cauſe litis cōteſtatio. ⁊ ꝙ ſnīa ferat̉ in ſcriptis. b ¶ IIgnificantibuſ. Nota ad intelligentiā iſtius. c. ⁊ ſequētis ⁊ eoꝝ que cir ca hanc materiā dicūtur. Aut eniꝫ conuenit̉ quis actione reali puta rei vendicatione ut hic. tunc exprimenda eſt res que petitur. ⁊ vtrum petat̉ tota aut pars. ut peto talem fundū. ff. de rei vendi. ſi in rem. alias enim reus deliberare nō poſſet ut hic dicit. nec iudex ſententiā ferre debet ſuꝑ incerto. ar inſti. de actio.§. curare. ⁊. xxxiij. di. habuiſſe. ⁊. xi. q. iij. graue. Item duos ꝓ ximos vicinos illius fundi adminus deſignare debet. ff. de cenſi. forma cen ſualis. quia generalitas parit obſcuritatē. ff. de iure fiſci. ita fidei. Arg. cōtra ff. de rei vendi. que de tota.§. incerta. ⁊. ff. cōmu. diuidū. ⁊ ſi nō omnes.§. ſi ī certū. Sed ꝯtraria iſta ſpecialia ſunt circa defalcationē legatoꝝ. ⁊ licet in ca ſu iſto debeat quis ſpecificare rē ⁊ ip̄am deſignare ut eſt dictū. cauſam tn̄ ex primere nō tenet̉ in libello. cauſa enī expreſſa eſt eoipſo ꝙ proponit rei vēdi cationē. cauſa enī nō eſt alia niſi ipſū dominiū. cum dicit rem ad ſe pertinere iure dominij uel quaſi. ff. de excep. rei iudi. ſi mater.§. eandē. ⁊.§. i. ⁊. ij. ⁊ me lius in. l. ⁊ an̄ eadē.§. actiones. Item ⁊ hoc nota. cū agit̉ de rei vendicatione ꝙ ſi aliquis ſubijciat vnā cauſam in libello ⁊ ſuccūbat pōt adhuc eandē rem petere ex alia cauſa nō obſtante exceptione rei iudicate. ff. de excep. rei iudi. derunt ſe pre manibus nullum ha bere libellum. Ignarus epiſcop dixit: oportet uos ſecundum eccle ſiaſticam auctoritatem reclamatio nem ueſtraꝫ libelli ſerie declarare eamqꝫ ueſtris manibus roboratā ſynodo porrigere: ut tunc uobis canonice ualeat reſpōderi. Et tūc ipſi fratres libelluꝫ conſcribentes porrexerunt. ¶Nnocentius tertius. Ignificantibus..t. ⁊.r. fratri buſ noſtro fuit apoſtolatui dē claratum: ꝙ cum īter ipſos ex una parte. ⁊.u. ex altera ſuper quadaꝫ terra corā iudicibus delegatis tra cti fuiſſent in cauſam: oblato eis li bello: illi cuꝫ plures terras habe rēt: ut terra illa ſuper qua queſtio uertebatur oſtenderetur eiſdem a iudicibus poſtularunt: quod cum ipſi facere denegarent: ad noſtram audientiaꝫ prouocarunt. Quocit ca mandamus: quatenus ſi eſt ita reuocato in ſtatuꝫ debitum ſiquid poſt appellationem huius noueri tis attentatum. Regor. nonus archidi. ciuita tis noue. ⁊. m. can̄. culmen̄.

dilectos. ⁊ hoc tutiꝰ eſt actori. ar. ꝯͣ. ff. d̓ iureiu. duobꝰ.§. colonꝰ. vbi dr̄ ꝙ qui ꝓponit vnā actionē nō pōt aliā ꝓponere ꝓ eadē re. ſꝫ illud eſt. qꝛ ille actiōes ſurgūt ex eadē cā. ſi v̓o nullā cām exp̄ſſit tūc totū ius ſuū in iudiciū deduxiſ ſe vr̄. vn̄ obſtabit ei exceptio rei iudicate ſi abſoluit̉ reus. qꝛ actor nō ꝓbauit ff. d̓ excep. rei iu. l. ⁊ an̄ eadē.§. actiones. ⁊. jͣ. d̓ cā poſ. cū eccleſia. Itē ſi fuit ab ſolutꝰ reuſ. qꝛ ip̄e nō poſſide bat ſi poſtea īcipiat poſſider̄. nō obſtat exceptio iteꝝ petē ti. ff. de except. rei iu. ſi a te. i. rn̄ſo. ⁊. l. ſi re meā. ⁊. jͣ. de ex cep. c. pe. ſi autē agat̉ ꝑſonali actiōe. ut ſi petas. x. dari tibi cā petēdi exprimēda eſt in libello alit̓ enī nō tenet̉ reſpōdere. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. C. d̓ edic. di hadri. tol. l. vl. ⁊. jͣ. de cenſi. ꝑ uenit. qꝛ cā ſemꝑ p̄cedere dꝫ ex qͣ aliꝗd debet. ff. qn̄ di. le. ce. hmōi legatū. ⁊ ſi abſoluit̉ reus nō obſtat exceptio ſi idē poſtea petat̉ ex alia cā. ff. de excep. rei iu. l. ⁊ an eadē.§. ac tiones. ⁊. jͣ. de cā poſ. c. vlti. et idē eſt quātū ad hͦ qd̓ ī rei vi dicatiōe. aſſignata.n. vna cā petēdi in libello ſiue actio ſit ꝑſonalis ſiue realis: n̄ obſtat rei iudicate exceptio: ſi agat ex alia cā ut dicūt iura p̄dicta In vniuerſalibꝰ iudicijs nō eſt neceſſe expͥmere ſiue deſi gnare ſingulas res. ſꝫ ſuffic̄ dicere peto talē hereditatē qꝛ ſum heres. ff. de peti. here. l. iiij. ⁊. l. ſi quo tp̄e. ff. ſi ꝑs he re. pe. l. i.§. vl. ⁊ ſic pōt ſnīa ꝓ ferri ꝯdēno te ut reſtituas he reditatē q̄ fuit talis. Itē peto eccleſiā cū ꝑtinētijs ſuis. jͣ. d̓ reſti. ſpo. cū ad ſedē. ⁊. jͣ. de ꝓ ba. licet. ⁊. jͣ. de dona. int̉ dile ctos. In gn̄alibꝰ v̓o iudicijs.ſ. tutelis. neg. geſ. ꝓ ſocio: ⁊ ꝯſimilibꝰ ſufficit ex primere cām uel factū ſic. peto rationē de adminiſtratiōe quā geſſiſti. nec ex igit̉ exp̄ſſio aliquaꝝ reꝝ. C. de iudi. licet. Itē noͣ ꝙ libellꝰ pōt mutari ⁊ emē dari ⁊ corrigi ſic̄ placet vſqꝫ ad litis ꝯteſta. ij. q. viij. libelloꝝ. ⁊. C. de eden. l. iij. ⁊ poſt litis ꝯteſta. nō pōt mutari nec aliꝗd addere uel minuere. ff. d̓ iudi. nō pōt. ⁊. ff. de excep. rei. iu. egi. ⁊. l. cū querit̉. ⁊ ſic noua interpellatione op eſt ut dic̄ lex illa nō pōt. ⁊ ſi mutauerit actionē uel addiderit hr̄e dꝫ nouas in ducias ad deliberādū. niſi ex pͥmo libello potuit eē inſtrictus. ⁊ hoc lꝫ ſine ī iudicio aduerſarij ut.ſ. ei teneat̉ ad intereſſe totiēs variādo. ff. de interrog. act. de etate.§. vl. ar. ff. de eden. vbi.§. is aūt. ⁊. ff. d̓ iudi. eū quē temere ꝓpter leuē ⁊ nimiā additionē nō dꝫ hr̄e nouas inducias. jͣ. de dila. lr̄e. Illud p̄terea ſcias ꝙ ſi reus ſit iā ꝯuentus edita ſibi actione ꝑ iudicē uel executorē reo po ſtulante neceſſe hꝫ ꝑficere litē actor. C. qūo ⁊ qn̄ in. aut̉. qui ſemel. ſi v̓o n̄ ſit reus p̄dicto mō ꝯuentus licitū eſt ei deſiſtere. qꝛ nemo inuitus agere ꝯpellit̉ C. ut nemo īui. agere. l. vna. Qd̓ aūt dictū ē ꝙ actio pōt mutari: hͦ locū hꝫ in his ī quibꝰ vna nō tollit̉ ꝑ electionē alteriꝰ ſꝫ ſi vna tollit̉ ꝑ electiōꝫ alteriꝰ tūc n̄ pōt mutari qd̓ obtinet incaſibꝰ.ſ. in ſeq. ꝯcor. C. de fur. l. i. ⁊. C. ſi ſer. māu miſ. eo. l. vna. ⁊. C. de codicil. l. vl. ⁊. ff. de tribu. qd̓ in heredē.§. eliger̄. ⁊. C. d̓ pac. int̓ emp. ⁊ vē. l. ꝯmiſſorie. ff. de leg. ij. cū filiꝰ.§. varijs. Et ꝙ dixi ꝙ actio pōt mutari n̄ intelligas ꝙ ab eo ī totū recedi poſſit. ſꝫ neceſſe hꝫ accuſator eā cū noua actione uſqꝫ ad finē ꝑducere. C. quo ⁊ qn̄. in autē. qui ſemel. ſic in telligūt doctores legum illam auten. c ¶ D Ilecti. ꝯuētionali. ꝗd ſit libellus ꝯuentionalis. dictū eſt. sͣ. e. c. i. d ¶ Quare ſibi. hic manifeſte pꝫ ꝙ in ꝑſonali actione tenet̉ quis expͥmere cauſam petitionis. de hoc dictū eſt.s. c. ꝓxi. X litteris. reſpōdere. Noͣ qualit̓ debeat fieri recōuentio corā iudice delegato ꝓut hic ſatis colligit̉. ꝓpoſita enī petitiōe actoris ⁊ reus actore ſi vult recōuenire an̄ litis ꝯteſta. ſuā porrigat ei petitionē. ⁊ ita deliberatione ſuꝑ vtraqꝫ petitione hīcinde hīta dꝫ fieri ꝯteſtatio litis ſuꝑ pe titione actoris pͥmo ⁊ incōtinēti ſuꝑ petitiōe rei reſpōdere dꝫ actor ⁊ poſtmo dū iudex viciſſim audiat vtrāqꝫ cam ⁊ vna ſnīa termīare dꝫ cās ut hͦ totū pꝫ hic. ⁊. jͣ. de or. cog. cū dilectos. ⁊ ſi actor nollet reo rn̄dere iudex dꝫ ei iuſticiaꝫ denegare nec audire ip̄m ſuꝑ cā ſua. ut. jͣ. de iura. ca. imꝑatoꝝ. ⁊. c. vl.§. pena ⁊. ff. de ꝓcu. mutꝰ.§. pena. ⁊. C. d̓ ꝯpē. neqꝫ ſcriptura. ⁊. ff. d̓ var. ⁊ exͣor. cog. l. i.§. vl. in fi. ⁊ ſi iudex hͦ negligeret ⁊ ꝓcederet in ꝓpoſita qōe nō tenet factū eiꝰ. uel ē potius appellādū ab ip̄o. ff. que ſen. ſi. ap. re. l. i.§. vl. in fiſi v̓o reus differat ſuā petitionē porrigere poſt litis ꝯteſta. nō vr̄ ꝙ ſit audiēdus. C. de ſen. ⁊ interlo. om. iu. aut̓. ⁊ ꝯſequent̉. vbi dr̄ ⁊ ꝯſequent: ego pulſatꝰ reus ab aliquo ſi viciſſim ⁊ ip̄m lite pulſare velī ſtatiꝫ quidē hoc nō licet niſi apud eū dē iudicē. Et ſic videt̉ ꝙ ſtatim debeat ipſum recōuenire. ⁊ idem videt̉ exp̄ſum in autenticoꝝ corpore de executoribꝰ.§. ſancimus. coll. viii vbi dicit. ſi reus vult recōuenire actorē mox ab initio apud eūdē iudicē recōueniat ip̄m: Ilecti filij fratres eccleſie ſan cte marie de hiſpida: ſua nob̓ petitione monſtrarunt: ꝙ cum pri or ⁊ conuētus ſancte marie ad carceres ipſos ſuper quadaꝫ pecunie ſumma coram priore ſancte trinita tis ueronen̄. auctoritate apoſtoli. ca conueniſſent: ex parte ipſorum fuit excipiēdo ꝓpoſitū ꝙ cuꝫ dicti prior ⁊ conuētus nollēt exprimere in porrecto libello conuentionali quareq ſibi dicta pecunia deberet̉: ſuper hoc minime reſpondere tenebantur: ⁊ quia dictus iudex exceptionem huiuſmodi admittere denegabat: noſtram audientiā appellauerunt. Ideoqꝫ mandamus quatenꝰ ſi ē ita r̄uocato ī irritū ⁊c̄. De mutuis petitionibus. ALexāder tertius epiſcopo ⁊ ab bati de ſpongia. X litteris: ⁊ īfra. Quo T niā rationis ordo exigit: ut plebanuſ ⁊ cleri ci maricen̄. abbati ⁊ fr̄i bus maricenen̄. monaſterij de hiſ que aduerſus eos ꝓponunt: debe ant in ueſtra preſentia reſpōdereª ſed nō apud aliū niſi lite finita poterit illū cōuenire. Et quidā dn̄i legū intelligūt iſtud ſtatim vſqꝫ ad ſententiā. quidā tn̄ vſqꝫ ad aper turā teſtiū. Hodie iſta diuerſitas determinat̉ per decre. Inno. iiij in cōcilio Lugdun̄. de reſcript. diſpendia.§. reus quoqꝫ. vbi diciū expreſſe ꝙ reus pōt actorē ſuū recōuenire corā eodē iudice durāte iudicio. ⁊ ſi tunc co ram illo ip̄m trahe ret ꝓceſſus nullus eſſet et in expenſis ꝯdēnabit̉. et quod dicit durante iudicio: intelligo quouſ qꝫ renunciatū eſt ⁊ cōcluſū in cauſa qꝛ tunc tantū dicit̉ iudiciū dū negocium diſcutit̉. jͣ. de verb. ſigni. forus. arg. ad hoc. C. de cōpen. l. vlti. IIteꝫ eſt arg. ex hoc loco: ꝙ fruſtra petit debitū qui qd̓ debet nō impendit iij. q. viij. cuius in a gēdo. ⁊. xxxij. q. vi. nil iniquiꝰ. xcv. diſ. eſto ſubiectus. ⁊. jͣ. de iureiu. peruenit ij. ⁊. jͣ. de vſur. quia fruſtra. ⁊ eadē lege ꝯuenitur quis qua ius ſibi tribui poſtu lat. C. de rei vend. ratas. ⁊ in autē. de ſan. epiſ.§. reueren diſſimi. coll. ix. ⁊. jͣ. de app. an ſit. Arg. ꝯtra. xxiij. q. v. non nos. ⁊. xvi. q. vij. ſi quis deinceps. ⁊. x xiij. diſt. in nomine domini. circa fi. ⁊. jͣ. de hereti. excōicamus.§. credentes. ⁊. C. d̓ cō pen. l. vlti. ſed iſtud vltimū eſt ſpeciale in depoſito. b ¶ Actione.i. petitione. quia ẜm canones nemo tenet̉ ꝓponere ac tionē. de hoc dictū eſt. sͣ. de iudi. dilecti. c ¶ Reſponſione facta. hic patet qualiter litis cōteſtatio fiat. de qua dicet̉. jͣ. ti. ꝓximo. d ¶ Incōtinenti. Iſtud incōtinenti intelligendū eſt nullo actu me dio interpoſito. ⁊ eſt ſimili illi mox qd̓ tu habes sͣ. de elec. qꝛ ꝓpter ibi habes multas interp̄tationes de hmōi dictionibꝰ. iſtud incōti nenti intellige durante iudicio. ut dicit̉ in pͥma notula in fi. e ¶ Super queſtionibus. idē eſt ac ſi actor ageret poſſeſſorio ⁊ reus vellet recōuenire actorē ſuper alia ſpoliatione. ſecus ſi actor ageret poſſeſſorio ⁊ reus uellet cōuenire eū petitorio. quia queſtio ſpolia tionis priuilegiata eſt ut primo expediat̉. jͣ. de ordi. cogni. ſuper ſpo liatōne. ſed ſi prima ſit petitoria reus ſuper ſpoliatione bene poteſt recōuenire actorē in modū actionis. jͣ. de ord. cogn. cū dilectus. ſic nota ꝙ per recōuentionē fit iudex qui alias iuriſdictionē nō habein recōueniente quantū ad illā cauſā recōuentionis ſiue ſit ordinarius ſiue delegatus cū cauſa recōuentōnis delegato nō eſt cōmiſſa ut hic habes ⁊ sͣ. de offi. deleg. prudentiā. in fi. ⁊ iudex laicus ordi narius habet iuriſdictionē per recōuentionē. puta cū clericus cōue nit laicū corā laico iudice tunc clericus tenet̉ reſpōdere laico cora eodē iudice. niſi ſit cauſa que corā iudice eccleſiaſtico ſit tractanda de quibus dictū eſt. sͣ. de foro cōpe. ex tenore. ⁊. c. p̄cedenti. neqꝫ in criminibus locū habet recōuētio. de hoc dixi. sͣ. de iudi. at ſi cleric f ¶ Cōcordia. eſt hic ar. ꝙ iudex pͥmo ſi poteſt debet partes reduce re ad ꝯcordiā. ar. ad idē. v. q. ij. ſi primates. vbi d̓ hoc. ⁊. xxiij. q. iii ſi quis mēbroꝝ. ⁊ eſt ſi. ff. de vſufru. equiſſimū. ⁊. jͣ. d̓ ſimo. querela ⁊.s. de tranſac. c. vlti. vbi de hoc. g ¶ RRudentiam. eſt cōditio. quia in iudicijs nō debet eſſe perſonrū acceptio. sͣ. de iudi. nouit. ⁊. iiij. q. iiij. ⁊. c. ij. ⁊ nō debꝫ acto ri licere quod reo nō permittit̉. ff. de reg. iur. nō debet. ⁊ ita ſi remo ta eſt appellatio quo ad agentē. ⁊ eodē modo quo ad recōuenientē quia eodē iure quod quis in alteꝝ ſtatuit ip̄e debet vti. ff. ꝙ quiſqꝫ iur. in alterū. l. i. ij. ⁊. iij. ⁊ sͣ. de conſti. cū omnes. Et hodie nō vide tur habere locū quod dicit̉ de appellatione. quia ipſo iure remota eſt appellatio in qualibet queſtione. jͣ. de appel. ut debitus. et. c. pa ſtoralis. in prin. h ¶ Eodē modo.i. ſecundū eandē formā qua procedit iudex in prin cipali ⁊ in recōuentione. ⁊ parē poteſtatē habet iudex quo ad omīa in vtraqꝫ queſtione. ⁊ ſic eſt arg. ꝙ iudex eandē habet auctoritateꝫ in prorogata iuriſdictione ſicut ⁊ in delegata. de hoc dictū eſt..s. de cum ſibi ex ipſis coram uobis a ſe de apoſtolica delegatis: iuſticiam poſtulant exhiberi: mādamus qua tenus actione plebani ⁊ clericorū ꝓpoſita ⁊ reſponſioneᶜ facta moni tione premiſſa compellatis eoſdē memoratis abbati ⁊ fratribus īcō tinēti coram uobis ſuper ſuis que ſtionibꝰᵉ reſpōdere: ⁊ uiciſſiꝫ poſt modum rationis partium audien tes concordia uel iudicio utriuſqꝫ negociuꝫ terminetis. ¶ Eleſtin tertius rothoma. decano. S Rudentiam: ⁊ infra. Sane cōſuluiſti nos. utrum cum cā appellatio. remo. committitur: ⁊ reus coram eodem iudice actore: reconuenerit ⁊ actor ſuper reconuentione appellationis obſtaculum interponit: an ſit huiuſmodi appellationi deferendū. Nos ue ro ita ſentimus: ꝙ cū actoris ⁊ rei cadeꝫ ſit conditioᵍ: ⁊ uno eodēqꝫ iure circa appellatiōis remedium debeat uterqꝫ cenſeri: ſicut deſide rat actor: ut ſibi iuxta mandlatoris reſcriptū iuſticia fiat appellatione remota eodē modo recōuenienti

offi. deleg. p. ⁊. g. Remotio eniꝫ appellationis repetita intelligit̉ in recōuentione. ſi. xxxij. q. vij. apoſtolus. ſicut cū aliquid relinquitur ab herede intelligit̉ repetitū ⁊ a ſubſtituto. C. ad trebell. l. nō iuſtā ⁊. ff. de leg. ij. debitor.§. i. ⁊. ff. de verb. oblig. ticia.§. i. Sed pone ꝙ actor ſuper vna re tantū litteras impetrauit: nūquid reus poteſt illum cōuenire ſuper pluribus? Uidet̉ o non. arg. ff. de iuriſ dict. om. iudi. ſi idē §. quod ⁊ ſi. ⁊ argu. huius littere. Sed contra credo. arg. sͣ. c. proxi. ibi ſuis q̄ ſtionibus. Item re tenta hac eadē poſi tione reus reconue nit actorē ſuper plu ribuſ uel ſuper vno tantum: ⁊ ſic actor efficitur. Nūquid actor quaſi recōueniens poteſt agere cōtra reum ſuper a lia re que in litteriſ exp̄ſſa nō fuit. arg. ff. de excep. l. ij.§. illud. Non credo ꝙ hoc poſſit. quia re cōuentio nō intelli gitur niſi quantum ad illū qui pͥmo cō uenitur. Item arg. ꝯtra. C. de legibus quod fauore. nō eſt cōtra. quia illud in telligitur cum princeps ſuo motu in fe uorem aliquod ius concedit. puta mīo ribus uel eccleſijs. quod dicit hic intel ligitur quando aliquis impetrauit illud ius ⁊ papa ad ī ſtantiam petētis illud conceſſit: vnde ipſe debet vti eodē. ff. qd̓ quiſqꝫ iuris. l. i. ⁊ sͣ. de conſti. cū omēs. Sed hodie ut dixi ius cōmune eſt quantū ad omnes. jͣ. de ap. ut debitus. Lim inter. ⁊ reſponſiones. ſic. sͣ. de electio. dudū. ij. Sed videtur ꝙ iſtud ſufficeret. quia poſitiōes ſuper ipſo facto ſatiſfiunt. vnde ſatis intelligit̉ litis cōteſtatio fieri per poſitiones ⁊ reſponſiones. ſed nō eſt verū. quia litis cōteſtatio eſt ex ordiū litis ſiue principiū cauſe appellat.s. de offi. deleg. ſuper queſtionū.§. i. ⁊. ij. ⁊ res deducta in iudiciū nō videt̉ per ſimplicē peti tione uel per edictionē actionis. C. eo. titu. l. vna. ⁊ vbi principium deeſt nihil ſuperedificare poteſt.i. q. i. cū paulus. ⁊. jͣ. de preſby. non bapti. veniens. ⁊ cuiuſqꝫ rei principiū potiſſima pars eſt. ff. de ori. iur. l. i. ⁊ licet cōteſtatio litis ſit principiū: tamē neceſſe eſt libelluꝫ p̄ cedere uel porrigere ſuper quo litis cōteſtatio fiat ut dictū eſt. sͣ. de libel. obla. c. i. Eſt autē litis cōteſtatio negocij principalis hincinde apud iudicē facta narratio ⁊ ſubſecuta reſponſio ut hic ſiue negando ſiue cōfitendo. de hoc noͣ. sͣ. de elec. dudū. quod eſt ita intelligē dū ut fiat animo procedendi in cauſa ⁊ ea intentione directe ex ꝓ poſito. Unde ſi aliquiſ proponat factū corā iudice nō ea mente ut li lem cōteſtetur uel reſpondeat ſaluo iure ſuo ⁊ ſine preiudicio: non erit propterea litis ꝯteſtatio facta cū hec fiant nō ad iudicis interrogationē ſed motu proprio. Litis ꝯteſtatio fieri debet interrogāte iudice actore ꝓponente ſua actionē ⁊ reo reſpōdente ad interro gationē iudicis ut mos eſt fieri. arg. C. eo. l. vna. in fi. jͣ. de do. ⁊ cō lu. prout hic patet. ꝙ nō erit facta litis ꝯteſtatio cū factuꝫ proponit̉ cū proteſtatione ⁊ ſine preiudicō. ar. op. ff. quibꝰ mo. pig. uel hypo. ſolui. ſi debitor.§. ſi in vend. ⁊ ar. sͣ. de elec. cumana. vbi dicit̉ de ꝓ leſtatione. vbi ergo litis cōteſtatio nō precedit nil valet quod agit̉. ut hic. ⁊. jͣ. titu. ꝓxi. per totū. Et poteſt ratio aſſignari quare per po ſitiones ⁊ reſpoſiones ad eas nō fit litis ꝯteſtatio. qui enī ponit ali quod dictū uel factū nihil petit̉ ab aduerſario. nec etiaꝫ oſtendit ſe per hoc velle agere. ⁊ ita nō poſſet per hoc fieri ſententia cōdemna tionis uel abſolutionis cum nil petitū ſit per poſitionē ſed oſtenditur aliquid eſſe factū uel dictū ſeu promiſſum ⁊ ſentētia ſemper fe ſenda eſt ſecundū modū agendi. jͣ. de accuſa. qualiter ⁊ quādo. ad debeat in ſua iuſticia reſpondere. De litis conteſtatione. GRego. nonus abbati ſancti ioā nis in uineis. Lim inter epiſcopuꝫ nouien̄. ex parte una: ⁊ capituluꝫ eccleſie ſā cti quītini ex altera ſu O per quibuſdā iniurijs ⁊ excōicationum ſententijs ⁊ qui buſdam alijs articulis orta fuit ma teria queſtionis: ⁊ infra. Iudices factis quibuſdam poſitionibꝰ ⁊ rn̄ ſionibꝰ ad eaſdē: auditis etiā que ꝑtes uoluerūt ꝓponere corā eis: cām eandem ad examē ap. remiſe runt. ¶ Procuratoribus igitur ꝑtiū ꝓpter hoc in noſtra preſentia conſtitutis: quāuis poſitiōes ⁊ reſponſionesⁱ hincinde ſuper pluribuſ articulis facte fuerūt cora iudi cibus memoratis: quia tamē litis ꝯteſtationem non inuenimus eſſe factam: cum non per poſitiones ⁊ reſponſiones ad eas: ſed per poſi tionem in iure propoſitā ⁊ reſpon ſionem ſecutam conteſtatio litis fi at. proceſſum ipſorum de fratrum noſtrorum concilio irritum duxi. mus nunciandum. Ut lite non conteſtata non procedatur ad teſtium receptionem: uel ad ſententiam diffinitiuam. Nnocentius. tertius abbati ſācti ꝓculi. ⁊. l. canonico bononiēſi. fi. ⁊. jͣ. de ſimo. licet heli. ⁊ cōdemnatio nō eſt facienda niſi ad hoc ſit actum. jͣ. de ordi. cogni. cum dilectus. ad fi. Et hoc etiā probatur. qꝛ interrogatōnes ⁊ reſponſiones aliquādo fiunt ante litis cōteſtationeꝫ. ff. de interro. act. qua ſi per totuꝫ. de quibus quidē notatur. jͣ. de iura. calū. l. penulti. in glo. que incipit. omnia que. ⁊ per illas interrogationes ⁊ reſponſiones nulla fieret condemnatio uel abſolutio. niſi fieret poſtea litis conteſtatio ſuper petitione actoris. ⁊ ita patet ꝙ vbi fiunt tantum po ſitiones ⁊ reſponſiones nul la petitione premiſſa uel nul la litis cōteſtatione facta nul lus eſt ꝓceſſus. ut. sͣ. de elec. duduꝫ. ⁊ hic. Sed quid ſi pe titio oblata fuit ⁊ in actis redacta. ſed cōteſtatio litis nō fuit facta ſed poſitiones ⁊ re ſpōſiones facte fuerūt. Ideꝫ credo ſcilicꝫ ꝙ proceſſus nō valeat. quia litis cōteſtatio n̄ eſt facta. b. D hoc recipiat. ⁊ eti am donationeꝫ pro pter nuptias. nam ſi cut propter adulteriū vxoris vir lucrat̉ dotē. ita mulier ꝓ pter adulteriuꝫ viri lucratur donationē propter nuptias. C. de repu. conſenſu.§. ſi ve ro. quia vir ⁊ mulier non ad imparia iudicant̉. xxxij. q. i. ſi quis vxorē. ſi tn̄ filij extent ex eoꝝ matrimonio tūc dos ſiue donatio ſpectat ad filios in autē. ut libe. matri ⁊ auie. §. ſi de adulterio. col. viij. b ¶ Noluit reſpondere. licet agat̉ hͨ de crimīe. quia tamē nō agitur criminaliter poteſt interuenire procurator ⁊ re ſpondere ⁊ agere. sͣ. de ꝓcu. tue. c ¶ Aduocatus. ſi aliquis vocatur ad iudiciū ⁊ dicat ſe n̄ habere aduocatū dande ſūt ſibi inducie ad querendū ad uocatū. ff. ex quibuſ cau. ma. l. ab hoſtibꝰ.§. ſed quod ſim pliciter. ⁊. l. ait pretor.§. vlti. ⁊ arg. ad idem. C. de iudi. ꝓ perandū.§. pe. ff. de poſtul. l. i.§. ait pretor. ⁊ ex cauſa etiā medio tēpore dan de ſunt inducie ꝓpter abſentiā aduocati ſi iuſta de cauſa eſſet impeditus. cū nimis eſſet difficile ⁊ graue aliū querere aduocatū qui merita cauſe n̄ nouit ⁊ ſic eodē modo pro alio inducias obtineret ut inſtrueret̉. ſed ſi malicioſe pe tant̉ nō ſunt dande. arg. jͣ. de do. ⁊ cōtu. prout. poſt ſententiā nō habet locuꝫ ſi diceret nō habui aduocatū tēpore ſententie. C. de poſtul. velamēto. ⁊ ideo propter hoc nō retractabit̉ ſnīa. eſt tn̄ ſpeciale in cauſa fiſci ut nō valeat ſen tentia lata ꝯtra fiſcū aduocato eis abſente. ff. de iur. fiſci. ſi fiſcus. C. de ad uoca. fiſci. l. vltima. d ¶ Suſpectū. Hic eſt vnus caſus vbi ſpoliato viro vxor nō reſtituit̉ ſcilꝫ cuꝫ timet̉ de ſeuicia viri. jͣ. de reſti. ſpo. ex tranſmiſſa. ⁊. c. litteras. in fi. ⁊. xxxij. ꝙ i. de benedicto. Itē ſi incōtinenti ꝓbet̉ impedimentū ſaltē in gradu indiſpē ſabili in quo caſu nō debet fieri reſtitutio. jͣ. de reſti. ſpo. lr̄as. Iteꝫ ſi publice fornicat̉. jͣ. de diuor. ſignificaſti. Iteꝫ ſi virgo fuerit ⁊ timeat̉ corrumpi. jͣ. de ſpon. cum locū. ⁊ ar. jͣ. de reſti. ſpo. ex trāſmiſſa. ⁊. c. ex parte. IItē ⁊ ſi nō vult habitare cū viro ſine ꝯtumelia creatoris denegat̉ ei reſtitutio. ꝙͣuis iniuſte fuerit ſpoliata. jͣ. de diuor. gaudemus.§. qui autē. alias viro facienda eſt reſti tutio ante principalis cauſe ingreſſū. jͣ. de reſti. ſpol. ex ꝯqueſtione. p̄ſtita pri mo ſufficiēti ⁊ idonea cautiōe de īpunitate ꝑſone. jͣ. de reſti. ſpo. ex trāſmiſſa ⁊. c. lr̄as. ⁊. xxxij. q. i. d̓ benedicto. niſi tāta eſſet viri auſteritas ꝙ nō auderet ſe viro ꝯmittere tunc nullo modo debet reſtitui. ut in. c. lr̄as. in fi. e ¶ Seruet̉. Noͣ ꝙ plura ſunt ſpālia in cāis mr̄imonialibus. qꝛ vbi agit̉ de fe dere matrimoniali pōt agi ꝯͣ cotumacē lite nō ꝯteſtata ad diffinitiuaꝫ ſnīam jͣ. e. quoniā.§. porro. Itē qꝛ minor pōt eſſe in cauſa etiā ꝓcuratorē. jͣ. de reſti. ſpo. ex parte. Itē cōfeſſio ꝯtra matrimoniū nō preiudicat. jͣ. de eo qui cogn. con. vxo. ſue. ſuper eo. Itē qꝛ pater ⁊ mater poſſunt teſtificari tam in ꝯiūgen do ꝙͣ in diſiungēdo matrimonio. jͣ. qui matri. accu. poſ. videt̉. Itē qꝛ ſentētia lata ꝯtra matrimoniū ad ſeparationē eoꝝ qui iam ꝯiuncti erant non tranſit in rem iudicatā. jͣ de ſentē. ⁊ re iudi. lator. ⁊. c. ꝯſanguinei. Iteꝫ nec trāſactio D hoc deus. ⁊ infra. Cum cauſa que īter. r. ⁊. b. uxorem eius uer titur auctoritate apo. uobis commiſſa fuiſſet: tandem ꝓ curator eiuſdem. r. libello uxoris quo uirum ad ſeparationem tori ⁊ ut doteꝫ reciperet de adulterio ac cuſabat: noluit reſpōdere: donec aduocatus eius ueniret inducias poſtulādo: qui cum huiuſmodi in ducias ſepe petendo uobis illude re uideretur: tandem ad preſentiā ueſtram accedens dixit ſe reſpōde re paratuꝫ. Sed die ſtatuto cū cre deretur reſponſurus libello: reſti tutionem uxoris primo fieri poſtu lauit: ne ſecus fieret appellando. Uerū quia dicebat mulier ſe uirū habere ſuſpectum ⁊ ideꝫ procura tor nec de mulieris impunitate ca uere nec ueſtro ſe curaſſet poſtmo dum ꝯſpectui preſentare: uos teſtes mulieris recipere ſtuduiſtis. ⁊ infra. Conſultatiōi ueſtre taliter reſpondemus: ꝙ licet ordo iudici arius in alijs ꝯtrouerſijs ſit ſeruā dus ⁊ in mr̄imonialibus cauſis nō uſqꝫquaqꝫ ſeruetur: quia tamē in preſenti negocio non eſt actum de feder̄ matrimonij: ſed de crimine adulterij per quod ad ſeparationē coniugij: non ad coniunctionē intenditur: qꝛ lite non conteſtata teſtes fuerunt recepti: ⁊ atteſtatiōes etiā publicate: ſiue deferendum:

ipſum ꝯiugiū nō diſſoluit̉. īmo manēt ꝯiuges etiā ſeparati. xxxij. q. vij. c. i. et ij. Et iō expone ꝯiugij.i. ꝯiugum. qui ꝓpter adulteriū ſeparant̉ ab inuicem: quo ad mutuā ſeruitutē tantū vinculo matrimonij nihilominus ꝑdurāte. et hoc pꝫ. qꝛ licet ſic abſoluat̉ ille qui nō peccauit a ẜuitute alterius qui adulteri um ꝯmiſit ꝯtrahere tn̄ nō pōt. xxxiij. q. i. dixit dn̄s. ⁊ ſi ꝯtraheret cōpelleret̉ redire ad primā. jͣ. de diuort. ex lr̄is. g ¶ Ad diffinitiuā ſnīam. hic pꝫ ꝙ in ciuilibus cāis nunq̄ eſt ferēda ſnīa lite nō ꝯteſta ta. ar. jͣ. de dol. ⁊ cōtu. ꝓut. et C. qūo ⁊ qn̄ in. l. ꝯſentaneuin fi. ⁊. jͣ. e. ti. per totū. ⁊ in au ten. de exhi. reis.§. ſi v̓o. col. v. ſiue in criminali ciuilit̉ mo ta ut hic. Hu. ꝯtradicit ꝙ te ſtes poſſunt recipi ⁊ ſnīa fer ri. ⁊ in criminali dūmodo de cā liqueat: uel liquere poſſit ſiue cā ſit criminalis ſiue ciui lis. De hac tn̄ materia tradi tur. iij. q. ix. in ſum. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. veritatis. Et nota ꝙ dominus papa per totū ti. iſtuꝫ fuit in opi. Io. qui dixit ꝙ lite nō ꝯteſtata nō ſunt recipiē di teſteſ. Mar. ꝯtra. cū Hu. ⁊ dn̄s papa qn̄qꝫ ſequit̉ opi. Mar. jͣ. de teſta. rainucius. ⁊ c. rainaldus. vbi tractatur de duabus quartis deducēdis. h ¶ Procuratoris. Ex hoc e uidēter apparet qn̄ dn̄s puni endus ſit. Eſt ergo dn̄s pu niendus qn̄ ipſe cōtumax fu it. Item ꝓpter ꝯtumaciā ſui ꝓcuratoris eo ſciente ⁊ eam nō purgāte. qꝛ tunc intelligit̉ rata habere ꝯtumaciā ſui ꝓcuratoris. vnde pōt excōicari aut alias puniri. qꝛ alienā culpā fecit ꝓpriam per ꝯſenſū. ⁊ ita punit̉ dn̄s ꝓpter factū ꝓcuratoris ſiue eius ꝯtumaciā. ar. j. de ap. ſepe ꝯtingit. ⁊. ij. q. vi.§. biduū. v. ſi aduer ſus. nam factū ꝓcuratoris nocet dn̄o.s. de in integ. reſti. cū veniſſent. ⁊ con feſſio procuratoris nocet dn̄o. jͣ. de re iudi. ſuborta. etiam ignoranti ut ibi. et dolus ꝓcuratoris nocet dn̄o. ff. de tribu. ꝓcuratoris. ⁊. C. de exact. ⁊ tranſ. mili. an. l. in exactione. li. xij. ⁊ ꝙ factū ꝓcuratoris dn̄o preiudicet. habes. jͣ. de cā poſ. ⁊ ꝓprie. cū olim. ⁊ generalit̓ factū ꝓcuratoris dn̄o preiudicat. niſi excedat fines mandati. sͣ. de offi. deleg. cū olim. ⁊. C. de ꝓcu. ſi ꝓcurator. et ſibi imputet qui malū procuratorē eligit. ff. de mino. cū mandato. nam cū ꝓ ſit dn̄o factū ꝓcuratoris etiā ſi iniuſte obtinuit. ff. de ꝓcu. qui ꝓprio.§. ut in ceteris. ſic ⁊ ei debet nocere. Sed ꝯtra videt̉ ꝙ ꝯtumacia ꝓcuratoris nō dꝫ noceri dn̄o. ff. ſi quis ius di. nō ob. l. i.§. ſi ꝓcurator ⁊ expreſſe tradit̉ ꝙ tantū ꝓcurator ꝯueniendus eſt nō dn̄s. ff. man. ſi mandato nō expreſſiſſet in pͥn. Item ignorātis dn̄i ꝯditio per ꝓcuratorē deterior fieri nō debet. ff. de ꝓcu. ignorantis. nec tn̄ ſcientia eius dn̄o ignoranti nocet. ff. de lib. ca. in ſer. nec delictū eius. in aut̉. de ec. ti.§. ſi quis in ſua domo. coll. ix. nec alienus dolus alteri noceri debet. ff. de excep. do. ſi ꝓcurator. Sol. dicas ꝙ ꝓcuratoris con tumacia ipſi dn̄o preiudicat in eo caſu in quo loquitur hic. puta qꝛ ſcit eiꝰ cō tumaciā ⁊ ratā habet eā eoip̄o ꝙ nō purgat ip̄aꝫ. vnde in eo caſu pōt dn̄s ex cōicari. Si v̓o dn̄s ignorat eiꝰ ꝯtumaciā. nec eā ratā hꝫ ipſe ꝓcurator punit̉ de dolo ſuo ⁊ nō dn̄s. ⁊ ſic loꝗtur. ff. ſi ꝗs ius di. l. i.§. ſi quis ꝓcurator. ⁊ alia iura ad hoc inducta. qꝛ iniquū eſt aliquē alterius odio p̄grauari. C. de inof. teſta. ſi quis ſeruo. v̓ſus fi. ⁊ peccata ſuos debēt teneri auctores. jͣ. de his qui fi. a ma. par. ca. queſiuit. ⁊. C. de pe. ſancimus. alias ergo dn̄s nō eſt excōicā dus. ignorans culpā ⁊ dolū ſui ꝓcuratoris. vel cum eā ſcit ſtatim eā purgat. ⁊ eſt hoc noͣbile circa ea que facit in iudicio ſecundū formā mandati bene fit preiudiciū dn̄o per ꝯfeſſionē ꝓcuratoris ſeu per factū illius ut dicūt iura pͥmo inducta dūmodo nō egrediat̉ formā mandati. alias nō obeſſet dn̄o ſi cū primū ſcit ꝯtradicat. sͣ. de offi. deleg. cū olim. Sed quid ſiⁱ ꝓpter ꝯtumaciam ꝓcuratoris tantū dn̄s excōicet̉ a iudice dn̄o ignorante ꝯtumaciaꝫ ꝓcurato ris. nec eā ratā habente: nūquid erit excōicatus? hoc ſepe ꝯtingit. videt ꝙ n̄ teneat. qꝛ hic dicit potuit excōicari ꝓpter ſuam ꝯtumaciā uel ꝓcuratoris. et illud dicit̉ poſſe fieri qd̓ de iure fit. xxij. q. ij. faciat hō. Sed videt̉ ꝙ excōica tio teneat cū ſit lata a fuo iudice ſiue iuſte ſiue iniuſte. xi. q. iij. ſentētia paſtoris. ⁊ in culpa quodāmodo videt̉ qui talē ꝓcuratorē ꝯſtituit qui nō obtēpe rat iuri. ⁊ aliquis ꝓ facto alterius etiā ſine culpa punit̉. jͣ. de ſpon. nō eſt. Cre do ꝙ tutius ſit dicere ꝙ ſit excōicatus licet nō debuerit excōicari. ⁊ debet ab ſolui ſine aliqua ſatiſfactiōe ⁊ abſqꝫ grauamine. ⁊ credo ꝙ iudex tenet̉ ei ad intereſſe. jͣ. de ſentē. excō. ſacro. quia illū excōicauit iniuſte etiā nō citatum. a ¶ Ccedens appellauit. Hic nullam cauſam appellandi ſeu grauaminis expreſſit. vnde nō valet ſecundū hodierna iura appellatio. jͣ. de appell. ut debitus. quia cauſa ſemper debet exprimi corā iudice et propter illam appellari. jͣ. de appel. dilecto filio. g. alias admitti nō debet. quare talis appellatio non valet hodie. hic enim appellauit propter ſuſpitionē ⁊ appellare nō de ſiue nō deferēdū appellatiōi fuiſſꝫ: nō ē ad diffinitiuāᵍ ſnīaꝫ ꝓcedēdū. Potuit tamē prefatus. r. propter ſuam contumaciam el etiam procu ratorisʰ ſi ſciēs non purgauerit eā. dem: excōmunicationis ſententia innodari. ¶ Dem hieroſolymitano patriar che ⁊ archiepiſcopo caſſen̄. Ccedens: ⁊ infra. Cum in iu Idicium delegatorum preſen. tia archiepiſcopus cirenenſis reſti tutionis beneficiuꝫ poſtularet: ple banus ſancti marci de uenetijs: cō tra quem agebat: nihil ad obiecta reſpōdit: ſꝫ ad nr̄aꝫ audiētiā appel lauitª: ⁊ lꝫ ſepe fuiſſet admonitꝰ ut iuri pareret: qꝛ eius appellatio nō tenebat: noluit tamen reſpondere amplius uel corā eis etiā ꝯparere. Ipſi uero iudices: cū plebanus in ſua contumacia ꝑduraret: teſteſ re ceperuntᵇ ab aduerſa ꝑte ꝓductos ⁊ depoſitiōibus redactis ī ſcriptis mādauerunt eidem. ut ad eos acbet hoc modo. debuit enim cauſa ſuſpitionis corā iudicibus allega re probabilem. ⁊ ſi nō admiſiſſet legittimā ſuſpitionem: tunc debu it demū appellare. jͣ. de appel. cum ſpeciali. tamē infra videtur ꝙ le gittima fuerit appellatio. verſi. ex his plebanum legittime. ⁊cͣ. E. ita ſecundū antiqua iura ſufficiebat appellare. licet cauſam nō ex primeret ut hͦ vide tur. quia papa taleꝫ appellationem videtur admittere. qꝛ illi iudices fuerunt ſuffraganei archiepiſcopi: ſed hodie nō teneret. Uel dic ꝙ cauſa ſuſpitioniſ fuit allegata nec ad miſſa. vnde tenuit appellatio ⁊ ita nul lum cōtrarium. vel quia ſuſpitiōis cau ſa notoria erat valu it appellatio plebani. quāuis cauſam nō expreſſerit ut in fra ſequitur in ipſa littera. ſecus cū cau ſa ſuſpitionis aut e tiam appellationis latens eſt. quia tūc debet exprimi ſecū dum ꝙ traditur. jͣ. de appel. ut debitꝰ. ⁊. c. cum ſpeciali. ⁊. c. interpoſita. b ¶ Teſtes receperunt. lite non conte ſtata: et male. sͣ. eo. c. proxi. ⁊. jͣ. eo. petotum. c ¶ Poſſeſſionem iuris. nō autē poſſeſſionē cauſe rei ſeruande. qd̓ forte facere poterunt. immo ſine forte ſi contumax fuiſſet. jͣ. eo. ca. proxi. ⁊. c. quoniam.§. in alijs. ſed appellatio premiſſa videt̉ defen dere ipſum plebanū a cōtumacia. vnde nō tenetur ſententia excō municationis ut inferius ſequit̉. Quidā intelligunt hanc decre. lo qui in cauſa reſtitutionis in integrū iure minoris. d ¶ Perturbare. Arg. ꝙ iudex debet defendere inductū in poſſeſſi on. jͣ. de ſimo. querelam. e ¶ Subeſſe. hec eſt iuſta cauſa recuſationis ꝙ iudex ſit ſuffragane us aduerſarij. ſicut ⁊ illa ꝙ iudex ſit dominꝰ aduerſarij. sͣ. de offi. deleg. cauſam que inter. r. vbi plures caſus notant̉ de recuſatione Idem videt̉ ſi eſſet affinis. iij. q. ix. abſens. ⁊. ff. de iureiur. lex cornelia. in prin. ⁊. iiij. q. iij.§. item lege iul. Iteꝫ ſi eſt comes. ff. de offi. pre. ſenatuſconſultū. ⁊ sͣ. de offi. deleg. cum. r. propter dominū tota familia poteſt recuſari. C. ſi quis quacunqꝫ predi. po. l. vna. ⁊ li cet ex iſtis cauſis repellatur iudex a iudicando. nō repellitur teſtis a teſtificando. et hec eſt cauſa. quia facilius poſſet habere multos iudices ꝙͣ vnū teſtem. vnde repellitur iudex a iudicio ꝓpter defe ctū teſtis ut ſic ferat teſtimoniū in cauſa. jͣ. de teſti. dilecto. f ¶ Ac ex his. Quare dicit ex his. qꝛ nō appellauit ex pluribus cauſis. ſed tantū: quia erant ſuffraganei poſt appellationē vnica videbatur cauſa appellationis eo tempore quo appellauit. licet tamē nō expreſſerit. ſcilicet quia iudices duo erant ſuffraganei. ſed poſt ap pellationem alia cauſa grauaminis ſeperuenit. ſcilicet quia recepe runt teſtes lite nō conteſtata. ⁊ propter hoc dicit ex his. quia ex ſuperuenienti grauamine ſumpſit apellatio maiorē firmitatē. ⁊ ſic ex his que poſtea fiunt intelligit̉ fortius valere. ſed ab inicio vnica videtur ⁊ ſic legittimam vocat appellationē ⁊ tamen nulla cauſa fuit̉ expreſſa ut dictum eſt. ⁊ ita ex poſtfacto apparet legittima. jͣ. de fri gi. ⁊ malefi. fraternitatis. Uel dic ꝙ duo iudices recuſati fuerant ⁊ quia nō admiſerunt recuſationē appellatum fuit. ⁊ ſic eſt planum quod dicitur ut ſupra dictum eſt. g ¶ Propter contumaciaꝫ. ſi appellatio nō fuiſſet legittima propſe contumaciā debuit ⁊ potuit excōmunicari. uel aduerſariū in quarpoſſeſſionē iuris mittere cauſa rei ſeruande. ut. jͣ. c. proxi. ſed diffi nitiuam nūꝙͣ potuit proferre ſententiā ſuper poſſeſſione: que erat queſtio ſpoliationis cū lis nō eſſet cōteſtata. jͣ. eo. per totuꝫ. ⁊ ꝙ di cit forte nō notat dubitationē ſed potius affirmationē. h ¶ Caſſauimus.i. caſſaꝫ denunciamus. Hoc ideo ita exponit. quia proprie dicitur caſſari ſententia vbi tenet. ſed cum ſententia nulla eſt ut hec ſententia nō debet caſſari. quia quod nō eſt caſſari nō de bet: ſed debet denunciari nulla ſicut fit in ſententia excōmunicatio nis. jͣ. de ſentē. excō. per tuas. ⁊ sͣ. de offi. deleg. cū contingat. ⁊ hic due fuerunt ſententie. ſcilicet excōicationis in plebanum. ⁊ alia ſuper reſtitutione poſſeſſionis iuris parrochialis. cederet in perſonas uel in dicta teſtium obiecturus: quod cum facei noluiſſet: in ipſum excōicatiōis ſen tentiam ꝓtulerunt: poſſeſſionēᶜ iuris parrochialis adiudicantes archiepiſcopo memorato: ⁊ eum reſtituētes in integrum diſtrictiꝰ uetuerūt ne quis poſſeſſioneꝫ ciren̄. eccleſie reſtitutā preſumeret ꝑturbare. Cum igitur lis coram eiſdē iudicibus non fuerit conteſtata: ⁊ manifeſte pateret litteras ipſas ꝑ ueri ſuppreſſionē obtentas: cū ma nifeſtum eſſet duos predictorū iudicuꝫ accon̄. uidelicet ⁊ ciren̄. epi ſcopos eidē archiepiſcopo tāquaꝫ ſuffraganeos ſuos metropolitano iure ſubeſſeᵉ ac exʳ his plebanuꝫ le gittime appellaſſe ꝯſtar̄t ī quē etiā ſi minꝰ legittime appellaſſꝫ: ⁊ iudi ces ipſi lꝫ ꝑꝑ ꝯtumaciāᵍ excōicatio nis forte potuerūt ꝓferre ſnīaꝫ: nō tn̄ debuerūt ſuꝑ prīcipali negocio diffinitiuā ſnīam lite nō ꝯteſ. ꝓferre: predictas caſſauimꝰʰ ſnīas īmo

¶ Uniuerſa. quia ſi principale nō tenuit: nec illud quod ex eo no ſcit̉ eſſe ſecutū. jͣ. de fide inſtru. inter dilectos.§. cuꝫ igit̉. in fi. ⁊. C. de legi. non dubiū. cum ſuis cōcor. omnia ergo ſunt reſtituēda que occaſiōe ipſius ſentētie habuit. Sicut cū reſtituit̉ minor aduerſus ſenetntiā pignora preſtita debent reſtitui. ff. de mino. ſi ex cauſa.§. i. ⁊ cum retractatur ſententia omnia de bent reſtitui in priſtinū ſtatum ut hic ⁊ ex vtraqꝫ parte fi eri debet reſtitutio C. de repu. l. vna. ff. de mino. quod ſi minor.§. reſtitutio. sͣ. de in integ. reſti. c. i. Ue fraternita tis. cōtumaciter. pluribꝰ modis dicitur quis contumax. jͣ. eo. quoniaꝫ. §. i. ⁊. x. q. iij. certuꝫ ff. de re iudi. contumacia. l ¶ Poſſeſſionē. uel quaſi poſſeſſioneꝫ. jͣ. de cau. poſ. cuꝫ ec cleſia.i. m ¶ Inducendus. nō tamē iudex mul tum debet feſtinar̉ ad decernendā hu iuſmodi miſſione: in poſſeſſionē. aliaſ fieret reſtitutio cōtra eam. arg. ff. de dam. infec. ſi finita. §. ſi forte. quia etiaꝫ ſentētia diffinitiua reuocat̉ iuſta de cā jͣ. de re iudi. cuꝫ ber toldus. ⁊ debꝫ ſum matim negociū per ſcrutari ante miſſi oneꝫ. arg. C. vbi in rē ac. l. ij. ⁊. jͣ. e. quo niam.§. penult. An iſte ſic miſſus ſit cu ſtos tantū uel verꝰ poſſeſſor. dicitur. jͣ. de dol. ⁊ cōtu. contingit. Nota tamē ꝙ quiqꝫ auxilia ꝓ dita ſunt contra illos qui non admittunt actorē in poſſeſſionē ſecundū mandatū iudicis. Primuꝫ quia puniunt̉ in expenſis. jͣ. eo. quoniā.§. in alijs. ⁊. jͣ. de ſequeſtra. ad hͦ. Secundū eſt: quia eo nō obſtante ꝙ nō poſſidet verꝰ efficitur poſ ſeſſor anno elapſo. jͣ. de dol. ⁊ cōtu. cōtingit. ff. de bo. auct. iudi. poſ. ꝙuis. Tertiū eſt. qꝛ pōt excōicari ut hic. ⁊. jͣ. e. quoniā.§. vlt. Quar tū qꝛ pōt ꝯuenire aduerſariū ꝙͣti ſua intereſt poſſeſſionē nō habuiſſe. ff. vti poſ. l. ſi duo.§. vlt. ⁊. ff. ne vis fi. ei qui ī poſ. mit. l. i. in pͥn. Quintū quia manu militari eijci poteſt. ff. ne vis fi. ei qui in poſſ. E mit. ſi quis miſſam. ff. de rei ven. qui reſtituere. n ¶ In poſſeſſioneꝫ neq̄at. puta ſi cā eēt crialis ſiue ciuilit̓ ſiue crīalit̓ agat uel mr̄imonialit̓.ſ. qn̄ agit̉ ad ſeꝑationē mr̄imonij ꝯtumaꝫ eſt excōicādus. sͣ. e. c. i. in fi. ⁊. xi. q. iij. rurſus. ⁊. c. quicūqꝫ. ⁊ hic. Ccedens. linea ꝯſanguinitatis que eſt ſufficiēs cā recuſatōis LII. de ap. poſtremo. idē eſſet ſi eſſet affinis. iij. q. ix. abſens. de hͦ dixi. s. e. accedens. ⁊ sͣ. de offi. dele. cauſam que. p ¶ Eiꝰ.ſ. comitis britānie. iōqꝫ erat ſuſpectꝰ illi. sͣ. d̓ of. del. īſinuāte. q ¶ Qui.ſ. comes. r ¶ Oriūdus. vn̄ quis oriūdꝰ fuit ibi domiciliū retiner̄ dr̄. ff. d̓ ſena. l. pe. ⁊ ē iſta admirabilis ſuſpitō quā ſufficere n̄ credo. ſꝫ q̄ nō ꝓſūt ſingula multa iuuāt. ut noͣ. jͣ. d̓ ꝓba. cū cāꝫ. vel dic oriūdus d̓ t̓ra ſua l. d̓ terra q̄ ꝑtinebat ad iuriſdictōꝫ illiꝰ cōitis. ⁊ ad ꝓpͥetatē ip̄iꝰ dn̄e ¶ Nimis fauēs. ſꝫ nūꝗd tenet̉ ꝗlibet diligere ꝓximū ſuū. d̓ pe. di. i. bis qui nō diligit. ℟n̄. nō oīs amicicia repellit iudicē ſed maxīa. ff. de ver. ſig. late.§. amicos. ſic̄ nec oēs īimicicie repellūt teſtē niſi ma Eime. jͣ. de ſimo. licꝫ heli. ⁊. c. ꝑ tuas. ⁊ cā cognita illud diſquiri debꝫ n. de qōibus. l. i.§. ꝑ queſtione. nā ꝓpter leues inimicicias nō extin Suit legatū. ff. de adi. lega. l. iij. in fi. Sꝫ videt̉ ꝙ modica cā iudiceꝫ ſepellit ut dictū eſt. sͣ. e. accedēs. ⁊ sͣ. de offi. dele. cām que. qꝛ lites caſſas denūciamus ⁊ inanes. Un̄ ciren̄. archiepiſcopo dedimus in mandatis: ut eccleſie ſancti marci inſtrumenta reſtituat: ⁊ etiam uniuerſaⁱ que huiuſmodi occaſione ſētentie per ſe uel per alios occupa uit. ¶ Dem ep̄o brixiē. ¶Ue fraternitatis deuotio: ⁊ ī fra. Conſultatiōi tue duximꝰ reſpondendum: ꝙ ſi reus lite non conteſtata abſentauerit ſe contumacit̉ᵏ taliſqꝫ cauſa ſit: ꝙ actor poſ ſit in petitarum rerum poſſeſſionē induci: eſt in eandem cauſa cuſto. die inducēdus. Quod ſi cauſa ta lis fuerit. ꝙ idem in poſſeſſionem nequeatⁿ intromiti: ut iuri pareat: per cen. eccleſi. eſt contumax com pellendus. ¶ Dē de decima ⁊ elemoſina ab batibus aurel. ⁊ carnot. dioc. ¶Ccedens ad ſedem apoſtoli Lcam nobilis uir. gu. uiceco mes nobis expoſuit: ꝙ cum ſopiten̄. epiſcopus comiteꝫ britanie. ꝓxima linea conſanguinitatis attingat: ⁊ archid. eiusᵖ ſit clericus cō menſalis: quiq eidem uicecomiti ē aduerſariꝰ principalis: utpote qui uxorem ſuā ⁊ terram publice detiner̄ preſumūt: ⁊ magiſter. p. de ter ra uxoris ſue oriundus: exiſtens nimis fauēs eidē: ⁊ oēs ſub diſtrictu exiſtūt comitis memorati: nec niſi ꝑ diſtrictū ipſius ei patet acceſ ſus. ad eos. ⁊ ipſi quibꝰ cauſa inter ipſum ⁊ uxorem ſuā cōmiſſa fuerat nunquā ei uoluerūt: niſi in terra īi micorumᵘ ſuorum locuꝫ ⁊ terminū aſſignare: ubi ſine mortis pericuſine ſuſpitione ꝓcedere debent. iij. q. v. qꝛ ſuſpecti. ⁊. C. de iudi. apertiſſimi. Sed quod dicit nimis fauens ſoluit qd̓ dictū eſt. t ¶ Sub diſtrictu. hec exceptio omnes tangit. u ¶ Inimicoꝝ. Hec fuit ſufficiens cā appellandi. iij. q. ix. hortamur. ⁊. jͣ. d̓ ap ex parte. ff. de iudi. ſi longius. ff. de arbi. ſi cū dies.§. ſi arbiter. x ¶ Inimicis. ſi. jͣ. d̓ ſen. ex. d̓ce tero ⁊. c. ꝙͣuis. nec ī hͦ cau ſuf ficiēſ potuit cautō p̄ſtari. ar. j. d̓ reſt. ſpo. lr̄as. ī fi. ⁊ hͦ ꝓpter fragilitatē cautiōis. ff. ad trebel. qui ita.§. i. y ¶ Ex cāis p̄miſſis.ſ. qꝛ ep̄s erat ꝯſanguineꝰ comitis ⁊ ar chi. ꝯmēſalis eiuſdē ⁊ alt̓ ori undus d̓ terra vxoris: ⁊ locū aſſignabāt ꝑ terrā inimicoꝝ qꝛ hmōi exceptiōes n̄ admittebāt legitia fuit appellatō. ⁊ q̄libꝫ etiā ꝑ ſe ſufficerꝫ ad ap pellandū p̄ter illā. ꝙ oriūduſ fuit alter iudiciū d̓ terra vxo ris illā ſolā nō putarē ſufficiē tē ad recuſandū iudicē uel iu dices ſꝫ p̄ſtat adminiculū ali is. ut dixi. sͣ. q̄ nō ꝓſūt ſingula multa iuuat. ſic. ff. q. ex ca. ma. necnō.§. ſi ꝗs ſepius. ni ſi velis dicere de terra q̄ ꝑtinet ad iuriſdictiōꝫ vxoriſ tūc bona ē exceptō. ⁊ qꝛ oēs erāt d̓ diſtrictu ip̄ius comitis. ar. jͣ. de p̄ſūp. iij. ⁊ ita ſiue teſtes recepti fuerūt an̄ litē ꝯteſta. ſiue poſt appellatōnē p̄miſſā ex p̄dictis cāis nō valet rece ptio teſtiū ſuꝑ ꝯſanguinitate niſi ille fuiſſꝫ ꝯtumax tūc.n. in cā mr̄imoniali an̄ litē cōte ſtatā recipiūt̉ teſteſ n̄ obſtan̄. abn̄tia illiꝰ. jͣ. e. c. ꝓx.§. i. ⁊ hͦ ē quod ſequit̉ abſqꝫ culpa cōtu macie. z ¶ Terre.ſ. dotalis. eiꝰ.n. co gnitio ꝑtinet ad papā rōe cō nexitatis. qꝛ ē acceſſoria ipſi mr̄imonio. jͣ. d̓ dona. int̉ vi. ⁊ vxo. c. i. ij. ⁊. iij. ⁊ ſic nō eſt ꝯͣ. jͣ. qui fi. ſint leg. cām que. ij. Uoniā regularit̓ veruꝫ Ueſſe. hec regula fallit in caſibꝰ hic poſitis.ſ. ubi timeī d̓ morte uel abſentia teſtiū. et vbi agit̉ de electione uel mr̄imonio ⁊ in cā inquiſitōnis ⁊ publicatōnis. Ite in cā denū ciationis sͣ. de iudi. nouit. Itē in actoris abn̄tia pn̄te reo recipiunt̉ teſtes lite nō ꝯteſta.. C. qūo ⁊ qn̄ iu. aut̉. qui ſemel. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. cām q̄. Itē vbi actor nō pōt agere ꝓpter iuramētū qd̓ iurauit nō repetere vſuras. jͣ. de iureiur. ad nr̄aꝫ. Itē cū minor ab hereditate officio iudicis ſe abſtinet. ut in aut̉. ut ſpō. lar.§. ad hec. col. ix. Itē vbi aliꝗd iudicis officio expedit̉. C. ut mi. ſe ab he. abſti. in aut̉ ibi poſita. Itē cū in integꝝ reſtitutio incident̉ poſtulat̉ officio iu dicis. sͣ. de of. iudi. c. ij. Itē cū agit̉ de iniquitate iudicis in caſu quē habes. jͣ. de ap. īterpoſita.§. vl. Itē in petitione legati uel fideicōmiſſi. ar. C. de vſu. et fruc. l. ij. ſꝫ ibi dic̄ poſt litē nō ꝯteſta. in fi. vn̄ caſus iſte nō dꝫ excipi de regula Itē cū agit̉ finiū regūdoꝝ iudicio. ut. C. fi. regū. l. iij. Itē in trebellianica re ſtitutiōe. C. ad trebel. l. pe.§. cū aūt. Itē in ca hereſis poſt mortē. xxiiij. q. ij. ſane. ij. Itē vbi offendit̉ publicū ꝯmodū. C. d̓ pe. ne diu. ⁊. iij. q. iij. qꝛ ea. ar. Itē cū ꝑſona ē incerta. v. q. i. quidē. ⁊. q. ij. c. ij. ⁊ ẜm quoſdā in cā lib̓tatis. C. de inge. manu. diffamari. ar. ꝯͣ. jͣ. de teſt. cū olim. Itē vbi agit̉ de bn̄ficio obti nēdo eccliaſtico ut in ꝯcil. lugdu. inno. iiij. jͣ de eo ꝗ mit. ī poſ. cā rei ſer. eū ꝗ. b ¶ Procedendū. ſuꝑ pͥncipali. ſed ſuꝑ incidenti interdū uel emergenti bene recipiunt̉ teſtes ut ꝓbet̉ ꝙ citatio ꝑuenit ad aliquē. uel ꝙ cōtumax fuerit in caſu quē habes. jͣ. de ap. interpoſita.§. vlti. c ¶ Ciuilit̓. hͦ iō dicit. qꝛ in crīalibus nūꝙͣ recipiūt̉ teſtes lite nō ꝯteſt. ⁊ ibi ꝓ batiōes ſtrictiſſime requirunt̉. v. q. vi. epiphaniū. C. de ꝓba. l. vl. Qualit̓ in crimīali cā ꝓcedat̉ dicit̉. iij. q. ix. in ſumma. ⁊. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. veritatis. d ¶ Ne veritas. xiiij. q. ij. quanꝙͣ. e ¶ Subtrahat̉. tunc enī curare dꝫ iudex ⁊ magiſtratus ut ſalua ſit rerū ꝓba tio. ff. de teſti. curēt. ⁊ in aut̉. de teſt. in vlti. colū. coll. vij.§. pe. ⁊.§. hͦ vero. ⁊. jͣ. de teſti. ſi quis teſtiū. ⁊. ff. ad. l. acquil. l. i. vel etiā ſi timet̉ ꝙ teſtes ꝓpter mo lo acceder̄ non audebat: ⁊ licet lit teras non habuit de cōductu: ſi tamen miſſe ei fuiſſent: non debebat ſe credere ſuis capitalibus inimicisˣ: ⁊ infra. Mandamꝰ: quatenꝰ cum propinquiores ſitis terre no bilis tam dicte quā ſue: ⁊ cauſa ipſa per uos commodius ualeat ter minari. cum ad uos ſecurus pate at acceſſus: utrinqꝫ ꝑtibus conuo catis ſi uobis conſtiterit ꝙ ante li tem legittime conteſtataꝫ uel poſt appellationem ex premiſſisʸ cauẜ interpoſitā: teſtes ſuper conſangui nitate ꝯtra mr̄imoniū abſqꝫ culpa contumacie recepti fuiſſent: uos at teſtatiōes huiuſmodi decernatis irritas ⁊ inanes: compellentes di ctam nobilem: ut reuertatur ad ui rum ſuum: quem inconſulte dimi ſit. ita ꝙ poſtquam ipſe uir plena riā reſtitutiōem habuerit: tam uxo ris quam terreᶻ cauſaꝫ ſuper matri monio audiatis. eāqꝫ fine canoni co terminetis. ¶ Dem. Uoniā frequēter in dubium reuocatur a multis: an lite nō conteſtata teſtes recipi ualeant: au ctoritate preſentium duximus de clarandum regulariter ueruꝫ eſſe ꝙ lite non conteſtata non eſt ad re ceptionem teſtium procedenduꝫ niſi forte de morte teſtium timeat̉ uel abſentia diuturna. in quibuſ ca ſibus cum ciuiliter eſt agendum: ne ueritas occultetur: ⁊ probatio nis copia fortuitis caſibus ſubtra hatur: ſēnes ⁊ ualitudinarij ⁊ alij teſtes de quibus ex aliqua rationa bili cauſa timetur: etiam lite nō cō

tionis. jͣ. de teſti. ſignificauit. ⁊. jͣ. eo. c.§. ſunt ⁊ alij. licet in his caſibus recipi antur teſtes lite nō cōteſtata. veritate tamē inſpecta ⁊ quo ad effectū nō intel liguntur recepti lite nō ꝯteſtata. quia nō publicant̉ niſi lite ꝯteſtata ⁊ cuꝫ ali is. ſi alij lite ꝯteſtata inducti fuerunt nec ad ſententiā procedat iudex per ta les teſtes ſed in ſequenti.§. recipiunt̉ lite nō ꝯteſtata ⁊ fert̉ ſnīa. ⁊ ſic eſt differentia in.i. rn̄ſo. ⁊. ij. g ¶ Conuenta. idem eſt ſi nōdū ſit cōuenta ſed ꝯueniēda. h ¶ Aduerſariū. cū fuerit abſens ⁊ nō ꝯtumaciter. i ¶ Infra annum. ecce preſcri ptio annalis. ſic. sͣ. d̓ reſcrip. plerunqꝫ. ⁊ sͣ. de offi. ord. pa ſtoralis. C. de here. autē. idē ⁊. jͣ. eo.§. in alijs. ⁊. jͣ. de here. excōmunicamus.§. i. ⁊. ix. q. iij. rurſus. ⁊. c. quicūqꝫ. ⁊ iſte annus vtilis eſt ab initio. qꝛ nō currit: niſi ab eo tempore quo potuit experiri. ut in decre. plerūqꝫ. ⁊. ij. q. vi. biduū k ¶ Non valeāt. illi qui teſteſ produxit. ſed aduerſario be ne valebunt qui dolū non ad hibuit. xiiij. q. v. c. nō ſane. qꝛ pro utraqꝫ teſtificant̉. l ¶ In fraudem. nō enī artan da eſt alicui probandi facultas. ff. de incen. rui. ⁊ nau. ne quit.§. d̓ hiſ. ⁊ iij. q. vij.§. tria verſ. ſi quis ex litigatoribus ⁊. jͣ. de teſti. ſignificauit. et. c. dilecto. Item eſt hic preſumptio iuris ⁊ de iure ꝯtra quā nō admittitur probatio. liiij. di. fraternitateꝫ. jͣ. de iude. c. vlti. ⁊. jͣ. de ſpon. ad id. ⁊. c. is qui. vbi de hoc. ſecus ſi eſſet etiam tantū de iure. ff. quod me. ca. nō eſt veriſimile. xx. vij. q. i. nec aliqua. b. m ¶ Ad repellendū teſtes. teſtibus humanis rebus exēptis per quos teſtes recepti reprobarentur ſiue eoꝝ dicta. jͣ. de teſti. ex tenore. ⁊. c. preſentiū. ⁊. C. de cōtrahen. ſtipu. optimā. verſi. ⁊ ſi inter preſentes partes. uel quia ſe abſen tarent uel efficerent inimici actoris. ff. de carbo. edic. l. iij.§. due. ⁊. ff. de fur. l. quidam. ⁊ ar. ff. ad. l. acquil. in. l. acquilia. Dicta vero illorū poſſet quando. cunqꝫ reprobare ex ipſis depoſitionibus ⁊ per teſtes etiam poſt mortē ipſo rum teſtiū ⁊ in perſonas. dūmodo teſtes haberet per quos poſſet hoc ꝓba re. C. d̓ teſti. l. fi. xxiiij. q. ij. ſane. ij. ar. C. ſi pen. ap. quauis. ſed quia poterat contingere ꝙ illi interim morerentur uel alias ut dictum eſt impedirentur. ideo infra annū debet denunciari ipſi reo receptionē talem facta eſſe contra eū. qd̓ niſi fecerit nō valebit talis receptio teſtiū. a ¶ Uel alie exceptiones elidentes principale negocium. utputa preſcriptio quā tunc poterat probare. uel pactu de nō petendo uel cōſimiles. quia poteſt eſſe ꝙ tunc temporis probationes ſuper his haberi nō poſſent. arg. ff. ad le. acquil. in lege. ⁊. ff. de fur. quidam. b ¶ Alicuius. electi nō confirmati ⁊ qui nondū ꝯſenſit. c ¶ Electione. Puta ꝙ nō ſit canonice celebrata. uel ꝙ electus ſit criminoſus ⁊ licet videatur loqui capitulū in prelato poteſt ideꝫ dici in electione cuiuſlibet clerici. quia ibi leditur eccleſia ex longa mora. uel etiam ſi vocatur ut con ſentiat ⁊ nō veniat. sͣ. de elec. ſtatuimus. in ꝯcilio Lugdun̄. d ¶ Prohibitus. jͣ. de reſti. ſpol. lr̄as. ⁊. xxx. q. iij. pictacium. e ¶ Caſibus. ſuperfluunt iſti ablatiui. quia hoc aduerbium tunc quod preceſ ſit ſufficeret. f ¶ Malicioſe occultat. ſi. v. q. i. quidā. sͣ. de alie. iudi. mu. cau. fact. c. i. ⁊ sͣ. de offi. dele. c. cōſultationibus. g ¶ Impedit. talis habetur pro citato denunciatione facta publice ad domū ſuam. jͣ. de cleri. nō reſi. ex tue. ⁊. jͣ. de dolo ⁊ cōtu. c. vlti. ff. de euic. ſi dictum. §. ſi preſente. ⁊. l. ſi idem.§. preſenti. Et ita ſufficit ꝙ publice edictum propo natur ad domū ſuam uel eccleſiam ut dicunt iura predicta. ⁊ citari poteſt litteris uel edictis. ff. de fideicōmiſ. l. cum vero.§. penult. ⁊ ſunt tres modi con tumacie. ⁊ quocunqꝫ illorū aliquis cōtumax ſit habetur pro cōtumace. Pri mū modum habes hic. et alios duos modos contumacie habes. xi. q. iij. cer tum eſt. h ¶ Si vero aliter.i. nō per cōtumaciā. sͣ. de offi. dele. cōſultationibus i ¶ Maxime. proprie. ſic. sͣ. de electio. cuꝫ inter. ver. ut per mutuū. ⁊c̄. Alij ex onunt maxime.i. tantum. k ¶ In ſacris canonibus. De hac abſentia varie loquunt̉ canones. Quidam dicunt de duobuſ menſibus. vij. q. i. preſentiū. Quidaꝫ de tribus ſeptimanis ut ea. cauſa. q. i. ſi quis in clero. Et quidam de quinqꝫ annis. jͣ. de cleri. nō re ſi. c. ij. Quidā de tribꝰ. Quidā de quinqꝫ mēſibus. ea. di. quoniā. ⁊. lxxv. di. quoniā. Quidā de vna hora. xci. di. clericus. xcij. di. c. vl. Suꝑ hac expecta tione dicendum eſt ꝙ ſi aliquis eſt abſens in eo loco vnde poſſit citari uel in teſtata ſunt proculdubio admitten di: ſeu pars conuentaᵍ ſit cōtumax ſeu ſit abſens abſqꝫ malicia: ut con ueniri non poſſit. Sed ſi actor nō conuenerit aduerſarium infra annum exquo conueniri poterit: uel ſaltem receptionem huiuſmodi te ſtium non denunciauerit illi: atte ſtationes ſic recepte non ualeant ne forte hoc procuret in fraudem ut proceſſu temporis exceptiones legittime ad repellendum teſtes uelª alie locuꝫ habere non poſſint. ¶ Porro ſpeciales cauſe poſſunt occurrere: in quibus caſualiter eſt aliud obſeruandum: ut uerbi gratia: ſi ſuper alicuius electione uel copula maritali queſtio mo ueatur: tunc eteniꝫ ne propter lon gam moram in ſpiritualibus ⁊ tem poralibus patiatur eccleſia leſionem: uel uiro ſiue mulieri fornica tionis occaſio prebeatur: maxime cum propinquītatis gradus oppo nitur lege diuina prohibitusᵈ ī hu iuſmodi caſibusᵉ ſi contumax appa ruerit is in quem fuit actio dirigen da: ſeu quia peremptoria citatiōe ſtudio uel in aliquo loco vbi apparet manifeſte. quia nō latitat prelatus illius ip̄m legittime monere debet ut ad ſuā eccleſiā reuertatur infra tempus cōueniens ſecundū locoꝝ diſtantiam ⁊ temporis qualitatem ab ipſo prelato prefigendū. Quod ſi nō venerit poterit poſtmodū ſuo beneficio ſpoliari. niſi rationabilē cauſam oſtendat quare venire nō po ſſit. jͣ. de cleri. reſid̓. inter quattuor. ⁊. c. vlti. ⁊. jͣ. de appella. peruenit. ij. uel ſi alias de licentia prelati ſui ſe abſentat: vſqꝫ ad certuꝫ tempus ſibi ſtatutuꝫ in fra quod reuertat̉: tunc ſi non reuerta tur ad terminū epi ſcopus poteſt illuꝫ priuari beneficio ⁊ officō niſi iuſta cau ſa impediatur. ⁊ ſic loquitur illud. c. vij q. i. preſentium. Di co tamen ꝙ ſiue cle ricus ſit abſens de licentia epiſcopi ad certum tempus: ſiue preter licentiam epiſcopus ſemper ipſum primo mone re debet ut redeat per iura predicta. jͣ. de cleri. nō reſid̓. c. inter. ⁊. c. vlti. ⁊. jͣ. d̓ appel. peruenit. ij. a lias nō teneret ſententia lata cōtra ab ſentem non vocatū neqꝫ citatum. et iura antiqua que hic ſignantur ſic intelli guntur. Uerū eſt ꝙ clerici ab eccleſijs ſuis abeſſe nō debent. tamē ſi hoc cōtingat taliter ſunt vocandi anteꝙͣ ſpolientur. ⁊ ita ſeruan dum eſt circa eos qui cōparent ⁊ citari poſſunt. Si vero neſcit̉ vbi ſint nec citari poſſunt perſonaliter: trine citationis edictum apud eoꝝ eccleſias publice proponatur ut reuertātur. ⁊ ſi vltra ſex menſes venire diſtulerint ſuis beneficijs poſtea ſpoliētur. jͣ. de cleri. nō reſidē. ex tue. ⁊ ſic qualitercunqꝫ ſit aliquis abſens ſemper debet ci tari predicto modo. Iteꝫ videtur ꝙ melior ſit cōditio illoꝝ qui ma licioſe ſe abſentant ꝙ conditio illoꝝ qui cōparent et citari poſſunt perſonaliter. quia illi habent ſex menſes. iſti citantur ad arbitrium prelati uel ad menſem uel duos uel plures uel minus ſecundum o requirit ⁊ exigit diſtantia locoꝝ. ſed illud cōtingit. quia neſcit̉ vbi ſunt. quia poteſt eſſe ꝙ ſunt multū remoti uel impediti. nec in breui poſſunt per cōſanguineos reuocari uel amicos. Et ideo maius tempus ⁊ certum datur eis vltra ꝙ eccleſia vacare non debet. jͣ. de cōceſ. preben. nulla. ⁊ hoc locuꝫ habet in his clericis ⁊ prelatis qui iam cōfirmati ſunt ⁊ poſſeſſionē diutius habuerunt uel etiam con ſenſerunt. De his vero qui ſolūmodo electi ſunt nec confirmationem uel poſſeſſionē habuerunt teneas quod hic dicitur. quia expe ctantur per ſex menſes plus uel minus ſecundū ꝙ viſum fuerit ſi periori. cum per cōtumaciaꝫ non eſt abſens. Si vero ille qui accu ſabat electionē aut excipit contra electū nō comparet anno elapſoelectus poteſt confirmari. ff. de mu. ⁊ ho. reus. Sed nō credo ꝙ tā tum ſit expectandus. immo ſuperior prefigit ei certum terminū in fra quem ꝯpareat proſecuturus intentionē ſuam alioquin ꝯfirma bit eum. jͣ. de accuſa. licet. ⁊. jͣ. de clam. deſpon. cū inhibitio. ⁊. jͣ. qui matri. accu. poſ. cum in tua. ⁊ hoc totum expeditū eſt. sͣ. de elec. ſta tuimus. ſed in epiſcopatu dantur accuſatori tres menſes. in auten. de ſanctiſ. epiſ.§. ſi quid autem. colla. ix. ſed potius iſta in arbitrio ſuperioris ꝯſiſtunt. jͣ. de do. ⁊ cōtu. cū olim. i. ꝯtra. ſed ibi ſoluit.ſ vero ꝯtra prelatū abſentē agat̉ criminalit̓ uel etiā ciuiliter per de nūciationē alicuiꝰ tunc citet ut veniat ad defendendū ſe. ſi nō veni at excōicetur ꝓpter ꝯtumaciā ⁊ expectabitur per annū. ⁊ poſt an nū ꝓcedatur ꝯtra ip̄m ſuꝑ bonis nō ſuper crimine ẜm ꝙ traditur xi. q. iij. rurſus. ⁊. c. quicūqꝫ. ⁊. jͣ. de do. ⁊ cōtu. veritatis. vbi de hoc. l ¶ Expectandus. poſtmodū ꝓceditur cōtra eū ⁊ recipient̉ teſtes ⁊ diffinitīe ꝓcedet̉ uel aliꝰ eligat̉ ſi nō vult ꝯſentire ⁊ nil ei opponit. m ¶ Sit agendū. cū nō ſit abſens per ꝯtumaciam. n ¶ Preſumat̉. per famā. quia ſenex erat: uel etiā qꝛ in acie fuit nec redijt preſumit̉ ꝙ his caſibus ſit mortuus. ⁊ ſi cōtrahat credes ita excuſat̉ ab adulterio etiā ſi viuat propter ignorātiā. xxxiiij. q. ij. cū per bellicā. quia nō ꝯmittitur adulteriū ſine dolo. ff. de adult. l. pe. recepta uenir̄ contemnit: ſeu quia malicioſe ſeipſum occultat: ſeu qꝛ impeditᵍ ne poſſit ad eum citatio ꝑ uenire. teſtes lite non conteſtata ſunt merito admittendi: ⁊ nihilo minus ſi de cauſa liqueat ad diffini tiuam ſententiam procedendum. ¶ Si uero aliter abſens fuerit ⁊ agatur de ſpirituali coniugio inter eccleſiam ⁊ prelatum iam cōtracto electiōe maximeⁱ confirmata illud in hoc articulo uolumus obſerua ri quod ſuper expectatione talium perſonaruꝫ in ſacris eſt canonibꝰ diffinitum. ¶ Quod ſi forſan aga tur de ſpirituali coniugio cōtrahē do: is qui eſt in prelatum electus. per ſpacium ſex menſium expecte tur: niſi penſatis negocioruꝫ circū ſtantijs per ſuperioris prouidenti aꝫ magis uel minus fuerit expectā dus. ¶ Si autem de carnali con iugio ſit agendum: alteruter tam diu coniuguꝫ expectetur donec de ipſius obitu ueriſimiliter preſuma tur: quia cuꝫ ſine culpa ſit abſens ut ſi captiuitate uel egritudine: aut alio iuſto impedimento forſitan te

vel ſi receperat litteras illoꝝ cū quibus militauit. C. de repu. autē. hodie tamē dicit̉ ꝙ non debet cōtrahere niſi primo ſit certa d̓ morte ipſius. jͣ. de ſecū. nup. dominꝰ. jͣ. de ſpō. in preſentia. ſed ſatis certum eſt illi per ſolas huiuſmōi violentas p̄ſumptiones poſtꝙͣ ali ꝙͣto tēpore duxerit expectandū forte per annū uel etiā quīqꝫ anniſ ut in p̄dicta auten. hodie o ¶ Malicioſa. iiij. q. iij.§. iteꝫ his qui nō detractādi cā. p ¶ Citari nō poſſit Si nō poteſt citari cōtra ipſum ꝓcedi nō poteſt. Et ſic eſt ar. ꝙ nō tenet ſentē tia cum perempto riuꝫ nō peruenit in notitiā abſentis. iij q. ix. caueāt. ff. que ſen. ſine ap. reſcin. l. i.§. item ex eo edi cto. C. quomodo ⁊ quādo iu. eo que. ⁊ ff. locati.§. itē queri tur.§. exercitu. Sꝫ verius eſt ꝙ ſuffici at ſi diligens ſit in quiſitio facta: licet nō ſit inuentus. jͣ. d̓ do. ⁊ cōtu. cauſam. ⁊. c. vl. ⁊. jͣ. de cleri. nō reſi. ex tue. ⁊. vij q. i. preſentiū. ⁊. C. de iudi. ꝓperandū §. ſiquidē. ff. d̓ euic. ſi ideo.§. pn̄ti. ⁊. l. ſi dictū.§. ſi p̄ſente. ⁊ hoc verū eſt quando malicioſe eſt ab ſens. alias nō procedit̉ ꝯtra eū quantū ad caſum p̄ſentis lr̄e. q ¶ Nō dꝫ. Arg. ꝯtra. jͣ. qui fi. ſunt legit. perlatū. ſed ibi agebat̉ tan tu de prole an eſſet legitima uel nō ⁊ nō cōtra abſentē vel ille fuit re quiſitus ut ibi īnuit̉. Contra. jͣ. qui ma. accu. poſ. c. i. illa corrigitur per iſtā. Preterea ille fuit abſens culpa ſua ꝓpter maleficiū quoc cōmiſerat. vnde nō preiudicat̉ mulieri. ⁊ ſic differt caſus ille ab iſto ⁊ ibi ſoluitur. r ¶ Opponi. Rn̄det tacite queſtioni. Diceret aliquis ſi mulier tantu ꝯpellit̉ expectare incideret forte ī fornicatiōꝫ. ⁊ papa rn̄det ad hͦ ſ ¶ Caſus multi. ut ſi alter de fidelibus labatur in hereſim. jͣ. de di uor. quāto. uel ſi alter coniugū incidatur. uel ſi mulier impotens ca ſu reddatur ad reddendū debitū. xxxij. q. vij. illi qui ſani. uel ſi alt̓ furioſus factus ſit. xxxij. q. vij. neqꝫ furioſus. ⁊. c. hi qui. uel ſi in ca ptiuitate alter teneret̉. jͣ. de ſpō. in preſentia. uel ſi vir incidat in caſum lepre. jͣ. de cōiug. lepro. c. i. a ¶ Sunt ⁊ alij. aliū caſum habes qn̄ agit̉ de bono eccleſiaſtico obti nendo in decre. noua. jͣ. de eo qui mit. in poſ. cā rei ſer. eum qui. b ¶ Inquiſitio. ⁊ hoc cū eſt abſens per ꝯtumaciā ille cōtra quē fit in quiſitio. jͣ. de accu. qͣliter ⁊ qn̄. ij.§. debet. ⁊. jͣ. de ſimo. licet heli. c ¶ Publicatio. hoc tunc fit qn̄ aliquis timet ꝙ ſibi in poſteꝝ ſuper aliquo ꝯtractū ꝯtrouerſia moueatur tunc poteſt petere a iudice ut teſtes qui interfuerunt negocio publicent̉.i. eoꝝ dicta redigant̉ in publica formā ad eternā rei memoriā. jͣ. de teſti. ſignificauit. in au ten. de teſti.§. penul. colla. vij. ⁊ in hoc caſu omnes teſtes recipiunt̉ ſiue ſenes ſiue debiles ſiue iuuenes ⁊ ſtatim publicant̉. ⁊ in hoc eſt differentia inter hanc receptionē ⁊ illā de qua premiſit in principio capituli. qꝛ ibi recipiunt̉ tantū ſenes ⁊ infirmi. uel de quorū abſen tia timet̉. ⁊ illi nō ſtatim publicant̉ ut dixi. d ¶ Actione reali. Duo ſunt genera actionū. aut ſunt in rē aut in ꝑ ſona qualiter hoc ſit intelligendū tradit̉ bene inſti. de act. in prin. e ¶ Affectus. tediū erit in hoc caſu qꝛ actor miſſus in exceptionē ex pellet reū de poſſeſſione ⁊ erit poſſeſſor ⁊ ꝑcipiet fructus ⁊ conſer uabit eos. jͣ. de ſequeſtra. c. ij. ⁊. iij. ⁊ ſi reus venerit infra annū pre ſtita cautione iudicio ſiſti recuperabit rē cū fructibus deductis ex benſis. ut. jͣ. ſequit̉. ſed in perſonali actione tediū erit. quia cuꝫ cul iura ſpectet ad ꝯtumacem ille admiſſus erit cum eo in agro: ut cu nodiat fructus ne ille cōſumat illos. ff. ut in poſſ. le. is cui.§. qui ledatorū. ff. de dam. infec. ſi finita.§. ſi quis autem. de hoc dicet̉ plenius. jͣ. de dol. ⁊ contu. contingit. ¶ Cautione. Ex eo ꝙ dicit ſimplici cautione videt̉ ſufficere nuda cautio. C. de v̓b. ſig. ſancimus. ſed nō eſt verū. immo ſufficientem preſtare debet. jͣ. de ſequeſt. ad hoc in fi. ⁊ ita pignora uel fideiuſſo res. ff. man. ſi mandato.§. vlt. ⁊. ff. de fideicō. lib̓. l. ergo.§. adiici. b. S ¶ Expenſaꝝ. Primo ergo debet ſatiſfacer̄ in expenſis anteꝙͣ auneatur: aut etiaꝫ propria ſed nō ma licioſaº uoluntate in remotis parti bus moram faciat: ut de facili uel ī breui citariᵖ non poſſit: ei quidem preiudicari non debetq: cum habe at forſan exceptiōes legittimas ad intentionem contrariam elidendā ea nequaquā obſtante: ꝙ de lapſu carnis poſſit opponi: quoniam in coniugio caſus multiˢ occurrunt: in quibus coniuges ſine culpa ſed non ſine cauſa continer̄ coguntur. ¶ Sunt ⁊ alijª caſus ſimiliter ſpe ciales in quibus abſqꝫ litis conte ſtatione legittime poſſunt teſtes ꝓ duci: ut quando exceſſuuꝫ inquiſitio uel teſtiuꝫ publicatio imminet facienda. ¶ In alijs uero caſibuſ prudenter eſt attendendū: utrum contumax reali actione an perſonali conueniatur. Si reali: mitten dus eſt actor in rei petite poſſeſſio nem: ut tedio affectusᵉ res ueniat reſponſurus. Qui ſi uenerit infra aniium iudicio ſiſti preſtita cautio ne ac exhibita ſatiſfactione cōgrua diatur uel abſoluat̉ ſic. C. de bo. auc. iudi. poſ. aut̉. qui iurat. C. de iudi. ſan cimus. C. qūo ⁊ quando iudi. aut̉. qui ſemel. h ¶ Poſſeſſionē recuperet. Ergo videt̉ ꝙ eam amiſerit. ⁊ ſic alter erat verus poſſeſſor qd̓ eſt ꝯtra nos. ff de acqui. poſ. poſſideri. ſꝫ expone poſſeſſionem detentionē poſſeſſionis recipiat quam illa habebat. ⁊ talis poſſeſſio ē facti ⁊ nō iuris ⁊ imaginaria. Uedic recuperet.i. retineat verā poſſeſſionē quā nō amiſit. ſi. iij. q. v. quia ſuſpecti. xxvij. q ij. priuſꝙͣ. in fi. i ¶ Neglexerit. nec ſufficit oſ ferre niſi eam preſtet. jͣ. de eo qui mit. in poſ. c. i. ar. s. d̓ off. ordi. paſtoralis. in fi. ꝙ ſi nō eam pōt preſtare iudici pre ſtet ep̄o uel alijſ publicis ꝑſo nis ut. c. paſtoralis. Ar. ꝯtra jͣ. de eo qui mit. in poſ. c. ij. ſꝫ vbi iudex voluit recipere eain. c. paſtoralis nullus fuit iu dex cui poſſet uel deberet offerri. k ¶ Uerus.i. vere ⁊ incōmutabiliter. nā ⁊ ante ẜm quoſ dā eſt verus poſſeſſor ſed nō incōmutabiliter. qꝛ. jͣ. annuꝫ tenet̉ reſtituere poſſeſſioneꝫ ⁊ ita ſtatim eſt verus poſſeſor. ar. C. de p̄ſcript. xxx. uel xl. an. ſi quis emptiōis.§. pe. Nos tn̄ ꝯtrariū dicimus ſe cundū iura canonica. arg. sͣ. de offi. or. paſtoralis. ⁊. jͣ. de do. ⁊ cōtu. cōtingit. l ¶ Conſtituat̉. ⁊ ita eſt ar. ex eo ꝙ dicit ꝯſtituetur. ꝙ ante annū nō ſit verus poſſeſſor. ut dictū eſt in ꝓxima notula Sed qualit̓ conſtituit̉? forte ab ipſo iudice ſi petat̉ ⁊ ſine forte. jͣ. de eo qui mit. in poſ. c. i. ⁊. ff. de dā. infec. ſi finita.§. ſed ⁊ ſi quis. ⁊.§. ſe. ⁊. ar. sͣ. de of. or. paſtoralis. in fi. Uerius eſt o in realibꝰ actionibus nō habet locū ẜm decretū. niſi aliquis ad cautelā illud impetret. qꝛ ſolus tranſcurſus anni cōſtituit aliquē poſſeſſoreꝫ verū. ut. sͣ. de offi. or. paſtoralis. ⁊. jͣ. de do. ⁊ cōtu. ꝯtingit. In perſonalibus vero ẜm decre tū locū habet ſed nō vniformiter. de hoc pleniꝰ dr̄ in p̄dicta decre. contingit m ¶ Rebus īmobilibus. ſecus enī videt̉ in rebus mobilibus. ibi nō videt̉ ꝓ deſſe nominare dn̄m in iudicio cū habeat facultatē reſtituendi rem. ff. d̓ ret ven. officiū. in fi. Idem iuris eſt etiā in rebus mobilibus. qꝛ pōt ⁊ debet do minū nominare in iudicio. C. vbi de cri. agi opor. aut̉. qua in ꝓuincia. ſed in rebus īmobilibus quas aliquis poſſidet nomine alieno vbi nullū ius habet. ſi cōueniat̉ debet ſtatim in iudicio dn̄m nominare ut hic. C. vbi in rē act. l. ij. ſi enī ius habet in re nō prodeſt dn̄m nominare. qꝛ ipſe poſſet agere pro iure ſuo. ergo tenet̉ ſe defendere. arg. op. jͣ. de fi. inſtru. g. perpetuꝰ. poſſeſſor enī ſemper ꝯueniendus eſt. xij. q. ij. quicunqꝫ. ⁊. xvi. q. i. in canonibus. arg. jͣ. de ap. ad audientiā. ⁊ sͣ. de alie. iudi. mu. c. i. ⁊. ff. qd̓ me. ca. l. ſi cū exceptiōe.§ aliqn̄. ff. de noxa. de illo. ⁊. ff. de admi. re. ad ci. perti. imperatores.§. i. Ar. ꝯ xij. q. ij. de rebus. ⁊. ff. de ſer. cor. in hoc. ⁊. ff. de ꝯtrahen. empt. l. vl.§. lucius. ff. de his que in frau. cre. qui a debitore. arg. jͣ. de p̄ſcrip. auditis. ⁊. xvi. q. iij inter memoratos. n ¶ Debet ſtatim.i. ante libelli oblationē. uel etiā poſt anteꝙͣ reſpōdeat tenor iſtius.§. ponit̉ quaſi de verbo ad verbū. C. vbi in rem acti. l. ij. o ¶ Producendo per illū qui in iudicio dn̄m nominauit. p ¶ Excipiat.i. ſuſcipiat. ſic. xxiij. q. v. nō eſt noſtrū. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. imperatorum. ⁊. jͣ. de pluſ. peti. c. vno. q ¶ Conteſtata. ſcilicet ne currat preſcriptio poſſeſſori. quoniā p̄ſcriptio poſ ſeſſoris interrupta eſt per hanc denunciationē. licet videat̉ lis quaſi cōteſtata. nō tamē actor audiretur volens ꝓducere teſtes ſuper proprietate ac ſi lis eſſet cōteſtata. quia illud locum habet quādo lis eſt vere cōteſtata per narra tionē ⁊ reſponſionē. ſed hic nō eſt vere cōteſtata ſed quaſi quo ad interrum pendā preſcriptionē ut hic dicit. r ¶ Edictis.i. citationibus ad domū eius miſſis. jͣ. de dol. ⁊ contu. cauſā que. ⁊. c. vltimo. s ¶ Sūmatim. ſic. C. vbi in rem act. l. ij. ⁊. ff. ut. in poſ. leg. ſi is a quo. et. ff. de carbo. edic. l. iij.§. cauſe. ⁊ C. de bo. auc. iu. poſ. aut ⁊ qui iurat. ⁊ dic ſumma tim.i. ſemiplene. nō enī ſtatim iudex ꝓpter ꝯtumaciā alterius partis cōſtitu it preſentem poſſeſſorē. uel etiā mittet eū in poſſeſſionē cauſe rei ſeruande. niſi aliquā videat primo preſumptionē pro eo. quia poſſet eſſe ꝙ aliquis calūnioſe peteret. vnde iudex primo recipiet ab actore iuramentū de calūnia. ff. de carbo. edic. l. iij.§. cauſe. ⁊ ſic obſeruat̉. ⁊ iſtud iuramentuꝫ ſufficiet ita ꝙ aliud vlterius nō preſtabit ſi reus infra annū rediret volēs in cauſa proce dere. ar. ff. ad exhi. theſaurꝰ. vn̄ petet ab actore iudex ut ſuper hoc ſcilicꝫ ꝙ expenſarūᵍ poſſeſſioneꝫʰ recuperet ¶ Quod ſi cautionē offerre negle xeritⁱ infra annum: actor poſt annū conſtituaturⁱ uerus poſſeſſor ſuper proprietate dumtaxat aduerſe par ti defenſione legittima reſeruata. 90 Quod ſi ſuper rebꝰ immobilibꝰ quiſquā conueniatur. qui eas poſſidet nomine alieno: debetª ſtatiꝫ in iudicio dominuꝫ nominare cer to dierum ſpacio a iudice finiendo eoqꝫ ad eius noticiam producendo ut uel ipſe ueniens uel idoneū dirigens reſponſalem actoris intē tionem excipiatᵖ. ¶ Si uero poſt tempus indultum quod diſpoſitū eſt noluerit adimplere: tanquaꝫ li te que ingeritur ex eo die quo poſſeſſor ad iudicium uocatus eſt ad ī terrumpendam preſcriptionem lō gi temporis conteſtataq: dominuꝫ poſſeſſionis iudex tribus edictis legittimis euocabit: ⁊ tunc ipſo in eadem uoluntate manente negoci um ſummatiꝫ examinans in poſſeſſionem ipſarum rerum actorem

feſtinare ad miſſionē faciendā. quia ſi reus ꝓbabit iuſtā abſentie cauſam re ſtituetur. ff. de dam. infec. ſi finita.§. item ſi forte. ⁊. jͣ. de re iudi. cū bertoldꝰ ⁊ ſic obſeruatur hodie de facto. ⁊ iſtud iuramentū ſufficiet ita ꝙ aliud actor vlterius nō preſtabit ſi reus infra annū redierit volens ꝓcedere in cauſa. ut in.§. i. ſed in caſu huiuſmodi.§. iterum iurabit actor tanꝙͣ reus quando ꝯue nitur. quia primo iurabit ut a ctor poſtea ut reus. et idē ē ſi poſt ānū ager̄ uelit ꝗ prīo cō uēiebat̉ ẜm ꝙ ē ī cāu huiꝰ.§. ſ ¶ Reſeruata. ſed ꝙͣdiu reſer uabitur queſtio ꝓprietatis? ſecundū canones videtur ꝗ perpetuo cū res ſit facta liti gioſa. ⁊ debebat per hoc du bitare de iure ſuo. Dico ꝙ in caſu iſto bene pōt preſcriber̄. quia bonā fidē videt̉ habere quia credit remad ſe pertine re. cū etiam iurauerit ꝙ non malicioſe ſeu per calūniaꝫ pe tit rem illam. ⁊ ideo preſcri bere poteſt ⁊ iuſte poſſidet ꝗ auctore pretore poſſidet. ff. d̓ acqui. poſ. iuſte. Quidam di cunt ꝙ in caſu iſto ſicut in pͥ ori ſeruatur queſtio ſuper po ſſeſſione uſqꝫ ad annū abſen ti. Sed prius dictū veriꝰ cre do ⁊ abſolute dicitur hoc. nā ſicut reſeruatur ius ſaluū po ſſeſſionis uſqꝫ ad annū. in. prox. ſicut ibi expreſſe hͦ dici tur ita hic diceretur ſi hoc eſ ſet verum. Sed que eſt ratio quare ibi auditur uſqꝫ ad an nuꝫ ſuper poſſeſſione. hic ve ro ſtatim eſt verus poſſeſſor nec auditur vſqꝫ ad annū ſu per poſſeſſiōe? Ratio illa cō ſueuit aſſignari. quia maior cōtumacia p̄ſumitur in caſu iſto ꝙͣ in priori. quia per plu res citationes vocatus eſt et plus cōtempſit. primo enī vo cauit colonū ⁊ colonus denū ciauit dn̄o poſt quā denunct ationē citatur dominus edictis legitimis. ⁊ ideo plus punitur ⁊ ſufficit legiſlatorē ita voluiſſe. ſic enī eſt in. l. ff. qui ⁊ a quibus ꝓſpexit legiſlator. ⁊. vi. q. iij. ſcriptum eſt. in. l. ſcriptū. ergo ita tenendum eſt. t ¶ Uel immobiliū. hoc ordine iudices ſententiā exequent̉. vltimo ad actio nēs decurritur. ff. de re iudi. a diuo pio. u ¶ Declarati. in libello ſuo. C. de bo. auc. in. poſ. aut̉. ⁊ qui iurat. x ¶ Magis timeri. illa enī potius eſt infligenda. qꝛ hoc ſolum bene agitur. ⁊ī xxiiij. q. v. ꝓdeſt. ar. ꝯͣ. sͣ. de offi. dele. ſane. ⁊. c. paſtoralis.i. rn̄ſo. ſꝫ ibi ſoluit̉. y ¶ Ad alteram. quia creſcente ꝯtumacia creſcere debet pena. ff. de pe. l. rele gati. Sic ergo due pene ab initio non ſunt infligende. sͣ. de iudi. at ſi clerici Arg. ꝯtra. xvi. q. i. ſtatuimus. z ¶ Diſtinctionē. Sed nō videt̉ ꝙ diſtinctio facta in reali actione locū poſſit in perſonali habere licet littera hoc innuat. quia debitor poteſt recuperare pignora ſua quādocunqꝫ venerit dūmodo nō ſint diſtracta. C. de diſtra. pi gno. ſi prius. creditor enī nullo tēpore preſcribit rem ſibi obligatam pignori ff. de vſuc. nō ſolum.§. qui pignori. ⁊. l. pignori. quia creditor quantū ad hūc caſum nō poſſidet pignus. ff. qui ſatiſda. co. ſciendū.§. creditor. Et ad hͦ di xit Io. an. ⁊ bene. quia credit̉ poſt annū nō efficitur poſſeſſor quantū ad vſu capionē ſed tantū poſt annū habet ꝯmodum poſſeſſionis in hoc ꝙ cū prius teneretur ꝓbare pecuniā quā petebat eſſe debitam poſt annū etiaꝫ tranſfer tur ꝓbatio ad reum ut tunc aduerſarius teneatur ꝓbare illam indebitaꝫ. e. ſic efficitur petitor de poſſeſſore. arg. bo. ad hoc. jͣ. de ſolu. is qui. Laurē. di xit ꝙ huic ſeruatur queſtio poſſeſſionis ⁊ ꝓprietatis quouſqꝫ preſcriptū eſt iuri offerendi. arg. C. de preſcript. xxx. uel. xl. an. cum notiſſimi.§. ſed cuꝫ il lud. v̓ſi. eodem iure. niſi ex ſecundo decreto res ſint ei iaꝫ pro debito aſſigna te. uel diſtracte. alias ad. xxx. annoſ recuperet res ſuas oblato debito. Dicaſ ꝙ debitor ſemper auditur quouſqꝫ preſcriptū ſit volens recuperare rem ſu am reſtitutis expenſis ⁊ preſtita cautione iudicio ſiſti. niſi pignora diſtracta ſint. uel inſolutū data auctoritate iudicis uel ſecundū legem couentionis di ſtracta ut dixit lex predicta ſi prius. ⁊ ita infra annuꝫ ⁊ poſt annū veniens re ſtitutis expenſis preſtita cautiōe ꝙ iuri parebit recuperabit res ſuas ſiue co fiteatur debitum ſiue neget. C. de bo. auc. iudi. poſ. auten. ⁊ qui iurat. Et ꝗ dixit iuxta diſtinctionem in alia. ⁊c. ſic intellige iuxta diſtinctionem.i. ſecur dum primuꝫ membrū diſtinctionis in quo tantum ſimilitudo notatur ⁊ non iuxta ſecundū quaſi dicat. ſicut ibi veniens infra annum in reali actione au ditur preſtita cautione ⁊ reſtitutis expenſis recuperat poſſeſſionē. ita in per mittere non tardabit: omni allega tione abſenti ſuper principali que ſtione reſeruata. ¶ Si autem ſuper perſonali actione conueniatur uel mittenduſ eſt actor in poſſeſſio nem mobiliuꝫ ipſius uel immobilium: ſi forte mobilia non habeat pro modo debiti declaratiª uel in contumacem eſt eccleſiaſtica ſentē tia proferenda: ita uidelicet: ꝙ alterutra pena que magis timeriˣ de beat: iudex a principio contentus ad alteramʸ nihilominus proceſſu rus ſi hoc meruerit proteruitas cō tumacis qui ueniens infra annum uel poſt annum etiam audietur iuxta diſtinctionemᶻ in alio caſu ſupe rius annotatam. De iuramento calumnie. TOno. iij. Nherentes ueſtigijs predeceſſorum noſtro rum dicentium grauio res queſtiones per ſū mum pontificeꝫ termi nari: ⁊ infra. Legibus itaqꝫ comperimus eſſe cautuꝫ: ut nullus cle ricus iurare preſumat. Alibi uero reperitur ſcriptum: ut omnes prin cipales perſone ī primo litis exor dio ſubeant iuramentū calumnie propter quod pleriſqꝫ uenit in du bium: utrum clericus iuſiuranduꝫ ſonali actione ſiue infra annum ſiue poſt annum veniat recuperat res ſuas. dum tamē caueat iudicio ſiſti ⁊ reſtituat expenſas. ut fic notetur ſimilitudo tantum in hoc caſu. ⁊ in illo cum ante annū cōtumax inuenitur ita ꝙ ſimilitudo nō tranſeat ad alium caſum poſt annum. ⁊ ita plana eſt littera. Lau. a Nherētes grauiores queſtioneſ que dican tur maiores cauſe. dictum eſt. sͣ. de of. lega. quod tranſla tionem. b ¶ Tegibus. C. de epiſ. ⁊ cleri. cum cle ricis. v̓. ꝙ ſi lis. c ¶ Principales. C. eo. titu. auten. principales. d ¶ Talumnie iura mentum. In iuramēto calumnie qn̄ qꝫ capitula continē tur. ſcilicꝫ ꝙ credat ſe bonam cauſa ha bere. interrogatus nō negabit quod ue ruꝫ eſſe credit. nec vtetur ſcienter falſa probatione. ⁊ ꝙ dilationem non pe tat in fraudem. nec dedit nec dabit nec promiſit nec ꝓmittet aliquid pro hac cauſa: niſi illis perſonis quibus leges dare permittūt. C. eo. tit. l. ij. circa pͥncipiū. ⁊ auten. prin cipales. ⁊ in auten. ut litigan. iurent. in princi. colla. ix. vnde verſus. Illud iu retur: ꝙ lis ſibi iu ſta videt. Et ſi que retur: verum nō in ficietur/ Nil promittetur: nec falſa probatio detur. Ut lis tardetur dilatio nulla petetur. e ¶ Uerba ſunt. Ab illo loco legibus itaqꝫ vſqꝫ ad illum locum verum cum et cetera. exceptis predictis. ſcilicet ſecunduꝫ etiam uſqꝫ ibi corroboramus. f ¶ Diui Marci. C. de epiſ. ⁊ cle. cū clericis. v̓. ꝙ ſi lis. g ¶ Ad omniū eccleſiarum. Arg. quod vni cōceditur ad cōſequentiam trahi poteſt a ceteris. ⁊ quod vni conceditur nulli eſt denegadum. xvi. q. i. predicator. ⁊. v. diſt. ad eius vero. in fi. de conſe. diff. iiij. proprie. l. diſt. ⁊ purgabit. C. de fideicom. l. penult. Arg. contra xvi. q. i. hinc etiam. ⁊. vij. q. i. petiſti. Solutio. quod vni iure cōmuni conceditur trahi poteſt ab alijs in exemplum ⁊ nulli debet dene gari. v. diſt. ad eius vero. quod vero per priuilegium alicui cōceditur nō extenditur ad alios. ⁊ ſic intelligitur. xvi. q. i. hinc etiam. ⁊. x xvi. q. ij. non exemplo. ⁊. ff. de cōſti. princi. l. i. h ¶ Uim legum. in autē. de eccle. ti. in prin. colla. ix. ⁊ in aut̉. ut cle. apud ꝓpri. epiſ.§. illud. colla. vi. i ¶ Canonibus. xxij. q. i. in nouo. ⁊. jͣ. de iureiur. ⁊ ſi chriſtus. ⁊. ij. q. v. ſi quis preſbyter. xxij. q. v. c. vlti. k ¶ Principis.ſ. henrici. l ¶ Nos.ſ. henricus. m ¶ Seu criminali. Hic colligitur ꝙ in criminali cauſa iuramentū de calumnia ſit preſtandum. arg. C. eo. tit. l. i. vbi dicitur ꝙ in omnibus cauſis vbi probatio requiritur eſt iuranduꝫ de calumnia. ui C. de fi. inſtru. l. vlti. v̓. ſancimus. Arg. contra. inſti. de publi. iudi. in prin. ⁊. ff. de bo. eo qui mor. ſibi conſci. l. i. Sed contra. iſta non obſtant. quia magna differentia ⁊ diuerſitas eoruꝫ eſt in inſtituen dis ⁊ et exercendis huiuſmodi cauſis. nam ſecundū hoc nec lis cō teſtaret̉ nec libellus daretur in cauſa criminali. ſed omnino aliter ꝙͣ ciuiliter deberet tractari. Item nō valet cauſa quam quidaꝫ aſſſ gnant ꝙ in criminali tranſigere liceat. Et ideo iuramentum de ca lumnia nō exigitur. nam ſacramentū de calumnia tranſactione nō excludit nec ab ea excluditur. quia quāuis licitum ſit reo traſigere nō tamē ſequitur ꝙ liceat ei falſa inſtantia vti. nam ideꝫ diceres ſecundū hoc in pecuniaria cauſa. ſimiliter ſoluit̉ illud. ff. de bo. eorū qui. mor. l. i. vbi dicit̉ ꝙ in cauſa ſanguinis licitū eſt cuilibet aduer preſtare debeat aut alij hoc officiū delegare: quia illud conſtitutionis edictum ubi clerici iurare prohi bentur: a Marco auguſto de con ſtantinopolitanis clericis promul gatum fuiſſe uidetur iccirco ad ali os non creditur pertinere. ¶ Ut ergo dubietas iſta auferatur ſecun dum deciſionē filij noſtri. h. quon dam imperatoris: cuius ſunt uerbaᵉ hec: eius itaqꝫ interpretationē corroboramus: ⁊ diui. Marci cō ſtitutionem ita interpretari debere decernimus: ut ad omniumᵍ eccle ſiarum clericos generaliter perti nere iudicetur. Nam cum impera tor Iuſtinianus decreuerit ut cano nes patrum uim legumʰ habere o porteat: ⁊ in nonnullis patrum ca nonibus reperiatur: ut clerici om nino iurar̄ nō audeāt: dignū eſt: ut totus clericalis ordo a iuramento calū. preſtādo ſit īmunis. Prete rea ſtatuti prīcipis tenor talis eſſe dinoſcit̉. Nos itaqꝫ diuine ⁊ hūa ne legiſ intentione ſeruata decerni mꝰ ⁊ īperiali auctoritate irretracta biliter diffinimꝰ: ut nō epūs: non preſbyter: nō cuiuſcunqꝫ ordinis clericus. non abbas: non aliquis monachus uel ſanctimonialis ī cā quacūqꝫ ſeu cōtrouerſia crimīali ſiue ciuili iuſiurādum ꝯpellat̉ qua

ſarium ſuū corrumpere. ⁊ ita licitum eſt ei mentiri. Dominus azo. eſt in hac ſententia: ꝙ in cauſa criminali de calumnia ſit iuranduꝫ ⁊ inducebat hanc decretalem pro ſe. Sed qualiter clericus poteſt hoc iuramentū alijs delegare in cauſa ciuili ſiue criminali: contra illa iura que dicunt ꝙ principales perſone debent hoc iuramentuꝫ preſtare. ⁊ contra il la que dicunt: ꝙ in cauſa criminali nō interuenit procurator. Dicas ꝙ forte quandoqꝫ obtinuit quod hic dic̄. ut cle rici: etiam in cauſa ꝓpria hoc iuramē tum poſſent alij de legare. et hoc in fauorem ipſoꝝ cōceſ ſuꝫ eſt. Sed hodie hoc nō obſeruatur īmo quilibet in cau ſa propria perſona liter iurare debet. ut. jͣ. eo. ceterum. et C. eo. tit. autē. prin cipaleſ. ⁊ ſic obtinet de iure ⁊ de ꝯſuetu dine. ⁊ ſic nō tenet quod hic dicit quā tum ad ꝓprias cau ſas clericorum que cunqꝫ ſit cauſa ⁊ re ſtringit̉ tantum qd̓ dicit hic ad cauſas eccleſiaruꝫ. Et hoc ſatis patet per litte ram illaꝫ que ſequi tur. vbi dic̄ ſi eccle ſie ſue nouerit expe dire. ⁊ ſic nō habet locum quod obijci tur. et etiam cleric ⁊ prelatus eccleſie: ſi in propria perſona voluerit litigare in cauſa eccleſie pre ſtat hoc iuramentū jͣ. eo. c. vlti. tamen ſi in cauſa eccleſie vo luerit deferre alij hoc iuramentum non cōpellitur ſubire hoc iura mentū ut hic dicit. ⁊. jͣ. eo. imperatoꝝ. n ¶ Defenſoribus.i. ſindicis uel actoribus aut ꝓcuratoribus. licet nomina ſint diuerſa officium tamē eſt idem. vnde ſufficit ſiue dica tur: ꝯſtituimus talem ſindicum ꝓcuratorem ſiue actorē ad cauſam talem.s. de procu. petitio. ⁊ iſte perſone in cauſis vniuerſitatis ſiue collegij de calumnia iurant. jͣ. eo. in pertractandis. ⁊. c. imperatoꝝ. ¶ ⁊. c. vlti. ut hic patet. o ¶ Inconſulto ro. pon. Iſtud difficile videtur ut epiſcopus ꝓpter hoc debeat requirere ro. pon. ſed hoc nō ſeruatur. vnde ſi epiſcopꝰ litigat in propria perſona ipſemet preſtat iuramentū de calumnia. nec eſt neceſſe requirere papam. jͣ. eo. c. vlti. clericus facilius poteſt requirere epiſcopū. vnde tenetur primo requirere ipſum. contrarium tamē ſepe cōtingit. ſed iudiciū propterea nō viciatur. Et eſt arhic ex eo ꝙ clericus iurare nō poteſt ſine licentia ſui epiſcopi ꝙ no poteſt in iudicem nō ſuum cōſentire. de hoc traditur.s. de fo. com be. ſi diligenti. ⁊. c. ſignificaſti. ⁊. xi. q. i. inolita. ⁊. c. placuit. Itteras. rebus ſpiritualibus. Quedaꝫ cauſe dicuntur ſpiritu ales ut hic patet. uel ſpiritualibus annexe. ut cauſa inriſpatro natus. ut. s. de iudi. quāto. ⁊ in iſtis nō iuratur de calumnia ut hic patet. ſed de veritate dicenda. sͣ. de elec. dudum. ij. ⁊. jͣ. de iureiu. ex litteris. quia aliter iudex veritatē de facili non poſſet quā tenet inquirere. xxx. q. v. iudicantem. xxiij. q. viij. occidit. C. de eden. l. ij. ⁊ C. de procu. l. vlti. Sed certe ſortius videret̉ iurandū de calumnia in hmōi ſpiritualibus cauſis ꝙͣ in ciuilibus. quia grauius eſt periculū ſi calūnioſe in ſpiritualibus quis litiget. ⁊ ideo debet iurari ꝙ calumnioſe nihil faciet. quia circa maiora maius periculū vertitur Tldeo cautius eſt agendū. vij. q. ij. c. vlti. ⁊. xlij. di. quieſcamus. ⁊. ff ad carbo. l. i.§. ij. licet ſeruetur quod dicitur hic: honeſtius eſſet ut de calunia iuraretur ratione premiſſa(QQuedaꝫ vero cauſe ſunt me ſe ciuiſes. utputa cum agitur rei vendicatione uel pecuniaria cauſa s. de libel. o. c. penul. ⁊ vlti. Alia eſt criminalis vbi agitur directe d̓ erimine. ⁊ debet ſe obligare ad talionem. jͣ. de accu. veniens. ⁊. c. ſuper his. ⁊ in iſtis iuratur de calumnia. sͣ. eo. c. i. multo fortius iurai deberet in ſpiritualibus ꝙͣ in criminalibus. Alie ſunt mixte. ut cuꝫ libet ratione ſubire: ſed alijs ido neis defenſoribusⁿ: ſi expedire ec cleſie ſue nouerint: huiuſmodi of ficium liceat delegare(uerum cuꝫ hac moderatione ut epiſcopus in conſultoº ro. pon. uel quiſqꝫ cleri cus incōſulto prelato ſuo minime iurare audeat. ¶ Omnibus autē epiſcopiſ ⁊ uniuerſo clero ita cuſto dire hoc debere mandamus: ut ſi quis ī illa ꝯmiſerit: ueniā ſibi deinceps nouerit denegari. ¶ Deꝫ ordinatori ec. ſubdi. ⁊ magiſtro oī bono. Itteras: ⁊ infra. Sane ro. ec. in his caſibus ī quibus de ec I cleſijs decimis ⁊ r̄bus ſpūalibus tantum agitur iuramentum calum nie nec dare nec recipere cōſueuit eo ꝙ tales cauſe non ex legum diſtrictione: ſed ex canonum equita te finem debitum ſortiuntur: cano nes autem iuramentum calumnie ī huiuſmodi cauſis nulli prorſus ī dicunt: unde contentione de iura mento calumnie preſtanda admiſ ſa ad ulteriora diſcretio noſtra pro cedat. Eagenius papa. N pertractādisᶜ cauſis ſacra mētuꝫ calumnie nō paſſiꝫ pre cipimꝰ exhiberi: ſed cāe ⁊ prīcipa liu ꝑſonaꝝ qualitate inſpecta: quā doqꝫ ꝑ ipſas principales ꝑſonas: agitur de c̓rimine ciuiliter. sͣ. de procu. tue. hec probant̉. xiiij. q. ij. ſuper pru dentia. xi. q. iij. placuit. xvi. q. i. frater noſter. Et nota ꝙ licet in cauſis ſpiritu alibus de calumnia nō iuretur. tamē ſi agatur poſſeſſorio pro re ſpirituali iuratur de calumnia. arg. jͣ. de reſti. ſp. litteras. Item licet nō in actionibus. tn̄ in exceptionibus poſitis in re ſpirituali iuratur de calumnia. sͣ. de elec. cū di lectus. jͣ. de teſti. preſentium. ⁊. jͣ. de excep. paſtoralis. arg. ad hoc jͣ. de accu. cū dilectuſ. b ¶ Diſtrictione. sͣ. de iudi. di lecti. ⁊. jͣ. de do. ⁊ cōtu. c. i. xx vij. q. ij. ſunt qui dicunt. In pertractandis. nō paſſim. quia nō in ſpirī tualibus sͣ. c. proxi. d ¶ Principales sͣ. eo. c. i. ⁊. eo. ceterum. b. e ¶ Economos. sͣ. eo. c. i. f ¶ Neſciāt. aliter enī auceps ſubiret periurium quod face re nō debet. ff. de in lit̓. iurā. videamus. ⁊. ff. rerū ammo. marcellus. ⁊.§. qui rerum. g ¶ In animaꝫ iurantis. ⁊ ita ſindicus collegij ſiue vniuer ſitatis iurat in propriam ani mam. ſic ⁊ tutores et curato res cum habeant legittima: adminiſtrationem. C. e. l. ij. §. ſin autem. uel dignitas. ſecus eſt in procuratore qui nō iurat ſed dominus principalis. C. eo. ti. l. ij.§. ſin autem. affuerit alt̓utra pars. ⁊ ī aut̓. ibi poſita principales. h Mperatorū. cogere nō debemus. Sed videtur ꝙ abbas potius eſſet cōpellē dus. uel etiam alij quibus ci ra monaſterij cōmiſſa eſt. ff. ad muni. municeps. quia hi iuſmodi perſone intelligunt̉ ſcire veritateꝫ ut ibi dicit̉. ff. de cōdi ⁊ demō. municipibuſ C. eo. ti. l. ij.§. hͦ etiam. in fi. ⁊ ideo tales inſtituendi ſunt. qui veritatem ſciant. sͣ. e. c. ꝓ xi. ſic etiam cōtingit in procu ratoribus. C. de procu. l. vlt. ſed aliud eſt in collegijs illis ſecularibus. uel eſt ſpeciale priuilegiū clericoꝝ. i ¶ Decidant. qui enim de calūnia iurare nō vult. ſi eſt actor cadit a cauſa ⁊ re us habetur pro confeſſo ut hic. ⁊. jͣ. c. vlti.§. pena. ⁊. C. eo. ti. l. ij.§. quod ſi actor. ⁊.§. ſequenti. k ¶ Economū Economus eſt cui res eccleſiaſtica gubernanda mandat̉: lxx xix. di. qꝛ in quibuſdā. ⁊. c. volumus. ⁊ ideꝫ eſt economus qd̓ ſindicus ſiue ꝓ curator uel actor in cauſa vniuerſitatis ſiue collegij de quo habes. ix. q. iij. cū ſimus. ⁊. v. q. iij. quia epiſcopi. ⁊ sͣ. de ſindi. c. vno. ⁊ iſte economus auctorita te ep̄i ordinari debet. C. de ep̄iſ. ⁊ cleri. oēs.§. nihilominus. ⁊ hic in fi. ⁊ iſte iurabit de calūnia ſiue ſit reus ſiue actor ſi monachi hoc nō faciant tunc ep̄s hoc facere debet ut hic dicit. ⁊ ſi ep̄s in rebus ſui ep̄atus hoc neglexerit tūc archiep̄us ſibi economū cōſtituet. ix. q. iij. cū ſimus. ¶ Idoneū. idoneus ē dūmodo cām oīno nō ignoret. sͣ. ti. ꝓxi. ⁊ ſi ſit bone fa me. alias infamis ⁊ ſuſpectus eſſe nō debet. v. q. iij. qꝛ ep̄i. ⁊. iij. q. vij. c. i. ⁊. c. infames. Contrariū tn̄ dicit lex ꝙ ꝓcurator propter infamiaꝫ nō repellitur. inſti. de excep.§. vlti. Hic habes ꝙ de auctoritate ep̄i ſindicus ꝯſtitui debet: in eccleſijs ſibi ſubditis. Et dic ſtatuas.i. auctoritatē preſtes. m ¶Eterū. hec eſt pars illius. jͣ. de fideiuſ. peruenit. Nouis morbis. nā experimenta morboꝝ cogūt nos inuenire multas n¶ medicinas. l. di. ut cōſtitueret̉. ⁊ que medicamenta morbis exhibent hec iu ra negociis. in aut. hͦ conſtit. que innouat con. in prin. col. viij. ⁊ que de nono emergunt nouo auxilio indigent. ff. de inter. act. de etate.§. ex cauſa. ⁊. ff. ut in poſ. le. plane. ⁊ nouis rebus nouū remedium eſt adhibendum. ff. de ven. inſpi. l. i. in prin. o ¶ Ad v̓itatē. hec ē p̄cipua cā qͣre iuramētū illud p̄ſtat̉ ut v̓itas eliciat̉. jͣ. d̓ iu riū. ex lr̄is. ſcd̓a ut tiore iuramēti ꝯtētioſa litigātiū iſtātia ꝯpeſcat̉. C. e. ti. l. i. p ¶ Ab vtraqꝫ parte. vtraqꝫ pars pͥncipalis dn̄s.ſ. iſtud iuramētū preſtare de bet. sͣ. e. in pertractandis. Sꝫ pone ꝙ aliquis litigat per procuratorē ⁊ domi nus qui cōſtituit ꝓcuratorē eſt longe remotus. puta vltra mare uel in alia pe regrinatione quid erit in hoc caſu cū iſte ꝓcurator de calūnia iurare nō poſ ſit? In caſu illo debet citari curator bonis ⁊ ille iurabit de calūnia. ff. de cur. bo. dan. l. i. ⁊. ij. Contra vr̄. sͣ. e. c. i. ubi dicit̉ ꝙ clerici hͦ iuramentū debent ali is delegare. ⁊ hic dicit̉ ꝙ iurent nō eſt ꝯtra qꝛ ibi loquit̉ de cāis collegij ſiue vniuerſitatis. hic de cauſa ꝓpria ſingularis clerici quādoqꝫ ꝑ economosᶜ qui cām oī no non neſciātᶠ: in aīam iurātisᵍ illud precipimus preſtari. Deꝫ magal. ⁊ neumaſen̄. epīs Mperatoꝝ: ⁊ infra. Accepi mus ꝙ ab abbate ⁊ fratribus clare uallis. ſicut ab alijs exigitur calūnie iuramentum? ad quod faci enduꝫ eos cogere non debemus ſed ne aliena iura uideantur huiuſ modi occaſione illicite detinere: ⁊ ipſi a cauſa ſua decidantⁱ ſi ex ꝑte ip ſorum predictum iuramentuꝫ cuꝫ res poſtulauerit: nō fuerit preſtitu eiſdem precipimus ut in ſuo mōaſterio economum ſtatuāt: qui pro eis petere ⁊ accipere atqꝫ iuramētum de calumnia cuꝫ neceſſe fuerit ualeat exhibere: ⁊ infra. Tu uero frater neumaſen̄. epiſcope economū idoneum ſtatuas: qui in tali oſ ficio conueniens ipſi monaſterio uideatur Ucius. iij. elienen̄. epiſcopo ⁊ archidiaco. noruicen̄. Eteꝝ qꝛ nouis morb̓ⁿ noua conuenit antidota preparari: mādamꝰ: quatenꝰ in cā que inter r. clericum de ſancto albano. ⁊.i. ⁊ f. can̄. lōdon̄. uertitur ad ueritatē. eliciēdā ap. ceſ. preſtari faciatis ab utraqꝫ ꝑteᵖ calūnie iuramētū ꝯſue tudine que legi eſt cōtrariaq nō ob ſtāte. Nno. iiij. epō. placen̄.

⁊ hec cōſuetudo eſt cōtra legem quā habes. C. e. ti. l. i. ⁊. ij. ⁊ cōtra canones: qui iuramentū admittūt. ij. q. v. c. i. ⁊. ij. ⁊ ꝯͣria decretalibꝰ de ti. iſto. b. Um cām per ꝓcuratorē. Hic patet ꝙ collegiuꝫ ſiue vniuerſitas poteſt cōſtituere ꝓcuratorē. ⁊ eſt expreſſum. sͣ. de procu. quia in cauſis. ⁊. c. pe 6 titio. ⁊ canon etiā omnes adminiſtratores generali verbo ꝓcuratores appel lat.i. q. iij. ſaluator. ⁊ lex dicit ꝙ monaſteriuꝫ ſe defendere debet per ꝓcuratorem. in au ten. de ſanct. epiſ.§. ſi vero epiſcopi. in fi. colla. ix. ⁊ ita taꝫ iure canonico ꝙͣ ciuili collegium ſiue vniuerſitas cōſtitu it procuratorē. de hoc dixi. sͣ. de ꝓcur. petitio. ⁊ talis ꝓcurator de calumnia iurabit. ut hic dicitur. ⁊ sͣ. eo. in pertra ctandis. ⁊. c. imperatoꝝ. Sꝫ cū iuramentuꝫ de calumnia ſit de credulitate ut ſecundū ꝙ credit ⁊ eſtimat debeat re ſpondere. C. e. l. ij. ⁊.§. i. nun quid pōt petere tempus ad d̓ liberandū ſuper eo de quo in terrogatur? Et videt̉ ꝙ non quia aut credit aut nō credit illud ſuper quo interrogatur Et ita ſtatī pōt ⁊ debet reſpō dere. credo uel nō credo. nec pōt dicere dubito. ſꝫ in ſacramento de veritate dicēda po teſt dubitar̄. vnde habebit in ducias ad deliberandū ſi di cat ſe dubitare. ff. d̓ inter. act. qui interrogatur. C. de iure deli. ſi curatoris. ⁊. ff. de iure iu. l. iuſiurandū.i. rn̄ſo. ⁊ etiaꝫ vbi de calumnia iurat̉ datur tempus ad deliberanduꝫ Sed ſi excōicatus cōuenia tur. nūquid preſtabit hoc iu ramentū? vidtur ꝙ nō. qꝛ nō eſt ei licituꝫ ingredi ſacramē ta. ergo nec tangere ea. v. di. ad eius vero. ⁊ quibus reliqͣ ſacramenta negant̉. quomō vnū genus ſacramenti eis cō ceditur. ut. xcv. di. illud. Dico ꝙ bene debet preſtare iuramentū nō obſtāte excōicatione. arg. jͣ. de ſen. excō. a no bis. ⁊. c. cū de ſideres.i. rn̄ſo vbi iuramentū excōicati nō admittitur anteꝙͣ abſoluat̉. Preterea cuꝫ poſſit ⁊ debeat in iudicio reſpōdere omnia licēt eis ſine quibus cauſa expediri nō pōt. arg. sͣ. de offi. dele. preterea. ⁊. ff. de iuriſ. om. iu. l. ij. ⁊ eſt expreſſum. ar. jͣ. de excep. cum inter. alioquin in poteſtate ſua eſſet etiā reſpōdere uel nō reſpōdere. ⁊ ſic reportaret ꝯmodū de ſua malicia qd̓ eē nō dꝫ. jͣ. de ſen. ex. ſi v̓e. ſ ¶ Alterā. per hͦ facta eſt litis ꝯteſta. sͣ. de elec. dudū. ij. ⁊ s. de li. ꝯteſt. c. vno t ¶ Reſponſiōibꝰ. oīa q̄ ī iudicio fiūt ſūt redigēda in ſcriptis. jͣ. d̓ ꝓba. quoniā ꝯͣ falſā. q̄dā v̓o int̓rogatiōes faciēde ſunt an̄ litis ꝯteſt. q̄ nō debēt omitti an̄ litis ꝯteſta. reus debet interrogari an poſſideat reꝫ que petit̉ ab eo ⁊ ꝓ qua parte. uel ſi deſijt dolo poſſidere. ff. de inter. act. qui ſeruū.§. qui in iure. ff. d̓ rei ven. qui petitorio. ⁊ ſi quis reſpondeat ſe nō poſſidere cuꝫ ipſe poſſideat ſi actor hoc probauerit res auferenda eſt illi ⁊ debet dari actori. ꝙͣuis nō pro bet rem ſuā eſſe. ff. de rei ven. l. vlti. alias eſt pe. hec interrogatio omitti non debet ne iudiciū deluſoriū ſit. jͣ. ut. li. pen. eccleſia ſancte marie. Et alie interrogationes plures faciende ſunt. puta an ſit heres uel quota ex parte ſit heres. ⁊ an̄ in poteſtate ſeruū habeat cuius nomine noxali iudicio agit̉. Item an quadrupes qui damnū dedit ſit eius. Iteꝫ an ex teſtamēto ſit hēres. Itē an edes ſit ſua ex qua damnū timet̉. que colligunt̉. ff. de inter. ac. qui interro gatur. ⁊. l. ſi quis in iure. ⁊. l. ſi fideiuſſor.§. illud. ⁊. l. defenſor.§. vlt. ⁊. l. nō ali enū. Item ꝙ reſpondeat cuius etatis ſit reus. ſi de ea dubitat̉. ff. e. de etate. Ite qn̄cūqꝫ ⁊ an̄ litis ꝯteſt. ⁊ poſt litis ꝯteſt. vbicūqꝫ eꝗtas mouet iudicē dꝫ īterrogare. ff. e. vbicunqꝫ. ⁊. xxx. q. v. iudicantē. pars ad interrogatiōꝫ aduer ſarij reſpondere nō cogit̉. tn̄ ſi reſponderit tenet reſponſio. ff. eo. ſi ſine. ⁊. jͣ. de do. ⁊. contu. ꝓut. ⁊ certū debet reſpondere. ff. e. de eta.§. nihil. Um in cauſa. per illū quidem. iſtud regulare eſt. sͣ. c. ꝓx. ⁊. c. in pertraa C ctandis. ⁊. c. imperatoꝝ. ⁊ sͣ. e. c. i. b ¶ Per te ipſum. exquo aſſumpſit officiū in ſe debet iurare de calūnia. cū ſit acceſſoriū ſine quo nō poteſt cauſa expediri. arg. sͣ. de of. dele. preterea. ⁊. c. prudentiā. ⁊ in hoc ei defert̉. qꝛ non tangit ſacra. ſicut ⁊ in teſtimonio. xi. q. i. imperatoꝝ. ⁊. C. de ep̄iſ. ⁊ cler. aut̉. ſi iudex. ⁊ in autē. de ſanctiſ. epiſ.§. nulli Um cauſam que inter rauennaten̄. archiepiſcopū ⁊ commune fauentinū ſuper uilla luci ac quibuſdaꝫ alijs uertitur delegatis iudicibus duxerimus committen dam: ⁊ idem in negocio minime ꝓ ceſſiſſent: nos partibus dedimus in mandatis: ut pro ipſa cauſa no ſtro ſe cōſpectui preſentarent: quo rum procuratoribus cuꝫ inſtrumē tis de rato in noſtra preſentia con ſtitutis petitionem ipſius archiepi ſcopi per procuratorem eius feci mus exhiberi: ⁊ ad eam partem al teraꝫ reſpondere: ac interrogatio nibus ⁊ reſpōſionibus redactis ī ſcriptis ⁊ lite coram nobis pleniſ. ſime conteſtata fecimus calumnie iuramentum ab ipſis procuratoribus utrīqꝫ preſtari. Reg. ix. epō beluacen̄. Um in cauſa pecuniaria quā inter te ⁊.r. mota eſſe propo nis: non per te ſed per ſyndicū uel actorem elegeris litigar̄: per illū quideꝫ preſtandū erit calumnie iu ramentuꝫ: quod ſi per teipſum. poſitis tantū: ſed non tactis euangelijs ſicut in dicendo teſtimonio a te uidetur huiuſmodi iuramētuꝫ exhibenduꝫ: ⁊ infra. Pena uero recuſantiſ hoc iuramentū cum pre ſtandū fuerit: eſt ut actor ab inſtitu ta cadat actiōe: reus haberi debeat pro confeſſo. De duationibus. Lex. iij. cant. ⁊ vuigorien̄. epiepiſcopus iurar̄ nō debet ſed alijs hoc officium delegare. nō eſt cā tra. quia nō dicitur ibi ꝙ nō debeat iurare ſed dicitur ꝙ nō debeat compelli ut ibi dicitur. ¶ Pena vero. ſic. sͣ. e. imperatoꝝ. ⁊. C. eo. ti. l. ij. ⁊ in autē. ut litio iu. in exor. lit.§. ſi autem. in fi. colla. ix. vnde ſumptus eſt.§. iſte. Sic actor qui nō vult iu rare cadet a cauſa. Ded nunquid ipſo iure an per ſententiam. Dicas ꝙ per ſententiaꝫ iudicis. quia iudex ꝓcedit cōtra illum ac ſi ni hil probaſſet reum abſoluendo. ⁊ eodē modo de reo. C. e. aut̉. pͥncipales. ī fi. Ilecti filij. nimis bre uem. Sed quē terminū dicis nimis bre uem cum hic nō ex primatur quot dierū terminū iudiceſtatuerūt. hoc relin quo arbitrio iudicis inſpecta qualita te negocij ⁊ locoruꝫ diſtantia. jͣ. de app cum ſit romana. e ¶ Peremptorium quod eſſe nō debet īmo tribus edictis uel vno perempto rio quod ꝯtinere d̓ bet tātū tēpus quātum tria edicta. xx iiij. q. iij. de illicita. circa mediū. v̓ſ. qui cunqꝫ. ⁊ in autē. de litig.§. ſi vero caſu. coll. viij. ⁊. ff. de re iudi. contumacia. ⁊ ff. de iudi. ad perē ptoriū. ⁊. l. nōnūꝙͣ. vnde qꝛ nimis breuem terminum ſta tuerūt iuſta fuit cā appellandi. ex cauſa tamē peremptorium iſtud poteſt moderari ſicut iudex viderit expedire. ff. d̓ iudi. nōnunꝙͣ. ⁊ sͣ. de offi. dele. cōſuluit. circa fi. ⁊ hic. v̓. niſi forte. ſicut tempus quod datur cōdemnatis arbitrariuꝫ eſt. jͣ. de re iudi. quod ad conſultationē. ⁊. ff. de re iudi. l. ij. ſic ⁊ tempus appellationis poteſt moderare iudex. jͣ. de ap. cū ſit romana. ⁊. c. cum ſpeciali. ⁊ qui ex cauſa nimis breuem terminū peremptoriū ſtatuerit exprimere debet cauſam in citatione ut pars illa canſam nō habeat appelladi. sͣ. de in integ. reſti. tum ex lr̄is. in fi. Preterea deliberare valeat. ſi. iij. q. iij. offerat̉. ⁊. in auten. de li tig.§. omnem. colla. viij. b. g ¶ Plene potuit. qꝛ in lr̄is ꝯtinet̉ quid velit petere et cā petendi. eſ qualit̓ agere velit ⁊ res aperte ſpecificant̉ qd̓ facere debꝫ qui aliꝗd petit. sͣ. de libel. ob. c. ij. ⁊. iij. vbi de hoc. ⁊. ff. de rei ven. ſi in rē. ſꝫ ra ro ꝯtingit per lr̄as pape oīa ſic ſpecificent̉. ſic ⁊ in crīali debꝫ apꝑ ni in lr̄is citatorijs quicꝗd reo obijcit̉ ut paratus veniat. v̓. q. i. ſi pͦ mates. Quidā vero ad cautelā in fine citationis apponūt libellum actoris ut ſic plene deliberare poſſit. Et ſi tūc per lr̄as uel libellum plene inſtrui potuit nō debet alias inducias deliberatorias hr̄e. q potuit plene eē inſtructꝰ. niſi forte ad querendū aduocatū ⁊ cōſilia amicoꝝ. iij. q. iij. de inducijs. ⁊. ff. qui. ex cau. ma. l. ab hoſtibus.§. hꝫ qd̓ ſimplicit̓. ſed in hͦ caſu cū ad libellū debeat rn̄dere. de ipſo facio nō dabunt̉ inducie ad q̄rendū aduocatū. ar. sͣ. d̓ iudi. paſtoralis. qͥ per factū ip̄m de quo agit̉ debet ſcire vtrū verū ſit qd̓ ab eo petituſ uel nō. alias enī dilatio ſemꝑ danda eſt ei qui vocat ad iudiciū. iij q. iij. offerat̉. ſed actori dilatio ab initio dari nō debet. qꝛ inſtructus venire potuit. iij. q. iij. ſpaciū. v̓. ei autē. Item dant̉ dilationes gra teſtiū uel inſtrumentoꝝ. qn̄qꝫ ẜm diſtinctionē illius. l. C. e. l. i. ⁊. iij ſcopis. Ilecti filij abbas ⁊ mo nachi de. h. nobis inſi nuare curarunt: ꝙ cuꝫ cām que uertitur inter L ipſos ⁊ monialeſ de le den̄. ſuper eccleſia de alten̄. decanō ⁊ archid. lincon̄. cōmiſerimus terminādā ipſi timētes ſe a iudici bus aggrauari: eo ꝙ ad primā cita tionē terminū ſibi nimis breue ⁊ ꝑ emptorium ſtatuerūt ad nr̄am audiētiā duxerint appellādū: ⁊ infraQuia v̓o nō ſpectat ad iuris ordi nem diē ꝑemptorium maxime cuꝫ de rebus eccleſiaſticis agitur: niſi forte neceſſitate urgēte taliter maturare: mādamus: quatenus ſi eſt ita: reuocato in irritum ſi quid in ueneritis poſt appellatiōem huiuſ modi attentatū in cā iuxta prioruꝫ ⁊ cetera. EEleſtinus tertius. Reterea adieciſti: ꝙ cuꝫ cau ſe tibi a ſe. ap. delegatur ⁊ ī lit teris citatorijs reſcriptū apoſtolicum inſeris: ut eo uiſo deliberare ualeat qui ab altero cōuenitur: ⁊ ī fra. Quia igitur quid agendū ſit ī hoc caſu deſideras edoceri taliter tibi reſpōdemꝰ: ꝙ reo ad iudiciuꝫ legittime ꝯuocato ſi ex reſcripto ſi bi trāſmiſſo pleneᵍ potuit īſtrui ſuꝑ eo de quo ī iudicio ꝯuenit̉. īducie deliberatorie nō ſūt ulteriꝰ īdagā de ſꝫ ꝓcedēdū potiꝰ ē ad exaīatio nē cāe: ⁊ finē ei debitū īponendū. V Ono. iij. ferentino epō.

niare ut ex illa lr̄a pꝫ. In pecuniarijs cāis tātū vna dilatio dꝫ dari. x illa ſine cauſe ꝯgnitiōe. ſcd̓a uel tertia dāda nō eſt niſi cā ꝯgnita. ff. e. l. vl. ⁊. l. or̄one. In criali dant̉ duo actori. tres reo. ff. e. l. vl. ⁊ di latio dari dꝫ iudice ſedēte ꝓ tribunali ⁊ vtraqꝫ ꝑte pn̄te ⁊ cā ꝯgnita de plano uel ſemiplene. iij. q. iij.§. ſpaciū. v̓. a iudice. ⁊ data dilatiōe iudiciſ officiū ꝯqui eſcit donec tp̄s dilatōis effluxerit. C e. ſiue pars. et. jͣ. de ap. ſignificāte. Iteꝫ iudex dꝫ dare dilati onē qn̄qꝫ ad malici am rei ꝯuincēdā. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. ꝓut. ⁊ c. cū olim. v̓. volēteſ Itē pōt facere gr̄aꝫ etiā poſt ꝑemptorium. sͣ. de of. dele. cō ſuluit. vltra mediū. Ittere tue triI bus annis. et vltra. Si ꝗs nō ſoluit penſionē rei ec cleſiaſtice in emphi teoſim date ꝑ biēni um cadit a iure ſuo x. q. ij.§. hͦ ius porrectū. v̓. ꝗ rē hmōi. ⁊. jͣ. de loca. c. pe. et vl. hodie v̓o pōt em̄ phiteota purgare morā ſi celeri reſti tutōe ſibi ꝓſpexerit ut in dictis decr. in re p̓uati requiritur trienniū. C. de iure emphi. l. ij Idē ē ſi colonus ceſſauerit in ſolutione penſio nis ꝑ bienniū in re ſibi locata. ff. locati quero.§. inter loca torē. ⁊ hͦ cū ad longū tp̄s fuit locatio facta. ꝓ re fiſci ſimi liter cadit a iur̄ ſuo ff. de pub. vec. l. vectigalia.§. n̄ ſolutis tn̄ ſine auctoritate pͥncipis agri publici reuocari a curatore fiſci nō poſſunt qui perpetuo locati ſūt ff. de pub. ⁊ vect. co tē ferro.§. agri/ hec aūt adiectio ⁊ vltra niſi alit̓ exprimere tur ad modicū tp̄s refert̉. ff. de v̓b. ſig. hec adiectio ⁊ licet per hanc adiectiōꝫ vltra nō ꝯſtet d̓ cer ta quātitate tꝑis nil nocet quantū ad iudiceꝫ ⁊ reū qꝛ certe ſunt per hͦ qd̓ dixit per trien niū qd̓ tēpus ſufficit ad ꝯdēnationē. qd̓ patet ꝑ iura p̄dicta. vn̄ ſuꝑ fiue additū fuit. ⁊ vltra. ⁊ ꝓ nihilo petebat̉ determīatio illiꝰ quātū ad rei reſtitutionē. vn̄ nō debuit eis dare tp̄s vlteriꝰ ad deliberādū qꝛ plene potuit inſtrui per libellū primū ſine vlla adiectione. sͣ. c. ꝓ xi Si v̓o penſio tantū ſubtracta peteret̉ q̄ diceret̉ nō ſoluta tribus annis ⁊ vltra. tunc bn̄ peteret̉ ut determinaret̉ illud vltra. qꝛ ꝙͣtuꝫ ad illud tp̄s nō potuit deliberare reus ꝑ primū libellū. ⁊ iō facta ex p̄ſſione illiꝰ tp̄is dꝫ hr̄e inducias ad deliberandū. ff. de teſta. here des palā.§. qd̓ v̓o quis. ſi ꝑ primū libellū deliberare nō potuiſſet.ſ. hoc ſatis potuit deliberare. iij. q. iij. offerat̉. de hͦ dixi. s. de lib. ob. c. peſ⁊ ſic pꝫ ꝙ vbi quis plene pōt inſtrui per primū libellū lꝫ aliꝗd addat qd̓ nō mutet naturā negocij nō habebit nouas inducias. b. b ¶ Procedas. ⁊ ita qn̄ appellatio fruſtratoria eſt remittit̉ ad euꝫ a quo appellauit. jͣ. de appel. cum in eccleſia.. ⁊. c. ut debitus. ⁊ in ex penſis debet codemnari ut ibi dicitur. Xpoſuit. ꝑemptoriū. ſic.n. iudex ꝓpt̓ diſtātiā viaꝝ ex cā pͥma vice pōt ꝑēptorie citare. sͣ. d̓ ī īte. reſt. tū ex lr̄is. ī fi. ⁊ sͣ. e. c. i. b. d ¶ Perſonalit̓. cū ꝗs ꝑſonalit̓ vocat̉ per papam nō ſufficit mittere ꝓcuratore. sͣ. de ma. ⁊ obe. c. vl. ⁊. jͣ. de do. ⁊ ꝯtu. cū dilecti. ar. ſic cū Ittere tue ac petitio archipre ſbiteri ſcōꝝ priſce ⁊ aquile de urbe nobis exhibite ꝯtinebāt: ⁊ in fra. Idem archipbr̄ cōtra nobiles uiroſ. a. ⁊. g. libellū eccleſie ſue no mine obtulit ꝯtinentē ꝙ penſio de poſſeſſiōibꝰ ſoluta nō fuerat ipſi ec cleſie elapſis iā tribꝰ ānisª ⁊ ultra. Nobilibꝰ v̓o ipſis petentibꝰ ut ex plicaret ipſis ſpaciū: quod ꝑ hanc adiectiōem ⁊ ultra ſignificari uole bat ⁊ ipſo archipbr̄o exprimēte: ꝙ vij. ānis fuerit in dicte pēſiōiſ ceſſa tū ſolutiōe ijdē dicētes libellū eſſe huiꝰ modi expreſſione mutatū lōgiores ad deliberādū petierūt inducias: quas qꝛ denegaſti eiſdem ad nr̄am audiētiā appellauerunt. Nos igit̉ ap. huiuſmodi friuolaꝫ reputātes: mādamꝰ quatenꝰ ea ne quaquā obſtāte in negocio ipſo rō ne preuia ꝓcedas iuxta prioꝝ con tinentiā lr̄aꝝ. GReg. ix. abbati a que uiue turon. dio. ⁊ archid. turonen̄. Xpoſuit nobis bituricen̄. ar chiepūs: ⁊ infra. Burdega. len̄. archiepō dedimꝰ ī mādatis: ut ſuꝑ iure primatie: quā in eo ⁊ in ꝓuincia ſua dictꝰ bituricen̄. archie piſcopꝰ ſe hr̄e ꝓpoſuit ad initiū ꝓ xime preterite quadrageſime ꝙ ei terminū ꝑemptoriūᶜ aſſignauimuſ ꝑ ſe aut ꝑ ꝓcuratorē idoneū ſe con ſpectui nr̄o preſētaret. Cūqꝫ poſt modū ꝑſonaliter uocatꝰ. ꝓ ec. ro. ſubſidio ad no. audi. accedēſ. bitu ricen̄. archiepūs apud ſe. ap. ꝯſtitutꝰ: poſtulauit inſtāter: ut ī eodeꝫ negocio ꝓcedere deberemꝰ. ideꝫ uero burdegal. archiepūs ad pro pria rediēs ꝯſtituit ꝓ ſe ꝓcuratorē ī ipſo negocio: qui ſaluis exceptio nibꝰ ſibi ꝯpetētibꝰ ī reſpōdēdo ⁊ defendēdo ac alijs oīa faceret que ī ꝓpria erat ꝑſona facturꝰ. Peten te ergo archiepō ſupradicto bituri alicui aliquod negociū ꝑſonaliter ꝯmittit̉. alij cōmittere nō poteſt. sͣ. de offi. dele. quoniā apoſtolica. ⁊ sͣ. de reſcrip. c. cū dilecta. tamē delegatus nō poteſt iubere ꝑtes corā ſe ꝑſonalit̓ ꝯparere. niſi id in reſcripto ꝯtineat̉. niſi ī caſibꝰ quos habes.sͣ. d̓ iudi. iuris eſſe ābiguū q̄ eſt Inno. iiij. in ꝯcilio lugdun̄. e ¶ Saluis exceptionibꝰ. ⁊ ita ꝓteſtatio nō valꝫ. sͣ. de elec. cumana. vbi de hͦ. ⁊ sͣ. qd̓ me. cā. ꝑlatuꝫ. alias ſi hͦ nō dixiſſet videret̉ cōſentire ut reſpōderꝫ aduerſario. nec haberet ius reuocandi domum ut videtur. Sed certe ꝯͣriuꝫ credo. ſi.n. ſimpliciter ꝯſtituiſſet ꝓcuratorē illū poſ ſet opponere exceptiōes dn̄o ꝯpetētes. īmo ad hͦ tenet̉. ex ceptio.n. q̄ ꝯpetit reo ꝯpetit fideiuſſori. ff. mā. qꝛ d̓ mutua §. gn̄alit̓. ⁊ ſi ſcient illā omit tat īputat̉ ei. ff. de excep. oēs exceptiōes. ⁊. ff. de fideiuſ. ex ꝑſona. ⁊ procurator ad ea oīa intelligit̉ ꝯſtitutꝰ que ad cāꝫ ſpectare vident̉. ar. sͣ. de offi. del. p̄terea. ⁊. c. cū oliꝫ. i. ⁊. ff. de ꝓcu. ad legatū. ⁊. l. ad reꝫ mobilē. ⁊ ita ad cautelā qn̄qꝫ talia dicunt̉. vtilior tn̄ eſt pro teſtatio. ut cū aliꝗd proponit̉ proteſtet̉ ſic. ſaluo iure meo: uel ſaluis alijs exceptionibꝰ mihi ꝯpetentibꝰ. ff. qui. mo. pig. uel hyp. ſol. ſi d̓bitor.§. i. f ¶ Utilitate. cū.n. burdegal. ꝓ publica tātū vtilitate voca tus fuiſſet ad illū terminuꝫ n̄ debebat tūc ꝯueniri. īmo ius reuocādi domū hēbat. ī aut̉. de ſanc. epiſ.§. ſi v̓o ep̄i. coll. ix. Iteꝫ ꝓ alia cā iuſta ius hꝫ reuocādi domū. sͣ. d̓ fo. ꝯpe. c. vl. vbi de hoc. ⁊ plures alie cāe ſunt ex ꝗbus ius reuocā di domū ꝗs hꝫ. ff. d̓ iudi. l. iij. §. legatis. ⁊. v̓. q. ij. c. i. ⁊ iō in ducie ꝓrogant huic ut dic̄ in fi. alias officiū ſuū eſſet dam noſū ei qd̓ eē nō dꝫ. ff. de fur. ſi ẜuus cōis.§. qd̓ vero. ⁊. ff. quēadmodū teſti. aꝑi. ſed ⁊ ſi quis. ⁊. ff. ex qui. ca. ma. l. vi delicet. ⁊. iiij. q. iij.§. vēturis nec dꝫ damnū ꝯſequi. vn̄ pre miū meret̉. jͣ. de fideiuſ. ꝑue nit. ⁊ sͣ. de renū. ſane. b. g ¶ Cū ſuffraganeis. cū ꝗbuſ ⁊ etiā cū capitulis cathedrali um eccleſiarū dꝫ deliberare cū eoꝝ interſit.s. de maio. et obe. c. vlti. h Ones dies dn̄icos ſic. jͣ. e. c. vl. ⁊. C. eo. ti. oēs. qd̓ dic̄ de veſ pera ſabbati. nō ẜuat̉ quātuꝫ ad cās. īmo pōt iudex ꝓcede re uſqꝫ ad illā horam qua poſſit ꝑficere qd̓ incūbit an̄ noctis tenebras. sͣ. de off. dele. ꝯſuluit. ſed quantū ad celebratōnem officioꝝ. hoc dicitur. jͣ. c. ꝓxi. i ¶ Ad mortē. maxime quia nec aliqua cauſa tunc tractari debet. niſi pietas hͦ ſuadeat. jͣ. eo. c. vlti. k ¶ Niſi pro pace. pro pace quidem omni die iurari poteſt cum ſit opus pieta tis. xxij. q. i. omne quod. arg. jͣ. c. fi. l ¶ Neceſſitate. puta ꝓ fide pro obīa pro fama. sͣ. de elec. ſignificaſti. vbi d̓ hͦ. m ¶ Uoniam ſcriptū ſit. ergo ita ſeruandum eſt. vi. q. iij. ſcriptuꝫ eſt. ff. qui ⁊ a quibus ma. proſpexit. n ¶ Prius incipere. Dies incipit ⁊ terminatur diuerſis horis diuerſo reſpe ctu. incipit in veſperis quantū ad officij celebrationē ut hic. ⁊ canonicam cō putationē fictione iuris. lxxv. diſt. quod a partibus. quo ad iudicium incipit in mane ⁊ terminatur in fine diei ante noctis tenebras. sͣ. de offi. deleg. conſuluit. ⁊ in auten. de iu.§. ſedebunt. colla. vi. quo ad contractus media nocte terminatur ⁊ incipit. ut in decretali. conſuluit. ⁊. ff. eo. tit. more. quo ad eſum carniū poſt cenā. de cōſe. diſt. iij. de eſu. quantum ad obſeruationē treuge in ortū ſolis. sͣ. de treu. c. i. ⁊ ẜul conſuetudinē locoꝝ ꝯſiderat̉ hͦ lxxvi. di. vtina. o ¶ Precipuis. que enumerant̉ de ꝯſe. di. iij. c. i. ⁊. jͣ. eo. c. vlti. cen̄. ut prefatꝰ ꝓcurator reſpōderet eidē: ille excipiēdo ꝓpoſuit ſe ad hoc non teneri cū ꝓ alia maiori cā ꝓ publica utilitateᶠ dictꝰ burde gal. uocatꝰ ꝓ abſente reputari debuerat ⁊ reuocādi domū priuilegi um habuiſſet. Nōdū etiā ſuꝑ hoc deliberauerat cū ſuffraganeisᵍ ſuis ⁊ alijs: quoꝝ ꝯſiliū tā ardua cā re q̄rit: nec tēpꝰ hūerat ī quo ad utrū qꝫ negociū ualuerit: ſic̄ expediret eē ꝑatꝰ. Sꝫ ꝑs altera ecōtra rn̄dit ꝙ cū ſuꝑ qōne predc̄a prius fuerat euocatꝰ nr̄e ītētōiſ nō fuerat primū mādatū ꝑ poſteriꝰ reuocare: tꝑis quoqꝫ ſpaciū hūerat tam ꝓlixū ut potuiſſꝫ ſi uoluiſſꝫ ſuꝑ cā delibera re predc̄a: ſic̄ fecerat cū quibuſdaꝫ ⁊ ꝯmode utriqꝫ negocio īminere ⁊.jͣ. Nos igit̉ de ꝯſilio fratꝝ nr̄oꝝ uſqꝫ ad ꝓximū uētuꝝ feſtū natiuitatis dn̄ice dilatiōeꝫ ad hoc ſibi du ximꝰ indulgēdam. De ferijs. EX cō. apud ꝯpēdiū. Mn̄es dies dn̄icos a ueſꝑa ī ueſpā cū oī ue neratiōe decernimꝰ ob ſeruari: ⁊ ab oī illicito oꝑe abſtinere ut in eis mercatū minime fiat: neqꝫ placitū neqꝫ aliquiſ ad mortēⁱ uel ad penā iudicet̉: nec ſacramēta niſi ꝓ pace uel alia neceſſitateⁱ preſtentur. ¶ Alex. iij. Uoniā ī ꝑte: ⁊ īfra. Licet ſcri ptūᵐ ſit de ueſꝑa ī ueſꝑaꝫ cele brabitis ſabbata ura: feſtoꝝ tamē prīcipiū ⁊ finiſ iuxta eoꝝ qualitatē ⁊ diuerſaꝝ regionū ꝯſuetudinē de bet attēdi: ⁊ ſicut magnitudo dierū exigit prius incipere ⁊ tardiꝰ ter minari: ⁊ īfra. ¶ Diebꝰ aūt dn̄iciſ ⁊ alijs precipuis feſtiuitatibꝰ ſiue inter paſcha ⁊ pentecoſten genuūꝫ flexio nequaquā debet fieri: niſi aliquis ex deuotiōe id uelit facere ī ſecretoᵖ. ¶ In ꝯſecratiōibꝰ auteꝫ

q ¶ Conſuetudines diuer. ſi. xij. diſ. illud. ⁊. c. illa. ⁊. lxxvi. di. vtinā. ⁊. jͣ. de ſe pul. certificari. ⁊ ſic ꝯſuetudo cuiuſlibet loci ſeruabit̉. r ¶ In octauis. Ar. ꝯͣ. jͣ. e. capellanus. vbi dicit̉ ꝙ penthecoſtes caret octauis ſI Eccleſia ro. Et ſic eſt arg. ꝙ cōſuetudo romane eccleſie nō eſt ab alijs obſeruanda. ar. ix. di. quis neſciat. Ar. ꝯtra. xij. di. nouit. ⁊. c. nō decet. IIcet tam. ſeptimū diem g7 uetus teſtamētū ad litte ram precipiebat ſabbatuꝫ cu ſtodiri. Nouum vero ſpecia liter illud ſeruat primā diem pro ſeptimana. ſicut eniꝫ car nalia ſacramenta ad litteraꝫ ſeruare nō poſſumus. ita nec ſabbatū ad litteram licet ſeruare. de conſe. diſt. iij. peruenit. ad me. b ¶ Maieſtati. jͣ. e. c. fi. et. C e. omnes dies. c ¶ Martirum. jͣ. eo. c. fi. ⁊ de cōſe. di. iij. c. i. d ¶ Maioribus. utputa nati uitatis domini. dies epipha niarum. paſcha. aſcenſio dn̄i ⁊ ꝑentechoſtes. e ¶ Alecia. genus piſci eſt. et raro ⁊ certis diebus apparet ideoqꝫ propter neceſſitatem facilius indulgetur dn̄icis di ebus ut captioni intendant ſic enim ꝓpter neceſſitatem: uel pietatem poſſet eodē die iudiciū exerceri. jͣ. e. c. vl. ⁊. ff. e. ti. l. ſolet. ⁊. l. penul. f ¶ Eccleſijs circūpoſitis. qui bus propter eandem neceſſi tatem cogruaꝫ faciant portionē. ⁊ p̄cipue illis in cuiꝰ ter ritorio captio facta eſt. quia Equaſi decime p̄diales eſſe cē ſentur. vnde ſaltem pro deci ma parte eis ſoluant. jͣ. de de ci. ad apoſtolice. Apellanus. ſtatuta. xxx I iij. q. iiij. nō oportet. ii. h ¶ Continuandas. ipſi feſto beati Ioannis. i ¶ Alij vero. In hiſ vero que ad ſolennitatem ſpectant diuerſa tenere non ē peccatuꝫ. quia vnaqueqꝫ prouincia a būdat in ſuo ſenſu. lxxvi. diſvtinam. ⁊. xij. diſt. illud. et. c. illa. ⁊. jͣ. de ſepult. certificari. xij. di. nouit. k ¶ Quocūqꝫ tempore. et ita quolibet tempore poteſt mr̄i moniū contrahi. ſed nuptiarum ſolēnitas tantū his diebus ne carnaliter cōiungant̉ ꝓhibetur. ſi. jͣ. de matr. ꝯtra. ꝯtra inter. ec. c. i. ⁊ ẜm hoc in telligitur. xxxiij. q. iiij. non oportet..i. ⁊ ii. ⁊. c. ſeq. l ¶ Conſenſu legittimo.ſ. mu tuo. quia ſolus conſenſus fa cit mr̄imoniuꝫ. xxvij. q. ij. ſuficiat. et. jͣ. de ſpō. ſi int̓ virū. m ¶ Subtiliori. ſubtilitas hic comendatur. ſed alibi nō ex cuſat errantes in fide. xxiiij. q. i. ſciſma. alibi etiam ſubtili tas pernicioſa eſt. C. ad trebel. ſancimus. ⁊ sͣ. de iudi. di lecti. ⁊. c. examinata. nec de a picibus iuris eſt diſputandū ff. man. ſi fideiuſſor.§. quedā Onqueſtus. non ꝓ n rogari. jͣ. de dol. ⁊ cō tu. finem. ⁊. c. venerabilis. ⁊. C. de iudi. properandū. circa prin. ⁊ boni preto ris eſt lites diminuere. ff. ſi cer. pe. quidam. ⁊. jͣ. de re iudi. iurgantium. nec ꝑ mittere debet pretor partes ad arma uel rixam venire quas pōt ſua iuriſdictione compeſcere. ff. de vſufruc. l. ſi cuius.§. equiſſimū. o ¶ Quibus vtiqꝫ ſolennibus. Nota ꝙ ferie dierum precedentium introduepōꝝ ⁊ clericoꝝ ordinationibꝰ cō ſecras ⁊ ꝯſecratꝰ tantum genua fle ctere poſſūt ſecūdū ꝙ conſecratio nis modus requirit. ¶ Preterea feſtiuitas ſancte trinitatis ſecūduꝫ conſuetudinesq diuerſarum regio num a quibuſdam ꝯſueuit in octauisᶠ penteco. ab alijs in dominica prima ante aduentum domini celebrari. ¶ Eccleſia ſiquideꝫ roma naº in uſu non habet ꝙ in aliquo tē pore huiuſmodi celebret ſpecialiter feſtiuitatem: cum ſingulis diebus gloria patri ⁊ fi. ⁊ ſpi. ⁊ cetera ſimilia dicātur ad laudē ꝑtinētia tri nitatis. ¶ Dem triburien̄. archiepō. Icet tam ueteris quā noui te ſtamēti pagina. vij. diēª ad hu mana quieteꝫ ſpecialiter deputaue rit: ⁊ tam eum quā alios dies maieſtati altiſſime deputatos necnon natalicia ſanctoꝝ martirum eccleſia decreuerit obſeruanda. ⁊ in hiſ ab oī oꝑe ſeruili ceſſādum: ⁊ infra. Indulgemus: ut liceat parrochia nis ueſtris diebus dominicis ⁊ alijs feſtis preterquā ī maioribus anni ſolēnitatibus ſi aleciaᵉᶜ terre ſe inclinauerint eoꝝ captioni ingruē te neceſſitate intendere: ita ꝙ poſt factā capturā eccleſijs circūpoſitiſ ⁊ chriſti pauꝑibꝰ ꝯgruā faciāt por tionē. Qemens tertius. Apellanus tuꝰ frater epiſco p̄e corā nobis ex parte tua. ꝓ poſuit: ꝙ cū ſtatutaᵍ canōica decla rent nuptias tribus ſeptimanis an te feſtū beati Io. baptiſte minime celebrari debere: quidaꝫ ebdoma das illas abſqꝫ interpellatione cō tinuādasʰ intelligunt. Alij uero in ter feſtum ⁊ ipſas uolentes facere interuallum: illud dicunt ob reue rētiā feſtiuitatis penteco. fuiſſe ſta tutū: que in ſeptimanis iſtis ſolet interuenir̄ quādoqꝫ. ⁊ ſic a tribus diebus rogationum ante aſcenſio nem domini inchoantes: uſqꝫ ad octauū diem poſt penteco. illis eb domadis computatis illo tantum ſpacio temporiſ celebrari nuptias per mittunt earum celebrationē ab inde nullatenus inhibētes.: Quia ergo conſulti fuimus utrū iſtarum opinionū potior uideatur: nobiſ ⁊ fratribus noſtris apparuit: ꝙ licet ea ſit roma. eccleſie conſuetudo: ut quocūqꝫ tempore matrimonium contrahatur conſenſu interuenien te legittimo de preſenti. quia tamē a ſeptuageſima uſqꝫ ad. vij. dies poſt penteco. celebrari nuptie non ſinuntur: ⁊ poſtea etiā tribus ſepti manis uel pluribus ante feſtiuita tem ſancti Ioannis ſine differētia celebrantur: poſterior ſentētia me liori ⁊ ſubtilioriᵐnititur ratione. ⁊ ſiue ſecundū canones a ſeptuageſi ma uſqꝫ poſt octauas paſche: ſiue iuxta conſuetudinē eccleſie roma. uſqꝫ poſt. vij. dies feſti pēte. quod caret octauis nuptie ſuſpendantur ī dominica que ſequit̉: ⁊ deinceps poſſunt licite celebrari. Regorius nonus. Onqueſtus eſt nobis: ⁊ īfra Quāuis non prorogari. ſed expediri deceat queſtiones: debet tamen iudicialis ſtrepitus diebus conquieſcere feriatis: qui ob reue rentiam dei noſcuntur eſſe ſtatuti: ſcilicet natalis domini ſācti ſtepha ni: ioannis euangeliſte: innocētuꝫ ſancti ſilueſtri: circunciſionis: epi phaniarū. vij. diebꝰ dominice paſ ſionis: reſurrectionis cum. vij. ſe quētibus aſcenſionis: pente. cum duobus qui ſequūtur: natiuitatis Ioannis baptiſte: feſtiuitatū oīuꝫ glorioſe uirginis. xij. apoſtoloruꝫ ⁊ precipue Petri ⁊ Pauli: beati laurētij: dedicatiōis beati michae lis: ſolēnitatis omniū ſanctorū: ac diebus dominicis: ceteriſqꝫ ſolē nitatibus: quas ſinguli epiſcopi in ſuis dioce. cum clero ⁊ populo. du xerint ſolēniter uenerandas. quibus utiqꝫ ſolēnibusᵈ ferijs niſi ne ceſſitasᵖ urgeat uel pietasq ſuadeat uſqꝫ adeo ꝯuenit ab huiuſmodi ab ſtinere: ut conſentiētibus etiā par tibus: nec ꝓceſſus habitus teneat nec ſententia quā contingit diebus huiuſmodi ꝓmulgari. lꝫ diebus fe riatis qui gratia uindemiarum uel meſſiū ob neceſſitates hominū in dulgentur: ꝓcedi ualeat ſi de ꝑtiuꝫ proceſſerit uoluntate. ¶ De ordine cognitionum. Lemens tertius alatrino epi C cte ſunt ob reuerentiam dei ut hic dicit in prin. ⁊. C. e. ti. omnes di es. ⁊. l. dies feſtos. ⁊ ſolennes ferie appellantur. Alie etiam ferie di cuntur ſolennes ob reuerentiam principis ⁊ honorem. ut dies nati uitatis ſue. vel dies principij de imperio. C. eo. omnes. Iteꝫ ⁊ alie ferie dicuntur ſolennes. ut tempus meſſium ⁊ tempus vindemiaꝝ de quibus hic inferius ſequit̉. et. ff. e. ti. l. i. ⁊ iſte ferie inducuntur ad requi em̄ laboris ut quieſ cant tunc homines a cauſis. ⁊ iſte ferie inducuntur varijs tēporibus ſecundū diuerſitatem locor quia quidam tardi us colligunt meſſeſ ſiue vindemiā. quidam citius. ff. e. l. p̄ ſides. ferijs introductis ob reuerentiā dei partes renū ciare nō poſſunt uhic dicit expreſſe. a lijs enim(ferijs introductis ob fauo rem hominum be ne poſſūt partes re nunciar̄ ut hic in fi. compelli tamen nō poſſunt niſi in caſibus.sͣ. de iudic. ſignificauerunt. ⁊. ff. e. l. i.§. vlt. ⁊. l. ſe. ali as nō valet ſententia. ut. ff. e. l. i. ⁊ iſte ferie omnes conti nue ſunt ⁊ cōputan tur in anno uel biē nio appellatōnis ꝓ ſequēde ⁊ quolibet die feriato pōt quiſ appellare ſed nō ꝓ ſequi appellationeꝫ C. eo. l. i. temporis meſſium uel vindemiaruꝫ. quandoqꝫ cōpelluntur aliqui: ad iudicium venire sͣ. de iudi. c. vlt. ſaltem ut litem ꝯteſtē tur. puta ſi actō uel res ſit tempore pe ritura. puta actō fur ti iniurie damni ⁊ a lij. ut. sͣ. d̓ iud. ſigni ficauerunt. ⁊. ff. e. ti. l. fi.§. ſꝫ excipiūi et. l. ij. et. iij. ea ve ro que pertinēt ad pacem uel cōcordiam quolibet die fe riato poſſūt exꝑiri C. e. l. vl. puta trāſa ctōnes pacta ut ibi. p ¶ Ncc̄itas. puta ſi eēt res tꝑe peritura exēpla plura hēs. fl eo. l. i. ij. ⁊. iij. ⁊ vbi res celeritatē d̓ſide rat. ff. d̓ dā. īfec. l. i. q ¶ Pietaſ. puta cā d̓ biliū uel miẜabiliū ꝑſonaꝝ: qꝛ in oꝑibꝰ mīe dieꝝ diſtīctō n̄ ē hn̄da. arg. lxxvi. di. vtinā. ⁊ d̓ cōſ. di. v. nūꝙͣ. et ſūma eſt ratio que pro religione facit. ff. de reli. ſunt ꝑſone. in fi. b. Ntelleximꝰ. ꝯgnoſcēdū ex hac decr. colligit̉ manifeſte ꝙ cū reꝰ in modū exceptōis aliquā exceptōꝫ obijcit actori ꝙ de ſi

ſuꝑ ea ſed tantū ſuper pͥncipali ꝓnunciandū ſit. ſuꝑ hͦ fuit diuerſi tas int̓ doctores. B. dicebat ꝙ ſuꝑ incidenti qōe ſine exceptione ꝓ nunciari nō dꝫ. ſed tantū cognoſci de ipſa. ſꝫ ſuꝑ pͥncipali ſolūmodo. qꝛ eo ipſo qd̓ ꝓnunciatur ſuꝑ pͥncipali qōe ſatis intelligit̉ eē ꝓ nunciatum ſuper incidēti ꝑ quandam ꝯſequentiam. ⁊ hoc dicebat ꝑ leges illas. C. de ordi. iudi. l. i. ⁊. l. iij. ⁊ qꝛ ibi dr̄ ad officium iudicis pertinet vniuerſam incidentē q̄ſtionē examina re quoniā nō de ea ꝓnūciat ſed d̓ here ditate. C. d̓ or. cog. .l. ij. ij. reſpōſo. ⁊. C ad. l. iul. d̓ adul. quo niā alexandrum. ⁊ C. ad. l. fal. d̓ plag. l. preſes prouincie. M. ⁊. p. dicebat. ꝙ ſuꝑ hac ſemꝑ dꝫ ꝓ nunciari. ff. d̓ iudi. de qͣ re. ⁊. jͣ. de cauſa poſ. cū ſuꝑ. ⁊. ff. d̓ mino. intra vtile. ⁊. ff. de priua. l. iij. ⁊ ff. de libe. cā liberis .§. vl. niſi impediat̉ propter ꝯditionem ſue perſone. qꝛ eſt pedaneus iudex. ut C. de iudi. quotiēs uel ꝯditionē rei uel qꝛ pupillus eſt. cui mouet̉ queſtio ſtatus incident̉. tūc n̄ ꝓnunciatur. ſꝫ de fert̉ ſuꝑ cā ſtatus. ſꝫ de hereditate. C. d̓ or. iu. l. i. Dominus Io. ⁊ azo. cū eo di ſtinguit ⁊ bene int̓ incidentes qōes ⁊ emergētes ſiue exceptiōes. Incidens q̄ſtio dr̄ que cōpetit reo et iaꝫ ante litis ꝯteſt. puta pactum de nō petēdo res iudicata. delatio iura mēti ꝯſanguinitas. que obſtat matrimonio uel aliud quodcūqꝫ im pedimentū ꝑpetuuꝫ ⁊ ꝯſimilia. In his.n. obtinet ſententia. B. q non ꝓnunciatur in his. ſꝫ ſuꝑ pͥncipali. ut hic expreſſe apparet. ⁊ in his nō ꝓnunciatur. niſi qn̄ ciuilis incidit in criminali. uel ecōtra. ii. q. xi.§. aliqn̄. v̓. qui ꝯfitetur. ⁊. C. ad. l. iulia. de adul. quoniā alexan drum. ⁊. C. ad. l. fal. de plag. preſes. ꝓuincie. ⁊ ecōtra cū ciuilis ci uili p̄iudicat. jͣ. e. tuā. ⁊. iij. q. ix.§. ſi de hēditate. jͣ. ꝗ fil. ſūt legi. lator. Emergētes dicunt̉ ille. que cōpetūt ⁊ emergūt in lite. puta an dila tio ſit danda an nō. an talis teſtis ſit recipiēdus uel no. an talis poſitio uel interrogatio facienda ſit uel nō. uel vtrū aliꝗs ſit in poſſeſ ſionem libertatis uel nō. ⁊ in iſtis emergētibus obtinet ſentētia. m. ⁊. p. ⁊ ſic intelligit̉ lex illa. ff. d̓ lib. cā liberis.§. vlt. ⁊ in iſtis ꝓnuncia ri dꝫ alias nō poſſet ꝓcedere iudex in pͥncipali. niſi in his ꝓnuncia ret. ⁊ ſic intelligit̉. l. ff. de iudi. de qͣ re. ⁊ decre. cū ſuꝑ. Uel dic de qͣ re cognouit. veꝝ eſt pͥncipaliter. Ad illā. l. intra vtile rn̄detur. ꝙ ibi nō fuit ꝓnūciatū ſuꝑ incidēti.ſ. ſuꝑ etate. ⁊ ē ſpāle ut reſtitueret̉ in integꝝ. ratione etatis fuit ꝓnunciatū. ⁊ ita ꝑ ꝯſequentiā ſuper etate ꝓnunciat̉. Ad. l. illā. ff. de p̄ua. dicūt. ꝙ ſpāle eſt ibi. uel dicas ꝙ neceſſariū. eſt. ut ubi ꝓnunciet̉ de p̄uaricatione. anteꝙͣ admittatur ad accuſationē. ⁊ in modū replicationis illud obijcit̉. ⁊ qꝛ illud cō petit an̄ lit. ꝯte. tantū. ideo ꝓnunciandū ē. ⁊ in hoc ē ſimile exceptio ni dilatorie. qꝛ in hͦ an̄ lit. ꝯteſt. dꝫ opponi. ⁊ ideo dꝫ ꝓnunciari ſuꝑ illa. ſicut in dilatorijs an̄ lit. cōteſt. ꝓnunciat̉. ⁊ poſtea eſt ꝑēptoria. Ar. ꝯ. jͣ. d̓ fi. inſtru. cū ioānes. ibi ꝓnunciat papa ſuꝑ exceptione in cidenter ꝓpoſita in cā appellationis. Rō ibi pōt aſſignari. qꝛ cū nō ꝓnunciet in cā ap. directe ſuꝑ pͥncipali qōe. ſꝫ tātū ꝯfirmat̉ uel infirmat̉ ſentētia. ꝓnunciari dꝫ ſuꝑ incidenti qōne oppoſita in cā apuel ſi ꝓnunciat̉ ſuꝑ talibꝰ nō eſt ꝯͣ ſubſtantiā ordinis iudicioꝝ ⁊ ſu per incidēti ſiue ꝑemptoria exceptione ꝓnunciat̉. sͣ. de elec. cū dilectus. ad fi. Illa exceptio vr̄ potiꝰ incidēs ꝙͣ emergēs. Et idē ēt pōt dici in. l. intra vtile qd̓ ꝓnunciatū fuit ſuꝑ incidēti qōne.ſ. ſuꝑ etate ne ꝓpterea ius offendit̉. nec ē ꝯͣ ordinē iuris. ꝙ ibi ꝓnunciet ſuper Eiate q̄iuit incidēs qō. nec dr̄ in iure. ꝙ talis ſentētia nō teneat. Um dilectus armata. illa uis q̄ fit cū armis publica eſt. q̄ vero ſine armis pͥuata dr̄. inſti. d̓ pub. iudi. circa fi.§. itē lex iulia de ul̓ pͥ. ⁊. ff. de ui pu. l. i. vn̄ iſti plus peccauerūt. Un̄ uerſus. Uis priuata reum deponit ab ordine rerum. Sed deportatur. ſi uis arpetitionē mulieris elidi: ⁊ īfra. In quiſitioni tue taliter duximus reſpondendum: ꝙ cum exceptiōe ꝓ bata queſtio prīcipalis perimatur ante eſt cognoſcēduꝫ de ipſa quaꝫ ad diffinitionis articuluꝫ proceda tur: quo facto uirum ab impetitio ne mulieris ꝓut expoſcit ratio iuris abſoluas. ¶Nnocētiꝰ tertius epiſcopo no uarienſi. Um dilectus filius abbas de ferētillo de nobilibꝰ uiris do minis de artone depoſuerit que. ſtionē: ꝙ manu armata ⁊ cuꝫ exer citu ad caſtrum monaſterij ueniē. tes in predijs animaliū ⁊ alijs dānificare dictū cenobiū preſumpſe rūt: de quibus iuſticiā ſibi fieri po ſtulabat. ei citra litis conteſtatiōeꝫ ſub forma exceptiōisᶜ fuit ex aduer ſo reſponſum: ꝙ per ipſius doluꝫ ⁊ uiolentiam caſtrum ſirati amiſerant quod ⁊ ꝓgenitores eorum te nuerant. ⁊ ipſi poſſederāt ī quiete ſibi petentes prius reſtitui quā pe titionibus ipſius reſpōderent: pre ſertiꝫ cū teſtes haberet preſentes per quos intētiōem ſuam incōtinē tiᶜ probare uolebāt. Uerum ex ꝑte mata probatur. c ¶ Exceptionis. gͦ a excipit nō ꝯteſtatur litem. Et ſic patet. ꝙ qui negat non excipit. gͦ ꝗ excipit n̄ ꝯfitet̉. ff. de excep. nō vtiqꝫ. ⁊. jͣ. d̓ excep. cū venerabilis. d ¶ Ipſius dolum. Sꝫ qͣre debuit nocere eccleſie dolus abbatis ſiue violentia. cum delictum perſone ⁊c. xvi. q. vi. ſi ep̄m. Sed hic totus ꝯuentus cōſen ſerat abbati uel ab initio uel ex poſtfacto. ar. jͣ. de reſtitu. ſpolia. cum ad ſedem in fi. ſed ratihabitio in maleficio retrotrahitur ⁊ mandato cō paratur. ff. de vi ⁊ ui ar. l. i. §. ſed ſi cum quis e ¶ Incōtinenti. hoc multū fa ciebat ad hoc ut reſtitueret̉. jͣ. de reſti. ſpol. litteras. ⁊. jͣ. de teſti. veniens. ij. f ¶ Retētionis. xvi. q. iij.§. qd̓ poteſt. v̓. qd̓ ſi mala. ⁊. C. de p̄ſcrip. xxx. uel. xl. an. ſiquis emptionis.§. ſin autem. g ¶ Contra ſpoliatoreꝫ tantū uel contra eū qui mandauit vel ratā habuit ſpoliationem ſic. jͣ. de reſti. ſpo. cū ad ſedeꝫ in fi. ⁊. ff. de vi ⁊ vi ar. cum a te. niſi ſcienter rem recipiat a deiectore. cū per hoc ei ſuo cedat in viciū. jͣ. de reſti. ſpo. ſepe contingit. ⁊ sͣ. de iud. qꝛ gu. ⁊ hic. quia per dolū abba tis ſpoliati ſunt. ⁊ latius pꝫ reſtitutorium iudicium ſcd̓m canones ꝙͣ ẜm leges. etiā vbi quis dolo uel metu perdit rē iij. q. i. reintegranda. ſecus ē in actione qd̓ metus cā. que datur contra illum qui metū non adhibuit. ff. quod metus cauſa. ſi cū exceptione.§. ali quādo. v̓. pedius. ⁊.§. in hac. h ¶ Iuxta regulā. ff. de iudi. qui prior. i ¶ Eadem ſententia terminā de. nā ſi iſti nobileſ ꝓpoſuiſſēt ſpoliationē ſuam ī modū actiōis. directe eſſēt due principales qōes. ꝯuentio.ſ. ⁊ recōuentio. ⁊ tunc ſimul ſūt tractāde. ut. sͣ de mu. pe. c. i. ⁊ non valet ſententia ſuper vna. niſi ⁊ ſuper alia in eadem ſententia feratur. ff. que ſen. ſine ap. l. i.§. vlt. ⁊. C. d̓ compen. neqꝫ ſcriptura. uel ſaltem appellandum eſt. ut ibi dicitur in. l. primo inducta. ⁊ vnam vocat hic ſententiam pro tanto. quia continue vna poſt aliam fertur. ſed reuera due eti am ſententie ſunt. jͣ. de cauſa poſ. cum eccleſia. ⁊. c. cum ſuꝑ. nā quot ſūt arti culi. tot ſunt ſententie. ff. de minori. etiam.§. ex cauſa. k ¶ Exceptionis. Hic patet ꝙ queſtio ſpoliationis non preiudicat ciuili queſtioni. niſi proponatur in modum exceptionis ſed in criminali ſemper preiudicat. ſiue in modum exceptionis. ſiue in modum actionis proponatur. ⁊ ſic loquuntur iura. iij. q. ij. per totum. ⁊. ij. q. ij. per totum. Quidam intelligunt hāc decre. cū ambe queſtiōes ſunt poſſeſſorie. Sed hoc non eſt verum. quia abbas non agebat hic poſſeſſorio iudicio. immo hic petebat ſibi iuſticiam fie ri ſuper damnis ſibi datis in predijs animalium. ⁊ in alijs. ut patet in antiqͣ decre. de hoc dicet̉..jͣ. e. ſuꝑ ſpoliatione. Illud pōt hic queri. vtrum exceptio ſpoliationis interrumpat preſcriptionem. Et eſt dicendum ꝙ non. quia pre ſcriptio in odium non petentium inducta eſt. jͣ. de preſcrip. vigilanti. ⁊. xvi. q. iij.§. poteſt. ſed qui excipit non petit. ſed petenteꝫ repellit. ut hic. ⁊. ff. de ex cep. l. ij. ergo non interrumpit. Licet ſit ar. ꝯͣ. ff. quod metus ca. l. metum.§. ſed quod pretor. in fi. vbi dicitur. ꝙ excipiēdo videtur experiri. ⁊. ff. rem ra. ha. quo enim tutore in fi. ⁊. ff. de excep. l. i. ⁊. ff. de proba. in exceptionibꝰ. Itē queritur vtrum exceptio ſpoliationis poſſit opponi in qualibet cauſa. Et po teſt dici ꝙ non. quia non opponitur actioni depoſiti. quia ibi non admittitur compenſatio. C. de compen. l. ul. ⁊. C. depoſiti. ſi quis pecunias. ⁊. jͣ. de depoſi. bona fides.§. ſane. Alij dicunt ꝙ petenti depoſitū bene obſtat exceptio ſpoliationis. quoniam obijcitur petenti reſtitutionem ſaltem in modum re conuentionis. ⁊ etiam exceptionis. ⁊ queſtio ſpoliationis eſt priuilegiata infra eo. ſuper. Et ideo ſatis videtur. ꝙ opponi poſſit actioni depoſiti quia fa norabilior videtur ſpoliatio ꝙͣ actio depoſiti. licet illa ſit bona fidei. Sed ꝗd ſi in modum exceptionis probaui ſpoliationem. nunquid eedem probatio nes valebunt. ſi volo directe petere poſſeſſionem. Dico ꝙ non aduerſarius conſentiret. jͣ. de teſti. veniens. ij. Sed pone. quod ſuccubui in exceptione nunquid poſſum poſtea directe agere poſſeſſorio? Uidetur ꝙ non. quia eā dem queſtionem volo refricare. licet alio genere iudicij. quod non licet. ff. de excep. rei iudi. ſiquis cum totum.§. vl. Sed tamen dico. ꝙ poteſt nec impedit ꝙ ſuccubui. quia poſſeſſorium directe etiam poteſt intentari. etiaꝫ ex diſ ſimilibus cauſis..jͣ. de dona. inter dilectos. ⁊ ſi primo agatur criminaliter et non obtinuit. poſtea agi poteſt ciuiliter. C. qn̄ cri. ac. preiu. cl. l. vna. m abbatis fuit taliter replicatū: ꝙ ab eo reſtitutio peti non poterat: qui nō fuerat ſpoliator: preſertim cū di ctum caſtrum ad ius ⁊ ꝓprietatem ſui mōaſterij pertineret: quod etiā pars aduerſa nullatenus denegabat. unde uerus dominus ad quē ab alio res ſua poſſeſſa reuertitur etiā poſt tempora longiora reten. tionis debebat cōmodū optinere ⁊ iudiciū reſtitutoriū cōtra ſpoliatoremᵍ tantū competere dinoſcitur ⁊ infra. Nos autem diſtinguēduꝫ eſſe credimus: utruꝫ ſpoliationis queſtio ab eiſdeꝫ nobilibus ſit ob iecta in moduꝫ actionis ad reſtitu tionem petēdam: an ī forma exceptionis ad intentionem aduerſarij repellēdam: cum ea in modū actio nis propoſita intelligantur mutue petitiones ſeſe tāqua diuerſe mini me contingentes: ac per hoc iuxta regulam iuris qua dicitur: qui pri or appellat: prior agat: que prius eſſet ꝓpoſita: prius foret tractāda quāquā in idē iudiciū ambe dedu cte uiciſſimqꝫ tractate ſimul eſſent eadē ſnīa termināde. ¶ Sed quo niaꝫ queſtio illa fuit ab eiſdē nobilibus tantuꝫ in modū exceptiōis

l ¶ Non cogatur. quia nec nudi contendere nec inimicis inermes debemus nos opponere. iij. q. ij. oportet. Sed ſi ꝯueniatur ab alio ꝙͣ a ſpoliatore. non obſtat ei exceptio ſpoliationis. ſed ſi criminaliter accuſetur. poteſt excipere ꝙ ſpoliatus eſt ab alio ꝙͣ a ſuo accuſatore ſi tota ſua ſubſtātia uel maiori par te ſit ſpoliatus. ut in quadam ꝯſtitutione. Inno. iiij. jͣ. de reſti. ſpol. frequens ⁊ ſic intelliguntur canones iſti. ij. q. ij. per totum. ⁊. iij. q ij. per totum. m ¶ Reſtitutio facienda. quia ad hoc non agebatur. Semꝑ enim videndū eſt ad quid a gatur. qꝛ ſcd̓m modum agen di formatur ſententia. jͣ. de ſimo. licet heli. ⁊. jͣ. de accu. ſuꝑ his. ⁊. melius. c. qualiter ⁊ qn̄ nec eniꝫ poteſtas iudicādi ul tra id extendit̉ ꝙͣ in libello ē deductum. ff. de cōmuni di. ut fundus. Ar. ꝯͣ. jͣ. de conce. prebē. ex parte. ⁊. xxiiij. q. iij. ecce. ⁊. jͣ. de cōfeſ. cū ſuꝑ. ⁊ sͣ de elec. per inquiſitionē. ⁊. ff. d̓ adul. l. i.§. ſi publico. vbi ac cuſator cōiunctus in modum exceptionis punit̉. ſed teſtis non punit̉. licet crimen ei in modum exceptionis probet̉. ut. jͣ. dicit. jͣ. de excep. deniqꝫ nec infamis reputatur. ut hic licet eiꝰ teſtimonium probet̉ ff. de his qui no. infa. lucius. Item quid dices ſi probetur excōmunicatio in moduꝫ ex ceptionis cōtra aliquē ut re pellatur a teſtimonio uel ab electione. nunquid debet vi tari? Poteſt dici ꝙ ſi ex tali fa cto publica fama laborat. nō eſt ei cōmunicandū. jͣ. de ſen. ex. cū deſideres.§. ſecūde. ar. ij. q. i. multi. v̓. ſiꝗs frater nominatur ⁊cͣ. Idem dico ſi in modum exceptionis crimē probet̉ teſti. qd̓ impedit ꝓmouendum. ar. sͣ. de elec. ſuꝑ eo. ut ſi grauata ſit eiꝰ opinio. jͣ. de teſti. teſtimonium. nec ſufficit ꝙ ex tali facto non irrogetur infamia. ſed ꝙ eius opinio in nullo vacillet. xxxiij. diſtin. laici. ſicut dicit lex de eo. qui fuſtibus ceſus eſt. licet non ſit infamis tamen ad honores non debet admitti. ff. de decur. eos. ſic. C. de adult. ⁊ ſi libidine. lxxxi. di. tantis daniel. jͣ. de accu. omnipotens. ⁊. C. de procu. reum. ⁊ ſic propter talem infamiā facti poteſt in dici purgatio. ar. jͣ. de ſen. ex. cum deſideres.§. ſecunde. ij. q. i. multi. v̓. ſiquis frater nominatur. Ad cōtraria ſignata ſuperius dicas. ꝙ illud. c. ecce. intelli gitur cum de criminine ꝯſtat. ſiue accuſādo ſiue denunciādo. aut inquirēdo ⁊ quocunqꝫ tali modo cōſtet punit̉. Et ideo dicit. ecce crimina vndecūqꝫ cla ruerint. Ad illā decret. cū ſuper ſic reſpondeas. qꝛ ibi teſtis in iure ꝯfeſſus ē. ⁊ crimē illud ꝯtingebat cauſaꝫ de qua agebat̉ vnde punitus fuit. jͣ. de excep. deniqꝫ in fi. Et ei obiectū fuit. ꝙ eſſet particeps ſimonie. vnde interrogatus ⁊ ꝯfeſſus punit̉ in illa. per inquiſitionē agebat̉ ibi taꝫ in capite ꝙͣ in mēbris. Ad. l. illam. ff. de adul. l. i.§. ſi publica poteſt dici. ꝙ iudex qui cognoſcit de adulterio. ex officio ſuo punit maritum de lenocinio ſine accuſatore. quia cuꝫ exceptio lenocinij non proſit vxori obeſſe dꝫ marito. alias maritus nō puni retur de crimine quod eſſe nō dꝫ. qꝛ publice vtile eſt. ne crimina remaneant impunita. jͣ. de ſen. ex. vt fame. ⁊. ff. ad. l. acquil. ita vulneratus. v̓. fi. n ¶ Reprobat̉. ar. ꝯͣ. jͣ. de teſti. cum tu. vbi dicit̉. ne periurij reatu notent̉. ſed illud intelligit̉ quo ad factū et opiniōꝫ. Et qd̓ hic dicit referas ad ius. qꝛ de iure nō cenſet̉ infamis. ſꝫ infamia facti forſitā nō vitat. vt ibi dr̄. ⁊ hͦ dicit̉ exp̄ſ ſe. ff. de obſequijs a lib. ⁊ liber. parentibꝰ ⁊ patronis p̄ſtan. l. ij. b. a ¶Uam nō credimꝰ. ad forū eccleſiaſticum. ⁊ ita cā natalium ad eccleſiaꝫ pertinet que ſint ille cauſe que ſpectant ad eccleſiaſticū foꝝ. dictum fu it. sͣ. de fo. compe. cū ſit. ⁊. c. licet. i. ⁊. c. ex tenore. b ¶ Dependentem ex illa. Ex hoc loco ſatis pꝫ. ꝙ ſi queſtio preiudicialis in cidat in ca. de ea ſola pͥmo eſt cognoſcendum anteꝙͣ de pͥncipali. qꝛ ea proba ta principalis queſtio eſt perempta. ut hic dicitur. Et no. ꝙ ſi due ſint princi pales queſtiones ⁊ ſunt ambe ciuiles. que primo proponitur primo tractat̉. ⁊ vna ſententia terminatur. sͣ. e. c. ꝓx. ⁊. ff. d̓ iudi. qui prior. ſed quādoqꝫ que ſtio ciuilis incidit ⁊ preiudicat ciuili. ⁊ tūc de incidenti eſt antea cognoſcendum ⁊ pronūciandum. ut ſiquis agit de hereditate directe. ⁊ alter inciden ter proponat ꝙ non ſit legittime natus. de hac eſt antea pronunciandum ut hic. ⁊. jͣ. qui fi. ſunt legit. lator. vel ſi proponatur queſtio ſeruitutis ⁊ hic pͥma excipiēda ē. iij. q. xi.§. ſi de hereditate. ⁊. C. de or. cog. l. ij. Quādoqꝫ queſtio ciuilis preiudicat criminali. ⁊ eſt primo tractanda vt ſi aliquis qui credat ſe li berum accuſetur de crimine. ⁊ poſtea moueatur ei queſtio ſtatus primo tra ctabitur incidens queſtio de ſtatu. iij. q. xi.§. ſi crimen. ⁊. C. de or. cog. l. iij. ⁊ C. ad. l. iul. de adul. quoniam. alexandrum. ⁊. C. ad. l. falſ. de plag. preſes pro obiecta interloquendo pronunciauimꝰ: ut probationes eorum ſuper ipſa exceptione primitus audi rentur: ⁊ ea probata legittime ab bati non cogerentur reſpondere ſuper petitionibus memoratiſ: do nec reſtituerentur ab ipſo: cuꝫ ſpo liatori ſpoliatus ante reſtitutioneꝫ non cogatur ullatenus reſponde re. ¶ Uerum ſpoliatione in mo dum exceptionis tantum probata non eſt per hoc reſtitutio facienda: quemadmodum ſi in modum exceptionis aliquod crimen teſti obijcitur: ut a teſtimonio repella tur: ⁊ ſi crimen contra eum ciuiliter probatum fuerit: non ideo ſibi pena infligitur ordinaria: ſed eius dumtaxat teſtimonio non creditur quod ea ratione contingit: quoniam in ipſum accuſatio non proce. dit. teſtes etiam quorum teſtimonium reprobatur inter infames quaſi ex falſo teſtimonio non habentur. Ino. tertius ludoico regi frā corum. ¶Uam non credimus latere prudentiam: cauſam natalium re gine cypri ad examen noſtrum: utpote que ad forum eccleſiaſticumª pertinet eſſe delatam: ⁊ infraQuia uero antequam nataliū cau ſa terminata eſſet: dependētem ex illa ſucceſſionisᶜ cauſam incipere nihil aliud eſſet: quā diuerſis pro ceſſibus intrīcare negocium: ⁊ cō fuſione quadam iudicij ordinem perturbare: ſi forte ab ipſa regina fueris ſuper hoc requiſituſ: donec iam dicta cauſa natalium apoſtoli co iudicio finem acceperit: patien ter expectes. Regorius nonus. Uper ſpoliatione conuētus aduerſus reſtitutionem petē tem: non eſt niſi ſuper queſtione ſpoliationis ſi eū recōueniat audi endus: cum reſtitutionis petitio in hoc priuilegiata noſcatur: ut ip ſam intētans nō cogatur ante reſti tutiōem ſpoliatoribꝰ reſpondere: quāquā ab agēdo ſpoliatiōe ab eiſ ī modū exceptōiſ oppoſita r̄pellat̉ De plus petitionibus. ¶Regorius nonus. uincie. Quandoqꝫ criminalis preiudicat ciuili. quandoqꝫ crimina lis preiudicat criminali. iij. q. xi.§. aliquādo. v̓. ciuili. ⁊.§. prius eſt vbi de hac materia habes ſatis. Et ſic quandoqꝫ vna queſtio depē det ab altera. ⁊ tunc nō ſunt ſimul tractande. quia ſi eſſet diuerſos intricare proceſſus ⁊ ſine vtilitate ſi. sͣ. de iudi. exhibita. vbi ſimul de principali ⁊ exce ptionibꝰ cognoſcere voluerūt iudiceſ qd̓ eſſe nō debet. sͣ. de offi. del. prudētiam.§. ſexta. ⁊ sͣ. de fo. compe. ex parte. ⁊. c. ex tenore. c ¶ Succeſſionis. ſuper comitatu cāpanie. in quo dicebat regina iſta ſe de bere ſuccedere. d ¶ Patienter expectes. Et ita pꝫ. ꝙ iu dex ciuilis etiaꝫ incidenter ⁊ per recō uentionem de cauſa ſpirituali cognoſcere non poteſt. jͣ. qui fi. ſunt legit. caꝫ i. ⁊. c. lator. ⁊ hic. de materia dictum eſt sͣ. de iudi. at ſi clerici. Sꝫ contra videt̉ ꝙ ſaltem incidēter de tali queſtione co gnoſcere poſſit. C. de iudi. quotiens. C. d̓ or. iudi. adire ff. de iuriſ. om. iud. ſi ideꝫ. ⁊. ff. de iudi. qui non cogitur. ſꝫ ē quod prius dicit̉ veꝝ. lꝫ ſecꝰ ſit ī ꝯtra rijs cauſis ciuilibꝰ. e Uper ſpoliatione reſtitutionem petentem. qui enim petit reſtitui ab aduerſario reconueniri non pōt petitorio. niſi de alia ſpoliatione. ut hic dicit̉ nec pōt ei referri queſtio proprietatis ab eo ſuper eo de quo ꝯuenitur. ff. de iudi. ſi de vi ⁊ poſſeſſione. ⁊. C. de rei ven. ordinarij. ⁊. jͣ. de reſti. ſpol. in lr̄is(itē cū quis ex ꝯqueſtione niſi pͥmo fuerit reſtitutus. ut hic. ⁊. jͣ. de reſti. ſpol. ſollicite. Un̄ no ꝙ vbi due queſtiones poſſeſſorie ꝓponunt̉ a diuerſis. ille poſſunt ſimul tractari ut hic ẜm illā regula. qui prior appellat. prior agat. ff de iudi. ꝗ pͥor. ⁊ tūc vna ſentētia debēt terminari.s. e. cum dilectus. quia vtraqꝫ ſpoliatio pͥuilegiata eſt. Si vero vnus agit petitorio et alter poſſeſſorio diſtingue qualiter reꝰ obijciat ſpoliationē. Si eniIpetat directe reſtitui due ſunt petitiones. qꝛ in modum actionis fit recōuentio de ſpoliatiōe tūc ſimul tractāde ſunt. ut. sͣ. e. cū dilectꝰ. Si in modum exceptionis proponat̉ ſpoliatio tunc pͥmo tractatur exceptio ſpoliationis. ſcd̓m ꝙ dicit̉ in illa decre. cū dilectus. Si ve ro quis agat de ſpoliatione cōtra ſuum ſpoliatorem vel etiam de re alia. tūc ſpoliator pōt opponere exceptionē de ſua ſpoliatione. ⁊ in Cmodū actionis. ⁊ in modum exceptionis ut hic dicit. Si gͦ cautus qd̓ ſibi magis expediat. vtrū agere directe uel excipere ſi magis ex pediat reo poſſidere rem aduerſarij ꝙͣ ſuā recuperare excipiat. qꝛ ꝓbata exceptiōe ſua non cōpellit̉ reſpōdere. niſi pͥmo fuerit reſtitu tus. ut in. c. cum dilectus. Si magis expediat recuperare rē q̄ ē ſpō liatus. ꝓponat ſpoliatione ſuā directe. ⁊ ea ꝓbata reſtituet̉ ut colligitur hic. ⁊. c. cū dilectus. ⁊ idem ſi petitorio agat̉ qꝛ reus dupliciter poteſt ꝓponere ſuam ſpoliationem. ut. sͣ. e. ti. cuꝫ dilectus. ⁊ hic cū ſuꝑ diuerſis rebꝰ fit ꝯuentio ⁊ oppoſitio ſpoliationis. Secus vidē tur quādo ſuꝑ eadē re fit ꝯuentio ⁊ reconuētio. tunc vtilius eſt pro ponere ſpoliationeꝫ in modum actionis. jͣ. de reſti. ſpo. ex conque ſtione. quia reſtituetur in eo caſu ante ingreſſuꝫ principalis cauſe. Si vero in modum exceptionis non reſtituetur. ſed repellit agente ⁊ ſic vtroqꝫ caſu preiudicat queſtio ſpoliationis in hoc caſu. Item recōpenſatio nō pōt opponi petēti reſtitutioneꝫ. qꝛ ſic indirecte ad mitteret̉ recōuentio. C. de cōpen. l. vl. ar. jͣ. de excep. cū inter in fi. Itē in momentanea poſſeſſione ceſſat reconuentio. C. qui leg. pel. ul. Sꝫ ſi ago ꝯͣ te poſſeſſorio ⁊ tu recōuenis me poſſeſſorio. ⁊ eg excipio cōtra te in modum exceptionis de ſpoliatione eadē de qua ꝯuenio te. nunquid debeo admitti? Dico ꝙ ſic. qꝛ ad aliud propon tur ut actio. ad aliud ut exceptio. ar. ff. de inoffi. teſta. ꝯͣ veterani. ſed nec impuberes. ⁊. jͣ. de teſti. veniens. ij. ⁊. c. cum in tua. Sed ꝗd ſi ille excipiat de ſua ſpoliatione? Dico ꝙ poteſt ⁊ elidat actione me am. ⁊ ita remanet cōuentio ⁊ reconuentio īefficax. ſi aūt expedirei

ei magis agere ꝙͣ excipere. ꝓponat de ſua ſpoliatione in moduꝫ re plicationis. ⁊ ſic per replicationē elidit exceptionem meaꝫ ⁊ ſic remanet conuentio ⁊ reconuentio efficax. Onſilium. in iudicio perſiſtendū. Et ita ſi volūt deſiſtere a petitione licitum eſt nec puniunt̉. ⁊ hoc poſſunt facere vſqꝫ ad lit. ꝯteſt. poſtea vero nō pn̄t deſiſte re ſine pena. C. e. ti tu. l. vna. ſic licitum eſt ei penitere anto lit. ꝯte. ff. rē ra. ha. ampliꝰ hic. Sed vr ꝙ licitū ſit penitere qn̄cunqꝫ ante ſnīaꝫ ut. ff. de inof. teſta. ꝯͣ veterani.§. memi niſſe. ⁊. C. de his ꝗ bus ut indig. alia. ⁊ C. ad. l. cornel. de fal. l. q. falſas. ⁊. C. locati ꝯductores in quibꝰ poteſt penite re an̄ ſnīam. Sꝫ pri us dictū verius eſt ꝙ ante lit. ꝯteſt. pe nitere dn̄t alias pu niuntur in expēſis. C. e. l. vna. ⁊ hic et hoc etiā cū re aut cā plus petitur. ſed lex illa loquit̉. cū aliꝗs per dolum ſuꝑ maiori quantitate exi git cautionem. ⁊ ille ſi ꝑſiſtat a toto de bito punit̉. exceptiſ duobꝰ caſibꝰ.ſ. trāſ actiones ⁊ ſecunde ꝯfeſſiones qui exci piunt̉ in. l. illa. ⁊ ita de alijs plus petitōi bus loquitur hic. b ¶ Plus loco ad in tereſſe. qui petit alio loco ꝙ conuenii ad intereſſe ꝑ offici uꝫ iudicis poteſt cō ueniri in eo in quo damnificatur. ꝙ in alio loco ꝯuenit. ff. de eo. qd̓ cer. lo. l. ij §. fi. d̓ hoc intereſſe dictum eſt. sͣ. de of. dele. p. ⁊. g. c ¶ Amplius tempo re. In iſtis quattuor modis plus petēdi olim puniebatur in tota cauſa. inſti. de acti. §. ſiꝗs agēs ⁊ inſti. de excep.§. appellatur. ſed hodie nō ita puniun iur. qui eniꝫ ante tēpus petit. inducie duplicantur. ⁊ nihilominꝰ in expeſis punitur. inſti. de excep.§. hodie autem. ⁊ hic. Si auteꝫ re cā loco plus petat. ⁊ reus aliqd̓ damnū ſuſtinuit circa ſportulas. actor triplice penā patit̉. inſti. de act.§. tripli. ⁊.§. ſed hoc quidem antea. ⁊ in alijs expenſis condemnabitur. ut dictum eſt in littera. d ¶ Cauſa plus petitur. Hic exemplificat p̄dictos quattuor modoſ plus petendi. qꝛ cū plus petit̉ ꝓmiſi tibi. x. uel ſtichum. in optione mea eſt ſoluere quē volo. C. de cōdi. inde. ſiquis ſeruum. ff. de iure do. plerunqꝫ.§. fi. vel ꝓmiſi hominē in genere. nō iſtū uel illū. ſi tu betis a me preciſe. x. vel ſtichum. auferre vis mihi electionē quod eſſe nō dꝫ. vnde puniri debes in dānis que fuſtinui. ut dictū eſt. ut lititū. de act.§. hīc aūt. ⁊.§. preterea. Loco ⁊ re pꝫ in ipſa littera. Tē pore. ut ſi ꝓmiſi tibi. x. ſoluere vſqꝫ ad annū. ⁊ tu antea petas. uel a miſi tibi ſi imperator intraret italiā. ⁊ tu petas ante ꝯditionē extan lem. exemplū de his habes. inſti. de act.§. plus aūt qͣttuor modis e ¶Uſceptis momēti.i. poſſeſſionis. ⁊ dr̄ poſſeſſio momentū. nō qꝛ durat per momentū. ſꝫ qꝛ parum duratura eſt. apud poſſeſ ſoreꝫ cū actor docuerit de ꝓprietate: ⁊ a ſentētia momētanee poſſeſ ſionis ẜm. l. nō appellat̉. C. d̓ momē. poſ. l. vna. ⁊. ij. q. vi.§. ſūt quo AI. v. ſi de poſſeſſione. ſecus ẜm canones. sͣ. de iudi. c. fi. f ¶ Sub vno. Sed quare dicit. cū alia ſit cā poſſeſſionis. ⁊ alia proPrietatis nec habeant aliquid cōe. ff. de excepti. rei iudi. ⁊ an eadeꝫ §. uit̓. ⁊. ff. de acqui. poſ. naturaliter.§. nil cōmune. ⁊. l. permiſceri. Et hͦ ideo dicit. qꝛ ꝯtinētia cauſe diuidi non dꝫ. jͣ. de ſequeſtra. c. i. ⁊ C. de iudi. nulli. Hoc eſt dicere. iudex qui cognouit de poſſeſſione Onſiliuꝫ prouidentie dici nō poteſt: ꝙ pecuniam tibi debitaꝫ ante t̄minuꝫ ab aduerſario repetiſti. punitur enim importuni tas plus petentium ſi ſuper petitio ne ſua duxerint in iudicioª perſiſtēdum: ita ꝙ qui repetunt amplius ſine cauſa in expēſis aduerſario cō demnatur. Qui autem plus loco: ad intereſſeº tenentur: pro eo ꝙ uti litas adimitur debitoribus: quam haberent: ſi ſtatuto loco ſoluiſſent Ei uero a quo amplius tempore petitur: inducie duplicātur. nec litem excipiet: niſi ei ſoluantur expē ſe. Te quoque dubitare nō credimus: ꝙ cauſa plus petitur cum ali quid in genere uel ſubalternatiōe debetur: ⁊ rem in ſpecie uel unum preciſe peti contingit. Re auteꝫ ſi x. ſint debita: ⁊.xx. petātur. Loco uero cum quis nōn ubi conuenit ſoluere: ſed alibi conuenitur. Tē. pore quoqꝫ cum ante diem uel cō ditionem petitur quod debetur. De cā poſſeſſionis ⁊ ꝓprietatis. QRegorius felici ſicilie. 1o Uſceptis: ⁊ infra. Le gali prouiſione decre tum eſt: taꝫ momenti quā ꝓprietatis cauſaꝫ ſub uno eodemqꝫ iudicio debere cognoſci nec nos cō tra inauditam partem aliquid poſ ſumus diffinireᵍ. ¶Eleſtinus tertius. D ultimū īterrogati fuimus ¶Lſi iudices deputati ut de poſſeſſione ⁊ proprietate cognoſcant: grauibus partiū ſumptibus parce dꝫ cognoſcere de proprietate. Et ita expone in vno eodemqꝫ iudicio.i. coraꝫ eodē iudice. vt dicūt iura p̄dicta qꝛ faciliꝰ cognoſcit de ꝓprietate qui cogno uit d̓ poſſeſſiōe. Ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ iudi. ſignificauerūt. ⁊ hoc e ꝓpter diuerſitate forg ¶ Diffinire. Nota ꝙ dicit diffinire. qͣſi diceret diffinitiuā ſnīam ꝯͣ abſenteꝫ nō poſſumꝰ ꝓferre an̄ lit. ꝯte. sͣ. ut li. nō ꝯteſt. ꝑ totū. Uel dic nō poſſumꝰ dif finire etiā lite ꝯteſta. ꝯtra in auditā partē. qꝛ non liquet d̓ cā. Et ideo p̄ciſe diffinire nō poſſumꝰ. quin ſalua ſit admi nus queſtio ꝓprietatis abſēti jͣ. d̓ dolo. ⁊ ꝯtu. ꝓut ⁊ sͣ. ut li. nō ꝯteſt. quonia.§. pe. ⁊. C. quomodo ⁊ qn̄. Et ita duobꝰ modis pōt intelligi particula iſta ut lite nō ꝯte. ut ſic nō fi at diffinitio. ſꝫ ꝓpter ꝯtumaciam in poſſeſſionem miſſio. uel lite etiam ꝯteſtata qn̄ nō liquet d̓ cauſa. Uel tertio mo do qꝛ ꝯͣ abſentes non citatos nō ꝯuictos. n̄ ꝯfeſſos nil poſ ſumꝰ diffinire. sͣ. d̓ ma. ⁊ obe. int̉ qͣttuor. ⁊ ſic plena ē lr̄a. b. h ¶ D vltimuꝫ deputati. ut de poſſeſſione ⁊ ꝓprietate. qꝛ cauſa ē eis vtraqꝫ cō miſſa. ⁊ ideꝫ eſt ſi ſimpliciter cā indiffinite cōmittitur quia vtraqꝫ cā intelligit̉ eſſe cōmiſ ſa. jͣ. de ſequeſtrat. ad hoc. q diuidi nō dꝫ ꝯtinētia cauſaꝝ sͣ. c. ꝓxi. C. de iudi. nulli. ſic ⁊ cauſa proprietatis ⁊ vſufru ctus apud eundē iudicē ſunt tractāde. ff. de libe. ca. ſi pa riter. ſic ⁊ in alijs. ff. de quibꝰ cau. ad eundē iudicē eat̉. l. i. l i ¶ Pronunciant.ſ. ſuper poſ ſeſſione. k ¶ Expreſſum.ſ. ꝙ priꝰ audant atteſtationes de poſſeſſio ne ⁊ pronuncient ſuper illa. il lud eſt expreſſum in iure ciui li. C. d̓ rei ven. ordinarij. C. d̓ interdic. incerti iuriſ eſt. ff. de acquirē. poſ. exitus ꝯtro uerſie. ff. de iudi. ſi de vi poſ ſeſſione tn̄ ẜm iura canonica ſimul poteſt ꝓcedi ſuꝑ vtraqꝫ queſtione. ⁊ vna debet ſentē tia terminari. jͣ. e. cū dilectus ⁊. c. ꝓxi. ita ꝙ primo pronun ciet ſuper poſſeſſione. ⁊ in cō tinēti ſuꝑ ꝓprietate. vt ibi di citur. ⁊. c. cum ſuꝑ. ⁊ ita cauſa poſſeſſionis ⁊ ꝓprietatis ab eadē ꝑſona intētari pōt ſimul. ⁊ vno iudicio tractari ⁊ terminari. qꝛ nō ſunt iſta ꝯͣria de hͦ dicet̉. jͣ. c. paſtoralis. ⁊ c. cū dilectus. ⁊ in hac opinione fuit dn̄s m. ⁊ eiꝰ ſequaces. Dn̄s Io. ⁊ eiꝰ ſequaces volūt ſtar̄. l. p̄dictis. ſꝫ illa diuerſi tas determinabit̉. jͣ. e. paſtoralis. ⁊. c. cū dilectus. ⁊ ꝙ dicit hic. ꝙ primo pro nuncient ſuꝑ poſſeſſione. ⁊ nihilominꝰ de ꝓprietate pronūciar̄e debēt incō tinēti exquo ſimul eſt actum ⁊ publicatio ſimul facta ⁊ d̓ vtraqꝫ liqueat. aliaſ defert̉ queſtio ꝓprietatis. jͣ. de teſti. ſignificauerūt. alias ſi nolūt differre iu dices iudiciū ꝓprietatis. nec teſtes publicare cū alijs etiā poſſunt ꝓcedere ſuꝑ poſſeſſione tantū. ⁊ ſic intellige qd̓ hic dicit. ut ꝯcordet iuri ciuili prout dicit ī fi. alias ꝯͣdicerēt iura ciuilia. tn̄ ẜm canones ſi aliquiſ vult agere ſimul vtroqꝫ iudicio. iudex ſimul expedire dꝫ. vtrunqꝫ. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. cū ſuꝑ. ⁊. c. cuꝫ dilectus. alias cōtradicerēt/ hic iudices ex officio ſuo hoc fecerunt. ut cōmi xtim audirēt. ſed pͥus volebat ꝓcedere ſuꝑ poſſeſſione. qd̓ licitum eſt ẜm iura ciuilia nec canonica cōtradicunt. Um eccleſia. in vnū qꝛ ſpūſſanctus nō venit niſi ſuꝑ ꝯgregatos in vnū a xxiiij. q. i.§. ſi aūt. ⁊ vbicūqꝫ duo uel tres ꝯgregati fuerint ī nomīe meo ibi ſū in medio eoꝝ.i. q. i. cū ſcriptura. ⁊. xxiiij. q. i. alienus. ⁊. xx. di. c. ul. b ¶ Eos tantū ſpectaret. ſꝫ qͣliter fuerūt admiſſi canonici ad aliquā ꝓbationē cū pars aduerſa diceret ſe ſpoliatā. cū nil obijci poſſit ſpoliato an̄ reſtitutōeꝫ nec ſuꝑ eo q̄ſtio ꝓprietatis referri. jͣ. de reſti. ſpo. ī lr̄is. ⁊. c. itē cuꝫ ꝗs. ⁊. c. ex oqueſtione. sͣ. de or. cog. ſuꝑ ſpoliatione. Sed dicas ꝙ iſti clerici ꝯuentualiū eccleſiarū nō tantū poſſeſſoriū intētarunt. ſꝫ petitoriū ſimul cū poſſeſſorio. vn̄ licitū fuit alteri parti de iure ſuo docere. Et in hͦ minꝰ caute fecerunt iſti clerici. qꝛ ꝙͣdiu pōt aliquis ītētare aliqd̓ poſſeſſoriū nō dꝫ agere de ꝓprietate ff. de rei ven. is qui. c ¶ Ultimo. bn̄ dic̄ vltimo. qꝛ lꝫ qn̄qꝫ fuiſſēt ī eligēdi poſſeſſiōe. hic nō ꝓdeſſet ad hoc ut poſſēt petere reſtitutione lꝫ ſecꝰ ſit in dominio. C. de ꝓba. ſiue. Itē re cupientes: de utraqꝫ cōmixtim audiant allegationes pariter ⁊ teſtes admittant: deinde prius audi ant atteſtatiōes de poſſeſſione: ⁊ ꝓ nūciant ſecūdū tenorē illaꝝ: utruꝫ licite hoc agatur. Nos autem cum hoc ſit in iure ciuili expreſſūᵏ ꝙ lici te poſſit fieri reſpondemus. Nnocentius. iij. archiepiſco. pō ⁊ canonicis ſutrinis. Um eccleſia ſutrina paſtore uacaret. uoſ conuenientes in unumª: ⁊ ſicut moris eſt ſpiritus ſā cti gratia inuocata paſtorem unani miter elegiſtis: petentes ipſius electionem a ſe. apo. cōfirmari. Ue rum clerici conuentualium eccle. ſiarū ciuitatis eiuſdeꝫ ꝯſequenter ſuā depoſuer̄ querelā: ꝙ cū in epiſcoporum electionibus ipſi ac pre deceſſores eorum conſueuerint in tereſſe: uos eis renitentibus ⁊ excluſis ad electionē procedere preſumpſiſtis: quam ob hoc nō cōfirmari ſed infirmari potius poſtula. bant. ¶ Partibus ergo apud ſe. ap. ꝯſtitutis in auditorum preſen. tia teſtes utrinqꝫ producti fuerant ⁊ eorum depoſitionibꝰ publicatis pars canonicorum per teſtes a ſe ī troductos intētione ſuā: ꝙ ad eos tātū ſpectaret electio: ſufficienter dicebāt eſſe ꝓbatū. ¶ Parte clericorum nihilominus aſſerente: ꝙ dicta teſtiū quos ꝓduxerāt: ⁊ ipſi aſſertionē ſuā: ꝙ electioni pōtificū intereſſe deberet: plenius ꝓbauiſſent. per que cōſtare dicebant eos electionibus trium epiſcoporum qui eccleſie ſutrine ultimo ⁊ imme diate prefuerant: cū canonicis ca

bene ſequit̉ ⁊ immediate. qꝛ ſi nō ꝯtinuaſſent tꝑa nō p̄ſcripſiſſent. ff. d̓ diuer. ⁊ temp. p̄ſcrip. in vſucapione.§. i. ⁊ de vl. tꝑe caute dixit. qꝛ in preſcriptiōe ultima tꝑa ſpectandi ſunt. C. ne de ſta. defunc. ſi mater. ⁊. C. de apo. publi. l. ꝗ cunqꝫ. li. x. ar. xxxv. di. ab exordio. ⁊. xxviij. di. qꝛ ſunt. d ¶ Uocemqꝫ habuiſſe. Caute etiā dicit vocēqꝫ habuiſſe. qꝛ poſſet eſſe ꝙ interfuiſſent cā ꝯſilij dādi. ⁊ tn̄ nō elegiſſent. nec ſcrutatores voluntatū dediſſent aut vota ſua inquiſita nō fuiſſent sͣ. d̓ elec. cumana eccleſia. ⁊. lxiij. di. obeuntibꝰ. uel forte eſſent inuitati. lxiij. di. cū adrianus ſed ꝑ talē inuitationē ius nō acquiritur. ix. q. iij. nūc vero. ⁊. c. ſe. ⁊ ar. ad hͦ. s. de poſtu bone. ij. Hoc.n. nō ſufficit ꝙ aliquis poſſidet. ſꝫ ꝙ intēdat ius ſibi acquirere. ff. de iti. actuqꝫ priua. l. vl. ff. quēadmo. ſeruit. amit. l. fi. īmo in dubio preſumēdum eſt iſtos potius nō habere ius. ar. xxiiij. di. p̄ ſbyteri ⁊ vij. q. i. pōtifices. qꝛ non veriſimile eſt. ꝙ quis ia ctet res ſuas. ff. de ꝓba. cū de indebito. ⁊ sͣ. de elec. qꝛ dili gentia. nec.n. ſequit̉ ꝙ ſi fuerint eiecti. ꝙ ideo poſſederīt ff. de acqui. poſ. ſiquis antea. jͣ. de reſti. ſpo. olim. ⁊. ff. de vi ⁊ vi ar. l. i.§. vim vi. e ¶ Uacillaſſe. hoc ſolū ſuffi ceret ad repellendos teſtes ⁊ qd̓ dixit varioſ extitiſſe vt. iij. q. ix. pura. ⁊. iiij. q. iij.§. item qui falſo. ⁊. jͣ. de pe. ſuꝑ his. ⁊ jͣ. ut ec. bene. vt nr̄m. ⁊. xxxv. q. vi. de parētela. ij. in fi. ⁊. ff. de queſti. de minor̄ §. tormenta. in fi. ⁊. l. ex libero.§. i. in fi. tn̄ qn̄qꝫ verbis ⁊ nō re aliqui diſſenti unt. jͣ. de ver. ſig. nil obſtat. ⁊. jͣ. de teſti. cū tu fili. ⁊. ff. de re iudi. actoꝝ. viij. q. i. in ſcripturis. de pe. di. i. periculoſe. f ¶ Negatiuā. forte dicētes. ꝙ illi ꝯuētuales clerici nunꝙͣ interfuerūt electōi uel vocē habuerūt. ar. sͣ. de elec. cū dilecti. qd̓ tamen fieri nō poteſt. sͣ. de elec. bone..i. ⁊.sͣ. de renunc. ſuper hoc. ⁊. vi. q. ul.§. actor. g ¶ In trium ep̄orum. Ex hoc videt̉ ꝙ ſi aliquis ter vtit̉ aliquo iure. ꝑ hoc ē in quaſi poſſeſſione illius. ar. C. de fideicommiſ. l. i. ⁊. ff. de vſu. cū de in rem verſo. ff. de ſerui. quotiēs. ij. Sed quid ſi ſemel elegit in. xl. annis. qꝛ ep̄us ille in tanto tēpore vixit. Dico. ꝙ per hͦ eſt in qͣſi poſſeſſione illiꝰ iuris. arg. sͣ. d̓ conſti. cū acceſſiſſent. ⁊. jͣ. de preben. pro illorum. a cōtrario ſenſu. nam aqͣ di quottidiana. quē tantū ſemel in anno ducitur. ff. de aqua quoti. ⁊ eſti. l. i.§. ij. ⁊. iij. ⁊ ſi immiſi tignū in parietē tuū. ſtatim poſſideo ſeruitutē. ff. de ſeruitu vr. predio. ſeruitutes que in ſuperficie. vn̄ tuendus ſum in illa quaſi poſſeſſio ne. jͣ. ut lite pen. c. i. ⁊. ij. ⁊. xvi. q. iiij. volumꝰ. niſi ꝯſtet. ꝙ vi vel clā vel preca rio poſſederit. ar. jͣ. de exceſ. prela. cū ad quorundā. ⁊ tunc qui dedit auctorita te ſua poterit reuocari. ut ibi. ⁊. ix. q. iij. qꝛ cognouimꝰ. nec obſtat qd̓ dicitur de triginta diebus quibꝰ adminꝰ vti debet in anno ad hoc. ut habeat interdi ctum de itinere actu ꝙͣ priuato. ff. de iti. actuqꝫ priua. l. iij.§. hoc interdictū a ſuperiori. quia hͦ intelligitur d̓ eo interdicto. quod habet mixtā cāꝫ. qꝛ duo dꝫ ꝓbare ⁊ hͦ anno ſe fuiſſe vſum ⁊ ſeruitutē ſibi cōpetere ⁊ ꝯſtitutam fuiſſe. ut ibi dicitur. h ¶ Quaſi poſſeſſionem. Hoc ideo dicit. qꝛ incorporalia nō poſſident̉ ſed qͣſi poſſidentur. ff. de vſucapio. ſequit̉.§. ſi viā. ff. de ſerui. vr. p̄di. ſi edes.§. libertas. Ar. ꝯͣ. iij. q. i. reintegranda. i ¶ Reducentes. verbo tantū ⁊ non re. cū iam conſtet de proprietate. ut ſequi tur in littera. ⁊. jͣ. c. proxi. k ¶ Quicquid iuris. ſic. ff. de excep. rei iudi. ⁊ an eadem.§. actiones. ⁊. C. de anna. excep. l. ul. Sed qui deduxit in iudiciū pars canonicoꝝ. cū ipſi eſſent rei ⁊ poſſiderent? nō videt̉ ꝙ aliquid deducerent in iudicium. immo de iure cōmuni ad eos ſpectat electio. ⁊ poſſidenti nō eſt prodita actio. inſtitu. de ac. §. iſte quoqꝫ. ⁊ s. de iudi. examinata. ⁊ ita nec petitoriū nec poſſeſſorium de duxerunt in iudiciū. Sol. hic oppoſitio habet locū in actionibus in reꝫ que cōpetunt pro rebus corporalibus. ut in.§. iſte quoqꝫ. ſed in actionibus in reꝫ que cōpetunt pro rebꝰ incorporalibus. vt in ſeruitutibus. dat̉ actio poſſeſſori pro tuendo iure ſuo. Et hec dicit̉ negatoria que competit domino. qui ne gat alium ſeruitutem habere in re ſua. ⁊ hanc negatoriam deduxerunt cano nici in iudiciū. dum negabant. clericos habere ius in electione. qꝛ aliud non poterant in iudicium deducere. Cōfeſſoria vero datur ei qui ſibi debere ſer uitutem ꝯtendit. ẜm ꝙ iſti clerici faciebant. qui dicebant ſe habere ius in ele ctione. ⁊ hoc deduxerunt in iudiciū loco proprietatis ⁊ poſſeſſorij hec ꝓban tur. ff. ſi ſerui. ven. l. ij. i. rn̄ſo. ⁊. l. ſi forte.§. i. ⁊. l. ſicuti.§. ſed ſi querit̉. ⁊ inſti. de act.§. eque. ſiquis. ⁊ ſic intelligitur qd̓ hic dicit. vtraqꝫ pars deduxerit in iudicium quicquid iuris habebat in electione. l ¶ Id venire in iudicium. hoc ſumptum eſt ex illa. l. ff. de iudi. ſolemꝰ. illa.n. veniunt que includi poſſunt in actione ꝓpoſita. ut loquat̉ in ſpeciali iudicio. thedralis eccleſie affuiſſe ⁊ uoceꝫ habuiſſeq cum alijs eligendi. Nos igitur quoniam deprehendi mus teſtes ueſtros in perhibēdis teſtimonijs uarios extitiſſe: atque aduerſus fidem atteſtationis ſue coram auditoribus uacillaſſeᶜ: ⁊ ꝙ negatiuam quodammodo aſtrue. re ſatagebāt: probare uolētes ius electiōis ita ad uos ſpectar̄: quod ad aduerſarios minime pertine ret. per teſtes uero aduerſe partis fuit ſufficienter oſtenſum: ꝙ in trium epiſcoporumᵍ electionibus de quibus premiſſum eſt: clerici preſentes affuerint: ⁊ uocem habue. rint eligendi: premiſſaꝫ electionē factam eis contradicentibus ⁊ excluſis decreuimus irritandam: cle ricos ſepedictos in eam quaſi poſ ſeſſionem quam ante controuerſiam motā habuerant reducentes. Uerum quoniaꝫ in queſtione pre dicta quicquid iuris utraqꝫ pars in electione habebat deductum in īudiciumⁱ uidebatur: cum iure ciui li ſit cautum id uenire in iudicium non ſolumⁿ de quo actum eſt ut ue niret: ſed id non uenir̄. de quo no. minatim actum eſt: ne ueniretⁿ: ⁊ ſecundum ſtatuta canonica electio nes epiſcoporum ad cathedraliū eccleſiarum clericos regulariter ꝑ tinere noſcātur: niſi alibi ſecus ob tineat de cōſuetudineᵖ ſpeciali: nec ex eo ꝙ clerici antedicti ſe inter eli gentes ſutrinos epiſcopos proba uerunt tertioq extitiſſe: ius eligendi propter breuitatem temporis uſqꝫ ad preſcriptiōeꝫᵉ legittimā nō ꝓducti ſibi acquirere potuerūt: ⁊ actore nō ꝓbāte qui cōuenitur: ⁊ ſi nihil preſtiterit obtinebit: ab eorū impetitiōe ſuꝑ electionibꝰ faciendis uos duximꝰ abſoluendos: ſepe dictis clericis eccleſiarū ſuper hoc ꝑpetuū ſilētiū īponētes. ¶ Dem canonicis de bethleem. ut in rei vēdicatione. ut fructus ⁊ expēſe ⁊ vſure que acceſſoria ſū⁊ ad eandē rem ſpectātia. ff. de aqͣ plu. ar. hactenus. in fi. ff. d̓ edil edic. ediles.§. itē ſciendum. nō aut veniūt oīa alia. Nec eſt ꝯͣ. F 3 āna. exce. l. vl. ibi ſpōte receptꝰ fuit libellꝰ generalis. vn̄ fatuus fuit ſꝫ regula iſta melius intelligit̉ de generalibꝰ iudicijs. ut negocijs ge ſtis. tutela petitiōe hereditatis. actiōe pro ſocio. cōmuni diuidundo. finium regundoꝝ. familie herciſ. vbi oīa veni unt in iudiciuꝫ. niſi fiat ſpecificatio ī li bello uel in ꝓſecuti on cāe. tūc.n. non obſtat exceptio ī nō ſpecificatis. C. de iudi. licet. ff. d̓ excepti. rei iudi. ſi ex te ſtamēto ⁊. ff. d̓ inſti. act. habebat. ⁊. ff. cō munidiui. in iudici um. ff. familiehere. heredes.§. p. ⁊. ff. d̓ petit. here. ſi hereditatē. ⁊. l. ſi quo tēpore. ⁊ hec vera ſūt ī bonefidei iudicijs ſecus ī iudicijs ſtri cti iuris. qꝛ ibi non veniūt niſi illa tantū de quibus nomi natim actum eſt. ut venirēt ut. ff. de do. elegāter.§. nō ſolū. ff. de ver. obli. quic ꝗd. Simile eſt etiaꝫ in perſonali actione. ut ſi vnā cām ſū ꝓſecutus ⁊ ſuccūbo nō obſtat ſi peto idē ex alia cauſa. hoc dictū eſt. sͣ. de libel. obl. c. ij. ſic etiā in arbitrio vbi tantū veniūt ea de quibus dictū eſt in cōpromiſſo. ut. sͣ. de arbi. cū dilecti. vbi de hoc ar. ex hoc loco illud tantū venire in ꝯdemnatione. qd̓ in libello cōtinetur ſuꝑ quo lit. conteſtatio facta fuit ar. ff. de iudi nō poteſt. ⁊. l. de qͣ re. ar. ꝯtra de ap. l. ul. ad fi. ⁊ inſti. de act.§. ſi minus. ff. de peti. here. l. iiij. ff. de rei ven. ſinautē.§. poſſidere. In iſtis omnibꝰ. l. dicit̉. ꝙ plus venit in ꝯdemnatiōe ꝙ in petitione. So. iſtaꝝ. ll. pꝫ in pͥn. glo. an ſint ex tranea. an ꝯiuncta ⁊ acceſſoria. ſic aliqn̄ minꝰ venit in ꝯdemnatiōe ꝙͣ in petione. ff. de condi. fur. ſi ſeruus furtiuus. ff. d̓ rei vē. ſinautē a titio.§. poſſidere. ⁊. ff. de peti. here. ſi quo tꝑe.§. ex diuerſo. m ¶ Non ſolū. argumentat papa ex hac. l. ꝑ locū a minori. ſi id de quo minꝰ videt̉ ineſſe ⁊ ineſt. ⁊ id de quo magis ſiue econtrario. n ¶ Ne veniret. ar. oīa eſſe ꝯceſſa que nō ſūt ꝓhibita. o ¶ Cathedraliū. lxiij. di. c. i.§. ex his. ⁊ sͣ. de elec. cū terra. p ¶ De ꝯſuetudine. introducta de voluntate eiꝰ cui p̄iudicat. ff. cōia p̄di. venditor.§. i. ⁊ ita neceſſe eſt ꝙ ſit p̄ſcripta. ut hic innuit̓. ⁊ sͣ. de ꝯſue. cū dilectus. ⁊. c. vl. vbi de hoc. ⁊. jͣ. de ver. ſig. abbate. q ¶ Tertio. nō gͦ tres vices inducūt ꝯſuetudinē. niſi in criminibus. xxv. q. ij. ita nos. ⁊. C. de epiſ. audien. l. iij. de pe. di. ij.§. ecōtrario ſi.n. ꝯſuetudo eſſet ex tribꝰ vicibꝰ iuuaret̉ hic. ſed nō ꝓdeſt. niſi legittime ſit preſcripta ut dicit hic. licet tuetaur aliquē in poſſeſſione quouſqꝫ ꝯſtet. an debitū ſit. xviij. q. ij. ſeruitiū. ⁊. jͣ. ut li. pē. c. i. ⁊. ij. r ¶ Temporis. ⁊ ita pꝫ. ꝙ ſi breuitas tꝑis n̄ obſtaret iſti clerici p̄ſcri pſiſſent ius eligendi etiā ſi ſemel elegiſſent. ar. C. de ſerui. l. ul. licet videat̉ ꝯͣ qꝛ ẜuitutes que n̄ hn̄t ꝯtinuā cāꝫ duplicatū tp̄s reqrūt. ff. quē admo. ẜui. amit. ſi ſit ꝯſtituta. ſꝫ ſecus ē ẜm canones. ar. jͣ. d̓ pre ſcrip. ⁊ qͣrta. et hic. Sꝫ ꝯͣriū vr̄ huic loco qd̓ dici ꝯſueuit. ꝙ ī p̄ſcrip tiōe eccleſiaſtica reꝗͥrit̉ bona fides ⁊ iuſtus titulꝰ. alias n̄ p̄ſcribit̉. de p̄ſcrip. ſi diligēti. ⁊. jͣ. de deci. dudū. ſic ⁊ in ꝯſuetudine cā allega ri dꝫ. ar. jͣ. de cenſi. ꝑuenit. Et ita dici ꝯſueuit. ꝙ in ꝯſuetudine alle gari dꝫ cā ⁊ ī p̄ſcriptiōe titulꝰ. de hac materia inuenies sͣ. d̓ ꝯſue. c. ul. ſꝫ hic nulla cā ſiue titulus fuit allegatus. ⁊ tn̄ p̄ſcripſiſſent ſi ꝑue niſſent ad legittimū tp̄s ut hic pꝫ. Ad hoc pōt dici. ꝙ in huiuſmodi incorporalibꝰ ſola patiētia hr̄ ꝓ titulo. Nā patiētia loco traditiōis habet̉ in ſeruitutibꝰ. ff. de pub. ſi ego.§. i. ⁊. ff. d̓ ẜui. quot. ij. Uel di cas. ꝙ ſpeciale eſt circa iſta incorporalia iura. ꝙ nō ē neceſſe allega re ibi titulū. ſꝫ hͦ ſolū ſufficit ꝙ nec vi nec clā. nec p̄cario vſus ſit ta li iure. ff. de ẜui. ven. ſiquis diuturno. Et ex eo ꝙ erant in ꝗeta poſ ſeſſiōe. p̄ſumebāt̉ ꝙ nec vi nec clā nec p̄cario poſſiderēt. Ar. ꝯͣ. jͣ. de p̄ſcrip. ſi diligēti. So. ꝗ.n. facit gr̄aꝫ illud dꝫ ꝓteſtari. vij. q. i. pōtifi ces. ⁊ sͣ. de elec. cumana. ⁊ hͦ forſitā voluerūt ꝓbare iſti canonici. ꝙ illi clerici nō fuerāt in electione iure ꝓprio. ſꝫ de gr̄a qͣſi negatiue. ſ ¶ Preſcriptionē. Uidet̉ ꝙ hͦ ius. qꝛ qͣſi ẜuitus eſt p̄ſcribi nō poſſi qꝛ ſeruitus nec in bonis alicuiꝰ nec exͣ bona ē. ff. de vſufruc. leg. l. i. t ¶ Probāte. C. d̓ eden. ꝗ accuſare. vi. q. ul.§. actor. C. d̓ ꝓba. actor.

⁊. jͣ. ut ec. bene fi. ut noſtrum. b. Um ſuꝑ. ꝯfirmatus. ex hͦ principio ⁊ ex fine. c. colligit̉ ꝙ ꝯfir matio nil iuris ꝯfert vbi electio. canonica non fuit.s. de elec. cū inter canonicos. ⁊. c. cū dilecti. tn̄ ſi poſſeſſionē fuerit adeptus. ⁊ poſtmodū ſpoliet̉. dꝫ reſtitui. ꝙͣuis n̄ fuerit electō canonica. ut hͦ pꝫ b ¶ Reſtituendū. ſo lo verbo reſtituit eū qꝛ ī eadē ſentētia de ſtituit eum. ſic. sͣ. c. proxi. quid gͦ ꝓdeſt talis reſtitutio? quā tum ad hunc caſuꝫ nil prodeſt. niſi qꝛ ſatis fit iuri ⁊ peti tioni actoris. ff. de iudi. d̓ qua re. ⁊ hec poſſet qn̄qꝫ prodeſe quo ad fructuſ re ſtituendos. ut ſpo liator reſtituat fru ctus perceptos. ⁊ ꝗ percipi potuerūt a tempore deiectiōis vſqꝫ ad tp̄s lit. ꝯte. ſuꝑ ꝓprietate. ⁊ ita licet obtineat in ꝓ prietate. tn̄ propterea qꝛ ius ſibi dixit quātū ad poſſeſſio. ne reſtituere dꝫ fru ctus ꝑceptos. Sed nunquid ille qui eſt in poſſeſſione vtet̉ fructibꝰ. Uidet̉ ꝙ ſic. qꝛ alimentoꝝ cā veritati nō p̄iudicat. ff. d̓ his qui ſui uel alie. iu. ſunt. ſi iudex. Et pupillꝰ ꝓpt̓ inopiā qn̄qꝫ ꝑcipit alimēta a ſcripto herede. ꝗ appellauerat vſqꝫ ad finē litis. ff. d̓ inof. teſt. ſi inſtituto.§. de inofficioſo. Sꝫ ꝯͣriū ueꝝ eſt. qꝛ cū canonicū n̄ habuit ingreſſū. dꝫ reſtituere fructus quos inde ꝑcepit. ⁊ eſt exp̄ſ ſum. ar. jͣ. de prebē. dilecto. ⁊ meliꝰ. jͣ. d̓ iurepa. cū dilectꝰ. in fi. qꝛ qͣſi intruſus eſt. vnde nil dꝫ inde commodi hr̄e. ne de improbitate ſua cōmodū ꝯſequat̉. ⁊ ē ar. ad hͦ qͣſi expreſſum. jͣ. de reſti. ſpo. grauis ⁊ fructus illi reſtituendi ſunt eccleſie vnde illos percepit. c ¶ Quā petitoriū. ⁊ ſic due petitiones eodē iudicio expediunt̉ arC. de offi. rec. ꝓuin. l. i. ⁊ in eodē libello. ⁊ ſic vno ꝓceſſu duplex cō modū ꝗs cōſequit̉. ar. ff. ꝓ ſocio. ſi inter fratres.§. ſi plures. ⁊. ff. famil. her. heredes.§. ſi d̓ pluribꝰ. ff. de ac. empti. ⁊ ven. nō ē nouū ⁊ ff. quoꝝ leg. l. i.§. qd̓ aūt. ⁊. jͣ. e. cū dilectꝰ. ⁊.sͣ. e. c. ij. ⁊. jͣ. de capel. mo na. dilectus. Sed qͣliter poſſeſſoriū ⁊ petitoriū deductū fuit in iudi ciū ab vtraqꝫ parte. de hͦ dixi. sͣ. e. c. ꝓxi. Quidā dicūt. ꝙ neut̉ poſſidebat. alias n̄ potuit intētari. ſed ab vtraqꝫ parte hic nō poſſet fie ri. niſi vterqꝫ fuerit ſpoliatus. ſed alter tantū fuit ſpoliatꝰ. Un̄ pōt dici. ꝙ in rebꝰ incorporalibꝰ dat̉ actio poſſeſſori ꝓ tuēdo iure ſuo. ut in ꝓxi. c. dictuꝫ eſt. Uel veriꝰ dicas. ꝙ hic alter tantū fuit ſpolia tus. ꝗ intētauit ſimul petitoriū ⁊ poſſeſſoriū. reꝰ v̓o qui poſſidebat. defendebat ſe ſuꝑ vtroqꝫ. ⁊ ſic quodammodo vtraqꝫ pars deduxit vtrūqꝫ ī iudiciū. jͣ. e. cum dilectꝰ. qꝛ n̄ dꝫ actori licere qd̓ reo n̄ lꝫ. ff. de reg. iu. nō dꝫ. ſed verius eſt. ꝙ alter tantū petitoriū intētauit. qui dicebat ſe canonice electū. qꝛ ⁊ hic nō dr̄. ꝙ vtraqꝫ pars deduxit in iudiciū vtrunqꝫ poſſeſſoriū ⁊ petitoriū. d ¶ De qua re. ff. de iudi. de qua re. hec regula fallit in cā criminali ep̄i. iij. q. vi. ꝙͣuis. ⁊. c. dudū. fallit in ſnīa lata a ſuperiori. jͣ. de re iudi. decetero. fallit vbi ſola cognitio demādata eſt. jͣ. de teſti. cū olim ⁊.s. de offi. or. dilectus. Itē fallit in incidētibꝰ queſtionibꝰ. ut dictū eſt. s. de or. cog. c. i. ⁊. C. de or. iudi. adite. vn̄ ita intelligit̉ de qua re cognouit principaliter.ſ. de ea ꝓnunciare dꝫ ut hic. qꝛ petitorio et poſſeſſorio principaliter agebat ab altera parte. ¶Aſtoralis. auſpicia.i. exordia litis. C. de excep. l. pe. ⁊. C. d̓ co dicil. l. ul. i. rn̄ſo. f ¶ Reꝗſitus a iudice.ſ. ⁊ hic cū vtraqꝫ cā cōmiſſa ē iudici. ut. sͣ. e. c. l. Idē vr̄ ſi cā ꝓpͥetatis ē ei ꝯmiſſa. ar. C. d̓ rei vē. ordinarij. Idē eſt et vbi cā ē ſimplicit̓ ꝯmiſſa. jͣ. d̓ ſeq̄ſtra. c. i. licet ſit ꝯͣ ar. C. ſi a non compe. iu. ſi de proprietate. qꝛ ꝯtinentia cauſe diuidi n̄ dꝫ. C. de iu. nulli. ⁊ sͣ. e. c. i. S ¶ Experiri.i. agere. alibi ponit̉ ꝓ defendere. sͣ. de iudi. c. i. nemo enim ſine actione experitur. sͣ. de iudi. examinata. ff. de admi. tuto. quotiēs.§. itē ſi tꝑali. ff. de nego. ge. ſi pupilli.§. fi. Iteꝫ eſt hic ar. ꝙ cū plures actiones nomine eiuſdē rei copetunt. ut. ff. de mino. veꝝ vna illaꝝ eſt eligenda. ff. de tribu. qd̓ in hereditatē.§. eligere. ff. de reg. iu. nemo. ij.§. quotiens. b ¶ Quod de recuperanda. Ad intelligentiā hmōi no. ꝙ triplex eſt iudiciū poſſeſſoriū. uel pro adipiſcēda poſſeſſione. uel recuperāda uel retinenda ꝓ adipiſcēda poſſeſſione proponit̉ interdictum quo rum bonoꝝ. ⁊ interdictū quoꝝ legatoꝝ. ⁊ ſaluianū interdictuꝫ. ff. Um ſuper electione bethlemitan̄. eccleſie inter. r. ſubd. noſtrum. ⁊. p. canonicū ſepulchri dominici queſtio uerteret̉ utroqꝫ ſe pro electo gerente: cum prefatꝰ diaconꝰ a patriarcha hieroſol. fue rit cōfirmatus: ⁊ infra. Et quia ſe probauerat per ſecularē potentiaꝫ ſpoliatum reſtituenduᵇ decreuimꝰ iuſticia mediante. uerum quoniaꝫ tam poſſeſſorium quā petitoriūᶜ de ductum fuerat in iudiciū: ⁊ tam re ſtitutiōis quā electiōis queſtio ple nius agitata: ⁊ conſtitit nobis electionē utriuſqꝫ minus canonicā ex titiſſe: cum iudex deq qua recogno uerit: pronunciare debeat: utraqꝫ duximus ſentētialiter irritandam. ¶ Dem epiſcopo nouionien̄. Aſtoralis officij: ⁊ infra. Sa a ne ſicut intimaſti: cōtingit ali quoꝝ bo. l. i. ⁊. ff. quo leg. l. i. ⁊. ff. de ſaluian̄. interdi. l. i. Interdictum ꝓ adipi ſcēda poſſeſſione dat̉ bonoꝝ poſſeſſori ⁊ heredibus hereditarijs. inſti. de in terdi.§. adipiſcēde. bonoꝝ poſſeſſor nomē eſt iuris. ſicut ⁊ bonorū poſſeſſio. ff. de ver. ſig. hereditatis.i. ⁊. bonoꝝ. poſſeſſor dicit̉ ille qui ſuccedit de iure pretorio. inſti. de interdic.§. reſtitutoria. Et dicit̉ ideo adipiſcende poſſeſſio nis. qꝛ lꝫ heres hocipſo. ꝙ ē inſtitutꝰ. ⁊ hereditatē adijt. eſ ficiat̉ dn̄s reꝝ hereditariaꝝ. tn̄ poſſeſſionē eaꝝ nō adipiſcit̉. niſi apprehēdat poſſeſſio nē. ff. de acqui. poſ. cum here des in prin. ⁊ ſi ab alio poſſideant̉. pōt adipiſci earū poſſeſſionem ꝑ iſtud interdictū. Pro recuperāda poſſeſſione dat̉ interdictū vn̄ ui. ⁊ qd̓ ui aut clā. Pro retinenda poſſeſ ſione datur interdictum uti poſſidetis. uel vtrobiqꝫ. ⁊ hͨ habes inſti. de interdic.§. adi piſcende. ⁊.§. ſe. ⁊. jͣ. de prob. c. licet. Si gͦ aliquis cepit age re rei vendicatiōe. poteſt redire ad iudiciū poſſeſſoriuꝫ. qd̓ ꝓponit̉ ꝓ recuperāda poſ ſeſione uel adipiſcēda pendē te iudicio ꝓprietatis. ut hic di cit̉. ⁊. jͣ. d̓ teſt. ſignificauer̄t ⁊ ff. d̓ vi ⁊ vi ar. cū fundū.§. ul. ⁊ ecōuerſo de poſſeſſorio pōt redire ad iudiciū ꝓprietatis ſed ad interdictū de retinenda poſſeſſione nō pōt redire pendente iudicio ꝓprietatis pͥmitus inſtituto.ſ. uti poſ. uel vtrobiqꝫ propo nuntur ꝓ retinēda poſſeſſione. nec ecōuerſo pōt redire ad iudiciū ꝓprietatiſ poſtꝙͣ cepit agere uti poſſidetis. quia ſibimet eſſet ꝯtrarius. qui enim propo nit rei vendicationē. dicit aliū poſſidere ut. sͣ. de iudi. examinata. quia poſſi denti non datur actio. inſti. de ac.§. iſte quoqꝫ. ⁊ qui agit vti poſ. dicit ſe poſſi dere. vnde pendēte iudicio proprietatis: non poteſt redire ad aliud. nec ob ſtat quod legit̉. ff. de acqui. poſ. naturaliter.§. nihil. in fi. vbi dicitur. ꝙ nō ne gatur ei interdictum uti poſſidetis. qui cepit rem vēdicare. quia illud intelligit̉ de eo qui ignorabat ſe poſſidere. Uel poteſt dici ꝙ ibi renunciauit prime actioni anteꝙͣ inchoaret ſecundam. Et de his interdictis.ſ. vti poſſidetis ⁊ vtrobiqꝫ pōt intelligi quod ſequit̉ in littera alijs poſſeſſorijs iudicijs in ſuo robore duraturis ⁊c. qꝛ in his interdictis prius oportet ſcire quis ſit poſſeſſor ꝙͣ quis ſit petitor. ut inſti. de interdic.§. retinēde. ⁊ ideo dicit hic. ꝙ iudici um poſſeſſionis de ſui natura precedit vendicationeꝫ dominij. io. Alij volūt intelligere ꝙ dicit̉ alijs poſſeſſorijs iudicijs in ſuo robore ⁊cͣ. de illis interdi ctis que mixtam habent cauſā. in quibus debꝫ quis ꝓbare dominiū ẜuitutis ⁊ poſſeſſionē ſuā.ſ. ſe iuiſſe. xxx. diebꝰ illo anno. ſicut eſt interdictū de itinere actūqꝫ priuato. qd̓ dat̉ volēti reficere iter. ff. de iti. actuqꝫ pri. l. iij.§. hoc autē. interdictū. ⁊. l. i.§. ij. ſic. jͣ. de reſti. ſpo. ex trāſmiſſa. ⁊ idē in interdicto qd̓ dat̉ de aqua ex caſtello ducēda. ff. de aqua quo. ⁊. eſti. l. i.§. ait pretor. in talibꝰ.n. interdictis nō redijt quis ad cauſam poſſeſſionis omiſſa cauſa dominij. Sꝫ certe de iſtis nō videt ꝙ poſſit intelligi. quia illa interdicta de ſui natura nō precedunt queſtionē dominij. qꝛ ibi ſimul agit̉ de poſſeſſione ⁊ de iure dn̄ij ut dicitur. ff. de iti. actuqꝫ pri. l. iij.§. hoc aūt interdictum. Uel intellige illud de alijs interdictis que ſunt qͣſi preparatoria ad rei vendicationē. ut ſunt in terdicta de liberis exhibendis ⁊ de tabulis exhibēdis. ut prius appareat ꝗs poſſideat ⁊ tunc detur alteri rei vendicatio. ar. C. de rei ven. ordinarij. Uel poteſt intelligi. qꝛ cum agitur de poſſeſſione ⁊ violētia: prius agi dꝫ de poſſe ſione. ut appareat quis poſſideat. ut poſtea ꝗ poſſidebat de violentia ſibi illa ta ſibi experiatur. ⁊ ſic nunꝙͣ econuerſo. C. de ap. l. i. ⁊ illa verba que vendi cationē ⁊cͣ. nō faciunt implicationem. ſed demonſtrationē notant. q. d. poſſeſ ſoria interdicta volunt prius tractari ꝙͣ rei vendicatio. ff. de rei ven. is qui de ſtinauerit. licet quandoqꝫ ſecus fiat. prior tamen intellectus verior eſt. i ¶ Concluſum. hoc ſumptū eſt ab autē. de teſti.§. qꝛ vero multi. col. vij. ſic. j. de fi. inſtru. cū dilectus. ⁊ ſi mandatū reuocet̉ poſt ꝯcluſionem. nihilominus fertur ſententia nō obſtāte tali reuocatione. sͣ. de ꝓcu. auditis. k ¶ Agi pōt. nouo tamē iudicio ⁊ renunciato priori. ⁊ ſic ſaluabis opinionem iō. ⁊ ber. que hic reprobari videt̉. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. qui dixit. ꝙ nunꝙͣ ſimul agendū eſt poſſeſſorio ⁊ petitorio etiam ab eodem. C. de rei ven. ordinarij. ⁊. C. ꝙ rum bo. l. ul. ⁊. C. de interdic. incerti. ſic intelligitur illa. l. ff. de acqui. poſ. na turaliter.§. nihil. qꝛ ibi renunciauit prime. qui inchoauit ſecundam. l ¶ Pendēte.i. renunciato. ẜm Ia. b. Sed hec expoſitio multū eſt extranea. ⁊ contraria huic littere. nec probatur aliquo iure ſcd̓m canonicā equitateꝫ. pla ne ſtat verbuꝫ in ſua ſignificatione. ut. jͣ. de teſti. ſignificauerūt. uel pendente quouſqꝫ conſtet de poſſeſſorio. ut ſi ſuccūbat in poſſeſſorio. reuertat̉ ad peti torium. Sed ſi obtineat in poſſeſſorio. quid erit de priori iudicio? fiat quod dicit̉ in predicta decre. ſignificauerūt. m ¶ Interdictū poſſeſ. interdictū dicitur. quia inter duos redditur. non ab interdicendo. inſti. de interdic.§. ſunt tamē. Interdictū olim erat quedā for mata ⁊ ſolēnis ꝯceptio verboꝝ ꝗbus pretor aliꝗd fieri iubebat uel ꝓhibebat quando: ut cuꝫ is qui ſe aſſerit ſpo liatum: ſuum trahit ſpoliatorem in cauſam: inter ipſa iuris auſpiciaᵉ re quiſitus quo malit expeririᵍ iudicio litem proprietatis ingredit̉ de illata ſibi uiolentia nullam faciens mentionem. cum autē fuerit in cau ſa proceſſum nouum iudicium ſuꝑ poſſeſſorio nititur inchoare: ⁊ infra. Cōſultatiōi tue taliter reſpōde mus: ꝙ poſſeſſorio quidem iudi cio quod de recuperanda. ſeu adi piſcenda poſſeſſione proponitur: antequam renunciatum ſit aut con cluſumⁱ in propriętatis iudicio pri mitꝰ inſtituto agi poteſt ab eo qui rem ceperit uendicare: cum legali ſit prouiſione ſtatutum eum qui fū dum uendicauerit ab eo cum quo interdicto unde ui potuit experiri pēdenteˡ iudicio interdictū poſſe

inſti. d̓ interdic. in pͥn. hodie nō ſeruat̉ ſolēnitas interdictoꝝ. ſed loco cuiuſ libet interdicti datur vtilis actio in factū inſti. de interdic.§. ul. b. n ¶ Intentare. Sed nunquid ſi ꝓbauerit violentiam dꝫ ei adiudicari ꝓprietas. Ur̄ ꝙ ſic. xvi. q. vi. placuit. C. vn̄ vi. ſiquis in tantā. Sed hoc nō eſt veꝝ ꝙ quis amittat dominium rei. ideo qꝛ cōmiſit violentiā. ⁊ hoc nō ē ex natura interdicti. ſꝫ ex pena illiꝰ ꝯſti tutionis. ſiquis in tantam. vn̄ ſi vult ſibi rē adiudicari. pro ponat ꝯdictionē ex illa. l. ſiꝗſ in tantā. qꝛ per interdictū vn ui nō ꝯſequit̉ hic. ſed poſſeſ ſionem cum fructibus. o ¶ Cauſa nō deciſa. gͦ ſi aliꝗſſuccubuit in iudicio proprie tatis. adhuc poſt ſententiam poteſt redire ad poſſeſſoriū. ſicut ecōuerſo. ar. sͣ. de elec. q̄ relā. ⁊. jͣ. e. ti. c. iij. qꝛ alius eſt modus agēdi. ⁊ aliud petitur ꝙͣ priꝰ. ff. d̓ excep. rei iudi. cū querit̉. ⁊. l. ſe. ar. ꝯ. jͣ. e. c. ꝓxi. vbi ille qui obtinet in ꝓprietate. obtīet ī poſſeſſorio. Poſſeſſio.n. videt̉ eſſe pars ꝓpri etatis. ſicut vſufructus pars dominij. ff. d̓ vſufru. l. iiij. vn̄ obſtat exceptio rei iudicate. ff. d̓ excep. rei iudi. ſiquis cū totū. in fi. Ad hoc dicas. ꝙ ſi nuda proprietas deducta eſt in iudiciū. poſt ſententiā pōt agi d̓ poſſeſſione. qꝛ nil habet cōe ꝓprietas cum poſſeſſiōe ff. de acqui. poſ. naturaliter.§ nil. ſecus ſi vtrunqꝫ deductū eſt in iudiciū. sͣ. e. c. i. iij. ⁊. iiij. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. Iudex tn̄ qui ꝯdemnat de proprietate. ꝑ ꝯſequens ꝯdemnabit de poſſeſſione. niſi reus excipiat de poſſeſſione.ſ. pactum uel vſucapionē. ⁊ hoc faciat ante ſententiā. ff. de rei ven. officiū in fi. Io. ſi.n. aliquis ꝓbauit de poſ ſeſſione. ⁊ nō de ꝓprietate ⁊ indeterminate de vtraqꝫ actū eſt. ſuccūbit ī vtro qꝫ sͣ. e. c. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. Ueruꝫ ē gͦ ꝙ qui ſuccūbit in ꝓprietate. ⁊ in poſſeſſo rio. adeo.n. p̄ualet ꝓprietas poſſeſſioni ꝙ qui obtinet in proprietate. erit po tior ī poſſeſſione. cū d̓ vtraqꝫ ſimul actū eſt. licet ſolo verbo ꝑdiderit cōmodū poſſeſſionis. ar. xvi. q. iij.§. poteſt. v̓. ꝙ ſi mala fide. ⁊ poſſeſſio ſemꝑ ſequitur ꝓprietatē. ff. de rei ven. officiū in fi. ar. ff. depoſiti. bona fides. veruntamē iu dex qui de ꝓprietate tantū datus eſt. nō poteſt cognoſcere de poſſeſſionē. C ſi a non cōpe. iudi. ſi de ꝓprietate. p ¶ Facultatē. Si nō potuit ꝓbare dn̄ium. ut hic dicit. ꝗd valet redire ad poſ ſeſſoriū. cū videat̉ ꝯdemnandus? qꝛ ſentētia ſuꝑ ꝓprietate trahit ad ſe ſnīam ſuꝑ poſſeſſione. jͣ. c. ꝓxi. rn̄. poteſt valere quo ad fructꝰ quos recuperat a tꝑe deiectionis. Itē qꝛ exquo hūit poſſeſſione. habebit cōmodū retentionis. niſi aduerſariꝰ ꝓprietatem probauerit. C. de rei ven. res alienas. ⁊ qꝛ ſi ſpoliator rem petat poteſt ei obijci. ꝙ amiſit ius ſi qd̓ habebat per ꝯdictioneꝫ ex. l. pre dicta. ſiquis in tantam. q ¶ Equitatē quā iudex ſemꝑ dꝫ habere p̄ oculis. ff. de eo qd̓ cer. lo. ꝙ ſi ephe ſi. ⁊ vbi proditū nō ē ius. ꝓcedere dꝫ iudex eꝗtate pēſata. sͣ. d̓ trāſac. c. ult. B Um dilectis. poſſeſſorio. Quidā intelligūt. ꝙ hic dicit. ꝙ vnus agebat iudicio vti poſſidetis. ⁊ aduerſariꝰ agebat ꝯtra eū rei ven. ⁊ ſic ītelligūt sͣ. e. ad vltimū. ⁊ ita planus eſt caſus. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ legit̉. ff. vti poſ. l. i.§. inter litigatores. qꝛ vti poſ. dr̄ dari inter duos. qui dicūt ſe poſſidere. ut ibi. Un̄ ve rius eſt ꝙ idē homo ꝓponebat ſimul de recuperāda poſſeſſione ⁊ ꝓprietate cōtra aduerſariū ſuū. ⁊ ẜm hoc ſignant̉ ꝯtraria. C. de rei ven. ordinarij. ⁊. fi de iudi. ſi de vi. C. de interdic. l. incerti. C. quo bono. l. ul. Per leges iſtas di cebāt ia. ⁊. b. ꝙ nunꝙͣ poterat ſimul agi iudicio poſſeſſionis ⁊ ꝓprietatis. arꝯͣ. ff. quo leg. l. i.§. qd̓ aūt. ſed illud eſt. ꝙ reus nō certificabat actorē. ⁊ ideo ſi mul ꝓponit̉ petitio hereditatis ⁊ quoꝝ legi M. in ꝯͣriū fuit opi. ꝙ poſſit agi ſimul de illis. ⁊ nos ſumꝰ in eadē oꝑi.ſ. ꝙ ſimul poſſit agi de poſſeſſione recuperāda. ⁊ de ꝓprietate ab eadē ꝑſona. nec eſt iſtud ꝯͣ ordinē iuris. nee ꝯͣrie tas uel repugnantia hic inuenit̉. qꝛ nō ſunt ꝯͣria. ut hic pꝫ. ⁊ sͣ. e. cū eccleſia. ⁊. c. cū ſuꝑ. ⁊. jͣ. d̓ cap. mo. dilectꝰ. ⁊. ll. p̄dicte. ordinarij. incerti. ⁊. C. quo. leg. l. fi. nō intelligunt de tali poſſeſſorio ꝓ recuperāda poſſeſſione. ſed interdicto vti poſ. ibi.n. ordinariū eſt. ꝙ poſſeſſoriū primo tractetur. qꝛ propter eui dente ꝯͣrietatem ſimul agi nō pōt de ꝓprietate ⁊ uti poſ. ab eadē parte. ut dictuꝫ eſt. s. ca. ꝓxi. Si uero vnus vult agere poſſeſſorio ⁊ alter petitorio illud nullo modo eſt admittendū. jͣ. ti. ꝓxi. ſolicite. in lr̄is. itē cū quis. ex ꝯqueſtiōe qꝛ qō ſpoliatiōis pͥuiligiata eſt. sͣ. de or. cog. ſuꝑ ſpoliatione. ⁊. iij. q. i. ⁊. ij. per totū. ⁊ cū actor agit vtroqꝫ iudicio. reꝰ pōt ſe defendere ſuꝑ vtroqꝫ. sͣ. e. cum eccleſia. ⁊. c. cū. ſuꝑ. ⁊. C. de of. rec. pro. l. i. b. ſ ¶ Preualere. ſemꝑ.n. ꝓprietas tāꝙͣ dignior trahit ad ſe poſſeſſionem. ut ſec̄ tur dn̄ium. quia iuſtior eſt petitio proprietatis. ff. depo. bona fides. ar. C. de pig. act. ſi rē alienā. ar. xvi. q. iij.§. pōt. v̓. qd̓ ſi mala. ar. jͣ. de ſequeſt. c. i. Ar. ꝯ ijͣ. d̓ re iudi. ſuborta. ⁊ ꝙ dic̄ p̄ualere. ītellige ꝙ ſimul ē actū. ut hic dic̄. b. i ¶Um olim. duobꝰ. ſed qͣliter potuit iſte archidiaconus ex bino actu ep̄i nihilominus intentareⁿ: alijs poſſeſſorijs iudicijs ſuo robore dura turis: que uendicationē dn̄ij ſui na tura precedunt. Si uero renuncia tum fuerit uel cōcluſū: ut iaꝫ poſſit cā ꝓprietatis diffinitiue ſnīe calcu lo terminari: ne lites litibus incul cent̉: ⁊ uia poſſit fraudibus aperiri cauſaº nō deciſa poſſeſſorio non erit utendū: niſi iudex qui de cā co gnoſcit hocipſum ex iuſta cā uide rit expedire: puta cum ex perſpicu is indicijs facile arguitur īiquītas inuaſoris: ⁊ ſpoliato caſu ſeu mali cia ꝓbandi dn̄iuꝫ ſubtraxerit facul tate. His igitur ⁊ alijs cauſis īſpe ctis que cōtinent equitatēq: aut iuſte mouerint animū iudicātiſ: poſt quā etiaꝫ concluſū fuerit poſſe agi poſſeſſorio iudicio nō negamus. ¶ Dē epō ⁊ officiali ſcī andree. Uꝫ dilectiis: ⁊ īfra. Ad quar tum breuiter rn̄demꝰ: ꝙ cuꝫ ſuper poſſeſſorio ⁊ petitorio ſimul eſt actū: utrūqꝫ una ſnīa dꝫ termīa ri. ſed lꝫ in ꝓnūciatiōe ſit poſſeſſio premittēda. in executiōe tn̄ dꝫ pro prietas preualereº. ¶ Dem ueron̄. epō. Um olī qō que īter archidia conū ex una ꝑte: ⁊ archipbr̄ꝫ ⁊ canonicos uicētine eccleſie ex al tera ⁊ īfra. Quoniā ꝑ atteſtatiōes nob̓ ꝯſtitit euidēter: ꝙ ab epīs uicen̄. archidiaconatꝰ ipſe ſine recla matōe aliqua canonicoꝝ duobus archid. ꝯtinue qui ante ipſū extite rāt: fuerat aſſignatꝰ: ⁊ qꝛ canonici predicti iudices recuſar̄ mīme de. buerūt: cū cā predictis iudicibus fuiſſet delegata. de utriuſqꝫ ꝑtis ꝓ curatoꝝ aſſenſuˣ predictū archidia conatū eidē ꝑ diffinitiuā ſnīam ad iudicare curauimus. canōicis uin cen̄. ꝑpetuū ſilētium īponētesʸ: ſer uata. in eis qōne ꝓprietatis ſuper collatiōe archidiaconatus ipſiꝰ: ſi forte ſuꝑ hoc ꝯtēnere uoluerint ad ꝯſequi ius. cū nec trinus tribuat. sͣ. e. cū eccleſia. ſꝫ qͣdruplex actus neceſſarius videt̉. C. de ſeruit. l. ul. Sed hoc ideo ꝯtingit. qꝛ qui ē in quieta poſſeſſiōe eligendi uel pn̄tandi. poteſt eligere ⁊ pn̄tare. ⁊ ille ꝯſequit̉ ius ex hoc sͣ. de elec. querelā. jͣ. de iurepa. ꝯſultationibus. qui.n. eſt ī ꝗeta poſſeſſione. dꝫ uti iure ſuo. quouſqꝫ euincatur ab eo. jͣ. ut lit. pen. c. i. ⁊. ij. et. xvi. q. iiij. volumꝰ. ⁊ ſic ꝯſequi tur aliquis dn̄ium ab eo qui nō eſt dn̄ſ ⁊ ſufficit hic electo uel pn̄tato tantum in poſſeſſorio obtinere.i. ꝙ elector ſit in qͣſi poſſeſſione e ligēdi ad hoc ut cōfirmet̉ electio uel p̄ ſentatio ꝑ iura p̄dicta. u ¶ Iudices recuſare. Sic pꝫ ex hoc lo co ꝙ ſi ꝓcurator tu us impetrauit tibi iudicē ꝙ non potes eū poſtea recuſare. ac ſi tuipſe eū impe traſſes.sͣ. de offi. d̓ le. ſuꝑ queſtionuꝫ. §. veꝝ ¶ Sed miruꝫ vr̄ ꝙ factū ꝓcurato ris in hͦ caſu p̄iudicet dn̄o. cū hic non poſſet hr̄e dn̄s recurſum ꝯͣ ꝓcurato rem. qꝛ in caſu iſto ꝓcurator eſt nō ſol uendo. vn̄ nō debet nocere dn̄o. ff. de do. ⁊ elegant̉.§. pe. ⁊. ff. de eo ꝑ quem fa. erit. l. ul. Sed illa iura intelligunt̉ cū ꝓcurator dolū cōmiſit. ſecus eſſet ſi negligēter verſatus ēet. ⁊ ſibi imputet qui minꝰ diligētem ꝓcuratorē ꝯſtituit. ff. de mino. cū mādato. in fi. poteſt tn̄ pars leſa ꝓpter negligentiā ꝓcuratoris noīe eccleſie petere in integrum reſtitutionē.s. de in inte. reſti. cū veniſſent In caſu iſto dico ꝙ ſi dn̄s dedit certā formā de certis ꝑfonis ꝓ iudicibus obtinen dis. ⁊ ipſe egreſſus eſt illā formā petēdo alios iudices tūc non fit p̄ iudiciū dn̄o. quin poſſit illos recuſare ſi voluerit. ar. sͣ. de of. del. cu olim. ⁊. C. de ꝓcu. ſi ꝓcurator. ⁊ hͦ eſt expreſſum. jͣ. de ap. ſignificāte. Sed ſi ſimpliciter fuit ꝯſtitutus ꝓcurator ad impetrandū iudices nō dando certū mandatū de certis ꝑſonis. tūc n̄ pōt iudicē re cuſare. ar. l. p̄dicte ſi ꝓcurator. Qn̄ p̄iudicet factū ꝓcuratoris dn̄o ⁊ qn̄ nō dr̄. s. ut lit. non ꝯte. c. i Sed qͣliter fuerūt hic recepti teſtes lit nō ꝯteſt. poſt recuſationē ſi non ꝯſentiebāt in iudices. licet d̓ cōſenſu ꝓcuratoris eoꝝ fuerūt obtēti? Ideo recepti ſūt nō obſtāte re cuſatiōe. qꝛ in p̄ſentia pape lis fuerat ꝑ illos ꝓcuratores cont. ut pꝫ in antiqͣ decre. alias nō fuiſſent recepti. ſi nō ꝯſenſiſſent. uel nō ualuiſſet receptio teſtiū lite nō ꝯtē. sͣ. ut lite nō ꝯte. ꝑ totū. Uel dic. ꝙ bn̄ valuiſſēt atteſtatiōes ēt lit. nō ꝯte. cū iſti canonici fuiſſēt actores ſi fuerūt ꝯtumaces. ut. jͣ. d̓ do. ⁊ ꝯtu. cāꝫ que. vbi d̓ hͦ no. ⁊ sͣ. ut lite nō ꝯte. quoniā frequēter. in pͥn. uel ſi erāt rei. qd̓ veriꝰ videt̉ ꝑ ip̄aꝫ lr̄am. ⁊ ſi ꝯtumaces fuerūt bn̄ poſſunt teſtes recipi lite nō ꝯtē.s. ut lit. n̄ ꝯte. quoniā frequent̉. qꝛ agebat̉ de electione: ſed verū eſt ꝙ lis erat conteſtata. x ¶ Aſſenſu. ⁊ ab eis eſſet reſcriptum impetratū. nec inducie delibe ratorie dande ſunt impetrāti. iij. q. iij.§. ſpaciū. v̓. ei aūt. nec delibe rationis inducias petere dn̄t. cū apud ſedē apoſtolicā ꝑ procurato res vtriuſqꝫ partis lis erat ꝯteſtata. ⁊ hec littera probat ꝙ canoni ci erant actores. quando impetrauerunt reſcriptum. y ¶ Imponētes. ⁊ hec littera ꝓbat. ꝙ canonici erant actores. qꝛ reo nō imponit̉ ſilentiū. ſed abſoluit̉ actore nō ꝓbante. b. z ¶ Reſeruata qōne. ſic sͣ. de elec. q̄relā. Sꝫ nūꝗd ep̄s pōt repelleri iſtos ꝑ exceptionē rei iudicate? nā cū ille obtinuit. ꝗ habuit cam al ep̄o. illud dꝫ ep̄o ꝓdeſſe. ſicut pactū factū a debitoribus heredita rijs. ne ab ipſis petatur cū emptore hereditatis. nocet vēditori ipiſ us hereditatis. ff. de pactis. ſi cū emptore. Sed nō eſt veꝝ. qꝛ exce ptio rei iudicate trāſit ab actore ſuo ad aliū.ſ. emptorē. ſꝫ nō reuertit̉ ad actorē ſuū. ff. de excep. rei iudi. ſi a te.§. ul. ſic. sͣ. de elec. quere lā. Eſt etiā alia rō. qꝛ hec ſentētia lata eſt rōne poſſeſſionis inter ce pitulū ⁊ archidiaconū. ſꝫ ſi capitulū poſtea uoluerit agere ꝯͣ ep̄m. il la erit qō ꝓprietatis. ⁊ ſic erit omnino alia cā. qꝛ ſnīa lata ſuꝑ poſſeſ ſione nō obſtat agere volēti de ꝓprietate. ſed hic res int̓ alios acta fuit. ut. jͣ. dicit. vn̄ nō obſtat ſuꝑ ꝓprietate etiā inter eaſdē ꝑſonas. lꝫ iſte decre. cōpetētiꝰ deberet poni in ti. de elec. ſicut decre. quere lā. ſed ti. ille loquit̉. qn̄ inter eaſdē ꝑſonas vertit̉ qō poſſeſſionis ⁊ ꝓprietatis. qd̓ hic nō fuit. ut pꝫ. sͣ. ꝑ totū. nec dr̄ hec ꝓprie qō poſſeſ

fionis. qꝛ nō tantū actū eſt poſſeſſorio iudicio. in qͦ caſu loquit̉ iſte ti. ſꝫ archidi. obtinuit. qd̓ pꝫ qꝛ ep̄s erat in poſſeſſione. uel qͣſi iuris eligēdi. Uel dic ꝙ iſta decr. reſpicit tantū ſecundā partē rubrice. b. x ¶ Inter alios. jͣ. de re iudi. c. pe. jͣ. de p̄ben. dilecto. ī fi. ⁊. jͣ. d̓ dona. inter dilectos. in fi. ⁊ sͣ. de of. del. ſuꝑ eo. ⁊. jͣ. d̓ fi. inſtru. int̓ dilectos Ncā. ad ſubLiectionis indi ciū petebat pr̄iarcha ſubiectione ī mona ſterio ſācti georgij. ⁊. l. ſolidos ad indi ciū ſubiectionis ab iſto abbate. ut ꝓbaret ꝑ hͦ ꝙ ei ſubeſſet jͣ. dcenſi. oīs aīa. x. q. iij. illud. ⁊. C. d̓ e pi. ⁊ cle. nulli. ⁊ ī hiſ actū fuit a pr̄iarcha poſſeſſorio ⁊ petito rio. ī poſſeſſorio ob tinuit. in petitorio ſuccubuit. ⁊ ſic facit ad titulū. alias n̄ vr̄ face̓ ad titulū. ⁊ ſic pꝫ ꝙ male fuit deci ſa. ⁊ meliꝰ fuiſſꝫ po ſita ī ti. d̓ re iud. ſiue d̓ excep. qn̄qꝫ v̓o cē ſus talis eſt ſignuꝫ exemptionis. qn̄qꝫ ſolūmodo ſignū ꝓ tectionis. jͣ. de p̓uil. recepimꝰ. ⁊ tunc nō eximit̉a iuriſdictōe dioceſani. ut ī. c. recepimꝰ. ſꝫ hic pete batur in ſignū ſubiectionis. ſicut etiā jͣ. de cenſi. cū venerabilis. ſꝫ qꝛ monaſteriū liberū erat ⁊ exēptū ꝑ pͥuilegiuꝫ ro. pon. ſuccubuit ī illo cenſu ⁊ in alijs. qꝛ nō ꝑcepit illa tan to tꝑe. ꝙ renunciatū uel preſcriptū fu erit pͥuilegiū libertatis. ut pꝫ ī ītegra. b ¶ Iure. Sic pꝫ. ꝗ ꝗ re petit ⁊ p̄cipue ī ꝑſonali actione ex vna cā ſi ſuccūbat. ꝙ nō obſtat ei exce ptio rei iudi. ſi po ſtea petat eandē reꝫ ex alia cā. ff. d̓ exce. rei iudi. cū querit̉. ⁊. l. an eadē.§. actiones. Idē ē in rei vē. ſi expͥmat̉ tātū vna cā. ff. d̓ excep. rei iudi. ſi mat̉.§. eandē Idē ē etiā in poſſeſſorio. jͣ. de dona. int̉ dilectos. ⁊. ff. de aꝗ. poſ. poſ ſideri.§. ex pluribꝰ. ar. de hoc dictū eſt.§. d̓ lib. obl. c. ij. vbi. de hoc. Icet multū. ꝯtentionē. ſi hic petiuiſſet. jͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. c. ī lr̄is. ⁊ itē cū quis. ⁊ sͣ. d̓ or. cog. ſuꝑ eo. ⁊. ij. q. ij. ꝑ totū. ⁊. iij. q. i. ⁊. i. ꝑ totū. ⁊ ſibi imputet iſte cecꝰ. ꝗ renūciauit iudicio poſſeſſorio. xxix. q. ij. cuius rei cā. Sed vr̄ ꝙ nō ē reſtituendꝰ. ſi aduerſariꝰ in ꝯtinēti vellet ꝓbare dominiū. ff. ad exhi. l. iij.§. ibidem. ⁊. ff. ad trebel. ille a quo.§. i. ⁊ meliꝰ. ff. ut in poſ. leg. ſi is a quo.i. rn̄ſo. ⁊. jͣ. e litteras. ſed nō obſtāt. ll. ille. qꝛ nō loquunt in interdicto vn̄ vi. īmo in interdicto de adipiſcenda poſ. ⁊ qd̓ dicit decre. lr̄as. illud ſpāle eſt ꝓpter periculū aīe. ī caſibꝰ vbi eccleſia diſpēſare nō pōt. ut ibi p d ¶ Reſtitui. cū fructibꝰ ꝑceptis ⁊ qui ꝑcipi potuerūt a tꝑe deiectōiſ j. e. c. ꝓx. ⁊. c. grauis. Sꝫ quid ſi ſumptꝰ aliquos fecit ille diaconus in re illa. Rn̄deo nec petitiōeꝫ hꝫ inuaſor nec retentionē. qꝛ donare vr tanꝙͣ male fidei poſſeſſor. inſti. de re diui.§. ex diuerſo. ⁊ quicꝗd plantat̉ ſerit̉ uel edificat̉ oē ſolo cedit ſi radices pͥus egit. inſti. d̓ re diui.§. ſi titius. īmo tenet̉ etiā de eo qd̓ caſu perijt. ff. de le. i. cū res. in fi. tn̄ ſumptus neceſſarios ſine quibꝰ res facta eſſe deterior debꝫ reſtituere. C. de rei ven. domū. ⁊. ff. d̓ peti. here. ſi a dn̄o.§. ul. e ¶ Ollicite. eū ſpoliatū gͦ a ꝯͣrio ſenſu ſi nō eſſet ſpoliatus bn̄ recipe rentur teſtes. ꝯͣ eū. jͣ. c. ꝓx. ex eo ꝙ ſpoliatus renūciauit. p̄ſumitur ꝙ inuitus ⁊ coactus renūciauit vn̄ ꝯͣ talē p̄ſumptionē n̄ admittunt̉ teſtes. ut hic innuit̉. niſi facta reſtitutione. Sꝫ quare mādat papa ī quiri quo tꝑe renunciauit. cū ſpoliatus an̄ cāe ingreſſū debeat reſti tui s. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. in lr̄is. itē cū quis? Ideo de hͦ inquirit̉. qꝛ ſi venū uerſus epūm uincen̄. cum res īter alios acta non debet eis preiudici ium generare. ¶ Ono. iij. abbati ſancti cypriani torcell. dioc. ⁊ ſante. m. noue de uenetijs. N cā que īter pr̄iarchaꝫ grā II den̄. ex una ꝑte: ⁊ abbatē ⁊ cō uentu monaſterij ſancti georgij de uenetijs ſuꝑ ſubiectiōe ipſius monaſterij ex altera uertebat̉: inuenimus ꝓ eodē pr̄iarcha ꝓbatū: ꝙ ī ter alia abbas qn̄qꝫ iuit ad eiꝰ ſyno dū. l. ſol. uenetoꝝ ei ꝑ plureſānos exoluens: ⁊ infra. Ad hec cum de premiſſis. l. ſol. quos petijt ad ſub iectiōisª indiciū a pr̄iarcha ſit actū ꝑ ſnīam diffinitiuā quā ſuꝑ hoc cōtrariā reportauit: ei nō adimimꝰ: ſi alio iure de ipſis exꝑiri uoluerit: poteſtatem. De reſtitutione ſpoliatorum. ¶Rego. ix. epiſcopo conſtan̄. Icet multū: ⁊ infra. Cō queſtꝰ ē nobis philaſi us cecus. eiuſ cāpū ab eccleſie hoībuſ irratio nabiliter occupatū. Quod ſi ita ē quāquā ante oēꝫ ꝯtētionēᶜ poſſeſſio ei debuerat uiolēter ablata r̄ſtituiꝰ tamē qꝛ euētꝰ diaconꝰ ipſiꝰ eccleſie ꝯſentiēte illo ꝯſtituit ſe legittime ꝓ batuꝝ dictū campū eiuſdē eccleſie iuris eſſe: inquire ueritatē. ⁊ ſi hoc ꝓbatū fuerit: huic dicēdum eſt: ut a ſua intentione diſcedat: alioquin res ei ablata reddatur. ¶ Alexan. iij. uigoren̄. epō. Ollicite cureſ ꝑquirere: quo tꝑe. h. renunciauit eccleſie: ⁊ ſi tibi ꝯſtiterit eū ſpoliatūᵉ. cū eidē eccleſie r̄nūciauit ꝯtra eū teſtes al ciaſſet eo tꝑe qͦ poſſidebat. ⁊ ipſe poſtea peteret eccleſiā dicēs ſe ſpoliatū. tūc reciperēt̉ teſtes ꝯ eū. ꝙ ſponte renūciauit. ut ſic defēderet ſe iſte reus ꝯͣ iſtuꝫ petentē reſtitutionē. ut ſequit̉ in glo. ad fi. ⁊ sͣ. de renunc. ſuꝑ hͦ. q̄ conſueuit ſi gnari ꝯͣria huic. ſꝫ nō ꝯͣdicit. qꝛ in alio caſu loquit̉. ut ibi dictum ē. Sꝫ ſi aliꝗs ſpoliatus petit reſtitutionē beneficij ſui. ⁊ obiciat̉ ei ꝙ nō fuerit canonice in ſtitutus. uel ꝙ ſpōte renunci auit. uel abiurauit nō eſt audiēdus. quia ei nō pōt referri qō ꝓprietatis. niſi poſtꝙͣ fue rit reſtitutus. qd̓ eſſet ſi audi ret̉ obijciēs in iure minus ca nonicā inſtitutionē. uel abiu rationē ſpontaneaꝫ. ut. jͣ. e. in lr̄is. itē cuꝫ quis. ex ꝯqueſtio ne. qꝛ qō ſpoliationis pͥuilegi ata eſt. sͣ. de or cog. ſuꝑ ſpolia tione. Hic gͦ tantum agit̉ poſ ſeſſorio. vn̄ aduerſariꝰ nō eſt audiēdus mouens ei qōnem ꝓpͥetatis. qꝛ nil hꝫ qō cōe pro prietatis cū poſſeſſione. ff. de acꝗ. poſ. naturaliter.§. nihil. quare nō obſtat iuramentuꝫ reſtitutionē petenti. cū in ea nō agat̉ de iure ꝓprietatis. ſꝫ iuramentū ⁊ renunciatio ſpō tanea tangūt ius ꝓprietatis cui abiurādo renūciauit ſpoliatus. ſed poſſeſſioni nō renunciauit vel abiurauit. qꝛ iā amiſerat eā ꝑ ſpoliationē ⁊ ei qd̓ nō poſſidebat renunciare nō poterat. qͣre petit reſtitur nō obſtaret. ꝙ ſpoliatus re nunciaſſet bn̄ reciperent̉ teſtes aduerſarij ꝙ ſpōte renū ciauerit. dū quiete poſſidebat ut in. c. ſe Et ſic ē ar. ꝙ lata ſē tentia ſuꝑ ꝓprietate. n̄ obſtat agere volēti de poſſeſione. ut no. sͣ. de cā poſ. c. paſtoralis. Et etiā ar. ꝯͣ colligit̉ ibi. ꝙ ob ſtet in glo. gͦ ſi aliquis ⁊cͣ. f ¶ Quia non eſt veriſimile. ꝯͣ hac p̄ſumptionē nō admittu tur teſtes. exquo ꝯſtat ꝙ ſpo liatus ſic renunciauit. ⁊ hͦ nō tantū ex vi p̄ſumptiōis. ſꝫ po tius ex natura ⁊ p̄uilegio ſpo liationiſ qꝛ eā intētans nō eſt recōueniēdus. niſi d̓ alia ſpo liatiōe ꝯueniret̉. uel ei in modū exceptionis alia ſpoliatio obijceret̉.sͣ. de or. cog. ſuper ſpoliatione. Sꝫ manifeſte vi ꝯͣria decr. ſeq̄ns vbi obijciēs ſpōtaneā abiurationē agēti poſſeſſorio audit̉. Quidā ſic ſoluunt ꝯͣrietateꝫ. ꝙ hic metu renūciauit. ⁊ nō corā ſuo iudice. ⁊ in ſe. c. renūciauit ſpōte ⁊ corā ſuo iudice. Uerior ē ſolutio. qꝛ hic agebat̉ poſſeſſorio tantū. in ſequēti poſſeſſorio ⁊ petitorio. ut pꝫ in antiq. Uel dic. ꝙ hic ꝯſtabat eū ſpoliatū fuiſſe. cum renunciauerit. qꝛ hoc primo q̄ſitū fuit. ut dicit in pͥn. ſed in ſequēti dicebat̉ ꝙ nulla ſpoliatione facta ſpōte. dū poſſidebat renunciauit. ⁊ ſic admittit̉ ad ꝓ bandū ꝙ nō ſpoliauit indirecte. ſic. jͣ. e. cū ad ſedē. ⁊. jͣ. de teſti. ſignificauerūt. ⁊. jͣ. e. olim. i. Ar. ꝙ ſicut admittit̉ actor ad ꝓbanduꝫ ꝙ fuerit ſpoliatus. ſic re us pōt admitti ad probandū ꝯͣrium. ꝙ erit. dum ꝓbauerit. ꝙ ſpōte renuncia uerit. cum poſſidebāt ⁊ corā ſuo iudice ⁊ ſi hoc ꝓbauerit. pꝫ ꝙ ipſū nō ſpolia uit. ⁊ ſic nulla ꝯtrarietas. ⁊ ibi preceſſit renunciatio ſpoliationē. ſed ecōuerſo hic. ⁊ ideo ſecus. ⁊ ita nō fuit ſpoliatus. g ¶ Spoliatus. Quid ſi ſpoliatus ſtetit ꝑ annum. ꝙ nō petijt reſtitui. nunꝗd poſtea audit̉. Uidet̉ ꝙ nō. quia interdictū actio eſt p̄toria que anno expirat inſti. de ppe. ⁊ tēp. act. in pͥn. Rn̄deo p̄torie actiones tꝑales ſunt quo ad penā perpetue quo ad ꝓſecutionē ipſiꝰ rei. ff. de act. ⁊ ob. in honorarijs. ff. de vi ⁊ ui ar. l. i. in prin. immo ẜm canones videtur. ꝙ etiam ad damnū ſiue ad pena ꝑpetuo agi poſſit. qꝛ nulla ꝯditio tꝑis oppōi pōt. ut. iij. q. i. reintegranda. Ccepta. abiurauerit. ꝯͣ. sͣ. c. ꝓxi. vbi nō admittunt teſtes. ibi ſoluit̉. Itē ¶Iar. ꝯͣ. jͣ. de inſti. cū ueniſſent. ſed ibi poſſeſſorio actū fuit. ⁊ ibi etiā abiura tio uel renunciatio ꝑſonalis fuit. ſed ꝯceſſio fuit realis. Item ar. aliud. ꝯͣ. jͣ. d̓ ꝯceſ. preben. poſt electionē. ibi nō fuit abiuratio ꝓbata. vnde ibi reſtituitur. ⁊ poſt reſtitutionē poteſt opponi abiuratio. ut dicit in fi. Quidā dicūt ꝙ illa de cre. ſolicite ꝯtinet diſpenſationē ex eo ꝙ ibi audit̉ ꝯtra iuramentū. hec vero ius ꝯtinet. ex eo ꝙ hic nō audit̉ ꝯͣ iuramentū. argu. jͣ. de iureiuran. ſi vero. b. terius partis de iuramēto ⁊ renun ciatione ſponte facta antequā reſti tutus fuerit nō admitas: qꝛ non ē ueriſimile: ꝙ ſpōte iuri ſuo renun ciauerit: qui renūciat ſpoliatꝰ: ſed teſtes eiuſdieꝫ. h. quibus intēdit ſe ꝓbare: ꝙ uiolenter predicta eccle ſia fuerit ſpoliatꝰᵍ dūmodo idonei ſint: recipere nō poſtponaſ. ¶Dē. Tcepta qōne. p. clerici ꝙ uio Ilenter fuerat eccleſia ſpoliatꝰ uobis dedimus in mandatis: ut ſi hoc ꝯſtaret eā ſibi reſtitui faceretiſ quo cognito reſpōſū eſt ab aduer. ſario: id non debere ꝓficere: eo ꝙ ſpōtanea uolūtate corā eborac. archiepō ap. ſe. le. preſcriptā eccleſiam abiuraſſꝫ: ⁊ infra. Mādamus quatenus ſi uobis ꝯſtiterit: ꝙ pre fatꝰ. p. nullo metu uel ui coactꝰ: ſꝫ ſpōtanee prelibatam eccleſiaꝫ tali ter abiuraueritª. ei ſuꝑ hoc ꝑpetuū ſilentiuꝫ imponatis. Deꝫ uigo ren̄. ep̄o ⁊ elien̄. archidiacono. ¶ Udita querela. t. clerici ꝙ. h perſona eccleſie de ſande. ip ſum ſuper eccleſia ſua depelen̄. in debite moleſtaret: lūdon. epiſcopo ⁊ tibi fili archid. dedimus ī mā datis: ut ſi uobis conſtaret ꝙ predictus. h. alterius eccleſie perſonatum haberet: uel iuramento ſpō tanee preſtito firmauerit ſe memo rato. t. ſuper eadē eccleſia queſtio nem decetero nō moturum: ab eiꝰ moleſtia ſuper hoc ꝯpeſceretis eū dē: ⁊ infra. Cū uero uobis pleniꝰ ꝯſtitiſſꝫ dictū. h. nō ſolū eccleſie al teriꝰ ꝑſonatū hr̄e: ſꝫ etiā ſpōtanea uolūtate eccleſiā depelen̄: ī ꝑpetu um abiuraſſe: ꝓhibuiſtis eideꝫ ne

ꝓxi. ⁊ sͣ. ꝙ me. cā. ad audientiaꝫ. ⁊. jͣ. de iureiur. ſi v̓o. ⁊. xxij. q. iiij. ſi aliquid. c ¶ Moleſtaret. ⁊ ſic pꝫ ꝙ. t. poſſidebat ⁊. h. illū impediebat ⁊ moleſtabat euꝫ ſuper ipſa eccleſia. vnde agebat. t. vti poſſidetis.ſ. ne inquietaretur. vn̄ ẜꝫ for mam petitionis format̉ hic ſnīa. jͣ. de ſimo. licet heli. d ¶ Nō intellexmꝰ. No. ꝙ nō vult papa per ſuū reſcriptū ſtatuta reſcindi. sͣ. de eta. ⁊ qͣlita. eaꝫ te. nec vult derogar̄ iuri alicuiꝰ. xcix. di nullus. ⁊. c. ecce. ⁊ sͣ. d̓ of. or. licet. ⁊. jͣ. de vſu pallij. ex tua rum. ⁊. C. de emāci. nec auu⁊ ea que cā cognita ſtatuunt reſcriptis reuocari nō poſſūt ut. C. de cōmina. ꝑ epiſto. et pragma. ſane. l. iij. ad hoc fa cit. C. ſnīam reſcin. non poſīpetrata. ⁊. C. de teſta. ⁊ quē admodū teſta. ſi teſtamentū. e ¶ Receptionē. no. tp̄s recet tionis litteraꝝ ꝯſideranduꝫ ⁊ non date. ſic. jͣ. de p̄ben. di. lectus. ij. vbi de hoc. f ¶ Occaſione ipſaꝝ. Nota ꝙ hic fit in ſecundis litteris me tio de pͥmis etiā exp̄ſſa. non tamē reuocant̉ pͥme. vn̄ ſigna tur. ꝯͣ. sͣ. de reſcrip. ceteꝝ. ⁊. c. ex parte. ij. ſꝫ hoc ideo eſt. qꝛ ſentētia iā erat lata ꝑ primas que valide fuerūt. alias ſecūde reuocāt illas. ut hic pꝫ. ⁊ a qͣ ſentētia nō fuit appellatuꝫ. ut. C. ut lit. pen. l. i. ⁊. ij. C. d̓ trāſac. cauſas. ⁊. C. ſen. reſcī. nō poſſe impetrata. g ¶ Nō obſtante. hoc ideo qꝛ iuriſdictio ꝑ pͥmas lr̄as attri buta reuocata erat. vn̄ nulla fuit ſentētia lata poſt receptō neꝫ ſecundaꝝ. ſic. sͣ. d̓ of. del. ex litteris. b. hN lr̄is. eiectione. Cuꝫ .n. agit̉ de violētia ⁊ poſſeſſio ne priꝰ agendū eſt de poſſeſ ſione quis poſſideat.ſ. ut ꝑ hͦ appareat quis fecerit violēti am. C. de ap. l. i. Si vero aga tur d̓ poſſeſſione ⁊ ꝓprietate d̓ poſſeſſione priꝰ agi dꝫ ut hͦ Et expone de violēta eiectōe i. de poſſeſſione violent̉ abla ta. ut. ff. de iudi. ſi de ui ⁊ pro prietate. ⁊. ff. ad. l. iul. d̓ ui pu blica. qui cetu.§. ſi de ui. cum qō ſpoliationis ſit pͥuilegiata sͣ. d̓ or. cog. ſuꝑ. ⁊ hoc cū vnū intentat̉ ab vna parte. ⁊ alteruꝫ ab altera. ſecus ſi vtrūqꝫ ab eodē. qꝛ tūc pōt vtrūqꝫ ſimul ꝓponi. sͣ. ti. ꝓxi. cū eccle ſia. ⁊. c. ſe. ⁊. c. cū dilectus. ⁊ ī terdicto vti poſ. naturaliter priꝰ de poſſeſſione agit̉. C. de interdi. incerti iu ris. cū ſuis ꝯcor. qꝛ ⁊ ciuilis ⁊ naturalis rō ſuadet ut alter poſſideat. ⁊ alter a poſſidente petat. inſti. de interdic.§. retinende. l ¶ Canonica. Et ſic pꝫ. ꝙ ſpoliato nō poſſit referri queſtio dominij. niſi pri mo fuerit reſtitutus.s. e. ſolicite. vbi de hoc. k ¶ Predo. ff. de vi ⁊ vi ar. l. i.§. qui a me. Ar. ꝯͣ. qꝛ dolo facit qui petit qd̓ ſtatī reſtituere dꝫ. ff. d̓ doli excep. dolo. ſꝫ illud pōt intelligi in petitorio iudicio ⁊ hͦ veꝝ ē. niſi ſit talis p̄do cuiꝰ vite nullus ꝑcere dꝫ. C. qn̄ li. vnicu. ſi. iu. ſe vī. l. i. l ¶ Rigorem. niſi dn̄s rē petat eodē tꝑe cū fure. ff. depo. bona fides. tn̄ equitaſ qn̄qꝫ p̄fertur rigori. C. de iudi. placuit. a ¶Tem cū quis cla poſſeſſionē. in hoc caſu non eget reſtitutione. qꝛ poſſeſ ſionem non amiſit. niſi in duobꝰ caſibus. puta ſi veniens nō fuerit admiſſus. Itē cū non accedit. qꝛ ſuſpicatur ſe poſſe repellit. ff. de acqui. poſ. clā poſſide re.§. qui ad nundinas. ⁊. l. ſi id.§. vl. ꝯſequit tn̄. ut qd̓ iā edificatū eſt. tollat̉. ⁊ ꝯſeruet̉ indēnis. ꝓut iuratū fuit in litis taxatione a iudice facta. ff. ꝙ ui auſ clam. ſemꝑ.§. in hoc interdicto. ⁊. l. i.§. deniqꝫ. vbi dicit̉ ꝙ nulla exceptio ad mittitur contra interdicto agentem.ſ. ꝙ ui aut clam. p ¶ Trimē obijcit. ⁊ male. qꝛ ſeparata eſt cā criminis a cā poſſeſſionis. C. de dona. inter ui. ⁊ vxo. ſi maritus. in fi. c ¶ Principalis.ſ. cā reſtitutiōis. que principalis eſt. ⁊ prīo expediēda. sͣ. e. c. i. d ¶ Criminaliter. ut. iij. q. i. ⁊. ij. per totū. ⁊. jͣ. e. c. frequens. Onquerente rōnabili. lvi. di. ſatis ꝑuerſum. ⁊. xvi. q. ul. inuentum. dictuꝫ. t. ſuper hoc decetero mole ſtaret. Licet autē nūcius eiuſdeꝫ h. poſteriores lr̄as īpetrauerit for ma aliā ꝯtinētes: ꝙ nō obſtantibꝰ lr̄is a ꝑte altera īpetratis reuocari deberet ſi quid īmutatū eſſet in cā poſtquā idē nūcius iter ad nos ar ripuerit ueniēdi: qꝛ tamē nō intelle ximꝰ. nec ītelligi debuit: ut reuoca retur quod ꝑ uos factū eēt auctori tate lr̄aꝝ nr̄aꝝ: ſꝫ ſi quid preſūptio ne uel uiolētia īmutatū eēt: manda mus quatenꝰ ſnīam quā ꝓtuliſtis ante poſterioꝝ lr̄aꝝ receptionem occaſiōe ipſarū nullatenus reuoca re tentetis. ⁊ ſi ꝯtra ſnīam ipſaꝫ ali ꝗd ſtatuiſtis: ſtudeatis id ſublato ap. ob. reuocare. ¶ Si uero poſt receptionē ſequētiuꝫ lr̄aꝝ ſnīa lata fuerit: eo non obſtāteᵍ iuxta tenorē ipſaꝝ ap. poſtpo. ꝓcedatis. ¶ Dem brixienſi epiſcopo. N lr̄is tuis: ⁊ infra. Suꝑ illa qōne uidelicet: cū quis dicit ſe de poſſeſſione uiolēter eiectum ⁊ aduerſarius dicit eū nō fuiſſe canonice īſtitutuꝫ: reſpōdemꝰ prius de uiolēta eiectiōeᵐ quā de canoni caⁱ inſtitutiōe agi deber̄: qꝛ predo etiā eſt ẜm rigorem iuris reſtituen dus. ¶ Dem exon̄. epō. Tem cū quis dicit ſe de poſſeſſiōe uiolēter eiectū uel ad uerſariuꝫ clā poſſeſſiōeꝫⁿ ītraſſe: ⁊ aduerſarius crimē ei obijcit: ut eū a ſua intentiōe r̄pellat: nō occurrit nobis: ꝙ illiꝰ obiectio admitti de beat: uel prīcipalis cāe ꝓpter hoc executio retardari: quoniā crimīa liter aduerſus eū ante reſtitutionē agere nō pōt: cū preſumatur eiꝰ exi ſtere īimicꝰ. ¶ Dē cant. archiepō ¶ Onquerente nobis renaldo clerico accepimꝰ: ꝙ ipſum eo cleſia de vuerfort ſine iudicio ſpo ẜm apoſtolū. ⁊. jͣ. de cenſi. cuꝫ apoſtolus. g ¶ Si eſt ita. Sed qͣre dicit ſi eſt ita. nunquid dꝫ ipſe cognoſcere d̓ facto ſuo? Reſpōdeo nō. qꝛ cū de facto ſuo debeat eſſe certꝰ. ſuꝑ hꝫ nullā hꝫ cognitionem. ſꝫ ille cui cā cōmittit̉. ſed in hoc ut qd̓ iniuſte fecit emēdet. defertur eidē. sͣ. d̓ reſcriptis. ab excōicato. h ¶ Perceptis. ⁊ ꝗ ꝑ cipi potuerunt. jͣ. e. grauis i ¶ Uolueris. exq .n. aduerſarium ſe ſibi ꝯſtituit. n̄ dꝫ ēe iudex in facto ſuo. C. ne quis ī ſua cā ius ſibi dicat. l. vna ⁊. iiij. q. iiij. c. i. k ¶ Experiri. Et ſic videt̉ ꝙ eccleſiā ſibi retinuerit. ⁊ non alij dederit. aliaſ eti am ille cui dediſſet deberet experiri. ⁊ iudex d̓ his que coram eo acta eſſent. ſi interrogaret̉. ſcri beret delegato. xvi. ij. di. de ꝯcilijs. ⁊ ſi archiep̄s eū nō reſtituerit. ut mandatur. tūc delegatꝰ co gnoſcet an̄ talit̓ fue rit ſpoliatuſ. qꝛ hoc illi mandat̉ ex eo ꝙ dicit ſi eſt ita. ut dictum eſt. ſemper.n. preſumit̉ pro ſentētia iudicis quouſqꝫ probet̉ ꝯtrarium s de renunc. in preſētia. ⁊. jͣ. de re iudi. ſi cut. ⁊ sͣ. de elec. bone. ⁊. jͣ. de ꝓba. poſt ceſſionē. ff. de iuſti. ⁊ iu. l. pe.§. pretor. lX tranſmiſſa. legitime.i. per legitimū ꝯſenſuꝫ d̓ preſenti vtriuſqꝫ ꝑ v̓ba idonea expreſ ſum. jͣ. de ſpon. ſi in ter. ⁊. c. tue. ⁊ in fa cie eccleſie ⁊ ideo n̄ obſtaret reſtitutiōi licet obijceret̉ ꝯſan guinitas. jͣ. e. ex cōqueſtione niſi obij ceretur gradus ī di ſpenſabilis. uel etiā quodcūqꝫ aliud im pedimentū ꝑpetuū ⁊ ꝓbatiōes eēnt in cōtinēti ꝑate. jͣ. e. lr̄as. ſecꝰ ſi ageret̉ petitorio. sͣ. d̓ or. cog. ītellexim m ¶ Et ab eo cognita. ⁊ ita ꝑ hͦ habuit poſſeſſionē. Et ſic pꝫ. ꝙ duo dꝫ ꝓbare qui petit reſtitutionē. videlicet legitimā deſponſationem vere uel preſumptiue. ⁊ carnalē copulā ⁊ eſt ſimile in ẜuitutibꝰ vbi quis dꝫ ꝓbare duas res.ſ. ſeruitutē ꝯſtitutā fuiſſe ⁊ ſe vſum fuiſſe. ff. de iti. actuqꝫ pri. l. iij.§. hoc aūt interdictū. ⁊ hic ſeruitus ē hic in de nec eſt ſimile hoc poſſeſſoriū alijs poſſeſſorijs d̓ recuperāda poſ ſeſſione. qꝛ ibi nō eſt neceſſe ꝓbare de iure. sͣ. de of. del. ꝯſultationi bus. Hic nō ſufficit ſola poſſeſſio. qꝛ poſſeſſio hic hr̄i non pōt ſine iure. ut. jͣ. e. ex parte. Quare n̄ ſufficit ſola poſſeſſio? qꝛ liber homo poſſideri nō pōt. hic eſt talis poſſeſſio ꝙ qui poſſidet poſſidet̉. jͣ. e. lr̄as in fi. ⁊. c. ex parte. ⁊. jͣ. de rapto. cū cauſa. n ¶ Sufficiēti. jͣ. e. lr̄as. in fi. ſufficiens cautio dr̄. ſi pignora vel fide iuſſores dent̉. ff. mādati. ſi mādato titij.§. ul. ff. de fideicō. lib. l. gͦ.§ adijci. ſed noīe cautionis ſimplicit̓ poſito. cautio nuda intelligitur C. de ver. ſig. ſancimus. ⁊ iudex recipiat cautionē. per quā magis poſſit muler eē ſecura. sͣ. ut lit. nō ꝯte. quoniā.§. ult. ⁊ hͦ ſolū bn̄ agit̉ ⁊cͣ. xxiij. q. v. ꝓdeſt. ſic. xxxij. q. i. de bn̄dicto. ſi v̓o nō ſecure cauet. nō eſt reſtitutio faciēda. jͣ. e. lr̄as. ⁊ sͣ. ut lite n̄ ꝯte. accedēs. ij. ⁊ hoc ꝓpter fragilitatē cautionis. ff. ad trebel. qui ita.§. i. ⁊ hic ideꝫ dicit. o ¶ Uiolentiā. ad extorquendā forte aliquā ꝯfeſſionē. xxxi. q. ij. lo. thariꝰ. uel alid̓ īiquū ī ipſā ꝯmittat. b. liaſti. Quia uero iā nō decet hone ſtatē tuā clericoſ tue iuriſdictionis ſine maīfeſta cā ⁊ rōnabiliᵉ ſuis be neficijs ſpoliare: quibꝰ teneris pa terna ꝓuiſione ꝯſuler̄. Mādamꝰ quatenꝰ ſi eſtᵍ ita: predicto clerico prefatā eccleſiā cū redditibꝰ inde ꝑceptisʰ reſtituas: ⁊ in pace eā poſ ſidere ꝑmittas. Reſtitutiōe aūt fa cta ſi quid aduerſus eū ſuꝑ preſcri pta eccleſia ꝓponere uolueris co ram exon̄. ep̄o delegato a nobis ꝑ te uel ꝑ ſufficiētē reſponſalē tuū cu eodem. r. ordine iudiciario pote. ris experiri. ¶ Dem. X tranſmiſſa nobis: ⁊ infra. ¶Mādamꝰ: quatenꝰ ſi uobis conſtiterit ꝙ prefata mulier predi cto militi legittimeⁱ deſponſata fuiſ ſet ⁊ ab eo cognita: ipſam ei reſtitui faciatis: recepta tamē ſufficien tiⁿ cautiōe ꝙ illi nō debeat aliquoc malū inferre. Si aūt capitali odio ita mulierem uir ꝑſequitur: ꝙ merito de ipſo diffidat: alicui probe ⁊ honeſte mulieri: uſqꝫ ad cāe deciſionē cuſtodiēda ſtudioſius cōmit tatur: in loco ubi uir uel parentes eius mulieri nullam poſſint uiolētiamº inferre. ¶ Dem. Um ueniſſet ad nos. b. cano nicus ſancte trinitatis de baſill. a ſuo priore ⁊ capitulo deſtina tus in audientia noſtra propoſuit. ꝙ cum eboracen̄. archiepūs eccle ſiam de.n. eis ꝯceſſiſſet ⁊ per ſcriptum ꝓpriū ꝯfirmaſſet: ita ꝙ poſt deceſſum. g. clerici qui prefataꝫ ec cleſiā tunc retinebatᵖ: uſibus eoꝝ oībus modis ꝓficeret: ⁊ interim auctoritate ipſius archiepiſcopi: idem. g. ipſis canonicis annuā ſol ueret penſionem: ⁊ infra. Reſpōdemuſ: ꝙ ſi prefati canonici de pre dicta eccleſia auctoritate eiuſdem

macans fuit illis ꝯceſſum. vn̄ eoipſo debēt ꝑdere illud. jͣ. de ꝯceſ. p̄pen qui ī viuoꝝ. ⁊. c. poſt electionē. licet donator aliud donare illis veneatur. jͣ. de p̄ben. int̓ cetera. ⁊. vij. q. i. p̄ſentiū. ſꝫ hͦ nō hꝫ locū in poc caſu. qꝛ qd̓ collegio dat̉ nemini dat̉. ar. xij. q. ij. qui manumittit̉ ⁊ nullus ſuo noīe inde capit emolumentū. ij. q. vi.§. biduū. v̓. palaꝫ. ⁊ ſic nullus deſide rat mortē viuētis. jͣ de ꝯceſ. p̄ben. nul la. ⁊ talis donatio li cite fieri pōt de con ſenſu ep̄i etiā a pr̄o nō ſine p̄iudicio poſ ſidentis. jͣ. de dona. ꝯſultationibuſ. que ponit iſtuꝫ caſuꝫ. ⁊ jͣ. d̓ iurep. qd̓ aūt. b. q ¶ Annuā penſio nē. ꝑ hoc intelligun tur canonice accepiſſe poſſeſſionē. ⁊ archiep̄s ſic eā ami ſit. ⁊ receptio pēſio nis fuit ſignū tradi te poſſeſſionis ar. sͣ de cōſuet. ex lr̄is. ſic̄ ⁊ donādo uel ven dendo rē aliquā. ſi vſufructū ſibi reti nuerit. eā tradidiſ ſe vr̄. C. de dona. A qeꝗs rē. ⁊. l. ſiꝗs argē tū.§. ſꝫ ⁊ ſiquis. ff. d̓ rei vē. q̄dā mulier. ⁊ eſt ar. ad hoc. ff. d̓ acqui poſ. qd̓ meo. §. ⁊ ſi ꝑ venditoreꝫ. ⁊. l. qui bona. ⁊. l. ſi aliquā. nec mortuo clerico ſtatim cano nici. amiſerunt poſ ſeſſionē quā priꝰ ha bebāt. ſꝫ tūc demū ſi neglexiſſent. ff. d̓ ac. poſ. ſi d̓ eo.§. i. b. r ¶ Cuius noīe poſſidet̉. jͣ. de p̄ſcrip. ſi diligenti. ⁊ sͣ. ut lite nō ꝯte. quoniaꝫ.§. pe. iſti. d̓ int̓dic.§. poſſider̄. ff. d̓ ac. poſ. qd̓ meo: ⁊. l. gn̄alit̓. ſupple ut ītelligas. qͣre faciat ad titulū. ꝙ mortuo clerico illo. canonici ſtatī in trauerūt poſſeſſionē ſine reꝗſitiōe archiep̄i. vn̄ ipſe ſpoliauit eos p̄ dicta eccleſia. ⁊ oīa bona eccleſie fecit aſportari. vn̄ petebāt canonici reſtitui. ut pꝫ ī integra. ⁊ ſic ꝑ reſponſionē pꝫ. ꝙ ſūt reſtituēdi. qꝛ poſſidebat. ⁊ iuſte ſpoliauit eos. ſ ꝯqueſtione. ſine iudicio eccleſie. ⁊ ideo male etiā ſi ꝯſangui nitas notoria eſſet. jͣ. de diuor. porro. qꝛ talis ſeparatio pena ē. q̄ nō dꝫ imponi niſi ꝑ iudicē. xxxiij. q. ij. ſeculares. ⁊.§. in hoc. t ¶ Per procuratorē. qd̓ bn̄ licet etiā ſi eſſet minor. xxv. annis. jͣ. e. ex parte. etiā ſi ageret̉ ad thori ſeparationē tantū. sͣ. de ꝓcu. tue. ſed ſi criminalit̓ ageret̉ nō. ut in. c. tue. ⁊. jͣ. d̓ accu. veniēs. in crimine ennō interuenit ꝓcurator. v. q. iij. in criminalibus. u ¶ Ante ingreſſum ⁊ poſt. ꝑ hoc vr̄ ꝙ qō ſpoliationis in modū ac tionis ꝓpoſita p̄iudicet principali. ⁊ an̄ lite ⁊ poſt liteꝫ ꝯte. ar. sͣ. de ca poſ. paſtoralis. Sed vr̄ ꝙ nō ſit audiēda mulier iſta petēs reſti tutione lit. ꝯte. ſuꝑ principali. ſicut in mutuis petitionibꝰ que an̄ in greſſum principalis ꝓponēde ſunt. sͣ. de mutu. peti. c. i. ⁊. C. d̓ ſen. ⁊ interlo. om. iu. autē. ⁊ ꝯſequent̉ ⁊ qꝛ dilatoria eſt qͣlitercunqꝫ ꝓpo natur. ⁊ dilatorie qōnes. oēs ſiue exceptiones an̄ lit. ꝯte. debēt ꝓpo ni. poſtea v̓o nō. jͣ. de re iudi. inter monaſteriū. Satis vr̄ dicendū ꝙ ſi aliquis ꝯteſtet̉ litē cū actore intētata qōne ꝓprietatis. ſicut fa ciebat vir iſte. qui agebat de ꝯſanguinitate. ſi nihil reꝰ dicat de ſpo liatione an̄ lit. ꝯte. nō ſit poſtea audiēdus. ſiue in modū actiōis uel exceptiōis velit obijcere ſpoliationē. ſiue ſuꝑ eadē re. ſed ſuper di uerſis bn̄ poſſet peti reſtitutio in modū actionis recōueniendo lit. ꝯle. burate iudicio. sͣ. de. or. cog. cū dilectus. ⁊ sͣ. de reſcrip. ī ꝯcilio iugdo. c. diſpendia.§. reꝰ quoqꝫ. ſed nō in modū exceptiōis. Et in caſū huius decre. qō ſpoliationis ꝓpoſita in modū actionis pͥus dꝫ terminari. ⁊ facta reſtitutione ꝓcedatur ſuper petitorio. ⁊ ſibi īputet qui hoc omiſit. ſꝫ hic ideo mulier audit̉. qꝛ ⁊ an̄ ingreſſuꝫ litis. ⁊ co ra ordinario ⁊ corā delegato mulier hoc inſtāter petebat ⁊ poſt in aſeſſum. ⁊ nihilominus cōpulſa ꝑ iudices ingredi iudiciū petijt re nilul. ⁊ cū nihil ꝓficeret. appellauit. ⁊ qd̓ dr̄ in decre. paſtoralis in belligit qn̄ pͥmo ꝗs intentat petitoriū. ille idē ante ꝯcluſionē poteſt archiepiſcopi uiuente clerico ꝑceperūt annuāq penſionē: eo mortuo quāuis auctoritatē eiuſdē archiepi nō queſierūt: uicioſe tamē nō ſunt poſſeſſionē ingreſſi: cū ſicut cautuꝫ eſt: is poſſideat cuiusʳ nomine poſ ſidet̉. Ucius. iij. g. archidi. ⁊.j. preſbytero. turon. X conqueſtione. b. mulieris ad nos noueritis ꝑueniſſe: o cu. c. miles eam ſibi mr̄imonio co pulaſſet. ⁊ maritali affectione ꝑtra ctās: ex ipſa filiā ſuſcepiſſet: ſine iu dicioº eccleſie a ſe remouit eādem ⁊ de accuſādo ſuꝑ ꝯſāguinitate mr̄i monio re. ob. ap. lr̄as ad iudices īpetrauit. Cū aūt priuſquā a iudi cibus mulier citaret̉: per dioceſanum epūm uiꝝ ſibi reſtitui petijſſꝫ ⁊ ob hoc ad nos propriū nuciū de ſtinaſſet. demū corā prefatis iudicibuſ conſtituta modo ꝑ ſe mō per ꝓcuratorēᶠ ante ipſius cāe īgreſſuⁱ ⁊ poſt uirū ſibi reſtitui poſtulabat Iudices uero reſtitutione negata quod fieri nō debuitˣ: in principali ꝓcedere noluerūt: unde ipſa nr̄aꝫ audiētiā appellauit: ⁊ īfra. Māda mꝰ: quatenꝰ ſi eſt ita: mulieri uiruꝫ reſtituiʸ faciatiſ: que poſt appelᶻ ip ſiꝰ acta ſūt ī irrritū reuocātes: poſt modū ſuꝑ mr̄imonio cāꝫ audiatis ⁊ fine canonicoᵉ terminetis. Eleſtinus tertius. redire ad poſſeſſoriū. vn̄ nō eſt ſimile. x ¶ Nō debuit. niſi in caſibꝰ. puta ſi eſſet publice adulterata. jͣ. d̓ diuor. ſignifi caſti. uel niſi timeret̉ ſeuitia viri. ita ꝙ non poſſet ei caueri. jͣ. e. lr̄as. ⁊ sͣ. e. ex trāſmiſſa ⁊ ī caſu quē hēs. jͣ. d̓ diuor. gaudemꝰ. in fi. Itē vbi petit̉ reſtitutio in modū exceptōis. ibi nō dat̉ reſtitutio. qꝛ nō agit̉ ād hͦ. sͣ. d̓ or. co. cū dilectus. y ¶ Reſtitui. Ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ or. co. intelleximꝰ. ibi petitorio. hic poſſeſſorio. ſic nō eſt cōtra. z ¶ Poſt appellationē. ⁊ ita tenuit appellatio. lꝫ eēt inhibi ta ī lr̄is. qꝛ remotio appellati oniſ n̄ īpedit appellatiōeꝫ vbi manifeſte quis grauatur. jͣ. d̓ ap. ut debitus. ⁊ ideo oīa re uocant̉ que poſt appellatiōeꝫ legittimam facta ſunt. jͣ. eo. lr̄as. b. ⁊ ¶ Fine canonico. v̓bū iſtud fere ſemꝑ ponit̉ ī cauſis ſpūa libꝰ. ⁊ p̄cipue in mr̄imoniali bus. que ꝑ canones terminari dn̄t. jͣ. de ꝯſang. ⁊ affi. c. i. ī fi. In ciuilibꝰ cauſis ponit̉ d̓ bito fine. ſꝫ in hͦ nō ē uis. qꝛ ī ſpūalibꝰ ponitur qn̄qꝫ debito fine. jͣ. e. cū ad ſedē. jͣ. d̓ teſti. ex tenore. b. a Rauis. de p̄miſſis. de violētia ꝑ teſtes ꝯſtare dꝫ. ſi aduerſarius ipſaꝫ nega uerit d̓ rebꝰ amiſſis ꝑ ꝓpriuꝫ iuramentū qͣlitate ꝑſonaꝝ ac negocij inſpecta. ⁊ ſic taxatio ne iudicis p̄miſſa pōt ſeꝗ cōdemnatio.s. qd̓ me. cā. c. ult. vbi d̓ hͦ. ⁊. C. vn̄ ui. ſi qn̄ ⁊. ij. q. i. ī pͥmis. ⁊ de iureiu. olim. b ¶ De iniurijs. qͣs ſpecifi care dꝫ. qui agit iniuriaꝝ. ff. de iniur. p̄tor.i. rn̄ſo. c ¶ Fructus. Noͣ ꝙ fructꝰ di cunt̉. ꝗ ſuꝑſunt deductis ex penſis. q̄ fiunt̉ gr̄a querēdoꝝ colligendoꝝ ⁊ ꝯſeruādorum fructuū. qd̓ locū hꝫ tā ī bone fidei poſſeſſoribus. ꝙͣ in male fidei. etiā p̄donibꝰ. ff. d̓ pe ti. he. ſi a dn̄o.§. fructus. ⁊. l. plane. ī fi. ⁊. C. d̓ fruc. ⁊ litiſ expen. l. i. nā nullꝰ caſus īteruenir̄ pōt. ꝗ hͦ genꝰ d̓ ductiōis īpediat. ff. fa. herc. fundus qui.i. rn̄ſo. in fi. ⁊. ff. ſolu. ma. fructus. niſi in vno caſu. jͣ. de deci. tua. fructus.n. intelligunt̉ deductis neceſſarijs impe ſis. ff. de oꝑ. ſer. fructus. ⁊. ff. de vſur. qd̓ in fructus. ⁊. ff. mā. qui de mutua. idē labeo. ar. xij. q. ij. nobis. cū hac diſtinctione bone fidei poſſeſſor tenet̉ reſtituere tantū extantes an̄ lit. ꝯte. ⁊ nō ꝯſumptos. poſt litē v̓o ꝯte. vniuerſos C. de rei ven. certū. male fidei poſſeſſor nō aūt violentꝰ. talis tenet̉ reddere oēs qui ꝓbantur ad eū ꝑueniſſe an̄ lit. ꝯte. ⁊ poſt. C. de rei ven. ſi fundū. Si vero fuerit violētus. tūc tenet̉ reſtituere ꝑceptos ⁊ eos qui ꝑcipi potuerunt ꝑ veteres poſſeſſores. ut hic dicit. ⁊.sͣ. e. ꝯquerēte. ⁊ sͣ. de of. dele. cū cā. ⁊. xij. q. ij. nō liceat. qd̓ tn̄ nō loquit̉ in re male alienata. ⁊. jͣ. de ap. bone. ⁊. ff. de pe ti. here. ſꝫ ⁊ ſi lege.§. qd̓ aūt. ait. ⁊. ff. d̓ rei vē. ſi nauis.§. ul. ⁊. C. vn̄ ui. ſi d̓ poſ ſeſſiōe. ⁊. ff. d̓ ui ⁊ ui ar. l. i.§. ꝗui deiectꝰ ē: ⁊.§. nō ſolū. ſic̄ ī pignoratitia actio ne. C. d̓ pig. ac. l. ij. ⁊ hͦ pōt intelligi d̓ fructibꝰ īduſtrialibꝰ. ut frumēto vino ⁊ ꝯſimilibꝰ. ſecus vr̄ de alijs.ſ. de naturalibꝰ. ut pomis ficubꝰ ⁊ ꝯſimilibus. ꝗ uoniā iſtos nō facit ſuos poſſeſſor etiā bone fidei. vn̄ reddere tenet̉ vniuer ſos. ut. ff. de uſur. l. fructus. ⁊ de fructibꝰ iſtis qͣliter reſtituēdi ſūt. hēs īſti. de of. iudi. in pͥn. ff. de rei vē. ex diuerio: ibi noͣ. ⁊ ī verbo reſtitutiōis. oīs vtilitas actoris ꝯtinet̉. ff. de ver. ſig. cū p̄tor. ⁊. iij. q. i. ꝑ totū. ⁊. ij. q. ij. per totū d Lim cauſam. humilitatis. olim iſti humiliati ꝯdemnati fuerūt ab eccle ſia ꝑ luciū papam. ẜm qd̓ ꝯtinebat̉ in decre. jͣ. de here. ad abolendaꝫ. in particula q̄ mō ē deciſa ī pͥn. illiꝰ. c. ſꝫ poſtea tꝑe clemētis recepti ſūt ab eccle ſia. qꝛ in nullo errabāt. niſi qꝛ ꝯdemnabāt iurātes. ſed ipſi in hͦ ſe correxerūt. ⁊ iurāt qn̄ expedit. ⁊ eccleſia eos modo approbat. e ¶ Sub ea ꝯditione.i. ſub ea forma. xviij. q. ij. eleuteriꝰ. ⁊. jͣ. p̄ben. ſignifica tu. jͣ. de cēſi. quāto. uel ī traditione terre pōt apponi ꝯditio. jͣ. de ꝯdi. appo. ve rū. ⁊ ita nō eſt hec ꝯditio ſimoniaca. cuꝫ etiā alias ad hmōi illa eccleſia tenea tur. exquo ſurgit in territorio terdon̄. ep̄i. ſicut nō eſt ſimoniacū. ſi ep̄s eccle ſias ꝯcedit pijs alis locis. ſi in eis aliquid ſibi reſeruet noīe pēſionis. jͣ. de re lig. do. ꝯſtitutꝰ. v̓. cū aūt. ⁊ cenſus etiā ſoluit̉ ad indiciū ſubiectionis sͣ. cauſa poſ. c. ul. ⁊. jͣ. de cenſi. oīs aīa. in fi. iſta quidē de iure cōi cōcedunt̉. vn̄ expreſſe poſſunt ꝯſtitui cenſus in fundatione eccleſiarum. f ¶ Manualē. sͣ. de ma. ⁊ obe. his qui. ad quā ſubditi tenent̉. ut ibi. ⁊ etiā per iuramentū qn̄qꝫ. jͣ. de iureiu. nullus. ⁊. jͣ. de noui ope. nūc. cuꝫ ex iniuncto. ⁊ ¶ Rauis ad nos querela: ⁊ infra. Mādamꝰ: quatenꝰ ſi uo bis ꝯſtiterit de premiſſisª: predicꝫ archidiaconū ablata prenoīati mo naſterij fr̄ibꝰ cū ītegritate reſtituer̄ dāna plenarie reſarcire: ⁊ de illatiſ īiurijs ꝯpetenter ſatiſfacere ꝯpellatis: ꝓuiſuri: ut nō tātū fructus a nouo ⁊ uiolēto poſſeſſore ꝑceptos ſed quos ſi eis poſſidere fuiſſet lici tū: poſſeſſores ueteres ꝑcepiſſent reddi faciatis eiſdē. Nno. iij. epiſcopo ⁊ capitulo terdon̄. Lim cām que inter uos noīe terdon̄. eccleſie ⁊ magiſtrū ⁊ fratres militie templi ī lōbardia ſu per domo caluētie uertebat̉ de locodio ⁊ de colūba abbatibꝰ memi. nimꝰ cōmiſiſſe. ⁊ jͣ. Epūs tredon̄. poſſeſſiōes quaſdā hūilitatisª ſub eaᵉ ꝯditiōe ꝯceſſit: ꝙ noīe terdon̄. epī oratoriū ibidē ⁊ hoſpitale ꝯſti tuerēt. ⁊. iij. ſol. cēſuales terdon̄. epō ānis ſinguliſ exhiberēt: a quo etiā ꝑſōa que loco preficeret̉: eidē īueſtituram ꝑciperet: ⁊ ꝓ ſe ⁊ alijs fr̄ibꝰ ei ⁊ ſucceſſoribꝰ eiꝰ: obedien tiā facer̄t manualē epō ſibi loci dominiū nihilominꝰ retinēte. Dictꝰ v̓o magiſter ad eādē domū aſpirāſ ipſos adeo circūuenit: ꝙ pret̓ ꝯſci entiā ur̄aꝫ ſe ⁊ ſua ī eiꝰ manibꝰ tradiderūt: eaᵍ tn̄ cōditiōe appoſita ſi uob̓ quod faceret cōplaceret: ſine

ꝯditio ſuiſſet appoſita. valeret ꝯͣ humiliatos. ſi ſimplex fuiſſꝫ huiuſmodi tra ditio. ſꝫ nō p̄iudicaret ep̄o uel alteri ꝗ ius haberet. jͣ. d̓ dona. int̉ dilectos. ar. .sͣ. qd̓ me. ca. cū dilecti. ⁊ sͣ. de arbi. cū tꝑe. ar. jͣ. de re iud. cū ſuꝑ ꝯtrouerſia. b ¶ Traditaꝫ ſub ꝯditione. qͣ nō exiſtente traditio nō ualebat. ar. jͣ. de ꝯdi. ap. de illis. ⁊. c. veꝝ. ⁊ inſti. de verbo. ob.§. ex ꝯditionali. ⁊ ideo dictus magiſter nō poſſidebat. tunc demū dr̄ quis poſſidere. cuꝫ ꝯditio ex tat. ff. de acqui. poſ. qui abſen ti.§. ſi quis. ⁊ eodē modo nō amittit poſſeſſionē. qui ſub cō ditiōe recedit. ff. de acꝗ. poſ. ſi cū me.i. rn̄ſo. in fi. ⁊ iō cum nō poſſederit. nō poterat ſpo liari. ⁊ ideo non reſtituit̉ iſte magiſter. qꝛ nō fuit ſpoliatus i ¶ Preiudiciū fuerat. Unde ſcias qn̄ alicui preiudiciū fiat circa poſſeſſionē uel ꝙͣdiu eā poſſidere intelligit̉. notabis. qꝛ aut poſſideo rem aliquā ꝑ me. uel ꝑ aliū puta ꝑ ſeruum uel colonū. Si ꝑ me licet ſpō te recedā nō aīo deſerēdi poſ ſeſſionē. adhuc eā retineo. ni ſi ſcient̉ negligā. ff. d̓ acꝗ. poſ. ſi de eo.§. i. ⁊ ſi alt̓ intret talē poſſeſſionē quā ſolo aīo retineo. adhuc retineo poſſeſſio nem. niſi ille me viuēte nō ad mittat. uel ſi n̄ audeo accede re ad poſſeſſionē. ⁊ etiā ſuſpicor me poſſe repelli. ff. de ac. poſ. ſi qd̓.§. ul. ⁊. l. clā poſſide re.§. qui ad nūdinas ⁊ ꝙͣcito ſciuero aliū eſſe in poſſeſſiōe poſſum repellere ipſuꝫ. ut hic pꝫ. ⁊. ff. de acqui. poſ. qd̓ meo noīe.§. vl. ff. de ui ⁊ ui. ar. idē eſt.§. legit̉. ſꝫ ſi aliꝰ eſt in poſſeſſiōe noīe meo: tūc ſi ille ex pellit̉ uel alij tradat poſſeſſio nē. ſtatim ꝑdam eā. ff. de acꝗ. poſ. l. poſſideri.§. qd̓ ſi ẜuus. ⁊ hec vera ſunt in rebꝰ immo bilibꝰ. ſed ſiꝗs rē tuā mobileꝫ occupat. ſtatim ꝑdis poſſeſſionē. ut. ff. e. ſi re mobilē. k ¶ Cū ſtatim.i. ꝙͣcito potuerint. ff. ad tertul. l. ij.§. ꝯfeſtiꝫ l ¶ Suſpicari debuerat. ut. ff. qd̓ ui aut clā. ẜuus. ff. de acꝗ. poſ. l. poſſideri.§. ſiꝗs nūciet m ¶ Reſtitutionē. ⁊ ſic pꝫ. ꝙ n̄ ſufficit ꝓbare ꝙ aliꝗs fuerit ſpoliatus: niſi ꝓbet ſe poſſe diſſe. duo.n. ꝓbare dꝫ qui pe tit reſtitui. ſe poſſediſſe. ⁊ ſpo liatū fuiſſe. sͣ. de of. del. ꝯſultationibus. ſed hic nō poſſi debat. ut dixi. qꝛ ſub ꝯditione poſſeſſionē accepit. Itē ſi quis poſſedit ex pre cario uel ex gr̄a. nō pōt petere reſtitutionē. x. q. iij. qꝛ. Uel ſi obijciat̉ ꝙ incōti nenti deiecit. ff. d̓ ui ⁊ ui ar. l. i.§. uim ui. ⁊. ff. ad. l. ac qui. ſcientiā.§. qui cū ali ter. ⁊. jͣ. de ſen. excō. ſi uero.§. ſi v̓o. aliud eſt poſſidere. aliud ī poſſeſſione fuiſ ſe. ff. de acqui. poſ. ſi quis autem. n ¶ Exceſſiſtis. debuerūt hͦ facere cū moderamine inculpate tutele. C. vn̄ ui l. i. Sed nunquid iſti ſūt excōicati. qui expulerunt illū magiſtrū ⁊ alios reli gioſos de domo illa. Uidet̉ ꝙ ſic. jͣ. de ſen. excō. nō dubiū. ⁊ ex pluribꝰ alijs capitulis ibidē. Sꝫ ꝯͣ videt̉. ꝙ licitū eſt cuilibet ſe defendere. jͣ. de ſen. excō. ſi vero alicuius.§. ſi vero. ⁊ qꝛ iſti admiſſi ſunt ad agendū. qd̓ nō eſſet ſi papa eos excōicatos reputaret. jͣ. de ꝓba. poſt ceſſionē. Dicas ꝙ hec rō nō vr̄ bona. qꝛ nō agebat. ſed defendebat ſe ꝯͣ iſtū magiſtrū qui petebat reſtitutioneꝫ. Dicas ꝙ ſi iſti ſcienter ⁊ ex ꝓpoſito exceſſerunt modū in expellēdo eos de domo illa. inciderūt in ſententiā excōicationis. qꝛ vim vi repellere licet. ſed cum moderamine inculpate tutele. ar. xxiij. q. iij. nō inferēda. ⁊. ff. ad. l. acꝗ. ſi ex plagis.§. tabernarius. ⁊. jͣ. de ſen. excō. ut fame. in fi. ſed ſi nō aliter poſſent ſe defendere. niſi modū excederēt. nec tūc credo illos incidiſſe ſnīam. ar. ff. ad. l. acqui. ſed ⁊ ſi.i. rn̄ſo. Si vero caſu ⁊ ignoranter exceſſerūt modū. tunc nō eſſent excōicati. ar. jͣ. de omi. ſicut dignū.§. illis preterea. b. a I Itteras. in. tua. ar. archidiaconū hr̄e iuriſdictionē cauſaꝝ matrimonia liū. ſic ⁊ abbas. jͣ. de exceſ. prela. accedētibus. in fi. ſic ⁊ archip̄ſbyter. jͣ. d̓ ꝯſang. ⁊ affi. ex lr̄is. Ar. ꝯͣ. xxxv. q. vi. ep̄s. in ſinodo. ⁊ in decre. p̄dicta acce dentibꝰ. in his.n. ꝯſuetudo ſeruatur. que dat iuriſdictionē. ix. q. iij. ꝯqueſtus quorum aſſenſu ſe nihil poſſe face re aſſerebant: ⁊ infra. Intelligētes autē predictam domū ei magiſtro traditaꝫʰ ſub conditione fuiſſe: ⁊ o nullum iuri ueſtro preiudiciuꝫⁱ fue rat irrogatum: ex eo ꝙ idem mag ſter iuſticie ueſtre non inſcius uo bis ignorantibus poſſeſſionē acce pit: preſertim cum ſtatiꝫ exquo id uobis innotuit uim ui duxeritis re pellendam: ⁊ ꝙ idem ſua temerita te poſſeſſionē preter ꝯſcīam ur̄am ad quos ipſā poſſeſſioneꝫ nouerat ꝑtiner̄: ⁊ quos qōnē ſibi moturos ſuſpicariⁱ debuerat: ē īgreſſus ꝓcu ratorem ueſtrum ⁊ ueſtro nomine ab impetitione ipſius magiſtri nō mine domꝰ militie templi quo ad faciendam reſtitutionem quaꝫ pe tebat reddimus abſolutum: decer nentes uos magiſtro ſatiſfactionē debitā exhibere ſi defendendo iuſ ueſtrum in offenſam ipſius: uel do mus militie templi modum forſitā exceſſiſtisⁿ. ¶ Deꝫ bituricenſi archidi. Itteras tuas recepimꝰ: ꝙ cū quedam matrimonialis cauſa bituricen̄. archiepiſcopo in re motis agente in tua preſentia tractaretur.n. mulier ſeparari. a. b. ui ro ſuo inſtātiſſime poſtulabat. cui ſe quarto gradu conſanguinitatis proponebat eſſe conuictam. ⁊ in fra. Uir autem ſibi uxorem poſtulabat reſtitui: que ab eo ſua teme. ritate diuertit. ⁊ infra. Reſcripto petebas apoſtolico edoceri: utruꝫ quando aliquis conſanguinitatis gradus obijcitur: in quo ſe. ap. di ſpenſare nonᵉ poteſt nec etiam con ſueuit: ⁊ ꝓbationes ꝓmpte ſintparate: indulgenda reſtitutio ſit an neganda. ⁊ infra. ¶ Sane circa ſo tudine ꝙͣ ex iure. ar. predicte decre. accedētibꝰ. ⁊ ar. ad hoc. sͣ. de ot fi. archidia. c. ul. ad finē. b ¶ Conuictam. ⁊ hoc incōtinenti probare volebat. c ¶ Que ſua temeritate diuertit. alias ſi eā a ſe repuliſſet. nō poſſer petere reſtitutiōꝫ. cū ſeipſū expoliaſſet. ar. xxvij. q. ij. agathoſa. Sꝫ ꝯͣ credo ꝙ hͦ nō obſtaret. ſi velit ipſam rehabere ꝗ eā expu lit qꝛ eoipſo ꝙ repe tit ipſam. ⁊ ipſa non vult ad euꝫ redire. intelligit̉ eū ſpoliaſ ſe. Sꝫ nunꝗd hr̄et locū pactū de nō pe tendo; Uidet̉ ꝙ ſic xxxiij. q. v. qd̓ deo. ī talibꝰ n̄ valet pactū vel cōpoſitio sͣ. de trāſac. c. ul. ita ꝙ ut̓ qꝫ remaneat ī ſeculo. nullū pactuꝫ ibi ualet. nec abſoluer ſe poſſunt. etiā ſi iu rarēt. jͣ. de iureiur. tua. ⁊ ēt ſi uouerent ar. jͣ. de ꝯuer. ꝯiug. ex parte. ij. in fi. qꝛ ꝯfeſſio etiā ibi locū nō hr̄et ꝯͣ mr̄imoni um. ⁊. xxxv. q. vi. ſi duo. et. jͣ. de eo qui cog. ꝯſan. ux. ſue. ſu per eo. nec etiā exce ptio rei iu. locuꝫ hꝫ ibi. vn̄ voluntas ibi deambulatoria eſt. jͣ. de re iudi. lator. ⁊ c. ꝯſanguinei. d ¶ Et. jͣ. ſub iſto. jͣ. ꝯtinet̉ ꝙ ꝑs mulie ris ecōtra uiri ſeuitiā allegabat. ꝓpter qd̓ nō erat reſtituēda marito. e ¶ Nō pōt diſpēſare.i. nō vult uel nō expedit ſic. xxxij. q. v. ſi paulus. quonia papa ī oībus diſpēſare pōt q̄ non ſunꝯͣ articuloſ fidei uel generalē ſtatū eccle ſie. xv. di. ſic̄. ⁊. xxj. q. i. ſunt. quidā. nec in his q̄ ſunt ꝯͣ ſubſtantiā monachatꝰ. jͣ. de ſta. regul. cum ad monaſteriuꝫ. in fi. nec in his que in ſui natura ſunt mala. ut ſine peccato poſſet quis adulterari. ar. j. d̓ iureiu. ⁊ ſi xp̄s.§. quedā etiā. nec pōt diſpenſare ut ſimul ꝗs habeaplures vxores. sͣ. de trāſac. c. ul. Itē credo de gradibus diuina legi ꝓhibitis. ut hic dicit. vnde ꝓprie ponit̉ hoc verbū non pōt. ⁊ ideo hec expoſitio nō vult uel nō expedit. nō habet locū hic. f ¶ Negāda. ⁊. jͣ. queſiuit etiā an idē eſſet. ſi gradus diſpēſabilis uel alid̓ īpedimētū diſpēſabile alleget̉. ⁊ ꝓbatōes eēt ī ꝯtinēti ꝑate. b g ¶ Uiam mediā. ar. de medio ſpectādo. ſic. sͣ. de of. del. querēti. vn̄ Ouidius. Inter vtrunqꝫ vola medio tutiſſimus ibis. h ¶ Primi ꝑ decretalē. iſtoꝝ opinio.ſ. ꝙ reſtitutio ſit faciēda. multis iuribꝰ iuuat. ⁊ pͥmo ꝑ decre.s. e. ex ꝯqueſtiōe. ⁊. c. in lr̄is. ⁊. c. itē cū ꝗs ⁊ sͣ. ut lite nō ꝯte. accedēs. ij. C. de ap. l. i. ⁊. C. d̓ dona. int̓ ul. ⁊ vxo. ſi maritus. nec obſtat illa decre. sͣ. de or. cog. c. i. qꝛ loquit̉ in pe titorio. ut. hic. ⁊. jͣ. dr̄. nec obſtāt leges ille. ff. ut ī poſ. le. ſi is a quo. fi. ad exhibēdū. l. iij.§. ibidē. ⁊. ff. ad carbo. l. iij.§. cauſe. qꝛ loquunt in poſſeſſione adipiſcēda etiā in exhibitiōe rei. vbi differt miſſio ī poſ ſeſſionē. ſi incōtinēti ꝓbet̉ de ꝓprietate. ⁊ fallit ī caſibꝰ notatis.s. ē. ex ꝯqueſtione. ⁊ in caſibꝰ qui notant̉. iij. q. i. in ſūma. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. i ¶ Mouet̉. reſume nec exigere nec reddere debet debitu. k ¶ Oraculum.i. reſponſum. l ¶ Clemētis. sͣ. de ordi. cog. c. i. b. m ¶ In multis caſibꝰ. de quibꝰ aliꝗ notant̉ sͣ. e. ex cōqueſtionē. n Diuina lege. in leuitico. c. xxxij. qꝛ quondā ꝓpter hominū rariia lutionem propoſite qōnis diuerſe ſunt ſnīe diuerſorum: alijs aſſeren tibus reſtitutiōem faciendaꝫ alijs ſentientibus in cōtrariū: nōnullis uiāᵍ mediam eligentibus ac dicen tibus eam faciendā interdū: qn̄qꝫ penitus denegādam primi per de cretalem epiſtolā lucij pape iuuari uidentur arguentis quoſdam iu dices delegatos qui reſtitutioneꝫ uiri qui ſine iudicio eccleſie uxore dimiſerat: ⁊ ei ꝯſanguinitatē poſtmodū opponebat ſpoliate ac repe tenti ꝯiugem denegabant: ⁊ māda tis ſibi prius reſtitui taliter ſpolia tam: ⁊ poſtea de matrimoniali cau ſa cognoſci. ¶ Horū aūt aſſertionem inceſtuſ uidet̉ periculū oppu gnare: ſed ipſi timoreꝫ inceſtus in anē eſſe reſpondent: cū etiā benefi cio reſtitutionis obtento qui ꝯſan guinitatis habet notitiā nec exige re debitū nec ꝯtra cōſcīam ſoluere teneatur: quoniā ſi ſecuſ egerit edi ficat ad gehennam. ſicut nec cōſan guinitatis ꝯſcius ſuper cuius ꝯiugio queſtio non mouetur. ¶ Secūda v̓o aſſertio ꝑ oraculūᵏ clemētisˡ pape fulcit̉. a quo cū fuiſſet que ſitū: utꝝ muliere quadā quēdaꝫ in uirū petēte qui ut eā repelleret: ex ceptionē ꝯſāguinitatis obiecit: pri us eēt de īpedimēto ꝯſāguinitatis agēdū: quā ſuꝑ mr̄imonio ſnīa ꝓferet̉: ſic inquiſitiōi facte rn̄dit: ꝙ cū exceptiōe ꝓbata prīcipalis qo perimat̉. prius.n. cognoſcēdū eſt de ipſa: quā ad diffinitiōiſ articulū ꝓcedat̉ cū etiā in multis caſibꝰ re ſtitutio differat̉ ẜm canonicas ſan ctiōes. ¶ Opinioni aūt ultime ui det̉ nō īcōgrue adaptari: ut ī gradi bꝰ ꝯſanguinitatis diuinaⁿ lege ꝓhi bitis reſtitutiōi aditꝰ precludat̉: ſꝫ

patrē duceret. Sub lege excepit fere. xij. matrē nor ercā ſororē nep ni amicā materterā ſororē patrui vxorē fratris. ſed hͦ recepit deter minationē. viij. q. i. olim. Sub lege gratie pͥuignam filiā puigni uel priuigne. ſororē vxoris. tn̄ paucos excluſit. ut multiplicarent hoīes Sub gr̄a v̓o.ſ. tꝑe xp̄i. plurime ꝑſone excludūt̉. ut locū hr̄et ꝯtinen tia. ⁊ eſt illa ꝓhibitio ꝯiugij. nā a fornicatione quilibꝫ ⁊ quelibꝫ excludunt̉. ⁊ ita cuꝫ eccleſia in iſtis gradibus diuina lege ꝓhibitis n̄ ꝯſueuerit diſpēſare eis oppoſitis nō eſt reſtitutio faciēda. ⁊ hͦ vr̄ ſonare lr̄a iſta. ¶ ¶ Beatꝰ grego xx xv. q. iij. queda lex. p ¶ Nō peccat allegatio eſt. q ¶ Cuiꝙͣ. oībus.n. iure auctoribus eqͣ p̄rogatiua ẜuanda ē. C. d̓ ue. iur̄. enu. l. i.§. his ita. ar. xix. di. ſic oēs. ⁊. xx. di. de libellis. in fi. r ¶ Uolumꝰ genera ri. ⁊ tn̄ generatur. Iudices.n. ẜm ſuā opinionē ſnīant. xi. di. nolite. ⁊. jͣ. de ce lebra. miſ. de hoīe. ar. de ꝯſe. di. i. p̄ce pta. ⁊ papa hic loꝗ videt̉ ut magiſter. ſ ¶ Porro. hec alle. gatio grego. eſt. t ¶ Nō eſt. xxviij. q. i.§. ex hiſ. jͣ. d̓ p̄ſcri. quoniā omne. ⁊ jͣ. d̓ ſimo. per tuas. u ¶ Excōicatiōeꝫ. hͦ ẜm diſtinctionē illi us decre. jͣ. de ſen. excō. inquiſitioni. x ¶ Laqueus. eccleſia.n. nulli dꝫ laque um inijcere. xxvij. q. i. de viduis. ij. y ¶ Diuina. Ergo vr̄ ꝙ in ſecūdo gradu eccleſia. diſpenſare non poſſit. cuꝫ iſtud fuerit diuina lege prohibitum. xx x. q. iij. pitaciū. ⁊ in leuitico ꝓhibetur ſecundus gradus in cōſanguinitate ⁊ affinitate. vbi dr̄ turpitudinē ſororis vxoris tue ⁊ filie eius nō reuelabis. filiā filij eius. filiā filie nō aſſumes. Sed ꝯͣ vr̄. jͣ. de diuor. gaudemꝰ. vbi dr̄ ꝙ ſi pagani ꝯͣxerunt in ſecūdo gradu poſt fidem receptā dn̄t in ſimul remanere. Dicas ꝙ in leuitico ꝓhibetur ſecundus gradus etſa in deſcendentibꝰ nō in collateralibꝰ. vn̄ in ſecundo collaterali diſpeſare pōt eccleſia ⁊ expone p̄ſertim.i. maxime. qꝛ ſi ꝓbationes incōtinenti ſunt parate. nō eſt faciēda reſtitutio quantū ad carnalē copula in quocūqꝫ gradu. ſed multo fortius in gradibus diuina leSe ꝓhibitis. alias fiat reſtitutio quo ad omnia. ut. jͣ. ſequitur. I ¶ Offerunt̉ incōtinenti. Hic pꝫ ꝙ licet ſpoliator uelit ꝓbare incōti neti exceptionē ꝯſanguinitatis. tn̄ ſpoliatꝰ pͥus eſt reſtituendus. ſi bericulū anime nō īmineat. qꝛ hec mulier reſtituit̉ in ceteris p̄terꝙͣ ad copula. ⁊ tn̄ ꝓbationes incōtinenti offerunt̉ vn̄ tollit̉ diſtinctio quorunda qui dicūt. ꝙ ſi ſpoliator uelit ſtatim ꝓbare exceptionē. re ſtitutio differt̉. per id qd̓ legit̉. ff. ad exhibendu. l. iij.§. ibidē. ⁊. ff. ut in poſ. leg. is a quo. Sꝫ ille leges in alio caſu loquunt̉. ut dictū ē. sͣ. ª ¶ Iuramento recepto. Hoc eſt notabile. ꝙ licet in cā matrimonij ⁊ alijs cauſis ſpūalibꝰ de calūnia ſiue malitia nō iuret̉. ut. sͣ. d̓ iura. calū. ſras. iurat̉ tn̄ de calūnia ſuꝑ exceptionibꝰ poſt emergētibꝰ. ſi tn ꝑ eas alterius ius aliqͣliter impugnet̉. sͣ. de elec. c. cū dilecti. ⁊. jͣ. qui ma. accu. poſ. c. fi. ⁊. jͣ. de elec. c. cū dilecti. ⁊. jͣ. qui ma. accu. poſ. c. ſi. ⁊..j. de teſti. pn̄tiū. ff. de dam. infec. qui bona.§. ſi quis ſtipulatꝰ aſ..ſ. q ſatiſda. co. de die.§. iubet̉. Dicas ꝙ vbi in pͥn. ſemel lite. ꝯte. iuratū eſt de calūnia poſtea nō iurat̉. qꝛ iuramentuꝫ illud extendit̉ a dēs exceptiōes pereptorias. que poſtea occurrūt. ſiue ſint emerꝯſtitutiōe interdictis: hūana reſti tutio locū habeat cū effectu: cū in illis diſpēſari nō poſſit: ⁊ ī iſtis ualeat diſpenſari: ſicut beatꝰº gregori us ⁊ multi alij diſpēſarūt. unde nō peccatᵖ: qui in hoc articulo ad mā datū eccleſie reddit debitū coniugale. ¶ Nos aūt ad preſens nullam de predictis ſententijs repro bamus: nec cuiquāq earū aliquod preiudiciū ex nr̄a reſpōſione uolu mꝰ generari quāuis preſcriptū lu cij pape mādatū ad poſſeſſoriū: rn̄ ſum uero clementis ad petitoriuꝫ referat̉. ¶ Porroº cū mulier que ꝯſanguinitatis habet notitiā: preſertim in gradibꝰ quos lex diuina ꝓhibuit: nō poſſit huiuſmōi uiro ſine mortali peccato carnaliter cōmiſceri: quoniā oē quod nōᵗ eſt ex fide peccatū ē: ⁊ quicquid fit cōtra ꝯſcīam edificat ad gehēnā: fruſtra in tali caſu adiudicaret̉ reſtitutio ſpoliato: cum illa ꝯtra deū non de beat in hoc iudici obedire: ſed po tius excōicatiōemᵘ humiliter ſuſtinere. ſicqꝫ difficultas occurreret quaſi ꝑplexa: qꝛ ꝓpter ſnīam opor teret ea reddere debitum. ⁊ ꝓpter ꝯſcīam reddere nō deberet. unde cōtingeret eos grauiter īpediri: ⁊ utriqꝫ laqueus pararet̉: cuꝫ inter ſe carnaliter ꝯiūgi nō poſſent: nec alter alteri mr̄imonialiter copulari. ¶ Preterea melius uidet̉: ꝙ cū opponit̉ ꝯſanguinitas preſertiꝫ in gradibꝰ diuinaʸ lege ꝓhibitis: ⁊ ꝓbatiōes offerūt̉ᶻ incōtinēti parate: in ceteris adiudicāda ſit reſtitu tio. ſꝫ ad maiorē cautelam iuramē toᶻ recepto. ꝙ talis obiectio malici oſe non fiat ſola quo ad ꝯmixtionē gentes ſiue incidētes. C. de iura. calū. aut. hoc ſacr̄m. olim alit̓ obſeruabatur qꝛ iurabat̉ ſuꝑ quolibet capitulo. vn̄ hodie nō valent iura que hͦ dicebāt. ⁊ ſic nō ꝯͣdicūt leges p̄dicte. qn̄qꝫ etiā iurat̉ ob aliud. puta ꝙ nō didicit teſtificata jͣ. de teſti. ultra tertiā. an̄ li. ꝯte. bene iurat̉ ſuꝑ exceptionibꝰ ꝓpoſitis. ⁊ preci pue vbi arguit̉ malitia excipiētis. ut hic. ⁊ sͣ. de elec. cū dilecti. ⁊. jͣ. de excep. paſtoralis. ſiue ſit cā ſpūalis ſiue ciuilis. ⁊ nihilominꝰ iu rat̉ poſtea de calūnia ſuꝑ pͥn cipali qōne. qꝛ aliud eſt iurai ſuꝑ exceptionibꝰ an̄ lit. ꝯteſꝓpoſitis. qꝛ ibi declinat̉ iudi ciū. nec tangūt pͥncipalē qōeꝫ nec ex ea oriunt. ⁊ aliud ē iu rare ſuꝑ exceptionibꝰ poſt litē ꝯte. qꝛ ille tangunt pͥncipa le negociū ⁊ oriunt̉ ex eo. vn̄ iuramentū de calūnia ad oīa extendit̉ que emergūt poſt li tē ꝯtē. ⁊ que incidunt. ⁊ ideo poſt litē ꝯte. p̄ſtito iuramēto ſuꝑ pͥncipali qōne nō iuratur poſtea. qꝛ ſic qͣſi bis iuraret̉. ꝯ ¶ Tollerare. hͦ intellige ẜm diſtinctionē illius decre. jͣ. de ſen. excō. inquiſitioni. Sꝫ po ne ꝙ talis excōicata iniuſte moriat̉. nūꝗd dꝫ ſepeliri ī ci miterio eccleſie. cū apud deū non ſit ligata. xxiiij. q. iij. ſi ꝗſ nō recte. Dicas ꝙ no. qꝛ quā tuꝫ ad eccleſiā ligata eſt. que nō iudicat de occultis. jͣ. ut ec cle. bn̄fi. ſine dimi. ꝯfe. ut no ſtrū. ⁊ ita eccleſia ꝓ ipſa non dꝫ orare. quo ad deū ſoluta ē nec nocet ei vilis ſepultura. jͣ. de ſepul. ſacris. potiꝰ.n. cōſulendū eſt aīe ꝙͣ corpori. ⁊ ī tali caſu vbi mulier certa eſt. potiꝰ dꝫ deo obedire ꝙͣ iudici ẜm ꝯciliū pape. ⁊. xi. q. iij. nō ſemꝑ. xxiij. q. i. quid culpatur ne ꝯͣ ꝯſcientiam ſuā edificet ad gehēnam. ꝝ ¶ Sufficiens ſecuritas. xx xij. q. i. de bn̄dicto. exquo.n. ꝓpter ſeuitiaꝫ vnus reliquū dimittere poteſt ẜm legem. ī autē. de nup.§. ſi igit̉ mulier tale aliquid. col. iiij. gͦ. multo minus eſt reſtitutio faciēda qꝛ turpiꝰ eijcit̉ ꝙͣ nō admittitur hoſpes. jͣ. de iureiur. quē admodū. ⁊ in hoc caſu alicut honeſte mulieri cōmittenda eſt vbi ſecure moretur. sͣ. e. ex trāſmiſſa. ⁊. jͣ. de ſpon. cū lo cū. ar. sͣ. de ꝓcur. accedēs. ⁊ p̄terea ſatiſdatio nō immutat maliuolum ꝓpoſi tum. inſti. de ſuſpec. tuto.§. nouiſſime. X parte. m. nondū. vij. annoꝝ. ⁊ ita nihil egit. cū etas impediret. jͣ. d̓ de ſpon. impu. lr̄as. ⁊. c. acceſſit. Item ar. ꝙ vbi quis vult contrahere matrimoniū. nec pōt etate ꝓhibente. nec ſpōſalia cōtrahit qꝛ nō vult. nec matri moniū. qꝛ nō pōt. nec illud intelligit̉ ꝯtrahere. ff. de dona. inter vi. ⁊. vxo. cuꝫ hic ſtatus.§. pe. ⁊ sͣ. de of. del. cum ſuper. ⁊. C. ſi quis alteri uel ſibi multum intereſt. Ar. ꝯ. jͣ. de deſpon. impu. de illis in fi. ⁊. c. tue. Sed videt̉ ꝙ ille licet fuerit minor. auctoritate ſua tamen non debuit recedere. jͣ. de deſpon. impu. de illis. Sed in hoc diſtingue. vbi ſponſalia nō tenuerunt etate prohibente nec poſtea curſu temporis placuerunt. vt hic. qꝛ ante ꝙͣ puer. vij. annos com pleuerit. ab eo receſſit. ut hic. uel ſi ꝑ vim ꝯtracta fuerāt. ut. jͣ. d̓ de ſpō. impu. ex litteris. auctoritate ſua pōt mulier recedere. qꝛ nulla obligatio fuit hinc in de cōtracta. ut in p̄dictis decre. lr̄as. acceſſit. vbi ſponſalia tenent. nō dꝫ recedere alter ſine licentia eccleſie. jͣ. de deſpon. impu. de illis b ¶ Copulare. hoc qd̓ dicit voluerit mr̄imonio copulare. tollit alia contraria. ⁊ hoc qꝛ volūtas ad nullū actū ꝓceſſit. nec quo ad ſponſalia nec quo ad ma trimoniū. ⁊ ita nulla obligatio fuit ꝯtracta. ut. jͣ. ſequit̉. c ¶ Poſtulauit. ⁊ etiā res ſi qͣs dedit ei in dotē. nā ſemꝑ ſubintelligit̉ talis cō ditio. ſi mr̄imoniū fuerit ſubſecutū. ff. de iure do. ſtipulationē. ⁊. l. dotis. pro miſſio. ⁊ fructus ⁊ partꝰ. ff. de ꝯdi. cā data cā nō ſecuta ꝗ ſe debere.§. fundꝰ d ¶ Quāuis minor. Sic pꝫ ꝙ in cā matrimoniali minor. xxv. annorū cenſet̉ maior. ſimilit̓ in voto. xx. q. ij. c. i. ⁊ ij. Itē ⁊ in alio caſu. cū minor mortem patris exequit̉. vel cum agit de teſtamēto patris. xv. q. iij. de crimine. vbi de hͦ Item cū agit de recuperanda poſ. C. qui legi. perſo. l. ul. Iteꝫ cū agit de tho ro violato. ff. de adul. ſi maritus.§. lex iulia. Itē cum agit de libero homine carnalem: maxime ſi fama cōſentit ē reſtitutio: differēda: donec audi. tis ꝓbatiōibꝰ ⁊ diſcuſſis cā ſine difugio terminet̉: cū utriqꝫ ſit meli taliter expediri quā manere taliter impeditos. Quod ſi nō habeat ꝓ batiōes incōtinēti paratas: ſed dilationes expectat lōgiores: qꝛ pre ſumit̉ cōtra eaꝫ que ſine iudicio eo cleſie ſua tantum temeritate receſ ſit a uiro: ad reſtitutiōem plenariā eccleſiaſtica debet cenſura cōpelli quam tamen ipſa thori negādo cō ſortiū debet hūiliter tollerareˢ: do nec ꝓbatiōes offerat preparatas: ⁊ tūc abſolutiōe petita ſecūdū formā eccleſie abſoluet̉: ſed antequā fiat ei mādatū ſub debito iuramēti receptis ꝓbatiōibꝰ ꝓcedat̉ quēad modū eſt premiſſū. ¶ Si v̓o tāta ſit uiri ſeuicia: ut mulieri trepidāti nō poſſit ſufficiēsʳ ſecuritas ꝓuide ri: nō ſolū nō debet illi reſtitui: ſed ab eo potius amoueri: alioquī ſuſ ficiēti ſi fieri pōt ſecuritate ꝓuiſa ꝓ fecto uidet̉ ꝯiunx ante cāe ꝯgnitio nē reſtituenda marito. ¶ Dem vultan̄. epiſcopo. X ꝑte. m. mulieris fuit ꝓpoſi tū: ꝙ cū eaꝫ infra pubertatis tꝑa cōſtitutā patruus ſuus filio. h. ſenen̄. ciuis nondūª vij. ānoꝝ mr̄i monio uoluerit copulare: ac eadē traducta fuerit in domū eiuſdē. ipſa exquo ad nubiles ānos ꝑuenit: ratū nolēs habere quod a patruo ſuo circa hoc ꝓcuratū fuerat: a ſenen̄. epō nubēdi alij licētiā poſtulauitᶜ: ⁊ infra. Quia igit̉ nō credimꝰ ābigēdū: quin ipſa mulier quā uis minor cām poſſit mr̄imonij ꝑ procuratorem tractare: ac ꝑs alia

exhibendo. ff. de li. ho. exhi. l. iij.§. ul. Itē cum impetrauit ueniā etatis. ff. de his qui veni. etatis impe. l. ij. Itē cum agit negocia alterius. ff. de mino. cum mandato. Et generaliter vr̄ ꝙ ẜm canones etiā ꝯͣ patrē ſuū minor agere poſ ſit. ut. ij. q. vij. queritur. Sꝫ nunꝗd minor pōt petere reſtitutionē in integruꝫ in hmoi ſpūalibus ſiue eccleſiaſticis negocijs. ſi doceat ſe leſuꝫ. ut ſi ꝯtraxit cū paupere cū poterat ꝯͣhere cū diuite. Dico ꝙ non. qꝛ error diuitiaꝝ nō impedit ma trimoniuꝫ. xxix. q. i.§. i. gͦ nec ſponſalia. qꝛ in hͦ cenſet maior. ⁊ vbi minor mutat ſtatuꝫ non reſtituit̉. ff. de mino. l. ſi ex cā.§. ait papa. ar. xx. q. ij. c. i. ⁊. ij. ⁊ ſi maior eſt. xx. annis pōt ſe ꝑmittere venūdari ad participandum preciū. ut in ſti. de iure. per. circa fi. Sed ſi minor. xxv. annis renunci at bn̄ficio ſuo. nunꝗd pōt implorare reſtitutioneꝫ? Uidet̉ ꝙ nō. qꝛ in talibus loco maio ris habet̉. qꝛ in rebꝰ eccleſiaſticis ſnīa lata ꝯͣ minorē abſē tem ⁊ indefenſum tenet. sͣ. d̓ elec. dudū. i. Sed in rebꝰ im mobilibus ſentētia lata ꝯͣ minorē abſentē nulla eſt. ff. d̓ re iudi. ꝯͣ pupillū. Itē ex hͦ ſeq̄ ret̉ incōueniens qꝛ ſi minor renūciaſſet eccleſie. ſi poſtea illa ꝯferat̉ legitime alicui. de mū minor petat re ſtitui. ꝙ ei abiudicabit̉ eccleſia. qui legit time eſt eā adeptus ⁊ ſine cul pa. ꝙ eſſe nō debet. jͣ. de app. bone. lvi. di. ſatiſ ꝑuerſū. xvi. q. ul. inuentū eſt. Itē qꝛ in re bus eccleſiaſticis cenſendus eſt ſui iuris. ſicut ⁊ filuſfami lias in caſtrēſi peculio. ff. ad mace. l. ij. ⁊. iij. in fi. Econtra vr̄ ꝙ poſſit. qꝛ ⁊ maiori cōpetit reſtitutio in integrū sͣ. de reſti. in inte. c. ex lr̄is. Iteꝫ in rebus eccleſiaſticis maius periculū eſt ꝙͣ in alijs. gͦ in eis cautiꝰ eſt agenduꝫ xlij. di. quieſcamus. vij. q. ij. c. ul. ff. ad carbo. l. iij.§. iij. incongruū enim eſſet. ꝙ ꝑ aſſumptionē rei eccleſiaſtice perderet bn̄ficiuꝫ reſtitutionis. qꝛ vtilitas debet augeri non minui ꝑ dignitatē. ff. de iudi. ſi longiꝰ in fi. ⁊. ar. ad hͦ. ff. cō mo. in commodato.§. ſicut. in fi. ⁊. jͣ. de cōmo. c. vno. ⁊. C. de indic. vidui. l. ij. in fi. Ad hoc dicas. ꝙ minor pōt petere in integrū reſtitutionē. ſi omiſit probationē neceſſariā. uel alias captus ſit ī iudicio ⁊ bn̄ficio. ſicut ⁊ eccleſia que cōparat̉ minori. sͣ. de in inte. reſt. c. i. ⁊. c. auditis. ⁊ qͣſi ꝑ totuꝫ. ⁊. ff. de mino. ꝙ ſi minor.§. i. ⁊. l. minor. xxv. an. Sed ſi renunciauit bn̄ficio eccleſiaſtico. et illud iam ſit alij collatū. non ſubuenitur. ei. ff. de mino. ꝙ ſi minor.§. ſceuola. In matrimonio vero. puta cū ſnīa lata ꝯͣ matrimoniū eſt. vbi eccleſia decepta eſt. ipſo iure ſeruat illeſus. jͣ. de re iudi. lator. ⁊. c. ꝯſanguinei. e ¶ Cōmodo deſtituta. ſic. ff. de ſpon. queſitū. qꝛ ꝑ ſolā traditioneꝫ nihil egit. vbi.n. nulla ꝓcedunt ſponſalia uel matrimoniuꝫ. nulla habet̉ poſſeſſio. quia liber homo poſſideri nō poteſt. ⁊ poſſeſſio illa talis eſt. ꝙ qui poſſidet. poſſidetur. vn̄ ex ſola poſſeſſione facti nulla ſeruitus uel obligatio hinc inde ꝯͣhi tur. nec reſtitutio peti poteſt. cū nulla poſſeſſio iuris hic fuerit. vn̄ ⁊ hereticꝰ nō poteſt in iure petere rerum eccleſiaſticaꝝ reſtitutionē. xxiij. q. vii. c. i. ⁊. ij. nec laicus reſtitutionē decimaꝝ. licet de facto poſſideat. qꝛ aliud eſt poſſide re. ⁊ aliud detinere. jͣ. de preſcrip. cām que nec.n. ſufficit ꝓbare ſpoliationeꝫ. niſi ꝓbet ꝙ poſſederit. sͣ. de of. del. ꝯſultationibus. ⁊ sͣ. e. olim. ut ibi dictū ē. Qn̄qꝫ tn̄ petitt̉ reſtitutio. vbi nulla poteſt eſſe poſſeſſio. ut cū petit̉ reſtitutio ꝯſanguinee. sͣ. c. ꝓxi. Sed illud eſt qꝛ poſſeſſio iuris p̄ceſſit. de qua ꝯſtat. ſic jͣ. de ꝓben. referente. ar. sͣ. de ꝓcu. ex inſinuatione. Itē ſeruus petit reſtitutio ne reruꝫ dn̄i abſentis. quas de iure nō pōt poſſidere. C. ſi ꝑ vim uel alio modo. l. ul. ſimilit̓ vxor reſtituit̉ ad res datas ſibi a viro. qͣs de iure poſſidere n̄ pōt. ff. de ui ⁊ ui ar. l. i.§. deijcit̉. de hoc tradit̉. xxiiij. q. i.§. i. et noͣ. ꝙ licꝫ aliō appareat traducta. nō tn̄ preſumendū eſt ſtatim ꝓ ſponſalibꝰ uel matrimonio ut hic pꝫ. ⁊. l. predicta queſitū. ⁊. ff. de ſpon. ſed vbi ſpōſalia p̄cedunt infra pubertatē. ſi ſponſa cōpleuit. xij. annos apud ſpōſum. preſumit̉ matrimoniū. jͣ. de ſpon. ad id. ff. de ritu nup. mulierem. f ¶ Subſecuta. qꝛ nunꝙͣ ſponſalibus puella ꝯſenſit. uel anteꝙͣ puer ſeptimuꝫ annū cōpleuerat ab eo receſſit. g ¶ Exceptionibꝰ ſupradictis.ſ. ꝙ petebat fieri primo ſibi reſtitutionē. ⁊ ꝙ illa non poterat agere per procuratorē. que nō hn̄t locū hic. h Um ad ſedem. ꝙͣ ad petitoriū ſiue ſimul ſiue ſeparatim poterat agere ꝓcurator hoſpitalis. de hoc dictum eſt. sͣ. de cā poſ. cum eccleſia. ⁊. c. cū ſuper. ⁊. c. cum dilectus. i ¶ Tum ꝑtinentijs. hic gͦ datur libellus generalis. ſic. jͣ. d̓ dona. int̉ dilectos. que mulieris reſtitutioneꝫ ſibi fie ri prius poſtulabat reſtitui nequa quā debeat utpote nullo iuris ſeu poſſeſſiōis cōmodoᵉ deſtituta: cum per ſolā traductiōem quā non pre ceſſerunt ſponſalia: uel conſenſus legittimus nec fuerint etiaꝫ ſubſecuta: nulluꝫ inter eos obligatoriū uinculum ſit contractum: mandamus: quatenꝰ ſi eſt ita: non obſtan tibus exceptōibꝰᵍ ſupradictis audias que hincinde ꝑtes duxerint ꝓponēda ⁊ quod canonicū fuerit: ap. re. decernas. IDDem. Um adᵖ ſedem ap. acceſſiſſēt cuman̄. epī ⁊ fratrum hoſpi talis hieroſol. ꝓcuratores: ⁊ infra Abbati de accon̄. cām que ſuꝑ ec. cleſia ⁊ hoſpitale de mōte citano īter eos uertebat̉: taliter duximus ꝯmittēdam: ut audiret oīa: tam ad poſſeſſoriū quā ad petitoriū iudici um ꝑtinentia: que utraqꝫ ꝑs duce ret ꝓponēda: ⁊ cām ipſam fine de bito terminaret: coraꝫ quo ꝓcura tor hoſpitalis predicta cum poſſeſ ſionibuſ ⁊ pertinentijs ſuis que te nebat epūs ſibi reſtitui poſtulauit ⁊ aſſerens illa de iure ad hoſpitale hieroſol. expectare: ⁊ ꝙ ipſa diuti us poſſediſſꝫ. Ad que reſpōdit ꝓ curator epiſcopi ſe nec ſcir̄ nec cre derⁱ ſupradicta ab hoſpitali poſſeſ ſa: uel ad illud aliquatenꝰ ꝑtinere que cuman̄. epūs utpote in ſua dio ceſi ꝯſtituta rationabiliter detinebat. Cū igitur ad fundādā intētio nem ſuam parſutraqꝫ teſtes ꝓdu ceret: dictus abbas ꝓcuratore epī ꝯdēnauit ad reſtitutionē oīum pre dictoꝝ: ⁊ infra. Nuꝑ aūt utriuſqꝫ ꝑtis ꝓcuratoribꝰ ꝯparētibꝰ coraꝫ nob̓ cām ipſā examinauimꝰ dilige ter: ⁊ quidē per teſtes uidebat̉ eſſe ꝓbatū: ꝙ cuman̄. epī nūciꝰ cruces hoſpitalarijs abſtulit inhibēdo ip ſis ne ad ſupradictā eccleſiā uel ho ſpitale redirent ⁊ ꝙ epūs ſupradi cta omnia poſſidebat: unde procurator hoſpitalarioꝝ petijt dictaꝫ reſtituriōis ſnīam ꝯfirmari. ⁊ īfra. Nos prioris acta iudicij recēſen tes: qꝛ nec ꝑ dc̄a teſtiūⁿ uel ꝯfeſſio. nes ꝑtiū: cū nulle penitꝰ in iudicio facte fuerint: uel etiā īſtrumēta que nullatenꝰ de ſpoliatiōe tractabant nec ꝑ euidētiā facti nobiſ ꝯſtare po tuerit: ꝙ cuman̄. epiſcopꝰ hoſpita larios ſpoliauerit: uel mandauerit ſpoliari: uel ſpoliatiōem factaꝫ ſal tem ratā habuerit ꝓnūciamꝰ ī que ſtione predicta interdictūº unde ui ⁊ ſnīa fert̉ ibi generaliter. ⁊. jͣ. de ꝓba. licet ad fi. Ar. ꝯͣ. sͣ. de libel. ob. c. ij. ⁊. iij. vbi plene no. de hoc. Ar. ꝯͣ. ff. de rei ven. ſi in rem. ⁊ in ſti. de act.§. curare. Sol. contraria iſta locū hn̄t in rei ven. in ſingularibus iudicijs. vbi oīa debent ſpecificari que petunt̉. ut hic. ⁊. i 8̓ dona. inter dilectos. cū omnibꝰ ꝯſimilibus locū habent in iudicijs vniuerſalibꝰ. Nam ſi quis petit eccleſiam cum ſuis ꝑtinē tijs vniuerſitas eſt ⁊ in hoc caſu ad id quod nō extat tempore petitionis apd̓ eum qui cōuenitur ſi tempore ſnīe poſſideat cōdemnatur ac ſi tempore lit. cō. poſſideret. ff. de pe ti. here. ſi quo tꝑe. ⁊. ff. de pecul. queſi tum. Sed qͣliter ꝓ cedet̉ circa pertine tias. cū reus neget eas ꝑtinere ad eccle ſiam uel ad hoſpita le? rn̄deo vbi obſcu re ⁊ in determinate aliquid proponitur circa initiuꝫ iudicij accipimꝰ id qd̓ vtilius eſt actori. ff. de iudi. ſi quis intētione. ⁊. ff. de verb. ob. inter ſtipulantē.§. i ⁊ id qd̓ nocet reo. ff de interroga. ac. de etate.§. nihil. in me dio litiſ equaliter p̄ ſumitur ꝓ vtroqꝫ. ar. xxx. q. v. iudica tem. ⁊. jͣ. de teſti. cuꝫ tu. In fine magiſ p̄ ſumo pro reo. j. de proba. ex lr̄is. ⁊. jͣ. d̓ fi. inſtru. inter dilectos. in fi. dꝫ.n. actor declarare in ꝓceſſu de ꝑtinentijs alias nō fie ret executio ad volūtatē ſuā. ar. jͣ. d̓ p̄ſcrip. auditis. ⁊. jͣ. d̓ ſpō. ex lr̄is k ¶ Diutius poſſediſſet. Nūquid hoc ſolum ſufficit ꝓbare. ꝙ quā do poſſedit. ad hoc ut poſſet reſtitui? nō. niſi probet ſpoliationem. sͣ. de of. dele. cōſultationibus. ⁊ sͣ. e. cū olim. vbi de hoc. ſecus eſt ī dominio. quia ibi ſufficit probare ꝙ ſit dn̄s. ⁊ ad hoc ut habeatur pro domino. C. de proba. ſiue. Et eſt ratio. quia dominiū nō ita de facili perdit̉ ſicut poſſeſſio. ff. de acqui. poſ. ſi quis ui.§. differentis l ¶ Credere. ꝑ hͦ.n. fuit facta lit. ꝯte. per narrationē ⁊ reſpōſionē. sͣ. de li. ꝯte. c. vno. ar. C. de excep. ſiquidē. ⁊. ff. de pet. her̄. ſi debitor. m ¶ Teſtes. Sed cum agat̉ hic poſſeſſorio tantū. nunquid dꝫ ꝓbari pars altera ꝯtra quā agebatur tantum poſſeſſorio? Videt ꝙ n̄ qꝛ ⁊ queſtio ſpoliationis primo tractanda eſt. sͣ. e. in lr̄is. ⁊. c. ite cuꝫ quis. ⁊. c. ex cōqueſtione. Dicas ꝙ ſuꝑ eodem poſſeſſorio poteſt ſe defēdere. puta qꝛ incōtinenti deiecit. uel quia aduerſarij poſſidebaſub conditione. sͣ. e. olim. Item ꝙ inuenit vacuā poſſeſſioneꝫ. ⁊ ſic poterit probare de iure ſuo. uel dum quiete poſſidebat ſpōte renuciauit. ⁊ ſic non cōpetit reſtitutio. ut. sͣ. e. c. iij. n ¶ Dicta teſtium. Nota quatuor modos conuincendi uel ꝓbandi ⁊ quintus poteſt addi.ſ. violenta p̄ſumptio. xxij. q. i. dixit dn̄s. ber. o ¶ Interdictum. ſic pꝫ ꝙ iſte ꝓcurator ineptam propoſuit petitio nem ſuā. nam interdictum vnde ui non dat̉ niſi cōtra illum qui deiecit uel mandauit uel ratū habuit. ut hic dicit̉. ⁊. ff. de ui ⁊ ui ar. cū a te. l. iij.§. cū procurator. ⁊. ij. q. i. notum. uel niſi cōtra illum qui reꝫ ſcienter a deiectore recepit. jͣ. e. ſepe. Item datur cōtra vniuerſale: ſucceſſorem. ff. de ui ⁊ ut ar. l. i. in fi. ⁊. l. iij.§. ul. ⁊ dat̉ ſucceſſori ſpe liati. ff. e. l. i.§. hoc interdictum. ij. ⁊. jͣ. de teſti. ſignificauerūt. ſed nō datur cōtra ſucceſſorē rei. ſed ꝯtra emptorē uel donatariū ẜm leger ff. de ui ⁊ vi ar. cū a te. Dixerunt tamē quidā. ꝙ actione in factū po teſt agi ꝯͣ quēlibet poſſeſſorem. ff. e. l. i.§. ul. Sed illud nō eſt veruꝫ qꝛ illud intelligendum eſt de ſucceſſore vniuerſali. Uel pōt intelligi. ꝙ tūc agi poſſet ꝯͣ poſſeſſorē rei. quando poſſidens cam habet a deiectore ſuccedēdo in viciū. jͣ. e. ſepe. Uidet̉ tn̄ ꝙ in rebꝰ eccleſſaſticis poſſet agi ꝯͣ quemlibet poſſeſſorē. iij. q. i. reintegrāda. ⁊. ꝑ tō tū. ⁊. q. ij. c. ij. ⁊ qͣſi ꝑ totū. ⁊ sͣ. de iudi. qꝛ gu. ⁊. jͣ. e. ſepe. ar. xij. q. ij. cunqꝫ. ⁊. xvi. q. vi. ſi ep̄um. Hoc veꝝ ē ſed nō ꝑ interdictū vn̄ ui. ſed ꝯditione ex illo canone. iij. q. i. reintegranda. ⁊. iij. q. ij. c. ij. Ite coſ ueniri poteſt quilibet poſſeſſor iudicis officio. ar. jͣ. de ap. bone. uel ꝯditiōe ex illa decre. jͣ. e. ſepe. Sꝫ nōne ex eo ꝙ familia iſtiꝰ fecerat

niolentiā. ⁊ ad dn̄m res illa ꝑuenit. preſumendū eſt ex hoc de volū tate domini factam fuiſſe.i. q. iiij. qꝛ preſulatus. ⁊. jͣ. de teſti. ꝯſtitutis. ij. ⁊. ff. de mino. l. iiij. Sed hoc nō eſt verū. qꝛ poteſt eſſe ꝙ dn̄s vacuā poſſeſſionē inuenit. ⁊ ſic intrando violentia non fecit. vn̄ ta lē rem vſucapere poterat. inſti. de yſuca.§. qd̓ aūt. ⁊. ff. de yſuca. ſeg tur.§. ſi tu me ui ex puliſti. nec enim de facto familie ſue tenet̉ dn̄s. niſi man dauerit uel ratū ha buerit. ſed ſi ẜuus eiꝰ deiecerat. tūc te netur inquantū ad ipſum ꝑuenit. uel ſi nil ad ipſum perue nit tenetur noxalit̓ noīe ipſiꝰ ſerui. ff. d̓ ui ⁊ ui ar. l. i.§. ſꝫ et ſi. cū ꝗs. ⁊.§. ſe. Itē ſi familia alicuiꝰ de iecit aliquem. nō tn̄ noīe dn̄i. dn̄s illud nō pōt ratū habere ff. de ui ⁊ ui ar. ſi ui a me a ꝯtrario ſen ſu. ff. de nego. ge. ſi pupilli.§. ſꝫ ⁊ ſi ego niſi uelis dicere. ꝙ ẜm canones ratum poſſum habere. ꝙ meo nomine nō eſt geſtum. ix. q. iij. lugdonen̄. ⁊. xvi. q. i. c ul. ⁊. jͣ. d̓ his que fi. a p̄la. ſine. ꝯſen. ca. c. iij. ⁊ sͣ. de elec. qd̓ ſicut Itē noͣ. ꝙ licꝫ interdictū vn̄ ui nō detur niſi ꝯtra deie ctorem. ut dictū eſt. tn̄ actio qd̓ metꝰ cā datur ꝯtra quēlibet poſſidentem. ut. sͣ. de hiſ que ui me. cā fi. c. abbas. ⁊. c. ad audientiā. ⁊. xvi. q. vi. c. i. ⁊. ff. qd̓ me. ca ſi cū exceptione.§ aliqn̄. ⁊. C. e. ti. nō intereſt. ſimiliter in terdictuꝫ qd̓ ui aut clā. ff. qd̓ ui aut clā. ſemꝑ in pͥn. ſimilit̓ interdictum de no. ope. nūc. ff. de no. ope. nun. l. ul. EEt no. ꝑ hanc de c̓re. ꝙ a ſnīa lata ſuꝑ poſſeſſione mo mentanea appellatur ꝯͣ illud. ij. q. vi. ſunt quoꝝ. v̓. de poſſeſſione. ⁊ C. de momen. poſ. l. vna. ⁊. C. quo ap. nō re. quiſquis. vnde aliud ẜm canones. ⁊ aliud ẜm leges. Uel dic ꝙ. ll. ille intelligunt̉ in poſſeſſione adipiſcenda ut in legatario ⁊ in creditore ⁊ ſcripto herede ſꝫ ī interdicto vn̄ ui bn̄ pōt appellari. qꝛ ꝑ talē ſnīam pōt fieri p̄iudi ciū proprietati. C. vn̄ ui. ſi quis in tantā. ⁊ talis ſnīa diffinitiua ap hellat. sͣ. ut lit. nō ꝯte. accedēs.i. ⁊ sͣ. de iudi ſignificauerunt. p ¶ Motū. iiij. q. iij. teſtes. jͣ. de teſti. in preſentia. ⁊ sͣ. de renun. in p̄ ſentia. ⁊ sͣ. de elec. bone. i. ⁊. jͣ. de re iudi. ſicut. ¶Lim. vobis. inanis. ff. de dolo. nam. ⁊ is qui nil habet. eius periculo nil eſt. ff. de furtis. itaqꝫ fullo. ⁊. jͣ. de vſur. cum tu. ¶¶ Reſtitutus. qꝛ aliꝰ ipſum priuauerat eadē parte. vn̄ ſuꝑ ea nō po lerat ꝯueniri quouſqꝫ ipſe fuerit reſtitutus. ut. iij. q. i. ep̄i hͦ tn̄ inco ueniens vr̄ ut ſpoliatus repellat̉ per talē exceptionē qꝛ ſpoliator eſt ab alio ſꝑoliatus. Unde ſignat̉ ꝯtrariū. ff. de ui ⁊ ui ar. cū a te. vbi dicit ꝙ ꝯprimū deiectorē agi poteſt ⁊ non ꝯtra ſecundum. licet ip̄e ab alio ſit deiectus. Sꝫ dic ꝙ tūc agi pōt ꝯtra eū cum ipſe eſt ſoluē do uel in alio uel in equiualenti. ar. j. ut lite pen. eccleſia. ij. naꝫ nullus caſus excuſat latronē. C. de furtis. ſubtracto. Et ita pꝫ ꝙ ſpolialor habet interdictum vnde ui. ſi ipſe ab alio ſpoliet̉. sͣ. e. in lr̄is. ff. de ui ⁊ ui ar. l. i.§. qui a me. ⁊ hic. Itē eccleſia iſtius nō dꝫ puniri ꝓ pler delictū iſtiꝰ. xvi. q. vi. ſi ep̄m. Et ideo cū alias non ſit ſoluendo non pōt agere zamoren̄. cōtra oueten̄. qꝛ cū ſpoliatus fuerit a rege Epatū ſuo. nō pōt reſtituere qd̓ de fructibus alienis perceperat. do nec reſtitueretur. ideo dicit inanis eſt actio. ideo etiā dicit nō cōpel latis ipſum reſtituere. priuſꝙͣ ipſe taliter fuerit reſtitutꝰ ⁊cͣ. b Lim inter parrochialis. ⁊ ita poſſeſſorium pōt intentari cirlocū nullatenꝰ habuiſſe reſtitutio nis ſententiā a predicto abbate ꝓlatam: licet pars aduerſa ꝓponer̄t ꝙ preſumēdū eſſꝫ pro ſnīa iudicis qui motūᵖ animi ſui potuit ex cauſ alijs informare iuſtitia exigēte caſ ſantes. ¶Dem. Lim uobis dediſſe meminimꝰ in mādatis. ut oueten̄. epi ſcopum ad debitā ꝑtis reſtitutiōeꝫ ⁊ amoriū. dioc. quā tenebat cuꝫ ꝑ ceptis fructibus reſtituere cogere tis: ⁊ infra. Uerū quoniā inanisq ē actio: quā inopia debitoris exclu. dit: mādamꝰ quatenꝰ nō priꝰ epūꝫ ad r̄ſtitutōeꝫ fructuū ꝯpellatiſ quā ipſe fuerit taliter reſtitutꝰʳ ut reſtituere poſſit quod ꝑcepit de ꝓuenti bus alienis. ¶ Dem. Lim inter te ꝓ abbatia tua ⁊ pariſien̄. epūm noīe pariſiē. ( eccleſie ſuꝑ poſſeſſiōe iuriſ ꝑrochi alisº in ꝑrochia de mōte qōne ſuborta: ⁊ infra. Nos attēdētes: ꝙ ex eo ſolo ꝙ populꝰ predicte ꝑrochie timoreᵗ ſnīe ſue ꝑ aliquot dies ab ſtinuit a diuinis: nullā in eos iuris prochialis poſſeſſionem idē epūs fuerit aſſecutus: nec fuerit aliquo mō ꝓbatū: ꝙ eo tꝑe quo ſnīam ip ſe ꝓtulit: poſſeſſionē in ipſis iuris ꝑrochialis haberet. uel prius etiā habuiſſet: reſtitutiōem rei adiudi. care de iure nequiuimꝰ: cuꝫ ipſum non conſtiterit ſpoliatum. ¶. Dem in concilio generali. Epe ꝯtingit: ꝙ ſpoliatuſ per ſpoliatore in aliū re tranſlata dum aduerſus poſſeſſorē non ſub uenit̉ª per reſtitutiōis beneficium ca res incorporales. ſic sͣ. de cā poſ. cū eccleſia. t ¶ Timore ſnīe. Sed nunquid perdit poſſeſſionē. qui timore deuictus abſti net ab illa. ff. de acqui. poſ. poſſideri.§. ſi quiſ nunciet. ⁊. l. clā poſſidere.§. qui ad nundinas? Item nōne ex eo. ꝙ paret mandato alicuiꝰ. gerit ſe pro ſubdi to eiꝰ. ut. jͣ. de capel. mo. dilectus. ⁊. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore. qꝛ fac̄ ea que alij ſubditi faciūt. xx. q. i. quem progenitores? Sꝫ dic ꝙ talis timor non priuat ipſum poſſeſſione. qꝛ nō facit hoc animo obediendi. ſꝫ poti us deliberādi qd̓ ſibi expedi at. nō.n. gerit ſe quis ꝓ obedi ēte. ſi nō hͦ faciat animo obe diendi. ff. de acqui. here. pro herede. Itē ea rōne. qꝛ qui ex timore facit. iam non dicitur facere. jͣ. de reg. iu. qui ex ti more. Nota timorē excōicationis equiparari metui qui cadit in conſtantē virum. vn̄ nō p̄iudicat. Itē in tali dubio tutiꝰ eſt abſtinere. Itē excōicatio nō dat iuriſdictionem. nec ꝑ hoc acquirit poſſeſſionē qui ſic excōicat. b. cuꝫ ipſe tūc nō poſſideat. ut hic dicit. a ☞ Epe ꝯtingit. ſubuenit̉. Uerū eſt ꝙ ſpoliato n̄ ſubuenit̉ per interdictum vn̄ ui. ẜm canones. niſi ꝯͣ illuꝫ ꝗ deiecit uel mandauit uel ratū habuit. sͣ. e. cū ad ſedē. ī fi. ff. de ui ⁊ ui ar. cū a te. ⁊. l. i.§ deieciſſe. ⁊.§. ſe. ſed ſubuenit iudicis officio cōtra quēlibet poſſeſſorem. ar. sͣ. de iudi. qꝛ gu. ⁊. jͣ. de ap. bone ⁊ condito ne ex canone. ſiue dolo. ſiue ui. ſiue metu. ſiue alio modo rem ꝑdidiſſet ſemper ſubue nit̉. iij. q..i. reintegranda. licet actio de dolo detur tantū cō tra dolum facientē actio ve ro ꝙ metuſ cauſa ꝯtra quem libet poſſeſſorem. ff. ꝙ metuſ cā. ſi cū exceptione.§. aliquā do. ſimilit̓ actio qd̓ ui aut clā ff. qd̓ ui aut clā. l. ſēꝑ.i. rn̄ſo b ¶ Rigore. illius legis. ff. de ui ⁊ ui ar. cum a te. ⁊ ita ſcd̓m canones rigor iuris ciuilis n̄ eſt ſeruandus. jͣ. ti. ꝓxi. ⁊. c. i. ⁊ nimia ſubtilitas iuris quā doqꝫ pernitioſa eſt. C. ad tre bel. l. pe. ⁊ sͣ. de iudi. dilecti. ⁊ di. xlviij. hinc etenim. v̓. paruo. aut etiā in verbo ſepe. c ¶ Scienter. Sic ergo ſolus ille poteſt conueniri cōditione ex canone iſto. ꝗ ſcienter recipit rem alienam. ſic.s. de iudi. qꝛ gu. ſed ſi ignoranter recipit coueniat̉ conditione ex illo canone. iij. q. i. reintegrāda. sͣ. Nō intelligas ꝙ hic dr̄. cū quis alienat rē litigioſam. uel de qua timet̉ fieri ꝯtrouerſia. qꝛ ſi aliena tur res litigioſa nulla eſt alienatio. C. de litig. l. ij. ⁊. jͣ. ut lite pen. c. iij. Si aūt alienat rē non litigioſam. ſed de qua ſperat̉ litigiū tenet̉ ad intereſſe.i. quan ti intereſt illius rem alienatā non eſſe. ff. de alie. iu. mu. cā. fa. l. i. de hoc trac tatur. sͣ. de alie. iudi. mu. c. i. vbi de hoc d ¶ In viciū. qꝛ uiciū rei ſequit̉ omnem poſſeſſorem. C. de acqui. poſ. vicia. ⁊ facto actoris ſucceſſio damnatur heredis.i. q. i. cito turpem. ⁊. jͣ. de pe. in qui buſdā. ⁊. jͣ. de immuni. ec. aduerſus. in fi. e ¶ Detinere iniuſte. Nota ꝙ iura ꝓ eodem reputāt auferre ⁊ detinere iniuſte. ut hic. xvi. q. i. decime ſimiliter auferre ⁊ nō dare. xlvij. di. ſicut. ⁊. xlij. di. §. i. xij. q. ij. indigne. ar. ꝯͣ. xij. q. ij. ⁊. ſi illi. in prin. f. Iſanis. conſtat.ſ. per euidentiā facti. cuꝫ eſſet notoriū ep̄m ibi poſſeſſio ¶ Inem habuiſſe. ſic.s. e. cuꝫ ad ſedē. ad fi. nec poterat aliqua tergiuerſatio ne celari. ⁊ ſic notorium erat. jͣ. de cohabi. cle. ⁊ mu. c. ul. ſuper illa poſſeſſiōe. de qua dubietas eſſet. cautio preſtatur. g ¶ Sufficienti. ſimile. jͣ. de ſequeſtra. poſ. c. i. ī fi. de ver. ſig. c. ex parte. ſuffici ens cautio erit. ſi pignora vel fideiuſſores dentur. ff. mandati. ſi mandato. §. ult. ⁊. ff. de fideico. lib. l. gͦ.§. adijci. h ¶ Poſſeſſionem. ꝙ dicit poſſeſſionem. hic comprehendit poſſeſſionem caſtrorum. ⁊ poſſeſſionem iurium. que lucanus epiſcopus habebat in caſtris. de quibus contenditur. ⁊ ſic comprehendit poſſeſſionem affectuū ⁊ penſionum. qua poſſeſſione epiſcopus non fuerat ſpoliatus. ut. jͣ. ſequit̉. vnde debuit facere ſubdiaconus iſte ꝙ epiſcopus plene ac libere poſſet percipere pe ſiones ⁊ affictus. qd̓ cum non fecerit non ſeruauit formaꝫ ſibi datam. ⁊ ideo ſpoliato ꝯmodo poſſeſſionis amiſ ſo ꝓpter difficultatem ꝓbationuꝫ iuris ꝓprietatis amittit effectū. un̄ non obſtante iuris ciuilis rigore ſancimus: ut ſiquis decetero ſcien terᶜ rem talē receꝑit: cuꝫ ſpoliatori quaſi ſuccedat in uiciūª: eo ꝙ non multū interſit quo ad periculū aīe iniuſte detinere ac inuader̄ alienū ꝯtra poſſeſſorē huiuſmōi ſpoliato ꝑ reſtitutionis beneficiū ſuccurra tur. ¶Reg. ix. epō lucan̄. Iſanis ac lucanis ciuibꝰ per grauē diſcordiā quādiu inter ſe hūerāt: afflictis grauit̓ ⁊ attritis ⁊.jͣ. P. ſubdiacono nr̄o dedimuſ ī mādatis ut poſſeſſionē quā ī quibuſdā caſtris ꝯſtat lucanā eccleſiā hūiſſe: ſibi priꝰ plene ac libere ſic̄ tꝑe mote diſcordie hūerat r̄ſtituta ⁊ ſuꝑ ea de qua dubietas oriret̉ ſuf ficiētiᵍ cautiōe recepta: ꝙ iuri corā nob̓ predci piſani parerēt: ꝓlatas ꝓ occupatiōe caſtroꝝ ipſoꝝ ī eos ſnīas r̄laxaret: ⁊ īfra: Piſaniſ igit̉ aſſerētibꝰ: ꝙ ꝑ te ſtabat: quo min tibi iuxta mādatū nr̄ꝫ fieret reſtitu tio: ⁊ īſtāter petētibꝰ ut dc̄as ſnīas prefatꝰ ſubdi. relaxaret. ipſe receptis cautiōibꝰ de parendo iuſticie corā nob̓ ſnīas relaxauit eaſdē ꝑꝑ quod tu reputās te grauatū: ad no ſtrā pn̄tiā acceſſiſti īpugnaturꝰ pro ceſſū ſubd. ſepedicti: ⁊ īfra. Por ro duo in nr̄o ꝯtinebāt̉ mandato: ut uidelicet poſſeſſio quā cōſtabat lucan̄. eccleſiā hūiſſe tꝑe mote diſcordie: priuſ reſtitueret̉ eidē: ⁊ ut eiuſdē poſſeſſiōis reſtitutio fieret plene ac libere: ſicut eaꝫ habuerat

proceſſus nullus fuit. ut dicit in fi. i ¶ Alterū ad modū. No. ꝙ cum duo mandāt̉ principaliter. nō ſufficit alterū ſine altero adimpleri. ut hic pꝫ. Primū fuit ut poſſeſſio caſtroꝝ reſtitueretur ep̄o. iſtud in facto ꝯſiſtit. hic facto opus eſt. Secundum ut poſſeſſionis reſti tutio fieret plene ac libere. ſicut habebat eā tꝑe mote diſcordie. ⁊ iſtud ꝯſiſtit in modo. ⁊ hec duo ſub vno includebant̉. ut pꝫ in pͥn. v̓. ut poſſeſſionē quā ⁊c̄. ſub illa forma duo mandant̉ ſic. jͣ. ti. ꝓxi. c. cū dilecti. ⁊. ff. de arbi. celſus. Et ita pꝫ hic. ꝙ ſi quiſ peccat tam in facto ꝙͣ in mō. uel in altero tantum. nō ualet ꝙ agit̉. ſic. jͣ. ut ec. bn̄fi. ut nr̄ꝫ ſicut etiā ſi quis peccat tam ī ꝑſonā electi ꝙͣ in moduꝫ electionis. nō valet qd̓ agit̉. sͣ. d̓ elec. ſuꝑ eo. ⁊. c. qꝛ ꝓpter. Et ita ē optimū. ar. ꝙ forma mā dati diligent̉ ſeruanda eſt. sͣ de reſcrip. cum dilecta. ⁊ sͣ. d̓ ot. dele. venerabili. k ¶ Fuit tn̄ in modo peccatū. hic expreſſe pꝫ qͣliter pecca uit in modo. qꝛ cū ipſi piſant ꝯfiterent̉ ep̄m habere penſio nem ⁊ affictus in caſtris pre dictis. ⁊ ipſi eam poſſiderent ep̄s nō habebat plenā liberta tem percipiendi hic penſiōe ⁊ affictos. immo in eoꝝ ptāte erat ipſum admittere uel repellere. ut. jͣ. ſequit̉. gͦ ep̄s nō habebat plenā libertatē. quia hec ptās pēdebat ex ptāte illoꝝ. sͣ. de ꝓcur. accedens. vn̄ capellanꝰ debebat caſtra iſta ep̄o reſtituere. qd̓ ſi nō fece rit. peccauit in modo. qꝛ ſi du bitabat̉ de poſſeſſione caſtro rum de penſionibus ⁊ afficti bꝰ nō dubitabat̉. ⁊ ita quod ꝯſiſtebat ī modo certificabat id qd̓ reſpiciebat in factuꝫ. e ita ſiue dubitetur de poſ. ſiue nō. exquo cōſtabat de penſio nibꝰ ⁊ affictibꝰ. plena ac libe ra debuit fieri reſtitutio ca ſtroꝝ in quibus habebat pēſiōes. b. l ¶ Ea plene ac libere. Noͣ. ꝙ qui reſtituit̉. plenā habet re ſtitutionē in priſtinā cām. ff. de ui ⁊ ui ar. l. i.§. qui ui deie L ctus.§. non ſoluꝫ. ſic ⁊ vacua poſſeſſio nō tradit̉ emptori. ſi aliꝰ in ea ſit cā legatoꝝ uel fideicō. ff. de ac. emp. ⁊. ven l. ij.§. vacua. qn̄qꝫ fit reſtitutio. ſed non plena. sͣ. e. lr̄as. ſꝫ illud ꝓpter periculū anime. m ¶ Irritū. Noͣ. ꝙ dicit irritum. Et ita pꝫ ꝙ iudex ꝗ nō ſeruat formaꝫ mandati. ipſo iure irritū eſt qd̓ facit ſicut. sͣ de reſcrip. cum dilecta. vbi de hoc. a Ad hoc cū ꝯtingat multotiens. non ergo ſemper. qꝛ aliquando conti max excommunicatur. ut. sͣ. ut lit. nō ꝯte. tue. ⁊. c. quoniam. b ¶ Cauſa rei ſeruande. in qua iudex eū tueri dꝫ. ff. ne uis fi. ei qui ī poſ. mit. l. i.§. i. ar. jͣ. de re iudi. cum aliquibus. ⁊. jͣ. de ſimo. querelā. in fi. ⁊. ff. de ori. iuris. l. ij.§. poſt originem. c ¶ Cuſtodiendā. qui.n. in poſſeſſionē mittit̉ ex primo decreto. tantū cuſtos efficit̉. ⁊ nō poſſeſſor. jͣ. ti. ꝓxi. c. ul. de hoc pleniꝰ dr̄. jͣ. e. cōtingit. ff. de acqu. poſ. poſſideri.§. ul. b. d ¶ Nanciſci. licet impediat̉ ab aduerſario. ne poſſeſſionē nanciſcat̉. ſemꝑ tn̄ intelligit̉ poſſidere. ar. ff. de bo. auc. iu. poſ. ꝙͣuis. ⁊ eſt expreſſum. jͣ. e. ꝯtingi ſi vero impediat̉ ꝑ aliū. ille tenet̉ ei ad intereſſe. ff. ex qui. ca. in poſ. eat̉. ſi ꝗs creditorem. hoc intelligo ſi fuerit ſoluendo. alias obtinet qd̓ dictum eſt. ar. ff. de do. ⁊ eleganter.§. ſi dolo. ⁊. ff. d̓ eo per quē factū eſt. l. ul. i. rn̄ſo. e ¶ Rīgor. ar. ꝙ ſubtilitas iuris ſiue rigor ẜm canones nō eſt ſeruādus. ut. sͣ. ti. ꝓxi. ſepe. vbi de hoc. ⁊ ita videtur ꝙ rigor ille inſti. ui bonoꝝ raptoꝝ.§. ij v̓. ſed ne talia. ⁊. xxvij. q. ij. priuſꝙͣ. ⁊. C. vn̄ ui. ſi quis in tantā. ⁊. xvi. q. placu it. non debeat ẜm canones ſeruari. arg. sͣ. ti. ꝓxi. ſepe et. sͣ. de iura. calū. lr̄as. tempore ſupradicto: quorū primū ad factum: alteruꝫ uero referebat̉ ad modū: unde licet prout pars pi ſanorū dicebat: in facto mādati for maꝫ ſubdiaconus ipſe adimplere nequiuerit: quia non poterat face re tibi reſtitui poſſeſſionē caſtrorū de qua non conſtabat eidē: nec eti am ẜm ꝙ tuipſe dicebas affictuuꝫ ⁊ pēſionū poſſeſſio poterat tibi re ſtitui: quia ea non fueras ſpoliatuſ fuit tamen in modo peccatū: quia debuit facere ut piſani poſſeſſionē penſionū ⁊ affictuū: quā per eoruꝫ confeſſionē conſtabat te in caſtris predictis habere tibi dimitterent pleneⁱ ac libere: ſicut eccleſia tua il lā habuerat tempore mote diſcordie. quod quidē eſſe non poterat niſi piſani caſtra ipſa omīno dimit terent qꝛ illis detinentibus caſtra ⁊ munitiones caſtrorum: in quibꝰ dictas penſiones recipiſ ⁊ affictus ea plene ac libere habere non poſ ſes. ſicut habebas quando ipſi ca ſtra eadem minime detinebant: eo ꝙ quādiu ea detinent in eorum po teſtate relinquitur te non admitte re uel r̄pellere quādo uelint. His ergo diligenter auditis proceſſum huiuſmodi de fratrum noſtrorum conſilio irritum iudicamus. De dolo ⁊ contumacia. ¶ Lex. tertius herforden̄. epō. D hoc cuꝫ contingat actorem multotiens mittendum eſſe in poſ ſeſſione cā rei ſeruande propter abſentiam LI ꝑtis aduerſe: ⁊ per eius doluꝫ ſiue potentiā non poſſit rem cuſtodien dam nanciſci: ac īminēte fine an ni reus ne poſſeſſionē amittat: debitā offerat cautiōeꝫ: cuiuſmodi ſit pena mulctādus: qꝛ iuſſiōi non pa ruit iudicis: a nobis tua frat̉nitas requiſiuit. Ad quod dicimus: ꝙ ī eccleſiaſticis ꝑſonis: ⁊ negocijs ri ⁊. jͣ. d̓ rap. cū cāꝫ. ⁊. c. ul. ⁊. ij. q. vij. lator. ⁊. xvi. q. i. frater nr̄. xij. q. ij nulli. Rigor talis non ſeruatur in cauſis eccleſiaꝝ ⁊ minoꝝ. quibut ꝯſulit bn̄ficio reſtitutionis. ſed in cauſis priuatoꝝ bn̄ ſeruat. ut. C vn̄ ui. meminerit. ⁊. l. ſi quis. ⁊ qd̓ dr̄ in. c. placuit. cauſe ſue detrimē tum patiatur. hoc veꝝ eſt quo ad iudiciū poſſeſſoriū ẜm quoſdaꝫ ſed a proprietate n̄ repellit̉. ut ibi in fi. dr̄. uel ipſe nō ſtabit in cā pro re illa. ſed clerici illiꝰ eccleſie. uel pōt intelligi detrimentū patiet̉ in rebꝰ ꝓprijs. xij. q. iiij. quicunqꝫ. f ¶ Periclitatur. cuꝫ enim nullū fiet ei p̄ iudiciū. ex hoc non expedit. ꝙ rigor ſe uetur. ſed ſi iuſtitia periclitaret̉. ex hoc puniret̉ ad itereſſe ff. ne uis fi. ei qui in poſ. mit. l. i. rn̄ſo. i.§ hec aūt v̓ba ⁊. ff. uti poſ. ſi duo.§. ult. ad expenſas tn̄ punit̉. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. ut lite nō ꝯte. quoniam.§. in alijs. ⁊. jͣ. d̓ pe. ca lumniā. ⁊.sͣ. d̓ arbi. dilecti. ſed hoc ideo dicit qꝛ iudex eccle ſiaſticus non impo nit penā ſiue mulctā quam imponeret ſe cularis. ff. ſi qui in ius vo. nō ierit. l. ij. §. ſi quis. ibi extraordinariā penā imponit. ad idē. ff. de iudi. l. ij.§. ult. ber. ¶ X litteris. con tumaciter mul tis modis committitur ꝯtumacia. qn̄qꝫ attendit̉ reſpectu nō veniētis. ut hic ⁊. jͣ. e. cuꝫ dilecti. ad fi. qn̄qꝫ reſpectu nō reſtituētis. ff. de rei uen. qui reſtituere. qn̄qꝫ reſpectu non rn̄dentis. uel obſcu re rn̄dentis. qd̓ idē eſt ac ſi nō reſpōde deret. ff. d̓ interro ac. de etate.§. qui ta cuit. ⁊.§. nihil. qn̄qꝫ reſpectu nō iurātis ut. ff. de inreiu. ma nifeſte. qn̄qꝫ reſpe ctu recedētis infe cto negocio. jͣ. eo. ꝓ ut. ⁊. xi. q. iij. certu. ⁊.sͣ. de ꝓcu. conſtitutis. xviij. di. ſi quis autē. ⁊ sͣ. de iudi. c. i. ⁊ qn̄qꝫ reſpectu non ex hibentis. ff. de ap. creditor.§. iuſſus. h ¶ Religiōis. ar. ꝙ cū religioſis mitiꝰ agēdū ē. xij. q. ij. religioſaꝫ. ⁊ ff. de relig. ſunt ꝑſone. in fi. i ¶ Sequeſtrari. hoc de iure fieri nō dꝫ niſi ī caſibꝰ. jͣ. de ſeq̄ſtra. c. i. ⁊ ul. vbi de hoc. ſꝫ d̓ gr̄a hͦ fecerūt. cū debuiſſet monachos miſiſſe ī poſſeſſionē cā rei ẜuade. sͣ. ut lite n̄ ꝯte. tue. ⁊. c. quoniam.§. in alijt ſed hic noluerunt ſeruare talem rigorem. k ¶ Preiudicar̄ pͥoribꝰ videbant̉. qͦ ad opi. illoꝝ canonicoꝝ. ſꝫ n̄ e ita l ¶ Indiffinite ꝓpt̓ talē mētionē gn̄alem ſeu in diffinitiua pͥores lre nō reuocant̉ ꝑ poſteriores. ſꝫ exp̄ſſā dn̄t facere mētionē d̓ pͥoribꝰ. s d̓ of. del. ex lr̄is. ⁊. jͣ. d̓ re iud. int̓ moͣſteriū. ⁊. jͣ. d̓. co. cle. ⁊. mu. ſr̄ eo m ¶ Expenſas. ſic. sͣ. de reſcrip. ceteruꝫ. in fi. ⁊. c. ex parte. ⁊. c. ul. vbi de hoc. ⁊. jͣ. de ap. ut debitus. b. n ¶ Auſam que. aduerſariꝰ.ſ. R. filius agathe qui fuerat actor. ut ut pꝫ. jͣ. qui fi. ſunt legit. cauſam que. o ¶ Citatus legitime. trinis edictis. uel vno peremptorio ꝓ oībꝰ. xx iiij. q. iij. de illicita. ⁊. ff. de iudi. ad peremptoriū. ⁊. l. nonnun ꝙͣ gorᵉ ⁊ diſtrictio iuris nō requiritur ſed cū iuſticia ꝓpter hoc non peri clitatur: pacienter admitti debet: cum reus per cautionem ſtandi iu dicio ſe aſtringit. ¶ Dem abbati de rameſe ⁊ archid. helien̄. E lr̄is ueſtris accepimus: ꝙ cū uobis cām que inter mōa chos de etoll. ⁊ canonicoſ lincon̄ ſuꝑ eccleſijs de. v. ⁊. M. uertitur duximꝰ admittēdā: ⁊ canonici cita ti legittime ſe ꝯtumaciterᵍ abſenta. rint uos: licet monachi eſſent: ob ꝯtumaciā aduerſe ꝑtis ī poſſeſſionem rerum pętitarū mittēdi: ītuitu tamē r̄ligiōis mitiuſ agere cū eis uolētes poſſeſſionē ſequeſtrariˡ feciſtis ut ſic ſaltē canonici affecti tedio ſtare iudicio cogerētur. tandē monachis eccleſias ſibi poſtulāti bus reſtitui canonici reſpōderent auctoritatē ueſtrā penitꝰ expiraſſe eo ꝙ ad alios iudices lr̄as īpetra rūt: que preiudicare prioribꝰ uidebant̉. Ueꝝ quoniā in poſterio. ribuſ lr̄is non fuit mētio facta prio rū: nec in eis noīa ꝯtinebant̉ eccle ſiaꝝ: que in prioribꝰ poſita fuerāt ſed indiffiniteⁱ dicebatur ſuper qui buſdā eccleſijs: nos attēdētes ma litiā ⁊ dolum nulli pr̄ocinari debe re: mādamꝰ quatenꝰ predictā cāꝫ ẜm formam prioꝝ lr̄aꝝ nō obſtan tibꝰ poſterioribꝰ terminetis: expē ſas quas ꝓpter hoc mōachi feciſ. ſe noſcūtur eis a canonicis reſtitui faciētes. ¶ Idem exonen̄. ⁊ vuin ton̄. ępīs ⁊ abbati herforden̄. Auſam que inter.f. ⁊ r. filiū agathe de natiuitate ipſiꝰ. A uertit̉: uobis fratres epī ⁊ lōdon̄. epō ꝯmiſimꝰ terminādaꝫ: ⁊ infra. Ceteꝝ ſi aduerſariꝰⁿ ſuꝰ legittime citatꝰº ad pn̄tiā ur̄am accedere uel iudicio eccleſie parere cōtēpſerit: aut etiā ſe abſētauerit: cū de anglia r̄ceſſiſſe dicat̉: ꝓcuratorē eiꝰ ſi quē reliquerit ꝯuocetis: qui ſiue uene rit ſiue nō: aut ſi ꝓcuratorē nō dimi

¶ Ad domū. no. ꝙ citādus eſt ſemꝑ aliꝗs ſi inuenit̉. iiij. q. v. ꝗſꝗs 2 j. ꝗ ma. ac. poſ. c. i. ⁊. jͣ. e. venerabilis. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. c. ul. demū citari. pꝫ ꝓcurator ſi quē dimiſit. quē tenet̉ dimittere ꝗlibꝫ. ⁊ maxīe poſtq̄ eſt citatus. alias ꝓcederet ꝯͣ eū tanꝙͣ ꝯͣ ꝯtumacē denuntiationibꝰ ad domū uel ad eccleſiā abſentis factis. ut hic. ⁊. jͣ. e. venerabilis. ⁊ jͣ. ti. ꝓxi. c. ulti. ⁊. ff. ex qui. ca. ma. iteꝫ ait.§. hͦ aūt. ⁊ amici ſūt requirēdi. ut. ff. e. l. gͦ. ff. de dam. in fe. l. iiij.§. p̄tor. xvi q. iij.§. pot. v̓. ſi is aūt. ⁊. ff. de lib. ag. l. i. i. rn̄ſo. ⁊. ff. ex ꝗ ca. in poſ. ea. l. hoc aūt. Preterea dicit̉ hic receptis teſtibꝰ alteriꝰ partis ad ſētentiā ꝓcedatis. et iō ꝯͣdicit exp̄ſſe. jͣ. ti. ꝓxi. c. fi. vbi dr̄ꝙ ſi citatus ꝓcuratorem nō dimiſit. de nunciatione ad domuꝫ facta cā cuſtodie in poſſeſſioneꝫ mittat̉ actor. uel ex cōicet̉ ſi miſſio fieri non pōt. ⁊ hic dicit ꝙ teſtes ⁊cͣ. ⁊ sͣ. ut lite nō ꝯtē. quoniaꝫ §. in alijs. ⁊. c. tue. qͣ liter gͦ intelligit̉ hec decre? dicas ꝙ hec nō ꝯͣdicit illis. qꝛ in alio caſu loquit̉ ꝯͣria locū hn̄t. qn̄ reus eſt cōtu maciter abſens. nec dimiſit ꝓcuratoreꝫ. tūc lite nō ꝯte. mittit̉ actor in poſſeſſionē cauſa cuſtodie. hec decre. loquit̉ qn̄ actor eſt abſens. ⁊ reus pn̄s. tunc.n. ꝯͣ actorē abſentē recipiunt̉ teſtes lite nō ꝯteſ. et ſentētia pōt ferri. ut dicit in fi. ⁊ ſic loquit̉ etiā aut̉. C. qūo ⁊ qn̄ iudex. aut̉. qui ſemel. ⁊ in aut̉. de litig.§. oēm. col. viij. ⁊. R. filius agathe ꝯͣ quē ꝓcedit̉ erit actor. ⁊. F. reus. ut pꝫ. jͣ. qui fi. ſint le. cām que ⁊ ille. R. impetrauit lr̄as illas quibꝰ agebat ꝯͣ. F. ſuꝑ hereditate aui ſui. ⁊. F. impetrauit lr̄as iſtas. ⁊ illas.s. d̓ of. del. cām. que. ⁊ iſte. F. impetrauit remotionē vniꝰ iudicis. ⁊ fecit addi illud qd̓ hic dicit.ſ. in. v̓. ceteꝝ. quidā dixerūt ꝙ lis fuit hic ꝯte. ſed nō eſt veꝝ. de hͦ dicet̉ pleniꝰ. jͣ. ti. ꝓxi. rō eſt qͣre in abſentia actoris recipiunt̉ teſtes lite nō ꝯtē. ⁊ nō in abſentia rei ꝯtumacit̉ abſentis. qꝛ maior eſt contu macia actoris ꝙ rei. ⁊ ſi actor nō venit qui aliū ad iudiciū prouoca uit p̄ſumit̉ potiꝰ ꝯͣ ipſum ꝙͣ ꝯtra reū abſentē. vn̄ rei fugiētes appel lant. ut in. l. properandū. C. de iudi. ⁊ actor dꝫ vti intentione ad im plendā ſuā cam. reꝰ dꝫ extenuare cām. iiij. q. iiij. c. i. ⁊ ī aut̉. de litig. §. oēm. vbi reddit̉ hec rō. col. viij. ⁊ ideo potiꝰ parcit̉ reo. qꝛ facit io a quo denominat̉. actor vero ꝯͣrium eiꝰ qd̓ dꝫ. ⁊ eo abſēte pn̄t recipi teſtes ⁊ ſnīa ferri. ⁊ qꝛ fauor ꝯſiderat̉ ex parte rei. qꝛ rei fauorabiliores ſunt ꝙͣ actores. ⁊ ideo iura voluerūt eis potiꝰ ſubuenire ꝙͣ actoribꝰ. cū pͥma facie ſit p̄ſumptio ꝓ eis. jͣ. de ꝓba. ex litteris. ⁊ ne ſit ī ptāte actoris. cū voluerit reū vexare. ⁊ ideo neceſſe hꝫ litē vſqꝫ ad finē ꝑducere ſi reꝰ voluerit. ut in autē. p̄miſſa qui ſemel. r ¶ Formā. jͣ. qui fi. ſunt legi. cauſam que. j. b. Prout. ꝯtumacit̉: ꝯtumax eſt qui cum dꝫ parere nō paret. ff. de re iudi. cōtumacia. alias latitare nō videt. qui ſi p̄ſens eſſet nō cōpellit̉ rn̄dere. ff. de iudi. nō vr̄. ⁊. ff. de peculio eo tꝑe. ff. ſi ꝗs. in ius uo. nō ie. l. ij. alios modos ꝯtumacie. hēs. sͣ. ut lite nō ꝯt. quo nia.§. i. ⁊ alios modos notaui. sͣ. e. ex litteris. ¶ Cautionē. no. ꝙ ſola ꝓmiſſio ſufficit ꝓ cautione iſta. vbi n̄ fuit ex cōſcatꝰ. uel data poſſeſſio. ff. de iudi. l. ij.§. ſed ſi dubitetur. ⁊ nō ob ſtate iuratoria cautione ex iuſta cā poterit appellare. ff. qui ſatiſda. cog. l. ul. ⁊. jͣ. de appel. ad hec. nec etiā pena cōmitteret̉. ſi eſſet appo ſita. ff. rē ra. ha. l. iij.§. falſuſ. ⁊. ff. iudi. ſol. cū apud. ſꝫ hic nō appella uit ex iuſta cā. ⁊ ideo dicit iuramēto ꝯtempto. vn̄ incidit in ꝑiuriū u ¶ Aduocati. qn̄ inducie dāde ſunt p̄textu aduocati. dictū eſt. sͣ. ut lit. nō ꝯte. c. i. f ¶ Inſtante. ꝑinde eſt ac ſi a iudice interrogaret̉. ff. de interro. ac ſi ſiſſe.§. i. ⁊ ꝑ talē interrogationē ⁊ rn̄ſionē fuit lit. ꝯte. facta. ut dr̄ in ſū nec diſtinguit̉ ꝑ quē fiat interrogatio. sͣ. de lit. ꝯte. c. vno. in glo. ⁊ inielligo libellū ſuꝑ decimis illis porrectū. in quo decime petebant̉ ⁊hſatis colligit̉ ex ipſa lr̄a vbi dicit decimas de quibꝰ ꝯtentio erat licet quidā dixerūt. ꝙ libellus ſi fuerit hic porrectus. ⁊ ꝑ hͦ volūt ꝓ bare ꝙ ſine libello poſſit iudiciū exerceri. uel pōt intelligi inſtante aciore.i. ad inſtātiā actoris iudex ipſū īterrogauit ⁊ reꝰ rn̄dit. ꝙ. xl. aſinis poſſedit. Sed veritas fuit. ꝙ actor interrogauit. ut pꝫ in anti qua. ⁊ ſatis pōt valere talis ꝯteſtatio. ſicut valet rn̄ſio ad interroga liones aduerſarij facta. ff. de interro. ac. ac ſi ſine. ſit: denūciatiōibꝰ adᵖ domuꝫ eius miſſis receptis teſtibus alterius ꝑ tis iuxta dictā formāʳ ad proferēdā ſententiam procedatis. ¶TRbanus tertius de nouo loco ⁊ de vuiger̄. prioribus. Rout nobis: ⁊ infra. Reuꝫ: qꝛ cōtumaciterº a pn̄tia ueſtra receſſerat iuratoriaꝫ coegiſtis ex ponere cautionē ꝙ corā uobis iuri pareret. Cūqꝫ die prefixa ur̄o ſe cōſpectui pn̄taſſꝫ: pretextu aduoca tiᵘ quē nō habebat: reſpōdere ſolita malitia recuſauit. Tandē actore īſtāteˣ r̄ſpōdit: ꝙ. xl. ānis decimas de quibꝰ erat ꝯtentio ꝑcepiſſet ua rijſqꝫ poſtmodū excuſatiōibꝰ utēs in uocē ap. ꝓrupit: ⁊ ꝯtumaciter iu ramento cōtēpto receſſit ¶ Ideoqꝫ mādamꝰ: quatenꝰ ad cōuincēdaꝫ eius malitiā ſemel eū ad u. pre. cō uocetis: ⁊ ſi uenerit fineꝫ īponatis y ¶ Ad ꝯuincēdā. No. dilationē dari ad ꝯuincendā malitiā. ſi. ī aut̉. ut cū de ap. cog.§. ſꝫ hͨ. col. viij. ⁊. C. de iudi. aut̉. iubemꝰ. ⁊. jͣ. e. cū oliꝫ. īmo etiā iudex ei facere gr̄aꝫ pōt poſt ꝑemptoriū edictū. ut iterū citet ipſū. sͣ. d̓ of. del. ꝯſuluit z ¶ Utpote. exp̄ſſiuū veritatis eſt. ſicut illud vidimꝰ glorā eius gloriā qͣſi vni geniti ⁊cͣ. ⁊ pꝫ hoc ex eo. ꝙ pōt ferri ſnīa. ut. jͣ. ſequit̉. ⁊ ¶ Terminetis. ſi liquet d̓ cā aliqͣ uel liquere pōt. qꝛ pn̄t re cipi teſtes uel ſi nō liquet uel liquere nō pōt. adiudicabitu. tantū ei poſſeſſio. Ideo no. cū aliꝗs ꝯuenit̉ actione reali ⁊ fuerit abſens ꝑ ꝯtumaciaꝫ. ita diſtīgue. aut lis eſt ꝯteſta ta. aut nullo modo ꝯteſtata. Si lis eſt ꝯteſtata. ut hic. aut liquet de cā uel pōt liquere. aut non. Si liquet de cā uepōt liquere. qꝛ recepti ſunt te ſtes ⁊ inſtrumenta ꝓducta ⁊ ꝯfeſſiones facte. uel pn̄t reci pi. tūc ꝓcedat̉ ad ſentētiā diſ finitiua ẜm merita cāe abſoluendo uel ꝯdemnādo ẜm tenorē illiꝰ. l. C. de iudi. ꝓperā duꝫ.§. ſin aūt. ⁊ hic. ⁊. iij. q. ix decernimꝰ. Si aūt nō liquet nec liquere pōt. qꝛ actor nul los teſtes inducit uel inſtr̄a ꝑ que poſſit ꝓbare de iure ſuo tunc adiudicāda eſt poſſeſſio tantū actori ſalua qōne ꝓprie tatis abſenti. ut hic dr̄. ⁊. C. qūo ⁊ qn̄ iudex. ꝯſentaneū. ⁊ erit ſtatim verꝰ poſſeſſor. Si vero lis eſt qͣſi ꝯte. ſaltē ad interrūpendā p̄ſcriptionē. puta cū quis ꝯuenit̉ ꝗ poſſidet noīe alieno dn̄o in iudicio noīato ⁊ facta denunciatiōe ⁊ ipſo legitīe citato. ſi non uenerit tūc adiudicat̉ poſſeſſio ipſi actori ſalua qōne ꝓprietatiſ abſēti. sͣ. ut lite nō ꝯte. quoniā frequenter.§. ꝙ ſi ſuꝑ rebꝰ. ⁊. C. vbi in rē ac. l. ij. ⁊ ita idē eſt qn̄ lis eſt ꝯte. ⁊ nō liquet de cā. ſicut qn̄ eſt qͣſi ꝯte. Si vero nul lo mō lis eſt ꝯte. reo ꝯtumacit̉ abſēte. tunc mittēdus eſt actor in poſſeſſioneꝫ rei petite cā cuſtodie. sͣ. ut lit. nō ꝯte. quoniā.§. in alijs. ⁊. C. de preſcrip. xxx. uel. xl. an. ſi quis emptiōis.§. pe. v̓. ſed ſi ꝗs v̓o ꝑ vim. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. c. ul. ⁊ tūc re us vſqꝫ ad annū poterit recuperare poſſeſſione reſtitutiſ expēſis ⁊ p̄ſtita cau tione iudicio ſiſti. anno elapſo nō audiet̉. niſi ſuꝑ ꝓprietate. ut in p̄dictis cōcordantijs. quoniā frequēter.§. ⁊ in alijs. ⁊. l. ſi quis emptiōis. ⁊ hec vera ſūt reo abſente ⁊ actore p̄ſente. Si vero actor fuerit abſens ꝯtumacit̉ reo p̄ſente ⁊ petēte ⁊ in cā ꝓcedat̉. tūc ſi lis ſit ꝯteſtata. locū hꝫ qd̓ dr̄. C. de iudi. ꝓperādum.§. ⁊ ſiquidē. Si vero lis nō ſit ꝯte. locū hꝫ. C. qūo ⁊ qn̄ iudex aut̉. ꝗ ſe mel. ⁊ sͣ. e. c. ꝓx. qꝛ in caſu iſto pn̄t recipi teſtes lite nō ꝯte. ſi reꝰ petierit ſcd̓ꝫ qd̓ dicūt p̄dicta aut̉. qui ſemel. ⁊ sͣ. e. c. ꝓx. Et hec vera ſunt in actione reali. In ꝑſonali v̓o actione reo abſēte locū hꝫ qd̓ dr̄: sͣ. ut lit. nō ꝯte. quoniā.§. ult. ⁊. C. de bo. auc. in. poſ. aut̉. ⁊ qui iurat. tūc.n. mittit̉ actor ī poſſeſſionē bono rum ipſiꝰ rei ꝓ modo debiti declarati in libello. vt ibi dr̄. Si v̓o eſt talis cā ꝙ actor nō poſſit mitti in poſſeſſionē. dꝫ reꝰ excōicari. sͣ. ut lit. nō ꝯtē. tue. ⁊ ſiue ſit actio ꝑſonalis. ſiue realis. iudex illā penā pōt imponere que magis timeat̉ ad altera poſtea ꝓceſſurus. ut in decre. quoniā. in fi. qꝛ hoc ſolū bn̄ agit̉ ⁊c̄. xxiij. q. v. prodeſt. a ¶ Inē litibꝰ. ſi. jͣ. e. c. venerabilis. C. de agri. ⁊ cen. litibꝰ. li. xi. ⁊. C. de iu di. ꝓperandū. in prin. jͣ. de re iu. iurgantium. b ¶ Sine diſpēdio. sͣ. de elec. cū inter vniuerſas. ⁊ sͣ. ut lit. nō ꝯte. quoniā.§. i. c ¶ Et diu vacare nō poſſunt. jͣ. de conceſ. p̄ben. nulla. ⁊ sͣ. de elec. ne pro de fectu. ⁊. l. di. poſtꝙͣ. d ¶ Fundauerit. vel ꝑ teſtes. uel ꝑ inſtrumēta. uel ꝑ ꝯfeſſionē. uel ꝑ euidentiā facti. ut. sͣ. d̓ re. ſpo. cū ad ſedē. in fi. ⁊. C. d̓ exeep. ſi ꝗdē. uel ēt p̄ſumptiue. C. d̓ ꝓba. ſiue. uel ipſo cōi iure. xvi. q. vij. oēs baſilice. ⁊. xviij. q. ij. monaſteria. e ¶ Exceptionē. hic pꝫ ꝙ exceptio ꝑemptoria pōt obijci publicatis atteſtationibus ex eo ꝙ dicit. fundata intentione alterius partis. ſic. jͣ. de teſti. c. d̓ teſti bus. vbi de hoc. jͣ. de cog. ſpirituali. c. ul. f ¶ Expenſas. ſed nunꝗd hꝫ locum qd̓ hic dr̄ in expēſis in exceptiōibus dila torijs. que ꝓponunt̉ ante litē ꝯtē. ut deficiēs in ꝓbatione puniat̉ in expēſis. ſicut poſt litē ꝯte. quidā dicūt ꝙ ſic. ar. sͣ. de reſcrip. ceteꝝ. ⁊ sͣ. e. ex litteris. Ego credo ꝙ hic diſtinguendū eſt. ꝙ ſi calūnioſe ꝓponat aliꝗs exceptioneꝫ dilatoriā an̄ lit. ꝯte. ⁊ de hoc ꝯſtat euident̉. tūc dꝫ ꝯdemnari. ar. sͣ. de reſcrip. ceterū. ⁊. c. ul. ⁊ sͣ. e. ex lr̄is. qꝛ ibi euidenter apparet de malitia ipſiꝰ. alias nō credo excipientē ꝯdemnandū in expēſis an̄ litē ꝯte. niſi ꝯſtet de malitia ipſi us. ⁊ p̄cipue ſi ſuꝑ hoc iuratū eſſet de calūnia. ar. huiꝰ lr̄e a cōtrario ſenſu ex eo ꝙ dicit poſtꝙͣ altera pars intentionē ſuā fundauerit. gͦ ante litē ꝯte. nō vi detur cōdemnanda pars excipiēs. cū hoc habeat a iure. ꝙ poſſit proponere exceptionē. jͣ. de excep. paſtoralis. ⁊ p̄cipue vbi hꝫ veriſimilē cām excipiēdi. (ſed expēſe que p̄ſtant̉ ꝓpter ꝯtumaciā partis alteriꝰ. ille indiſtīcte p̄ſtantur qualēcunqꝫ cām litigādi habuerit ille cui preſtāt̉. jͣ. e. cū dilecti. ⁊. jͣ. de ſeque ſtra. ad hoc sͣ. ut lit. nō ꝯtē. quoniā.§. in alijs. C. d̓ iudi. ſancimꝰ. ⁊. C. qūo et qn̄. in aut̉. qui ſemel. ⁊. ff. de iudi. euꝫ quē temere. ⁊ in ꝯcil. lugd̓. jͣ. e. ti. actor. negocio ꝯpetētē. ꝙ ſi uenire ꝯtem pſerit cāꝫ utpoteᶻ lite que īgerit̉ ꝯte ſtata diffinitiua ſnīa t̄minetis: uel preſenti ſaltē adiudicetis poſſeſſio nē ſeruata dūtaxat queſtiōe ꝓprietatis abſenti. ¶ Inno. iij. Inemª litibus cupiētes īpo ni: ne partes ultra modū grauentur laboribꝰ ⁊ expenſis preſer tim cū de beneficijs eccleſiaſticis litigatur: que ſine diſpendio diu uacare non poſſunt: preſenti decre to ſtatuimꝰ: ut poſtquā intentionē ſuā altera ꝑs fundaueritq ſi reliqua forte uoluerit legitimā exceptōeꝫ opponere: quā nolit aut nequeat ī cōtinēti ꝓbare: qꝛ frequēter ad im pediēdū uel differēduꝫ proceſſum exceptionis huiuſmodi per excogitatam malitiā opponūtur: ad ſol uendas alteri. parti moderatas ex penſas: extunc in iudicio faciēdaſ

qui eſt. Inno. iiij. ⁊ tales expenſe ſtatim ſunt p̄ſtande anteꝙͣ audiat̉ sͣ. ut lite non ꝯte. quoniā.§. in alijs. ⁊. C. de iudi. ſancimꝰ. Itē illud regulare ꝯſueuit eſſe. ut in fi. litis victus victori in expēſis litis ꝯdemnet̉. jͣ. de pe. calūniā. ⁊ sͣ. de ma. ⁊ obe. c. ul. ⁊ in aut̓. de iudi.§. oportet. col. vi. ⁊. C. de epiſ. ⁊ cle. aut̉. ge neraliter. Sed in caſu iſto differētia eſt a ꝓximo caſu. vn̄ hic diſtinguit̉ ſicut in pͥori. vtrū habuerat ꝓbabi lē cām litigādi uel non. ⁊ vtꝝ ſit iuratum de cal. uel nō. Si eſt iuratū de calūnia. puta qꝛ talis cā eſt. vbi iurat̉. tūc non dn̄t ꝯdemnari in expēſis. qꝛ non eſt veriſimile ꝙ aliquis ſit immemor ſue ſalutis. ut..i. q. vij. ſancimꝰ. qꝛ iuramentuꝫ de calūnia ad oīa q̄ emergūt ⁊ incidūt in cā poſt litē ꝯteſt. extenditur. C. de iura. calū. aut̉. hoc iuramentū. ⁊ tūc nō dꝫ ꝯdemnari. etiā ſi deficiat ī exceptione oppoſita. ⁊ ita nō dꝫ condēnari victus victori ī expenſis. cū ꝓbabilē cauſam hr̄e p̄ſumat̉ litigādi. ar. jͣ. de ſen. excō. ſacro. ⁊. ff. de leg. ij. qui ſolidū.§. etiā alioquī metu expenſaꝝ dimittēt ꝗs ius ſuū indefenſū. ff. de peti. hē. illu. ⁊ hͦ intelligo niſi ꝯſtet de calūnia ſeu malitia. qꝛ tūc cōdemnabit̉ in expēſis. qꝛ prīa p̄ſumptio tollit̉ ꝑ ſequenteꝫ. Si vero nō eſt iuratu de calū nia. puta qꝛ cā eſt ſpiritualis tūc dꝫ ꝯdemnari in expēſis ꝗ deficit in probatione exceptionis propoſite fundata intē tione. actoris. ut hic dicit. qꝛ eoipſo ꝙ non. probat. preſumitur malitioſe excepiſſe. in quo caſu poteſt intelligi hec decre. ⁊ hic poſſet requiri iu ramentum. ꝙ malitioſe non opponat exceptionē. ar. sͣ. de elec. cū dilecti. ⁊ sͣ. de reſtitu. ſpo. litteras. cū iam ſit ꝓbata intentio ⁊ preſiimptio ꝓ ipſo contra excipientem. ⁊ ſic intelligo etiā de expenſis totius cauſe. Alij dicunt ꝙ nulla diſtinctio eſt facienda. ⁊ eoipſo ꝙ ſuccumbit. malam cauſaꝫ preſumſ tur habuiſſe. ar. C. de epiſ. ⁊ cle. aut̉. generaliter. ex eo qd̓ ibi dicitur. ⁊ ſi vi ctus fuerit preſumitur iniuſtemouiſſe litem. Dominus pla. ⁊ dominꝰ ia. dice bant. ꝙ ex ipſo ꝙ ſuccumbit uictus preſumitur iniuſte mouiſſe litem. Beni gniꝰ exponunt alij illud verbum victus. ſcilicꝫ ab aduerſario. ut. C. d̓ epiſ. et cle. omnes. in fi. ſed in criminali cauſa eoipſo ꝙ ſuccumbit. preſumitur calūniari. ij. q. iiij. qui non probat. C. de aduo. diuer. iudi. l. i. ſic dicebant predicti domini pla. ⁊ ia. idem eſſe in ciuilibus ¶ Sed in cauſa appellationis nulla diſtinctio eſt facienda. an iuſtam habuerit cauſaꝫ appellandi. an non. ſiue ar pelletur poſt ſententiam ſiue a ſententia. jͣ. de ap. ſepe. c. reprehenſibilis. ⁊. c. ſignificauerūt. ⁊. c. ut debitus. ⁊. c. nicolao. ⁊. jͣ. de eo. qui mit. in poſ. cauſa rei ſeruande. cum veniſſent. ⁊ ii. q. vi. omnimodo. ⁊. C. de ap. eos.§. ne temere. ⁊. C. quoꝝ ap. non reci. ab executore. Et no. ꝙ tantum neceſſarie expenſe ⁊ moderate reſtituende ſunt ⁊ vtiles. jͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. cum veniſſent. in fi. ⁊. jͣ. de ſequeſtra. c. i. in fi. ⁊ que propter hoc facte ſunt. ut dicitur hic. ⁊. c. ꝓx. in aduocatis ⁊ in alijs. C. de iudi. ſancimus. ⁊. ſi quas fecit caſu uel facto. illas non peteret. ff. man. inter cauſas.§. non omnia. ⁊ erunt mediocres. nō de licate. ff. de dam. infec. inter quas.§. ul. ⁊. l. ſe. ar. ff. de pig. ac. ſi ſeruos. in fi. nec obſtat. ꝙ minores facere potuiſſent. ff. mā. ſi quis alicui.§. īpendia. ¶ Noͣ. ꝙ expenſe que facte ſunt poſt lit. conte. peti debent officio iudicis. ſed que fi unt ante lit. ꝯte. petuntur iure actionis. ⁊ nominatim debent peti in libello. ff de edil. edi. ediles.§. itē ſciendū. ⁊. l. itē ſi ſerui.§. i ⁊ niſi tempore ſententie iu dex condemnet ad illas expenſas. que veniunt iudicis officio. poſtea peti nō poſſunt. C. de fruc. ⁊ li. expen. terminato. niſi. in cauſa appellationis. C. qn̄ prouo. non eſt neceſ. l. ul. iudex autem prius taxabit expenſas. poſtea iurabit ꝓut traditur. iij. q. iij.§. quod fieri non debet. ⁊ in aut. de iudi.§. oportet. col. vi. ⁊ sͣ. ꝙ me. cā. c. ul. ⁊. jͣ. d̓ ī iureiuran. ⁊ dā. da. c. olim. ⁊ sͣ. de ꝓcu. ꝯſtitutis. g ¶ Cum acceptis inducijs.i. poſtꝙͣ inducias receperit ad probandaꝫ exceptio nem. ⁊ iſtud capitulum determinat illud tunc. h ¶ Et ſi ſoluendo. hic ſemper regulare eſt. ut qui non eſt ſoluendo alio modo puniatur. xiiij. q. vi. ſi res. ⁊. ff. de pe. l. i. ad fi. ⁊. ff. de in. om. iu. ſi quis id. §. in ſeruos. ⁊. ff. de in ius vo. l. ul. ⁊. C. de ſepul. uio. l. ul. in fi. ⁊. jͣ. de cle. male di. c. ul. ⁊. C. de ſer. fu. ꝗcūqꝫ hͦ gn̄ale eſt ꝙ arbitriū locū habeat vbi certa pe na ſtatuta non eſt. sͣ. de of. dele. de cauſis. ⁊. jͣ. de accu. ſuper his. ⁊. ff. de iure deli. l. ⁊. omnia que iure ſcripta taxata non ſunt. iudicis arbitrio relinquunt̉. cum acceptisᵍ inducijs ſi forſitā in probatione defecerit: condemne. tur. ⁊ ſi ſoluendo non fuerit alias ſecūdum arbitriuꝫ diſcreti iudicis puniatur: ut hoc ſalteꝫ timore per territus nō facile quis in grauamē alterius falſas exceptiones opponat. DDem preneſtin̄. epō ap. ſe. le. ⁊ decano brinen̄. Um dilecti filij nuncij leodi cen̄. electi pro eo ad ſe. ap. ac ceſſiſſent: archidi. ⁊. h. canonicus leodicen̄. eccleſie noīe ſuo ⁊ quo rundam cōcanonicorū ſuoꝝ: quo rū lr̄as exhibuere de rato ꝯtra eū deꝫ electū quedā crimina ꝓpone bāt: per que nitebātur eum ab ele ctione repellere ut indignū: ⁊ īfra. Quāuis aūt ex eo ꝙ ideꝫ electus a grauamine aduerſe partis appel lauerit: ⁊ appellatione non fuerit ꝑ ſufficientes ꝓcuratores: cuꝫ poſſit illis ꝓſequentibꝰ ꝓſecutꝰᵐ: non le uis exorta eſſꝫ ſuſpicio ꝯtra eū. uo lentes tamē iuris ordinē obſeruar̄ ipſi mandamus: quatenus ut uſqꝫ ad dn̄icā: qua cantat̉: ego ſum paſtor bonus per ſe. uel per ꝓcurato rē ſufficiēte ad preſentiā nr̄aꝫ acce deret ſuꝑ predictis oībꝰ reſpōſur alioquin cum aſſignaremꝰ ei ꝓ ꝑut equitate penſata procedat. sͣ. de tranſac. c. ul. b. Um dilecti. concanonicorum ſuorū. Nota ꝙ in cauſa communi eiuſdem litis vnus admittitur pro alio poſt litem conteſtatam. volens agere pro ipſo licet conſtet eum non habere manda tum preſtita cautione de rato. C. de conſor. eiuſdem litis. l. ij. ar āͣ de conſti. cum. M. vbi de hoc. Item aliud ſpeciale. ꝙ poſt lit. conte. cauetur d̓ rato. ut in lege predicta. contra illud. ff. de procu. pompo nius.§. rati. Item aliud ſpeciale ē hic. ꝙ in cauſa crimina li admittitur vnus pro ſe ⁊ pro alijs. ij. q. v. ſtatuit. v̓. ſi duo ⁊. iij. q. vi. hoc quip pe. Sed non credo ꝙ in tali caſu audiretur vnus pro alio ſine mandato. quia talis cauſa non pro prie dicitur commu nis. immo vnus ſolus poſſet agere in ſoliduꝫ excipiendo contra electum. et tantum facit vnus quantum plures. ⁊ iſti habebant man datum ab alijs. ut hic dicitur. b. k ¶ Crimina. ſcilicꝫ dilapidationem. ex communicationeꝫ. ⁊ periuriuꝫ. ⁊ ꝙ ad miniſtrauerat confirmatione non habita. item ꝙ erat in minoribus ordinibus cōſtitutus. hec omnia obijciebant̉ in moduꝫ exceptionis. ut pꝫ in integra de hoc. jͣ. de accu. ſuper his. l ¶ A grauamine. quod inferebat ei altera pars extra iudicium. ut vi detur. uel etiam in iudicio. quia plures commiſſiones emanarunt ſuper hoc negocio. m ¶ Proſecutus. ſi ſtatuiſſet terminuꝫ ſue appellationis: debuit cō demnari ad omnes expenſas quas aduerſarij fecerunt. poſtꝙͣ iue runt ad curiam. quia non miſit ſufficientem procuratorem ad curi am. jͣ. de ap. nicolao. ⁊. c. reprehēſibilis. ⁊. c. ſepe. ⁊ etiam ſi terminū nō ſtatuiſſet. ut in di. c. reprehenſibilis. ⁊. c. ſepe. ⁊. hoc verū eſt qn̄ in iudicio appellatur. n ¶ Sufficientem. legitime ꝯſtitutū ad agendū ⁊ reſpondendū. sͣ. d̓ ꝓcu. c. i. ⁊. c. accedēſ. ⁊. xxiij. q. v. d̓ liguribꝰ. ⁊. ff. d̓ ꝓcu. mutꝰ.§. pena o ¶ De iure. in peremptorio iudex dꝫ ſic cōminari. sͣ. de ī inte. reſti. tum ex litteris. ⁊. ff. de iudi. in peremptorio. p ¶ Nuncium. nota per nuncium fieri citationem. q ¶ Poterat. ſic sͣ. de elec. bone. ⁊. jͣ. de ap. conſtitutus. r ¶ Sub hac. hoc fuit ſumptū de lege. ff. de arbi. celſus. ⁊ eſt. ſi. sͣ. de reſti. ſpo. c. ul. et. viij. di. qͦ iure. et. s. d̓ of. del. cū ſuꝑ. Ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ ſpō. ſicut. ⁊. ff. de. ꝯdi. ⁊ demo. ex ſcriptura. ⁊. ff. d̓ leg. iij. ea tn̄ adiectio. ⁊ inſti. de ver. ob.§. oīs ſtipulatio. ⁊. ff. de ꝯdi. inſti. ſi ꝗs ita īſtitutꝰ. ſ ¶ Rn̄ſalem. Ex hͦ vr̄ ꝙ licꝫ aliꝗs iuſto impedimēto ſit detētꝰ. ut ve nire nō poſſit. ꝙ teneat̉ mittere ꝓcuratorē. v. q. iij. ſi egrotās. vbi d̓ hoc. xviij. di. ep̄s. ⁊. c. placuit. ⁊. lxv. di. ſi quis metropolitana. ſic. jͣ. de ap. ꝯſtitutus. ⁊ sͣ. de elec. bone. In ꝯͣrium vr̄. ꝙ nō teneat̉ mitte re ꝓcuratorē. dūmodo mittat excuſatorē. sͣ. de ꝓcu. querelā. vbi de hͦ. qꝛ reuocat̉ ſnīa. ſi ꝓbet̉ iuſta abſentia. ut ibi. ⁊. jͣ. de re iudi. cum bertoldus. ⁊. ff. de da. infec. ſi finita.§. ſi forte. ⁊. vij. q. i. pn̄tiuꝫ. Na egritudo ꝓrogat diē. ⁊ ſi tūc iudicauerit. iudicatū non vr̄. ff. de re iudi. queſitū. ⁊ ſi ex cā ꝓbabili abſens ē. nō ꝓcedit̉ ꝯͣ eū diffinitiue sͣ. de of. del. ꝯſultationibus. Itē ẜm hoc nō eſſet melioris ꝯditiōis qui abeſt ex iuſta cā. ꝙͣ ꝗ ex īiuſta. ſi.n. non vult intereſſe uel nō pōt emptorio terminū ſupradictū. ſciret ꝙ quātū de iureº poſſemus pro cederemus extunc in negocio me morato. Expectātibus igitur aduerſarijs ipſu diu ultra terminū du ximus expectādū. ſed ipſe direxit ſimplicē ſolūmodo nūciūᵖ excuſati onis lr̄as afferētē. ſcribebat enī qͦ nūciū: cui cū a nobis recederet: ī iunximus uiua uoce: ut citaret eun dē: ſero r̄ceperat. unde nō poterat tū ꝓpter termini breuitate: tū pro pter uiaꝝ diſcrimina nr̄o ſe conſpe ctui preſentare. Sed ꝯtra hoc faci ebat: ꝙ ſicut excuſatoreꝫ direxerat ſic dirigere potuerat rn̄ſalē: cū ei n̄ fuiſſꝫ īiūctū: ut ad cām ī ꝓpria ꝑſo na dūtaxat ueniret: ſꝫ uel ipſe accederet uel ꝓcuratorē idoneū deſtinaret. ¶ Preterea cū mādat̉ ali cui: ut ad certū t̉minū ſe iudici repreſētet duo ſub hac forma mādāt̉ ut ad iudicē ueīat: ⁊ ad diē ſibi pre fixā accedat. unde ſi uenire nō poſ ſit ad idē aſſignatū tenet̉ nihilomi nꝰ ſe iudici pn̄tar̄. Si.n. mādat̉ ali cui. ut alij ad certū diē certā rē exol uat nō iō erit a mādato ſolutꝰ: ſi ſol uer̄ nequerit die data. īmo ad ſolu tionē elapſo ēt die ſolutiōi p̄fixo te net̉. quapropt̉ qꝛ dictꝰ electꝰ nec ue nerat: nec ſufficiētē miſerat rn̄ſalē

non pōt: nō tenet̉ mittere ꝓcuratorē: ſed excuſatorē. ar. illius d̓cre. z de ꝓcur. querelā. niſi ſpaliter hͦ ī citatione dicat̉: ẜm qd̓ hic dictū fuit. ſed actor ſemꝑ tenet mittere. ff. de diuer. ⁊ tēp. pre. l. i. Dicas ꝙ actor ab initio ante libelli oblationē: aut etiā citationem non cō pellit̉ agere: ſed ne fiat ei preiudiciū ī preſcriptione circa rem ſuaꝫ etiā infirmus ⁊ īpe ditus ꝯpellit̉ ꝯſtitu ere ꝓcuratoreꝫ: qui ſaltē litē cōteſtet̉: et ſic interrūpat p̄ſcri ptionē: ⁊ ſic indirec te cōpellit: ſꝫ ꝑ iudi cē nō cōpellit. ⁊ ſic ī telligit̉ lex pͥma. ff. de diuer. ⁊ tēp. pre ſcrip. l. i. reus nō cō pellit̉ uenire iuſta d̓ cā īpeditus: ⁊ precipue ſi cā eſt ardua: ut dixi ī decre. querelā. sͣ. de ꝓcu. ſed ſufficit mitter̄ excu ſatorē qui de hoc fi dē faciat: ut ibi. ſed in caſu p̄ſenti iſte e lectus ſimplicit̓ mi ſit nūciū cū litteris allegādo quaſdā fri uolas excuſatōes.ſ. calores eſtiuos: ⁊ ꝗ tarde receꝑat nun ciū ⁊ īſidias allega bat: ſꝫ nō ꝓbabat: iō ꝯdēnabat ī expēſis tāꝙͣ contumax. ⁊ ſe cus ē ī papa ꝙ ī aliis iudicibꝰ: ⁊ tamē circa pͥncipale nō ꝓ cedit papa. Si ta mē aliquis ē longo īpedimento detētꝰ: ita ꝙ non ē ſpes: ꝙ poſſit uenire ad caꝫ ⁊ negociū tale ſit ꝙ nō poſſit aliquo mo expediri ꝑ ꝓcurato rē. tenet̉ mittere ſal tē ut litē cōteſtet̉: ut ſic nō currat p̄ſcrip tio actōi. ſꝫ ſi perpe tuo ſit īpeditus: tūc tenet̉ oīno mittere ꝓcuratorē ad cām: alias ꝓcedet̉ ꝯͣ illū abſentem. t ¶ Expectatuſ. ⁊ ſic videt ꝙ in crimine purgari poſſit mōa ar. ff. ſi quis caut̓. ⁊ ſi poſt treſ. Ar. ꝯͣ. jͣ. qui ma. accu. poſ. cum in tua. u ¶ Caloreſ. iuxta il lūd: nos genꝰ ignauuꝫ tecto gaudemꝰ ⁊ vmbra. ⁊ ita ē ar. ꝙ n̄ excuſēt auguſtꝰ ꝗn̄ teneat̉ ꝗs ꝓſequi appellatōꝫ ad curiā Arg. ꝯ. lxxxiiii. di. quorundam. x ¶ Contumacē. vn̄ poterat ꝯͣ eū ꝓcedi ad diffinitiuā ſnīaꝫ cū ageret̉ de electōe i.s. ut lit̓ n̄ ꝯt̄. quoniā.§ i. ſꝫ qꝛ appellauit ampliꝰ expectat̉. jͣ. c. ꝓx. l ¶ Expēſas. ar. ꝙ ī cā crimīali ſiue denūciatiōis uel īquiſitiōis ſeu exceptionis locū hꝫ petitio expēſaꝝ. C. qui ac. nō poſ. qui crimē. et ſic lex illa. C. de iudi. ſācimꝰ. ⁊ sͣ. e. c. ꝓx. locū hn̄t ſiue cā ſit ciuilis ſiue crimīalis. d̓ expēſis dictū ē ſatis.s. c. ꝓx. ⁊ fit hic ꝯdēnatio nō bmiſſa taxatione dic ſuꝑ hoc: ꝓut notat̉. sͣ. de ꝓcura. auditis. I ¶ Um olim ꝓponeret. nō iō ſtatī debuit ei credi: qꝛ ſepe huiuſ Umoi eulogia ex mala fide fiūt. ff. d̓ cuſto. ⁊ exhi. re. diuꝰ. nead diē ſibi ſtatutum uel poſt etiam diutius expectatusᵗ: nec de uicino eius aduētu ſpes erat: utpote qui per litteraſ utcūqꝫ excuſauerit mo raꝫ ſuam: ⁊ calores eſtiuos ⁊ inſidias ſibi poſitas formidabat: eum reputauimꝰ cōtumacēˣ: ⁊ ad legitimas ⁊ moderatas expenſasʸ quas aduerſarij eiꝰ fecerāt a tempore ci tatōis emiſſe: quā extunc expectar̄ inceperant ipſum curauimus con demnare. ¶ Dem armachano ⁊ caſelen̄. ar chiepiſcopis. Um olim. d. clericus. c. pape. pre.n. diuerſis prelatoꝝ hibernie lr̄is preſentatis ſe aſſere ret ī epūꝫ fuiſſe roſcen̄. electū. nul luſqꝫ appareret: qui aliquid ꝯtra eū ꝓponeretª: dictꝰ pre.n. ei munꝰ fecit ꝯſecratiōis īpedi: poſtmodū f. ⁊. g. monachi ad eiuſdeꝫ pre.n. pn̄tiaꝫ accedētes uterqꝫ ſe aſſeruit a canonicis roſcen̄. eccleſie fuiſſe electū: ⁊ ꝙ predictꝰ. d. ꝑ falſas lr̄aſ fuerat cōſecratꝰ ꝑꝑ quod idē pren. cām uobis ſub ea forma commi ſit: ut de forma ⁊ ꝓceſſu electionis memorati. d. ſollicite quereretis: ⁊ ſi eū electum canonice fuiſſe con ſtaret: ipſuꝫ faceretis pacifica poſ ſeſſione gauder̄: alioquin iter pre dictos. f. ⁊. g. audiretis cām. ⁊ cuius electionem canonicā ⁊ magis rationabiliter factam inueniretis alteriꝰ curaretis electōi preferre: ⁊ infra. Cumqꝫ a uobis dictus. d. tertio citatꝰᶜ uro ſe nollet ꝯſpectui pn̄tare ꝓcedentes in cā tam ex teſtimonio cleri ⁊ populi roſcen̄. eccleſie quā aſſertione regis coarcaie. ⁊ prelatoꝝ ꝓuīcie de predicto. f. electōem fuiſſe celebratā: canoni ce didiciſtis: ⁊ eā curaſtis auctoritate ap. ꝯfirmareᵈ preẜtim cum ca pitulū roſcen̄. eccleſie dictū. d. ſe n̄ elegiſſe conſtāter aſſereret: nec de predicti. g. mōachi electōe aliqua tenus cogitaſſe. Interim memora tus. d. ad. ap. ſe. accedens ſuꝑ qui buſdam alijs grauaminibꝰ: ⁊ iniu rijs contra dictum.f. ⁊ quoſdā alios litteras impetrauit: eoſclē. f. p modū exꝑte ueſtra nobis lr̄as pre ſentante: que qualiter a uobis ī cō miſſione predicta proceſſuꝫ fuerat continebant: ⁊ infra. Uolentes igi tur adhuc miſericorditerᶜ agere cū mini.n. cito manus īpones. xxiiii. di.§. i. ⁊. lxviii. di. ꝗd eſt cito. ⁊ sͣ. de elec. cū nobis olim. ſed ideo credidit ei papa: qꝛ ei ſoli fiebat preiudicium: ſicut clerico qui celebrat in ſecreto. sͣ. de cleri. pereg. ex tue. b ¶ Alioquin.i. ſi fuiſſet electio caſſāda ordine iudiciario. ſed iudices nō in tellexerunt quoniā nimis feſtinant̉ confirmauerunt. vnde dicit inferius non obſtante: ꝙ eius electio ſit co firmata. c ¶ Citatuſ. ⁊ iō contumax fu it. unde potuit ꝓcedi ꝯͣ ipſu ad ſnīam.sͣ. ut lite non cont̓ quoniā.§. i. ⁊ ideo poſtea au diri nō debuit: nec ſententia retractari contra eū lata. ſꝫ d̓ gr̄a auditus eſt poſtea: ut ſe quitur inferins. d ¶ Confirmare. nimis ſubi to. unde papa uult iteꝝ inqui rere de electione ipſa non ob ſtante tali confirmatione. e ¶ Miẜicorditer. ſic gͦ ex miſericordia tantū. ut eius malicia conuincat̉: audit̉ iſte di unde mādat papa īquiri dee lectione ipſius nō obſtāte cō firmatione de p̄dicto. f. qued iure nō dꝫ retractari: cū ordi ne iuriſ facta fuerit: nec ab ea appellatū fuit: lꝫ dicat̉ appellaſſe: qꝛ nō īpetrauit ſuper fa cto electōiſ: ſꝫ ſuper iniuria: ⁊ iō nō ponit ius hͨ decre. ſꝫ eſt quedā ꝓuiſio ex miẜicordia. f ¶ Ut cōuincat̉. ſi. v. q. ii. pre ſenti. C. de iudi. aut̉. iubem etiā ſic iudex pōt parce̓ cōtumaci. sͣ. de of. del conſuluit. ⁊ sͣ. e. ꝓut. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. ⁊. C. quō ⁊ quādo iudex. l. i. b. g ¶ In hibernia. ar. citatiōes extra ꝓuinciā non eſſe faciēdas sͣ. d̓ elec. corā. ⁊ sͣ. d̓ ma ⁊ obe. c. ult. ſed ſi non poteſt īueniri: ad domū illius qui ci tatur mitti dꝫ sͣ. e. cām. ⁊. jͣ. e uenerabil. ⁊ citādus ē quis edictis uel lr̄is. ff. de fideicō. li ber. cū uero.§. ul. uel ſi nō hꝫ domiciliū: ubi habitare ꝯſue uit. ff. de dā. īfec. l. iii.§. p̄tor. jͣ. de cle. non reſi. ex tue. uel a pud ſuā eccleſiā. jͣ. e. c. fi. h ¶ Anni. Sꝫ qͣre expectauit ultra ſex menſes ꝯͣ id. sͣ. ut li te non contͣ. quoniaꝫ.§. i. ſed hoc ideo qꝛ appellauerat: ut ſequit̉. Sed ꝑ alia ēt iura nō uidet̉ ꝙ fuerit expectāduſ. sͣ. de elec. dudū. ⁊. jͣ. de re iudi. cū oliꝫ ſed forte ideo expecta batur: qꝛ erat conſecratus: et cuꝫ eo tractabat̉ cauſa. ſed ibi non tractabatur: niſi inter eli genteſ. Itē quare hic aſſigna tur tp̄s appellāti ꝯͣ id qd̓ legi tur. jͣ. de ap. ex inſinuatione? Rn̄. qꝛ prefigit̉ ab eo ad quē appellat ⁊ ꝗ poteſt. ſꝫ oīa iſta ex miẜicordia intelligūt̉ fcā. i Facto. ſic. jͣ. de ap. dilecti. ⁊ c. ut noſtrum b. kEritatis rettulerūt in modū denunciatōis. ii. q. vii. q̄propter. ſicut patet ī ītegra. l ¶ Per ꝯtumaciā. No. ꝙ ꝑ ſo la ꝯtumaciā pōt ēt ꝗs ſuſpen di ab officio ⁊ beneficio: cū papa eum confirmat: qꝛ corā pͥmis non ꝯparuit. m ¶ Iudicibus. ſecundis.ſ. n ¶ Experiri.i. defendere. ſic. sͣ. de iudi. c. i. o ¶ Neglexit. ⁊ ſic nec corā pͥmis nec corā ſecundis fuit lis contͣ. ⁊ tamen la ta fuit ſententia diffinitiua. ut. jͣ. ſequitur. p ¶ Malitiā. sͣ. c. ꝓxi. ubi de hoc. ⁊. c. ꝓut. q ¶ Excōicationis ſnīam cū iā eſſet ſuſpenſus. ⁊ ita creſcente contumacia cre ſcere dꝫ ⁊ pena. sͣ. ut lite non conteſ. quoniam. in fi. ⁊. ff. de pe. l. relegati. n abſente. ut eius malicia conuincatur: dictum.f. ad uos duximus re mittendum. Mandamus quatenus non obſtante ꝓ eiuſdē.f. fuit e lectio cōfirmata: ſepedictum. d. ſi ī hiberniaᵍ poterit inueniri: legitime citetis ad cauſam: ⁊ facultate ſi bi defenſionis indulta ī cauſa ipſa canonice ꝓcedatis. Qui ſi inuēt infra tres menſes ueſtro ſe conſpe ctui contempſerit preſētare: ad cō ſecrationē dicti.f. omni occaſione poſtpoſita procedatis. Si autem in hibernia inuentus non fuerit: ī dulto ſibi uniꝰ anniʰ ſpacio ex quo ad nos ⁊ ſi non uerbo facto tamen intelligitur prouocaſſe arrepto iti nere ad ſedem apoſtolicam ueniē di dicto.f. adminiſtratōnē roſcen̄. eccleſie in ſpūalibus ⁊ temporalibus committatis quo elapſo eum non differatis in epiſcopum conſecrare. ¶ Deꝫ. Eritatis ē uerbū organo do minice uocis emiſſuꝫ: ⁊ īfra. Sicut canonici curien̄. ī noſtro au ditorio rettulerūt. hͦ. curien̄. epiſ copus eccleſiam ſuam non ſolum dilapidando depreſſit: ſicut publi ca predicabat infamia: ſed homici dio inceſtu alijſqꝫ criminibus pol luit: ⁊ infra. Super his cōmiſim primo cauſam tridon̄. epiſcopo: ⁊ abbati mōtis ſancte Marie ⁊ pre poſito de inſula: ſecundo quoque brixienſi epiſcopo ⁊ ipſis abbati ⁊ prepoſito: ⁊ infra. Uerum cuꝫ epi ſcopus ipſe priorum iudicum pre ſentiam adire per contumaciaꝫ cō tempſiſſet: auctoritate noſtra fuit ꝑ ipſos iudices ab officio beneficio que ſuſpēſus: ⁊ īfra. Tandeꝫ uero coram iudicibus canonica citatō ne uocatus preſentiam ſuam diffi culter exhibuit: ſꝫ friuolam tūc ex cuſationem malicia concepta pre tēdēs expeririⁿ cū canonicis ī iure neglexit qua de cā nos de ꝯſi. fra. no. ſuſpēdētes epiſcopum ipſum: uel potius ſuſpēſionem a iudicibꝰ factaꝫ auctoritate ap. cōfirmantes tertio ſuꝑ his cumano epō ⁊ abba ti ſancti. a. cauſam ad ſeparandam maliciāᵖ ipſius epiſcopi ꝯmiſimuſ audiēdā: qui ꝑtibus citatis cū nec per ſe nec ꝑ reſponſalem idoneum cōparuerit: in eundeꝫ ꝓpter inobe dientiam excōicationisq ſentētiam

r ¶ Probatū. Hic patet. ꝙ lit. nō contͣ. recipiunt̉ teſtes: ⁊ ita nō ſolū recipiūt̉: ubi agit̉ de electione prelati. ut. sͣ. ut li. non cont̄. quoniā.§. porro. ſed etiā ubi agit̉ de deſtitutione. ad idē fa. jͣ. de cle. non reſi. ex tue. ⁊. iii. q. ix. decernimus ⁊ hoc iō eſt: qꝛ ꝑiculoſa eſt mora vtrinqꝫ: qꝛ utilitas eccleſie utroqꝫ caſu īpedi tur. ẜm. lide crimine nunꝙͣ ꝓcedit̉ ꝯͣ abſentē lite non contͣ. niſi ī caſu ꝯͣ appa ritorē. C. de pe. ne diu. ꝓ co tumacia v̓o ānotant̉ bona: et expectat̉ ꝑ annū ⁊ poſtea deuoluunt̉ ad fiſcū: nec ſuꝑ bonis audit̉: ſed ſuper crimine: ut. C. de requi. reis. l. ii. ſi āt lis eſt conteſtata: ⁊ liquet de cā ī maioribꝰ criminibꝰ nūqͣ procedit̉ ꝯͣ abſentē. imo audi tur quādocūqꝫ uenerit. ff. de requi. reis. annus. ſed ibi de conteſtatione litis nil dicit̉: ſꝫ ita intelligūt doctores. Sꝫ in minoribꝰ que penā religiōis uel dānum eſtimatiōis contnent: bene ꝓcedit̉ ꝯͣ abſenteꝫ ff. de pe. abſentē. ſꝫ accuſato: ſemper dꝫ eſſe preſens. fallit ī hoc caſu. C. de adult̓. ꝙͣuiſ. ubi ꝓcedit̉ ꝯͣ reū abſente accuſatore. H. diſtinguebat an liqueat de cā uel nō. ſi liqueſ de crimine uel pōt liquere: cō dēnat̉ abſens. ⁊ ſic intellexit. iiii. q. v. quiſquis. ⁊. xxiiii. q. iii. d̓ illicita. ⁊ ẜm hoc poſſes ītelligere quod hic dicit̉. ⁊. jͣ. qui fi. ſint le. perlatum. hic be ne liquebat de crimine abſentis ꝑ contumaciā: ⁊ ita non eēt aliquod ꝯͣrium ẜm canones. ⁊ ſi nō liquet de crimine: tunc excōicat̉ reus. ⁊ ſic ītellexit. xi. q. iii. rurſus. ⁊ quicūqꝫ. nec diſtinguebat: an ſit lis conteſtata uel non. unde nr̄i moderni doctores dicunt: ꝙ nunꝙͣ ē ꝓcedendū contra abſenteꝫ lite non ꝯtͣ. ⁊ intelligūt illud. c. decernimus: cū lis erat ꝯt̄. ſed ſi lis non ē ꝯt. uel ſi ē ꝯt̄. ⁊ non liquet de cā: tunc locū hꝫ. xi. q. iii. rurſus. ⁊ quicūqꝫ. ⁊ ita ꝯtradicūt huic decre. qꝛ hic lis non fuit conteſtata: ⁊ tamē fert̉ ſnīa contra abſentē de crimi ne: nec expectat̉ ꝑ annū: ⁊ teſtes recepti fuerunt. Qualit̓ intelligit̉ qd̓ hic di cit: ita ꝙ non contradicāt capitula p̄dicta. poteſt dici: ꝙ hic recepti ſūt teſtes de ſpāli mādato domini pape: qui hꝫ ptātē etiā ſupra ius. jͣ. de conceſ. prebē ꝓpoſuit. ⁊ ipſe idē tulit ſnīam depoſitionis: vnde factū ſuū ad conſequentiā trahi non dꝫ: īmo ẜꝫ ꝙ ipſe iudicat: ⁊ alij debēt iudicare. jͣ. de re iudi. ī cauſis. uel melius dicas ꝙ. c. decernimus. ⁊. c. rurſus. ⁊. c. ꝗcūqꝫ. loquūt̉ ubi directe agit̉ de crimine. ⁊ iō intelligūt̉ lite ꝯt̓. lꝫ ex lr̄a non colligat̉. Sed. c. iſtud loꝗ tur ī alio caſu: cū hic agit̉ de crimine: ī modū denūciationis ſeu īquiſitōis. nā canonici curien̄. denunciauerūt hec crimina dn̄o pape: de quibꝰ publica īfa Simia laborabat ep̄s iſte: ut dicit̉ ī pͥn. ut bene colligit̉ ex antiqͣ decre. ⁊ ita bene pn̄t teſtes recipi ⁊ ferri ſnīa ꝯͣ ꝯtumacē. sͣ. ut lite non ꝯt̄. quoniā.§. ſūt ⁊ alij. ⁊ jͣ. de accu. qͣliter ⁊ qn̄. ii.§. dꝫ ⁊ plus eſt ēt hic: qꝛ deponit̉ ī modū inquiſitiōis ꝓpter homicidiū: cū alias ī modū īquiſitionis non debeat quis deponi. jͣ. de accu. inquiſitionis.i. rn̄ſo. ⁊ qꝛ celebrauerat excōicatus: ꝓpter quod ſoluꝫ po tuit deponi. xi. q. iii. ſi quis preſbyter. ſ ¶ Defendēdo. quilibet.n. admiſſus fuiſſet ad defenſionē ipſius. ff. de ꝓcu. ẜ uū quoqꝫ.§. publice. ſꝫ hoc veꝝ eſt ad allegandas cāſ abſentie: ſed nō ad cāꝫ: qꝛ ī criminibus nō interuenit ꝓcurator ſi agat̉ directe. jͣ. de accu. veniens.i. q. vii. ſiquādo. ⁊. ff. de pub. iudi. l. pe.§. ad crimē. Sed cū hic nō ageret̉ directe otuit ꝓcurator interuenire. jͣ. de accu. ſuꝑ his. ⁊ sͣ. d̓ ꝓcu. tue.s. e. cū dilecti. t ¶ Corpore. ſic. ii. q. i. de manifeſta. u ¶ Inhibitionē. ſic. jͣ. de deſpo. īpu. ad diſſoluendū. ⁊. jͣ. de no. oper. nunc. cuꝫ ex iniuncto. ſi. sͣ. de of. del. venerabilis. ⁊. jͣ. de accu. c. ult. c Ontingit. ẜuande. ẜm legiſtas īproprie dicit̉ cā rei ẜuāde: ubi quis cō uenit̉ actione reali: ī quo caſu eſt ſtatī uerus poſſeſſor ẜm eos. C. d̓ p̄ ſcrip. xxx. uel. xl. an. ſi quis ēptionis.§. pe. ſed ꝯmutabit̉: qꝛ reus ueniēs. jͣ. an. eā recuꝑat ẜm formā iuris.s. ut lite non ꝯt. quoniā.§. ī alijs. ⁊ ibi ē ar. ꝓ hac opinione ī v̓bo recuꝑet. ſꝫ illud ex ponit̉ ibi ẜm iura canonū. Propͥie. dr̄ cā rei ẜuāde. qꝛ ante ānū nō ē uerꝰ poſſeſſor ſꝫ cuſtos potiꝰ. jͣ. ti. ꝓx. c. ult. ⁊ sͣ. d̓ of. or. paſtoralis. v̓. ueꝝ. In ꝑſonali v̓o actōe ẜꝫ oēs ꝓprie dr̄ ca rei ẜuāde ſiue cā cuſtodie. talis.n. cuſtos ē ⁊ nō poſſeſſor. ff. de acqui. poſ. poſſideri.§. ult. ⁊. l. ſi quis antemnec tūc eijcit̉ poſſeſſor de poſſeſſione. ff. de dā. īfec. ſi finita.§. ſi ꝗs aūt. ⁊. ff. ut ī poſ. le. is cui.i. rn̄ſo. ſꝫ tatūmō ẜm decretū eiicit pͥmū poſſeſſoreꝫ ff. de dā. infec. ſi finita.§. ubi. uero. ⁊ ita uterqꝫ erit ī poſſeſſione: diuerſo tn̄ re ſpectu. Poſſeſſor gͦ colet agrū: ⁊ colliget fructꝰ. ſꝫ alter eos cuſtodiet: ne diſſipent̉ ab iſto. ff. ut ī poſ. le. is cui.§. qui legatoꝝ. In reali actione ſecꝰ: ut dr̄ in ultima notula huiꝰ. ctamē iudex non multū feſtinabit ad miſſionē ī poſſeſſio nē. qꝛ ſi reus probabit iuſtā cā abſentie reſtituet̉. ff. de dā. īfec. ſi finita.§. ſi for te. uel forte ipſo iure. ff. de pͥuil. credi. īperatores. ⁊. jͣ. d̓ re iudi. cū bertoldus. ¶ Summatim examinabit ergo iudex negocium: anteꝙͣ mittat alteram partium in poſſeſſionem. sͣ. ut lite non conteſta. quoniaꝫ frequenter.§. ꝙ. ſi. ⁊. C. de bo. auc. iudi. poſ. aut̉: ⁊ qui iurat. b ¶ Non poteſt. contra iſtū qui non admittit aliū ī poſſeſſionē plura remedia protulerunt teſtes ex parte ueſtra quēadmodum in mādatis a nobiſ acceperāt: admittētes.ſ. abbates priores prepoſitos ⁊ alios religio ſos uiros: per quos quēlibet arti culū criminū predictorū conſtat fu iſſe ꝓbatūʳ: ⁊ infra. Nos igit̉ uidē tes ordinem iudiciarium in hoc fa cto fuiſſe ẜuatum: ꝯſiderato prete rea ꝙ poſt ſnīas ī ſe datas celebra re preſūpſerit: cuꝫ multi prelati ec cleſiaꝝ cōtra eūdē epūm ſcripſerīt necunus pro eo defendendo uel aliquatenus excuſando: in nomīe domini cum a poſtolo oēm inobe dientiā ulciſci uolētes. licet abſen tes corporeⁱ pn̄tes tn̄ ſpiritū iuxta uerbū eiuſdē apoſtoli tulimꝰ ſnīaꝫ ꝑpetue depoſitionis in ipſū: ⁊ eum tam a pontificali quā ab omni offi cio ſacerdotali priuātes ſine ſpe re ſunt ꝓdita: que enumerant̉. sͣ. ut lite nō ꝯtͣ. tue. ⁊ dicit io. ꝙ ſi ꝑ ar nū ſteterit ī excōicatione: ꝑdit poſſeſſionē. ar. xi. q. iii. rurſus. ⁊. c. o cunqꝫ. Sꝫ hoc nō credo: ꝙ ex vi excōicationis ꝑdat poſſeſſionē. q̄ ex eo ꝙ nō admittit illū ad poſſeſſionē beneficio huiꝰ ꝯſtitutionis ⁊. c. illa nō loquūt̉ ī cā ciuili. ſed. c. rurſus loquit̉ in criminali. ⁊. c. o cunqꝫ loquit̉ cū de crimine agit̉ ſiue ci uiliter ſiue crimina lit̓: ⁊ ſic n̄ tāgūt iſtū caſū. ſꝫ ẜm hoc ꝯtin geret ꝙ efficeretur poſſeſſor ille qui nō fuit miſſus ī poſſeſſionē nec ꝓnūciatꝰ mitti. due.n. ſūt pe ne ꝓcedendi ꝯͣ ꝯtumaceſ: una ꝑ miſſio nē ī poſſeſſionē: alia ꝑ excōicationē: ubi una tātuꝫ imponit̉: alia nō inducit̉: niſi exp̄ſſe īponat̉: īmo cū una non timet̉: tunc demū alia imponat̉. ut. sͣ. ut lite non conteſ. quoniā frequēter. in fi. c ¶ Melioris. nō.n. melior dꝫ eē conditio illoruꝫ qui delin quunt: ꝙ eoruꝫ qui obediūt. ff. d̓ dona. int̉ vi. ⁊ vxo. l. iii.§. i. ⁊ sͣ: de poſtul. ad hoc. v̓. nos ⁊c̄. ⁊ ſtulti nō d̓ebēt eē melioris cōdi tionis quā ꝑiti. ff. qd̓ ui aut clā. l. ẜuus. ⁊. xvi. q. i. legi epiſtolā. ī pͥn. ⁊. ff. de d̓ noua. l. non ſolum. d ¶ Actor uerus. idē uidet̉ fuiſſe ſtatutū ꝑ leges ī ꝑſonali actōe: ut ſi ꝑ aduerſariū īpedior poſſidere: ꝙ nihilominus ꝓ poſſeſſore debeo haberi ac ſi poſſiderē. ff. de bo. auc. iudi. poſ. quauis. ſꝫ ſi ꝑ aliū impedior: ille tenet̉ mihi ad intereſſe. ff. qui cāis in poſ. eat̉. l. pe. ⁊ hoc ſi ſoluendo fuerit: alias intelligor poſſidere. ff. de eo ꝑ quē factum erit. l. ult.i. rn̄ſo. ⁊. ff. de dolo. ⁊ eleganter.§. ſi dolo. e ¶ Cōſtituat̉. nō determinat̉ hic an ipſo iure an ꝑ lapſū anni cōſtituat̉ uerus poſſeſſor an ꝑ ſnīam iudicis. ⁊ vr̄ exp̄ſſum: ꝙ ipſo iure āno elapſo ſit uerus poſſeſſor. sͣ. de of. or. paſtoralis. v̓. ueꝝ. ⁊. jͣ. ti ꝓx. c. i. ⁊ ē ſimile qꝛ trāſcurſus āni pͥuat aliquē ſtipēdio ſuo: ſi tāto tēꝑe ſteterit excōicatꝰ. xi. q. iii. rurſus. ⁊ trāſcurſus āni cōſtituit ali quē hereticū. jͣ. d̓ hereti. excōicamꝰ. Sꝫ ꝯͣ uidet̉: qꝛ poſt ānū īpetra tur ſcd̓m decretū. jͣ. ti. ꝓx. c. i. ⁊. ff. d̓ da. īfec. ſi finita.§. iulia. ſꝫ illud loquit̉ ī ꝑſonali actōe. Ad hͦ dicas ꝙ ī realibꝰ actōibꝰ nō hꝫ locū ẜꝫ decretū nec ē neceſſe: ſꝫ ſolū trāſcurſus āni facit aliquē poſſeſſorē ut ī decre. paſtoralis. niſi ꝗs ad cautelā īpetret illd̓. ſꝫ ī ꝑſonalibus actōibꝰ neceſſe hꝫ īpetrare ſcd̓m decretū: qꝛ alias ītelligit̉ nō poſſidere. jͣ. d̓ ꝓba. ex lr̄is. ⁊ ſic nō p̄ſcribe̓t. Sꝫ hͦ nō obtine̓t uniformit̉ ī oībꝰ. qꝛ ī cā noxali ⁊ ī cā dāni īfecti ſcd̓m d̓cretū ꝯſtituit aliquē dn̄ꝫ ſi reꝰ erat dn̄s. ſꝫ ſi nō erat dn̄s: ꝯſtituit ueꝝ poſſeſſorē ⁊ dat ei cāꝫ p̄ſcribēdi ſiue vſucapiēdi. ff. d̓ da. īfec. ſi finita.§. iulia. ⁊. ff. d̓ acqui. poſ. poſſideri. ī fi. ⁊. ff. d̓ noxa. ⁊ gn̓aͣli. ſꝫ ī alijs ꝑſonalibꝰ ẜꝫ d̓cretū ꝯſtituit aliquē poſſeſſorē. ut. sͣ. ut lite nō ꝯt̄. quoniā. ī fi. ẜꝫ ītellectū quē poſuit ibi io. ī hͦ..ſ. ut exoneret̉ ab onere ꝓbādi d̓bitū. ſꝫ nō p̄ſcri bit: qꝛ qn̄cūqꝫ dn̄s offert d̓bitū reſtituet̉ ei res ſua: niſi diſtracta ſit auc̄te iudicis. ut. C. d̓ diſtrac. pig. ſi pͥus. aliū ītellectū diximus ibi. Sꝫ nūquid idē iuris ē ī ſpūalibꝰ cāis: ut ſi petat̉ eccleſia uel p̄bēda ab aliquo ⁊ reꝰ. jͣ. ānū nō ꝯpareat: ut pꝰānū actor uerꝰ ſit poſſeſſor: ut ſic p̄ſcribat eccleſiā uel p̄bēdā: cū actor nūquā inſtitutꝰ fuit forte ī eccleſia. dico ꝙ ſi petat̉ eccleſia tāquā ꝓpͥetas uel alid̓ ſpūale: elap ſo āno verꝰ ē poſſeſſor ⁊ p̄ſcribē pōt. jͣ. ti. ꝓx. c..i. ſi uero petat̉ eccle ſia tāꝙͣ bn̄ficiū ſiue p̄bēda: nō hꝫ ibi locū p̄ſcriptio: qꝛ titulus nō p̄ ſcribit. ſola.n. poſſeſſio nō fac̄ aliquē d̓curionē: ſꝫ canonica electio ff. d̓ decu. herēniꝰ. ar. jͣ. d̓ īſti. ex frequētibꝰ. Qui.n. dic̄ ſe p̄latū ec cleſie uel canonicū nō ꝓdeſt ꝓbare p̄ſcriptionē: niſi oſtēdat titulum ſiue libellū ſue ordinatōis.ii. q. i. legū. ⁊. jͣ. d̓ p̄bē. dilecto. ⁊ sͣ. d̓ ꝓba. ex inſinuatōe. nec obſtat. jͣ. d̓ iurepa. cura. qꝛ p̄ſcribit̉ ibi eccleſia ta quā ꝓpͥetas: ut dixi: nō tāꝙͣ p̄latura. nunquā.n. ẜm iura canonica ꝑ ſecūdū d̓cretū dat̉ ius p̄ſcribēdi: niſi aſſit bona fides. jͣ. d̓ p̄ſcrip. uigilāti. ⁊. c. quoniā oē. ſꝫ cū aliquis mittit̉ ī poſſeſſionē beneficii ꝗ nullū titulū hꝫ: nunquā pōt hr̄e bonā fidē. ⁊ iō nō p̄ſcribit: qꝛ ī hu iuſmodi ſpiritualibꝰ bona fides ⁊ iuſtus titulus requirunt̉.sͣ. de p̄ ſcrip. ſi diligēti. Quid ergo oꝑat̉ ſcd̓m decretum in huiuſmodi ſpi ritualibus? forte ut poſſit uti fructibus: ⁊ ut poſſit p̄ſcribere ꝯͣ oēm agentē: ſi hr̄et bona fidē ⁊ aliquē titulū: nō tamē p̄ſcribit ius p̄latu re uel prebende: ſed p̄ſcribit ꝯͣ agentē tantū. Hodie uero ille ꝗ agit̉ contra aliuꝫ poſſeſſorē ſuper dignitate ꝑſonatu uel beneficio eccle ſtitutionis aliqua duximus ꝯdēnā dum: ea nihilominus ī irritū reuo cātes quecūqꝫ pꝰ īhibitioneꝫª ap. ſe. ſeu factā ſuſpēſionē ⁊ excōicatio nem de rebus eccleſie alienar̄ pre ſumpſit. ¶Dē ī ꝯcilio generali. Ontingit interdū: ꝙ cū acto ( ri ob ꝯtumaciā aduerſe ꝑtis adiudicat̉ cā rei ẜuādeª poſſeſſio: ⁊ ꝑꝑrei potētiā ſiue dolū: actor infra annū rem cuſtodiēdā nāciſci non pōt: uel aquiſitam amittit: ⁊ ſic cuꝫ ẜm multorū aſſertionē uerus non efficeretur poſt lapſum anni poſſeſ ſor: reportet cōmoduꝫ de malicia ſua reus ᶜ ne igit̉ coniumax melio risᶜ quā obediēs ꝯditōis exiſtat: de canonica equitate ſācimus. ut ī caſu premiſſo actorq uerus cōſtitua tur elapſo āno poſſeſſor. GReg ix. archiepiſcopo burdega.

fiaſtico obtinēdo: nō dꝫ mitti in poſſeſſionē cauſa rei ẜuande ꝓpter cōtumaciā ꝑtis aduerſe: ne ꝑ hoc ad eā ingreſſus pateat vicioſus. ſꝫ ī eo caſu lite nō ꝯt̄. liceat iudici negociū terminare: ut ī cōcil. lug. de eo qui mit. ī poſ. cā rei ẜuāde. c. eū qui. ⁊ illud ſcias qꝛ miſſus in poſſeſſionē ex pͥmo decreto nō utit̉ fructibꝰ: īmo eos cōſeruaredꝫ ut ipſe reſtituat eos cū ipſa re: ſi. jͣ. ānuꝫ reꝰ recuꝑat poſſeſſi onē. jͣ. de ſequeſtra. c. ii. ſi nō recuꝑat rē ſuā. jͣ. ānnū ī actiōe reali hēbit oēs fruc tus vſqꝫ ad lit cōtͣ. poſtea ſuꝑ ꝓprietate audiet: ſi poſtea agē uoluerit ꝗ poſ ſeſſionē amiſit. ⁊ ꝗ ex pͥmo decreto no utat̉ fructibꝰ: ꝓbar̉ ff. qui. ex ca. ī poſeat. fulcinius. ī pͥn. ſꝫ poſt ſcd̓ꝫ decretū utit̉ fructibꝰ. ff. ut ī poſ. le. is cui.§. ꝗ legatoꝝ. ī fi. ſecꝰ tamē eſt in petitiōe hereditatis: ubi ꝗs ꝓpt̓ nimiā cōtumaciam cōſequit̉ fructꝰ. ff. ꝗ ex cau. ī poſ. eat̉ ful cinius.§. ult. Simi liter cū uenter mittit̉ ī poſſeſſionē uti tur fructibꝰ. ff. d̓ vē. in poſ. mit. l. i.§. i. ⁊ ff. ſi mulier uē. no. ī poſ. calū. cā eē de. l. i.§. intereſſe. Simi lit̓ cuꝫ impubes ex carb. edicto mittit̉ ī poſſeſſionem. ff. de car. edic. ſed ſi is.§. ii. Item ꝗd dices: ſi miſſuſ ī poſſeſſionē ex pͥmo d̓creto eiici atur: an poſſit petē reſtitutionē? videt̉ ꝙ nō p̄cipue ẜꝫ iura canonica: cū nō poſ ſideat: ſed tantū cu ſtodiā habeat: ut. sͣ. dictū ē: qꝛ non ſufficit ꝓbare deiectiōꝫ: niſi pro bet poſſeſſionē. ut. sͣ. de of. del. cōſultationibꝰ. ⁊ sͣ. d̓ reſti. ſpo. oliꝫ. vnde nō poſſꝫ agē uti poſſidetis. ff. uti poſ. ſi duos.§. creditores. ſꝫ dicas ꝙ pōt petere reſtitutionē cōditionalit̓ ex illa. l. C. d̓ p̄to. pig. l. ult. ẜm illos ꝗ dicunt ꝙ ſtatī ē uerus poſſeſſor ſaltē in actōe realinōuideat̉ queſtio cū habeat uerā poſſeſſionē: licet commutabileꝫ f ¶uI Enerabilis. finē. ſic. sͣ. e. finē. ⁊ sͣ. de ꝓcu. ꝯſtitutis. ⁊. C. de agri. ⁊ cen. li. xi. ⁊. C. de iudi. ꝓperādū. ī pͥn. ⁊ iō uſqꝫ ad tri enniū reſtringunt̉ lites ẜm leges: ut ī p̄di. l. ꝓperādum. ne īmorta les exiſtāt: ut ibi dicit̉ ẜm iura canonica nō finit̉ inſtātia iudicii ela pſo triennio. sͣ. de iudi. uenerabilis. ¶ ¶ Proxime. ⁊ ſi hͦ non fuiſſet appoſitū: de ꝓxima intelligeret̉. ff. d̓ v. ob. eum ꝗ kalendis. l. ẜuum quoqꝫ. in pͥn. b. b ¶ Sufficienter īſtructum. ſufficiēs dr̄ ꝗ ad agendū ⁊ defendēduꝫ T reſpondendū ꝯſtitutus ē legitime de hͦ dictū ē. sͣ. de ꝓcura. c. i. ⁊. c. accedens. ⁊. c. mandato. i ¶ Eccleſiā. Sic ergo dꝫ citari ꝗ ꝑſonalit̓ nō inuenit̉ sͣ. e. cām que. ubi ſatis dr̄ d̓ hac maͣ Sed ꝗd fiet ſi reus u̓eniat: ⁊ iudices īpediti et ſi ueniſſet ꝓcedē nō potuiſſent: nunꝗd tenebit̉ ſaltē ad expēſas? vr̄ ꝙ ſic. qꝛ ꝯtumax ē. vocati.n. nō ē ꝯtēnere auctoritatē pretoris. ff. d̓ iudi. ſi ꝗs ex aliena. ⁊. ff. d̓ re iudi. cōtumacia nec ꝓdeſſe vr̄ ſi caſu ꝓceſſus iudicis īpedit̉: ſicuti ſi facto fecerit nō vr̄ obtēꝑare uolūta ti. ff. d̓ ꝯdi. ⁊ demō. l. i. ī fi. certus.n. caſus dꝫ eē ad hoc ut non ueniat. ar. ff. d̓ bo. poſ. ẜm tab. l. i.§. i. v̓. ſcientiā tamē. ⁊ lꝫ mea nō īterſit. teneor tn̄ venire. ff. ſi quis caut̓. ſi eū. ī pͥn. Ar. ꝯͣ. ff. ſi ꝗs cau. l. ii.§. ſi ꝗs ī iudicio. in fi. ⁊. ff. ſi ꝗs in ius vo. nō ierit. l. ii. in fi. qꝛ nihil intereſt actoris reum nō veniſſe. vt ibi. ff. de iudi. nō videtur. ⁊. ff. de pecul. eo tempore. ⁊. ff. de arbi. ft̓ cum dies.§. ſi arbiter. v̓. ſed ſi in aliquem. ⁊ hoc verum eſt ꝙ non tenetur. jͣ. de eo qui mit. in poſ. cā rei ſeruande. c. i. f¶ EI Onſtitutis. ẜuande. ſuꝑ poſſeſſione ſuper qua agebat̉ tāqͣ ſuper ꝓprietate: ſecus ſi agatur ſuper beneficio vel dignitate. jͣ. in concilio lug. e. ti. eum qui. Enerabilis. f. n. ⁊ īfra. UoC lentes finēᶠ īponi litibꝰ: ne ī mortales exiſtant. mādamus quatenus ad initiū ꝓximeᵍ uēture qua drageſime: quod tibi perēptoriū terminum duximus aſſignandum ſuꝑ iur̄ primatie: quod bituricen̄. archiepūs in te ac in ꝓuincia tua ſe habere ꝓponit: ꝑte uel ꝑ ꝓcurato rem idoneum ſufficiēter inſtructū ad litē cōteſtātā ⁊ ad alia oīa negocia peragēda que neceſſaria deciſioni negocij uidebūtur: nr̄o ſe cō ſpectui repn̄tes. Nos v̓o nihilo minꝰ archidiacono trāſuigen̄. ⁊. m. canonico turon̄. dedimꝰ ī man datis: ut ⁊ ipſi ad eūdē terminum auc̄te nr̄a iuxta premiſſā formaꝫ te ꝑemptorie citare ꝓcurēt: ⁊ ſi n̄ po teris īueniri faciant ut citationis e dictum ꝑ ipſos uel alios apud eo cleſiaꝫⁱ tuā publice ꝓponatur. De eo qui mittitur ī poſſeſſionem cauſa rei ſeruande. FLexauder. iij. priori ⁊ fratribuſ de guiſeburg. Onſtitutis ī pn̄tia nr̄a r. canonico ur̄o ⁊ rn̄ſali bus prepoſiti de beril. ſuꝑ poſſeſſione eccleſie de lamēto ī qua cā rei ẜuādeᵏ fuera tis īducti: hicinde fuit corā nobis aliquādiu diſputatū. tādē ex utritiſ qꝫ ꝑtis aſſertiōeⁱ terminus: ꝙ lꝫ cā rei ẜuāde tātū ī eiuſdē eccleſie poſ ſeſſionē īducti fueritis: īfra annum l ¶ Aſſertione. C. ſi ꝑ vim uel alio mō. l. ii. ⁊ ita ꝑ cōfeſſiones partiū conſtitit de meritis cāe: ⁊ iō ex confeſſione ꝓcedit̉ ad ſnīam.sͣ. de trāſac. preterea. ii. ⁊.sͣ. de reſti. ſpo. cum ad ſedē. ad fi. qꝛ cōfeſſus in iure ꝓ iudicato habet̉. jͣ. de ꝯfeſ. cum ſuꝑ. ⁊. c. ſe. ⁊. C. de cōfeſ. l. una. m ¶ Uoluntatē. non tn̄ ſtudioſaꝫ ſeu cū effectu: qꝛ ꝑ eum ſtetit ⁊ nō ꝑ iudiceꝫ uel ꝑ aduerſarium alias ſi ſte tiſſet per iudicē uel partē ad uerſaꝫ nō imputaret̉ ei. jͣ. e. c. ꝓxi. imo ⁊ ſi iudiceꝫ habere nō pōt corā publicis ⁊ honeſtis ꝑſonis debet cautionē of ferre ac p̄ſtare ut poſtea non currat annalis p̄ſcriptio: ut sͣ. de offi. or. paſto: alis. in fi. ⁊. jͣ. e. cū ueniſſent. Itē eſt ar. hic ꝙ uolūtas ſola non ſuffi cit ſine effectu. jͣ. d̓ re iudi. cū aliquibus. ⁊. ff. de ꝯſti. pecu. ꝓmiſſor.§. cōſtitutio. ⁊. ff. de re iudi. l. iiii.§. ait p̄tor. ⁊. lxx. xviii. di. non ſatis. ⁊. ff. quibꝰ mo. pig. uel hypo. ſol. l. ſicut. §. ſi uoluntate. Ar. ꝯtra. xxii. q. v. nec ſolo. ⁊. c. qui uiderit. de pe. di. i. ſi quis cū telo. x iiii. q. v. ſi quid īueniſti. Sol. ubi de neceſſitate opus eſt fa cto nō ſufficit uoluntas ſi fa ctū adimpleri pōt alias uolū tas reputat̉ ꝓ facto: ut in. c. non ſatis. vel aliter vbi quis habet uoluntatem faciendi bonū ſufficit ſola uoluntas ſi non poteſt facere illud. Sed ſi voluntatem habet male faciendi ⁊ per euꝫ nō ſtat: puta qꝛ ꝓcedat ad actū exterioreꝫ ei imputat̉. de pe. di. i. ſi quis cuꝫ telo. ⁊ in pluribꝰ. ll. ibidē alias ſola voluntas nō impu tat̉ qꝛ cogitatiōis penā nemo meret̉. de pe. di. i.§. cogitatō. ⁊.§. cogitationis. n ¶ Parati. ſi v̓o non fuiſſent parati eā recipere nō nocerꝫ p̄poſito. ar. ff. de lege cōmiſſo. ſi fundus. in fi.§. cōmiſſo ria. uel ſi eā p̄ſtare nō poſſet nō imputaret̉ ei qꝛ inanis ē actio ⁊cͣ. ff. de dolo. nam is. ⁊ sͣ. de re. ſpo. oliꝫ. ii. ⁊. jͣ. de ſolu. odoardꝰ. p̄ſtat gͦ quā pōt.ſ. iuratoria. jͣ. de do. poſt diuor. re. per veſtras. ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cle. aut̉. generaliter. ⁊ in aut̉. ut nul li iudi.§. ſi v̓o. col. ix. ſed illud ꝓteſtet̉. jͣ. de ap. c. ul. Itē habes hic ꝙ ꝑti p̄ſtā da eſt cautio iſta: qd̓ eſt ueꝝ: ⁊ ideo ſi non pōt iudex haberi p̄ſtet̉ ꝑti: ⁊ iudici etiā pōt p̄ſtari ꝑte abſente. jͣ. e. c. ii. ⁊. iii. ⁊ sͣ. de offi. or. paſtoralis. Si āt neut̉ pōt inueniri p̄ſtat̉ alicui hōeſte ꝑſone q̄ recipiat cautionē noīe aduerſarii. A. o ¶ Saluo iure ſuꝑ ꝓprietate. ſic s. ut li. nō ꝯteſt. quoniā.§. qd̓ ſi. in fi. ⁊ sͣ. de do. ⁊ ꝯtu. prout in fine. p ¶ Habeatis. Hic ſumit̉ ar. ꝙ ſecundū decretū neceſſariū ſit in reali actōne ſed iō datū fuit ſcd̓m decretū quia dubitabat̉ ſuꝑ cautōe: an infra annū p̄ſti ta fuiſſet ⁊ ideo reuocabat̉ in dubiuꝫ inter partes. de hoc ſatis dictum eſt. sͣ. ti. proxi. contingit. Um ſicut rei petite. ſic. sͣ. ut li. non ꝯte. quoniā.§. in alijs. ⁊. jͣ. e. c. ulti. C. de his qui ad eccle. cōfu. preſenti.§. cum autē. b ¶ Obtinere. ſed non debuit. cuꝫ plures fuiſſent iudices ipſe ſolus reſtituti onē dare nō poterat qꝛ ſolus nō habebat iuriſdictionē. sͣ. de offi. dele. cāꝫ matrimonii. et. c. vno delegatoꝝ. ⁊.ii. q. vi.§. diffinitiua. v̓. itē ſi plures. Arg. ꝯͣ q cū res eſſet tꝑe peritura archid̓. poterit ſe intromittere. ſic apparet in tutori bus. ff. de admi. tu. tutor qui.§. i. ſed nō eſt ueꝝ ut dictuꝫ eſt cū nō haberet in riſdictionē: poterat tn̄ cautionē reciꝑe ab ipſo noīe aduerſarii nō tanꝙͣ iudex ſed tanꝙͣ honeſta ꝑſona: ⁊ ſic non curreret tēpus sͣ. de offi. or. paſtoralis. de hac cautione dictum eſt in ꝓxi. c. sͣ. eo. c ¶ Recepta. et ita qd̓ non potuit facere primo mō facere debet ut poſſeſſionē recuperet. ſic. jͣ. c. ꝓxi. ſic etiā ſi ad terminū uenire: aut etiā ſoluere nō potui ſti: non tamē poſt terminū eris a ſolutione abſolutus sͣ. de do. et contu. cuꝫ dilecti. ff. de arbi. celſus. d ¶ Non ſteterit. Nota ꝙ ſi per me non ſtat quo minus faciaꝫ quod debeo: non eſt mihi imputanduꝫ. ſic. sͣ. de reſcrip. ſi autem. et. c. plerunqꝫ. et. sͣ. ut li. non conte. quoniā. circa pͥnci. et. jͣ. de appel. ex inſinuatione. et. ii. q. vi. anteri oꝝ.§. ad hoc. et. jͣ. de appel. ex ratione. Arg. cōtra. sͣ. c. proxi. ſed ibi uoluit ſolūmodo ſed non cum effectu: et voluntas ibi ſtetit in ſuis terminis: hic vero uoluit et obtulit ſed defuit qui reciperet: ⁊ abſente illo qui fuit cauſa cuſtodie ī poſſeſſionē miſſꝰ ex cā neceſſaria poſſeſſio reſtitui nō dꝫ. jͣ. de v̓. ſig. dilecto. n 2 tn̄ altera ꝑs ſtādi iuri non preſtitit cautionē: lꝫ uolūtatēⁿ preſtandi ha buerit: ⁊ uos eā ꝑati reciꝑe fuiſſe tis. Ideoqꝫ decernimꝰ ut āmodo poſſeſſioneꝫ preſcripte eccleſie: ſal uoº iure ꝙ idē prepoſitꝰ ī petēda eo cleſia here dinoſcit̉: abſqꝫ contra dictione qualibet hēatisᵖ. Vt autē nr̄e diffinitiōis ſnīa inuiolabiliter obẜuet̉: eaꝫ apoſtolico duximꝰ pa trocinio roborandam. Lemēs. iij. epō ⁊ archidi. ebor̄. Uꝫ ſic̄ accepimꝰ int̉. p. ſubdec. ⁊ abbatiſſā ⁊ ꝯuētū ſācte trinitatiſ ſuꝑ eccleſia de capit̉. que ſtio v̓teret̉: thaur̄. ⁊ decomit: abba te ſac archidia. chimen̄. a ſe. ap. de legati moniales ipſas rei ẜuāde cā ī poſſeſſionē rei petite miſerūt: un de cū hoc ad ſubdecani notitiam ꝑ ueniſſet: ad archidi. predictū acceſ ſit: ⁊ offerēs ei ſiſtendi iudicio cau tōnem: quoniā abbas de corinth. ꝓfectꝰ ī angliā: ⁊ abbas theſarien̄. uiā fuerat uniuerſe carnis īgreſſus poſſeſſionē infra ānū ſibi reſignari cū inſtātia poſtulauit: ſꝫ nō potuit obtinere: ⁊ īfra Diſcre u. māda mꝰ quatenꝰ ſi ē ita: ſiſtendi iudicio ab eo cautione recepta: ei poſſeſſi onem reſtitui faciatis. nec obſtare uolumꝰ ꝙ annus elapſus eſſe ꝓpo nitur: ſi ꝑ eum non ſteterit quo mi nus īfra annum ⁊ poſſeſſionem re ceperit ⁊ dederit cautionē. INno. iij. urb. ⁊ ſenogalen̄. epīs.

e ¶cUm veniſſent. cā cuſtodie. ar. ꝙ non ſit poſſeſſor ſed tantum cuſtos. ſic. jͣ. eo. c. ꝓxi. f ¶ Reſtitueret. Hic male ꝓnūciauerūt. qꝛ pͥmo debuit ei de expenſis cōſtare ſaltē ꝑ iuramentū. C. de iudi. ſancimꝰ. p̄miſſa taxatione. sͣ. d̓ ꝓcu. cōſtitutis ⁊ hic ī fine dicit qͣs abbatē cōſtiterit ꝓpter hͦ feciſſe vnde ꝑperā ꝓceſſit. qꝛ nō debuit ꝯdēnare eū ad volūta tē abbatis. vnde papa nō ſtat illi ꝯdēnationi: ⁊ p̄terea ꝯdēnatio expēſaꝝ dꝫ fieri tēpore preſtāde cautionis: quo recu perat poſſeſſionē. sͣ. ut lite nō ꝯtͣ. quoniam.§. in aliis. ⁊. jͣ. d̓ ſequeſtra. c. i. ⁊ hic in fi. g ¶ Obtulit. ꝑ hāc oblationē cautionis īterrūpit p̄ſcriptio nē annalē. sͣ. de of. or. paſtora lis. ī fi. ⁊ sͣ. c. ꝓx. Et ꝑ hoc vr̄ renūciaſſe appellationi ⁊ ra. tā habuiſſe ſnīam iudicū illoꝝ exquo acquieuit illi. arg. sͣ. de of. del. gratū. ⁊. jͣ. d̓ teſti. cū veniſſent. ⁊ ar. ff. de iudi. lꝫ veruꝫ. ⁊. ff. rē ra. ha. l. iii.§. falſus. Sed ꝯͣ innuit.ſ. qꝛ papa mādat īquiri d̓ appellatōe qͣre ꝑ hͦ n̄ ītelligit̉ renūciaſſe. Dicas exquo aduerſarius no luit reciꝑe cautionē ⁊ reſtitu ere poſſeſſionē: ſtatiꝫ licuit ei ꝓſequi appellationē ⁊ ita cuꝫ per eū nō ſteterit quin d̓diſſꝫ cautionē ⁊ recepiſſꝫ poſſeſſio nē ſꝫ potiꝰ ꝑ aduerſariū ⁊ per iudicē ei circa poſſeſſionē recuperādā obeſſe nō dꝫ. ut. sͣ. c. ꝓx. quid gͦ ꝓfuit ei appellatio? multū ꝓfuit. qꝛ ſi appella tio ſua fuit legitima nō cōdēnabit̉ ī expēſis. ſi n̄ fuit legiti ma condēnabit̉ in expēſis ne ceſſariis qͣs ꝓpter hoc ꝯſtite rit abbatē feciſſe: ut dic̄ ī fi. ſi enī nō appellaſſꝫ ſimpliciter reſtituiſſet expenſas. h ¶ Cautione. ſufficienti. jͣ. de ſęqueſtra. c. i. in fi. i ¶ Rationabiliter. cū hic pa pa iubeat inquiri de appella tione: pꝫ ꝙ non receſſit ab ea ꝑ oblationē cautōis. ſꝫ hͦ fuit culpa aduerſarii ꝗ eaꝫ noluit reciꝑe: qd̓ ꝓfuit huic appellāti ī hoc: qꝛ nō cōdēnat̉ ī expēſis: ſi legitime ap pellauit. ⁊ ſic tutius fuiſſet illi accepiſſe moderatas expenſas. k ¶ Illaꝝ. ⁊ ēt ad eas qͣs fecit ī rebꝰ quaꝝ poſſeſſionē tenebat cōſeruādis etiā ſi nō expediebat face̓ illas: dū tamē credebat expedire. ff. d̓ bo. auc. iudi. poſ. pretor ait.§. qd̓ ait pretor. alias gnaͣle eſt: ut non ſufficiat credere expedire: ni ſi ī veritate expediat. ff. de neg. ge. ſed an ultro.§. i. ī fi. vtilit̓ eniꝫ debet ceptū eē negociū: lꝫ non ſpectemus euentum: ut ibi dicit. l ¶ Neceſſarias. neceſſarie expēſe dicunt̉ impēſe ſine quibꝰ deterior eēt res ſi nō fierent: aut etiā periret. ff. de v̓. ſig. impēſe. ⁊. ff. de pig. ac. ſi neceſſarias. ⁊ ff. de īpē. ī re do. fa. īpenſe. ⁊. duabus. ll. ſe. ad hͦ dictū eſt. sͣ. ti. ꝓ. finem. m ¶D I aduerſarius. citationis. hͦ iō dicit. qꝛ ſi ante citationē ⁊ nō ī fraudeꝫ ſe abſentaret: nō daret̉ reſtitutio poſſeſſionis contra ipſū. lꝫ preſēs vel let ꝓbare ſpoliationē ⁊ poſſeſſionē. sͣ. de of. dele. conſultationibꝰ. ſꝫ miſſio in poſſeſſionē cā cuſtodie nihilominus fieri dꝫ. ⁊ ita ꝙ dixit poſt citationis edic tū. idē ītelligo ēt āte citationē: qꝛ dꝫ dimittē ꝓcuratorē ꝗ ad loca remota ſe trā ſtulerit. de hoc dictū fuit. sͣ. de offi. deleg. ꝯſultationibꝰ. vn̄ ſupple hic maxīe n ¶ Domi. ſic. sͣ. de do. ⁊ contu. cām que. vbi d̓ hͦ. ⁊. c. venerabilis. ⁊. ff. ex qui. cau. ma. itē ait.§. hoc aūt. ⁊. l. ſe. ⁊. jͣ. de cle. nō reſi. ex tue. b. o ¶ Qui defendat eundē. gͦ ſi appareat ꝗ defendat eundē: audiēdus ē. ff. de ꝓ cu. ẜuum quoqꝫ.§. publice. ⁊. l. abſens. ⁊. C. e. exigendi p̄ſtita ſatiſdatōe. ut in l. exigēdi. ⁊. ff. de ī ius vo. neqꝫ.§. qui ī ius. ⁊ ille ꝗ defēdit id face̓ dꝫ: qd̓ dn̄s ī lite faceret. ⁊ cauere idonee.i. iudicatū ſolui. ff. de ꝓcu. ſed he ꝑſone.§. defen dere. ⁊ appellare tenet̉: ſi ꝯͣ ipſū ꝓnunciabit̉. sͣ. de ꝓcu. nō iniuſte. ⁊. jͣ. de ap ſi iuſtus. ff. de neg. geſ. liberto.§. ult. ⁊ ita quilibet tenet̉ mittere procuratorē qͣlitercunqꝫ ſit abſens: alias requiſitis amicis ⁊ facta denunciatione: ſi nō de fendit̉ ꝓcedit̉ ꝯͣ ipſum. ut hic dicit. ⁊. ff. ex qui. ca. ma. item ait pretor.§. ult. ⁊. l. ſe. ⁊.sͣ. de do. ⁊ contu. cām que Memoria. ꝓhibitioniſ. Eboracen̄. archiep̄s ex pͥuilegio ap. ſe. facie A bat crucē portare ante ſe ꝑ totā angliā. papa ad petitionē catuarien̄. archiepiſcopi ꝓhibuit ei per lr̄as ſuas: ne hoc faceret: donec cogno Um ueniſſēt ad ap. ſe. abbas ſancti angeli. ⁊. p. gall. idem p. ꝓpoſuit ꝙ predictꝰ abbas eum ſuper quadam poſſeſſione coram io. ap. ſe. le. traxit ī cāꝫ: ⁊ īfra. Ue rum legatus ipſe cāꝫ ꝯmiſit iudici bus ẜm ius ⁊ bonā terre conſuetu dinem terminādā: qui cuꝫ ẜm ius tātum uellent ꝓcedere: prefatꝰ. p̄. nr̄am audientiam appellauit: ſꝫ iu dices nihilominus partem aduer ſam ī poſſeſſioneꝫ reruꝫ petitarum inducendam cauſa cuſtodieᶜ decre uerunt: ita ꝙ ſi uſqꝫ ad annū ⁊ dieꝫ preſtaret ſiſtēdi iudicio cautioneꝫ ⁊ parti alteri. xxx. libras r̄ſtitueret ꝓ expenſis: reciperet poſſeſſioneꝫ eādem: cūqꝫ. g. ſe. ap. le. infra annū fuiſſet terra illā ingreſſus: ipſe cautōnem ſtandi iuri obtulitᵍ corā eo: ⁊ poſſeſſionē ſibi reſtitui poſtu lauit paratus expenſas reſtituere factas in lite: que. vi. lib. ſummaꝫ ſicut aſſerit non excedunt: ſed abbas. xxx. libras. ſibi reſtitui petijt quantitatē. ⁊ infra. Nos igitur ip ſum. p. cautione preſtita in poſſet ſionē credimus reducēduꝫ. hoc ēt decernentes: ut ſi conſuet udinem quā allegat laudabilē eē ꝯſtiterit: qꝛ ex hoc ſequit̉ eū rōabilit̉ⁱ appel laſſe ad reſtituendas expenſas nul latenus cōpellatur: alioquin cū ex hoc appareat eū fruſtratorie ꝓuo caſſe: ad reſtitutionem cogat̉ expē ſaꝝ illaꝝ: quas abbatem ꝯſtiterit ꝑꝑ hoc neceſſariasⁱ in lite feciſſe. papa ſtatuit: ꝙ non obſtāte illa vel aliqua prohibitione faciat ante ſe portare crucem per totam angliā: quouſqꝫ conſtiterit: an de iurhoc facere debeat. q ¶ Preiudiciū. ⁊ ita quod illicite factuꝫ ē: pōt licite reuocari. xxxv q. ix. qd̓ quis cōmiſit. ⁊. c. ſnīam romane ſedis. ⁊ ſapientis ē reuoca re qd̓ praue fecit. x. xii. q. iiii. magne. ⁊ ff. de re iudi. ꝙ iuſſit ēt errorē ſuū qui libꝫ emēdare tenet̉. jͣ. de accu. qͣlit̓ ⁊ qn̄. j. jͣ. de ſen. ex. ſacro. ⁊ de ap. cū ceſſante ⁊ ī aut. d̓ nup. circa pͥn. ꝑ unā colūnam col. iiii. Exquo papa reuocat qd̓ iniuſte fecit: multo forti us ⁊ alij hoc facere debēt: īmo ⁊ qd̓ bene factū eſt: ſi īcipi at eē occaſio mali d̓ ſtruēdū eſt. lxiii. di. §. veꝝ. ⁊ xii. q. i. cer te ego ſum. r ¶ Truceꝫ deferre. no. ꝙ īcorꝑalia poſ ſident̉ vel qͣſi poſſi dēt̉: vt hic. lxxxiiii. di. quiſꝗs. ⁊ sͣ. d̓ cā poſ. ⁊ ꝓpͥe. cū eccle ſia. ⁊. jͣ. de p̄ſcrip. ſi diligēti. ff. de vſuca. l. iiii.§. ſi viā. ff. d̓ ac qui. re. do. ẜuꝰ.§. i. Itē pꝫ ꝙ lite pēden te n̄ dꝫ ꝗs pͥuari ſua poſſeſſione. xvi. q. iiii. volumus. ⁊. jͣ. d̓ pͥuile. dudū. ⁊. C. d̓ ꝓba. l. ii. C. de rei ven. l. vlt. ⁊ ī autͣ. ut ī medio litis ſacras iuſſio. non fieri.§. il lud quoqꝫ. col. viii. ⁊. ff. d̓ pe. here. diuꝰ piꝰ. ⁊..viii. q. iiii. nō ne. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. c. ii. et ꝑ totū. niſi alias ſu ſpectus eēt de dilapidatiōe. iii. q. ii. qꝛ ea. ⁊. jͣ. de ſimo. licꝫ heli. ⁊. ff. qui ſatiſda. cog. ſi fideiuſſor.§. vlt. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. c. ii. ⁊. iii. ⁊.ii. q. vi. quotiens. ii. ſ ¶ De iure. No. ꝙ qͣttuor patriarchales ſedes vbiqꝫ poſſunt crucē ate ſe portare: p̄terꝙͣ ī vrbe romana vel ī p̄ſentia pape: vel ipſiꝰ.ſ. pape legati. jͣ. de pͥuil. antiqͣ. alii v̓o nō niſi ī ꝓuincia ſua. ⁊ niſi hoc alicui ꝑ pͥuilegiū ſpāle ſit cōceſſū: vt hic dr̄. ⁊ ita qd̓ dicit de iure..i. d̓ pͥuilegio ſpāli: ⁊ de hͦ iure cognoſcit̉ qͣliter fuerit ꝯceſſū: vtrū ꝑ ſui reptionē ⁊ ī p̄iudiciū alterius vel nō. qꝛ ſic nō dꝫ valere. ar. sͣ. dyſu palii. ex tuaꝝ. ⁊ sͣ. de of. or. licet. et. ff. ne quid ī lo. pub. l. ii.§. ſi quiſ a pͥncipe. qꝛ ī preiudicium alterius dari nō dꝫ pͥuilegiū. ut ī.§. ꝓxi ſi quis. et. s. de conſue. cū olim. ¶lAudabilē. ꝓbatā. sͣ. de of. del. cām mr̄imonii. jͣ. de diuor. poſro. et. sͣ. de reſti. ſpol. ex conqueſtione. et. viii. q. iiii. nōne. et I xvi. di. Fhinc ēt. et. xvi. q. iiii. volumꝰ. et. xv. q. vlt. c. vlt. et. sͣ. de ī inte. reſti. cū veniſſent. et. s. c. ꝓx. et. C. de rei vē. res alienas. et. C. t ꝓba. l. ii. et. C. de lib. cā. n̄ iō. Ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ re iudi. teneor. So. ibi. et. j. de regul. veniēs. Itē. ar. ꝯͣ. sͣ. de reſti. ſpol. lr̄as ad fi. vnde non fuiplena reſtitutio. Sed id iō ē: qꝛ hēbat incōtinenti ꝓbatōes: nec ſūt ꝯͣria: qꝛ ibi agit̉ poſſeſſorio: hic nō vnde nō dꝫ alterūter pͥuari ⁊c. il le tamen qui conſcius ē īpedimenti: nō debet exigē nec reddere: ul in decre. litteras. b. b ¶ Ccleſia ſancte marie. Caſus ad vtrāqꝫ decre. iſtā.ſ. et ſequi tē. Eccleſia ſancte marie ī via lata mouit qōnē ꝯͣ io. de ateia ſuper quibuſdā poſſeſſionibus coram iudice lite ꝯtͣ. Idē io. poſſeſ ſiones illas trāſtulit in monaſteriū ſancti ſilueſtri. Deinde. b. ſena tor occaſione cuiuſdā ſtatuti ī quo cōtinebat̉: ꝙ ſi quis rē litigioſaꝫ tranſferret ī aliū lite pen. poſſeſſio auferat̉ poſſeſſori: ⁊ daret petitori: ſpoliauit monaſteriū poſſeſſionibꝰ illis: ⁊ has reſtituit eccleſie ſancte marie. poſtmodū ſnīa ſenatoris fuit reuocata ⁊ ſpoliata fuil eccleſia ſancte marie ⁊ monaſteriū reſtitutū lite illa pēdente. Cele ſtinus cām reuocauit ad pn̄tiā ſuā. nō obſtāte illa reuocatōe diuer ſe ſnīe late fuerūt ꝑ ſenatores: qn̄qꝫ ꝓ eccleſia: qn̄qꝫ ꝓ monaſterio OR ego..ix. I aduerſarius tuꝰ pꝰ citatio nis edictum ad remota loca ſe trāſferēs ꝓcuratorē legitimū n̄ dimiſit ⁊ denunciatione publice fa cta domiⁿ nō apparet qui defēdat̉ꝰ eūdem iure petere potes: ut ī poſ ſeſſioneꝫ eaꝝ traꝝ de ꝗbꝰ qō v̓tit̉: cā cuſtodie inducatis. Ut lite pendēte nihil innouetur. FLex. iij. ebor̄. archiepō. Memoria noſtra non excidit: ⁊ infra. Statui mus ut lr̄e ꝓhibitiōis quas ad petitionem ar chiepiſcopi cantuar̄. t. f. direximuſ nullū tibi preiudiciūq faciāt: quo minꝰ tibi ⁊ ſucceſſoribꝰ tuis liberū ſit: quēadmodum uobis ē bn̄ficio priuilegioꝝ apo. ſe. īdultū: ⁊ tu et predeceſſores tui ꝯſueuiſtis facei ate uos ꝑ totā āgliā deferre crucē quouſqꝫ diffinitiua ſnīa decernat̉: an eccleſia tua deº iure hoc debeat habere( Lemens. iij Audabilem: ⁊ īfra. Queris qn̄ mr̄imoniū accuſari ꝯtīgit an̄ ſtatī ſit carnale ꝯmerciū ſuſpēdē dū: ⁊ īfra. Ad ꝙ breuit̉ rn̄demꝰ q̄ ꝯiugū alterūter accuſatꝰ an̄ ꝓbatā accuſatōneꝫ: iure quod hꝫ ī altero priuari n̄ poſſit. ¶ Inno. iij. abbati ⁊ cōuentui ſancti ſilueſtri. Ccleſiaᵇ ſancte marie īuia la ta cōtra ioannē de ateia: qui quaſdā poſſeſſiones ipſiꝰ dicebat̉ ꝯtra iuſticiā detiner̄: mouit ſub. l.

vltimo corā Inno. petebat eccleſia ſancte marie reſtitutionē illarū penſionū: quibuſ iniuſte fuerat ſpoliata ꝑ quēdā ꝯſiliariū capitolij. pn̄s papa reuocauit ī iritū ꝗcꝗd actū fuerit ab alijs poſtꝙͣ celeſtin reuocauit negociū ad curiā ſuā: ⁊ reſtituit eccleſiā ſcē marie. ⁊ quia poſſeſſiones ille fuerūt obligate alij titulo locatōis pꝰ reſtitutioneꝫ factā ab io. d̓ ateia: nec monaſteriū po terat recuꝑare eas vt eccleſiā reſtitue̓t: p̄cepit papa: ꝙ monachi alias poſſeſſi oneſ e qualētes pͥori bus ſubſtituerēt loco p̓oꝝ: qd̓ et factuꝫ fuit arbitrio bonoꝝ viroꝝ: ⁊ ille ſubſtitute erāt pignōi ob ligate ⁊ papa fecit il las liberari a creditoribꝰ: ꝗ dn̄o pape ī ſtrumenta pignoriſ reddiderūt. demuꝫ monaſterium petiit reſtitutionē illaruꝫ poſſeſſionū ꝯͣ ſnīaꝫ ſenatoris. ⁊ Inno. ipſū r̄ſtituit ꝯͣ ſnīaꝫ ſenatoris p̄cipiens ut poſſeſſiones ille ſubſtitute non d̓be ant alienari: ut ec cleſia ſi voluēit age re de ꝓprietate: vel de vicio litigioſi cō tractus ſit: qd̓ euin cere yaleat ⁊ habē. c ¶ Succeſſerūt. hͨ io dicit: qꝛ poſſeſſio nes ſuꝑ ꝗbus ꝯͣ io. de atea mouit eccle ſia qōnē. mōaſteriū ſancti ſilueſtri loca uerat alij locationiſ titulo: qͣs monaſterium receꝑat a io. d̓ ateia lite pē. ut. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ hic dr̄. vnde monaſteriū qꝛ non potuit illas poſſeſſi ones reuocare: ali as poſſeſſiones eꝗ ualentes pͥoribꝰ ſub ſtituit ī locū illaꝝ. ⁊ ē hic ar. ꝙ res que ſuccedit locū alteriuſ: eodē iure cenſet̉ cū illa ar. jͣ. de vſur. cū tu. ī fi. ⁊. xciii. di. c. vlt. ⁊. xciiii. di. c. i. ⁊. ff. de leg. iii. l. fideicō.§. ſi rē ſuā. ⁊. ff. dele. ii. imꝑator. in fi. ⁊. l. ſe. ⁊. ff. de dona. īter vi. ⁊ vxo. vxor. marito. Ar. ꝯͣ. ff. de fur. qui vas.§. vlt. d ¶ Litigioſi. Pena litigioſi ꝯͣctus eſt: ꝙ ēptor ſciens rē litigioſā p̄ ciū amittat ⁊ rē reſtituit: n̄ ut cedat lucro alienatori: ſꝫ preciū ⁊ alia tata quātitas ab eo qui alienauit dabit̉ fiſco: ignorās p̄ciū recuꝑat a veditore ⁊ tertiā ꝑtē p̄cii: qꝛ ei nō manifeſtauit rē litigioſā fuiſſet Et eodē mō punit̉ donator ⁊ donatarius ſciens vel ignorās: ẜꝫ qd̓ fradit̉. C. de litig. l. vlt. Uiciū litigii dr̄: cū ꝗs reꝫ litigioſā ī iudiciū deducta: de cuiꝰ dn̄io mouet̉ qō īter actorē ⁊ reū: traſfert ī aliū lite pen. ſiue ſint res ſiue actiones. C. de liti. l. vlt. in pͥn. ⁊ ī aut̓. ibi po ſita: tn̄ in quibꝰ caſibꝰ qui ponunt̉ in ipſa lege: pōt res litigioſa alie nari.ſ. noīe dotis donationis ante nup. trāſactionis ⁊ diuiſionis re rum hereditariaꝝ facte vel ꝑ legati vel ꝑ fideicōmiſſi cām. Et hec locū habēt ī ſpālibus iudiciis. In vniuerſalibꝰ v̓o: cū agit̉ de heredifate: p̄tor ꝑmittit qn̄qꝫ fieri alienationē.ſ. ꝓ impēſis funeris: pro ſolutione debiti: pro cibariis familie. ff. de peti. here. diuus. ⁊ ita eccleſia ſcē marie poterit agere d̓ vicio litigioſi ꝯͣctus contra io. de ateia qui trāſtulit poſſeſſiones illas ī monaſteriū lite pen. ad penā ⁊. ad ipſā rē contra monaſteriū: ut in. l. p̄dicta. C. de litig. l. vlt. e ¶ Caboret. Sꝫ qͣlit̓ pōt eē: qꝛ ſi mōaſteriū offerat ſe liti ꝯdēnabit̉ in expēſis ac ſi poſſideret. ff. d̓ rei vē. is ꝗ ſe. ⁊. ff. d̓ peti. here. ꝗ ſe liti. ⁊ cū dolus ꝓ poſſeſſiōe hēat̉. ff. d̓ reg. iu. parē. dic ꝙ ceſſāt ille leSes ī eccleſiaſticiſ negociis: ⁊ ne d̓lictū ꝑſone ⁊cͣ. xvi. q. v. ſi ep̄ꝫ. lau. Ccleſia. reuocauit tāꝙͣ a nō ſuo iudice factū: qꝛ ſenatores n̄ Udebuerunt poſtea ſe intromittere. sͣ. de of. leg. lꝫ. ⁊. ii. q. i. no. iudice. qōeꝫ: ⁊ īfra. Prohibemꝰ ne poſſeſſiones: que ſucceſſerūtᶜ in locū ⁊ iuſ illaꝝ quas ab io. de ateia eccleſia ſancte marie petierat ī mo naſteriū ur̄m ab eodē io. lite pēdē te trāſlatas alienare interim preſu matis: ut ſi eccleſia ſācte marie de uicio litigioſiª ꝯtractꝰ uel de ꝓprie tate uoluerit exꝑiri: ne ſi obtiuerit ī iudicio: ī uanū laboretᵉ: mōaſte. rio ur̄o minime poſſidēte ſit quod euincere ualeat ⁊ habere. ¶ Dē. Ccleſia ſancte marie: ⁊ infra Poſſeſſionē qua fuerat pre termiſſo iuris ordine predicta ec cleſia ſpoliata: ſibi reſtitui poſtula bat: ⁊ īfra. Noſquicꝗd ab alijs fa ctū fuit poſtquā pre.n. ad curiā ſuam idē negociū reuocauit irritum decernimꝰ ⁊ inane: ⁊ īfra. Uerum quoniā prefatā poſſeſſionē poſt re ſtitutōeꝫ uobis factā ab io. de ateia alij locationis titulo aſſignaſtisᵍ ne que r̄ſtituer̄ poteratis eccleſie ſpo liate: loco ipſiꝰ tātūdē poſſeſſionē equalētiū ad arbitriū bonoꝝ uiro rum ipſi eccleſie fecimus aſſignari quas cū alij fuerāt pignori obliga te: ꝑuoſliberari fecimꝰ a creditori bꝰ: ꝗ nobis īſtrumētū pignoris re ſignarūt. Ono. iij. cācellario cātori ⁊.a. canonico. pariſien̄. Ilectꝰ filius magr̄. a. ꝑſona eccleſie de baſſeuilla expoſu it corā nobis: ꝙ cū īter predeceſſo rē ſuū ex ꝑte una ⁊ priorē ac mona chos de baſſeuilla ex altera ſuꝑ de cimis noualiū infra fines ꝑrochie ſue ꝯſiſtētiū qō emerſiſſet: ea pēdē te corā iudicibꝰ delegatis abbas ⁊ ꝯuētꝰ maioris mōaſterij turon̄. quibꝰ ſubſūt prior ⁊ mōachi ſupra men. iii. q. vi. multū ſtupeo. Ar. ꝯͣ. sͣ. de of. or. ſignificauit. ſꝫ illud ideo fuit. qꝛ delegatus nō ꝓcedebat ⁊ altera pars remanebat in manifeſto delicto. g ¶ Aſſignaſtis. ⁊ ſic monaſteriū incidit ī viciū litigioſi cōtractus: ut. sͣ. ti. ꝓx. ut Io. fecit. vnde ne monaſteriū ꝯueniret̉ de vicio litigioſi ꝯͣctus: papa equiualētes poſſeſſiones fecit illis ſubſtitui: ⁊ ita nō p̄iudicat̉ eccleſie ſcē marie cū monaſteriuꝫ ꝑatū ſit ſuſcipē iudiciū ī re equalenti. ſi. ff: de alie. iu. mu. ca fa. qꝛ ēt. in fi. ⁊ ex officio ſuo inflixit eis hāc penā: ⁊ merito. qꝛ dolo deſiit poſſidere monaſteriū. dolus enim facit eū haberi ꝓ poſſeſ ſore. ff. d̓ rei vē. qui ī petitorio ⁊. ff. ad exhiben. iulia.i. rn̄ſo. h ¶ Poteratis. qꝛ forte condu ctores potentes erant. i ¶ Aſſignari a monaſterio et cauere etiā d̓beāt: ꝙ nō eēt alij obligate. ar. ff. de pig. ac. creditor. ff. de rei ven. ſi poſt acceptū k ¶ Reſignarūt eo enim ipſo vr̄ res liberata. ar. sͣ. de pac. eū pridē. ff. d̓ le. iii. qui chiro graphū. ff. q̄ res. pig. ob. poſ. l. ii. ff. de pactis. l. ii. ī fi. C. d̓ ſol. pecunie. C. de dona. l. i. ⁊ C. de remiſ. pig. credit̉ cauſe Ar. ꝯͣ. sͣ. de renunc. ſane. ⁊. c. veniens. ⁊. ff. de pac. l. iii. vb dicit̉: ꝙ lꝫ pignꝰ reſtituat̉: nō videt remitti debitū: ſed ſecꝰ eſt ſi reſtituat̉ chirographū: ut in pͥmis ꝯcor. qꝛ ille cui fit reſtitutio: vtilitatē: dꝫ inde hē re: ex chirographo cōſequeret̉ nullā vtilitatē: ſi debitum nō intelligat̉ remiſſū: ſed ex pignore ſic: qꝛ pōt vti pignore. vnde pignus ſepe reſtitu tur p̄cario ꝓpter vtilitatē: chirographū nunꝙͣ. ⁊ iō do bitum quod ibi continetur in telligitur eſſe remiſſum. a ¶AIlectꝰ. indulgētia. ſic ergo pꝫ: ꝙ lite pen. pri uilegiuꝫ ſiue indulgentia ſuꝑ re litigioſa veritate tacita īpe trata nō tenet nec ualet ſic. jͣ. de teſti. cām. ii. ⁊. jͣ. de priuil. dudū. ⁊ sͣ. e. a memoria. arg ⁊ in aut̉. ut in medio li. ſacraſ iuſſiones non fieri.§. ſi vero. ⁊.§. illud v̓o. col. viii. ſic ⁊ pri uilegiū non valet tacita copo ſitione obtentuꝫ. jͣ. de deci. ex multiplici. ⁊ priuilegium poſt ſententiā impetratum ſuꝑ re iudicata non tenet: vel reſcriptū ad ea retractā da. C. ut lite pen. l. i. Itē nec confirmatio de re litigioſa. jͣ. de confir. vti. vel in uti. ſi quis rei. ſic ⁊ res ipſa litigioſa ī nullā dꝫ trāſferri ꝑſonā. xi. q. i. qꝛ res. qd̓ tn̄ fallit ī caſibus qui notant. sͣ. e. eccleſia. ⁊. C. de litig. l. vlt. b ¶A D hoc. officio. allegabat legē illā. ff. de re iudi. iudex. ⁊ sͣ. de of. del. in lr̄is. ⁊ male. qꝛ illud locū hꝫ cū ꝓnunciat̉ ſuper ꝓprietate: ⁊ non ſuper I poſſeſſione vel ſi hoc tantum eſſet ei commiſſum. c ¶ Eiecit. Sed nunquid anno elapſo erit poſſeſſor? dictum ē de hoc sͣ. d̓ do. ⁊ contu. contingit. Itē nunquid abbas poſſet petere reſtitutionem tanꝙͣ ſpo liatus; et ibidem de hoc dicitur. d ¶ Indiſtincte. No. ꝙ ſi cōmittit̉ cā ſimpliciter: puta cōmittimus tibi cām que inter tales vertit ſuꝑ talibꝰ rebus: tunc tā cā poſſeſſionis ꝙͣ ꝓprietatis ꝯmiſſa intelligit̉: ut hic dr̄. ⁊ ar. C. de rei ven. ordinarii. ⁊ sͣ. de cā poſ. paſtoralis. ⁊. jͣ. de teſti. ſignificauerunt. ſꝫ ſi cā poſſeſſionis tātum ꝯmiſſa ē. nō pn̄t cognoſcere de ꝓprietate: qꝛ cui ꝯmiſſa ē ca violentie tātū: de ꝓprietate cogno ſcere nō pōt. ⁊ vno ⁊ eodē tꝑe cā poſſeſſionis ⁊ ꝓprietatis diuerſis iudicib ꝯmitti nō dꝫ: qꝛ ꝯtinētia cauſe diuidi nō dꝫ. ut hic dicit. C. de iudi. nulli. ⁊ sͣ. de cā poſ. c. i. ſicut cā ꝓprietatis ⁊ vſufructus apud eundē iudicē ſūt tractāde ff. de lib. cā. ſi pariter. ⁊. ff. de qui. re. ad eundē iudicē eatur. l. i. ⁊. ii. e ¶ Arbitrio. ī hoc ipſū celeſtinꝰ peccauit qꝛ nō debuit face̓ ſequeſtratōeꝫ: niſi ī caſibꝰ ꝗ notant̉. jͣ. e. c. ꝓx. ⁊ vlt. vnde reuocauit ſequeſtrationē. ut. jͣ. pꝫ. f ¶ Sequeſtrari. hoc iō fec̄: qꝛ cū res apud ſequeſtrū deponit̉: neut̉ litigātiuꝫ poſſidet illā rē. ff. depoſiti. l. lꝫ.§. i. niſi hͨ dictū ſit ī ſeq̄ſtratōe: ut tātū cā cuſto die d̓ponat̉ apd̓ ſequeſtrū. ff. d̓ acꝗ. poſ. ītereſſe puto. ⁊ ſic poſſeſſio poſtea re ſtituit̉ illi ꝗ obtinet ī ꝓpͥetas: ut ſeꝗt̉: qꝛ ꝓpͥetas trahit ad ſe poſſeſſionē. sͣ. d̓ dicti ꝓ ſe ac mēbris ſuis obtinue rūt a ſe. ap. indulgētiā ſuꝑ excepti on hmōi decīaꝝ: cuiꝰ pretextu pri or ⁊ mōachi ſupradictas decīas ſi bi uēdicare cōtēdūt: lꝫ ī īdulgētiaꝫ de dicta qōne facta mentio non fuiſ ſet. Iōqꝫ mādamꝰ: quatenꝰ eiſdē iudicibꝰ iniūgatis: ut indulgētia n̄ obſtāte predicta in negocio ipſo ꝓcedāt iuxta traditam ſibi formā. De ſequeſtratione poſſeſſionum ⁊ fructuuꝫ. no. iij. mediolanen̄. archie. D hoc unxit nos deus ⁊ īfra. Abbas de r̄gula nobis expoſuit: ꝙ cum V m. pre. tuꝰ ſuꝑ cā que ī ter ipſū ⁊ moaſteriū ſuū fuerat agi tata: obtinuiſſꝫ ueron̄. epō lr̄as de ſtīari: ⁊ ipſe ſuꝑ iudicio poſſeſſorio ꝑtim ꝓ mōaſterio: ꝑtiꝫ ꝓ archiepō ſnīaꝫ ꝓtuliſſet: ꝓcuratore ipſiꝰ mo naſterij qōneꝫ de ꝓprietate pꝰ mo dū intētare uolēte: archiepūs iuriſ dictōeꝫ epiſcopi oppoſuit expiraſe aſſerēs cāꝫ poſſeſſiōis tātū ⁊ n̄ ꝓ prietatis fuiſſe ꝯmiſſā. ⁊ qꝛ ſuꝑ poſ ſeſſionę ꝓnūciauerat: ſemel fuctuſ officio ſuo ſuꝑ qōne ꝓprietatis de īceps cognoſcer̄ n̄ ualebat: ⁊ īfra. Sꝫ iudex actorē ī poſſeſſionē que fuerat ꝑ ipſū archiepō adiudicata ꝑꝑ eiuſdē ꝯtumaciā mitti decreuit a qua tn̄ archiepūs uiolēt̉ mōaſte riū eiecitᶜ ⁊ īfra. C. papa pre.n. ſic ſuū īterpretatꝰ fuit r̄ſcriptū: ꝙ tam cā poſſeſſionis quā ꝓprietatis fue rat iudici delegata: cū abſolute ⁊ ī diſtincteª ꝯmiſſa fuerit: ⁊ eiꝰ ꝯtinē tia diuidi nō deberet: prelibatam quoqꝫ poſſeſſionē ꝓ ſuo arbitrio ſequeſtrari precepit īiūgēs reg. ⁊

g ¶ Expenſas. ſic. sͣ. de eo ꝗ mit. ī poſ. cum veniſſent. et. sͣ. de dolo. cum dilecti et. c. finē litibus. vbi ſatis de hac materia. h ¶ Oblate. corā regin. et mutiū. ep̄is. nā archiep̄s mediolan̄. obtulit cautōeꝫ ſtādi iuri. jͣ. ānū ſuꝑ poſſeſſiōibꝰ illis: d̓ ꝗbꝰ abbas fuit miſſus ī poſſeſſione cā rei ẜuāde ꝑ ep̄m veron̄. ſꝫ archiep̄s abbatē expulit d̓ poſſeſſione ut dictū ē. i ¶ Propt̓ hͦ.i. ꝓpter viciū cō tumacie. C. de iud. ſancimꝰ. k ¶ Sufficiēter. Noͣ: ꝙ ī caſu iſto ſufficiēs cautio eſt p̄ſtan da.ſ. pignora. vel fideiuſſoreſ ff. mā. ſi mādato.§. vlt. ⁊ non nuda.i. ſola ꝓmiſſio: vt dixi. sͣ. ut lite nō ꝯt̄. quoniā.§. ⁊ in alijs. ⁊. C. de v̓. ſig.§. ſācimꝰ. d Ilectꝰ diſtrahūt. No. ꝙ ille qui mittit̉ ī poſſeſſionē cā cuſtodie: ſiue agat̉ reali actōe ſiue ēt perſonali. jͣ. ānū non facit fructus ſuos ſꝫ cuſtodire eoſ dꝫ nō diſtrahe̓: ut ſi īfra annū reus recuꝑare voluerit poſſeſſionē: reſtituā tur ei fructꝰ. expenſe tn̄ neceſ ſarie ꝓ fructibꝰ ꝑcipiēdis fac te pͥmo debēt deduci: qꝛ ille ī illo cāu ꝓhibēt̉. ff. famil. hec̄. funduſ.i. rn̄ſo. ī fi. Si v̓o non veniat īfra annū: tūc pͥmo an no elapſo lucrat̉ oēs fructꝰ. d̓ hoc dictū eſt. sͣ. de dolo. contingit. ⁊ hoc ī reali. m ¶ Sequeſtrari. No. ꝙ poſ ſeſſor lite pen. nō dꝫ remoueri de poſſeſſione: nec ab ea ſe queſtrari. vt. sͣ. c. ꝓx. ⁊. xvi. q. iiii. volumꝰ. ⁊. viii. q. iiii. nōne ⁊. C. de ꝓba. l. ii. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. ꝑ totū. ⁊. C. d̓ ꝓhi. ſequeſtra. l. vna. Qn̄qꝫ tn̄ fit ſequeſtratō ī caſibꝰ: ut cuꝫ quis dilapidat fructꝰ quos ẜuare dꝫ. ut hic ⁊ ī. c. ſe. Itē cū appellat̉ ab ex ecutore mero: tunc ſequeſtra tio fit rei īmobilis: ⁊ fructus etiā īmobiles ſequeſtrāt̉ apd̓ poſſeſſorē remanēte iure poſ ſeſſionis. C. quoꝝ ap. nō reci: ab executore. Itē cū ꝑſona a qͣ res mobilis petit̉: ſuſpec ta ē. ff. qui ſatiſda. co. ſi fide iuſſor.§. vlt. Itē ſi timet̉ d̓ di lapidatione. ff. de ap. imꝑato res. ī fi. Itē ſi quis ꝓclamat ī libertate ſequeſtrant res eius. C. de aſſer. tol. l. ii.§. i. ⁊. C. qui ad li. ꝓclama. nō lꝫ. l. ii. ⁊. iii. ⁊. C. d̓ or. cog. l. vlt. Itē ſi colonus velit poſſeſſiones ꝯductas deſerere. C. de agri. ⁊. cenſi. l. vlt. li. xi. Itē ſi maritus vergat ad inopiā ſeque ſtrat̉. dos. ff. ſol. ma. ſi cū dotē.§. ſin autē. ⁊. C. d̓ iure do. ī rebus. ī fi. ⁊ ī aut̓. de equalita. do.§. illud quoqꝫ col. vii. Itē ſi timet̉ de ſeuitia viri: nec pōt ei ca ueri. s. de reſti. ſpol. lr̄as. aut ēt cū timet̉ ſponſā corrūpi. jͣ. de ſpon. cū locum. Itē cū aliquid ē ablatū illi qui ē de familia iudicis. ff. de offi. p̄ſi. ſenatus con ſultus ī fi. Itē ꝓpter contumaciā. sͣ. de do. ⁊ contu. ex lr̄is. ⁊ hoc fit ut mitius agat̉ cum contumace ut ibi dicitur. n B eo ſi diſſipēt̉. ſic. C. quoꝝ. ap. nō reci. ab executore. ⁊. ff. de ap. īꝑa tores. ī fi. vn̄ hͨ decre. ſūpta ē. d̓ hͦ ſatis dr̄. sͣ. c. ꝓx. ⁊ ẜm hāc decre. ītelli ge qd̓ dr̄. ii. q. vi. quotiēs. ii. ⁊ hͦ iō qꝛ ſi ꝯfirmabit̉ ſnīa dꝫ fructꝰ ꝑceptos pꝰ litem ꝯtͣ. xeſtituere cum ipſa re. C. de rei ven. certum. Um monaſteriū. Aliis modis.ſ. legitimis ⁊ euidētiſſimis ꝓbatiōi bꝰ ⁊ luce clarioribꝰ. C. d̓ ꝓba. l. vlt. ii. q. vlt. ſciāt. ⁊. v̓. q. vi. epiphaniū ver ꝑ ꝓbriā ꝯfeſſionē ī iure factā. jͣ. c. ꝓx. ⁊.ii. q. i. vos ī quenꝙͣ. vel ꝑ euidētiā facti. jͣ. de coha. cleri. ⁊ mu. c. vlt. ⁊ sͣ: de reſti. ſpol. cū ad ſedem. b ¶ Confeſſi. nulli gͦ de ſe ꝯfeſſo ſuꝑ crimine alioꝝ credit̉. ſic. jͣ. de teſti. veni ens. ⁊. xv. q. iii. nemini. ⁊. iii. q. xi. negāda. ⁊. C. d accu. ⁊ inſcrip. l. fi. ⁊ hͦ gnaͣ le ē p̄terꝙͣ de crimine leſe maieſtatis: ut hic ⁊ ī p̄dicto. c. nemini. ⁊. c. veniēs. Itē audit ꝯfeſſio vniꝰ latronis ꝯͣ alium. C. de feri. ꝓuinciaꝝ. ⁊. C. d̓ fal. mo ne. l. i. ⁊. ff. de cuſto. ⁊ exhi. reoꝝ. l. diuꝰ. ⁊. ff. de queſtio. l. i.§. ſi quis. Iſtis qui de ſe ꝯfitent. credit̉ nō quātū ad cōuincendum: ſꝫ quātum ad preſumptionē. vn̄ ſi aſſunt alie preſumptiones valent: alias per ſe non ſufficerent. c ¶ Infamia. de qͦ debēt ſe purgare cū tͣtia manu ſui ordīs: qui ſint honeſti eſ ꝯuerſationē ipſiꝰ agnoſcāt. aliaſ ſi defecerīt: tāꝙͣ ꝯuicti puniāt̉. jͣ. d̓ pur. ca. cū p. ⁊. c. cū dilectꝰ. ⁊..jͣ. de ſimo. īſinuatū. alias ſi īfamati nō eēt nō īdiceret eis purgatio ꝑꝑ talē cōfeſſionē. ii. q. v. ſi legitimi. vbi de hac maͣ pleniꝰ tractat̉. ut jͣ. de pur. ca. cū. p. ⁊. c. cum dilectus. ⁊..ii. q. v. preſbyter ſi a plebe. mutiū. epīs: ut de cā poſſeſſiōis et ꝓprietatis pleniꝰ cognoſcētes. eaꝫ debito fine deciderēt ⁊ poſſeſſione ei ꝑti poſtmodum reſignarēt: que obtineret de ꝓprietate triūphū: ⁊ ī fra. In eū ſtatu ꝯtinētiā cāe reduci mꝰ: ī quo fuerat: cū predictꝰ pre. n. cāꝫ ꝓprietatis ⁊ poſſeſſionis re gin̄. ⁊ mutiū. ꝯmiſit: ⁊ mandato ſe queſtratōis pēitꝰ reuocato. ⁊ īfra. Ne āt monaſterio uideamur ī ſuo iure deeſſe: moderatas expēſasᵍ: exquo epūs ueron̄. ipſū ī poſſeſſio nē induci decreuit: uſqꝫ ad ſatiſfa. ctionis tpūs oblate ꝑꝑ hoc factas ſibi reſtituēdas eē cēſemꝰ ⁊ a te ſuſ ficiētēᵏ preberi ſtādi iudicio cautō ne. Mn̄. iij. priori deben̄. ⁊ de cano de calin̄. Ilectꝰ.ſ. r. rector eccleſie de betuſia ſua nobis petitione mōſtrauit ꝙ cū īter ipſū ex ꝑte una ⁊ abbatē ⁊ ꝯuētū de ceſteria ex alte ra ſuꝑ eadē eccleſia corā abbate de ſibiton̄. ⁊ eiꝰ collegis qō v̓teretur iudices ipſi predictos abbatē ⁊ cō uētū ī poſſeſſionē ipſiꝰ eccleſie cau ſa cuſtodie īduxerūt: qui fructꝰ me dio tꝑe ꝑceptos ꝓ ſue diſtrahunt libito uolūtatis. Quo circa māda mus quatenꝰ ſi ē ita: faciētes fructꝰ ſequeſtrariᵐ predictos: ſi ꝗd de ip ſis per eos diſtractum īueneritis: ſtatū priſtinū r̄uocetis EReg. ix. B eo qui a ſnīa ꝓuocauit fru ctꝰ poſſeſſionis ſi diſſipētur ab ipſo: pn̄t lite pēdēte rōabiliter ſequeſtrari. De confeſſis. confeſſio nō preiudicat quātū ad penā vel cōdēnationē. preiudicat tn̄ quātum ad ſuſpitionē. jͣ. de exceſſi. p̄la. ꝙͣ ſit graue. Sꝫ nōne idfuit teſtis: qualit̓ gͦ punit̉ pena ordinaria ꝯ illud. sͣ. de or. cog. cum dilectꝰ. jͣ. de excep. deniqꝫ. ī fi. ⁊ preterea ſine accuſatore nō dꝫ quis puniri. jͣ. ut ec. bene. ut noſtruꝫ. ff. de mu. ⁊ ho. reſcripto.§. ſi quis pōt dici ꝙ iſte ve fuit denunciatꝰ: vel īquiſitio ꝯͣ eū fcā fu it. ſic. sͣ. de elec. ꝑ in quiſitōnē. uel hic ex officio ſuo ꝓceſſit dn̄s papa ⁊ iodiuꝫ criminis. arg. iii. q. ix. nihilominus. et C. de ꝓba. iubemꝰ. ⁊. C. de teſti. nullū enī. ⁊ crimina vnde cunqꝫ clamauerinpuniēda ſūt. xxiiii. q. iii. ecce. vel iō punit̉: qꝛ crimen iſtud ꝯtingit pͥncipale ne gociū. ſic. jͣ. d̓ excep. c. i. in fi. ⁊ hͦ vr̄ verius: qꝛ dicebatur ab aduerſario ꝙ ſimoniace facta fuit elec tio ⁊ ꝗ electionē ex aminat: de omnibꝰ inquirere dꝫ de meritis ꝑſone de mōe lectionis de ſtudio eligētiū. ⁊ ſic crimē illud ꝯtingit factuꝫ pͥncipale..s. de elec. cū terra. ⁊. c. ſuꝑ. e. ⁊. c. ſcriptū ē. ⁊. c. n. hil ē. de his oībus ī quirit iudex ex offi cio ſuo de meritis e lecti ⁊ eligētium. et iſte fuit vnꝰ de electoribꝰ: et iō merito puniri debuit: ſi cōmiſit ī ipſo negocio viciū ſimonie: ſiue d̓ hͦ actū fuiſſꝫ: ſiue non: cū ex officio hͦ etiā fieri debeat. sͣ. de elec. cum nobis olim. vbi de hͦ. ⁊ ſic punit̉ aliquiſ ſuꝑ eo de quo nō agit̉ ꝯͣ eū directe ī odiū criminis: ut innuit lr̄a ſequēs.ſ. nos: quoniā vicium huiuſmodi ꝓſequi ⁊cͣ. ⁊ ē ar. jͣ. de teſti. tā lr̄is. ſic ⁊ maritus punit̉ d̓ lenocinio: lꝫ ꝯͣ eū directe nō ſit actum. ff. de adul. l. i.§. ſi publico. e ¶ Sarracenoꝝ. exponunt quidā dādoꝝ regi: ut electioni p̄ſtaret aſſenſū: vel potius ꝓ ſeipſo recepit illā obligationē. ut ipſe cōſentiret. ſic ſola talis obligato ſimonia īducit: lꝫ nō receperit id qd̓ venit ī obligatōe: qꝛ ī talibꝰ nulla pactio vel ꝯuētio dꝫ īteruenire.i. q. ii. ꝙ pio. ⁊ sͣ. de pac. pactōes. ⁊. jͣ. de ſimo. c. pe. ⁊ ē moneta q̄ ſic vocat. ¶U X ꝑte ꝯfeſſus. No. ꝙ rubrica iſta ſiue titulus de cōfeſſis locū hꝫ poſt litē ꝯt̄. ſed edictū de īterrogatoria actiōe locuꝫ hꝫ ⁊ ant̓e litē ꝯtͣ. ⁊ poſt. qꝛ iudex quotiens ⁊ qͥn̄cūqꝫ equitas mouet ip ſū dꝫ īterrogare ꝑtes. ff. de īterro. ac. vbicunqꝫ. ⁊. xxx. q. v. iudicate ⁊ ī caſibꝰ qui notati ſunt. sͣ. de iura. calū. cū cam. ⁊ ēt poſtꝙͣ ē cōclu ſū ī cā. jͣ. de fi. inſtru. cū ioānes. Ad hͦ enim ut ꝯfeſſio preiudicet ali cui exigunt̉ plura: ꝙ ſit maior. xxv. ānis. qꝛ minor pōt r̄ſtitui ꝯͣ ꝯſeſ ſionē. ff. de mino. nō oīa. ⁊. ff. de confeſ. certū.§. ī pupillo. Item qt̄ ſpōte ⁊ nō coactus. xv. q. vi. c. i. ⁊. xxxi. q. ii. lotharius. ⁊. ff. de que ſti. l. i. i. rn̄ſo. et.§. diuus. ii. Item ꝙ ex certa ſcīa: qꝛ ſi errat ī confite do et pōt ꝓbare ſe erraſſe: n̄ nocet. ut hic. et. C. d̓ iuris et fac. igno error facti. et. ff. de confeſ. nō fatet̉. Item ꝙ ꝯͣ ſe ꝯfiteat̉: qꝛ confeſ ſio ꝓ ſe nō ꝓdeſt. xiiii. q. ii.§. i. ff. de īterro. ac. de etate.i. rn̄ſo. Ite ī iudicio et corā ſuo iudice. alias nō preiudicat. ut. sͣ. d̓ iudi. at ſi cle rici. et. C. e. l. vna. Quādoqꝫ tamē cōfeſſio extra ius facta valet v ſi quis cōfiteat̉ debere ſe ex certa cā: puta ēptionis vel locatōis vel alia cā cōſimili: ſi ꝓbet̉ ꝯfeſſio ita ꝑ teſtes qui fuerunt p̄ſentes in cōfeſſione: cōdemnabit̉ ex ea. C. de nō nu. pecu. l. gnaͣliter. et. l. ad uerſus. et. ff. de ꝓba. cū de indebito.§. vlt. et. jͣ. de fide inſtru. ſi cau tio. et. iii. q. ix.§. ſi debitū. Itē ſi aduerſarius ſit preſens: alias noſt nocet. ff. de interro. ac. l. vlt. et. ff. e. certum.§. ſi quis. item requirit ULemens. Um mōaſteriū: ⁊ īfra. Eos quoꝝ ſuggeſtōne ſcelꝰ homicidij ſe pͥreſbyt̉ ꝑpetraſſe ꝓponit niſi alijs modis ueꝝ eē ꝯſtiterit. nulli cēſemꝰ pene ſubdēdos: cum ẜm utriuſqꝫ iuris ſtatuta de ſe ꝯfeſ ſiº ſuꝑ alioꝝ ꝯſciētijs īterrogari nō debet crimine leſe maieſtatis exce pto de r̄atu ꝓprio ꝯfitētis ꝑiculoſa ꝯfeſſio nō ē aduerſus quēlibet ad mittēda. Si tn̄ eos infamiaᶜ hmōi laborare cognoueris: ſingulis eis adiunctis tribꝰ ſocijs ſui ordinis purgatōem adiūgas. Nno. iij canonicis de bethleem. Um ſuper electiōe bethleeꝫ eccleſie ī. r. ⁊. p. queſtio v̓teretur: ⁊ īfra. Quoniam. u. canoni cus bethleem fuit in iure ꝯfeſſus ꝙ ꝓ preſtādo alteriꝰ electioni con ſenſu quingentorum ſarracenorū obligationem receperat: ⁊ media tor extitit ſimōiace prauitatis: nos quoniaꝫ uicium huiuſmodi perſe qui uolumus: ut debemus ipſum per diffinitiuam ſentētiam duxim ab omni bn̄ficio ⁊ officio eccleſia ſtico deponendū. ORego. ix. b iudici biterbien̄. ¶X parte abbatis ⁊ cōuentus mōaſterij.s. m. fuit ꝓpoſitū ꝙ cū inter ipſos ex parte una ⁊.u. noīe ſue uxoris ex altera coram te queſtio uerteretur: economuſmo naſterij memorati quedā per erro rem facti fuerit in iure cōfeſſus: ex quibus timet ſibi preiudiciū gene

xiuit. ff. ad. l. acquil. inde neratius.§. vlt. et hͦ ſi ꝓbo euꝫ viuere qui mortuus eſt. Uel ſi confiteor illum eē filiū meum qui eſt maioris ē tatis ꝙͣ ego. Uel ſi quis cōfiteat̉ factum: cuiꝰ noīe actio cū alio eē nō poteſt. ff. de inter. ac. ſi is cuiꝰ. et. l. cōfeſſionibus. item ꝙ non ſit ꝯͣ ius.ſ. de libero hoīe alias nō nocet. ff. de pac. iuregentium.§. et ſi poſtulatio. ⁊.§. p̄ ce denti. ⁊ sͣ. d̓ pac. pa ctiones. ⁊. jͣ. de condi. appo. ſi ꝯditōes ⁊. xxxii. q. ii. ſolet q̄ ri. Itē ꝙ de religio ſa. ut. ff. de interro. ac. confeſſionibus. itē ī cōfeſſo nulle ſt̓ ꝑteſ iudicis ī cogno ſcendo: ſed ī ſenten tiando ſic: qꝛ dꝫ ferre ſnīam ex illa con feſſione. ff. ad. l. acqui. ꝓinde. ⁊ sͣ. de trāſac. preterea. itē ſi quis confiteat̉ ſe ſeruū: talis cōfeſſio non nocet ei. ut. C. de lib. cā interroga ta. lex iſta fauore libertatis ītelligitur de cōfeſſione facta apud iudicē: ſed no in iudicio liberalis cauſe: alias ꝯͣria eēt lex illa iubemus. e. ti. in fi. b. g ¶ Error facti. Er ror facti excuſat: ſi probetur nonduꝫ fi nito negocio: ut hic ⁊ ī. l. predicta error. ⁊. jͣ. d̓ ſen. ex. ſacro. Error vero iuris n̄ excuſat. C. de iu. et ſac. igno. l. ii. ⁊. l. cū quis. ⁊ ſic pꝫ ꝙ con feſſio ſindici pōt re uocari. Item ⁊ con feſſio aduocati reuocat̉. jͣ. d̓ cenſi. olī. vbi de hoc. AX epiſtole in chartoIphilacio. Chartophilacium dicitur locus ſeu ar marium vbi charte vel inſtr̄a ponunt̉ ⁊ conſeruantur. b ¶ Dicendū reo.ſ. niſi ſit vſurus eis. ff. de eden. l. i.§. edenda. vel niſi ſint cōia. jͣ. de fi. inſtrū. g. ꝑpetuus. nā argentarius ⁊ publicus exactor rōnes ꝯͣ ſe te netur edere. ff. de iure fiſ. in fraudē.§. ex his bonis. ⁊.§. ſequentibꝰ hic.n. reus imꝑator erat ⁊ in poſſeſſione obſequioꝝ preſtandoꝝ a rege. ar. ꝯͣ. xlv. di. qui ſyncera. vbi dicit̉ ꝙ conuincere debemus iudeos ex codicibus ſuis: ⁊ illi noſtri ſunt. qꝛ cōtinēt vetꝰ teſtamētū. c ¶ Contra te. ſi. C. de teſti. nimis graue. ⁊. C. de eden. qui accuſa re. ⁊. iiii. q. iii. qui ītendit. ar. ꝯͣ. C. de edē. nō eſt nouū. ⁊. l. iuſtū eſt. Sol. veꝝ eſt illud ꝙ nullus ſua ꝓpria īſtrumenta tenet̉ dare aduer ſario: ut ipſe tenet̉ eis: ⁊ p̄cipue que faciunt ꝯͣ ipſū. Cōtraria hic ſi gnata nō ſunt ꝯͣria leges ille: nō eſt nouum ⁊ iuſtū eſt: loquūt̉ de ra tionibus cōibus. lex illa de edē. qui accuſare de īſtrumētis ꝓprijs: ut probatur. C. de eden. ea que ẜm vnū. caſū ītelligunt alij aliter le ges illas: ꝓut ibi conſueuit notari. d ¶ Icut conſuetudo. cū alie legitime. C. de iureiuran. ī bone fi Cdei. ff. de iureiurā. admonēdi. sͣ. de ꝓcura. ex inſinuatione. ⁊ C. de fide inſtru. l. vlt. habito tamē reſpectu ad qualitatem perſo narum ⁊ quātitate cauſe. C. vnde vi. ſi quādo. ⁊. jͣ. de iureiuran. c. vlt. ⁊. ff. de legit. tuto. legitimos. e ¶ Cōſuetudinē. ⁊ eſt ar. ꝙ cōſuetudo nō preiudicat ſcripto iuri. sͣ. de cōſue. cū venerabilis. ⁊. c. vlt. ⁊ xi. di. conſuetudinis. ⁊ hoc ē verum: vbi conſuetudo obuiat rationi: vt hic ⁊ ī predictis. c. hec enim conſuetudo ē ꝯͣ ordinē iudicioꝝ: vel vbi conſuetudo introducta eſt ꝑ errorē. ff. de leg. ꝙ nō ratione. aliter ſi cōſuetudo rationabilis eēt ⁊ preſcripta: bene preiudicaret iuri ſcripto. ut. sͣ. de conſue. c. vlt. in fi. vbi de hoc. ⁊. ff. de leg. de quibus. ⁊ xi. di. catholica. ⁊. c. in his. ⁊ rari. Cum igitur negocio nonduꝫ finito nemini noceat errorᵍ fc̄i: ma damus: quatenus ſi de huiuſmodi potuerit errore docere: ꝓuideas: ut nullū ſibi ſuper hoc preiudiciū generetur. De probationibus. ¶ Grego. tancredo regi vinceſtrie. X epiſtole v̓bis: ⁊ īfra Cō Tua excellētia poſtulauit: ut īperatori ſcri berē quatenꝰ pacta in carthophilatio requi reret: que dudū īter iuſtinianū prīcipē ⁊ predeceſſores tuos fuerunt emiſſa: ut ex his colligeret ꝗd tibi ſeruare deberet. Sꝫ ad hoc facien dū uehemēter obſtitit qꝛ nulli dicē dūu eſt ea que cōtraᶜ te ſunt: apud te metipſū debes documēta reꝗrere: ī mediūqꝫ ꝓferre. Lexan. iij. Icut cōſuetudo laudabilis: et infra. Sane quoniaꝫ apud uos cōſuetū eſſe didicimꝰ: ut cum aliquis intētionē ſuam fundauerit inſtrumētis aut teſtibꝰ: ei ſacramē tū nihilominꝰ deferat̉: quod ſi ſub ire noluerit: fides ꝓbationibꝰ nō habet̉. Nos: cū tūc demū ad huiꝰ modi ſit ſuffragiū recurrendū: cū alieº legitime probatiōes deeſſe no ſcuntur: talem cōſuetudinēᵉ reprobamus. Utius tertius. X litteris tuis intelleximꝰ te Cet archidiaconū cōfines habere prebēdas in villis: quas ſinguli ſigulas poſſidetis: ⁊ pretextu terminoꝝ īter uos cōtrouerſiā agitari. eo ꝙ dicas eū antiquos fines egreſſū: partēqꝫ tui fūdi occupaſſe illo in cōtrariū aſſerēte: partē eādē fundi poſſediſſe. xl. annoꝝ ſpatio talis conſuetudo precipue reprobat̉: qꝛ exquo ſemel iuratū eſt de calumnia: a pͥncipio ſaltē ī cā ciuili nō fuit amplius iurandū. C. de iura. calū. autē. hoc ſa cramentum. ⁊ in autē. de his qui ingre. ad ap.§. ii. f CeX litteris. finiūregundoꝝ: licet predia eccleſie ꝓpria nō ſint clericoꝝ: agere tamen poſſunt finiūregundoꝝ: cū habent ius in illis.ſ. vſufructū. ff. fini. regū. l. iiii.§. finiū. g ¶ Duoꝝ. hoc iudiciū duplex eſt: qꝛ vterque actor ⁊ vterqꝫ reus hic cenſet̉. vnde vterqꝫ duplex ſacramētū calūnie p̄ſtabit: ſicut reus ⁊ actor: non tamen iurabit niſi ſemel. ff. fa mil. herc̄. inter coheredes.§. qui familie. ille tamē pͥncipaliter actor dr̄: qui pͥmo ad iu diciū ꝓuocauerit. ff. de iudi. in his tribus. ſi non apparet quis pͥmo ꝓuocauerit: ſorte dirimatur quis actor dici de beat. ff. de iudi. ſi cū ambo. et ꝓ tanto dicit̉ actor: qꝛ pͥmo iu rat ⁊ poſtea iurant ſui teſtes: ſic obſeruat̉ ī conuentione et recōuentione. Itē ar. eſt hic: ꝙ vna perſona vicē duaꝝ ſuſtinet. ff. ꝙ cuiuſqꝫ vniuer. itē eoꝝ.§. ſi decuriones. xxi. q. i. relatio. de cōſe. di. ii. nec moy ſes. ff. d̓ adop. ſi cōſul. xxx. q. i. ad limina. ff. de ſtipu. ẜuo. l. i.§. ſeruus cōis. x. q. iii. vnio. ff. de ac. ⁊ obliga. actōis v̓bo. §. mixte. ar. ꝯͣ. xvi. q. i. p̄ſbyte ros. ⁊. C. de aſſeſ. nemo. lxx. ix. di. ſingula. ⁊. ff. d̓ re. iuris īpari. jͣ. de prebē. qꝛ ī tantū. et c. de multa. ff. d̓ pactis. ſi plures. ⁊. ff. ad trebel. ille a quo. §. tēpeſtiuum. ⁊. lxxxix. di. ad hͦ. Sol. pͥma rn̄ſio caſualis ē: ⁊ obtinet cā neceſſitatis ⁊ vti litatis. ſecꝰ de iure regulari: ut dr̄ ī ꝯͣriis vel refert vtꝝ iu riſdictio ſit gratuita vel ꝯten tioſa. ſi gratuita: pōt vti vice duoꝝ. ff. d̓ adop. ſi cōſul. ⁊. ff. de offi. p̄ſi. l. ii. ſi ꝯtētioſa nō poteſt. iiii. q. iiii. c. i. ⁊. ii. q. i. ī primis. h ¶ Unde.i. quia vterque eſt actor. vel vnde.i. quia vterqꝫ affirmat ſe poſſidere et ad ſe pertinere. i ¶ Promptiora. ſic. jͣ. de fi. in ſtru. inter dilectos. in fi. ff. de ac. et. obli. arrianus. et. ff. de pen. reſpiciendum. ⁊ ar. l. di. ponderet. in fi. ⁊. xxvi. q. vii. tempora plenitudinis. arg. contra. ff. de offi. preſi. obſeruandum. in fi. ⁊. xxviii. di. quia ſūt. lxxxi. di. tantis daniel. ⁊. l. di. poſt quam. Sol. quod hic dicitur ⁊ in ſimilibus locum habet in dubiis ⁊ obſcuris ſed vbi notum eſt factum fit condemnatio: niſi ex cā fiat diſpenſatio. k ¶ In liberali. ⁊ in querela inofficioſi teſtamenti. ff. de inoffi. teſ. ſi pars iudi cantium in matrimoniali. xxxiii. q. ii. ſi quis acceperit. vnde verſus. Stat te ſtamentum libertas coniugiūqꝫ: Si ſunt equales qui producuntur vtrinqꝫ. ⁊ in dote. Et iſtos quattuor caſus bēs. jͣ. de re iudi. c. vlt. l ¶ Pro libertate. ff. de manumiſ. l. antepenul. ⁊. ff. de re iudi. inter pares. ⁊. ff. de re. iuris. libertas. xii. q. ii. cum redemptor. m ¶ Poſſeſſori. reſponſio ad tacitam queſtionem: ſi quereret aliquis qua re debet probare archidiaconus: cum ſit in poſſeſſione. ⁊ reſpondeo. quia qui excipit de preſcriptionibus ipſe probare debet. ff. de proba. in exceptio nibus. ſi. C. de preſcript. xxx. vel. xl. annorū. male agitur. xvi. queſtione. iiii. volumus. n ¶p Ropoſuiſti. potuiſſe. propter viri frigiditatem. xxxiii. queſtione.i. re quiſiuiſti. vel propter maleficium viri. ea. cauſa. ⁊. e. q. ſi per fortiarias ⁊. jͣ. de frigi. ⁊ male. laudabilem. ⁊. c. vltimo. ⁊ in auten. de nup.§. per occaſio nem. coll. iiii. o ¶ Per aſpectū. quādoqꝫ tn̄ probatio iſta fallit: qꝛ oculus. ⁊ manꝰ obſtetricū ſepe fallit̉. xxvii. q. i. nec aliqua. ⁊. jͣ. de frigi. fraternitatis. ⁊. jͣ. e. cam que. incōcuſſe. tu autē ꝙ per ideꝫ tēpus quiete illaꝫ poſſederis: aſſeueras. quare utrū īcūbat petitori uel poſ ſeſſori ꝓbatio queſiuiſti. ad quod ſcire debes: ꝙ iudiciū finiū regun doꝝ tale eſt: ut in eo utraqꝫ ꝑſona vices duoꝝᵍ habeat videlicet ac to ris ⁊ rei. Undeʰ hincinde teſtes ꝓ duci poſſunt ad cognitionē iudicis inſtruendā quibus examinatis iudex quos precellere intellexerit: ad fidem ſibi faciendaꝫ admittat. Quod ſi ambaꝝ partiū teſtes ſunt eque idonei: poſſeſſoris teſtes pre ferēt̉: cū prōptioraⁱ ſint iura ad abſoluendū quā ad condēnandū pre terquam in liberali cauſa in qua ſi vtriuſqꝫ ꝑtis teſtes equales fuerīt pro libertateⁱ ſnīa proferetur. nam poſſeſſoriᵐ ꝓbationē aliquādo dari iuris manifeſti eſt: cū iure cautum ſit: ꝙ qui obiecerit preſcriptioneꝫ longiſſimi tꝑis: quam nemo recte obijcit: niſi qui poſſidet: ⁊ eā ꝓba uerit in cā debeat obtinere. G Re go. viij. prepoſitꝰ ſancti cataldi. Ropoſuiſti: ꝙ cā mr̄imonij que īter. o. de cā noua. ⁊.s. Imulierē uertitur: tibi fuit de māda to apoſtolico delegata. cunqꝫ par tes eſſent in tua pn̄tia ꝯſtitute: mu lier ꝓpoſuit ſe nec a uiro cognita. nec potuiſſeⁿ cognoſci: quod tā ꝓ prio iuramēto quā teſtimōio. vij. mulieꝝ ꝓbauit: que ꝑ aſpectūº cor poris eā eē uirginē aſſeuerāt: uiro ꝑ iuramētū ſuū ꝯtrariū aſſerente ⁊ infra. Uidetur igitur nobis: ꝙ iuramento puelleᵖ ⁊ teſtimonijs illa rū vij. mulieꝝ fides eſt potius ad hibenda. QLemens. iij

q ¶ t Ertio. confectū. ad hāc negatiuā ꝓbādā admittūt̉ fratres indirecte: ꝓut ſequit̉ in lr̄a. ſic. jͣ. de teſti. ex tenore. ⁊. C. de ꝯͣhen. ſtip. optimā. a lias negatiua directe nō poſſet probari. de hoc dicit̉. sͣ. de elec. bone. jͣ. ⁊ quia hic arguebat̉ de falſo inſtrumentū: edendus dies eſt ⁊ conſul. ar. C. de ꝯhē. ſtipu. optimā. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. r ¶ Iurati. bene dr̄ iurati: qꝛ nulli credit̉ niſi iurato. jͣ. d̓ te ſti. fraternitatis. ⁊. c. nuꝑ ⁊. c. tuis. ⁊. iiii. q. iii.§. iuſiurandi. niſi a ꝑtibꝰ fuerit ei remiſſū. ut ī. c. tuis. ⁊ merito in tali ca ſu admittunt̉ frēs illius mōa ſterii quia ea que in capitulo agunt: per alios probari nō poſſunt: qꝛ extranei ad capi tula nō cōſueuerunt admitti. jͣ. de teſti. veniens. ii. in fi. et C. de repu. cōſenſu.§. ſuper plagis. ⁊. C. de queſti. inter rogari. ff. ad ſyll. ſi quis ī gra ui.§. ſi pupillus. ⁊.§. ſe. ⁊. l. ii. §. ſi vir ſ ¶ Teſtiū. Sic ergo teſtes p̄ferunt̉ inſtrumento. ⁊ meri to: qꝛ potius credendū ē viue voci ꝙͣ mortue. in aut̉. de fi. ī ſtru.§. ſi vero. Itē teſtes pre ualent īſtrumēto. jͣ. d̓ fi. īſtru. cū ioannes.§. porro. Sꝫ ꝯtra videtur: ꝙ equalem vim hn̄t in exercendis cauſis teſtes ⁊ inſtrumēta ⁊ īdicia cū iuſtru mentis. C. de fide inſtru. in exercēdis. C. de rei vē. indicia. ⁊. C. qui poti. in pig. ha. ſcripturas. Itē ꝯͣ qꝛ fides inſtrumētoꝝ p̄ualet teſtibꝰ. ff. de proba. celſus. ⁊. l. cum de ī debito.§. vlt. ⁊. C. ſi minor ſe ma. dixerit: ſi alteriꝰ. ī fi.§. i. ⁊ C. arbi. tu. l. vlt. ſuper hͦ pōt dici: ꝙ ſi ī modū exceptionis obiiciat̉ falſitas inſtrumento: vel ꝙ ſub condi tione debuit fieri vel defectus: vel ꝙ plus contineat̉ ibi ꝙͣ dictum fuerit: vel conſimile vel etiā falſitas: bene pōt hoc probari ꝑ teſtes: ⁊ preualebūt teſtes. jͣ. de teſti. ex tenore. ⁊. C. de ꝯͣhen. ſtip. optimā. jͣ. de fi. inſtru. cū ioannes. ar. C. de ꝓba. cū precibꝰ. ⁊ hic. Et illud qd̓ dr̄ equalē vim habēt ī cauſis teſtes ⁊ inſtrumēta: illud veꝝ eſt quādo ab eadē ꝑte inducūt̉: qꝛ tā per teſtes ꝙͣ per īſtrumenta ꝓbat quis ſuā intentionē. Sꝫ ſi ex vna ꝑte inducūt̉ teſtes: ⁊ ex alia ꝑte inſtrumēta ꝯͣ teſtes: tunc conſiderabit iudex naturā negocii ⁊ qualitateꝫ. nā quedā ſunt que melius ꝓbant̉ ꝑ teſtes ꝙͣ per inſtrumenta: quedā econtra rio melius per inſtrumēta ꝙ per teſtes: ut arbitraria ⁊ ſnīa ⁊ ꝓceſſus aliquis ar. jͣ. e. quoniā contra falſam. Itē conſiderabit iudex vtrum factū ſit antiqui vel ꝓpinquum. in antiquis.n. magis credendū eſt inſtrumentis: quia memo ria hominum labilis eſt. jͣ. ut ec. bene. ut noſtrum. ſi ſit nouū potius teſtibus creditur. ar. ad hoc de proba. ſi arbiter. ⁊. l. celſus. ⁊. jͣ. e. cū cām. qꝛ teſtes con ſueuerunt fidē ſuā variare ex tēporis diuturnitate. ff. ad carbo. l. iii.§. due. et ff. de dā. infec. qui bona.§. vlt. alias ē lex: ⁊ incipit ī cauſe. ⁊ ꝙ dixi ꝯͣ inſtrumē ta teſtes recipiunt̉: illud intelligendum ē: ꝙ per bonos teſtes ⁊ idoneos ſine ſuſpitione: nec vr̄ ꝙ tunc ſufficiant duo vel tres teſtes: immo plures ad minꝰ quattuor. tabellio.n. equiualet vni teſti ⁊ plus: ⁊ inſtrumentum duobꝰ ad mi nus ar. jͣ. de fi. inſtru. cū ioannes. qꝛ duo feſtes ad minus in inſtrumento ſcri pti eſſe debent. qꝛ in ore duoꝝ vel triū ⁊cͣ. jͣ. de teſti. ī omni. ⁊. c. lꝫ. ⁊. iiii. q. iii. §. vbi numerus. ⁊ ſic per plures et honeſtiores dꝫ fieri talis reprobatio. ar. jͣ. de teſti. in nr̄a. qn̄qꝫ tamē ꝯͣ īſtrumentū nō admittunt̉ teſtes: ut ꝯͣ īuentariuꝫ publice factum. ut ī. l. p̄dicta. C. ar. tu. l. vlt. ⁊ ī alio caſu fallit ī cōfeſſione que fit a muliere et īſtr̄o ī quo ꝯfitet̉ ſe recepiſſe pecuniam ꝓ īterceſſione. C. ad .vell. antique. Urauit partibus. ſic pꝫ ꝙ publicatis atteſtationibus ſuꝑ eodē articulo nō ſunt teſtes vlteriꝰ ī cōtrariū admittēdi. nec etiā alij teſtes ad idē ꝓbādū. jͣ. de teſti. fraternitatis. nā āte aꝑturā teſtiū vtraqꝫ ꝑs ſuos teſtes dꝫ īducere ſuꝑ eodē articulo: ſecus ſuꝑ alio vel ſuꝑ noua pēdēte ex pͥori: tunc be ne admittunt̉: ut ī dicto. c. fraternitatis. et. jͣ. de fi. īſtru. cū ioannes. Itē ſigna tur. ꝯͣ. jͣ. d̓ teſti. ſeries. et. c. cū ī tua. ī fi. et. jͣ. e. cām mr̄imonii. vbi publicatis at teſtatōibus recipiunt̉ teſtes ad reprobādū cōſanguinitatē: et hic nō recipiun tur. Audiui vincen. dicentē: ꝙ illa nō tenebat. dicit.n. ꝙ teſtibus publicatis nunꝙͣ ſunt ſuꝑ eodē articulo ſiue ab eo qui illos induxit ſiue ab alia ꝑte teſteſ vlterius īducendi. Et idē mihi videt̉. Pōt dici ſuper iſto cōtrario: ꝙ illa de cre. ſeries. loquit̉ ī mr̄imonio iā cōtracto. vnde admittunt̉ ibi teſtes ī fauorē mr̄imonii ad on̄dendum ꝙ nō ſit ibi conſanguinitas. vnde ſtrictius ē ibi agē dum: qꝛ tollerabilius ibi ē aliquos cōtra ſtatuta hominum etcͣ. jͣ. de teſti. lꝫ ex quadā. hec decre. loquit̉ ī contrahendo. vnde hic nullum ꝑiculū ē ſuꝑ ꝓhibi tione iſtoꝝ ne coniungant̉. vnde ante aꝑturā pͥoꝝ debuit ꝓbari ī contrariuꝫ. ſed ī ſeꝑatione mr̄imonii iā cōtracti pōt eſſe ꝑiculum: quare ibi admittuntur Ertio loco fuit a nob̓ ita que ſituꝫ. Ecce quidā regularis ſigillo capituli quoddā inſtrumētū cuidam amico ſuo ſignauit: in quo facta ei alienatio quarundā rerum eccleſie īmobiliū cōtinetur. Quo exhibito in iudicio ꝓcurator uniuerſitatis illud aſſeruit de aſſenſu cōuentꝰ nō fuiſſe confectūq ⁊ adulte rium uel furtiuū eſſe ſigillū. Cūqꝫ fratres ad ꝑhibenduꝫ teſtimoniū produxiſſet. iurati dixerūt: ꝙ quo tiēs ad hoc īter fratres aliquā erat mentio: conſiliū totius cōuentus ⁊ uox fuit unanimis: ꝙ nolebāt ali enationē rerū illaꝝ: ſed res dom integras cōſeruari uolebant. Sed quoniā cōtra hoc nihil pars aduer ſa ꝓbauit: reſpōdemꝰ ẜꝫ aſſertionē teſtiūᵉ tantūmō iudicādū? ¶ Deꝫ. Urauit quidaꝫ: ut aſſeris: ſe A quādā ī uxorē legitimā accep turū: quā cū uellet traducere ꝗ̄daꝫ iuramētis ẜm morē exhibitis legi time ꝓbauerūt ipſos in quinto cō ſanguinitatis gradu ſibi inuicē atti nere. Quia uero requiſiſti a nobiſ quid agendū ſit: cum quidaꝫ alius etiam poſt ſnīam: qꝛ ſnīa contra mr̄imonium lata nō trāſit ī rē iudi catam: et reuocat̉ falſitate ꝓbata. jͣ. de re iudi. lator. et. c. conſangui multo fortiꝰ dꝫ audiri ante ſnīam. Aſſignare potes aliā rōnem i nō ſit ꝯͣ illud qd̓ dictū ē: ꝙ teſtibus publicatis: nō ſunt alij īducēdi ī decretali ſeries: iō admittunt̉ teſtes pꝰ publicatōem: qꝛ āte publicatōnē ignōabat ꝑs illa que petit hoc q̄ ꝑſone poſite fuiſ ſēt ī pͥmo gradu: e iō pꝰ publicatōꝫ admittunt̉: alias non d̓berēt admitti. S certe adhuc non vi rō iſta ſufficiēs: qꝛ pars illa que accuſa bat mr̄imonium: di xit illos cōſanguine os: ſꝫ hoc potuit ſci re altera pars: et ſic ceſſat rō illa. ꝓpter hoc dicunt quidam ꝙ ſpāle ē ī ca matri monii. ad hoc p̄ſtat optimū. ar. jͣ. e. cām mr̄imonii. ſꝫ ꝯtrari um illius decre. ſeri es ſoluitur ibi. Uel dic ꝙ vnꝰ tantū hic iurare volebat ⁊ ꝓbatio vnius inſufficiēs ē: ⁊ iō nō audit̉ cōtra plures maxīe. ⁊ ſic nō cōtradicit il la decre. ſeries. ⁊ hͦ colligit̉ aꝑte ex anti qua decre. ſꝫ cōpoſi tores huiuſmodi cō pilatōis voluerunt hoc mutare qd̓ d̓ iu ramēto vniꝰ diceba tur: qꝛ illd̓ nullā h dubitationē. u Oſt ceſſionē. ordinarii. Ex hͦ vr̄: ꝙ lr̄is ep̄i credit̉ tāꝙͣ publco inſtr̄o. ⁊ ꝙ ſigillo ep̄i credit̉: lꝫ nō adſit ſigillum capituli. ix. q. iii. ſtatuimꝰ. ⁊. xi. q. iii. cure. xviii. di. de cōciliis. jͣ. de fideiuſ. ꝑ uenit. ⁊. jͣ. de. fi. īſtru. c. ii. ⁊ xx. q. i. viduā. nā ⁊ credit̉ lr̄is ep̄i ſigilla tis ſigillo eccleſie. lxxxiii. di. ī noīe dn̄i. ī fi. ⁊ ſigillū alieni iudicis fidē facit. xcviii. di. c. i. ⁊. ii. ⁊ alieno ānulo ſignari pōt teſtūm. iſti. de teſti.§. pn̄t. ⁊. C. de teſti. ſi vnꝰ. ⁊ īſtr̄is regis ſiue pͥncipis fides adhibet. jͣ. de fi. īſtru. cū dilectꝰ. Sꝫ ꝯͣ vr̄. qꝛ viua vox potior ē ꝙͣ mortua. ī aut̓. de īſtru. ca.§. ſi v̓o. Sꝫ v̓bo ep̄i nō credit̉. vi. q. ii. ſi tātū. ⁊. c. placuit. ⁊. jͣ. e. quoniā ꝯͣ. gͦ multo minꝰ lr̄is eius. nec papa ei credit: ſi dixit ſe excōicaſſe aliū. jͣ. d̓ teſti. cū tu. qn̄qꝫ.n. eulogia ex mala fide ſcribūt̉. ff. d̓ cuſto. et exhi. re. diuꝰ. nec ſcripture tabellionis cre dit̉: niſi hēat teſtiū ſubſcriptōꝫ. ī aut̓. de he. ⁊ fal.§. ſācimꝰ. coll. i. et sͣ. de ꝓcu. c. i. ⁊. jͣ. de fi. īſtru. c. ii. ⁊. ī aut̓. de īſtru. ca.§. ſꝫ neqꝫ. ⁊.§ ſi ꝗs igit̉. coll. vi. H. dicit: ꝙ ſēꝑ ſtat̉ ſigillo ep̄i: qꝛ vicē hꝫ publici īſtrumēti ꝑ iura p̄dicta. Alii dicūt ꝙ nō credit̉ charte vel īſtrumēto ep̄i: niſi ſit redactū ī publicā forma. ī aut̉. ut nulli iudices.§. ſi quis v̓o. ⁊. C. de dona. ī donationibꝰ. jͣ. de fi. īſtru. īter dilectos. vel ſaltē nō ē credēdū niſi habeat ſubſcriptōꝫ teſtiū: ſi nō ſit ibi vſus tabellio nū. xvi. q. iii.§. pōt. Dicas ꝙ hodie circa iudicia nō credit̉ v̓bo ep̄i ſiue alteriꝰ iudicis ſiue lr̄is ſuis: niſi hēat teſtiū ſubſcriptionē: vel qͥ tenus cōſtat legitimis documētis. jͣ. e. quoniā. ꝯͣ. ⁊. jͣ. e. de teſti. cū a nobis. Circa alia v̓o que ī figura iudicii ordinarii nō facit ep̄s: be ne credit̉ lr̄is eius ẜm qd̓ dicit hic. ⁊. xi. q. iii. cure. precipue in ſnia excōicatōis ſtādū ē litteris ep̄i: qꝛ excōicatōis ſnīa lata a iudice ſuo ſiue ſit iuſta ſiue iniuſta tenet. xi. q. iii. c. i. ⁊. ii. ⁊ iō lr̄is cuiuſlibet p lati credit̉. ⁊ alij tenent̉ illū vitare. ut ī. c. cure. qꝛ ī hoc cōſulit̓ aīe cū ſit medicinalis. ij. q. i. multi. ⁊. jͣ. de ſen. ex. medicinalis. x ¶ Excōicatus erat. ⁊ ita tēpus ꝓcuratōis facte attendēdū ē: ſic̄ te pus electionis. sͣ. de elec. dudū. vbi plura ſunt ar. de tempore inſpi ciendo: ⁊ ē arg. ꝙ excōicatus ad impetrādū nō ē admittendus: et ſi impetraret nō valerent lr̄e ſi poſtea ꝓbaret̉ excōicatus. b. y ¶ N p̄ſentia. abſqꝫ liberis. ſimilis ſubſtitutio habet̉. jͣ. d̓ teſta. rainucius. et. c. rainaldus. vnde no. ꝙ cū talis cōditio appo nit̉ ſi ſine liberis decedat: volo ut hereditas ꝑueniat ad talē: etiā ſi naͣles hēat filios: euaneſcit ſubſtitutio. ff. ad trebel. ex facto.§. ſi ꝗs rogatus. et. ff. de. leg. ii. cum pat̉.§. volo. l. lucius.§. vlt. Item ſi fili fuerit natus ⁊ ille premoriat: vr̄ ſine liberis deceſſiſſe. jͣ. de teſta. ra inutius. et. ff. ad trebel. ex facto.§. pe. Si aūt dicat̉: ſi ſine herede d̓ ceſſeris: ſubſtituo talē noīe heredis: ſoli filii ītelligūt̉. ff. e. ex facto. §. vlt. Itē ſi nō habeat filiū: ſed habeat nepotem ex filio ſubſtitutio uelit probare contra predictā pro bationē factā iuramētis canonicis et partibusᵗ publicatam: nullo eos ſeſe conſanguinitatis gradu cōtin gere. rn̄demꝰ ꝙ ſtandū eſt ꝓbatiōi priori. Nno. iij. archi. pariſi. Poſt ceſſionē: et infra. Cū Aigit̉ ꝑ lr̄as iudicis ordinariquibꝰ ſtandū eſt: donec probetur contrariū: uobis conſtiterit: ꝙ u. erat excōicatusˣ: cū ꝓcuratiōis offi ciū aſſūpſit: ipſū tanquā procurato rem nō duximꝰ admittēdū. ¶ Dē abbati ⁊ conuētui caſſen̄. N pn̄tia. g. ſācti hadriani di aco. cardi. g. ⁊. b. fratres ur̄o ſindico conſtituto corā ipſo fecere proponi: ꝙ cum quondā a. frater ipſoꝝ cōderet teſtamentū. m. filiū ſuū ſibi heredē inſtituit: ⁊ precepit ut ſi abſqꝫ liberisʸ decederet: ad eos bona deuoluerēt̉ ipſiꝰ: vn̄ illa que de bonis ipſiꝰ ueſtrū monaſte riū detinebat: ſibi reſtitui poſtulabant: ⁊ petebat uos ſuper hoc a ſua moleſtatiōe cōpeſci. Uerū ſindicꝰ ipſe propoſuit ex aduerſo ꝙ predi ctus. m. monaſterio ueſtro obtulit

euaneſcit. C. de cōdi. inſer. l. i. ⁊. C. de inſti.. ⁊ ſubſti. gnaliter. Et hoc ſcias ꝙ qui rogat̉ reſtituere hereditatē alij: nil pōt alienar̄. C. cōia. de leg. l. vlt. niſi ī caſibus qui notāt̉ ī autē. ibi poſita. quartā ta men ꝑ trebell. pōt retinere ſibi: ⁊ ſi filius ſit rogatꝰ etiā falcidiā cuꝫ quarta pōt retinere. jͣ. de teſta. rainutiꝰ. ⁊. c. rainaldus. vbi utraqꝫ quarta retinet̉. Si vero rogatuſ ē reſti tuere quic ꝗd ſuꝑeſt de hereditate: tunc ad minus quartam reẜuabit ſubſtituto C. ad trebel. aut̓. ſi rogatꝰ. Itē lꝫ pure ꝗs rogatꝰ ſit alicui reſtituere heredita tē nulla facta mētio ne de filiis: ſi tamē poſtea habuerit fili os vel nepotes ſub ſtitutio euaneſcit. C. d̓ fideicōmiſ. cū accutiſſimi. C. deſti. ⁊ ſubſti. gnaͣliter ff. de cōdi. ⁊ demō. cū auus. io. a ¶ Sua. Iſta duo requirebant̉: qꝛ ſua ſine ſeipſo donare n̄ poterat: qꝛ illa re ſtituere tenebat̉. et lꝫ dn̄s ſit: tamen cō mode inde teſtari n̄ pōt. C. cōia d̓ leg. l. vlt. ff. ad trebel. qui dā.§. ſi quis filium. b ¶ Secūde. Nō ꝙ preſumit̉ maior: niſi ꝓbet̉ minor. C. d̓ in integrū reſti. mino. ſi minor. ff. d̓ iu reiurā. nam poſtea. §. ſi minor. b. c ¶ Dubiū. Sꝫ nonne verbū dubiū ī iu dicio īterpretandū eſt ꝯͣ reū. ff. d̓ v̓. ob. inter ſtipulātē.§. i. ff. de iudi. ſi ꝗs intē tione. ff. de re. iuris ī ambiguis. ⁊ sͣ. de reſcrip. cū adeo. ſꝫ iſtud ē hodie ꝓpter religionē: ꝓ qͣ mul ta ꝯͣ rōnē ſtatuta ſt̄. ff. de relig. ⁊ ſump. fu. ſunt ꝑſone. ſicut quādoqꝫ ꝓpter doteꝫ. ff. de iure do. in ambiguis. vel iſtud nō fuit verbū actoris ſꝫ teſtium. Et ē ar. ꝙ verbum teſtis ambiguuꝫ ꝓ reo ſit interpretandum. ut hic: ⁊ sͣ. e. ex lr̄is. et. jͣ. de fide inſtru. inter dilec los. ī fi. Et ē notabile: ꝙ dictum teſtis dubiū ſemꝑ ꝯͣ eum ꝗ ꝓduxit eipetrādum. ⁊ ē rō qꝛ qui ꝓbat: clare ⁊ aꝑte dꝫ ꝓbare: qd̓ ſi nō faci al: nō ꝓdeſt talis obſcura ꝓbatio. jͣ. de teſti. cū tu. vnde reus abſol uitur: ut ibi ⁊ hic. Sed quare nō querit̉ ſcd̓o de etate a teſte: ut cer tificet iudex ſaltē: ſꝫ certe iudex ꝗ teſtē ipſū examinauerat: debuit querere ab ipſo: ⁊ ēt poſt aꝑturā teſtium ex officio ſuo pōt querere interpretationē a teſte ſui dicti: cū ipſe debeat interrogare quotienſ cunqꝫ neceſſe fuerit. ff. d̓ interro. ac. vbicunqꝫ ⁊ cūcta rimari. xxx. q. v. iudicatē. ⁊. jͣ. de fide inſtru. cū ioānes. ⁊ ē expreſſū ꝙ teſtis qui coruſe dixit teſtimoniū: iteꝝ ſit examinādus. jͣ. de teſti. cuꝫ clamor. ſed ad petitionē partis non debet hoc facere ⁊ hoc propter periculum ſubornationis. u ¶ Firmata. vnde contra proprium iuramentum etiam non debet audiri. C. ſi aduer. ven. l. i. ⁊. C. ſi aduer. dona. l. i. ⁊ in conſti. īperatoris ſacramenta puberum. b. e ¶ Inſtituit. Ingreſſus monaſterium fingit̉ habere heredem cum rogatus eſt reſtituere priuato: vel cum ei priuatus eſt ſubſtitutus: Si autem rogatus eſt reſtituere loco religioſo vel eccleſie vel expē ſe ⁊ ſua. unde uniuerſa que habu erat: erāt ad mōaſteriū deuoluta: quar̄ uniuerſa que ipſi de bōis eiꝰ īuaſerāt reſtitui mōaſterio ur̄o petebat: ⁊ ſuꝑ ceteris ſilentium illis imponi. Ad hec āt pars altera replicauit. ꝙ dictus. m. oblatōis ſue tēpore fuerat minor ānis: ⁊ ꝙ uoti facti penitēs quod feruor̄ īfirmi tatis fecerat: poſt ꝯualeſcentiaꝫ re uocauit ⁊ īfra. Unde cū ſine liberis deceſſiſſet: ex teſtamento pr̄is ad ipſos erat eiꝰ hereditas deuo. luta. Ueꝝ ſindicꝰ rn̄dere curauit: ꝙ lꝫ dictꝰ. m. de mōaſterio fuiſſet egreſſus: eidē poſtmodū ſe ⁊ ſua obtulit hūiliter ⁊ deuote: ⁊ ꝙ nec ꝯtra oblauonē ſuā ueniret iuramē to firmauit. Quare cū ꝯſtet: ꝙ idē m. bis mōaſterio ur̄o contulit ſe et ſua: nec ex aduerſo ꝓbet̉: ꝙ utriuſ qꝫ oblationis tēpore fuerit minor ānis ꝓbationē ur̄am hmōi excepti onis ꝓbatio nō elidit: cum ⁊ ſi prīe oblationis tēpore fuerit minor anſecūde tamē potuit maior extitiſſe. Preterea cū v̓bū illud minor an. duobus potuerit modis intelligi: cum ⁊ qui minor ē. xiiij. an. et qui. xxv. dici ſoleat minor an. intē tioni ur̄e uerbum dubiumᶜ non no cebat: cum īfra. xxv. an. tenerꝫ do natio iuramento firmata. Sed et ſi teneret ꝙ factū fuerat a dicto. m. quia tamen intelligendum nō erat ſine herede decedere: qui mōaſte rium ſibi heredē īſtituit: hoc mōa ſterio nō nocebat: ⁊ īfra. Dilectꝰ filiꝰ. h. ſancti euſtachij cardinalis attēdens ꝙ ſindicꝰ ur̄ intētōnē ſuā plene fūdaſſet: ⁊ ꝙ nihil fuiſſet ex aduerſo ſufficiēter ꝓbatum: cū ⁊ ſi on̄ſum eēt per teſtes: ꝙ. m. ſue ob lationis tēpore fuerit minor ānis: utrū tn̄ prīe uel ſecunde oblatōnis tꝑe minor fuerit: ⁊ quot ānis mīor nō fuiſſet expreſſum: de mandato nr̄o ſnīam ꝓtulit: ⁊ predictus. g. ⁊ aut̉. de ſanctiſ. epiſ.§. ſꝫ hic preſenti. coll. ix. vnde ſūptum fuit illud aut̉. C. ad trebell. aut̉. niſi rogati. Si vo ille qui rogatus ē reſtituere hereditatē vel lega tū: fiat clericus: exigunt̉ duo.ſ. ut ſubſtitutio euaneſcat: ut ꝑpetuo ēt maneat in eccleſia ⁊ relicrum expendat̉ ī pias cās: ut in p̄dicta autē. dicit̉ ꝑ ingreſſuꝫ monaſterii: ſubſtitutio euaneſcit: ita ꝙ teneat monachatꝰ: alias nō euaneſcit ſubſtitutio. niſi fiat monachꝰ ſed quid ſi tradit ſe ⁊ ſua ali cui eccleſie ſeculari: nunꝗd e uane ſcit ſubſtitutio. ar. predi cte aut̉. vr̄ ꝙ ſic fauore eccleſie ar. predicte aut̄. nec credo ꝙ euaneſcat: niſi ī caſu p̄dicte aut̄. nec extēdo ad aliū ca ſum: licet quidā contra. b. ¶ Icet cām. ſub iſto. jͣ. fu it lis ꝯt̄. coraꝫ dn̄o pa pa. ut. sͣ. de iura. calu. cū cāꝫ. cuius ꝑs hec ē ⁊ cōmiſſa fuit receptio teſtium iudicibꝰ ⁊ te ſtibꝰ receptis remiſerunt ad papā depoſitiones eoꝝ. jͣ. de teſti. cum cām. Noͣ ꝙ iudex ex officio ſuo pōt p̄figere terminū ꝓductioni teſtiū. jͣ. d̓ te ſti. ī noīe dn̄i. Itē ad exceptio nes. jͣ. de except. paſtoralis. Itē ad accuſationē matrimo nii. jͣ. de clādeſti. deſpon. cuꝫ Inihibitio. Itē ad accuſāduꝫ. jͣ. d̓ accu. lꝫ. ⁊. C. qui accu. no poſ. ſi ea quē. ⁊. jͣ. d̓ fide īſtru. accepimus. Itē vbi impedit̉ ſtatus alicuius. C. de ingenu is. diffamari. io. g ¶ Dpponi. ſic. sͣ. de ꝓcura. ī noſtra. ⁊. C. de fal. querelaꝫ. Diſtinguit̉ tamen: qꝛ aut que ſtio de falſo mota fuit in iudi cio: aut non. Si fuerit mota: nūꝙͣ poſtea pretextu falſi retractat̉ ſnīa. C. ſi ex fal. īſtru. l. i. ⁊. ii. in fi. niſi appellatum ſit. tunc.n. pōt opponi ī cauſa appellationis. C. d̓ fi. inſtru. l. vlt. in fi. ⁊ teſtes poſſunt ꝓ duci. C. de temp. ap. per hac in fi. Sꝫ ſi nunꝙͣ fuit queſtio falſi mota: lꝫ tunc nō ſit appel latū: nō tamen trāſit in rē iu dicatā vſqꝫ ad. xx. ānos. C. de fal. querelā. ⁊. jͣ. de except. cuꝫ venerabilis. Et no. ꝙ ẜꝫ quoſdā non ſufficit probare teſtes eſſe falſos: niſi proben tur corrupti. arg. ff. d̓ re iudi. diuus. que loquitur in eodeꝫ caſu cum hac decre. Alij pro babilius dicunt: ut io. ⁊. b. ꝙ ſicut ſufficit ꝓbare inſtrumē tuꝫ eē falſū. C. ſi ex fal. īſtru. l. pe. ⁊ vlt. ſic ⁊ teſtes cum ha beāt hincinde parē vim. C. d̓ fide inſtru. ī exercēdis. ⁊ fac̄ ad hoc. ff. de exceptio. qui agnitis. ⁊. C. de tranſac. ſi ex falſis. Sed nunquid ſufficit probare teſtes eſſe corruptos. arg. ꝙ ſic. ii. q. vi.§. diffinitiua. v̓. venales. ⁊. C. quando prouo. non ē neceſ. venales. ⁊. jͣ. de teſti. ſicut. Econtra vide tur ꝙ non: quia non ſufficit probare corruptioneꝫ: niſi ⁊ iudex ſecutus fuerit dicta corruptorum teſtium. jͣ. de re iudi. cum. i. ⁊. a. C. ſi ex fal. inſtr. falſam. ſi militer non ſufficit probare falſitatem: niſi probetur iudicem ſecutum fuiſſe illam: ut patet per predicta iura. Item no. ꝙ ſententia que lata ē per falſos te ſtes: vel per falſa inſtrumenta bene tenet: ſed retractanda eſt ē. ff. de re iudi. diuus. ⁊ poteſt retractari per in integrum reſtitutionem vſqꝫ ad quadriennium: vel per actionem in factum vſqꝫ ad. xxx. an. vel ſi criminaliter agatur: vſqꝫ ad. xx. an. C. de fal. querelam. ⁊. jͣ. de excep. cum venerabilis. h ¶ Malitiam. ſi de hoc conſtaret: condemnari deberent ad expenſas sͣ. de dolo ⁊ contu. finem. vbi de hoc. i ¶ Circunſtantijs. ſic. jͣ. de teſtibus. cum cauſam. ⁊. iii. q. ix. nihilominus. ar. ⁊. iiii. q. iii. teſtes. k ¶ Reprobationem. No. ꝙ poſſuꝫ reprobare teſtes aduerſarii mei. ⁊ tres re probationes poſſunt fieri ⁊ non vltra. jͣ. de teſtibus. licet dilectus. l ¶ Contradicant. vn̄ non valent. iii. q. ix. nihilominus. ⁊. iiii. q. iii.§. qui falſa. ⁊. jͣ. de appel. ſolicitudinem. xxiii. queſtione. viii. quod autē. ⁊. C. de lib. ca. cum precum. b. ſilentiū imponens ſuꝑ his que a mōaſterio poſtulabāt: eos ad re ſtitutōnē illoꝝ que de bōis predic ti. m. ꝓpria temeritate īuaſerāt: cō dēnauit. Nos igr̄ ſnīā ipſā aucto. apo. cōfirmamus. ¶Dem. Icet cām que inter eccleſiaꝫ rauen̄. itē ⁊ cōe fauentie ſuꝑ iuriſdictōne honore ac diſtrictu in uilla ſācti. p. ⁊ caſtro arioli: quod de iure ad ſe ſpectare dicta eccleſia ꝓponebat: ⁊ īfra. Porro atteſtati onibꝰ publicatis ſindicꝰ fauētino rū ꝓpoſuit ſe uelle ī ꝑſonas teſtiuꝫ ex ꝑte altera ꝓductoꝝ quedā obij cere ac ꝓbare economo eccleſie aſ ſerēte id fieri non debere: ſuꝑ quo interloquendo decreuimus ipſuꝫ nullatenus audiendum: cum infra trium menſium ſpaciuꝫ in noſtris lr̄is cōprehenſum teſtes hmōi pro ducere nō curauerit: īfra quem tei minuꝫ pars utraqꝫ teſtes inducer̄ potuit: tam in perſonas teſtiū quā ſuꝑ negocio principali. Poſt hoc idē obiec̄ ī teſtes predictos: ꝙ cor rupti falſa dixiſſēt. Un̄ qꝛ talis ex ceptio n̄ ſolū an̄ ſꝫ ēt pꝰ ſnīam pōt opponiˢ: licet nonnulli crederent fauētinoꝝ partē exceptioneꝫ hmōi per excogitatam malitiam ad impediendum proceſſum negocij ob ieciſſe: quia tamem uolumus a iu ris tramite declīare: magiſtris. g. ⁊..t. precipimꝰ: ut teſtes quos ſuꝑ hac exceptiōe ꝓcurator fauētinoꝝ duceret ꝓducēdos infra menſem recipere ⁊ examinare curarēt de ſin gulis circūſtātijsⁱ ſubtiliter inqui rētes: ex tūc indulto altero menſe ꝓcuratori eccleſie ſupradicte: īfra quē ſi uellet ad reprobatōeꝫ teſtiū illoꝝ ꝓduceret teſtes corā eis: ⁊ ī fra. Quāquā āt ꝑs fauētinorum te ſtes multos ꝓduxerit ſuꝑ negocio principali: uix tn̄ ex illis ſex reman ſerunt concordes: cuꝫ alij ſibimet in ſerie ſui teſtimonij contradicātꝰ

m ¶ Singulares. ſic. sͣ. de elec. bone. ⁊. jͣ. de accuſa. dilectus. n ¶ Expreſſe. criminibus expreſſe non probatis. o ¶ Opinionis. quod conſtitit per atteſtationes ex parte archiepiſcopi exhibi tas contra illos: ut. sͣ. dixi. ⁊ ille etiā qui examinat teſtes: debet ſignificare iudici quāta fides ſit teſtibꝰ adhibēda. ff. de teſti. l. iii. ⁊. jͣ. de fideiuſſo. ꝯſtitutꝰ. p ¶ Modica. non tamē ex to to nulla. jͣ. de ſimo. per tuas. tamen ī alio caſu loquitur. q ¶ Teſtes. qui īducti ſunt ad falſitatem probandā. r ¶ Se aſtrinxit. Sic videtur ꝙ ſi aliꝗs ſe aſtringat ad duo ꝓbāda: quoꝝ alterum per ſe ſufficeret: ꝙ tunc nō ſufficit probare vnum: niſi īpleuerit intentionem ſuam ad quā ſe obligauit. C. de rei ven. l. vlt. ar. s. de cauſa. poſ. cum eccle ſia. ⁊. ff. de excu. tu. qui teſta mento. Ar. contra. jͣ. d̓ appel. ſignificauit. ī fi. jͣ. de preben. cum iam dudum. ⁊ ar. ad hoc ff. de condi. ⁊ de falſa. ⁊ ex eo ꝙ dicit aſtrinxit: videtur ex preſſum ꝙ ſufficeret alterum probare: niſi ſpecialiter ſe ob ligaſſet. quod eſt veruꝫ: ut. sͣ. dictuꝫ ē. Pla. fuit ī contraria opinione. Sed quomodo po teſt ꝓbare teſtes falſum dixiſ ſe. Reſpōdeo īdirecte. exēplū patet. jͣ. d̓ teſti. ex tenore. ⁊. c. ſeries. ⁊. C. de cōtrahen. ſtipu. optimam. vel poteſt pro bare per alios teſtes: ꝙ corrupti fuerunt precium īde recipiēdo. Sed ponamus ꝙ ꝓ batum a parte fuit alteꝝ iſto rum tantum: nunquid iudex ſententiabit ad dictuꝫ ipſorū qui falſum teſtimonium obtu lerunt: nec alij teſtes adſint quorum teſtimonium ſequat̉ iudex; ſatis videtur ꝙ ſic: ex eo ꝙ dicit ⁊ ſibi imputet ꝙ ad vtrunqꝫ ſe obliga uit: qꝛ per hoc voluit fidem adhibere falſis vel corruptis obligādo ſe ad vtrū qꝫ. ſecus crederem ſi alicui obijcerentur plura crimina ut ab eccleſia repellat̉ ſub hac forma: qꝛ iudex ibi ex officio ſuo poſſet illum repellere: cui probatuꝫ eſſet furtum vel homicidium: licet aliud crimen non probetur: dūtamē vtrūqꝫ per ſe ſufficiat ad priuationem: qꝛ crimina vndecunqꝫ claruerint puniēda ſunt. xxiiii. q. iii. ecce de hoc dixi. sͣ. de reſcrip. ex parte. ſ ¶ Eodem modo. bene dicit eodem modo. ff. de acqui. poſ. poſſideri.§. a con trario. nam vnus pōt habere ciuilem: ⁊ alius naturalem poſſeſſionē. ff. de p̄ ca. ⁊ habet.§. eum qui ſic. ff. cōmodati. ſi ut certo.§. vlt. Sed cōtra. ff. vti. poſ. l. iii. ī pͥn. vbi dicitu: ꝙ vnus iuſtā habet poſſeſſionem ⁊ alius iniuſtam. ⁊. ff. qui ſatiſda. cog. ſciendum.§. ſi fundus. ⁊. ff. de iure do. ꝙͣuis. ⁊. C. d̓ iure do. ī rebus ex quibus colligitur: ꝙ maritus eſt dn̄s reꝝ dotalium: ⁊ vxor ſimilit̓ hoc verbum eodē modo ſoluit contrarietatem. t ¶ Titulum. Sed quare tenentur iſti oſtendere titulum cum probēt ſe poſſediſſe: ⁊ poſſeſſor non compellitur dicere titulum ſue poſſeſſionis. ii. q. v.§. i. ⁊ vi. q. vlt. actor propter hoc dicunt quidā ꝙ vbi poſſeſſor petit ſe non īquieta ri: dꝫ ꝓbare titulum. ar. jͣ. de preſcrip. ſi diligenti. ⁊. jͣ. de decimis. dudū. ⁊. C. de p̄ſcrip. lon. tempo. diutina. ſed hoc non ē verum ad hoc eniꝫ valet aſſigna re titulum: cum agitur īterdicto vti poſſidetis: vt per hoc videat̉ habere potiora iura qꝛ qui potiora iura habet obtinet ī hoc interdicto. cum.n. habeat ti tulum: patet ꝙ nec vi nec clam nec precario poſſidet. vnde obtinebit. īſti. de ī terdic.§. retinende. verūtamen ī hoc interdicto non ē neceſſe probare ꝙ quiſ iuſte poſſideat: ſed ſufficit ꝙ nec vi nec clam nec precario ab aduerſario poſ ſideat. ff. vti poſ. ſi duo. in pͥn. ⁊. l. ii. hoc autem. ꝙ nec vi nec clam nec p̄cario ⁊cͣ. ad tempus lit̓ ꝯt̄. referendum eſt. inſti. de īterdic.§. hodie. u ¶ Occupaſſe. ⁊ iō preſcribere non potuerunt: quia ī occupatis ⁊ īuaſis non currit preſcriptio. xciii. di. illud. ⁊. xvi. q. iii. licet. ⁊. jͣ. de preſcrip. quoniaꝫ. x ¶ A vi turbatiua. No. ꝙ multiplex ē vis: de quibus dicitur s. quod me. cā. ad audientiam. ⁊ ibi videas. Dicitur tamen vis turbatiua: quādo turbat̉ poſſeſſio: ⁊ in dubium reuocatur quis poſſideat: ⁊ illa ſpectat ad interdictuꝫ vti poſſidetis ⁊ in rebus immobilibus: vel ad interdictum vtrobi in rebus mobilibus tantum. y ¶ Poſſidetis quandoqꝫ tamen locus ē huic interdicto ī caſu vbi vnus poſſidet ⁊ alter īquietat eum ī poſſeſſione: non tamen iudex debet ꝓnunciare vti ⁊ quidam alij ſunt iudicio ſui teſtimonij ſingularesᵐ. Ad reproban dū v̓o quoſdā teſtium eccleſie rauen̄. ⁊ ſi ex ꝑte fauētinoꝝ quidam ſint teſtes īducti: plures tn̄ illoruꝫ reprobātur: qꝛ ſibi inuicē euidētiſſime contradicunt: quidā uero alij pauci nūero quāuis nō reprobent̉ expreſſeⁿ uſqꝫ adeo tn̄ male fame ſunt ⁊ leuis opinionis: ꝙ eoꝝ dictis nulla uel modicaʸ eſt fides ha benda. Idē quoqꝫ teſteſq fauēt. ge neralit̓ repellūt̉: qꝛ nō ꝓbāt illud ad quod ꝓbandū eoꝝ ſindicus ſe aſtrinxit: uidelicꝫ ꝙ corrupti falſa dixiſſēt: quoniaꝫ ⁊ ſi de corruptiōe uideātur aliquid dicere: de falſita te pēitus nihil dicunt: ⁊ infra. Ex premiſſis igr̄ euidēt̉ apparet: ꝙ ec cleſia ꝑ teſtes numero plures: qui bus potiꝰ lux v̓itatis aſſiſtit: qui ēt aptiora negocio ⁊ v̓o ꝓximiora in ſuis teſtimonijs expreſſerunt: ſuffi ciēter oſtendit: ꝙ a. lx. ānis ⁊ citra cum omni iuriſdictōe honore atqꝫ diſtrictu loca ſupradicta poſſedit: per quod patet: ꝙ ſi cōe fauent. a .l. an. ⁊ citra: ſicut uidentur teſtes eoꝝ deponer̄: aliqua ſeruitia in lo cis ꝑceperūt ſupradictis illa ꝓcul ciare vti poſſidetis: ita poſſideatis: non tamen ita confuſe ſub illis verbis vti poſſidetis ⁊c. quia ſic daret gladiū vtriqꝫ parti. ſꝫ dꝫ era minare qualitates poſſeſſionū ⁊ probationū: ⁊ diſtinguere eas ī ſētentia ſua ſic: ꝓbaſti te habere poſſeſſionē ꝓprietatis ciuileꝫ: ⁊ ego pronuncio te ita poſſidere vti poſſides. ⁊ tu ꝓbaſti te eē ī poſſeſſiōe vſufructus natura lis: ⁊ ego pronūcio te poſſidere vti vſu fructuarium.i. vt poſſides. ⁊ ita poſſi deas. argu. inſti. de acti.§. curar̄. Si au tem non liqueat ei de qualitatibus poſ ſeſſionuꝫ non ferat ſententiam. vnde ſi vterqꝫ dicit ſe inſolidum poſſidere na turaliter ⁊ ciuiliter ⁊ vterqꝫ probat ſi ēt vnus probat meliꝰ: iudex proferat pro eo ſententiam. arg. hic. Si vero proba tiones pares ſint vi detur innuere littera iſta ꝙ iudex ita debeat pronunciare vti poſſidetis ita poſſideatiſ: ut dicūt quidam. ſed non vi detur hoc haber̄ ra tionem quia ſic qd̓ impoſſibile eſt probauerunt.ſ. utrūqꝫ inſolidum poſſide̓: ut hic. ⁊. ff. de p̄car. duo. ff. de acquirē. poſ. poſſideri.§. ecō trario. ergo cū non ſit maior ratio quare vnus poſſideat magis ꝙͣ alter non conſtat ei quis poſſideat ſuperſedeat itaqꝫ quia de re incerta nō po teſt certa ſententia ferri. xxxiii. di. habuiſſe. ⁊. xi. q. iii. graue. ⁊. ff. d re iudi. ſi unus ex pluribus. quia non liquet ei de cauſa: ne eius ſen tentia contineat impoſſibilitatem. per ſententiam enim debet ius declarari. ff. ſi ſeruitus uen. l. ſicuti.§. ſed ſi queritur. ſed per talem ſententiam nulla fit declaratio: ⁊ hoc uerum ē: niſi unus oſtēdat titulum: ſicut hic dicitur: quia ſententiandum eſt pro eo qui habet ti tulum. Item ſi conſtat quis primum ad iudicium prouocauit: ꝯtra eum debet ſententiari ubi ꝓbationes omnino ſunt pares.sͣ. e. ex lit teris. ⁊. jͣ. de fide inſtru. c. inter dilectos. in fine. Ubi nullus oſten dit titulum uel uterqꝫ: ⁊ omnino ſunt equales probationes: nec ap pareat quis ad iudicium prouocauit: ſorte dirimatur. ff. d̓ iudi. ſed cum ambo. ff. famil. herc̄. ſi que.§. i. C. cōia de leg. ſi duobus. ī pͥn. ⁊. xxvi. q. ii. ſors. Item no. ꝙ īterdictum uti poſſidetis: poſſidenti datur ⁊ eum tuetur: datur etiam ad excipiendum: alias actio nō da tur poſſeſſori. ff. uti poſ. l. i.§. reſtituendum. ⁊.§. īterdictum. Item īterdictum hoc uti poſ. locum habet tantum de poſſeſſione ſoli retinenda. ff. uti poſ. l. i.§. ij. ⁊ īſti. de īterdic.§. retinēde. ⁊.§. ſed ī īter dicto. ſed īterdictum utrobi de rebus mobilibus tantum locum ha bet: ⁊ proponitur pro retinenda poſſeſſione rei mobilis cum poſſidens īquietatur. ff. utrobi. l. una īſti. de īterdic.§. retinende. ⁊.§. ſꝫ ī terdicto. ⁊ componitur utrobi ex utrum ⁊ ubi. ⁊ ubi ponitur pro a pud. ⁊ utrum pro quem. quaſi dicat apud quem ē res mobilis. Itē licet dictum ſit. ꝙ poſſeſſori ſoli datur hoc interdictum uti poſſidetis: datur etiam pro iuribus incorporalibus et vſufructu. ff. ut poſſi. l. vlti. ff. ſi ſerui. uen. ſicuti.§. ariſto. ff. de ſerui. quotiens via et hoc lau. a ¶ Debeamus. Immo debemus dicere: eccleſia rauennas poſſide at ⁊ commune fauen̄. non inquietet: prout ſequitur. ⁊ uerba edicti pluralia vti poſſidetis ⁊c̄. hoc caſu reſoluuntur in ſingulari. ber. b ¶ Potiores. qui potiora iura habet obtinere debet. C. de edic. di. Adri. tollen. l. vlt. ber. c ¶ Fauentie. Hic concipitur ſententia nomine communis fauentie: ⁊ non procuratoris. vnde ſignatur contra infra de reli. do. con ſtitutis. ⁊ infra de capel. mo. dilectus. C. de ſen. ⁊ interlo. l. i. ⁊ ſupra de elec. querelam. dic ut ibi dictum eſt: uel poteſt dici ꝙ eccleſia non multum curat de hac ſolennitate: quia inuenio quod quando que condemnatur monaſterium et non procurator ipſius ſupra de in integrum reſtitu. ſuſcitata. ⁊ infra de cenſi. ſopite. ⁊ infra de ſepul. ī noſtra. dubio ſine iuſto titulo ꝑcipere īceperunt: cum duo inſimul eandē rē ⁊ eodēᵉ modo inſolidum poſſidei non poſſint: maxime cum ijdem fa uētini iuſtum poſſeſſionis titulum nō oſtēdant: ⁊ ex priuilegijs imꝑa torū ⁊ ro. pōti. eccleſie rauēnaten̄. conceſſis euidētiſſime colligatur: poſſeſſionē ipſiꝰ eccleſie ī predictiſ locis iuſtā fuiſſe. Cū ergo ꝯſtet fa uētiū. ab eo tꝑe quo ſe poſſediſſe ꝓ bare ꝯtēdūt: minꝰ iuſte ac ſine titu lo aliquo in predictis locis temeri tate ꝓpria occupaſſeª: ⁊ economꝰ eiuſdē eccleſie petierit a uiˣ turbati ua ſeu īꝗetatiua ſuꝑ premiſſis cōe fauēt. ꝓhiberi: nos r̄cognoſcētes ī hoc caſu nō ſic locū eē īterdcō uti poſſidetisʸ ut dicer̄ debeamꝰª: uti poſſidetis ita poſſideatis: cū ꝓba tiones eccleſie lōge ſint potiores ⁊ iō ſit īterdicto ſuꝑior: cōe fauen. ſibi cōdēnamꝰ ſuꝑ iuriſdictōe ⁊ ho nor̄ atqꝫ diſtrictu ⁊ alijs ad hoc ge neraliter ꝑtinētibus in locis predictis: quo ad poſſeſſorium iudici um quo tantūmodo actum eſt per petuum ſilentium imponentes et prohibētes eidē ut neqꝫ ꝑ ſe neqꝫ per alios ſuꝑ his preſumat rauen

Er tuas. nomīatus. bene dicit noīatus ⁊ habitus. nam ſola Anoīatio nō fac̄ eū filiū. C. de ꝓbatis. nō epiſtolis. ⁊. C. d̓ te Afa. neqꝫ. ⁊. C. de here. inſti. ſi pater. ⁊. C. de ꝓba. non nudis. ⁊. ar. jͣ. de preſump. illud. e ¶ Infirmare. v̓ba iſta ſūpta fuerunt ex illa. l. C. d̓ nō nu. pe. gnaͣlit̓ cū.n. aſſertioni con iugū credat̉: ꝙ ali quis nō ſit eoꝝ filiꝰ jͣ. ꝗ fi. ſint legit. trāſ miſſe. multo fortiꝰ credit̉ eiſ ꝙ aliquis eoꝝ ſit filiꝰ. jͣ. qui fi. ſint le. ꝑ tuas. ⁊. ff. de ꝓba. etiā. Sꝫ nō ne potiꝰ p̄ſumēduꝫ ē pro pͥmo dicto pa tris: qui pͥmo negauit illū eē filiū ſuuꝫ: ut pꝫ in integra: ꝙ ꝓ ſecundo: cū non ſit veriſimile ꝙ ī filium ſuū taꝫ graue quid dixiſſet. arg. jͣ. de preſūp. lr̄as. vbi nō ſtat̉ ſecundo iu ramēto. ꝙ ſi fuiſſet filius illius non po tuiſſent viſcera eiꝰ nō fuiſſe mota ſuꝑ eo. jͣ. d̓ preſūp. afferte. et. xxiii. q. iiii. ea vindicta. ſic ⁊ pͥmo dicto teſtis credi dꝫ ⁊ nō ſecundo ī contrarium ꝓlato. jͣ. de teſti. cū in tua. arg. Preterea paternus affectus oēm vincit affectū. C. de cura. fu. l. ult. ſed videtur ꝙ potiꝰ ſecundo dicto matris ſtādū ē ꝙͣ pͥmo: qꝛ potius iuramento ꝙ ſimplici v̓bo credit̉: maxime cū alia preſūptio preceſſit: ꝙ de alio ſit genitus. ſed fauore filiationis potius ſta tur cōi opinioni ⁊ nominationi vtriuſqꝫ parentis. f ¶ Cōſobrinus. ſic pꝫ: ꝙ cōſanguinitas p̄ſumptiue ꝓbata diſſoluit matrimoniū. Itē ꝓpt̓ ꝯnexitatē cāe ſnīa lata ꝓ vno p̄iudicat alijs. iii. q. vi. hͦ quippe. ⁊. jͣ. de accu. ad petitionē. ⁊. lxxxi. di. tantis. b. g ¶ ¶Uonia ꝯͣ falſā. ꝓbatio. directa iō dic̄: qꝛ īdirecte bn̄ ꝓbat̉ ne gatiua. jͣ. d̓ teſti. ex tenore. De hac tn̄ maͣ plene dictū ē. sͣ. de elec. bonē. ⁊ que ibi dicta ſunt hic poſſūt notari: ⁊ iō hic nō dicimꝰ. h ¶ Extraordinario.i. delegato. iii. q. iii.§. ſpaciū. v̓. ei āt ⁊ etiā exordinariū uocat: qn̄ nō ꝓcedit̉ ī figura iudicij: ſꝫ iudex ꝓcedit ex offi cio ſuo ī modū īquiſitōis vel denūciatōis. jͣ. de accuſa. īquiſitiōis. ⁊ c. ſuꝑ his. ⁊. c. qͣliter ⁊ qn̄. ⁊. c. olim. qꝛ extunc oīa cōſcribēda ſunt. i ¶ Uiros. ſic gͦ videt̉ ꝙ tabellio equaleat duobꝰ: exquo loco tabellio nis adhibēt̉ duo idonei. alibi vr̄ ꝙ equaleat tribꝰ. xvi. q. iii. ī.§. pōt v̓. is aūt. Et ſic vr̄ ꝙ plus credat ſcripture tabellionis: ꝙͣ ſcripture ep̄i uel alteriꝰ iudicis: qꝛ ſcripture iudicis nō credit̉: niſi habeat te ſtiu ſubſcriptionē. jͣ. de teſti. cū a nob̓. ⁊ hoc iō ē qꝛ cū tabellio iratꝰ eſt: credēdū ē inſtrumēto ſuo. jͣ. de p̄ſcrip. ad audientiā. ⁊. jͣ. de pre ſuꝑ. illud ī fi. ſic ēt cōſuetudo regionis hꝫ: ꝙ credat̉ inſtr̄o pͥncipis. jͣ. de fide iſtru. cum dilectus. ⁊ lꝫ circa iudicia credat̉ ſcripture tabellionis: tn̄ circa ꝯͣctus nō credit̉ ei: niſi habeat teſtiū ſubſcriptio ne. ī aūt. de here. ⁊ fal.§. ſancimꝰ col. i. exquo.n. ſcriptura inuenit̉ ī actis publicis. ſꝫ n̄ habeat teſtiū ſubſcriptionē credit̉ ei. ar. xxx. q. i. §. i. ⁊. C. de fide inſtru. ī aut̓. ad hͦ. ⁊ ī aut̓ de his ꝗ īgre. ad ap.§. iil iud et. ⁊ hͦ idē colligit̉ ex hac lr̄a: qꝛ vr̄ ſufficere tabellio: uel ſi tabel lio haberi nō pōt: duo idonei viri ualent. nec hic dicit̉ ꝙ in p̄ſentia teſtium illud fiat: ſed tutius eſt ut adhibeant̉ ſi adhiberi poſſunt. k ¶ Citatōes. ut ꝑ hͦ apꝑeat: ꝙ ꝑpetuata ſit iuriſdictio: ſi hͦ negareỉ uel reuocaret̉ ī dubiū: ut. sͣ. de offi. dele. gratū. ⁊. c. lꝫ. ⁊ ſic reus ꝑ cō uetionē ſolā nō poſſet poſtea declinare forū trāſferendo ſe ad aliuꝫ locū. s. de fo. ꝯpe. ꝓpoſuiſti. ⁊. ff. de iudi. ſi ꝗs poſtea. Sed videt̉ ꝙ d hoc credēdū eſſet iudici: cū nuncio credat. jͣ. d̓ ap. cū parati. ⁊. ff. de re. eo. ꝗ ſub tu. ⁊ cur. magis.§. illud. ⁊. lxv. di. ſi forte. īfi. Sed for le hodie nō credit̉ ſoli nuncio: niſi eſſet publicus nunciꝰ ⁊ iuratus. Et talibꝰ nunciis credit̉ in foro ciuili ẜm cōſuetudinē lōbardoruꝫ. iure iſto vr̄ ꝙ non ſit ei credendū: niſi cōſtet alias legitime. ¶ Dilatōes. que continere debent quātum ſpacium contineat vna queqꝫ diatio cōſideratis circunſtantiis viaꝝ ⁊ tempoꝝ. ar. jͣ. d̓ ap. cū ſit romana. ff. de iudi. nonnunꝙͣ. nec pͥma dilatio dꝫ peremptoſia eſſe: niſi fieret hoc ex cauſa. sͣ. d̓ dila. dilecti. ⁊ ut ſciatur quādo: qꝛ poſſet puniri ut ꝯtumax: quia excōicari: vel ēt ī poſſeſſionē mitti nō dꝫ: niſi poſt trinā citatione: uel vnam peremptoriaꝫ. xxiiii. q. iii. natem eccleſiā aut habitatores pre dictorum locoꝝ aliquatenus moleſtare. IDem Er tuas nobis lr̄as ītimaſti: ꝙ cum. t. tibertinꝰ ciuis quā dam per ſeptennium habuerit con cubinam: nec ꝓlem ſuſceperit inte rim ex eadem: ac ipſa poſtmodum diuertens ab eo: ad ipſuꝫ non poſt multū tēpus redijſſet: filium queꝫ reuerſa in domum ipſius peperit: ex eo ſe aſſeruit ſuſcepiſſe: ⁊ infra. Quia uero mulier illa de dicto. t. ſuſcepiſſe. r. de quo agitur primitꝰ conſtanter aſſeruit: ⁊ idē. t. prefate mulieris precipue deuictus inſtan tia ipſum ſuū filium publicę recognouit: ⁊ filius eiꝰ noīatus cōiter fuit ⁊ hītus ab ambobus eiuſdem mulieris poſtmodum iuramento ī ꝯtrariū preſtito non ē ſtanduꝫ cū nimis īdignum ſit iuxta legitimas ſanctiones: ut quod ſua quiſqꝫ uo ce dilucide ꝓteſtatus ē: in eundeꝫ caſū ꝓprio ualeat teſtimonio infir mare. Unde apparet ꝑ ꝯſequens de illicita. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ſacro. ⁊. ff. de re iudi. cōtumacia. tn̄ ſi ad pͥmā nō veniat citationē: ꝯdēnabit̉ alteri ꝑti ī expenſis ī ſecūda citatione cū uenerit. C. de iudi. ſancimꝰ. ⁊ sͣ. de ꝓcu. querelā. vbi de hoc. m ¶ Recuſationes. ⁊ ſic pꝫ ꝙ iudicis recuſatio redigēda ē in ſcriptis. arg. jͣ. de ap. ſecūdo requiris. ⁊. c. cū ſpali. ⁊ recuſatione iudicis ꝓpoſita non debet po ſtea ſuꝑ pͥncipali procedere: donec de ipſa ꝯſtiterit. ⁊ ſi iu dex nō admittat iuſtā recuſa tionē caſſabit̉ quicꝗd poſtea fecerit: ſi appellatū fuerit ꝯͣ hͦ sͣ. de offi. dele. ſuꝑ queſtionū ī fi. quid iuris ſit de recuſatio ne? dicit̉. sͣ. de offi. dele. ſuſpi tionis. ⁊. jͣ. de ap. cum ſpāli. n ¶ Exceptōes. Exceptio.n. dāda ē ī ſcriptis ⁊ redigēda ī actis. ⁊ hic ꝓprie appeliat exceptōes: quē ꝓponūt̉ ꝯͣ aduer ſariū uel ꝯͣ reſcriptū qꝛ ſpalit̓ p̄miſit de recuſatōe iudicis ꝓ poſita exceptōe probabili: iudex nō dꝫ ꝓcede̓ ī qōe pͥncipa li: donec d̓ ipſo cōſtiterit. sͣ. d̓ offi. d̓le. prudētiā.§. ſexta. nec ſimul de exceptōe ⁊ pͥncipali qōne cognoſcendū ē: qꝛ ordo iuris ꝑuerteret̉. sͣ. de iudi. ex hibita. ⁊ ex ordine iſtoꝝ v̓bo rū notat̉ qͣliter exceptōes ꝓ ponātur. Recuſatō.n. iudicis naturalit̉ precedit: ⁊ iō pͥmo ꝓponenda ē ⁊ expedienda. ⁊ ſi illa nō ꝓbetur: ꝓponantur exceptiōes poſtea: ⁊ ille corā delegato ꝓbari debēt ⁊ ꝑ ip̄ꝫ examinari. sͣ. d̓ reſcrip. ſuper lr̄is. ⁊ sͣ. de fo. ꝯpe ex ꝑte. b. Si v̓o iudex ſtatuat terminū ad oēs exceptiōes dilatorias ꝓponendas: ⁊ qd̓ face̓ pōt ⁊ dꝫ. jͣ. de exceptio. paſtoralis. ꝓponere debes oēs ta cōtra iudicē ꝙ cōtra alios: eis ꝓpoſitis ꝓcedetur ſtatim pͥmo loco ſuꝑ iu dicis recuſatione: pendētibus alijs quouſqꝫ expedita ſit queſtio recuſatōis: cū illa ſit preiudicialis: qꝛ ea probata alie poſtea locum nō habent. o ¶ Petitiones. iō petitio ſiue libellus dari debet in ſcriptis: qꝛ ẜm formā petitionis formari debet ſnīa. jͣ. de ſimo. licet heli. ⁊ ſi inepta fuerit ſuccumbit. sͣ. de iudi. examinata: ⁊ ut ſciat reus an velit cedere uel cōtēdere deliberatione habita. iii. q. iii. offerat̉. ar. sͣ. de dilatis. p̄terea. Itē niſi certa ſit petitio: nō ci tabit iudex reū: ut. v. q. ii. ſi pͥmates. ⁊. iii. q. ix. iudicas. ⁊ ſic eſt optimū. ar. ꝙ oblatio libelli ſit de ſubſtantia iudicii. ar. op. sͣ. de libel. obla. c. i. vbi de hoc. p ¶ Reſponſiones. que debent fieri ad petitionem actoris: ut apparet lit. con teſt. que fit tantū per petitionē ⁊ directam reſponſionem ad eam. sͣ. de lit̓. cō teſ. c. i. ⁊ sͣ. de elec. dudum. ii. qua omiſſa licet poſitiōes facte fuiſſent ⁊ reſpōſiones: non tamen valebit iudicium: ut ibi. q ¶ Interrogationes.i. poſitiones: quia actor ponere debet id ſuper quo intē dit habere confeſſionem rei: ⁊ ſic ponit talis ſindicꝰ hoc: dum tamē facit ad ī ſtructionem cauſe. ⁊ reus debet reſpondere credo uel non credo ſi iuratum ē calūnia. ſi iuratū ē ſolūmodo de ueritate dicenda: dꝫ ſimplicit̓ reſpondere ſic uel nō concedo: uel nego. ⁊ per poſitiones has ⁊ reſponſiones non ſit litis cō teſ. ut dictum ē. ⁊ ſic differentia ē inter reſponſionem que fit per litis cōteſ. et que fit poſtea ꝑ petitionem actoris: ut hic patet: vel ponit̉ proprie īterrogatio nes que fiunt a iudice ex officio. qꝛ quotiēs equitas ipſū mouet: poteſt interrogare ꝑtes. ff. de interro. ac. vbicunqꝫ. ⁊. xxx. q. vlt. iudicantē. ⁊ etiaꝫ poſtqͣ concluſū ē in cā. jͣ. de fi. īſtru. cum io. ⁊ etiā ꝑs poteſt īterrogare: ⁊ ualet reſpo ſio. sͣ. de do. ⁊ contu. ꝓut. ff. d̓ īterro. ac. ſi ſine.§. i. aduocatus poteſt īterroga re. ff. de adul. ſi poſtulauerit.§. queſtioni. r ¶ Confeſſiones. Et taciturnitas etiā ſcribi dꝫ: puta īterrogatꝰ noluit reſpō ꝗere: talis taciturnitas ꝓ ꝯfeſſione habet̉. ff. de īterro. ac. detate.§. nihil īter eſt. ⁊ ar. lxv. di. ⁊ ſi forte. ⁊. lx. di. ſi ẜuus. ⁊ hmōi cōfeſſiones facte ad petitōeꝫ actoris vel iudicis ⁊ ēt ꝑtis poſſūt reuocari que fiunt poſt lit cōteſ. ſi ꝗs ꝓbauerit ſe erraſſe. sͣ. de cōfeſ. c. ult. vbi de hoc. ſ ¶ Productōes īſtr̄oꝝ.ſ. ut ſciatur vtrū exhibitū ſit tꝑe ꝯpetenti. nā poſtꝙͣ cō ciuſum fuerit ī cā: ꝓduci non poterit. jͣ. de fi. īſtru. cū dilectus. t ¶ Interlocutōnes: lꝫ ſit ſcribenda ſnīa īterlocutoria: non tamen dr̄ ꝙ profe renda ſit ī ſcriptis: ſuffic̄ ꝙ ſcripta ſit ī actis. Aliud conſueuit dici de ſnīa diffinitiua que niſi ſit lata ī ſcriptis: nec nomen ſnīe habere meretur.ii. q. i. in pͥ mis. v̓. ſed ⁊ d̓ perſonis. An tranſeat interlocutoria ī rem iudicatam: dicitur jͣ. de ap. cum ceſſante. u ¶ Appellationes. ut ſciatur an infra. x. dies ſit appellatum: qꝛ poſtea nō va leret appellatio. ii. q. vi. anterioꝝ.§. biduum. x ¶ Renunciationes: poſtꝙͣ renunciatum eſt concluſum eſt in cauſa: nulla admittitur exceptio uel allegatio uel inſtrumentum. C. de compen. l. ult. argu. ad hoc. jͣ. de teſti. c. de teſtibus. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. cum dilectꝰ. ⁊ sͣ. de cauſa poſ. paſtoralis. niſi euidens rō moueat iudicem. ut ī decre. paſtoralis. ꝙ predictꝰ. r. ſophiam nepteꝫ me morati. t. cuiꝰ prīa facie preſumit̉ conſobrinꝰʳ: nō pōt habere aliqua tenꝰ in uxorē. ¶ Dem in concilio generali. Uoniam contra falſam aſſer ¶ tionem iniqui iudicis innocens litigator qn̄qꝫ nō pōt uerā ne gationē ꝓbare: cū negātis factum per reꝝ naturam nulla ſit directa ꝓ batioᵍ: ne falſitas v̓itati preiudicet aūt īiquitas preualeat equitati: ſta tuimus: ut tam ī ordinario iudicio quā extraordinario iudex ſemper adhibeat aūt publicā ſi pōt habere perſonā: aut duos uirosⁱ idoneos qui fideliter uniuerſa iudicij acta cōſcribāt: uidelicet citatiōesᵏ dila tiones recuſatiōes exceptiones petitiōesº reſpōſiōesᵖ ⁊ interroga tiōesq ꝯfeſſiōes teſtiū depoſitiōet inſtrumētoꝝ ꝓductōesª īterlocuti ones appellatiōes recuſationes uel renunciatōnesˣ concluſiones ⁊ cetera: que occurrerint competen ti ordine conſcribenda: loca deſi

y ¶ Tempora. ī quo loco facta ſint ⁊ quo die ⁊ mēſe: ⁊ quo āno dn̄i oīa iſta de beant ſcribi ī oībus ſupradictis. ⁊ hmōi inſtr̄a ſiue ꝓceſſus cōia ſunt. ⁊ vtriqꝫ ꝑti cū die ⁊ cōſule ītegraliter ſunt edēda: ut. jͣ. dr̄. alioquin ſi nō edant̉ ea que cōia ſūt: licite appellat̉. jͣ. de fi. inſtru. g. ꝑpetuus. ⁊. C. ut lite pē. l. i. C. d̓ edē. is apud quē. ⁊ reſcriptū pape integrū dꝫ edi. ar. sͣ. de dila. preterea. ⁊ sͣ. de reſcrip. eā te. ⁊. c. cōſtitutuſ. ⁊. jͣ. de fi. īſtru. ex lr̄is. Idē ē in oī bus cōibus inſtr̄is: ſecꝰ in ꝓ pͥis pͥuilegijs. jͣ. de fi. īſtru. cō tingit. ff. dedēdo. l. i.§. editio neſ. niſi aduerſarius illud vel let ꝓbare falſū. jͣ. d̓ fide īſtruinter dilectoſ. C. de cōtrahē. ⁊ cōmittē. ſtipu. optimam. z ¶ Negligētiā. ſi culpa vel ne gligentia iudicis pars aliqua dānum īcurrat: iudex totum reſartiet. jͣ. d̓ ſen. ex. ſacro. C. de teſti. ſiqn̄. in fi. C. de iudi. ſancimꝰ. ī fi. ⁊ iudex ꝗ negligit iuſtitiā facere: litē fac̄ ſuā. xxiii. q. ii. ſi dn̄s. Idē etſi per iniuria iudicis facta ē. jͣ. d̓ ēp. ⁊ ven. c. vlt. ⁊. C. de euic. em̄ptor fundi. ⁊ ¶ Preſumat̉. Sed nunquid correcta ſunt iura que dicunt ꝙ ſemꝑ preſumit̉ ꝓ his que a iudice facta ſunt.s. d̓ elec. bo ne. ⁊ sͣ. d̓ renunc. ī pn̄tia. ⁊ sͣ. e. poſt ceſſionē. ⁊. jͣ. d̓ re iudi. ſicut. ⁊. īſti. de fideiuſ.§. vlt. ⁊ ii. q. vi. hoc ēt placuit arg. Di xit io. ſuꝑ hoc ꝙ ſemper cre dit̉ ſnīe iudicis: vbi ꝯſtat d̓ ꝓ ceſſu cauſe. ſꝫ vbi reuocat̉ in dubium de ꝓceſſu iudicis nō ē preſumēdū ꝓ iuſſo ordine: niſi probet̉ ꝑ acta: nā ⁊ victo res nō alit̓ potient̉ ſentētijs: niſi eas on̄derint recte latas. in aut̉. de his qui īgre. ad ap. §. ſi illud. ſi acta ſūt ꝑdita: pro bet̉ ꝑditio ⁊ ſufficit: uel etiaꝫ ꝓceſſus ꝓbetur ꝑ teſtes. ar. jͣ. de pͥui. cum olī. ⁊. jͣ. de teſti. albericus. ⁊. jͣ. de re iudi. ſicut ⁊. C. de teſta. publicati. tamē ſi ep̄s denunciet aliquē excōicatum: ſtādum ē ſnīe ſue: lꝫ nō adſit ſubſcriptio teſtiū. xi. q. iii. cure. ⁊ sͣ. e. poſt ceſſionē. vbi de hoc. Si tamen dicat ſe īordina te uel iniuſte excōicatum: iudex aut ēt aduerſarius dꝫ oſtēde̓ ꝙ debito mō ex cōicatus ē. jͣ. de ſen. exc. ſacro. ī pͥn. Sed pone ꝙ ꝑſone ille que debēt acta cō ſcribere appareāt ſubſcripſiſſe oībus actis: nunꝗd preſumit ī tātum ꝓ eis: ut in ꝯͣriū ꝓbari nō poſſit? dico ꝙ admittit̉ ꝓbatio ī cōtrariū. sͣ. e. poſt ceſſionē. ⁊. jͣ. de teſti. cū a nobis: qꝛ etiā ꝯͣ inſtrumētum quātuncūqꝫ publicum ſit reci piunt̉ teſtes. C. de ꝓbatis. cū precibꝰ. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. cū io. nā ⁊ ꝑtes pn̄t ꝯͣ dicere actis. C. de rela. l. i. ⁊. ii. q. vi.§. biduū. v̓. verendū eſt ⁊c̄. ⁊ bene ꝯdicē poſſunt. qꝛ qn̄qꝫ ꝯpertum ē eulogia ex mala fide ſcribi. ut. ff. de cuſto. ⁊ exhi. re. l. diuus. ar. j. de accu. cū dilectus. ⁊ hͦ veꝝ ē: dūmō per plures ⁊ meliores ꝓ bet cōtrariū. de hͦ dictum eſt. sͣ. e. Tertio ex ordine v̓boꝝ iſtius decre. debes colligere qͣliter iudex debeat ꝓcedere in negocio alicuius cauſe a. pͥncipio vſ qꝫ ad finē: qꝛ pͥmo loco dꝫ citare: ⁊ ita per ordinē ut lr̄a dicit ꝓcedē̓ dꝫ. Inno. iiii. dicit ꝙ ſi ſnīa lata ē vtraqꝫ ꝑte pn̄te vel ꝓcuratoribus partium a qͣ non ē appellatū ⁊ ſnīa in ſcriptis appareat: ī tantū p̄ſumit̉ pro ipſa: ꝙ ſi a iqua partium vellet eā impugnare rōne ꝓceſſus nō dꝫ audiri: qꝛ preſumendum eſt ꝙ oīa ſint legitime acta: exquo tꝑe ſnīe nihil dixit nec appellauit: tamen credo ſi ſnia det̓ ꝙ taciturnitas partiū nō poſſit facere ſnīam aliquaꝫ que nulla eſt ut ſi lis conteſ. non ſit: aut ſi die feriata eſſet lis conteſ. b. ꝯ ¶ ¶ D noſtrā. quoquo mō.i. per viles ⁊ criminoſos ⁊ ſibi ſimiles: qd̓ eſſe on dꝫ: īmo debent eſſe bone fame ⁊ opinionis. jͣ. de pur. ca. ꝯſtitutꝰ. a ¶ Omni iuri. ⁊ vere: qꝛ accuſatoribus ⁊ teſtibꝰ ⁊ ꝯparentibꝰ audienda eſt ac cuſatio: ut. jͣ. de accuſa. lꝫ. ⁊. c. veniēs. ⁊ quaſi per totū. gͦ ꝯͣriū erat iuri: ꝙ pur gatio admittebat ſuper his que legitime ꝓbari poterant ꝯͣ illos: que tunc de mum admitti dꝫ cū aliꝗs īfamatus ē: ⁊ nullus apꝑet accuſator. jͣ. de ſimo. d̓ hͦ ⁊. jͣ. d̓ pur. cano. nos inter alia. ⁊. c. ex tuaꝝ. ⁊. c. cū dilectus. ⁊. xv. q. v. c. i. ⁊. ii. q. v. oībꝰ. ⁊. jͣ. de accuſa. accedens. ⁊ qꝛ lex illa ē ꝯͣria oī iuri: eſt ꝙͣ citius extir pāda. viii. di. mala conſuetudo. Lex āt dꝫ eſſe honeſta. iiii. di. erit autē. Item cōtraria erat iuri: qꝛ negatis factū nulla ē directa ꝓbatio. sͣ. c. ꝓx. ⁊ sͣ. de elec. bone. ⁊. C. de ꝓbatis. actor. ⁊. vi. q. vlt. c. actor. de hac negatiua dictum eſt s. de elec. bone. b ¶ Affirmatiua. illa.n. pͥmo ꝓbari dꝫ: qꝛ ei qui dicit īcumbit ꝓbatio. ff. de ꝓ batis. l. i. tamen ſi poſtea ꝓbato crimine vellet reus ꝓbare negatiuam indire cte: audiretur. jͣ. de teſti. ex tenore. ſed contra probationem teſtium nō admitgnando tēporaʸ ⁊ ꝑſonas: ⁊ oīa ſic conſcripta partibꝰ tribuātur: ita q̄ originalia penes ſcriptores remaneant: ut ſi ſuꝑ ꝓceſſu iudicis fuerit ſuborta contentio ꝑ hoc poſſit ueritas declarari: quatenꝰ hoc ad hibito moderamine: ſic honeſtis ⁊ diſcretis deferatur iudicibus. q ꝑ improuidos ⁊ iniquos innocen tiū iuſticia nō ledat̉. Iudex āt qui ꝯſtitutionē ipſā neglexerit obẜuare: ſi ꝓpter eiꝰ negligētiāᶻ quid diſ ficultatis emerſerit: per ſuperiorē iudiceꝫ animaduerſione debita ca ſtigetur: nec ꝓ ipſius preſumatur ꝓceſſu: niſi quatenus in caſu legiti mis documētis ꝯſtiterit. MO no. iij. archiepiſcopo luden̄. ⁊ eius ſuf fraganeis. D noſtraꝫ noueritis audien L tiā perueniſſe: ꝙ ſacerdotes I ⁊ clerici dacie legi regni: per quaꝫ negatiua ꝓbat̉: temere innitentes a criminibus que ꝓbari teſtibus fi de dignis poſſunt legitime contra eos reputantur īſontes: ſi ſe ſuper hiſ purgar̄ ualeāt quoquo modo ⁊ infra. Uolentes igitur ut hec pe ſtis cōtraria omni iuriª penitus ex tirpetur a clero: mandamus quate nus in huiuſmodi ꝓbatione nega tiue: dum tamen poſſit affirmatia ex aduerſo ꝓbari neminem audia tis. ¶ Dē aur̄. ⁊ lameten̄. epīs. titur purgatio. ut hic patet. Um cauſam. antiquos. Noͣ ergo ꝙ ſcriptura ātiquoꝝ libro rum facit fidē. jͣ. de preſcrip. ad audientiā. Itē creditur īſtru C mento ꝓducto ex archiuo publico etiā ſi ſubſcriptionem non hr̄at xxx. q. i. ꝑuenit. ⁊ in aut̓. de his qui ingre. ad ap.§. illud. ⁊. C. de fi de inſtru. aut̓. ad hͦ. ⁊ sͣ. d̓ in inte. reſti. tū ex litteris. ⁊. ff. d̓ proba. celſus. ⁊. C. arg. tutele. l. ulti. ⁊. C. qui po. ī pig. ha. ſcripturas. Ite ſi re periat̉ ſcriptura in aliqua colūna uel la pide ei ſtat̉. xxxiiii. q. ii. ſane. Itē ſcripture que olī fiebant ī albo pretoriſ fides adhibeat̉. ff. d̓ iuriſ dic. om. iudi. ſi quis id. ⁊. ff. de albo ſcri. l. i. ⁊. ij. d ¶ Teſfes. ꝑ teſtes enim antiquos vtri uſqꝫ parrochie pro bat̉ hmōi diuiſio x vi. q. i. plures. ⁊ ru ſticis ſenibus preci pue in antiꝗs credi tur. ff. d̓ le. iii. ſi cho rꝰ. ⁊ fama ī talibꝰ p̄ cipue ualet: quoruꝫ memoria nō hēt̉. ff. de ꝓba. ſi arbiter. ff. de aqua plu. ar. i ſumma.§. itē labeo. per ſe tamē niſi alia adminicula non ad ſint nō ꝓbat. iiii. q. iii. itē ī criminali.§. ſepe fit. ⁊. ff. d̓ teſti. l. iii.§. que argumēta. et. jͣ. de preſump. illud. xxxv. queſtio ne. vi. ſi duo. e ¶ Adminicula. ad minicula ergo et ſi per ſe non probant tamen adiuuant. jͣ. de ſimo. per tuas. et. jͣ. de ſuc. ab inteſ. cum dilectus. et. jͣ. d̓ teſti. p̄terea. et. jͣ. d̓ p̄ſūp. lr̄is. et. c. iii. et ſic ē ar. ꝙ q̄ nō ꝓ ſūt ſingula multa iuuāt. C. de teſta. ſācimꝰ. et. ff. ex ꝗ. ca. ma. necno §. ſi quis ſepiꝰ. et indicia etiā ꝓbant. C. de rei ven. indicia f c Auſā matrimonii. ponatis. Sed qͣre nō reſtituit̉ mulier vi ro ſuo: ſi habuit poſſeſſionē illius.s. de reſti. ſpo. ex conqueſtione. et. c. ex trāſmiſſa. et. c. litteras. et. jͣ. de rapto cam que. hoc iō fuit: qꝛ illa dicebat ſe virginē eē: et ſuper hoc īduxit mulieres ad ꝓ bandā virginitatē: qd̓ ſi veꝝ eſſet tenebat monachatus: vnde n̄ de buit ſibi reſtitui: ne ab eo corrumperet̉. ar. jͣ. de ſpon. cum locum. et eſt caſus iſte qui impedit reſtitutionem. vnde ponenda ē ī eodē mo naſterio: quouſqꝫ plene conſtet de cauſa: ne poſſet pati aliquā violē tiā: qꝛ iudex hoc ꝓuidere debet. xxxiii. q. ii. ſiue de coniugii federe. et. iii. queſtione. ix. hortamur. ff. de re. dub. vbi. et. sͣ. de reſti. ſpo. ex trāſmiſſa. e. c. litteras. et. jͣ. de ap. ex parte. g ¶ Mulieres. vir volebat reprobare mulieres illas que illā inſpe xerant: ꝙ erāt male fame et criminoſe: cū ille d̓beāt eē ꝓuide et ho neſte ac perite ī facto illo. jͣ. de frigi. et male. fraternitatis. et d̓ ven. inſpi. l. i. hec.n. ꝓbatio ꝯfeſſioni viri p̄fert̉. sͣ. e. ꝓpoſuiſti. alias.n. ſtatur cōfeſſioni viri dicentis ſe cognouiſſe vxorē. jͣ. de deſpon. ipū ꝯtinebatur. et. xxxiii. q. i. ſi quis acceperit. qn̄qꝫ tamen oculus ob ſtetricuꝫ fallitur: ut hic dicit. et. xxii. q. i. nec aliqua. h ¶ Pars. No. ꝙ oīa que ꝯtingunt cam et per quem poſſit melius īſtrui ſunt inquirēda. ſic. sͣ. de iudi. exhibita. et. s. de elec. ſcriptū. ei sͣ. c. ꝓxi. et noͣ. hic ar. ꝙ in cā matrimonij aꝑtis atteſtationibus ad huc alij teſtes ſunt īducendi. qꝛ inducte hic fuerunt mulieres: et ad huc alie inducunt̉: ut ſequit̉. ad idem inducunt̉. jͣ. de ſpon. ſicut. et. jͣ. de ꝯſang. et affi. ex litteris. et. jͣ. de teſti. ſeries. quia ſnīa ꝯtra ma trimonium lata non tranſit in rem iudicatā. jͣ. de re iudi. lator. et. c. ꝯſanguinei. arg. ꝯtra. sͣ. e. iurauit. i ¶ Priuilegio. p̄uilegium virginitatis maximum eſt: quia replet pa radiſum. xxxii. q. i. nuptie. que ſola eſt potens deo animas hominū preſentare. in autē. de lenonibus.§. ſancimus. coll. iii. et eſt illa pͥn cipium aliaꝝ virtutum. in autē. quomō oportet epiſcopos et alios prelatos et religioſos ad ordinem religionis adduci.§. neqꝫ. autē Um cāꝫ que īter colubrien̄. ⁊ egitan. epōs ſuꝑ ſuaꝝ limi tationē dioc. v̓titur: uobis duximꝰ ꝯmittēdā: mādamus quatenꝰ ẜm diuiſionē que per libros ātiquos uel alio modo meliꝰ ꝓbātur: nec non ⁊ teſtesᵈ famā ⁊ quecunqꝫ alia adminiculaᵉ in negocio ꝓcedatis. ¶Dem epō ⁊ archi. ſenon̄. Auſam mr̄imonij que inter u. iuuenē ⁊. g. puellā ſenon̄ que ſe uirginem ⁊ monacham pro fitetur: noſcitur agitari: ⁊ infra. mā damus quatenus eandem puellaꝫ ponatis interim ī illo monaſterio quod intrauit: ut ſibi ſecure ualeat commorari: donec iudiciali ſentētia quid agi debeat: decernatur: re cepturi poſtmodum non ſolum ꝓ bationes uiri quas inducere uolu erit contra mulieres illasᵍ que ad inueſtigāduꝫ ſigna uirginitatis ex parte puelle fuerint ītroducte: uerum ēt ꝓbatiōes alias hoc nego. cium cōtingētes quas parsʰ utrali bet duxerit ꝓducēdas. Et quia ut dicit canon: ſepe manus fallitur et oculus obſtetricū uolumꝰ ⁊ māda mus: ut adhuc honeſtas matrōas ꝓuidas ac prudētes deputar̄ cure tis ad īquirēdum: utrum dicta pu ella v̓ginitatis priuilegioᵗ ſit muni ta. GRego. ix. prepoſito ſancte m. magburgen̄. ⁊ decano miſin̄.

ſacris. et virgo ſola que ad legem promotionis reputat̉ et inter vir gines corrupta inuita etiā conſecrari nō pōt. xxxii. q. v. d̓ pudicitia. ⁊ ſole virgines aureolā habebūt. xxxii. q. v. ſi paulus. pauci tamen habebunt hoc pͥuilegium. ut dicit grego. l. di. qꝛ tua. Um bone. iudices. Originalia acta ſemꝑ apud iudicem ſiue ſcriptoreꝫ re manere debēt.s. e. quoniam. ⁊ ſi cā ad alios iudices mana uerit: poſtea illis tra dere tenet̉: ut hic di cit. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. cauſā que. ⁊ ſic pꝫ ꝙ atteſtationes ī vno iudi cio recepte ualent ī alio. ī aut̉. d̓ teſti.§. quoniā multe coll. vii. ⁊. C. de arbi. l. pe. ī fi. ⁊. C. d̓ teſti. l. vlti. l ¶ Proponēda. naꝫ ſi teſtes corā pͥoribꝰ iudicibus recepti ⁊ publicati fuerāt alij non recipient̉ vlte rius. jͣ. ti. ꝓx. conſti tutus. ad fi. inſtr̄a vel cōfeſſiones poterunt reciꝑe: uel ſi aliqͣ fuiſſent capitula ſuꝑ quibꝰ teſtes nō fuiſſent recepti: ſuꝑ illis poterūt te ſtes reciꝑe. jͣ. ti. ꝓx. cām que. m ¶ Alioquin.i. ſi n̄ poterunt acta īueni ri: tunc recipiant̉ ꝓ bationes d̓ nouo ſu ꝑ ſtatu monaſterij ⁊ ſpoliatione abba tis ſuꝑ quibꝰ d̓ litis cōteſ. facta nō reuo cabat̉ ī dubiū: īmo illud ꝯfitebant̉ par tes: ⁊ ſi teſteſ aliqui recepti fuiſſēt ⁊ clauſe atteſtatōes eēnt corā pͥmis iudicibꝰ ſi voluerint ꝑtes cō putabunt̉ ī numero alioꝝ. jͣ. de teſti. cuꝫ cām. in fi. n ¶ De cōpoſitione. ad quā iudices primo dare d̓bēt oꝑaꝫ. ſic. s. de mu. pe. c. i. vbi de hoc. ⁊ eſt ar. ꝙ ſuper re ſpirituali.ſ. ſuper ſtatū monaſterii: pōt ꝯpoſitio interuenire.s. de arbi. cū tēpo. e. ⁊. c. contingit. ubi de hoc. tamen hic cōpoſitionē perficere non poſſent: ſicut nec cauſam diffinire: quia papa vtrunqꝫ ſibi reſeruat. Lacuit. hoc. c. habent quidam ꝓ palea. iiii. q. iii. placuit. Precio quoꝝ teſtimonium nō valet: qꝛ p̄cio ſūt corrupti iiii. q. iii.§. item in criminali. ⁊ sͣ. de ꝓba. licet. ⁊. jͣ. e. ſicut xiiii. q. v. nō ſane. ⁊. jͣ. e. quotiens. ⁊ xxxv. q. vi. ep̄s in ſynodo. ¶ Idonei. Idoneus reputabit̉. exquo ꝑ aliquā exceptionē n̄ repel lit: qꝛ quilibet preſumit̉ idoneus niſi probet̉ cōtrarium. jͣ. de p̄ſūp. būdū. ⁊ edictum d̓ teſtibus ꝓhibitoꝝ eſt: ut quilibꝫ admittatur qui non repellitur. ff. de teſti. l. i. i. rn̄ſo. b ¶ Fideles. quia infideles non admittuntur. ff. e. l. i. ⁊. ii. q. vii. non poteſt. ⁊. c. ſi hereticus: ſic nec ad accuſandum. e. cauſa. ⁊. ē. q. alieni pagani. ⁊. c. querendum. t ¶ Ieiunus. hoc de honeſtate dictū eſt non de neceſſitate. ſic. xxii. qͣ. v. honeſte. ber. ¶ N noīe dn̄i. hec eſt pars illius. c. ii. q. i. in primis. e ¶ Uiliſſimi. quibus nō eſt credendū..ii. q. i. in pͥmis. quedā ꝯſide rant ī teſtibus: que hiſ verſibus notant̉. Cōditio ſexus etas diſcre tio fama. Et fortuna fides: in teſtibus iſta requiras. f ¶ Ne poſtea. iſta v̓ba ſūt in aut̉. de teſti.§. ⁊ hec v̓o. coll. vii. 8¶ Audire. ⁊ non ē ita intelligendū: at audiant teſtes cum deponūt bictū ſuum cū in ſecreto ⁊ ſigillatim ſint recipiendi. jͣ. e. venerabili. E. de teſti. nullum. jͣ. de accuſa. inquiſitionis.§. i. ſed audire debēt tenes id eſt videre ⁊ audire eos iurantes ⁊ poſt publicationē vide ſe ē audire dicta ipſoꝝ poterit. ⁊ hͦ ẜuat̉ exēplo danielis: ꝗ ſecreto Um bo. me. ⁊ infra. Cū acta originalia dicātur apud prio res iudices remāſiſſe: mādamus quatenus ea cū omni diligētia requirētes ipſa ſi potuerint inueniri ⁊ ſi qua ꝑtes duxerīt legitime ꝓpo nēdaᵇ ī ſcriptis r̄dacta ad nr̄aꝫ pre. remittatis. Alioquin cum non re uocetur in dubium de conteſtatōe litis ſuꝑ ſtatu pigamē. monaſterij ⁊ quibuſdam ſpoliationibus ꝯtra abbatē eius factis a marſburgen̄. epō recipiatis partium ꝓbationeſ de nouo: ⁊ audiētes ſi ꝑtes audire noluerint de compoſitioneⁿ tracta tū: tā quod ſuper hoc inueneritis quā cām ſufficiēter inſtructam ad nos remittere ꝓcuretis. De teſtibus ⁊ atteſtationibus. Ex concilio matecin̄. Lacuitº ſancto ꝯuētui: ut teſtes nō cōducātur precioᵖ: ut quicunque idoneiª ⁊ fideles ī teſti moniū aſſumāt̉: ac nullus teſtimo niū dicat: niſi ieiunus. GRego. ioanni defenſori eūti ī hiſpaniam. N noīe dn̄i: ⁊ infra. Quod āt dicit epūs quia ſe abſente etiam uiliſſimiᶜ ſunt teſtes exhibiti nullius momēti legi noſcendum ē conſtitutōnis nouelle: que de teſti bus loquitur ī hec v̓ba: ne poſtea obijciatur eis: ꝙ per unā partē ge ſta ⁊ cōfecta ſunt: oꝫ ut teſtimonia dentur illo admonito a iudice aut defenſore uenire ⁊ audiręᵍ teſtes. Si uero noluerit uenire: ⁊ nō ex ineuitabili quadam neceſſitate ue nire non poſſit: ſancimus hmōi te ſtimonia ita ualere: tanquam ſi nō examinauit illos falſos teſtes ſacerdotes: qui falſū teſtimonium tulerunt ꝯͣ ſuſannā. hoc regulare ē cū agit̉ in forma iudicii. ſed aut̉. vnde verba iſta ſum pta dicunt̉: dicunt doctores loqui ī cā publicationis. sͣ. ut lite non conteſ. quo niam.§. ſunt ⁊ alij. jͣ. e. ſignificauit. ⁊ tunc videt̉ ꝙ aduerſarius poſſit intereē receptioni teſtium ⁊ ipſos teſteſ audire per iura iſta. ſed tu expone teſtes.i. at teſtationes: ut in autē. predic ta d̓ teſti.§. ⁊ hoc vero. vbi di cit audire atteſtationes ⁊ de poſitiones. h ¶ Uenire. tunc.n. recipient̉ ⁊ valebunt ac ſi p̄ſens eēt. C. d̓ teſti. ſiqn̄. ⁊ hoc ītellige lite nō cōteſtata aliter nō. sͣ. ut lite. non conteſ. per totum. i ¶ Ineuitabili. ſi.n. nō pōt ve nire iuſta cā detentꝰ nō repu tatur cōtumax. ⁊ ſi tunc reci piant̉: nō valent: ſi cām abſē tie oſtēderit: qꝛ etiā ſnīa reuo caret̉. jͣ. de re iudi. cuꝫ bertoldus. ⁊. ff. de dā. infec. ſi finita §. ſi forte. ⁊. ff. de iudi. ſi p̄tor iuſſerit. in fi. k ¶ Admonēdus eſt. alias.n. nō valet: niſi admonitus pre ſens fuerit. iii. q. ix. charte. et ii. q. i. in pͥmis. C. de fide inſtru. iudices. idē ē ī accuſatio ne. iii. q. ix. c. i. ⁊ in ſnīa eadeꝫ cā ⁊ queſtione caueat ⁊ pluri bus. c. ſeq. ⁊ generalit̓ omnia que aduerſus abſentes nō ꝑ contumacia ſtatuuntur noya lent. iii. q. ix. omnia. l ¶ Legē. predictā que dicit ꝙ aduerſario p̄ſente recipi dn̄t. C. de fide īſtru. l. iudices. in aut̉. e.§. ⁊ hoc v̓o. C. de legi. n̄ dubiū. ⁊. x. di. videſ. ⁊. xxv. q. ii. imperiali. m¶Uoniaꝫ mulieres. ſic mulier admittit̉ ī teſtimoniū ꝯͣ eccleſiaſticaꝫ perſo naꝫ. ut. jͣ. e. tā lr̄is. ⁊ mulier be ne admittit̉ in teſtimonium. xv. q. iii. ex eo. ar. ꝯͣ. xxxiii. q. v. mulierem. Illud ſic intelli gi dꝫ vbi agitur criminaliter: non recipitur mulier ad teſti moniū ꝯͣ aliquem: cum vero agitur ciuiliter: aut in moduꝫ inquiſitionis ſeu exceptionis tunc admittit̉ mulier: in quo caſu loquitur hoc. c. ⁊. jͣ. e. taꝫ litteris. n ¶ Peregiſſe. ⁊ ſic vr̄: ꝙ ſocij criminis admittant̉: ſic. lxxix. di. ſi quis papa. ⁊. vi. q. i.§. ſi quis. cū militibꝰ. Cōtra. jͣ. e. veniens. ⁊ sͣ. de ꝯfeſ. c. j. ⁊. xv. q. iii. nemini. hic nō recipiunt̉ ſocii ad plena ꝓbationem. ſed ad preſumptionē tātum: ſicut ẜui quādoqꝫ ad pre ſumptionē recipiuntur. iiii. q. iii.§. item ſerui. Nomni negocio. qd̓ dicit ī omni negocio: generalitas iſta reſtringit in cauſa denunciationis: vbi debet precedere fraterna monitio ad hoc ut admittantur ad denunciandum. sͣ. de iudi. nouit. ⁊. jͣ. de accu. c. ii. ⁊. c. cum dilectus. ii. ⁊. jͣ. de ſimo. licet heli. ⁊. arg. ad hoc. ii. q. vii. accuſatio ⁊. c. ſi quis erga. in eodem caſu loquitur hoc. c. ⁊. hoc patet ex ipſa littera. ⁊ hoc idē dr̄. ii. q. i. ſi peccauerit. alias in cauſa ſua nemo idoneus teſtis intelligitur. iiii. q. iii. §. item nullus. ⁊. ff. e. nullus. ⁊. jͣ. e. decetero. Item conſueuit dubitari: vtrum criminoſi ⁊ infames admittantur ad denunciandum aliorum crimina. ⁊ eſt dicendum ꝙ no. iii. q. vii. qui ſiue. ⁊. c. poſtulatus.§. porro. in fi. ⁊.i. q. i. multi in pͥn. qꝛ tales debēt eſſe bone fame. xxxv. q. vi. epiſcopus in ſynodo. ⁊. jͣ. d̓ te ſti. co. preterea.§. i. ⁊. jͣ. de ſpon. cum in tua. vbi de hoc. p ¶ Si peccauerit. H. dixit: ꝙ hec aucͣtas extēdit̉ ad oēs ſine diſtīctōe ꝑſonaꝝ. ar. ꝓ eo. ii. q. vii. q̄ propt̓. ⁊. xxiiii. q. iii. tā ſacerdos. Alii dicūt ꝙ tātū ad p̄ſa tos. ar. xxiii. q. iiii. ita plane. alii dicūt ⁊ vr̄ meliꝰ ꝙ extēdit̉ ad eos tātum qui aliquā habent adminiſtrationē ſuper aliquibus. xxiii. q. iii. duo iſta nomina. de hoc dicit̉..ii. q. i. ſi peccauerit. ⁊. jͣ. de here. cum ex iniuncto. q ¶ Uel trium.i. non pauciorum: tamen quedam cauſe requirunt plures ſed nulla. cauſa contenta eſt vno. jͣ. e. licet. r ¶ ¶ Uotiens ꝓpinquitatis. intranſitiue eſt hoc.i. propter cognationem que eſt propinquitas. xxv. q. iii. c. i. ⁊. ii. ſ ¶ De eadem conſanguinitate. xxxv. q. vi. c. i. ⁊. ii. ⁊. jͣ. qui ma. accu. poſ. videt̉ ar. contra. jͣ. e. ſuper eo. ſol. ibi. t ¶ Duplici iuramento. in iuramento illo duo articuli continent̉: ut. jͣ. ſequit̉. ex una parte conſiſterent: ſed etiaꝫ ipſo preſēte facta fuiſſent. Ecce ad monendusᵏ ē ſemper aduerſarius ut ad audiēdos teſtes uēiat: quod quia hoc obmiſſum ē: neceſſe eſt: ut quod contra legem actum ē nō habeat firmitatem. ¶ Dem ſabi nō defenſori ſard. Uoniaꝫ aliqua nobis de ꝑſo na epiphanij preſbyteri ſunt facinora nunciata: neceſſe ē: ut cun cta diligētiꝰ ꝑſcruteris: ⁊ ſeu muli eres cū quibꝰ ꝑegiſſeⁿ dicit̉ ſeu ali os quos de cā ſcire aliquid ſēſeris huc feſtines adducere: quatenus eccleſiaſtica diſtrictōe liquide poſ ſint que v̓a ſūt aꝑiri. ¶ Aſcal. paN omni negocio prīcipaliſ perſona dices v̓itatem de re ſibi nōta rectiſſime habenda eſt ꝓ teſte: cui adhibito uno efficiuntur duo teſtes: adhibitis duobus effi ciunt̉ tres. quod patēt̉ on̄dit dn̄s cū dic̄: ſi peccaueritᵖ in te frat̉ tuus corripe eū īter te ⁊ ipſum ſolum q̄ ſi te nō audierit: adhibe tecuꝫ unu uel duos teſtes: ut ī ore duorū uel triumq ſtet omne v̓bū. Itē alibi af firmat dicens: ego ſuꝫ qui teſtimo niū ꝑhibeo de meipſo: ⁊ teſti. ꝑhi bet de me pr̄: nā ī lege ur̄a ſcriptuꝫ ē: ꝙ duoꝝ hoīum teſtimonium ne rum ē FUgenius tertius. Uotiens aliqui ꝓpter cogna tōnem ꝓpinquitatis ſeparari petūt̉: duobꝰ uel tribꝰ teſtibus ad hibitis qui de eadē ꝯſanguinitate ſuꝑſint uel totidē ſenioribus ⁊ me lioribꝰ loci eiuſdē id dꝫ legitīe con probari. Probatio āt teſtiū dꝫ fie ri duplici iuramēto: ut iurēt ſe nō

u ¶ Amicitia. teſtes.n. iurare debēt remoto odio amore ꝯmodo amicitia. iiii. q. iii.§. itē teſtium. ⁊. xi. q. iii. quattuor. ⁊. xxxv. q. vi. de ꝑentela. x ¶ Credere. ita eſſe. Hodie nō videt̉ locū hr̄e ex toto qd̓ hic dicit̉ ꝙ non valet teſtimoniū de auditu ſiue de credulitatē: īmo neceſſe hn̄t dicere: ꝙ viderint ꝑſonas oēs in ꝯſanguinitate deſignādo gradus ab vtroqꝫ latere vel ſaltē aliqͥs ꝑſonas in gradibus: aliter nō valet. jͣ. e. lꝫ. ⁊ ita pa rum valet teſtimoniū d̓ auditu: vnde adhuc debēt addere quātum ad hoc: ⁊ ita crede̓ a ſuis maioribus audiuiſſe: ut ibi dicit̉. t. Nſuper. eccleſie. ⁊ ita clerici pn̄t ferre teſtimonium in cauſa eccleſie ſue xiiii. q. ii. ſuꝑ prudētia. ⁊. jͣ. e. cum nunciꝰ. ⁊. c. tuis. ⁊. jͣ. d̓ iu reiuran. ⁊ ſi xp̄s. in fi. b. z ¶ Uel duo. ⁊ ſic patet ꝙ duo poſſunt ꝯſtitui ꝓcuratores: hic tamē aget qui prius litem occupauit. ff. de ꝓcura. pluri bus. ⁊ sͣ. de procura. non īiuſte. vbi de hoc. a ¶ Admitti. qꝛ nemo dꝫ hr̄e duplex officiū ī cā. iiii. q. iiii. c. i. ⁊. ii. et ſingula officia ſingulis ꝑſonis ſūt ꝯmittenda. lxxxix. di. ſingula. ⁊. xvi. q. i. preſbyteros. ⁊. ff. ad trebel. ille a quo.§. tempeſtiuum. ⁊. ff. de pac. ſi plures. C. d̓ aſſeſſo l. nemo. b. b AX ꝑte ade. tacito. ex eo ꝙ dicit tacito ⁊c̄. vr̄ ꝙ littere iſte nō valebāt. ar. jͣ. e. decetero. ⁊ sͣ. de trāſac. ex lit teris. Sed ꝯͣriū videtur: qꝛ d̓ publica fornicatione agebat̉: quo caſu licet laico vitare vel accuſare tales clericos. xxxii. di.§. veꝝ. ⁊. c. nullus. ⁊. c. preter hoc. ⁊ ſic dꝫ admitti mileſ ad agendū ꝯͣ ſacerdotē fornicarium: qd̓ quidā ꝯcedūt. ⁊ iō dic̄ tacito: qꝛ d̓ fac to ſic accidit: qꝛ ⁊ ſi dixiſſet ſe laicū: nihilominus lr̄as habuiſſet: vel dicas ꝙ iō dicit tacito: qꝛ de facto ſic accidit: qꝛ nō intererat eiꝰ qꝛ nō erat ꝑrochianus vel patronꝰ illius eccleſie: ⁊ iō tacita v̓itate īpetrauit vnde nō valebāt. ſi hoc ab initio fuiſſet oppoſitū: bene fuiſſet auditus.sͣ. de reſcrip. ſuꝑ litteris. ⁊ qꝛ hanc exceptionē dilatoriā omiſit ualuerunt lr̄e ꝑ ꝯſenſū illius p̄ſbyteri: qͣre iu dicio cepto illā oppone̓ nō valebat. jͣ. de re iudi. īter monaſteriū. C. de excep. l. pe. ⁊ vlt. ſi.n. īterfuiſſet illiꝰ: puta ſi eēt pr̄onꝰ vel parrochianꝰ bn̄ admitteret̉ ſaltē ad denunciādū: lꝫ ipſū accuſare nō poſſet. xvi. q. vii. filiis ac nepotibus. c ¶ Impetrauit. ſupple ſub hac forma. ꝙ ſi ⁊c̄. d ¶ Qui ꝓximo. ⁊ iō eccleſia nō potuit retinere ſine diſpenſatione ap. ſe. sͣ. de fi. p̄ſby. preſentiū. ⁊. c. pe. ⁊ vlt. viii. q. i. apoſtolica. e ¶ Perſonā.ſ. ꝑ ꝓcuratorē. ⁊ ſic pꝫ ꝙ ciuilit̓ agebat ut remoueret̉ ſolūmō ab eccleſia. jͣ. d̓ ſimo. cū eſſent. alias ſi criminalit̓ agēt nō admitteret̉: etiaꝫ ſi per ſeipſū: niſi ſuā uel ſuoꝝ īiuriā ꝓſequeret̉. jͣ. e. decetero. ⁊. iiii. q. vlt. oībꝰ ſꝫ nec tūc ꝑ ꝓcuratorē: qꝛ ī crimīali n̄ īteruenit ꝓcurator. jͣ. d̓ accu. veniēſ. ⁊. ii. q. vi. ſi qn̄. ⁊.§. p̄cedēti. vbi de hoc ⁊ melius. iii. q. v. in criminalibus cauſis. f ¶ Notabiles. huiuſmodi exceptiones ī tempus diſputationis debēt reſerua ri: nec expedit teſtes reprobari tali modo donec conſtet an contra eum depo ſuerint: cum poſſit reprobari teſtes poſt aꝑturas teſtium ꝓteſtatione premiſſa ante aperturā. jͣ. e. preſentium. ⁊. jͣ. de excep. deniqꝫ. ⁊. jͣ. de ſimo. licet heli. ⁊. c. per tuas. ſed hoc non ſeruauit ſacerdos iſte: vnde valuit receptio teſtiū ⁊ lata ſnīa quouſqꝫ teſtes fuerint reprobati: non obſtāte appellatione. qn̄qꝫ ta men ſtatim admittit̉ exceptio anteꝙͣ deponat: ſi cām criminalem habet cum ipſo. in aut̉. de teſti.§. ſi vero. coll. vii. qn̄qꝫ recipiunt̉ ante aꝑturam aliorū ne proroget negocium. sͣ. de ꝓba. lꝫ. alias debet recipi ſtatim. ut ī tempus diſpu tationis queſtio reſeruet̉. C. e. aut̉. ſi teſtis odioſus. Sed ex hoc ꝙ hic appel lauit ⁊ admittitur appellatio: videtur ꝙ audiri debeat volens ſtatim hoc pro bare: tamen quod prius dixi ordinarium eſt: licet. de facto hic taltter contingat. vel dicas ꝙ hec exceptio fuit oppoſita poſt receptionem teſtium: ut ānul laretur dictum eoꝝ: ſed non fuit admiſſa: vnde recte appellauit. g ¶ De periurio. vnde vlterius ad teſtimonium nō deberet admitti: ſi de hoc conſtaret. vi. ij. i. quicūqꝫ. xxii. q. v. ꝑuuli. ⁊. c. ſi ꝗs. conuictꝰ. ⁊. jͣ. e. teſtimoniū. h ¶ Conſtiterit. arg. contra. jͣ. de iureiuran. venientes. ibi reuocatur executio ſententie anteꝙͣ cognoſcatur de appellatione: hic non. ſed ibi fuit appellatuꝫ a diffinitiua ſententia: hic non fuit ſic ⁊ ſuper certo articulo appellatum fuit hic: ibi ſimpliciter a ſententia. i ¶ Teſtes idoneos. ad hanc probationem admittitur poſt ſententiam: qꝛ anpriuato odio neqꝫ amicitiaª neque ꝓ aliquo ꝯmodo quod habuerint uel quod habēt uel hīturi ſint: ad hoc iurandum inductos: ⁊ ſic̄ ipſi dicūt rei v̓itatem accepiſſe a maioribꝰ ſuis ⁊ credereˣ ita eſſe. DDem priori et fratribus ſancte frinitatis. Nſuper ſtatuimus: ut liceat Luobis ī cāis eccleſieʸ ur̄e ferre teſtimonium: dūmodo unus ex uob̓ uel duoᶻ ad agendū uel rn̄den dū īſtituāt̉: quoꝝ teſtimoniū ī cau ſis ī quibꝰ actores uel rn̄ſales ſunt īſtituti: nō debēt admittiª. ¶ Dē r̄. herforden̄. epō: ⁊ abbati ſard. X ꝑte. a. preſbyteri ad nos ē querela ꝑlata: ꝙ cum eccleſi am de clunod. canonice fuiſſet ade ptus. xxx. an. ⁊ ampliꝰ pacifice poſ ſediſſet: miles quidā. h. noīe tacito ꝙ laicꝰ eēt: ad iudices lr̄as īpe trauitᵉ: ꝙ ſi dictꝰ preſbyt̉ filius eēt illiꝰ: qui ꝓximo ī eadem eccleſia miniſtrarat: uel publice fornicariā haberet: ipſū a predicta eccleſia a mouerēt. tādem cum miles ꝑ īterpoſitam ꝑſonam eū corā prefatis iudicibus traxiſſet ī cām quoſdam laicos īfames ⁊ notabiles ad teſti tentiam poſt ſententiam non videtur audiendus. jͣ. d̓ excep. denio. vbi de hoc: niſi de falſo agere vellet quod poſſet vſqꝫ ad. xx. an ī ꝓ excep. cum venerabilis. ⁊. C. de fal. querela. ⁊ sͣ. de probatis. licet Preterea ex hoc videtur ꝙ appellans tenet̉ ꝓbare cam appellatio nis eſſe veram. ſic. jͣ. de excep. olim. Sed contra videtur ꝙ ſufficit illud probare quod appellans ꝓpoſuit ꝓbabilem exceptio nem coram iudice a quo appellauit illa: ſe offerens probatu rū ⁊ ꝙ non fuiſſet admiſſus: ut probatur. jͣ. de appella. in terpoſita.i. rn̄ſo. et c. dilecto. ⁊. c. ut debitus. ⁊ sͣ. de offi. d̓ le. cum cā. ⁊ hoc ide fecit ſacerdos iſte: qui legitimaꝫ oppo ſuit exceptionē quā ſe obtulit ꝓbaturū. Sol. illa cōtraria lo quūtur in exceptionibus dilatorijs: per quas non eliditur principale propoſitum. vnde cum iudex nollet admittere probationem ſuper exceptione pro babili grauauit ip̄ꝫ ⁊ reddidit ſe ſuſpec tum: et ideo ſufficit hoc ſolum probare coram iudice appel latiouis: qui procedet poſtea ſuper pͥn cipali: alioquin cau ſa remitteretur ad priorem iudiceꝫ: ut dicit. c. ut debitus. ſed hec exceptio qͣ ſi peremptoria eſt: ⁊ ſi non directe ſaltem per obliquuꝫ: ut ſi vult re leuare cauſam ſuam: neceſſe habet eam probare eē ueram: alioqui ſtarc.ur ſententie late auctoritate illorum teſtium: quia preſumitur pro ſententia iudicis quādiu non probetur contrarium quia ꝑ hoc apparet eum fruſtratorie appellaſſe. jͣ. de re iudi. cum..i. ⁊. a. et hoc idem probare debebat coram pͥmis iudicibus: ne ſententiarent cōtra ipſum: ſi fuiſſet admiſſus: ⁊ ſic contraria non ſe tangunt vnde non ſunt contraria. Preterea licet probet ſe cām ꝓbabilē allegaſſe: ac eam ſe probaturum obtuliſſe non tamen dꝫ propter hoc. ſnīa reuocari: niſi ꝓbet teſtes fuiſſe tales: ut ille allegabat: qꝛ ſi caſſaretur eius ſnīa: et poſtea non ꝓbaret teſtes fuiſſe tales prout dicebat et offerebat ſe ꝓbaturum: iteꝝ cōdēnaretur: ⁊ ſic rediret in pͥſtinum ſtatum: qͣre non debet caſſari ſententia: niſi probet pͥmo quod ante ſententiam ꝓbare tenebat̉. ſi enim iudices iſti non tuliſſent ſenten tiam: tunc ſufficeret ꝓbare ꝙ cauſam probabileꝫ allegauit: ⁊ quod etiam obtulit ſe probaturum: quo facto poſtea probabit teſtes fuil ſe tales ſi poterit. b. k ¶ Boleſtari. ex hoc videtur: ꝙ iudex delegatus non tantuꝫ debꝫ mittere ī poſſeſſionē: ſed miſſum tueri. jͣ. de ſimo. querelā. ī fi. Dic lau. ꝙ hoc poteſt facere delegatus: ubi hoc expͥmit̉ in litteris: cum ſnīa lata functus ſit officio ſuo. sͣ. de offi. dele. in litteris: qꝛ hoc vi detur ſpectare ad ordinariuꝫ. ff. ne vis fi. ei qui ī poſ. mit. l. i.§. i. L. dicit ꝙ poteſt hͦ delegatꝰ vſqꝫ ad annū. sͣ. de offi. dele. querēti. ſꝫ an ſnīam: qꝛ ſemꝑ durat iuriſdictio. vr̄ ꝙ ſemꝑ poſſit defendere eū in poſſeſſione quā aſſignauerit: cū.ſ. fuerit contumax ante litis ꝯteſ l ¶ Res aliter.i. ſi falſū ſuggeſſit: qꝛ nō fuit pͥuatus eccleſia ſua ꝑ te ſtes tales: nec iudices proceſſerunt cōtra illum. Sed videt eſſe cō tra ius: qꝛ falſum hoc debuit remitti ad priores iudiceſ et codemna ri in expenſis. jͣ. de ap. ut debitus. et. c. cum in eccleſia. vnde dicas ꝙ fecit ei ī hͦ gr̄am dn̄s papa: qꝛ nō remiſit illū ad pͥores iudices. ſi vis expone alit̓.i. non potuit ꝓbare teſtes tales fuiſſe: ut dicebatī quos lata fuit ſnīa dꝫ tunc rata mane̓ ſnīa. ſꝫ quod ſequitur contrarium videtur: ⁊ iō expone ut prius. m ¶ Bone̓. ar. ꝙ in crimine nō ſunt cogēdi teſtes ēt in excipiēdo n CIꝗ ualitudinarij. ad iſtos īpeditos tali īfirmitate uel ſenet tute ⁊ egregias ꝑſonas dꝫ mittē̓ iudex. ff. d̓ iureiurā. ad egro gias: uel ad iudicē loci ut eos recipiat: ⁊ dicta eoruꝫ ſigillata ſibi re mittat. ī autē. e.§. ⁊ quoniā ſācimꝰ. v̓. multe. col. vii. C. d̓ fide iſtru. autē. apd̓ eloquētiſſimū. ⁊. ff. e. l. iii.§. itē diuꝰ. jͣ. d̓ fideiuſ. ꝯſtitutꝰ. ⁊ iſti pn̄t recipi lite nō ꝯteſtata. sͣ. ut lite non ꝯtͣ. quoniaꝫ.i. rn̄ſo. ⁊. ſ. moniū dicitur ꝓduxiſſe. Licet aūt preſbyter aſſereret illos non eē re cipiendos: ꝓ eo ꝙ quidam eoruꝫ latrōes ⁊ raptores manifeſti eſſent quidam v̓o in alia cā fuiſſent conui cti de ꝑiurioᵍ ⁊ ſe hoc diceret ꝓba turū: nihilominus iudices teſtibꝰ talibus receptis eidem abſēti poſt appellatiōem preſcriptam abiudi cauerunt eccleſiam: quā nunc mili tis dapiferi filiꝰ detinet occupatā. ⁊ īfra. Mandamꝰ quatenꝰ ſi uob̓ conſtiteritʰ: ꝙ predictus preſbyt̉ nō fuerit legitīe ꝑ teſtesⁱ idoneos predicta eccleſia ſpoliatus: eorun dē iudiciū caſſata ſnīa litteris etiaꝫ confirmatōnis ſi que ſunt ſuꝑ eadē eccleſia īpetrate non obſtantibus eccleſiā illo preſbytero reſtituatis eidem: ipſumqꝫ non permittatis ex īde moleſtariᵏ. Si uero res alit̓ ſe hr̄et: cām audiatis ⁊ fine debito terminetis. ¶ Teſtes aūt ſi quos idē. a. in ſue aſſertōnis teſtimoniū īuocauerit: curetis monereª: ut co raꝫ nobis ſuꝑ his ꝑhibeāt teſtimo nium v̓itati. ¶ Dem exon̄. ⁊ uig epiſcopis. Iqui teſtiū ualitudinarijⁿ ſūt O⁊ ſenes uel debilitate cōfecti

ra cū olim. Sed nunquid ſenes ſunt cōpellēdi ferre teſtimoniū inuiti: vr̄ ꝙ nō. iiii. q. iii.§. itē inuiti. ⁊. ff. e. ti. inuiti. ⁊. ff. de excu. mu. l. ii§. numerꝰ. ⁊. ff. d̓ iure īmu. l. maiores. Dic ꝙ ꝯpellunt̉ ẜm canones ꝓpter peccatū. xi. q. iii. quiſꝗs. ⁊. jͣ. de fal. c. i. ⁊ sͣ. d̓ iudi. nouit. ⁊ oꝑ. ar. ad hoc. ff. de vac. mu. l. ii.§. corporis debilitas. a ¶ Pauꝑtate. Sꝫ qͣ re remittit ad iſtos. qꝛ lꝫ ſint pauꝑes bn̄ pn̄t uenire pōt dici ꝙ iō: qꝛ tales ſūt ꝙ nō decet eos uenire ad iudicē: forſitan qꝛ nobilis ⁊ ita verecundat̉ venire ꝓ pter nimiā pauꝑtatē lꝫ tamen iſte pau ꝑ alias honeſta ꝑſo na ē: nec ē ſuſpectuſꝓpter ſuā pauꝑtatē ⁊ ſic nō eſt ꝯͣ. ii. q. i. in pͥmiſ. v̓. qꝛ igitur ⁊. iiii. q. iii.§. ſi teſteſ v̓. itē teſtiū. cum ibi loquit̉ d̓ ſuſpectis. b ¶ Icut nob̓ de ꝑiurio. d̓ per iuniō qd̓ ſtatim fuit ꝯmiſſū dꝫ agē̓ peni tentiā. vii. an. vi. q. i. quicunqꝫ. c ¶ De adultēio. ar. ꝙ ſi aliquid īputat̉ alicui uel puniat̉ de aliqͦ: oīa que ſequū tur ex illo īputant̉ eidē. ar. sͣ. d̓ ꝯſti. nā cōcupiſcentiā. ⁊ ali quo ꝓhibito oīa q̄ ſequunt̉ ex iſto ꝓhi bent̉. Itē ar. ꝙ ma lū p̄cedens aggra uat ꝑ conſequens ex illo. ar. i. q. i. pla cuit. iii. ⁊. l. diſt. ſi q̄ femina ſi ꝗs uoluntate. Ar. ꝯͣ. xv. q. i. ī ebriauerunt. Sol. ibi pͥmuꝫ nō aggrauat per conſequēs ex illo: ſed d̓ vtroqꝫ punitur. d ¶ Dederunt. arg. ꝙ qui occaſionē dāni dat dānū dediſſe videtur: ⁊ in tenet̉. ar. lxxxvi. di. paſce. et. lxxxvii. di. ſi expoſitꝰ. ff. ad. l. cor. d̓ ſic. nihil intereſt. ff. de offi. p̄ſi. illicitas.§. ſicuti. et.i. q. i. placuit. iii. ff. ad. l. acquil. qui occidit.§. pe. l. di. hi. ꝗ arborē. jͣ. de iniure. c. ulti. ī fi. Ar. ꝯͣ. xxiii. q. v. de occidēdis. ff. de furtis. veꝝ. xxiii. q. iiii. nabuchodonoſor. circa pͥn. Sol. qui dat occaſionē dani ſi dat operā licite ei et adhibet diligētiā quā pōt: nō tenet̉ de his que inde ſequunt̉ ut in. c. de occidēdis. ſi nō adhibet tenet̉. l. di. ſepe. et in. l. qui occidit.§. pe. ſi dat operā illicite rei: ſemꝑ imputat̉ ei quod inde ſequit̉ l. di. quantū dicit. et. ff. ad. l. acquii. itē mella. jͣ. de vſuris. c. ult. e ¶ Migrauerit. Ar. ꝙ ſi iſti uel alter eoꝝ ad ſecūda vota trāſierīt: ꝙ nō poſſit ſeꝑari: nec debēt īquiri d̓ corruptōe tali: ⁊ hͦ quidā cōcedūt. Sꝫ hoc falſiſſimū ē: ⁊ iō ſupple maxime quādocunqꝫ legitime cōſtiterit de falſitate: ſeꝑabunt̉ ſecūda cōiugia ⁊ pͥora reſtaurabūt̉ ſ. de re iudi. lator. ⁊. c. conſanguinei. ⁊. jͣ. de frigi. ⁊ male laudabileꝫ c. fraternitatis. ⁊. xxxv. q. ix.§. quia v̓o. ⁊. c. ſequentibus. t. f ¶ Periuri. eis aūt credi nō debēt tāꝙͣ periuris: qꝛ ad teſtimoniū ul terius admitti non debēt. jͣ. e. teſtimoniū. vi. q. i. quicūqꝫ. ⁊. xxii. q. v. ſi quis cōuictus. ⁊. c. ꝑuuli. ⁊. ii. q. vii. nō pōt. ī penitētia.n. credit̉ ut iniungat̉ eis penitentia. ī iudicio.n. eis credi non dꝫ contrariū ī Andem caſum. sͣ. de ꝓba. per tuas. ⁊. C. de nō nu. pe. l. gnāliter. b. 8 Eniens. remittere. qui debitū remittit dare ītelligit̉. viii. q̄ iii. talia. ⁊. ff. de calū. quinētiā. ⁊. ff. de ꝯdi. cā data. ſi mulier. b ¶ Illoꝝ. Sꝫ cū crimē ſimonie ſit crimen exceptū: qͣre n̄ admittit̉ quilibet ēt ꝑticeps criminis: ẜm qd̓ fit. lxxix. di. ſi ꝗs papa. xv. q. iii. nemini. sͣ. de ꝯfeſ. c. i? Dicas ꝙ tales ꝑſone viles nullo modo ſunt admittende ī accuſationē clericoꝝ: aut in teſtimoniū: niſi accuſatꝰ male fame ⁊ opinionis antea extitiſſet. ut. ii. q. i. ī pͥmis. in fi. ⁊. jͣ. de ſimo. ꝑ tuas. Preterea hic erat vnus teſtis idoneꝰ: nūquid ꝑ eū ⁊ ꝑ ſama poſſꝫ ꝯdēnari d̓ tali crimine? vr̄ ꝙ ſic: qꝛ fama cū alijs probat iiii. q. iii. itē ſepe. Sed non ē verum: quia ī crimine apertiſſime de bent eſſe probationes. C. de proba. l. ulti. ⁊. v. queſtione ulti. ephiphanium: quia ubi contra ſalutem hominis agitur: ſtrictiꝰ ⁊ cautiꝰ aut paupertateª depreſſi: ita ꝙ non poſſint ad ur̄am pn̄tiaꝫ adduci: ad ipſos recipiēdos mittatis perſonas idoneas ⁊ diſcretaſ. Lexā. tertius beluacen̄. epō. Icut nobis ē intimatuꝫ. qui dam accepta pecunia de parē tela īter uiꝝ ⁊ uxorē exhibent iura menta per que īter ipſos diuortij ſnīa ꝓmulgatur. poſtea uero priua tim nullā iter eos cōſanguinitatis lineam aſſerentes ſe corruptos dicūt teſtimoniū ꝑhibuiſſe falſitatiſ. Suꝑ quo. t. r. ꝙ ſi uir ⁊ uxor aut al ter eoꝝ ad ſecunda uota tranſiuerit teſtibus de periurio ⁊ adulterio uno pluribuſue: quibus cām dederūt: penitentia īdicatur. Si v̓o ad ſecūda uota idē uir ⁊ uxor n̄ migrauerintᵉ: diligenter inquiren di ſunt coram quibus corruptio in terceſſit: ⁊ ſi tales exhibeantur per quos poſſit predicte corruptionis ueritas comprobari: recepto eoꝝ teſtimonio ē ſnīa reuocanda. non enī teſtimonium predictorum cuꝫ periuri ſint: ē in hoc caſu aliquate nus admittēdum. ¶ Dem. Eniēs ad nos. l. preſbyt̉ ſua relatiōe mōſtrauit: ꝙ ei obie ctum fuit: ꝙ ī eccleſia deouen̄. cāo nicum nō habuiſſet īgreſſum quia ꝓmiſiſſet unicuiqꝫ parochianorū quīqꝫ barillos uini remitter̄ᵍ: qui ſacerdoti tibi ꝓ tꝑe ſeruiēti conſue ꝓcedit̉. C. de ap. addictos. ſecus in ciuili in qua ſufficit p̄ſūptio vnius teſtis cum iuramento. ar. C. de re. cre. in bone fidei. ⁊ sͣ. de ꝓba. ſicut conſuetudo. penſatis negociis cū circunſtantiis ꝑſonaꝝ ⁊ cauſe. jͣ. de iureiurā. c. vlt. in fi. ⁊. ff. de legi. tu. legitimos. i ¶ Iudicaſti. abſoluendo illum. k ¶ Cōfeſſo. Sic ergo patet: ꝙ ſocius criminis nō admittitur ī teſtimoniū in eodē crimine. iiii. q. iii.§. itē liberi. ſic. sͣ. de confeſ. c. i. ubi de hoc. ⁊ teſtis qui nō ſolū in eodeꝫ cri mine fuit: ſed ſi cōſimili mor bo laboret non eſt admittendus. jͣ. e. perſonas. fallit tamē qꝛ quandoqꝫ admittitur ſocius. ut. vi. q. i.§. veꝝ. v̓. ſi quiſ⁊. lxxix. di. ſi quis papa. Solui conſueuit: ꝙ ſocii criminiſ ⁊ muneris nō admittunt̉: ut hic. ſed criminis tātū admit titur in exceptis criminibus: ut ibi. ſic ⁊ quādoqꝫ ad detegendā conſpirationeꝫ ſocij et iurati ad teſtimonium admit tuntur. jͣ. de teſti. cogē. c. ulti. l ¶ Teſtimonium. ſic pꝫ ꝙ vni us teſtimonium nō valet. jͣ. e. licet. ⁊. iiii. q. iii.§. item vnius xxxiii. q. ii. admonere. ff. de q̄ ſtio. marituſ. Ar. ꝯͣ. viii. q. iii. talia. ff. de dote prele. theopō pus. lxxxvi. di. tāta. ⁊. xxviii. di. de ſyracuſane. ⁊. xcvii. diſ. nobiliſſimus. Sol. ſepe adhi bet̉ fides vni extra iudicium xxiii. q. iiii. innocens. dictum vnius in iudicio preſumptionem inducit. lex illa theopō pus intelligitur cum teſtator voluit ei fidem adhiberi. Auſam. iudicibus. ſic m. sͣ. de proba. c. ult ſic at teſtationes ⁊ acta in vno iudicio recepta valēt ī alio. in autͣ. de teſti. quoniam multe. coll vii. ⁊ atteſtationes coram ar bitris recepte valent corā aliis iudicibus. jͣ. e. preſentata. ⁊ C. de teſti. l. ult. ⁊. C. d̓ arbi. l. pe. in fi. iudex ad quem cauſa defertur debet habere acta omnia prioris iu dicij. sͣ. ti. ꝓx. quoniam. ⁊. c. ult. ⁊ ſi teſtes apud primum iudicem nō ſunt publicati: adhuc alij poſſunt iudici. jͣ. e. cum cauſam. Um nuncius. repellendi. immo ſunt admittēdi. xiiii. q. ii. ſuper prudē ntiam. ⁊ sͣ. e. inſuper. ubi de hoc. ⁊ īſti. de re. di.§. vniuerſitatis. ⁊.§. nul lius aūt. ff. de re. di. l. in tantum.§. i. Ar. ꝯͣ inſti. de teſta.§. licet. ⁊. C. de teſti. omnibus. ⁊. iiii. q. iii.§. nullus: qꝛ cā eccleſie ſatis videt̉ ſua. So. in cā eccleſie uel vniuerſitatis qui dicit teſtimonium ꝓ nullo de vniuerſitate hoc facit: er go nec pro ſe. ar. xii. q. ii. qui manumittitur. ſed pone: ꝙ aduerſariꝰ petat cle ricos in teſtimonium de eccleſia pro ſe induci contra ipſam eccleſiam nunquid debent compelli? videtur ꝙ non ſupra de poſtu. c. ult. in fi. ⁊ filius cōtra patrem non compellitur: quia non compellitur contra alios inferiores ſibi coniunctos. iiii. q. iii.§. item lege iulia. ii. Sed iſte eſt filius eccleſie que ipſudomino ſociauit infra de pen̄. preſbyteri: ergo non compellitur ferre teſtimo nium contra ipſam. Item nemo debet petere ab aduerſario ſuo inſtrumenta propria ſupra de probatis. c. i. ⁊. C. de teſti. nimis. ⁊. iiii. q. iii.§. qui intendit. ſed contra videtur ꝙ poſſit quia eccleſia poteſt ipſum inducere pro ſe. ergo tenetur illum recipere contra ſe. iiii. q. iii.§. ſi quis teſtibus. xix. di. ſi romano rum. ⁊ actoris ⁊ rei equa debet eſſe conditio ſupra de mu. pe. c. ii. ⁊ teſtis pro vtraqꝫ parte debet ferre tēſtimonium. xiiii. queſtione. v. non ſane. ⁊ nihil debet licere actori quod reo non liceat. ff. de regu. iu. non debet. Quidam di cunt ꝙ non debet compelli clericus ferre teſtimonium contra eccleſiam ſu am: tamen ſi eccleſia ipſum inducit pro ſe: tunc tenetur ⁊ compellitur dicere pro aduerſario. ff. de eden. l. i.§. edenda. ⁊ ſic intelligitur quod dicitur: teſtis pro vtraqꝫ parte debet ferre teſtimonium. Alii dicunt ꝙ verius videtur: ꝙ bene debeat compelli: ad hoc non obſtantibus contrariis ſignatis: quia non tangunt hunc caſum: quia cauſa eccleſie non eſt proprie clerici: ⁊ tacere veritatem peccatum eſt. xi. queſtione. iii. quiſquis. nec ob. argu. infra eodem veniens. in fi. vbi de hoc. a ¶ Uper. eo. confeſſi. ſi ante accuſationem inſtitutam contra eos conuic uerant ꝓ bn̄ficio dari: uerū cū duo apparuiſſent qui iurati depoſuerūt predictum preſbyteꝝ talē feciſſe ꝓ miſſionē ⁊ cū altero illoꝝ pactum illud factuꝫ fuiſſe tu de preſbytero ꝓut ordo rationis exigit iudicaſti ¶ noͣs tuam ſnīam cōmendamus: eo ꝙ ille qui eodem erat infectus crimine inde contra eum teſtifica ri non poſſet nulliqꝫ de ſe confeſſo aduerſus alium in eodem crimine ſit credēdum: nec unius teſtimonium ad condemnationem ſuffici at alicuius. IDem abbati s. l. ⁊ priori.s. c. Auſaꝫ que. ⁊ infra. Diſcre. u. mandamꝰ: quatenꝰ ſuſceptis atteſtationibꝰ utriuſqꝫ partis que ab alijs iudicibꝰᵐ ſunt recepte cām ipſaꝫ fine debito terminetis. IDē cāt̉. archiepō ⁊ uigor. epō. Um nūciꝰ: ⁊ īfra. Non late at prudētiā ur̄am: ꝙ clerici n̄ ſunt a ferēdo teſtimonio ſuꝑ nego cio eccleſie ſue niſi alia rōabilis cā īpediat r̄pellēdiⁿ. ¶ Dem cant̉ ar chiepiſcopo. Uꝑ eo quod queſiuiſti: utrū ¶ teſtes ſint reprobādi ī cā cri minali uel ciuili: quibꝰ ab aduerſa ꝑte crīa opponunt̉: rn̄demꝰ ꝙ ſi ēt an̄ nō ſūt ꝯuicti uel ꝯfeſſiª de criminibꝰ illis: dūmodo īde ꝯuincātur ī teſtimoniū nō debēt admittiʳ. ¶ Dē ſalernitano archiepō.

ſiue iam condemnatus ſit ſiue ei probari poſſit. ⁊ probetur. Ecetero. canonuꝫ. quos habes. ii. q. vi. c. i. ii. iii. ⁊. vi. q. i. beatus. ⁊. xi. b q. i. c. ii. ⁊. jͣ. de accu. cum. p. manconella. c ¶ Suā. ⁊ ī exceptis criminibꝰ ubi admittunt̉ laici ꝯͣ clericos ēt viles qn̄qꝫ. jͣ. de ſimo. tāta. Qn̄ ⁊ qͣlit̓ laici admittāt̉ ī accuſationē uel teſtificatōꝫ clericoꝝ? dicitur. jͣ. de accuſa. cum. p. N cauſis. ꝓductionē d id ē dilationē: qꝛ ī vna dilatione plures poſſet ꝓdu cere teſtes. quolibet die dila tōis poſſet ꝓduce̓: hodie vnū cras aliū: ⁊ ſic vſqꝫ ad vltimā diē dilatōis. Finita pͥma dila tione iuſta cā allegata iudex ſecūdā dilationē dabit: ⁊ iteꝝ tertiā. quartā n̄ dabit: niſi cū iuris ſolēnitate: ꝓut traditur jͣ. e. vltra tertiā. ⁊ ī aut̓. e. ti.§. qꝛ v̓o. coll. vii. v̓. ſi vere E hoc ītellige anteꝙͣ renūciauerit ꝓ ductōni teſtiū: qꝛ nō poſſꝫ po ſtea audiri. jͣ. e. d̓ teſti. ī fi. nec dāda ē ſemꝑ quarta ꝓductio ſi iudex viderit eā denegādā ut effrenatā multitudinē teſtium cōpeſcat. jͣ. e. ſignificauerunt. immo ex eadem cau ſa poſſet denegare tertiā ⁊ ſe cundā: dummō in pͥma dilatione ſufficientes teſtes ꝓdu xerit. jͣ. e. d̓ teſtibꝰ. Et niſi qͣr ta ꝓductio.i. dilatio detur ceſ ſante cā predicta.ſ. effrenata multitudine: appellatio propter hoc emiſſa tenet. ut in p̄ dicta decre. ſignificauerunt. vel dic: ꝙ tertia ꝓductio fieri debet ſubvna dilatione: tamē quod pͥus dixi ẜuat̉ de facto. ⁊ ita cōſuetudo interpretatur pͥmā expoſitionem que ē op tima legū interpres sͣ. de co ſue. cum dilectuſ. ⁊ hoc notat dominus azo. ẜm ia. b. C. eo. ti. l. ult. b. e ¶ ¶ Um tu. benigne. Noͣ ꝙ teſtes ſi pōt fieri ad concordiam ſunt reducendi: ne de periurii reatu notētur: ⁊ ſi non ad litteraꝫ ſaltē quo ad ſpiritualem intellectū. xi. q. iii. anteceſſor. ⁊. c. ꝙ predeceſſor. ⁊. viii. q. i. in ſcripturis ſic ⁊ euangeliſte reducuntur ad concordiā. de pe. di. i. periculoſe. xxxii. q. vii. c. i. ꝙ autē. ⁊ omnia teſtimonia ſequenda ſunt: ſi poteſt fieri. iiii. q. iii. ſi teſteſ. Itē ē hic. ar. ꝙ dubia ꝓbatio nō ꝓdeſt ei qui eam īducit. ſic. sͣ. de ꝓbatis. in p̄ ſentia. Item. ar. ꝙ in dubiis ꝓ reo iudicari non cōſueuit. jͣ. de fide inſtru. in ter dilectos. in fi. ⁊ sͣ. de ꝓbatioꝰ. ex lr̄is. ff. de reg. iu. ſemꝑ in dubiis ed videtur ꝙ in tali dubio potius debuit papa interpretari: ꝙ eſſent excōicati: qꝛ hoc eſſet ſecurius propter periculum anime. nā excōicatio eſt medicinalis.ii. q. i. multi. ⁊ iō tradit̉ ꝗs ſathane: ut ſpūs eius ſaluus fiat ī die dn̄i. xi. q. i. audi deniqꝫ. ⁊ ad cautelā ſaltē abſoluat̉ alias debuiſſet ſaltē mādaſſe illos abſolui. jͣ. de appella. ad p̄ſentiā. ⁊. jͣ. de ſē. ex. ꝑ tuas. ſed hoc dictū fuit ꝓpter teſtes ne de ꝑiurio notarent̉ ſaltē de facto. qꝛ lꝫ teſtimoniū reprobet̉ teſtes tamē in ter infames qͣſi ex falſo teſtimonio nō habent̉ sͣ. de or. cog. cū dilectus. ⁊. ff. de his qui no. infa. luciuſ. ſed tamē re ipſa ⁊ opinione hoīuꝫ non fugiunt infa mie notā. ff. de op. a libe. ⁊ libertinis pa. p̄ſtā. l. ii. ⁊. jͣ. e. teſtimoniū. ⁊ ſic proui dit tā in teſtibus ꝙͣ in canonicis: cū ipſe potuit poſtea ad cautelā facere ſe ab ſolui. ſi. jͣ. de ap. ad pn̄tiā. Et quia potuit eſſe ꝙ pluries fuerit appellatū. ut ſe guit̉. ⁊ hec ſnīa fuit potior ⁊ benignior. Raternitatis. renunciatū. maxime quia ni non eſſet renunciatum exp̄ſ f L ſe exquo publicate fuerunt atteſtationes: non poſſunt poſtea alij teſteſ ſuꝑ eiſdē capitulis induci. jͣ. eo. de teſtibus. ⁊. c. intimauit. g ¶ Receptos. ⁊ ſic patet ꝙ idem teſtis pluries poteſt recipi contra aliquem. Sed contra videtur. iiii. q. iii.§. item in criminali. ⁊. ff. eo. produci. Cōtraria loquuntur in criminali. ⁊ ibi qui ſemel tulerit teſtimonium contra aliquē: pre ſumitur inimicus eius: ſi iterum uelit contra ipſum teſtificari. jͣ. de accuſa. me minimus. b ¶ Nouis pendētibus ⁊ qui ex illis oriant̉. jͣ. de. fide inſtru. cum ioannes. et Ecetero laicos in accuſatio nē uel teſtimonium ꝯtra cle ricū in criminali cā nō eē aliquare nus admittendos cēſura ſacrorū canonumº manifeſtius edocet: niſi forte ſuam uel ſuorum iniuriā pro ſequātur: nec tūc etiam ad teſtimo nium ſed ad accuſationem poſſunt amitti. ¶Dem eidem. N cāis eccleſiaſticiſ uel ciui Ilibus ultra tertiā ꝓductiōeꝫ nō debent teſtes produci niſi adhi bita quadā ſolēnitate que ī legib inuenitur expreſſa: ⁊ ſuper dictis teſtium cū fuerint publicata publi ce poteſt diſputari. ¶ Dem prepoſito ⁊ caōnicis em̄ bruden̄. eccleſie. Um tu fili prepoſite cum qui buſdā canonicis tuis ⁊ archi epiſcopus ueſter eētis in nr̄a pre. conſtituti. ⁊ infra. Cū cōſtet teſtes ur̄os iuraſſe: ꝙ pꝰ appellationem excōicatiōis ſnīam tulerit: ⁊ archi epiſcopi teſtes ſimiliter iuraſſe: ꝙ ante ap. nos dicta teſtiuꝫ benigne interpretari uolētes: ne ꝑiurij rea tu notētur: qꝛ utrunqꝫ eē potuit: et ꝙ poſt primam ap. ⁊ an̄ ſecundam ſetentia lata fuerit: eandē ſentētiaꝫ decernimus non tenere. IDē epō placen̄. Raternitatiſ tue lr̄is nos cō ſulere uoluiſti: utrū r̄cipiēdi ſint noui teſtes ſuꝑ qōne iudicata in qua teſtibus renunciatum ꝯſtet utrinqꝫ: ⁊ an teſtibus in prima cā receptis propter cauſam appella. liceat ſuꝑ queſtionibus iudicatis ⁊ ſic etiā obſeruat̉ in iudicio ſeculari. ſed aut̉. dicit contrariū. ⁊ cē. cordat huic. c. ꝙ poſtꝙͣ aliquis didicit teſtificata: nō poteſt ulterius teſtes producere ſuꝑ his ſuꝑ quibus introducti ſunt. in aut̓. e.§. q v̓o. coll. vii. ſed dn̄i legum ſatis friuolā adhibent ſolutionē. Inteligunt eniꝫ in aut̓. in eadē cā ante ſnīam diffinitiuaꝫ. l. iſtas in cā appellationis: ſꝫ rō ꝓ hibitionis remanei in eadē cauſa appel lationis que fuit in pͥncipali.ſ. periculū ſubornationis. ⁊ iō quia cauſa remanet eadem vtrobiqꝫ eadem debet eſſe prohibitio utrobiqꝫ et ubi eſt eadem ratioidem iudicium habendū eſt s. de trāſla. īter corꝑalia. ff. ad. l. acquil. illud. et alibi quotiens viciū ex vna radice naſci tur: conſequens eſt ut eadeꝫ. l. tollatur. C. de nup. ſi libertā. Unde dicenduꝫ ē: ꝙ aꝑtis atteſtatio nibus vlteriꝰ nō recipiant̉ ſuꝑ eiſdē ar ticulis: alij teſtes et leges predicte recte poſſūt ītelligi ut ha beāt locū ſuꝑ nouis articulis pendentibus ex pͥoribꝰ. ⁊ ſic cōcordabūt iuri canonico. ⁊ aut̄. p̄dicto.§. qꝛ v̓o. ī quo nō diſtinguit̉ vtrū ī cā pͥncipali uel ī cā ap pellationis. i ¶ Iuramentis. alit̓eni. nō admitteret̉: niſi a ꝑtibꝰ remiſſūfuerit. jͣ. e. tuis For g ma v̓o ẜm qua iurare debēt talis ē: iura būt.n. ꝙ dicēt totaꝫ veritateꝫ iudici uel cui ꝯmiſerit quā nouerit d̓ re illa ſuꝑ qͣ iurat. iii. q. ix. horta mur. ⁊ in aut̓. eo. ti. §. i. Itē ꝙ nullā interſerāt falſitatē. ii. q. iiii. nullam. ⁊. iii. q. ix. pura. Ite ꝙ pro vtraqꝫ ꝑte dicent veritatē quā ſciunt. xiiii. q. v. nō ſane. Itē ꝙ dicent omne v̓itatem ſiue interrogati ſiue non. ar. jͣ. de accuſa. cum dilectus. j. Item ꝙ non precio nec amore nec timore uel odio ſeu pro alio commodo teſtimonium dicent. sͣ. e. quotiens. jͣ. e. licet. ii.§. teſtes. tan. Ntimauit. eoꝝ.ſ. teſtium qui iam erāt inducti ⁊ recepti. nō k ſi dicta illoꝝ publicata fuiſſent: nec iſti nec alij reciperent̉ ul terius. ut. sͣ. ti. ꝓx. dictum eſt. l ¶ Iuramēto. eo.n. ipſo ꝙ voluit ſubtrahere copiā ꝓbatōis aduerſario ſuo: preſumit̉ iniquam cām fouere: ⁊ experiri debet in ſe iudi cis auctoritatē eluſam. iii. q. vii.§. tria. v̓. ſi quis āt. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. ꝑuenit. Ideoqꝫ non obſtante iuramento tali quod inique fuit extortū: iurabunt dicere veritatem ſuper negocio principali: cum illud iura mentum illicitum fuerit ⁊ ſine peccato ſeruari non poſſet: cum cela re veritatem ſit peccatum mortale. ix. q. iii. quis. jͣ. d̓ fal. c. i. ⁊ denuciādi ſunt illo iuramento nō teneri. jͣ. e. conſtitutis. ⁊ eſt expreſſum. jͣ. de accu. olim. Temerarium enim iuramentum non repellit a pro motione. jͣ. de iureiuran. ſicut. jͣ. ergo nec a teſtimonio: ut hic dicit Aliter tamen alij intelligunt: ꝙ iſti non debent iurare ſuper princi pali: ſꝫ ſolūmō ad detegendū tate calliditatis cōmentum. jͣ. ti. ꝓx. ꝑ uenit.j. ſꝫ illud ibi exponit̉. Credo ei ſtādum quod pͥmo dixi. m Auſā. capitulis. nouis.ſ. pendētibus tamen ex antiquis. Et ē ar. ꝙ ꝑiter in cauſa conſultationis: ſicut in cauſa appella tionis poſſūt teſtes īduci ſuꝑ nouis capitulis ꝙͣuis atteſtatōes ſint publicate uel intellige ſuꝑ capitulis antiquis ſuper quibꝰ nōdū fue rāt aliqui teſteſ recepti ⁊ hͦ veriꝰ vr̄. Cū.n. plura capitula ſiue nego cia penitꝰ diuerſa ꝯmittūt̉ bn̄ pn̄t teſtes recipi ⁊ publicari ſuꝑ vno ⁊ nō ſuꝑ alio poſtea poſſūt recipi ſuꝑ alio ⁊ poſſūt ēt tractari diuer ſis tēporibus. ff. de arbi. ꝙ tamen.i. rn̄ſo. aliquid noui ꝓponer̄: ⁊ infra. Dui ximus tibi rn̄dēdum: ꝙ in appellatiōis cauſa ſi noua ꝯtīgerit emergere capitula: ſuꝑ quibus aliqua ꝑtium uoluerit nouos teſtes inducere: uel per iaꝫ receptosᵍ aliquid comprobare: eos credimus poſſe recipi ſuper nouis dumtaxat capi tulis receptis prius ab ipſis ſecun dum formam recipiendorum teſti um iuramētisʳ. ¶ ¶ Dem exon̄. epō. Ntimauit. r. ꝙ. u. clericꝰ ca. Ipellanum eiꝰ ⁊ alios quāplu res de teſtibus ſuis iuramēto conſtrinxit: ꝙ teſtimonium conſiliū ⁊ auxilium contra ipſuꝫ nō preberēt eideꝫ. Ideoqꝫ iniūgimus: ut ſi te ſtimonium eoꝝ publicatum non ē nec eſt abrenunciatū teſtibus: eos qui ſunt iuramento aſtricti ⁊ alios ſi neceſſe fuerit idoneos ī teſtimonium recipere nō poſtponas. ¶ Dē abbati ⁊ fr̄ibꝰ de martura. Auſam que v̓titur īter uos ⁊ plebanum ⁊ clericos ſancte. m. de martu. cōmiſimus iudicib terminādam: cūqꝫ utraqꝫ pars in eorū eēt preſētia cōſtituta: ⁊ teſtes eēt hīcinde r̄cepti ⁊ eis ab utraqꝫ parte renūciatum ⁊ atteſtatiōes et publicate: quoddam priuilegium nuper a nobis impetratum ī medi uꝫ ꝓtuliſtis: ⁊ īfra. Iudicibꝰ ipſis mandauimꝰ ut ſuꝑ alijs capitulis ſiqua alia fuerūt ab his ſuper qui bus teſtes recepti ſūt ⁊ eoruꝫ atte ſtationes publicate: teſtes ſiqui idonei producti fuerint recipiant

u ¶ Nouiter. Nota ꝙ lite pendente priuilegiū ſeu indulgentia im petrata ſuꝑ re litigioſa in p̄iudiciū alterius ꝑtis nō ualet: ut hic pꝫ 2 8. ut li. pen. c. ul. ubi de hoc. ⁊ in aut. ut in me. lit. ſa. iuſ. nō fieri. §. ſi v̓o. col. viii. ⁊. jͣ. de priuil. dudum. o ¶ Cōmiſimus. arg. ꝙ poſtꝙͣ cā cōmiſſa eſt iudicibus res p̄ſumit̉ eſſe litigioſa ita ut indulgētia ſiue pͥui legiū ſuꝑ ea impetratū nō ualeat. ff. de excuſa. tuto. tutor petitus. in pͥn. y ¶ Ratōi. Sed qͣre dicit obuia rōni cū pͥuilegia indulgeā tur cōtra ius cōe: ⁊ ita cōtra rōneꝫ. iii. di. pͥuilegia. ⁊. vii. q. i. petiſti. ⁊. xxxv. q. ii. non ſtatiꝫ. ⁊. c. non exemplo. xvi. q. i. hinc eſt. ⁊. c. di. cōtra morē. ⁊. C. d̓ legi. l. iii. in fi. ff. ad municip. l. i. C. de theſau. l. una. li. x. vnde ſic debꝫ expo ni obuia rōni.i. cō ſuetudini ⁊ rōabili curſui priuilegioꝝ obuiare uidebant qd̓ eſſe non debet: nec ualēt priuilegia que nimiū ledunt. ar. jͣ. de deci. ſugge ſtū. ⁊. jͣ. de v̓bo. ſig. quid per nouale. ⁊ ar. C. d̓ p̄ci. impe. offe. quotiens. ⁊. l. nec damnoſa. b. Etionas cō ſimili. ſic. ii. Ii. q. iii.§. liberi teſtes. ⁊ sͣ. e. ueniēs. ⁊ sͣ. de confeſ. c. i. ubi de hoc. ſic ⁊ iudex qui habet cōſi milē cām pōt recuſari. sͣ. de iudi. cām que.ii. ſic ⁊ qui in crimine detinet̉ nō pōt aliū denūciare uel accuſare. ut. iii. q. vii. qui ſine. ⁊. c. poſtulatoſ.§. porro in fi i. q. i. multi. cir ca pͥnci. ⁊. jͣ. de ſpōcum in tua. nec pōt aliū corripere qui ī ſimile d̓lictū corrue rit. xv. di. c. ul. ⁊ x. xi. di. una tantū. ſi. xlii. di.§. i. ⁊. lxi. di. in ſacerdotibus. Udei preſumant de facto: quoniā de iure nullus infidelis ꝯͣ fidele debet admitti in teſtimoniū. ii. q. vii. ſi hereticus. ⁊. c. non poteſt. ⁊. xxiii. q. iiii. ipſa pietas. s ¶ Subiacere. xxiii. q. ul. diſpar. ⁊ meliꝰ. jͣ. de iudijcū ſit. ⁊. liiii. di. nulla. ⁊. xvii. q. iiij. conſtituit. t ¶ Foueri. lxxxvi. di. paſce. u Uper eo. qꝛ mater. Et ita uidet̉ ꝙ pater ⁊ mater nō poſſūt ferre teſtimoniū in ca filii. iiij. q. iii.§. itē teſtis idoneus. Et qꝛ ca filii ca patris eſſe uidet̉: qꝛ dānū ⁊ emolumentū ad eū ꝑtiner uidet. ar. ii. q. vi.§. biduū. v̓. pala. ⁊ in cā ſua nullus idoneꝰ teſtis ē iiii. q. iii.§. nullus. ⁊ arg. iii. q. v. c. i. ⁊ pater ⁊ filius ꝓ una ꝑſona re putant̉. xxxv. q. iii.§. hac aucte. ⁊. C. de impu. ⁊ alijs ſubſti. l. ul. in fi. initi. de inuti. ſtip.§. ei qui. arg. cōtra. xxxv. q. vi. cōſanguineos. ⁊ ſ. qui ma. accu. poſ. uidet̉) ſo. pater ⁊ mater ⁊ ceteri cōſanguinei be ne admittunt̉ ad cōiungendū matrioniū ſiue etiā ad diſiūgenduꝫ ꝓpler ꝯſanguinitatē fauore mr̄imonij ut dicūt duo ultima ꝯͣria. illi etia ſunt ceteris p̄ferēdi ut ibi dicit̉. Sꝫ qd̓ hic dr̄ intelligit̉ de his parētibus qui ſuſpecti ſunt ut littera dicit: ut ſi alter ſuperior eſt po telſa diuitiis uel honore: pater uel mater alteriꝰ nō eſt admittēdus alias ubi equalitas ē uel modica etiā excellētia: admittunt̉: ut dicūt uitima cōtraria. ⁊ hoc in mr̄ioniali cā. In alijs v̓o cāis pat̓ ꝓ filio uel ecōuerſo nō recipit̉: ut dicūt iura p̄dicta. ⁊ illa decre. ur̄ ī fine q̄ ⁊ nullis capitulis nouiterª a nobis ꝑ ur̄os nūcios īpetratis que conti neātur in priuilegio ueſtro uel ī ali is litteris quas uobis indulſimus poſtquā cām ipſā ꝯmiſimus eiſdē predicte plebi ī hac cauſa impedi mentuꝫ preſtātibus ꝯcordia uel iu ſticia mediante decidant. ¶ Quia uero florētinus epūs ītimauit que dam capitula eidem priuilegio eē inſerta: que obuia rationiᵖ uident̉ illud ad noſtram pn̄tiam cum ur̄o nuncio tranſmittatis. Dem nouicen̄ epō. Erſonas eccleſiaruꝫ: ⁊ īfra. Ueruꝫ ſi corā te uel alio quo libet negocia uentilentur: nolum ut aliqui morbo conſimiliq laborātes: ſi certum ſit aut legitime ſuper hoc poſſunt ꝯuinci: ſi ab alterutra parte teſtes adducti fuerint: ī teſti monium admittātur. ¶ Dem in concilo. lat̓. Udei ſiue ſarraceni: ⁊ infra. Teſtimoniū quoqꝫ chriſtia noꝝ aduerſus iudeos in omnibuſ cauſis: cum illi aduerſus chriſtia nos teſtibus ſuis uti preſumant: recipiēdū eē cenſemꝰ(⁊ anathema te decernimus feriēdos quicunqꝫ iudeos chriſtianis uoluerint pre ferre ī hac ꝑte(cuꝫ eos chriſtianis ſubiacere oporteat: ⁊ ab eis ꝓ ſola humāitate foueriʳ. ¶ Dem mai heo card. Uꝑ eoᵘ quod a nobis tua de Q uotio poſtulauit: utrum uiro negante ſe mulierem affidaſſe ipſi us mater mulieris ⁊ altera mulier poſſint ad teſtimoniū recipi. Cō. t. t. r. ꝙ cū mr̄ filie incremētum et honore uidētur diligere: ubi uir ſu perior ē diuitijs ⁊ nobilitate poten tia uel honore: teſtimonium eius uidet̉ eē ſuſpectū: ⁊ iō nō eē aliqua tn̄ loquit̉ in ꝯiungēdo uel diſiūgendo ꝓpter cōſanguinitatē: ut ibi dicit̉. x ¶ Firmatū.i. cōtractū ꝑ conſenſuꝫ mutuū de preſenti. tūc eniꝫ ſeparari nō poſſet ad dictū vniꝰ teſtis: qꝛ in nulla cā dictū vniꝰ ſufficit. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. e. ue niens. ⁊. iiii. q. iii.§. itē vniꝰ v̓o. alias cōtrahere non debēt: qꝛ ad dictū vnius impedit̉ matrimoniū cōtrahendū. jͣ. de ſpon. p̄terea. ii. Itē ⁊ ſola fama impe dit. jͣ. de cōſan. ſuper eo. mul ta eniꝫ impediūt contrahen dū que nō dirimūt iam cōtra ctū. jͣ. d̓ iureiur. quēadmodū. ⁊ ſic non oīa que impediunt ordinandū deijciūt iā ꝓmo tū. xv. q. i.§. ul. ⁊. jͣ. de regul. ad apoſtolicā. ⁊ jͣ. de accuſa. ſuper his. Icet. multo minꝰ. ar. a maiori. ſic. xliii. di. diſpenſatio. ⁊. xi. q. i. magnū. ſic. xxxii. q. v. ſi paulus. z ¶ Cōuerſatiōis. ⁊ ita iude de iure non admittit̉ contra chriſtianū ad teſtimoniū. ar. ii. q. vii. ſi hereticus. ⁊. c. non poteſt. ⁊. c. pagani. ⁊. xxiii. q. iiij. ipſa pietas. ar. ꝯͣ. sͣ. eo. iu dei. non eſt cōtra. qꝛ ibi factū recitat̉.ſ. ꝙ illi uti preſumūt ſed illud de iure fieri nō dꝫ a ¶ Duoꝝ uel triū.i. non pau coꝝ ꝓut ſequit̉. ⁊ ſic affirma tiua expōit̉ ꝑ negatiuā. xxxv q. iii. equaliter. ff. de manumiſ. l. iiij. in pͥn. ff. d̓ dolo. nō debet. in fi. ff. de le. ii. cū pat̄. §. rogo. ⁊. l. cū quidā. ii. ⁊ ecō trario negatiua exponit̉ ꝑ afirmatiuam nō ſuū.i. alienū. C. unde ui. cōquerebat̉. Sic exponūt quidaꝫ di i. omnes leges: naturale eſt tranſire ꝑ agrū alienū.i. non ſuū. b ¶ Quedā. quedā ſunt cauſeque plures teſtes requirunt. ſicut teſtamētū ubi requirūt̉ vii. teſtes. C. ꝗ teſta. fa. poſ. hac cōſultiſſima. ⁊. C. de te ſta. ſi vnus. ⁊ puberes debēt eſſe teſtes. C. de teſta. hac cō ſultiſſima. In codicillis. v. re quirunt̉. C. de codicil. l. ulti. Itē in donatōe cā mortis. v. teſtes requirūt̉. C. de dona. cā mor. l. ulti. ⁊ in caſu quem habes.ii. q. iiii. p̄ſul. ⁊. c. nul lam. Itē quinqꝫ teſtes requi runt cuꝫ quis debitū in ſcri ptis vult probare ſe ſoluiſſe. C. e. ti. l. teſtium. c ¶ Unius. hoc ueꝝ eſt in alterius p̄iudiciū: ⁊ ſic nō ob. de conſe. di. iiii. cū itaqꝫ. ⁊. c. ⁊.§. paruulos/ uel ubi ꝗs non habet ius petendi. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. de ſpon. preter ea..ii. tamē unus teſtis preſumptionē inducit ſed nō facit ꝓbationē. xx. q. iii. preſens. ff. quēadmo. teſta. aperi. l. i. in fi. ⁊. ff. de do. p̄le. theopōpus. ſed ibi teſtator hoc uoluit. tan. N litteris. cōſobrinā. allegabat primū genꝰ affinitatis in tertio gradu d̓ quod habet prohibitionē uſqꝫ ad quartum: olim uſqꝫ ad ſeptimū. xx xv. q. iii. c. i. ¶ De familia. teſtes quos accuſator de familia ſua ꝓducit non ualent. ff. e. i. pe ⁊ domeſticus ſiue familiaris non eſt admittēdus. C. e. ti. l. ii. Dicunt̉ fa miliares: de quibus legit̉. C. de his qui ad eccle. ꝯfu. l. ul.§. ſane. ⁊. iii. q. v. c. Li. ⁊. iii. ⁊. c. accuſator. ⁊. iiij. q. iii.§. itē in criminali. v̓. itē etia in iure ciuili. ⁊ in alio v̓. itē teſtes. Ar. cōtra. xiiii. q. ii. ſuꝑ prudentia. ⁊ sͣ. e. inſuꝑ. ⁊. c. cū nun cius. cū ſuis cōſimilibus. Solu. domeſtici appellant̉ ꝓprie quibus imperari poteſt rōe patrie uel dominice poteſtatis: ut in. l. p̄ſenti. quales credo hic fu iſſe. Cōtraria non obſtant qꝛ in alio caſu loquūt̉: ⁊ illud eſt a iure ꝑmiſſuꝫ fa uore eccleſie: ⁊ qꝛ nō ferūt teſtimoniū ꝓ aliquo ſingulari. Familiares appel lant̉ conſanguinei: colonus: aſcriptitius: mercēnarius: filius in poteſtate: li bertus: ⁊ ſeruus: ⁊ omnes habitātes in domo. Sed illi quibus imperari pōt nullo mō admittunt̉. alij cū diſtinctiōe affectōis ut ꝓpter hoc cōtra eos p̄ſu mat̉ uel non: ut dicit hugo. iii. q. v. in ſumma. ⁊. c. i. f ¶ Uite. Nota in matrimonio ſeparādo p̄cipue teſtes eſſe admittēdos ꝗ ſūt probate vite ⁊ opinionis. jͣ. de cōſang. ex litteris. qꝛ tollerabilius eſt aliquos contra ſtatuta hominū dimitter e copulatos ꝙͣ coniunctos legitime contra tenus admittendum. Super illa uero queſtiōe quā feciſti an mulier coniūgenda nō ſit uiro: ꝓ eo ꝙ ſo la mr̄ alterutrius eos eē conſāgui neos cōfitetur: rn̄demus: ꝙ ſi nō ē firmatū mr̄imoniū inter eos: ma tre aſſeuerante ipſos eſſe conſāgui neos nō debent cōiungi: quia pre ſumptio ē non modica: ꝙ ſe linea conſanguinitatis attingant. Si ue ro matrimoniū ē firmatumˣ non de bet ſine plurium iuramēto diſſolui ¶ Dem. Icꝫʸ uniuerſis: ⁊ īfra. Quia nō ē licitū alicui chriſtiano ⁊ multo minꝰ crucis chriſti inimico ut cāe ſue uniꝰ tātū quaſi legitimo teſtimonio fineꝫ īponat: madam quatenꝰ ſi īter uos ⁊ quoſcūqꝫ iu deos emerſerit queſtio ī qualibet cā chriſtiani ⁊ maxime clerici: non minꝰ quam duoꝝ uel trium uiroꝝ qui ſint ꝓbate uite ⁊ fidelis ꝯuerſa tonisᶻ teſtimoniuꝫ admittatis: iuxta illud dn̄icuꝫ ī ore duoꝝ uel triu teſtiū ſtatōe v̓buꝫ: qꝛ licet quedāº ſint cauſe que plures quā duos exi gāt teſtes: nulla ē tamē cā que uni us teſtimonio quanuis legitīo ter minet̉. ¶ De firman. epō. N litteris: ⁊ īfra. Quidam nobilis tui epiſcopatꝰ quādā ſibi legitime copulans: cū eaꝫ ī do mo fere ꝑ ſeptenniuꝫ tenuiſſet ꝯſo brinā patris eius antequā eā duce ret ſe aſſeruit cognouiſſe. ad quod ꝓbanduꝫ teſtes de familiaᶜ ſua treſ ꝓduxit. Reſpondemus igitur: ut ſi res ita ſe habet pro illorum teſti monio ipſuꝫ ab uxore nulla ratiōe diuidi patiaris: nec contra ipſos a liquos audias niſi ꝓbate eſſent ui te ⁊ opinionis: de quibꝰ ueriſimi le non eſſet: ꝙ deberēt pro aliquo de ierare ¶ Rbanus tertius.

ſtatuta domini ſeparare. jͣ. eo. licet. in fi. Um ueniſſet. cōfirmetis. Hec cōfirmatio habet̉ ꝑinde ac ſi ꝑ papam facta fuiſſet. ar. C. de ue. iur̄. enucle. l. i.§. ſed neqꝫ. in fi. h ¶ Egerit. sͣ. de offi. dele. gratū. ff. de pac. tale.§. i. ff. ad mace. ſi filius. C. de re iudi. l. queſtiones. ⁊. jͣ. de re iudi. qd̓ ad cōſultatōnē. ⁊. ff. de mino. ſi filius. arg. ex hoc loco: ꝙ mortuo ēt madatore re integra poſſunt ꝓcedere iudices de cōſenſu partiū: ⁊ hoc ꝯcedūt quidaꝫ Contra dico ꝙ ꝑtes nō poſ ſunt ammodo eis dare iuriſ dictionē ex litteris illis cū iu riſdictio iā ſit finita ꝑ morteꝫ mandantis. ar. op. sͣ. de offi dele. ſignificātibus: qꝛ actio ſemel extincta amplius non reuiuiſcit. de cōſe. di. iii. que ris. ⁊. ff. de ſolu. ꝗ res.§. areā C. d̓ remiſ. pig. cu. ex cauſa. ⁊ priuatoꝝ cōſenſus eū non facit iudicē qui nulli p̄eſt iu dicio. C. de iuriſ. om. iu. pͥua toꝝ. et hoc ꝓbat̉. ff. ſi cer. pe. l. eius. qui in ꝓuincia. v̓. nā ⁊ ſi tibi in hoc nūmos ⁊cͣ. et ꝙ dicit poſtea egerit.ſ. poſt appellationē. sͣ. de offi. dele. gra tū. ⁊ intellige ꝙ citatio facta fuit ante morte delegātis: ut dicit illa decre. gratu. ⁊ ſic ꝑ petuata fuit iuriſdictio ut ibi dicit̉. hec decre. loquit̉ de eo dē facto cū illa. Dic̄ magiſter G. ꝙ ip̄o iure nō expirat mā datū morte mādatoris ſed ꝑ exceptionē. unde que ꝑ exceptionē expirāt poſſunt a ꝑti bus relaxari: unde poteſt iudex ꝓcedere ⁊ ualet ſi nihil opponat̉. arg. ff. de bo. poſ. l. vi. ⁊. l. pe. jͣ. de re iudi. inter. ar. de hoc plura inuenies.sͣ. de reſcrip. in. c. ad audientiā in ultima glo. i ¶ Iuſticia. que tribuit uni ꝯcuiqꝫ qd̓ ſuū eſt. inſtit. de iu Iſti. ⁊ iure. i. ℟n̄. ⁊. xii. q. ii. cum deuotiſſimam. k ¶ Siquē. Cū dicat primo ꝙ ſentētia cōfirmet̉: quare dicit hoc? Dicas ꝙ plura capitula ⁊ penitus diuerſa erāt: et ſuꝑ quibuſdā fuit lata ſententia: ſuꝑ quibuſdā nō. ſic. sͣ. e. cāꝫ que. l ¶ Renūciatū. Si renunciatū fuiſſet lꝫ nullos teſtes ꝓduxerit ꝑs ilia que renūciauit non eſt ulterius ad hoc admittenda: qꝛ licitū eſt cuilibet renūciare iuri ſuo. vii. q. i. ꝙͣ periculoſuꝫ. et. C. de pac. ſi quis in cōſcribēdo. ar. ad hoc ꝙ nō eſt licitū redire ad hoc qd̓ ſemel renūciauerit. C. de re. cre. ſi quis iuſ iurandū. ⁊ remittentibꝰ actiōes ſuas nō eſt amplius recurſus dādus ad eas ff. de edil. edic. querit̉.§. ſi uenditor. uel etiā ſi aliqui recepti fuerint et renū ciant ꝓductiōi alios poſtea inducere non poſſunt. jͣ. de teſtibus. m Eries. gradu. Sufficit enī in cōputatōne conſanguinitatis incipere a primo gradu: licꝫ de ſtipite nihil dicant. jͣ. de conſang. tua. ⁊ xxxv. d. v. cli. et. jͣ. de diuor. porro. et. jͣ. eo. licet. n ¶ Inſtrumentū. Sed qualiter ꝑ inſtrumentū poterat ꝓbari ꝙ. b. et i. non fuiſſent frater et ſoror: qꝛ de cōſanguinitate nō poteſt inſtrumentū fieri ut ui det? credo ꝙ inſtrumentū illud non ducebat̉ directe ſuꝑ cōſanguinitate ſed indirecte. forte in inſtrumēto ꝯtinebat̉ ſic ſuꝑ aliquo cōtractu. b. et.i. eius fi lia ꝓmiſerunt aliquid facere: et ſic dicebant̉ pater et filia. uel appellabant̉ in inſtrumēto patruus et neptis: et ſic inducebat̉: et inſtrumentū bene poterat ꝓduci poſt aperturā teſtiū ſemꝑ anteꝙͣ renunciatū ſit uel excluſuꝫ in cauſa. jͣ. de fi. inſtru. cum dilectus. b. o ¶ Iuri cōtraria. bene dicit iuri cōtraria qꝛ huic obiiciebat̉ ꝙ teſtes alterius ptis falſuꝫ dixerāt: ut. sͣ. dixit. ⁊ ad falſuꝫ ꝓbandū non ſolū poſt publicatione teſtiū: imo etiā poſt ſnīam teſtes ſunt admittendi. sͣ. de ꝓba. licꝫ. etiā uſqꝫ ad xx. annū. j. de excep. cuꝫ uenerabilis. et. jͣ. e. ex tenore. et sͣ. e. ſicut. et. jͣ. de re iudi. lator. et. c. cōſanguinei. ſic etiā inſtrumentuꝫ pōt ꝓbari falſuꝫ. C. de cō trahe. ſtipu. optimā. Uincen. et alii dicunt ꝙ hec ꝯſuetudo cōſonat iuri quia poſt publicationē teſtiuꝫ non ſunt alij teſtes in cōtrariuꝫ uel ad idē inducēdi ar. s. eo. fraternitatis. Et vincen. dixit. ꝙ hec non erat decre. ſed ſalua pace Um ueniſſet ad ap. ſe. magi ¶ ſter. m. ī nobis expoſuit: ꝙ luciꝰ papa pre.n. cāꝫ que īter ipſū ⁊ abbate deſicolan̄. v̓tebat̉ ꝯmiſit iudicibꝰ ſine debito terminādā: et īfra MMādamꝰ quatenꝰ ſi ſnīam il loꝝ noueritis cāonice ꝓmulgatā: eā auc̄te ap. ꝯfirmetisᵍ: nec appel latio illa īpediat: que īterpoſita dr̄ occaſione mortis pre.n. cū poſtea egerit ⁊ rn̄derit teſteſqꝫ duxerit. ꝓ ducēdos. Queſtiōes quoqꝫ aliaſ ſuꝑ ꝗbꝰ teſtes fuere ꝓducti ⁊ depo ſitiōes publicate eoꝝ uel renūciatum fuit teſtibꝰ hīc ⁊ īde nullis ali is ab alterutra ꝑte ſuꝑ eodē recep tis ẜꝫ tenorem ipſaꝝ mediāte iuſti cia terminetis. Sique v̓o fuerint qōnes ſuꝑ ꝗbꝰ uel teſtes nō fuerīt ꝓducti uel renūciatūⁱ eiſdē audia tis ſiqua hīcinde ꝓpoſita fuerint fi nem illis debitum imponentes. LLemens. iij. Eries tui ſcripti nobis aꝑuit Q ꝙ cuꝫ nuꝑ īter filios quorun dam nobiliū tue ciuitatis ꝯiugalis qō tractaret̉: ⁊ īfra. Parſque mr̄i moniū accuſabat: teſtes ꝓduxit le. gitimos: ꝗ ꝯſāguinitatē int̄ predi ctos eē firmit̉ aſſerebāt: ī prio graduⁿ ponēdo duas ꝑſonas. b. uide licet ⁊.i. dicentes illos eē fratrem ⁊ ſororeꝫ: pars autem oppoſita id falſum dicebat. b.ſ. eē ſororē. j. ad corroborādam aſſertionem ſuam matrimoniali. ⁊ ibi non poſſunt recipi etiā ſuꝑ eodē capitulo: ⁊ dicūt illud eſſe ſpēale in fauorē matrimonii. ar. ad hoc. jͣ. de ſpō. ſicut in fi. jͣ. de cōſang. ⁊ affi. ex lr̄is. ſed ibi teſtes nondū fuerant recept sͣ. de ꝓba. cām matrimonii. ⁊ qꝛ poſt ſnīaꝫ audiret̉ ergo multo for tius ante ſnīam. ſentētia enī cōtra matrimoniū non traſit in rē inde catā. de hoc dicit̉ etiā sͣ. de ꝓba. iu rauit. ic non poterat omitti iſta ꝓba tio ſine ꝑiculo aīe: ibi poterat omitti ſine periculo: quia nullū peccatum in nō contrahēdo ſed in ſeparādo periculū eſt ſi non ſunt cō ſanguinei. Reterea. cō ſcios. Sed quo ſunt cōſcii niſi uiderit? qꝛ forte ab eo audierunt qꝛ illud dicimꝰ ſcire qd̓ ab alijs audiuimꝰ. xxii. q. v. hoc uidet̉ uel qꝛ uiderūt ſolū cū ſola in lecto: uel nudū cū nuda: ſed nō uiderūt eos car naliter commiſceri jͣ. de preſump. iii. et iō dicit: ⁊ d̓ uiſu nihil affirmant. b ¶ De uiſu. hoc eſt ſi uidiſſēt illos car naliter cōmiſceri. c ¶ Auditu. qꝛ forſi tan teſtes diſtabāt tenui pariete a cōmiſcētibꝰ audiēdo eos ſimul ꝯmiſceri ſed nō uidebāt. Sꝫ nūquid fama ī tali teſtimonio de audi tu ſufficit ut debeant ſeparari nō uidet̉ qꝛ teſtimoniuꝫ de auditu nō habꝫ locum in hoc caſu: qꝛ fama ꝑ ſe nihil dat lꝫ p̄ſumptionē inducat. ar. jͣ. de eo qui cogno. ꝯſang. uxo. ſue ſuꝑ eo. ad fi. nec dicit̉ firmare ſed potius infirmare iiii. q. iii.§. itē ſepe Cōtra uidet̉ qꝛ uiolēta p̄ſumptio loco ꝓbatōis habet̉ p̄cipue in hoc caſu. xxxii. q. i. dixit dn̄s. ⁊ ar. ad hoc. jͣ. de ac cuſa. repellant̉ ¶ Sol. intelligūt quidā hanc decre. cū agit̉ ad matri moniū impediendū: puta aliꝗs uolebat cōtrahere obijciebat̉ ꝙ nō poterāt qꝛ ille cognouerat ꝯſanguineā illius cū qua cōtrahere uole bat. ⁊ in tali caſu leuis ꝓbatio ſufficit vniꝰ teſtis uel etiā ſola fama impedit. jͣ. de ſpon. p̄terea. ⁊. jͣ. de ꝯſang. ſuꝑ eo. ⁊ s. e. ſuꝑ eo. in fi. ⁊ impropͥe ponit̉ uerbū illud accuſat̉: in pͥn. ⁊ ſic exponit̉: accuſat̉ .i. denunciat̉. qꝛ qd̓ nō eſt nō pōt accuſari: ſed denuciari poteſt ad impediendū matrimoniū. jͣ. de deſpō. impu. ad diſſoluendū: ⁊ ẜm hoc planū ſatis eſt. Uel pōt intelligi cū maritus accuſat uxorē de adulterio ad thori ſeparatione: ⁊ ipſa excipiendo accuſat eū aliqua cognouiſſe ut eum a ſua intentōe repellat. jͣ. de adul. c. pe. ⁊. ulti. xj xii. q. vi. nihil iniquiꝰ uel ſimplicit̓ poteſt intelligi cū uxor accuſa maritū de adulterio ad thori ſeꝑationē dicēs eū aliquā cognouiſſe ⁊ hoc uidet̉ uerius: ⁊ utroqꝫ iſtoꝝ caſuū uidet̉ ſatis ꝓbari adulte riū per huiuſmodi teſtimoniū de auditu qꝛ audiebāt eos cōmiſceri iuxta tenuē parietē. Et ſi fama publica cōſentiat ⁊ alia adminicula ſuffragent̉ ꝓut ſequit̉ in littera ſatis intelligit̉ eſſe probatū qꝛ oīiſta faciunt ꝓbationē ſufficientē. jͣ. de p̄ſump. litteris. ⁊. c. iii. Ex hic autē oībus iudex cōfirmabit motū animi ſui. sͣ. de renūci. in p̄ſen tia. ⁊. iiii. q. iii. ſi teſtes. ⁊. ff. de teſti. ob carmē.§. ſi teſtes. Et eſt hiargu. ꝙ quando non proſunt ſingula multa collecta ſimul iuuant ut in predictis decre. litteris. ⁊ tertio. ⁊.s. de probati. cum cauſam. vbi de hoc. ber. UUm a nobis. canonica. ut. vi. q. ii. ſi tantū. ⁊. c. placuit. ⁊ sͣ A de proba. quoniam contra. e ¶ Tiuilia. C. de arbi. ne in arbitris.§. ſin auteꝫ. ⁊. iiii. q. iii.§. item vnius. ⁊. C. de teſti. iuſiurandi. tam teſtes offerens quā publicum inſtrumētūⁿ. Unde qꝛ pars accuſā tium teſtes illos nō eē recipiēdos. ꝓponit ⁊ tu nō eē conſuetudinem eccleſie affirmas: ut pꝰ receptos teſtes qui ꝯſanguinitatē ẜm formā canonū ꝯputāt: alij ex oppoſito ad mittant̉: pn̄ti pagina rn̄demus: ꝙ ſi n̄ ē aliud cāonicū quod obſiſtat: nō obſtāte illa cōſuetudine utpote iuriº ꝯtraria teſtes recipere n̄ omit̉ tas ¶ Eleſtinus tertius. Reterea cuꝫ quis accuſatur ( aliquam cognouiſſe: an ſint teſtes īterrogādi de uiſu: aut ſola uicinie fama ſufficiat: uel ſi iuratis teſtibus ſit credendum: qui ſe car nalis copule ꝯſciosª eē fatēt̉: ſꝫ de uiſu nihil affirmāt reſpondemus ꝙ ſi teſtimoniū cōueniens de uiſu reddat̉ uel etiaꝫ de auditu ⁊ preſū ptionē uiolētam fama conſentiens ſubminiſtret ac alia legitima admi nicula ſuffragētur: ſtādū ē teſtimo nio iuratoꝝ: etenim circūſpectus iudex atqꝫ diſcretus motuꝫ animi ſui ex argumētis ⁊ teſtimonijs que rei aptiora eē ꝯpeterit: ꝯfirmabit. Nno. iij. cōſulibus ⁊ populo beneuentano. Um a nobis: ⁊ infra. Et cāo nica ⁊ ciuiliaᵉ iura ſequentes diſtrictiꝰ inhibemꝰ: ne unius iudi cis quantūcūqꝫ fuerit auctoritatis uerbo credatur ī cauſis ſiue ſuper

credit̉ eis niſi quatenus cōſtiterit legitimis documētis. sͣ. de ꝓba. quoniā. In cā v̓o appellatōis in defectū ꝓbatōis ſi ſuꝑ his que co ram eis acta ſunt inducerent̉ tanꝙͣ teſtes ⁊ iurati: ut ſi dubitaret̉ pe ꝓceſſu ſatis poſſent admitti. ar. p̄dictarū decre. cū dilecti. ⁊ cuꝫ dilectus. ibi credit̉ eis: ſed ſuꝑ pͥncipali nō. ii. q. vi. ſtatuendū. g ¶ Scriptū. hic di ꝙ non ſtat̉ ſcriptu re ep̄i uel iudicis: quin poſſit probari cōtrariū niſi habe at teſtiū ſubſcriptionē. ꝯtraria ſignāt̉ sͣ. de ꝓba. poſt ceſſi onē. ⁊. xi. q. iii. cure ⁊. jͣ. de fi. īſtru. c. ii. ſuꝑ hoc dicas ut di ctu ē. sͣ. d̓ ꝓba. poſt ceſſionē. b. h ¶ Scriptū. factuꝫ non ꝑ manū tabellionis qꝛ pōt repro bari ꝑ duoſ uel per treſ teſtes ꝙͣuis ad miniculo teſtiū fulciat̉: ut hic pꝫ. ſecꝰ eſſet de inſtrumēto ꝑ manū publicā fa cto: ibi ad minus quattuor eſſent ne ceſſarii: ꝓut no. sͣ. de ꝓba. tertio. ī gl. que incipit: ſic g. vel dic niſi teſtium adminiculo ⁊cͣ. qꝛ ſi teſtiū adminiculo fulciat̉: tunc non poterit ꝑ duos uel tres teſtes reproba ri ſꝫ ꝑ quattuor uel plureſ: ⁊ ſic equipa rat̉ inſtr̄o tabellio nis manu publica facto. arg. jͣ. de fide inſtru. c. i. i ¶ Teſtimonia. ſic ſcriptura iudicis poteſt reprobari ꝑ teſtes: ſed ſi publica eſt equalē vim habet cū teſtibꝰ. C. de fi. inſtru. in exercēdis. ⁊ ſic uidet̉ ex eo qd̓ dicit: niſi teſtiū adminiculo fulciat̉: ꝙ ſi ſcriptū iudicis habꝫ te ſtiū ſubſcriptionē: ꝙ non ualeat reprobari ꝑ teſtes: ſed non ē verū qꝛ quātūcūqꝫ autenticū ſit inſtrumentū pōt reprobari. ut. jͣ. de fide inſtru. cū ioannes. ⁊. C. de ꝓba. cuꝫ precibus. ⁊ sͣ. de ꝓba. tertio. ubi plene de hoc no. Ar. ꝯͣ. jͣ. de p̄ſcrip. ad audiētiā: ubi potius ſtat priuilegio ꝙͣ teſtibus. ſed ibi ab eadē parte introducunt̉ priuilegia ⁊ teſtes. ⁊ expone: niſi.i. ꝙͣuis. k ¶ Auctoritate. Et ita uidet̉ ꝙ non requirat̉ ſubſcriptio in litteris dn̄i pape: ⁊ ꝙ cōtra eas nō admittat̉ ꝓbatio. ar. C. de teſt. omniū. niſi eſſent falſe. Sꝫ cōtra uidet̉ ꝙ in lr̄is dn̄i pape ſubſcribunt cardinales. xii. q. ii. cū redēptor. ⁊. xxxv. q. ix. ꝙ quis. in pͥuilegio ſubſcribunt cardinales: in alijs lr̄is non ſubſcribunt. Eteſtibus. inducti ⁊ iurati. m C ¶ Non iurati. hoc iō dicit: qꝛ cū ꝓducebant̉ ad ꝓbandā dilatoria: iurauerūt ſuꝑ illa tantū. vnde ſi poſtea petat̉ ꝙ deponāt ſu per pͥncipali non debēt cogi ad idē: nec etiā ſponte ſi uellent qꝛ non iurauerunt ſuꝑ hoc unde nō ualent dicta eoꝝ ſuper illo. ff. de peti. here. ſi quis libertatē.§. ulti. C. qui le. ꝑſo. l. ul. ⁊ facit ad hoc. ff. de iureiura. ſi duo patroni.§. idē iulianus. in fi. vnde ſi teſtes inducti ſuꝑ poſſeſſione deponant ſuꝑ ꝓprietate: non ꝓdeſt ꝑ iura p̄dicta ⁊ eſt ar. ad hoc. sͣ. de cā poſſeſ. paſtoralis. Sed ſi peteret̉ ut depone ret ſuper principali cū inducebant̉ ad ꝓbandā dilatoriā: nūquid ſint cōpellendi? Ad hoc dicas ꝙ ſi inducunt̉ ſuꝑ exceptione dila loria que ꝓponit̉ ante li. conteſ. tunc nō debent aſtringi iurare ſuꝑ principali: quia lite non conteſ. teſtes recipi non debent. sͣ. ut li. nō conteſ. quoniā. ⁊ per totum. ſi ¶ Logendi. qꝛ ex quo ꝑs aduerſa approbat illos ꝓ ſe: ⁊ contra ſe lenet reciꝑe illos. iiii. q. iii.§. ſi quis teſtibꝰ. ⁊ ꝓpter ꝯnexitatē cāe jͣ. de do. poſt diuor. reſti. de prudentia. b ¶ Sufficiens. ex quo ſufficiens ꝓductio teſtiū facta eſt non ſunt alij admittendi: ut hic pꝫ. unde ⁊ quarta dilatio tunc denegaretur. jͣ. de teſti. ſignificauerunt. b ¶ Publicate. ſic pꝫ ꝙ atteſtatiōibus publicatis pōt obijci exceptio pemptoria ⁊ ꝓbari. C. de excep. ſiquidē. ⁊. C. de ꝓba. exceptionē. nōuus enī articulus eſt exceptio ꝑemptoria: ⁊ iō probari pōt aꝑtis atteſtatōibꝰ pͥncipalis cauſe: ⁊ etiā in cā appellatōis. jͣ. e. ex tenore. teſtamētis ſiue quibuſlibꝫ alijs cō tractibus queſtio agitet̉ Nec ſcri ptumᵍ eoꝝ niſi teſtiuꝫ adminiculo fulciatur eam obtineat firmitatem quin ei poſſint ⁊ debeant duorum uel triuꝫ teſtiū bonoꝝ teſtimonia preualere ſalua ī oībꝰ ſe. ap. aucto ritateᵏ. PDeꝫ tiren̄. epō. Etēſtibusˡ: ⁊ īfra. Cōſul. t. It. r. ꝙ ſi teſtes ſint inducti ad exceptiōem dilatoriā ſolūmodo ꝓ bādā: cū ſuꝑ ea tantū iurauerit dicere v̓itatē ſuper principali: nec de bent audiri nec cogi teſtimonium ꝑhibere: utpote ſuꝑ quo depone. rent non iuratiᵐ Si uero cū ad pro bandā exceptione peremptoriam ab alterutra ꝑtiū īducūt̉: r̄liqua ꝑſ ſuꝑ principali negocio etiam eos deponere forte petierit; ⁊ ut cogāt̉ ſuꝑ toto negocio dicere ueritatem ſacramēto eos poſtulauerit obliga ri: ad id ſunt ſine dubitatione cogē diⁿ: niſi forſan ſufficiens ꝓductio teſtiū ſuper principali iam facta fu erit: uel renunciatum teſtibus uel depoſitiones teſtium fuerīt publi cateᵖ. ¶ Dem elien̄. ⁊ ciſtren. epiſ copisᶜ ⁊ archi. de norban̄. Onſtitutꝰq ī pre.n. ꝓcurator magiſtri. r. ꝓpoſuit ꝙ cū de ⁊ sͣ. de do. ⁊ ꝯtu. finē. sͣ. e. fraternitatis. jͣ. de fide inſtru. cū ioannes. ⁊. C. de temp. appel. per hac. ut ſi obijciat̉ preſcriptio uel pactū de nō petēdo uel res iudicata: ⁊ poteſt etiā ꝓbari ante aꝑtas atteſtatōes: ut hic pꝫ. Iſtud tn̄ ſtultū reputo ꝙ aliquis ꝓbet ꝑemptoriā exceptionē anteꝙͣ ſciat ſi aduerſarius ꝓ bauit intentionē ſuā: qꝛ ſi aduerſarius non ꝓbauit nō indiget aliqua excepti on. ſi ꝓbat: tunc demuꝫ pōt ⁊ debet uti ſua exceptione cū ſit alius articulus. C. de excep. ſiquidē. ſicut uides in teſte qui reprobari debet ⁊ pōt poſt publicationē: ⁊ illa eſt ex ceptio ꝑemptoria. jͣ. eo. p̄ſen tiū. ⁊ sͣ. e. ex ꝑte. a. Idē eſt ⁊ ſi uolo ꝓbare teſtes falſuꝫ di xiſſe qꝛ hoc poſſuꝫ poſt aꝑtu rā teſtiū. jͣ. de ꝓba. lꝫ. ⁊ sͣ. eo. ſeries. ⁊. jͣ. e. ex tenore. Et no ta hic tres caſus in quibꝰ teſtes publicatis atteſtatōibus nō recipiunt̉ ſuꝑ eodē capitulo ſi renunciatū eſt ſi ſuffici ens ꝓductio facta eſt ſi pub licatio ſit facta. Et hoc intel lige cū idē eſt modus agendi qꝛ ſecus eſt ſi alio mō agat̉. jͣ. e. ti. ueniēs. ⁊. jͣ. e. cū tua. itē in alio ſi inter alias ꝑſonas agat̉. jͣ. c. ꝓxi. In tribꝰ tamē? caſibus exceptio ꝑemptoria lite cōteſ. impedit ſi quis eaꝫ opponere uoluerit ⁊ ꝓbare: uidelicet ſi de ip̄o negocio ſit iudicatū tranſactū uel ſit fi nitū: ut in cōci. lug. de lite cō teſta. c. exceptiōis. Onſtitutꝰ. decre. iſta loquit̉ de materia illa de qua loquit̉ illa de ꝯceſ. p̄ ben. poſt electioneꝫ. ⁊ ex illa pōt colligi caſus. Archiep̄s eboracen abſens conceſſerat archidiaconatū richimūdie magiſtro honorio: capituluꝫ eborac. magiſtro Rogerio. r ¶ Priuilegij. jͣ. de conceſ. pre ben. poſt electionem. s ¶ Reuocatorias. non tamen receſſit de curia. t ¶ Predictus. h. qui litigabat cum ꝓcuratore magiſtri rogerii in curia: ut ſequitur ſtatim in littera. u ¶ Archiep̄m. Inter archiep̄m ⁊ magiſtrū. r. cā ſuꝑ hoc eodē negocio agita ta erat cora alijs iudicibus ⁊ teſtes fuerunt ibi recepti. archiep̄us dicebat ad ſe ꝑtinere collationē archidiaconatꝰ. r. dicebat ꝙ ꝑtinebat ad capitulū a quo fuerat inſtitutꝰ. atteſtatōnes iſtas petebat ho. aperiri: ⁊ ideo papa noluit eas aperire: ut ſequit̉ v̓. nos eas aperire. Et ſic pꝫ ꝑ hoc ꝙ teſtes recepti in vno iudicio non faciūt fidē in alio niſi inter eaſdē ꝑſonas. qn̄qꝫ tamē teſtes rece pti corā arbitro ualēt corā iudice. ar. C. de arbi. l. pe. ſed illud inter eaſdem partes ẜm diſtinctionē illius. l. C. de teſti. l. ulti. x ¶ Delegatis. a legato ap. ſe. qui cām illius cōmiſit. y ¶ Produxiſſe ſuꝑ cā que inter ipſuꝫ ho. ⁊ archiep̄m. ⁊ magiſtrū. r. uertebat̉ Ex hoc ꝓbat̉ ꝙ duo litigant ſuꝑ aliquo ⁊ tertius ueniat dicēs ſe habere ius in illa re ⁊ petat ſe admitti audiendus eſt: cū ſua interſit. z ¶ Depoſitis. eo ipſo ꝙ atteſtatiōes fuerūt apud ipſuꝫ depoſite nō pōt ulterius alios ꝓducere qꝛ p̄ſumit̉ didiciſſe teſtificata. Si v̓o apud iudices remā ſiſſent tunc poſſet alios teſtes ꝓducere: cum illoꝝ atteſtatōnes non fueruut publicate. jͣ. eo. cum cauſam.§. ulti. nec renunciauerat productioni teſtium. quidam ſupplent hic apud eum depoſitis ⁊ publicatis: ⁊ ſic planuꝫ eſt quod uerius videtur. ⁊ ¶ Alioquin.i. ſi nō fuerint̉ ab ipſo ꝓducti ⁊ depoſiti apud ipſū ⁊ publicati. ꝯ ¶ Producti. non ab honorio in hac cauſa ſed ab archiepiſcopo quoꝝ ſupra petut honorius publicationē ſed nō obtinuit. Et arieſt hic ꝙ res inter alios acta nō nocet alijs. jͣ. de fide inſtru. inter. ⁊. jͣ. de re iudi. c. pe. Reſentiū. ſiquis.ſ. cōtra quē producunt̉ teſtes. qui eniꝫ ꝓducit teſtes x5 cōtra perſonas eoꝝ dicere non poteſt: nec in ſua cauſa nec in alia niſi ex noua cauſa: ſed in dicta eoꝝ bene poteſt dicere quia ſibiipſis in ſerie ſui teſtimonij contradicunt: ſiue pro ſe inducti ſint in cauſa ſiue ꝯtra ſe in alia. iiii. q. iii.§. ſi quis teſtibus. Et eſt ratio: quia cum ꝓduco teſtē perſonā eius approbo: ⁊ ideo contra perſonā eius dicere non poſſuꝫ: ⁊ ideo ſi approbo il lū pro me ⁊ teneor recipere cōtra me. xix. di. ſi romanoꝝ. ſed quid ſi dictur ignoro: ⁊ ideo in dicta dicere poſſuꝫ: ſi uideo ꝙ ꝯtradicit ſibiip̄i uel etiā alijs teſtibus meis: uel ſi facit pro aduerſario meo. eſt tamē ar. ꝯtra hoc in fi. Sꝫ quid ſi produxit inſtrumēta non poteſt aliquid dicere ꝯtra illa quia diligent debuit preuidere inſtr̄m: an faceret pro ſe uel cōtra ſe anteꝙͣ ꝓduceret illud canus ⁊. c. eborac. ei tum aucͣt. la t̉an̄. cōci. tū priuilegijʳ ꝓprij rōe ar chidiaconatū richimūdie canonice ꝯtuliſſent: magr̄. h. qui archidiaconus richimūdie noīat̉ ipſū eo poſt ap. ad nos interpoſitam ſpo liauit. Cūqꝫ predictus. r. ad iudi ces ſuꝑ reſtitutōne ſua cōmiſſionis lr̄as īpetraſſet: memoratus. h. litteras reuocatoriasº īpetrauit: ⁊ infra. Int̉ alia poſtulabat predictꝰᵗ h. ut faceremus depoſitiones quo rundam teſtiū aperiri: ſꝫ ꝓcurator/ predictꝰ aperiendas eas nō eē dicebat: cum non in hac cā fuiſſent in ducti: ſed in ea que inter ebor̄. archiepūm ⁊ eūdeꝫ. r. v̓tebat̉: ⁊ in fra. Nos eas aꝑire noluimus: ſꝫ cauſa duximus ueſtro examini cōmittēdam: ita ꝙ ſi uobis ꝯſtiterit prefatū. h. teſtes ꝓ ſe coraꝫ epō et decāo lincon̄. ⁊ te fili archidiaco delegatisˣ iudicibꝰ produxiſſeʸ: at teſtationibus apud euꝫ depoſitis ſit ꝯtētus: alioquinʳ eo nō obſtāte ꝙ teſtes illi corā iudicibus ipſis ⁊ te fili archidi. fuer̄ ꝓductiꝰ ꝓ dicto h. ſi ꝓducti fuerint ad teſtimoniuꝫ admittātur. ¶ Dem. Reſentiūʳ auct. ſtatuimus ut ſi quis pꝰ depoſitiōes teſtiuꝫ

ſe ſcire quod neſciunt: ⁊ quādoqꝫ dicunt ſe neſcire quod ſciunt: ⁊ ecōuerſo. ⁊ hec eſt cauſa quare diuerſe ſcripture ab eadem parte prolate inuicem ſibi derogāt. C. de fide inſtru. ſcripture. ⁊ hoc habes. jͣ. de fide inſtru. imputari. poteſt tamē quis dicere ſe nolle vti inſtrumento producto ſi arguit̉ falſitatis C. de fide inſtru. l. iii. a ¶ In ꝑſonas. obijcere pōt quis in ꝑſonā teſtis ꝙ ſit per publicatas obicer̄ uoluerit ī perſo ẜiurus: infamis: conſpirator: inimicus: ꝙ ſit corruptus: ꝙ nas eoꝝ: ei tūc tādem id liceat cū ſit ſeruꝰ. ⁊ multa alia poſſes iuramētoº firmauerit: ꝙ ad hoc ex ſuꝑ hoc inuenire exempla. d̓ malicia non procedat niſi forſā an hoc melius dicit̉. jͣ. e. teſtimo te publicationeꝫ id fuerit proteſta nium. ber. tus uel oſtendere poterit: ꝙ poſt b ¶ Iuramento. iuramentuꝫ pu. didiceritᵉ quod obijcit ī perſo eſt hic legitima ꝓbatio. quia nas: ceterum cuꝫ quis perſonas te quilibet preſumit̉ bonus niſi ſtium ſe uelle poſt publicationem ꝓbet̉ malꝰ. sͣ. de ſcru. c. vno ⁊. jͣ. de preſump. dudū. ⁊. C. depoſitionū repeller̄ fuerit ꝓteſta qui mili. non poſſunt. ſuper tus: ſi ꝗd ꝓ ipſo dixerit de facili nō ſeruis. li. xii. ſic etiā cōſciētia credat̉. ¶ Dē lond. ⁊ elien̄. epīs. uel fides ꝓbat̉ ꝑ iuramentū. Nn̄ nr̄a pre. ⁊ infra. Cū igit̉ jͣ. de ſen. excōi. ſi v̓o. aliquis hinc plures inde uero ſint te ſic. jͣ. de excep. paſtoralis. itē ſtes numero pauciores producti ꝑ ſoluꝫ iuramentū probatur amiſſio rerū. sͣ. qd̓ me. cā. c. quos non ſoluꝫ diuerſa ſed aduer ulti. ⁊ qd̓ hic dicit de iuramē ſa penitus ī quibuſdam conſtat te to iſto preſtādo locū habꝫ in ſtimonia reddidiſſe quia etiaꝫ ad cauſis vbi de calūnia non iu multitudinē tātū reſpicer̄ nō opor rat̉ ſed de ueritate dicēda ꝙ tet: ſed ad teſtium qualitatē ⁊ ad ipi in his cauſis preſtari debet habes sͣ. de elec. dudū. ⁊. jͣ. d̓ iureiurā. ex litteris. ⁊ ita iuramentū de ueritate dicēda non excludit ſacramentū de calū. ſuꝑ emergēti exceptiōe: ut hic pꝫ ⁊ sͣ. de elec. cū dilectus. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. litteras. Si v̓o iuratū eſſet de calunia nō eſt iſtud iuramentū poſtea preſtandū. C. de iura. calū. aut. in hoc ſacramēto. ⁊ in aut̓. de his qui ingre. ad appel.§. ult. ubi hoc expreſſuꝫ eſt ad fi. col. v. vnde ſūpta fuit aut̓. Quidaꝫ dicūt ꝙ in qualibet cā hoc iuramentū eſt preſtandū ſiue iuramētū ſit de calūnia ſiue de ueritate dicenda. ⁊ eſt ſpēale. ⁊ ſurgit hoc ex quadā p̄ſumptōe qꝛ cuꝫ nihil dixerit ꝯtra teſtes cū ꝓducebant̉: ⁊ poſtea cū publicant̉ quodāmodo uidebat̉ approbar̄ teſtes: vnde poſtea per ſacramentū tollit̉ illa preſumptio. ſi. jͣ. e. c. ulti. ⁊. jͣ. de excep. paſtoralis. ſed ibi nō credo ꝙ ſufficeret p̄mittere ꝓteſtationē lꝫ ſufficiat hic. ſed qd̓ prius dixi uerius credo: ut dixerūt. T. ⁊. G. ⁊ Uincē. olim. ſꝫ mo mutat ut dicit̉. ⁊ ꝙ locū habeat tantū hec decre. vbi de calūnia nō iurat̉ ar. op. ꝓbat. ff. de pe. ſanctio legū. ubi dr̄: cū noua lex ſtatuit̉ ad eas ſpecies ꝑtinere non videt̉ quibus ipſa lege pena ſpēaliter addita eſt. nec ueriſimile ē delictū vnū eadē lege uariis eſtimatiōibus coherceri. ⁊ ex p̄ſumptiōe p̄dicta ſtatutū fuit ut poſt publicationē iuret̉ ꝙ ex malitia non ꝓcedat cū ꝓteſtatio non preceſſerit: ⁊ hoc vbi de calūnia non fuit iuratum. c ¶ Didicerit. hoc difficile eſt ꝓbare niſi per iuramentū. ſic. jͣ. de excep. paſto ralis. ⁊ ſufficit hic iuramentū ſicut in ꝓximo caſu. d ¶ Proteſtatus. per hanc ꝓteſtationē uidet̉ ꝙ noluit fidē adhibere dictis il loꝝ teſtiū cōtra ſe: nō ergo dꝫ habere ꝓ ſe. xix. di. ſi romanoꝝ. ⁊. iiii. q. viij. cuius in agendo. ⁊. jͣ. de cenſi. cū olim. C. de ſolu. l. pe. ſic. C. ad. l. cor. de fal. qui falſas. ⁊. ff. de inoffi. teſta. papinianus.§. meminiſſe. ⁊. C. de his qui. ut indig. alia. ⁊ eſt abſurdū redire ad hoc cui renūciatū eſt. C. de re. credi. ſi ꝗs iuſiurandū. Sic ecōuerſo ſemel ꝓbatū reprobare nō poſſū. viii. q. ii. dilectiſ ſimi. ff. de neg. ge. pomponius. ff. de adul. ſi uxor. jͣ. de iureiur. quēadmodū. ſed non uidet ꝙ intellectus talis ꝓbabilis ſit qꝛ lꝫ reprobē ꝑſonaꝫ non ideo uideor reprobare dictū: ſicut ecōuerſo licꝫ approbē ꝑſonā non tamē approbo dicta. iiii. q. iii. ſi quis teſtibus. ⁊ ꝓpterea ſola ꝓteſtatio ſi amplius non ſit ꝓ ceſſuꝫ non obeſt qꝛ licitū eſt deſiſtere quādoqꝫ ante ſnīaꝫ: ut dicūt iura p̄di cta.ſ. l. quia falſas. ⁊.§. meminiſſe. ⁊. l. alia. Et ita ſola ꝓteſtatio non nocet ſi non ꝓceſſuꝫ fuit ad actū quin credat̉ ſi ꝓ ipſo dixerint. ⁊ ſi ꝓceſſuꝫ fuit ad reprobationē ⁊ non obtinuit: ſi dixit ꝓ ipſo non ꝓdeſt. ⁊ expone de facili nō credat̉. li. ii. q. vi. biduū. v̓. ſi aduerſariꝰ. vbi habes difficile eſt ut hic audiat̉. .i. nullo modo audiat̉. C. ad. l. cor. de fal. imperator. ⁊. xlvii. di. quātūlibet. ⁊ i. q. i. principatus. uel intellige qd̓ dicit de facili non credat̉ quādo ab initio anteꝙͣ deponeret ꝓteſtatus fuit ꝙ licitū eſſet in perſonas obiicere: tunc enī p̄ſumptio eſt contra teſtem ꝙ criminū timore aliquid dixerit ꝓ ipſo ne po ſtea obiiceret ei crimen. ⁊ tunc ſi dixit aliquid ꝓ ipſo de facili nō credat̉: niſi habito reſpectu ad qualitatē ꝑſone ipſius teſtis: utputa ſi eſt talis ⁊ ita hone ſtus ꝙ ꝓpter hoc nulla ſuſpitio eſt cōtra ipſuꝫ ꝙ aliquid diceret timore ali cuius criminis tūc credit̉ ei. ſi v̓o ſit ſuſpecta ꝑſona ut timore illo p̄ſumptio ſit contra illū tunc non credit̉ ei: uel de facili non credat̉ ſine alijs adminicu lis ſed cum illis bene credit̉. ⁊ ſic dupliciter poteſt intelligi quod dicit de fa cili non credatur. ber. N noſtra. ſed aduerſa. Suꝑ cōtrarietate teſtiū ita diſtingue. Si vn teſtis ꝯtradicit ſibi expreſſe non ualet. iii. q. ix. pura. xxiii. q. vii. ꝙ at. jͣ. de appel. ſollicitudinē. C. de. libe. cā. l. preciū. ⁊ sͣ. de ꝓba. licet. niſi incōtinenti hoc fecerit corrigēdo dictū ſuū. jͣ. ti. ꝓxi. preterea. Idem uidet̉ ſi teſtis pro parte dicit falſuꝫ ut in nullo ualeat dictū ſuuꝫ. ix. di. ſi ad ſacras. ⁊. iiii. q. iii.§. qui falſo uel uarie. ⁊ sͣ. de cā poſſeſ. cū eccleſia. ⁊. iii. q. ix. pura. Si v̓o ſoꝝ depoſita ꝗbus potius lux ueri tatis aſſiſtit ex quibus motum ani mi ſui conuenit iudicē informare: mādamꝰ quatenꝰ ſi teſtes utrinqꝫ ꝓducti eiuſdem honeſtatis ⁊ eſtia tionis extiterint: cū conſtet teſtes mōachorū eē teſtibuſ archidiᵍ. nu mero pauciores: ꝓ archidi. ſnīaꝫ ꝓferatis. Si uero teſtes ex parte mōachoꝝ ꝓducti tāte preeminētie fuerint: ꝙ eoꝝ auctoritas alioꝝ ſit merito multitudini preferēdaʰ: ab impetitiōe archid. abſoluatis eoſ deꝫ. ¶ Dē priori.s. fridiāi lucan̄. ⁊ magiſtro. g. canonico piſano. Aꝫ litteris ueſtris quā depo ſitiōibꝰ teſtiuꝫ intelleximus nihil eſſe contra lucanum electum ſufficienter oſtenſū: niſi deⁱ auditu tantuꝫ ⁊ famatcū ſuper alijs ſi qua vnus teſtis cōtradicit pluribus talis contrarietas non obſtationidictū vnius teſtis nō probat aliquid. xxxiii. q. ii. admonere. ⁊ s. e ueniēs. ⁊. c. licet. niſi forte cōtradicat pluribus teſtibus cū quibus eſt ſcriptus. in aliquo inſtrumēto. ff. quēadmo. teſta. ape. l. i. in fi. Si v̓o plures teſtes contradicāt pluribus ſi ſunt omnes ex eadem parte: dicūt quidaꝫ ꝙ non ualent. arg. s. de ꝓba. licꝫ. ſicut ꝯtingit in diuerſis ſcripturis jͣ. d̓ fide inſtru. imputari. C. de fi. inſtru. diuerſe ſcripture. Si autē cōtradicāt teſtibus alteriuſ ꝑtis ualet teſtimonium pluriuꝫ: ſed hoc nō placet. lꝫ enī teſtes inducti ex eadē ꝑte cōtradicant ſibi nō tn̄ ſuccūbunt talia teſtimonia lꝫ ita ſit in inſtrumentis: qꝛ teſtes nō potuerūt p̄uidere: ut dixi. sͣ. ē. p̄ſētiū/ Dicas ꝙ ſi teſtes cōtradicat teſtibus ſiue ex ea dē parte ſiue ex ad uerſa: pͥmo ꝯcorda bit iudex cōtrarietatē illam ſi poteſt ar. sͣ. c. cum tu. ⁊ de pe. di. i. periculoſe. jͣ. de v̓bo. ſigni. nihil obſtat. ⁊. xi. q. iii. anteceſſor. ⁊ sͣ. de cōſue. cū dilectus. niſi manifeſta ſit cō trarietas. iii. q. ix. nihil. xxxv. q. vi. de parētela. ⁊ ſi māifeſta ſit ꝯͣri etas ualet teſtimoniū pluriū niſi ex altera ꝑte tanta ſit dignitas ut merito debeat p̄iudicare numero ut hic inferius dicit̉: uel niſi ueri ſimiliora loquant̉ ⁊ plura ꝓbent. iiii. q. iii. ſi teſtes. ⁊ sͣ. de ꝓba. licꝫ v̓. fi. Si v̓o teſtes ex vtraqꝫ ꝑte oīno ſint pares ꝓ reo fert ſentētia. sͣ. de ꝓba. ex litteris. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. in fi. niſi in qua tuor caſibus: in cauſa matrimoniali: liberali: ⁊ dote: ⁊ teſtamēto. ff. de re iudi. inter pares. ⁊. jͣ. de re iudi. c. ul. ubi habes illos quatuo: caſus.sͣ. de ꝓba. ex litteris. ⁊. xxxiii. q. i. ſi quis acceperit. ⁊. ff. de in offi. teſta. ſi pars. Si autē neuter poſſideret ſed vterqꝫ petit reꝫ ab alio.ſ. a tertio ſi ꝓbatiōes ſint hincinde oīno pares: res diuidat̉ ſi poteſt. ar. jͣ. de preſūp. afferte. Si res eſt indiuiſibilis iudex poteſt gratificare cui vult. ar. jͣ. de parroch. ſi ep̄us. ⁊. jͣ. de iurepa. eū aūt. ⁊. lxiii. di. ſi forte. uel diuidat̉ res ſorte. xxvi. q. ii. ſors. ⁊. ff. de iudi. ſed cū ambo. Si v̓o teſtes cōtradicūt inſtrumēto aut cōtradicunt inſtrumēto in quo ſcripti ſunt aut alij in quo ſcripti nō ſunt. Si cō tradicūt inſtr̄o in quo ſcripti ſunt p̄ualent teſtes inſtr̄o. sͣ. de ꝓba. tertio. ⁊ ar. ad hoc. ff. quēadmo. teſta. ape. l. i. in fi. ⁊ in aut̓. de fi. in ſtru.§. ſi v̓o aliquid. Si v̓o cōtradicāt inſtr̄o in quo nō ſunt ſcripti dic ut. sͣ. de ꝓba. tertio. Sed quid ubi duo petunt eandē uxorē ⁊ equalit̓ ꝓbant: uidet̉ ꝙ det̉ ei cui cōſentit. C. de nup. vidue. ⁊.i. q. ul. ſancimus. ſi aūt non vult cōſentire in aliquē det ditiori ⁊ meliori. ſi eque ſint ꝑ oīa pares ſorte alteri det̉ ꝑ iura p̄dicta. xxi. di. cle ros. Si v̓o teſtes inducti ſunt iā ad ꝓbandū aliquē articulū: ⁊ alij poſtmodū inducunt̉ incōtrariū indirecte ſtat̉ ſecūdis. jͣ. e. ex teno re. ⁊ sͣ. e. ſeries. ⁊ arg. C. de cōtrahē. ſtipu. optimā. ſed hoc intelligo ueruꝫ quādo ſecundi ſunt plures et meliores. et ſi equales numero recurratur ad dignitatē ut hic. alias ſtaret̉ potius primis: q otius p̄ſumit̉ ſubornatio in ſecundis ꝙͣ in primis. f ¶ Motuꝫ animi. sͣ. de renunci. in preſentia. ⁊. iiii. q. iii. ſi teſtes: e. s. eo. c. preterea. g ¶ Prō archidiacono. sͣ. e. cum tu. arg. contra. ibi p̄ſumit̉ ꝙ utraqꝫ pars uerum dixit: quia illa dicta ſimul poterant eſſe uera: hic vero non: ideoqꝫ recte ſtatur maiori parti. h ¶ Preferenda. uel ſaltem coequāda: quia tunc iudicabit̉ pro reo: ut dictū eſt in prima notula. Quod hic dicit̉ recurrendū eſt ad dignitateꝫ ꝑſonaruꝫ: auctoritas preferat̉ multitudini ex altera parti intelligit quādo numerus in modicū excedit. sͣ. de elec. eccleſia ueſtra. ſi eniꝫ multū excederet tunc prefert̉ numerus. ar. contra. s. de elec. dudum. ſi. xix. di. in canonicis. Sed in qua quātitate p̄ferem: auctoritatē uel numerū? iſtud erit in arbitrio iudicis diſcreti equi tate inſpecta: quia declarari uel regula de facili dari non poſſet. ff. de diuer. ⁊ temp. p̄ſcrip. de acceſſionibus. Am litteris. auditu. ſic ergo teſtimoniū de auditu tantū cū fama nō facit fidē. jͣ. de accuſa. inquiſitiōis.§. queſiuiſti. ⁊. ī. de eo qui cogno. conſang. vxo. ſue. ſuꝑ eo. Ar. ꝯtra. sͣ. e. p̄terea. ubi credit̉ teſtimonio de auditu cū fama. ⁊. xxxii. q. i. dixit. ſed loquit ibi de p̄ſūptōe violēta ⁊ ibi ſpēale eſt in eo caſu alias nō ſufficit: ſed hec fama purgatōnē inducit: ut ī decre. inꝗſitōis. ⁊ hic: ut pꝫ īferiꝰ.

k ¶ Probata. Nota ꝙ in cauſa criminali etiā ciuiliter mota lꝫ actor habeat preſumptionē ꝓ ſe nō tamē defert̉ ei iuramentū: īmo locū habꝫ regula actore non ꝓbante: reus abſoluit̉. C. de eden. qui ac cuſare. tamē ſi infamatus eſt ex hoc debet inde ſe purgare. in ciuili aliud: qꝛ ſi actor habet bonā p̄ſumptionē ꝓ ſe habito reſpectu ad qualitateꝫ ꝑſone ⁊ cauſe defert̉ ei iuramentū. jͣ. de iure iuran. c. ulti. ⁊. C. eo. in bone. l ¶ Soli.i. ſingula res. ⁊ ideo non ualent. s. de ꝓba. licꝫ. ⁊. sͣ. de elec. bone. ⁊ c. cum dilecti. m ¶ Tales. forte cri mioſi uel male opi nionis. vnde ei nō creditur..ii. q. vii. teſtes. n ¶ Cuꝫ uidua. cor rupta. alias nō obeſſet. xxxiiij. di. ua lentino. ⁊ ꝙ cogno uiſſꝫ eā ſi corrupta eſſet. sͣ. de biga. de bitum. q ¶ Feminas. nota ꝙ cū opponit̉ cri men ſiue irregularitas in modū exce ptōis cōtra clericū ciuiliter indifferēt̓ admittūt̉ laici ⁊ femīe ut hic pꝫ ſicut in denunciatiōe. sͣ. e. ti. quoniā. quia lꝫ agat d̓ crimine no agit̉ criminaliter: ut in. c. quoniā. sͣ. eo. vnde ꝓcurator poteſt interuenire jͣ. de accu. ſuꝑ his. in fi. alias mulier n̄ admittit̉ in crimīe xxxiii. q. v. mulierē ⁊. jͣ. de v̓bo. ſig. fo. rus.§. ul. xv. q. i. ex eo. nec ī teſtamēto admittit̉. inſti. d̓ te ſta. or.§. teſtes. v̓. ſꝫ neqꝫ mulier. Item aliud cōtra. sͣ. e. decetero. jͣ. de accuſa. meminimꝰ. ⁊. c. cū p. māconella..ii. q. vii. laicos. ⁊. c. ipſi apoſtoli. ⁊. c. teſtes. ⁊ hec oīa cōtraria loquūtur cum criminaliter agit. t ¶ Excōicantes. uidet̉ ꝙ teſtes cōpelli poſſunt ubi odioſa ꝓponit̉ exceptio. arg. sͣ. de elec. cū dilecti. ubi electores cōpellunt̉ detegere fraudē: ſed hic nihil dicit̉ de teſtibus ſed de impediētibus teſtes: ⁊ ideo dicas ꝙ nō debēt cōpelli ſuꝑ hoc: dic ut no. jͣ. ti. ꝓxi. dilectoꝝ. ubi de hoc in fi. notule. ⁊ dixi. jͣ. de accu. ſuꝑ his. in quadā notula: que incipit: ⁊ tamē. ubi de hoc. b ¶ Purgationē. ar. ꝓ illis qui dicunt̉ ſemꝑ accuſato indicēdā pur(gationē quod non eſt ueꝝ niſi ex hoc infamatus fuiſſet. vi. q. vlti. quod autem. ⁊ ii. q. v. preſbyter. c ¶ Fuiſſe. Sed qualit̓ hoc potuit cōſtare cuꝫ ſinguli eſſent in ſuis ieſtimoniis ſingulares sͣ. de elec. cū dilecti. ⁊. c. bone. i. ⁊ jͣ. d̓ accu cū dilectus. in fi. So. bene potuit cōſtare ꝓbando abſentiā fratrū ſꝑe cōtento in litteris. jͣ. de his que fi. a prela. quāta. ⁊. jͣ. e. ti. ex te nore. uel quotiēs fiebat mentio in capitulo de hoc facto nulla fuit habita mētio de talibꝰ lr̄is. sͣ. de ꝓba. tertio. ar. C. ad. l. cor. de falO que ueluti. MNota ergo qualiter puniēdi ſunt qui p̄ter conſciētiā ca Ipituli huiuſmodi litteras noīe capituli ſcribunt qꝛ tāꝙͣ falſarii pu niunt̉.ſi. de his que fi. a prela. quanto. Um olim. menen̄. iſta eccleſia menen̄. que alias dr̄ ſancti da Iuid: olim fuit archiep̄alis ſicut apparet ꝑ pͥuilegiū ipſius ec cieſie quā cantuarien̄ archiep̄us tenet ꝓ ſuffraganea eccleſie ſue. archidia. ipſius eccleſie ſuꝑ ſtatu ſeu libertate illiꝰ mouit queſtionē archiepo cantuarien̄. dicēs eā liberā eſſe: ⁊ ꝑ conſequēs debet eſſe metropolis ſuꝑ cūctis eccleſiis vuallie hͦ dicit tan. qui factū nouit. ¶ Per exceptionē. forte obijciebat̉ ei ꝙ nō habebat mādatū ⁊ ſine forte uideāt̉ eē ꝓbataª teſtes ſint uel ſoliⁱ uel tales ꝗ nō potuerint il la legitīe cōprobare. QQuia vo ſuꝑ mr̄imonio quod idē clericꝰ dr̄ co traxiſſe cū uiduaʸ: teſtes n̄ fuere re cepti ꝑꝑ ap. ob. ne laici uel femine ī tali reciꝑēt̉ articulo ꝯtra ipſū: noſ ut tante irregularitatis obiectio n̄ r̄māeat īdiſcuſſa: mādamꝰ quate. nꝰ teſtes ſiue laicos ſiue feminas dūtaxat idoneos qui ad hoc fuerit ꝓbādū īducti recipiatis legalit̓ ⁊ examinetis prudēt̉: excōicātesª ſo lēnit̉ ſi ꝗs eos īpedire preſūpſerit quo minꝰ teſtimoniū ꝑhibeāt v̓ita ti ¶ Demū atteſtatōnibꝰ publica tis: ſi forte cōſtiterit irregularitatē huiuſmōi nō eē probatā: indicatis eidē electo purgatione canonicaꝫ de obiectis ꝑ ſeptē canonicos ma ioris eccleſie uel priores eccleſia. rū ciuitatis lucan̄. preſbyteros ſeu diaconos bone fame/ preſtandam qua recepta prefigatis ei terminū quo cōſecrandus nr̄o ſe cōſpectui repn̄tet. Si v̓o uel irregularitatis impedimentum fuerit probatum: uel īfra terminū cōſtitutū non pre ſtiterit purgationē indictā: uos eū a prelatione lucan̄. eccleſie amouē tes mādetis ex ꝑte nr̄a capituloꝝ ut electionē de alio non differāt ca nonice celebrare. Archipreſbytel rū āt lucan̄. ⁊. g. ſacriſtā: qui cōtra predictū electu litteras nobis ſub noīe maioris partis capituli deſtinauerūt: cū conſtet ꝑ atteſtationeſ predictas longe maiorē partem capituli nō fuiſſe conſciā huiuſmodil Gͥ litterarum: ab officio ⁊ bn̄ficio de nūcietis eē ſuſpēſos: donec mereā litteris ſui capituli ⁊ epiſcopi non erat audiendus: ut. sͣ. de ꝓcura. c. i. ſed nō eſt ueꝝ in hoc caſu qꝛ quilibet alius etiā minor poteſt ꝓſequi iniuriā eccleſie ſue ne trahat̉ in peiorē ſtatū. xii. q. iii. nō liceat. etiā alijs cōtradicētibus. ff. d̓ libe. cā. l. i. ii. ⁊. iii. lꝫ alias cōiuncta ꝑſona repellat̉ ſi agat ꝯtra uolūtatē alioꝝ ff. de ꝓcura. pōponius.§. ulti. ſed hic non eſt ita. nam quilibet agere tenet̉ ꝓ eccleſia. ii. q. vii. quapropter. ⁊.v. q. v. non uos. ⁊ ſic vnus iuſte reſiſtit oībus. xxxi. di. nicena. ⁊. jͣ. de his q̄ fi. a ma. par. ca. cū in cunctis. Arg. ꝯͣ ff. qui ⁊ a qui. ma. li. non fi. ſi quis hac lege.§. quotiēs. Et ita intellige de alia exceptiōe puta rei iudicate: uel qꝛ eſſet excōicatus uel aliā ꝯſimileꝫ. Io. Itē ar. eſt hic ꝙ exceptō ꝑemptoria ante li. ꝯteſta. pōt obijci ⁊ ꝓbari ⁊ ſic repelltur actor ab agēdo qd̓ ueꝝ eſt in tribus caſibus.s. de li. ꝯteſ c. exceptionis. in cōcilio lug. f ¶ Ualitudinarios. ſic. sͣ. ut li. nō ꝯte. quoniā. i. ℟n̄. g ¶ Recepture. ſic uidet̉ ꝙ ꝯͣ cōtumacē poſſit ꝓcedi uſqꝫ ad ſnīam etiā lite nō ꝯte. Si hec eſt uera littera: ⁊ loquit̉ de diffinitiua: ſic non ſolu ſe nes ſed omnes indifferent̉ ſunt recipiēdi: ⁊ hoc videtur dicere ſatis littera teſtes maxime ſenes. ⁊ ſic iſtud maxīe ꝓprie ponit̉. ⁊ ſic eſt iſte vnꝰ caſus ī quo fauore libertatis recipiunt̉ teſtes lite nō cōte. ⁊ ſentētia ꝓfert̉ ſicut cōtinet in electiōe plati uel matrimo nio carnali. sͣ. ut li. nō conte Aquoniā.§. porroº. ⁊ eſt arg. ad hoc. C. de ingenu. ma. l. diffamari. ⁊ ſic intelligebat tan. Alii exponūt iſtam litteram ſnīam.i. interlocutoriā.ſ. de miſſione in poſſeſſionē ſi al tera pars non uenerit: uel ſi partes uenerint litem primo cōteſtabūt. Sed prima lectu ra ex ipſa pꝫ littera. naꝫ ſi pa pa uellet intellexiſſe de inter locutoria de ea mentionē fe ciſſet. jͣ. de deci. ad audientiā ⁊.sͣ. de trāſla. inter corporalia. ſed multū uidet̉ obſtare huic cum dicit: ſenes ⁊ vali tudinarij: cū illi cōſueuerunt recipi lite non cōteſtata: ut in. c. quoniā. vnde ſi papa intelligebat ꝙ in caſu iſto poſſint recipi lite nō cōteſtata ex parte actoris ſimpliciter dicere debuit recipiatis teſtes quos archidiaconus duxerit ꝓducēdos ẜm ꝙ percepit in caſu conſimili cū actor abſens eſt cōtumaciter ⁊ reus preſens.s. de do. ⁊ cō tu. cauſaꝫ que. ideoqꝫ uidet̉ ꝙ loquat̉ hic de ſentētia interlocutoria ⁊ teſtes ſenes ⁊ valitudinarii recipiant̉ ne copia ſubtrahat̉ probationē ex eoꝝ defe ctu: ut. sͣ. ut lite non cōteſta. quoniā. ⁊ ẜm hoc dixit maxime.i. tantū. Uel dic ut dixit Tan̄. ⁊ hoc poteſt intelligi ex eo ꝙ dicit maxime: quod verbū non fuit in antiqua compilatōne: ⁊ quia non recipiuntur teſtes lite non cōteſtata cum fit miſſio in poſſeſſionem propter contumaciam: ſed ſummatim examnato negocio fit miſſio. sͣ. ut lite non conteſta. quoniā frequenter.§. in aliis. ⁊.§. ſequenti. ber. h¶X tenore. cognitā. ⁊ ſic inductū fuit matrimoniū p̄ſumptū. jͣ. de cōdi. appo. de illis contra quā p̄ſumptionē non admittit̉ ꝓbatio incontra riuꝫ. jͣ. de ſponſa. his qui fidem. i ¶ Inficiebat̉. Et ita per narrationē ⁊ reſponſionē facta eſt cōteſta. litis. sͣ. d̓ elec. dudum. ⁊ sͣ. de li. conte. c. vno. ⁊. C. de li. cōte. l. vna k ¶ Adijciens. in modum exceptōnis. ſic. sͣ. de ordi. cog. c. i. ⁊ ex iſtis verbis debes inſtrui qualiter debeas reſpōdere ⁊ ſub qua forma. quia ſic excipiēdo non confiteris. jͣ. de excep. cum venerabilis. ubi de hoc. ⁊. ff. de excepti. non utiqꝫ. ⁊. jͣ. de excep. venerabilem. i ¶ Lunc viuentē. ille allegabat turpitudinē ſuam: vnde non debuit audiri. jͣ. de dona. inter dilectos. ⁊. jͣ. de cōceſ. p̄ben. cum ſuꝑ queſtione. ⁊ sͣ. de cōfeſ. cum ſuper. ſed in caſu iſto ⁊ in quolibet ubi uertit̉ periculū anime audit̉ alle gans turpitudinē ſuā. sͣ. e. ſicut. et. jͣ. de re iudi. lator. et. c. conſanguinei. et in cauſa liberali audit̉ aliquis cōfitens turpitudinē ſuā.ſ. ſe uendidiſſe filiū in genuū. C. de libe. cā. l. i. vin. Item ex eo quod dicit: tunc viuentē: pꝫ ꝙ hec tur nr̄am indulgētiā obtinere. ¶Dē dulmen̄. epō ⁊ decano ⁊ pri ori ſancte trinitatis ebora. Uꝫ olī archi: menen̄º. aduer ſus cāt̉. archiepūm ſuꝑ ſtatu menen̄. eccleſie ꝓpoſuit qōem: ⁊ ī fra Mandamus quatenꝰ(niſi ꝑs aduerſa predictū archidiaconum ꝑ exceptionēᵉ legitimam repellere ualeat ab agendo) partibus ſi poterit fieri uel ꝓcuratoribus earum ad locū ſecurū ⁊ idoneū cōuocatis ⁊ lite legitime ꝯteſtata teſtes quot archiepūs ī anglia ⁊ quos archid. duxerit ꝓducēdos ī uuallia reciꝑe ꝓcuretis. Uerum ſi archiepūs cō tatus legitīe uel ꝑ ſe uel ꝑ ꝓcurato rē idoneū noluerit cōꝑere aūt liteꝫ ēt cōteſtari: uos teſtes maxime ſenes ⁊ ualitudinarios quos archi di. duxerit. ꝓducēdos ſub ap. ob. admittatis: ⁊ depoſitōnes eoꝝ cō ſcriptas ad ſe. curetis ap. deſtinar̄ ſtatuētes ꝑtibus terminū ꝑempto rium quo ꝑ ſe uel rn̄ſales idoneos nr̄o ſe ꝯſpectui repn̄tēt ſnīam rece ptureᵍ. ¶ Dē priori de bolonic. ⁊ j. rectori eccleſie de borell. X tenore ur̄arum accepimꝰ lr̄aꝝ: ꝙ cū uobis cāꝫ que v̓ti tur inter. r. militē ⁊. m. mulierem cōmiſerimus fine debito terminā dam: ⁊ īfra. Pars mulieris ꝓpo ſuit ꝙ dictꝰ miles priꝰ corꝑale pre ſtitit iuramētū: ꝙ ipſam duceret in uxoreꝫ. poſtmodum carnaliter co gnitam traduxit in domū. Miles v̓o hoc inficiebat̉ⁱ oīno: adijciens⁊ ꝙ ⁊ ſi hec v̓a eēt: eam tamē de iur̄ habere non potuit: eo ꝙ aliā tunc uiuentem prius duxerat in uxorē

non poterat eſſe vxor: ſed ſi prima eſſet defuncta ⁊ hec ſciebat illum aliā ha bere anteꝙͣ cōtraxit cuꝫ eo: eā poſtea habere non poſſet. jͣ. de eo qui dux. in matri. ſuper hoc. et. c. ex tuarū. et. c. cū haberet. ſi v̓o credebat eū eſſe ſolutū quādo contraxit cum eo bene poſſet eum habere. jͣ. de eo qui dux. in matri. c. i. et. c. veniens. ber. a ¶ Admittendos. hic habes expreſſe ꝙ poſt publicationē teſtiū etiam in eadē inſtantia iudicii teſtes recipiūt̉ ſuper nouo articulo uel exceptone sͣ. e. de teſti. ubi de hoc. et. sͣ. e. ſeries. ⁊. C. de excep. ſiqui dē. C. de ꝓba. exceptionē. et jͣ. de excep. deniqꝫ. ſuꝑ ueteri v̓o non ſunt recipiēdi. sͣ. eo. fraternitatis. ubi de hoc. Sꝫ certe licitū eſt mulieri ꝓbare abſentiā viri ergo ⁊ eodem modo licitū eſt viro probare p̄ſentiā qꝛ mos vtriqꝫ geren dus eſt. ff. de ꝓba. circa euꝫ qꝛ non debet actori licere qd̓ reo non liceat. ff. de reg. iur. non debet. Et ita eſt argu. ꝙ poſtquā didici teſtificata no poſſuꝫ inducere teſtes ſuper eodē articulo. ſed alius ē mo dus inducēdi ⁊ ad aliud nūc ꝙͣ primo. jͣ. eo. ueniens. ⁊. c. cum in tua. Ignificauerūt. inten b Ctarūt. qd̓ eis licuit. sͣ. de ca poſ. paſtoralis. ⁊. ff. de vi ⁊ vi ar. cū fundū.§. ulti. ⁊ ff. de acqui. poſ. naturaliter. §. nihil. c ¶ Ratione. hec rō bona erat qꝛ interdictū vnde vi dat̉ he redi ⁊ bonoꝝ poſſeſſori. ff. d̓ vi ⁊ viar. l. i.§. hoc interdictū. ⁊ datur in heredeꝫ in id quod ad eum peruenit. ff. de vi ⁊ vi ar. l. i.§. pe. ⁊. l. ſe. ⁊. x. vi. q. vi. ſi epiſcopū. Et intel ge quādo dat̉ contra heredē iuris. C. ſi ex delic. defunc. l. vna. non autē cōtra heredeꝫ rei: quia non oīs ad quē res ꝑuenit tenet̉ interdicto vnde vi. sͣ. de reſti. ſpol. cum ad ſe dē. ⁊. ff. de vi ⁊ vi ar. cum ad te. ſi tamē ſcienter rem illam recepit a deiectore tenet̉. sͣ. d̓ reſti. ſpol. ſepe cōtingit. d ¶ Deberet. monachis petētibus quartā productionem teſtiū cum ſolēnitate legali ſuꝑ iudicio poſſeſſorio quā cū iudices denegarūt monachi appellauerūt ab interlocutoria ꝯtra eos lata: ut. jͣ. pꝫ e ¶ Solēnitate. quā habes. jͣ. e. c. pe. ⁊ in aut̓. e. ti.§. quia v̓o. f ¶ Dies. ideꝫ tempus dat̉ ad appellandū a diffinitiua.ii. q. vi. anterioꝝ. ⁊ ſic pꝫ ꝙ. jͣ. x. dies debet appellari ab interlocutoria.sͣ. de elec. cum dilecti. alias trāſit in reꝫ iudicatā ut ibi dicit̉. idē etiā tempus dat̉ ad ſupplicandū. C. de p̨̄ci. impe. offe. aut̓. que ſupplicatio. vin. g ¶ Effrenatā. Nota nouitatē iuris: ſed ratio eſt antiqua. ſic. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. ff. de teſti. l. i. in fi. ⁊ ex eadē cauſa poſſet iudex denegare tertiā ⁊ etiā ſecundaꝫ. ſi. ff. de iudi. nonnūꝙͣ. xxiiii. q. iii. de illicita. ⁊ sͣ. de do. ⁊ cōtu. cū dilecti. ex quo eadē ſubeſt cauſa in ſecunda ſiue in tertia ut in quarta: idē ſeruandū eſt hinc inde. sͣ. de tranſla. inter corporalia. uel ſi infra certū tēpus cauſa deberet terminari. sͣ. de offi. dele. de cauſis. vin. b ¶ In probatione.ſ. ꝙ non probent ſe appellaſſe infra. x. dies ex cā p̄miſſa. i ¶ Condēnantes. ⁊ ſic patꝫ ꝙ appellans iniuſte cōdēnandus eſt in expenſis alteri parti: ⁊ iſtud generale ē. ii. q. vii. oīmodo. ⁊. jͣ. de appe. ut debitus. ⁊ ꝙ remitti debet ad eundē iudicē a quo appellauit ut dicit illa decre. ut debitus. ⁊. jͣ. eo. cū in eccleſia. Sed quare ẜm iura p̄dicta non remittunt̉ ꝑtes ad prio res iudices ſi apparuerit monachos fruſtratorie appellaſſe. hoc ideo ꝯtingit quia priores iudices rettulerūt negociū dn̄o pape: ⁊ ita deſierūt eſſe iudices ꝑ relationem. ut. sͣ. de offi. lega. licet. in princi. ⁊. C. de rela. l. i. ⁊. ii. ⁊ ut patꝫ ex princi. c. quid iuris ſit de huiuſmodi expenſis: dictū eſt plene. sͣ. de do. et contu. finem. ber. k ¶ Liquere. non uidet̉ ꝙ plene liqueat niſi poſtꝙͣ renunciatū fuerit ⁊ cōcli ſum cū ante renunciatione poſſint ꝑtes adhuc producere teſtes ſuper nouo articulo ⁊ inſtrumēta. ar. sͣ. de elec. dudū. ⁊. jͣ. de fi. inſtru. cū dilectus. Cum per teſtes militis uicieretur eē probatum ꝙ ipſe ante feſtū purificationis beate uirginis. b. mu lierē ſolēnit̉ accepit uxorē ⁊ teſtes m. mulieris dicerent ꝙ in ſeptima na paſcali ſequēte feſtū predictum de ea ducenda preſtiterit iuramen tum predictus miles ab īpetitiōe ipſius abſolui cum inſtantia poſtu labatꝭ. Uerum ex parte ſepe dicte mulieris extitit replicatum: ꝙ eo tēpore necnon ⁊ antequam teſtes dicti militis dixerant eum cū alia matrimonium contraxiſſe fuerat ſē per in ebor̄. prouincia commoratus: cum teſtes ipſi dicerēt hoc lon ge extra dictam prouinciam actuꝫ eē determinantes tēpus ⁊ locum quod ꝑ teſtes idoneos erat ꝓbar̄ parata. Sed econtra fuit ex aduer ſo reſponſū: ꝙ cum atteſtationes iā eēt hīcinde ſolēniter publicate locus ꝓductioni teſtium iam non erat. Quia igit̉ dubitatis: utrū p publicatione atteſtationum ſuper illo articulo deberēt teſtes admitti nos īquiſitiōi ur̄e auctoritate pre ſentiū rn̄demꝰ: teſtes mulieris ad ꝓbādū illū articulū admittēdosª. De priori ſancti uictoris. Ignificauerūt nobis: ⁊ īfra. ) Cum cā que v̓titur inter abbatem ⁊ monachos ſcī dionyſij ex una parte ac abbatiſſam ⁊ moniales de forcellis ex altera tā ſuper ꝓ prietate quā ſuꝑ poſſeſſiōe prioratus de argentario: iudicibus a nobis ꝯmiſſa fuiſſet: ⁊ moniales ſuꝑ cā ꝓprietatis prius litem īgreſſe te ſtes ꝓduxiſſent: ī illa poſtmodum poſſeſſionis iudicium ſuſpēſo peti l ¶ Recurſū. ſed eſto ꝙ moniales obtineant in poſſeſſione ergo habebunt rem cū fructibus a tꝑe deiectiōis. sͣ. de reſti. ſpoli. grauis. ⁊ ff. de vi ⁊ vi ar. l. i.§. qui vi. deiectus eſt. Sed pone ꝙ monachi obtineant poſtea in petitorio ergo habebūt rem cū fructibus a tēpe litis cōteſta. ſuꝑ ꝓprietate ⁊ imputent ſibi moniales ꝙ primo intētarunt iudiciū proprietatis quia litis cōteſtatio exequat omnes poſſeſſores ⁊ ꝑ litis conteſta. fi unt malefidei poſ ſeſſores: ⁊ ideo fru ctus poſt li. cōteſt. omnes reſtituendi ſunt cū ipſa re. C. de rei uen. certum eſt. ⁊. ff. de peti. heredi. ſꝫ ⁊ ſi lege.§. ſi ante liteꝫ. ſed forte inſpicit̉ li. cōteſ. de nouo facta ſuꝑ ꝓprietate: ⁊ qꝛ mo niales primo cōueniebāt modo cōueniunt̉. Et hoc ueꝝ eſt ẜm legiſtas qui dicunt ꝙ ex toto re nunciat iudicio ꝓprietatis anteꝙͣ ad mittat̉ ad poſſeſſo riū. Scd̓m iura ca nonica nō renunciat̄ iudicio ꝓprieta tis: ut hic dicit. qꝛ poſtea debēt ꝓcede re in iudicio propͥe tatis. Sed ẜm hoc uidet̉ ꝙ fecerūt ſibi p̄iudicium circa fructus ꝑceptos et poſt litis cōteſta. ſu per ꝓprietate ſi mo nachi poſtea obti neant in iudicio ꝓ prietatis. io. m ¶ Um cauſā. in ꝑſonas. Sꝫ cū exce ptō que opponitur in ꝑſonas teſtiū de beat reſeruari in tē pus diſputationis poſt publicationeꝫ teſtiū. ut. sͣ. e. p̄ſentiū. quare papa dic̄ ꝙ ſtatiꝫ hoc faciāt iō fecit ne differat̉ negociū qꝛ p̄ſūptio erat ꝯͣ fauentiū. ne cā ꝓtra hēdi negociū obijcerēt in ꝑſonas teſtiū poſt publicationē: vn̄ papa uoluit ſuꝑ hoc ꝓuidere. ⁊ iō nō fuerūt admiſſi ad hͦ. sͣ. de ꝓba. licꝫ. in caſu tn̄ ſtatiꝫ admittit̉ ad ꝓbandū. vnde cū dr̄ ꝙ ille ſit odioſus ex crimīali cā ſtatiꝫ dꝫ hoc ꝓbare. C. de teſti. aut̓. ſi dicat̉. Si ex le ui cā uel pecūiaria odioſus dr̄ recipiat̉ eius dictū: ⁊ in tēpus diſpi tatōis reſeruet̉ huiuſmodi queſtio: ut ibidē dr̄. ⁊ in aut̉. e. ti.§. ſi v̓o col. vii. Itē ⁊ ī alio cāu cū obijcit̉ teſti ꝙ ſit ſeruꝰ ſi dicat ſe libeꝝ no dꝫ admitti niſi pͥꝰ oſtēdat chartā ſue māumiſſiōis. C. e. ti. aut̓. ſi te ſtis ẜuil̓. ar. ꝯͣ. ꝙ ſtatī dēat audiri ꝗ obiicit c̓mē teſti. sͣ. e. ex ꝑte ade. n ¶ Procures. ſigillatī ꝑ ſe. alias nō ualerēt eoꝝ dicta. jͣ. c. venerabilis ⁊. jͣ. de accu. īꝗſitōis.§. i. ⁊ sͣ. d̓. elec. qꝛ ꝓpt̓. ar. C. de teſti. nullu. b o ¶ Circūſtantiis. alias nō ꝑuenit̉ ad ueritatē. xxiii. q. viii. occidit an̄.ſ. lucri gratia uel inimiciciarū teſtificent̉: ⁊ de alijs circūſtatiis de quibus tradit̉. ff. e. l. iii. ⁊. iiii. q. iii.§. ſi teſtes. b. p ¶ De cāis. cāꝫ.n. ſcīe dꝫ q̄rere iudex quā ſi nō reddiderit nō uale bit dictū teſtis. iiii. q. iii.§. ſolē. ⁊. xxiiii. q. iii. ſi hēs. ⁊ ī aut̓. d̓ teſti.§. ⁊ licꝫ dudū. col. vii. Si v̓o iudex nō queſierit ⁊ teſtes ſimplicit̓ dixe rint ſe. ſcire: ualebit. jͣ. de re iudi. ſicut. ubi de hoc. ⁊. ff. de no. ope. nūci. de pupillo.§. qui nunciat. in fi. a ¶ Perſonis. ipſoꝝ teſtiū. an etiā ſint honeſti. iiii. q. iii.§. ii. Sꝫ nū quid teſtis tenet̉ reſpōdere an ſit criminoſus ꝑiurus uel talis ꝗ no poſſit teſtificari? ⁊ uidet̉ ꝙ ſic. qꝛ iſte ſūt circūſtātie de quibꝰ qͣrit ff. e. l. iii. ⁊. iiii. q. iii.§. ſi teſtes. ⁊ qꝛ teſtis ī cā crimīali ⁊ ordinādus eꝗꝑant̉. ii. q. vii. ipſi apoſtoli. ⁊. c. teſtes. ſꝫ ordinādꝰ tenet̉ dicē cri mē. ſuū. l. di. ex penitētibꝰ. ⁊. xxiiii. di. c. ul. op. ar. jͣ. de exce. deniqꝫ. torio intētarūtᵇ: ⁊ īfra. Unde in cā poſſeſſionis quā mōiales petebāt ea rationeᵉ: ꝙ ille quibus ipſe ſuc ceſſerant: inde fuerintuiolēter eie cte: teſtes fuerunt ab utraqꝫ parte ꝓducti eouſqꝫ ꝓceſſum ut publica tio iam fieri deberet̉: ⁊ īfra. Mā damus quatenꝰ ſi uobis cōſtiterit abbatem ⁊ monachos quartā pro ductionem teſtium cum iuris ſolē nitateᶜ ſuper poſſeſſorio petiuiſſe: ⁊ ꝓpter hoc infra decem dies poſt interlocutoriam ſententiam appel laſſe: niſi forte iudices quarta pro ductiōem negauerint pro eo ꝙ uo luerint effrenatamᵍ multitudinem teſtiū refrenare: uos ad quartā ꝓ ductiōeꝫ adhibita ſolēnitate legali admitatis eoſdē: ipſos ſi ī ꝓbatōe defecerīt in expēſis legitimis ꝯdē nātes. Et niſi adeo ſit in petitorio iam ꝓceſſum: ut plene poſſit de ꝓ prietate liquere: uos cām poſſeſſi onis: ad quam de iuris beneficio abbatiſſa ⁊ mōiales habuere recur ſum: primitꝰ terminetis: in cā pro prietatis poſtmodū ꝓceſſuri: alio quin queſtōnem terminetis ſimul utrāqꝫ. ¶ Dē epō placētino. Um cām que inter archiepiſ copum rauen̄. ac commune fauen̄. ⁊ infra. Quia v̓o utriqꝫ par ti nimis exiſteret oneroſum: ut te ſtes producerent coraꝫ nobis: mā damus quatenus recipias teſtes quos utraqꝫ pars taꝫ ſuper princi pali negocio quā in perſonas te ſtium duxerit producēdos: ac eos diligenter examinare procuresⁿ ⁊ de ſingulis circunſtantijsº pruden ter īquirēs de cāisʸ uidelicꝫ ꝑſōis

Eꝫ cōtrariū nō īuenit̉ ergo ſtabimꝰⁱ egibꝰ predictis. qd̓ eniꝫⁿ̓ nō mu tat: quare ſtare ꝓhibet̉. C. de teſtame. ſancimus. Sed ꝯͣ videtur: ꝙ non teneat̉. reſpondere. qꝛ nemo tenet̉ ꝓdere ſe. de pe. di. i. non tibi dico. Hec auctoritas loquit̉ de eo qui ī iudicio aīe cōfitetur: et ille non tenet̉ crimen ſuum occultum publice cōfiteri. Quid ergo dicemus: ſatis pōt dici ꝙ dꝫ reſpōder̉ ſaltē ad ea de quibꝰ tradit̉. iiii. q. iii.§. ſi teſtes. ⁊. ff. e. ti. l. iii. ⁊. op. ar. jͣ. de accu. ī quiſitionis.§. i. Si de alijs interrogēt̉ nō tenent̉ reſpōdē̓: ſed de conſuetudīe non interrogāt̉. Et ſatis videt̉ honeſtū ꝙ nō interrogetur: niſi de his de quibꝰ fit mentio ī. ll. predi ctis: qꝛ talia nō ſunt ampliāda: ſꝫ reſtrin genda. Preterea teſtes debēt cognoſce re litigātiū ꝑſonas a quibus ⁊ ꝯ quos īducunt̉: quādo agi tur de cōtractibus: aliter nō videtur ꝗ poſſint ꝯgrue teſti ficari. ar. in aut̉. eo. ti.§. i. coll. viii. ⁊ in aūt. de inſtru. cau. circa pͥn.§. ſi ꝗs igi tur. C. de iur. deli. ſancimus.§. ſin aūt dubiuſ. ī fi. Et ſi du bitetur: an teſtes co gnoſcāt cōtrahētes vel litigāteſ: exhibē di ſūt ipſis teſtibus ut eos cognoſcāt: ⁊ ī eadeꝫ forma ī qua eē conſueuerunt: qꝛ mutata forma ⁊ ſub ſtātia qͣſi mutata vi detur. ff. de exhi. iu lianuſ.§. ſꝫ ⁊ ſi quis Iſtud frequēter fit: precipue vbi factuꝫ ſuſpectum preſumi tur. b b ¶ De loco. exēplo danielis. c ¶ Tempore. quia ſi diuerſi ſunt ſiue ī loco ſiue in tempore: nō valet eorum dictum. iii. q. ix. nihilominus. nec intellige de tē pore.i. de qualitate tꝑis niſi eēt ſuſpectus teſtis. vel ex tꝑe.i. ex mo ra. ⁊ ex hoc ēt reddit̉ teſtimoniū ſuſpectū. iiii. q. iii.§. itē ī teſtibꝰ cō ſiderandū eſt. Cum.n. teſtis preſumit̉ ſuſpectꝰ: quibuſcunqꝫ mo dis pōt inquirenda ē veritaſ. ar. xxx. q. v. iudicātē. ⁊. xxxv. q. ix. gra ue. ⁊. C. de edē. is apud quē. in fi. Iudex ergo diſcretus ī omnibꝰ Iſtis ⁊ alijs ꝑ que poſſit veritas melius perſcrutari dꝫ interrogare. aliter.n. ad veritatē nō poſſumus peruenire. xxiii. q. viii. occidit. t. d ¶ Teſtes autem. ⁊ cetera. Clauſula non reſpicit omnia ſuperiora: qꝛ teſtes illi qui inducuntur ſuper criminibus nō compellunt̉. jͣ. ti. proxi. dilectorum. vbi de hoc. e ¶ Compellas per excōicationē. sͣ. e. tā lr̄is. ⁊ hoc bene pōt. qꝛ pre ſtat impedimētum cauſe: ⁊ qꝛ iuriſdictio ad oīa extendit: ſine quibꝰ ca expedire nō pōt. sͣ. de offi. delega. preterea. ⁊. c. prudentiā.§. ſex fa. ad fi. ⁊. c. i. ⁊. c. ſuſpitionis. ⁊ sͣ. e. tā lr̄is. ⁊. ff. de iur. om. iudi. l. ii. Et ſi nullo modo poteſt compelli: ⁊ ita teſtes non poſſunt inde dicere veritatē: quid erit? videt̉ ꝙ debet haberi ꝓ producto ac ſi de poſuiſſet ꝯͣ illum qui facit illum īpediri: vel conſentit. qꝛ ſi vellet ꝓ hibere: ne taliter impediretur: bene poſſet. jͣ. eo. conſtitutis. ⁊. arg iii. q. vii.§. tria. verſi. ſi quis autem. argu. contra.i. queſtione. iiii. quia preſulatus. f ¶ Effrenatam. ſic ſupra. eod̓. c. proximo. et. ff. de teſti. l. i. in fi. Et ſic vltra. x. dicitur eſſe effrenata multitudo. ſic infra de cleri. excommuni. mini. latores. Sed hoc potius conſideratur ſecundū magnitudinem cauſe ⁊ perſonaruꝫ qualitatem. nā quādoqꝫ. xxiii. milia dicuntur pauci. xlv. di. diſciplina. locoᵇ tēporeᶜ viſu auditu ſciētia cru delitate fama ⁊ certitudīe cūcta ple ne ꝯſcribas ⁊ īfra. Teſtesq autē ⁊c̄. Quod ſi forte fauētini uel alij eos quos dictꝰ archiepūs ad ꝑhibēdū teſtīoniū v̓itati duxerit ꝓducēdos preſūpſerit impedire: tu ipſos ab huiuſmodi preſūptiōe ceſſare ꝯpel lasᵉ. ¶ Uolētes autē effrenatam multitudinē teſtiū refrenari uolumus ut hincīde quadragenarium numerū teſtiū excedere non ꝑmit tas: ita uidelicet ut ſi fauēt: teſtium depoſitiones ratas habere uolu erintᵍ: que a ferrari. epō ⁊ abbate pompon̄. recepte fuerit: teſtes ipſi cōputent̉ in nūero prelibato: alio quī cū atteſtatiōes ipſe ſint clauſe: idē teſtes ſi neceſſe fuerit iterato ꝓ ducant̉. ¶Dē de nouo fonte ⁊ caſedei abbatibus. Eniens ad ap. ſe. c. archicli r̄mon̄. humiliter ſupplicauit ut ſentētiā ſuꝑ decanatu claremon̄. eccleſie pro eo latā que iam fuerat in ꝑte executiōi mādata: faceremꝰ in totū executiōi mādari. Cū autē ꝓcuratores capituli claremon̄. ī nr̄a preſētia ꝓpoſuerīt ſn̄iaꝫ illā cō tra iuſtitiā ⁊ poſt ap. ad nos īterpo ſitā ꝓmulgatā: ⁊ īfra. Et idē archi. ipſos tā quā ꝓcuratores admittere noluerit: uel dictiſ eoꝝ aliquatenꝰ rn̄dere. p. ſubdi. nr̄ ſe ipſi oppoſu it ex aduerſo. aſſerēs canonice ſe ī decanatu claremon̄. electū: ꝓpter quod dictꝰ archidia. ī ſua petitiōe nō erat aliquatenꝰ audiēdus: quia decanatꝰ ipſe non ad illū ſed ad ſe potius ꝑtinebat: ⁊ infra. Cū igit̉ ſuꝑ his aliquādiu diſceptaſſēt: iter locuti fuimꝰ ut dictus. p. ſi poſſet ī g ¶ Uoluerint. hec littera pōt intelligi ẜm diſtinctionē illius. l. C. e. ti. l. ulti. jͣ. e. preſentata. uel dic ut dicebat io. ⁊ lau. ꝙ ꝙͣdiu atteſtatōes ſunt clauſe poſ ſunt adhuc iidē teſtes iterato induci ut addāt qꝛ forte tunc nō habebant oīa in memoria. in aut̄. eo. ti.§. qꝛ v̓o multi. ⁊. ar. ff. de queſti. repeti. uel ut corrigant errorē ſuū. Sed illud non credo qꝛ hoc debent facere incōtinēti ⁊ non ex īteruallo. jͣ. ti. ꝓx. preterea in fi. ⁊ ar. ad hoc. xxxv. q. vi. de parētela. in v̓. diſcordaſſe. Sed ſi quis teſtis ſecundo inductus dicat contrarium eius qd̓ primo dixit: tunc dictū ſuū nō ualꝫ nec credit̉ ei. arg. jͣ. e. cū in tua. jͣ. de appel. ſollicitudineꝫ. in fi. niſi forte ita eſſet ꝙ prime atteſtatōes non ualuiſſent puta ab eo recepte. qui nullā habebat iuriſdictionē: uel potius quia ꝓ non ſcriptis debēt haberi nec debuit publicari: ſed po tius incidi. ber. h¶Eniens. de hac mate ria loquit̉. jͣ. de appel. conſtitutus. i ¶ Appellationē. bene allega bant iſti ꝓcuratores: ſi hoc ꝓbare poſſent.ſ. ꝙ cōtra iu ſticiā: qꝛ executio ꝑ hoc ſuſpē dit̉: ſic ſi obiiciat̉ queſtio fal ſi. C. ſi ex fal. inſtru. l. ul. lau. k ¶ Noluerit. quia dicebat ꝙ erat cōſtituti ꝓcuratores ab excōicatis: ut patet in inte gra. in fi. l ¶ Audiendus. ſentētia lata inter me ⁊ te non eſt executioni mādanda ſi ius alterius ꝑtis ledit̉. jͣ. de re iudi. cū ſuꝑ ⁊ sͣ. de offi. dele. ſuꝑ eo. ⁊. ff. de ap. a ſentētia. lau. m ¶ Incōtinēti. No. ſentētiā executōi mandandā niſi ſta tim ꝓbet̉ exceptio. sͣ. d̓ reſti. ſpō. litteras. C. de cōpēſa. l. ulti. in fi. ⁊. C. de ordi. cog. l. fi.§. ulti. ſi. jͣ. de re iudi. cum ſuper. n ¶ Fundaret. qd̓ debet audri ꝯtra illā ſnīaꝫ que lata erat pro archidia. o ¶ In articulo. ad quē ꝓban dū fuit admiſſus.ſ. ꝙ ſua intererat. p ¶ Uellet. qꝛ ad hoc cogi nō poterat cū ob aliud ꝓbandū fuiſſent inducti. jͣ. e. cum cāꝫ que. ⁊. ar. sͣ. e. conſtitutus.jͣ. eo. cum in tua. ex conſenſu tamen ualuiſſent. ar. C. e. ti. l. ulti. q ¶ Pars. ſed quare neceſſe habet iſte. p. cōtra ſnīaꝫ illaꝫ inducere teſtes cuꝫ illa ſnīa ei nō debeat obeſſe: qꝛ res inter alios ac ta alijs obeſſe non debet jͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. ⁊. jͣ. de re iudi. ti. pe. in prin. Rn̄de: qꝛ de hoc age bat̉ an ſnīa ei p̄iudicaſſet qui ſciebat rē ad ſe ꝑtinentē tractari: qꝛ ſi primo ſibi actio eius rei cōpetebat ⁊ ꝑmiſit ſequentē agere p̄iudiciū ſibi fecit. jͣ. d̓ re iudi. c. pe. ff. de re iudi. ſepe. qꝛ hoc ipſo tacite renunciare uidet̉ iuri ſuo. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore. qꝛ ꝙͣcito ſciuit cām illā tractari ſtatim debuit ꝯtradicere ⁊ ſe opponere. qd̓ cū nō fecerit p̄ſumit̉ cōſentire. ar. sͣ. de offi. dele. cū olim. ⁊. liiii. di. ſi ſeruus. ⁊. jͣ. qui ma. accu. poſ. inſuꝑ. ſecus ſi neſciuiſſet cām agi. ar. ff. de accu. ſi cui.§. idem. Preterea ad hoc ijdem uel alij teſtes ſu per hoc ſunt admittēdi: ⁊ ita ſuꝑ eodē articulo ⁊ inter eaſdē ꝑſonas teſtibus publicatis iidē uel alij teſtes iterū recipiunt̉. Unde cōtra. sͣ. e. fraternitatis. cū ſuis cōcordā. Sed iā ſolutū eſt qꝛ illud cōtingit ꝓpter diuerſū moduꝫ agē di. jͣ. e. cū in tua. ⁊. c. cū cauſaꝫ que. Sꝫ ſi illi etiā qui primo inducti fuerūt co trariū dicūt in ſecūdo iudicio: quid erit? non credo ualere dictū eoꝝ. lꝫ aliud ſit iudiciū: ⁊ alius modus agendi. jͣ. eo. cum in tua. ⁊. jͣ. de p̄ſump. litteras. sͣ. de proba. per tuas. ber. a ¶ Canonicos. que enī in capitulo fiunt ꝑ alios probari non poſſunt cū alij ad capitulū non uocent̉. ſic ⁊ que domi fiunt per alios nō de facili explorāt̉. C. de repu. conſenſu.§. ſuꝑ plagis. C. de queſti. interrogari. ff. ad ſille. ſi ꝗs in graui.§. ſi pupillus. ⁊.§. ſe. ⁊. l. iii.§. ſi vir aut vxor. licet alias apud domeſticos facile quid cōfingat̉. C. de dona. datam. ar. cōtra. sͣ. eo. in litteris. Itē cōtinētiᵐ ſuam intentionē fūdaret qui cū ſuꝑ hoc teſtes ⁊ inſtrumēta ꝓduxerit: īterloquēdo ꝓnūciamꝰ ꝙ ſua intererat: ut ſe poſſet oppo nere archi. memorato. Lite igitur inter eos tam ſuꝑ electiōe qua ſuꝑ ſētētia cōteſtata queſitū fuit ab ipſo archidia. utrū atteſtationes prius exhibitas in articuloª ſupradicio in hoc iudicio uelletᵖ admittere: qui reſpōdit: ꝙ uellet dūmodo poſſet obijcere tā in ꝑſonas teſtiū quā in dicta. Quo audito parsq aduerſa reſpondit ꝙ atteſtationibꝰ illis ī hoc iudicio vti nolebat: cum non ſuper prīcipali negocio: ſed ſuper articulo incidenti fuiſſent lite non cōteſtata recepte. unde ſuper toto negocio alios uolebat teſtes pro ducere uel eoſdē. Parſ aūt reſpō dit aduerſa ꝙ cū teſtes illi tā ſuper ſententia qua ſuꝑ electiōe dixiſſent ⁊ eoruꝫ atteſtationes fuiſſent in iu dicio publicate: nō licebat eidem poſtquā teſtificata didicerat ſuper eiſdē articulis alios teſtes ꝓduce re: preſertim cū in hoc iudicio atte ſtatiōibus illis uſus fuiſſet ſubdia. prelibatꝰ. ¶ Nos igit̉ iuſticia pro nūciauimꝰ exigente: ꝙ teſtes eēt recipiēdi ſuꝑ toto negocio: quos utraqꝫ ꝑs duceret producendos. Quocirca mādamꝰ quatenꝰ rece ptis teſtibꝰ ⁊ rōnibꝰ partiū intelle ctis cām ipſam tā ſuper principali quā etiā incidēti fine canonico ter minetis. Quia v̓o que in capitulo agūt̉: n̄ facile pn̄t: niſi ꝑ canōicos ipſos ꝓbari uolumꝰ ut ad cautelā abſoluatis eoſdē: ut uocati ad teſti moniū libere ualeāt ꝓ utraqꝫ ꝑte teſtari. ¶ Dē biſuntino archiepō.

ſuꝑ contractu inito cū capitulo ſuo: nec debeat ideo perdere beneficiū ſuuꝫ: quia hoc facit cōpulſus. ff. de bo. libe. qui cū maior.§. pe. ſecus eſſet ſi aſſumeret̉ ad officiū ut in aduocatiōe uel ꝓcuratōne qꝛ tunc ꝑdere debet beneficiū ſuū. sͣ. de poſtu. culti. hic ideo abſoluūt̉ ad cautelā ut poſſint teſtificari. quia dicebat̉ ꝙ erant excōicati poſt appellationē: alias nullus abſoluitur ad cautelā. Nec intelligas ꝙ ꝗli bet excōicatus uocatus ad te ſtimoniuꝫ debeat abſolui. ⁊ hic ideo abſoluunt̉ ad caute lā qꝛ non poterāt ꝓbari per alios ꝙͣ per illos de capitulo ut littera dicit. Dis cōnibus iuramē ti. ſed cū iuramēto be ne: alias quatūcūqꝫ religioſ ſit aliquis in p̄iudiciū alteriꝰ non eſt ei credendū. jͣ. eo. nu per. ⁊ ſic tam monachi ꝙͣ alij clerici poſſūt ferre ꝓ eccleſia ſua teſtimoniū sͣ. eo. inſuꝑ. ⁊ c. cum nuncius. ⁊. jͣ. de iure iurā. ⁊ ſi xp̄s. in fi. ⁊. xiiii. q. ii. ſuꝑ prudentiā. c ¶ Remittat̉. ⁊ ſic pꝫ ꝙ iura mentū teſtis pōt remitti. ⁊ hͦ ideo qꝛ uerbo aduerſarii poſ ſum totū ius meū relinquere ut. C. de fideicō. l. ulti. Sed uidetur ꝙ non poſſit remitti quia introductuꝫ eſt ut ueritas detegat̉ ⁊ ut religio iudi cātis non cōueniat̉: ⁊ ſic ui det̉ ꝙ in fauorē iudicantis: ergo ꝑtes non poſſunt illud ſibi remittere. So. iuramētū illud iudicis auctoritate remittit̉: ⁊ iſtud iuramentū princi paliter in fauore: ꝑtis preſtat̉ unde poſſunt illud ſibi remittere ꝑtes. Sed nūquid iuramentū iſtud pōt remitti in cā criminali de cōſenſu partiū: dico ꝙ nō: qꝛ nec eoꝝ con feſſioni ſtat̉ in cauſa matrimoniali etiā ſi fama conſentiat ſiue rumor. ⁊ hoc ideo ne colluderēt adinuicē cōtra matrimoniū. jͣ. de eo qui cogno. cōſan. vx. ſue. ſuper eo. ſed in cōiungēdo uidet̉ ꝙ poſſit remitti qꝛ ibi credit̉ cōfitenti: dūmodo non ſit in alterius matrimonii p̄iudiciū. jͣ. de clādeſti. deſpon. c. ii. Sed quid dices de iuramēto calūnie an poſſit remitti a parte parti: uidet̉ ꝙ non: quia nec cōſuetudo ualet de ipſo non preſtādo. sͣ. de iura. calū. ceteruꝫ. ⁊ uidet̉ expreſſū. C. de iura. calū. l. ii.§. ſed quia ueremur. ſed eadē rōne qua iuramentū teſti remittit̉: qꝛ in fauorē partiū preſtat̉ ut ueritas eliciat̉ ⁊ non occultet̉. xiiii. q. ii. ꝙͣꝙͣ poteſt iuramentū calūnie remitti qꝛ illud preſtat̉ in fa uorē partiū ne calūnioſe aliquid fiet ⁊ ut ueritatē uel ſaltē ẜm ꝙ eſtimat con fiteat̉. C. d̓ iura. calū. l. ii.§. ſin autē. ad fi. Dicūt quidā ut io. ⁊. b. ⁊ alii ſequa ces ꝙ iuramentū iſtud de calūnia expreſſe remitti nō pōt: ſed tacite bene re mitti pōt: nec ſnīa ꝓpter hoc caſſaret. ar. ff. de ꝓcu. filiuſfa.§. ueterani. ⁊. C. eo. ti. ita demū. ubi exceptio ꝓcuratoria ꝯͣ militē expreſſe remitti non pōt: ta cite v̓o bene pōt. ff. de iureiur. l. iuſiurandū.§. qui iuſiur. ſicut aliqn̄ tacita ꝓ hibitio plus operat̉ ꝙͣ exp̄ſſa. ar. ff. de ſolu. vero ꝓcuratori.§. alia. ⁊. l. ſi quis ſtipulatus in melle.§. i. alii dicunt ut. m. ⁊ eius ſequaces ꝙ non poteſt nec ta cite nec expreſſe cū non tantū in fauorē partiū: ſed ꝓ cōi utilitate introductū eſt: ut dicit lex ꝙ ex diſſimulatōne remitti non poteſt. C. de iura. calū. l. ii.§ ſed quia ueremur. b. A Ilecto filio. litis cōteſtationē. ꝓteſtādo ꝙ ꝑ illa uerba non intendebat 4 Nlitē conteſtari. sͣ. de ordi. cogni. cū dilectus. e ¶ Unicū. Sed nūquid eſſet idē ſi haberet duos p̄ter iſtū? uidet̉ ꝙ nō quia duo teſtes ſufficiūt.s. e. licet. ⁊. jͣ. de teſta. relatū. ⁊. iiii. q. iii.§. itē ubi numerꝰ ⁊.ii. q. iiii.§. i. adhuc credo ꝙ remoueri debeat a iudicio: ⁊ p̄cipue ſi illi duo ſint viles: ⁊ qꝛ teſtes non habēt oīa in memoria ſemꝑ: ⁊ ſic ueritas occultaret̉ ⁊ ꝓbatōis copia totaliter deperiret. ar. op. sͣ. ut li. non ꝯte. quoniā. i. ℟n̄. et curare debēt magiſtratus ut etiā ſalua ſit reꝝ ꝓbatio. ff. eo. ti. curent. ⁊ ar. in aut. e. ti. ul. colū. col. vii. et. ff. ad. l. aquil. in lege. Si autē plures haberet non deberēt remoueri: qꝛ ubi aliquis habet ſufficiētes teſtes alij non cōpelluntur sͣ. e. ti. c. de teſtibus. in fi. Sꝫ nūquid eſſet idē in cauſa criminali? uidet̉ ꝙ nō quia in criminali non cōpellunt̉ teſtes. jͣ. ti. ꝓxi. dilectoꝝ. adhuc credo ꝙ ſit remouendus. non ob. eo ꝙ non poteſt cōpelli quia precibus induci poſſet ut teſtificaret̉: ſed ſi oīno nollet teſtificari nō deberet remoueri etiā in cā ciuili: ſi iudex uellet iurare ꝙ nil ſcit de cā illa non debet remoueri. Idē credo tenē dū ſi aliquis in fraudē ꝓcuret ut cauſa talibus cōmittat̉ lꝫ haberet alios plu res qꝛ fraus ei prodeſſe non debet. ar. op. jͣ. de ſimo. nobis. ⁊. c. ſicut. et. sͣ. de reſcrip. ſuper litteris. f ¶ Excluſo. hoc habꝫ locū qn̄ clauſula illa: ꝙ ſi non oēs ⁊cͣ. ponit̉. g ¶ Recuſaſtis. et male. quia etiā pretor teſtimoniū dicere debet. iiii. q. iii.§. item in criminali. v̓. ſi res exigit. nec enī artanda eſt copia probationū. ff. de incen. rui. naufra. l. ne quid.§. de his. Sed quid ſi impetres illum in iudiceꝫ qui uolebat eſſe aduocatus meus in illa cauſa ob hoc non remouetur cum alium poſſim habere aduocatum: niſi hoc dolo feceris: ut mihi ſubtraheres copiam aduocati periti. argu. jͣ. eo. conſtitutis. et. iii. q. vii. ſi quis auteꝫ. Uis qōnibꝰ: ⁊ infra. Mona chi uero de ſuis fratribus ac cōuerſis teſtes in cāis ꝓprijs ꝓdu cere abſqꝫ iuramēti exhibitiōe nō poſſūt: niſi forte a parte remittat̉ ¶ Dem attreba aduerſa. ten̄. epiſcopo ⁊ dedim. ⁊ urſicāpabbatibus Ilecto filio arien̄. prepoſito nobis īnotuit exponēte: ꝙ cū cauſam que inter ipſū ⁊ cōmitiſſam flandren. ſuꝑ donatiōe. vi. prebē darū ſacerdotaliū agitatur: uobis epiſcope ac abbas dedimen̄. ⁊ at trebaten̄. decano duximꝰ cōmittē da: idem prepoſitus citra litis con teſtaº. ꝓpoſuit: ꝙ teſtīoniū decani neceſſariuꝫ erat ſibi in cā predicta cū de iure ſuo nō niſi ꝑ ipſū ⁊ aliuꝫ vnicūᵉ tantū teſtē facere fidē poſſet. vnde poſtulauit: ut in cauſa ipſa eo ꝓcederet̉ excluſo: uel ſuꝑſederet̉ in negocio quouſqꝫ ſubſtitueremꝰ Sed ſi ei reuelaui ſecreta cauſe mee. non ſufficit ad remouendum eum: quia non debet iudicare ẜm conſcientiā: ſed ẜm allegata. iij. q. vii. iudicet. Sed quid erit ſi iudex iſte de quo querit̉ cōmittat ſta tim vices ſuas alij nihil ſibi retinēdo: nūquid tꝫ talis cōmiſſio? ⁊ ſi tenet: nūquid pōt iſte eē teſtis corā illo? dixit ioānes ꝙ nō pōt corā eo ferre teſtimoniū qꝛ fungit̉ vice eiꝰ. delegauit. ⁊ idē ē iu dicare ꝑ aliuꝫ qd̓ ꝑ ſe. ar. sͣ. de offi. d̓le. corā. ⁊ licet mō non ſit iudex: ſufficit or fuit ut nō poſſit eſſe teſtis.ii. q. vi. ſtatuē dū eſt. Satis hone ſtum putarem: ⁊ ꝙ poſſit ꝯmittere ⁊ ꝙ poſſit eē teſtis cora illo. ⁊. c. illud ſtatuē dū loquit̉ de iudice qui cognouit de cā: ⁊ hoc pōt dici ꝑ decre. iſtam. qꝛ iſte iu dex fuit: ⁊ tamē admittit̉ ad teſtimoni um: īmo ꝓpter hoc remouet. Et ſi ordi narius peteret̉ ī teſtē corā officiali ſuo nūquid deberet te ſtificai? credo ꝙ ſic ſi neceſſitas immi neret. h ¶ Teſtis defectū. ⁊ ſic eo remoto poterit ferre teſtimoniū ī cā. Sed nunquid aduerſarius poterit obij cere ī ꝑſonā iſtius decani ut a teſtimonio ipſū repellat? nō: cum ip̄ꝫ approbauerit ī iudicē eū eligēdo: ſꝫ ī dicta bene poterit hoc obiiceiiii. q. iii.§. ſi quis teſtibꝰ. iii. q. iii.§. offerat̉. ⁊. xxx. q. v. horrēdus. i ¶ Subrogandū: Cū vnus iudex alij ſubrogat̉ totum tēpus hꝫ qd̓ alij conceſſum fuerat. ff. de iudi. ſi iudex. ⁊ hoc cū res eſt ītegra. Si vero nō eſt ītegra: tunc ſi eſt delegatus hꝫ reſiduum tēpus: ſi ordi narius nō minus anno. ff. de iudi. edictū. C. de iudi. properanduꝫ §. ſin autē in medio. io. k ¶ Relaxata. de facto quatenꝰ de facto ꝓceſſit. ii. q. vi. arguta. ar. jͣ. de ap. ad p̄ſentiā. ⁊ sͣ. de offi. ordi. c. pe. qꝛ excōicatio uel appellatio fuit legitima ⁊ ſuſpenſio nulla. jͣ. de ſen. excon. per tuas. sͣ. de offi. ordi. c. penultimo. ¶Ignificauit. deperire. ar. ꝙ futuris caſibus prudenter debe mus occurrere. ſic. sͣ. ut lite nō ꝯteſta. quoniā.i. rn̄ſo. ⁊ sͣ. e. ſi qui teſtiū. ⁊. jͣ. e. albericus. ⁊. jͣ. de confir. vti. uel inuti. cū dilecti. ⁊ ff. loca. ſi quis domū. ad fi. ff. ad. l. acquil. ī. l. acquilia. ff. de vſufruc. l. i. in fi. ⁊. C. de vſur. pupil. l. vlt. ff. d̓ furt̉. qui tabulas. ⁊. l. qui vas. ⁊. xxiii. di. ī nomine domini. ⁊ sͣ. de electio. licet. ⁊ inſtr̄a oīa ꝓpter hoc fiunt.i. q. vii. ſaluberrimum. m ¶ Idoneos. inter hāc receptionem teſtium ⁊ illā que ſit cuꝫ time tur de morte teſtium vel abſentia diuturna. sͣ. ut lite non conteſta. quoniam.i. reſponſo. multiplex eſt differentia. Hic enim recipiunt̉ omnes teſtes indifferenter tam iuuenes quam ſenes. ſed in caſu il lo non recipiuntur: niſi illi tantum de quorum morte timetur: puta qꝛ ſunt ſenes vel infirmi de quorum abſentia diuturna timetur: ut ibi dicitur. item hic ſtatim publicantur ad perpetuam rei memoria ibi nō publicantur: ſed conſignantur. illi non valent poſt annum: ni ſi infra annū vel agat uel denūciet illi perſone ꝯͣ quam īducti ſunt ut ibi dr̄. iſti perpetuo valebunt tanꝙͣ autenticum inſtr̄m: quoꝝ di cta ſunt redacta in publica monumenta. C. de re iudi. geſta. Iten contra illos poteſt obiici in perſonas: ſed contra iſtos non: ſi appe reat inſtr̄m denunciationis: ut dicit vin. ſed hoc non eſt veruꝫ. Itē hͦ producuntur vbi non mouetur nec timetur lis in pn̄ti: ibi ſecus Et no. ꝙ hͦ publicatio videtur habere locum etiam tantum in defe ſione ſiue exceptione: non autem in actione: nec eſt contrarium. ff. ad. l. acquil. in. l. acquilia. quia iſti teſtes conſignantur: ſic intelligit dominus azo legem illam. īmo dico idem in actione quandoqꝫ pel eandem. l. ff. ad. l. acquil. ī. l. acquilia. ibi publicantur ⁊ ſnīa fertur. ſed cōdēnationis exactio competit tantū: cū extiterit ꝯditio: ut ibi dicitur ſupra. ut li. non conte. quoniam.i. reſponſo. in autē. eo. ti.§. ⁊ hoc verum eſt col. vii. ſed in his duabus concor. conſignantur. ⁊ in aut̄. predicta vbi dicit. publicantur.i. publica manu tranſcribun tur: ut loquatur ante li. conteſta. cum illa decre. quoniam ſecunduꝫ vnum modum legendi. Si vis intelligere aut̓. loqui in caſu decre. huiuſmodi: tunc proprie ſedet. publicantur.i. ī publica monumēta reducuntur: ut ibi dicitur. vin. n ¶ Bonumēta. hec eſt bona prouiſio ad cautelam futuroꝝ: ut ſic aliū loco eius. uos autē petitioneꝫ eius admittere recuſaſtisᵍ: quini mo poſt ap. a prebēdarū ipſaꝝ do natione ſuſpēdiſtis eūdē. Ne igit̉ ob teſtisʰ defectū eiꝰ iuſticia ualeat deꝑire: te abbas urſicāpi. loco ipſi us duximꝰ ſubrogandūᵗ: mandes quatenus ſi eſt ita: ſuſpēſiōe prepo ſiti relaxataᵏ in cā iuxta prioris mā dati tenorē ratione preuia ꝓceda tis. ¶ Dem iudici ſabiū. Ignificauit nobis preſbyter ſācti.n. ſabin. dioc̄. ꝙ fūdato res eiuſdē eccleſie liberā eā eē uo lētes fūdatiōis tꝑe ſe in ea nihil iu ris retinere dixerūt. vnde timens ne ꝓceſſu tꝑis ꝓbatiōis copia uale at deperire: ꝓuideri ſuꝑ hoc idē preſbyt̉ poſtulauit. Quocirca mā damꝰ: quatenus teſtes idoneosꝰ quos ipſe ſuꝑ hoc duxerit ꝓducen dos: examīes diligent̉: ⁊ eoꝝ dc̄a ī publico r̄digi facias monumēta.

redigant̉ teſtes in publicā formā ⁊ aliud cōſiliū poterat habere ec cleſia iſta cōtra patronos ut faciāt ei chartā libertatis ſicut agitur ꝓ apocha facienda. C. de fi. inſtru. plures. Apocha ſit dantis antipocha recipientis ſic ⁊ libertꝰ agit cōtra patronū ut faciat ei char tā manumiſſionis. C. de libe. cā. ſicut data. aget ergo eccleſia officio iudiciſ: ẜꝫ leges agerēt cōditōe ex il la lege ſicut datam ⁊. ff. de condi. ex le ge. l. vna. vin. o ¶ Denunciando. Ar. ꝙ non ualet re cepto teſtiū niſi de nūciatio de hoc ēt facta ſit ꝑti aduerſe. sͣ. e. in noīe dn̄i. jͣ. de fideiuſ. cōſtitu tus. ⁊ sͣ. ut li. nō cō teſta. quoniā. ⁊. iii. q. ix. charte. qd̓ eſt uerū. Itē ar. ꝙ fa cta denūciatōe ſiue ueniat ad uidendū teſtes ſiue nō ualet receptio teſtiū. sͣ. e. ti. in noīe dn̄i. ⁊ de hac denūciatōe fie ri debet publicū in ſtrumentū: ut ſi du bitaret̉ de denūcia tione: forſitan quia ſi negaretur ab ad uerſario: ꝓbaretur per inſtrumentū Um cā que tempore. tē pus eniꝫ ꝯtractus inſpiciendū eſt. jͣ. d̓ emp. ⁊ uen. cū dilecti. C. d̓ reſcin. uē. ſi uoluntate. in fi. ⁊ ff. de euic. ex mille. §. i. ⁊. ff. de minori. deniqꝫ.§. ſcio. ⁊ sͣ. de elec. dudum. q ¶ Ad aliū. aliū ar ticuluꝫ habes. jͣ. de emp. ⁊ uen. cū cām que. ⁊ eſt ꝑs iſtius olim erat tota integra: ⁊ ibi ꝓbatū fu it ꝙ monaſterium deceptuꝫ fuit ultra dimidiū iuſti precii non determinādo quantū ultra vnde ꝓbari modo debꝫ quantū ualebat res ultra dimidiū iuſti precii. Sed qualiter debuit ꝓbari exceſſus deceptiōis ſine quātitate ualētie? reſpōdeo hͦ mō potuit eſſe qꝛ cū res eſſet uē dita ꝓ. x. teſtes dicebāt ꝙ res ualebat multo plus de. xx. ſed nō ta xabat ꝙͣto plus de.xx. ⁊ illud plus dꝫ ꝓbari. Sꝫ illi teſtes ꝗ fuerūt inducti ad ꝓbandū primū articulū: quomō admittunt̉ ad ꝓbandū ſecnndū qꝛ ſi tunc fuit interrogatus quātū ualebat res ultra.xx. et ip̄e reſpōdit ꝙ neſciebat nō uidet̉ ulterius admittēdus. Sed intel ligē ꝙ ſimpliciter dixerūt nec fuerūt interrogati de quātitate exceſ ſus uel hoc non nocet qꝛ poſtea potuit ſcire qd̓ tunc etiā neſciebat ⁊ informare ſuā ſentētia ex alijs argumētis nec ꝓpter hoc eſt ꝯtra rius ſibi: nec dicunt̉ teſtes ꝓduci ſuꝑ eodē articulo qꝛ ad aliud in ducunt mō ꝙͣ prius. ſic. sͣ. e. ueniens. ⁊. jͣ. e. cū in tua. primo enī di xerunt teſtes ꝙ res ualebat ultra. xx. mō dicunt p̄ciſe ꝙ res ualet uitra. xxiiii. uel. xxv. uel aliā certā quantitatē declarāt ultra. xx. Sꝫ qualiter hoc ꝓbat̉? dico ꝙ ex qualitate rei ⁊ quātitate reddituū ꝓ bat preciū rei. C. de reſcin. uen. ſi quos. ff. de re. eo. qui ſub tu. uel cura. ſi fundus. in prin. quādoqꝫ res eſtimat̉ quantū poteſt colligiin. l. annis. in aut̓. de alie. ⁊ emphi. cōtracti.§. ſanctiſſimas. col. ix. quādoqꝫ etiā cōſiderat̉ quātū in xx. annis poſſit colligi. in aut̓. de re. eccle. nō alie.§. qꝛ v̓o leonis. col. ii. uel etiā eſtimat̉ ẜm ꝙ uendi poterat tunc: qꝛ res tantū ualet quantū uendi poteſt. ff. ad trebel. i. i.§. ſi heres. nec ex affectu debet eſtimari: ſed cōi eſtimatione. ff. ad. l. fal. precia. in prin. io. denunciandoº fundatoribus ante dictis: uel eoruꝫ heredibus: ut re ceptioni teſtium ſi uelint interſint ⁊ ſuper denunciatione ſic facta con fici facias publicum inſtrumentū. Dē ep̄o ⁊ archid. urbenent̉. Um cauſa que īter economū monaſterij ſancti. m. de mon te: ⁊ infra. Cum igitur abbas ⁊ fra tres eiuſdem loci probare intēdāt quanti precij uēditiōis tempore poſſeſſiones predicte fuere: māda mꝰ quatenꝰ recipiatis teſtes quoſ alterutra partiū ſuꝑ hoc duxerit ꝓ ducendos: ⁊ infra. Si uero pars monaſterij ad hunc articulū eoſdē teſtes ꝓduxerit: quos ad aliūq pro bandū ꝓduxit: uos nihilominus eos recipere ꝓcuretis: quoniā ali ud eſt ꝓbaſſe deceptiōis exceſſū: ⁊ aliud ꝓbare quātitatē ualoris. ¶ Dem. Lbericus miles nobis īſinu are curauit: ꝙ cū oliꝫ īter ipſū et. c. mulierē rauennat. corā capitu lo rauennaten̄. matrīonij queſtio uerteret̉: tandeꝫ lata fuit diuortij ſē tentia inter eos. poſtea uero dictuſ miles timēs ſibi ⁊ filijs quos de le gitima uxore ſuſcepit: ex eo poſſe preiudiciū generari ꝙ ī ſcriptis re dacta nō fuit ſnīa memorata: ſuppli cauit ut teſteſqui ſnīe īterfuere pre dicte recipi faceremꝰ. Iōqꝫ mandamꝰ quatenus teſtes curetis reci pere ātedictos depoſitiōes ipſoꝝ in ſcripturā publicāᵗ redigi facien tes. ¶ Dem beluac. epoUm in tua dioceſi: ⁊ infra. Utrum autē ſi accuſatore ido neo cōparente ꝑ tres uel quattuor tenet lꝫ non ſit lata in ſcriptis. et in alio caſu quē habes. xi. q. i. ſi quis cū clerico. et. C. de ſentē. experi. reci. aut̉. breuiſſimas. Contrariū habes.ii. q. i. in primis. in fi. ubi de hoc. ⁊. l. ſtatutis. illa generalia ſunt: hoc ſpēale fauore filioꝝ ſicut in cauſis matrionialibus. multa alia ſpēalia ſunt ut dictuꝫ eſt. sͣ. ut lite non conteſta. c. i. ber. ¶ Publicā. ad hanc publica tionē faciendā uocandi ſunt quos negociū tangit ⁊ etiam heredeſ eoꝝ sͣ. e. ſignificauit ſic etiam recipiunt̉ teſtes ad cautelā futuroꝝ qꝛ timet̉ de teſtibus ꝙ poſſunt non eſſe tempore litis. sͣ. ut li. nō ꝯteſ. quoniā. tamē differētia eſt in ter iſtos teſtes ⁊ illos: ut dictū eſt. sͣ. e. ſignificauit. ſic ēt recipiunt̉. ff. ad. l. aquil. in. l. aquilia. io. Um in tua. ad aliud. u ¶ Cū eniꝫ in moduꝫ de nunciatōis ꝓbatū eſſet ꝙ fa ma erat illos eſſe conſanguineos: ⁊ ꝙ eſſet ſcādalū ſi cō traherent inducti fuerūt ad improbandā ꝯſanguinitateꝫ teſtes de illa cōſanguinitate ut oīs ſuſpitio tolleret̉: ⁊ ſic cōtraxerunt: ut. jͣ. de ſpon. cū in tua. que eſt ꝑs iſtius. Po ſtea vero cōtracto matrimo nio accuſatore idoneo cōpa rēte. iii. vel. iiii. alii teſtes ido nei iurarunt illos eſſe cōſan guineoſ cū directe accuſabat̉ matrīoniū: ⁊ ita ꝓpter diuer ſū moduꝫ agēdi poſſunt ijdē ⁊ alij teſtes publicatis atteſta tiōibus induci ſuꝑ eodē articulo. ſic. sͣ. e. ueniēs. ⁊ ar. sͣ. e cū cām que inter economuꝫ. Sꝫ hic nō uidet̉ papa reſpō dere ad queſtionē ꝓpoſitaꝫ. ſed dic ꝙ eo ipſo ꝙ dicit: ſi ī ſecūdo iudicio nō introducū tur ille eēdē ꝑſone iurare di cant id qd̓ dixerunt in pͥma. ualet dictū eoꝝ: dat̉ intellig ꝙ ualet dictū iſtoꝝ qui ſecudo ſunt recepti: ſi pͥmi iteꝝ ī ſecundo iudicio nō introducant̉ aut alij: ⁊ ita ẜm hͦ ſeꝑa rent̉. Sed non vr̄ ꝙ iſti tres uel quattuor p̄ferant̉ pͥoribꝰ. xi. vel. xii. licet ad aliud ſint illi inducti: ⁊ ob aliud iſti niſi in ſecundo iudicio tales inducerent̉ uel tot: ꝙ merito p̄ferant̉ pͥoribus. sͣ. e. ti. c. de teſtibus. ⁊. c. in noſtra. Sed dicas ꝙ ſtabit̉ iſtis ſecundis ſi alij incō trariū non inducant̉ cuꝫ ſit alia cā ⁊ alius modus agendi. b. a ¶ Caſu.i. in cā matrimoniali ſic expoſuit io. ⁊ ẜm hoc pꝫ ꝙ ſi aliqua ꝑs ꝓ bauit conſanguinitatē pars alia publicatis atteſtatōibus pōt improbare con ſanguinitatē ut hic uidet̉. ⁊ sͣ. e. ſeries. nā in cā matrimoniali etiaꝫ poſt ſnīaꝫ illud pōt fieri cū ſnīa lata contra matrimoniū nō trāſeat in rē iudicatā sͣ. eo. ſicut. ⁊. jͣ. de ſen. ⁊ re iudi. lator. ⁊. c. ꝯſanguinei. ⁊. xxxv. q. ix.§. his ita rn̄dei in fi. Sed io. dicit ꝙ tales teſtes tunc demū ſunt recipiēdi cū pars aduerſa ꝓteſtat̉ ſe uelle incōtinēti ꝓbare cōſanguinitatē ne poſtea ſit p̄ſumptio ꝯtra ipſaꝫ ꝙ uelit ſubornare teſtes. Sꝫ hoc nō credo qꝛ ſiue ꝓteſtet̉ ſiue nō bene poſſunt ꝓbare ꝯtrariū cū ſit alius articulus in quo agit de falſitate prioruꝰ dictoꝝ teſtiū. de hoc dictū eſt. sͣ. e. ſeries. ⁊. c. ex tenore. ⁊ verbū iſtud quod dicit in hoc caſu non ſimpliciter ſic expono.i. in cā matrīoniali indirecte: qꝛ nec ibi publicatis atteſtatōibus ab eadē ꝑte de iuris rigore debent teſtes ſuꝑ eodē articulo ⁊ eodē mō induci: nec etiā in cā appellatōis sͣ. e. fraternitatis. ⁊. sͣ. de ꝓba. iurauit. ubi de hoc. ſed ſic debet exponi: in hoc caſu.i. cū ꝓbata eſt cōſanguinitas ꝯtra matrimoniū pōt altera pars publicatis atteſtatōibus improbare cōſanguinitatē: ut in caſu huiꝰ. c. cū agit̉ de falſitate prioꝝ teſtiuꝫ ut dictū eſt. idē eſſet in alio impedimēto. sͣ. e. ex tenore. uel ſic pōt exponi in hoc caſu.i. cū aliter agit̉ vno iudicio ⁊ aliter in alio. sͣ. e. ueniens. ⁊. c. cū cām que inter economū. tn̄ ſi teſtis dicat ꝯtrariū in ſcd̓o iudicio ei qd̓ dixit in pͥn cipio non ualet dictuꝫ eius: ut hic colligit̉. ⁊ sͣ. de ꝓba. ꝑ tuas. ar. ad hoc. jͣ. d̓ preſump. litteras. alia tamē expoſitio melior eſt. ¶ Onſtitutis. non teneri. ⁊ ita iuramentuꝫ tale etiā nullum eſt ipſo iure ꝙͣuis uideat̉ poſſe ſeruari ſine interitu ſalutis eterne: ⁊ ideo ſeruādū uidet̉: ſed in ueritate non eſt ſeruandū: qꝛ expedit peccata nocentuꝫ nota eē ff. de iniur. eum qui. quia ⁊ in iudicio ueritatē occultare mortale peccatū eſt teſtes inter iā cōiunctos parentela ꝓbaret̉ ꝑ depoſitiones eorundeꝫ poſteriorū teſtiū deroget̉ fidei. xj. uel. xij. ꝓpīquoꝝ qui antiquiores tēpore ac preſtātiores meritis āte cōtractū mr̄imoniū in cōtrariū iurauerant diſtinguendo perſonas ⁊ gradus a quibus directe hi de quoꝝ copula agitur deſcēderūt: an primi poſterioribꝰ preferant̉: non īmerito queri poſſet. Quāquā aūt ad aliudª ⁊ ob aliud iurauerit tā illi quā iſti: tn̄ ſi in ſecūdo iudicio priores ꝑſone iurate deponerent illa eadē que primo dixerūt: abſqꝫ du bio eorū teſtīonia preualerēt: nec eo poſſent pretextu repelli: ꝙ ꝑtes teſtificata didicerant: cū talis exce ꝑtio locū nō habeat in hoc caſu. IDem Onſtitutis in pre. nr̄a archi epō ⁊. m. canonico ſurrētin̄. dū ipſe illū de crimīe ſimōie deferret: ⁊ infra. Ceterū quoniā a prin cipio ꝓteſtatꝰ eſt prefatꝰ. m. ipſius archiepī cōſanguineos multa īpe dimēta ꝑ ſuam potentiā preſtitiſſe: quominꝰ ꝓbationū copiam in nr̄a pn̄tia ſecū haberet: cū quoſdā īdu xerit ad iurādū: ne aduerſus archi epiſcopū aliꝗd dicerēt: ⁊ alios mi nis ⁊ terroribꝰ a teſtīonio ꝑhiben do arcer̄ nitant̉: nos ex officio nr̄o ſuꝑ hoc ꝓuidere uolētes: manda mꝰ ut generalē feras excōicatiōis ſnīaꝫ ī oēs qui īpedimētū aliquod ipſi. m. preſtare preſūpſerīt in teſti bus ꝓducēdis. illos autē quos ut dictū eſt iuraſſe cōſtiterit: ꝙ cōtra archiepiſcopū nihil dicerēt: denūcies iuramēto huiꝰ mōi nō teneri.

preterꝙͣ in criminibus. xi. q. iii. quiſqs. jͣ. de fal. c. i. ⁊ ideo tale iuramentuꝫ illicitū eſt. ſic habes.sͣ. eo. intimauit. ubi de hoc. Et ſic pꝫ hic. ⁊. c. intimauit ꝙ temerariū iuramentū non repellit aliqueꝫ a teſtimonio ſicut ſi repellit ab ele ctione. jͣ. de iureiuran. ſicut. io. c ¶ Ueriſimile. lꝫ preſumat̉ ꝙ iſtud fiat de uoluntate archiep̄i: non tamē hāc preſumptioneꝫ poteſt archi epiſcopus elidere.i. q. iii. qꝛ preſulatus. ⁊ jͣ. de homici. petrus. io. d ¶ Scrupulo. lxxxvi. di. cul pam. ⁊. lxxxiii. di. error. ⁊. xx. iii. q. iii. qui poteſt. e ¶ Sanctiones. ut. C. de poſtu. ꝓuidendū. in fi. ⁊. jͣ. titu. ꝓxi. ꝑuenit. ⁊. iii. q. vii.§. tria v. ſi quis autem. b. Onſtitutis. actōnes. .i. petitōnes. qꝛ nō eſt inquirendū cuiuſmodi actio intentet̉. sͣ. d̓ iudi. dilecti. ubi d̓ hoc. ⁊. c. examinata. uel defenſiones: qd̓ melius eſt. g ¶ Didicerint. ⁊ ita ſi didiciſ ſent teſtificata vlterius nō re ciperent̉ teſtes ſuꝑ iſto ꝓceſ ſu cauſe matrīonialis. ſecus uideret̉ ſi ageret̉ de conſan guinitate ꝓbanda uel īprobā da uel alio impedimento: ut sͣ. de ꝓba. cāꝫ matrīonii. ⁊ sͣ. e. ſeries. ubi de hoc. b ¶ Induxit. Sed nunquid ijdē teſtes poſſunt ſepius in duci quouſqꝫ fuerint publi cate atteſtatiōes? ita videt̉ ut hic. ⁊ sͣ. eo. cū cauſaꝫ. ubi de hoc ī glo. que incipit hec lr̄a. ⁊ hͦ ẜm tenorē illius. l. C. de teſti. l. ulti. etiā poſt publicati onē ⁊ tamen anteꝙͣ didicerit quis teſtificata poteſt ꝓduce re teſtes niſi renūciauerit ꝓ ductioni. in aut̓. e. ti.§. qꝛ vo. col. vii. ꝙͣuis altera ꝑs uide rit atteſtatōnes: ut ibi dr̄. Icet ex qͣdā. inſtitutūᶻ. xxxv. q. vi. de parētela. k ¶ Ualerent. ut. ff. de gradi. non facile l ¶ De auditu. niſi ſint gra ues perſone ⁊ aliquos uidiſ ſent in aliquo gradu pro con ſanguineis ſe haberi: ut. jͣ. e ſequitur. m ¶ Perſone. non intelligas graues appellari illos qui in dignitate ſunt cōſtituti. quia aliud eſt dignitas ꝙͣ graui tas: ut. iiii. q. iii.§. item in cri minali. v̓. in ſecūda lege. ſed graues dicuntur hic qui non ſunt leues: puta homo bone fame ⁊ opiniōis ⁊ antiquus homo: ſicut benemeritus di cit̉ qui nondū demeruit. ff. de lega. ii. cum pater.§. rogo ⁊. l. cum quidaꝫ. ⁊ sͣ. de ſcru. c. vno. uel ſeniores hic appel lantur graues ad quos recurritur deficiētibus teſtibus de parentela. xxxv. q. vi. c. i. ⁊ ſenibus in dubijs ⁊ antiquis factis maior fides adhibetur. ff. de fide inſtru. l. ulti. ⁊. ff. famil. herciſ. ſi que ſunt. ⁊. ff. de lega. iii. ſi chorus.§. i. n ¶ Motam. ſecus eſſet ſi poſt motā. tunc eniꝫ non admitterētur. o ¶ Suis qui etiā alijs preferunt̉ in cōſanguinitate cōputanda: quia ipſi me lius ſciunt ſua genealogiā. jͣ. qui ma. accu. poſ. uidet̉. ⁊.xxxv. q. vi. c. i. ⁊. ii. et non ab extraneis ſciunt: quia illi non ſunt ita. p ¶ Ab vno. Quia ille non ſufficeret ⁊ omnes illi qui cauſam habent ab vno pro vno ſolo reputantur. argu.i. qōe.i. cito. ff. de conditio. ⁊ demon. cui fundus. in fine. q ¶ Ad minus debent audiuiſſe. Sed quid ſi illi duo audiuiſſent ab vno: non videt̉ ꝙ valeat? ⁊ ſcd̓m hoc iudex aſcenderet in infinitū: hec queſtio no ꝓcederet. ſufficit ergo ꝙ audierint a ſenioribꝰ ſuis de illa ꝯſanguinitate ⁊ ſi nellēt teſtificari de eo qd̓ audiuerunt a ꝗbuſcūqꝫ alijs locum haberet obiec tio. Item ⁊ ſi plures eſſent teſtes ⁊ quilibet eorum audiuiſſet ab alio quam Si quis autē de cōſāguineis dicti archiepī aliquē de teſtibꝰ preſūpſe rit īpedire. qꝛ ueriſimile nō uidet̉ ut eo īuito talia fierēt: ⁊ ob hoc no caret ſcrupuloª ſocietatis occulte: eo ꝙ ſi uoluerit: potuerit ꝓhibere cū ẜm legitīas ſāctiōesᶜ īiquā oſtē dāt ſe cām fouere: ⁊ experiri dēat iudicis auctoritatē eluſā qui defen ſionis copiā ſubtrahit aduerſario eundē archiepiſcopū ab officio pō tificali ſuſpēdas: ⁊ facias monere ſuſpēſū donec illū fecerit a tali pre ſūptiōe ceſſare. ¶ Dem magde burg. ar. ⁊ prepoſito ſeburg. ¶ Onſtitutis in preſētia noſtra ꝓcuratore. a. ſororis nobiliſ viri marchiōis miſin̄. ⁊ nūcio illu ſtris prīcipis bohemoꝝ: ⁊ infra. Pragen̄. ep̄i. ad petitionē eiuſdē prīcipis ipſa uolēte ad ipſū accede re: ujt ſuas corā eo ꝓponeret actiōes: ſꝫ a ſatellitibꝰ eiuſdē ꝓhibita qui ei bis uel tertio ꝓhibuerūt ingreſſū: pꝰ ap. ad nos īterpoſitā diuortij ſnīaꝫ ꝓmulgauit: a qua ipſa fec̄ ad nr̄aꝫ pn̄tiā ꝓuocari. et īfra. Mādamꝰ quatenꝰ ꝑtibꝰ ad locum idoneū ꝯuocatis: r̄cipiatis teſtes: quos uel nobilis ipſa ꝓ ſe uel prin ceps ꝓ ꝑte ſua cū nōdū teſtificata didiceritᵍ: ſuꝑ ꝓceſſu pragen̄. epiſcopi uel poſteriorū iudicum du xerint ꝓducēdos. ⁊ nobilis ipſa. ꝓ ſe uel teſtes quos induxitʰ priꝰ uel alios ſi uoluerit inducere nō uetet̉ cū nō renūciauerit teſtibꝰ ꝓducen dis. ¶ Dem in concilio generali. Icet ex quadam neceſſitate preter cōmunē formā olim fu erit inſtitutūⁱ in cōſanguinitatis et affinitatis gradibꝰ cōputādis uale re teſtimoniū de auditu cum ꝓpter breuē hominū vitā teſtes de uiſu deponere nō ualerent uſqꝫ ad gradū ſeptimū cōputādo: quia tn̄ pluribꝰ exēplis ⁊ ceteris experimētis didicimꝰ ex hoc multa pericula cō tra legitīa ꝓueniſſe cōiugia: ſtatui mus ne ſuꝑ hoc recipiant̉ decetero teſtes de audituⁱ: cū iam quartū alter: nō valebit teſtimoniū: niſi quilibet illoꝝ audiuiſſet a plutibꝰ a duobus ad minus vel niſi oēs ipſi cōiūctim audiuiſſent a duobꝰ. ⁊ ita ē hic arg. ꝙ ille nō dꝫ admitti cuiꝰ auctor repellit̉: ſicut ſcripta illa non debent recipi: cuius auctor reprobatur infra de hereti. fre ternitatis arg. ꝯͣ. jͣ. qui. ma. ac. poſ. cum in tua. ſed illud locum hꝫ accuſatore: hoc in teſte. io. r ¶ Auctores. ar. ꝙ infamia nō inducit purgationeꝫ que ab inimico actore vel a leuibus ꝑſonis pro ceſſit. xi. q. i. ī cūctis ⁊. jͣ. de accu. qualit ⁊ qn̄. ii. i0. ſ ¶ Legitimi: qꝛ ꝑſo nis vilibus: ⁊ indi gnis porte dignitatis nō debent pate̓. jͣ. de exceſſi. prela. īter dilectos. ⁊. C. d̓ digni. neqꝫ famoſi. lib. xii. ⁊. C. d̓ infa. l. vna li. x. ⁊. ar. xxx. ii. queſtione. v. preceptū. b. t ¶ Demonſtratiōe. ſic. sͣ. e. quotiens. et infra de ꝯſangui. et affini. tua nos. ⁊ sͣ. e. cum in tua. u ¶ Gradus. Sꝫ nū quid tenet̉ ꝓbare d̓ ſtipite? nō. qꝛ d̓ illo nō reperit̉ cautū: ſꝫ tātū d̓ lateribꝰ: ut. s e. ſeries. ⁊ canō ponit frēs ꝓ ſtipite. xx. xv. q. vi. c. i. ⁊. c. pa rētele. ſuffic̄ gͦ īciꝑe a fratribꝰ. jͣ. d̓ ꝯſan. ⁊ affi. tua. Sꝫ quid diceſ ſi ꝗdā teſtes ꝓ bāt d̓ vno latere: et alij ꝓbāt de alio latere tātū? nūꝗd pro bata ē hec ꝯſangui nitaſ. Io. dixit ꝙ ta lis ꝓbatio ſufficit: ⁊ hͦ ꝓbat talit̓: ſi ꝓbatur d̓ martino ꝙ ſit filiꝰ Io. ꝑ cōſequēs ꝓbatur ꝙ Ioānes eſt pater martini. Iteꝫ ſi alij teſtes ꝓ bant ꝙ bertha eſt fi lia ioannis: per con ſequens probat̉ ꝙ ioannes ē pater ber the. Cum ergo iu dici conſtet ꝙ ioan nes eſt pater marti ni: iteꝫ conſtat eio eſt pater berthe. er go cōſtat ei ꝙ martinus ⁊ bertha ſūt frater ⁊ ſoror: ⁊ ſic probata eſt conſanguinitas illorum: hoc concedebat io. ⁊ ita nō ſemper requiritur q̄ teſtes ab vtroqꝫ latere notam habeant conſanguinitatem. Item ſi quis vult improbare conſanguinitatem. ſufficit ꝙ interrumpat pri mum gradum. sͣ. e. ſeries. Sed hoc non credo: nec diſcēdo ab hac littera ⁊ ab illis iuribus que dicunt ꝙ ab vtroqꝫ latere teſtes debet computare conſanguinitatem ar..xxxv. q. vi. de parentela. ⁊.s. eo quotiens. ⁊. jͣ. de conſanguinitate tua. ⁊.s. e. cum in tua. x ¶ Uno. ſiue ꝓpinquo ſiue remoto. .Er tuas. audiendum. cum atteſtationes ſunt publicate: nō ſunt teſtes amplius interrogandi: quia timeretur ſubornatio teſtium. in aut̓. eo. ti.§. quia vero. colla. vii. ⁊ sͣ. e. fraternitatis. ⁊ ideo cum non poſſint teſtes noui induci: nec īterrogationes alique ſunt faciende. ut. sͣ. e. c. iii.ſ. conſtitutis. ante aperturam teſtium be ne poteſt teſtis iterum dicere ⁊ etiam corrigere dictum ſuum: dum gradū ꝓhibitio nō excedat: niſi for te ꝑſone graues extiterint: quib fides ſit merito adhibēda ⁊ ante li tem motāᵏ teſtificata didicerint ab antiquioribꝰ quidē ſuisᵉ: nō utiqꝫ ab unoᵖ cū nō ſufficeret ille ſi uiue. ret: ſꝫ duobus ad minꝰⁱ. nec ab īfa mibꝰ ⁊ ſuſpectis: ſꝫ a fide dignis ⁊ omni exceptiōe maioribꝰ: cū ſatis uideret̉ abſurdū illos admitti quo rū repellerētur auctores. Nec tn̄ ſiunꝰ a pluribꝰ uel infames ab ho minibꝰ bone fame acceperūt quod teſtantur: tanquā plures: ⁊ idonei teſtes debēt admitti: cū ẜm ordinē ſolitū iudicioꝝ nō ſufficiat uniꝰ teſtis aſſertio: etiā ſi preſidiali preful geat dignitate ⁊ actus legitimiʳ ſint infamibꝰ interdicti. Teſtes aūt hu iuſmodi ꝓprio iuramēto firmātes ꝙ ad ferendū teſtimoniū in cā ipſa odio amore timore uel ꝯmodo nō procedāt: ꝑſonas expreſſis noīb uel demonſtratione uel circūlocu tiōe ſufficiēti deſignēt: ⁊ ab utroqꝫ latere ſingulos gradus clara cōpu tatione diſtinguāt: ⁊ in ſuo nihilo minꝰ iuramento cōcludant ſe acce piſſe a ſuis maioribus quod depo nūt ⁊ credere ita eſſe. Sꝫ nec tales ſufficiant: niſi iurati deponāt ſe ui diſſe ꝑſonas uel ſaltē in unoˣ predi ctoꝝ graduū cōſtitutas pro cōſan guineis ſe habere: tolerabilius eſt enim aliquos contra ſtatuta homi num dimittere copulatos quam cōiunctos legitime contra ſtatuta domini ſeparare IOnor. tertiꝰ prepoſito moliſij firman̄. dioc̄. Er tuas nobis litteras inti maſti: ꝙ cum cauſa que ſuꝑ quibuſdam terris uertitur inter ca nonicos ſancti petri ex parte una. et. g. ſancti ſimonis ex altera: tibi fuiſſet ab apoſtolica ſede commiſſa dictus. g. tribus menſibus poſt te ſtium publicationem elapſis teſteſ ſuos interrogari poſtulat iterato: et infra. ¶ Nos igit̉ reſpōdem illū nō eſſe ſuꝑ hoc decetero audi enduꝫʸ: niſi forſan a prīcipio illos

poſt aperturaꝫ teſtiū: ſi teſtis obſcure protulit teſtimoniū ſuū: pōi interrogare iteꝝ teſtē. jͣ. eo. cū clamor. ⁊. ff. de interro. ac. ubicūqꝫ. Sed hic loquit̉ cū pars plura capitula dedit ſuꝑ quibus petit ab initio teſtes interrogari. Et ſi negligent̉ uel malicioſe iudex omiſit nō debet illi obeſſe malicia uel negligētia iudicis: vnde iterū debēt deponere ſuꝑ illo articulo. z ¶ Et interrogari. imo uidet̉ ꝙ de iu re mero iterū ſunt examinādi non ob ſtāte publicatōe cū ſit aliud capitulum ab illis ſuꝑ quibus publicatio facta eſt sͣ. e. cauſā que. ⁊. c. cū veniſſet. ſuꝑ illo rero articulo ſuꝑ quo teſtes recepti ſunt nulle interrogatōes eis publica tis ſūt faciēde: niſi iudex ex officio ſuo ut dixi illas uiderit faciēdas. quidaꝫ hͦ faciūt de ꝯſuetudine ēt ad petitioneꝫ partiū ſed illa ꝯſue tudo ꝯͣ ius eſt. b. ¶IIcet dilectꝰ. ꝓponebat. 2 qd̓ ei licebat ẜm te norē illiuſ decre. sͣ. e. preſentiū. ⁊ ẜꝫ ea que ibi dicunt̉: niſi ei terminꝰ ſtatutus fuiſſet infra quē hͦ facere debuit. sͣ. de ꝓpa. licet. b ¶ Quos ſi.ſ. illos qui inducti fuerūt ab vtraqꝫ ꝑte ad re ꝓbādos teſtes ſuꝑ pͥncipali ꝓductos. Iſta littera ſic ītelligit̉ vtraqꝫ ꝑs pro duxerat teſtes ſuꝑ pͥncipali: dr̄ ſi vtra qꝫ ꝑs vult īprobar̄ teſtes īductos ꝯͣ ſe ſuꝑ principali illud facere pōt: ⁊ hec ē ſecūda ꝓductio teſtiū facta ꝯtra pͥncipales ab vtraqꝫ ꝑte. Itē ſi pars altera ul̓ vtraqꝫ vult re ꝓbar̄ teſteſ iſtos ſecūdo īductos ad reprobationē principaliū: illud pōt. ⁊ ſic eſt ter lia ꝓductio ad reprobationē teſtiū ſecūdo loco inductoꝝ. ultra v̓o ad quarta reprobationē aſpirare nō licet ꝓpter infinitatē vitandā: ſic ut vltra tertiā ꝓductionē quarta dilatio non eſt danda. jͣ. e. vltra inrinitas enī eſt vitāda. ut. C. de ſacroſan. eccle. ut inter diuinū. et ut ſit licitū finis. ff. ꝓ ſocio. l. ulti. ff. de arbi. nō diſtinguemꝰ.§. que ſitū. ⁊. sͣ. de do. finē. ff. de lega. iii. fideicōmiſſa.§. ſi quis decē. ⁊. C. de iudi. apertiſſimi. alias nō uidet̉ ꝙ poſſit intelligi quī alteri uide ſet fieri iniuria: puta ſi actor tantū induxit teſtes ⁊ reus uelit eos reprobare ꝯͣ reū debet audiri: ⁊ ita eſt ſecūda ꝓductio. Itē ſi actor vuit reprobare teſtes rei audiri debet: ⁊ hec eſt tertia ꝓductio: ⁊ ſic nion licet reo ulterius ꝓducere ⁊ ſic remanet reus inferior in repro batōe ⁊ hͦ bene colligit ⁊ imputet ſibi ꝙ non ꝓduxit teſtes in pͥnci pali ꝑ quandā decre. exͣ cōpilationē miſſaꝫ archiep̄o rothomagen̄. ſuper quādā cauſa que vertebat̉ inter abbatē ⁊ couentū ſancti nico ſal andagauen̄. ex vna ꝑte: ⁊ priorē ⁊ conuentū de ſplaldig. lincon̄. dioc. ex altera. abbas qui fuit actor ꝓduxit teſtes ſuꝑ pͥncipali ne Socio: prior ⁊ cōuentus admittunt̉ ad reprobandos teſtes abbatis peoductos ſuper principali negocio: ⁊ abbas admittitur ad reprobandos teſtes partis aduerſe inductos ad reprobationē teſtiū ab balis: ⁊ vltra non procedit̉ ad aliquaꝫ productionē: que decre. inci pit: preſentiū: ⁊ ponitur in iſto titulo. vterqꝫ eniꝫ actor ⁊ reus duas ſantū debet habere reprobationes: ⁊ hoc cuꝫ vterqꝫ ꝓduxit teſtes ſuꝑ pͥncipali negocio: in quo caſu loquit̉ hec decre. b. īterrogariᶻ ſuꝑ certis capitulis po ſtulaſſet: idqꝫ malicioſe uel negli genter fuerit pretermiſſū. ¶Dem uell. oleti ⁊ ſacramenie abbatibus palentine ⁊ ſegobien̄. dioc̄. Icetdil. f. n. l. tituli ſācte cru cis preſbyter cardinalis quē ꝓcuratoribꝰ burgien̄. epiſcopi et clericoꝝ ſancte marie de caſtro ſo ret dedimꝰ auditorem: ea que pro curatores ipſi ꝓponere uoluerūt audiret diligenter: quia tn̄ ꝓcura tor dicti epiſcopi contra perſonas teſtium productoꝝ in prīcipali ad huc ſe uelle deponere ꝓponebatꝰ ⁊ infra. Mandamus quatenus re cipiatis teſtes quos cōtra ꝑſonas predictorū ſuper principali negocio ꝑtes duxerint ꝓducēdoſquos ſi rurſus ꝑs altera uel utraqꝫ uolu erit r̄probare: contra illos probationes admittere ꝓcuretis: ita ꝙ ultra nō licet ꝑtibꝰ ad reprobatio nē teſtiuꝫ aſpirare: ne ſi ꝓducendi quartos contra tertios: ⁊ ſic deinceps ꝑtibꝰ licētia tribuatur: nego cium diutius protelari contingat. IDem prepoſito ⁊ magiſtro. g. ⁊.r. lodon̄. canonico. Reſētata nob̓ ſueſſion̄. archi. petitio continebat: ꝙ cum in ter quondam. r. predeceſſoreꝫ ſuū ex una parte ⁊ capitulum ſancti. p. ſueſſion. ex altera ſuꝑ iuriſdictiōe quā idē archi. ſe ī dicta eccleſia ra tione archidiaconatus proponebat habere: queſtio uerteretur: tā dem cancellarium pariſien̄. ⁊ magiſtros. r. remen̄. ⁊. p. briton̄. canonicos ſuper hoc arbitros elege rūt: qui cū ſuſcepto arbitrio adeo in negocio proceſſiſſent: ꝙ produ ctis teſtibus ⁊ depoſitionibus pu ¶Reſentata. in archiep̄m. vnde non debeat cōpelli ſententiā dicere. ff. de arbi. non diſtinguemus.§. ſacerdocio. ⁊. l. licet. ⁊. ff. de vaca. mu. l. pretor. i. ℟n̄. in fine. f ¶ Solo. nec etiā cū altero niſi ex forma cōpromiſſi hoc facere poſſēt. nā cū in tres cōpromittit̉ non poſſunt duo tertio mortuo uel abſente iudicare niſi hoc incōtinēti in cōpromiſſo ſit actū. ff. de arbi. pedius. in fi. ⁊. l. itē ſi vnus.§. itē ſi plures. ⁊.§. ul. et. l. ſicuti. et. l. nō diſtinguemꝰ.§. cū in plures. et. sͣ. de offi. dele. vno delega toꝝ. ⁊ jͣ. de teſta. rainutius. ⁊ c. rainaldus. ſic etiā in dele gatis. sͣ. d̓ offi. dele. cāꝫ mr̄ionii. et. c. vno. et. ff. de re iudi duo. ber. g ¶ Arbitriū.i. cōpromiſſuꝫ. cōpromiſſuꝫ enī ꝑ mortē aterutriꝰ arbitroꝝ expirat. sͣ. de offi. dele. vno. arbitriū nō poſſꝫ expirar̄ qꝛ nō latū erat h ¶ Acta. ſic pꝫ ꝙ teſtes rece pti corā arbitro valēt in iudicio. hoc eſt ſimplicit̓ verū de his ꝗ iā ſunt mortui: de alijs qui viuūt eſt in optiōe illius ꝯͣ quē inducunt̉: ut depoſitio nes eoꝝ admittat uel eis re pulſis ijdē teſtes iteꝝ ꝓducā tur: ut hic dicit. et. C. d̓ teſti. l. ul. ſaluo iure obijciēdi tā in ꝑſonas teſtiū ꝙͣ in dicta uel ī vtroqꝫ caſu: ut in. d. l. vnde ſumptū eſt qd̓ hic dr̄. et ideꝫ C. de arbi. l. pe. in fi. et. sͣ. e. cām que inter archiep̄m. ar. ſed ibi alius articulus eſt. b. i ¶ Caſu.ſ. cū vult atteſtatōes illoꝝ qui ſuꝑſunt ratas habe re: uel ſi vult ꝙ iteꝝ ꝓducūt̉ vtroqꝫ iſtoꝝ caſuū pōt obiicere in ꝑſonas eoꝝ uel dicta Sꝫ nūquid in ꝑſonas eoꝝ ꝙ mortui ſunt? credo ꝙ poſſit obiicere: ut dixi. sͣ. ut li. nō cō te. quoniā. ⁊ ē ueꝝ ſicut et in dicta eoꝝ. C. e. ti. l. ult. b. Uꝑ a nob̓. ordinis ſui qd̓ face̓ potuit. sͣ. e. cū nucius. ⁊. c. inſuꝑ. et. jͣ. d̓ iure iurā. et ſi xp̄s. in fi. et. xiiii. q. ii. ſuꝑ prudētia. et illi p̄cipue ſunt admittēdi cū talis ꝓfeſ ſio in eoꝝ p̄ſentia fiat que ēt ꝑ alios non poſſet ita bene ꝓ bari qui ad talia nō uocant. sͣ. e. ueniens. in fi. l ¶ Contradicēte. ſecus ſi uo lente et conſentiente. quia tunc bene valet teſtimoniū sͣ. eo. tuis. m ¶ Niſi iuratꝰ. ſic. iiii. q. iii.§. itē iuriſiurādi. ⁊. C. e. ti. iuriſiurādi. ⁊. iii. q. ix. hortamur. ⁊ vni teſti non credit̉. sͣ. e. veniēs. ⁊. c. licet vniuerſis. ſiue ſit iura tus ſiue non in alterius p̄iudiciū: ut hic in fine. ⁊. xxxiii. q. ii. admonere. Ar. cōtra ꝙ vni credit̉ etiā non iurato. xxiii. di. de ſyracuſane. lxxxvi. di. tanta. viii. q. iii. talia. ⁊. cxvii. di. nobiliſſimus. ⁊. xxiii. q. iiii. inter querelas. ⁊.xx. q iii. preſens clericus. ſed in his non credit̉ niſi quo ad p̄ſūptionē: ſed ad plenā ꝓbationē non. quādoqꝫ tamē bene credit̉ vni quādo non fit p̄iudiciū alicui: puta vtrū aliquis ſit baptizatus uel vtrū eſſet eccleſia cōſecrata. de cōſe. di. iiii. paruulos. ⁊. c. cū itaqꝫ. ⁊ ubi quis vult ꝓbare ſe egiſſe penitentiā ꝑ cō feſſorē ſuū. jͣ. de ſimo. nemo. ⁊ ar. jͣ. de pe. ⁊ remiſ. oīs vtriuſqꝫ. Enerabili. miraculis. non ſolū de miraculis ſed etiā de vita eſt inquin rendū: qꝛ etiā miracula fiūt qn̄qꝫ ꝑ malos. nā petrus faciebat miracu la: ⁊ ſimon magus faciebat multa ⁊ magis ſimilia moyſi: ut.i. q. i. teneamus. ⁊ ante neceſſe eſt ut ſciamus illa impetraſſe de deo que martyres mandant. l. di. ſi quis prepoſtera. ⁊. jͣ. de here. cū ex iniuncto. ⁊ ad hoc ut aliquis ꝓ ſan cto habeat̉ prius ab eccleſia debet approbari. jͣ. de venera. ſancto. c. i. ne aliꝗ. uanis figmentis decipi ualeat: ut. e. ti. c. ii. o ¶ Sigillatim. ſecreto enī ſiue ſigillatim teſtes examinādi ſunt. ar. C. de te ſti. nullū. ⁊. jͣ. de accuſa. inquiſitōis. ſic etiā uota canonicoꝝ in electōibus faci endis inquirēda ſunt ſecrete. sͣ. de elec. quia ꝓpter. ſicut daniel ſecreto ⁊ ſeꝑe tim examinauit illos ſacerdotes qui accuſabāt ſuſannā. ⁊ iō examinādi ſunt ſecreto ⁊ ſeparatim qꝛ vnus inſtrueret aliū ⁊ ſequeret̉ dictū alterius ⁊ ita nō blicatis. receptiſqꝫ allegationibꝰ utrorūqꝫ ⁊ actis oībus redactis ī ſcriptis ſigillorum ſuorum impreſ ſione ſignatis arbitriū proferre de berēt unus ipſorū uiaꝫ fuit uniuer ſe carnis ingreſſus: ⁊ aliꝰ in archi epūm ebredun̄. aſſūptꝰ qui diſtat ꝑ. xij. dietas ⁊ āpliꝰ ab eiſdē: unde cū predicto. r. ſolo mīme arbitra ri ualēte uideat̉ arbitriūᵍ expiraſſe diſ. v. mandamus quatenus cauſā iuxta huiꝰ mōi actaʰ fine debito ter minetis optiōe capitulo reſeruata ut uel recipiant depoſitiones eorū qui ſuperſint productorum teſtiuꝫ contra eos: uel eas reſpuentes co ſentiant: ut ijdem teſtes admittant̉ iterū ſaluo iure quod in utroqꝫ ca ſu eidem capitulo ꝯpetit tam in ꝑ ſonas teſtiū quā in dicta. ¶ Dem penn̄. epiſcopo. Uper nobis a. preſbytero ſu plicāte īnotuit: ut cū ipſe or dinū fratrū minoꝝ cauſa ꝓbatiōis ītraſſet: cuſtos ad ꝓbandū ꝙ ideꝫ preſbyter feciſſet ꝓfeſſioneꝫ: quoſ dā ordinisᵏ ſui teſtes induxit: qui depoſuerūt ſuper hoc cōtradicēte dicto preſbytero non iurati: ⁊ īfra. Reſpondemus ꝙ nulliuſ teſtimo nio quātūcūqꝫ religioſus exiſtat: niſi iuratusᵐ depoſuerit: in alteriꝰ preiudiciuꝫ debet credi. ¶ Dē co riſopiten̄. ⁊ trecoren̄. ep̄is. Enerabili. f n. epō ⁊ capitu lo coriſopiten̄. ac uniuerẜ ab batibus apud ciſter. in generali ca pitulo cōgregatis: ⁊ infra. Diſ. v. mādamꝰ quatenꝰ teſtes quos abbas ⁊ mōachi ſcī martini ciſter. or dīs ſuꝑ uita ⁊ miraculiſⁿ pie memo rie. m. abbatiſ mōaſterij ſupͣdc̄i du xerīt ꝓducēdos: examīar̄ ſigillati

p ¶ Diligentia. que ſolet adhiberi īmo ⁊ etiā cum maiori qꝛ circa maiora maius periculū uertit̉: ⁊ ideo cautius eſt agenduꝫ. xlii. di. quieſcamus. ⁊. lxi. di. miramur. et. vii. q. ii. c. ulti. ⁊. ff. ad carbo. l. i.§. ii. ne aliqui uanis ⁊ falſis de cipiant̉ figmētis. ⁊. jͣ. de vene. ſancto. c. ii. b. (Um clamor achirontiū. de iſto archiep̄o habes. jͣ. de collu. c. ult. r ¶ Confuſe. Sed quare hic precipit papa apertis atteſta tionibus illos iteꝝ examīari cuꝫ deberet fieri interp̄tatio ꝯtra illū qui teſtes ipſos ꝓ duxit. sͣ. de ꝓba. in preſentia ⁊ obſcuritas ei obeſſe potius debet qui potuit eā apertius declarare. ff. de ꝯͣhen. empt. labeo. ⁊. l. cū in lege. ff. d̓ pac. ueteribus. ⁊ uerba interptā da ſunt cōtra ſtipulatorē. ff. d̓ verbo. obli. ſtipulatio iſta.§. in ſtipulatōibuſ. ⁊ preterea ti meri pōt ſubornatio teſtiū: et apertis atteſtationibus non ſunt ulterius teſtes ijdeꝫ uel alij recipiēdi ſuper eodē capi tulo. ut. sͣ. e. fraternitatis. in tex. ⁊ in glo. ⁊. c. cōſtitutis. ii. ar. cōtra ꝙ obſcuritas nō no cet ei: īmo qd̓ vtile eſt ei acci piendū eſt. ff. de iudi. ſi quis intentiōe. Dicas ꝙ iudex ex officio ſuo hoc facere debet ⁊ precipue hic ubi agebatur ex officio iudicis per inquiſi tionē nō ad petitionē alicui ſed ad clamorē ⁊ famaꝫ. jͣ. de collu. c. ulti. quod eſt ꝑs iſtiꝰ: ⁊ maxime in crimine ſimonie de quo fiebat hic inquiſitio. Et ideo ſi obſcu re dixit: iterū examinetur teſtis ⁊ declaret ſiue interpretet̉ dictum ſuū: quia in ambigua oratione ſpectat̉ ſententia eius qui eam protulit. ff. de re iudi. in ambiguis orationibus. et qualitercūqꝫ poteſt iudex inquirere: ueritatem in quirere debet. xxx. q. v. iudicantem. ⁊ ante publicationem et poſt quando cunqꝫ viſum fuerit iudici poteſt interrogare. ff. de interro. actio. ubicunqꝫ. ⁊. jͣ. de fide inſtru. cum ioannes. v̓ſi. fi. ⁊ quia publice vtilitatis intereſt ne cri mina maneāt impunita. jͣ. de ſen. excōi. ut fame. circa fi. ne ad maliciā quiſꝙͣ ꝓſiliat. C. de pe. ſi operis. ⁊ magna ratio ſuadet ob maleficia penas ſolui. ff. de fideiuſ. ſi a reo.§. id quod. vnde talis cōfuſio debuit declarari. ff. de teſta. heredes palam.§. qui vero. Eſtimoniuꝫ perſeueret. No. ꝙ teſtis qui in crimine detinetur ſiue in ciuili cauſa ſiue in criminali repellit̉: ut hic pꝫ: quia non eſt credendū contra alios eis qui criminibus implicant̉. iii. q. ix. neganda. ⁊. c. non eſt. et. q. vii. qui ſine peccato. ⁊. c. poſtulatus. ⁊ ꝙͣdiu in culpa fuerit teſtimo niū ferre nō poteſt. xxii. q. v. preceptū. nec criminoſus criminoſuꝫ accuſare poteſt ut in predictis iuribus: quia de quo minus uidet̉ ⁊cͣ. iii. q. vii.§. porro. in fine. ⁊.i. q. i. multi. circa pͥnci. a ¶ Emendatus. vnde admitti debet quia iam incipit eſſe quod non fuit. l. di. ferrum. et dicit̉ in canone age penitentiā ⁊ prima opera fac. l. di. quia tua ⁊. c. domino ſancto. et. jͣ. de ſimo. per tuas. et. ff. de edil. edic. quod ita. ⁊ hoc in cauſa ciuili et criminali cuꝫ ciuiliter agit̉: ut hic et. c. per tuas. ita ꝙ ex illo non remanſerit ſub nota infamie acta penitentia: quia repellit̉ tunc propter infamiā. jͣ. ti. proxi. preterea. puta ſi eſſet condēnatus de furto ſuo nomine quia non poteſt facere iudex quin condēnatus de furto ſuo nomine non ſe quat̉ infamia. ff. de fur. non poteſt. et alijs modis. poteſt notari: ut. iii. q. vii. §. porro. in fi. quia lꝫ per penitentias aīas ſaluare poſſumus: infamiā tamen abolere non poſſumus. ii. q. iii.§. hinc colligit̉: ⁊ ſic penitētia non prodeſt eis quantū ad hoc ꝙ actus legitimi ſunt infamibus interdicti. sͣ. e. licet ex qua dam. niſi prius fuerint in integrū reſtituti. iiii. q. iii.§. item lege iulia.ii. q. iii. preuaricator. in fi. et infamibus porte dignitatis non debent patere. jͣ. de ex ceſſi. prela. inter dilectos. C. de infa. l. vna. li. x. ⁊. C. de dig. neqꝫ famoſis. li. xii. et ferre teſtimoniū dignitas eſt. xxxii. q. v. preceptū. Itē pōt aſſignari cō trariū. jͣ. de ſimo. per tuas. ibi dr̄ ꝙ in crimine cū ciuiliter agit̉ uiles teſtes et non emendati recipiunt̉: hic uidetur a contrario ſenſu ꝙ non recipiantur. Solue ut ibi dicitur. b ¶ Periurii. periurus.n. primo quātācūqꝫ penitentiā ad teſtimoniū amplinō recipit ut hic pꝫ. et. vi. q. i. quicunqꝫ. et. xxii. q. v. paruuli. et. c. ſi quis. ⁊ ar. ii. q. vii. non poteſt. et. jͣ. de preſump. lr̄as. et qui ſcienter uenit ꝯͣ iuratā trāſa ctionē infamis eſt. C. de trāſac. ſi quis maior fratre. c ¶ Cōfeſſus. Qui enī in iudicio condēnatus fuit de crimine: ſufficit ad hoc ut a teſtimonio repellat̉ in cā criminali: lꝫ egerit penitentiā: nec neceſſe eſt ut amplius cōuincat̉: ut hic patet: nec talis admittit̉ ad purgationē alicuius. jͣ. de purga. cano. cōſtitutus. ſic et. jͣ. de except. deniqꝫ.§. i. vbi repellit̓ a teſti monio. qui cōuictus fuit de crimine uel cōfeſſus. intellige.§. illū ẜm iſtā de cre. ut repellat̉ in criminali cā: ſi egit penitentiā: ſi non egit: repellat̉ etiaꝫ in ciuili: ſi in crimine ꝑſeuerat ut. sͣ. diximus. b. d ¶ Dpinio. ſic patꝫ ꝙ ſi opinio alicuius grauata eſt: ad teſtimoniū admitti curetis cū ea diligētiaᵖ que ſolet et debet ī repetitiōe teſtiū adhiberi. ¶ Gregorius nonus. Um clamor ualidus contra acherōtinen̄q. ep̄i. ſuper ſimo nia ⁊ alijs criminibꝰ aſcēdiſſet: me fiten̄. ⁊ ruben̄. epīs dedimꝰ in mā datis: ut ſuꝑ his ueritatē īquirerēt et infra. Uerū quia aꝑtis atteſtationibꝰ. l. ⁊. g. ſuꝑ ſimonia ita depo ſuere confuſe: ꝙ ex dictis eoꝝ nō poteſt ueritas declarari. Manda mus quatenus examinetis eos ite rum diligenter: ⁊ tam eorū quam alioꝝ quos receperitis teſtificata ſub ſigillis ueſtris nobis fideliter referatis. ¶Dem. Eſtimonium eius cui ab ad Auerſa parte opponitur crimē merito reprobat̉ in crimīali cauſa ſiue ciuili: ſi ī ipſo crimīe ꝑſeueret̉ Si uero ſit de crimine emendatꝰ et eum comitetur infamia nō eſt in cauſa ciuili: uel etiā cū de crimine ciuiliter agit̉ preterquā pro reatu ꝑiurij repellēdus. In crimīali aūt ſi in alio iudicio inſtituta accuſatio ne contra ipſum de crimine conui ctus extitit uel cōfeſſus: uel ſi nūc per exceptionem exinde conuinca tur: aut grauata ſit eiuſ opinioᵈ pro eo ꝙ quādoqꝫ fuit tali modo r̄pul ſus: quāuis hoc caſuᵉ non exclude tur in cauſa ciuili: poteſt a teſtimo nio: licet egerit penitentiam remo ueri. ¶Dem. Ltra tertiam productioneꝫ ¶Anō debēt teſtes ulteriuſ ꝓduci in ca: niſi preſtito ab eo qui hoc po ſtulat iuramento ꝙ neqꝫ ꝑ ſe neqꝫ per aliuꝫ teſtificata ſubtraxerit uel fuerit percontatus: nec per dolum aūt artem aliquam quartaꝫ productionē expoſcat: ſed quia quos deſiderat de nouo producere priꝰ ha bere nequit̉. ¶ Dem. non debet in cā criminali: cū ſine oī infamia debeat eſſe teſtis. īfra d̓ excep. deniqꝫ. ⁊ ii. q. vii. teſtes. ⁊ p̄cipue ī cā criminali ut hic. nec etiā tales admittēdi ſunt ad honores. lxxxi. d. tātis. ⁊. jͣ. de accuſa oīpotens. ⁊. jͣ. eo. c. vlt. ī nullo enim dꝫ vacillare opinio ordinandi xxxiii. di. laici. Et ar. ad hoc. C. de ꝓcura. reū crimīs. ⁊. ff. d̓ decu eos. ⁊ ē arg. ex hac lr̄a: ꝙ res ſiue ſnīa inter alios acta facͣ fidē in alio iudicio. ſic. xxiii. q. i. ſubdia conꝰ. ſꝫ hoc ſolū ꝙ ī alio iudicio repul ſus fuit: nō ſufficit ut ī alio repellat̉: ſꝫ infamia īde orta ip̄ ſū repellit: alias tterū oportet crimē ꝓ bari ad hͦ ut repelle retur. e ¶ In hͦ caſu.ſ. qnē grauata eiꝰ opinio: tūc.n. ꝓpter hͦ non repellit ī cā ciuili. ⁊ idē ī duobꝰ caſibus p̄miſſis: ⁊ idē ē ſi d̓ crimine ciuilit̓ agit̉ dūmodo emēdatuſ ſit de crimine: ut ſu ꝑiuſ pꝫ. Sed qͣliter ꝓbabit̉: ꝙ ſit emen datꝰ de crimine: ſa tiſ pōt ꝓbari ꝑ ſacer dotē ſuū ꝗ d̓ ip̄o dꝫ teſtimoniū ꝑhibere l. di. ī capite. ⁊. ii. q. i. ſi peccauerit. ī fi. ⁊. jͣ. de ſimo. nemo. Sꝫ nūquid teſtis cui obijcit̉ crimē pōt obijcere ꝙ obiiciēs ſit criminoſus. ar. ꝙ ſic. ii. q. vii. ſi he reticus. qꝛ tales litigatores digni ſunt talibꝰ teſtibus. C. de hereti. l. pe. Dico ꝙ nō pōt: qꝛ iſte cām ſuā ꝓſequit̉: ⁊ nemo ꝓhibet̉ a pro ſecutione iuris ſui: lꝫ ſit criminoſus: ut. iiii. q. vi. oībus. niſi eſſet ex cōicatus: vel talis cui eſſet foꝝ interdictū: vel infamis cui actus legitimi ſunt interdicti. sͣ. e. lꝫ. īmo excōicatus vel infamis nō repelli tur: cū ſit reus. qꝛ quelibet ſibi legitima defenſio reẜuatur. jͣ. de ex cep. cum inter. ⁊ qꝛ cōtra teſtē directe non agit̉: ſed potiꝰ contra ad uerſariū: qꝛ in teſtem actio nō dirigit̉. sͣ. de or. cog. cum dilectus. in fi. pari rōne. nec aduerſarius meus pōt mihi obiicere crimen ꝓpt̓ hoc. vnde ſi ẜuus vult probare ſe contraxiſſe cū aliqͣ libera ſciente eū ẜuum eē: cū in hoc caſu hēat perſonā ſtandi ī iudicio: pōt exciꝑe ꝯͣ teſtes aduerſarii ꝙ ipſi ſunt ẜui: lꝫ ipſe laboret ſimili īpedimēto. ar. cōtra. sͣ. e. perſonas. ⁊. iii. q. vii. iudicet. ⁊.xxv. di. pͥmū. nā ſi ſer uus accuſat̉: eadē ſibi ꝯpetit defenſio que ⁊ libero. ff. d̓ accuſa. hos accuſari.§. ſi ẜuus. Quado crimina obiiciēda ſunt teſtibus: dicitur ſupra eodem preſentium. b. f ¶ Ciuili. idē ē ſi de crimine ciuiliter agatur. g ¶ Ltra tertiā ꝓductionem.i. dilationem. de hoc dictuꝫ ē. sͣ. e. Uī cauſis. ⁊ ibi recurre. h ¶ Iuramēto. Hoc qd̓ hic dicit̉: ſūptū ē de aut̉. de teſti.§. qꝛ vero. colla. vii. Sed quare iurat̉ iteꝝ: maxīe vbi iuratū ē de calūnia: cum iuramentū illud extendat̉ ad oīa que poſtea occurrunt in ca. C. d̓ iura. calū. autē. hoc ſacramentū. ⁊ in aut̓. de his qui ingredi. ad ap pel.§. vlt. col. v. qꝛ ſepius nō ē iurandū ut ibi dicit. Dicas ꝙ illd̓ iuramentū ē aliud iuramentū ꝙͣ ſit iuramētum de calūnia: ⁊ iō vnuꝫ aliud nō excludit. Iſtud iuramentū ē de veritate dicenda: qd̓ pa tet ex ipſa lr̄a.ſ. ꝙ dꝫ iurare ꝙ neqꝫ per ſe neqꝫ ꝑ alios didicit teſti ficatura: nec per aliquē dolum hoc facit. Iuramētum de calūnia ē de eo ꝙ credit ⁊ extimat. C. d̓ iuramento calū. l. ii.§. i. ⁊ iō iſtud iu ramentū preſtatur. Idem etiam eſt ſi cauſa talis ſit vbi iuratur tan tum de veritate dicenda. qꝛ iſtud iuramentum de veritate dicenda non extenditur ad hoc: ſed ad pͥncipale negocium tātū. vnde quai ta dilatio dari non dꝫ ſine iſto iuramento qualiſcunqꝫ ſit etiam ca: ⁊ preſūptio ē contra eum: ex eo ꝙ tertio produxit. ⁊ propterea ſpa le ē ut exigatur hoc iuramentum ī hoc caſu. i ¶ Nequiuit. ſimile. jͣ. d̓ excep. paſtoralis. ⁊ sͣ. e. p̄ſentiū. ſꝫ ſi hr̄e ne quiuerit illos: ei obeſſe nō dꝫ: ſi ꝑ eū nō ſteterit. ar. sͣ. de reſcript. ſi autē. ⁊. c. plerūqꝫ. ⁊ sͣ. ut lite nō ꝯt̄. quoniā.i. rn̄ſo. ⁊. ii. q. vi. anterio rum.§. ad hoc. ⁊ ita vr̄ ꝙ ēt ſine iuramēto deberet admitti: qd̓ nō ē veꝝ. qꝛ ſine iuramēto hoc ei credi nō dꝫ: maxime cum ante tertiaꝫ productionem hoc nō fuerit ꝓteſtatus. vnde iurare tenetur proui hic continetur. Preterea hec quarta productio dari non debet vbi ſufficiens productio teſtium facta fuiſſet. sͣ. e. ſignificauerunt. īmo nec ſecunda dilatio: nec tertia dilatio danda eſſet: ſi ſufficiens pro ductio facta ſit. nā in pecuniarijs cāis vltra vnā dilationē dari nō debet ſecunda dilatio. ff. de fer. l. vlt. niſi cauſa cognita: ut ibi.

On debet accuſatiōe. Nota ergo ꝙ ſi aliquis accuſatus eſt de crimīe ſtatiꝫ grauata eſt eius opinio: vnde non poteſt in ctiminibus ad teſtimoniū admitti: ut hic pꝫ ⁊ sͣ. eo. teſtimoniū. qꝛ teſtes ſine oī ſuſpitōe eſſe debēt ⁊ infamia..ii. q. vii. teſtes. ⁊. jͣ. de ex cep deniqꝫ. nec etiā poteſt ꝓmoueri ad ordines: ut hic dicit̉ in fi. ⁊. lxxxi. di. tantis. daniel. ⁊. jͣ. d̓ accu. oīpotens. ⁊ xxiii. di. laici. ⁊. ff. de de curio. eos. Itē nec poteſt aliū accuſar̄ qꝛ nō relatōe crimi nis ſed innocentia reus purgat̉. ff. de publi. iudi. is qui ⁊ hic in fine. Ite nec pōt conſtitui ꝓcu rator. C. d̓ procu. l. reū. iteꝫ nec accu ſar̄. Ex hac decre. pꝫ qꝛ teſtimoniū ī criminali actiōe ac cuſatio ⁊ ordinū ſu ſceptio pari paſſu incedūt ex eo ꝙ ac cuſatꝰ pendēte ſua accuſatiōe repellit̉ a teſtimonio ab ac cuſatōe ⁊ ordinum ſuſceptōe. preterea ex eo qd̓ dic̄ in pͥn. In criminalibꝰ pꝫ ꝙ ſecus ē in ciuili: qꝛ tunc nō obſtāte accuſatōe uidet̉ ꝙ interim poſſit ad mitti in teſteꝫ in cā ciuili. sͣ. eo. teſtimo niū. ⁊ eſt veꝝ ſi ſit emēdatus de crie. ⁊ eū non comitet̉ ī famia: ut ibi ar. jͣ. d̓ ſimo. ꝑ tuas. qꝛ licꝫ accuſet non ſtatim reus eſt. xv. q. ulti. c. ul. qꝛ pendēte accuſatiōe remanet ī officio ſuo: ⁊ interī ſubditi eius ei obedire tenent̉. jͣ. de accu. olim. ⁊. viii. q. iiii. nonne. Itē pꝫ hic ꝙ minus idonei teſtes quoꝝ opinio vacillare uidet̉ ad mittunt̉ in exceptis cribus ex eo qd̓ dicit: niſi forſitan in exceptis criminibꝰ. Sed hoc forte eſt intelligendū ẜm diſtinctionē illius. c. ii. q. i. in pͥmis. vtꝝ.ſ. male fame uel male opinionis: ⁊ tunc cū ē ma le opinionis admittat̉: licꝫ. c. illud loquat̉ in accuſatōe aliter admit ti non debēt cū etiā ſi ciuiliter ageret̉ nō eſſent admittēdi niſi eēnt emēdati ⁊ cū alijs adminiculis. jͣ. de ſimo. ꝑ tuas. ſed lꝫ accuſet̉ nō tn̄ ſtatim reus eſt ut. sͣ. dr̄. ⁊ ideo pōt admitti in crie excepto: cum adhuc remaneat in ſtatu ſuo. Itē ex hoc. c. ⁊ sͣ. e. teſtimoniū pꝫ ſolutio queſtionis que fieri cōſueuit: ſi aliquis cōdēnatꝰ ſit de crimīe ⁊ appellet: vtrū recipiēdus ſit in teſtē ſi pendēte appellatōe induca tur. ⁊ ſatis pꝫ ex his duobꝰ. c. quid iuris ſit ꝙ ī criminali nequaqͣ in ciuili v̓o bene poteſt admitti qꝛ pendēte appellatōe non dr̄ cōdenatus. ff. de pe. l. ii.§. ul. ⁊ integer eſt ſtatus eius ut interim fungat̉ honoribus. ff. ap. interpo. nihil innouari. l. vna.§. integer. ⁊ melius in.§. ſi quis deportatus. qꝛ lꝫ non ſit dānatus adhuc nō habet̉ infa mis: exquo appellationē ſuā ꝓſequit̉. ff. de his qui no. īfa. furti. Auſam mr̄imonii. occultēt. ſic. xiiii. q. ii. ꝙ ꝙͣ. hec enī eſt cā quare teſtes cōpellunt̉ ne veritas occultet̉ ⁊ ne malus ut bonus extimet̉: ut in. c. ꝙͣꝙͣ. ⁊ qui ueritatē occultat pecca tu comittit mortale. xi. q. iii. quiſꝗs. ideoqꝫ cōpellit̉. b ¶ Timore. tunc enī teſtes ſunt cōpellēdi alias nō uidet̉ ꝙ cōpelli debeant. j. eo. ſuꝑ eo. ex eo enī ꝙ non vult ferre teſtimoniū p̄ſumit̉ contra ipſuꝫ vnde dico illū ſtatiꝫ cōpellenduꝫ niſi conſtaret ꝑ alios ꝙ bene poſſit ueritas comprobari. c ¶ Uel nuncio. puta ſi fuerint debiles uel infirmi uel egregia ꝑſo na.s. ti ꝓxi. ſi qui teſtiū. ⁊. ff. de iureiur. ad ꝑſonas. ar. ꝯͣ. iii. q. ix. te ſtes. ibi dicit ꝙ p̄ſentes debent eſſe teſtes. illud intellige de illis ꝑ ſonis que ad iudiciū uenire poſſunt. vel intellige illud in crīali ubi leſtes debent eſſe in p̄ſentia iudicis hoc in ciuili: ⁊ hoc bene diſtin guit. C. de fi. inſtru. aut̓. apud eloquētiſſimū. exigit̉ enī ut in crimi nali ſint corā iudice: ⁊ nō ſolū ex dictis ſed etiā ex geſtis iudex for met motū animi ſui. ff. de teſti. l. iii.§. itē diuus. di Um ſuꝑ. veneritis. in termino ꝯſtituto ſupple. ⁊ tūc ſufficit On debet quis in criminibꝰ niſi forſan ī exceptis ad teſti ificandū admitti pēdēte accuſatōe de crimine contra ipſum: cū etiam accuſati: niſi prius ſe ꝓbauerint in nocētes ab accuſatione ⁊ ſuſceptio ne ordinum repellātur. De teſtibus cogendis uel non. E Lex. iij. papien̄. electo. Auſaꝫ matrimouij que inter. m. mulierē ⁊ filiū r. v̓titur: cōmiſimꝰ iudi cibꝰ terminādā. Ideo qꝫ mandamus quatenus teſtes ab alterutra partium in ſue aſſertiōis teſtimonium īuocatos ne v̓itatem occultentª diligētius moneas ⁊ inducas. Si āt odio uel gratia uel ti moreˢ ſe ſubtrahāt: eos ad ferēdū teſtimoniū corā prefatis iudicibꝰ uel eoꝝ nūcio quē ad hoc miſerīt eccleſiaſtica diſtrictiōe cōpellas. ¶ Dem preſbyteris pontie. Um ſuꝑ cauſa que uertitur ī Iter preneſtin̄. epūꝫ ⁊ ſubl. ab batem ſit teſtimonium ur̄m neceſ ſarium: mandamus quatenꝰ ꝑhibi turi teſtimoniū ueritati apoſtolico uos conſpectui pn̄tetis. Si v̓o nō ueneritis ſciatis uos ab officioᵉ et bn̄ficio eccleſiaſtico apoſtolica au ctoritate ſuſpenſos. Et ſi nec ſic ue neritis excōicatiōis ſnīam ⁊ depo ſitionisᵇ poteritis formidare. ut ueniāt ea hora qua poſſunt expedire officiū ſuū. sͣ. de offi. dele. conſuluit. ⁊ ar. ff. de condi. ⁊ demon. l. iiii. in fine. e ¶ Ab officio. Is eſt ordo cū culpa incipit a cōtumacia: tunc dꝫ excōicari. xx iii. q. iiii. forte. ſecꝰ ſi a crimine tūc debet deponi. lxxxi. di. dictu. ⁊ sͣ. de iudi. cum non ab homine. vbi de hoc. f ¶ Et ſi nec ſic veneritis. no. arg. ꝙ in vna citatōe poſſunt fieri plures citatōnes ſicut ēt fit de cōſuetudine ꝓpter dif ficultatem citationū: ut. sͣ. de do. ⁊ cōtu. ueritatis. ⁊. c. cum dilecti. ⁊ sͣ. de in integ. reſti. tum ex litteris. g ¶ Depoſitōis. et ſic creſcēte ꝯtumacia creſcere dꝫ ⁊ pena sͣ. ut li. nō ꝯte. quonia. in fi. ⁊ ff. de pe. relegati. niſi neceſſitas ſit impedimēto. ar. ff. de ar. celſus.§. idē ait. nō eniꝫ in oī caſu excōicare eū ītelligit̉ ar. ff. de ſolu. ſi ſeruꝰ. x. in fi. Quid ſi excōicauiſſet eū niſi ueniſſet in termino nulla ex ceptiōe facta nūquid erit ex cōicatus ſi nō potuit uenire? in caſu tali ſaltē quo ad deuꝫ nō eſt excōicatus. qꝛ impoſſi bile p̄ceptū nō ligat. ff. q̄ ſen. ſine app. reſcin. l. paulus. ſed qꝛ eccleſia illud ignorat: doce at de impedimēto ⁊ abſoluet̉ ſine difficultate ⁊ grauamīe. ar. jͣ. de ſen. excō. ſacro. ſic ex eadē cā reuocat̉ ſnīa diffinitiua. nec mādanda eſt execu tiōi. ff. de iudi. ſi pretor. ⁊. jͣ. d̓ re iudi. cū bertoldus. et. c. cū olim. multo fortius excōicati onis ſnīa tenet. ſed ꝓbato im pedimēto ſiue grauamine ut dixi: debent abſolui. h CUper eo. queſtio fuit talis: aliꝗs cōuenit̉ de aliquo facto manifeſto: que rit̉ an illi ꝗ facto interfuerūt ſint ad ferendū teſtimonium cōpellendi. i ¶ Nō requirant. quantū ad examinationē uel ꝓbationē: ſicut nec in cōfitēte neceſſarie ſunt ꝑtes iudicis ff. ad. l. aquil. ꝓinde ſi occiſus. ſnīa tamē neceſſaria. jͣ. de diuor. porro. k ¶ Non cogendi. hoc intellige a pͥncipio. primo enī ſunt monēdi: ⁊ poſtea ſi noluerint ſunt cogēdi: ut. sͣ. e. c. ꝓxi. clerici v̓o in cā laicoꝝ cogi nō debēt: niſi cum alie ꝓbatiōes haberi non poſſunt. xiiii. q. ii. ꝙͣꝙͣ l ¶ Timore. Sed quis ꝓbabit hoc certe eo ipſo ꝙ monitus eſt ⁊ non vult te ſtificari p̄ſumit̉ contra ipſuꝫ ꝙ nō bono aīo hoc faciat: ⁊ ex hac p̄ſumptione cōpellit̉. ar. C. qui mili. non poſ. ſuꝑ ſeruis. li. xii. ⁊ teſtes inuiti cogēdi ſunt. C. de teſti. ſi quādo. aut̉. ſed hodie. ⁊ ſic hodie ſeruat̉: ⁊ ſi cōſtaret ꝙ ꝑs ad uerſa hoc faceret debet excōicari. sͣ. titu. ꝓxi. cuꝫ cauſam. i.§. ꝙ ſi forte. ⁊. c. conſtitutis.i. Eruenit. iuramēto aſtrinxit. qd̓ fuit temerariū ⁊ illicitū: ⁊ iō nō ſeruā I dū. vnde nō obſtāte tali iuramēto ꝯpelli debet ferre teſtimoniū ſuper negocio pͥncipali. sͣ. ti. ꝓxi. intimauit. ⁊. c. cōſtitutis. et debet denūciari nō te neri illo iuramēto: ut in. c. cōſtitutis. ⁊. jͣ. de accu. olim. ubi de hoc. n ¶ Debet. hec verba habuiſti. sͣ. ti. ꝓxi. cōſtitutis. ⁊. iii. q. vii.§. ſunt autē. v̓. ſi quis autē. ⁊. C. de poſtula. prouidendū. b. o ¶ Inſtrumēta. qd̓ qui fecerit tenet̉ ad intereſſe. xii. q. ii. ſi quis de clericis. p ¶ Dſtendit. p̄ſumptiue: ſicut preſumit̉ ꝯtra illū qui ad pecunie corruptelaꝫ deſcēdit. C. de pe. iudi. qui ma. iudi. l. i. q ¶ Eluſam. quia inſtrui iudex nō poterat ſuꝑ cauſa illo ꝓcurante. ff. de offi. ꝓcōſul. nec quicꝙͣ.§. ulti. r ¶ Cōmentum. ex hoc uidetur ꝙ non ſit cogendus dicere ueritatem ſuper principali: ſed tantūmodo reuelare hanc fraudem: ⁊ hoc dicebat Lau. et de bebat procedi in cauſa tanꝙͣ depoſuiſſet contra illū: et ſic habebat illum pro producto fraude reuelata: et ſic ſeruabit iſte iuramentuꝫ ſuuꝫ. et hoc colligi uidebatur ex antiqua decretali. Alii dixerunt contra. Sed hoc non eſt verū ut hic dicit. et quod dictum eſt ad detegendum tante fraudis ⁊cͣ. ſupple et nihilominus ſuper principali debent compelli: ut dicunt illa iura. argu. sͣ. ti. proxi. intimauit. et. c. conſtitutis. et argu. jͣ. eo. c. ulti. Et argu. contra. jͣ. eo. di lectorum. vbi ſoluitur. Dic ꝙ non compellitur ſuper principali: ut dicebat Laurē. ſed ad fraudem detegendam debet compelli ut poſtea denuncietur non teneri illo iuramento: poſtea poterit iurare ſuper principali ſi uoluerit: ſed non debet compelli: et ſic planum eſt et nullum contrarium: ut di cit Lauren. Dem genuen̄. archiepō. Uper eo: ⁊ infra. Cōſult. t. t. rn̄demꝰ: ꝙ ſi factū ē notori um: nō eget teſtiū depoſitōnibꝰ de clarari: cum talia probatōnem uel ordineꝫ iudiciarium nō requirāt. Uerū ſi non ē notorium: ⁊ is qui conuenitur factū negauerit: teſtes qui interfuerunt facto monēdi ſūt non cogendiꝰ ad ferenduꝫ teſtimo nium v̓itati: niſi forte timore ad uerſe partis conſtiterit iudici eos a ferēdo teſtimonio reuocari: licꝫ ad hoc paſſim poſſint de iuris hūa ni rigore compelli. ¶Dem. Eruenit ad audiētiam nr̄am ꝙ cum. j. prior ſancti laurētij coram te fuiſſet de ſimonie ⁊ adul terij crimine accuſatꝰ: quendā qui ꝯtra eū ducēdus erat ī teſtimoniū iuramētoᵐ aſtrinxit: ut non depone ret ꝯtra ipſuꝫ: ⁊ īfra. Nos igit̉ attē dētes: ꝙ nemo debet aduerſario ī ſtrumēta quorū appellatiōe teſtes cōtinēt̉ ſubtrahere: ⁊ ꝙ tā ille qui ſubripit īſtrumēta quā qui aduer ſario parē aduocatiōis ſeu defēſio nis copiā ſubtrahit: iniquaꝫ oſten ditᵖ a ſe litē foueri: ⁊ experiri debet ī ſe iudicis auctoritatē eluſāq rn̄de mus ad detegēdū tante fraudis et calliditatis ꝯmētū ipſum teſtē me rito eē compellēdū. CLemē. iij. ſegobien̄. epiſcopo.

Eruenit. recuſant. Attēde cōſultationē ⁊ reſponſionē: ⁊ ſic uidebisⁱ qͥ nō directe reſpōdet ad interrogata. ſi. sͣ. de teſti. cū in tua. ubi ita indi recte rn̄det. Sed dicas ꝙ eo ipſo ꝙ reſpōdet ut ſuꝑ rebus eccleſiaſticis cō pellēdi ſunt: a ꝯͣrio. ſenſu reſpōdet ꝙ ſuꝑ illa iniuria non ſunt cōpellēdi ferre teſtimoniū: qd̓ enī de vno cōfitet̉ de altero negare uidet̉. jͣ. de p̄ſump. nōne. ⁊ xxv. di. qualis. ⁊ hͦ ideo qꝛ in criminalibus teſtes nō co pellunt̉. jͣ. e. dilectoꝝ. qꝛ iniu ria crimē eſt. vnde qui de iniuria ꝯdēnat̉ infamis effic̄it jͣ. de re iudi. cū te. ff. de his ꝗ no. infa. athletas.§. ulti. arg. ꝯͣ. jͣ. e. ſuꝑ his. ⁊. c. ſe. Soluit hec ꝯͣrietas. jͣ. e. dilectoꝝ. vel dic ꝙ ꝓſecutio iniurie appel lat̉ hic res eccleſiaſtica. ⁊ in tellige ꝙ ciuilit̓ hic agebat̉ ꝓ ſuo intereſſe de iniuria alias non cōpellunt̉ teſtes qd̓ ītelligo de iniuria facta ordini clericali. b. Eteꝝ. ſcriptū. tā cano nicū ꝙͣ ciuile. xiiii. q. ii. ꝙ ꝙ. ⁊ sͣ. e. ꝑ totū. ⁊. C. de teſti. ſi quando. b ¶ Actibus. eſt autē ut hic ſa tis apparet ꝯſuetudo ius qd̓ dā maioribus utentiū appro batū qd̓ ꝓ lege ſuſcipit̉ cū de ficit lex. di. i. cōſuetudo. ⁊ cō ſuetudo eſt optima legū int̓pres sͣ. de ꝯſue. cū dilectus. ⁊ ſic cōpellēdi ſunt teſtes taꝫ iure ſcripto ꝙͣ non ſcripto.ſ. cōſuetudine.s. de ꝯſue. cū di lectus. ut hic patꝫ. c ¶ Ipſuꝫ cōſtiterit. ⁊ quis ꝓ babit: iaꝫ dictū eſt qꝛ eo ipſo ꝙ monitus nō vult teſtifica ri preſumit̉ ꝯͣ ipſuꝫ ut ſtatim cōpellat̉: nec eſt alia neceſſaria ꝓbatio: ⁊ hec leuis p̄ſum ptio ſufficit. ar. ff. d̓ pe. here. ſi ꝗs libertate.§. plane. b. d ¶ Timore. Timor poteſt re ferri ad multa ſiue odio ꝑſo ne uel timore hoc contingat cōpelli debēt. sͣ. ti. ꝓxi. conſti tutis. ⁊. c. intimauit. ⁊ sͣ. e. ꝑ uenit. ſiue etiā odio ipſius ſa cramēti qd̓ quidē tenui religi one abhorrēt. C. de fi. inſtru. l. ul. ⁊. jͣ. de ſimo. ⁊ ſi queſtiones. ⁊ tunc fortius debent cōpelli. alias ſi nollēt iurare dānando iuramentū tanꝙͣ heretici debēt condēnari. jͣ. de here. excōicamus.§. fi. e ¶Reterea. ⁊. jͣ. ſynodales. de quibus habes. xxxv. q. vi. ep̄s. in ſynodo. . de accu. ſicut olim. f ¶ Iterato. iuramentū enī iſtoꝝ teſtiū ad totū tempus debet extendi dū durant in officio illo poſtꝙͣ iuramentū illud in ſynodo preſtiterūt: ſiue corā or dinario ſiue corā delegato cā illa tractet̉: ut hic innuit: ſicut iuramentū calūnie ad oīa que in cā ꝯtingūt extendit̉. C. de. iura. calū. aut̉. in hoc iuramēto. g ¶ Aliter. Et ſi aliter nō fiat fides innuit hec littera ꝙ iteꝝ iurare debeāt co ra delegato etiā pro eadeꝫ cauſa: ſed non uidet̉ ꝙ iterū iurare debeāt: vnde ſatis poteſt ſuppleri maxime: ſicut ⁊ teſtis ex quo ſemel iurauit ferre teſtimo niū in aliqua cauſa non debet amplius iurare ſuper illa: niſi emerſerit aliquid de nouo. h ¶ Queſtionis. Tunc enī debet iurare ſuꝑ articulo illo noue queſtionis qꝛ primū iuramentū nō extendit̉ ad illū articulū noue queſtionis: quia cū preſtitit illud in ſynodo uel corā ep̄o nō cogitabat de illo: ⁊ ꝙ iterū iurare debe at: ꝓbat.s. ti. ꝓxi. fraternitatis. ubi nouus articulus ꝓbat taꝫ ꝑ antiquos te ſtes ꝙ per nouos prius p̄ſtito ab omnibus iuramēto. ut. sͣ. ti. ꝓxi. c. de teſti. ⁊. C. de tempo. appel. per hanc. i ¶ Aꝑhibendo. Nota ergo ꝙ teſtes huiuſmōi ſynodales propter infamiam ſuperuenientē remouent̉ a teſtimonio perhibendo: non autē a perhibito: qꝛ infamia uel delictū ſuꝑueniēs non viciat quod legitime factū eſt jͣ. de eo qui cogno. cōſang. vxo. ſue. diſcretionē. ⁊. c. tue. ⁊. c. iordane. ar. C. de teſta. l. i. eſ iii. q. vii.§. uerū. ff. de offi. pretor. barbariꝰ. Sic reſcriptū pape non caſſat ea que legitime facta ſunt. sͣ. de reſti. ſpō. audita. k ¶ Remoueri. habes hic qꝛ infamis repellit̉ a denūciatiōe: ut. jͣ. de ſpon. cū in tua. ⁊. jͣ. de accuſa. cū dilectus filius. ⁊. c. ſicut olim. ⁊. ff. de popul. acti. popularis actio. hug. contra. b. i ¶ In cōi.i. in ſynodo uel auditorio cōi. xxxv. q. vi. ep̄s in ſynodo. m ¶ Incōtinenti.i. in eadē inſtantia iudicii anteꝙͣ loquat̉ partibꝰ uel anteꝙͣ recedat a preſentia iudicii: qꝛ poſtea ſubornatus preſumitur: ſed hoc poſſet Eruēit ad nos: ꝙ cū a laicis enormis ⁊ intolerabilis iniu ria clerico multis aſtātibꝰ ⁊ uiden tibꝰ īferat̉: īiuriantes ī cām tracti negant ſe tantū facinus ꝯmiſiſſe: ⁊ cū leſus eoꝝ teſtimonio qui preſē tes extiterāt: hoc ꝓbare deſideret illi nolunt v̓itati teſtimoniū perhi bere: ⁊ īfra. Cōſulta. t. t. rn̄demuſ ꝙ hi qui de rebꝰ eccleſiaſticis teſti ficari recuſantˢ. ſi aliter ueritas ne quiuerit elici: ad illud ſunt ꝑ cenſu ram eccleſiaſticam compellēdi. ¶Dem. VEterū ꝙ ſuꝑ conſāguinitate cogēdus ſit teſtis perhibere teſtimonium v̓itati: non dubitatur a nobis: cū id tā ius ſcriptūª appro bet quā ꝯſuetudo actibᵐ utētium approbata ſi ipſum cōſtiterit odio uel gr̄a v̓itatē ſupprimere aut timo reᵈ. ¶ Eleſtinus tertius. Reterea ſi teſteſ publici quoſ tua ciuitas nuncupat ſynoda esᶜ ſuꝑ cā matrimonij coraꝫ te uel tuo capitulo ſemel teſtimoniū red diderint: non debēt ꝯpelli: ut ī pre ſentia alicuiꝰ delegati iudicis ſuꝑ eadē cā iterato prebeant iuramen tum: dummodo aliterᵍ fiat fides iu dici delegato: niſi forte articulus noue queſtōnis emergat. ¶ Hu iuſmodi uero teſtes publico iure pn̄t ꝑꝑ infamiam a perhibendo te ſtimonio remoueri: ſi eā poſtquā in cōmuniᶠ recepti fuerant: contige rit contraxiſſe: quoꝝ teſtimonia ſi intelligi habito reſpectu ad qualitatē ꝑſone ut ſic poſſit corrigeruel addere etiā ex interuallo. Qualiter intelligat̉ incōtinēti: ꝓhor ff. de v̓bo. obli. cōtinuus actus. ff. de adul. quod ait lex.§. ulti. in f. C. de erro. aduo. l. ulti. ⁊. xxxii. q. vlti. apud miſericordē. ⁊ meliuo sͣ. de elec. quia ꝓpter. ibi inuenies multas expoſitōes huius verb incontinenti ſiue mox. arg. ꝯͣ. xxxv. q. ix. qd̓ ꝗs cōmiſiſed illa cōtraria nō tangūt hoc. n Uper his. DHec decre. jͣ. pars illius quam habes. jͣ. de accuſa. ſuꝑ his. d̓ fine illiꝰ deciſa eſt. ⁊ de hac materia loquit̉ sͣ. ti. ꝓxi. tam litteris inquiſitionum. o ¶ Articulis. Ex hͦ loco potes ſumere caſuꝫ tā illiꝰ decretā lr̄is. sͣ. ti. ꝓxi. ꝙͣ illius ſuꝑ his. jͣ. de accuſa. Quidā electus fuit in ep̄m lu can̄. quidā ſe oppo nebat electōi illius dicētes ꝙ erat ma le fame ⁊ ꝙ matrimoniū cōtraxerat cū vidua. iteꝫ iſtiopponebāt ſe: lr̄as cōtra electū nomīe capituli dn̄o pape miſerūt quas tam electus ꝙ capitulū falſas dicebāt ⁊ capitulū neſciuiſſe d̓ lr̄is illis ⁊ de iſtis articulis mādat pa pa īquiri: ⁊ ad hec ꝓbanda teſtes ſūt cōpellendi. p ¶ Cogatis. Hic cōpellunt teſtes in criminibus ⁊ etiaꝫ irregularitate. jͣ. e. c. ꝓxi. ⁊ ſic eſt ꝯtra sͣ. e. ꝑuēit. ⁊. jͣ. e. di lectoꝝ. ubi ſoluit̉. Um cōtra. cōpellere. dubitatōis cauſa fuit: qꝛ uidebat̉ ꝙ in ¶ criminibꝰ nō ſunt cōpellēdi teſtes. in aut̓. de teſti.§. quoniā. col. vli. ar. ⁊. C. e. ſi quādo. in pͥnci. Ex eo ꝙ dicit ibi. ī pecuniariis cāis teſtes cogēdos: uidet̉ ꝙ nō in crimībus. Sed ꝯͣ hoc mandat papa.ſ. ꝙ cōpellant̉. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. ⁊ in ſeq. c. dicit ꝙ in criminibꝰ non compellant̉: ſed ibi habetur contrarioꝝ ſolutio. ⁊ quando compelant̉ ⁊ quando non. Ilectoꝝ. ſuꝑ criminibꝰ. Circa cōpulſionē teſtiū nota ꝙ ī ca ciuili ubi aliter ueritas haberi non pōt indiſtincte ſunt com pellendi tā clerici ꝙͣ laici ne veritas occultet̉. xiiii. q. ii. ꝙͣ ꝙͣ. ⁊ quia mortaliter peccāt qui veritatē occultāt. xi. q. iii. quiſꝗs. vnde moni tione p̄miſſa indiſtincte cōpelli debēt teſtes sͣ. e. ſuꝑ eo. ⁊ eo ip̄o ꝙ monitus nō vult teſtificari p̄ſumit̉ ꝙ etiā malitioſe hoc faciat ut ſe pius dictū eſt. sͣ. e. cām. qn̄qꝫ tamē in pecuniarijs cāis non compe lunt̉ ut in mediatoribus qui non cōpellunt̉ ferre teſtimoniū in co tractibus in quibus mediatores fuerūt niſi de conſenſu partiū. iſ aut̓. eo.§. quoniā. col. vii. Itē in alijs caſibus qui quaſi priuilegiati ſunt. iiii. q. iii.§. itē in criminali. v̓. item inuiti. ⁊ tribus. c. ſe. in crimi nibus v̓o patet hic ꝙ cōpellēdi non ſunt. ⁊. ar. ad hoc. C. e. ſi qn̄. if pͥnci. ⁊ sͣ. e. ꝑuenit. Incōtrariū uidet̉ ꝙ bene ſunt cōpellēdi.s. eo. ſuꝑ his. ⁊. c. cū contra. in quibus expreſſe cōpellit̉. ⁊. arg. s. ti. ꝓxi. cū cām. v̓. teſtes aūt ⁊cͣ. ſed ibi verſus ille ſoluit̉ ⁊ ad pͥncipales te ſtes illd̓ reſtringit̉. ⁊. iiii. q. iii.§. itē in criminali. v̓. itē lege iulia pū. iudicioꝝ. ex eo enī ꝙ certe ꝑſone ibi non cōpellunt̉: dat intelligiq alie cōpellant̉: qꝛ qd̓ de vno negat̉: de alio ⁊c. xxv. di. qualis. ff. e. l. vlti. ille enī ꝑſone pͥuilegiate ſunt ꝓpter connexitatē. vnde alie oēs cōpellunt̉. Suꝑ hoc dicūt quidā ꝙ ſi agat̉ directe in modū accuſa tōis nō ſunt teſtes cōpellēdi. ſi v̓o ciuilit agit̉ de crimīe in modum exceptōis uel denūciatōis aut etiā inquiſitōis tūc cōpellunt: ut. s. e. ti. ſuꝑ his. ⁊. jͣ. de ſimo. licet heli. Sꝫ huic diſtinctōi ꝯͣdicit exp̄ſſe hec decre. qꝛ non poterat agi criminalit̓ in hac decre. ſed ciuilit̓ tatū duabus rōibus. Primo qꝛ hic agebat̉ cā ꝯuētōis ⁊ recōuentiōis qn̄qꝫ nō ſtudioſe: ſꝫ in ꝓferēdo er rauerint ⁊ ſe incontinenti correxe rint: reprobari nō debent: ſecus āt erit: ſi correctiōi ſue interpoſuerīt interuallum. Nnō. iij. priori ſā cti fridiani ⁊ magiſtro. p. cāonico piſano. Uper hisª: ⁊ infra. Ceteruꝫ Tuolumꝰ ⁊ mādamꝰ: ut ſuper inquiſitionis articulis tā de fama electi quā lr̄is contra eum ſub no mine lōge maioris ⁊ ſanioris ꝑtis capituli deſtinatis cogatisᵖ teſtes qui noīati fuerint ꝑhibere teſtimo nium v̓itati. ¶ Dem archidiacono mediolan. Um cōtra magiſtrū. r. ſuper ¶ eo ꝙ dicit̉ falſas de ſede apo ſtolica lr̄as reportaſſe: ac ꝑ ſe uel ꝓcuratorem fuiſſe uſum eiſdē tibi direximus ſcripta nr̄a ¶ Poſtula ſti per ſedē apo. oraculuꝫ edoceri utrum ſuꝑ prefato uitio falſitatis te ſtes compellereq debeas noīatos Nos igit̉ rn̄demꝰ ꝙ teſtes predi cti ſi ſe gr̄a odio uel timore ſubtra xerint: per cēſurā eccleſiaſticaꝫ de bes app. re. cōpellere ueritati teſti monium ꝑhibere. MOno. iij. ab bati.s. eugenij ⁊ magiſtro. g. cano. ſenen̄. Ilectorum filiorū uulterani capituli ex parte una ⁊ epiſco pi uulterani ex altera ꝓcuratoribꝰ in nr̄a preſētia conſtitutis: ⁊ infra. Teſtes ꝗ̄ fuerit noīati: preterquā ſuꝑ criminibꝰʳ ſi ſe gr̄a uel timore

tnter ep̄m ⁊ capitulū: ut pꝫ in antiqua: ⁊ qꝛ ꝑ ꝓcuratorē ut lr̄a iſta picit ꝓcuratoribus ꝯſtitutis: ſed ꝓcurator non interuenit in cā cri minali. jͣ. de accu. veniens. ⁊. ff. de publi. iudi. l. pe.§. fi. ⁊. v. q. iii. in criminalibus. ⁊ in crimine non fit mutua accuſatio uel denūciatio: qꝛ non relatōe criminū ſed innocētia reus purgat̉. ff. de pub. iudi. is qui. ⁊. iii. q. xi. ne gāda. ⁊ ſic neceſſe eſt ut dicamꝰ ꝙ hic obijciebant̉ crimīa teſtibus ut a teſtīo nio repellerent̉: et iō dicit: cogatis te ſtes.ſ. qui noīati fu erint p̄terꝙͣ ſuper criminibꝰ: ideoqꝫ dicendū eſt ꝙ ſuꝑ criminibꝰ teſtes cō pellēdi non ſunt: ſi ue directe agat̉ de crimīe ſiue ciuilit̓: ut hic pꝫ. ⁊ sͣ. e. per uenit. ⁊ hec eſt rō qꝛ ī īfamiaꝫ alteri nemo debet facile ꝓſilire: qꝛ tales detractores dicuntur vi. q. i. ex merito. et c. tribus. ſeq. ergo multo fortiꝰ nec cō pelli. qualit̓ reſpon debis capitulis. sͣ. ꝓxi. ad illud ſuper his. dicas ꝙ ibi cōpellunt̉ teſtes ad ꝓ bādū infamiā ſiue irregularitatē ꝯͣ ele ctū ne indigna ꝑſo na ad apice digni tatis promoueat̉ ꝑ ſurreptionē: qꝛ vilis ꝑſona ad tantaꝫ dignitatē per ſurre ptionē ꝓmoueri non debet: ⁊ iudex ex officio ſuo hoc facere debet ꝓpter publicā vtilitatē qꝛ ille oībus de ſua plebe ꝑficit̉ ⁊ ſic eſt qͣſi ſpēale in cā inquiſitōis. et. jͣ. de ſimo. licet heli. ⁊ inquiſitio nō fit niſi ubi infamia preceſſit. vnde ibi nō cōpellunt̉ teſtes in infamiā ali cuius: ſed ex tali cōpulſiōe ſi ꝓbent̉ crimina orit̉ infamia. sͣ. ti. ꝓx. teſtimoniū. ⁊ qꝛ ibi agebat̉ de falſo ꝑ inquiſitionē ideo cōpelluntur teſtes ne talis falſitas remaneat impunita ex defectu teſtiū in quo caſu intelligit̉ ꝓxi. c. cū contra. qꝛ dico illud ſpēale in crimine falſi⁊ p̄cipue in litteris pape in quibus multa ſpēalia ſunt. jͣ. de fal. ad ſalſarioꝝ: ⁊ idem in caſu ſequētis. c. Dicas ergo ꝙ vbicunqꝫ agit̉ actione odioſa uel exceptiōe ꝑ quā ad infamiā alicuius ꝓeedat̉ nō ſunt cōpellendi teſtes: ut dictū eſt: niſi in caſibus p̄dictis ẜm leges cōpellant̉: niſi in caſibus ubi ſpēaliter nō debent cōpelli ut dictū ē. ⁊ hoc dicūt tan. ⁊ vin. ⁊ alij cōtrariū dicunt ꝓut dictū eſt. Sꝫ ſupra dictis oībus rōibus poteſt de facili reſponderi ẜm illos qui dicunt ꝙ ſemꝑ cōpellēdi ſunt teſtes: niſi agat criminalit̓ tantū. dic ꝙ nulla criminalis erat queſtio inter ep̄m ⁊ capitulū ſed ciuilis tantū ut pꝫ in integra in quinta cōpilatōe.ſ. cōuentio ⁊ recōuentio. Et ꝙ di cit teſtes qui nominati fuerint cogatis veritati teſtimoniū ꝑhiber̄: ſi gratia odio uel timore ſe ſubtraxerint: p̄terꝙͣ ſuꝑ criminibus: ſic debet intelligi ꝙ teſtes in ciuilibus queſtionibꝰ ſunt cōpellēdi: ſꝫ in criminalibus non debent cōpelli. ⁊ ſic papa p̄uidit hic nouū ius: et ſic contrariū nullū ꝯtra iſtos: ⁊ ſic non oportet ut dicūt ꝙ hic erat ꝯtrouerſia inter ep̄m ⁊ capitulū ſuꝑ pluribus articulis ciuilibus et ſuꝑ criminalibus: ⁊ ꝙ iſti erant ꝓcuratores ad excuſatiōes tantuꝫ allegādas. uel ꝙ dati erāt li. cōteſta. iſta ſtare non poſſunt: ut pꝫ in aniiqua decre. ⁊ ꝑ iura p̄dicta. ciuilis enī ⁊ criminalis queſtio non cocurrūt ſimul īmo criminalis p̄iudicat ciuili. iii. q. vlti.§. aliquādo ſed magis equū uideret̉ ꝙ ſemꝑ cōpellerent̉ qualitercūqꝫ agatur: ne crimina remaneāt impunita dū tn̄ nō criminaliter directe ne ꝑ uiles ꝑſonas quis cōdēnet̉. ar. ꝯͣ. jͣ. de ſen. excō. ut fame. cū ſuis cocor. ibi poſitis. ⁊ ar. jͣ. de collu. c. i. ⁊. ii. ⁊ vlti. et. sͣ. ti. ꝓxi. cū cām. v̓. leſtes aūt ⁊cͣ. et. sͣ. e. ſuꝑ his. et. c. cū cōtra. et. jͣ. c. ꝓxi. Inno. iiii. dic̄ ꝙ vbi non eſt peccatū tacere id ſuꝑ quo teſtes inducunt̉ non ſunt cōpellēdi: ſed ſi peccatū eſt tacere cōpellunt̉. Enerabilis. cōiurationē. Clerici enī qui cōtra ep̄m ſuū faci unt cōiurationē uel inſidias ei parauerint deponēdi ſunt et fradēdi curie ſeculari ut puniant̉. xi. q. i. ſi quis ſacerdotū. ⁊. c. ꝯiu rationū. et tribus. c. ſeq. laici v̓o qui ꝯͣ ep̄m ſuū ꝯſpirationē faciunt ſuūt excōicandi et cōmunione priuādi. xi. q. i. cōſpirationū. b ¶ Iuramēto abſoluāt. Sꝫ videret̉ ꝙ nō debeant abſolui cū iuraſubtraxerint uel odio: per cēſuraꝫ eccle. cogatis ueritati teſtimoniuꝫ ꝑhibere. ¶ Dē epō bonon̄. ⁊ ma giſtro. b. epiſcopo. Enerabilis frat̉.n. archiepi ſcopꝰ rauēnaten̄. ꝓpoſuit: ꝙ ciues ceruicen̄. fū. m. ⁊. l. quōdaꝫ clericis eccleſie rauēnaten̄. quādā preſūpſerūt ꝯiuratōeꝫª facere ꝯtra eum nihilominꝰ ī detrimētū eiꝰ dā tes eis quādā pecunie quātitatem ⁊ ad hec celāda ſe aſtringētes uin culo iuramēti: unde hūilit̓ ſupplicauit: ut cū cāꝫ ſuꝑ his ⁊ quibuſdā articulis uobis duxerimꝰ ꝯmitten dā ⁊ ipſe ītētionē ſuā ꝓbare nō pot ſit niſi teſtimonio ciuium predicto rum ꝓuidere ei ne ꝓ defectu teſtiū pereat ſua iuſticia: dignaremur. Ideoqꝫ mādamꝰ quatenꝰ mo. pre miſſis ꝑ cē. ec. ap. re. cogatis illos quos uideritis cōpellendos ut ab hmōi iuramento abſoluant: quos idē archiepūs ad teſtimonium du xerit ꝓducēdos: eos nihilominꝰ ſi ſe gra uel odio uel timore ſubtra xerint: diſtrictiōe ſimili cōpellētes ad perhibendū teſtimonium ueri tati QRegorius. mentū non tenuerit. vnde potius denunciādi ſunt non teneri huiuſmōi iura mento ligati. sͣ. ti ꝓxi. cōſtitutis. ⁊. c. intimauit. ⁊. jͣ. de accu. olim. et ita hec ab ſolutio potius dr̄ fieri ad cautelā ſiue de facto. Sic qn̄qꝫ abſoluunt̉ aliqui ut poſſunt teſtificari. sͣ. ti. ꝓxi. veniēs. in fi. preterea ⁊ alia rōe iuramentū huiuſ modi non tenuit: qꝛ ꝯiuratōes huiuſmodi illicite ſunt. xi. q. i. ſi ꝗs ſacerdotū. ⁊. c. ꝯiurationū. ⁊. c. ſe. gͦ tale iuramētū nō ē ẜuādū cū ver gat in diſpēdiū ſalutis et̄ne. jͣ. d̓ iur̄iur. ſi v̓o. ⁊. xxii. q. iiii. ſi aliꝗd. et ī multis. c. eiuſdeꝫ q. ⁊ qꝛ n̄ habuit tres comites ut. e. cā. q. ii. aīaduertēdū: uel lꝫ ſit illicitū aucͣte ꝓpͥa nō dꝫ ꝗs uenire ꝯͣ. arg. ꝯͣ. s. de elec venerabilē. itē hēs hͦ ꝙ ſociꝰ cris admittit̉ ad tegendā cō ſpirationē īmo certe tenet̉ illā ꝯſpiratiōeꝫ manifeſtare et denūciare. vi. q. i.§. ſi ꝗs cuꝫ militibꝰ. ī fi. ⁊. lxxix. di. ſi ꝗs papa. Itē ī defectū ꝓbatiōis minꝰ idonei teſtes admittūt̉ ꝗ alias nō admitterēt̉. C. de here. l. pe. ⁊. iiii. q. iii.§. itē ẜui rn̄ſio. ⁊ ꝓpter defectū teſtiū admittūt̉ ꝗ alias admitti nō debēt. sͣ. de elec. cū dilecti. I ſcripturā autēticā xxv. q. ii. ſancimus. I Autētica ſcriptura ē q̄ ꝑ manu publica uel ꝑ iudi cē cū triū teſtiū uel duoꝝ ad minꝰ ſubſcriptōe uel teſtimo nio facta ē ī aut̓. de īſtru. ca. §. ſed inſtr̄a. col. vi. vel duoꝝ viroꝝ sͣ. d̓ ꝓba. quoniā ꝯͣ. uel qͣ hꝫ ſigillū autēticū. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. d̓ ꝓba. pꝰ ceſſionē. Et ēt ſcript̉a quā fac̄ pͥuatꝰ ī pntia triū teſtiū vr̄ autētica. ī aut̄. d̓ īſtru. ca.§. ſi tn̄ ꝗſꝙͣ col. vi. ⁊. C. ꝗ po. in pi. ha. ſcript̉as. d ¶ Exēplaria. C. de eden. aut̓. ſi quis in aliquo. niſi ipſa exēplaria ſūpta et publicata ſint iudicis aucͣte. C. de teſta. publi. ⁊. jͣ. e. c. vl. ar. C. d̓ iur̄ emphi. l. vl.§. ⁊ ſi quidē dn̄s. circa fi. C. de re iud. geſta. Sꝫ pone ꝙ ita papa madat ꝓcedatis ẜꝫ tenorē pͥoꝝ lr̄aꝝ: ⁊ pͥme lr̄e nō ꝯſtarēt: nūꝗd poterūt ꝓcedere? Dicas ꝙ nō: niſi pͥma forma pͥꝰ apꝑeat ꝑ iura p̄dicta: uel niſi ꝓbet tenor pͥo ris reſcripti nō cacellati nō viciati. jͣ. d̓ pͥuil. cū oliꝫ. nā ꝑ lr̄as vltīas nō dat iu riſdictō: uel ſi dat̉ n̄ ꝯſtat ꝑ eas d̓ pͥori forma ⁊ iō nō pōt ꝓcedi ꝑ ipſas: ſic nō tenet̉ ꝗs exequi ſnīaꝫ niſi ei fiat fides d̓ iuriſdictiōe.s. d̓ offi. dele. cū in iure. Cripta v̓o autētica. Inſtrumēta publica ꝑpetua firmitate nitunt̉ ad e C dānuꝫ ⁊ cōmodū vtriuſqꝫ ꝑtis. ar. liiii. di. c. ii. xii. q. ii. ſi quis de cleri A cis. ⁊ sͣ. de pac. cū pridē. ⁊. iiii. q. iii.§. itē ſepe fit. C. de fi. inſtru. ī exercēdis. priuata v̓o ab aduerſario ſcripta ita ꝙ conſtet uel a quocūqꝫ dūmō ꝑtiū uel teſtiū ſubſcriptione fulcita ſint: in actiōe ꝑſonali robur obtinēt firmitatis. in aut̉. de inſtru. ca.§. ſed ⁊ ſi quis. ⁊ talis ſcriptura dr̄ aut̉. ut hic pꝫ. In reali v̓o actiōe inſtr̄m manu publica ꝯfectū preponit̉ tali inſtr̄o pͥuato niſi pͥuatuꝫ inſtrumentū habeat triū uel amplius ſubſcriptionē teſtiū. C. qui po. in pig. ha. ſcripturas. Priuata v̓o inſtr̄a ualent in p̄iudiciū illoꝝ qui ea ſcribūt. C. de non nu. pe. generalit̓. ⁊. ff. depo. publia.§. ult. ad cōmodū v̓o eoꝝ minime C. de ꝓba. inſtr̄a rationes. exemplo. lau. f ¶ Publicā manū.i. per notariū qui ſeruus publicus dicit̉. ff. rē pu. ſal. fo. l. i. g ¶ Appareāt rōnes ſubſcriptōis. in ant̄. de fi. inſtru.§. ii. col. vi. vin. b ¶ Sigillū. Sed qd̓ dicimus autenticū ſigillū. ſigillū autenticū dr̄ ſigillū ep̄i et ei credit̉ ꝙͣdiu ꝯͣriū non oſtendat̉. sͣ. de ꝓba. poſt ceſſionē. et. xi. q. iii. cure. Item ſigillū capituli. sͣ. de ꝓba. c. iii. lxxiii. di. in noīe dn̄i. in fi. Itē ſigillū ali cuius pͥncipis ſecularis cui credit̉ de cōſuetudine. jͣ. e. cū dilectus. item arg. xix. q. iii. ſtatuimus. ⁊. ff. de cuſto. et exhi. reo. diuus. in aut̓. de inſtru. ca. l. fi.§. ſed et ſi quis. X litteris. poſtulauit. qd̓ de iure petere potuit cū ſit cōe inſtr̄m īmo iu Idex tenet̉ illud ꝑtibus exhibere. sͣ. de dilati. preterea. qd̓ ſi non fecerit appellari poterit. jͣ. e. g. ꝑpetuus. nā et ꝓpria inſtrumēta tenet quis alteri ꝑti exhibere exquo vtit̉ illis in iudicio. jͣ. e. c. ꝓxi. et. c. cōtingit. ⁊. C. e. l. vlti. cuꝫ ea vult arguere falſitatis. ut ibi dicit̉. b ¶ Abraſe ſunt. vnde videbat̉ dubitandū: quoniā reſcriptū debet apparere non viciatū non cancellatū. C. de edi. diui adri. tol. l. vlti. et ſine rep̄henſiōe bulle et charte uel littere. jͣ. de pͥuil. cū olim. Et hoc intelligo veꝝ vbi eſt ius queſtionis et vbi papa reſpōdet de iure: ſed in narratōe facti poſſunt abradi qꝛ hoc ad ius non ꝑtinet ſed ad queſtionē fidei.i. facti. C. de teſta. ſi vnus. qꝛ non ſtat̉ tali narratōi niſi illud ꝓbet̉. nec dr̄ ꝓpterea vitioſuꝫ reſcriptū ſi de eadē manu raſura repoſita eſt in loco nō ſuſpecto. ſi v̓o littere eſſent clauſe: tūc non nocet. ar. C. de fi. inſtru. cōꝑationes. et. C. de teſta. ſi vnus. lau. c ¶ In poſſeſſionibus.i. in noībus poſſeſſionū: ſed in noībus actoris uel rei ¶ De fide inſtrumētorum Iſcripturaꝫ autenticā nō uidemus: ad exēpla Iriaª nihil facer̄ poſſum c Lexander. iij. Cripta v̓o autenticaᵉ: ſi teſtes īſcripti deceſſerint: niſi ꝑ ma nū publicam facta fuerint: ita ꝙ ap pareātᵍ publica: aut autenticum ſi gillumᵈ habuerint: ꝑ quod poſſint ꝓbari: nō uidetur nobis alicuius firmitatis robur habere. ¶ Dem X litferis ueſtris accepimus ꝙ cū cā que īter magiſtrū. a. ⁊.r. ſuꝑ capella de ambitoria v̓tit̉ de mādato noſtro ſuſceperitis ter minādam: prefatus.r. lr̄aꝝ ſibi co piam fieri poſtulauit. Qui cū eas argueret falſitatis: qꝛ in narratiōe facti abraſeᵇ ſunt: ubi ſcriptū ē: iura parochialia: ⁊ īfra ¶ Dicimus ꝙ ꝓpter abraſionem illam iudicari falſe nō poſſunt: nec etiam haberi ſuſpecte: preſertim ⁊ cū priuilegia ī poſſeſſionibusᶜ abradātur: ⁊ litte re in narratiōe facti ſi erratum eſt: poſſit incunctāter abradi. ¶ Deꝫ eboracen̄. epiſcopo.

uel iudicis: ibi oīno raſura eſſet ſuſpecta. Itē ſi eſſet ibi falſuꝫ latinū ſuſpecte ſunt littere. sͣ. de reſcrip. ad audientiam. Tcepimꝰ. ualeat. alias enī nec redargui poſſunt nec etiā ſciri quid de q F Lberet ſeruari ꝑ ipſa ꝙ totū ex ipſarū inſpectiōe dep̄hendit̉. jͣ. de pͥuil. dilecti. ⁊. c. porro. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. et. xcvi. di. bene quidē. nec poſſumꝰ iudicare de lege niſi ea perſpecta. ff. de le gi. in ciuile. Et qui pͥuilegiuuel inſtrumētū vult arguere falſitatis: pͥmo iurabit ꝙ calūnioſe hoc nō dicat alias nō audiret̉ nec daret̉ ad inſpici endū. C. de fi. inſtru. l. vlti. q̄ intelligit̉ cū agit̉ de falſo cri minalit̓ tunc inſcribit accuſa tor: ut ibi dr̄. Quidā ītelligūt legē iſtaꝫ cū agit̉ ciuiliter de falſo ẜm ꝙ hec decre. intelligit̉: ⁊ ẜm hoc bene probat id ad qd̓ inducit̉ cū quis ciuilit̓ vult arguere inſtr̄m de falſo: ⁊ hoc intelligo ueꝝ vbi de ca lūnia non eſt iuratū. ⁊ eſt ad hoc ar. sͣ. de teſti. p̄ſentiū. et jͣ. de excep. paſtoralis. e ¶ Securo. hoc iudex debet prouidere vtriqꝫ ꝑti. iii. q. ix. hortamur. xxxii. q. ii. ſiue. et jͣ. de appe. ex ꝑte. ⁊ sͣ. ut li. nō conte. accedens. ii. f ¶ Arguēdi. No. tempus p̄fi gendū accuſare uolēti vltra qd̓ non audit̉: ut. iiii. q. v. c. i. ⁊ jͣ. qui fi. ſint le. lator. jͣ. de ac cu. licet. jͣ. de clāde. deſpō. cū inhibitio. ⁊. jͣ. qui ma. ac. poſ. cuꝫ in tua. ⁊. C. de inge. ma. diffamari. ⁊. C. qui accu. nō poſ. ſi ea. ſic ⁊ ad exceptōnes proponendas. jͣ. de excep. pa ſtoralis. g ¶ Uacillare. ar. ꝙ pendēte accuſatiōe cōtra aliquē interi remanet ī ſtatu ⁊ officio ſuo pͥſtino. viii. q. iiii. nōne. ar. ꝯ s. de teſti. nō dꝫ. ubi de hoc. h ¶ Obtentū. Aucͣte enī pͥuilegioꝝ ſnīa lata fuit ſuꝑ ſtatu monaſterii abſoluēdo mona ſteriū a ſubiectōe archiep̄i. ⁊ ita pꝫ ꝙ lꝫ dicat̉ ſnīa lata per falſa inſtra ſiue teſtes quouſqꝫ de hoc cōſtet in ſua firmilate ꝑdurat ⁊ ei ſtat̉. ff. de re iudi. diuus. falſitate v̓o ꝓ bata nullius erit momēti ip̄a ſnīa. sͣ. de ꝓcu. in noſtra. ī fi. ⁊. C. de ꝓcura. licet. i ¶ Priuilegiorum. uel etiam in parte ipſorum. jͣ. c. proxi. ⁊. ff. de eden. l. i.§. ii. ber. k ¶ VOntingit. exhibere. Et nōne iſti erant rei? quare ergo cogunt̉ ſua in ſtrumenta parti alteri exhibere cōtra illud. sͣ. de ꝓba. c. i. ⁊. iii. q. iiii.§ ite in criminali. v̓. qui intendit. ⁊. C. de eden. qui accuſare. ſed nō cōtradicūt illa qꝛ iſti uſuri erāt in iudicio illis pͥuilegiis. ⁊ ideo aduerſario illa edere te nebant̉. ff. de eden. l. i.§. edēda. nā et actor reo: ⁊ reus actori tenet̉ edere oīa quibus vſurus eſt. C. de eden. l. ult. de hoc dr̄. jͣ. eo. g. ꝑpetuus. b. l ¶ Suſcitant̉. qd̓ eſſe non debet: īmo potius iudex ꝓſpicere debet ne lites ex litibus oriant. ff. de arbi. nō diſtinguemus.§. queſitū. ff. ſi cer. pe. quidā. ⁊. ff. de le. iii. fideicōmiſſa.§. ſi quis. x. ⁊. ff. de dā. infec. ꝗ bona.§. ul. ⁊. C. de iudi. aꝑtiſſimi. ⁊. C. de ſacroſā. eccle. l. ulti. vnde ⁊ ille qui petit ſibi fieri editione inſtroꝝ iurare debet ꝙ per calūniam hoc nō faciat. ff. de eden. ſi quis ex ar gentariis.§. exigit̉. C. quēadmo. teſta. ape. l. iii. ber. m ¶ Iudice. alias non tenet̉. nā corā iudicē ⁊ preſente alia ꝑte hec ſunt faciēda. ar. ff. de interro. ac. uoluit.§. quod ait. ⁊. l. ulti. n ¶ Illud ſolūmodo. ff. de eden. argētarius.§. edi aūt. alia v̓o capitula nō debet edi. ſic ⁊ qn̄qꝫ reticet̉ clauſula teſtamēti que alicui ingerit ignominia. C. quēadmo. teſta. ape. l. iii. ⁊. ff. eo. ti. l. ii.§. ii. ber. Nter dilectos. petebat. abbas habēs mandatū a capitulo ſuo alias no o audiret̉. sͣ. de trāſac. c. cōtingit. niſi cauiſſet de rato. sͣ. de offi. dele. cora. de hoc dixi. sͣ. de reſcrip. edoceri. p ¶ Procuratore tuo. ⁊ ita eſt cōcipiendus libellus in ꝑſonā ꝓcuratoris noīe eccleſie. ar. C. de ep̄i. ⁊ cleri. omnes.§. hoc nihilominus. de hoc dictū eſt sͣ. Tcepimꝰ lr̄as quas abbas ſancti auguſtini contra cātua rien̄. archiepum trāſmiſit: ⁊ infra. Cum priuilegia nō inſpecta nō ua leātᵈ argui falſitatis: ⁊ difficile ſit et ꝑiculoſum ea apud ſe. ap. exhiberi: precipimꝰ ut uel exhibeāt̉ eidē archiepō ī clauſtro predictoꝝ fratrū uel ī alio loco ꝯgruo ⁊ ſecuro uſqꝫ ad natiuitatē ꝓximā ſancti ioannis baptiſte. Si v̓o nec uenerit nec ſufficiētem reſpōſalem miſerit ei ꝑpetuū ſilētiū īponatis ipſa ulte rius arguēdi. Interim āt nolum illa priuilegia uacillareᵍ: ſed preci. pimꝰ ſnīam que eorum obtentuʰ ſu per ſtatu monaſterij lata ē inuiola biliter obſeruari: ⁊ īfra. Iubemuſ ēt ut archiepūm in inſpectōne priuilegioꝝ xij. hominum nūero faciatis eē cōtētum Eleſtinus ter tius abbati ſancti ſecundi. ¶ Ontīgit interdum: ut dicitis ꝙ qn̄cūqꝫ cū aliquo litē habetis priuilegiū ur̄m aduerſe par ti cogimini plenius exhibere. Unde accidit ꝙ occaſione uniꝰ ca pituli ſuper quo cōuenimini pluri ma litigia ſuſcitātur: ⁊ īfra. Cōſul. u. t. rn̄demꝰ ut qn̄cūqꝫ ſuꝑ exhibē do priuilegio uel indulgētia ſeu in ſtrumēto fueritis requiſiti: preſen te iudiceᵐ aūt aliquibꝰ prudētibus uiris deputatiſ ab ipſo audiēte ꝑte ꝯtraria tantūmodo recitet̉: ita ꝙ ſi tantuꝫ ſuꝑ uno capitulo qō fuerit il ludⁿ ſolūmodo reſcribat̉: ⁊ aduer ſe parti copia eius fiat. Nno. iij mediolan̄. archiepō. Nter dilectos. g. filioſ abba Itē ſancti donati de ſcozula ⁊ b. ꝓcuratorē tuū ſuꝑ ſubiectis arti culis diu fuit ī nr̄o auditorio litiga tum. Petebatˢ ſi quidem abbas q ¶ Cum honore. Et ſic pꝫ ꝙ libellus generalis pōt offerri sͣ. derſti. ſpol. cū ad ſedē. ubi de hͦ plenius dr̄. sͣ. de li. obla. c. ii. r ¶ Ubtinuerat in iudicio poſſeſſorio. Sed ſi obtinuit in poſſeſta rio qualiter mō petit cū habuerit poſſeſſionē? dicas ꝙ obtinuit in poſſeſſorio cā rei ſeruāde. sͣ. de iudi. examinata. ſed archiep̄s recu perauit poſſeſſionē infra annū offerendo cautionē corā ep̄is regin. ⁊ mu tin̄. ⁊ p̄terea mona ſterium nō ſtetit in poſſeſſione ſed archiep̄s sͣ. de ſeque ſtra. ad hoc. s ¶ Addēdi. dicunt quidā. ar. huiꝰ lr̄e: ꝙ uerba iſta ſemꝑ ſunt ponēda ī libel lo. ar. inſti. de acti. §. ſi minus. ſed nō ē neceſſe ꝙ ponāt̉ niſi ꝗs uelit poner̄ ad cautelā: qꝛ uſqꝫ ad li. ꝯteſta. poteſt mutari uel addi ul̓ diminui libellꝰ. C. de eden. edita actō de hͦ dictū eſt. sͣ. de libel. obla. c. ii. a ¶ Pertinere. Uer bū iſtud ꝑtinere la tiſſime pꝫ. ff. d̓ v̓b. ſig. uerbū iſtud ꝑti nere. vnde ꝑ hͦ deduxit in iudicium ꝗcꝗd iuris habebat in rebꝰ illis ex quo nullā cām adiecit. ff. de excep. rei iu ⁊ an̄ eandē.§. actōnes. et de hoc dix sͣ. d̓ libel. ob. c. ii. et .ii. q. viii. libelloꝝ. b ¶ Uel cōferebat. ta ꝙͣ dn̄s p̄dicti comitis qui feudū ali enare nō poſſꝫ ſine licētia dn̄i: ut in cōſtitutōe frederici ⁊ feudis. ⁊. C. d̓ iure emphi. l. ult. ⁊ ar. j d̓ do. poſt diuor. re ſti. nuꝑ. ſed hec col latio ad alia ⁊ cōfir matio ad alia refer tur: ut. jͣ. ſequit̉. eo. c. vin. c ¶ Et ſupra. hͦ vult dicere lr̄a iſta: ꝗdā teſtes dicebāt ꝙ monaſteriū poſſederat a. lx. annis citra: alii dice bāt ꝙ ꝑ quinqͣginta annos ⁊.s. ſed vere nō ꝓbant qꝛ ſi hoc fuiſſet ꝓbatū obtinuiſſꝫ monaſteriū. ⁊ ideo dr̄: nitebat̉ ꝓbare. d ¶ Conſumptū. Conſumptio uel raſio obeſt in noībus iudicū n data in remotōe appellatōis: ut dictū eſt. sͣ. e. ex litteris. e ¶ Indictionis. Indictio enī ꝯſueuit poni in pͥuilegijs ⁊ inſtr̄is: ui hic. ⁊. xxiii. di. in noīe dn̄i. ⁊. lxxiii. di. in noīe patris. in fi. ⁊ āni dn̄i ſunt ponēdi ⁊ nomē imꝑatoris ⁊ mēſis ⁊ dies. ⁊ hͦ totū legit̉ ī aut̓ ut nomē imꝑa. docu. prepo. col. vi. Editio tamē inſtr̄oꝝ dꝫ fieri ad uerſario ſine die ⁊ cōſule ⁊ indictōe ⁊ annis dn̄i qꝛ inſpectio inſtri mētoꝝ p̄ſtat materiā fabricādi falſuꝫ. ff. quēadmo. teſta. ape. l. ii.§. diē autē. niſi quis uellet agere de falſo: ut hic. ⁊. C. de ꝯͣhē. ⁊ ꝯmit ſtipu. optimā. Nota gͦ quid ſit indictio ad hoc ut ſcias an inſtr̄ꝫ fal ſuꝫ ex indictiōe diſcernat̉. Eſt enī indictio quidā numerꝰ annorū cōſtans ex tribus luſtris i. xv. annis. ⁊ dꝫ poni in pͥncipio cuiuſlibꝰ inſtr̄i: ut dictū ē incipiēs a pͥma indictōe ꝑ totū annū dicit indictor pͥma. in ſcd̓o anno dicit: indictione ſcd̓a. ⁊ ſic vſqꝫ ad. xv. ⁊. xv. ano finito iteꝝ incipit a pͥma indictōne et ſic fiet ꝑpetuo. Si gͦ vis ſcire falſitatē inſtr̄i uel pͥuilegii ꝑ indictionē vide quottꝰ annꝰ dn̄i ponat in inſtr̄o et quotta indictio ibi ponat̉: et illos annos dn̄i diuidasxv. et quic ꝗd ſuꝑeſt a. xv. ita ꝙ cōpleat. xv. additis ibi tribus: talis dꝫ eſſe indictio in inſtr̄o: ⁊ ſi nō eſt ibi talis indictio falſū ē inſtr̄m Et hec eſt regula ad inueniendū indictōnē. tres ānos dn̄i appone ꝓ indictōnibus regularit̉ et partire ꝑ quindenū nūeꝝ: et quottu: noīe monaſterij ſui a prefato ꝓcu ratoreʸ tuo noīe mediolan̄. eccle ſie reſtitui monaſterio memorato portum ſcozule ſiue ſexti cū hono req diſtrictu ⁊ iuriſdictione loci pre fati: dicēs ad monaſteriuꝫ hec oīa pertinere: hoc ipſum dicēs de ho minibꝰ qui habitāt ī curte binien̄. ⁊ tenent res mōaſterij in gralia: de quibꝰ monaſterium obtinuerat in iudicio poſſeſſorio per ſnīam epi ueron̄. Hec oīa petebat cum oībꝰ fructibꝰ inde ꝑceptiſ: ſaluo ī omni bus iure addēdi uel diminuēdi ſa tagēs cōprobare oīa que premiſſa ſunt ad ſuū monaſteriū pertiner̄. ¶ Primo per priuilegium luitar di comitis quondā ep̄i lucani qui monaſterium ipſū fundauerat. ⁊ ei que premiſſa ſūt donauerat uniuer ſa. ¶ Secūdo ꝑ inſtrumentū ſnīe aſꝑti quōdā mediolanenſis archie piſcopi quā ex delegatōe lodouici īperatoris tulit ſuꝑ his ꝓ monaſte rio cōtra. a. prefati luitardi nepotē qui ſuꝑ eis mōaſteriū moleſtabat ¶ Tertō ꝑ priuilegia romanoruꝫ imꝑatoꝝ ⁊ preſertiꝫ hērici qui pre miſſa oīa monaſterio confirmabat uel ēt cōferebat. ¶ Quarto per ī ſtrumēta locationum quas fecerāt diuerſis perſonis abbates mōaſte rij memorati. Teſtes quoqꝫ ꝓdu xerat ꝑ quos nitebat̉ ꝓbar̄: ꝙ mo naſteriū a. xl. ānis ⁊ citra. ⁊. a. l. an nis: ⁊ ſupra poſſederat ſupradicta ⁊ ꝙ fama publica erat: ea oīa prefa to mōaſterio a iā dicto luitardo fui iſſe donata. ¶ Sed ꝯtra priuilegiū donatōnis a ꝓcuratore tuo multa fuerunt obiecta. ¶ Primo qꝛ ibi maxime apparebat ꝯſūptum uide licet ī annotatiōe īdictōisᵉ: ubi po tuiſſet falſitas facilius deprehēdi.

dena indictio erat. c¶ Uideret̉. Nō ꝙ ex qͣlitate falſitas charte dep̄hēdit̉. jͣ. d̓ fal. c. lꝫ. §. eos. ⁊ ſit cōꝑatio charte ad lr̄aꝫ ſic̄ alibi ſit cōꝑatio ſcripture ad ſcripturā. C. de fi. inſtrij. cōparationes. vin. g ¶ Dimidia. ad hͦ e ni ut ſit autēticū de bēt apparere caracteres ⁊ orbita. ff. ꝗ teſta. fa. po. ad teſti um.§. ſignū. ⁊ d̓ pe di. ij. pͥncipiū inꝗtꝰ v̓. ꝗd nāqꝫ boni. ⁊cͣ h ¶ Delete. Nō enī dn̄r lr̄e ſignate vbi nomē deeſt. ff. ꝗ te ſta. fa. po.§. ſi ꝗs ex teſtibꝰ. ⁊ ſi ꝗs n̄ hꝫ ꝓpriū ſigilluꝫ aliēo ſignare pōt. C. d̓ te ſta. ſi. vnus. ſꝫ expri mēdū eſt hͦ. uel forſitā nō tenet hͦ in cō tractibꝰ p̄cipue ma gnaꝝ reꝝ ⁊ etiā pͥn cipū. jͣ. de ap. ſignificauit. ⁊ lr̄e ille d̓le te fuerāt de ipſa ce ta ſigilli. i ¶ Due lr̄e.ſ. v. ⁊. i. k ¶ Publica manu. ſꝫ nōne ſufficeret pͥ uata hn̄s ſubſcripti onē triū teſtiū. C. ꝗ po. ī pig. ſcripturas ⁊ xvi. q. iij.§. pōt. v̓. is aūt. rn̄dent ꝗdaꝫ ꝙ nō niſi teſtes vi uāt. ar. sͣ. e. c. ij. l ¶ Magis. poterat tn̄ alio mō probari: vtrū fuerit henrici uel lodouici videlꝫ ꝑ cronicā imꝑatoꝝ ex annis dn̄i ⁊ indi ctione. b. m ¶ Liture.i. cācella ture ſiue raſure. ali bi dn̄r inclita. C. d̓ teſta. ſi vnus. n ¶ Profiteret̉.i. cō fitebat̉ ꝑ ſe feciſſe ꝯpletionē inſtr̄i. in aut̉. d̓ tabel.§. i. ⁊. jͣ. de priuil. cū olim. o ¶ Oētio. Noͣ. ī pͥ uilegijs mētionē fa ciēdā ſnīe ut hic vr̄. ⁊ etiā ꝯpoſitiōis. jͣ. d̓ deci. ex multiplici ſic etiā in reſcriptiſ facienda ē mētio de priuilegijs sͣ. de re ſcript. cū ordineꝫ. ⁊ vnū reſcriptū dꝫ fa cer̄ exp̄ſſā mētionē de alio reſcripto ad hͦ ut ip̄m tollat. sͣ. d̓ do. ⁊ ꝯtu. ex lr̄is. itē vnū pͥuilegiū d̓ alio sͣ. d̓ reſcrip. veniēs. a ¶ Acta. ſic. sͣ. de te ſti. veniēs. ij. q. v. in ferrogatū. hec regu la ponit̉. jͣ. d̓ re iud. cPrʰi de hoc. ¶ Secūdo qꝛ cum cartha uetuſtiſ ſimauideret̉: recētior apparebat ſcriptura: tāquā non illo tēpore facta fuiſſet. ¶ Tertio quia falſum ſi gillū uicioſe uidebat̉ appoſitū: eo ꝙ a media parte ſigilli apparebat quedā imago nō cuꝫ mitra ī capite ſed cū pilleo: nec induta pōtificali bꝰ ſꝫ regalibus indumētis: tenēs in manu nō baculū paſtoraleꝫ: ſed quaſi ſceptrū regale: cuius facies nō apparebat integra: ſꝫ dimidia tāquā in illa medietate reſpiceret aliā mediā: que tamē tota uacua re manebat. ſꝫ quedā imago uideba tur ex ea fuiſſe deleta. qꝛ cera in ea ꝑte nec in colore nec in planicie re lique ꝑti ſimilis apparebat. unde nō ep̄i: ſed imperatoris uidebatur fuiſſe ſigillū: quod in una medieta te ceſaris imaginē exprimebat: ⁊ ī altera medietate preſumebat̉uel fi lij uel ꝯiugis imaginē habuiſſe. nā in ipſo ſigillo nulle alie lr̄e appare bāt: niſi que nomē ꝓprium cū hac adiectiōe dei gr̄a deſignabāt. Sꝫ cū ꝓpriū nomē ipſiꝰ epī fuerit luitarduſ: ī noīe ꝓprio quod exprime bat ſigillū: deleteʰ fuerāt dueⁱ lr̄e. ſe cunda que erat inter. l. ⁊. t. ⁊ ſexta que fuerat īter. r. ⁊ u. ita ꝙ ſi ſecun da. o. ⁊ ſexta fuiſſꝫ i. ꝓculdubio nͥ luitardꝰ: ſꝫ lotariꝰ legeret̉: quod etiā īde ꝯuīci poterat: quod ſecun dum diſpoſitiōem aliaꝝ lr̄aꝝ īter. l. ⁊..t. nō erat ſpaciū: niſi quod potuiſſet unā lr̄am ꝯtinere cū ſecūdū in tegritatē huiꝰ noīs luitardꝰ inter. ī ⁊..t. due lr̄e ſint diuerſe. ¶ Prete rea inter. r. ⁊ u. tā modicū erat ſpa ciū ut ī eo nec hec lr̄a. d. que maiꝰ occupat ſpaciū: ſꝫ hec lr̄a.i. que mi nimū occupat: uider̄t̉ formata fuiſ ſe. ¶ Rurſus cū cera ſigilli ab in teriori parte uetuſtiſſima eſſet: cera que poſita erat ab exteriori ꝑte: quaſi ad ꝯſeruatiōeꝫ ſigilli recens erat ⁊ mollis. Quod cū diligēter inueſtigatū fuiſſet: certo certiꝰ eſt cōpertū ꝙ ſub uetuſto ſigillo char ta fuerat ꝑforata: ⁊ ꝑ glutinū noue cere que fuerat poſita exteriꝰ quaſi ad cōſeruatiōem ſigilli uicioſe fu it ipſi charte ſubiunctū. Eadē falſi tatiſ ſpecie ꝑ uicioſā uidelicꝫ appo ſitionem ſigilli. cetera fere priuile gia romāoꝝ imperatoꝝ preter pri uilegia hērici uel falſa reꝑta ſūt uel falſata. Sꝫ ⁊ ipſū hērici priuilegiū ad fidē inſtruedā nō uidebat̉ ſuffi. cere: qꝛ nec erat publica manu ꝯfe ctū: nec ſigillū habebat autēticum eo ꝙ erat ex media fere ꝑte ꝯſumptū: nec plus de noīe ꝓprio niſi ul tima medietas uidelicet icus: nec de ceteris lr̄is niſi hec adiectio dei gratia comparebat: ita ꝙ ex lr̄is ip ſis non magisᵗ poterat comproba. ri fuiſſe ſigillum henrici quā lodouici. ¶ Inſtrumentū quoqꝫ ſentē tie multis modis inueniebatur ſuſpectum: tum quia quedaꝫ in ipſo apparebant litureᵐ: tū quia ſubſcri ptio notarij uidebatur manus alte rius fuiſſe quā ſubſcriptio īſtrumē ti: cum tamen notarius in ſubſcriptione profiteretur ſe inſtrumētū manu propria conſcripſiſſe. ¶ Lit tera quoqꝫ recentior uidebat̉ quā charta: ⁊ aqua uidebatur incauſtū infectum: ut antiquius appareret. In omnibus autem imperialibus priuilegijs que poſteriora fuerant nulla eſt habita mentioº de ſententia: quāuis in eoruꝫ aliquibus mē tio facta fuerit luitardi: qui diceba tur donationeꝫ feciſſe. ¶ Porro ſi legittimum eſſet inſtrumentū ſen tentie per illam tamen ſententiam nulluꝫ mediolan̄. archiepātui pre iudicium poterat generari: cum ip ſa ſententia lata fuerit inter alios: ⁊ res inter alios acta alij non preiudicet. Nec atteſtationes que cō tinebātur in inſtrumento ſententie per quas legittima donatio luitar di uidebatur eſſe probata poterāt eidem archiepiſcopatui nocumen tum aliquod irrogare: cuꝫ inter alias perſonas ⁊ in alio iudicio re cepte fuiſſent. Ceterum memorati henrici priuilegium: quod non ſo lum confirmationis: ſed etiam do nationis uidebatur fuiſſe: unde re rum dominium donatarum intel ligi forte poterat mōaſterio acquiſituꝫ: quauis ex forma petitionis que in ipſo priuilegio declaratur: confirmatorium uideretur fuiſſe: ut tamē ītelligatur eo modo quo magis poſſet ualere: diſtinguendum uidebatur: ut ideꝫ henricus alia donauerit ⁊ alia confirmaue rit: cum eadem lęgittime nequiuiſ ſent confirmari pariter ⁊ donari confirmari tanquam prius habita ⁊ poſſeſſa: donari tanquam tunc tradita ⁊ cōceſſa ac per hoc illa nō poterant intelligi per priuilegium illud donata: ſed confirmata: cum iuxta leguꝫ ſanctiones quodᵍ meū eſt: ex alia cauſa meum fieri nō poſ ſit: niſi deſierit eſſe meum: ⁊ infra. Cum ergo priuilegiuꝫ henrici cō firmatorium tantum extiterit: ſaltē quo ad illa que deducta ſunt in iudiciuꝫ: ſi principale non tenuit nec acceſſorium quod ex eo uel ob id dignoſcitur eſſe ſecutum: ⁊ infra. Per inſtrumenta uero locationis nec eſt utrinqꝫ probata proprietas: nec ad plenum poſſeſſio: cum ad probationem rei proprie ſiue ad defenſionem non ſufficiat c. venēs. ij. cū int aluas pdruas feccote futed tꝫ ſtttaſdludiciofatu⁊ ſuitͣ eaſdē ꝑſonas recepte fuiſſent tūc tenet̉ illas ratas hr̄e ſi ſint publicata. ar. C de lib. cā. iubemꝰ. ⁊ sͣ. de ꝓba. c. vl. ⁊ sͣ. d̓ teſti. cām q̄. ⁊ idē eſt ſi corā arbitro recepti ſūt cū diſtinctiōe tn̄ illiꝰ legis. C. d̓ teſti. l. vlti. ⁊ sͣ. d̓ teſti. c. pn̄tata. b. c ¶ Petitionis. ar. ꝙ rn̄ſuꝫ cō formādū eſt petitioni. ff. d̓ in ter. act. de etate. Itē ar. ꝙ ex forma petitōnis formāda eſt ſnīa. qꝛ ex petitiōe apparꝫ qͣli ter ⁊ de quo ſit actū. j. d̓ accu. qͣliter ⁊ qn̄. ⁊. jͣ. de ſimo. licet heli. ⁊ eſt ar. ꝙ libellus ſit dā dus. alias de p̄dictis cōſtare nō poſſet. d ¶ Quo magis poſſet valere ſic gͦ faciēda eſt īterp̄tatio ut res de qua agit̉ magis valeat ꝙͣ pereat. jͣ. de v̓b. ſig. abbate jͣ. de pͥuileg. in his. xij. q. ij. ſi ꝗs de ẜuis. ⁊. ff. de re. du. quo tiens. ⁊. ff. de verb. obli. quo tiēs in ſtipula. ar. ꝯͣ. sͣ. de off del. cū ſuꝑ. ⁊. ff. d̓ iur. codicil. l. i. ⁊. ff. de re. du. in ābiguo. ⁊ ff. de here. inſti. quotiens. e ¶ Nequiuiſſēt. ⁊ ita talia de bent eſſe ſubiecta qͣlia ꝑmit tunt p̄dicata. lau. f ¶ Cōfirmari. Uidet̉ ꝙ ideꝫ nō poſſit dare ⁊ ꝯfirmare. ff. de iuriſ. om. iu. ⁊ qꝛ. Sꝫ ꝯtra vr̄. lxiij. di. in ſinodo. ⁊. xxiij. di. in nomīe dn̄i. ⁊ sͣ. de elec. cū inter canonicos. g ¶ Quod meū eſt. ſic inſti. d̓ act.§. ſic itaqꝫ. ff. d̓ acqu. poſpoſſideri.§. ex pluribus. ⁊. in ſti. de lega.§. ſed ſi. C. de cōtrahē. emp. cū res. ⁊. l. ſi mat̓ ff. de ꝯͣhen. empt. ſue rei. C. de iure do. auia. ar. vbi dicii ꝙ cū patri iam ꝓuiſuꝫ ſit per legē ut habeat actione ad re petendā dotē ſi pactū faciat: nō naſcit̉ ex hoc actio cū iam eā habeat a lege. ea tn̄ poſſeſ ſio pluribus ex cāis habet̉. fl de acqui. poſ. poſſideri.§. ex pluribus. lꝫ enī vnū ſit genuſ poſſeſſionis multe ſunt eius ſpecies. ut. ea. l. poſſideri.§. vlti. lꝫ ergo ex pluribus cāis poſſit fieri traditio rei. ar. ff. de ſolu. cū quis.§. de peculio ex vna tn̄ dominiū acquirit̉. arg. ff. ad le. fal. fundo. et. l. ſi a me. ⁊. C. locati. ad ꝓbatio nē. Preterea ex hoc videt̉ ꝙ ſi aliꝗs plures titulos ſui do minij aſſignet. cū hoc eſſe nō poſſit ſuccūbat. ar. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. poſt electionē. ⁊. C. de ꝯtrahe. emp. l. iiij. ⁊. l. ſi ancilā. tn̄ licet ratōne vnius tituli ſit effectus dn̄s. ratione alte rius tituli cōpetit ei exceptio licet iſte titulus nullus videa tur. ff. de excep. l. nemo. h ¶ Nec acceſſoriū. Iſtud re gulariter verū eſt ut ſi princi pale nō tenet nec acceſſoriū. C. de le. nō dubiū. ⁊. jͣ. de do te poſt diuor. reſt. ⁊ ſi neceſſe ⁊.s. de foro cōpe. ſi diligenti. ⁊.sͣ. de elect. qualiter. ⁊. ff. ad macēdo. creditorē. arg. cōtra jͣ. de iureiur. debitores. ⁊. C. ſi aduer. ven. l. i. ⁊. ff. qui mo. vſufruc. amitta. quid tamen. in prin. ⁊. l. p̄cedēti. ⁊ illa ſpe cialia ſunt. Item ꝯtra. C. de epiſ. audiē. autē. liberi furioſi

vbi tenet legatū ⁊ nō tenet teſtamentū. ſed illud ſit in odium filiorum qui ne gligunt patrem. i ¶ Locatio. ſed hoc falſum videret̉. quia ſi ego locaui tibi domuꝫ tu nō potes mihi referre queſtionē dominij. ff. de pig. act. ſi pignore. ⁊ melius. C. loca. ſi quis cōductionis. ff. cōmodati. ita ut. Sed verū eſt ꝙ non referatur queſtio dominij ſi agat̉ illa actione q̄ oritur ex pignoraticia uel cōmodati uel locati. Sed ſecuſ ſi agatur reali actione. qꝛ illa nō proponit̉ tanꝙͣ ꝯͣ ꝯmoda tariū uel inquilinū. ſed quaſi contra quemlibet poſſeſſorē. ff. ad exhibendū de eo.§. i. et verba iſta ſunt ſumpta. C. lo cati. ad probationē. ⁊ arg. ad hoc. C. de preſcript. xxx. uel xl. anno. male agitur. ⁊. C. d̓ dona. cenſualis. ⁊ conductor rem conductā locare poteſt. ff. locati. qui inſulam. ⁊. C. e. ti. nemo. k ¶ Procuratorem. Hic ergo format̉ ſententia in perſonaꝫ procuratoris. Cōtra. sͣ. de ꝓ ba. licet. de hoc notatur. sͣ. de elec. querelam. l ¶ Petitor. quia cum obſcura ſunt iura partiuꝫ iudicandū eſt pro reo ut hic dicit. ⁊ sͣ. d̓ probatio. ex litteris. c. in pre ſētia. ⁊. iij. q. ix. indicas. ⁊. ff. de acti. ⁊ oblig. arrianus. ff. de pe. reſpiciendum. inſti. de interdic.§. cōmodum. niſi in liberali cauſa. ff. d̓ manumiſ. l. antepenul. ⁊. ff. de re iudic. inter pares. Itē ſi agatur de inofficioſo teſtamēto potius pro teſtamento iudicatur. ff. de inoffi. teſta. ſi pars iudicā tium. Item pro matrimonio xxxiij. q. i. ſiquis acceperit. ⁊ xxx. q. iij. c. fi. ⁊ iſtos tres caſus ⁊ quartum habes. jͣ. de re iudi. c. vlti. m ¶ Uod ſuper his. hec de cre. eſt pars illius. jͣ. de vot. quod ſuper his. n ¶ Abſolutione. a voto pere grinationis. o ¶ Ignota. Cum vero ſigilla ignota ſunt tunc eis nō eſt ſtandū. niſi ſint. v. aut eo am plius. xcviij. di. c. i. ⁊. ij. ſi vero obfuſcata ſunt: ſunt ſuſpe cta. ut. sͣ. c. proxi. ff. qui teſta. facere poſſ. ad teſtium.§. ſi ſigna. tunc enim remittunt̉ ad conſignatores ut agnoſcant ſigilla ſua. ff. quēadmo. teſta. ape. ſi quis ex cōſignatoribꝰ ⁊ ſi quis nō agnoſcit ſuum ſigilluꝫ nō ideo viciatur ſed ſu ſpectum habeatur inſtrumētum. ff. eo. l. i. in fi. cum vero ſigilluꝫ notum eſt tunc creditur talibus litteris etiam in preiudicium alterius sͣ. de probat. poſt ceſſionē. ⁊. c. iij. ꝙͣ diu in contrariū nō probetur ut ibi. p ¶ Impedimentis. cur votū nequeant adimplere. q ¶ Carere volumus. qꝛ veritatem debent lr̄e ꝯtinere. qꝛ votuꝫ reuocant ſicut ille que reuocat alias litteras. ⁊ sͣ. d̓ of. dele. ex lr̄is. et. s. de do. ex litteris. ⁊ sͣ de reſcrip. certum. ⁊. jͣ. de re iudi. inter monaſteriū. Et ita ſeriē rei littere con finere debet. jͣ. de coha. cleri. ⁊ muli. ſuper eo. ⁊ ita patet hic ꝙ littere generales non abſoluunt aliquē a voto nec a ſententia excōmunicationis. jͣ. de ſen. excom. cum pro cauſa. ⁊ ar. sͣ. de of. or. ex parte. io. r ¶ Obſtantibus. denegabit enim delegatus ſuā cognitionē. vbi delegans de negaret cōmiſſionem. sͣ. de reſcrip. ſuꝑ litteris. A Aſtoralis. diſſona. Nota ꝙ ſi aliqd̓ reſcriptū ſit ꝯtra ius. ſtatiꝫ eſt abij ſciendum. xxv. q. ij. reſcripta. non enim ratione reſcripti recedendū eſt a iure cōmuni. ut. sͣ. de reſcrip. cauſam que: ⁊ sͣ. de eta. ⁊ qua. eam te. immo aufere dum eſt de manibus tenentis et dandum eſt principi. C. de paga. et ſacrifi. eoꝝ. l. ſacer. Sed ſi non eſt ex toto cōtra ius. ſed alias ſit iniquū. tūc expectā dum eſt ẜm mandatū. sͣ. de of. del. ſi quādo. et in aut. ut nulli iudi.§. ſi vero. facta locatioᵗ: ⁊ infra. Cum autem ſuper his fuiſſet diutius litigatum quia legittime probata non fuerāt que petebātur ad monaſteriū ꝑtinere ab impetitione ipſius procuratorēᵏ tuū noīe tuo ⁊ mediolan̄. ec cleſie ſnīaliter duximꝰ abſoluēduꝫ quoniā cū obſcura ſunt iura ꝑtium cōſueuit cōtra eū qui petitor eſt iu dicari. ¶ Dem cantuarien̄. archiepō. Uod ſuperᵐ his: ⁊ īfra. Que ſiuiſti quid agere debeas cir ca cruce̓ ſignatos: qui dicētes ſe ab ap. ſe. redire: ſuper abſolutiōeⁿ ſua ignota cardinalium ſigilla repor tant: cum eis ſuper impedimētis expoſitis nō fuiſſet de leui credendū. Ad quod. t. reſpondemꝰ: ꝙ ſi quādo talibus lr̄as indulgemus: illis qui perſonas ⁊ facultateſ eoꝝ plenius nouerunt hoc modo ſcribimus: ut ſuper impedimētiſ expo ſitis īquiſita diligētius ueritate ſta tuant circa illos quod aīarum ſalu ti ⁊ ſuccurſui terre ſancte magiſ no uerint expedire: ꝓuidēteſ attentiꝰ ne quid in fraudem uoti fallaciter confingatur. Unde ſi tales per ſuꝑ preſſionem ueritatis aut falſitatis expreſſioneꝫ litteras nō ſolum car dinaliū: ſꝫ ⁊ noſtras: nec ſolū dubi as ſed ⁊ certas ꝯſtiterit impetraſſe carereq uolumus impetratis ⁊ eis non obſtantibusʳ ad uoti executio nem compelli. ¶Dem helienſi epō. Aſtoralis: ⁊ infra. Auctorita te preſentiū duximus ſtatuen dum ut cum decretalis aliqua de qua iudex merito dubitet allegat̉ ſi eadem iuri cōi ſit conſona: ſecun dum eam non metuat iudicare: cū non tam ipſius quā iuris cōis auctoritate procedere uideatur. Uerum ſi iuri cōi ſit diſſonaª: ſecūduꝫ ipſam nō iudicet: ſed ſuperiorē cōſulatᵈ ſuper ea. Dem epiſcopo ſancti andree ⁊ ab. de broch. Si autem aliqua decre. eſt preter ius nō ſtatim eijcitur. ſed conſalit̓ ſuperior. ut hic dicit. ⁊ hoc ideo: quia cum inter alias decretales allegatur preſumitur ꝙ ſit decretalis. arg. xx. q. i. quem progenito res. Si autem decretalis obuiat conſuetudini preualet cōſuetudo dummodo conſuetudo ſit probabilis ⁊ legittime ſit preſcripta. s da conſuetu. c. vltimo. sͣ. de conſtit. cū om nes. et sͣ. de eo qui mitti. in poſſe. cum veniſſent. niſi princeps per ſuuꝫ ſtatu tum intendat tollere conſuetudinem. ff. de ſepul. viola. l. iij.§. diuꝰ. alias ſuc cumbit cōſuetudo. jͣ. de re iudi. cū cau ſam que. b ¶ Conſulat. ⁊ inte rim pendente relatione iudex ſuperſe deat cauſe. arg. sͣ. d̓ offi. delega. licet. et C. de relat. l. i. ⁊. ij. q. i. nomen p̄ſbr̄i. Um dilectus poſt publicati onē. Dubitatio forte fuit illa. quia forte diu tacuit cū pro teſtari uel edere de buiſſet. ff. de eden. l. i.§. edere. ⁊.§. edē da. uel illa erat dubitatio. qꝛ poſt publicationem teſtiuꝫ nō licet producere alios teſtes. vnde videbatur ꝙ non li ceret producere inſtrumēta quid noīe inſtrumentoꝝ cōtinent̉ et teſtes. sͣ. de teſti. co. ꝑuenit. ff. d̓ fi. inſtru. l. i. Sꝫ nō eſt ita. qꝛ in inſtru mētis nō timet̉ ſub ornatō ſic̄ in teſtibꝰ qꝛ ex multis cāis ⁊ faciliuſ dep̄hendit̉ falſitas inſtr̄orū q̄ teſtiū. ut. sͣ. eo inter dilectos. ⁊ sͣ. de ꝓ ba. licet. vin. d ¶ Cōcluſū.i. renū ciatū. allegatōibus ⁊ oībus alijs ꝓbati onibꝰ. sͣ. de ca poſ. paſtoralis. ⁊ sͣ. d̓ ꝓ cu. auditis. e ¶ Approbata. Nō ꝙ ꝯſuetudo facit a liqd̓ inſtr̄ꝫ autēticū qd̓ alias n̄ eēt. ⁊ cōſuetudo dat alicui iuriſdictionem qui alias hr̄e nō pōt. sͣ. de arbi. dilecti. ⁊ sͣ. d̓ fo. ꝯpe. cū ꝯtingat. ſic ⁊ co ſuetudo facit aliquē illegittimū qui alias eſt legittimus ad ꝓmotio nem. jͣ. de cler. ꝯiug. cū olim. ⁊ perſonas legittimas ad matrimoniun facit illegittimas. jͣ. de cogna. ſpiri. ſuper eo. b. f ¶ Honeſtatis. Noͣ ꝙ ex qͣlitate ꝑſone approbat̉ ⁊ reprobat̉ inſtri mentū. ff. de eden. ſi quis ex argentarijs.§. i. ⁊. jͣ. de p̄ſcript. ad audientiā. ⁊. jͣ. de p̄ſump. illud. AUm ioānes. ꝯpenſar̄. que ꝯpēſatio admittenda fuit ſi cā ex ē poſtulabat̉ liquida erat. alias nō admittit̉ ꝯpenſatio. jͣ. de depoſii. bona fides. in fi. vbi de hoc. ⁊. C. de ꝯpen. l. vlti. h ¶ Uacuā traderes. qd̓ fieri debuit ſi pura fuit venditio. ff. de act. emp. ⁊ vē. l. ij.§. i. ⁊. l. ſe. ⁊ ar. ff. de vſur. ſi ſtipulatus. ſic ⁊ reſtituūic poſſeſſionis plene ac libere faciēda eſt. sͣ. de reſti. ſpo. piſanis. b i ¶ Ad nr̄am audientiā. hic ideo appellat̉ ad papā ꝙ ciuitas Uiter bien̄. ſubeſt dn̄o pape etiā quo ad tēporalē iuriſdictionē. alias nō at pellat̉ ad ipſum. jͣ. de ap. ſi duobus k ¶ Pendebat. Si enim capituluꝫ ex toto eſſet nouū. nec penderei Um dilectꝰ: ⁊ infra. Ad ſecū Idā queſtionē duximꝰ reſpon dēdū ꝙ utraqꝫ ꝑs pōt inſtrumētuꝫ etiā poſt publicationēᶜ atteſtationū uſqꝫ ad diffinitiue ſentētie calculū exhibere: antequā ſit in cā ꝯcluſū Suꝑ tertio uero articulo reſpō demus: ꝙ ſi conſuetudo illiꝰ pr̄ie obtinet approbata: ut inſtrumētis illiꝰ regis fides adhibeatur:: uos ea ſecure poteritis admittere: pre ſertim cuꝫ ſupradictus rex tāte fue rit honeſtatis ꝙ ipſiꝰ inſtrumenta maxime auctoritatis ſint ī ꝑtibꝰ ſco ticanis. ¶Dē petro ciui uiterbien̄. ¶ Um ioannes heremita a te. c. xxx. libras ſenen̄. ex cā mutui coram donadeo. ⁊ io. iudicibus ui terbien̄. petijſſet: ⁊ tu exaduerſo ꝓ ponēs: ꝙ cum idem in. c. ⁊. lxxx. li. bris tibi pro precio domus quā ei dem uēdideras teneret̉. c. xxx. libras ex illis nō īmerita debebat cō penſareᵍ. Tādē cū ſuper hoc ⁊ qui buſdā alijs articulis inter uos fuiſ ſet aliquādiu litigatū: iudices atte ſtatiōibꝰ publicatis te ſnīaliter cōdēnauerūt: ut eidē predicte domuſ poſſeſſionē uacua tradereſ: ⁊ a cre ditoribus liberatā: ⁊ infra. Cū igtur ab hac ſnīa ad noſtrā audiētiaꝫ duxeris appellādū: ⁊ nos tam tibi quā predicto. j. t. ſubdi. ⁊ capella. num noſtrum dedimus auditoreꝫ ex parte tua fuit ꝓpoſitum ſupradi cte domus uenditionem non purā ſed cōditionalē potius extitiſſe:: ac nullatenus te teneri ad traditionē ipſiꝰ quattuor nihilominꝰ teſtibꝰ ad hoc ꝓbandū inductis: quod ⁊ ſi nouū eēt capitulū: pēdebat tamē ex ueteri: qui iurati depoſuerūt ſe īterfuiſſe ꝯtractui īter te ⁊ predēm j. ſuꝑ eadē domo celebrato ꝓ qua c. lxxx. libraꝝ preciū tibi fuerat cō ſtitutum: tali uidelicet adiecta con ditione: ut tu domum ipſam inha bitares libere ī uita tua: ⁊ poſt obi tū tuū. m. ⁊. r. natis tuis eiuſdē io.

ex veteri iudex appellatōis nō ꝯgnoſceret nec teſtes reciperet. sͣ. d̓ reſti. fraternitatis. ⁊. C. de tē. ap. ꝑ hāc. ⁊ ſic pꝫ ꝙ in cā appellatiōis noue ꝓbatiōes pn̄t induci ſuꝑ noua exceptone. C. d̓ ſen. reſcin. nō noſ. l. ij. nec aliā cām poſſū ꝓſequi in cā appellatōis quā exp̄ſſerim corā iudice a qͦ appellaui. ff. de ap. ſcio.§. queſitū. ad fi. Io. j ¶ Nepotibꝰ. ſꝫ qͣre iſte Io. emebat do mū illā ꝓ filijs ip̄iꝰ petri nepotibꝰ eiuſdē io. cū ip̄i filij debebāt illi petro ſuccedere. in autͣ. d̓ he re. q̄ ab inteſt. defe. circa pͥn. col. ix. ⁊ in ſti. d̓ here. qͣli. ⁊ dif. circa pͥn. ⁊.§. ſꝫ ſui. forte iō facit. qꝛ petrus ꝓdigus erat ⁊ ꝯſumabat bōa ſua. vn̄ ne domꝰ illa per ueniret ad alios vo luit io. ꝓuidere ne potibus ſuis. m ¶ Qd̓libet inſtr̄m. ⁊ ita pꝫ ꝙ ꝯͣ inſtr̄m ꝙͣtūcunqꝫ publicū admittunt teſtes ut hic. qꝛ ẜm teſtes ꝓ ductos ꝯͣ inſtr̄m ſē tētiat̉. ad idē inducit̉. jͣ. de p̄ſcript. ad audiētiā. ⁊. C. de ꝓ ba. cū p̄cibus. Si qͥ ris quot teſtes p̄iudicēt inſtr̄o. Pōt di ci ꝙ. iiij. uel. v. ad minꝰ. qꝛ aucͣtas tabellionis vr̄ equale re duobꝰ teſtibꝰ. sͣ. d̓ ꝓba. quoniā ꝯͣ. et ip̄m inſtr̄m valꝫ du os teſtes. qꝛ parem vim obtinet ꝓbatio teſtium uel inſtr̄oꝝ C. d̓ fi. inſtru. l. ī ex ercēdiſ ut hͦ decidit̉ ⁊ ſic pꝫ ꝙ adminuſ ꝑ qͣttuor meliores: uel. v. teſtes inſtr̄m reprobet̉ de hͦ dictū eſt. sͣ. de ꝓba. tertio ſꝫ in caſu iſto teſtes nō reprobāt inſtr̄m ſꝫ addūt inſtr̄o qd̓ notarius omiſerat. forte ꝑ obliuiōꝫ. b. n ¶ In modū exceptōis. vn̄ non videbat̉ ꝓ ipſo ſnīandū sͣ. de or. cog. cū dile ctꝰ. jͣ. d̓ exce. deniqꝫ ¶ ¶ De certo fue̓it tꝑe ꝓpt̓ qd̓ ꝓbatio īſuf ficiēs videbat̉. sͣ. de ꝓba. in pn̄tia. ar. sͣ. e. int̄ dilectos. ⁊. ff. de eden. l. i.§. edictiones. io. a ¶ Poſtꝙͣ a ꝑtibus. ⁊ ſic pꝫ ꝙ iudex pōt interrogare ꝑtes qn̄cunqꝫ viſū fuerit. ff. de inter. act. vbicūqꝫ. ⁊. xxx. q. vl. c. vl. ſic etiā pōt introgare teſtes poſt publicationē ſi obſcure dixerint. qn̄qꝫ viſū fuerit s. de teſti. cū clamor. qꝛ v̓itas ſepius examīata magis ſplēdeſcit ī lu ce. xxxv. q. ix. graue. qꝛ officiū iudicis ē latiſſimū. ff. de iuriſ. om. iu. l. l. Sꝫ ad petitionē ꝑtis nō dꝫ teſtis interrogare. ar. sͣ. de ꝓba. in p̄ ſentia. de hoc dicit̉. xxx. q. v. iudicantē. b ¶ Pronūciauimus. ar. ꝙ ſuꝑ exceptiōe incidenti ſit ꝓnūciandum aſ. ꝯͣ. s. de or. cog. c. i. vbi de hͦ. Sꝫ rō quare ꝓnūciat hic ſuꝑ hac et nō ibi. pōt aſſignari: hic oppoſita fuit exceptio poſt ſnīaꝫ. vn̄ ſuper Eceptione nōdū fuerat directe uel indirecte ꝓnūciatū. quare in cā appellationis debuit de ea ꝓnūciari. qꝛ de ea cognitū fuit ⁊ ad hoc ut ſciret quare ſnīa reuocet. Sꝫ cū opponit̉ ante ſnīam ſuꝑ ea pro nunciat̉ indirecte dū ſententiat̉ ſuper pͥncipali. b. ¶ Huiuſmodi exceptio. Per hoc pꝫ ꝙ exceptio perēptoria omiſſa anie mīam pōt opponi poſt ſnīam in cā appellatōis. C. ſen. reſcin. nō poſ. l. ij. alias nō poſſet niſi ꝑ beneficiū reſtitutionis. ut in. l. p̄di cia. ⁊. j. de pͥuil. cū olim. ij. sͣ. de in integ. reſti. ſuſcitata. Sic etiaꝫ in nepotibꝰⁱ remaneret: cuius ꝯditio nis intuitu domū ipſaꝫ eidē. j. pro minori precio uendidiſti: cu. a. g. morādi pro ipſa. cc. libras potuiſſes habere. anni uero mēſis ⁊ diei quo uēditio facta fuit: ijdē teſtes ſe dixerūt minime recordari. Dictuſ uero.j. uēditionē nō ꝯditionalē ſꝫ purā ꝓpoſuit extitiſſe. ad hoc ꝓbā dū publicū exhibēs inſtrumētū: ⁊ īfra. Tabellionē quoqꝫ qui cōfece rat inſtrumētū ⁊ unū ex teſtibus in īſtrumēto ſubſcriptiſ ad id ꝓbādū induxit: ⁊ infra ¶ Porro cum dubi tatio fuiſſet exorta: utrius deberet probatio preualer̄: pro tua fuit ꝑte ꝓpoſitū qꝛ ⁊ ſi eandē uim obtineāt inſtrumētoꝝ fides ⁊ depoſitiones teſtiū in litibus exercendis: nō tamē quodlibetᵐ inſtrumētū tanti de bet eſſe momēti: ut triuꝫ uel pluriū idoneoꝝ teſtiū depoſitiōibus preferatur: ⁊ infra. Ad hoc aūt idē io. exaduerſo reſpondit: ꝙ cum inten tionē ſuā per iam dictū fundauerit inſtrumētū ac tu in modū exceptio nisⁿ uenditionē ipſam nō pure: ſed ꝯditionaliter celebratā eſſe propo nas: nec per teſteſ ad hoc a te indu ctos de certoº fuerit tēpore facta fi. des. ⁊ ideo nō appareat: ꝙ ſuperilla uenditione deponant quoniaꝫ conſtat per dictum inſtrumētū: determinato tempore fuiſſe cōtractā huiuſmodi probatio uidebatur in efficax ad intentiōem cōtrariaꝫ eli dēdam. Uerū: rn̄ſionē iſtam eē ꝓponebas inualidam: quoniā cum utraqꝫ pars a nobiſ īterrogata fuiſ ſet in iure confeſſa: ꝙ unica tantuꝫ uēditio ſuper domo ꝯtracta fuerit ⁊ ex depoſitiōibuſ teſtiū liqueat uē ditionem cōditionalē fuiſſe ex utri uſqꝫ cōfeſſione colligitur eiuſdem domus uenditionē conditionaleꝫ extitiſſe non purā: non obſtante ꝙ ipſa interrogatio facta fuerit poſtquāª a partibus extitit in cauſa con cluſū: cuꝫ iudex qui uſqꝫ ad prola tionem ſnīe debet uniuerſa rimari poſſit interrogare de facto quotiēs dubitationis aliquid occurrit: ⁊ in fra. De cō. f. n. ꝓnūciauimus uē ditionē predicte domus fuiſſe con ditionaliter celebratā: ⁊ te ob hoc nullatenus obligatum ad traditio nem ipſius ſuper hoc memorato io. ſilentiū imponētes. Sentētiam uero iudicum predictoruꝫ: qui ali as iuſte pronūciaſſe noſcūtur: cum huiuſmodiᶜ exceptō corā ipſis nec probata fuerit nec obiecta: quo ad dictuꝫ capitulū īfirmamuſ: eā quo ad alios articulos auctoritate ap. ꝯfirmātes. ¶Onorius. iij. X parte cariſſime in chriſto fi Ilie. b. quondā anglicoꝝ regi ne fuit ꝓpoſitū: ⁊ īfra. Quia reſcri ptū apoſtolicū ꝓ eo ꝙ ī hac dictio ne ſpoliarūt: hec figura. o. deerat aſſeritur uicioſum: mādamus qua tenus hoc nō obſtante in negocio ipſo ratione preuia procedas. ¶Regorius. ix. priori ſancti bar tholomei ⁊ decano de arctubꝰ lugdun̄¶¶ Perpetuus uicarius eccleſie de rechan nobis expoſuit ꝙ cum prior ⁊ conuentus de ledis euꝫ ſuper decimisᵉ coraꝫ iudicib auctoritate ap. ꝯueniſſent: ⁊ dictus g. ſuperⁱ ſimilibꝰ corā ipſis recōue niſſet eoſdē: qꝛ dicti iudices copiā quorūdā inſtrumētoꝝ cōiumᵍ que habebat ꝑs altera ⁊ ꝑ que ītēdebat intētiōem ſuā ſuꝑ prīcipali fūdare fieri nō faciebāt eidē. hoc cū inſtātia poſtulāti: nr̄am audiētiā appellauit. Ideoqꝫ mādamꝰ: quatenuſ ſi eſt ita reuocato in ſtatū debitū: ⁊ ſcetera. ¶Dem. Mputari ei pōt quiʳ ꝯtrariaſ inter ſe ſcripturas in iudicio ꝓtulit fidem ſibi adinuiceꝫ derogātes ꝯͣpenſatione omiſſa ante ſnīam nihilominus actio remanet ſalua poſt ſnīam citra aliquā appellationē nō ob. re iudicata in prima petitiōe. ff. de ꝯpenſ. qd̓ in diē.§. i. ar. tn̄ ꝯtra. jͣ. de re iudi. inter monaſteriū. So. ut ibi. X parte. o. deerat. Ex hoc videt̉ ſatis ꝙ nō debuit valere. qꝛ in lr̄is dn̄i ¶ Ipape nihil debet diminutū eſſe. ar. sͣ. de reſcrip. cū adeo. ⁊ cū multa ma turitate ac deliberatione tra dunt̉.xxxv. q. ix. apoſtolice. vn̄ nō eſt veriſimile ꝙ aliqd̓ viciū poſſit ibi remaner̄. ſꝫ ꝓ pter tā modicū defectū nō vi ciat̉ maxīe ſi reſcriptū in aliis appareat omīno legittimū cū fuerit viciū ſcriptoris ſiue nimia occupatio qd̓ nocere n̄ dꝫ. ar. C. de teſta. errore. ⁊. l. ambiguitates. ⁊ l. quoniā in dignū. ⁊. C. de leg. in legatis ſecus ſi eſſet ibi falſū latinuꝫ sͣ. de reſcrip. ad audientiā. et ſic eſt noͣbile ꝙ ꝓpt̓ defectuꝫ ſyllabe uel lr̄e nō viciat̉ reſcri ptū. ſicut nec teſtamentū vici at̄ nec libertas minus debet̉ licet erratū ſit in ſyllaba. ff. d̓ manumiſ. teſta. qui habeat. e ¶ Perpetuus. decimis. ſꝫ ¶ nōne iſte vicarius ſi cō ueniebat̉ pro decimis vicarie ſue debebat dn̄m in iudiciuꝫ nominare ita videt̉. qꝛ ip̄e do minus nō eſt. sͣ. ut li. nō ꝯteſ. quoniā.§. pe. ⁊. C. vbi in reꝫ act. l. ij. ⁊ ipſe dn̄s debuit cō ueniri. ar. jͣ. de p̄ſcrip. auditiſ ⁊. xvi. q. iij. inter memoratos ar. ꝙ teneat̉ reſpōdere cum ipſe habeat ius in re. jͣ. de ap. ad audientiā. ſicut vſufructu arius tenet̉ ad refectionē do mus ⁊ ad tributuꝫ. ff. de vſu fruc. l. vſufructu legato.§. fi. ⁊. l. ſe. alias.§. hactenus. ⁊. C e. ti. eū. de hoc dictū eſt. sͣ. ut li. nō cōteſt. quoniā.§. pe. Sꝫ intelligo ꝙ iſte vicariꝰ habebat mandatū gn̄ale uel ſpeci ale ad agēdū ⁊ defendenduꝫ a rectore legittime factū. alias nō fuiſſet admiſſus eoip̄o ꝙ eſſet vicarius cū nō habe at adminiſtrationē nec titulū ſicut p̄latꝰ nec p̄iudicaret̉ eo cleſie per factū ipſius. b. f ¶ Super ſimilibus. ⁊ etiā ſu per diſſimilibus poterat eos recōuenire et ei tenebant̉ re ſpōdere. sͣ. de mu. pet. c. i. vbi de hoc. g ¶ Inſtrumentoꝝ ꝯmuniuꝫ Nota circa exhibitionem in ſtrumentorum. Et primo ſci re debes ꝙ reſcriptū ⁊ omīa acta cauſe ꝯfeſſionis ⁊ reſpō ſionis ⁊ atteſtatiōes quecūqꝫ acta ſunt in iudicō peti poſſunt exhiberi uel cō ditione ex lege uel iudicis officio. C. de edē. l. ij. uel ꝯditione ex illa decre. sͣ. de ꝓba. quoniā. ⁊ integraliter ſunt exhibēda. qꝛ cōia ſunt. C. de eden. nō eſt nouū. ⁊. l. vl. ⁊. ff. e. ti. p̄tor.§. i. ⁊. l. ſi quis.§. ratione. ⁊. l. argentariꝰ.i. rn̄ſo. ⁊ hͦ eſt exp̄ſſuꝫ. Sꝫ ſi inſtrumēta ꝓpria ſunt ⁊ actor petat a reo inſtrumēta ꝑ que intentionē ſua ꝓbare vult nō eſt audiēdus. qꝛ apud ſeip̄m dꝫ hr̄e ꝓbationeſ ſuas. sͣ. de ꝓba. c. i. ⁊. C. de edē. qui accuſare. ⁊ actore nō ꝓbante reus debet abſolui. ut in. l. qui accuſare. ⁊. jͣ. ut ec. benef. ut nr̄m. ⁊ ita nec reus actori nec actor reo tenet̉ exhibere inſtrumētū ad fundandā intentionē aduerſarij. Si vero actor uel reus vtit̉ aliquo inſtrumēto ꝓprio illud aduerſario edidebet: ſine die ⁊ cōſule ne preſtet̉ materia fabricandi falſū. sͣ. e. cōtingit. ⁊. c. accepi mus. ⁊. ff. quēad. teſta. ape. l. ij.§. diem autē. ⁊. ff. de eden. l. i.§. editiones. niſi nellet alterutra partiū arguere inſtrumentū de falſo tunc integrū inſtrumen tū debet ei edi. ut. sͣ. c. inter dilectos. ⁊. C. ꝯtrah. ⁊ ꝯmit. ſtip. optimā. b. h ¶ ¶putari. hoc decre. ſumpta eſt ex illa. l. C. de fi. inſtru. ſcripture. i N k ¶ Qui ꝯtrarias inter ſe. hoc veꝝ eſt ſiue directe cōtrarie ſunt ſiue indi recte. Directe ut ſi induco inſtr̄m in quo ꝓmiſiſti mihi ſoluere tali die. x. ⁊ a liud exhibeā in quo cōtinet̉ ꝙ ego feci tibi pactū de nō petendo. Indirecte: puta ſi induco inſtr̄m in quo cōtinetur ꝙ ꝓmiſiſti mihi ſoluere. x. bononie ta li die. Item produco aliud in quo cōtinetur ꝙ eadē die ꝓmiſiſti mihi ſoluere p 2

x. rome. ſic ſcripture licet nō ꝯtradicāt directe tn̄ indirecte ſiue ꝑ obliquū cō trarie ſunt. ⁊ ideo vna derogat alij. ſic qn̄qꝫ ſcriptura ⁊ factū ſibi adinuicem derogare vident̉. uel ſaltē alterū alteri.s. de elec. cū inter. r. Sic ergo patꝫ ꝙ qui ꝯͣria allegat nō eſt audiendus. jͣ. d̓ ap. ſollicitudinē. circa fi. xxiij. q. vij. qꝛ autē. ⁊..viij. di. quo iure. ⁊ hoc locū habet qn̄ ab eadē parte producunt. ſecus ſi a diuerſis. qꝛ tunc ei ſtatur que magis ē ſine ſuſpitōne et que dignior eſt. C. de ꝯͣhen. ſtipu. optimā. in fi. Sꝫ nūꝗd eſt idē in teſtibus ab eadeꝫ ꝑ te ꝓductis? Dico ꝙ nō. qꝛ in teſtibus nō poſſū prouidere quid dicturi ſūt. ⁊ ideo ſtabi tur dignioribꝰ. ſed per inſtru menta bene potuit ꝓuidere: qd̓ magis expediret ꝓducere ut hic dicit in fi. et ſibi īputet ꝙ minus diligēs fuit. nam vi gilantibus nō negligētibꝰ iu ra ſubueniunt. ff. qui. ex cau ma. nō enī. ⁊. ff. de edē. veluti k¶ Icautio. Hec decr. ſum pta eſt de. l. illa. ff. de ꝓ ba. cū de indebito.§. vl. ⁊ dic cautio.i. ſcriptura. ſiue ſit pri uata ſiue publica. b. l ¶ Indebite. qꝛ dicis ꝙ nō te neris ad id ſuꝑ quo cautō ex poſita fuit. m ¶ Indeterminate.i. nō expͥ mēs ex qua cauſa debeat̉. n ¶ Sed ſi cām. puta qꝛ ꝯfeſſus fuiſti mutuo recepiſſe pe cuniā ꝓmiſſā. uel ex aliquo a lio ꝯtractu an̄cedēti tunc enī ſtatur tue ꝯfeſſioni que cōtinet̉ in illa cautione. alioquin ſi cā nō ſit inſerta nō poteris cōueniri ex illa cautione. C. de nō nu. pe. gn̄alit̓. cuꝫ. ſatis ſit indignū. ut qd̓ ꝗſqꝫ ſua uo ce dilucide ꝓteſtatus ſit ī eū dē caſū ꝓpria infringere valeat teſtimonio. sͣ. de ꝓbat. ꝑ tuaſ. ⁊ in. l. p̄dicta gn̄aliter. in fi. ⁊. ar. i. q. vij. ſaluberrimuꝫ ⁊.xxvij. q. i. oēs femine. qd̓ ſi nō ꝓmittat ſed ꝯfiteatur ſe d̓ bere mihi ex aliqua iuſta cau ſa p̄cedente. idē eſt ac promit tat ut tenet̉ ex illa ꝯfeſſione. ut in. l. p̄dicta gn̄aliter. in fi. ⁊ ita pꝫ ex hoc ꝙ cōfeſſio exͣ iudiciū facta cā adie cta bene p̄iudicat ad ꝓbandū. De hac materia dictū eſt. sͣ. de ꝯfeſ. c. vl. Iteꝫ quid ſi me abſente ꝯfiteat̉ ſe mihi debere. talis cōfeſſio nō nocet ad inſtar ſti pulationis. ut inſti. de inuti. ſtipu.§. itē verboꝝ. a ¶ Cōfeſſioni. Sic gͦ ſtatur ꝯfeſſioni ꝯͣ ſe. fallit tn̄ qn̄qꝫ ut in pecunia cōfeſſa ta. qꝛ tūc pōt opponi exceptō nō numerate pecūie. jͣ. bienniū. C. d̓ nō nu. pe. in ꝯͣctibus. in pͥn. ⁊ in dote. C. de do. ca. ⁊ nō nu. l. vl. ⁊ aut̓. ibi poſita. Item fallit vbi ſtat̉ ſecūde ꝯfeſſioni ⁊ nō pͥme. C. ad velle. aut̄. ſiue a me. b ¶ Indebite ꝓmiſiſſe. ⁊ ita admittit̉ ꝓbatio ꝯtra talē cautiōeꝫ lꝫ cā ſubiecta fuerit.ſ. ꝙ talis ꝓmiſſio indebita fuit. puta qꝛ iam ſatiſfecit ei. ſicut qui dixit pecuniā indebita ſe ſoluiſſe. iſtud ꝓbare tenet̉. jͣ. de ſolu. c. vlt. ⁊. ff. de ꝓbati. cum de indebito.i. reſponſo. c ¶Um. p. aucͣte ordinarij. Ordinarius gͦ p̄ſtabit aucͣteꝫ ſuā huic tabellioni ad petitionē illoꝝ quoꝝ ſunt inſtrumenta ut ea redigat in publicā formaꝫ ſic. Et ſi eſſent ꝯſumpta ꝓpter vetuſtatē aūt aliā iuſtā cām. j. c. ꝓxi. d ¶ Perpetuā firmitatē habitura ut hic dicit. Sic ⁊ teſtamentū aucte ordina rij in publicā formā redigit̉. C. de teſta. teſtamēta. ij. ⁊. l. ꝯſulta. ⁊ talis publi catio equalet teſtamēto. C. e. publicati. Hoc tn̄ ſcire debes ꝙ tabelliodū viuit nō pōt alteri ꝯmittere ꝯpletionē inſtrumenti ſꝫ ipſemet dꝫ ꝯplere inſtru mentū ꝓut in ꝓthocollo reꝑit̉ nihil addēdo uel diminuēdo ꝙ in ꝓthocollo ꝯtinet ut ī aūt. d̓ tabel. col. iiij. poſt mortē v̓o fiat ꝓut dr̄ hͦ. ⁊. C. e. ti. l. certꝰ. b. ē CI inſtra. vetuſtatē. ꝓpter vetuſtatē inſtr̄a ⁊ pͥuilegia renouanda ſunt ut hic. ⁊. jͣ. de ꝯfir. vti. uel inuti. cū dilecta. alias ſi vetuſtate ꝯſumarent̉ nul la fides eis adhiberet̉ sͣ. e. inter dilectos. ſic ⁊ teſtes ne ꝓbatio pereat in pu blica forma redigunt̉. sͣ. de teſti. ſignificauit. ⁊ sͣ. ut li. nō cōte. quoniā.i. rn̄ſo. ⁊.§. ſunt ⁊ alij. ⁊. ff. ad. l. acquil. in lege. C. de vſur. pupil. l. vlt. ar. b. f ¶ Iuſtā cām. puta qꝛ lr̄a incipit deleri ex vicio charte uel īcauſti. ꝙͣuis inſtrm̄ de nouo ſit factū uel alio mō qd̓ poſſit ꝯtingere de facto. Ita tn̄ facienda eſt hec renouatio ſi adhuc ſint ita integra ꝙ nō ſit dubitatio de ipſoꝝ tenore: ut hic dicit. uel ſi eſſent pro ꝑte iam ꝯſumpta ut ex inſpectione nō poſſit dep̄hē di de fide ipſoꝝ nō ſunt renouanda. niſi prius per teſtes ꝓbaret̉ de integri cuꝫ ī ipſius fuerit poteſtate quā uo luerat non pręferre. ¶ Dem. Dcautio quāale īdebite pre ponis expoſitā: indetermina teᵐ loquatur aduerſariꝰ tuus tenet̉ oſtēdere debitū quod ꝯtinet̉ in ea Sed ſi cāꝫª ꝓpter quā huiuſmodi ſcriptura proceſſerit: expreſſeris ī eadem: confeſſioniª tue ſtatur: niſi probaueris te id indebite ꝓmiſiſſe. ¶Dem.j. tabellioni. Uꝫ. p. tabellio morte preuen Itus quedaꝫ non perfecerit in ¶ ſtrumenta: que in nota redacta fue rant ab eodem: ad petitionem eorum ad quos pertinent auctoritate ordinarij iudicis poteris ea fideliter in publicam formā redige. re habitura per hoc perpetuaꝫq fir mitatem. ¶Dem. I inſtrumenta propter uetuſtatemᶜ uel propter aliam iuſtam cauſam exemplari petantur coraꝫ ordinario iudice uel delega to ab eo ſpecialiter preſētētur: qui ſi ea diligenter inſpecta in nulla ſui parte uiciata reperierit per publicamᵍ perſonam illa precipiat exem plari eandem auctoritateꝫ per hoc cum originalibus habitura. De preſumptionibus. SAlomon in parabolis. Icut noxiꝰ eſt qui mit tit lanceas ⁊ ſagittas ī mortem: ita uir qu O mico ſuo: ⁊ cuꝫ fuerit deprehēſusⁱ dicit: ludensᵏ feci. Dem. Fferte mihi gladium. Cūqꝫ attuliſſent: ait: diuidite infan tem uiuum: ⁊ date dimidiam partem uni: ⁊ dimidiam partem alteri. Dixit autem mulier: cuius filius erat uiuus ad regem: com motaᵐ ſunt quippe uiſcera eius ſuper filio ſuo: obſecro domine date illi infantem uiuum: ⁊ non occida tur. ecōtrario alia dicebat: nec mi hi nec tibi ſed diuidatur. Reſpon dit rex ⁊ ait: dateº huic infantem ui uum ⁊ non occidatur. hecᵖ eſt eniꝫ mater eius. Alomon in parabolis. X ſtudijs ſuis intelligiturq pu ſer. quēcunqꝫ enim uirtutibꝰ ſtudere cuꝫ modeſtia continentie auditioni ſapientū obſeruātie mādatoruꝫ dei maxime ſimplicitati ⁊ humilitati uideris: huius munda ⁊ recta opera ītelligeʳ. Onifacius papa epiſcopis gal lie. Ullus dubitat: ꝙ ita iudiciuꝫ uocēs ſubterfugitˢ: quemadmodum ut abſoluatur qui eſt inno cens querit. confitetur enī de om nibus quiſquis ſe ſubterfugere iu dicium dilationibus putat. ¶Regorius in omelia. Onne benedicimusª: quia ſammaritanus es tu: ⁊ demo fraudulenter nocet a nium habes. Reſpondit ieſus: tate inſtrumentoꝝ. jͣ. de priuile. cū olim. ⁊ hec innouatio debet fieri aucͣte ordinarij ut hic dicit̉. ſic. sͣ. e. c. ꝓxi. b. g ¶ Publicā perſonā. ſic. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. cū dilectus. Quid ſi publica r ſōna nō poſſit haberi? ſatis credo ꝙ per aliquā perſonā honeſtam aucͣte iudicis reſcribi poſſunt. ar. s. de ꝓba. quoniā cōtra. ita tamē ꝙ ſigillū autenticū apponat̉ qd̓ imponat fidem inſtrumē to. sͣ. eo. c. ij. ⁊. c. cū dilectus. alias poſſet deperire ius illius qd̓ eſſe nō debꝫ. immo curare debet iudex ut ſalua ſit re rū ꝓbatio. ff. de te ſti. curent. b. h 40 Icut noxi us. in mor tē.i. ut mor tē inferat licet res nō habuerit effectū. exquo ꝓ ceſſit ad actū. li. di. ſiquis poſt acceptū ⁊ de pe. di. i. ſi quis cū telo. i ¶ Deprehenſus. in opere nociuo. k ¶ Ludens. licet hͦ aſſerat nō excuſat̉. qꝛ noxiꝰ ludus eſt in culpa. ff. ad. le. ac quil. nā ludus. cum dabat operā illicite. rei. l. di. clerico. ⁊. c. ſi quis volūtate. nā omne maleficiuꝫ p̄ ue p̄ſumit̉ actū. C. ad. le. iul. de ſicca. l. i. C. de iniur. ſi nō conictus. Fferte. ait.ſ. ¶ Lrex ſalomō. ſꝫ nō diffiniēdo ſꝫ potius tentando cauſa inquirendi veritatē cuius filius eēt nam nō omnis vox iudicis auctoritatē cōtinet rei iudicate C. d̓ ſen. ⁊ interlo om. iu. ex ſtipulatione. ⁊. iij. q. vi. hoc quippe. in prin. m ¶ Commota. interpoſitio eſt. n ¶ Nec mihi. hec n̄ fuit audiēda q̄ nocere tātū voluit ⁊ n̄ ꝓdeſſe. vn̄ malicijs eiꝰ nō ē indulgēdū. ff. d̓ rei vē. ī fundo. ⁊ sͣ. d̓ reſcrip. ſedeſ apoſtolica. ⁊. jͣ. d̓ pͥui. ex ꝑte tua. ⁊. jͣ. ꝗ ma. ac. poſ. ſignificante. o ¶ Date huic. hec.n. fuit ſnīa diffinitia lata ꝑ ſolaꝫ p̄ſumptionē. ſic xxxij. q. iij. dixit dn̄s. hec locū habēt cū violenta eſt p̄ſumptio. p ¶ Hec ē enī mr̄. i. p̄ſumit̉ ex dilectōe vniꝰ ⁊ odio alteriꝰ. ar. xxiij. q iiij. ea vīdicta circa pͥn. ſꝫ ſi vtraqꝫ dixiſſet filiū nolle int̄fici tūc illi q̄ erat in poſſeſſione adiudicaret. niſi alia ꝓbatio īterueniſſet. Sꝫ pone ꝙ vtraqꝫ moriat̉ lite pēdente cui ſuccedit iſte? vr̄ ꝙ vtriqꝫ. ar. ff. de re du. ꝗ duos. ff. d̓ inof. teſta. papinianꝰ.§. ſꝫ nec īpuberis. ar. ꝯͣ ꝙ neutri ſuccedat. ff. d̓ re. du. ſi fue̓it. quoniā ponit īpoſſibile qd̓ q ꝯͣ naturā.ſ. ſe hr̄e duas mr̄es vn̄ nō eſt audiēdus. ff. d̓ int̉. act. cōfeſionibꝰ.§. i. ff. q̄ ſen. ſine ap. reſcin. l. vl. Itē altera erat in poſſeſſiōe gͦ alteri incūbit ꝓbatio. ff. d̓ ꝓba. ei qui dic̄. pro hac ꝑte ſtanduꝫ eſt Si vero de ꝯfeſ. neutrius ꝯſtaret. dic ut noͣ. sͣ. de teſti. in nr̄a. vin ℟ ſtudijs. intelligit̉.i. p̄ſumit̉. ⁊ eſt ar. per exteriora p̄ſumi de Uinterioribus. xxxij. q. v. qui viderit. ⁊. l. di. ſi quis diaconus r ¶ Intellige.i. p̄ſume. nā pro certo nō poſſumꝰ ſcire ꝙ poſt illa tris que ſalomo aſſerit difficilia.ſ. viā colubri ſuꝑ petrā. viaꝫ aquiſe ſui celū. viā nauis ſuꝑ aquas. quartū quaſi reputat impoſſibile: viā vi ri in adoleſcētia ſua tanꝙͣ inueſtigari n̄ poſſit. tn̄ ex his argumētis bonā colligimus opinionē quouſqꝫ appareat in ꝯͣrium. jͣ. e. c. vii. b Ullus. ſubterfugit. qui enim iudiciuꝫ refugit apparet eum di iuſticia diffiſum. xi. q. i. chriſtianus. ⁊. iij. q. ix. decernimus. e lxxiiij. di. honoratus. b. t ¶ Confitetur interpretatiue. xi. q. iij. rurſus. Tripliciter dicit quis confiteri ore. xv. q. vi. c. i. ⁊. ij. rei euidentia. xxviij. di. priuſꝙͣ coniū macia. ut hic. ⁊. iij. q. ix. decernimus. b. u¶ Onne benedicimus. verba ſunt iudeoꝝ.

x ¶ Duo quippe. verba ſunt gregorij. y ¶ Tacendo. Nota ꝙ qui tacet cōſentire videt̉. liiij. ſi ſeruus. ⁊. xx ꝟij. di. diaconus. ⁊ xxviij. di. diaconi. ff. de cōdi. ⁊ demō. cū ita lega tū. v̓. que cōtra. Fallit hec regula in caſibus. ff. de ſerui. vr. predi. in uitū. ff. de fur. qui vas.§. necare. ⁊. ff. qui. mo. pig. uel hypo. ſo. ſicut §. nō videt̉. ff. de ꝓ cur. filiuſfamilias. §. inuitus. Aliū caſum habes. lxv. di. c. vlti. lxxiiij. di. c. i. Ar. ꝯtra. ff. de reg. iu. qui tacet. Dicas ꝙ qui tacet nō con ſeniit ubi agitur de dn̄o reruꝫ admittē do. niſi vicinitas a liud inducat. ff. de don. inter vir. ⁊ vx. ſi ſeruus cōmunis. vin. Uel melius di cas ꝙ vbi per ꝓhibitionem meā poſſum ꝓhibere quod ſit ⁊ taceo tunc taci turnitas pro cōſenſu habetur. liiij. di. ſi ſeruuſ. Si vero ꝑ ꝓhibitionem meaꝫ nō poſſum ꝓhiber quod ſit tunc nō ob eſt mihi taciturnitas. puta me inuito potes uendere rem meā. ff. de ꝯtrahē. emp. reꝫ alienā. ſic etiam videt̉ diſtin guere lex. ff. d̓ re iu di. ſepe. et. xi. q. iij. qn̄. ⁊. jͣ. de re iud. c. pe. tn̄ fallit hoc ī ca ſibus p̄dictis. Iteꝫ ar. quod de vno ne gatur de alio conce ditur. xxv. di. qͣlis. xv. q. iij. ex eo. ⁊. ff. de iudi. cum pretor ⁊. xxiij. q. ij. lator. ff. de pact. dotalibus. ob res.§. ij. ⁊ econuerſo. et qd̓ de vno affirmat̉ de alio ne gat̉. ff. de cōdi. ⁊ de mō. cum ita legatū. ⁊. ff. d̓ legi. ⁊ ſenatus cōſul. cū lex. ⁊. C. de ꝓcu. l. maritus. vbi. i ¶ Andata celeſtia.ſ. alter alterius onera portate. l. di. ponderet. L⁊. sͣ. de offi. archip̄ſby. c. ulti. b ¶ Partiamur. Noͣ. ar. de officijs partiendis. xciij. di. diaconi. circa mediū. ubi ſufficit huic ordini. ⁊cͣ. C. d̓ aſſeſ. nemo. xvi. q. i. p̄ſbi teros. ff. de pac. ſi plures. lxxxix. di. ſingula. ar. cōtra. ff. de adop. ſi cōſul. Solu. prima regula generalis eſt. cōtraria tn̄ quandoqꝫ inue niuntur. Aut cauſa neceſſitatis uel vtilitatis cōceſſa. xxi. q. i. relatō xxx. q. i. ad limina. ff. de cōtrahen. emp. fiſtulas.§. fundum. ⁊. ff. de ſer. ſtipu. l. i.§. ſeruus cōmunis. c ¶ Uices. ⁊ tamen nō poteri extendere manū ad ea que in ſignuꝫ vniuerſalis domini ſunt romano pontifici reſeruata sͣ. de tranſlat. c. i. ⁊ sͣ. de offi. lega. ꝙ tranſlationem. d ¶ Sed perſone. ⁊ ideo cum perſona finitur. vij. q. i. petiſti. ff. de cō ſti. princi. l. i. in fi. Si vero loco cōcedatur priuilegium perpetuum eſt. xvi. q. i. hinc etiam. ⁊. xxv. q. ij. c. i. ⁊. ij. ⁊. ff. de iur. immuni. l. iiij. ⁊. jͣ. de inſti. cum veniſſent. ¶ Uoſdā viciniores. Ar. ꝙ ex vicinitate p̄ſumit̉ pro aliquo uel cōtra aliquē ⁊ ideo ſcire p̄ſumunt̉. vn̄ facile nō credit̉ in ꝯͣriū xxi. di. qd̓ dicitis. ⁊. jͣ. qui ma. ac. poſ. cū in tua. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. l ¶ Credo.i. preſumo. Et eſt ar. ꝙ vbi quis interrogatur an credit uel nō: nō eſt dandum tempus ei ad deliberandū/ quia ex preſumtione informat ſuam credulitatem. b. ¶ Uanto. nō potuit.i. preſumitur nō potuiſſe. immo cōtra p̄ſum etionē iuris bene admittitur probatio in contrariū. ff. qd̓ me cau. nō eſt veriſimile. ⁊. lxxxij. di. propoſuiſti. ⁊. jͣ. qui ma. accu. poſ. cum in tua. ff. de proba. qui teſtamentū. arg. cōtra. xi. q. i. ſi qui cleri toꝝ. Circa huiuſmōi preſumptionē dicendū eſt ꝙ temeraria repel talur. vi. q. i. oues probabilis preſumptio inducit qn̄qꝫ expurgatio bem.ſ. de pur. ca. per totū. violenta preſumptio quādoqꝫ ſufficit ad ego demoniuꝫ non habeo. Duo quippe illata fuerūt ei: unum nega uit: alterum tacendoʸ conceſſit. ¶ Dem maximo epiſcopo. Andata celeſtiaª efficatiuſge rimus: ſi noſtra cum fratribꝰ onera partiamur. Proīde ſuper cūctas eccleſias ſicilie te uices ap. ſe. miniſtrare decernimus: quas non loco tribuimus: ſed perſone quia ex trāſacta in te uita didicimꝰ quid de ſubſequenti conuerſatiōe tua preſumamus. ¶Dem. Uoſdaꝫ: ⁊ infra. Aphrica ue ro qualiter mortalitate ⁊ languoribus uaſtetur: quāto uicinio. resᶜ eſtis credo ꝙ ſubtiliuſ cogno uiſtis. ¶ Dem uictori. epō. Uanto: ⁊ infra. Latere te ī ui cinio n̄ potuitᵍ: quod ad nos in longinquo peruenit. ¶ Ieronimus ſuper oſee. Cribā eisº multiplices legeſ Omeas: ex prius datis ⁊ negle ctisⁱ apparet: ꝙ has negligent. ELex. tertius decano caſſien̄. Uia ueriſimile non eſt: ꝙ. h. preſbyter perſonatū eccleſie r. capellano ꝯceſſerit: ⁊ ab eo eiuſ dem eccleſie acceperit uicariā pro uideas ne ſuper hoc probationeꝫ recipias niſi cōmunis loci famaⁱ id habeat uel tales perſone appareāt de quibus ueriſimile non ſit: ꝙ de beant deierare quoniā ſepe contin git: ꝙ teſtes facile corrupti inducā tur ad falſum teſtimoniū proferen condemnationē. sͣ. eo. afferte. ⁊. xxxij. q. i. dixit dominus. h ¶ Cribam eis ironice. quaſi dicat. nō ſcribā. uel poteſt legi plane. ⁊ eſt ar. inducias eſſe cōcedendas malicioſe petenti ad cōuincendā maliciā. de pe. di. i. predixerat. ff. de verb. obli. ſi inſulam. ⁊. l. inſulā. sͣ. de dol. ⁊ contu. c. prout. ⁊. c. cum olim. ⁊. c. veritatis. i ¶ Neglectis. Quandoqꝫ ex p̄ſenti preſumit̉ circa preſenſ vi. q. i. qui crimen. quandoqꝫ ex preſenti circa preteritum. xxxiiij. q. ij. cum per bellicaꝫ. quādoqꝫ ex preſenti circa futurum. l. di. ſi quis diaconus v̓ſi. cum vero. ⁊cͣ. quandoqꝫ ex preterito circa preteritum xxviij. di. quia ſunt culpe. qn̄ qꝫ ex preterito circa preſens quotiens de fama querit̉ alic uiuſ. lxxvij. di. quicunqꝫ. ⁊. c. monachus nouitiuſ. qn̄qꝫ ex p̄terito circa futurū ut hic. et xxiij. q. v. ſi apud. ⁊ sͣ. eo. mā data. Uia veriſimile. cōceſſe rit. quoniā de nemine p̄ ſumēdū eſt ꝙ bona ſua iactet sͣ. d̓ renū. ſuper eo. ⁊ sͣ. de re ſti. ſpo. ſollicite. ⁊. ff. de ꝓbat. cum de indebito. l ¶ Cōis fama. que coadiuuat ad fidem faciendā. iiij. q. iij. §. item ſepe. ⁊. ff. de teſti. teſti um.§. eiuſdeꝫ quoqꝫ. ⁊. C. ne de ſta. defūc. ſi mr̄. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. m ¶ Llud quoqꝫ. ſcient. Ex quo ſciēter cohabitauit ei nō poteſt opponere notaꝫ ſeruitutis. jͣ. de ꝯiug. ſeruo. ꝓ poſuit. ſed ſi hoc ignoraſſet: tunc ſufficit bene ut in eadeꝫ decre. ⁊. xix. q. ij. per to. ber. n ¶ Uendicans.i. eaꝫ petit in ſuam vxorem. o ¶ Nominant. iſta nomina tio preſumptionē inducit. xx. xij. q. iiij. dicat aliquis. ff. de ꝓba. l. vlti. nō tamen ſufficiē tem probationē inducit. C. d̓ ꝓba. nam epiſtolis. ⁊. C. d̓ li be. ca. l. pe. preterꝙͣ in caſuC. de la. liber. tollen. l. vna.§ ſimili quoqꝫ. p ¶ Donationē. Dos enī con ſtitui nō pōt niſi liberis perſonis. C. de lati. liber. tol. l. vna.§. ſed ⁊ ſi quis ho minū. ſic eadē ratione donatio nō pōt cōſtitui niſi in liberam mulierē ⁊ a libe ro viro vnde p̄ſumptionē inducebat tale inſtrumentū. ff. de iur. do. ſi mulier §. eius nomine. ſed nō plene hoc ꝓbat. quia nō fuit factū inſtrumentū ſuper mr̄imonio. C. de nup. neqꝫ ſine nuptijs. ⁊ ita non probat hoc eſſe qd̓ ab hoc cōtingit abeſſe. sͣ. de tranſla. inter corporalia. ⁊. C. vnde cognati. nō ab hoc. q ¶ Fraudaret̉. Noͣ caſus in quibus dn̄s fraudat̉ ſeruo. jͣ. de ꝯiug. ſeruo. licꝫ ⁊. jͣ. de natis ex libero vētre. c. vno. Itē alius caſus eſt. C. de lati. liber. toll. l. vna.§. ſꝫ ⁊ ſi quis hoīum. tertius eſt in aut̓. de nup.§. ſi vero ab initio. col. iiij. alius caſus ē in aut̉. que dignitas liberat filiū a patria ptāte. in pͥn. colla. vi. r ¶ Deſponſaturum. Hec aſſertio preſumptione tantuꝫ faciebat. quia potuit poſtea mutare voluntatem. ſ ¶ Annulos. Noͣ ꝙ ſi annulus datur etiā mulieri in eccleſia uel in domo p̄ſumptio eſt pro mr̄imonio. xxx. q. v. femine. ſi corā parentibus p̄ſumunt ſpō U ſalia. xxx. q. v. noſtrates. hoc faciebat ad preſumptionē. t ¶ Fama loci. Noͣ ꝙ in talibus fama plurimū cōſiderat̉. ar. ij. q. v. preſbyter ſi a plebe. ff. de teſti. l. iij.§. eiuſdē. ⁊. iiij. q. iij.§. itē in criminali. v̓ſi. item ſepe. ⁊. xxxv. q. vi. ſi duo. C. ne de ſta. defunc. ſi mater. ⁊. jͣ. qui cogno. cōſang. vxo. ſue. ſuꝑ eo. Itē eſt hic ar. ꝙ fama ſufficit ad probationē ſi alie preſumptōnes coadiuuant ita ꝙ cū fama faciūt probationē. ⁊ ita que nō ꝓſunt ſingula mul ta iuuant. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. iij. ⁊ sͣ. de teſti. preterea. u ¶ Uxorē tenuerit. ſꝫ qͣre requirit̉ alia ꝓbatio cū cohabitatio ſufficiat ad ma trimoniū. ff. de ri. nup. in libere? Rn̄deo illa eſt p̄ſumptio legis. ſed canō non p̄ſumit eſſe mr̄imoniū niſi ꝓbetur ꝓpter periculū anime. xxx. q. v. c. i. x ¶ Mr̄imoniū. hec diffinitio ponit̉. xxvij. q. ij.§. i. ⁊. inſti. de pa. poteſ. in pͥn. y ¶ Preſertim.i. maxime. quia idem eſſet ſine vllo inſtrumēto ſi ſola fama cū alijs probatur. z ¶ Officium ſuum fideliter. quod ſemper preſumitur. jͣ. de preſump. ad audi dum. ¶ Dem genuen̄. archiepō. Llud quoqꝫ nobis innotuit A ꝙ cū libera mulier per deceꝫ annos ⁊ ultra cuidā ſeruo ſciēter cohabitauerit: ⁊ ab eo fuerit carna liter cognita nūc ipſum aſſerit ſuuꝫ non eſſe maritum. Uerū uir eā ue dicansⁿ in uxorem oſtēdit publicū inſtrumentū: in quo ſeſe coniuges noīantº: ⁊ per quod ipſum ei dona tionemᵖ propter nuptias feciſſe ap paret. mulier uero inſtrumentū illud aſſerēs uicioſum: ut ſeruo dn̄s fraudaret̉q: plures teſtes ꝓduxit: ꝙ ille ab amicis eius ſepe rogatus ut eā deſpōſaret: nec deſpōſaſſe nec deſpōſatuꝝʳ ſe ipſaꝫ firmiter aſſere bat. uir aūt nō niſi predēo inſtr̄o ⁊ quibuſdā teſtibꝰ qui uiderāt eam ānulos deferētē ipſā ꝓbauit uxorē ſꝫ mulier de more illaꝝ que panes uendunt: ſe ānulos detuliſſe dice. bat. Ueꝝ qꝛ ī huiuſmodi dubieta. te fama uicinie magis debet attēdi ſi famaⁱ loci habet: ꝙ uir ipſam ī le cto ⁊ in menſa ſicut uxorēᵘ tenuerit cū mr̄imoniūˣ ſit mariſ ⁊ femine cō iūctio indiuiduā uite ꝯſuetudineꝫ retinēs: cogēda eſt mulier: ut eidē uiro affectu ſeruiat ꝯiugali: preſer timʸ ſi preſcriptū inſtrumētū ab eo ꝯditū fuerit: qui officiūᶻ ſuū fideli ter adīpleuit. ¶ Dē archiepō. Itteris fr̄nitatis tue receptis nob̓ īnotuit: ꝙ cū. p. ab. a. mu lier̄ quā ī uxorē acceꝑat: peteret ſe parariª: accuſatores mr̄imonij ꝓ.

b ¶ Credebāt. nō dic̄ ut ſciebāt cū opus illud nō plene pateat viſui. ſufficit gͦ ferre teſtimoniū de eo quod inducit violentā p̄ſumptionē que ſufficit in hoc caſu ut hic pꝫ. ⁊ xxxij. q. i. dixit dominus. c ¶ Secretis ⁊ latebris. q̄ ſuſpectis ꝑſonis interdicunt̉. xxx. q. vi. ab iſto die. adeo ut ſi poſt trinā admonitionē inueniant̉ ꝯfabulari excōicent̉. jͣ. de coha. cle. ⁊ mu. ſi quiſꝙͣ. et in autē. ut li. ma. ⁊ auie.§. his quoqꝫ colla. viij. d ¶ Diuorcij quo ad mutuam ſeruitutem. e ¶ Spe ꝯiugij. ꝓpter inceſtū quē ꝯmiſit. xxvij. q. ij. ſi quis ſponſam. niſi timeret̉ de ſua incōtinentia tunc enim dare tur ſibi licētia ꝯtrahendi. xx. .xiij. q. ij. in adoleſcentia. b. Ertio loco. impedien dū.i. ſeparandū. g ¶ Precognitā. ⁊ ita affinitas p̄ceſſit mr̄imoniū ⁊ ſpōſalia. qd̓ ſi veꝝ eſt ꝯſanguineā illiꝰ poſtea hr̄e nō poterat. xxxv. q. iij. de inceſtis. ⁊. c. nec eam qua. ⁊. jͣ. de eo ꝗ ꝯgno. ꝯſan. vx. ſue. de illa. ⁊ in pluribꝰ. c. eiuſdē ti. p̄terea hic audit̉ allegans turpitudinē ſuā. jͣ. de ſpon. p̄terea. xxxv. q. iij. exͣor dinaria. ar. ꝯͣ. sͣ. de teſti. ſicut ⁊ sͣ. de ꝯfeſ. c. i. ⁊. xv. q. iij. ne mini. ⁊. jͣ. de cōceſ. p̄ben. cum ſuꝑ q̄ſtione. ⁊. jͣ. de dona. int̓ dilectos. illud verū eſt ꝙ alle gans turpitudinē ſuā nō eſt audiēdus. tn̄ ꝓpter periculū anime ſue audit. jͣ. de re iud. lator. ⁊. c. cōſanguinei. ⁊ in fa uorē lib̓tatis pr̄ audit̉ qui fili um vēdidit. C. de lib. ca. l. i. ⁊. ff. e. l. i. ⁊. ij. ſecuſ eſt ꝯͣ liber tatē. ff. d̓ adop. l. poſt mortē. h ¶ Tertitudinē. ad ſupplemē tu ꝓbatiōis. C. de re. cre. in bonefidei. jͣ. de iureiu. c. vl. in fi. ⁊ sͣ. de ꝓba. ſicut ꝯſuetudo ſic. jͣ. d̓ deſpō. īpu. atteſtatōes i ¶ Nollet ab ea. vn̄ preſumebat̉ ꝙ nō ꝯfiteret̉ falſo ſe ne ptē illius p̄cognouiſſe. k ¶ Dicta ſūt.ſ. ꝙ teſtes dixerūt ꝙ viderāt illos ꝑ plana ⁊ nemora. ⁊ ꝙ iurauerūt ⁊ de fama vicinie ⁊ alie p̄ſūptiōeſ que in lr̄a expͥmunt̉. Et ſic ē ar. ꝙ que nō proſunt ſingula multa ſimul ꝯſiderata iuuāt. ar. sͣ. c. ꝓx. ⁊ sͣ. de teſti. prete rea. ⁊ sͣ. de ꝓbat. cū cām. ubi de hoc. ff. qui. ex cau. ma. nec nō.§. ſi quis ſepiꝰ. ⁊. xxxv. q. ut ſi duo. ff. de teſti. ob carmē §. ſi teſtes. l ¶ Solutis ſpōſalibꝰ. d̓ facto quoniā de iure nō tenuerūt: cū eſſent illegittīe ꝑſone ad cōtrahendū ꝓpter affinitatē prius ꝯtractā. jͣ. de eo qui cogno. ꝯſang. vx. ſue. diſcretionē. ⁊ quaſi per totu. m¶ Itteras. arbitros. ⁊ ſic pꝫ ꝙ delegatus pōt eſſe arbit̉ retēta etiā delega Ita iuriſdictione. ſic. jͣ. de p̄ben. niſi. ⁊ sͣ. de arbi. cū oliꝫ. ⁊. c. innotuit. Sic etiā ordinariꝰ pōt eſſe arbit̉. ar. sͣ. de elect. cām que. ⁊ sͣ. de arbi. cū tempore Sꝫ ꝯtra videt. iij. q. vij.§. tria in fi. ff. de arbi. ſed ⁊ ſi in ſeruū.§. ij. Nō ſunt ꝯtraria ⁊ iudex nō pōt iubere ut in eū ꝯpromittat̉ ſicut ibi dicit̉. Sed ſi ꝑtes volunt in ipſum cōpromittere bene poſſunt. ar. ff. de tu. da. ab his. p̄tor ait. ⁊ in aut̉. ut diffe. iudi.§. ſi vero ꝯtingit. colla. ix. Itē eſt arg. hic ꝙ in arbitrum poſſit de crimine ꝯpromitti. vnde ſignat̉ ꝯtra. ff. de arbi. nō diſtinguemus.§ iulianus. ⁊ sͣ. de in integ. reſti. c. pe. in fi. vbi de hoc. Item ar. ꝙ poſſit. v̓. q. ij. ſi primates. n ¶ Confeſſus. penitendo de ea ⁊ redeundo ad eccleſiam. o ¶ De fratre. bene poterat teſtificari in hoc caſu cōtra fratrē. Si eniꝫ frater tuus uel amicꝰ tuus uel vxor tua que ī ſinu tuo dormit deprauari voluerit ve ritatē ſit manus tua ſuper eos. xxiij. q. viij. legi. ⁊. q. v. ſi audieris. ⁊ dicere de bes patri ⁊ mr̄i nō noui vos. xciij. di. diaconi. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. quēadmodū. alias in magnis criminibus nō aūdit̉ contra eū. C. qui accu. nō poſ. ſi magnuꝫ. in le uibus bene. C. e. ti. ſi ſororē. ⁊. iiij. q. iij.§. parentes. duxerūt teſtes firmiter aſſerentes ꝙ poſtquā mulier cum predicto ui ro contraxerat matrimoniū. cōſan guineum uiri eiuſdem ſolum cum ſola: nudum cum nuda in eodeꝫ le cto iacentem ea ut credebant inten tione ut eaꝫ cognoſceret carnaliter uiderunt multis locis ſecretis ⁊ la tebris ad hoc commodis ⁊ horis electis: ⁊ infra. Conſul. t. t. reſpōdemus: ꝙ ex huiuſmodi uiolenta ⁊ certa ſuſpitione fornicationis po teſt ſententia diuortij promulgari ita quidem ut uir licentiam habeat mortua illa ducendi aliam: mulier̄ ſine ſpe coniugijᵉ remanente. Lemens tertius. Ertio loco qōniſ huiuſmodi nodū. t. f. petijt explicari: an iuuenis ſponſam in quā per uerba de preſenti conſenſit: debeat uxorē habere ad quorum matrimonium impediendum neptis ipſius ſpon ſe proſiliens ſe a iuuene carnaliter precognitaꝫᵍ proponebat: a qua ꝓ ducti teſtes dixer̄t ſe pro certo cre dere: ꝙ illa dicti iuuenis extiterit concubina: adijcientes ꝙ eos inſi mul uiderant per plana ⁊ nemora uias ⁊ inuia pluries conuagantes ⁊ teſtimonium uicinie ſe ſuper hoc recepiſſe dicebant. ad maiorem ue ro certitudinem: quia minus ſufficienter credidiſti eſſe probatum quod eadem mulier aſſerebat: taꝫ ipſa quam iuuenis iuramētis aſtri cti ſeorſum confeſſi ſunt: ꝙ ſe inuicem carnaliter precognouerant: li cet iuuenis nollet ab ea quam de ſponſauerat ſeparari. ¶ Nos autē que dictaª ſunt intelligētes preſertim cum hoc non dicatur occultum ſed quaſi predicetur a pluribuſ ma nifeſtuꝫ conſultius eſſe credimus ut matrimonialiter non coniungā tur: ſed ſolutisⁱ ſponſalibus ſeparē tur. ¶ Inno. iij. niuernen̄. epiſcopo ⁊ archidiacono bitur. p ¶ Recognouerat.i. cōfeſſus fuerit q ¶ Suſpectū. nam ſola ſuſpitione ſuſpectus habet̉. niſi ſe purqꝫ ad arbitriū ſui epiſcopi. quod ſi nō fecerit excōmunicari debet. jͣ. de ha ret. excōmunicamus.§. i. ber. r ¶ Purgando illū.ſ. fratrē corā archiepiſcopo bituricenſi corā quo ꝯueniebatur frater ille de hereſi ⁊ ei fu it indicta purgatio ut per ipſum gu. de beret ſe purgare. et ipſe fratrem ſuū cō purgauit ꝓpter qd̓ epiſcopus debet ip ſum periurum ⁊ he reticuꝫ. quia primo dixit illuꝫ hereticū ⁊ poſtea eum ꝯpur gauit. Sed ipſe gu. dicebat ꝙ licꝫ de ſe ꝯfeſſus fuiſſꝫ d̓ fra tre. tn̄ nihil dixerat ſed ꝯͣriuꝫ probauit epiſcopuſ. vnde iſti iudices habētes ſu ſpectum ipſum cuꝫ litteris ſuis remiſe runt ad papā. b. s ¶ Ueriſimilius. d̓ nemine preſumitur ꝙ ſit immemor ſue ſalutis.i. q. vij. ſan cimus. t ¶ Graue. immo in vitimo articulo nō ſemper preſumit̉ ꝙ verū dicat aliquis. C. de ꝓba. ratiōes ff. de ꝓba. qui teſti um. ff. de leg. ij. luci us.§. ꝗſquis mihi. ij ⁊. ff. de leg. iij. cum quis.§. titia. So. lꝫ p̄ſumat̉ ꝙ veruꝫ di cat nō tn̄ fit ſufficiens ꝓbatio iudici. ar. ff. de pig. ac. gra uis. ⁊ lꝫ heredes ne ceſſe habeant ſtare religioni defuncti. non tn̄ creditores. C. de ꝓba. aut̉. qd̓ obtinet. io. u ¶ Preſertiꝫ in fra tre. preſumit̉ aliꝗd rōe ꝯſanguinitatis uel affinitatis. sͣ. e. afferte. jͣ. d̓ teſta. re quiſiſti. jͣ. de ſimo. ſicut. ⁊.s. de etat. et qͣli. tuā. ff. d̓ ri. nup. n̄ ſolū.§. i. C. de rei vxo. ac. l. vna.§. ſile at. ar. iij. q. v. accuſatores uel teſtes. x ¶ Purgauit. hͦ eſt noͣbile ꝙ ſemꝑ eſt ſtandū prīo dicto alicuiꝰ ſi po ſtea ꝯͣriu dicat etiā in alio iudicio. sͣ. de teſti. cū in tua. ⁊ etiā exͣ iudi ciū. sͣ. de ꝓba. ꝑ tuas. ⁊ ſic ꝑiurꝰ reputat̉ qui vnū in vno iudicō uel eodē dicit ⁊ poſtea aliud. itē hic vna p̄ſumptio p̄ponderat alteri ff. de in integ. reſti. diuus. ar. contra. sͣ. de elec. cum inter. r. y ¶ Uehementē. immo ex leui cauſa ꝓbatur quis hereticus. ar. L. de heret. l. ij.ſ. quantū ad hoc ut ſuſpectus de hereſi habeat ⁊ ut ꝓ cedat̉ quaſi cōtra ſuſpectū. ſed nō ut cōdemnet̉ de hereſi. item ve hemens p̄ſumptio pro ꝓbatione accipit̉. xxxij. q. i. dixit dn̄s. ⁊ s. e afferte. liiij. di. fraternitatē. jͣ. de iude. c. vlt. Rn̄deo ꝙ nō ve hemēs ſed violenta tantū de qua p̄dicta. c. loquunt̉. ⁊. ff. d̓ re. du. ſi mulier ⁊. l. prece. nec etiā omnis violenta ſi ꝓbetur ꝯtrariuꝫ. xxvij. q. i. ne aliqua. sͣ. de ꝓba. ꝓpoſuiſti. ⁊. xxxv. q. iij. extraordinaria. a ¶ Preter iuratoria. hoc ideo dicit qꝛ poſtꝙͣ quis ſemel ꝑiurus eſt amplius ad iuramentū nō debꝫ admitti. xxij. q. v. paruuli. ⁊. c. ſi ꝗe ꝯuictus. ⁊. ij. q. vij. nō poteſt. ⁊. vi. q. i. quicūqꝫ. ⁊ sͣ. de teſti. teſtimo niū. quia timor eſt ne incidat iterum in periurium. arg. jͣ. de cohab. cleri. ⁊ mu. clericos. b. Um in iuuentute. honeſtum. Exquo enī adeptus eſt tantan C Itteras ur̄as recepimus con tinentes: ꝙ cū cā que uertitur inter altiſiodo. epūꝫ ⁊ quoſdā bur genſes de caritate. quos idem epi ſcopus de hereſi impetebat: uobiſ ⁊ abbati colon̄. a ſe. ap. delegata fu iſſet: utraqꝫ pars uoſ duos ſub cer ta pena ſibi arbitrosᵐ ſtatuerunt: delegata uobis nihilominꝰ poteſtate reſeruata. gu. aūt lator preſen tium unus ex illis hereſim ſuā fue rat publica uoce cōfeſſusⁿ: ⁊ de fra tre ſuo ſimiliter recognoueratᵖ ꝙ eodē ſecum laborabat errore: ⁊ in fra. Nos uero predictuꝫ gu. ſuſpe ctūq de hereſi uehemēter habuim tuꝫ qꝛ quod antedixerat poſtea ſe dixiſſe negauit: tū qꝛ uel mēdaciuꝫ priꝰ dixit ī fr̄eꝫ aſſerēdo illū hereti cū uel ꝑiurū poſtea ꝯmiſit in deuꝫ purgādo illū de hereſi: quoꝝ utru qꝫ reddit illū ualde ſuſpectu: quā quā ueriſimiliusᵍ uideat̉: ꝙ eo tꝑe quo tāquā uere penitēs ab hereſi reuertebat̉ ad fidem: tā graue mē dacium nō dixiſſet: preſertimª ī fratrē quē tāquā cariſſimū nō aſſeruiſ ſet hereticū: niſi fuiſſꝫ accēſus zelo fidei orthodoxe. unde preſumitur ꝙ cū poſtea purgauitˣ illū de here ſi turpiter deierauit. Quocirca mā damꝰ cū ꝓpter ſolā ſuſpitiōeꝫ quā uis uehemētēʸ nolumꝰ illū de tam graui crimine ꝯdēnari: talē ⁊ tantā ſecuritatē recipiatiſ ab ipſo preter iuratoriā cautiōeꝫ: ꝙ timore pene corꝑalis debeat coerceri: diſcretā ei penitētiā īiūgētes ex qua ualeat apparere utꝝ ī tenebris ābulet an ī luce: utrumue ſit uere penitēs an ficte cōuerſus: ⁊ ſi eū hoc mō ueꝝ catholicū cognoueritis: nō ſinatis ipſū īdebite moleſtari: alioquī euꝫ tāquā hereticū ꝯdēnetis. ¶Deꝫ cenadien̄. epō ⁊ abba. de aquorū. Um in iuuētute ſua quincleſien̄. epūs adeo ſe matuꝝ ho neſtūᵇ ⁊ ꝓuidū exhibuerit: ut ab eo

nignitatē preſumitur ꝙ ratione ſue virtutis adeptus ſit. lxi. di. c. i. ⁊ c miramur. ⁊ is gradus ceteros antecellat quem labor prolixior et ſtipendia meliora fecerint anteire. C. d̓ offi. magr̄i officioꝝ. nemo. e ¶ Ad ſenileꝫ. ar. ꝙ exquo quis honeſtus fuit ꝙ ⁊ poſtea fuerit ho neſtus. sͣ. eo. mandata. ⁊. ij. q. i. in primis. in fi. ff. de re mili. non om nes.§. a barbaris. Item preſumit̉ pro ſenili etate potiꝰ q̄ pro iuuenili. arg. x. xxiij. di. fraternitatis. xx. di. de quibꝰ. ⁊ iuriſperitꝰ ex ver bis ſenium ruſticorum argumentatur ff. de leg. iij. ſi chorus.§. i. d ¶ Frequētius expietur. non tamen ſemper: iuxta illud Stulticia eſt que te non ſinit eſſe ſeneꝫ et illud. Quod no ua teſta capit inueterata ſapit. Et difficilem cōtinentiaꝫ ſeruat qui illicito ſe concubitu maculare nō metuit. xxxiiij. diſ.§. quod vero. ⁊ peccator cū vene rit in profundū vicioꝝ ꝯtemnit. xvij. di. nec licuit. e ¶ Naturale fedus jͣ. de cohabi. cleri. ⁊ mulie. c. pen. et. C. de eꝑ̄iſ. ⁊ cle. eū qui f ¶ Detuliſſet. denū ciando. quoniā laicus nō pōt clericuꝫ accuſare. jͣ. de accu. cū. p. ⁊ sͣ. d̓ teſti. de cetero. nec p̄ſēs ab ſentē. iij. q. ix. c. i. et ij. ⁊. ij. q. vij. ip̄i apo ſtoli. g ¶ Caritatis radidice. vn̄ nō debuit admitti. jͣ. de accu. cum oporteat. et. c. meminimus. h ¶ Malignis dela tionibus.i. detracti onibus. ⁊ eſt ar. ꝙ ꝓpter īfamiā a maliuolis ortam nō eſt inquiſitio facienda uel purgatio indicē da. jͣ. de pur. ca. cuꝫ in iuuētute. que eſt pars illius. ⁊ xi. q. iii. in cūctis. jͣ. de ac cuſa. qualiter ⁊ qn̄. i ¶ Reſcripſerūt. bn̄ debuit eis credi. cū eēt ad hͦ deputati adno papa. ar. sͣ. de ꝓba. poſt ceſſioneꝫ. ⁊. xi. q. iij. cure. ⁊ sͣ. de fi. in ſtru. c. ij. ⁊ p̄terea per has lr̄as. nulli fiebat preiudiciū. t. Udū. ſufficiebat. hec exceptō legitima ē. qꝛ tot ſunt ponēdi in Seccleſia quot ex facultatibꝰ ipſius pn̄t ꝯmode ſuſtētari. jͣ. d̓ in ſti. c. i. ⁊. c. aucte. ⁊. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. ex ꝑte. Sꝫ quis ꝓbabit eccleſiā eſſe ſoluēdo uel nō eſſe. Rn̄deo ille qui dic̄ nō eſt ſoluēdo oſtēdēdo facultates ⁊ redditus eccleſie ut hic innuit̉. ⁊ ar. C. de inoffi. teſta. omniū. ⁊. ff. de leg. ij. cū pater.§. rogo. ar. ꝯͣ. C. de ꝓba. ex ꝑſona. l ¶ Ex illa clauſula. q̄ ⁊ ſi nō fuiſſet appoſita ſubītelligit̉. sͣ. d̓ reſcrip. cū adeo. ⁊ sͣ. de elec. cām. ⁊. ff. de ſerui. ſi cui ff. de ri. nupt. quāꝙͣ. l. m ¶ Preſumat̉ idoneus. ſic. sͣ. d̓ ſcru. c. vno. ⁊. lxxxvi. di. ſi quid. ſic p̄ſumit quis bonefidei. niſi ꝓbetur ꝯͣriuꝫ. C. qui mil. nō poſ. ſuꝑ ſei uis. li. xij. ⁊. C. de nō nu. pe. aut̓. ꝯͣ. qui ꝓpriam vin. Et ſic videt̉ ꝙ ſiegatiua ꝓbari debeat ex eo ꝙ dicit. niſi aliud in ꝯtrariū oſtendat Sed negatiua probari nō poteſt. sͣ. de elec. bone. vbi de hac negati ua ſatis dicitur. Sed qualiter probabit illū nō eſſe idoneum. ſi dica lur nō idoneus ratione ſcientie tunc iudex illuꝫ examinabit an ſit cleſia romana meruerit pallio de corari: non eſt de leui credendum ꝙ poſtquā ad ſenileꝫᵉ peruenit eta teꝫ turpiter abiecerit iugū dn̄i feto res libidinis amplexando: cum la bes huiuſmodi que nōnūquā ī iuuentute ꝯtrahitur: in ſenectute fre quētius expiet̉. Quiſ preterea de facili crederet: ꝙ uir preditꝰ ſcīa lit teraꝝ ꝓprie ſalutis oblitꝰ ad eā paſ ſionis ignominiā ſe cōuerteret: ut cū ꝓ pria nepte abhominabilē ꝑpe traret inceſtū: cū etiā ẜm ſnīaſ etn̄i corū naturaleᵉ fedus inter tales ꝑ ſonas nihil ꝑmittat ſeui criminis ſuſpicari. Licet igitur rex ungarie eudē epūm nobis per nūcios ⁊ lit teras de tali crimine detuliſſet: po ſtulās ut malū huiuſmodi ꝑnicioſum exemplo de ungarica eccleſia tolleremus: quia tamē eius ſugge ſtio nō de caritatisᵍ radice ꝓceder̄ uidebatur: noluimꝰ aures noſtras quaſi malignisʰ detractionibus in clinare: ſed ut ꝓbaremus ſi ſpiritꝰ eſſet ex deo: aurienſi epiſcopo dedimus in mandatis: ut prudēter ⁊ caute a coepiſcopiſ indagaret. utꝝ prefatuꝫ epūm crederent tali labe reſperſum: qui nobis poſtmoduꝫ reſcripſerūt: ꝙ eum uirū honeſte ꝯuerſatiōis eſſe credebāt perſonā illius multipliciter cōmendātes. ¶Dem archidiaco. ⁊ prepoſito mediolanenſi. Udum archidiacono medio ( lan̄. dedimꝰ in mandatis: ut c. ſcholarem a preſbytero ſancti ui ctoris in clericuꝫ eiuſdem eccleſie recipi faceret ⁊ in fratrem: ⁊ infra. Sed preſbyter memoratus archidia. declinas examē aſſeruit: ꝙ nequaquā ſufficiebātᵏ duobus clericis facultates eccleſie memorate adijciens ꝙ predictus. c. non erat idoneus ad illius eccleſie benefici um obtinendū: ⁊ infra. Cauſaꝫ uo bis duximus committēdam: ita ut ex illa clauſula.ſ. ſi perſona fuerit idonea: que noſtro ſcripto reperi quantū ad hoc idoneus. sͣ. de eta. ⁊ quali. accepimus. ſi ratione delicti uel irregularitatis ille qui hoc obijcit illud probet ẜm illaꝫ regulā ei qui dicit incūbit probatio. ff. de ꝓba. l. ij. n ¶ IXadminiſtrationis iuramenta recepta a debitoribus pro perſoluēdis vſuris creditoribus que in p̄iudicium animaꝝ quo ad creditores ſeruari nō poſſūt. ⁊ ideo rōe peccati cō pellunt̉ creditores relaxare hmōi iuramēta. sͣ. de iud. no uit. ſed quantuꝫ ad iurantes nō eſt peccatū. j. e. debitores vnde ſoluere tenent̉. ſꝫ ſi iurauit nō repetere poteſt illd̓ denūciare eccleſie. ⁊ ſic cōpel leretur creditor r̄ſtituere vſu ras quaſi indirecte officio iu dicis. jͣ. e. ad nr̄am. ij. ar. jͣ. de cog. ſpi. tua. ⁊. ij. q. i. ſi pecca uerit. uel ꝯpellit̉ relaxare iu ramentū ut hic. uel ſi nondū ſunt ſolute cōpellunt̉ deſiſte re ab exactione. jͣ. de vſur. tu as. b. o ¶ Diſtrictione.i. ſuſpenſiōe uel excōicatione. jͣ. de verb. ſi ni. querenti. b. p ¶ Cogatis. tanquā delegati auctoritate huiꝰ canonis. ut sͣ. de offi. ordi. irrefragabili. §. ceterū. ⁊. jͣ. de here. ad abo lendā. in fi. uel etiaꝫ tanꝙͣ or dinarij. ar. jͣ. de vſur. poſt miſerabilem. b. Eruenit. rebus ſuis.i. eccleſie ſue. nam ſi d̓ re bus proprijs iuraſſet teneretur iuramentū ſeruare. jͣ. e. ſi vero sͣ. qd̓ me. ca. ad audiē tiam. .r ¶ Poſſe conſtringi. Arg. eſt hic ꝙ iuramentū metu extor tuꝫ ipſo iure nō teneat ut qu dam dicunt ut bazienus. ⁊.t. Alij dicunt ⁊ melius ꝙ iura mentū metu extortum eſt ob ligatoriū. dūmodo ſine peri culo anime poſſit ſeruari. et hic preſtitū fuit iuramentum de rebus eccleſie. ⁊ ideo nullū fuit hic iuramentū d̓ rebꝰ eccleſie p̄ſtitū qd̓ ſeruari nō nō poſſet ſine ſalutis et̓ne in teritu. de hͦ plene dixi. sͣ. qd̓ me. cā. abbaſ. ⁊ tene qd̓ ibi dr̄ ⁊ qd̓ dicit̉ hic in fi. ſ ¶ Abſoluimꝰ. intellige de fa cto ad cautelā. ſic. xxxiiij. q. i. audiuimus. ⁊. xi. q. iij. excellē tiſſimus. ⁊. jͣ. de ap. ad pn̄tiaꝫ vel expone abſoluimꝰ.i. abſo lutū eſſe oſtēdimus. ⁊ ſic con cordat lr̄e p̄cedēti.ſ. nullis vī culis poſſe cōſtringi Eruenit. infringit. ſic n̄ dicit̉ deierare qui ex iu ſta cā iuramentū deſerit. ff. ꝗ ſatiſda. cogū. l. ulti. ⁊. xxij. q iiij. mulier. ⁊. q. ij. beatus. ⁊. jͣ. de voto. ſcripture. ⁊. c. licet. b ¶ Paruiſſe. Ar. exp̄ſſū hic fidē nō ſeruari ⁊ qui ꝯͣ fidē verſat̉. ff. pro ſocio. ſi cōuenerit. ⁊. xxviij. q. ij. ſi infidelis. ff. de inoffi. teſta. ſi inſtituta. C. de pact. cum ꝓponas. arg. contra. xxiij. q. i. noli eſtimare. xxiij. q. v. quod deo. xxij. ꝙ iiij. innocens. Solu. prima rubrica uera eſt generaliter. Illud cōtra. noli: vbi dicitur. hoſti fides ſeruanda eſt. intelligitur ſi promittatur ⁊ eidem ſeruetur ⁊ ſic concordat priori. Sed aliud eſt in. c. quod deo. quia loquitur de voto cō muniter a viro ⁊ vxore facto ubi nulli cōtrauenire licet qd̓ poſtꝙͣ promiſſum eſt omnino eſt ſeruandū. ut. xxxij. q. vlt. c. vl. ad fi. c ¶Go. N. ſucceſſoribꝰ. ꝗ ſic iurauit nō tenet̉ ſucceſſori iurare. jͣ. e. v̓itatis. d ¶ Canonice. xij. q. ij. alienationes. de cōſe. di. i. hͦ ergo. e ¶ Uitā perdat. hoc non ſufficit. īmo oportet vbicunqꝫ ſenſerit dn̄m pericli tantē ad ꝓhibendas inſidias occurrere debet. C. qui. ut indi. l. vlt. xxij. q. v. de forma que hic minus dicunt̉ ibi ſupplent̉ ⁊ ecōuerſo. f ¶ Nulli pandā. hoc intelligo de honeſto cōſilio. quoniā ꝯſiliū mali tenet̉ reuelare illi qui poſſet ꝓdeſſe ⁊ nō obeſſe. xxij. q. v. hͦ videt̉. tur inſerta: eidem ſcholari ꝓbandi ſe idoneū nulla neceſſitas impona tur: cum prima facie preſumatur idoneus: niſi aliud in contrarium oſtendat̉. De iureiurando. ¶ Regorius tertius. X adminiſtratiōis: ⁊ ī fra. Mādamꝰ: quate. nus creditores ad iu ramentaⁿ ſuꝑ uſuris ſiC bi ſoluēdis preſtita re laxanda eccleſiaſtica diſtrictione cogatisᵖ. Exͣ regiſtro gregorij. Erueīt ad nos laudicen̄. epi ſcopū ab ar. comite rebꝰq ſuil ſpoliatū ⁊ iurare compulſu ꝙ non repeteret ſic ablata. Cognita igit̉ contumelia ualde doluimus: aſſe rentes ipſum epūꝫ nullius iuramē ti uinculis ſuper hoc poſſeⁱ conſtri gi: queꝫ tamen abſoluimusª: quia nefandiſſima coactione iurauit. ¶ Dem regi francorum. Eruenit ad nos: ⁊ infra. Nō enī ꝓpoſitum aut promiſſum infringitª qui in melius illud com mutat: nec tu ei etiam ſi ꝓmiſſum tuū iuramēto uel fidei obligatione interpoſita ꝯditione firmaſſes: ali quatenꝰ teneris: ſi conſtat eum cō ditioni minime paruiſſe. ¶ Dem petro ſubdiacono. Go epiſcopꝰ. N. ab hac ho ra inantea fidelis ero ſancto E petro ſancteqꝫ romane eccleſie do minoqꝫ meo papę. c. eiuſqꝫ ſucceſ ſoribus canonice intrātibus. Nō ero neqꝫ in conſilio neqꝫ in facto: ut uitam perdat aūt membruꝫ: uel capiatur mala captione. Conſilium quod mihi per ſe aut per lit teras aut per nuncium manifeſtabit ad eorum damnum nulliʳ pandam. Papatum romane eccleſie ⁊ regulas ſanctorm patrum adiutor ero ad defendendum ⁊ retinen dum ſaluoᵍ ordine meo contra om nes homines. Uocatus ad ſyno

h ¶ Canonica. ut. xvij. di. ſi ep̄us. i ¶ Tractabo. ſi ꝯſtiterit mihi per lr̄as ſue legationis. C. de mā. prin. l. vna. ⁊. xlij. di. quieſcamus. ar. vel qꝛ eſt honeſta ꝑſona. xcvij. di. nobiliſſimus. k ¶ Singulis annis. uel rarius. iuxͣ cirographū ſuū. xciij. di. iuxta. ⁊ hoc intel lige de archiep̄is ⁊ ep̄is qui ſubſunt dn̄o pape nullo medio. sͣ. de maio. ⁊ ob. dilecti. b. Ullus ep̄s. hͦ. c. ponit̉ ꝓ ꝑalea. xxij. q. v. c. vlti. m ¶ Iurare ꝯpellat. xxiij. diſ. ꝙ ꝙ. ar. ꝯtra. ſed illud intelli git ẜm iſtud ut illi tantū qui bus ꝯmittit̉ adminiſtratō ec cleſie iurēt. alij vero nō. sͣ. de ma. ⁊ obe. legebat̉. ar. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. Sunt ⁊ alij caſus in qui bus iurat̉ pro pace. xxij. q. i. omne. Itē pro fide. d̓ ꝯſe. di. ij. ego berengarius. ⁊.i. q. vi. quotiēs ꝓ fama. jͣ. de pur. ca. quotiēs. ⁊ in alijs pluribuſ. c. ibi poſitis ꝓ obediētia ut hic ⁊. c. ꝓxi. ⁊ s. de elec. ſignifica ſti. ꝓ cautela dilapidationis. xxviij. di. de ſyracuſane. ꝓ ve ritate in defectū alioꝝ teſtiū. xiiij. q. ij. ꝙͣꝙͣ. vn̄ v̓ſus. Pax ⁊ fama fides reuerētia cautō dāni. Defectus veri ſibi que runt magna caueri. t. Ebitores. cogi nō debēt qꝛ nulla fuit obligatio d̓ A iure diuino ſiue canonico. tn̄ iuramentū ſuꝑ hoc factuꝫ eſt ſeruandū. ⁊ ſic pꝫ ꝙ lꝫ nō teneat pͥncipale tenet tn̄ acceſ ſoriū ꝯtra illud. sͣ. de fo. ꝯpe. ſi diligenti. ⁊. C. de legi. non dubium. o ¶ Cogēdi ſunt. Sꝫ videt̉ ꝙ nō ſunt cogēdi. nā debitor hꝫ actionē ad repetendū vſuras iam ſolutas. gͦ multo fortius habet exceptionē ꝯtra agētē. ff. de reg. iu. inuitus.§. i. ⁊. ff. de ſuperfi. l. i.§. plane. Itē do lo petit qd̓ ſtatiꝫ reſtituere de bet. ff. de do. excep. dolo. ⁊. fl de reg. iur. in cōdēnatione.§. dolo facit. Iteꝫ ſi ſoluit̉ debi tū nō repetit̉. ff. de cōdi. īde. iulianus. ⁊. l. ſi ꝓcurator. ⁊. l. iudex. ⁊ ſi indebitū ſcient̉ ſol uit̉ nō repetitur qꝛ donari vi det̉. ff. de regu. iur. cuius per errorē. ⁊. ff. de ꝯdi. inde. l. i. ⁊ C. e. ti. indebitū. Iteꝫ a iura mento nō videt̉ liberatus qui ſic ſoluit ut poſtmodū repetat. ff. de ſolut. ꝗ ſic ſoluit. ⁊. l. qui hominē.§. vlti. Ad hoc dicas ꝙ vſure indebite ſunt iure canonico ⁊ in nullo caſu cōcedunt̉ etiā ut captiui redimant̉. jͣ. de vſur. ſuꝑ eo. ⁊ iō ſolute peti poſſūt tanꝙͣ indebite nō ob. eo qd̓ dicit̉ indebitū ſciēter ſolutū nō repetit̉ qꝛ hoc fit metu iuramēti. vnde ſibi nō p̄iudicat qd̓ per metū facit. uel ſic vno iure ſoluere tenet̉ ꝓpter iuramentū. ſed alio iure repetit qꝛ indebite ſolute ſunt. ⁊ ſicut habet debitor actionē ad petendū ſolutū ita hꝫ actionē ad uerſus creditorē ut eū liberet a iuramēto. sͣ. e. c. i. ⁊. jͣ. de vſur. tuas. ⁊ qd̓ dicit cogendi ſunt. intellige cū nō petunt abſolui a iuramento. p ¶ Reddere iuramentū. Ar. ꝙ ſoluere vſuras nō eſt peccatū alias nō cōpel lerent. xxij. q. i. ſi peccatū. ſꝫ ille qui recipit peccat. ⁊ ita in eodē facto alt̓ pec cat ⁊ alter no. ſic etiam in alio caſu vnus ꝯmittit adulterium alter nō. xxxij. q. v. ꝓpoſito. MD nr̄am. expenſis. nullus caſus eſt qui hͦ genus deductionis īpediat. ff. fami. herciſ. fundus qui. niſi in decimis. jͣ. de deci. cū homines. ⁊. c. tua nobiſ qn̄ in decimis expenſe ſunt deducēde. legit̉. jͣ. de deci. paſtoralis. hͦ ſolū cōpu tat in fructu qd̓ ſuꝑeſt deductis expenſis. ut in. l. p̄dicta fundus. de iſtis dici tur. sͣ. de reſti. ſpo. grauis. r ¶ Sufficiēti. noīe cautionis ſimplex ꝓmiſſio intelligit̉. C. de v̓. ſig. ſancim de ꝯſe. di. iiij. pͥma. Si aūt dicat idonea uel ſufficiens ut hic intelligit de pignoraticia uel fideiuſſoria. ff. mā. ſi mandato ticij.§. vlti. ⁊. ff. de fideicōmiſ. li ber. l. iiij.§. adijci. ſ ¶ Perſoluat̉.ſ. ſors ſua quā dedit. uel donec de ipſis fructibus fuerit ſatiſfa ctu. qꝛ in ſortē ſunt ꝯputādi. jͣ. de vſur. c. i. ⁊. ij. ⁊. C. de pig. act. l. i. ⁊. ij. ſꝫ in ca ſu iſto ꝓpterea qd̓ iurauerāt nullū ſuꝑ poſſeſſionibus illis grauamē inferre. donec creditori fuerit ſatiſfactū tenent timore iuramenti pecuniā reſtituere creditori. ut. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ poſtea repetere pn̄t quicquid percepit creditor vltra dum ueniaꝫ: niſi prepeditus fuero canonica prepeditione. Legatum apo. ſe. quem certuꝫ eſſe cognoue ro: in eundo ⁊ redeundo honorifi ce tractaboⁱ ⁊ ī ſuis neceſſitatibꝰ ad iuuabo. Limina apoſtoloꝝ ſingu lisª ānis aūt ꝑ me aūt per certuꝫ nū ciū uiſitabo: niſi eorum abſoluar li centia. Sic deus hec me adiuuet ⁊ ſancta euangelia. Rbanus papa. Ullus epūs clericos ſuos: niſi forte quibuſ eccleſiaſtica rū rerū cōmiſſa fuerit diſpenſatio: ſibi iurare ꝯpellat. ELexander iij. epō vigilien̄. Ebitoreſ ad ſoluēdas uſuras in quibus ſe obligauerant co gi n̄ debet̉. Si uero de ipſaꝝ ſolu tione iurauerint: cogendiº ſunt do mino reddereᵖ iuramētum: ⁊ cum uſure ſolute fuerint: creditores ad eas reſtituendas ſunt eccleſiaſtica ſeueritate ſi neceſſe fuerit compellendi. ¶Dem rothomagen̄. archiepiſcopo ⁊ eius ſuffraganeis. D noſtrā noueritis audiē. ꝑ ueniſſe: ꝙ cū. p. quibuſdā ho minibus certā ſūmaꝫ pecunie mu tuaſſet: quaſdā ab eis poſſeſſiones ⁊ redditus recepit in pignore: ipſos iuramēti religione aſtringens ꝙ ſuꝑ illis donec ſoluerent ſibi pe cuniam: nullū ei grauamē inferrēt Licet aūt de poſſeſſionibus illis ⁊ redditibus nondum ſortem dedu ctis expēſisq receperit. tu tn̄ frater archiepiſcope eū ꝓpter hoc excōi catiōis uinculo aſtrinxiſti: ⁊ infra. Ideoqꝫ mandamꝰ: quatenꝰ rece pta a prefato. p. ſufficiēti cautione ꝙ ueſtro debeat parer̄ mādato: ab ſoluatis eūdē. Deinde debitores eiꝰ qui predictas poſſeſſiōes ⁊ red ditus ꝯtra iuramētū ſubtraxiſſe di cūtur ſi ita eſt eos eccle. cen. coga tis ut hec reſtituāt: nec ſibi moleſti as inferant: donec ei pecunia ꝑſol uat̉ˢ. Cū aūt ei pecuniā ſicut iurauerūt: ꝑſoluerint uos ipſū ad reſti tuēdūᵗ quicquid deductis expēſis ultra ſortē recepiſſe ꝯſtiterit induce re ſtudeatis: ⁊ ſi ꝯmonitꝰ non fece rit: in eandē excōicatiōis ſnīam re ducatis eūdem. ¶ Dem ſenonen̄. archiepō. I v̓o aliꝗs quēquā grauiſſio metu ſub r̄ligiōe iuramētiᵘ ſuū ius r̄futar̄ coegerit: ipſū ſibi r̄tinue rit. quos nos ꝯſuler̄ uoluiſti an al ter eoꝝ uel neut̉ id hr̄e debeat: du ximꝰ tibi rn̄dēdū ꝙ nō ē tutū quēli bet ꝯtra iuramētuꝫ ſuū uenire: niſi tale ſit quod ſeruatū uergat in inte ritū ſalutis eterne: nec nos alicui dare materiā uolumꝰ ueniēdi ꝯtra iuramētū ꝓpriūª: ne auctores ꝑiu rijᶜ uideamur. Ueꝝ aliquādo ī roec. a pluribꝰ pre.n. factum eſſe re colit̉ ꝙ clerici qui coacti mīſteriuꝫ eccleſie abiurarūt: de iuramēto ab ſolutiōis fideliter beneficiū merue rūt ⁊ ad coercēdā īiquitatem eoꝝ qui eccleſiaſticos uiros ad preſtādū illud ꝯpulerāt permiſſiᵉ ſūt ī eadē eccleſia miniſtrare. Dem ſardinen̄. epīs. X reſcripto quod nob̓ ē pn̄ta tū: īuotuit abbatē tremen. cū petro ſuꝑ ſūma. viij. miliū ſolidoꝝ talit̓ ꝯueīſſe: ⁊ jͣ. Suꝑ hec predictꝰ abbasquoſdā ex mōachiſ obſideſ ſortem tanꝙͣ indebitū. t ¶ Ad reſtituēdū. ſed vr̄ ꝙ iſti debitores deberēt cadere a iure ſuo qꝛ dixerūt ſibi ius. ff. qd̓ me. cau. extat edictū. ar. C. vnde vi. ſi quu in tantā. xvi. q. vi. placuit. Dicunt quidā ꝙ in cāis eccleſiaſticis ri gor iuris nō ſeruat̉. sͣ. de do. ⁊ ꝯtu. c. i. ⁊. sͣ. de iudi. dilecti. ar. uel uō fuit actū ad hoc. ff. ſi quis caut. l. i. i. re ſpoſo. in fi. sͣ. de or. cog. cū dilect. ⁊. jͣ. d̓ excepti. c. i. ⁊ qꝛ auctoritate iudicis hͦ fecerunt. uel alit̓ ni hil ꝑtinet ad papaꝫ de poſſeſſione niſi ꝙͣtum ad ꝓhibitionē vſuraꝝ ⁊ ꝑiurij. et ideo ꝓpter iuramentū percipit poſ ſeſſiones reſtituendas ratōne peccati sͣ. de iudi. nouit. u I vero. iuramenti.ſ. de nō repetēdo ulteriꝰ ip ſum beneficiū. ⁊ ſic plana eſt reſponſio dn̄i pape. a ¶ Salutis eterne. idem eſt etiā ſi tem poralis. xxij. q. iiij. §. vlt. v̓. quiſquis er go. in fi. hoc intelli ge ſi directe vergat in interitū. quoniā ſi occaſionaliter ſer uandū eſt. puta ſi a liquis vltra montaneus ſiue gallicꝰ iu rat ſe moraturū ro me in auguſto occa ſione talis iuramē ti poſſet vita tēpora lis adimi. ſi tunc ro me moraret̉. ideꝫ ē ſi in deteriorē exitū vergat. xxij. q. iiij. ſi aliquid. ⁊. jͣ. eo. cuꝫ quidam. ala. b ¶ Propriū iuramē tu. Ar. ex hoc loco. ꝙ iuramentū metu extortū ſeruandū ē ⁊ obligat ⁊ qui illd̓ nō ẜuat ꝑiurus eſt. dūmodo ẜuari poſ ſit ſine ꝑiculo aīe. sͣ qd̓ me. cā. ad audientiā. ⁊. xxii. q. iiij. ſi aliquid. ar. ꝯtra.s. qd̓ me. cā perlatū. ⁊. c. abbas. xv. q. vi. auctoritatē. Bazianus ⁊ tan. dicūt ꝙ iu ramentū metu extortū neminē obligat ex eo ꝙ dicit lex qd̓ metꝰ ca factū ē ratū nō habebo. ff. qd̓ me. ca. l. i. Ala. ⁊ alij quidā dicūt hic ꝙ ſi is qui iurat habet animū obligādi ſe ſiue ad implendi obligat ſi nō habet nō obligat̉. arg. jͣ. de bap. et eius effectu. maiores.§. iteꝫ querit̉. Cōmunior eſt opinio ⁊ verior ꝙ iuramentū metu extortueſt obligatoriū. qꝛ nō voluntariū. xv. q. i. merito. dūmodo ſit tale iu ramentū qd̓ ſine interitu ſalutis eterne ſeruari poſſit ut hic dic̄ ex preſſe. qd̓ ſi eſſet nullus ꝓpter quēcunqꝫ mētū iurare debet. qꝛ poti us debet quelibet mala pati ꝙͣ malo ꝯſentire. xxxij. q. v. ita ne. ⁊ sͣ. qd̓ me. cā ſacris. ⁊ tale iuramentū quidā appellāt aſſertoriū. alia di cunt̉ ꝓmiſſoria que etiā nō obligāt ut dicūt ſi talis ſit metꝰ qui poſ ſit cadere in ꝯſtantē virū. de hoc plenius dictū eſt. sͣ. de his que vi metuſue cau. fi. abbas. c ¶ Periurij. ſimile dicit imꝑator. C. ſi aduer. vē. l. i. īmo ⁊ ſi negit geter ea q̄ male vſurpant̉ omittimꝰ exceſſus viā alijs aꝑimus. xcli di. ꝑuenit. ⁊. xxxv. q. ix. loci. ff. de pac. dotalibꝰ. ꝯuenire. ⁊. ff. d̓ pac. ſi vnus.§. pacta. ⁊. ar. C. de indic. vidui. tol. l. ij. in fi. vin. d ¶ Meruerūt. de facto ad maiorē cautelā ẜm illos qui dicūt ꝙ tale iuramentū nō obligat ẜm nr̄am opinionē. Dicas meruerūt in ve ritate cū eſſent obligati. ⁊ poſſent ſine periculo aīe ſeruare e ¶ Permiſſi. ar. eſt hic in alteriꝰ odiū cū altero deſpēſandū. ar. iij. q. v. de accuſatoribus. ⁊ vi. q. iij. deniqꝫ. ⁊. lxxix. di. ſi ꝗs papa. ⁊. vi q. i. ſi ꝗs cū militibus. in fi. ⁊ hoc facit expreſſe pro nr̄a opinione. b X reſcripto. obſides dedit. voluntate illoꝝ. alias detineri nō

C. que res pig. ob. poſ. qui ruios. ⁊. jͣ. d̓ pig. c. ij. C. de ac. ⁊ obli. ob es alienū. ⁊. in aut̓. ut nulli iudi.§. quia vero. coll. ix. ubi dicit̉ ꝙ cre ditores qui filios debitoꝝ in pignore recipiūt cadūt a credito. ⁊ ali am tantā quantitatē debitori perſoluere debēt ⁊ varberibus ſubijci Sꝫ ꝯͣ. cano docet obſideſdādos. xxiij. q. viij. ut pridē. ⁊. ff. ꝗ teſt. fa. poſ. obſides ⁊. ff. de iur. fiſci. diuus. Rn̄ deo. non tenet obli gatio in libero homine ut ius cōſtitu atur in eo tanꝙͣ ī pi gnorē. nec tenet alienatio niſi in caſu. C. de pa. qui fi. diſ. l. ij. nam cuꝫ teneat ibi venditio. multo fortius pignoriſ ob ligatio. ſed detinet̉ liber homo qualit̓ cunqꝫ ut fiat qd̓ cōuenit ⁊ hic factum narrat̉. uel n̄ poteſt obligari pro pecūia ſed pro pacto ineū de pacis uel cōſimi li. sͣ. de ar. c. expoſi ta. dic ut ibi in glo. lauren. g ¶ Abbatē ⁊ mona chos noīe monaſte rij cuiuſ nomine cō tracta fuit obligatō ⁊ ideo ꝯpelli debēt ut eaꝫ ſeruent ſicut iurauerūt. sͣ. eo. ad noſtrā. cū in ipſius vtilitatē pecunia ꝓ ceſſerit. h ¶ Et vxorē. Sꝫ qͣ re mādat papa mu lierē iſtaꝫ puniri cū iuuet̉ auxilio uelle iani. ff. ad velle. l. i. ⁊. ij. ⁊. C. ad. l. uelleia. l. i. ⁊. l. ꝙͣuis. po teſt dici ꝙ nō puni etur ſi excipiat ꝙ n̄ potuit fideiubere. uel ipſa forſitā ſi re nūciauit beneficio dictaꝝ legū. vel pōt aliter dici etiā ſi nō renūciauit ꝙ puni tur ꝓpter iuramen tū qd̓ ſeruari poteſt ſine ꝑiculo anime. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. eo. ti. c. c. cum contingat. b. l ¶ Inhibeatis. cū ipſi iurauerīt eādē ꝯuentionē facere obſeruari cō pellēdi ſunt ad hoc ſi ꝑ eos ſteterit quominus obſeruet̉ alioꝗn ſi da rent opera ꝙ poſſent ad ip̄aꝫ obſeruādā nō inciderēt in ꝑiuriuꝫ. qꝛ hoc ſolū vident̉ iuraſſe ſe facturos ⁊ curaturos. qꝛ ſimplicit̓ factuꝫ alteriꝰ iurare nō poterāt nec ꝓmittere. ff. de ver. obl. ſtipulatio iſta in prin. ⁊. inſti. de inuti. ſtip.§. ſi quis aliuꝫ. ⁊. ar. xxxi. q. vlti. c. vlti. Uerela. per bienniū ꝓpter hoc ſolū priuari debuit etiā ſi non Quraſſet. x. q. ij. c. hoc ius. ⁊.§. qui rē. ⁊. jͣ. de loca. c. pe. ⁊. vl. ⁊. ff loca. quero.§. inter locatorem. l ¶ Periurij irretiti. Sūt enī infames. vi. q. i. infames. ⁊. c. quicūqꝫ. c. xxij. q. v. ſi ꝗs ꝯuictus. ⁊. ar. C. de trāſac. ſi ꝗs maior. ⁊ infamibꝰ porte dignitatis patere nō debēt. C. de digni. l. ij. li. xij. ⁊. C. de in ſa. l. vna. ſi. x. ⁊. jͣ. de exceſ. p̄la. inter dilectos. nec ampliꝰ ad teſtimo niū admittūt̉. vi. q. i. ꝗcūqꝫ. ⁊. xxij. q. v. ꝑuuli. ⁊ sͣ. d̓ teſti. teſtimōiū. in ¶Non neceſſitate. No. ꝙ neceſſitas excuſat a periurio. xxiij. q. viij. ſi nulla jͣ. eo. breui. ⁊. l. di. preſbyteros. quia neceſſitas legē non habet. de conſe. di. i. ſicut. ⁊ sͣ. de conſue. quāto. ⁊. jͣ. de pig. ſignificā ter ē de ꝯſe. di. v. diſcipulos. ⁊. jͣ. de furt. ſi quis per neceſſitatem. et ſuſa ſubueniūt neceſſitate impeditis. ff. ex qui. cau. ma. non eſt. ff. pta. cum in plures.§. veſtimenta. ⁊. ff. ſi quis cauti. l. ij.§. ij. ⁊ nō di citur deierare qui ex iuſta cauſa deſerit iuramentuꝫ. ff. qui ſatiſda. cos.i. viti. ergo ſi iſte ſola voluntate ceſſauit merito priuari debet. dedit: qui de obẜuāda cōuentione iurauerunt ut ſi ipſi deficerent: alimonachi loco eorum in obſtagio ponerent̉. Inſuper ſi fidē dicti mo nachi non ſeruarēt abbas dedit eidem.u. ⁊ eius uxorem fideiuſſoreſ qui ſimiliter fidem preſtitiſſe dicū tur. Ideoqꝫ mādamus: quatenus tam abbateˢ quam monachos quā u. ⁊ uxorem ipſius monere curetis: ut ſicut iurarūt: eandem conuē tionē faciat adimpleri. alioquin ab bati ⁊ monachis ingreſſuꝫ interdi catis eccleſie: ut interea prefati u. ⁊ uxoris eiuſdem uſqꝫ ad dignam ſatiſfactioneꝫ inhibeatisⁱ diuina of ficia celebrari. ¶Dem lundon̄. ⁊ uigorien̄. epi. ſcōpis. Uerelā. r. canonici linconiē. accepimus: ꝙ cum. u. clericꝰ ei duos biſantios noīe eccleſie de ſtatera ſe annuatim ſoluturum īter poſito ſacramento firmaſſet: per bi ennium ab huiuſmodi penſionis ſolutione ceſſauit. Quoniam igit̉ non merent̉ eccleſias regere: qui ſunt crimine periurijᶜ irretiti. Mā damus: quatenus ſi uobis cōſtite. rit memoratum.u. contra iuramētum ſuū non neceſſitateᵐ: ſed uolū tate ab eiuſdem penſionis ſolutio ne ceſſare: ipſum a preſcripta eccle ſia remouentes eam prefato. r. re ſtituere minime differatis. Ucius tertius noruicen̄. epō. Ua nos duxit fraternitas cōſulendos: cui ſtandum ſit iuramento: cum clericos religioſi iu riſiurandi religione conſtringunt ad maiorem ſolito penſionem ſoluendam uel preſtandū aliquid be accu. ſuꝑ his. ⁊. c. inꝗſitionis.i. rn̄ſo nec amittere eccleſiaꝫ. ar. ꝯͣ. sͣ. de or. cog. c. ij. ſꝫ hec forte haberēt locū ſi iſte p̄latus eēt ⁊ ageret̉ ꝯͣ eū ciuilit̉. ſꝫ ip̄e erat ꝯductor ſiue vicariꝰ qui certā debebat dn̄o reddere pēſionē. vn̄ ꝓbato qͣliter cūqꝫ eū fraudē ꝯmiſiſſe res ē ei auferēda. ff. d̓ leg. ꝯmiſ. l. lege. ⁊ in modū qͣſi denūciationis fuit hec q̄rela. ⁊ de hͦ agebat̉ ut eccleſia pͥuaret̉. ⁊ ꝗ debitū nō ſoluit ad qd̓ iuramēto ē aſtrictus bn̄ficio ſuo pͥuat̉. jͣ. de fi deiuſ. ꝑuenit. ſic ⁊ iſte pͥuari dꝫ eccleſia. tū qꝛ ꝑ bienniū ca nonē nō ſoluit. tu qꝛ ꝑiurus ē volūtate nō neceſſitate. Ua nos. prīo p̄iudicat. neutrū tn̄ obẜuabit. qꝛ de eccleſia mouet̉. ⁊ lꝫ ſcd̓m nō feciſſet primū ẜuari nō dꝫ ꝯͣriū iuri. jͣ. d̓ cenſi. ꝓhibem ⁊. c. graui. ⁊. c. cū clerici. a ¶ Pro ꝑiurio.i. temerario iu ramēto. nō.n. habuit iuſticiā ſecū ⁊ alia q̄ debēt in iuramē to int̓uenir̄. xxij. q. ij. aīaduer tēdū. ⁊. q. iiij. in malis. ſic̄.n. in iuramento exceptū dꝫ eſſe ius ſuꝑioris. jͣ. e. veniēs. et. c. ad nr̄am. ij. ⁊. ff. ad muni. im peratores. ⁊ in ꝯſti. frederici de feu. c. vl. multo fortiuſ ius canonicū intelligit̉ eē ſaluuꝫ in ip̄o iuramēto. jͣ. e. veniens ar. ⁊. c. ad nr̄aꝫ. ij. ar. sͣ. d̓ ꝯſti. q̄ in eccleſiaꝝ. ⁊. ff. de pac. in ris gentiuꝫ.§. gn̄alit̓. ſi v̓o ꝗs falſū iurat ignorant̉ credens veꝝ eē qd̓ iurat nullū eſt pec catū. xxij. q. ii. hoīes falſū iu rāt. in prīo exēplo ꝑiuriū eſt tn̄ſgreſſio iuramēti ꝙ ſi licitū ē peccat mortalit̓ trāſgrediēdo. sͣ. e. ſi v̓o. ⁊. c. q̄relā. ſi ē il licitū ita ut eiꝰ obſeruatio ver gat in diſpēdiū ſalutis et̓ne. nō peccat ꝯͣueniēdo ſꝫ pecca uit iurādo. xxij. q. iiij. c. i. ⁊. ij. ⁊. iij. Itē ꝑiuriū qn̄qꝫ dr̄ indi ſcretu iuramentū iſtud ex de liberatiōe uel ꝓpoſito factuꝫ mortale peccatū ē. jͣ. eo. ſic̄ ex lr̄is. xxxij. q. ij. qui ſacr̄o. Si v̓o quis iurat iocoſa leuitate uel incaute veniale eſt pecca tū. xxxv. di.§. criminis. alias ea demū. Um ꝗdaꝫ. dignitate. ſic pꝫ ꝙ dignitas delinquē tis aggrauat peccatū. lx. diſ. homo xp̄ianꝰ. ⁊. xi. q. iij. p̄cipue. ⁊. l. di. qꝛ tua. ⁊. xix. diſt. nulli fas. xxxij. q. v. qui viderit. xxv. q. i. nulli fas. ⁊. jͣ. d̓ heret. excōicamus.§. credētes. ⁊. jͣ. de homi. ſicut dignū.i. rn̄ſo. ar. ꝯͣ. C. ut nemo pri. l. ij. ⁊. xxiiii. q. i. qui ꝯͣ pacē. ⁊. xvi. q. iiij. nullus clericoꝝ. ⁊ xxxv. di. ante oīa. ⁊. xlv. di. cuꝫ beatus. ⁊. ff. de pen. aut facta.§. ꝑſona. So. ꝯͣrietas iſta ita dꝫ intelligi. naꝫ in quātitate ꝯtemptus metit̉ deꝰ quātitatē reatus. quantū enī frangit̉ alias affligit̉ iuſtus tātū amat. vij. q. i.§. cū vero. ergo a ſimili quātū ꝯtēnit tantū pec cat. ar. xi. q. iij.§. cū ergo. in fi. quantū vero ꝗs maior ē ſiue in maiori dignitate tāto magis preſumit peccare ⁊ ꝯtemnere. vn̄ qd̓ dicit̉ dignitas delinquen tis aggrauat peccatū. melius diceret̉ aggrauat peccanteꝫ. qꝛ p̄ſumit̉ ꝙ plus ꝯtemnat. vn̄ rōe p̄ſumptionis tantuꝫ maior pnia illi imponit. qꝛ eccleſia ne ſcit ꝯſcīam illius. tn̄ pōt eſſe ꝙ plus ꝯtēneret aliquis ruſticus ꝙ magnus p̄ latus. vnde Ouidi. Peius adulterio turpis adulter obeſt. et ſic intellige pri mā rubricā. In pecuniaria pena plus puniunt̉ maiores ꝙͣ minores: nobiles ꝙͣ ignobiles. In pena corꝑali ſepe puniunt̉ minores ⁊ parcit̉ maioribus. xx. xv. di. ante omnia. ⁊ ſic intelliguntur ꝯtraria. c ¶ Abſoluendi. ad cautelā. ſic. xxij. q. iiij. inter cetera. cū iuramētū nō ſit vinculū iniquitatis ut ibi. ⁊. jͣ. e. ꝙͣto. ⁊. c. quintauallis. d ¶ Penitentia. vnius anni. xxij. q. iiij. qui ſacramenta. e ¶ Icut. moraturus. vbi vero ſe deuouit ſemper debet manere. xvi. q. i. qui vere. ⁊ ideo male iurauit. f ¶ Temerariū. īmo nec licitū. ſine licentia ſuperioris. xij. q. i. nō dicatis.xx. q. iiij. monachis. ⁊ sͣ. de iura. calū. c. i. in fi. ⁊ sͣ de poſtul. ex parte. ⁊. xvi. q. i. monachi. la. Et clericus nō debet abiurare eccleſiaꝫ ſine licentia ſuperioris. sͣ. de renū. admonet. ⁊. jͣ. de regu. licet. neficij preter ſolitam penſionē: cū autem inſtituuntur ab epīs: iurant ꝙ antiquam penſionem ⁊ ſolitam non augebunt. Tue igitur conſul. breuiter rn̄demus: ꝙ cum poſteri us iuramentū rōne ⁊ lat. concil. au ctoritate iuuet̉: primoº preiudicat: quod de cupiditate proceſſit. Ceterum iuſtuꝫ eſt: ut clerici ꝓ periu rio quod uitare non poſſunt ab ec cleſijs perpetuo excludantur. URba. iij. archiepō piſa. Um quidam: ⁊ infra. Cōſult. t. r. ꝙ in epiſcopos qui ſuū tranſgreſſi ſunt iuramentum: eſt tā to grauius uindicādū quanto maiori preeminent dignitate ⁊ eoruꝫ exemplo facilius alij poterūt ad ſi milia prouocari. Illi uero qui iu rant non loqui patri uel matri ſoro ri uel fratri aūt eiſ hūanitatis ſubſi dium non exhibere: abſoluendi ſunt ab illius obſeruantia iuramen ti: cum illicitum ſit ⁊ contrariuꝫ rō ni: iniuncta tamē eis de hoc ꝙ ma le iurauerāt penitentia cōpetenti. ¶ Dem. Icut ex lr̄is tue diſcretōis co gnouimꝰ. r. prior mōaſterij tui iracudie calore ſuccēſus iuramēto firmauit: ꝙ in clauſtro eiuſdē mōa ſterij quo ſe uinculo ꝓfeſſiōis aſtri xit: nō eēt cū. g. monacho ulterius moraturꝰᵉ: ⁊ infra. Rn̄demꝰ ꝙ nō licuit monacho ſupradicto temera riū iuramētū facere: maxime cū fi dē ꝓfeſſionis frangeretᵍ: ⁊ ſtabilitatis ſue ꝓpoſitū euacuaret. Idco qͣꝫ circa eū tua ſolicitudo ꝓuideat: ꝙ talis ei penitētia iniungat̉: ut ali us quilibet exēplo eius deterritus ſimile aliquid facere ꝑtimeſcatʰ: ip

ad. l. iul. re. l. i. ⁊. ff. de pen. l. capitoliū.§. famoſos. ⁊ sͣ. de tranſac. c. i. in fi. i ¶ Penitentiā. de illicito ⁊ temerario iuramēto pnīa dꝫ imponi. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ cō tra tale iuramentū ſalubriter veniēdū eſt. xiij. di. c. i. ⁊. ij. xxij. q. iiij. per totū. k ¶ Eritatis. caſus. clemens papa. iij. indulſit Guillelmo regi ſicilie ut ipſe nō teneret̉ ſibi preſtare iuramentū pro regno ſicilie ita tn̄ ꝙ ex hoc nō fieret ſibi uel ſucceſſoribꝰ ſuis p̄iu diciū quo minuſ heredes ſui ſibi ⁊ ſucceſſoribus ſuis fide litatē facere tenerent̉. Super iſta indulgētia: queſtio mota fuit in pn̄tia regis. vtꝝ ſingu li heredes regis ſingulis ſuc ceſſoribus clemētis preſtare deberent fidelitatē. tunc duo cardinales qui erāt ibi legati apoſtolice ſedis illā indulgē tiā ſic fuerūt ītepretati. ꝙ he redes ipſius regis tenebant̉ iurare fidelitatē dn̄o pape cle mēti ⁊ ſucceſſoribꝰ ſuis. quo p̄ſtito alijs poſtmodū iurare minime ꝯpellunt̉ poſtmodū conſultꝰ fuit papa ſuꝑ illa interp̄tatione ⁊ ipſe reſpondit ꝙ nō vult recedere ab illa in terpretatione ut heredes ſui poſtꝙͣ iurauerāt ſucceſſoribꝰ iurare nō ꝯpellant̉. tn̄ ita tenent̉ eis ſeruare fidelitatē ac ſi iuraſſent. Hāc formā iurā di habuiſti. sͣ. e. ego ep̄s. ⁊ col ligit̉ ex antiqua decre. b. l ¶ Simplicitas. fides.n. veri tatis verboꝝ adminicula nō requirit. C. ut ſe ab heredi. ab. l. i. ſic ergo ꝯmendat̉ ſimplicitas. sͣ. de ſū. tri. c. i. ī pͥn. ⁊. iij. q. ix. pura. ⁊ sͣ. de iudic. paſtoralis. m ¶ Cōpellant̉. Sꝫ ꝯtra vr̄. libertus eccleſie cuilibet ſuc ceſſori tenet̉ ꝓfeſſionē facere infra annū. xij. q. ij. ſepe. ⁊. c. lōginquitate. ⁊ feudatariꝰ in ueſtiturā petere debet a dn̄o infra ānū. ut in ꝯſti. Frederi ci de feu.§. preterea. pōt dici ꝙ hic fuit ſpecialis indulgen tia. vel dicas verius ꝙ iurare ſucceſſoribꝰ pōt ſi vult. ſꝫ nō debꝫ ꝯpelli ſi iurauit ſub hac ſorma. Ego iuro tibi fidelita tē ⁊ ſucceſſoribus tuis catho licis exquo ſemel iuratuꝫ eſt ſub hac forma nō dꝫ ampliuſ iurare. qꝛ iſtud iuramentū ꝑpetuū eſt quo ad illuꝫ qui iurauit ita tenetur ſucceſſoribus ſicut illi cui iurauit. n¶Erum. abſoluantur.i. abſolutione indigeant an ipſo iure ſint abſoluti. o C ¶ Inuiti. per talem.ſ. metum qui poſſit cadere in conſtantē virum. sͣ. qd̓ me. ca. ad audientiam. ⁊. ff. quod metus cau. metus autē. alias ſi ſponte iuraſſent uel per vanū mētū nō abſoluerentur a iuramēto. immo illud neceſſe haberent ſeruare. sͣ. de reſti. ſpo. accepta. ⁊ ſollicite. ⁊. ff. qd̓ me. ca. metꝰ au tem. qꝛ contra vanū metū nō audit̉ aliquis. p ¶ Anteceſſores.ſ. Iacharias Grego. ⁊ Urbanus. xv. q. vi. alius. ⁊ in. c. noſ ſanctoꝝ iuratos. ⁊ alex. sͣ. e. ſi vero. q ¶ Abſoluerunt. Quidā expoſuerunt de facto. quia ipſo iuro nō tenebantur ſi iuſto metu iurarunt. Nos vero proprie intelligimus ut dictū eſt. sͣ. eo. ſi ve ro. ⁊ sͣ. qd̓ me. ca. abbas. r ¶ Non ſeruent. ita ꝙ ad ea obſeruanda nō ſint aſtricti. quia tenent̉ illa ſer uare dūmodo ſine interitu ſalutis eterne ſeruari poſſunt.s. eo. ſi vero. veruꝫ tamen ſi illa nō ſeruant nō ſunt puniendi tanꝙͣ pro directo periurio. ⁊ ita me tus culpā attenuat ſi iuramentū nō ſeruat. ber. s ¶ Mortali. arg. eſt hic ꝙ iuramentū metu extortuꝫ parum obligat. sͣ. quod metus cau. perlatum. ⁊. c. abbas. vbi plene de hoc. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. ſollicite. ⁊ de hoc dicit̉ sͣ. eo. ſi vero. Eniens. mandato. idoneo. ſcilicet ſic fuit exaudiendū. sͣ. de elec. cauſaꝫ quē. ⁊ sͣ. de reſcript. cum adeo. ⁊. ff. de op. liber. ſi libertus. jͣ. eo. quinta uallis. Inique tamen ſententie arbitri ſtandum eſt. ff. de arbi. l. iij. ⁊. l. diem. §. ſtari. dum tamē dolus abſit. C. de arbi. l. iij. ff. de arbi. nō diſtinguemus.§. cum quidam. ⁊ inſti. mandati.§. illud. Quare ergo nō ſtatur huic mandatoReſpondeo. iſti nō fuerunt arbitri ſed fuerunt arbitratores ſiue amicabiles compoſitores ut boni viri. vnde ſi male arbitrentur ſiue inique componant. ſe uero in clauſtro quod licite abiu rare non potuit: cum ſtabilitate ꝑ petua ſuam penitentiamⁱ exequat̉. Lemens tęrtius. Eritatis amica ſimplicitasⁱ: ⁊ infra. Reſpōdemus: ut he ¶ redes tui qui nobis uel alicui ſucceſſoꝝ noſtrorum iurauerint: alijs iurare minime compellantur: ca tholicis tamen ſucceſſoribus noſtris qui pro tempore fuerint: ⁊ ho magij ⁊ fidelitatis puritatem nihil omīnuſ ac ſi iuraſſent omni tempo re teneāt̉ abſqꝫ tergiuerſatiōe aliqua fidelir̄ obẜuar̄. ¶ Eleſtinꝰ. iij. Erū ī ea qōne que quinto lo co ponitur: an a ſacramēti uin culo abſoluant̉ⁿ: qui illud inuiti ꝓ uita ⁊ rebus ſeruandis fecerunt: ni bil aliud arbitramur: quaꝫ ꝙ ante ceſſoresᵖ noſtri ro. ponti. arbitrati fuiſſe noſcūtur: qui tales a iuramēti nexibus abſolueruntq. Ceteruꝫ ut agatur conſultius ⁊ auferat̉ ma teria deierandi non eis ita expreſſe dicatur ut iuramenta non ſeruēt ſed ſi nō ea attenderint: nō ob hoc ſunt tanquā pro mortaliˢ crimine puniendi. ¶ Nno. tertius. h. s. ⁊ .m. ciuibus uenetis. Eniēs ad pn̄tiam.n. a nobis expoſuit: ꝙ olim cuꝫ. m. mau rien̄. alternatim conuitia inferēdo certauit: propter quod cuꝫ graues inimicicias incurriſſet: quidā qui partis utriuſqꝫ amatores extiterāt ſuggeſſerunt predicto. a. ut ī ſatiſfa ctione iniuriarum ueſtro iuraret o bedire mādato. Cūqꝫ idē nōcre deret ſe tale quid cōmiſiſſe: propt̉ quod ei aliquod graue deberet im poni: iuramētū illud ſub tali confi dentia preſtitiſſet: ipſi ſub iuramē to debito precepiſtis: ut nunquam curiam ducis ītraret: niſi cum om nes ꝑ edictū ipſius generaliter ad curiam uocarentur: ⁊ infra. Ueꝝ: qꝛ idē. a. qui dicti ducis eſt cōſilia rius ⁊ in iure ſuo multis eccleſijs quaꝝ eſt aduocatꝰ ex ꝓmiſſo tenet̉ adeſſe: nequaquā taliter iuraſſet: ſi mādatū illud ſibi cōtrarium preſci uiſſet̉: noueritis nos pr̄iarche grā den̄. mādaſſe ut ſi mandatū priori iuramento licite facto repugnetᶜ ip ſū auctoritate noſtra denunciet nō ẜuādū. ¶ Dē magr̄o appollīari. Reui ſciſcitatus es queſtiōe Uutꝝ ille qui iurat alicuiꝰ eccleſie ſeruare ac pro poſſe defendere iuramēto tenetur: ſi neceſſitate im minente ſuper hoc ſub iuramēti de bito requiſitus duxerit appellādū ꝑiurij reatū incurrat: rn̄demꝰ ꝙ in hoc articulo appellāteꝫ a ꝑiurio ta lis app. non excuſat. īmo niſi diffi cultas exiſtat. ꝓpter quā r̄quiſitꝰ nō poſſit eccleſie ſubuenire: culpa periurij potius irretitur. ¶ Dem illuſtri regi aragonie. Uanto ꝑſonaꝫ tuam. ⁊ infra. ¶ Quidā ꝯſiliarij tui īmo potiꝰ deceptores tuū aīuꝫ īduxerūt ut iu rares irreꝗſito aſſēſu populi uſqꝫ ad certū tēpꝰ pr̄is tui ꝯſeruare mo netā: que tn̄ circa mortē eiꝰ fuerat legittimo pōdere defraudata. Cū aūt adeo ſit diminuta ⁊ mīoris ua loriſ effecta: ꝙ graue ꝑꝑ hoc ſcāda lū ī populo generat̉: tu ꝙ egeras ī diſcrete cupiēſ r̄uocar̄: ac neceſſita ti populi ſatiſfacer̄: obẜuatiōe iura mēti p̄dc̄i poſtulaſti ſupplicit̓ a no bis abſoluiᵍ ſuper quo diligens in eoꝝ dictū reducēdū ē ad arbitriū boni viri. ff. pro ſoc. ſi ſocietatē t b ¶ Preſciuiſſet. arg. iuramenta ſecundū intentioneꝫ iurautis fore interpretanda. xxij. q. v. humane aures. ⁊ arg. contra. xxij. q. v. quo cunqꝫ arte. ⁊. c. ecce. de hoc dicitur. jͣ. de ſponſali. ex litteris. Seꝗ nunquid potuit ei precpere ut cederet bonis. Uel ut ei daret hona ſua? Non: quia iuramentuꝫ non ex tenditur ad illa de quibus non eſt cogitatum. j. eo. quintauallis. jͣ. de deci. ex multiplici. ar. sͣ. de reſtit. ſpoli. audi ta xxij. q. ij. ne quiſ arbitret. ff. de tranſ actio. cum acquilia na. ff. de pigno. ob ligatione. ff. de pecu. qui peculij. ⁊. C que reſpigno. obli. poſ. l. i. ⁊ ciuili modo intelligenduꝫ fu it iuramentuꝫ ut di ctū eſt in prima notula. ff. de ſeruit̉. ſi cui. ff. de ritu nupt. poſtꝙͣ. ſic ⁊ liberta ſi iurauit non nube re de illicitis nupti is intelligendū eſt. ff. de iurepatro. adi gere.§. vlti. c ¶ Repugnet. Et ſic videtur ꝙ ſi māda tum non repugnet priori iuramento iu ramentuꝫ ſit ſeruā dum. cum poſſit ſer uari ſine interitu ſa lutis eterne. sͣ. eo. ſi vero. quod verū ei ſet. tamē ſi enormeꝫ leſioneꝫ in rebus tō poralibus pateret̉: obtinebitˡ relaxatio nem iuramenti.sͣ. qd̓ me. cā. abbas. ⁊ xxij. q. iiij.§. illicitū vltra medium. v̓ſi quiſquis. ergo. ⁊c̄. dReui. difficulUItas. ⁊ ita diffi tas excuſat a periu rio. ut. sͣ. eo. ego.n. ſic et neceſſitas sͣ. e. querelam. ff. qu ſatiſda. cogun. l. vl. arg. ⁊. ff. de op. liber. ſi libertus. ff. quaruꝫ rerū actio non dat̉. l. i.§ que honorande. licet nō excuſat a pena cōuentionali. ff. de verb. ob li. cōtinuus actus.§. illud quoqꝫ. b. e ¶ Requiſitus. Sed nūquid tenetur eccleſiam iuuare nō requiſitꝰ videtur ꝙ ſic. xciij. di. ſi inimicus. arg. contra. ff. quorū lega. l. i.§. i. ⁊ arg. huiuſmodi littere. Si vero eccleſia non ſeruauit ei fidem it ſuis neceſſitatibus. nec ipſe tenet̉ ipſam iuuare. xxij. q. v. de forma sͣ. eo. peruenit. ij. vel ſi eccleſia ſubtraxit ei ſalariū ſuum conſuetuꝫ. ff. loca. quero.§. inter locatorē. vel ſi remordet eum cōſcientia ꝙ ha beat malā cauſam. xi. q. iij. ve qui dicitis. nam ⁊ tūc aduocatus non tenetur iuuare clientulū ſuum. C. de iudi. rem nō nouam.§. patro ni cauſarum. ſed ipſe licet teneatur ſequi cōſcientiā ſuaꝫ. eccleſia in habebit eū pro periuro. sͣ. de reſti. ſpo. lr̄as. ⁊. jͣ. d̓ ſen. ex. inquiſitōi Uanto. defraudata. Qui enim falſat monetam principis ex ſ urit̉. C. de fal. mo. l. ij. Qui aūt falſat monēta ciuitatis puni tur capite. C. eo. l. i. Sed ille qui nūmos radit uel tingit. ſi li ber eſt datur ad beſtias. ſi ſeruus vltimo ſupplicio punitur. ff. ad. i. cor. de fal. quicunqꝫ. Et ſunt hec tria ſpecialia. quia quilibet tenei ad accuſationē huius criminis. Item quia cōdemnatus nō appellat. Item ꝙ punitur ille in cuius domo falſa moneta cuditur. licei illud ignoret. C. de fal. mone. l. i. g ¶ Abſolui. abſoluere poteſt papa quemlibet a ſacramēto ex iuſta cauſa. puta propter ſcandalum intollerabile. ut ſi malū exempium prorogetur in multos. claue tamē diſcretionis precedente. H. tami hoc negabat ⁊ omnia iura que dicunt uel innuūt papaꝫ poſſe abidi

re naturali ut in voto ⁊ iuramento papa nō diſpenſat. arg. ad hanc opinionem. jͣ. eo. c. ⁊ ſi chriſtus. vbi dicitur. redde domino iuramen ta tua. quaſi ſimilē interpretationeꝫ habes. jͣ. eo. petitio. ⁊. jͣ. de vot. magne. vbi dicitur. vouēte ⁊ reddite. ⁊. jͣ. de ſta. reg. cū ad monaſte rium. in fi. Lau. cōtra dicebat. T. dicit. ꝙ ex cauſa iuſta poteſt quē libet abſoluer̄. xv. q y. aucͣtē. ⁊ diſpēſare poteſt in voto et il lud cōmutare in ali ud quod magis ſit deo acceptum. jͣ. de voto. magne. ⁊. c. i. ⁊. c. ꝙ ſuper his. e. c. ex multa. et in iuramēto etiam ex eiſ dē cauſis poteſt dipenſare. Ubi vero aliquiſ vouet uel iu rat: et illa licite uel honeſte ſeruari poſ ſunt. nec ſubeſt cau ſa papa illa īmutare non poteſt. ⁊ ſic in telligebat. H. ⁊ in hͦ alij non diſcordant Et ſic etiam intelli gunt̉ illa verba. vouete et reddite do mino iuramenta ve ſtra. ⁊ eſt arg. ad p̄ dicta. xxv. q. i.§. vl. v̓ſi. ipſi nanqꝫ ſoli. ⁊cͣ. ⁊. ff. de vulga. et pupil. ſubſtit. ex fa cto. hic vero non fu it neceſſaria abſolu tio: ſed interpretta tio ſecūdū quod ſe quitur in littera. et ſecundū interpreta tionem debet ſerua ri. qꝛ fuit legittimū iuramentū. h ¶ Iniquitatis. xx ij. q. iiij. inter cetera i ¶ Patris. hoc ideo quia in forma iuramēti fuit hoc exp̄ſſum. Sed nōne tūc mētiretur inſcriptō monēte? īmo videt̉ ꝙ rex ip̄e falſarius eſſet. ff. ad. l. cor. de fal. falſi nominis. ⁊ jͣ. de his que fi. a p̄ la. ſine ꝯſen. ca. quā to. In monēta eniꝫ tria exiguntur. qua titas ponderis. ma teria. ⁊ publica forma. ff. de cōtrahē. emp. l. i. Reſpōdeo ꝙ nō ſemper inſcri ptiōi monēte fides adhibetur. ſicut nec inſcriptōi ſepulchri C. de reli. ⁊ ſump. fun. l. monumento rū. immo pictura ē que largaꝫ habet licentiam. Semper enim fas fuit pictoribus et poetis: nouitates inuenire. ſꝫ ſit ar. ꝯtra. xxiij. q. ij. ſane. in pͥn. io. Itē ſi fur ex auro ⁊ argēto monetā publicā falſā faciat. illo punito pecunia in theſauro Aolico ꝯſeruat.i. q. i. qd̓ quidā. circa mediū. v̓. ſi enī aliꝗͣ furtiꝫ. ⁊cͣ. n ¶ Satiſfactionē. pro temerario iuramēto imponit̉ penitentia vni us anni. xxij. q. iiij. qui ſacramento. ſed pro directo periurio impo nit penitētia. vij. annoꝝ. vi. q. i. quicūqꝫ. ⁊. xxij. q. i. c. vlti. immo qui ſcieter deierat ẜm canones infamis eſt. ut. vi. q. i. infames. ⁊ qui ꝯͣ ſſactionē iuratā venerit ſcient̉ infamis ē. C. de tn̄ ſac. ſi ꝗs maior. nientes. leges. ij. q. vi. anterioꝝ. ⁊. c. nō ita. Plagiarijs.i. fideiuſſoribus. vulgare eſt illius terre. f ¶ Furarunt. in auten. de iudi.§. quia vero. coll. vi. C. de iudi. rem nō nouam. ⁊. iij. q. vij. iudicet. dagator potuiſſet facile intueri. ꝙ nō tā erat abſolutio neceſſaria quā interpretatio requirenda: quoniā cum iuramentum feciſti: monetaꝫ aūt falſam aūt legittimaꝫ eſſe crede bas. Si falſam: iuramentum fuiſſet illicitum ⁊ nullatenus obſeruā dum: ⁊ pro eo eſſet tibi penitentia iniungenda: cum iuramentum nō ut eſſet iniquitatis uinculuꝫ fuerit inſtitutum. Si uero legittimā eſſe credebas: iuramentū licitum fuit: ⁊ uſquequāqꝫ ſeruanduꝫ: ⁊ ut irre prehenſibiliter obſeruetur: cōſult mus ⁊ mādamus ut reprobata mo neta que a legittimo pondere fuerat defraudata: alia ſub noīe patriſ tui mōeta cudat̉: quā ad legittimū pōdus reducas ſecūdū eū ſtatum quē tēpore patrisⁱ tui habuit melio rē ita ꝙ antiqua moneta: que ab illo ſtatu falſata non fuerat: cū ea pariter expendat̉: ꝑ quod ⁊ diſpēdiū uitari poterit ⁊ iuramentum ſeruari. Verūtamē ſi monetam ipſaꝫ in preſtatiōe iuramēti credebas a legittimo pōder̄ diminutā: ⁊ tua ſuꝑ hoc ꝯſcīa te remordeat: tuū hūiliter ꝯfitere peccatuꝫ ⁊ ſatiſfactiōeꝫ iniunctam tibi pro illicito iuramen to ſtudeas adimplere. ¶ ¶ Dem cō ſulibus ⁊ populo tudertino. Eniētes ad ſe. ap. ꝯſules ue. ſtros ſuꝑ his: que ad nos de uobis ſepius deferunt̉: ⁊ cōmonei curauimus ⁊ aliquātulū aſpere cōuenire. Cū.n. ⁊ appellatiōibus in terpoſitis ad ap. ſe. teneamini humiliter ⁊ deuote deferr̄: cū ⁊ legeſ etiā ſeculares poſt ſnīaꝫ beneficiū appellationiſ non denegent aggra uatis: uos ſententias ap. ſuſpēſas executioni mandatis. Uerum idē cōſules nobis exponer̄ curauerūt ꝙ cum aliqui ueſtruꝫ uocantur ad officium conſulatus firmant ꝓprio ſacramento: ꝙ ſuper mutuis ⁊ pla giarijsº ſecūdū ueſtre ciuitatis cōſuetudinē iudicabūt: ⁊ īfra. xxviij. dies que iudicauerūt exequentur. unde ſaluo huiuſmodi iuramento uos nō poſſe ſuper his appellatio nibus deferre dicebant. Quia v̓o d ¶ Conſuetudineꝫ. Licite ergo iudicatur ſecundū cōſuetudinem loci. sͣ. de eo qui mitti. in poſ. cauſa rei ſeruan. cū veniſſent. quia cōſuetudo preiudicat iuri. sͣ. de cōſue. c. penul. e ¶ Interpoſitis. iſta ciuitas tudertina ſubeſt dn̄o pape quo ad iuriſdictioneꝫ tꝑalē. ⁊ iō tenerēt appellatiōes ad papā facte aliasª nō. jͣ. de ap. ſi duobus. f ¶ Ius ſuꝑioriſ. Noͣ ꝙ ī oī iu ramēto excipit̉ aucͣtas maio ris ut hͦ pꝫ. ⁊. jͣ. e. eā te. ⁊ sͣ. d̓ reſcrip. ꝯſtitutꝰ. ar. a ꝯtrario ſenſu. ff. ad munici. imperato res. ⁊ in ꝯſti. Frederici d̓ feu dis.§. vlt. ⁊ eſt ius canonicuꝫ jͣ. eo. ad noſtrā. ij. io. g ¶ Mandandaꝫ. quod fieri n̄ debuit. tū qꝛ bn̄ficio appel latōis extinguit̉ ꝓnūciatū. ff. ad turpi. l. i.§. vlti. tū qꝛ int̓po ſita appellatiōe nihil innoua ri oportet. ij. q. vi. appellatiōe et. ff. nihil. inno. appel. pen. l. vna. b. h ¶ Reſtituatis. ar. ꝯtra. ff. de app. cū ex cā. vbi expectat̉ ta lis reſtitutio uſqꝫ ad euentuꝫ ꝯfirmatōis uel caſſatōis ſnīe So. nō eſt ꝯͣrium qꝛ nō dicit̉ ibi ꝙ nō debeat expectari. ſꝫ ibi recitat̉ factū ꝓut ꝯtingit. vn̄ pꝫ ꝙ pendente appellatio ne executio nō debet fieri. et ſi fiat inuito poſſeſſore reſtitui debet in priſtinū ſtatū an teꝙͣ appellatōis cā examinet̉ ar. s. de offi. dele. paſtoralis. C p̄terea. ⁊ eſt hoc noͣbile. D noſtrā. ꝑueniſſe. nō Ii dicit per quē uel a quo. k ¶ Repeterēt. Si iurauit nō repetere: denunciet illud eo cleſie. Quid ſi iurauit nō de nunciare. Reſpōdeo iuramē tum fuit illicitum ⁊ ideo non ſeruandū. cum quilibet ad hͦ teneatur. jͣ. de cogn. ſpiri. tua nos. ⁊. jͣ. de hereti. cum ex iniuncto. ⁊. jͣ. eo. quēadmodum in fi. ⁊. ij. q. i. ſi peccauerit. ſꝫ ſi iurauerit ſoluere nec repe tere nec recipere illud denun ciet eccleſie ut dictū eſt. vin. l ¶ Probarent. videtur iuramentū iſtud remiſſuꝫ eſſe ex teſtamento. niſi velis ita int̓ pretari hec verba. ut ſi illi de iure repetere nō poſſint qui iurauerūt nō repetere. Sed tamē largius interp̄tabimur vltimas voluntates. jͣ. de donatio. cum dilectus. ff. de tri ti. vi. ⁊ oleo lega. l. iij. Sic er go iure legati poſſunt iſti petere vſuraſquaſi ex noua cau ſa ſuperueniente. Si enim a liquis abiurat beneficium po teſt poſtea euꝫ repetere ex no ua cauſa ſuperueniente. sͣ. de renunci. cum inter. p. ⁊. ff. de ſucceſ. edict. l. i.§. quod dici mus. alias.§. ſed videndum ⁊ ar. sͣ. quod metus cauſa. ad ad audientiā. Item cum iuro ſoluere aliquid ſolutuꝫ poſſum repetere. sͣ. eo. debitores. nō enim eſt cogitandū de nouo iure. ff. de tranſact. cum acquiliana. Si vero ius nouū non eſt mihi acquiſitum: poſſum agere ut remittatur iuramentū. sͣ. eo. c. i. ⁊ primo agendum eſt ut iuramentuꝫ remittatur. et tunc poteſt repetere ſecure. b. m ¶ Ad teſtimonium. Nota teſtimoniū ferri lite nō cōteſtata. Sed hoc ideo contingit. quia hic procedebatur in modū inquiſitionis ſiue denunciationis ut patet per prin. c. uel papa hic voluit extra ordinem procedi ⁊ ſine accuſato re per denunciationē. Item quia ad eccleſiam uel epiſcopuꝫ ſpectat exequ voluntates defunctorū. jͣ. de teſta. ſi heredes. ⁊. c. penul. ⁊. C. de ep̄iſ. ⁊ cler. nulli. l. ſi quis ad denunciandū. ⁊. ff. de peti. here. ſi hereditas.§. vlti. ⁊ ſic ſer uant iſti iuramentū ſuū hac via. io. n ¶ Conſtiterit. per inquiſitionē. sͣ. de teſti. cog. preterea. non minus iudices ſecūduꝫ leges quam conſules ueſtri ſecunduꝫ cō ſuetudinem ueſtre ciuitatis iudica re iurarūtᵉ: ⁊ ideo ſicut iudices cō. tra leges: ſic ⁊ conſules ueſtri contra conſuetudinem poſſent ſubditos aggrauare. Mandamus qua tenus appellationibuſ ad nos īter poſitis deferatis cum predictum iuramentum uos excuſar̄ non poſ ſit in quo debet intelligi ius ſuperi oris exceptum. ¶ Cum ergo poſt quam ſcilicꝫ lator. pre. ad ſe. apo. a ſententia. g. iudicis appellauerit ſententiam ipſam duxeritis executioni mandandamᵍ: in poſſeſſionē rerum de quibus queſtio uerteba tur: appellantis aduerſarium indu centes: uolumus ⁊ mandamus: ut poſſeſſionem ipſam reſtituatis eidem: alioquin noueritis nos epi ſcopo nucerino mādaſſe: ut uoſ ad illud ec. cen. compellat. ¶ Dem piſano archiepō. ¶ D noſtram noueritis audiēLtiam perueniſſeʳ: ꝙ cuꝫ. j. ⁊. g petro uſuras non modicas perſol uiſſent: iuramento firmauerunt: ꝙ nec per ſe nec per alium predictas uſuras repeterent uel apud eccleſiaſticum iudicem ſeu etiam ſecula reꝫ ſuper his deponerent queſtio nem. Cūqꝫ creditor condiderit te ſtamentum: ſuis precepit heredibus: ut omnibꝰ qui probarentⁱ ſibi ſe dediſſe uſuras eiſdem: ipſas eidem reſtituere procurarent. unde cum predicti. j. ⁊. g. uſuras repete re non attentent propter huiuſmo di iuramentuꝫ ⁊ heredes predicti p. eis negligant ſatiſfacere de uſuris: mandamus quatenus ſub pe na excommunicationis publice in eccleſia proponi facias uel propo nas: ut qui ſuper hoc nouerint ue ritatem: procedant ad teſtimoniū proferendum. ⁊ ſi per dicta teſtiuꝫ uel alia documenta tibi cōſtiterit de premiſſis: heredes illiuſ ut uſu ras quas a predictis pater eorum accepit: reſtituant uniuerſas eccl. cen. compellas. ¶ ¶ Dem neapol. archiepiſcopo.

o E D noſtram. per extorſionē. vnde videbat̉ nō teneri. p ¶ Obſeruandus ex toto. alias citari debet. ij. q. i. deus omnipotens. ⁊ ſentē tia ferri. jͣ. de diuorti. porro. ⁊. jͣ. de appel. cum ſit romana. in fine. Et hec ve ra ſunt in prouincia in qua ſunt notoria ⁊ iudici ⁊ alijs. Si vero nō ſunt noto ria in hac prouincia ſunt tn̄ notoria in alia. Uel ſunt hic notoria et iudex ne ſcit tunc poteſt duobus mōis procedere: ſcilicet ordine iudiciario ac ſi eſſet occultum. arg. sͣ. de electio. bone. ⁊. xx. iiij. q. i. pudenda. ⁊. ij. q. i. deus. uel cognoſcere an ſit no torium. ⁊ facta ſibi fide ſuper hoc procedet ꝯtra reum. qua ſi crimen eſſet notoriū. Et in ſimilibuſ duas vias habet iu dex. poteſt enim ſuſpendere infamatuꝫ uſqꝫ ad purgatio nem. ij. q. v. preſbyter. uel in quiſitiōꝫ facere ex officio ſuo ij. q. i. deus omnipotens. q ¶ In mente. ar. iuramenta ⁊ promiſſa non extendi: niſi ad ea de quibus cogitatū eſt argu. xxij. q. ij. ne quis. ff. de tranſac. cum acquiliana. ⁊. ff. de pact. tres fratres. r ¶ Sed periurium. sͣ. eo. tua. ⁊. jͣ. de his que fi. a ma. part. ca. c. i. ⁊. jͣ. eo. ſicut. j. s ¶ Benignius. ſic. s. de teſti. cum tu. nam promptuꝫ eſt leges legibus cōcordare. C. de inffi. dona. l. vna. t ¶ Non ſeruari. iuxta illud. Eſt in amore modus nō ha buiſſe modū. a ¶ Poſtulat. jͣ. de verb. ſigni. cum olim. jͣ. de vſur. cū in tua jͣ. de cohabi. cleri. ⁊ mul. vr̄a. b ¶ Requirit. Sed nonne ordo iudiciarius poteſt ſeruari ſine peccato in notorijs. arg. ꝙ ſic. sͣ. de elect. bone. ⁊ aug. probat id quod notorium eſt ſcilicet eccleſiaꝫ non eſſe nullaꝫ. xxiiij. q. i. pudenda. in fi. ⁊ ita videtur licituꝫ ſacramē tum ut in notorijs ſeruetur. Sed certe hͦ iurare ꝙ in om ni notorio ſeruetur ordo iu ris eſt illicitū ⁊ multū ledere tur ius actoris. cuꝫ ei incumberet onus probandi. ⁊ diſci plina iudicialis lederetur: ſi iudex non poſſet punire. niſi prius probaretur. ſed hoc fie ri nō debꝫ. quia nulle ſunt va lidiores probationes ꝙͣ ꝑ eui dentiā facti in illa decret. bo ne. factū fuit ob ſcandalū ad cautelā ut ibi dicitur. uel forſitan nō erat notorium iudi ci. la. c ¶ In illis videlicet. Arg. ꝙ verbū generale nō eſt generaliter intelligendū. ut.i. q. i. iudices. verſi. omnia bona damaſci. ⁊. ff. de ſeruitu. ſi cui. ⁊. ff. de pignor. obligatione. ⁊ de cōſe. di. ij. reuera. verſi. de operibus totius mundi. circa finē. Arg. cōtra. xix. di. ſi ro manorum. xxxi. q. i. ꝙ ſi dormieris. ⁊.i. q. i. ſunt nōnulli. ⁊. jͣ. de priuileg. quia circa. ⁊ sͣ. de ma. ⁊ obe. c. ſolite. q ¶A A te. augetur. quoniam grauius ſolui poteſt vero creditori quod alteri Ueſt ſolutum ⁊ tamen nō liberatur a debito. ff. de conſti. pecu. ſi vero mi hi. ff. de ſolu. vero procuratori.§. i. ⁊. jͣ. de homi. ſicut dignum.§. eos in fi. e ¶ Quod alij ſic. ff. de cōdi. indebi. in ſumma in fi. vnde ſi alij ſolueris quod alij debes nō liberaberis ⁊ ille furtum cōmittit. ff. de furt. falſus.§. i. niſi ille ratum habeat. ff. eo ſi vendidero.§. ſi titius. vnde patet ꝙ peius eſt latrone qui partitur ſpolia cum ſocio ꝙͣ ſi non partitur. xxii. q. iiij. ſi ad peccatuꝫ. io. Et expone quod dicit alij tantū.ſ. ⁊ ſic nō obſtat ꝙ ſoluitur vni ex pluribus quoꝝ quilibet inſolidū quid debebat̉. ff. de duo. re. cōſtī. l. iij. f ¶ Archiep̄o. De hac materia tractat̉. jͣ. de p̄ſcrip. ſi diligenti. g ¶ Preſtitū. piſano archiep̄o. h ¶ Contrariū. quia ſi vnū contrarioꝝ eſt bonū reliquū eſt malū. viij. q. i. ſciendum. ⁊. xxxij. di. hoſpiciolū. lau. i ¶ Illud.ſ. qd̓ preſtitiſti archiepiſcopo. D noſtraꝫ noueris audienti am perueniſſe. ꝙ a te quaſi ꝑ I extorſionem tale fuit preſtitum iu ramentum: ꝙ in omni cauſa deberes ordinem iudiciarium obſerua re. Uerum quoniam ſecunduꝫ tra ditiones canonicas manifeſta accu ſatione non indigent: nec in eis eſt ordo iudiciarius obſeruādusᵖ qui debet in alijſobſeruari: nec tu quā do ſub premiſſo tenore iuraſti: ha bebas in mēteq: ut propterea ueni res contra canonicas ſanctiones: alioquin non iuramentum ſed per iurium potius extitiſſet: nec eſſet a liqua ratione ſeruandum. ¶ Nos iuramentum tuum benigniusᵉ īter pretari uolentes ita ꝙ conſonet ca noniciſ inſtitutis. fra. t. auctoritate preſentiuꝫ intimamus: ꝙ in mani feſtis ⁊ notorijs ratione iuramenti premiſſi non credimꝰ te teneri ſer uareᵗ ſubtilitatem ordinis iudicia rij quam in his nō ſeruari per om nia ipſa iuriſ ratio poſtulat ⁊ requi rit. unde uidebitur ſubtiliter intu enti de ordine iudicioruꝫ procede re: ut in premiſſis non per omnia ordo iudiciarius obſeruetur: quā quam ⁊ ſecundum approbatum in tellectum recte poſſit ītelligi quod iuraſti: ut in omnibus cauſis ordi nem iudiciarium obſeruares: in il lis uidelicetᶜ in quibus eſt ordo iu diciarius obſeruandus. Si ergo faciens ⁊ iuramenti tenorem ſerua bis: ⁊ inſtituta canonica nō obmit 1es ¶ Dem iudici Karolitano. A te credimuſ diſcretione ui Igere: ut intelligas per te ipſū ꝙ onus non remittitur: ſed auget̉ cuꝫ cuiqꝫ īprouide ſoluitur: quod alij ex debito eſt preſtandum. Sane cuꝫ archiepiſcopus turritanus a te nomine noſtro iuramentum fi delitatis ſicut a nobis mandatum acceperat exegiſſet: illud exhibere in eius manibus diſtuliſti: aſſerēs ꝙ piſano archiepiſcopo ſaluo ap. ſe. honore huiuſmodi preſtiteras iuramentum. Cum igitur nobis ⁊ eccleſie romane fidelitatem facere tenearis: ſi preſtitumᵍ iuramentuꝫ ei quod a te nobis tanquaꝫ debitū eſt preſtandum contrarium repu tes illud illicitum iudicabis: ⁊ illi cito non obſtante quod licite: īmo ex debito petitur: exhibebiſ: uel ſi preſtitum preſtando contrariū nō exiſtit: illud ſine difficultate preſta bis. ¶ Dem alatrino epiſcopo. Uintauallis noſtriſ auribus intimauit: ꝙ ꝓ offenſa quā fi lie ipſius alijs mulieribus irroga rant ꝙ earum mādato pareret: pre ſtitit iuramentum: que tale illi ſub debito iuramenti dedere mandatū ꝙ ſi quando filij aūt uxor illius ali quod factum uel uerbuꝫ contume lioſum mulieribus illis obijcerēt idem filias ⁊ filios exheredaret ⁊ a ſe propriam remoueret uxorem. Quo circa mandamus: quatenus cum licitum fuerit iuramentū: ſed mandatum illicitum: predictis ut reuocent mandatuꝫ illud iniūgas alioquin eum ad mandati obſerua tionem illius denuncies non tene xi. ¶ Dem archiepō terraconen̄. ¶ Ua nos duxit fraternitas cō ſulendos quid tibi ſuper hoc ſit fa ciendum ꝙ. b. ⁊ a. uxor eius ad in uicem iurauerunt ſe nunquam mu tuo petiturosª: idem uero nunc re petit illam inſtanter. ea econtrario affirmante ꝙ prius ſe faceret ſarra cenam quam rediret ad eum: ⁊ in fra. Nos igit̉ fraternitati tue rn̄dē tes: mādamus quatenꝰ. utrūqꝫ ad ꝯtinētiā ſeruandam moneas ⁊ īdu cas quam ⁊ ſi promittere uoluerīt ⁊ ſeruar̄: utrūqꝫ dimittas ſine alio cōmorariⁿ: alioquin ſi uir noluerit k ¶ Uintauallis. iuramentū quod ciuili modo fuit intelligenduꝫ ff. de ſerui. ſi cui. ⁊ sͣ. e. veniens. vbi de hoc l ¶ Exheredaret. Ad hunc caſum iuramentū nō extendebatur. nec debuit extendi. arg. sͣ. eo. quanto. ⁊ melius in. c. veniēs. xxij. q. iiij vnuſquiſqꝫ. ⁊. ff. de op. liber. ſi libertus. ff. de fideicō. libe. thais aucilla.§. ſorore. et. ff. de manumiſ. l. iiij. in fi. niſi ī certis caſibus qui continen tur. in autē. ut cum de ap. cog.§. cauſas colla. viij. ⁊ ita turpe fuit mandatum. Item contra prece ptuꝫ domini fuit hͦ mandatum ut vxor ſeparetur a viro. xx. viij. q. i. idolatria. ⁊ xxxiiij. q. ij. quoſ de us. ¶ Cauſe vero ingratitudinis propt̓ quas pater poteſt exheredare filium. ſunt hec Prima ſi fi lius parētibus ma nus intulerit ¶ Iteꝫ ſi grauem iniuriam eis fecerit. Si criminaliter eos accu ſauerit d̓ cauſa que nō ſit aduerſus pͥn cipeꝫ uel rempublicam. Si cum maleficis verſat̉? Si ma leficꝰ efficiatur. Si vite parentum fuerit inſidiatꝰ Si vx ori uel cōcubine ei ſe immiſcuerit. Si ex dilapidatione fi lij graue diſpendiū parentes ſuſtulerit Si pro perſona uel debito eiꝰ inquatū poteſt fideiuber̄ no luerit. hoc tamē qd̓ de fideiuſſione dici tur ad filios maſcu los tantū pertinet. ¶ Itē ſi ꝓhibuit eos facere teſtamentuꝫ ſi cōtra voluntateꝫ parentuꝫ inter arenarios ⁊ mimos ꝑ ſeuerauerit. cuꝫ pater nō fuerit illiꝰ ꝓ feſſionis. Si filia vi tam luxurioſaꝫ ege rit cū parentes vel lent ea ꝓ poſſe do tare. niſi neglexerit eam maritare uſqꝫ ad. xxv. annos. Si parētibus furioſis debitā curā nō impenderit ¶ Si parentē captū de carcere deducere ueglexerit. hoc totū habes in p̄miſſa auten. m. Ua nos. petituros. Temerariū fuit hmōi iuramentū ⁊ ideo nō fuit obligatoriū. xxij. q. iiij. inter cetera. ⁊. C. de nup. autē qd̓ eis permittit̉. ⁊ dicūt quidā penitentiā imponenda tanꝙͣ ꝓ ve niali. ar. sͣ. e. verū. ⁊. xxv. di.§. criminis. īmo ad minus vnius anni pnīa imponit̉ pro temerario iuramēto. xxij. q. iiij. qui ſacro. tan. n ¶ Cōmorari. nō tn̄ in ſeculo ut quidā dicūt. ar. jͣ. de ꝯuerſi. ꝯiuę ad apoſtolicā. ſed vr̄ ꝙ in ſeculo. xxxiij. q. v. qd̓ deo pari. ſed ſi altevellet intrare monaſteriū hr̄et locū qd̓ ip̄i dicūt. Sꝫ quid ſi iuraue rūt ꝙ nunꝙͣ diuerterēt abinuicē. nūquid ē ſeruandū iuramētū tale cū poſſit ſeruari ſine interitu ſalutis eterne? nō vr̄ qꝛ nec penalis ſit pulatio teneret. ut ſi culpa alteriꝰ diuortiū factū fuerit dabis cenii ff. de v̓. obli. ſi ſtipulatio facta fuerit. ſicut enī libera debēt eſſe mr̄imonia in ꝯͣhendo ita in diſſoluendo. C. de inuti. ſtipu. libera. ⁊. L de nup. neqꝫ. ar. ff. de dona. int̄ vi. ⁊ vx. ea que. ⁊. ff. de ver. ob. ticia

illud benignius eſt interpretandū. sͣ. eo. ad noſtrā. ⁊. c. quanto. o ¶ Reuertatur. Hic dicerē ꝙ ꝓpria auctoritate debet redire ad virum nec expectare ſuperioris auctoritatē. n ¶ Utrinqꝫ. ſic. jͣ. de regu. veniēs. jͣ. de diuor. ſignificaſti. jͣ. de adul. c. penul. ⁊ vlti. jͣ. de excep. cū eccleſiaſtice. ⁊ xxxij. q. vi. nihil. ⁊. ff. de cōpen. ſi ambo. Deadmoduꝫ. dimittere. nec etiā accuſare. ff. de adul. ſi vxor.§. ſi ꝗs vxorē. ⁊.§. vlt. ⁊. C. ad. l. iul. de adulterijs. ꝓpter violatā a ¶ Cōditio. Noͣ ꝙ pierūqꝫ intelligunt ꝯditiōes in iuramē tiſ ut hic ſi placꝫ pa pe. ut. sͣ. e. veniētes Iteꝫ hec ſi deo pla cuerit. xxij. q. ij. bea tus.§. i. Iteꝫ hec ſi res in eodē ſtatu ꝑ manſerit. xxij. q. ij. ne quiſ. ⁊. ff. d̓ ſolu. cū quis. Itē ſi mihi ſeruabit̉ fides. sͣ. e. ꝑuenit. ⁊. ff. loca. q̄ ro.§. inter. Iteꝫ ho neſte et poſſibiles. ut hic dr̄. ⁊. jͣ. e. ſic̄. Itē hec ſi mihi numeraueriſ pecuniā C. de nō nume. pecu. indubitati. Iteꝫ hec ſi nuptie fuerīt ſecute. ff. de iu. do. ſtipulatiōꝫ. Itē hec ſi nō moderatū ꝗd p̄cipiat̉. sͣ. e. veniēs ⁊. c. ꝗntauallis. ⁊. ff de ope. lib̓. ſi libertꝰ Itē facultas ſubin telligit̉. sͣ. eo. breui. Itē ꝯmoditas. ff. q̄ rū re. act. nō de. l. i. .§. que honorande. Speciales aūt ꝯdi tōnes nō ſubintelli gunt̉ ſi nō exprimā tur. lꝫ mēte ꝯcipian tur. xxxij. q. vl. c. vl. in fi. C. de ꝯdit. ob cau. ſi repetēdi. niſi vbi lex exprimit ali ꝗd tacite agi int̓ cō trahētes. qꝛ tūc illd̓ pro expreſſo habet ff. ſi cer. pe. cū quid. ⁊. ff. de verb. obl. triticū. ⁊ hec vera ſunt in pro miſſorijs iuramētis. ſed in aſſertorijs nulla cōditio ſubintelligit. et de tali loquit̉. xxxij. q. vl. c. vlt. ⁊. C. de iure do. ſi mulier a viro. Sꝫ nunꝗd dicemus omne iuramentū ꝯditionale ſi oēs p̄miſſe cōditio nes ſubintelligunt̉. certe nō. ff. de cōdi. ⁊ demō. cōditiones. b ¶ Precedentē. quia exquo ſemel probauit mores ip̄ius nō poteſt poſtea reprobare. xxxij. q. ij. horrendus. niſi ex ſuꝑuenienti cauſa. bi. s. de eta. ⁊ quali. accepimus. ⁊ sͣ. de offi. dele. inſinuāte. et. iiij. q iij.§. ſi quis teſtibus. ioannes. c ¶ Fortius. nā cui damꝰ actionē multo fortiꝰ exceptionē. ff. de reg iū. inuitus.§. cui damꝰ. ⁊. ff. d̓ ſuꝑfi. l. i.§. plane. ⁊.s. e. debitores. qͣr qꝫ tn̄ ꝯſequimur excipiēdo qd̓ agēdo petere nō poſſumꝰ. ff. d̓ neg. Se. l. iij.§. pupillus. ⁊. ff. de ꝯpen. ſi cū filiofamilias. qn̄qꝫ quedā co ſequimur agendo que nō cōſequimur excipiendo. sͣ. eo. debitores t. s. qd̓ me. cau. ad audientiā. Item poteſt depoſitū repeti ſed non ꝑenſari. C. de cōpen. l. vlt. ⁊. jͣ. de depo. bona fides.§. ij. a ¶ Sponſam. Nam ⁊ ſponſus poteſt ſponſā accuſare de adulterio quaſi matrimonio iam iniciato. ar. C. de adult. propter. niſi in caſu n. de adult. miles.§. cōquerebant̉. quia ⁊ iniuria ei facta eſt. ff. de in tur. item apud.§. ſponſuꝫ. quia nec matrimoniū nec ſpem matrimo nij violare permiſſuꝫ eſt. ff. de adult. ſi vxor.§. diuus. E ¶ Eijcitur. deterior nanqꝫ dolus eius cognoſcit̉ qui interruptam lleꝝ lite deſeruit ꝙͣ qui ſemel ceptā dereliquit. in aut̓. de litig.§. om ne. in fi. colla. viij. ⁊ minus malu eſt viam dn̄i nō agnoſcere ꝙ poſt agnita retroire. jͣ. de apoſta. quidam. f ¶ In alterutro.i. in vxore dimiſſa ⁊ ſponſa nō admiſſa. ꝯtinere: tu illā ut reuertat̉º ad ipſū ⁊ tanquā uxor cum uiro moretur ꝑ excōicatiōis ſnīam ap. re. ꝯpellas cū ⁊ temerarium fuerit huiuſmodi iuramētū: ⁊ adulteriū utrīqꝫᵖ ſit cō miſſuꝫ. ¶ Dē genuen̄. archiepō. Uemadmoduꝫ ſi uir mulieri iuraſſet quando contraxit cū illa ꝙͣ eam ſemper ꝓ legitima uxore teneret: ⁊ profornicatione quaꝫ mulier antea cōmiſiſſet: non poſſet eā dimittereq: ſed ꝓ fornicatōe quā poſtea ꝑpetraret eā dimittere poſ ſet non obſtāte huiuſmodi iuramē to: quoniā in eo talis erat ſubintel ligenda conditio: ſi uidelicet illa in legē coniugij non peccaret: ita ſi quis iurauerit ſe ducturum aliquā in uxorē nō poteſt ei fornicationeꝫ opponer̄ precedente ſed ſubſeque tē: ut illā non ducat in coniugē. qꝛ ī illo iuramēto talis debet conditio ſubintelligi: ſi uidelicet illa contra regulaꝫ deſponſatiōis non uenerit alioquin ſi poſt huiuſmodi iuramē tuꝫ publica meretrix fieret: tenere tur eā ducere in uxorem: quod eſt prorſus abſurduꝫ. Nam ſi poſt cō tractum coniugiū uir propter fornicationē licite poteſt uxoreꝫ a ſua cohabitatione dimittere: longe for tius ante coniugiuꝫ celebratu pro pter eandeꝫ cām ſponſus licite po teſt in ſuam cohabitationem nō ad mittere ſponſam: qꝛ turpius eijci turᵉ: quā non admittitur hoſpes: r̓ obſtāte in alterutro caſu uīculo in ramenti: quod quideꝫ propter ſub intelligendam conditionem eſt ta le ut is qui iurauit: ad utrūqꝫᵍ ſine trāſgreſſiōe ſe poſſit hr̄e. Quod ſi g ¶ Ad vtrunqꝫ.ſ. ut eam recipiat uel nō recipiat. h ¶ Oculos. Sic patet ꝙ iuramentū quandoqꝫ pōt ſeruari ſine interitu ſalu tis eterne ⁊ tn̄ nō tenet̉ illud ſeruare. Sꝫ hoc iō eſt. qꝛ honeſtas intelligit̉ in hoc iuramēto ut ſi res in eodē ſtatu ꝑmanet id enī tacite agit̉. xxij. q. ij. ne ꝗs ⁊. ff. de ſolu. cuꝫ quis. Sꝫ ſi iuramētū nō poſſet ſeruari ſine interitu ſalutis ē terne. uel ſi eſſet contra leges uel bonos mores ſeruari no dꝫ. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. quintauallis. ⁊. ff. de leg..i. ſi ꝗs inquilinos §. vl. ff. de leg. iij. ſi quis ī pͥn. ⁊. ff. de iurepa. adigere. ſecus eſſet ſi mulier laberet̉ in facul tatibus. Sꝫ quid ſi ꝑ violen tiā opprimat̉ ſpōſa de futuro videt ꝙ nihilominus teneat̉ cū ea cōtrahere. ar. xxxij. q. v reuera. ff. de adult. ſi vxor.§. ſi quis plane. Sꝫ nō eſt veꝝ xxvij. q. ij. raptor. ⁊. c. ſequē. ⁊ xxxij. q. v. finge. ⁊. c. ille. ⁊ ita punitur ſine culpa ſed non ſi ne cauſa. i ¶ Teneret̉. qͣſi dicat nō. qꝛ verū eſt in ſpōſa de futuro. jͣ. de cōiug. lepro. c. vlt. ſponſaꝫ vero de preſenti ducere tene tur quia nō reperit̉ caſus. ni ſi vnꝰ in qͦ poſſit eā dimitter jͣ. de cōuer. cōiug. ex publico. k ¶ Teneret̉. quaſi dicat n̄ tenetur eam admittere. l ¶ Quāuis. Iſtud ꝙͣuis nō ē aduerſatiuū ſed cauſatiuuꝫ ⁊ ponit̉ ꝙͣuis pro quia. m ¶ Impedit. ut votū ſimplex xxvij. diſt. ſi vir. ſic. xv. q. i.§. vlt. vbi dicit̉. nō omnia q̄ im pediūt ordinanduꝫ deijciunt ordinatū. n ¶ Crimine. naꝫ pactū illud no valet ſi quis paciſcatur ne alium accuſet de crimine nō dum perpetrato. ff. de pac. ſi vnus.§. pacta. ⁊.§. illud. tamē de crimine iam commiſſo pa ciſci poteſt ne de eo agatur ff. de pact. ſi vnus.§. pacta. et jͣ. eo. c. verſi. non ſolum ſepti es. ⁊cͣ. Nec illud pactum te net ne dolus preſtetur. ff. de reg. iur. cōtractus. Talia enī pacta cōtra publicam vtilita tē eſſe videntur. quia per ea inuitantur homines ad peccanduꝫ impune. ſi. ff. de pac dota. conuenire. ⁊ sͣ. de ꝯſue c. pe. ⁊ quia publice vtilitatis eſt ne crimina remaneant īpunita. jͣ. de ſen. excō. ut fame. ⁊. ff. de ſolu. ſtichū §. i. ⁊. ff. ad. l. acquil. ita vulneratus. in fi o ¶ Dimitteret. quia frater aut ſoror nō eſt ſeruituti ſubiectus in huiuſmodi. xxviij. q. i. ſi infidelis. ⁊. jͣ. u diuor. quāto. iuxta illud. Spernas ſpernentē uel blaſphemare volentē. Uel te credentē ſcelus ad mortale trahentē. Nā ſunt abſqꝫ mora ſic vincula rupta priora. vincen. p ¶ Patronus. xxxij. q. i. c. i. ⁊. ff. ad. l. iul. d̓ adulterijs. l. ij.§. ij. ⁊. ff. de fur. qui vas.§. i. ar. ⁊. jͣ. de adult. ſi vir. q ¶ Etnica. etnos.i. gens. inde etnica.i. gentilis. r ¶ In hoc caſu vltimo. ſcilicet vbi iurauit nō accuſare eam de adulterio. ⁊ ita poteſt quis ſe obligare pacto ad nō accuſandum. jͣ. de accu. veniens. arg. cor tra. ff. de pact. ſi vnus.§. illud. ⁊.§. pacta. ⁊. ff. de pac. do. cōuenire hoc ſolutū eſt. sͣ. in notula. nam illud. s ¶ Deſiſtat. ⁊ ita pactum ⁊ iuramentū valet quatenus tangit rem familiareꝫ nō in eo ꝙ publicam ut dixi in notula. nam illud. t ¶ Denunciare. Sed quid ſi nollet corrigi nec curaret de excōmunicatione: Dicit io. ꝙ tunc licite poteſt eam deſerere. quia iam eſt contumelioſa creato ri ſuo. xxviij. q. i. ſi infidelis. ⁊ ſic quandoqꝫ cui precludit̉ vna via. alia via ad idem admittit̉. ut. iiij. q. iij. ſerui neqꝫ. ⁊ hic. qꝛ licet nō poſſit eā accuſare. po terit tamē eam denunciare. arg. cōtra. ff. de tuto. ⁊ cura. ſcire. ⁊. ff. de cōdi. in ſti. que ſub cōditione.§. ſi quis. ⁊. ff. de bon. liber. queritur. C. ſi manci. ita ve ne. l. vlt. ⁊ sͣ. de ꝓcu. tue. Tancre. dicit ꝙ nō debet eam deſerere. licet ſe non corrigat etiā ſi vite eius inſidiaret̉. xxxij. q. vi. quicꝗd mulier. ſed debet ea te nere in vinculis ⁊ caſtigare cū hoc ei permiſſuꝫ ſit. xxxiij. q. ij. placuit. ⁊. q. v. hec imago. ⁊. xxiij. q. iiij. duo iſta nomina. ⁊. vij. q. i. ſicut alterius poſt huiuſmodi iuramētuꝫ mulier fieret nō ſolū lęproſa ſꝫ etiā paralitica uel oculos uel naſū amitteret ſeu quicquā ei turpiꝰ eueniret: nū quid uir teneret̉ⁱ eā ducere ī uxorē ꝓfecto ductā nō poſſet dimittere. Sꝫ nūquid nō ductā admittere teneretˢ: quāuisⁱ īterdū ꝯtractū non dirimat quod īpeditᵐ ꝯtrahēdū. Illud aūt iuramētū ē ꝓculdubio temerariū ſi uir iuret uxori: ꝙ eam ſuꝑ nullo crimīeⁿ accuſabit qꝛ ſi mu lier fieret īfidelis: ⁊ nollet cohabi tare uiro abſqꝫ ꝯtumelia creatoris uel ut illū ꝑtraheret ad īfidelitatis errorē: tūc īcūctāter deberet illā īpeter̄ apud iudicē ſuū: ut eā niſi pe nitꝰ reſipiſceret oīno dimitteretº ſe cūdū canōicas ſāctiōes. ¶ Quod ſi expreſſe iuraſſꝫ: ꝙ eā ſuꝑ adulte. rio nō īpeteret: eēt ne ẜuādū huiuſ mōi iuramētū: cū ſcriptura teſtet̉: ꝙ patronꝰᵖ eſt turpitudinis qui ce lat crimē uxoris: ⁊ ẜm regulā euan gelij ſi prīo ⁊ ſecūdo correcta reſipiſcer̄ nollet dicēdū eēt eccleſie: ut tāquā etnicaq ⁊ publicana deīde uitaret̉ ne ꝑ hoc libera p̄beret̉ ei pec cādi facultaſ ꝑꝑ īpunitatē pcc̄i. Sꝫ nūquid uir non pōt dimittere uxo ri peccāti n̄ ſolū ſeptieſ: ſꝫ etiā uſqꝫ ſeptuagies ſepties ẜꝫ euāgelicā ue ritatē: tutiꝰ ergo ī hocʳ caſu uidet̉. ut propter iuriſiurandi religioneꝫ uir accuſare deſiſtat uxorem ad diuortium celebrāduꝫ quāquam de nunciareᵗ eam poſſit ad penitentiā peragendam. Dem abbati ⁊ capitulo caFellionis. T ſi chriſtꝰ preceperit ẜꝫ euā gelicā v̓itate: ſit ẜmoª ueſter ē

b ¶ Non non. Iſte due negationes nō faciunt hic vnā affirmationē ẜm ꝙ alibi faciūt. ff. de verb. ſig. duobus verbis. c ¶ Affirmatio. ecce declaratio geminationis.i. ut qd̓ os affirmat ⁊ cor affir met. ⁊ qd̓ os negat ⁊ cor neget. ſic. xxiij. di. pſalmiſta. d ¶ Treaturā. ſic. xij. q. i. clericum. ⁊ in autē. ut nō luxurient̉ contra naturam colla. vi.§. ⁊ quoniā. Per cre aturaꝫ licitū eſt iurare vbi ex primitur in iure ut per crucē xxij. q. v. qui ꝑiurat per euan gelium. xxij. q. i. ſi aliqua per ordinē. ut.i. q. vij. quotiens ꝑ ſalutē principis. ff. de iureiu. qui per ſalutē. l. iij.§. vlti. per altare. xxij. q. i. habemus. alter enī iurare nō debet. vnde nō licet iurare per mēbra dei in auten. ut nō luxurient̉ cōtra naturaꝫ. colla. vi.§. ⁊ quo niaꝫ. ⁊ xxij. q. i. ſi quis per ca pillum. vbi pena ponitur. e ¶ Dmnino.i. ex leui cauſa: uel per omnia. Simile omni no habet̉ in lege ut ſi fideiuſ ſor intercedat pro maiori ſū ma ꝙͣ pͥncipaliſ debitor oīno nō obligatur. ff. de fideiuſſo. grece.§. illud. vin. f ¶ Seruandū qualitercunqꝫ iuratur. ſi licitum eſt quod iu ratur ſeruandū eſt iuramentum. xxij. q. i. monet te. et. ff. de iureiu.§. i. quia multa fie ri nō debent. facta tn̄ tenent. xxvij. diſt. ſi vir. et. xvij. q. ij. nos nouimus. ſicut iudex vl tima die ſue iuriſdictionis iu dicare nō debet. ff. de iuriſd. om. iu. eum qui. ſi tn̄ ſententi am dixerit tenet. ff. de offi. ꝓ conſu. meminiſſe. in fi. t. g ¶ Nolite.i. nō habeatis vo luntatem iurandi. b ¶ Neceſſitas. ⁊ ita nunꝙͣ iu randum eſt niſi in neceſſita te. ſed hec neceſſitaſ includit etiaꝫ ſub ſe vtilitatem.xxij. q i. tu nō malum. ⁊. c. ita gͦ. lau. i ¶ Comites. de quibꝰ habes xxij. q. ij. animaduertendū. ⁊ q. i. ⁊ iurabunt. k ¶ Propheta.ſ. hieremias. l ¶ Iūrabunt. hec habes. xxij. q. i. ⁊ iurabunt. m ¶ In veritate. cōſcientie. n ¶ In iudicio.i. diſcretione: uel deliberatione. o ¶ Iuſticia.i. ut quod iurat̉ ſit iuſtum ⁊ licituꝫ. ⁊ iſti ſunt tres comites qui debent int̓ uenire in quolibet iuramēto ⁊ ſi iſta deſuerint nō iuramē tum ſed periuriū eſt dicendū ut ī. c. aīaduertēdū. xxij. q. ij. p ¶ Controuerſie. qꝛ poſt iuramentū delatum ⁊ preſtituꝫ nihil amplius querenduꝫ eſt ff. de iureiurā. non erit.§. delato. ⁊ parem habet auctori tateꝫ cū tranſactione ⁊ maio rem ꝙͣ res iudicata. ff. de iureiura. l. ij. qd̓ verum eſt ſi eſt delatū a parte parti. iſtud enī retractari nō poteſt. ff. eo. ad monendi.i. q ¶ Amen.i. ſine defectu. ⁊ eſt nota aſſertionis. r ¶ Teſtis eſt. In veteri teſtamēto iurabatur ſic. viuit deus viuit anima mea. Sic iurauit vidua que erat in ſarepta ſidomorū Helie prophete. Tēpore gra tie in primitiua eccleſia iurabatur. teſtis eſt mihi deus. deum inuoco teſtem. xxij. q. i. ſi peccatū. ⁊ xxij. di. ſacroſanct. Hodie iurat̉ per deū per euangelia. lxiij. di tibi domino. ⁊.i. q. vlt. c. vlt. t. s ¶ Morior. hoc habes. xxij. q. i. nō eſt. t ¶ Quedaꝫ. poſſet aliquis querere exquo licite iurat̉. quare prohibuit domi eſt: nonᵇ non: ut affirmatioᶜ uel negatio ſicut procedit ex ore: ita ꝓce dat ex corde: quia tamē hominum excreſcente malicia ſimplici aſſertioni uel negationi uix creditur iccirco prudēter adiunxit: quod amplius eſt a malo eſt: a malo quideꝫ non tam culpe quā pene: nec exhibentiū ſed exigentium iuramētum nam incredulitas huiuſmodi magis eſt pena quā culpa unde nō dixit malum: ſed dixit a malo. ¶ Li cet enim iuramentuꝫ ꝓhibuiſſe do minus uideatur: nuſquā tamē per creatorem: ſed per creaturaꝫ iura re prohibuit: ne per huiuſmodi iu ramentum tranſferretur ad creatu rā honorificētia creatoris. Quare cuꝫ ī euangelio premiſiſſꝫ: dico uo bis nolire iurar̄ omninoᵉ ſtatiꝫ ſub iunxit: neqꝫ per celum: quia tron dei eſt: neqꝫ per terrā: quia ſcabel lum peduꝫ ipſius eſt: neqꝫ per hie roſolymā: quia ciuitas ē regis ma gni: neqꝫ per caput tuū: qꝛ non po tes unum capillū facere album aūt nigrum. Et quāuis nō ſit per crea turam iurandum: ſi tamē iuret̉ per creaturam: ſeruandum eſt quidē: dummodo ſit licitum quod iurat̉ quia teſte ueritate: qui iurat ī celo iurat in trono dei ⁊ in eo qui ſedet ſuper eū. Iacobus quoqꝫ non ſim pliciter prohibet iuramentum: ſed uoluntateꝫ iurandi: cum ait. Ante omnia fratres mei noliteᵍ iurare: quoniam ad iuramentuꝫ nō debet quēquā ſpontanęa uoluntas īduce re: ſed neceſſitas trahere importu na ⁊ tūc poteſt ſine culpa iurar̄: dū mō illos tres comites habeat iuramētū de quibus propheta ait. ⁊ iurabunt: uiuit dominus in uerita te ⁊ iudicio ⁊ iuſticia: quod autē iacobus ſubdit: neqꝫ per celuꝫ: ne qꝫ per terrā. neqꝫ per quodcūqꝫ a liud iuramentū iurare uetat ꝑ quā libet creaturam quodcūqꝫ ſit illud alioquin nō dixiſſet apoſtolus: ho mines per maiorem ſuuꝫ iurant: ⁊ omnes controuerſieʸ eorum ad cō firmationem finis eſt iuramentum In quo patenter oſtendit per quē ſit iurandum. cum ait. homines ꝑ maiorem ſuum iurant: ideſt per de um. ⁊ cur ſit iurandum: ut uidelicꝫ omnis cōtrouerſie finis ſit iuramē tum. Angelus quoqꝫ quem uidit u ¶ Mala ſunt. Quedā enim illicita ſunt in ſui natura. quedā ciui: ter.i. iure poſitiuo uel cōſuetudinario. ff. de verb. ſig. probrum. aro ff. de adult. ſi adulteriū. Sic quedā ſunt ſimoniaca ipſo iure.ſ. que in veteri teſtamento erant ꝓhibita et vendere ſpiritualia.i. q. i. qui ſtudet. quedā ſunt ꝓhibita per conſti tutioneꝫ eccleſie. ut dare aliquid pro be nedictionibꝰ nubētium pro baptiſmo pro ponēdis p̄latis in ſede. de his hēs plura exempla. jͣ. de ſimo. cuꝫ in eccleſie corpore. ⁊. c. ſicut ꝓ cento. et. c. ad apoſtolicā. ⁊ hoc eſt qd̓ dici conſueuit. quedaꝫ ſunt ſimoniaca quia ꝓhibita. quedam ſunt ꝓhibita: qꝛ ſimoniaca. ⁊ de hoc dicitur. sͣ. de oſ fi. dele. ex parte. x ¶ Ex cauſa. xxij. c i. ita ergo. C. ſi mā ci. ita vene. ne ꝓſti. l. i. ⁊ vlti. y ¶ Sequunt̉. Nota ꝙ aliquid prohibetur non ꝙ ip̄um ſit malū ſꝫ qꝛ inde pōt ſeꝗ malū. ar. xxi. di. dēiqꝫ. ⁊.xxvij. di. iō xi. q. iij. nolite xli. ꝗt ꝗs. ij. q. vij. p̄ſumūt xxiiij. q. iij. deꝰ qui maledicit. inſtit. vi bo. rap.§. ſed nedū Ar. ꝯtra. ff. qui et a quibuſ manu. li. nō fi. l. vlt. ⁊. ff. d̓ pac. ſi vnus.§. illud. Itē arg. ꝙ vno prohibꝰ to ꝓhibentur omīa per que peruenitur ad illud. ar. jͣ. de cle ri. cōiu. diuerſis fal lacijs. ⁊. ff. de cōdi. inſti. l. que ſub cōdi tione.§. ſi quiſ eo. ⁊ ff. de ſponſa. oratio ar. ff. de tuto. ⁊ cur. da. ab his ſcire. ⁊. ff de bo. liber. querit̉ ⁊ sͣ. de ꝓcu. tue. Itē ar. ꝙ aliquo prohibito omnia ꝓhibetur que ſequunt̉ eillo. sͣ. de cōſti. nam cōcupiſcentia. a ¶ Cōfirmatio. ſic falſitas eſt īmutatō veritatis. in aut. de inſtru. cau. ⁊ fi. circa pͥn. colla. vi. b ¶ Ex cauſa. ar. ꝙ potius cōſiderāda eſt cā facti ꝙͣ ipum factū. xv. q. vi. c. i. in fi. ⁊. xxiij. q. viij. occidit. jͣ. de accu. cuꝫ dilectꝰ. ⁊. ff. de fur. l. verū. vin. c ¶ Modico vino. de cō. di. v. ſint tibi. ar. ꝙ lꝫ hr̄e curā corꝑis mo deratā ad exercitiū virtutū. ar. xliiij. di. multiſ. alias incipit. ꝯuiuia de conſe. di. ij. corporis. arg. modicū. d ¶ Ceſſante cauſa. ꝓpter quā excludendā.ſ. periuriū introductur

nō ceſſat niſi pͥuilegiū uel ꝯceſſio tēdat ad noxā. et tūc expone v̓ba illa veꝝ eſt ab initio. ſꝫ ſi ex poſtfacto īcipit odiū nō ceſſat effectꝰ.i. ꝓhibitio. ar. jͣ. d̓ deci. ſuggeſtū. ⁊. lxiij. di.§. veꝝ. ⁊. ff. d̓ vulg. ſubſti. ex facto. ſic plana ē glo. alias veꝝ ē. ⁊ ita nō rn̄det expoſitiōi. dic ve rū eſt circa alias ꝑſonas q̄ nō habēt pͥuilegia. ſꝫ circa eandē ꝑſonaꝫ que hꝫ pͥuilegiū nō ceſſat pͥuilegiū.i. n̄ ꝑdit̉. niſi pͥuilegiuꝫ ip̄m uel ꝯceſſio ten deret ad noxā ut di cūt tres p̄dicte con cordā. ar. jͣ. d̓ elec. c. ſuggeſtū. lxiij. di.§. veꝝ. de hͦ qͣliter ītel ligat̉ dictū ē. sͣ. d̓ re nu. poſt trāſlationē ⁊. lxi. di.§. his aucͣti bus. uel dic ceſſāte cā.i. ceſſante ꝑiurio ceſſat ꝓhibitio. ⁊ in ſtāte neceſſitate ꝓ re v̓a licita ⁊ hone ſta licite iurat̉. ⁊ hic ē ſēſus huiꝰ lr̄e quā tū ad hūc caſum. e ¶ Indulgemꝰ.i. in qultū eſſe on̄dimuſ iā olim. xxiiij. q. ij. ſuꝑ prudētia. ⁊ sͣ. d̓ teſti. tuiſ. ⁊. c. cū nū cius. ⁊. c. cū inſuꝑ. f Q Icut nr̄is. in Ocauta. ſic pꝫ ꝙ aliꝗs in mortali pec cato exiſtēs ſi ꝓmo tus fuerit nō remo uet̉. sͣ. de tēp. or. ex ꝑte. ⁊. l. di. quicūqꝫ. ⁊ ep̄us qui ꝯmittit mortale peccatū nō remouet ut qui ſine cā vult renūciare. sͣ de renū. niſi. ⁊ eſt ꝯͣ illud. lxxxi. di. qn̄cū qꝫ. ⁊. c. p̄ce. ⁊. xxiiij di. c. vl. ⁊. l. di. ex pe nitētibꝰ. et ſic hmōi temeraria iuramēta nō repellūt a ꝓmotione nec a teſtimo nio. sͣ. de teſti. intimauit. ⁊. c. ꝯſtitutiſ ⁊ sͣ. de teſt. co. c. vl. vel dic ꝙ potiꝰ ꝯſu lit̓ eccleſie ꝙͣ ꝑſone s. d̓ or. cog. cū dilectꝰ. Itē in mortali peccato exiſtēs admittit̉ ad ac cuſandū. v. q. i. quidā. ⁊ hͦ fuit ad declarādā innocētiā illiꝰ infamati ꝑ libellū occulte ꝓiectū. ſꝫ iſti ſic ꝓmoti nō remouent̉ qꝛ hmōi crīa leuia ſunt q̄ nō deijciūt ordinatoſ. lxviij. di. c. i. ꝓ quibꝰ īponit̉ ſolū mo pnīa ſaltē vniꝰ anni. ut. xxij. q. iiij. qui ſacr̄o. q̄ aūt cria inducāt bepoſitionē ⁊ q̄ nō notatū inuenies. sͣ. de tē. or. ex tenore. ⁊. c. vlt. ⁊. xv. q. vlti. in ſumma. 8 ¶ In damnū ep̄alis. ⁊ ſic pꝫ ꝙ vacāte eccleſia canōici nihil poſſūt uūponere de rebꝰ ep̄atꝰ in ip̄ius p̄iudiciū. xij. q. ij. ſi qͣ de rebꝰ. ⁊. jͣ. ne ſe. va. ꝑ to. nec redditꝰ ep̄ales pn̄t diminuere. jͣ. de re. ec. nō alieut ſuꝑ. imo nec ep̄s ipſe ut ibi dr̄. vn̄ quicquid factū fuerit in p̄iudi ciū eꝑ̄atus totū debet in ſtatū priſtinū reuocari. b ¶ Reducas. imo ⁊ ip̄e idē tudertinus ep̄s poſſet reuocar̄. xij. q. ij. nō liceat. ⁊. xxxv. q. ix. ꝙ ꝗs ꝯmiſit. ⁊ ſi ꝯſenſit tanꝙͣ canonicus pōt poſtea tanꝙͣ ep̄s reuocare. qꝛ qͣſi ante aditā hereditatē ꝯſenſit. ar. ſi. quoꝝ lega. l. i.§. ꝙ ait pretor. nā quedaꝫ facit aliꝗs tanꝙͣ alius. sͣ. de elec. quod ſicut. ⁊. c. cū inter canonicos. ⁊. ff. de adopt. ſi pater.§. qui duos. ff. eo. ſi conſul. Um ꝯtingat. ſanctiones. ut. ff. de fun. dota. l. iulianus. que ꝓ Abibet alienationē fundi dotalis. ⁊. C. ad velle. aut̉. ſiue a me. ¶ Bebēt. ꝯͣ id qd̓ hic dicit ſignāt̉ multa ꝯͣria. qꝛ regula vtriuſqꝫ iu ſis dic ꝙꝫ ꝯͣ leges fit pro infecto habēdū eſt. x. di. vides. nec iuramē tiū valet ꝯͣ hoc factū. s. de fo. ꝯpe. ſi diligēti. ⁊. C. de legi. nō dubiuꝫ cvoi pͥncipale nō tenet nec acceſſoriū. s. de fi. inſtr. int dilectos. cū ſuis ꝯcor. Itē cū talis ꝯtractus ſit a iure dānatus. ff. de fun. dota. l. iuſia. ⁊. C. ad velle. aut̉. ſiue a me. qͣliter iuramentū p̄ſtet robur dtt actui. cū iuramētū nō ſit vinculū iniꝗtatis. xxij. q. iiij. int̓ cetera cts. e. ꝙto. nec enī illud ſuffic̄ ꝙ ſine interitu ſalutis et̓ne poſſit ſer bis pagina indulgemusᵉ quatenuſ uos ⁊ monaſterij ueſtri ꝯuerſi poſ ſitis in cauſis eiuſdeꝫ deficientib alijs teſtibus pro ipſo perhibere teſtimonium ueritati. Dem epiſcopo amelien̄. Icut noſtris eſt auribus inti¶ matū: eccleſia tudertina uacā te ipſius canonici ⁊ epiſcopus cuꝫ eis dum eſſet in minoribus ordini bus conſtitutus iuramenta quedā in damnum epiſcopalis iuris fece runt priuſquā de pontificis electio ne tractatus aliquis haberetur: ⁊ ī fra. Pro iuratione incauta impo ni fecimus epiſcopo penitētiā congruentē: ⁊ infra. Quia nō iuramē ta: ſed periuria potius ſūt dicenda que contra utilitatē eccleſiaſticam attētantur. Mādamus quatenus ab ipſis canonicis inquiras ſuper premiſſis diligentius ueritatē: ⁊ ſi ea inueneris eſſe uera: quod in dānuꝫᵍ epiſcopalis iuris repereris ta liter attentatum: in ſtatum debituꝫ appellatione remota reducas. ¶ Dem. Um contingat interdū: ꝙ cō ſtante matrimonio mulieres alienationibus ſuper rebus dotali bus ⁊ donationibuſ propter nupti as conſentiant: ne ulterius contra ueniant proprio ſacramento firmā do: ac ſoluto proceſſu tēporis matrimonio ꝯtrauenire nitantur: utꝝ hoc eis liceat: a nobis. t f. requiſi uit. Nos autē. f. t. t. r. ꝙ ⁊ ſi mulie ruꝫ conſenſus in talibꝰ non uideat̉ obligatorius ſecūdū legittimas ſā ctionesʳ: ne tali tamē pretextu uiaꝫ uari. qꝛ illud fallit in temerarijs iuramētis. sͣ. e. ex lr̄is. ⁊ fallit qn̄qꝫ lꝫ nō ſit te merariū. sͣ. e. quēadmodū. ⁊. c. ꝗntauallis. itē vbi ꝗs iurat ſe ſolutuꝝ pecuniā ſpe future muneratōis pōt venire ꝯͣ iuramētū ſi ei nō ſoluat̉ ⁊ tn̄ pōt ẜuari ſine interitu aīe. C. de nō nu. pe. indubitati. ſꝫ illud hꝫ tacitā cōditionē ſi pecu nia fuerit ei numerata. itē ſi iurat illud qd̓ ſit turpe uel ꝯͣriū legi iuramētū eſt nullius momēti. ff. de leg. l. ſi ꝗs inꝗlinos. in fi. itē vbi ꝑ iuramētū inducit̉ alicui ꝑpetua viduitas iſtud nō tenet ſerua re. ff. de iurepat. adigere. Ad hͦ dicas ꝙ lex cōſiderauit ꝗd ſit vtile corꝑi ⁊ honeſtū. nā ex pedit mulieribus ſaluas hr̄e dotes ſuas ut inueniant aliquos ꝗbus nuber̄ poſſint. ff. ſo. ma. l. i. ſꝫ canō ꝯſiderat vti litatē aīe. Uel dic ꝙ tūc p̄iudicat ei mulieri iuramētū qn̄ aliūde pōt ꝯſuli mulieri ut di citur in aūt. ſiue a me. Io. ita ſoluit has ꝯͣrietates. Alit̄ po teſt dici ꝙ ſiue mulier poſſit ꝯſulere aliūde ſibi ſiue n̄. pōt venire ꝯͣ iuramentū ſpōte p̄ ſtitū ⁊ ſine dolo uel metu. Et lꝫ ꝯͣctus talis nō videat̉ obligatorius ꝙͣtū eſt de ſui naͣ. tn̄ ſine aliqͣ turpitudine pōt ẜua ri iuramentū ſuꝑ eo p̄ſtitum. vn̄ hͦ ꝯſideramꝰ potius acceſ ſoriū ꝙͣ pͥncipale ꝓpter ꝑicu lū aīe ut hic dr̄. ſic̄ alias obli gatio nō tenet tn̄ iuramentū ſuꝑ hͦ preſtitū dꝫ ſeruari. sͣ. e. debitores. Preterea ꝓhibitō hmōi alienatiōis fundi dota lis nō eſt ꝑpetua qꝛ ſi ſecūdo poſt bienniū ꝯſentiat mulier bn̄ tenet in aut̉. p̄dicta. ſiue a me. vn̄ multo fortius iuramē tū pōt ꝯfirmare qd̓ prius nō valebat. ⁊ qͣſi ꝓ ꝯſenſu ſecun do habeat̉. ⁊ illa ꝯͣria ſuꝑius inducta ītelligunt̉ de illis q̄ ꝑ petuā habēt cāꝫ ꝓhibitōis et in ſua naͣ turpia ſunt. ut pꝫ ex ꝯͣrijs. vn̄ ſi iuramentū ibi int̓ ueniat nō tꝫ cū n̄ poſſit ẜuari ſine īteritu aīe. ſimile huic lo co hēs. jͣ. d̓ pig. ſignificāte. ibi dr̄ ꝙ pactū legis ꝯmiſſorie in pignoribꝰ nō tenet. qd̓ ē verū C. de pac. pig. l. i. ⁊. iij. ⁊ tn̄ ſi iuramētū interueniat ſuꝑ pa cto tenet. nec audit̉ volēs ve nire ꝯͣ ut colligit̉ in decr. p̄dicta. ſignificante. ar. a ꝯͣrio ſenſu. ⁊ ſic intelligas iſtam ⁊ illam. l ¶ Sine vi. ar. ꝙ iuramentū metu uel vi p̄ſtitū nō eſt ẜuandū. ꝗd iuris ſit di xi. sͣ. qd̓ me. ca. abbas. ⁊ de hͦ dr̄. xv. q. vi. aucͣtem. ⁊ sͣ. e. ꝑuenit. m ¶ In alteriꝰ p̄iudiciū.ſ. creditoꝝ uel filioꝝ. ar. a ꝯͣrio ſenſu. sͣ. e. venientes. a ¶ Icut iniuſte. ⁊ iō ſaltē indirecte rōe peccati ſpectat hoc ad iudiciū eccleſie. sͣ. de iudi. nouit. quid ſi iuſtū bellū. habes. xxiij. q. ij. in ſumma. b ¶ Reſtituat. qꝛ iniuſtū erat bellū. ſed ſi iuſtū fuiſſet bellū ſtatim res ſic occu pate eſſent ſue. xxiij. q. v. dicat. c ¶ Tigat. qꝛ nō ſeruāti fidē fides nō eſt ſeruāda. ſic. sͣ. eo. ꝑuenit. ⁊. c. quēad modū. qꝛ illa ꝯditio ſubintelligēda eſt in hͦ iuramēto. ut notat̉ in. c. queadmo dū. ar. ꝯtra. xxxiij. q. v. qd̓ deo. ſed illud nō tangit hoc. ¶Imis tēporale. ſi teporalia poſſiderent̉ a laicis in his ſunt minores illis Le. de maio. ⁊ obe. ſolite. xviij. di. ſi ep̄s. b. e ¶ Fidelitatis. īmo nec clericis hoc iuramentū p̄ſtandū eſt. jͣ. de ſimo. ex dili genti. ⁊. jͣ. de reg. iu. c. vl. ⁊ sͣ. e. ti. nullus. niſi in caſibus nōtis ibi. f ¶ Seruus ſuo. ut. ij. q. i. multi. ad fi. ſi ſeruus ſtat ſuo dn̄o remunerādus eſt aꝑ ipſo ſi cadit puniēdus. quaſi dicat ſi ſteterit remunerabit̉. ſi ceciderit iudi cabit̉ a dn̄o ſuo. Et ſic eſt arg. ꝙ laici nullaꝫ habent iuriſdictionē in clericos nec etiam per conſenſuꝫ clericoꝝ sͣ. de for. cōpe. ſi diligenti. ⁊. c. ſignificaſti. vbi de hoc. g Etitio. extorſit. Iuramentū per dolū ſiue metū extortū cum de hoc cō ſtiterit nō eſt ſeruandū. sͣ. eo. cū contingat. in fi. ⁊ ſic cōfeſſio ex metu. xv. q. vi. c. i. ⁊. xxxi. q. ij. lotharius. ſic ⁊ cōſenſus taliter extortus. nō valet. jͣ. de pri uile. cū olim. Sed videtur ꝙ iuramentū in eo quod nō tangit negocia eccleſie uel etiā propria ſit ſeruandū. licet ſit extortū cum poſſit ſeruari ſine interi contingat periurijs aperiri: mulie res ipſe ſeruare debentª huiuſmodi iuramēta ſine uiⁱ ⁊ dolo ſpōte pre ſtita cū in alteriusᵐ preiudiciuꝫ nō redūdent: nec obſeruata uergāt in diſpendiū ſalutis eterne. ¶ Deꝫ. Icut: ⁊ infra. Si cōſtiterit: ꝙ Opredictuſ. h. īiuſteª bellū mo uerit contra. j. ipſum. h. ſtudeatis inducere ut uniuerſa per huiuſmo di uiolētiā occupata reſtituat conquerenti ⁊ eū a preſtito ſibi iuramē to prorſus abſoluens. Quod ſi ac quieſcere noluerit: ipſum ad hoc ſi premiſſa ueritate nitūtur: cogatis per ſententiam excōicatiōis ⁊ terrā eius interdicti ſententie ſupponen tes. Iuramētū autem quod. j. ſe aſ ſerit preſtitiſſe: ſi de aſſenſu factum eſt utriuſqꝫ: eum non ligatᶜ qui pre ſtitit: dum ille cui preſtitū fuerit ſer uare negligit quod promiſit. ¶ ¶ Dem in concilio generali. Imis de iure diuino quidaꝫ laici uſurpare nituntur: cuꝫ u ros eccleſiaſticoſnihil temporale obtinentes ab eis ad preſtandum ſibi fidelitatisᵉ iuramēta cōpellunt Quia ſecūduꝫ apoſtolum ſeruus ſuo domino ſtat aut cadit ſacri aut. ꝯcili. ꝓhibemus: ne tales clerici ꝑ ſonis ſecularibus preſtare cogant̉ huiuſmodi iuramenta. POnorius tertius. a. ⁊. c. canoni cis antiochenis. Etitio ur̄a nobis exhibita cō tinebat ꝙ eccleſia ātiochena uacāte: prīceps antiochenꝰ timēs ꝯſpirationes aliquas fieri contra euꝫ. a uobis iuramētuꝫ extorſitᵍ ꝙ

ſit contra ſtatutū principis procurabūt. ⁊ ad hoc alias de honeſtate tenerent̉ etiam ſine iuramento. ⁊ ita ſeruare tenentur iuramentū illud quantū ad hac partem iuramenti licet fuiſſet extortum. ⁊ ſic eſt arg. ꝙ pro parte tenet iura mentū ⁊ pro parte nō. ⁊ ſic. sͣ. de ma. ⁊ ob. dilecti. ⁊. xxij. q. iiij inter cetera. ſic ⁊ factū alicuius pro parte valet pro parte nō. jͣ. de preben. dilectus. ſimilē d̓e clarationeꝫ habes.sͣ. e. quāto. h ¶ Declaramus. Declaratio iuramenti ſiue interpretatio: cū de ipſo dubitatur pertinet ad papā. sͣ. eo. quanto. ſic. jͣ. d̓ ec. edi. c. vl. sͣ. de elec. venera bilem. ad fi. Sic ⁊ in omni ſa cramēto intelligitur excepta auctoritas pape. sͣ. e. venien tes. ⁊ sͣ. de reſcrip. ꝯſtitutus Similit̓ ⁊ imperatoris. ff. ad munici. imperatores. ⁊ in cōſti. de feu.§. vlt. ⁊ idem̄ cū du bitat̉ vtꝝ ſit licitū uel illicitū sͣ. de elec. venerabilem. i ¶ Specialibꝰ veſtris. Et no ta ꝙ licet aliquis teneatur ali cui per ſacramentū. tamē cō tra ſe nō tenetur uel cōtra ec cleſiam ſuā vel etiaꝫ ꝯͣ cōmu nitatē ſuaꝫ ut hic patet aꝑte. arg. sͣ. de poſtu. c. vlt. in fi. nā ⁊ in generali ſermone perſo na loquens intelligit̉ excepta ut hic. ⁊. ff. de ſenat. l. i.§. i. et ff. loca. l. qui inſulā.§. vl. ⁊. C de ſolu. inquiſitio. C. d̓ ꝯſti. pe. aut̓. ſed ita. ⁊. ff. de cōdi. ⁊ demō. qui heredi.§. plautius ⁊ eſt arg. ꝙ ſi promiſi tibi da re turrē meam uel caſtrū con tra omnē hominē. nō tamē te neor dare cōtra me. nā nemo tenet̉ alium plus diligere q̄ ſeip̄m. quia ordinata caritas a ſeip̄o incipit. xxiij. q. v. ſi n̄ licet. ⁊ primo debet facere ſi bi elemoſinā deīde proximo de pe. di. iij. ſane cauendum. ar. cōtra. ff. de pact. cuꝫ in eo eſſet. ⁊. ff. ſi ſerui. ven. altius. ⁊. ff. de neg. ge. ſi pupillus.§. vlt. in autē. ut difſe. iudic.§. ſi vero refutauerit. col. ix. ff. de pig. paulus.§. vlt. ⁊. jͣ. de nat. ex libe. ven. c. vno contraria iſta ſpecialia ſunt. 5 X litteris. veritate. iuramentum iſtud de dicenda veritate preſtatur ſo lūmodo in ſpiritualibus cauſis. ſic. sͣ. de elec. dudum. ij. iuramentū eniꝫ de calumnia in talibus nō preſtatur. sͣ. de iura. calum. litteras. requirit̉ etiaꝫ a prelato eccleſie de conſuetudine. precipue cum de facto ſuo agitur. alias no videtur ꝙ prelatus ſit interrogandus. de hoc dixi. sͣ. de elec. dudum. ij. ⁊ per iſtud iuramentū reſpondetur tantū de eo quod ſcit. vnde debet ſimplicit̓ re ſpondere ſcio uel neſcio. ſed per iuramentuꝫ de calūnia reſpondet̉ de eo qd̓ credit uel exiſtinat. C. de iura. calū. l. ij. hoc iuramentū de veritate dicenda preſtat hodie prelatus in cauſa eccleſie in animā ſuam ⁊ capituli ſui in ſpiritualibus cauſis. ut habetur in quadā decre. extra compilationeꝫ que incipit. preſentium. ⁊cͣ. l ¶ Ex fama. Et ita patet ꝙ qualitercūqꝫ aliquid ſit diuulgatū per famam ſeu quaſi notorium nō ſufficit ad probationē. iiij. q. iij.§. item ſepe fit. ſed cū alijs adminiculis ſufficit. sͣ. de teſti. preterea. tamē ſola fama ſufficit ad matrimonium impediendū. jͣ. de cōſang. ⁊ affini. ſuper eo. ⁊. jͣ. de ſpon. cū in tua. m ¶ Amplius. Omne quod percipit̉ de rebus titulo pignoribus obligatis to tum debet computari in ſortem ⁊ quid ſupereſt debet reſtitui. jͣ. de pig. cū cōtra. ⁊. jͣ. de vſur. c. i. ⁊. ij. deductis primo expenſis ut ibi dicitur. quia fructus tantum intelligunt̉ deductis expenſis. C. de fruct. ⁊ li. expen. l. i. ⁊. ff. ſo. ma. fructus. quia nullus caſus poteſt interuenire qui hoc genus deductionis im pediat. ff. fami. herciſ. fundus qui. īmo fructus percepti ipſo iure pignus li berant. C. de diſtra. pig. l. i. ⁊ quicquid percipit̉ ex pignore cōputatur in ſor tem. C. de pig. ac. l. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. de pigno. ſignificante. ¶ Ueritate. Hec eſt cauſa quare hoc iuramentū exigit̉. ut.ſ. veritas reuelet̉ timore iuramēti. ſic ex eadē cauſa teſtes qui cōpelluntur alias nō cōpelleren tur. xiiij. q. ij. ꝙ ꝙ. ⁊ sͣ. de teſti. co. c. vlti. ⁊ per totū. ⁊ quia mortale peccatum eſt occultare veritatē. xi. q. iij. quiſquis. ⁊. jͣ. de cri. fal. c. i. ⁊ quia cauſa yſurarum eſt quaſi ſpūalis cum ſit eccleſiaſtica iuramentū de veritate dicenda ex igitur ⁊ nō de calumnia. Nec colligitur hͦ ꝙ iuramentū de calūnia hic preſti tum fuiſſet ut quidā dicunt. ſi tn̄ de calūnia ⁊ veritate ſimul iuraretur nō cre derē eſſe peccatū tam in ciuili ꝙͣ in ſpirituali. nec offenderetur ordo iuris im mo vtile eſſet. ⁊ ſi hic iuratū fuiſſet de calūnia ſuperfluū non eſſet iuramentū poſtea de veritate preſtitū. quia ad diuerſa referūtur. qꝛ eque p̄iudicat cō feſſio de crudelitate ſicut de veritate. dubitatō huius iuramenti forte fuit. qꝛ contra ipſuꝫ non eſſetis decetero. ⁊ infra. Interpretatione congrua declaramus uos iuramento huiuſ modi non teneri: quin pro iuribuſ ⁊ honoribus ipſius eccleſie: ac eti am ſpecialibus ueſtris legittime defendendis contra ipſum principem ſtare libere ualeatis: coercen do uos a machinatione duntaxat: per quam idem princeps deberet leſionem perſone uel ſui amiſſionē incurrere principatus. ¶ Dē archidia. ⁊ magiſtro. g. ca. tulen̄E litteris ueſtris accepimus ꝙ ſuper cauſa uſurarū nobis pro. g. contra. e. ab ap. ſe. cōmiſſa non potuit per teſtes ab ipſius. gͦ parte productos de ſortis quantitate liquere: licet de obligatiōe pignoris conſtitiſſet. unde ſi expedire uidetis: ꝙ exigatur de dicenda ueritate a partibus iuramentum: cum ex famaⁱ quaſi notorium habe atur: prefatum. e. ex quadam terra ipſius. g. ſibi titulo pignoris obligata ſortem ⁊ ampliusª percepiſſe Ne igitur ex huiuſmodi iuramen ti defcū iuſtitia occultata ueritate ſuccumbat: Mandamus quaten partes ad preſtandum huiuſmodi iuramentum per cen. ec. ap. re. co gatis. ¶ Dem collocē. archiepiſcopo ⁊ eius ſuffraganeis. Ntellecto iam dudum: ꝙ ca riſſimꝰ in chriſto filius noſter ungarie rex illuſtris alienationes quaſdam fecerit in preiudicium re gniᵉ ſui ⁊ contra regis honorem: nos eidem regi dirigimus ſcripta noſtra: ut alienationes predictas non obſtante iuramento ſi quod fe cit de. non reuocandis eiſdē ſtude at reuocare: quia cuꝫ teneatur ⁊ in ſua coronatione iurauerit iura regni ſui ⁊ honorem corone illibata ſeruare: illicituꝫ profecto fuit ſi pre ſtitit de non reuocādis alienationi bus huiuſmodi iuramentuꝫ ⁊ pro pterea penitus non ſeruandum. GRego. ix. epō cenoman̄. Ulieri que in iure preſtito iu ramento aſſeruit uirum taleꝫ Tin ipſam per uerba de preſenti ma trimonialiter cōſenſiſſe: probationes alias non habenti uiro ab eiꝰ impetitione per ſententiam abſoluto: nec debes licentiam dare cū alio matrimonium contrahendi: ne auctor ꝑiurijᶜ uidearis: nec hoc ei dicimus prohibendum ne forte ſi falſum iurauerit: matrimonium contingat legittimum impediri: ſed ſueᵐ conſcientie eſt potius relinquenda. ¶Dem. non fuit preſtitum debito tempore. ſcilicet ſtatim poſt litis contes ſicut iuramentū de calumnia preſtatur. vnde queſitum fuit an po ſtea debeat preſtari. ⁊ ſic patet ꝙ tunc poteſt preſtari iuramentū da verirate ſiue de calūnia anteꝙͣ ſit in cauſa concluſuꝫ. nec eſt de ſu ſtantia ordinis iudiciarij ꝙ ſtatim lite cōteſta. preſtetur. b. ¶ Neellectore gni. ſic et epiſcopi iurāt in ſua cō ſecratiōe ꝙ iura ſui epiſcopatuſ nō alie nabunt. jͣ. de eccle. edi. c. vlt. ⁊. jͣ. de re. eccle. nō alie. ut ſuper. et quod de nouo non infeudabūt jͣ. de feu. c. ij. immo et ſi ſuſpectus eſſet de dilapidatōne de bet cautionem preſtare. xxviij. diſ. de ſyracuſane. Sic ergo patet ꝙ iuramētum iſtius regis in coronatione ſua li citum et honeſtum fuit. ergo ſecunduꝫ in contrarium preſtitum fuit illicituꝫ sͣ. eo. tua.i. quia co tra canonica inſtitu ta fuit preſtitum: et ideo non ſeruandū ſic. sͣ. de for. comp. ſi diligenti. ⁊ sͣ. eo. eam te. quia vnum contrarioruꝫ eſt bo nuꝫ reliquū eſt ma lum. viij. q. i. ſcien dum. ⁊. xxxij. di. ho ſpiciolum. quando qꝫ tamē vtrunqꝫ cō trariorum bonū eſt ut nubere ⁊ non nu bere. xxviij. queſti. .i. ſic enim neqꝫ. vltra vnam columnā huiuſmodi eniꝫ iuramenta que fiunt in damnū ſue dignitatis nō iuramenta ſed per iuria ſiue temeraria ſunt cenſenda.s. e. ſicut noſtriſ. ij. vnde ille qui preſtitit ſua auctoritate poteſt venire cōtra ⁊ reuocare male aliena ta ut ibi dictum eſt. immo tenetur ad hoc ex iuramento prius preſti to ⁊ ex officio ſibi cōmiſſo. xxxv. q. ix. quod quis ꝯmiſit. ⁊ ſic eſt ar. ꝙ iuramentū factum per metū ſuper rebus eccleſie non repetedis nō obligat. sͣ. eo. peruenit.i. a ¶ Nō ſeruandū. qꝛ in malis ꝓmiſſis reſcinde fidem. xxij. q. iiij. in malis. ⁊ per totā illam queſtionē. Ulieri abſoluto. qꝛ actore nō ꝓbante reus dꝫ abſolui. j. ut ec. bbn̄fi. ut nr̄m. ⁊ sͣ. de cau. poſ. cū eccleſia. ⁊. C. de edē. ꝗ accuſa re. ⁊. jͣ. e. c. vlt.§. i. Quid ſi mulier iſta hūiſſet vnū bonū teſte: nūꝗd deferet̉ ei iuramētū? vr̄ ꝙ ſic. sͣ. de ꝓba. ſicut ꝯſuetudo. ⁊. C. de re credi. in bone. ⁊. jͣ. e. c. vlt. in tali caſu nō dico iuramentū deferendū ꝙͣtūcunqꝫ honeſta ſit ꝑſona. qꝛ hic agit̉ quaſi de ſtatu hoīs cūper hoc ẜuitus ꝯſtituatur in ipſo. nec cauſa dr̄ modica qꝛ iuramcta de ferunt̉ inſpectis circūſtantijs cauſe ⁊ perſonaꝝ. jͣ. e. c. vlti. c ¶ Periurij. ſic. sͣ. e. ſi v̓o. ⁊. C. ſi aduer. vē. l. i. nec dꝫ eccleſia viaꝫ ꝑ iurijs aꝑire q̄ periuria vetat. C. de indic. vi. l. ij. in fi. ⁊ sͣ. e. ti. cū cō tingat. ne īde iniuriaꝝ naſcat̉ occaſio vn̄ iura naſcunt̉. jͣ. de accu. q lit̓ ⁊ qn̄. i. ⁊. C. vn̄ vi. meminerit. ⁊ eccleſia nō dꝫ alicui laqueū inicere. xxvij. q. i. d̓ viduis. ij. qd̓ faceret ſi daret ei licētiā ꝯͣhendi ꝯͣ id qd̓ iurauit. īmo eccleſia dꝫ ei ſuadere ut ꝯͣ ꝓpriū nō veniat iurame tū. ar. p̄dicti. c. de viduis. rōe huius p̄ſumptōis. qꝛ de neie p̄ſumeſ dū ē ꝙ ſit īmemor ſue ſalutis.i. q. vij. ſancimꝰ. ſꝫ nō dꝫ ei exp̄ſſe ꝓſbere ꝓpter aliā p̄ſumptionē q̄ poſſet eē in ꝯͣriū. qꝛ potuit eſſe ꝙ ſe ſū iurauit cū legitīe poſſit ꝯͣhere ſi falſū fuit qd̓ iurauit. qꝛ periuri ⁊ crioſi ⁊ iudei qui ſunt exͣ eccleſiā poſſunt ꝯͣhere matrimoniū. xxvi di. deinde opponit̉. ⁊. jͣ. de diuor. gaudemꝰ. ⁊. jͣ. de ꝯſang. ⁊ ani. d infidelibꝰ. ⁊ ſic due p̄ſumptiones ꝯͣrie hic ꝯcurrunt ⁊ neutra p̄poderat alteri. ſimile. s. de elect. cū inter. r. quādoqꝫ tn̄ vna p̄ſumptit elidit aliā. sͣ. de p̄ſcrip. lr̄as. ⁊. ff. d̓ in integ. reſti. diuus. Quid ers faciet eccleſia?. taceat. ſic. jͣ. de cog ſpi. ſuꝑ eo. in fi. ſicut ſpūalis hō mo tacet qꝛ mētiri timet. timet etiā ne ille qui ad mortē querit deci dat̉. xxij. q. ij. ne quis arbitret̉. Relinquat ergo ꝯſcīe ſue. ipſa eſnꝫ ſcit an̄ ꝯtrahere poſſit ſi verū eſt qd̓ iurauit nullū poteſt cōtraheie

matrimoniū quo ad deū. ſed ſi falſum eſt. bene poteſt cōtrahere ut eſt probatū. Lau. dicebat in hac queſtione. ꝙ bene poterat contra pere ⁊ bari licentia contrahēdi. ⁊ hoc tali iuramēto. nam qui vendi cat rem. dicit per conſequentiā aliuꝫ poſſidere. sͣ. de iudi. examina ta. tamē poteſt redire ad interdictum vti poſſidetis. ff. de acquirē. poſ. naturaliter.§. nihil. ſed errabat. ꝗ enim rem vendicat hoc facit ratiōe dominij qd̓ habet uel credit ſe habere. ſic ⁊ mulier que petit aliquē. hoc facit ratiōe ſeruitutis. quā in eo acquiſiuit per conſenſum mutuuꝫ de preſēti. ⁊ hoc no tauit Laurē. de clā deſti. matri. in anti qua cōpilatiōe. c. i. li. i. b Lericus. ideꝫ liuramentū iā Deſditum. ¶ Quod promiſit. Iſte clericus iurauit ſe ſeruaturū ſtatuta tūc edita in eccleſia ſua ⁊ poſt pre ſtitum iuramentuꝫ promiſit per idē iuramentum ſeruare ſtatuta que poſtea ſtatuerentur. Ex hͦ patet̉ ꝙ iuramentū non extēditur. niſi ad ea tantum de quibꝰ eſt cogitatum ⁊ dictū fuit. ⁊ nō ad ea que poſtea accidunt. ar. s. e. quēad modum. ⁊. c. ad noſtrā. ij. ſic ⁊ tranſactio ad ea tantū de quibꝰ actū eſt ⁊ pactum extenditur. ff. de trāſac. cū acquiliana. ⁊. l. qui cū tuto ribus. ⁊. ff. de pac. tres fratres. ⁊. C. de trāſac. ſi de certa re. ⁊ sͣ. de teſti. c. de teſtibus. Sed licet ex debito illiꝰ iuramenti non teneat̉ ſeruare ſtatuta poſtmodū edita. tenet̉ tn̄ ſeruare illa ex ſua promiſſione. quia inter ſimplicē loquelaꝫ ⁊ iuramentū non facit deꝰ diſſe rentiā. xxij. q. v. iuramenti. nec refert quantū ad obſeruationeꝫ. an per iuramentū an per ſolam fidem promiſſaꝫ ſit aſtrictus. Et eque etiam puniret̉. ſi nō ſeruaret promiſſum. jͣ. de fideiuſſo. peruenit. ⁊ s. quod me. cā ad aures. Credo tamen ꝙ maior penitētia imponet̉ ei qui venit cōtra iuramentum ꝙͣ ei qui venit cōtra fidem. tantū ſine iuramento. quia magis contemnere videtur. Uramentū a te parti. loquitur iudici. Nota ꝙ iuramentū ali ud eſt voluntarium. aliud neceſſarium. aliud iudiciale. Volūtariū eſt quod pars defert parti extra iudicium. ⁊ dicitur voluntarium quod voluntarie defert̉ ⁊ voluntarie ſuſcipit̉. nec refert̉.i. is cui refert̉ non poteſt cogi ſubire iuramentū. ſic exponit̉ in ſequenfrcocordantia. ff. de iureiur. iuſiurandum quod. ſed de hoc non dicitur hic. Neceſſarium dicit̉ quod defertur a iudice in defectum ꝓ bationis. nec poteſt referri uel recuſari. niſi iuſta de cauſa. ut hic in pͥma linea. ⁊. C. e. l. generalit̓.§. ſin autē. ⁊ poteſt appellari. niſi recuſatio admittatur. ut ibi dicitur. de hoc habes. sͣ. de procu. ex inſinuationē. ⁊ sͣ. de ꝓba. c. ij. ⁊. C. e. in bonefidei Iudiciale dicitur a iudicio ꝙ pars defert parti in iudicio quod non eſt neceſſariū ſubi re uel referre. ut hic. v̓. ꝙuis ꝙ. ⁊. l. predi. generaliter.§. ſin aūt. S ſi reꝰ rettulerit iuramentuꝫ actori neceſſe hꝫ iurare. alias pretor ei denegabit actionē. ff. eo. iuſiurandū.§. ait pretor. immo procedetur quaſi iuraſſet reus. C. eo. generaliter.§. omne. olim non poterat re cuſari. ff. e. ti. manifeſte. ⁊. C. e. dilata. Sed illud poteſt intelligi cū iam ſuſceptum eſt iuramentū. uel hoc nouum ius. illud vero vetꝰ. Et nota ꝙ poſt iuramentuꝫ a iudice delatum parti ⁊ preſtitū a par te parti. poteſt recedi ab eo propter nouas ꝓbationes. ſed poſt iuramentū delatū a parte parti ⁊ p̄ſtitū ab eo n̄ pōt recedi. ff. e. admo nēdi. Itē ꝓcurator. niſi ſit vniuerſoꝝ bonoꝝ. uel niſiſpecialiter mā nidatū ſit iuſiurādū deferre nō pōt. ff. e. iuſiurandū qd̓.§. ꝓcurator. S ¶ Niſi iuſta de cā. puta quia dubitat ꝙ hoc iuramentū eſt de veri tate. ff. e. ti. iuſiurandum. ⁊ ad pecunias.i. reſponſo. ff. re. amo. mar delius. ⁊ ſic pretor iuramentū de calumnia iurat̉ de veritate ab al tera parte in iſto caſu. ſi. sͣ. e. de teſti. vltra. b. b ¶ Famoſa actione. ut in actione furti ⁊ alijs famoſis actionibus ⁊ aclione reꝝ amotarum non refertur iuramentū. ut. ff. re. amota. l. marcellus.§. ul. ⁊. ll. ſequentibus. ⁊ idem eſt vbicunqꝫ lex defert iuſ luſ andum. C. de fideicō. l. ulti. ⁊. C. de iure delibe. ſancimus.§. li ceſtia. ⁊. C. de iure do. impe. l. ul. C. de his qui ad eccle. confu. pre ſenti.§. ſicubi. ⁊. C. de bo. auc. iu. poſ. l. fi.§. ult. niſi eadem. l. permit talur referendi poteſtas. Itē ⁊ illud ſcias ꝙ qui iuſiurandū defert primo iurabit ꝙ per calumniā nō defert. ut in. l. p̄dicta. marcellus. Lericuſ qui iurauit ſe ſtatuta ineccleſia ſua edita ſeruaturū promittens per idem iuramētum ſtatutum quod poſtmodum ſubſe cutum eſt fideliter obſeruare: licet tranſgredi non debuerat quodᵉ ꝓmiſit: non tenetur ad illius obſeruantiā ex debito preſtiti iuramēti. Dem. h. iudi. Uramētū a te partiⁱ delatum niſi iuſtaᵍ de cauſa non potuit recuſari quāuis quod in iudicio a parte parti defertur recuſari poſſit licite ac r̄ferri: nec liceat conuento famoſaʰ actione referre huiuſmodi iuſiurādū. Sane ſi actor oīnoⁱ ī ꝓbatiōe defecerit: reus debet etſi nihil preſtiterit obtinere. preſūptiōe uero faciente proª illo reo deferri pōt ad oſtendēdā ſuā innocētiā iuramētū niſi iudex inſpectis perſonaꝝ ⁊ cauſe circūſtātijs illud acto. ⁊. C. de fideicom. l. ul. ⁊. ff. e. iuſiurandum.§. qui iuſiurandum. i ¶ Omnino in probatione. Nota ꝙ ſi actor omnino nihil probat nec habet p̄ ſumptionem reus. ⁊ ſi nihil preſtiterit. abſoluitur. ſic. sͣ. de cauſa poſ. cum eccleſia. ⁊. jͣ. ut eccle. bene. ut noſtrū. ⁊ sͣ. e. mulieri. ⁊. C. de eden. qui accuſare. Si vero actor habet preſumptionem pro ſe ⁊ contra reum. tunc contra taleꝫ preſumptioneꝫ defertur a iu dice reo iuramentum ad pur gandam innocentiam ſuam. ut hic dicit expreſſe. ⁊. C. de his qui ad ec. confu. preſenti §. ſicubi. ⁊. C. e. in bone. que intelligitur ſcd̓m iſtum.§. ut quandoqꝫ referatur reo. quā doqꝫ actori. quia non diſtinguitur ibi. ⁊ actori quandoqꝫ defertur iuramentum in defectum ꝓbationis. puta cum habet vnam bonaꝫ preſump tionem. ſiue vnū bonuꝫ ⁊ ho neſtum teſteꝫ. tunc habito re ſpectu ad quantitatē cauſe et qualitatem perſone. ut nō ſit preſumptio ꝙ pro tanto debe at deierare. defertur iuramē tuꝫ ipſi actori. ad hoc preſtat optimum ar. ff. de litigi. tuto. legitimos. ⁊ sͣ. de renuncia. ſuper hoc. in fi. ⁊ sͣ. d̓ procu. ex inſinuatione. ⁊ ſic intellig tur. sͣ. de probat. ſicut conſuetudo. b. a ¶ Pro illo.ſ. pro actore. Eniqꝫ. obijciuntur hāc decre. intellige ſcd̓m tenorem illiꝰ decre. sͣ. d̓ teſti. teſtimoniū. ⁊ ẜꝫ tenorē illiꝰ decre. pn̄tiū. sͣ. de teſti. c ¶ Accuſati. Si enim accuſati ⁊ confeſſi vel cōuicti fuiſſent indiſtincte repel lerentur. etiam ſine alia probatione ſi hoc conſtaret. ut. sͣ. de teſti. teſtimoniū ⁊. c. ſuꝑ eū. Item ar. cōtra. iiij. q. iij.§. item lege iulia. So. aliud ẜm leges vbi non repellitur ab obiectu criminis. niſi condemnatus fuiſſet ⁊ infamis effe ctus ẜm canones ſufficit ſi probetur criminoſus. d ¶ Exhibenda. ſtatim vel infra terminum competentē a iudice ſtatuendum s. de proba. licet. ⁊ sͣ. de offi. dele. prudentiā.§. ſexta. ar. ſeruata. di. illius aut̓. C. de teſti. autͣ. ſi dicatur. b. e ¶ Per ſententiam. Quidā dicunt ut. t. ꝙ hoc eſt verū d̓ illa exceptione. que obijcit̉ in perſonam teſtis. que ante ſententiā debet probari. illa vero que in dicta teſtium opponitur.ſ. cum teſtis arguitur de falſo. uel actor vſus fuerit falſis teſtibus uel inſtrumentis vſqꝫ ad. xx. annum poteſt opponi. C. de fal. querelā. ⁊. jͣ. e. cum venerabilis. ſed in cauſa matrimoniali in infinituꝫ poſſet agide falſo. quia ſentētia lata contra matrimoniū nō trāſit in rē iudicatā per tractum temporis. jͣ. de re iudi. lator. ⁊. c. cōſanguinei. jͣ. de eo qui dux. in ma. cum haberet. ⁊ xxxv. q. ix.§. his ita reſpōdetur. Sed ſi de falſo ante ſententi am fuerit obiectū ⁊ non probatum. poſt ſententiam opponi nō poteſt. niſi ap pellatum fuerit. C. de fi. inſtru. l. ul. ⁊ idem videtur dicendum. ut alij dicunt de hac exceptione que opponit̉ in perſonas teſtiū.ſ. ꝙ in cauſa appellationis iterū poſſet opponi. nam in cauſa appellationis poteſt opponi exceptio perē ptoria que debuit proponi ante ſentētiam. C. ſen. reſcin. non poſ. l. ij. ſed hec eſt exceptio peremptoria ſaltem per obliquuꝫ ſiue indirecte. quia probato ꝙ teſtes ſint periuri uel alias criminoſi nō debent admitti. alias videret̉ ꝙ hec exceptio eſſet dilatoria quod non eſt veruꝫ. ⁊ preterea potuit eſſe ꝙ iſta igno rabat in priori iudicio. ⁊ poſt appellationem didicit ꝙ modo obijcit. vnde ſal tem cum iuramento. ſi hoc ante aperturam non fuit proteſtatus debet admit ti. sͣ. de teſti. preſentium. ⁊ quod dicit hic. anteꝙͣ cauſa per ſententiam terminetur. ſupple. niſi fuerit appellatū alias veruꝫ eſt quod hic dicitur. ꝙ citra ap pellationem nō audiretur f ¶ Cum ſicut. ſupple. que.ſ. crimina obiecta ſi probata fuerint. teſtes repellū tur. ⁊ ſubdit cauſam cum.i. quia teſtes abſqꝫ ulla ⁊c̄. g ¶ Sicut canonica ⁊cͣ. ⁊ ſic lege hanc litteram. h ¶ Abſqꝫ nulla infamia uel ſuſpitione. ut. ij. q. vij. teſtes. ⁊. q. iiij. preſul. ⁊ illa ſunt canonica inſtituta. de quibus hic loquitur. i ¶ Confeſſi. vnde repelluntur ſi hec oſtendatur ſine aliqua probatione. sͣ. de teſti teſtimonium. idem erit ⁊ ſi modo cōmunicantur. ut in predicto. c. teſtimonium. ⁊ intellige iſtum.§. ſcd̓m tenorem iſtius. c. teſtimoniū. ut ibi dixi. ut.ſ. ſi ī crimine perſeuerāt. repellantur ⁊ in ciuili ⁊ in criminali ſi ſunt emen dati admittant̉ in ciuili ⁊ criminali cū ciuiliter agitur. dūmodo ipſos non cō mittetur in infamia. ⁊ hoc eſt qd̓ ſequit̉ in fi.§. niſi prius ⁊cͣ. In criminali vero nullo modo quantumcunqꝫ egerint penitentiam ut ibi. k ¶ Stephanus. iij. q. xi. c. i. ij. ⁊. iij. l ¶ Innocentes. ſi fuerint conuicti per teſtes non videtur ꝙ poſſint ꝓbare ſe non eſſe talis. quia talis negatiua nō admittitur cōtra teſtes.sͣ. de proba. ad noſtram. ⁊ ſi fuerint confeſſi. non poſſunt probare contrariū. quod eniꝫ quiquis ſua voce dilucide proteſtatus eſt. in eundem caſum proprio teſtimonio ri uideat deferendum De exceptiōibus. ¶ Eleſtinꝰ. iij. Eniqꝫ ꝙ in dicta ⁊ ꝑ ſonas teſtiū: ⁊ īfra. Si crimina teſtibus obiciūtur de quibus nō fuerāt hactenus accuſatiᵉ: ſed tantum per exceptionem opponuntur: probatio illorum cri minum exhibenda eſt antequam cauſa per ſententiamᶜ terminetur cum ſicutᵍ canonica inſtituta decla rant teſtes abſqꝫ ullaʰ infamia uel ſuſpitione uel manifeſta macula in ferēdo teſtimonio r̄quirāt̉. Quod ſi ſola crimina de quibus alio tem pore conuicti uel cōfeſſi fuerunt: te ſtibꝰ obijciūt̉: a teſtimonio repelli poſſūt: qꝛ ſicut ſtephanꝰᵏ papa ⁊ alij pōtifices multi ro. teſtāt̉ nō eſt credēdū cōtra alios eorū cōfeſſiōi niſi prius ſe probauerīt īnocētes.

ſcilicet per penitentiam. sͣ. de teſti. teſtimonium. Littera iſta. niſi prius ſe pro bauerint innocentes. ſic debet intelligi. ideſt niſi ꝓbauerint ſe emendatos d̓ crimine ⁊ egiſſe penitentiam. ⁊ hoc ſi fuerint innocentes reputātur. ⁊ ita de mum admittuntur. ut dictum eſt in notula ꝓx. vnde nō obſtante eo qd̓ cōfeſ ſi uel cōuicti fuerint. ⁊ hoc ꝓbare poſſunt per ſacerdotē ſuū. l. di. in capite. ⁊ ij. q. i. ſi peccauerit. in fi. ⁊. jͣ. d̓ ſimo. nemo. m ¶ Ceterum. reſponſio taci te queſtiōis. poſſet aliꝗs que rere. an teſtes quibꝰ crimina probantur in modum exceptionis ſint propter hoc puniendi. reſpondetur ꝙ non. n ¶ Siue confeſſi. ex eo ꝙ di cit confeſſi. eſt opti. argu. ꝙ teſtes tenentur reſpondere an ſint criminoſi. quia ſi tenē tur confiteri cum opponitur exceptio contra eos. ut innu it hec littera. multo fortiꝰ qn̄ examinatur. de hoc dixi. sͣ. d̓ teſti. cum cauſam. ⁊ quod dicit confeſſi. intellige quando examinabantur ⁊ interroga ti fuerunt a iudice ſuper cri mine. ⁊ ipſi ſunt confeſſi. licꝫ reſpondere non tenerentur. ⁊ ideo non creditur eis cum iaceant in crimine. uel dic ꝙ debēt interrogari quādo crimina in modum exceptionis teſtibus opponūtur ut dictū eſt. cum littera ipſa hoc dicat ſed illud nunꝙͣ vidi fieri. Et eſt ar. ꝙ ſi iudex recuſetur co ram arbitris. poteſt ab eo queri. ⁊ dꝫ inde dicere veritatē. ⁊ hͦ vidi fieri ſepe. o ¶ Pena ordinaria. ut. sͣ. de or. cog. cum dilectus. vbi de hoc. ff. de his qui no. infa. lucius. p ¶ Contingere. Si enim crimen quod obijcitur teſti. ꝯtingit cauſaꝫ de qua agitur nō ſolū repellit̉ ſed etiā punitur. ſicut cuꝫ vir accuſat vxorem de adulterio. ⁊ ipſa excipit d̓ lenocinio quod ipſe tradidit eā adulterandā. ff. de adul te. l. ij.§. ſi publico. ſic ⁊ teſtis ꝗ in teſtificando vacillauerit ſiue falſuꝫ dixerit. punitur. C. de teſti. nullum. ⁊. iiij. q. iij.§. item qui falſo. ſi. sͣ. de cōfeſ. cuꝫ ſuꝑ ⁊ sͣ. de elec. ſuper eo. ⁊. c. ꝑ inquiſitionē. ar. alias puniri non dꝫ. quia nō agit̉ de hoc. ut hic dicit. ſed in eo in quo agit̉.ſ. quia repellitur a teſtimonio. q ¶ ¶ Nobis. ⁊ ipſe ab accuſatione. Dubitatio fuit in hoc. cum euim prius cō municauerit ei. non videbatur poſtea ei obijcere poſſe excōmunicationem cum approbauerit mores illius. jͣ. de accuſa. nulli. s. de iureiuran. quēad modum. ⁊. ff. de adulte. ſi vxor. in fi. ⁊. ff. de nego. ge. pomponius i. viij. q. ij. dilectiſſimi. xxxij. q. v. horrendus. ⁊. iiij. q. iij.§. item ſi quis teſtibus. ⁊. jͣ. de his que fiūt a ma. par. ca. ex ore. Item non debet alij obijcere quod ipſe noluit ſeruare. jͣ. de preben. pro illorum. ⁊. jͣ. c. proxi. ⁊. jͣ. de appel. an ſit. ⁊ sͣ. de elec. bone. i. Sed his omnibus poteſt reſponderi cum auguſtino. nōnullos ſuſtinemus. quos inuiti tolleramus. xxiiij. q. iiij. quiſquis. Preterea alia eſt ſolutio. predicta locum habent in accuſationibus. ut. jͣ. de ſen. excō. in preſen tia. ut ſi aliquis participauerit excōmunicato. non poteſt ei poſtea opponere excōmunicationem. uel ipſum denunciare. cum ipſum non duxerit euitan dum. ſic loquit̉ illa decre. in preſentia. ſecus in exceptionibus. ut hic quia licꝫ reꝰ ſit excōicatus minori excōicatione ſiue etiam maiori. poteſt excipere ꝯtra actorem. cum quelibet legittima defenſio ſit ei reſeruata. jͣ. eo. cum inter. ⁊. c. dilecti. ⁊. c. vlti. innuit̉ hic ubi dicit. ſecūdus vero. ⁊cͣ. ꝙ ſi accuſatus eſſet ma iori excōicatione notatus non poſſet ſuū accuſatoreꝫ repellere a ſua accuſati one. quod nō eſt verū ut dicunt iura proxime dicta ⁊ alia plura. ut patet. jͣ. e. dilecte. ſignificauerunt. quia nec infamis infamē. nec criminoſus criminoſū poteſt accuſare. xxxij. q. vi. nihil iniquius. ⁊. iij. q. vij. iudicet. ⁊. jͣ. de adult. c. penult. ⁊ vlti. ⁊. C. de adult. quoniā alexandrū. vnde ſupple ibi maxime. Se cundus vero a ſacramentorū cōmunione. maxime quia idem eſſet ſi eſſet re motus a cōmunione fidelium. licet Gratianꝰ eſſet in cōtraria opinione: per id quod legitur. ij. q. vij. alieni. quod patet in hoc.§. qui eſt cōtra. ſed illud eſt ſpeciale. Fallit tamen vbi ꝓſequitur quis iniuriam ſuam. iiij. q. vi. omnibus Item fallit in epiſcopo. ut. jͣ. de accu. nulli. ⁊ illud fuit ſtatutū in odiuꝫ epiſco porū. quia nō debent habere prauos homines ⁊ viles in familia ſua. ij. q. vij circa paſtoris. a ¶ A ſacramentoꝝ. jͣ. de ſen. excō. ſignificauit ꝯtra. ſed illud videtur eſſe ſpe ciale in excōicatis a papa. uel poteſt habere locū quādo cōicat ei pro quo excōicatus eſt. j. de ſen. excō. nuper. ⁊. c. ſi concubine. uel ibi fuit excōicatus cū omnibus fautoribus ſuis. xi. q. iij. excellentiſſimus. Um eccleſiaſtice. nō poſſunt opponere. Uin. dixit in hoc loco ꝙ nomine collegij uel eccleſie poterant opponere hanc exceptionē. ⁊ illi qui no habebant plura beneficia nomine ſuo ⁊ eccleſie. ſed hoc nō profuit. quia pa pa Celeſtinus ſcienter cōtulerat illi ia. beneficium. ⁊ ideo nō poterant oppo nere. ar. sͣ. de offi. dele. paſtoralis.§. preterea. ⁊. jͣ. de reli. do. cōſtittutus. ⁊ dic ꝙ bene admitteret̉ exceptio. niſi iam fuiſſet miſſus in poſſeſſionē ⁊ cōfirma ¶ Ceterum ſi de criminibꝰ ad ſo lam exceptionē obiectis teſtes cōuicti fuerint ſiue confeſſiⁿ: penaº or dinaria mulctari nō debēt cū accu ſatio in ipſos ſecūdum iuris ordinē non procedat. Sufficit ergo ſi a perhibendo teſtimonio repellant̉ preſertim ubi crimē quod eis obij citur: cām de qua agit̉ contingere non uidetur. Mno. tertiꝰ archidiaco. richemundie. Nobis ex parte tua fuit que. Lſitum: utrum is qui excōicato in locutione uel oratione ſciēter cō municat excōicatū ipſū a ſua poſſit accuſatiōeq repellere: cum ille com munionē huiuſmodi replicet con tra eum. ¶ Nos igit̉ inquiſitioni tue taliter reſpōdemꝰ: ꝙ ipſe ab ac cuſatione illiꝰ poterit remoueri cū primꝰ a cōione fideliū ſit excluſus ſecūdus uero tantum a ſacramentorumª participatiōe ſit remotus. ¶ Dem audicen̄. epiſcopo. Um eccleſiaſtice prouiſioniſ officium. ⁊ infra. Mandamꝰ quatenus ia. faciatis prebende il lius de qua per. c. pre.n. noſcitur inueſtitus pacifica poſſeſſione gau dere: cum exceptionem illam: ꝙ prefatus.j. in alia eccleſia benefici uꝫ poſſidet: ei non poſſint oppone re: quos conſtat uaria beneficia ī diuerſis eccleſijs obtinere. ¶ Dem epiſcopo elienſi. Aſtoralis: ⁊ infra. Quoniaꝫ per dilatoriaſ exceptiōes ma Iitioſe nonnunquā cauſaruꝫ termi natio prorogatur: inquiſitioni t. reſpondendo decernimus: ut infra certuꝫ tempus a iudice aſſignā dum omnes dilatorieᶜ proponantur: ita ꝙ ſi partes extunc uoluerīt aliquas opponere quas non fuerint proteſtate: nullatenꝰ audiāt̉: tus prout hic fuit. ut patet in antiqūa. ⁊ hoc vbi dicit pacifica poſſet ſione gaudere. T. ⁊.i. dicebant. ꝙ nomine eccleſie non poterāt illum opponere. qd̓ enim in ſuis ꝑſonis equū putabāt. in alijs nō po terant reprobare. sͣ. de ꝯſti. cuꝫ oēs. xix. di. ſi romaooꝝ. xxxij. q. vi nihil iniquius. iiij. q. iij. ſi quis teſtibus. ff. de re. iur. cū par. ⁊. jͣ. de adulte. c. pe. ⁊ ulti. Sed videt̉ ꝙ noīe eccleſie poterāt obi cere. quia delictum ꝑſone ⁊cͣ. xvi. q. vi. ſi ep̄m. ⁊. jͣ. e. cuꝫ ve nerabilis. ſed non debent propter hoc admitti. qꝛ ſic alia via cōſequerent̉ id qd̓ volebant. quod eſſe non debet. sͣ. d̓ procur. tue. ⁊ qꝛ nō expedit. eccleſie hāc exceptionē opponi immo expedit eccle ſie plures haber̄ di uites clericoſ. ut eā poſſint melius defē dere. ⁊ imperium ⁊ fiſcus abundabit vtens ſubiectis locupletibꝰ. in aut̄. ut iudi. ſine quo ſuf.§ i. col. ij. Sed pone ꝙ aliqui ſint ꝗ non habent plura bn̄ficia nunquid poſſūt opponere. Dicūt p̄ dicti. t. ⁊ io. ꝙ n̄ ſint admittendi. qꝛ ſic alij eſſent cōſecuti ꝑ iſtos qd̓ per ſe non poterant quod eſſe non debet. ff. d̓ bo. lib. queritur. ⁊ ar. xlvi. di. ſicut nō ſuo ff. de admini. re. ad ciui. per. l. ij. in prin. Item iſti nō habentes plu ra beneficia qui obijciunt hanc exceptioneꝫ aut elegerūt alios aut electi ſūt ab illis ſi alios elegerūt. tali exceptioni renunciaſſe vidēt ut. sͣ. de conſti. cū acceſſiſſent. ⁊. jͣ. de preben. pro illoꝝ. Si vero ele cti ſunt a talibus non poſſunt hoc obijcere. cū habeant cauſam ab illis ꝗ hoc opponere nō poſſūt. ar. xvi. q. iij. ſi ſacerdotes. in fi. ⁊. ff. de iure do. cū in fundo. ⁊ indignū eſt ut illi admittātur ad repulſio nem illoꝝ quoꝝ repellerentur auctores.sͣ. de teſti. licet ex quadaꝫ Et ex hoc ſequit̉ ꝙ ſi aliquis nō facit mentionē in reſcripto de bn̄ ficio ſuo ꝙ capitulū nō pōt ei obijcere de falſitate reſcripti. cuꝫ eis non cōpetat talis exceptio. ⁊ tn̄ reſcriptū nō valet. ſed tn̄ valet quā tum ad hoc. jͣ. de p̄bē. ꝓ illorum. Plerunqꝫ enī dat̉ actio ei ꝗ nō pōt agere. ideo quia reo nō cōpetit exceptio. ff. ſi ſerui. vendi. loci.§. p. nul. ⁊ sͣ. quod me. cā. ad audientiam. ⁊ sͣ. de iureiuran. debitores Mihi videt̉ ꝙ vin. melius dixit non obſtantibus rationibus aſſi gnatis. ⁊ ideo illi ſaltem qui nō habent alia beneficia bene poſſunt hanc exceptionē opponere ⁊ defendere eccleſiam. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. ex parte. ⁊. jͣ. e. dilec. imo vnus ſolus poteſt ſe opponere. ut. xij. q. ij non liceat. quia vtilitas eccleſie in hoc procurat. ⁊ ideo audiendus eſt. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. cum in cunctis. ⁊. xxxi. di. nicena. quin iſti qui ſe opponunt procurent vtilitatē eccleſie. nō dubitatur. quia ſi iſte qui plura beneficia habet reciperet̉ lederet̉ eccleſia. cuꝫ nō poſſit continuā reſidentiam facere ad quā de iure cōmuni tenetur. ⁊ ita nō poſſit eccleſie deſeruire. fauore enim eccleſie ⁊ propter vtilitatē ipſius ius eccleſie ſtatutū fuit ut clerici debeant in eccleſia reſidere. nec ob. quod dicit̉ ꝙ iſti receperunt alios habentes plura beneficia. ergo nō poſſunt amplius hāc exceptionē opponere. hoc nō eſt verū. ſi enim ſemel male fecerunt nō ſequitur ꝙ poſtea ideꝫ facere debeant. licet renunciauerint exceptioni ſue contra vnū non renunciāt cōtra alios. quia res inter alios acta nō prodeſt alijs nec nocet. jͣ. de re iudi. c. pe. cū ſuis concor. ar. ad hoc. jͣ. de priuile. ſi do terra. ⁊. c. accedentibus. Aſtoralis. dilatorie. ſecus de peremptorijs ⁊ de exceptiōe ex cōicationis que poſſunt ꝓponi quādocunqꝫ de his dicitur. j. eo. exceptionem. d ¶ Ex tunc.i. poſt terminū ſtatutū a iudice ⁊ finitum. e ¶ Proteſtate. sͣ. de teſti. p̄ſentium. ⁊ intellige ꝓteſtate nominando exp̄ſſe exceptiones que ſcribi deberent. sͣ. de ꝓba. quoniaꝫ. ut ſi ve lit ꝓponere exceptionē recuſatōnis illam pͥmo debet ꝓponere ⁊ ſū per illa tantū ꝓcedere. de alijs poteſt ꝓteſtari ſic ſaluis alijs dilalo rijs que tales ſūt ⁊ dn̄t noīari ꝓbandis ſuo loco ⁊ tꝑe poſtꝙͣ cogni tum fuerit de ſuſpitione. de hoc dixi. sͣ. de ꝓba. quoniam. nec ſum cit dicere in genere ſaluis alijs exceptionibus. qꝛ ꝑ hͦ nulla videreꝓuiſio huiꝰ decr. jͣ. d̓ ꝯfir. vti. uel iuti. bone. ar. sͣ. d̓ do. ⁊ ꝯͣtu. ex iris f ¶ Audiant̉. Sic etiā dicit lex ꝙ ſi aliquis ꝓpoſuit vnā exceptionē ⁊ ſuccubuit. ſi vult aliā poſtea ꝓponere. hoc faciat infra terminum

conſtitutum. inſti. de exc. tu.§. quon autēm. ⁊ hoc veruꝫ eſt ꝙ ſimul poſſunt ꝓponi cū alicui ꝯpetunt plures exceptiones que non ſunt orie. ſed in ꝯͣrijs ſecus. vn̄ ſi pͥmo ꝓpoſuit vnā ⁊ ſuccubuit volens poſtea ire ad aliā bene admittit̉. C. de inoffi. teſta. ꝯtra maiores. ⁊ j. ii. ꝓxi. auditis. Et ita pꝫ hic ꝙ perditur exceptio ſi nō ꝓponatur jͣ. terminū conſtitu tū. ſed actio nō per dit̉. ſimile in accuſa tore. quia ſi nō ꝓſequit̉ accuſationem ſuā infra terminuꝫ poſtea nō auditur. jͣ. de accu. veniens. ⁊. C. qui accuſ. non poſ. l. iij. ⁊. iiij. q. v. quiſquis. de hoc di ctū eſt. sͣ. de ꝓba. li. cet īmo punit in libra auri ꝗ exceptio nem dilatoriaꝫ poſt litis ingreſſū ꝓpo nit. C. de except. l. ſi quis aduocatus. g ¶ De nouo.ſ. poſt terminū ſtatutum. idem eſſet ſi etiam poſt litē cōteſta. ex orta ſit. sͣ. de offi. de leg. inſinuāte. quia que de nouo emergūt auxilio indigēt ff. de inter. ac. de ē tate.§. ex cā. ⁊ noua res nouū ꝯſilium ⁊ remediuꝫ exigit. ff. de ven. inſpi. l. i. in pͥn. et ſi noua cauſa alleget̉. puta quia fi deiuſſor mortuꝰ ſit iterū equū erit pre ſtare cautionē. ff. ut in poſ. leg. plane. et nouiſ morbis noua cōuenit antidota p̄ parari. sͣ. de iur. ca. ceterū. ⁊. l. di. ut cōſtitueretur. b ¶ Poſtmodum.ſ. doſt terminū cōſti tutū infra queꝫ om nes dilatorie ꝓpo nātur. ſic. sͣ. d̓ teſti. p̄ſentium ⁊ ita iuramentū eſt hic ⁊ ibi legittima ꝓbatio. Sed quid ſi poſt litē ꝯteſt. vellet iurare ꝙ poſt ipſam ꝯteſtationē ad noticiam ipſius ꝑuenit que tn̄ nō eſt exorta d̓ nouo ſed erat ab inicio. puta cō ſanguineꝰ erat iudex impetrātis uel impetrās vaſallus iudicis uelꝰ aliqua alia ꝯſimilis. ſed hoc reus ignorabat. nūquid dꝫ audiri? Dicunt quidā ꝙ ſic. Mihi videt̉ ꝙ amplius nō audiat̉. qꝛ ab initio de bet inquirere de hmōi dilatorijs/ qꝛ vigilātibus ⁊ nō negligentibusꝭ. lura ſubueniūt. ff. qui. ex cau. ma. nō enim. ff. de eden. veluti. ⁊ facilitati ⁊ negligentie ſue imputet. neqꝫ enī oportet per ſingula momēp̓ la onerari actorē. ff. ut in poſ. lega. ſi is a quo.§. vlt. ſic enim nō eſſet litiū finis. ⁊ hoc qd̓ dicit hic locū habet in exceptionibus facti ⁊ nō iuris. qꝛ nemini licet ius ignorare. ff. de iur. ⁊ fac. igno. l. regula. Um inter. defenſio. Hic manifeſte pꝫ ꝙ excōicatus pōt excipere ⁊ defendere ſe in iudicio. jͣ. e. dilecti. ⁊. c. dilecte. ſignifica uerūt. ⁊ pōt appellare ⁊ pōt appellantē ꝓſequi. jͣ. e. c. vlt. ⁊ eadeꝫ de fenſio ꝯpetit excōicato que ꝯpetit nō excōicato. ſicut eadē defenſio ꝯpetit ſeruo que libero. ff. de accu. ſeruos. ⁊ libertꝰ qui alias patro nū accuſare nō poteſt in ip̄m patronū retorquere poteſt accuſatione ſi a patrono accuſet̉. ff. de bo. libe. qui cuꝫ maior.§. ſi libertus. qꝛ ignoſcendū eſt illi qui ꝓuocatus voluit ſe vlciſci ut ibi. ⁊ ſic pōt ex cipere de pacto de nō petendo ⁊ exceptionē ꝓbare. nō obſtante ꝙ tex dicit ꝙ reus in exceptione fiat actor. ff. de ꝓbati. in exceptioni. bus. qꝛ quicꝗd facit ad ſui defenſionē facit. Iteꝫ qualiter p̄ſtabit ſa ciamentū calūnie cū ſibi nō liceat ingredi ſacra. multo minus ⁊ tāSere. v. di. ad eius vero. ⁊. xliiij. di. nulli clerico. ⁊ quibus cetera ſa ciamenta negant̉. qūo vnū genus ſacramenti putat̉ poſſe concedi. xcv. di. illud. in illo caſū ꝯceſſuꝫ eſt a iure in odiū potius excōicati: ꝙ omnia poſſit facere que ad cauſaꝫ ꝑtinent. ⁊ ſic iurabit ⁊ omnes participantes ſibi occaſione litis nō incidunt in canonē. cū talis cō munio ſit potius ad damnū ſuū ꝙͣ ad ꝯmodum. Sed quid ſi excōi calus cōuenit̉ ſuper eo pro quo fuit excōicatus iniuſte. nūquid poniſi forte aliqua de nouoᵍ ſibi com petens exorta fuerit: uel is qui uo luerit eā opponere: fidē faciat iura mento ſe poſtmodūʰ ad illius noti tiā ꝑueniſſe. ¶ Dē mōacis farfen̄. Um inter priorem ⁊ conuen ¶ Itū de argentolio ex parte una ⁊ nobilem uirum.s. de malileone dioce. pictauien̄. ex altera ſuꝑ dam nis ⁊ alijs coram uobis ex delega tione noſtra queſtio uerteretur: ꝓ curatore ipſius nobilis ueſtrū uo lente declinare iudicium: eo ꝙ du os ex uobis habebat ſuſpectos: ꝓ curator monaſterij allegauit parti eiuſdem nobilis cum eſſet uinculo excōicationis aſtrictus: exceptiōiſ huiuſmodi beneficium interdictū ⁊ infra. Inquiſitiōi ueſtre duxim reſpondendū ꝙ predicto nobili le gittima defenſio iniudicio reſerua tur: ⁊ maxime iudicis r̄cuſatio: cū periculoſum ſit coram ſuſpectoª iu dice litigare ac ſuſpectiſiudicibus ſe. ap. cam de certa conſcientia nō cōmittat. unde in talibuſ non excō municati fauor attēditur: ſed equitas iudicantis: cū non debeat clau dicar̄ᶜ iudiciū: ac ſatis uideatur ab ſurdum ſi actore impugnante reo defenſionis copia denegetur: quia ſic cōdemnarętur multotiēs abſol uendus. ¶ Porro cum excōica to: quando in cauſa abſolutionis exiſtit: nō ſit iuſta deneganda ſentē tia: nec interdici debet eidem ap. remediūº ſi contra iuſtitiā condem netur: qua ratione in uno eodēqꝫ terit excipere ꝙͣ nō tenet̉ reſpondere. niſi reſtituat̉ ei cōmunio hominū qͣ fu it iniuſte pͥuatus. dicit io. ꝙ ſic. nec tenet̉ antea reſpōdere. dūmodo oſtendat ꝙ iniuſte fuit excōicatus. iij. q. ij. c. ij. ⁊. ij. q. v. ſuꝑ cauſis. in fi. qꝛ omnia iura ſunt reſtituenda corꝑalia ⁊ incorporalia. ij. q. ij. nullus pōt. ⁊. iij. q. ij. c. ſi ep̄s. ⁊ ſic noͣ. ꝙ qui remotus eſt a quolibet actu legittimo tn̄ excipere poteſt. a ¶ Suſpecto. ut. iij. q. v. ꝙ ſu ſcepti. C. de iudi. aꝑtiſſimi b ¶ Conſcientia. Ar. ꝙ ſentē tia lata a iudice ſuſpecto poſſit retractari ſi detecta fuerit ſuſpitio. qꝛ littere ſic obtente nullā vident̉ cōferre iuriſdi ctionē. d̓ hoc dictū eſt. sͣ. d̓ re ſcrip. ad audientiā. ij. ⁊ noͣ. ꝙ omne reſcriptū habet̉ ſuſpe ctuꝫ quod de cōſcientia pape nō emanauit. sͣ. de reſcrip. cū dilecta. ⁊. jͣ. de ꝯfir. porrecta. c ¶ Claudicare. Noͣ equalita te ſeruari in iudicijs. s. de iudi. nouit. ⁊. iiij. q. iiij. c. ij. ⁊. iij. q. ix. c. vlti. nec debet actori li cere qd̓ reo nō licet. ff. d̓ reg. iu. nō debet. ij. d ¶ Remediū. qꝛ ſicut poteſt exciper̄ ut dictū eſt ſic poteſt appellare. ut. iij. q. ix. reuera. ⁊. j. e. c. vlti. e ¶ Legittima. ar. ꝙ qua ratō ne vnū alicui ꝯcedit̉ ⁊ omnia que ſunt eiuſdē cenſure ſunt ꝯcedenda. ar. iiij. di. deniqꝫ. in fi. ⁊. v. di. ad eius vero. f ¶ Recōuentione. ſic ergo pꝫ ꝙ licet poſſit exciꝑe ⁊ appellare nō poteſt tn̄ recōuenire. ratio reddit̉ in lr̄a ſequēti. qn̄ qꝫ tn̄ admittit̉ reconuentio. vbi non admittitur cōuentio iij. q. viij. cuius in agendo. et ff. de iudi. l. ij.§. ſed ſi agant. Sed nūquid pōt excōicatus ꝯpenſare? Dico ꝙ nō. qꝛ qui ꝯpenſat quodāmodo agit. ſꝫ ſi ageret repelleret̉ per exceptionē. ergo nō poteſt cōpen ſare. ff. de cōpen. quecunqꝫ. īmo ⁊ ſi vellet cōpenſare ⁊ ab aduerſario admitteret̉ iudex ex officio ſuo ip̄um debet repellere. jͣ. e. exceptioneꝫ. in fi. qꝛ quod vna via ꝓhibetur alia ꝯſequeretur qd̓ eſſe nō debet. sͣ. de ꝓcu. tue. b g ¶ Extendat̉. ſi. jͣ. de eccle. edifi. cū dicat apoſtolus. in fi i. rn̄ſo. Um venerabilis. ex permutationis. ſimilem caſum habes sͣ. de tranſactio. preterea. i ¶ Reſponſionē factam ꝑ ꝓcuratorem monaſterij.ſ. ubi dixit p̄propere. ſic re ſpondit. ſed in hoc nō bene allegabat ep̄us pro ſe. qꝛ hmōi repentina li. cōte ſta. nō p̄iudicabat monaſterio. in aut̓. de exhi. re.§. illud. coll. v. ar. xxxij. q. i. apud. ⁊. v. q. v.§. ſed aliud ibi. qui autē inconſiderate loquitur ſentiet mala. l. di. ponderet. ⁊ merito. qꝛ litis cōteſta. directe debet fieri per interrogationeꝫ ⁊ rn̄ſionē directam affirmando uel negando ſimpliciter. sͣ. de li. cōteſt. c. vno ⁊ sͣ. de elec. dudum. ij. ſed hic ꝓcurator ſub forma exceptionis ſub cōditione rn̄det ut patet ex ip̄a reſponſione. ⁊ ꝑ id quod poſtea ſequit̉ in littera. ubi di cit uel per ꝓcuratoris rn̄ſionem. k ¶ Bonefidei. Que ſint actiōes bonefidei habet̉. inſti. de ac.§. actionū. ⁊ con numerantur ibi. xvij.ſ. actio. ex vendito. empto. locato. conducto. negociorū geſtorū. mandati: depoſiti: proſocio: tutele: commodati. pignoratitia. famil. herciſ. communi diuidundo. preſcriptis verbis. ⁊ que de eſtimato proponit̉ ut ſi rem meam do tibi. ⁊ eſtimo ut eam vendas. x. aut. x. reddas mihi aūt rē. ff. de eſtima. ac. l. i. ⁊ permutatio de qua fit hic mentio. ⁊ hereditatis petitioalie vero dicuntur actiones ſtricti iuris ut actio ex mutuo arbitrium ⁊ conſi milia. Nec dicuntur bonefidei. quia in eis tantū ſeruari debeat bona fides. quia in contractibꝰ ſtricti iuris ſeruari debet bona fides. ⁊ in quocūqꝫ ꝯͣctu bona fides interuenire debet. C. de ac. ⁊ obli. bonā fidē. iō dicunt̉ ſtricti iuris. quia non venit in eis. niſi ꝙ ſtricti exigit actionis natura. vn̄ nō veniuntꝭ vſure ex mora in contractibꝰ ſtricti iuris. niſi ſpāliter ſint promiſſe. ff. de ne go. ge. quia tantundē. ⁊. C. de uſur. l. iij. ſed in cōtractibus bonefidei veniūt vſure ex tempore more. ff. de act. empt. ⁊ vendi. iulianus.§. ex vendito. ⁊. ff. de vſu. mora.§. in bonefidei. Itē in actionibꝰ ſtricti iuris nō venit intereſſe. ſi rem dari mihi eſt in obligatione. ſecus ſi rē tradi uel factū. ff. de verb. ob. vbi aūt.§. ult. ⁊. l. ſi fundū. ⁊. ff. de re iudi. ſi quis ab alio.§. ul. ſed iſta omnia acceſ ſoria veniunt in bonefidei iudicijs. ff. de ac. emp. ⁊ vendi. l. i. in prin. ſed non negocio ipſi alia legittimaᵉ ſubtra hantur ſuffragia: non uidemus. ¶ Ceterum non ſic in recōuentio ne ſentimus: ne quod in defenſio nis remedium ſuſtinetur: ad impu gnationis materiam extendaturᵍ. ¶ Dem monachis farfen̄. Um uenerabilis. f. noſter. j. ſabinen̄. epūs coram dilectis filijs noſtris. r. tituli ſancte anaſta ſie preſbytero ⁊. p. s. lucie. diaco. cardi. quos ſibi ⁊ r. ꝓcuratori ue ſtro cōceſſimꝰ auditores: eccleſiaꝫ ſācti uiti cū ſuis poſſeſſiōibꝰ ⁊ ꝑtine tijs petiuiſſet: aſſerens eandē ad ſe in ſpūalibus ⁊ tēporalibꝰ ꝑtinere: idē nōdū epī intentione fūdata pre propere ſic reſpōdit: ꝙ ⁊ ſi dicta ec cleſia dudū fuerit eccleſie ſabinen̄. ſubiecta: eā tamē nō poterat epūs uēdicare: quam ex permutatiōis cā farfen̄. monaſterium obtinebat ad hoc ꝓbādū quoddā exhibens īſtrumētū: in quo ꝯtineri prima fa cie uidebat̉: ꝙ theodoſiꝰ epūs cū ſuorum ſacerdotū aſſenſu predictā eccleſiā ſcī uiti ꝓ quibuſdā eccleſijſ ⁊ rebus alijs in cābium ur̄o duxit mōaſterio ꝯcedēdā. Ad hec epūs ꝓpoſuit memoratus intētionē ſuā per huiuſmodi rn̄ſionē eſſe funda tā. cū.n. pars ur̄a reſpōderit ſe di ctā eccleſiā ex ꝑmutatione facta ꝑ ſabin̄. epūm obtinere: ꝯfiteri ꝑ cō ſequēs uidebat̉ ſe credere: ꝙ dc̄a eccleſia tꝑe ꝑmutatiōis ꝑtinuit ad eccleſiā ſabin̄. cū ꝑmutatio īter cō tractus boneᵏ fidei ꝯputet̉: nec cuꝫ

veniūt in cōtractibus ſtricti iuris. Item in bonefidei actionibus qn̄qꝫ nō ve niunt ea de quibus nihil eſt cogitatū. ut rupta ⁊ ceſa ⁊ ſimilia. ff. de ac. emp. ⁊ vendi. l. fundi.§. ſi rupta. ⁊ sͣ. de cau. poſ. cū eccleſia. ⁊ ibi quedā de his tan gūtur. In actionibus bone fidei multū exuberat officiū iudicis ⁊ pinguiꝰ ꝙͣ in actionibꝰ ſtricti iuris. ⁊ iſtis rōibus dn̄r bonefide. ⁊ alij dn̄r ſtricti iuris. l ¶ Loco domini. hoc ideo di cit quia qui dat alienam rem nō cōtrahit ꝑmutatione. ff. d̓ re. permu. l. i. in fi. m ¶ Cōfeſſus. Hec regula ſū pta eſt. ff. de excep. nō vtiqꝫ. Se d nōne ex eo ꝙ confeſſus fuit permutationem factam per ꝯſequēs eſt ꝯfeſſus ꝙ ſit factum de meo tuuꝫ. qꝛ illud dicit̉ permutatio. ff. de reruꝫ permuta. l. i. in fi. ⁊ qui confitetur vnū per cōſequens cōfi tetur id quod ſequit̉ ex illoviij. di. quo iure. et. sͣ. de offi. dele. cū ſuper. ⁊ sͣ. de do. ⁊ cō tu. cū dilecti. Preterea tacita ꝯfeſſio habetur pro conteſta tione. sͣ. de do. ⁊ cō. ꝓut. Iteꝫ interrogādo ſit cōfeſſio ſiue negatio. xxij. q. ij. quod ait. et xxxij. q. vij. quid eſt. xxxij. q. v. quid in omnibus. ⁊ jͣ. d̓ ho mi. cū iuramēto. ff. de v̓b. ob. l. i.§. ſi quis ita. Ad hͦ dicas: ꝙ excipiendo de ꝑmutatiōe nō cōfitetur de intentōne ad uerſarij ut hic dicit. qꝛ poteſt eē qd̓ d̓ facto fuit ꝑmutatio ⁊ non de iure. Similit̓ in exce ptione pacti de nō petēdo de bitū. qꝛ per hͦ n̄ confitet̉ debi tū. quia poteſt eſſe qd̓ nō de iure debuit. Qui excipit debet ita dicere. frater non cōſi teor hoc qd̓ dicis. ſed ſi feciſſem pactū factuꝫ eſt mihi de nō petēdo. Et ſic iſte etiā re ſpondet dicendo. ⁊ ſi dudum fuerit. ⁊cͣ. quia ſic nō aſſeruit ſimpliciter. ſed ſub conditio ne. et ideo non preiudicauit talis confeſſio ipſi monaſte rio. quia nō fuit cōfeſſio ſed exceptio. uel ſi ꝑtinuit ad eccleſiaꝫ Sabiū. permutatio in terceſſit. Item ſi quiſ dicat ſe p̄ſcripſiſſe ⁊ aduerſarius di cat. ego interrupi p̄ſcriptiōꝫ tuā. nonne per hanc exceptio nem. dicendo ego interrupi preſcriptionem tuam cōfitetur de intentione ad uerſarij? quare ergo poſtea auditur ꝓbatio preſcriptionis poſt talē exceptio nem per quā confitetur de intentione aduerſarij. ut. sͣ. de teſti. ex tenore. jͣ. ti. proxi. illud. Sed dicas. ꝙ non fatetur de preſcriptione qui excipit de interruptione nec confitetur de intentione aduerſarij. ⁊ ideo debet probare preſcriptionem qui eam opponit. sͣ. de proba. ex litteris. ⁊. jͣ. ti. proxi. illud. Et ſic debet dicere. non credo te preſcripſiſſe. ſed ſi hoc veruꝫ eſſet. dico ꝙ interru pi preſcriptioneꝫ tuā quā interruptioneꝫ probare debet. ut dicit decre. illud. Idem eſt dicendum. cum aliquis petitur in virū. dicat: non confiteor me eſſe virum tuū. ſed ſi eſſet. conſaguinitas eſt inter me ⁊ te. ut. sͣ. de teſti. ex tenore nā ſic reſpōdendo nō ꝯfitetur de intentione aduerſarij. nec onerat ſe aliqua probatione. ſed aduerſarium. niſi tūc demū cū actor fundauerit intentioneꝫ ſua. quia tūc exceptio ꝓbanda eſt. ut no. jͣ. e. exceptionem. a ¶ Per vicium. hoc ip̄o debuit ſuccūbere monaſterium. sͣ. de reſcrip. olim. b ¶ Licet autem. reſponſio quaſi tacie queſtiōis. Poſſet quis dicere ſi inſtru mentū falſauit. ergo hoc ipſo debuit ſuccūbere monaſteriū quod exhibet in ſtrumentū falſum. Rn̄det papa delictum ipſius qui ip̄m falſauit nō debet in damnū monaſterij redundare. xvi. q. vi. ſi ep̄us. Uel intellige potius ꝙ allegabatur contra monaſteriū ex parte ep̄i ut per hoc amitteret cauſam. ut. sͣ de reſcrip. olim. ꝓpter conſimilē falſitatē tulit Eugenius papa ſententia cotra eccleſiā Oſen. s. de in integ. reſti. tum ex litteris. Sed quare nō hic papa tulit ſententiā contra monaſteriū. quia nō conſtitit capitulū fuiſſe in culpa: ut bene innuit littera iſta. delictū perſone. ⁊cͣ. c ¶ Ad. xx. annos. C. de fal. querelam. de hoc dictū eſt. sͣ. de proba. licet. d ¶ ¶ ¶Comperta. Sed vtrū talis ſententia teneat ipſo iure. dubitari conſueuit quod nō videtur. quia exceptio nō datur ex ea. ff. de excep. qui agnitis. Sed ſi nulla eſt ipſo iure. qualiter incipit valere etiaꝫ poſt an. xx. quia quod ab ini tio nō valet tractu temporis non conualeſcit. ff. de regu. iur. quod ab initio. alio quaꝫ cum dn̄o uel cum eo qui habebatur locoˡ domini legittime ualeat celebrari: ⁊ infra. ¶ Porro memoratus epūs ad ꝓbanduꝫ ꝙ iam dicta eccleſia ad ſe in tēpora libus ꝑtinebat quoſdam teſtes induxit: per quoſnitebatur oſtēdere ꝙ taꝫ dictā eccleſiā quā molēdina terras ⁊ alia bona eiꝰ ſabinen̄. epī diutius poſſederūt de illis pro ſue uoluntatis arbitrio diſponēdo: ⁊ ī fra. Intelleximꝰ ſupradictū epūm intentionē ſuam minime fundauiſ ſe per teſtium depoſitiones uel ꝓcuratoris ſupra dicti reſponſioneꝫ quia exceptionem obijciens de in tentione partis aduerſe non intelligitur fuiſſe confeſſus: uel per in ſtrumentum exaduerſo exhibituꝫ cum in eo theodoſius epiſcopus a quo ꝑmutatio facta ꝓponitur: nō dicatur epūs ſabin. quāquā in trā ſcripto quo procurator utebat̉: ap poſitum fuerit ſabin̄. per uiciuꝫª fal ſitatis. Licet aūt nimis exceſſerit qui trāſcriptū illius inſtrumēti fal ſauit. quia tamen delictuꝫ perſone in damnum eccleſie redundare nō debet: ac non ſolum ante ſententiā uerum etiam poſt obijci poteſt ex ceptio falſitatis: cum falſoruꝫ īſtru mentorum pretextu lata ſententia uſqꝫ adᵉ. xx. annorum ſpacium ua leat retractari ueritate comperta nolumus: ut per id monaſterio ue ſtro preiudiciuꝫ generetur. Quia uero nobis conſtitit ſupradictam eccleſiam ſancti uiti conſtitutā eſſe in dioce.ᵉ ſabiū. epiſcopale ius ī oī ⁊. l. pe. xvi. q. iij.§. poteſt. v̓. ꝙ ſi priuatus. ⁊ sͣ. de elec. auditis. Dicas ꝙ talis ſententia tenet et in ſuo robore durabit. ⁊ ſeruari debet quouſqꝫ falſitas reuelata fuerit. sͣ. de fide. inſtru. accepimus.§. inte rim. ꝙͣuis articulus ille dubitabilis eſt durabit ſententia. reuelata vero veritate. tunc pͥmo apparet ꝙ nulla fuit. ⁊ ideo tunc pronūcia bit̉ nulla. ſic. jͣ. de fri gi. ⁊ malefi. frater. nitatis. in fi. ⁊ quicquid occaſione taliſ ſnīe p̄ceptū uel ob tentū eſt. non caſſabit̉. ſicut per ſnīam ius non ꝯſtituitur. ſed quod erat decla ratur. cū ſententia profert̉. ff. ſi ſerui. vendi. ſicuti.§. ſed ſi querit̉. ⁊ hic dicit lr̄a iſta valeat retra ctari veritate. cōper ta ſicut eſt in ſnīa la ta per falſum procu ratorē. qꝛ falſitate ꝓ bata iudicium nul lū tunc pͥmo appa ret sͣ. de ꝓcura. in nr̄a. ⁊. C. e. ti. licet. a ¶ In dioce. xvi. q. vij. omnes. ⁊ xviij. q. ij. monaſteria. Lim. ī tali lo co ſtatuerit ex eo qd̓ dicit̉ patet. ꝙ ſi aciuerſariꝰ meus impetrauit litteras vltra duas dietas: exͣ dioceſim meaꝫ ⁊ iudices volūt venire vſqꝫ ad locum il lū qui non diſtat vl tra duas dietas. nō poſſuꝫ ꝓpterea eo rū iudiciū declinat̉ qꝛ nō trahūt me vltra ꝙͣ ꝓuiſum eſt ꝑ cōciliū generale. et ita nō faciūt ꝯͣ conciliū ut hic lr̄a pro bat. ⁊. jͣ. vbi dicit ſe in cauſā trahi vltra duas dietas. ⁊ hoc ideꝫ dicit ꝯſtitutio illa sͣ. de reſcripnōnulli. Sed nūꝗd iſte reus ꝓcurabit illos veniēdo ad locū? nō credo. de hͦ dixi in ꝯſtitutiōe illa nōnulli. g ¶ Potuerit. Sic videt̉ ꝙ ille qui apppellat ante ſententiam diffinitiuā a grauamine ꝙ in cauſa appellationis neceſſe habeat proba re coram iudice appellationis cauſam ſue appellationis verā fuiſſe ſic. sͣ. de teſti. ex parte ade. Sed cōtra videtur ꝙ ſufficit probare co ram iudice appellationis. qd̓ iudex inferior exceptionē admittere noluit. sͣ. de offi. dele. cū cauſa. ⁊. jͣ. de ap. ut debitus. ⁊ melius. c. di lecto. Illud ꝯͣrium ex parte ade ſoluit̉ in illa decre. alia v̓o ꝯͣria ſol uunt ꝑ decre. jͣ. de appel. interpoſita. i. ℟n̄. cū.n. quis ꝓbabilē cāꝫ exponit. quā dicit ſe probaturū ſi iudex ipſum repellat ⁊ ꝓpter hoc appellat̉. tūc in cā appellationis nō eſt neceſſe probare cam veram eſſe. ſed ſufficit ꝓbare ꝙ non fuit admiſſus. Si vero nō obtulit ſe ꝓbaturū. ſed illam tantū allegauit. tunc in cauſa appellationis ꝓbi bit cauſam illam veram fuiſſe. alias ad pͥorē iudicē remittetur ſcd̓ꝫ tenorē illiꝰ decre. jͣ. de ap. interpoſita. ⁊ ẜm illā hodie ꝓcedenduꝫ ē. ⁊ ideo in hac decre. debet ꝓbare. ꝙ trahebat̉ vltra duas dietas qꝛ cum ꝓpoſuit ſuā exceptionē. nō obtulit ſe illam ꝓbaturum: ſed in decre. illa dilecto. jͣ. de ap. nō obtulit ſe probaturum. ⁊ tn̄ ſufficit pro bare ꝙ nō fuiſſet admiſſus. ibi iam conſtabat de exceptione ꝑ ꝯfeſ ſionē ꝑſbyteri factā corā auditore. Sed dubitat̉ an ꝓpter illam uel alias legitimas fuerit appellatū. ⁊ ideo ſufficit ꝓbare ꝙ ꝓpoſuerat illas ei ꝙ non fuiſſet admiſſus. ⁊ eodē modo reſpondeas ad illā. s. de of. del. cū cauſā. qꝛ iudices ibi certi erāt de exceptionibꝰ. qꝛ bene ſciebāt vtrꝝ habuiſſent ſubdelegationē iudicis uel excuſatione in ſius. hodie eniꝫ ſeruandū ē ꝓ ut dicit illa decre. interpoſita appel. h ¶ Superſedere curetis. ſupple abbatē ſancti lau. ⁊ eius ꝯiudices ad quos gu. litteras impetrauerat contra ipſius aduerſarium ſuꝑ in eadē iſtis dūtaxat exceptis que per autentica ſcripta ei noſcūtur eē ſubtracta: cum per priuilegiuꝫ uel preſcriptionem legittimā nullatenus probaretur exempta. Uerum quia dictus epiſcopus qui eandeꝫ eccleſiam uendicabat: munitum ſe preſcriptione legittima non oſten dit quāquā ꝓbauerit epūꝫ ſabin. bona eiuſdē eccleſie aliquāto tem pore poſſediſſe: uos ab impetitione epi quo ad temporalia eiuſdem eccleſie ſentētialit̓ duximus abſol uendos. ¶UOnō. iij. abbati ſancti uberti ⁊ ſancti martini leodien̄. Lim: ⁊ infra. Nuꝑ ex ꝑte gu. fuit ꝓpoſitū ꝙ lr̄is pre.n. tre ueren̄. archiepō preſentatis idem excipiendo ꝓpoſuit: ꝙ auctoritate ipſaꝝ rn̄dere minime tenebat̉: qꝛ ultra duaſ dietas extra ſuā dioceſiꝫ trahebat̉ in cām: ⁊ qꝛ dictꝰ archie piſcopus hāc exceptionē admitte re recuſabat: uocē ad nos ap. emiſit: ⁊ infra. ¶ Porro ꝓcurator ꝑ tis aduerſe r̄ſpōdit ꝙ idē gu. ultra duas dietas extra ſua dioce. minime trahebat̉: cum ipſe archiepūs terminū ī tali loco ſtatuerit: qui re motꝰ ab illo non erat: ultra quā ꝓ uiſum eſt per conſti. cō. gene. ⁊ in fra. Diſ. u. mādamꝰ quatenꝰ ſi ꝓ curator dicti gu. ꝓbar̄ potueritᵍ ex ceptionē: qua corā archiepō ꝓpoſuit ſepe dicto vꝫ ſe in cām trahi ul tra duas dietas contra conſti. cōci. gene. uos appellatiōeꝫ dicti gu. le gittimā decernentes negocio ſuꝑſedere curetis.

ſibi formam. alioquin iſti procedent iuxta traditam ſibi formā. non obſtantibus litteris impetratis ad abbatem ſancti Laurentij. ⁊ ei coniudices. Si vero gu. non probauerit ſe trahi vltra duas dietas ertra dioceſim. abbas iſte ſancti huberti ⁊ eius coniudices ꝓcedere in negocio ſibi cōmiſſo non omittant ad petitioneꝫ aduerſarij. ⁊ iuxta mandatuꝫ ad ipſos directum nō obſtantibus litteriſ impetratiſ ad abba tem ſancti Lauren tij ⁊ eius ꝯiudices. ſicut continetur in antiqua decre. aliaſ eſſet manifeſtū con trariuꝫ. jͣ. de appel. ut debitus cum ſi. Sed iſti quibꝰ ſcri bitur. non erant iudices appellatiōis. ſꝫ dati erant ad exe quendum quaſdaꝫ ſententias ſuſpēſio nis ꝯͣ iſtuꝫ gu. latas ab archiep̄o treueren̄. poſt appellatio nem ab iſto gu. int̓poſitā ⁊ cognoſcere debēt de appellatio ne gu. qꝛ hͦ eis man datur ꝑ lr̄as iſtas. ⁊ ſi gu. non proba uerit exceptionem. procedēt poſtea ad exequendas ſnīas ſuſpenſionis latas ab archiep̄o p̄dicto Ilecti. ad de fenſionem. ſic patet ꝙ quilibet ad mittit̉ ad defenſioneꝫ eccleſie ſue etiā periurus. quia etiā ad agenduꝫ ſiue ad accuſanduꝫ admit teretur proſequens ſuam uel ſuoruꝫ iniuriam. iij. q. xi. ne ganda. ⁊. iiij. q. vlti. omnibus. gͦ multo fortius ad defendē dum. cum ad defen dēduꝫ admittit̉ qui alias ab agendo re pellitur s. e. cū int̓. ⁊. jͣ. e. c. dilecte. b ¶ Defendendo. et ex hoc patꝫ ꝙ excō municatus tā ſe ꝙͣ eccleſiā ſuam defen dere pōt agere vero nequaꝙͣ ut hic. ⁊ sͣ. e. cū int̓. ⁊. jͣ. e. c. proxi. c ¶ Interlocuti ſunt ⁊ male. quia ſi hoc eſſet probatuꝫ. nō repelleret̉. quia excōicato vel criminoſo licitum eſt defendere tā ſe ꝙͣ eccleſiā ſuam. sͣ. e. cum int̓. Et eſt ar. ꝙ non debet quis admitti ad probandum. quo probato non prodeſt. C. de proba. ad ꝓbationē. sͣ. de offi. del. cū contingat. ad fi. vbi de hoc. a ¶ Habet. hic habes ꝙ contra exceptionem doli non datur replica tio de dolo. ff. de do. excep. apud celſum.§. marcellus. Sed contra habes.sͣ. e. cum eccleſiaſtice. ⁊. jͣ. de diuor. ſignificaſti. ⁊. jͣ. de adul intelleximꝰ. ⁊. c. ſequē. ⁊. xxxij. q. vi. nihil iniquius. ff. ſo. ma. viro. ſꝫ veritate inſpecta non ſunt contraria quo ad finem. quia vnus eſt finis ſiue effectus ſiue replicatio doli detur ſiue negetur. ſilicet ne alter de dolo ſuo commodū habeat ī caſu p̄ſenti nō dat̉ replicatio. ad hͦ ne alt̓.ſ. actor agere poſſit cū ſit excōmunicatꝰ. ſed admittere tur hic replicatio ſi actor excōmunicatus admitteretur ad agendū quod eſſe non debet. ⁊ ita cōmune delictū noceret vni ⁊ alteri non vn̄ nō obeſſet ei excōmunicatio. ⁊ ita intelligit̉ lex p̄dicta apud cel ſum.§. marcellus. Ideo ibi nō dat̉ replicatio. ne.ſ. cōis malicia alte ſent lucro. alteri vero damno. verbi gr̄a. Dolo induxit te ad aliꝗd promittendū. deinde induxiſti me dolo ad remittēduꝫ. ⁊ ſic vterqꝫ ¶ Deꝫ archidia. tranſlig. officia li. ⁊. j. c. turon̄. Ilecti filij. s. ⁊. p. ac. c. cano nici eccleſie ſancte marie trāſ miſſa nobis petitione monſtrarūt ꝙ cū. m. canonicuſ eiuſdē eccleſie ipſos corā delegatiſ a nobis traxiſ ſet in cām ſuꝑ eo ꝙ ſe opponūt ele ctioni a quibuſdam canonicis gra den̄. facte de ipſo in priorem eccle ſie ſupradicte ijdem propoſuerūt ꝙ dictuſ. m. nō debebat audiri: eo ꝙ excōicatus erat ⁊ ꝑiurij crimīe irretitus. Cūqꝫ dictꝰ. m. prefatis g. ⁊. p. ꝑiurium ⁊ excōicatiōem in modum exceptionis ⁊ replicationis obijciens eorum exceptioneꝫ elidere niteretur: procurator eoꝝ propoſuit: ꝙ eius ſuꝑ hoc probatio recipi nō debebat: quia ⁊ ſi obiectū prefatis canonicis periuriuꝫ probaretur: nō eſſent propter hoc a defenſioneª ſue eccleſie repellēdi Adiecit etiaꝫ ꝙ contra excōicatio nem dicto. m. in modū exceptiōis obiectam excōicatio ſupradicti.s. replicari non poterat quia exceptō ipſi. m. oppoſita ⁊ probata eundeꝫ repelleret ab agēdo. replicatio ue ro ſepedictū.s. nequaquā a defen dendo repelleret: ſi etiam ꝓbare tur: ⁊ infra. Ipſi uero iudices īter locutiᶜ fuerunt ꝙ prius probatiōes reciperent ſuper replicatione pre. miſſa: propter quod ad noſtraꝫ au dientiā fuit appellatū. Quocirca mandamus: quatenns ſi res ita ſe habet reuocato ī irritū. ⁊ cetera. GRego. ix. j. ⁊. m. canon̄. pragen̄. Poſtolice ſe. ⁊ infra. Sane Luobis apud ſe. ap. cōſtitutis quedāꝫ ſuſpēſionis ⁊ amotionis a beneficijs ſnīe ſunt in moduꝫ exce ptionis obiecte: quas licet ꝓpone retis uos poſſe nullas eſſe ꝑ teſtes idoneos ⁊ inſtrumenta ꝓbare: ne tamē ordinationē pragen̄. eccleſie ꝓpter quā ueritatiſ huiuſmodi ob eſt in bolo. quo caſu ſi ago contra te ad id qd̓ ꝓmiſiſti mihi per dolum meū. mihi poteris opponere exceptionem quam exceptionē non potero remouere per meā replicationē ſi daret ur hic replicatio. repelleretur reus. ⁊ actor re maneret in lucro de dolo. quod eſſe non debet. Et ideo in. l. illa non datur re plicatio. ⁊ in ꝯtrarijs datur replicatio propter eandem cām. ut patet in adul terio viri ⁊ vxoris. verbi gr̄a. Mulier repetit virum ſuuꝫ. ipſe opponit ei adulteriuꝫ ex cipiendo contra eam ꝙ ⁊ ip̄e ſimiliter eſt adulteratus. hic admittitur replicatio mulieris. ideo.ſ. ne ille lucruꝫ habe at de ſuo adulterio. ſi replica tio mulieris nō admitteret̉ ⁊ ſic remaneret maritus in lu cro de dolo ſuo ut vxorem re pelleret. ita ⁊ vni noceret ad ulterium. alteri vero non. qd̓ eſſe non debet. ⁊ ſic intellige sͣ. e. cum eccleſiaſtice. Et ita patet ꝙ idē eſt replicationeꝫ dare quod denegare. ⁊ ſic ea dē rō eſt vtrobiqꝫ. ⁊ hic eſt rō alia que redditur in. lr̄a. ⁊ me lius s. e. cum inter. ¶ Poſtolice. continge ret retardari. ex hoc videtur ꝙ ſuſpēſuſ ab officio ⁊ beneficio non poſſet agere tanꝙͣ excōicatus eſſet maio ri excōicatione. ar. sͣ. de conſue. cum dilectus. ⁊ sͣ. de ele cti. cum inter. r. ibi ſuſpenſus non poteſt eligi. ⁊ ſic electus non poſſet agere pro ſua electione. ar. contra. jͣ. de cle. ex. mi. c. ul. ubi habes ꝙ ſuſpenſi eligere poſſunt. ⁊ ſic poſſūt agere pro ſua electione. ſic ⁊ exercere ea que ſunt iuriſdi ctionis sͣ. de elec. illa. Solu. cōtraria iſta loquuntur in di uerſo caſu. hic enim loquitur de ſuſpenſione iudicis. ⁊ in concor. contraria loqnuntur de ſuſpenſione canonis. ⁊ ca non mitius agit ꝙͣ miniſter iuris. ff. de arbi. celſus. ⁊. l. p̄ cedēti. in fi. cū gͦ iſti ſuſpēſi di cant̉ ꝑ ſnīaꝫ hoīs ab officio ⁊ bn̄ficio. iā nō intereſt ip̄oꝝ agere ꝓ eccleſia cū ab ipſiꝰ bn̄ ficio pͥuati ſint. ⁊ p̄cipue cum agūt ꝓ re ſpūali.ſ. ꝓ ordina tione eccleſie a qͣ pͥuati ſūt ꝑ ſuſpenſiōeꝫ. vn̄ cū n̄ poſſent eligere uel eligi. nō poſſent ꝓ ſequi cām electiōis qꝛ nō pn̄t agere pro eo qd̓ poſſidere nō pn̄t ꝓ ſe uel ꝓ alio. ar. jͣ. d̓ cle. ex. mi. ſi celebrat. in alijs aūt negocijs ꝓprijs uel eccleſie ꝗ libet. ſi mandato eccleſie age rent. bn̄ admitterent̉. qꝛ non ſunt pͥuati cōione hominū. sͣ. e. a nobis ſed quia pͥuati ſunt cōione ſacramen toꝝ ad ſacramēta ſpūalia nō admittunt̉. niſi pͥus fuerint reſtituti. ⁊ ideo fue runt abſoluti. ne ꝯtingeret ordinationē eccleſie impediri que in p̄ſentia dn̄i pape fieri debebat ꝑ iſtos. ⁊ ideo ne ordinatio ſiue electio eccleſie impedire tur. abſoluit eos ad cautelam. f ¶ Ad cautelā. ſic. sͣ. de teſti. veniens. in fi. ⁊. jͣ. de app. ad pn̄tiam. ⁊. jͣ. de ſen. ex. per tuas. ⁊. xxiiij. q. iij. audiuimus. g ¶Ilecte. ex ſufficienti. ſi. sͣ. ut li. non ꝯte. accedens. ſed dic grauamine. ſ expreſſo corā iudice. alias appellatio nō admittitur. niſi cauſa probabili allegata. que ſi eſſet probata debeat legitima reputari. jͣ. d̓ ap. ut debitus. ⁊. c. interpoſita. ⁊. c. cum ſpāli. ⁊. c. cū cauſam. ⁊. c. dilecto. h ¶ Denegarunt ⁊ bene ut ſeꝗt̉. jͣ. in fi. qꝛ lꝫ excōicate eēnt etiā ab initio ⁊ ab alijs iudicibꝰ. nihilominꝰ poterāt appellare ſi grauarent̉. ⁊ lr̄as īpetrare. sͣ. e. cū int̉. ⁊. jͣ. e. c. ꝓx. ⁊ ul. vn̄ lr̄e ſuꝑ hͦ impetrate valuerunt. ut. jͣ. ſequitur. i ¶ Reciperent. ⁊ male fecerunt. quia debebant illā admittere. quia ut ſepius dictum eſt. excōicati a ſua defenſione repelli nō debent. quod iſti facere nole bant. ⁊. ideo quicquid fecerunt poſt appellationē. in priſtinū ſtatum reuocat̉. k ¶ Si eſt ita.ſ. ꝙ pͥor de gernemōe nō receperat exceptionem prioriſſe. l ¶ Prioreꝫ de gernemoe. quod fuit primum reſpectu iſtius mandati. ſed fuit iectiōis obſtaculo cōtingeret retar dariˢ: ſnīas ipſas relaxamꝰ ad cau telam. ¶ Dem decano lincon̄. Ilecte in chriſto filie prioriſ. ſa ⁊ ꝯuentꝰ de cāpeſſia nobis ſignificare curarūt: ꝙ cū īter ipſas ex una ꝑte: ⁊ priorē ⁊ ꝯuētū de buc celleia ex altera ſuꝑ quibuſdā deci mis ⁊ rebꝰ alijs ꝓ quibꝰ cōueniebant̉ ab illis corā abbate ſancti be nedicti ⁊ eius collegis auctoritate ap. queſtio uerteret̉: ⁊ ipſe ad nos ex ſufficientiᵍ grauamine appellaſ. ſent: ac nuncium ſuū ad ap. miſerīt ꝓſequēdam. prefati iudices poſt modum tulerūt excōicatiōis ſnīaꝫ in eaſdē. Noſtris ergo lr̄is ſuper ap. prefata non facta mentiōe de ex cōicatiōe per eundē nūciū ad prio rem de angleſ. ⁊ ſuos coniudices impetratis: ꝑs aduerſa ex eo ſe ap pellaſſe ꝓponēs: ꝙ ipſi iudices ex ceptiōem excōicatiōis predicte cō tra ipſas ab eadē ꝑte ꝓpoſitam admitter̄ denegarūtʰ ad priorē de ger nemōe in ſuos cōiudices noſtras ſuper hoc litteraſ impetrauit: corā quibus ex ꝑte ipſaꝝ fuit excipiēdo ꝓpoſitū ꝙ cum poſt appellatiōem legitimā dicta ſnīa lata fuerit: ⁊ cui libet excōicato defenſionis auxili um ꝯpetere dinoſcat̉: memorati iu dices exceptionē ꝑtis ꝯtrarie ſicut nec debebat admittere noluerunt ſꝫ cū dictꝰ prior de gernemōe ⁊ cō iudices ſui talē exceptionē nō reci perēt earundē: ipſe nr̄am audiētiā appellarūt. Quocirca mandamꝰ: quatenꝰ ſi eſt ita reuocato in ſtatū debituꝫ quicquid poſt huiuſmodi ap. īueneritis attētatū: in eodē negocio iuxta prioris mādati nr̄i ad prefatū priorē de gernemōe ⁊ ꝯiu diceſ ſuos directi tenorē preuia rō ne ꝓcedas. ¶ Dem abbati ſancti Saluatoris papien̄. ⁊ uercell. pre poſi.

tertium mandatū reſpectu primi directi ad abbatem ſancti benedicti. Et iſte linconien̄. decanus poſtꝙͣ ꝯſtiterit ſibi de appellatione prioriſſe interpoſita coram priore de gernemōe pro eo ꝙ exceptionem prioriſſe nō recipiebat. de bet cognoſcere ſuper eo d̓ quo prior de gernemōe debuit.ſ. an appellatio mo nachorū fuerit legitima uel non. ⁊ ſi iſte inuenerit monachos legitime appel laſſe procedet. ſi minus legittime condemnabit priorem. ⁊ conuentuꝫ ad expenſas reſtituendas prioriſſe et remittet partes ad priorem de angleſ. prout hic dicit. quia ea eſt forma appellationis que interponitur a grauamine. jͣ. de appel. cum in eccleſia. ⁊. c. ut debitus. ⁊ ille prior de an gleſ poſtea cognoſet de appel latiōe ſibi cōmiſſa interpoſita ab abbate ſancti bn̄dicti. a CIgnificauerunt. renuēconfirmare. quod facer̄ potuit. ſi non erat idoneus. ⁊ illos potuit priuare iure eligē di. vnde ſi hoc fuit verum. tenebat archiep̄i inſtitutio. sͣ. d̓ elec. nihil eſt. ⁊. c. quia propt̉. ad ipſum enim pertinet exa minatio ⁊ confirmare dictuꝫ electum uel reprobare. ut ibi dicitur. alias iuſta fuit appel latio clericorū qd̓ patuit poſtea ꝑ ſnīam. uel ideo hic eaꝫ noluit confirmare. quia dicebat archiep̄s ad ip̄m ſpecta re ius eligēdi archipreſbyteꝝ in plebe. ⁊ hoc apparet per ſē tētiam iudicis delegati qui ꝯfirmauit electionem capituli ⁊ ꝓnunciauit ius eligendi ad ipſum capitulum pertinere. b ¶ Abſoluit. ſuper quo fuit hec abſolutio hic non dicitur. potuit eſſe ꝙ capi tulum petebat a parte aduerſa expenſas. uel forte petebat fructus perceptos ab illo inſtituto qui peti poterant. uel ꝙ ulterius non haberet vocem cōtra dictionis in electione. ⁊ ſuper hoc appellauit capitulū quantum ad confirma tionem electiōis. quantū ad ius eligēdi appellauit pars altera. ⁊ ſic ab eadeꝫ ſnīa pōt vtraqꝫ pars appellare. ſic. jͣ. de teſta. rainutiꝰ. ⁊. c. rainaldus. qꝛ ſunt in ſnīa plura capitula. alias nō haberet locū duplex appellatio ab vtraqꝫ ꝑte. c ¶ Excludi. ut. sͣ. c. prox. ⁊. c. cum. inter. ⁊. c. ul. d ¶ Defenſio. Ex hac littera videtur ꝙ iſti de capitulo erant rei ex eo ꝙ dicit legittima defenſio. ſed apparet ipſo facto ꝙ erant actores. quia petebat electionē ſuam cōfirmari. ⁊ ius eligēdi ad ſe ſpcetare dicebant. in iſtis duabus obtinuerūt. in tertia petitione ſuccubuerunt. ſuꝑ qua appellauerunt. ⁊ ex eo etiā ꝙ dicit partem aduerſam non eſſe cogendaꝫ ad reſpondendū illis de ca pitulo. ⁊ ſic erāt actores. ſed actor excōmunicatus non admittit̉ ad agenduꝫ jͣ. c. prox. Qualiter ergo iſti admittuntur. ⁊ ſic eſt argu. ꝙ excōmunicatus ad mittitur ad agendum. Dicas ergo ꝙ in eo ꝙ condemnati fuerunt quaſi rei intelligunt̉. ne ergo ſuum ius admittant per iniquā ſententiā ſententiam admittur ad defenſionē iuris quod amiſerant per ſententiā. ⁊ ſic quicquid faci unt. totuꝫ eſt ad ſui defenſionē. ⁊ ideo admittuntur nō obſtāte exceptione ex cōmunicationis. quia pretextu excōicationis nō eſt aliquis condēnandus in iuſte aut etiam abſoluendus. per talem enim ſententiā iniquā amitterent iſti ius ſuum ſi nō admitterentur cōtra ſententiam. ⁊ ſic trāſiret in reꝫ iudicatā quia ex eadē ratione non poſſent appellare. ſed quilibet cōdemnatus poteſt appellare. ut. sͣ. e. cum inter. ⁊ proſequi appellationē ſuam. jͣ. e. c. ulti. ſecus vi detur ſi eſſet lata pro eo ſententia. quia tūc non videtur valere ſententia ſi eſt excomunicatus actor. ſed cauſa propterea nō periret quia eo abſoluto agere poſſet. ſic ergo iſti ſunt audiendi. Quid faciant iudices ſi inueniant ſentētiaꝫ iniqua. debent eam caſſare. Sed nunquid condēnabunt alteraꝫ partem ipſi excōmunicato? videt̉ ꝙ ſic. quia hoc ad officium eius qui cognoſcit de appel latiōe pertinet. ⁊ ſic fertur ſentētia pro actore excōmunicato ex certa ſciētia. Sed contra. jͣ. e. c. prox. in fi. Forte poſſet dici ꝙ cōdemnatio differt̉ in tem pus abſolutionis. ex quo iam releuatum eſt grauamen. in caſu illius capituli credo. ꝙ capitulum fuit excōicatuꝫ poſt appellationē pro alia cauſa ⁊ ab alijs iudicibus. ⁊ ſic minus contineret dubitationis. Sed non eſt verum ꝙ ferat ſententia pro excōicato. quia non ꝯſtat illum excōmunicatum eſſe. immo repellitur excipiens. nec auditur volens reprobare excōmunicationē. ⁊ ſic poſ iudex ferre ſententiam pro tali. ſed ſi poſt ſententiam latam vellet probare ꝙ actor erat excōmunicatus. audiretur forte. qꝛ exceptio excōicationis in qͣlibꝫ parte litis admittitur. ut. jͣ. c. prox. ſed ſententia que proceſſit non minus robur obtinet firmitatis. ⁊ executio ſola impedit̉ ſi poſt rem iudicatam excōica tio probetur. ut in decre. inno. iiij. q̄ ſic incipit. pia ꝯſideratione in fi. e ¶ Procedatis. hic remittitur cauſa ad eos a quibꝰ fuit appellatum ſꝫ hͦ voluit appellans. alias non remitteretur. jͣ. de ap. accepta. ⁊. c. interpoſita.§. ij. Xceptionem in dilatorijs. Ad intelligentiam huiꝰ nota. ꝙ exceptionuꝫ Ualia eſt dilatoria. alia perēptoria. Item dilatoriarū exceptionum alia eſt declinatoria iudicij. alia eſt dilatoria ſolutionis. declinatoria iudicij triplex ē Ignificauerunt nobis capiO tulum de conarc. ꝙ cum. p. in ſuum archipreſbyterum elegiſſent mediolan̄. archiepiſcopus preſen tatam ſibi electionem renues con firmare quendam zepū clericuꝫ in archipreſbyteruꝫ inſtituit eccleſie ſupradicte. quare ipſis ad ſedē ap. appellātibꝰ prepoſito ſcī Stepha ni cām ipſā ſuꝑ his dicimur ꝯmiſi ſe: qui electionē ipſoꝝ ꝯfirmās ⁊ ꝓ nūcians ius eligendi ad ipſū capitulum pertinere: ꝑtem aduerſā ab impetitione ipſorū abſoluit. a qua ſententia partes ad ſe. ap. appellātes: cauſam ipſam nobis obtinere committi: ſed a ꝑte altera exceptio ne excōicationis oppoſita contra capitulum memoratum: uos min prouide attēdentes: ꝙ pretextu ex cōmunicationis oppoſite a ꝓſecu tione appellatōis non debeat quis excludi: cum omnis legittima deſiue proponat̉ cōtra iudicē ſiue cōtra reſcriptum ſiue cōtra impetrā tem inter quas primo loco ꝓponenda eſt recuſatio iudicis. ar. sͣ d̓ proba. quoniā contra falſam. vbi de hoc. ⁊ qui illā omittit tranſeun do ad alias. ad illam poſtea non videtur poſſe reuerti. qꝛ litigan do corā ipſo ſuper alijs perſonā iudicis approbare videtur. Item alie dilatorie ante ī greſſum litis debēt proponi. jͣ. d̓ re iud. inter monaſterium ⁊. C. de excep. l. ul. ⁊. C. de ap. cū cām ⁊. C. d̓ procura. ita demū. ad hoc etiaꝫ facit. C. d̓ iudi. ſancimus. in fi. vn̄ poſt litem ꝯte. aut etiaꝫ poſt terminum ſtatutuꝫ ad dilatorias ꝓponendas ꝓponi nō poſſunt. sͣ. e. paſtoralis. niſi de nouo orta fuerit ut ibi dicitur. ⁊ sͣ. de offi. dele. inſinuante. di latoria ſolutiōis an te li. conteſt. ꝓponi debet. ſed ꝓbanda eſt poſtꝙͣ actor fun dauerit intentionē ſuam. C. de proba. exceptionem. ⁊. iij. q. vi.§. exceptionē. ⁊ qn̄qꝫ pōt proponi etia in cauſa appellationis. sͣ. de fi. in ſtru. cū ioannes. C. de excep. ſi quidem. exceptio vero ꝑemptoria ꝓponi pōt quandocunqꝫ ante ſententiā ſiue etiā anteꝙͣ ſit in cā cō cluſum. ⁊ poteſt etiā ꝓteſtari ante lit. ꝯte. ut hic. ⁊. C. de excep. ex ceptionē. ⁊. jͣ. de p̄ſcrip. auditis. ⁊ sͣ. de teſti. c. de teſtibꝰ. in fi. ⁊ poſt ſententiā ī cā appellationis. C. ſen. reſcin. nō poſ. l. ij. Et eſt alia di latoria que partim accedit ad naturā vere dilatorie. ⁊ partim ad na turā peremptorie. ſicut eſt exceptio excōicationis. qꝛ ꝓponi poteſt qn̄cunqꝫ ⁊ ante lit. ꝯte. ⁊ etiam poſt ſententiaꝫ. ⁊ etia ſi nō appellaretur qꝛ qn̄qꝫ facit retro iudiciū nullū. ut hic. ⁊. jͣ. de re iudi. ad ꝓbā dum. ⁊ vere dilatoria eſt. quia ea ꝓbata iudiciū ſiue ꝓceſſus eſt nul lus ſed actio remanet ſalua. ut in p̄dicta decre. ad ꝓbandum. quan doqꝫ tn̄ nō facit iudiciū nullū. ut in decre. pia. ut dr̄ in nota. etiā ſi. ⁊ eſt ſpeciale in hac exceptione ꝓpter periculū aīe. ut hic dicit. Item quodāmodo ſimilis eſt huic exceptio falſi ꝓcuratoris. qꝛ ⁊ illa pōt ꝓponi qn̄cunqꝫ etiā poſt ſnīam.s. de ꝓcura. in nr̄a: ⁊. C. e. ti. licet. g ¶ Qui ſi eā omiſerit. Nota quoddam ſpeciale in hac exceptione. qd̓ in alijs non ſeruatur. qꝛ ſi ex certa ſcientia illam omittat. nihili minus poteſt eā opponere quādocunqꝫ poſtea. ſed in alijs non eſt ita. sͣ. de of. del. inſinuāte. ⁊. jͣ. de re iudi. inter. ⁊. iij. q. v. qꝛ ſuſpecti. puniuntur tamen in expenſis litis ꝓpter doluꝫ ſuū. Eſt hic ar. ma nifeſte ꝙ nemo iuri publico pōt derogare ſeu denūciare. sͣ. d̓ fo. cō pe. ſi diligēti. vbi de hoc. ⁊ sͣ. de fer. c. ul. ⁊. ar. jͣ. de ſen. ex. c. ꝯtingit. h ¶ Condemnandus. etiā ſi excōicatio ꝓbata fuerit ⁊ ꝓceſſus habitus non valebit. ⁊ hoc innuit littera iſta ut actor laboribus ⁊ ſum ptibus fatigetur. alias quare puniretur in expenſis reus ſi ꝓceſſus teneret. Sed per decre. nouam. jͣ. eo. pia conſideratione. ſi inſtātia iudicij durante excōicationis exceptio ꝓponatur. ut ꝓbetur ꝓceſ ſus habitus valebit. ſed in ſequentibꝰ actor non audit̉ donec fuerit abſolutus. ⁊ per hoc obuiabitur malicijs illoꝝ qui ſcienter omittūt excōicationis exceptionem ab inicio doloſe. ⁊ ſic bona fuit ꝓuiſio illius decre. Et idem intelligo etiam ſi per maliciam non omittat Secus credo de illa exceptione que proponit̉ cōtra iudiceꝫ publi ce excōmunicatum in quem nulla cadit iuriſdictio. vnde dum ſic ē excōmunicatus. non tenet proceſſus illius. jͣ. de re iudi. ad proban dum. de hoc notaui in decre. pia. in glo. que incipit. ſed mirū. Ber. a ¶ Publice. No. etiam iſtud. quia in hoc eſt ar. ꝙ nulli licet ignora re quod publice factum eſt. xvi. di. ꝙ dicitis. ⁊.sͣ. de poſtul. pre. ad hec. Et ideo non prodeſt alicui. ſi dixerit ſe ignoraſſe. ut in proxi. c. ſimile de iudice excōicato publice. jͣ. de re iudi. ad probandum. In collige. ſi occulte quis excōicetur ꝙ poſtea non reuocaret̉ ſnīa ſiue ꝓceſſus. op ar. de cle. ex. mi. apoſtolice. vbi de hoc. qꝛ de occultis n̄ cogit̉ diuinare. jͣ. ut eccle. bene. ut noſtrū. ⁊. ff. ad. l. acqui. ſi putator. ⁊. ff. man. ſi fideiuſſor.§. ſi cū debitor. qꝛ nec tenemur ad eiꝰ obẜua tionem. niſi poſt publicationem. sͣ. de ꝯſti. cognoſcēs. vbi dr̄ rē que culpa caret. ⁊. lxxxij. di. ꝓpoſuiſti. ⁊ dico eā publice latā ſi iudex tu lerit ſnīam illā in loco vbi publice iudicare ꝯſueuit pn̄tibus officia. libus ſuis ⁊ partibꝰ uel altera abſente ꝑ ꝯtumaciā. C. qūo ⁊ qn̄ iu dex ſi ut proponis. ij. ⁊. l. i. alias ſi occulte non obeſſet. quantū ad hͦ fenſioᵈ excōmunicato in iudicio re ſeruetur: ꝑtem aduerſam non eſſe cogendam ad reſpondendū eiſdē ꝑperam decreuiſtis ꝓpter quod dictum capitulum noſtram audien tiam appellarunt: ⁊ infra. Manda mus quatenus ſi eſt ita: exceptiōe huiuſmodi non obſtante in eodeꝫ negocio procedatis. ¶ Dem. Xceptionem excommunicationis in dilatorijsª ꝓponen dis reus ſcienter obmittens ī qua libet parte litis opponere minime prohibetur: quod eſt in hac exce ptione ſpecialiter obſeruandum: Ne quiſquam in periculuꝫ anime ſue excōmunicato comnuicare co gatur: qui ſi eaꝫᵍ obmiſerit ut actor laboribꝰ ⁊ ſumptibus fatiget̉: ī ex penſis eſt legittimis condemnan dus ¶ Excommunicatus auteꝫ publiceᵐ ⁊ ſi huiuſmodi exceptio

multa argumenta poſſunt induci cōtra ea que occulte fiunt. xix. di. anaſtaſius. ⁊ sͣ. de of. del. ꝯſuluit. ff. de ritu nup. palaꝫ. ⁊ de offi. pre fec. preto. barbarius. p ¶ Officio iudicis. ſic prelatus ex officio ſuo examinare debet electum ſibi preſentatum. sͣ. de elec. nihil eſt. ⁊. c. cū nobis olim. ⁊. c. ve nerabileꝫ. ⁊ pretor quos ꝓhibet in totum prohibet etiaꝫ ſi pars nō opponat ff. de poſtula. quos prohibet. ⁊. ff. de ꝓ cura. filiuſfamilias §. veterani. ſic etiaꝫ iudex admittit cōpenſationem. licet pars hoc nō petat. ff. d̓ peti. here. l. vl. ⁊. ff. de iniur. apuc labeoneꝫ.§. ſi quis alias ius publicuꝫ oſſēderetur. quod eſſe non debet. sͣ. d̓ fo. compe. ſi diligē ti. C. de ꝓcura. mi litē. ⁊. C. loca. mili. tes. Iudex enim ꝗ ſcit actorē excōicatuꝫ. nō debet ei par ticipare ⁊ ſic tam ꝓ ſe ꝙ pro alijs illuꝫ repellat ex officio ſuo. ſic ⁊ quedā poſ ſunt obijci poſt ſen tentiam. C. de iur. ⁊ fac. igno. l. i. ⁊. ff. ad mace. tamen. c ¶ ¶ Duerſario. tē Lpore mote lītiſ No. ꝙ ad hoc ut ſe quat̉ cōdemnatio. reus debet poſſide re tēpore litis cont. ⁊ qd̓ poſſideat cuꝫ reſ iudicatur. ſed ſi tempore litis cōte. poſſideat. cum res iudicatur ſine dolo malo amiſit poſſeſſionē. abſoluit̉. ff. de rei ven. ſin aūt.§. i. vel ſufficit poſſidere cū res iudicatur. ut ibi dicitur. d ¶ Sine dolo. Sed quis probabit quod ſine dolo? Lex dicit ꝙ idē qui deſijt poſſidere. ff. de excep. rei iudi. ſi rem meā. l. ſi a te.i. rn̄ſo. de qua lege ſumpta eſt. hec decre. Sed contra videtur ꝙ aduerſari us na qui dolum allegat. dolū probare debet. ff. de proba. quotiens §. qui dolo. Qualiter reſpondebis legi p̄dicte que dicit ꝙ ipſe debeat probare? Reſpōde ꝙ hoc ipſe ꝙ contrariū nō probat̉. ſatis ꝓ bat ipſe ꝙ ſine dolo deſijt poſſidere. C. qui mi. nō poſ. ſuꝑ ſeruis. ⁊ C. de teſtamen. omnium. ſic probatur benemeritus eo ipſo. ꝙ non ꝓbatur demeritus. ff. de leg. ij. l. cum pater.§. rogo. ideo dicit ſine dolo. qꝛ ſi dolo deſijt poſſidere ꝯdemnabit̉ tanꝙͣ poſſideret. qꝛ do loſus ꝓ poſſeſſore habet̉. ff. d̓ reg. iu. qui dolo. l. parē. ⁊. ff. de rei vē. ꝙ ſi dolo. ⁊. l. ſin aūt.§. ſed ⁊ is. ff. de pet. here. nec ullā.§. is quoqꝫ. ⁊. l. etia.§. itē ſi ꝗs. ⁊. l. ſꝫ ⁊ ſi lege.§. ſin āt. ⁊.§. ꝑinde. vel dic ꝙ eoīp̄o ꝙ tꝑe li. ꝯteſt. poſſidebat. ſi poſtea dic̄ ſe nō poſſidere ad hͦ ut abſol uatur p̄ſumit ꝯtra ip̄m ꝙ dolo deſijt poſſidere. ⁊ iō tenet̉ ꝓbare ꝙ ſine dolo deſijt poſſidere ad hͦ ut abſoluat̉ ut dic̄. l. p̄dicta. ſi rē me aꝫ. alias ꝯdēnaret̉ tanꝙͣ poſſideret. Itē ſi ꝗs nō poſſideat ⁊ offerat ſe liti actore ignorāte ꝯdēnabit̉ ac ſi poſſideret. ff. de rei vē. ſin aūt. in pͥn. ⁊. l. is qui ſe liti. ſꝫ ſi actor ſciret illū nō poſſidere. ſecꝰ eſſet ut in.i. is qui ſe. Itē ſi agat ad exhibendū ſi abſoluat̉ reus. qꝛ nō poſſi debat ⁊ interim incipiat poſſidere. tn̄ obſtat exceptio rei iudicate. n .ſi. de excep. rei iudi. ſi quis ad exhibendum ad hoc ut exceptio rei iudi. obſtet. oportet ad minus ꝙ tria concurrāt.ſ. ꝙ idē ſit corpus ſiue eadē quātitas. idem̄ ius ſiue cauſa petenti ⁊ eadem ꝯditio ꝑſonaꝝ. ff. de excep. rei iudi. cū querit̉. ⁊. l. ſe. ⁊. l. cū de hoc. Item ꝙ il ſe qui abſoluitur. poſſideat rem tꝑe ſentētie. ut hic dicit. ⁊. ff. de ex Epuo. rei iudica. ſi rem meā. ⁊. ff. de rei vē. ſin aūt.§. i. ber. Enerabileꝫ. ex ſufficienti. ſic. sͣ. e. dilecte. ⁊. intellige. ꝙ expreſ ſit caſam grauaminis corā iudice a quo appellauit. ut ibi dixi. alias nō admittitur appellatio. jͣ. de ap. ut debitus. l ¶ Reſcripti. Nota ꝙ ſup̄ ſepius dictuꝫ eſt ꝙ reus excōicatus ſiue a iudice ſuo ſiue ab alijs tempore impetrati reſcripti non ꝓhibetur ꝓſequi appellationē ⁊ appellare. iij. q. ix. reuera. ⁊. jͣ. de ſenexcō. ꝑ tuas. ⁊. s. e. cū int̓. ⁊. c. dilecti. ⁊. c. ſignificauerunt. ⁊ lr̄as impetrare ⁊ioa facere que ꝑtinent ad ſuā defenſionem. ut hec oīa patent per non opponitur nihilominꝰ eſt officioᵇ iudicis repellendus. Dem. Duerſario tuo per iudicem ¶ Tabſoluto: quoniā tēpore moteqlitis rem petitaꝫ ab ipſo ſine do lo deſierat poſſidere: ſi eaꝫ modo poſſideat tibi petenti denuo rei iudicate exceptio nō obſiſtat. ¶ Dē. Enerabilē. f n. archiepiſco pū narbonen̄. qui a iudicibꝰ ex ſufficiētiᵉ grauamīe ad ap. ſe. ap pellās: ad uos ſuper appellatione ſua noſtras lr̄as reportauit: ⁊ ſi ex cauſis alijs tempor̄ īpetrati reſcri pti uinculo fuerit excōicatōis aſtri ctus: de quibuſ ibi mentio non ha betur: ad proſequendā per eaſdeꝫ litteras appellationē predictā decernimus admittēdū: qꝛ nihil excōicato appellare prodeſſet: ſi non poſſet appellatiōeꝫ ſuā ꝓſequi ⁊ ſu per ea litteras impetrare. De preſcriptionibus. E concilio aphricano. Lacuit: ut ſi quiſquaꝫ aliquē locū ad catholi cā unitatē conuerterit ſi eū ꝑ triēiū nemine I repetēte tenuerit: ulte riꝰ ab eo nō repetat̉ ſi tn̄ ꝑ ipſū triē niūᵍ fuerit epūs qui poſſet repeter̄ iura p̄dicta. licet nō faciat mentionē de ſua excōicatione. ⁊ ſuꝑ ip̄a appellatio ne poteſt litteras impetrare. ut dicit in fi. Lacuit. ꝑ triēiū. Signat̉ ꝯͣ. xvi. q. iij. placuit ut ꝗcūqꝫ. vbi dr̄ ꝙ qupoſt ſex mēſes negligit plebes ꝯuerter̄ ad catholicā vnitatē ꝗ poſtea potuerit eas ꝯuertere hēat ip̄as. So. illud. c. ⁊ iſtud ſūt eiuſdē ꝯcilij ⁊ illud dꝫ ītelligi ꝑ ſuppletionē iſtiꝰ ⁊ ecōuerſo.ſ. ut vicin ep̄i admoneāt ep̄m ut plebeꝫ ſuā ꝯuertat ad fidē catholicā ⁊ ſi negligēs fuerit ꝑ. vi. men ſes a tꝑe admonitionis ꝯpu tādos. qui potuerit eam poſtea ꝯuertere hēat eā cōputa to iſto triennio poſt illos ſex mēſes. ⁊ ſic hꝫ. vi. menſes pri mo ⁊ poſtea triēiū. ⁊ ſic nul lū ꝯtrariū. ⁊ ita hēs hic p̄ſcri ptioneꝫ triū annoꝝ ⁊..vi. mē ſiū ꝯͣ eccleſiā qd̓ eſt ꝯͣ illud. jͣ. e. de quarta. ⁊. xv. q. iiij.§. qͥs actiones. ſꝫ hͦ introductū fu it fauore fidei catholice. h ¶ Si aūt nō fuerit. ⁊ ita va cate eccleſia n̄ currit ei p̄ſcriptio. Itē ſi ep̄s fuerit hereticus non currit eccleſie p̄ſcriptio. ut in.§. ſe. qꝛ tūc eccleſia quaſi vacare intelligit̉. ſed vr̄ ꝙ debeat currere. qꝛ eccleſia vacante ipſiꝰ economus pōt cōuenire ⁊ recōueniri. ut ar. xij. q. ij. vuletane. ⁊. c. nobiſ. gͦ vr̄ ꝙ currit p̄ſcriptio. Sꝫ no ē veꝝ ꝙ economꝰ poſſit age re uel ꝯueniri vacate eccleſia qꝛ tūc caret legitimo defenſo re. jͣ. ne ſe. va. ꝑ totū. ⁊ ideo n̄ currit. immo dormit interim preſcriptio. ¶ Ihil. cū ſcandalo. ar. ꝙ ꝓpter ſcandalū deſiſtēdū eſt a iure ſuo. sͣ. d̓ tē. ordi. ad aures. vbi de hoc. ⁊.x. q. iij. cauendū. ⁊. xi. q. iij. nolite ⁊ ſic dn̄s cū ſciret nō debere ſoluere tributū. tn̄ ꝓpter ſcā dalum ſoluit. ⁊ apoſtolus ne aliquē ſcandalizaret ꝓprijs manibꝰ victū ſibi q̄ rebat. xxviij. q. i. iā nūc. v̓ſus fi. ⁊ ꝓpter ſcandalū ꝯſuetudo loci ſeruāda ē ut fecit mr̄ auguſtini. xij. di. illa. in fi. ar. jͣ. de reg. iu. qui ſcandalizauerit. k ¶ De cauſis paupeꝝ. ⁊ ſic bona eccleſie paupeꝝ ſunt. xvi. q. i. quoniaꝫ ꝗcꝗd ⁊. xxiij. q. vij. qd̓ aūt. ⁊. q. viij. cōuenior. circa pͥn. ⁊ iō paupeꝝ eſſe dicunt̉. qꝛ tempore neceſſitatis oīa ſunt cōicanda. xlvij. di. ſicut hi. ⁊. xij. q. i. c. ij. ⁊ victu ⁊ yeſtitu his ꝯtenti ſumus. x. q. ij. ep̄us. ⁊ xij. q. ij. aurū. a ¶ Futuris. ar. ꝙ negligētia uel taciturnitas p̄lati nō p̄iudicat ſucceſſori. qꝛ delictū ꝑſone ⁊c̄. sͣ. ti. ꝓxi. cū venerabilis. ⁊. xvi. q. vi. ſi ep̄m ſic ⁊ tempore p̄lati male alienātis nō currit p̄ſcriptio. xvi. q. iij. ſi ſacerdotes. ⁊ p̄latus ꝯditō nē eccleſie deteriorē facere non pōt. jͣ. de dona. fraternitatē. ar. ꝯͣ. sͣ. e. c. proxi. ⁊. jͣ. e. auditis. in fi. So. negligentia plati ſiue taciturnitas bene preiudicat ec cleſie. quoniā ꝓpter taciturnitatē currit p̄ſcriptio. ut. jͣ. qͣſi ꝑ totū. ⁊ sͣ. e. c. ꝓx. ⁊ ideo hoc intellige quantū ad centenariā p̄ſcriptioneꝫ que ſola currit eccleſie romane. xvij. q. iiij. nemo. ⁊. jͣ. e. cū nobis. qꝛ n̄ poterit p̄ſcribere tempore ſuo per centū annos. ⁊ in aut̉. ut romana eccleſia gaudeat. ⁊cͣ.§. i. col. ij. Uel pōt intelligi d̓ re inuaſa. quā iſta patritia inuaſerat violēter. in qͣ nō currit pre ſcriptio. xvi. q. iij. licet in regulis. ⁊. xciij. di. illud. ⁊ hec ꝓteſtatio fuit quaſi q̄ dā interruptio quā fecit pͥnceps pͥncipi. Sꝫ hͦ nō facit illa quā hēs. xvi. q. iij. §. pōt. v̓ſi. his aūt. ⁊. C. d̓ an. excep. ut ꝑfectius. ⁊ sͣ. de of. or. paſtoralis. in fi. b Anctoꝝ patrū ſanctiones. ut. xvi. q. iij. c. i. ⁊. ij. ⁊. c. quicūqꝫ. ⁊. c. placuit. c ¶ Quiete.i. ſine interruptione aliqͣ ⁊ ſine moleſtia. de qua noͣtur. jͣ. eo. illud. d ¶ Sincere.i. bona fide. qd̓ preſumit̉ eo ipſo ꝙ nō ꝓbatur ꝯͣrium. ar. C. qui mili. nō poſ. ſuꝑ ſeruis. ⁊ qui malā fidē allegat eā probar̄ debet. ar. xvi. q. iiij. volumus. ff. de proba. quotiens.§. qui dolo. ⁊ qd̓ dicit de. xxx. an. preſcriptōe quam non tenet. hodie verū eſt in rebꝰ eccleſie. tenet tn̄ in rebꝰ pͥuatorum. jͣ. e. de quarta. ⁊. c. ad aures. c ¶ Abſqꝫ ſynodali. Per iſtam ſynodalem ꝓclamationē fit interruptio preſcri ptionis; alias non poſſit litem cōteſtari. C. de anna. excep. ut ꝑfectius. alias non videtur. C. de preſcrip. xxx. an. ſicut in rem. Eqͣrta quadragēnaria. Hodie vero iure cōi ſola. xl. an. p̄ſcriptio currit cōtra eccleſiā nulla diſtinctiōe facta inter eccleſias ⁊ monaſteria ut hic ⁊ tacuit. Si aūt n̄ fueritʰ: n̄ preiudi cetur matrici eccleſie: ſꝫ liceat cum locus acceꝑit epūm ex ipſo die ītra triēiū repetere. Itē ſi fuerit epūs ad catholicā fidē ex donati ꝑte con uerſus nō ei preiudicet prefinitum tēpꝰ: ſꝫ ex quo die ꝯuerſus eſt: habeat ꝑ triēiū ptāteꝫ repetēdi locū qui ad ipſā cathedrā pertinebat. EE r̄giſtro gregorij italice pr̄icie. Ihil prodeſt; ⁊ infra. Nihil cū ſcādaloⁱ nihil cū forali ſtre pitu nobiſcū noſ uelle de cāis pau peꝝ diffinire: uobis ſcripſiſſe meminimꝰ. Sed illud ſcire uos credimꝰ: taciturnitatē atqꝫ paciētiam nr̄am futurisª poſt me pontificibui ī rebꝰ paupeꝝ preiudiciū nō factu ram. ¶ Regorius. C Anctorū patrū ſanctiōesᵈ ſta tuentes cōfirmauerūt: ⁊ nos irrefragabiliter cōfirmamꝰ: ut oēs poſſeſſiōes ad ſingulas ꝓuincias noſtroꝝ fratꝝ ꝑtinentes a quibus ꝑ. xxx. an. poſſeſſe ſunt quiete ⁊ ſin cere: abſqꝫ ſynodaliᵉ proclamatio ne ꝑpetuo teneantur. ¶Lex. iij ſalernitano archiepō. E quarta decime ⁊ oblatiōis I defunctorū clericus ab impe titiōe epī quadragenaria preſcriptiōe temporis ſe poſſeᵍ tueri uide

proxi. ⁊. jͣ. e. quoniā. ⁊. c. vigilanti. ⁊. c. ſi diligenti. Intellige ꝙͣ ab iſto clerico nō incepit p̄ſcriptio niſi habuiſſet titulū talē qui dediſſet ei cam p̄ſcribendi. de quo dicit̉. jͣ. eo. ſi diligenti. ſed ab aliquo p̄deceſſoꝝ fuit inchoata ⁊ ip̄e in ueniens eccleſiā in poſſeſſionē habuit bona fidē credēs ꝙ aliqua iuſta cauſa poſſideret vn̄ cōpleuit preſcriptionē. qꝛ qui in locū alterius ſuccedit iuſtam hꝫ ignorātie cām. ff. de re. iu. qui in alterius. uel potuit ha bere titulū.ſ. ꝯceſſionē ep̄i tā tū vn̄ p̄ſcripſit occaſiōe illiꝰ ti tuli tantū licet minus iuſtus eſſet. ut dr̄. jͣ. e. ſi diligenti. h ¶ Caruiſſet. qꝛ eccleſia tūc caret legittīo defenſore. jͣ. ne. ſe. va. c. i. ⁊ vl. ⁊ hic quare nō currit p̄ſcriptio. ⁊ sͣ. eo. c. i. ⁊ ſic iſtud tēpus ſubducit̉ de p̄ ſcriptionibus. jͣ. e. auditis. et c. cum nobis. i ¶¶ Igilāti. poſſeſſores. ſic Ne quoniā. ⁊. c.ſi. diligē ti. ⁊. c. veniens. in fi. ⁊. xvi. q. iij. licet. ⁊. xxxiiij. q. ij. ſi v̓go. ⁊.xxxiij. q. v. ꝙ deo. ⁊ hͦ ideo etiā ꝯtingit. qꝛ ſicut tēpus nō tollit obligationē ſic nec īdu cit. ff. de act. ⁊ obli. l. obligatō nū.§. placet. ⁊ hoc ẜm cano nes. ſecus ẜm leges. C. de p̄ ſcrip. xxx. uel. xl. an. ſi ꝗs em̄ ptionis. ⁊. xvi. q. iij.§. poteſt. k ¶ Nouerit. qd̓ eſt intelligen dū ſi ante impletā p̄ſcriptio nē habuerit malā fidem. quo qui mala fide poſſidet nō pre ſcribit ut dictuꝫ eſt. Sꝫ pone ꝙ poſt ꝯpletā preſcriptioneꝫ incipiat hr̄e malā fideꝫ nūꝗd tenet̉ ip̄aꝫ rem reſtituere vero dn̄o. vr̄ ꝙ ſic. qꝛ iam ſcit ꝙ res nō eſt ſua ⁊ nō dimittitur peccatū niſi ablatū reſtituat̉. iiij. q. vi. ſi res. ⁊. jͣ. de vſu. cū tu. Sꝫ ꝯͣ videt̉ ꝙ cōpleta pre ſcriptiōe iā tutus ē ẜꝫ vtrūqꝫ ius. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. ti. c. quoni am omne. ⁊ in pluribus alijs ergo iure poſſidet. ſi iure. ergo iuſte ⁊ bn̄. ut. xiiij. q. iiij. quid dicā. nec iam di citur alienā ut ibi. Preterea iura faciūt hoc meū illud tuuꝫ. viij. di. quo iure. Itē cōditor canonis uel legis pōt mihi dare rē alienā ⁊ tutus ero. ff. de euic. lucius. ⁊. C. de quadriē. p̄ſcrip. bene a zenone. ⁊ per totū. ⁊ ſic multo fortius potuit inducere hanc p̄ſcriptionē in odiū negligentiū. Quidā dicunt ꝙ quā docūqꝫ habet ꝯſcientia rei aliene tenet̉ eam reſtituere alias peccat. Alij dicunt qd̓ videt̉ verius ꝙ nō tenet̉ eam amplius reddere. qꝛ iam nō eſt aliena īmo ſua ⁊ iuſte eam poſſidet qꝛ iure. xiiij. q. iiij. quid dicā. ſicut qui auctore ī tore poſſidet iuſte poſſidet. ff. d̓ acqui. poſ. iuſte. Ala. dixit ꝙ ſi ex cauſa lucra tiua rem habuit ſemꝑ eā reddere tenet̉. ar. ff. de his que in frau. cre. qui autē §. ſi quid cū pupillo. Si vero ex cā nō lucratiua. puta ꝙ emit ab eo quē crede bat dn̄m nō tenet̉. ar. xiiij. q. i. ꝙ debitor. l ¶ Epheſinus. Imꝑator forſitan fuit uel iuriſꝑitus qui hāc legē pͥmꝰ edidit. m ¶ Segniciē vitandā.ſ. ne rerū dominia eſſent incerta. ff. de vſucapi. l. i. ⁊ in ſti. de vſucapi. in prin. n ¶ Cognitis. ipſi dn̄o ꝙ ab alijs poſſideant̉. o ¶ Catentibus. qꝛ verus dn̄s rem illā neſcit ad ſe pertinere. p ¶ Placuit nō habere. In malefidei poſſeſſore qui p̄ſcribere n̄ poteſt ſiue ve rus dominus ſciat rem illam ad ſe ꝑtinere ſiue ignoret. ut. xxxiiij. q. ii. ſi virgo. ⁊. ff. de peti. here. ſed ⁊ ſi lege.§. ſi de eo. ¶ Daures. de iure canonico ⁊ etiā ciuili. sͣ. de proba. ex litteris. jͣ. de iure u pa. quod aūt. xiiij. q. v. nō ſane. ⁊. C. de rei ven. quotiēs. ff. de re. iur. cū par. ff. de condi. ob tur. ca. ſi ob turpem. r ¶ Quadragēnalis. ſic pꝫ ꝙ vna eccleſia poteſt preſcribere decimas in parochia alterius. licet titulū non oſtendat. ar. sͣ. e. ti. de quarta. j. eo. veniens. ar. ꝯͣ. jͣ. de deci. dudū. vbi dr̄ ꝙ titulus ē neceſſariꝰ. de hͦ dr̄. jͣ. e. ſi diligenti. ſ ¶ Actionē. ar. ꝙ actio ẜm canones ſit proponenda. de hoc dicit̉. sͣ. de iudi. di lecti. c. examinata. ⁊ ꝙ dicit omnē actionē excludit. intellige ꝙ talis ſit actio que poſſit preſcribi. quia quedā ſunt que preſcribi non poſſunt. jͣ. e. c. ꝓx. ⁊. c. accedentes. ⁊. c. cū nō liceat. vbi notat̉ in quibus caſibꝰ nō currit p̄ſcriptio. b. Auſam que conceſſione. ſupple facta poſt later. concil. in quo cauet̉. ꝙ laici ſine animarū periculo decimas detinere nō poſſunt. ut. jͣ. de deci. prohibemꝰ. ⁊. melius. e. ti. ꝙͣuis ſit graue. vn̄ hodie ep̄i decimas laicis in feu dum concedere non poſſunt. quia ius decimarū cuꝫ ſit ſpirituale nō cadit in laicum. ut hic in fi. ſatis patet. de hoc dicet̉ in decre. jͣ. de deci. ꝙͣuis ſit graue. u ¶ Seculariſue. jͣ. de deci. tua nos. ⁊. c. dudum. x ¶ Detinere. ſic. xvi. q. vij. c. i. ⁊ dic detinere. ſcilicet ciuiliter. naturaliter aūt tur: niſi forte interim paſtoralis ſedes caruiſſet paſtore qui iura eccleſie ſue exigere debuiſſet. nam romana eccleſia tricennalem preſcriptionem contra eccleſiam non admittit. ¶Dem. Igilanti ſtudio cauenduꝫ eſt ne malefidei poſſeſſor̄sª ſimꝰ in predijs alieniſ. quoniā nulla an tiqua dieruꝫ poſſeſſio iuuat aliquē malefidei poſſeſſorem: niſi reſipue rit poſtquā ſe aliena nouerit poſſi dere: cum bonefidei poſſeſſor dici non poſſit. Ephiſinus eniꝫ legiſla tor ſolum propter uitandam miſeroꝝ ſegniciēᵐ ⁊ longi tēporis errorem ⁊ confuſiōem primus tricēnali uel quadragennali preſcriptioni uigorem legis īpoſuit: nobis au tem tam in rebus cognitisⁿ quā latētibus placuitᵖ non habere uigorem. ¶ Dem mauritano epō. ¶ D aures noſtras ꝑuenit duas eccleſias litigaſſe ſuꝑ de cimis quaſuna eaꝝ in alterius par rochia an. xl. poſſidet: ⁊ īfra. Tue fraternitati tenore preſentiū īnote ſcat: ꝙ deq iure melior eſt conditio poſſidentis: qꝛ quadragēnalisʳ pre ſcriptio omnem prorſus actiōemˡ excludit. d̓ facto poſſident laici ⁊ in periculuꝫ animarū. exigitur ergo ciuilis poſſeſſio ad preſcriptioneꝫ in huiuſmōi ſpiritualibus.i. ut perſona ſit talis in quā poſſit cadere huiuſmodi poſſeſſio de iure. In laicū enim ius ſpirituale nō cadit. sͣ. de elect. ſacroſancta. ⁊. c. maſſana. et xcvi. di. bene quidem. talis quidē poſſeſſio germinat proleꝫ. ut arinſti. per quas per ſo. no. acqui.§. ſꝫ bo nefidei. ⁊ ideo quia non poſſident nō p̄ ſcribunt. quia ſine poſſeſſione preſcri ptio non procedit. ff. de vſucap. l. iij. ⁊ melius. in. l. ſine po ſſeſſione et preſcriptione obijcere nō poteſt. niſi quis po ſſideat. sͣ. de proba. ex litteris. in fin. er go laici nō poſſunt nobis obijcere pre ſcriptionē in huiuſ modi ſpiritualibus quia non poſſident ciuilit̉ decimas ſub audi. niſi allegēt ali um titulum ⁊ cōceſ ſionem factam. a Llud. quadra ginta sͣ. co. de quarta. et. c. ad au res. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. b ¶ Canones. xvi. q. iij. c. i. ⁊. ij. ⁊. c. qui cunqꝫ. ⁊. c. placuit. que hodie nō tenēt s. e. c. iij. b. c ¶ Aduerſus eccle ſiaꝫ. Hoc ideo dixit quia aduerſus pri uatum bene tuetur ſe eccleſia ſpacio. x. xx. anno. ut. sͣ. e. ſā ctorum. que in iſto caſu habet intelligi ne quod in eius fa uorem noſcitur indultum ad eius leſionē retorqueri contingat. C. de lega. l. ꝙ fauore. l. d ¶ Inconcuſſe.i. quiete ⁊ ſine aliqua interruptiōe. jͣ. e. auditis. ⁊. c. ſe. uel ſine aliqua ſynodali proclamatione per quam interrumpitur preſcriptio sͣ. e. ſanctorum. e ¶ Parte. ſuper preſcriptione ⁊ interruptione. ut. jͣ. e. auditis. f ¶ Interruptio. Noͣ ꝙ interruptio fit pluribus modis. naturaliter ⁊ ciuiliter. Naturaliter duobus. per inundationem maris uel fluminis. ut. ff. de acꝗr. poſ. ꝗ vniuerſas.§. item labeo. ⁊. l. poſſideri.§. labeo. Item per deiectionem ⁊ expulſionem. ff. de vſuca. naturaliter.§. i. Ciuiliter vero multis modis interrūpitur preſcriptio. Et pͥ mo per libellum principi oblatum in annali actione. C. qn̄ li. prin. da. li. conte. facit. l. ij. Item per li. conte. ꝙ habet locuꝫ in perpetuis actionibus. xvi. q. iij.§. poteſt. v̓. is. ⁊.§. ꝙ ſi. ij. ⁊ coram ſuo iudice. C. ne de ſta. defunc. l. penul. Si non poteſt litem conteſtari. ſufficit iudicem adire ⁊ libellum offerre contra abſentem. uel cōtra eum ꝗ conueniri non poteſt aliqua de cauſa ⁊ in querimoniam deducere ius ſuum uel coraꝫ publicis perſonis uel ad domiciliū rei cū iudex haberi non poteſt proponat. ⁊ ſic interrupta eſt preſcriptio. C. de anna. excep. ut perfectius. ⁊ prede.§. poteſt. v̓. is autem. Item per ſacrum oraculum oblatum principi ⁊ per executorem poſtea ſubſe cuta fuit conuentio. C. de preſcrip. xxx. an. ſicut in rem. in fi. Item per ſolutionem uſurarum. C. de preſcrip. xxx. an. ſi quis emptiōis in fi. Item per ſynodalem proclamationem. sͣ. e. ſanctorum. Item per ſecundam cautionem a debitore factaꝫ. C. de preſcrip. xxx. an. cum notiſſimi.§. ſed ⁊ ſi quis. Item per denunciationem factam a colono. sͣ. ut lit. nō cōteſta. quoniam frequenter.§. ꝙ ſi ſuper. et. C vbi in rem actio. l. ij. Ber. Uia indicante. agrimeſſoris qui tenetur de modo finiuꝫ acti bne in factum ſi male renunciauerit. dummodo doloſe hoc fa ciat de culpa enim uel negligentia non tenetur. ff. qui meſ. fal. mo. dix. l. iij.§. i. l. h ¶ Ad loca. ut loca diuidenda ſubijciat oculis. ff. fini. regun. ſi in terruptione. in fi. C. fini. regun. ſi quis. Et ex hoc poteſt ſumi arg. ꝙ iudex poteſt iudicare ſecunduꝫ ꝙ nouit ⁊ non ſecundū allegata. Et no. ꝙ iudex qui contra conſcientiam uel contra iuſtitiam in gra uamen alterius aliquid fecerit per gratiam uel ſortes per vnum an ¶ Dem parmeſenſi epō. Auſā que īter regin̄. archid. ⁊ nobilē uirum. g. ſuper deci mis uertitur: ⁊ infra. Ideoqꝫ mādamus quatenꝰ cām ipſā debito fi ne decidaſ non obſtāte preſcriptio ne tēporis uel conceſſione eccleſia ſtice ſeculariſue ꝑſōe: ſi ideꝫ. g. op poner̄ eā uoluerit: quia cū laici de cimas detinereˣ nō poſſint: eas nul la ualent preſcribere rōne. IDē. Llud autē te ſcire uolumus ⁊ Itenere ꝙ aduerſus eccleſias minorē preſcriptiōem quā. xl. an. ro. ec. nō admittit. licet quidā canones comprobant tricēnalē: ⁊ ec cleſia ſe pōt aduerſusᶜ eccleſiā qua dragēnaria tēporis preſcriptione tueri: de re illa quaꝫ incōcuſſe. xl. an. noſcitur poſſediſſe. Uerū ſi de preſcriptiōe ⁊ īterruptiōe īter ꝑtes fuerit mota qō ab utraqꝫ ꝑteᵉ teſteſ recipi debent: ⁊ ſi probata fuerit īterruptio: preſcriptio nō tenebit. Dem. Uia indicante abbate. c. com perimus inter eum ⁊ abbatē ſancte lūcie exortaꝫ de finibus que ſtioneꝫ: agrimeſſorisᵍ diffinitione illam perſpeximus finiendā. Hor tamur igitur: ut ad locaᵇ de quibus eſt contentio accedentes eam ī ur̄a

uum nouerit ſe ſuſpenſum. ⁊ ſi durante ſuſpenſione ingeſſerit ſe di ninis. irregularis efficitur. cum quo ſolus papa diſpenſat et in ve ram litis eſtimationem condemnabitur. ut in decreta. Inno. quar ti. cum eterni. de re iudi. i ¶ Quadraginta tantū annoꝝ. ſic gͦ vr̄ ꝙ fines preſcribi poſſunt. ut xvi. q. iiij. volumus ⁊. q. iij. inter memo ratos. ⁊.sͣ. e. ad aures. ⁊ sͣ. de ꝓba. ex litteris. Sed cōtra videt̉ ꝙ fines preſcribi nō poſſunt ut xvi. q. iij. licet in regulis. ⁊. jͣ. de parro. ſuper eo. xvi. q. iij. quicūqꝫ. et. c. inter memoratoſ. Super hoc dicas vbi fineſ dioc̄. ſiue parrochi aruꝫ conſtat diſtinctos fuiſſe. uel etiā poteſt ꝓbari per libros antiquos ⁊ te ſtes ⁊ famam ⁊ alia adminicula. ut. sͣ. d̓ ꝓbat. cum cauſam. fines dioc̄. ſiue par rochie aut ꝓuincie nō poſſunt preſcribi. ⁊ ſic loquunt̉. c. iſta. xvi. q. iij. licet. ⁊ c. quicunqꝫ. et. jͣ. de pro. ſuꝑ eo. ⁊ ratio eſt.ſ. ne prouinciarū termini ꝯfundā tur. xvi. q. iij. quicū qꝫ. ⁊ ſic limes p̄ſcri bi nō poteſt. nec ea que limitibuſ adhe rent. ff. de rei ven. que religioſis. ⁊. ff. de ꝯͣhen. emp. ī mo dicis. vbi v̓o nō cō ſtat nec pōt ꝓbari d̓ diuiſiōe limes ⁊ ea q̄ ſibi adherēt bene pōt p̄ſcribi. ⁊ ſic diſtinguit illud. c. xvi q. iij. inter memora tos. fines v̓o predi oꝝ bene p̄ſcribunt̉ in quo cāu loquit̉ il lud. c. ex lr̄is. s. d̓ ꝓ ba. in quo caſu pōt intelligi illud. c. xvi q. iiij. volumꝰ. ⁊ illud qd̓ hic dr̄. Si vis intelligere hic d̓ finibus par rochiaꝝ intellige hic ꝙ fines nō erāt diſtincti. vn̄ habet locū p̄ſcri ptio ut dicit. c. inter memoratos. Illud ſcias ꝙ lꝫ limes p̄ſcribi nō poſſit tn̄ ea que ſunt. jͣ. limitē limiti nō adherentia p̄ſcribunt̉ ſpiri lualia ⁊ tꝑalia. ⁊ ſic loquunt̉. sͣ. e. ad aures. ⁊. jͣ. eo. auditis. vbi vna eccleſia preſcribit decimas in parrochia alteriuſ. ⁊ tūc neceſſarius etitulus. ut in qͣdā decr. greg. ē. ti. venerabiliū. ut no. jͣ. e. ſi diligēti. C trāſmiſſa. eccleſia de camenone q̄ ꝑrochialis erat eccleſia ⁊ Umatrix ꝑtinēs ad monachos ⁊ alie erāt ſub illa. ⁊ ita iſte eccle ſie pertinebat ad monaſteriū mediāte matrice eccleſia. ⁊ ita maior eccleſia poteſt agere pro iure ſubditarū eccleſiarū. ſic. jͣ. eo. auditis ⁊. xvi. q. iij. inter memoratos. ¶ Minutatim. fruſtratī lupꝰ ꝯmedit agnū. xiij. q. i.§. his ita. vltra vna colū. ⁊ ē qͣſi quedā ſpēs alluuionis que predioꝝ ſtatū immutat alij auferēdo paulatiꝫ. alij dando latenter. C. de alluuio. l. i. ⁊. ij. mn ¶ Funerādi. ius funerādi ꝯſiſtit in ſepulturis mortuoꝝ ⁊ exequi is ⁊ oblationibus inde ꝓuenientibus iſtud ius nō ſubtraxerāt ma irici eccleſie. de hoc iure habes. jͣ. de ſepult. per totū. ſi ¶ Decimas. ⁊ ſic pꝫ. ꝙ de iure cōi matrix eccleſia dꝫ ꝑcipere decimas.j. confines ſue limitationis. ⁊ ſic capelle nihil debent habere. quod eſt verum. niſi per ſpecialem indulgentiam uel preſcriptionē j. de deci. cum ꝯtingat. ⁊. xvi. q. i. d̓ decimis. b ¶ Non currente. Tempus hoſtilitatis non currit. immo illud ſub dūcitur de preſcriptione ſic. ⁊. xvi. q. iij. prima actione. ff. de cap. et vbitli. reuer. poſtliminiū. ⁊. C. e. ab hoſtibꝰ. ⁊ ī alijs caſibꝰ. sͣ. e. c. i. ¶ Ccedentes. ab omnibꝰ cōportet̉. ar. ꝙ oēs tāgit. ab omnibꝰ ē Mapprobandū. lxvi. di. c. i. ⁊ s. de tēpo. or. ſi archiep̄s. ⁊ sͣ. de of ſ or. ad hoc. ff. de aqua plu. ar. in cōcedendo. ⁊. C. de auc. p̄ſtan. l. faciatis pn̄tia terminari. xl.ᵗ tantuꝫ ānoꝝ preſcriptōe utriqꝫ ꝑti ẜuata. Ucius tertius. X tranſmiſſa cōqueſtione ab Ibatiſ ⁊ monachoꝝ de haben̄. ¶ accepimus: ꝙ cum eccleſiaᵏ de camenone ad ius eoꝝ ꝑtineat: ⁊ homines de ſibini. uinto. eccleſiaruꝫ parrochiani ſint ipſius eccleſie cle rici qui predictas habēt eccleſias: minutatim omne ius parrochiale preter ius funerādiᵐ matrici eccleſie ſubtraxerūt: ⁊ infra. Diſ u. mā damus quatenus decimasⁿ ⁊ obla tiones cū alijs obuētiōibꝰ memo rate matrici eccleſie preſcriptione hoſtilitatis tꝑe nōº currēte: reſtitui faciatis. Nnocen. tertiuſ abbati de cirie .to. ¶ I Ccedētes ad pre.n. prepoſitꝰ LIs. nazarij ⁊ a. canonicus ſan cti Stephani ſindici ⁊ ꝓcuratores primicerij: ⁊ clerici mediolan̄. de ordinarijs maioris eccleſie graui ter ſūt ꝯqueſti: ꝙ cū ipſi legatos ⁊ nūcios ap. ſe. deuote recipiant ⁊ ꝓ curēt dicti ordinarij ꝓcurare ipſos renuūt: ⁊ ꝓcurātibꝰ ad expēſas ſub ſidium impartiri: ⁊ infra. Uolētes aūt ut quod oībus īminet: abᵖ om nibus cōportetur. Mādamꝰ qua tenꝰ niſi dicti ordinarij ꝑ ſpāle priuilegiū ap. ſe. a preſtādiſ ꝓcuratio nibus oſtenderint ſe īmunes: etiā ſi longiſſimo tꝑe ꝓcuratiōis obſequiū nō impenderint: cū in talibꝰ preſcriptio ſibi locū nequeat uēdi care: ipſos ad ꝓcurationis ſarcinā ordine debito ſubeundā teneri de vl. itē vbi onus ibi emolumētū. xij. q. ij. caritatē. ⁊. c. eccleſiaſticis. ⁊ īſti. d̓ leg. pa. ſuc.§. i. ⁊. C. d̓ fur. māifeſtiſſimi.§. ſināt. ⁊ meliꝰ. C. d̓ ca. tol. l. vna.§. ꝓ ẜo q ¶ Cū ī talibꝰ. In ꝓcuratiōe q̄ debet̉ rōe viſitatōis n̄ currit p̄ſcriptio. jͣ. e. cū ex officij. ⁊ hic pꝫ. ſꝫ in illa q̄ dat̉ rōne inſtitutionis bene currit. d̓ qͣ loquit̉. c. xviij. q. ij. eleutheriꝰ. itē in illa q̄ dat̉ rōne ꝯſuetudinis. ut. xviij. q. ij. ſeruiciū. Um nō liceat. recedere niſi vbi incidit ī hereſixxiiij. q. ij. ſane. iii. uel in ſciſ ma sͣ. delec. qꝛ diligētia. ⁊ in crīe notorio fornicatōis. ⁊ in ſimoniaco ī ordine ſi poſſit ꝓ bari. xxxij. di.§. veꝝ. ⁊.i. q. i. ſi ꝗs a ſimoniacis. ī alijs aūt criminibꝰ etiā ſi ſint notoria expectāda ē ſnīa. xv. q. vl. ſciſ citātibꝰ. viij. q. iiij. nōne. ⁊ sͣ. ut li. pē. laudabilē. ⁊. c a mēoria. ⁊. jͣ. de diuor. porro. ⁊ eſt ratō. qꝛ fornicarij notorij ⁊ ſi moniaci ſūt ſuſpēſi ipſo iure. i. q. i. reꝑiunt̉. Sꝫ nōne ꝓ ali is criminibus ꝓhibet̉ ꝗs a ꝑ ceptiōe dn̄ici corꝑis. de cōſe. di.i. quotidie. ⁊ ab īmolatiōe ut. vi. di. teſtamentū. quare qͦ potius circa iſta crīa hͦ dicit̉? So. canō dic̄ ꝙ iſtos ſimoni acos ⁊ fornicarios vitare po ſſū iure mero ſꝫ alios nō niſi eſſent excōicati ⁊ ſuſpēſi uel depoſiti. vin. a ¶ Sue dioceſis. eo.n. ipſo d̓ bet ſibi ſubeſſe. xvi. q. vij. oēs baſilice. ⁊. xviij. q. ij. monaſte ria. niſi oſtendāt ſe exēptos. jͣ. de ꝯfir. cū dilecta. ad fi. ⁊ hͦ ideo. qꝛ poſſeſſor nō cogit̉ ꝓ bare tituluꝫ ſue poſſeſſionis C. de rei ven. l. vl. C. de pe here. cogi. ⁊. ij. q. v.§. i. qꝛ ius iſtud de cōi iure pertinet ad ep̄m in omnibus clericis ſue dioceſis ut hic patet. b ¶ Obſtāte. No hic caſus in quibus nō currit p̄ſcriptio. pͥ mo in obediētia ut hic. Item in ꝓcuratione rōe viſitatōis debita. sͣ. e. c. ꝓxi. Itē in deci mis a laiciſ poſſeſſis. sͣ. e. cāꝫ q̄. Itē ī mr̄imonio. jͣ. d̓ ꝯſan. nō debet. Itē in tributis ſiue publicis functōnibus. C. de p̄ſcrip. xxx. uel. xl. anno. l. cō perit. Et liber homo nō pre ſcribit̉. xvi. q. iij.§. poteſt. v̓. ꝙ ſi pͥuatꝰ. ⁊ ſe.§. itē tꝑe vacātis eccleſie n̄ currit p̄ſcriptio. nec tꝑe ſciſmatis. s. c. ꝓx. ⁊. c. d̓ qͣrta. ⁊. jͣ. e. cū nobis. itē tꝑe hoſtilitatis nō currit.s. e. ex trāſmiſ ſa. ⁊. xvi. q. iij. pͥma. itē nec ꝯͣ neruū eccleſiaſtice diſcipline. sͣ. de ꝯſue. cū inter vos. itē ī re qͣ d̓ iure cōi poſſideri n̄ pōt. xciij. di. illud. ⁊. c. di. ꝯͣ morē. itē limeſ xvi. q. iij. licet. ⁊. jͣ. de parro. ſuꝑ eo. itē nec in re ſpūali iniuſto titulo acꝗſita. sͣ de trāſac. p̄terea. ij. itē nec via publica. ff. de ui pub. viā. itē nec ꝯͣ ius publicū C. de oper. publi. p̄ſcriptio. itē res ſacra ⁊ res fiſcalis. inſti. de vſuca.§. i. ⁊.§. res fiſci. itē res p̄ſidi data ꝯͣ legē iul. repetundaꝝ. ff. ad. l. iul. repetū. qd̓ ꝯͣ le gē. itē res pupillaris. ff. de acꝗ. re. do. bone. itē fundus dotalis. ff. de fun. do. ſi fundus. itē res peculiaris ut vr̄. C. ne de ſta. defun. l. ul. itē pupillo nō cur. rit p̄ſcriptio. C. qui in cau. in inte. reſt. non eſt ne. l. ul. itē vxori durāte matri monio nō currit p̄ſcriptio. niſi maritus vergat ad inopiā. de iure do. in rebꝰ. §. oēs. itē in rebꝰ que ſub ꝯditione debent̉ nō currit p̄ſcriptio. niſi a tꝑe cōdi tionis extantis. C. de p̄ſcrip. xxx. an. cū notiſſimi.§. illud aūt. itē tꝑe ſuſpen ſionis p̄lati nō currit p̄ſcriptio. jͣ. d̓ ꝯceſ. p̄ben. qꝛ diuerſitatē. itē filiofamilias nō currit p̄ſcriptio dū ē in ptāte pr̄is. C. de anna. excep. l. i. in fi.§. ul. ⁊. C. d̓ bo. que libe. quecunqꝫ ad fi. ⁊. C. d̓ bo. ma. l. i. in fi. ⁊ sͣ. d̓ poſtu. p̄la. bone mein fi. Item quidam ſunt qui preſcribere nō poſſunt. ut precario tenentes. x. q. iij. qꝛ cognouimꝰ. iteꝫ colonꝰ. xvi. q. i. clerici. ⁊. c. ſe. C. d̓ p̄ſcrip. xxx. anno male agitur. Iteꝫ qui nomine alieno poſſidet. jͣ. eo. ſi diligenti. Itē vſufructu arius. inſti. ꝑ quas ꝑſo. no. ac.§. fructuarius. Nec creditor preſcribit pignus ff. de vſuca. non ſolu.§. qui pignori. ⁊. C. de pig. ac. nec creditores. Et hoc in tellige de lōga preſcriptione ẜm leges nō de longiſſima. ar. eſt. ꝙ contra obe dientiā preſcribit̉. jͣ. de priui. cum olim. Sed ibi habuit priuilegiū ratione ci ius preſcripſit. ⁊ preterea ſuberat ro. ec. que ipſam in obedientiā cōtra ep̄m potius preſcripſit. ſic. jͣ. eo. cum ex officij. cernas. ¶Dem de coſta ⁊ de ſancto dona to prioribus. Um nō liceat a capite mēbra recedereʳ nō ſufficimꝰ admirari: ꝙ ſicut referente ebracharen̄. archiepō nobis eſt intimatū: licet eccleſie ueſtre in ipſius ſint dioce. conſtitute: uos tamen obedire ſibi tanquā epiſcopo ueſtro contumaci ter recuſatis: ⁊ infra. Ideoqꝫ man damꝰ quatenꝰ prefato archiepō ⁊ eccleſie bracharen̄. obediētiā ⁊ re uerētiā debitā ſicut alij clerici ſue dioce. faciunt impēdatis: preſcri. ptione temporiſ non obſtante. ¶ Dem nobili uiro matāfeloni. D audientiā ap. n. ꝑuenit: ⁊ Uinfra. Proponebat̉ ex parte tua alexan. papa prede.n. tibi ī caſtro palatioli cōceſſiſſe ſingulis an nis. xl. ſol. denarioꝝ papien̄. quoſ ro. eccl. ibi ꝯſueuit reciper̄ annua tim: īſuꝑ qōnes bāna placitaᵉ foris facta ⁊ oīa iura que ibi apo. ſe. ha bebat. ſꝫ ea tibi nulla rōe deberi ca ſtellanus eiuſdē caſtri cōſtātiſſime aſſerebat. ad quod probandū īducebas predicti pape priuilegiū ⁊ li brū ec. ro. cenſualē. hoc etiaꝫ nite baris ꝓbare ꝑteſtes: qui dicebāt ſe uidiſſe preſcriptū cenſuꝫ nūcijs ro. pon. a. l. annis: ⁊ infra fuiſſꝫ ſo lutuꝫ. Sed inter alia fuit ex aduer ſo rn̄ſū: ꝙ nec priuilegiū nec liber cēſualis tibi ad aliquid cōmodi af ferebat: cum priuilegio uſus non fueris ſpacio annoruꝫ. xxx. ⁊ liber cenſualis ſuſpectus exiſteret: qua re nō fuerat in camera noſtra rece

e ¶ Scriniarius. Scrinarij appellant̉ tabelliones. ⁊ eſt vulgare romanorum f ¶ Magis auctoritatē. ar. 9. C. de fi. inſtru. in exercendis.sͣ. de fi. inſtru. cuꝫ ioannes. So. illud generale. ⁊ iſtud ſpāle ꝓpter antiquitatē facti. ff. de ꝓba. cenſus. ⁊ ſunt ſemꝑ ſpecialia iſta obuiantia illi gn̄ali.ſ. vbicunqꝫ ſcriptura eſt neceſſaria. xcvij. di. nobiliſſimus. C. de man. prin. l. i. sͣ. de offi. delega. cum in iure. C. ſi mi. ma. ſe dixe. ſi alteriꝰ ⁊ vbicunqꝫ pͥuilegiū allegat̉. ar. jͣ. de pͥuile. porro. quēdaꝫ enim meliꝰ ꝓbantur ꝑ inſtru menta ꝙͣ ꝑ teſtes. ut dictū eſt d̓ hͦ. sͣ. de ꝓbati. tertio. ⁊ hic ſequit̉. ut ibi dicit cōſiderantes etiam librum cenſualem et cetera. g ¶ Librum cenſualē. Sic.n. ꝑ libros antiquos probat̉ di uiſio dioceſium. sͣ. de proba cum cām. ⁊ inſtrumento pro ducto de archiuo publico cre ditur. C. d̓ fi. inſtru. autē. ad hoc. ar. xxx. q. i peruenit. publicū teſtimonium dicit̉ habe re. ex quo magiſtratus ꝯfite tur illud de archiuo publico eſſe. ut hic. ⁊ ſi manu cōmentarien̄. ei ſigna impoſita ſunt cōſueta. ar. ff. de iure fiſci. in fraudem.§. quotiēs. ⁊. C. de fi. inſtru. plures. ff. de ꝓba. cē ſus. C. arbi. tutele. l. ul. ⁊ ſuf ficit ꝙ in libro autentico ſcri ptum eſt. vi. q. iij. ſcriptuꝫ eſt in lege. ⁊. ff. qui ⁊ a qui. ma. libe. non fiant. l. ꝓſpexit. h ¶ Iuratus. ſic gͦ preſumitur pro aliquo ratione iuramenti.i. q. vij. ſancimus. sͣ. de pre ſump. illud. itē ratione honeſtatis ſue. sͣ. de fi. inſtru. cum dilectus. i ¶ Principaliter. ſecus ſi ſecundario. jͣ. de re iudi. c. pe. ⁊ ar. jͣ. de priuile. ſi de terra. ⁊. c. accedentibꝰ. poſſet tn̄ iſte caſtellanus preſcribere ut teneret terraꝫ ⁊ eſſet feudatarius eccleſie romane ⁊ non ille. qꝛ ꝑ hoc nō preiudicatur eccle ſie. ſic. xvi. q. iiij. volumus. ar. C. de preſcrip. xxx. an. comperit. ⁊. l. iubemus xvi. q. iij.§. poteſt. ⁊ sͣ. e. ſanctorum. k ¶ Tentenaria. xvi. q. iij. nemo. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. C. de ſacroſan. eccle. l. ul. ⁊ me lius in aut̓. ibi ſignata quas actiones. in fi. l ¶ Tanꝙͣ. ar. ꝙ aliquis facit aliquid nō tanꝙͣ ipſe ſed tanꝙͣ aliꝰ. sͣ. de elec. cū inter canonicos. ⁊. ff. de adop. ſi pat̉.§. qui duos. ff. de inof. teſta. papinianꝰ. §. ſꝫ nec impuberes. ff. qn̄ ap. ſit. l. i.§. ſolet. ⁊. jͣ. de re. ec. nō alie. ſi ꝗs p̄ſbr̄oꝝ ſic aliꝗs facit aliꝗd ī eo ꝙ homo. ⁊ aliud ī eo ꝙ rex. xxiiij. q. iiij. ſi eccleſia. ī fi. m5 UUm nobis. caſus hilſedem. epiſcopus mouebat queſtionem ſubiectio nis cōtra monaſterium grāden. ⁊ eccleſiam romanā. dicens ꝙ preſcri pſerat ſubiectionē contra libertatem monaſterij. cōmiſit papa quibuſdam ab batibus ut reciperent teſtes epiſcopi ad probandū preſcriptionē contra liber tatem monaſterij. ſed poſtꝙͣ inchoata fuit preſcriptio cōtra monaſteria ſiſſu ra triū ſciſmatum fuit in eccleſia rō. Modo iterum ſcribit papa eiſdem iudicibus dicēs. ꝙ tam iure canonico ꝙͣ ciuili romana eccleſia gaudet priuilegio ſpāli. ut nō niſi p̄ſcriptio centū annoꝝ currat ꝯͣ romanā eccleſiaꝫ. tn̄ dicit pa pa ꝙ nō vult coputare tꝑa ſciſmatū in preſcriptione. ſꝫ de medio deduci. ber. n ¶ Legali. C. de ſacrolan. eccle. ut inter diuinum. ⁊ in aut̄. ut ro. eccle. c. an. gau. in.§. ꝙ autem. col. ij. o ¶ Canonica. xvi. q. iij. nemo. ⁊ sͣ. c. ꝓx. ⁊. jͣ. e. ſi diligenti. in fi. p ¶ Tentum annorum. Hec preſcriptio obtinet in rebus ⁊ poſſeſſionibus ſe iu priuilegio prelationis quo ſuper alijs eccleſijs obtinet principatum nulla currit ei preſcriptio. xciij. di cathedraꝫ. xxiij. q. i. quia ex ſola. ⁊. c. rogamus. ⁊ c. ſciſma. quia hoc eſſet preſcribere obedientiam: quod eſſe non poteſt. sͣ. eo. cum non liceat. qꝛ nemo debet eſſe ſine capite. xciij. di. nulla. vin. Sed videt̉ certe impoſſibile probari preſcriptionem centum annorum idem eſt ac ſi diceret papa. nolo ꝙ currat preſcriptio contra romanam eccleſiam. ſi. ij. q. iiij. preſul. Sed qualiter probabit ſe poſſediſſe ſpacio centum annorum: per inſtrumenta non poſſet hoc probari: quia per inſtrumēta non probatur poſſeſſio. sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. per teſtes non poſſet probare. niſi teſtes ad minus haberent. c. xiiij. an. vnde videt̉ ꝙ ſufficiat probare per tēpus cuiꝰ nō extat memoria. quia tāto tempore res alie preſcribunt̉. que alias non preſcri berētur. ff. de aqua quo. ⁊ eſti. hoc iure.§. aqueductus. uel ꝙ teſtes dicant ſe ſemper audiuiſſe a ſuis maioribus. ⁊ nemo ſit qui viderit uel audierit aliud. ſic enim probatur de antiquitate. ff. de probat. ſi arbiter. ff. de aqua plu. arcē. in ſumma.§. idem. io. ſed non recedendū eſt a verbis iſtis. ⁊ ſic neceſſe eſt ꝓ bare centenariam probationē ⁊ ſufficit ꝙ ita placuit legiſlatori. ff. qui ⁊ a qui bus proſpexit. ⁊. vi. q. iij. ſcriptum eſt in lege. ptus: ac ſcriniariusᵉ alio modo ſcri pſiſſꝫ dicta teſtiū quā dixiſſꝫ. Nos igitur magis auctoritatē priuilegij quā depoſitiōes teſtiū attendētes ꝯſiderātes etiā libꝝ cenſualēᵍ queꝫ nō ſuſpectū habuimꝰ: lꝫ nō in nr̄a: ſꝫ in cardinalis.s. hadriani came ra ſit inuentus: qꝛ eū quādo came rariꝰ fuerat de camera beati petri ſuſcepit: nec credentes ipſū ſcrinia riū: cū iuratꝰʰ ſit officiū ſuū fidelit̓ exe ꝗ aliud ſcripſiſſe quā a teſtibus diceret̉ reſpiciēteſ inſuper ꝙ eſt lō ge ualidius ipſū negociuꝫ tangere principaliter ro. ec. ꝯtra quaꝫ non niſi centenaria preſcriptio currit: ī ſolutiōe predicti cēſus ⁊ aliorū pe titorū ꝯdēnauimꝰ partē aduerſam iniungentes eidē: ut tibi nō tāquā tibi: ſed tanquā ec. ro. cuiꝰ auctori tate debes percipere: cuiuſ etiā ꝑꝑ predicta beneficia uaſallus exiſtis ſine difficultate ꝑſoluat. ¶ Dem hel. gu. ⁊ abbatibus. Um nobisª: ⁊ infra. Licet tā legaliⁿ quā canōicaº ſit diffinitione ſtatutum: ut cōtra ro. ec. qui gaudeat priuilegio ſpeciali nō niſi b ¶ Deduci. tempus eniꝫ ſciſmatis deducitur d̓ preſcriptione ſi primū ſit medium vltimūue. C. de preſcrip. lon. tem. aut̓. qd̓ ſi quibut dam. ⁊. C. de reſti. mi. ꝙ tꝑe. ff. qui ex cau. ma. necnō.§. ſi ꝗs ſepiꝰ ¶ Uditis. dioceſana. Hec dioceſana lex comprehendit etiam le gem iuriſdictionis. de his dicitur. sͣ. de offi. ordi. dilectus. ⁊. c. conquerente. d ¶ Abbas autem. Sic ergo cum agitur de ſubiectione aliquorum non illi. ſed ille qui dicit illos ſibi ſubiectoſ eſ ſe. conueniri debet xvi. q. iij. inter memoratos. ⁊ sͣ. ut. li. non conte. quoniā. §. quod ſi. ⁊. ff. de li be. ho. exhiben. l. ut fi. ff. de ſeruitu. l. ul. in fi. ⁊. ff. ſi ſerui. vendi. is cuius familia. ſic ⁊ pro illis agere poteſt. sͣ. ē. ex tranſmiſſa. E ſubditus etiam cō uenitur. sͣ. de elec. querelaꝫ. ſed ibi cōuenit̉ ſubditus ſuo nomine. ⁊ xxij. q. ij quicunqꝫ militum. ſed ſi petere vellet procurationem uel cenſuꝫ a capellanit eos poterit conuenire. ar. ff. d̓ vſufr. ſi pendentes.§. pe. ⁊. l. vſufructu relicto. ⁊. l. vſufructu. legato.§. hactenus ⁊. jͣ. de cenſi. cum inſtantia. e ¶ Exemptas. primo priuilegium romani pontificis. sͣ. de in integ reſti. auditis. In illa littera vbi dicit cognouimus ⁊cͣ. que dicit̉ par co illius ſecundo per p̄ſcriptionē ut ſequit̉ in v̓. verū ⁊c̄. ⁊ hoc intel ligitur ſub hoc. jͣ. vn̄ pre. decre. fuit deciſa ab iſto loco. quia faciebat ad ti. de reſti. in inte. ⁊ hec decre. cōtinuatur in integra. f ¶ Ius epiſcopale. Hic ergo manifeſte patet ꝙ iura epiſcopalia pre ſcribuntur. ⁊. jͣ. e. cuꝫ olim. de hoc dicitur. xvi. q. iij. quicunqꝫ. ſed v detur ꝙ abbas non potuerit preſcribere huiuſmodi exceptionē cō tra illud. sͣ. e. cum nō liceat. ⁊ sͣ. de conſuetu. cum inter. ſed bene po tuit preſcribere illas eccleſias ſi legitimo tempore illas poſſederit. ut. sͣ. e. de quarta. ⁊ ſic abbas illas habebat pleno iure. ſed abbas ſu am propriam libertatē preſcribere nō poſſet. ſed alius cuius nomine ipſam allegaret. jͣ. e. cum ex officij. ſi ſuper hoc habuit tale quale priuilegium. ar. sͣ. de conſue. cum dilectus. ⁊. jͣ. de priuileg. cū olim. Itē pꝫ ꝙ omnia iura que abbaſ poteſt poſſidere poteſt p̄ſcribere. jͣ. e. cum olim. ſed non alia que enumerant̉. lxviij. di. ꝙͣuis cor epiſco pi. vn̄ ea que ad vtranqꝫ legem ſpectāt poteſt preſcibere ut hic pa tet. cognitio eniꝫ cauſarū matrimonialiū tantū de iure cōmuni ſpe ctat ad iuriſdictionem epiſcopi. jͣ. de exceſ. prela. accedentibus. quā preſcribit abbas. ut. jͣ. ſequit̉. Ius epiſcopale genus eſt. ⁊ hꝫ multaſpecies ſub ſe que enumerant sͣ. de offi. or. coquerente. ⁊. c. dilectꝰ in glo. ⁊. jͣ. quedam enumerātur. ut ibi dicit circa proceſſionem ⁊cͣ. que ſequuntur. g ¶ Preſcripſiſſe. Sic ergo abbas iſte tuebat̉ ſe duplici iure.ſ. em̄p tionis ⁊ iure preſcriptionis. que iura contraria ſunt. jͣ. e. veniens. quia ſi tutus erat iure priuilegij. non poteſt preſcribere. quia quod meum eſt ex vna cauſa. ex alia meū fieri nō poteſt. sͣ. de fide inſtru. inter dilectos. Sed dicas ꝙ ſimul nō propoſuit iſta duo. ſꝫ ex vna exceptione trāſiuit ad aliā qd̓ fieri poteſt. ar. xxiiij. q. i. quiſquis. ff. de exeēp. nemo. C. de tranſac. interpoſitas. sͣ. de cauſa poſ. ⁊ ꝓprie paſtoralis. ⁊ sͣ. de teſti. ſignificauerunt. ⁊. ff. de acqui. poſ. naturalit §. nihil. ⁊ generaliter licitum eſt de vna defenſione tranſire ad alia. ar. bo. sͣ. de proba. licet. ⁊. jͣ. e. cum olim. niſi vbi ius contrarium pro hibet. ff. d̓ re. iur̄. nemo. ex his uel ſub diſiunctiōe ſimul ꝓpoſita fue rāt. ut ſi hoc uel illud probauerit abbas obtineat. ⁊ niſi forte ꝑ tan tum temporis ſpacium eccleſia vacaſſet. b. h ¶ Si ꝑ illa. Celeſtinus exemerat a iuriſdictione ep̄i loca que iſti reges donauerant libertati. cū aūt per pͥuilegia celeſtini nō ꝯſtaret ꝙ vallis de heueſcham in qua ep̄s petebat ius ep̄ale. eſſet de illis locis donatis libertati ab illis regibus. mandat papa inſpici priuile gia illorū regū. ⁊ ſi per illa priuilegia ꝯſtiterit ꝙ vallis de heueſcha ſit d̓ illis locis. apparet ꝙ celeſtinꝰ exemit locū.ſ. vallē d̓ heueſcha cētū annorūʸ preſcriptio locū ſibi ualeat uēdicare: tēpora tamē inter cidētium ſciſmatum que ẜm iuris ordinē curſum preſcriptionis īpediūt: nolumus aliquatenꝰ ꝯputari ſꝫ diligēti ꝯſideratiōe adhibita de ipſa computatione deduciˢ. Dem helien̄. ⁊ rofen̄. epīs. Uditis ⁊ intellectis meritis cāe que uertit̉ īter uigorē. epi ſcopum ⁊ abbatem de heueſcham ſuꝑ eccleſijs ī ualle de heueſcham quas epiſcopus aſſerit ad ſe dioce ſanaᶜ lege ſpectare: abbas autē eas eſſe ab eius iuriſdictione prorſus exēptas: ⁊ infra. Ueꝝ tanto tēpor̄ ꝓbant̉ per teſtes ab abbatibus de heueſcham pleno iure poſſeſſe: ut uideāt̉ ī eis epiſcopale ius legitti me preſcripſiſſeᵍ ⁊ infra. Quocirca mādamuſ: quatenus inſpectis pri uilegijſ the. ⁊ of. regū: que abbas ſuꝑ premiſſa libertate aſſerit ſe ha bere: ſi ꝑ illa conſtiterit: ꝙ uallis de heueſcham ſit ille locus quem c. pre.n. libertati donauit: abſolua tis abbatem ab impetitione epiſco pi ſuꝑ eccleſijs memoratis: ⁊ adiu

e ſic abbas obtinebit. nec habet locū poſtea probatio vacātis eccleſie. ⁊ ſic prius cognoſci debet de hoc articulo tanꝙͣ preiudiciali. i ¶ Subducto. ſic. sͣ. e. c. i. ⁊. c. de quarta. ⁊. c. cū nobis. quia tūc deſē lore carebat. ſic. C. quomodo ⁊ qn̄. ſi preſes. ſic ⁊ abſenti adijciunt̉ tot anni quot fuit abſens. C. de preſcrip. lon. tem. aut̓. ꝙ ſi. k ¶ Sācti petri. for te percipiebant̉ no mine romane eccle ſie. ar. jͣ. e. ſi diligen ti. ſed abbas allega bat ad ſe pertinere miniſterium perce ptionis.sͣ. e. ad audientiam. l ¶ Interruptioneꝫ Sed contrariuꝫ vi detur ꝙ ſi interrūpit quo ad quedam ergo quo ad omnia ex iure epiſcopali ꝓ uenientia. nam qui aurem hominis tetigit. totuꝫ hominē tetigiſſe videtur. d̓ pe. di. i. vulgaris. ar. C. de duo. re. l. ul. hoc tn̄ ut ſciens ſe haber̄ ius epiſco pale. vno tantū vtitur. ar. ff. d̓ ſerui. ru ſti. predi. vna ē via. ⁊. ff. quēadmo. ſerui. amit. ſtilicidij.§. ul. ⁊. ff. de ſeruitu. ut pomū. ad fineꝫ. ſed non ē ita. ut hic patet: ⁊. jͣ. de capel. mona. cū dilectus. licet eniꝫ preſcriba tur in vno capitulo non preſcribitur in alio. uel ſi fiat inter ruptio in vno. non prodeſt in alio. m ¶ Imponētes. ſibi imputet epiſcopus qui tanto tempore geſta taciturnitate firmauit. C de his qui a non domino manu. l. ul. in fi. Et ſic patet ꝙ negligē tia prelati nocet ec cleſie. Argu. cōtra. qꝛ taciturnitas nō videt̉ nocere ſucceſ ſori. sͣ. eo. nihil. vbi de hoc arg. ad hoc ff. de peti. heredi. ſi quidē poſſeſſor.§. ſi quid auteꝫ. Sed nunquid ei qui nō poteſt agere currit preſcriptio. videt̉ ꝙ ſic. ſed reſtituit̉. ff. de iti. actuqꝫ prina. l. i.§. ſi quis propter. ⁊. ff. de ſeruitu. ruſti. predio. ⁊ attilicinus. Sed contra videtur argu. jͣ. de appel. ex ratione. ⁊. C. de anna. excep. l. i. in fi. quia vbi nullla petitio. nulla mo. ff. de ver. ob. ſi pupillus. ⁊. ff. ſi cer. pe. lecta. Dicas ergo ꝙ preſcriptio ſemper currit. ſꝫ ſi leditur quis. reſtituitur ex iuſta cauſa. ff. ex quibus cau. maio. l. i. in fi. ⁊. l. ait pretor.§. i. ⁊. ij. niſi lex impediat curſum preſcriptionis. ut in. l. C. de anna. excep. l. i. in fi. ⁊ in caſibus qui notantur. sͣ. e. cū non liceat. ⁊. ff. de iudi. l. ij.§. pe. in caſu tamē non ſit reſtitutio. quā do currit preſcriptio. cum poteſt habere recurſum cōtra impedien ſem. cuius dolo res perijt. ff. de dolo arbitrio.§. dolo. ⁊ hoc ſi ſoluē do eſt ille doloſus. alias fit reſtitutio cōtra aduerſariū. ff. de dolo. ⁊ eleganter.§. ſi dolo. Illud tamen ſcias ꝙ vbi quis leditur in preſcri ptione reſtitutionem petere debet infra quadrienniū. C. de tēpo. in inte. reſti. l. ul. vbi vero non currit ſemꝑ ſeruatur illeſus. nec eſt aliqua reſtitutio ibi facienda. Lau. tamen ſuper hoc dicit. ut notat̉ s. de in inte. reſti. auditis in notula. ij. illa eccleſia ⁊cͣ. C Um ex officij. negauerunt. quia tenebantur ad hoſpidicātes illas abbati pleno iure ſub iectas epiſcopo ſuper illum ſilētiū imponatis. Quod ſi abbas ī hac ꝓbatione defecerit: audiatis ꝓba tiones ſuper tempor̄ quo infra. xl. annos ſedes epiſcopalis uacauit. ⁊ ſi per tantuꝫ temporis uacaſſe cō ſtiterit: ut illo ſubductoⁱ non ſit qua dragennaria completa preſcriptio uos in illis eccleſijs ius epiſcopa le adiudicetis epiſcopo ⁊ ſuper il. lo perpetuum ſilentiuꝫ imponatis abbati. Si aūt exceptionem huiuſ modi epiſcopus non probauerit: qꝛ tamē interruptioneꝫ ꝓbauit cir ca ꝓceſſionē penthecoſtalem in uil la ⁊ eccleſia de mortona ⁊ receptio nem ac procurationē archidi. nec non ſolutionē denarioꝝ.s. petri ī ualle de heueſchā: circa cognitioneꝫ quoqꝫ cauſarū matrimonialiū ⁊ capellani ſuſpenſionem in predi cta uilla de mortona ⁊ interdictum capellaruꝫ in prefata uilla de heue ſcham: uos ſuper his ius epiſcopa le adiudicetis eidem: ſi tamen cir. ca ſuſpenſionem ⁊ interdictuꝫ huiuſmodi infra. xl. an. interruptio fa cta fuit: in ceteris ei ſilentium īponentesᵐ que abbas preſcripſiſſe ꝓ batur. ¶ Dem pariſien̄. epiſcopo. Um ex officij ſui debito ſe¶ non̄. ꝓuinciam uiſitaret archiēpūs ſenon̄. per pariſien̄. dioc. tranſitum faciēs ad abbatis.s. ma glorij prioris de caſtres ⁊ quorun dam alioruꝫ eccleſias eiuſdē dioc. neceſſe habuit declinare: a quibuſ cum procurationem ſibi debitā po ſtularet ipſi eam inhumaniter negauerūt: ad ſue negatibnis defen ſionem hoc ſolum allegātes: ꝙ nō meminerant ſe procurationem hu iuſmodi predeceſſoribus eiuſdem archiepiſcopi exoluiſſe: nec ab eis aliquando fuiſſe petitam: ⁊ infra. Nos igitur premiſſā allegationē eorum nullam penitus reputātes cum contra procurationeꝫ que rō talitatē. xlij. di.§. i. ⁊. c. quieſcamus. b ¶ Petitam. propter quod archiep̄s eos excōmunicauit. c ¶ Allegationē. ⁊ male. quia tempus non eſt modus tollēde obligationis. ff. de actio. ⁊ obliga. obligationū.§. placet. ar. ꝯͣ. C. de agri. ⁊ cenſi. litibꝰ. li. xi. d ¶ Penitus. quidā notauerūt in loco iſto. ꝙ licet ꝓcuratio nō poſſit p̄ſcribi tamen ſi epiſcopus viſitat. ⁊ nullam recipiat procuratio nem. tūc poteſt preſcribi pro curatio. ar. ad hoc. jͣ. de cen. ſi. ſopite. cum enim procura tio talis poſſit cōmutari. ut x. q. iij. relatum. ergo ⁊ remit ti. ſed non eſt verum. quia ex preſſe non poteſt epiſcopus procurationem illam remit. tere. jͣ. d̓ cenſi. cum venerabi. lis. ar. contra. jͣ. de dona. pa ſtoralis. Item ratio legis ob uiat eis. nam ꝙͣdiu quis ha bet iter. ⁊ hauſtum debet habere. ff. de ſerui. ruſtico. pre dio. l. iij.§. ulti. ⁊ licet ager ſit ſterilis. ita ꝙ nihil inde percipiat. tamen retineo vſufructum in eo. ff. de vſufruc. arboribus.§. ult. ioannes. e ¶ Procurationem. ff. de of. preſi. plebiſcito. ⁊. ff. d̓ offi. 4 cōſu. ſolēt.§. ul. ⁊. l. obẜuare. f ¶ Ratione viſitationis. ſi. sͣ. e. accedentes. vbi de hoc. g ¶ Uiſitationē. Iſtud eſſet p̄ ſcribere obedientiam. quod eſſe non poteſt. sͣ. e. cum non liceat. ⁊.s. de cōſue. cū inter. ⁊ ſic patet ꝙ idem iuris eſt ī acceſſorio quod in principali ut ſi principale.ſ. uiſitatio nō preſcribitur. nec ꝓcuratio q̄ accedit viſitationi. ſi. sͣ. de fo. cōpe. ſi diligenti. in fi. ⁊ sͣ. de offi. delega. prudentiā. ad fi⁊ cōtra correctioneꝫ non licꝫ ſuffragium querere. jͣ. de ap. reprehenſibilis. ⁊. c. ad nr̄aꝫ. h ¶ Conſuetudine. preſcripta ix. q. iij. conqueſtus. immo d̓ iure coi. jͣ. de cenſi. ſopite. cuꝫ de iure cōi debet viſitari. cuꝫ ep̄s eſt negligens. ix. q. iij. cū ſimus. ⁊ d̓ iure cōmuni debet habere tūc ꝓcurationem. ut hic patet quia nemo ſuis ſti pendijs cogitur militare. ut hic dicit. ⁊.x. q. ij. precarie. et xiij. q. i.§. his ita. ⁊ xxviij. q. i. iaꝫ nunc. in fi. ⁊. jͣ. de ſimo. cum ſit romana. i ¶ Aliud ut priuilegium. sͣ. e. accedēteſ uel ſi aliqn̄ abſoluti fuiſſent. ar. jͣ. de cenſi. ſopite. k CIdiligēti. caſus. archie piſcopus piſanus fecit ſibi p̄ſtare iuramentū fidelita tis noīe ſuo ⁊ eccleſie piſane a marchione maſſe iudice ca laritano pro illo iudicatu. cum tn̄ iudicatꝰ ille ꝑtineat ad romanā eccleſiam. papa hoc intelligens mādauit archiepiſcopo piſano. ut eū abſolueret ab illo iuramēto. ut illud poſtmodū exhiberet romane eccleſie eo non obſtante. vr̄ archiep̄s miſit nūcios ſuos ad dn̄m papā ut ip̄m ſuꝑ hͦ excuſarēt. Rn̄dit eid̓ ꝙ poſtꝙͣ ipſe fuit aſſūptꝰ ī archiep̄ꝫ. iuramētū illud fidelitatis recepit ab illo iudice ꝓ ro. ec. ⁊ hͦ idē facit an̄ceſſor ſuꝰ papa vero audita rn̄ſione ⁊ alijs que nuncij ſui ꝓponere voluerunt ad eiꝰ excuſationem reſcribit eidem archiep ſcopo ꝓut pꝫ in littera. b. i ¶ Tota ſardinia. ar. ꝙ eodē pͥuilegio cēſent̉ mēbra ⁊ caput. sͣ. e. cū nō liceat. xij. di. de his. ⁊. c. nō licet. ⁊. jͣ. de cog. ſpi. ſuꝑ eo. m ¶ Confeſſioneꝫ que ſibi p̄iudicauit in hoc. sͣ. de ꝯfeſ. cū ſuꝑ. ⁊. c. ul. ubi de hoc. vn̄ p̄ſcribere non poterat. cū ſciret rē ad aliū ꝑtinere. ut. jͣ. dicitur. n ¶ Confeſſionem de qua habuiſti in parte deciſa. n ¶ In quaſi hoc ideo dicit. quia incorporalia nō poſſidentur. ſed qͣſi poſſidētur. sͣ. de cauſa poſ. cū eccleſia. ⁊. ff. de vſuca. ſequit̉.§. ſi viam. o ¶ Cuius noīe poſſidet̉. ⁊ ita ille poſſidere intelligit̉. cuiꝰ noīe aliꝰ poſſidet s. de reſti. ſpo. cū veniſſent. ⁊. ff. de acꝗ. poſ. qd̓ meo. ff. quēadmo. ſerui. amit. neʳ uiſitationis debetur preſcribi nequiuerit: quemadmodū nec cōtra uiſitatiōemᵍ ipſaꝫ poteſt aliquo modo preſcribi: ⁊ ſi alius ꝯtra euꝫ preſcribere poſſꝫ utrāqꝫ. ¶ Ideo qꝫ mandamus: quatenus ſententi am quam in huiuſmodi cōtempto res de antiqua metropolis conſue tudine tulit archiepiſcopuſ memo ratus: uſqꝫ ad ſatiſfactionem condignam facias obſeruari. Quia ſe cundum apoſtoluꝫ: qui ſpiritualia ſeminat: non eſt magnum ſi metat carnalia: cum nemo cogatur ſuis ſtipendijs militare. Si quid enim aliudᵗ quam ſuperius dictū eſt fue. rit allegatum: contra intentionem archiepiſcopi obijcere uoluerint ⁊ probare: nos eis faciemus iuſticiam exhiberi. ¶ Dem piſano archiepiſcopo. Idiligentiˢ: ⁊ intra. Cuꝫ iu dicatus calaritanus ad ius ⁊ proprietatem beati petri pertine at: ſicut tota ſardinia nullo pertinet mediāte: tibi non licuit pro te uel eccleſia tua a marchiōe maſſe iudi ce calaritano fidelitatis exigere iu ramentum: ⁊ infra. ¶ Nos igitur que nunciuſtuus proponere uolu it pleniuſ circumſpectis: non intel leximus te uel eccleſiam tuam ſuper hoc aliquo iure ſubnixam: cuꝫ aucto. ſe. apoſto. non oſtēdas per quam a iudicibus calaritanis tu ⁊ anteceſſores tui fidelitatiſ exigere tis iuramenta: nec preſcriptione a liqua muniaris cū ſecūdū cōfeſſio nem tuaꝫ nec eccleſia piſana: uel fueris in quaſiⁿ poſſeſſiōe iuris exi gendi huiuſmodi iuramentum: quod pro ſe. apoſto. ab ipſis iudicibus receptum fuiſſe fateris: per quod conſtat eccleſiam romanam ſemper in quaſi poſſeſſione fuiſſe: cum pro ea miniſterio tuo ⁊ anteceſſorum tuorum exactum fuerit ⁊ preſtituꝫ iuramentum ⁊ etiam pot ſidere dicatur: cuius nomine poſ

l. ij. id eſt vſu retinetur. p ¶ Nomine tuo. Hoc nō poteſt habere locū. niſi qn̄ ſciret uel crederet hoc iu ramentum pertinere ad romanā eccleſiā. ⁊ hoc ipſe archiep̄s ꝯfitebat̉ ꝙ an teceſſores ſui nomine romane eccleſie receperāt huiuſmodi iuramentuꝫ. vn̄ ſequit̉ ꝙ ſi dicat ꝙ nomine ſuo recepit iuramentū. ſic fecit cōtra fidelitatem vſurpādo ius romane eccleſie. ⁊ ideo dicit ꝙ p̄ſcribere n̄ poſſet. cū non oſtendat titulum ⁊ habeat malā fideꝫ qui enim ſcit rem ad aliū pertine re uel credit. non pōt preſcribere. niſi habeat titulū cuius nomine preſcribat. ſed iſte n̄ oſtendebat auctoritatē ſedia apoſtolice. vn̄ nō poterat pre ſcribere finē huius notule. in tellige ꝓut no. in glo. ſe. ex hͦ. q ¶ Bona fides. ⁊ illud gene raliter verum eſt ꝙ ẜm cano nes bona fides preſcribētis neceſſaria eſt ſiue de re ſpiri tuali ſiue ciuili. jͣ. e. quoniā. ⁊ sͣ. e. vigilanti. ⁊. xxxiiij. q. ij. ſi virgo. ⁊ bona fides intelligit̉ cum aliquis credit tradentē eſſe dn̄m uel hr̄e ius diſtra hēdi. licet erret in facto. ff. de ver. ſig. bone fidei. ⁊ hec bo na fides ſemꝑ preſumit̉ niſi probetur contrarium. cū lex dicat preſumi ignorantiā. niſi probetur ſcientia. ff. de pro ba. veriꝰ. qn̄qꝫ tamē p̄ſumit̉ ꝯtrariū ꝓpter denunciatiōis vigorē. C. de rei ven. ſi fun dum. vel qꝛ mercatur aliquid cōtra leges. C. de agri. ⁊ cē. quēadmodū. li. xi. uel ſi emit a procuratore meo. per collu ſionē. uel qꝛ emit a ꝓdigo uel luxurioſo cui bonis interdi ctum eſt. cum ſciret portinus illum conſumpturū pecuniā ff. pro empto. qui fundū.§. ꝗ ſciens. ⁊. l. ſi quis. qn̄qꝫ tamē quis habet ꝯſcientiā rei alie ne. ⁊ tn̄ vſucapit. ut ſi decre tum iudicis interuenit. ff. de noxali. acti. ⁊. generaliter. et xvi. q. iij. placuit ut quicunqꝫ ⁊ sͣ. e. c. i. Illud tamen ſcias. ꝙ non obſtat accipienti ma la fides tradētis. ff. de diuer. ⁊ temp. p̄ſcrip. an viciū. ar. ꝯ C. de preſcrip. xxx. anno. aut̉. malefidei. ſed illud intelligitur de preſcript̉. x. uel. xx. anno. vbi bona fides ab vtraqꝫ parte exigit̉. ſed in. xxx. vel. xl. anno preſcriptio ẜm leges non nocet. xvi. q. iij.§. poteſt. ⁊.§. ꝙ ſi mala fide. C. de proſcrip. xxx. anno. ſi quis emptionis.sͣ. e. vigilanti. Ite dicitur bona fides. licet quis erret in iure. arg. jͣ. de iurepa. cura. ſed illud intelligitur aliter. ut ibi dicitur. ⁊. ff. de peti. here. ſed ⁊ ſi.§. ſcire. licet ſecus ſit in vſucapione. ff. d̓ vſuca. nunꝙͣ. ij. Item ⁊ ſi habeat conſcientiā dubiā bonefidei dr̄. ff. de vſur. qui ſcit.§. bone fidei. a ¶ Iuſtus titulus. ex hoc videtur. ꝙ bona fides nō ſufficiat ſine iuſto titulo. ſic. jͣ. de deci. dudum. quia ex ſolo. curſu tēporis ius non cōſtituitur. ſicut nec tollitur. ff. de acti. ⁊ oblig. obligationum.§. placet. ſꝫ ꝯͣ videt̉ ꝙ bona fides tā tum ſufficiat in huiuſmodi p̄ſcriptionis. jͣ. e. quonia omne. ⁊.s. e. vigilāti. ⁊. q de quarta. ⁊.sͣ. de cauſa poſſeſ. cū eccleſia. in quibꝰ tantū ſufficere videtur bo na fides cū de titulo ibi nulla fiat mentio. immo videt̉ ꝙ iſta cōtraria ſint. ſi enim aliquis habet iuſtū titulū. puta priuilegiū ſiue conceſſionē iam ſecurus eſt. vn̄ poſtea nō eſt ei neceſſaria preſcriptio. uel ſi iam p̄ſcripſit. nō eſt neceſſe impetrare priuilegiū. immo impetrando vnū. alij. renūciare videt̉. jͣ. eo. ve niens. ⁊ quod ſemel meū eſt. ex alia cauſa meū fieri non poteſt. sͣ. de fide. in ſtru. inter dilectos. ⁊ inffi. de acti.§. ſic itaqꝫ. ⁊. ff. de acquirē. poſ. poſſideri.§. ex pluribꝰ ad hoc poteſt dici ꝙ titulus pro tāto dr̄ iuſtus. qꝛ dat cām p̄ſcribēdi. licet ī veritate nō ſit iuſtus. qꝛ tūc nulla eſt p̄ſcriptio neceſſaria. ff. de vſur. l. ſequit̉.§. ſi lana. vn̄ minus iuſtus titulꝰ dat cām p̄ſcribendi. ſi adſit bona fides. ut ille credat talem titulū ſufficere. ⁊ credat tradentē eſſe dn̄m. ⁊ ſic pōt intelligi qd̓ dicit̉. sͣ. e. de quarta. ⁊ sͣ. de conſue. cum dilectus. ⁊. jͣ. de empt. et vendi. peruenit. ff. pro emp. ꝙ vulgo. ⁊. ff. pro legato. l. iiij. ⁊. ulti. Sed cum in caſu iſto non oſtenderet aliqueꝫ titulū ⁊ ſciret rem ad aliū pertinere. ut patet per confeſſionē illius non poterit p̄ſcribere. ideo dicit ꝙ bona fides ⁊ iuſtus titulus requirunt̉ in preſcriptione rei eccleſiaſtice. Io. dicit ꝙ circa incorpo ſidetur: ſi dicatur ꝙ noīeᵖ tuo ⁊ an teceſſorum tuorum: ⁊ non nomine noſtro ⁊ eccleſie romane fuerit iuramentū exactuꝫ: poſſet inferri: q̄ iuramentum preſtitum de conſeruando iure ⁊ honore ſe. ap. fuerit uiolatum. unde licite retineri non poſſet: ꝙ contra iuramentum huiuſmodi fuerit ſcienter obtentum quia etiaꝫ ſecundū hoc locum pre ſcriptio habere non poſſet: cum in preſcriptione rerum eccleſiaſti carum bonaq fides ⁊ iuſtusª titulus exigantur: ⁊ ſi etiā locum potuiſſet habere preſcriptio: non credimuſ centennariam preſcriptionem que ſola currit aduerſus ro. eccleſiam poſſe probari. ¶ Dem epiſcopo lucano. Um olim frater epiſcope cū ¶ abbate ⁊ monachis.s. ſalua toris de ficheto ſuꝑ plebe falamazane ⁊ adiacētibus capellis illius in noſtra preſentia litigando inſtitutioneꝫ eis ⁊ alia ad ius epiſcopa le pertinentia uendicares: ad fun dandam intentionem tuam ius cō mune prīcipaliter allegabas: cuiꝰ auctoritate dicebas vniuerſa ſpiri tualia in predictis locis que ſūt in dioc̄. tua conſtituta ad te tanquam ad dioceſanū epiſcopum ꝑtinere: arbitriumᶜ preterea ſuper hoc pro mulgatum a piſtorien̄. epiſcopo ar chipreſbytero ac primicerio lucanis allegans. ad elidendam lauteꝫ intentionem tuam abbas grego. vij. pape priuilegiū exhibuit: quod predictum arbitrium multo uideeccleſia. Sed hoc exemplum contradicit ei. Vt ergo ſcias quando ſit neceſſarius iuſtus titulus. ⁊ quādo ſufficiat bona fides. inſpiciē dum eſt an illa ſuper quibus allegatur preſcriptio iure cōmuni valeant ab ipſo poſſideri nec ne. Si eniꝫ iure cōmuni poſſint poſſide ri. ſufficit bona fides ad preſcribendum. Et ſic intelliguntur quaſi omnia iura iſtiꝰ titu li. ⁊. xvi. q. iij. ⁊. iiij. per totum. eo ſaluo quo dictū eſt de limite. sͣ. e. quia. Si vero iure cōmuni poſſideri non poſſunt ab eo qui obij. cit preſcriptionem quantamqꝫ habeat bonam fidem non preſcribit. quia pre ſcriptio ius creatū aduocat. nouū aūt ius non creat. ut. c. di. contra morem. xciij. di. illud. ſic iuſ decimarum non ca dit in laicū. ⁊ ideo nulla valet ibi p̄ſcri ptio xvi. q. i. c. ult. ⁊. q. iij.§. poteſt. v̓. ꝙ ſi priuatus. ⁊. q. vi. c. i. ⁊ sͣ. e. cām q̄. vbi non prodeſt titulus. ⁊.i. q. iij. que ſitum. ſic ius eligen di non cadit in laicum. sͣ. de elec. ſacroſancta. ⁊. c. meſſana. ⁊. jͣ. d̓ iurepa. c. a nobis. ⁊. ſic intellige. jͣ. d̓ deci. dudum. qꝛ ⁊ illi hoſpi talarij de iure coi decimas poſſidere non poſſunt vnde compellebantur titulum oſtendere. exqº habuiſſent cāꝫ p̄ſcribendi. ſic ⁊ in monaſterio. ſi monachi nollent ſubeſ ſe ep̄o. quia allega rent preſcriptionē. cū de iure cōi ſubie ctioneꝫ euitare nō poſſet. ⁊ generalit̓ obtinet hoc in his ⁊ alijs oībꝰ q̄ iure cōi poſſideri nō pn̄t ab his ꝗ ea detinēt. ex hͦ pꝫ ex eo ꝙ talia impetrant ꝑ pͥuilegiū gͦ de iure cōi nō poſſedit̉. c. di. ꝯtra morē. Sic ep̄s in parrochia alteriꝰ ep̄i nō pōt decimas ⁊ eccleſias poſſidere de iure cōi. vn̄ ſi allegaret p̄ſcriptionē in decimis ⁊ eccleſijs in dioce. alteriꝰ allegare dꝫ titulū ⁊ hͦ ꝓbare. ⁊ hͦ ꝓbat̉ in qͣdam decre. noua Greg. q̄ incipit. venerabiliū. ⁊ cā de hͦ fuit int̓ archiep̄ꝫ rothom. ⁊ ep̄m exonien. Et idē eſt de alijs parrochijs inferioribꝰ. ut vna eccleſia in parrochia alteriꝰ nō p̄ſcribat ſine titulo. ⁊ ſic ītelli git̉. sͣ. e. ad aures. niſi illa eccleſia q̄ p̄ſcribit habeat tituluꝫ. Sed vi dctur ꝙ olim ſufficiebat bona fides. sͣ. e. ad aures. ber. b ¶ Um oliꝫ. tua dioceſi. xvi. q. vij. omnes baſilice. ⁊ xviij. q. ij. mo naſteria. ⁊.s. e. cum non liceat. c ¶ Arbitrium.ſ. ab vtraqꝫ parte approbatū. ut. sͣ. de arbi. ex parte d ¶ Preſcriptione munitum. ⁊ ſic abbas poteſt preſcribere iura epi ſcoꝑalia cōtra epiſcopū. ut. sͣ. e. auditis. vbi de hoc. e ¶ Tenorē. ⁊ ita ſnīa ꝓ abbate in his tantū in ꝗbꝰ p̄ſcripſit. in alijs ſtatur arbitrio ⁊ fert̉ ſnīa ꝓ ep̄o. nec īmerito. qꝛ ꝑ arbitriū receſſuꝫ fuit a pͥuilegio grego. adminꝰ in his q̄ faciūt ꝓ abbate. ſed libertatꝭ nō potuit abbas renūciare ꝑ arbitriū ſine licētia pape. sͣ. de arbi. cū tꝑe. alia v̓o nō valuerūt tanꝙͣ ꝑ mendaciū īpetrata poſt arbitriū.j. de deci. ex multiplici. T. intelligit ꝙ arbitriū nō tangit capitula illa ſuꝑ ꝗbꝰ fert̉ ſnīa ꝓ abbate. ⁊ in quibꝰ p̄ſcripſit ꝯͣ ep̄m. alias nō potū iſſet p̄ſeribere p̄dicta. qꝛ p̄ſumeret̉ habuiſſe malā fidē ꝓpter arbitriū. qꝛ habēs malā fidē nō p̄ſcribit. jͣ. e. c. ulti. ⁊ hoc probat̉ ꝑ lr̄am ſequentem vbi dicit. iuxta tenorem arbitrij ⁊cͣ. b. ¶ Eniēs. impediat. intentabat abbas vti poſſidetis. b. g Regis Stephani. ar. ꝙ reges pn̄t dare pͥuilegiū decimaꝝ et de rebꝰ ſpūalibꝰ. xcvi. di. ꝯſtatinꝰ imperator. Sꝫ ꝯͣriū. veꝝ ē. jͣ. d̓de batur tēpore preceſſiſſe: per quod tam monaſteriuꝫ quam plebs ⁊ ca pelle predicte uidebātur libertati donate: ⁊ infra. Aliorū quoqꝫ ro. pon. dictus abbas priuilegijs ute batur poſt arbitrium promulga tum obtentis: qui libertatis priui legia ſibi concedere uidebantur: ⁊ infra. Quia predictus abbas ſuffi cienter oſtendit monaſterium ſuū ſuper inſtitutionibus deſtitutioni bus ⁊ ordinationibus plebani ⁊ clericorum baptiſmo ⁊ penitentia in leuioribus culpis ſepultura de cimarum perceptione ac diuinis officijs celebrandis tam in plebe quā in capellis predictis in excōi cando atqꝫ interdicendo ⁊ etiā ab ſoluendo legittima preſcriptione munitū abbatē ipſum ab īpetitiōe tua ſuꝑ iaꝫ dictis articulis duximꝰ abſoluēdū ſuper illis tibi ꝑpetuuꝫ ſilētiū īponendo: ſuper alijs oībuſ que ad ius epāle ſpectare noſcuntur: iuxta tenoreꝫ arbitri eūdē ab batē quo ad plebē ⁊ capellaſ predi ctas ſnīaliter ꝯdēnares. ¶ Dem. Eniens ad pre..n. abbas.s. martini de pānonia: ⁊ infra. Petit a nobis poſtmoduꝫ idem abbas ueſprimen̄. epiſcopus non impediat uel faciat impediri: quo minꝰ omnes qui in ſimagien̄. parrochia uel comitatu conſiſtunt: de omnibus que poſſident decimas ſibi ſoluant: ſicut in priuilegijs pa ſcalis pape pre.n. ⁊.s. ſtephani re gisᵍ continetur. prefatus uero epi ſcopus poſtulauit: ut decimas ſi

tormat̉ ſententia. ſed ſuꝑ ſecunda parte libelli ipſiꝰ abbatis. in qua petit ut clerici eccleſiaꝝ monaſterij libere poſſint reciperꝭ ſacramē m que numerantur in v̓. criſma ⁊cͣ. ⁊ ibi incipit formare ſnīam ſuꝑ alijs libellis nihil dicit in hac decre. qꝛ nō ꝑtinēt ad hūc titulū. ber. i ¶ Speciali. ſic argumentat̉. c. di. ꝯͣ morē. ſed hic abbas oſtendebat libertatis pͥuilegiū k ¶ Criſma. hic inci pit ſententia. l ¶ Paſchalis. idē vi detur de iure com muni ꝙ ab alio poſ ſet petere. ⁊ ſi illa clauſula nō eſſet ap poſita. qꝛ ꝓpter ma liciam ſiue deſidiā iudicis delegati de uoluit̉ poteſtas ad eū qui in cauſa illa iudex non eſt. sͣ. de offi. or. ſignificauit ⁊ sͣ. de fo. compe. ex tranſmiſſa. ⁊. c. ex tenore. ⁊. lxv. di. ſi forte. a ¶ Clementis. da to ſuꝑ p̄dictis arti culiſ ut illa ſacramē ia reciperent a quo vellent quod nō va luit. b ¶ Nullam. ſic pꝫ expreſſe ꝙ ſcd̓m pͥ uilegiū debet face re mentionē de pri mo. ad hoc ut reuo cet illud. de hoc dictum eſt plene. sͣ. d̓ reſcrip. c. i. Quidā tn̄ dicūt aliud eſſe in priuilegio ꝙͣ ī re ſcripto cū priuilegi um ſit lex priuata. iij. di. pͥuilegia. ⁊ vna lex nō dꝫ de alia facere mētionem. ſed illud obtinet in legibus cōmunibꝰ qͥs princeps hꝫ ī ſcri nio pectoris ſui. C. de teſta. omniū. ſecus in legibꝰ priuatis quarū nō hꝫ memoriā. sͣ. d̓ of. de. ex parte. ſic̄ nec hꝫ memoriā reſcriptoꝝ. c ¶ Opponebat ſuꝑ p̄miſſis ſacramentis recipiēdis ab alio ep̄o. d ¶ Renunciaſſe. Nota ꝙ pͥuilegiuꝫ ⁊ preſcriptio ꝯͣria ſunt. exquo ſimul haberi nō poſſunt. ut dixi. s. e. ſi diligēti. ⁊. c. auditis. quia in greſſus vniꝰ alteriꝰ operatur egreſſū ſimile. xxxij. q. i. cū renuncia. tur. c. di. ꝯͣ morē. ff. de ſepara. l. i.§. illud ſciendū. ff. de mino. in cau. ſe. ij. in prin. ⁊. ff. ad municipa. l. i. ff. de leg. i. ſi qn̄. C. de theſau. l. vna. li. x. ſicut ecōuerſo. vtēdo iure cōi renunciat pͥuilegio. sͣ. de cōſtitu. cū acceſſiſſent. ⁊. jͣ. de preben. pro illoꝝ. ⁊. jͣ. de pͥuile. ſi d̓ terra. ⁊. c. accedentibꝰ. ⁊. C. de iure do. impetrādo. l. ij. ⁊. ff. rem ra. ha. l. iij.§. falſus procurator. Sed videt̉ ꝙ iure cōi ⁊ priuilegio poſſit ꝗs ſimul vti. sͣ. de conſue. cū dilectus. nec renunciat quis iuri militari. licet vtatur iure cōi. ff. de mili. teſta. l. iij. ⁊. xxiij. di. quanꝙͣ. in prin. ē. ff. de pͥuil. cre. l. antepenul. ſicut iure cōi ⁊ ꝯſuetudini aliquis innititur. xcv. di. olim. ⁊. jͣ. de cenſi. ſopite. Poteſt dici ꝙ hic reeeſſum fuit a iure cōi.ſ. p̄ſcriptione qꝛ impetrauit abbas pͥuilegiū donationis. ⁊ ex diuerſis cauſis non pōt habere dominiu. sͣ. de fide inſtru. inter dilectos. ⁊. ff. de acqui. poſ. l. iij.§. ex pluribus. Sed ſi ipſe impetraſſet priuilegiū ꝯfirmationis illud nō obſtaret. qꝛ confirmaret ius quo vtebatur.ſ. preſcriptione. e ¶ Intentioni. dicebat abbas ꝙ licebat clericis eccleſiaꝝ ſuaꝝ reci pere ſacramēta ab ep̄o quo vellent iure p̄ſcriptōis ⁊ pͥuilegio alexā uri. dicebat ꝙ primo a dioceſano ſuo. ⁊ ita pͥuilegiū iſtud quantum ad hūc articulū ꝯtradicit. ⁊ ita impetrādo ꝯͣriū priuilegiū renūcia uit preſcriptioni. ⁊ p̄cipue. qꝛ vſus eſt in iudicio priuilegio alex. Et idem eſſet ſi priuilegio nō fuiſſet vſus. qꝛ eo ipſo ꝙ impetrauit priuilegiū. renunciabat p̄ſcriptioni ⁊ ita habebat malā fidē. ⁊ ideo nō poterat preſcribere poſt impetratū priuilegiū ſi nondū erat cōpleta preſcriptio ut littera dicit. Sed ſi nullū priuilegiū allegaſſet. ſed ſo tam preſcriptionē. nunquid alter ep̄s poſſet preſcribere collationeꝫ iſtoꝝ ſacramentoꝝ. ex hac lr̄a videtur ꝙ ſic. Cōtra videtur. sͣ. e. fi biſigeti. quia in talibus que ſunt cōtra ius cōmune. titulus neceſſa s videtur. ut ibi dicitur. ut. jͣ. de deci. dudum. ⁊. c. venerabiliū. ¶ Cōtradicit. ſi. jͣ. de ꝯceſ. prebē. ex tenore. ⁊ sͣ. de fi. īſtru. īputari. Uonia omne. ex fide.i. ex cōſcientia. ſic exponit̉. d̓. pe. di. iij. ad fi.§. illud qͣſi ad me. ⁊ sͣ. d̓ reſt. ſpo. lr̄as. xxviij. q. i.§. ex hiſ. ¶ Bona fide. ar. ꝯ. jͣ. de iurepa. cura. Qū quis dicat habere bonā ſidē. dictū eſt. sͣ. e. ſi diligenti in notula. illud generaliter. ⁊ quilibet pteſumitur habere bonā fidem. Sed quid ſi aduerſarius etiam vel magien̄. comitatꝰ īfra ſue dioc. ter minos ꝯſtitutas quas detinet ideꝫ abbas ſibi reſtitui faceremꝰ: niſi aliquo iure ſpāliⁱ ſeipſas poſſidere moſtraret: ⁊ īfra. Criſma vo oleuꝫ ſanctū: ꝯſecratiōes altariū ſeu baſi licaꝝ: ordinatiōes clericoꝝ qui ad ſacros ordines ꝓmouendi fuerint clerici eccleſiarum uel capellarum ipſiꝰ monaſterij quod eſt in ueſpe rimē. dioc. ꝯſtitutū a ueſperimen̄. epō poſtulabūt: ſiquidē catholicꝰ fuerit: ⁊ gr̄am ſe. ap. habuerit ⁊ ea gratis ſine prauitate aliqua uolue. rit exhibere. alioquin ab alio queꝫ maluerīt preſide catholico ſuſcipi endi ea liberā habeāt facultateꝫ: ſi cut in priuilegio dicti paſchalis ⁊ a lex. pape. pre.n. ꝑſpeximꝰ contine ri. nō obſtāte priuilegio clemē.ˣ pa pe ꝑ quod priuilegiū ſuoꝝ pre. no extitit derogatū. cū de ipſis nullā fecerit mētiōeꝫ: preſertim cū ⁊ ipſe clemēs priuilegiū illud cōceſſerit ſaluis īſtitutiōibus nō ſolū ro. ec. ſed ipſius etiā legatoꝝ. Nec obſta re poterat preſcriptio quā ideꝫ ab bas in ſuū ſubſidiū opponebatᶜ. qꝛ let probare ipſum nullo titulo poſſediſſe. ſed potiꝰ per violentiā. et ſic mala fi de incepit poſſidere? videtur ꝙ debeat audiri. exquo vult probare originem preſcriptionis vicioſam. C. de pig. ac. nec creditores. ⁊. C. de preſcrip. lon. temp. in aut̄. malefidei. C. de diſtrac. pig. ⁊ qui ſub imagine. ⁊. xvi. q. iij. ſi ſa cerdotes. ⁊. c. ſe. ⁊. c. licet. ⁊. c. i. in fi. ⁊. xciij. di. illud. C. de preſcrip. xxx. an. ſi quis emptionis.§. ſed hec. Ar. ꝯͣ. sͣ. e. ad aures. quia ut ibi dicitur quadragennalis preſcriptio omneꝫ tollit actio nem. ⁊. C. de p̄ſcrip. xxx. an. l. de. ⁊. ul. Ad hoc poteſt dici ꝙ bene debet audiri qui vult probare malaꝫ fidē ab initio habuiſſe. qꝛ poſtea p̄ſcribere nō potuit.s. c. ꝓx. in fi. ⁊. c. vi gilanti. ⁊. c. ſi diligenti. ⁊ hic. Sed nunquid tenet̉ hic docere de titulo. cum hic tantuꝫ dicatur de fide. de hoc dictū eſt. sͣ. eo. ſi diligēti. in notula ex hoc videtur. i ¶ Qua ciuilis. Ex eo ꝙ di cit. tā canonica ꝙͣ ciuilis. vt detur ꝙ papa voluit p̄iudica re preſcriptioni laicoruꝫ. que p̄ſcriptio locū habet vbi etiā habent malā fidem in preſcri ptiōe. xxx. vel. xl. an. sͣ. e. vigi lāti. ⁊. xvi. q. iij.§. poteſt. ⁊.§. ꝙ ſi mala. Dicebat io. ꝙ rōe peccati ſtatuit hoc papa de p̄ ſcriptionibꝰ laicoꝝ. qꝛ oīs ca ratiōe peccati ſaltē indirecte ꝑtinet ad eccleſiā. sͣ. de iudi. nouit. ⁊. ẜm hoc oīa ciuilia in ra que tractāt de p̄ſcriptione xxx. uel. xl. ann. in malefidei poſſeſſoribꝰ nō tenēt hodie. Sed hoc non credo ꝙ ꝑ iſtā conſtitutionē papa voluerit preiudicare legibus. Sꝫ quo ad ius diuinum verum eſt illud quod ſine peccato mortali laicus malefidei preſcribens talem rem retinere non poteſt. xiiij. q. vi. c. i. Et littera iſta ſic intelligitur. tam canonica ideſt tam de re ſpirituali ꝙ ciuili. Et hoc vult dicere ille qui p̄ſcribit bonaꝫ fidem habere debet ſiue res quaꝫ preſcribit ſpiritualis ſit uel ciuilis ſcd̓m iura canonica. ⁊ ſic nihil ſtatuit cōtra leges. Uel dicas ẜm ꝙ dixit io. ⁊ lex aliud conſiderauit ꝙͣ canon. lex enim conſiderauit negligen tiam non petentis rem ſuam sͣ. e. vigilanti. ſed canon cōſiderauit peccatum preſcribentis mala fide. quod non excuſat negligentiam non petētis rē ſuā. ⁊ ideo dicit hic. ꝙ nulla valet p̄ſcriptio ſiue canonica uel ciuilis que ſine pec cato mortali cōſeruari non poteſt. vn̄ potius ſtandū eſt. canoni ꝙͣ legi. in hoc caſu. quia p̄ſcribens non excuſatur a peccato per rationē legis. ⁊ ideo canon voluit ꝓpter periculū animarū in hoc leges corrigere. licet non ſeruet̉ in iu dicio ſeculari. ſicut dicit̉ de legibus permittentibus vſuras que hodie non te nent. ut no. jͣ. de vſur. quia in omnibus. ⁊ ꝯſtitutio iſta tantū reſpicit futura. cū de preteritis nihil dicat. sͣ. de conſti. c. ul. vbi de hoc. k ¶ Nulla temporis.ſ. ipſius preſcriptionis. Si enim poſt completā preſcrip tionē ſciat rē alienā. nō dicitur ideo mala fide poſſidere. de hoc dicitur. sͣ. e. vi gilanti. Sed quid ſi tꝑe p̄ſcriptionis habuerit cōſcientiā leſaꝫ. poſtea incipiat habere non leſā. nunꝗd ꝓpter hoc eſt interrupta p̄ſcriptio? vr̄ꝰ qꝛ erronea fuit. vn̄ eā deponere dꝫ. jͣ. de ſimo. ꝑ tuas. ⁊. xi. q. iij. cui ē illata. itē ꝗd ſi dubitat. an res ſit ſua ⁊ hꝫ iuſtā cēm dubitatiōis? adhuc dr̄ bonefidei poſſeſſor. et vtit̉ fructibꝰ. ff. de vſur. ꝗ ſit.§. bone fidei. ⁊ in hoc caſu p̄ſcribit. licet habeat conſcientiā dubiā nō tamē leſam. qꝛ neſcit adhuc an res ſit aliena. dꝫ inquire re ab alijs de re illa. ut ſic ꝑueniat ad veritatē. ar. xxxvij. di.§. ul. xxiij. q. ulti. occidit. Itē quid ſi p̄latus habeat leſam ꝯſcientiā alicuius rei quā poſſidet licet eccleſia habeat bonā fidē. nūquid tenet̉ dimittere illam. Reſpodeo nō. Sed ſignificabit illi cuius eſt ut petat. ⁊ ſic purgabit ꝯſcientiā ſuaꝫ. nec in hͦ videtur fraudē facere. ff. de nego. ge. at qui natura.§. cū me abſente. ⁊. ff. mā. quintus. Sed ſi ille veniat ⁊ petat in iudicio ⁊ p̄latus ꝯfiteat̉. nunquid p̄iu dicat eccleſie que hꝫ bonā fidē. Si eniꝫ p̄latus ꝯſtitutus a collegio ad defen dendū ꝯfitetur tanꝙͣ ſindicus in iudicio. bn̄ p̄iudicabit̉ eccleſie. quia tunc ſu ſtinet perſonā totius capituli. alias non credo ꝙ cōfeſſio p̄lati p̄iudicet eccle ſie. niſi forte cōfiteret̉ de eo ꝙ ipſemet feciſſet. ar. xxv. q. ij. poſtꝙͣ de hac ma teria dixi. sͣ. de elec. dudum.§. ij. Ententia. Decre. iſta loquit̉ de materia illa. xvi. q. i. frater nr̄. ⁊ ex illa ſe littera poteſt colligi caſus huius decreCōtra leges. que dicunt ꝙ ſententia a non ſuo iudice lata non tenet. 1 C. ſi a n̄ cōpe. iu. l. i. ⁊. ij. ⁊ vl. ⁊. ij. q. i. in primis. v̓. de ꝑſona. xi. q. i. c. pe. ⁊ sͣ. ⁊ ſi ꝯſumata erat: quando ab alexā. papa priuilegiū īpetrauit: iuri pre ſcriptōiſ renuciaſſe uidet̉: preſertī cū corā nob̓ priuilegio illo ſit uſus quod ſue intētioni quantū ad hūc articulū ꝯtradicitᶠ ¶ Si uero nōdū ꝯſumata erat preſcriptio: ſed erat in preſcribēdo: poſt impetratū hu iuſmodi priuilegiū bonā fidē non habuit ⁊ ideo ſecūdū canones nō preſcripſit. ¶ Dē ī ꝯcilio generali Uoniā oē nō quod ē ex fide peccatuꝫ eſt: ſynodali iudicio diffinimꝰ: ut nulla ualeat abſqꝫ bo naᵇ fide preſcriptio tā canōica quā ciuilisᵗ: cuꝫ generaliter ſit omni cō ſtitutioni atqꝫ conſuetudini derogandum: que abſqꝫ mortali pecca to nō poteſt obſeruari: unde opor tet ut. qui preſcribit ī nulla tempo ris parte rei habeat conſcientiam aliene. De ſententia ⁊ re iudicata. G Regorius. Ententiaⁱ cōtra leges canoneſue prolata licꝫ S nō ſit appellatiōe ſuſpē

Item ſi calculi error in ſententia ſit expreſſus. ſentētia noͣ tenet. ff. que ſen. ſine ap. reſcin. l. i.§. i. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ꝑ tuas. nec efficitur aliqua per appellatio nem. ut in. l. predicta. ſi expreſſum. ar. cōtra ꝙ efficiat̉ aliqua per appellatiōeꝫ ff. rem ra. ha. l. iij.§. falſus. ⁊. ff. de iu. licet. Sed non eſt ita. ibi enim ſententia lata eſt in ꝑſona falſi ꝓcuratoris. vnde ab initio tenet ſententia ꝙͣdiu ꝯſtet de falſo ꝓcuratore. ⁊ ſi dn̄s recurrat ad cōmune auxiliuꝫ appellatiōis intelligit̉ appro bare factum falſi procuratoris. ⁊ ideo per appellationeꝫ efficitur aliqua que per exce ptionem poterat irritari. ſec vbi ab initio nulla eſt. vbi eſt defectus in iuriſdictione. ibi per appellationē non firmat̉ ut hic ⁊ in cōcordan. ibi poſi tis. Sed in.§. falſus. ⁊ in. l. licet veruꝫ nō fuit defectus in iuriſdictionem. Urgantiuꝫ. celeri. ſi. ij. q. i. ſicut. ⁊. C. de iudi. prope randū in prin. ⁊ sͣ. de dolo et ꝯtu. finē. ⁊. c. venerabilis. ar. cōtra. xi. q. iij. cū apud. illud intelligitur qn̄ ſentētia lata ē ad mortē. ⁊ ibi differt̉ execu tio ex cauſa. ut ibi dr̄. nec tn̄ cū nimia feſtinatione ferēda eſt ſententia an̄ꝙͣ iudex poſ ſit eſſe inſtructus. sͣ. de in in teg. reſti. tuꝫ ex litteris. quia ipſum oportet cūcta rimari. xxx. q. ul. c. ul. aliter enim ad veritatē peruenire non poſſxxiij. q. ul. occidit. ſed mora toria cunctatione cām exami nabit. ff. de admi. tu. tutior. qui.§. i. b On poteſt. ſacerdotū i. Lep̄orum trium in cauſa Vdiaconi. in cauſa preſbyteri. vi. adminus. xv. q. vij. ſi aūt. ⁊. c. felix. Sed nunquid dn̄i omnes cōcordare ad hoc ut teneat ſentētia? videtur ꝙ ſic ex eo ꝙ dicit cōcors. sͣ. d̓ trāſ la. inter corporalia. ſed ſuffi cit ꝙ maior pars ꝯcordet in vna ſententiā. ⁊ ſatis dicetur tunc cōcorſ. quia qd̓ maior fa cit pars valet. ff. ad munici pa. qd̓ maior. lxv. di. c. i. ij. ⁊. iij. ſꝫ ī cauſa epiſcopi nō tenet ſententia. niſi omnes concor dauerint iudices quibus cā per papā cōmittitur. vi. q. iiij. ſi quis ep̄s criminaliter. ⁊. c. i. ⁊ eſt ſpeciale in cā epiſcopi. aliud ſpeciale vbi nō tenet ſentētia pluriuꝫ no. sͣ. dę reſcrip. paſtoralis. in prin. c UA que. morem.i. ẜm canones. d ¶ Roborentur. Si poſtulatū fuit ea roborari. ut. xxxv. q. ix. omnimodis. ⁊. ij. q. i. ſicut. ⁊ sͣ. de pac. quotiēs. ⁊ sͣ. de tranſac. c. i. ⁊ hec quideꝫ cōfirmatio ſi facta fuerit ex certa ſcientia ⁊ cū cauſe cognitione. nō poterit poſtea inferi or iudex de illa iudicare. jͣ. de ꝯfirma. uti. uel inuti. c. i. ⁊. ij. vbi de hoc. eEcetero. fraus.ſ. circa negociū principale. quia obtinet ſnīam per frau dem. puta per falſos teſtes uel per falſa inſtrumenta. ſi hec obijciant̉ coram executore ut executio differat̉. non eſt ei facultas de hoc cognoſcendi. ut hic dicit. qꝛ ſic aſſumeret partes iudicis quod eſſe non debet. C. d̓ execu. rei iu. ſi ut proponis. nec ſententiam debet mandare executioni. ſed hec referre dꝫ ſuperiori. ut hic dicit̉. ⁊. jͣ. de fal. ſuper eo. Ar. ꝯtra hoc habes ꝙ iſte executor poſſet de huiuſmodi cognoſcere. xxv. q. ij. ⁊ ſi non cognitio. Sol. hoc. c. d̓ me ro executore intelligitur qui nullam habet cognitionē annexā. niſi ſolā execu tionem. ſic intelligit. jͣ. de fal. ſuper eo. Lex predicta intelligit̉ de illo executo re qui habet cognitionem De hac materia plenā tractatur. sͣ. de offi. delega. paſtoralis.§. quia vero. Um aliquibꝰ. pignora. ſic. ff. de cōſti pecu. promiſſor.§. cōſtitutio. ⁊. ff. ¶ Ide pigno. actio. non eſt. vbi dicitur pignus. nō aliter cōſtituitur. niſi ven tum fuerit in poſſeſſionem. ſi. ff. de acqui. poſ. poſſideri. in princi. ⁊ hoc ideo. ne lites ex litibus oriantur. ff. de re iudi. l. iiij. in.§. ait pretor. Ator. inſinuatione. Modo collige ex hoc loco. ꝙ in cauſis ex quibus gͣ vertit̉ periculum anime poteſt quis venire cōtra factum ſuū. ut reuoce tur ſententia quam ferri procurauit. ⁊ ſi conſtiterit eccleſiā fuiſſe deceptaꝫ. re uocabit̉ ſentētia. jͣ. e. ꝯſanguinei. ⁊ sͣ. d̓ teſti. ſicut ⁊. xxxv. q. ix.§. his ita. in fi. ſubſiſtere. ¶Dem. Urgantium cōtrouerſias ce leriª ſentētia termīare ⁊ equitati cōuenit ⁊ rigori. Dem. On poteſt in quēquā a ſacer dotali gradu: niſi iuſtiſ ex cau ſis concors ſacerdotum ſententia ſubmouere. Eo papa. A que iuxta eccleſiaſticū mo F remᶜ iuſte ⁊ rōnabiliter fuerīt diffinita: noſtra quoqꝫ ſentētia roborentur. E Lex. iij. eborac. ar chiepiſcopo. Ecetero noueris: ꝙ ſi ſenten tiam a nobis latam precipimus aliqueꝫ executiōi mandari ⁊ fraui interuenerit non eſt facultas execu tori de toto negocio cognoſcendi: ſed deferri queſtioneſ que īciderīt̉ ad ſe. ap. oportebit. Dem noruicen̄. epō. Um aliquibus eſt adiudicaIta poſſeſſio: nō ſufficit eis dari pignoraʳ: niſi corꝑali poſſeſſione letent̉. ¶ Dē eidē ⁊ U. archidia. Ator preſētiū ſua nobis inſinuationeᵍ monſtrauit ꝙ cum quandā mulierē legitime deſpōſaſ ſet: ⁊ carnalis eēt copula ſubſecuta inter eos ſcādalum eſt ſubortum: cuius occaſione debitum ei ſubtra xerit. ꝯſanguinei v̓o mulieris hoc moleſtū habētes: qōneꝫ mouerūt ꝓponētes ꝙ mulierē inuitā ⁊ reni tente nec etatisʳ aꝑte mrīonio exi. ſtentē duxiſſet uxorē: ⁊ quoniā idē uitā cupiebat ager̄ diſſolutā: demū utriuſqꝫ ſtudio interueniēte fuerūt minus rōnabiliter ſeparati. Nolē tes igit̉ matrimonia canonice ꝯtra cta leuitate quadam diſſolui. Mā damus quatenus ſi uobis conſtite rit eos per iudicium eccleſie non fuiſſe legittime ſeꝑatos eccleſiāqꝫ deceptā ipſos faciatis ſicut uiruꝫ ⁊ uxore inſimul ꝑmanere. ¶ Dē.t. ⁊ clericis ſancte anaſtaſie ueron̄. Um cā que uertit̉ inter uos ¶ Let. g. ⁊ a. laicos ſuper domo quadā eis ab archipreſbytero ur̄o uendita ad examen. j. ap. ſe. legati delata fuiſſet poſt ap. ad nos inter poſitā ⁊ receptas īducias quoniaꝫ infra terminū tibi fi. t ad eā proſe quēdam prefixuꝫ iter non arripue ras contra te ſententiam proferēs memoratis. g. ⁊ a. pretaxatam do mum ſecūdū ueron. ciuitatis ꝯſue tudinē adiudicar̄ curauit: deīde cū cā fuiſſet ad nos ꝑ ap. delata: briri en̄. epiſcopus delegatꝰ a nobis ſētentiā contra uos ſpreta forma ca nonum ſecundum eandeꝫ cōſuetu dinē: ſicut pre fatus legatꝰ fecerat promulgauit. Nos autem conſiderantes: ꝙ licet uſus uel conſue. tudinisª non minima ſit auctoritas nunquā tamen ueritati aut legi pre iudicatˢ: preſcriptam ſententiaꝫ re uocauimus: ⁊ uos ab impetitione abſoluentes illorum uobis ⁊ eccleſie ueſtre domum adiudicauimus ſupradictam. ¶Dē eboracen̄. archiepō. Nter ceteras: ⁊ infra. Item ¶ cum aliqua cauſa ap. re: com mittitur ⁊ ſententia fertur iniqua: eam euacuari oportet: nec ei debꝫ ſtari: ſi iniquitatem cōtineat manifeſtam. Lemens tertius. alias turpitudinem ſuam allegans non audit̉. jͣ. de dona. inter dile ctos. ⁊. jͣ. de cōceſ. preben. cum ſuper. h ¶ Renitentē. Hec violentia trāſiuit poſtmodū in conſenſum per carnalē copulam ſubſecutam. jͣ. de ſponſa. ad id. i ¶ Etatis. ⁊ hoc cōtradicit ei quod premiſit de carnali copula. ⁊ ſic fuit allegatio. ⁊ ex alia cauſa fuit matrimoniū ſeparatū k ¶ Permanere. nō obſtante ſententia prius lata quia con tra matrimoniū nō currit preſcriptio. x. xxiij. q. v. ꝙ deo. eti am ſi ab illa ſenten tia non fuit appella tum. quia ſententia lata cōtra matrimo nium nō tranſit in rem iudicata quin reuocetur ſentētia quādocunqꝫ error ſententie detectus fuerit. ut hic patet. ⁊. jͣ. d̓ frigi. ⁊. male. fraternitatis. ⁊. xx xv. q. ix. graue. ⁊.§. his ita. Sic nullo tractu tēporis matrimonium confirmatur in gradu ꝓhibito contractum jͣ. de cōſanguini. nō debet. ⁊ ꝙ dici con ſueuit ſententia cōtra matrimonium non tranſit in rem iudicatā. verum eſt vbi bene coniuncti indebite ſeparant̉. Quia quos deꝰ cō iunxit. homo ſepa rare non poteſt. et ideo quandocunqꝫ contrariū legitime conſtiterit. ſenten tia retractabit̉. idē eſt cum in gradu ꝓ hibito aliqui ſunt conuicti. uel aliquo alio perpetuo impe dimento. quia nul luꝫ eſt ibi matrimo nium. vnde nullus cōſenſus poteſt ma trimonium induce re īter eos. Sꝫ vbi ſententia fertur pro matrimonio vbi nullum ſubeſt impedimentū. ſi ab ea non fuerit appellatuꝫ. trāſit in rem iudicatā. quia iudicatis acquieuiſſe videtur. jͣ. e. quod ad conſultationē. vnde poſtea nō au dietur. immo compelleretur alter alteri adherere. Uꝫ cauſa. arripueras. exquo aliquis nō proſequit̉ appellatio nem. jͣ. terminū ſibi prefixum. extuuc iudex procedere poteſt tanꝙͣ citatus peremptorie non veniſſet. jͣ. de appel. ſepe cōtingit qꝛ perinde eſt ac ſi non appellaſſet. jͣ. de appella. cū ſit romana. vnde in hoc non peccauit iudex. b. m ¶ Promulgauit. ecce hic obtinuit ꝯſuetudo bis ꝯͣdictorio iudicio ergo debuit valere. ff. de legi. cū de cōſuetudine. ⁊. jͣ. de ver. ſig. ab bate. So. hec ꝯſuetudo fuit ꝯtraria iuri ⁊ mala in p̄iudiciū eccleſie ⁊ ideo nō fuit ſeruāda. vn̄ ad vltimū caſſat̉ ſentētia. alias ſi bona fu iſſet ꝯſuetudo. ẜuaretur. sͣ. d̓ eo qui mit in poſſeſ. cū veniſſent. For te talis erat ꝯſuetudo illa. ꝙ qui emit a p̄lato eccleſie ſolo tenet ven ditio. licet non probet preciū in vtilitatem eccleſie verſum eſſe. contra illud. x. q. ij. hoc ius porrectum. xij. q. ij. ſine exceptione. a ¶ Conſuetudinis. ſic. xi. di. conſuetudinis. ⁊ sͣ. de conſue. c. vl. vbi exponitur hec auctoritas. b ¶ Preiudicat veꝝ eſt ꝙ ꝯſuetudo nō p̄iudicat legi. niſi ſit rōnabilis ⁊ legittime ſit p̄ſcripta. nā tūc bn̄ p̄iudicat legi. sͣ. de ꝯſue. c. ult. vbi plene de hac materia dr̄ ⁊ hec ꝯſuetudo non fuit rōnabilis nec preſcripta. c ¶ Nter ceteras. euacuar̄. cū ſnīa tenuerit ⁊ appellatū fuēit ab ea

anones. sͣ. e. c. i. ita ꝙ in ipſa ſententia continebatur error. ij. q. vi. cdiffinitiua. v̓. ita ſi ſententia contra ius ſcriptum. ⁊. jͣ. de confirexaminata. ⁊. jͣ. d̓ ſen. excom. per tuas. ⁊ hic in fi. ⁊ ita ipſo iure nul ia eſt talis ſententia. ut. sͣ. eo. c. i. vbi de hoc. Aliud eſt cū lata eſt cō tra ius litigatoris. quia tūc tranſit in rem iudicatā. niſi fuerit appel latū. jͣ. e. cum inter yos. Et ſi per iniu riam iudicis dam natus fuit. poterit agere cōtra iudiceꝫ qui fecit litem ſua: ad interereſſe. ff. d̓ iudi. filiuſfamilias ⁊. ff. de euic. ſi ꝑ im prudentiam. ⁊. jͣ. d̓ emptio. ⁊ vendi. c. ul. ⁊ infamis effici tur. C. de pe. iudi. qui ma. iudi. l. ij. b. ē CEnor. infirmi Qure abſi nex ſuiſſet. iuſta erat ex cuſatio. sͣ. de ꝓcur. querelaꝫ. ⁊. v. q. iij. ſi egrotans. immo nec tunc res iudica ta cenſetur. ff. de re iudi. queſitum.i. et ij. ℟. nec mandan da eſt ſententia exe cutioni infirmitate pretēta. ff. de iudi. ſi pretor. in fi. ſed hͦ falſo allegabat. ut bene declarant ſequentia. ſ ¶ Promulgaſti. et merito tanꝙͣ cōtra cōtumacē cū ex fa cto ſequēti appare at ꝙ malicioſe pre tendebat infirmita tem. ⁊ ita ſequens preſumptio elidit ꝑ maꝫ. ſic. ff. de in in teg. reſti. diuuſ. g ¶ Subarraſſet.i. fidem conſenſus d̓ preſēti dediſſet. alias ſi loqueret̉ de cō ſenſude futuro nō mandaret papa vi rum ſeparari ab illa. cum qua poſtea cōtraxit per verba de preſenti. quia ſic ſoluta erant priora ſpōſalia. jͣ. de ſpōſa. c. pe. ⁊ ul. ⁊. jͣ. de ma. cōtra. ꝯtra interdi. ec. c. ij. ⁊ eſt vulgare loci illi us. ſic. xxvij. q. ij. ſi quis vxorem. Uel poteſt dici ꝙ ſubarratio fit ꝑ immiſſionē annuli interueniente. cōſenſu tacite uel expreſſe ut hic dicit. Et dic tacite ut in muto expreſſe ut in loquēte. ⁊ ſtabitur huic ſubarrationi quāuis nihil dicat. ꝙͣdiu contrarium nō probabit̉. qꝛ preſumit pro matrimonio. ar. xxvij. di. ꝙ interrogaſti. xxx. q. v. noſtrates. ⁊. c. femine. nihil enim intereſt an facto uel verbo quis de claret voluntatem ſuā. xliij. di. c. i. ⁊. xli. di. c. i. ⁊ de pe. di. i. in actiōe ⁊. j. de peni. ⁊ remiſ. omnis vtriuſqꝫ.§. ul. ⁊. ff. de legi. de quibus. ni ſi probet ſe animo non cōtrahendi id feciſſe. ar. xxij. q. ij. quod ait. ⁊. ff. de ac. ⁊ obli. obligationum. h ¶ Abſolutione facta contra mulierē abſentem. ut ſuperius patet. ⁊ ſta ſententia lata cōtra abſentē non contumacē nulla eſt in quocū qꝫ negocio. quia ea non obſtante citra aliquā appellationem cogno ſcitur de cauſa. ⁊ hoc probat̉. iij. q. ix. caueant omnia abſente. reuera abſens. ⁊ ſi citatus eſſet aliquis ad ſententiā. ⁊ iuſta de cauſa im peditus venire non poſſet. reuocatur ſententia. jͣ. e. cū. bertoldus. alias ſi fuiſſet cōtumax. non reuocatur. xxiiij. q. iij. de illicita. iij. q. ix.§. niſi. ⁊ in aut̓. ut omnes obe. iudi.§. ſi vero neqꝫ. colla. v. Accedat. Sed qualiter mulier illa ſecūda priuatur iure ſuo ante ſinem cauſe cōtra illud. sͣ. ut lite pen. laudabileꝫ. ⁊. viij. q. iiij. nōne? Sol. cū aliquis cū aliqua contraxit in facie eccleſie approbante ec cieſia. ſi poſtea matrimonium accuſetur. locū habet illa decre. laudabile. ⁊ ſimilia alia iura. ſed cū aliquis cōtrahit lite pen. cū aliqua uel contra ꝓhibitioneꝫ eccleſie tūc locū hꝫ qd̓ hic dr̄. ⁊. jͣ. de ma. cō C Enor litteraꝝ tuaꝝ oſtendit ꝙ cum inter. r. ⁊. m. mulierē queſtio matrimonij uerteret̉ ⁊ the atino epō cōmiſſa fuiſſet: idem eun dem. r. muliere abſente ab impeti tione ipſius abſoluit. Ceterum ea dem mulier a nobis ad te litteras īpetrauit: ut de cauſa cognoſceres ⁊ eam fine debito terminares: ⁊ in fra. Dictuſuero. r. a te uocatus ad cāꝫ infirmitateᶜ pretenta non affuit ſed quia nocte ſequente aliam ſibi copulare preſumpſit: in eum excō municationis ſententiam promul gaſtiˢ: a qua poſtmodum abſolutꝰ ad teueniens oſtendit litteras epi ſcopi memorati: quibus euꝫ ab in quietatione ipſius abſolutuꝫ fuiſſe patebat. Quia igitur mulier ſuos teſtes offert ad probandum: ꝙ idē r. eā deſponſatiōis annulo pu. ſub arraſſꝫᵍ: tu quid ſuper his agere de beas: poſtulas edoceri. Ideoqꝫ inquiſitioni tue taliter reſpōdemꝰ ꝙ non obſtante illicita abſolutiōe quam epiſcopus fecit in cauſa ꝓce das: eidem. r. ſub pena excōicatio nis artius interdicens: ne ad eam quam ſuperinduxit: accedatª priuſ quam fuerit cā deciſa. ¶Dem. Onſanguinei. e. latricis pre ſentiū: ſicut tuis litteris ītima ſti: cōpaternitatem inter ipſam ⁊ ui rum ſuū legittime probauerūt: ita ꝙ inter eos ſententiam diuortij ꝓ tuliſti predicta uero. e. cum ſit tibi poſtmoduꝫ confeſſa: ꝙ eius cōma ter in ueritate ante ſententiam non fuiſſet: ſed poſt ſeparationem com paternitateꝫ cū eo contraxit: ⁊ tan dem ad ſecundas nuptias conuolauit: ⁊ īfra. Fraternitati tue reſpō demus: ꝙ ꝓpter ſolā confeſſioneꝫ tra. ꝯͣ inter. ec. c. i. ⁊ ul. qꝛ cū res facta eſt litigioſa. nō debet in aliā trāſferri ꝑ ſonam. xi. q. i. qui res. C. de litigi. l. ul. k ¶ Onſanguinei legitime quo ad ordinē iuris nō quo ad veritatem. l ¶ Rationabiliter. ⁊ illud referas quo ad ordinem tantum. m ¶ Probaretur. per legitimos ⁊ idoneos teſtes. ⁊ non per illos qui primum falſum tulerunt teſtimoniuꝫ. cū periuri ſint. ff. de teſti. ſic̄ ſic. sͣ. e. lator. vbi de hac mate ria. ad confeſſionē mulieris ⁊ etiā viri non reuocatur ſen tentia per eccleſiam lata ſcd̓ꝫ iuris. ſicut nec ad eoꝝ confeſ ſionem matrimoniū ſeparat̉ jͣ. de eo qui cog. conſan. vxo. ſue ſuper eo. b. Um oliꝫ. duplici voce. UForte hoc dicebat ſe ha bere de ꝯſuetudine rōne dignitatis. vnā rōnem prepoſiture ⁊ aliā ratione canonie. Sed non vr̄ qd̓ propter plu ralitatē ſtipendioꝝ plureſ ha beat voces. cū vox vnius po tior eſt ꝙͣ alterius rōne digni tatis ſicut in teſtibꝰ. sͣ. d̓ teſtiin p̄ſentia. uel aliꝗs forte cōmiſerat ei vices ſuas? qd̓ licꝫ hodie ẜm tenorē illius conſti tutionis sͣ. de elec. quia propterꝰ o ¶ Ad diaconatus. Hec alle gatio non valebat ſi erat archidiaconus. sͣ. de eta. ⁊ qua li. c. preterea. ⁊. c. a multis. ſꝫ aſſumit illam nō cām ut cām sͣ. de elec. cauſam que. p ¶ Circūuentus. Nota ꝙ p̄ ſumitur circūuentus qui mu tat interlocutoriā ſuā. quam tn̄ cū in preiudiciū alteriꝰ par tis inique interloquit̉. mutare dꝫ. jͣ. de ap. cū ceſſante. vbi de hoc. Iteꝫ videtur ꝙ ſi aliquis impetrat occulte lr̄as. cum aduerſarius eſt preſens ꝙ non valeāt tanꝙͣ tacita ve ritate impetrate.s. d̓ reſcripceterum arg. contra. quia lici tum eſt cuilibet vigilare pro commodo ſuo. licet in hoc ateri preiudicetur. ff. de his q̄ in frau. cre. publice. ⁊. C. de oſi. l. ul. Sed quare tenebat̉ querere aduerſariuꝫ. cum ei us factuꝫ caſſatū fuerit? Io. dixit ꝙ forte ideo. ꝙ erat cōſtitutus procurator ad reuocandum caſſationem. hec nō eſt ratio. ſed hec potuit eſſe. quia cum papa pronunciaſſet. ꝙ ſcriberet aliqui bus ꝙ. monerent ep̄m ⁊ capitulū eligerēt. iam intererat ep̄i ⁊ canonicorū ne alique littere in contrariū impetrarent̉. ⁊ ideo videbatur ꝙ procurator illoꝝ debuit requiri. uel illa fuit potior cauſa. qꝛ ille in impetratione litterarū tacuit de pronunciatione domini pape ꝙͣ ſi dixiſſet. nō habuiſſet litteras quin fe ciſſent mentionem de illa pronunciatione. ⁊ ſic circūuenit papaꝫ. Sed ꝙ ali quis teneatur requirere aduerſariū ſuum non eſt veruꝫ. immo ſibi imputet. ꝙ non cōtradixit in audientia. in qua debuit eſſe quādo littere trāſiuerunt. g ¶ Donationis. Hec forte potuit eſſe. quia fecit ſibi concedi ipſe. g. archidiaconatuꝫ ab epiſcopo poſt conceſſionē ſibi factā a papa. ut ſic obtineret archidiaconatum. potiꝰ ꝑ ep̄m ꝙͣ perⁱ papā. ⁊ ideo dicit in eluſionē dn̄i pape. t. h ¶ Abſenti. ſic. sͣ. de elec. dudum. i. ar. ꝯͣ. sͣ. ut lit. non ꝯte. c. i. vbi lite non ꝯte. non proceditur cōtra abſentem. Sol. poteſt dici ꝙ hic fuit lis cōteſtata ut dicunt quidam. ſed ex littera non colligit̉. uel hic fuit citatus uel expectatus. Uincen. ar. ad hoc. sͣ. de do. ⁊ cōtu. cum olim. ⁊ ſi fuit citatus ⁊ noluit venire recte potuit procedi cōtra eum lit. non ꝯte. quia de electione p̄lati agebat̉.sͣ. ut lit. non ꝯte. quoniā.§. porro. uel quia pape conſtitit de ſurreptione. ergo ei abſenti licet non citato imponit ſilentiū ꝓpter fraudem ſuā. qꝛ decepit papāi ¶ Surreptione. que per ſurreptioneꝫ fuerunt impetrate valere non debent s. de elec. cum dilecti. ⁊. xxxv. q. ix. ſententiam. k ¶ Preſentes. immo ⁊ abſentes vocandi ſunt. ſi cōmode vocari poſſunt. sͣ. ⁊ elec. ꝙ ſicut. ⁊. c. quia propter. niſi conſuetudo eſſet in contrariū. ꝙ abſentes non vocarentur. ideo forte dicit qui preſentes fuerint. ⁊ ꝙ dicit omnium ve ſtrum uel maioris partis ſupple. quia ꝙ maior pars ⁊ ſanior facit. valet ⁊ ca nonicum reputatur. sͣ. de elec. quia propter. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. c. i. mulieris nō eſt recedendū a ſnīa ꝑ iudicium eccleſie rōnabiliter promulgata. niſi legittime in cōtrariū ꝓbareturᵐ. ¶ Nno. tertius archi dia. ⁊ ſacriſte magalon̄. Um olim magalonen̄. epūs Up. de caſtro nouo ad uacanteꝫ archidiaconatum eiuſdem eccleſie nominaſſet. j. prepoſito: ut nullus ibi niſi prius dupliciⁿ ſibi uoce conceſſa inſtitueretur per appella. interpoſitam inhibente: epiſcopuſ dictū. p. de archidia. per ſuū ānulū inueſtiuit. Prepoſitus uero aliū ad eundem archidiaconatū nomi nare preſumpſit. Tandem. c. predeceſſor noſter quod factuꝫ fuerat ab utraqꝫ ꝑte caſſauit: ꝓnunciāſ ꝙ aliquibus ſcriberet: ut tam epūm qua ꝑſonas ad ordinādū ꝯcordit̉ archidiaconatum monerent: ⁊ eoruꝫ forte monitis nō admiſſis hoc ipſi exequi nō differrēt. Poſt hec uero dictus predeceſſor noſter. g. qui nōdū ad diaconatꝰº erat ꝓmo. tus officium: preter ꝯſcīam procu ratoriſ epiſcopi apud ſedē apo. tūc morantis ipſum archidiaconatum contra pronunciationeꝫ ſuam con tulit: ſicut credimus circūuentus Nos igitur inherentes ueſtigijs prede.n. dicētiū ſnīam ro. ſe. cū ali quid fuerit ſurreptū poſſe ī meliuſ cōmutari: quod de predicto. g. factū eſt nō obſtāte donatiōe quā ab eodē epō in eluſiōem donatiōisᵍ a poſtolice nuꝑ dicit̉ r̄cepiſſe ī irritū reuocamꝰ: ⁊ ei lꝫ abn̄ti cū de ſurre ptiōe liquido ꝯſtet: ſuꝑ dicto archi diaconatū ꝑpetuū ſilētiū īponētes precipiēdo mādamꝰ quatenꝰ ſepedictū archidiaconatū plena oīum ur̄m qui pn̄tesᵏ fuerint in eccleſia ī

Um inter vos. pleno iure. in ſpiritualibꝰ ⁊ temporalibꝰ. xvi. q. ij. viſis. ⁊. jͣ. de priui. quoniam per confeſſionem. m ¶ Similibꝰ. ⁊ ita abbas huiuſmodi iura ep̄alia poſſidere in eccleſijs poteſt ⁊ p̄ſcribere. sͣ. ti. ꝓxi. auditis. ⁊. c. cum olim. n ¶ Teſtimonio. alias non valeret. quia patriarcha uel archiep̄s in dioceſi ſuf fraganei ſui nihil diſponere poteſt niſi quantū canones il lis cōcedunt. jͣ. de exceſ. prel. ſicut venire. ⁊ sͣ. d̓ offi. or. pa ſtoralis vbi de hoc. ⁊. c. roma na. ⁊. ix. q. iij. conqueſtus. o ¶ Sua vice. Poteſt enī quiſ ſubſcribere per ſe uel per ali um. ar. ff. de admi. tut. ita tn̄. §. geſſiſſe. ar. C. de teſta. hac conſultiſſima. in prin. ſꝫ illud eſt cuꝫ ipſi ſciunt ſcribere. ſic etiam cum alieno annulo poſ ſunt ſignare teſtamentū. C. e. ſi vnus. p ¶ Cardinalem. qui delegatus fuit ad cām illā. ſed forte fuit appellatū ab ipſo. q ¶ Donatiōis. quia donatio non valebat. que non fuit fa cta ẜm formā iuris. xij. q. ii. ſi ne exceptione. jͣ. de dona. pa ſtoralis. ⁊ ideo cōfirmatiōes uel priuilegia que illaꝫ dona tionem confirmabāt non va lebant quia ſi principale non tenet nec acceſſoriū. sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. ⁊. C. d̓ legi. non dubium. r ¶ Ad litigantes. ſecus quo ad alios. C. de excep. ꝓpor tione. ⁊. jͣ. e. cum ſuper. ⁊ sͣ. e. de teſti. veniēs. ij. ⁊. jͣ. e. c. peniſi in caſibus. in cauſa filia tionis. ff. de lib. ag. l. i.§. ul. ⁊ duabus. l. ſe. Iteꝫ in cauſa te ſtamentaria. ff. de inoffi. te. qui repudiantes. ⁊. l. poſthu mus.§. i. in cauſa liberali. ff. de ſtat. ho. ingenuum. ſ ¶ Iudicataꝫ. hoc eſt poſt.x. dies. jͣ. e. quod ad conſultatio nem. ⁊ sͣ. e. cum dilecti. in fi. ij. q. vi.§. diffinitiua. ff. d̓ con di. indebiti eleganter.§. i. vn̄ poſtea retractari per appella tionē uel ſupplicationeꝫ non poteſt. laur. t ¶ Cōtra ius conſtitutionis. Illa enim nec tranſit in rem iudicatā. nec ē neceſſe appel lare ab ea. ij. q. vi.§. diffiniti ua. et ſic intellige quando in ſentētia error exprimitur. ut jͣ. de ſen. ex. per tuas. ⁊. ff. de appel. ſi expreſſuꝫ. ⁊ sͣ. e. int̓ ceteras. vbi de hoc. ⁊. c. i. ⁊ in §. diffinitiua. u ¶ Sermonibꝰ. Forte ideo dicit. quia res aliter fuit narrata ꝙ geſta. ſic. ff. de re iud. actorum. ⁊. veritas rerum errore geſtorum non viciantur. ff. de of. preſi. illici tas.§. i. hoc vult dicere ſcd̓m io. quia verba ſiue ſermo donationis non concordabant ſententie. Senſus huius littere talis eſt. ſententia hic appellatur veritas geſtorum. quia res iudicata pro veritate accipitur. ff. de ſta. ho. inge nuum. ſermones hic appellat alia que allegabantur. ſcilicꝫ donationes priui legia ⁊ confirmationem ſuper donatione que nihil valebant. ⁊ ita veritas ge ſtorum ideſt ſententia que lata fuit auctoritate geſtorum que in prima cauſa probata fuerunt. que preſumuntur legitime acta preualent ſermonibus pre dictis donationibus ⁊ confirmationibus nihil valentibus. ⁊ ita papa ſenten tiat ſcd̓m primam ſententiam tantuꝫ in duobus articulis qui continebantur in ſententia. ⁊ hunc intellectū probat lex p̄dicta. ff. d̓ offi. preſi. illicitas.§. i. b. aAuſam que. mandati ſi hoc probatum fuiſſet ſententia non valeret s. Ide reſcrip. cum dilecta. ⁊ sͣ. de offi. dele. venerabili. ⁊. jͣ. de confir. vti. c. examinata. aliud eſſet ſi preter formam. sͣ. de offi. dele. ex parte. ⁊ sͣ. de elec. in cauſis. ⁊. ff. iudi. ſol. l. iam tamen.§. pe. ⁊. ff. man. l. ul. ⁊. ff. de ꝓcu. ad rem. ⁊ l. ad legatum. ⁊ iudex cui cōmiſſa eſt inquiſitio. primo debet inquirere de terueniente concordia ordinar̄ curetis. ¶ DDem abbati ⁊ conuentui ſancti zenonis ueron̄. Um inter uos pro eccleſia ue ſtra ⁊ archipreſbyterum ⁊ cle ricos ſancti proculi ſuꝑ ſubiectiōe eiuſdem eccleſie queſtio uerteret̉: ex ꝑte ueſtra fuit ꝓpoſituꝫ: ꝙ dicta eccleſia monaſterio ur̄o pleno iur̄ debet eſſe ſubiecta: uidelicet in īſti tutione deſtitutiōe īueſtitura archi preſbyteri ⁊ eiuſdem fidelitate ipſius ⁊ fratꝝ obediē. ia correctōe re preſentatiōe ad ordines tōſoratiōe ſuſceptiōe criſmatis letanijs ⁊ alijſ ſimilibusᵐ per que plena ſubiectio declaratur: ad quod ꝓbandū īſtru mētū publicū ꝯceſſiōis. b. quōdā ueronen̄. epiſcopi ꝑs ueſtra in me diū ꝓducebat: quam ꝯceſſionē ſuc ceſſor eius. g. ratam habuit ⁊ etiaꝫ confirmauit. Super his quoqꝫ tā ro. pon. quā patriarchaꝝ aquileg priuilegia ⁊ cōfirmationes induxit quoꝝ unus de ſubiectione plenaria ī priuilegio ſuo euidēter expreſ ſit ꝙ ſub teſtimonioª r. quōdā ue ron. epiſcopi qui eiuſdē eccleſie ar chipreſbyter extitit: factum fuerat ⁊ cōpletū: ⁊ in eo a priore ſancti ze nonis mādauit ſua uice ſubſcribi. Adiecit etiā pars ueſtra: ꝙ inter. B. quondā abbatē eiuſdē mōaſte rij ⁊ ſancti ꝓculi archipreſbyteruꝫ ⁊ fratres ipſius ꝓcedente tempor̄ de fidelitate ⁊ obedientia manuali ꝯtrouerſia fuit exorta: ad que duo illi ſe dūtaxat teneri negabāt: ⁊ ſuꝑ his teſtes ꝓducti fuerunt: tandem prefatus. g. ueronen̄. epūs quōdā card.ʸ ſequēs a quo idem fuerat iu dicatum: ꝙ uel archipreſbyter dimitteret eccleſiā aūt abbati obedi entiā repromitteret ſentētialit̓ diffi niuit: cuius ſnīa cuꝫ nulla fuerit ap pellatione ſuſpenſa: in rem tranſit iudicatā: ⁊ infra. Quāuis forte di cto inſtrumento donationisq nō ſit plurimū innitenduꝫ: nec confirma b ¶ Nitebatur. ⁊ ita qui appellat probare dꝫ de iniquitate ſentētie ⁊ de ap. cū ī eccleſijs. ⁊. C. de ap. ꝗ ad ciuilia. Sꝫ ꝯͣ vr̄ dicere aut̉. de his ꝗ ingre. ad ap.§. illud. col. v. dic ut dictū eſt. sͣ. d̓ renun. in pn̄tia c ¶ Specieꝫ. ſic. s. de renū. in pn̄tia. sͣ. de teſti. in noſtra. ⁊. iiij. q. iij. v̓. ſi teſtes ⁊ meliꝰ. v̓. item ſepe. ⁊. ff. de teſti. ob carmē.§. ul. Et nota ꝙ plura hic vident̉ facere pro ipſa ſnīa ſcilicet ꝙ nihil con tinebat iniquuꝫ. qꝛ de cōi cōſenſu partium fuit cā comiſſa. ⁊ ꝙ requiſitꝰ fuit ille iudex ab vtra qꝫ parte ut ſentētiā ferret quorum que dam nihil operant̉ ad hoc ut teneat ſe tentia uel non tene at. ſiue de communi conſenſu cā fue rit cōmiſſa ſiue nō. hoc nihil facit ut ſē tentia magis valeat uel non. nec etiā ꝙ fuerit iudex reg ſitus. niſi cum cau ſa eēt cōmiſſa. jͣ. cer tum tempus ⁊ prorogata iuriſdictiōe infra tēpus ⁊ poſt tempus requiſitus ꝯſenſit ut ferret ſē tētiā. tūc.n. vr̄ ꝓro gar̄ iuriſdictionē. sͣ de of. del. de cauſis qꝛ iſtis n̄ obſtātibꝰ poſſꝫ appellar̄ ſi ali as ſnīa eēt iniqͣ. pri mū gͦ faciebat ꝓ cō firmatiōe ſnīe.ſ. ꝙ n̄ ꝯtinebat iniquū. ⁊ qꝛ illa. a. ſnīam il lā n̄ potuit īpugna re ꝙ eſſet lata ꝯͣ for ma ſtatuti. uel man dati ut allegabat vn̄ merito debuit cōfir mari. qꝛ ſemꝑ ſtat̉ ſnīe ꝙͣdiu ꝯͣriū nō on̄dat ut ī decr. p̄di cta.ſ. in pn̄tia. ber d Q Uod ad ꝯſul tationē. Caſus Indicta fuit cuidā purgatio vſqꝫ ad. ꝓ x. dies. ⁊ ab ip̄o re cepta adueniēte. xx die appellauit nul la cā adiecta. dr̄. eiꝰ appellatio non ē admittēda. cū. jͣ. x. dies nō appellauerit. quia ꝑ hoc acꝗe uit ſnīe iuris interpretatiōe. Itē ꝯdē natꝰ fuit in cā pecu niaria. ⁊ ꝙ ad eundē terminū ſolueret. ipſe nolebat ſoluer̄. niſi poſt tempꝰ qͣdrimeſtre qd̓ dat̉ ei iudicate. dr̄ ꝙ ꝓpt̓ hͦ nō ē differēda exe cutio ſnīe. ⁊ ſi ꝓpt̓ hͦ appellauerit. nō audit appellās. qꝛ illd̓ tp̄s pōartari ⁊ elōgari iuſta d̓cā. ⁊ talē terminū ſpōte ſuſpiciēdo qͣdriem. ſtri tꝑe renuciaſſe vr̄. tn̄ ſi modū iudex exceſſiſſet in exequēdo po terit appellare. vincen. e ¶ Nō expͥmēs. cū appellat̉ a grauamīe an̄ ſnīaꝫ cā grauamīs ꝓpt quā appellat̉ ſēꝑ ē expͥmēda. jͣ. d̓ ap. ut. debitꝰ. ⁊. c. dilectꝰ. ⁊. c. ꝯſtitu tꝰ. Sꝫ cū ꝗs appellat a diffinitiua. tūc ſufficit dicer̄. appello ab iniqͥ ſnīa. ff. d̓ mitp̄fed. ⁊. ij. q. vi.§. forma. ⁊. l. an̄rioꝝ. ſꝫ ī caſu pn̄ti n̄ vale bit appellatio. ſiue exp̄ſſiſſet cāꝫ ſiue n̄. cū t̓minꝰ appel. eēt elapſus. f ¶ Locus. Hoc ideo dicit. qꝛ petēdo inducias. videt approbaſſe ſen tentiā. sͣ. de of. del. gratū. ⁊ sͣ. de teſti. cū veniſſet. C. de re iudi. ad ſolutionē ff. de pac. tale.§. i. C. de iure do. impe. l. ij. ar. ij. q. vi.§. bi. duū. in fi. ⁊ hic expreſſe. dr̄. ꝯͣ. iij. q. iij. offerat. g ¶ Sentētie. nō ipſiꝰ. de qua mentio facta eſt.ſ. de purgatiōe p̄ſtan da ſed alteriꝰ late in pecuniaria cauſa ẜm ꝙ dr̄ in caſu. tiōibus uel priuil. que de ipſo cau ſam ⁊ originem acceperūt: attēdētes tamē: ꝙ quantū ad litigātes ip ſos ius ex ſnīa factū fuit: poſtquaꝫ in rem tranſijt iudicatāˢ: etiā ſi cōtraⁱius litigatoris lata fuiſſet: cū cō tra ius conſtitutionis expreſſe lata non fuerit ueritate geſtoꝝ ſermōibus preualente: que preſumit̉ rite ꝑ oīa celebrata: diffinimus: ut archipreſbyter ſancti ꝓculi qui pro tempore fuerit fidelitateꝫ ⁊ obedi entiam preſtet abbati ſancti zeno. nis. ¶ Dem canonicis nouarien̄. Auſaꝫ que inter uos ⁊.a. cle ricuꝫ ſuper prebenda nouari en. eccleſie uertebat̉: lauden̄. epō de conſenſu partium commiſimus terminandam: qui pro uobis contra dictum a. diffinitiuam ſententi am promulgauit: a qua fuit ad noſtram audientiam appellatuꝫ. ⁊ infra. Licet ex parte ipſius a. fuiſſet propoſitum ꝙ cōtra formam man dati noſtri dictus epiſcopus ſentē tiam pormulgauit: ſicut per atteſta tiones nitebatur probare: quia tamē iudicis animus non ſemper ad unam probationis ſpeciem īcli natur: ⁊ ipſa ſententia nihil cōtine. bat iniquum: ⁊ eidem iudici de cōi partium aſſenſu fuerat cauſa cōmiſſa qui ut ſentētiā ferret poſt examilnatiōem cauſe ab utraqꝫ parte fue rat requiſitus: ſententiam ipſaꝫ cu rauimus confirmare. Dem conſtantino epō. Uodª ad conſultationem: ⁊ ī fra. Quia poſtulaſti utrū ap. ſit clerici deferenduꝫ qui purgatio nem indictam ſibi per ſententiam ⁊ ad ipſius receptionem terminuꝫ competenteꝫ puta. xx. dies uel am plius ſine contradictione recipiēs ⁊ ad diem ueniens conſequēter ap pellat cauſam non exprimens appellandi: nec ſit locus niſi ſuſcipiē de purgationi ⁊ executōi ſentētieᵍ:

p ¶ Artari. ſic. ff. de re iudi. l. ii. ſi. jͣ. de app. oblate. Contra. ff. de re iudi. l. iiii.§. ſi quis cōdēnatꝰ. Sol. qd̓ dicit̉ hic. ⁊. c. oblate. ⁊. ff. e. l. ii. intelligit̉ quādo ex iuſta cā prorogatur uel ēt artatur tēpus qͣdri meſtre: lex ꝯͣria quando iudex nulla cā aſſignata artat tempus: qd̓ face̓ nō debet vnde tunc tempus ſuppletur a lege. i ¶ Excedat̉. ſic. ii. q. vi.§. ſunt quorū. ⁊.§. ab executore. et C. quoꝝ appellatō nō re. l. ab executōe ⁊ sͣ. de offi. dele. ſu per queſtionum.§. nos etiā. ſed qualit̓ excedit modū? quia aut facit quod man datur ⁊ tunc nō ex cedit aut facit alid̓ ⁊ tunc nulla eſt ſnīa ſua. vnde nō eſt ne ceſſe appellare. sͣ. e. c.i. quia non ſeruat formā mādati. sͣ. d̓ reſcrip. cum dilecta ⁊. jͣ. de ꝯfir. vti. uel ī uti. examīata. Sol. iudex pōt excedere mādatuꝫ faciendo: qd̓ mādatur ⁊ plus aggrauādo illum ꝯͣ quem fit executio: ⁊ tūc tenet ſnīa. vnde neceſſaria eſt ap pellatio. Item ī alio caſu ſi vendicauerit ꝑtes iudicis. C. de exec. rei iudi. ſi ut ꝓponis. ⁊ tunc ſnīa nulla eſt ut ibi. Itē ſi obiicitur excōicatio. xi. q. iii. cum excōicatio. sͣ. d̓ excep. cū inter. ⁊ in decre. inno. iiii. pia conſi deratione. Itē ſi in nouatio facta eēt p rē iudicatā tunc mu tat̉ ordo executōis ff. d̓ re iudi. l. iiii.§. ſi ex conuentione. Itē ſi velit preueni re tp̄s qͣdrimeſtre. ff. eo. l. iiii.§. ſi quis ꝯdemnatꝰ. Item ſi male interpretaret̉ ſentētiā. ff. de ap. ab executore. Item ſi obiiciat̉ queſtio fal ſi sͣ. d̓ elec. decetero C. ſi ex fal. īſtru. iu dicati. ⁊. jͣ. de falſa. ſuper eo. Item ſi fi at exceptio ꝑ quam retro nullum fiat iu dicium. sͣ. de ꝓcu. in noſtra. Ar. ꝯͣ. ff. man. diligenter. in prin. ubi dicit qui exceſſit mandatū: aliud quidem facere videt̉. k EIcut. abſolutus. exceptio de re iudi. impedit li. ꝯteſ. sͣ. ut li. coteſ. c. ult. vnde non tenebat̉ lite ꝯteſtari p̄ſbyter iſte: ſi hoc ꝑppoſuiſſet: ut dicit decre. p̄dicta que incipit exceptionis. b. i ¶ De cauſis. Uidet̉ ꝙ teſtis debeat aſſignare cām ſui teſtimonii: ut. s. de teſti. cū cām: ubi de cāis mādat̉ īquiri. ⁊. iiii. q. iii.§. itē ſolā alit̓.n. nō ꝑuenit̉ ad ueritatē. xxiii. q. ult. occidit. nec ſufficit teſti. di cere ſe ſcire: niſi aſſignet cām ſcīe ſue: cū multa ſint gnaͣ ſciēdi. xxii. q. v. hoc vr̄. qd̓ uerū eſt: ſi teſtis interrogatus fuerit. ſi uero īterrogatꝰ nō fuerit: bene valet dictū eiꝰ lꝫ fuerit nude prolatū: ut hic. ar. ff. de no. oper. nun. de pupillo.§. qui opus. m ¶ Exprimant̉. Sed nunquid iudex tenet̉ aſſignare cām que ipſū mouet in ſnīa ꝓferenda. ar. ꝙ ſic. xxi. di. in tantū. ff. de his que no. infa. ait p̄tor.§. ignominie. C. de iudi. ꝓperādū.§. illo. circa. fi. ff. d̓ cura. fur. ſi furioſo.§. i. qꝛ oꝫ ut ſciat̉ qd̓ mouerit iudicē ad ſnīam ꝓ ferenda ad hoc ut ēptor poſſit age̓ de euictōe. ff. de euic. hoc iure. ⁊ l. ſe. ad hͦ pōt dici: ꝙ iudex pōt apponē cāꝫ que ip̄m mouet. ſi tn̄ nō apponit bn̄ tenet ſnīa. jͣ. e. cū bertoldus. ī fi. ⁊ hic ubi nō fuit appoſi la. ica v̓o appellationis bn̄ dꝫ apponi cā qͣre reuocat̉ prior ſnīa: ut a cuius prolatione ⁊ purgatione in iuncta ultra decendium dicitur effluxiſſe: taliter duximus reſpondē dum ꝙ cum poſt. x. dierum ſpaciū ſententia in auctoritate rei tranſeat iudicate qui ad ꝓuocationis ſubſi dium infra id temporis nō recur. rit: appellandi ſibi aditum denega uit: cū per hoc uideat̉ per īterpretatōeꝫ iuris late ſnīe paruiſſe: preſertimubi cauſa non redditur appellandi: ſed nec executōem ipſiꝰ ſententie. ideo conuenit retardari licet ad hoc agendum quadrime. ſtre tempus regulariter ſit ſtatutuꝫ quia id artari pōt nonnūquā a ſedēte ī medio: ⁊ etiā ꝓrogari: ⁊ qui ab initio ſponte recipit terminum breuiorem īputare ſibi poteſt ⁊ de bet cū ex hoc uideat̉ ampliꝰ bene ficium cōtempſiſſe: unde talis non audietur appellāſ: niſi forte aduer ſus eum modus executōis canoni cus excedaturʳ. ¶ Deꝫ decano cā cell. ⁊. c. can̄. lūd. Icut nobis intimaſtis: cum cā que īter. h. ſubdiac. ⁊. h. preſbyterū ſuꝑ. v. modijs frumēti vtebatur ipſi ſubdi. per ānos ſingulos exoluēdis uobis cōmiſſa fu iſſet: ⁊ reſtitutionem ſibi fieri poſtularet ſubdi. ſupradictus: aduer ſarius ſe ad hoc n̄ teneri reſpondit cum alia uice ſuꝑ hoc ꝯuētꝰ fue rit ⁊ ſētentialiter abſolutusʳ: quod on̄dere uoluit duorum teſtimonio ex quorum diſpoſitiōe conſtitit ꝙ magiſter a. auctoritate epī lūd. ip ſum abſoluit ab impetitiōe ſubdi. memorati. Uerū quia teſtimoniū ipſoꝝ quaſi nude prolatum fuerat cum de cauſis que iudicem moue re ſolent ad ſentētiam proferēdam nihil dīxerint: quid tenendum ſit ſe. dixiſtis ap. cōſulendam. Cū au tem in pleriſqꝫ locis in quibus co pia prudentum habetur: id moris per hoc prioribus iudicibus non imputetur. ſic. sͣ. de fi. inſtru. cū ioannes. in fi. ⁊. jͣ. de pͥuile. cū olim. ii. et ſufficit rē fuiſſe redibitā: ſiue fuerit in cā redibitōis ſiue non. ff. de edil. edic. qd̓ ſi nolit.§. in factū. ⁊ ita ſtat̉ ſnīe iudicis: ſiue cauſa fuerit appoſita ſiue non. ſimilit̓ in inſtr̄is alioꝝ p̄ſumunt̉ oīa eſſe ſolēniter acta: ut inſti. de fideiuſ.§. ulti. ⁊ inſti. de inuti. ſtip.§. ſi ſcriptū. ⁊.§. preterea. ⁊. ff. de v̓bo. obli. ſciendū. ſed in hoc differētia ꝙ ſi in inſtrumentis tabellionuꝫ non exprimit̉ cauſa non preſumit̉ pro ipſo inſtrumento. sͣ. de fi. inſtru. ſi cautio. ⁊. ff. de ꝓba. cū de indebito.§. ſin autē. alias autē qui allegat ſo lēnitatē ſiue circa ſnīam ſiue circa inſtrumentū ipſaꝫ pro bet. xxxi. q. ii. lothariꝰ. in pͥn. ffiide publi. quecūqꝫ. in fi. vn̄. lꝫ per verba inſtrumētoꝝ nō appareāt inſtrumēta ſolēnit̉ acta poſſunt ꝓbari per teſtes C. de vſu. l. i. ⁊ sͣ. de teſti. ſignificauit. ⁊. c. albericꝰ. et ſic in maleficiis preſumit̉ potiꝰ iniuſte factū ꝙ iuſte. sͣ. de p̄ ſump. c. i. ⁊. C. de iniur. ſi nō cōuicii. Sed nūquid contra talem preſumptionē admitti tur probatio: dico ꝙ ſic. ff. de pac. iuris gentiū.§. ꝙ fere. ⁊ ff. de proba. cū d̓ indebito.§. ult. et. sͣ. de fide inſtru. ſi cautio. i0 n ¶ Debet. ſic. sͣ. e. cum inter. ⁊ sͣ. de electi. bone. jͣ. et. sͣ. de renūci. in p̄ſentia. ar. ꝯͣ. sͣ. de ꝓba. quoniaꝫ. ubi de hoc dr̄ ad finem. Um ſuꝑ monaſteriū. a¶ ⁊ ita tenet ſnīa quo ad vna perſonam ⁊ non quo ad aliaꝫ: ⁊ ſic et vltima voluntas defuncti deſtituta ſolēnitate iuris tenet quo ad filios et non quo ad extraneuꝫ. C. fa mil. herciſ. l. ulti. ⁊. C. de teſta. hac cōſultiſſima.§. ex in perfecto. ar. cōtra. jͣ. d̓ dona. inter dilectos. et. jͣ. de capel. mona. dilectus. jͣ. e. ſuborta. et. sͣ. de arbi. cum tꝑe. et. xlix. di. c. ulti. b ¶ Interpoſitam. Sed quar̉ iſte compellit̉ ꝓbare ſe iuſte appellaſſe cū non magis one raret̉ ſi contra eum eſſet lata ſententia: ſed ſi hoc probabit nunquid caſſabitur ſentētia: Dicas ꝙ non cogitur plene probare cauſam appellandi. ſed ſufficit probare ꝙ aliquo modo ſua interſit. sͣ. de teſti. c. ueniens. ii. nec caſſabitur ſtatiꝫ ſententia ſed differtur executio ſententie ſi ꝓbabit ꝙ iuſte appellauerit: et poſtea admittet̉ taꝫ ſuꝑ principali ꝙͣ ſuper ſentētia. ſic. sͣ. de teſti. ueniens. ii. quia per ſententiā nō fit adhuc magnū preiudiciū ſed per executionē. ſic. sͣ. de offi. deleg. ſuper eo. et ita ſentētia inter alios lata non obſtat alij tamē tale quale preiudiciū fit alij: ut hic pꝫ ar. C. de libe. cā. iubemus. Sed non uidet̉ ꝙ a ſententia lata inter alios poſſet appellari. ff. de appel. a ſen. in pͥnci. īmo poteſt ut hic patꝫ ut per appellationē executio differatur. Sed pone ꝙ ſententia mandet̉ executioni pro epiſcopo: nunquid ep̄us preſtabit cautionē eccleſie de cella ꝙ ipſam defendat contra oneten̄. videtur ꝙ ſic: quia ſi duo petant rem ab vno victor preſtabit cautionem ꝙ defendat victum contra alium. ff. de rei uendica. is a quo. ff. de peti. heredi. l. penul. ſed hic non eſt ita quia hic agit modo tantū eccleſia oneten̄. ioan. c ¶ Noceat. Littera iſta contradicit ſuperiori: vbi dicit: nec circa poſſeſſi onem ⁊cͣ. ꝙ dicit hic: non noceat: verum eſt quantuꝫ ad proprietatem: ſed ibi loquitur de preiudicio quo ad poſſeſſionem: et ita non contradicit. ſi. C. de libe. cauſa. iubemus. d Canonicas. sͣ. d̓ fi. inſtru. int̄ dilectos. jͣ. e. c. pe. ⁊. jͣ. de dona. int̄ dilectos. e ¶ Tiuiles. C. res inter alios acta ꝑ totū. et. ff. de re iudi. ſepe. Um bertoldus. cum vniuerſitate. jͣ. de iurepatro. ex lr̄is. ff. de ꝯͣhen. Temp. ſi aqueductus. et. l. dolia. r exiſtat: ꝙ omnia que iudicem mouent nō exprimāturᵐ in ſententijs ꝓferēdis: uobis taliter reſponde mus ꝙ cum ex depoſitionibus teſtium predictorum conſtiterit ſen tētiam a iudice ſuo prolatam ꝓpt̓ auctoritatem iudiciariam preſumi debetⁿ omnia legitime proceſſiſſe. ¶ Dem aſtoricen̄. epiſcopo ⁊ ab bati.s. iſidori legion̄. Um ſuper controuerſia que inter aurien̄. epiſcopuꝫ ⁊ mo naſteriuꝫ celle noue ſuper ſtatu ip ſius uertebat̉: pro epiſcopo diuer ſe ſentētie late fuiſſēt: nūtiꝰ onetū. epiſcopi per eas onetn̄. eccleſiam leſaꝫ grauiter querebatur: ad quā proponebat monaſteriuꝫᵉ pertine re: ⁊ infra. Cum ex parte monaſte rij nihil rationabile fuerit propoſi tum ⁊ oſtenſum: quare ſententia pro epiſcopo promulgata debuerat irritari: eam quantum ad mōa ſterium duximus confirmandaꝫ: ⁊ infra. Mandamus quatenus ſi conſtiterit ap. pro eccleſia onetū̄. rationabiliter interpoſitam ⁊ ad eam proſequendam nuntium eius infra tempus legitimum deſtina. tum fuiſſe: executio ſententie diffe ratur: ne circa poſſeſſionē onetū̄. eccleſia detrimentum īcurrat: alio quin ſicut ius poſtulat) executioni iſque onetū̄. eccleſie preiudicio demandetur: cui que premiſſa ſūt non preiudicent: quo minus ſentē tia ualeat conſequi rationem cum res inter alios acta non noceatᶜ re gulariter alij: iuxta conſtitutiones canonicas ⁊ ciuilesᵉ. ¶ Dem. Um̄ bertoldus miles curiā ſuā. p. militi pignori obligat ſet eodem. p. ſublato de medio. a. nepos eius qui ſucceſſit eidem ua cante eccleſia eiuſdem loci aſſerēs ꝙ ius patronatus cū uniuerſitate

g ¶ Epiſcopi. aliter nō poſſet. sͣ. de offi. archi. cū ſatis: niſi haberet hͦ d̓ p̄ſcrip ta cōſuetudine. sͣ. de offi. archi. c. ult. ⁊. jͣ. de exceſ. prela. ad hec. h ¶ Aduerſus. Sꝫ qͣlit̓. potuit iſte. t. agere cum ex ſola pn̄tatione nihil hēat iu ris. īmo vr̄ ꝙ ꝯͣ epiſcopū deberet agere ad ītereē. jͣ. de iurepa. paſtoralis. rn̄ deo bn̄ acquirit̉ ius pn̄tato a v̓o patrono: lꝫ ep̄s eū nō admittat dūmō ſuā vo lūtatē pr̄onꝰ n̄ mutet. ⁊ ſic pō agere ut ſua pn̄tatio ꝯfirmet̉ ut hic pꝫ ſicuti electꝰ pōt age̓: ut ſua electio confirmet̉. sͣ. de electi. poſtꝙͣ. ⁊. c. publicato. i ¶ Remiſiſſent aſſignādo ter minū ꝑemptoriū ad ſnīaꝫ audiēdā: ut pꝫ in antiqͣ. alias nō tenuiſſet ſnīa lata ꝯͣ abſenteꝫ ff. que ſen. ſine ap. reſcī. l. i.§. ex eo. edicto. ⁊ ea qͣ aduerſus abn̄tes nō ꝑ cōtumaciā ſtatuunt̉ nō tenet. C. quō ⁊ qn̄ iudex ea que ſed hic teuuit ſnīa ut pꝫ ꝑ ſequētia: ⁊ ꝓpter t̓mi nū perēptoriū ad ſnīam: ſꝫ qꝛ ꝓbauit iuſtā cām abſentie re uocat̉ ſnīa. ut. iii. q. ix. caueāt ber. k ¶ Breue. ⁊ ita videt̉. ꝙ mo ra poſſit purgari ī iudicijſ. ff. ſi quis cautionibus. ſi pꝰ tres ꝙ locuꝫ hꝫ ante li. con. ⁊ vbi ius actoris nō eſt factū deteri us: ut dicit illa lex. ſꝫ hic non fuit ſnīa retracta ꝓpter breue tēpus: ſꝫ qꝛ ꝓbauit iuſtā cām abſentie fuit auditus. l ¶ Cām alioquin nō fuiſſꝫ au ditus. ar. sͣ. de ī inte. reſti. ex lr̄is: ſꝫ illd̓ fuit ī fauorē matri monii: ⁊ qꝛ nō poterat hr̄e re curſum ꝯͣ doloſū: cū ī eo caſu fuerit nō ſoluēdo. sͣ. de ꝓcu. querelā. ⁊. v. q. iii. ſi egrotās: ⁊ ita reuocat̉ ſnīa: ſi iuſte īpe ditus venire nō potuit. ff. de dā. infec. l. ſi finita.§. ſi forte. nec dr̄ iudicatū vbi iuſta d̓ cā detentus pn̄s eſſe nō potuit. ff. de re iudi. queſitū nec mādari dꝫ talis ſnīa executioni. ut. ff. de iudi. ſi p̄tor. ī fi. ⁊ eſt notabile iſtd̓: ꝙ reuocat̉ ſnīa: cū intereſſe nō potuit. ⁊ ſic ē ar. ꝙ iudex nō dꝫ nimiū feſti nare ad ſnīam: ut dicit lex p̄ dicta ſi finita.§. fi forte. m ¶ Ecernerēt. Sed qͣlit̓ potuit iſte legatꝰ retractar̄ ſnīaꝫ ſuā: cum nullus iudex poſſit hoc facere: dūmodo nō ſit lata ꝯͣ ius conſtitutionis. C. de ſen. reſcī. non poſ. l. i. Reſpō deo non pōt retractari niſi ꝑ in inte. reſtitutionē. ff. de mino. in cē. ii.§. ul. ⁊. l. ſe. prefecti ēt pretorio: uel niſi ipſo iure ſit nulla. C. de accu. l. iiii. vnde hic fuit retractata per in inte. reſtitu tionē. ⁊ impropͥe ponit̉ hͦ nulliꝰ momēti. qꝛ talis ſnīa bene tꝫ quouſqꝫ fuerit reuocata. i0. n ¶ Commitētibus. ſꝫ qͣliter delegatus ab alio quā a pͥncipe ꝯmittit alij vices ſuas ꝯͣ illud. sͣ. de offi. dele. ſuꝑ queſtionū.§. ſi v̓o. ⁊. C. de iudi. a iudice: qui dā dicunt ꝙ hic erat lis conteſtata corā delegatis vnde cum eū videantur fac ti qua in domini litis: poſſunt alij cōmittere vices ſuas. ad ſimilitudinē procu ratoris. Ar. C. de ꝓcura. l. nulla. ⁊. l. neqꝫ tutores. uel dic ꝙ hic nō fuit oppo ſitū: ⁊ iō taliter de facto ꝓceſſum fuit. ⁊ hodie ſtari debet predictis iuribus. C. de iudi. a iudice. ⁊ eodē ſuper queſtionū ⁊ eſt expreſſum. jͣ. de app. cuꝫ cāꝫ vnde non valet hodie qd̓ hic dicit̉. p ¶ Sufficienter. ⁊ tamē admiſſus fuit ꝑ talem probationem: ne ueritati opinio preualeret. ut ſequit̉. Et ſic ar. colligitur hic. ꝙ minus ſufficiens probatio ad mittitur. Ex pluribꝰ alijs cauſis fuit iſte auditus. qꝛ circunuentus fuit iſte le gatus ex pluribus cauſis que in ſnīa continent̉. Primo dicit̉ ꝙ ille erat ī poſſeſſione iuris patronatus. ⁊ hoc falſū fuit. Itē dicebat̉ in ſnīa ꝙ. t. defecerat ī probatione ⁊ hoc fuit falſū: ut. jͣ. dicitur. Itē qꝛ cā non fuit ſufficienter inſtruo ta ad legatum remiſſa: qꝛ atteſtationes illius. t. non fuerūt remiſſe ad legatū ꝓut ipſe mādauerat: vnde manifeſte apparet legatū circunuentū fuiſſe. b. q ¶ Iure. Sed videt̉ ꝙ ꝓpter hoc ꝙ fuit in poſſeſſione ꝑtis: qd̓ etiā fuit ī poſ ſeſſione totius. ff. de ſerui. ruſti. pre. vna eſt via ⁊ qui minimā ꝑtē fundi poſſi det totum poſſidere videtur. ff. de acquirenda poſſeſſione poſſideri. ſed non tranſiſſet ī eum. d. clericum eiuſdē loci archidiacono ad ſupradictam eccleſiam preſentauit: qui de ꝯſen ſu epiſcopiᵍ ipſū inſtituit in eadem in poſſeſſionem eū induci faciens corporalem. ¶ Predictus uero. b. dominus fundi. t. ſacerdotē me morato epiſcopo preſentauit: ſꝫ ip ſum epiſcopum non admiſit. Cuꝫ auteꝫ dictus. t. aduerſus memora tum. d. ſuper predicta eccleſia depoſuit qōnem: remē. epiſcopꝰ ap. ſe. le. iudicibuſ negociū delegauit ad quē cum atteſtationes utrinqꝫ receptas per partes poſtmodum remiſiſſētⁱ: ⁊ prefato. d. cū ſuis atte ſtationibus accedēte dictus. t. nec per ſe nec per reſponſalē idoneum comparere curaret: ipſe atteſtatio nibus inſpectis clerici memorati ipſum ab īpetitione ſepe dicti. t. ſē tētialit̓ reddidit abſolutū: eidē. t. imponens ſilētium ſuper eccleſia memorata: poſtmodum auteꝫ idē preſbyter ad archiepiſcopi preſen tiā: īfra breue tēpus accedens iuſtam cauſam abſentie allegauit. ar chiepiſcopus uero argentino electo ⁊ alte ſilue ⁊ tudebernon̄. abbatibꝰ dedit ſuis lr̄is in mandatis ut ſi iuſtam abſentie cām ille oſten deret coram eis: predictam ſnīam nullius decernerentᵐ eſſe ualoris: ⁊ cauſam fine debito terminarent alioquin facerent ſnīam obſeruari uerum dicto electo ⁊ prefatis abba tibus committentibus alijs uiceſ ſuas: ipſi ſubdelegati teſtes ſuper predicto articulo receperunt a qui bus dictus clericus uocem ad noſ ap. emiſit: ⁊ infra. Licet autem iuſtam cauſam abſentie minus ſuffi. cienterᵖ preſbyter probauiſſet: ne tamen preiudicaret opinio uerita ti. r. dicat. card. eis ꝯceſſimꝰ audi eſt ita ſupra de preſcrip. auditis vbi de hoc. ⁊. jͣ. d̓ capel. mona. dilec tus. qꝛ ꝑceptio penſionis nec poſſeſſionē probat: nec dominiū. sͣ. de fide inſtru. inter dilectos. ī fi. ⁊. ff. de acqu. poſ. ꝙͣuis.§. i. qꝛ alia ē ꝑ ceptio penſionis ⁊ alia poſſeſſio preſentationis: ⁊ iō errauit legatꝰ in ſnīa credens hoc ſufficere. ⁊ hec penſio ſiue cenſus pōt conſtitui a patrono in funda tione eccleſie de au ctoritate epiſcopi. x. viii. q. ii. eleutheriꝰ ⁊ jͣ. d̓ iur̄ patro. p̄te rea..ii. ⁊ hoc ante cō ſecrationē eccleſie: poſt conſecrationē nō pōt ei aliqd̓ onꝰ imponi qꝛ rei conſe crate non imponit̉ ſeruitus: ut. ff. de ẜuitu. ẜuitutes.§. ul. ⁊ qd̓ humani iuris eſſe deſinit. ẜuitutē non recipit. ff. cōia predi. caueri. io. ⁊ ꝑ talē perceptionē nō fuit ī poſſeſſione iu riſpatronatus. cū hͦ non fuerit de fructi bus iuriſpatronatꝰ ſed p̄ter ius pr̄onatus pōt talis cēſus ꝯſtitui a patrono in ipſa fundatione. ut in. c. pre. eleutheri ⁊. c. preterea. Quid ītelligat̉ noīe iuriſpatro. colligit̉. jͣ. de iurepa. nob̓ fuit. b. r ¶ Intentionē.ſ. ꝙ fuerat pn̄tatus a vo patrono ut dic̄ ī fi. ſ ¶ Patrono ꝑ hͦ patet. ꝙ patronus de obligatione quam fecit: excipit iuſpr̄o natus alioquin trāſiſſet cū vniuerſitate jͣ. d̓ iurepatro. ex lit teris. arg. ff. de con trahen. emptio. in modicis. ſic ⁊ in ſū do vendito accedūt ſeruitutes ⁊ alia iu ra. ff. de contrahen. emp. ſi aqueductus ⁊. l. ſequē. ⁊. l. dolia. ⁊ ſic fundus dotaliſ trāſit cū vniuerſita te. ff. de fun. do. l. i. Sed alia ratio eſt ī emptore uel feuda tario qui directum ⁊ inutile dominium habent in re ⁊ alid̓ ī creditore. qꝛ ſi ius preſentādi ꝯſiſtit ī fructu: eo ipſo ꝙ credito vtit̉ tali fructu: exonerari di ꝙͣtitas debiti. C. d̓ pig. ac. l. i. ⁊. ii. ⁊. jͣ. de vſu. c. i. ⁊. ii. Sꝫ talis fruci eſtimari nō pōt: ⁊ iō nō diminuit ꝙͣtitatē debiti. Itē nec alijs iuribꝰ vtit̉ creditor: niſi hͦ ꝯuenerit. ff. de pig. ac. ſꝫ an vie. Itē qꝛ ſoluto pꝰ gnōe oīa iura tollūt̉. ff. ꝗ. mo. pig. uel hypo. ſo. l. i. ⁊. C. ſi pig. pigno ri datū fuerit. l. i. ⁊. ii. ⁊ ſic pn̄tatꝰ ſoluto debite eēt d̓ eccleſia remoue dus. qd̓ ē ꝯͣ illud. xvi. q. vii. īuentū. ⁊. lvi. di. ꝑuerſū. ⁊. jͣ. de exceſ. p̄ la. c. ult. Itē qꝛ creditor peccat vtēdo pignore. ff. de fur. creditor: ali as īcipit N pignōe. lꝫ.n. credito rē ſibi obligatā poſſit locare. ut. ff. d̓ pig. ac creditor: tn̄ fructꝰ ꝯputabit ſibi ī ſortē. jͣ. de pig. cū ꝯͣ lꝫ.n. ī ve ditione oīa iura trāſeāt. ar. ff. de offi. p̄fec. vrb. l. i. ī v̓ſu. cū vrbē no ſtrā.§. iii. nō tn̄ ī obligatōe gnaͣli veniūt que ſpālit̓ nō obligarēt. ff. de pig. obli. ⁊. l. ſe. ff. de pecu. ꝗ peculiū. ⁊. C. q̄ res. pig. obli. poſ. l. ī ar. ꝯͣ. iſta.ſ. ꝙ fructꝰ nō diminuat ſortē: qꝛ ẜuitꝰ qn̄qꝫ īutilis ē. ff. de ẜuitu. l. ei ꝗ fundū. ſꝫ ius pr̄onatꝰ bn̄ trāſit cū vniuerſitate. niſi ſpa liter excipiat. jͣ. de iurepa. cū ſecundū. ⁊. c. ex lr̄is. N cāis ī ſimilibꝰ. ⁊ ſic pꝫ ꝙ diffinitiua ſnīa pͥncipis trahēda ē ad ꝯſeqn̄tiā exquo alij ſimilit̓ iudicare dn̄t. ſꝫ īterlocutoria n̄. L. d̓ legi. l. iii. circa finē. ⁊. l. ſi īperial. ar. ꝯͣ ꝙ īterlocutoria vī legis hēaff. ꝙ me. cā metū.§. ſꝫ. qd̓ p̄tor ait: qd̓ veꝝ nō ē niſi interlocutoria in corꝑe iuris claudat ⁊ ē ſimile huic. xvi. q. iii. lꝫ. b. Nter monaſteriū. Caſus. Uacāte monaſterio ſancti leufre torem: qui cum nobis omnia fide liter rettuliſſet: ex tenore ſententie archiepiſcopum inuenimꝰ circun uentum: tum quia continebatur in illa ꝙ per atteſtationes ipſius cle rici fuerat ſufficiēter ꝓbatū ꝙ pre fatus a. ī poſſeſſione iuriſpatrona tus extiterat cum eundē ad predi ctam eceleſiam preſentauit: cū tn̄ ꝑ atteſtationes illas nihil oſtenſum aliud fuerit: niſi ꝙ pro quodam iu req quod de illa eccleſia conſueuit exhiberi patroniſ predicti. p. ⁊. a. annuatim. x. ſol. acceperunt. tum quia in eadem ſententia dicitur: ꝙ dictus. t. in probatione defecit: cū per atteſtationes ſuas appareat ip ſum ſuam intentionem ſufficiēter probaſſe: tum etiam quia cauſam non recipit ſufficienter inſtructam cum unius tātū partis atteſtatiōes receperit: quē parum faciebant ad cauſam: unde ſnīaꝫ ipſam duxim irritandam: memorato. t. adiudi cantes eccleſiam ſupradictam: cuꝫ per atteſtationes nobis cōſtiterit euidenter ipſum a uero patrono fuiſſe ad ſepedictam eccleſiam pre ſentatū. Dem. N cauſis que ſūmi pon. iu dicio deciduntur: et ordo iu ris ⁊ uigor equitatis ē ſubtilit̓ ob ſeruandus cū in ſimilibusª caſibuſ ceteri teneantur ſimiliter iudicare niſi forte cū aliquid cā neceſſitatis ⁊ utilitatis īſpecta diſpenſatiue du xerit ſtatuendum. ¶ Dem conuē tui.s. leod. Nter monaſteriumᵇ ſācti. a. Trothomē. et ur̄m ſuꝑ mō eli gēdi abbatē ī monaſterio ur̄o fuit queſtio agitata: ⁊ infra. Cum cōſti terit nobis primā cōmiſſionē: non fuiſſe ꝑ ultimā reuocatā: tum quia cauſe ſuſpitōnis in iure propoſite

di monachi elegerūt quēdā de gremio ſui monaſterii ī abbatē. ⁊ dū peterent ꝯfirmatōꝫ ſue electionis. monachi ſci antonii ſe oppoſuerunt dicētes illā electionē eē caſſandā ex eo ꝙ de monaſterio ſācti antonii fieri debuiſſet: qͣre dioc. ep̄s illā diſtulit ꝯfirmare. tādē ſuꝑ hoc cā fuit ꝯmiſſa quibuſdā iudicibꝰ ad petitionē monaſterii ſācti leufredi: corā ꝗbus iudicibus ꝑtes liteꝫ conteſtate fuerūt ⁊ ꝓceſſū fuit ī cā ⁊ fe ſtes recepti fuerūt: demū monachi ſcī antonii ad alios iu dices lr̄as impetra runt: ꝯtinenteſ ꝙ pͥ mi iudices erāt eis certa rōne ſuſpectivnde propoſuerunt q̄ſdā exceptiōes fri uolas ꝯͣ illos qͣs cū iudices admitte no lent ipſi appellauerunt iudices viden tes: ꝙ pͥme lr̄e nō re uocabāt̉ per ſecun daſ: proceſſerunt in cā nō obſtāte appel latione eorum ⁊ cōfirmauerunt electio neꝫ factā per mona chos ſācti leufredi. vnde occaſione ap pellationis predicte delata ē cā ad dominū papā corā quo obijciebat̉ ꝯͣ ſnīam: ꝙ lata erat a ſuſpectis iudicibꝰ: ⁊ qd̓ cā fuerat alijs iu dicibus delegata ⁊ poſt appellationē allegabāt ēt ſnīam: q̄ pͥus lata fuerat pro eis ſuꝑ queſtione ipſa dominus papa auditis hinc inde ꝓpoſitis qꝛ conſtitit ei: ꝙ ſecūde lr̄e nō reuocabant pͥmas: tum qꝛ cauſe ſuſpitionis friuole fruerunt que debuerūt ꝓponi āte litis in greſſum: ⁊ iō renunciaſſe vident̉ eidē. Et qꝛ nec de ꝓceſſu nec de puilegio ſe. ap. fecerāt mentionē que ſi fuiſſent exp̄ſſa: lr̄as nullate nus habuiſſent: cōfirmauit ſnīam a pͥmis iudicibus latā non obſtā te ſnīa que allegabat̉: qꝛ nec ſuit oſtenſa dn̄o pape nec pͥmis iudici bus: que ēt ſi fuiſſet illis oſtenſa: nihilominus contrariū ſtatuiſſet: ea poſt poſita qꝛ non valebat. ſi autē ualebat ⁊ n̄ appoſuerūt eā: eis imputet̉ cum lites pretextu nouoꝝ inſtrumentoꝝ nō debeāt inſtau rari: ⁊ electo ſaluo iure dioceſani munꝰ benedictionis exhibuit. c ¶ Litis. sͣ. de excep. paſtoralis. iii. q. vi.§. exceptio. ⁊. C. d̓ iudi. aꝑ tiſſimi. ⁊. l. cū ſpālibus. ber. d ¶ Subeundo iudicium. Quicūqꝫ hꝫ plures exceptōes dilatorias dꝫ pͥmo opponere illā de iudice ſuſpecto. illa.n. ꝓcedit naturaliter. ut pꝫ. sͣ. de ꝓba. quoniā ex ordine verboꝝ: ut ibi dictū eſt. ſi.n. pri mo opponeret exceptionē ꝯͣ perſonā aduerſarij. puta ꝙ ipſe ſit ex cōicatus poſt lr̄as impetratas: qꝛ mō non eſt admittēdus ⁊ ſnīa ꝓ ipſo ferat̉: ſic approbat perſonā iudicis: vnde ip̄m poſtea reprobare nō poſſunt. iiii. q. iii.§. itē ſi quis teſtibus. ⁊. iii. q. viii. cuius ī agē do. qui enim alijs defenſionibus vſus ē non poſt redire ad iſtū: ut ff. de iudi. ſed ⁊ ſi ſuſceperit. ⁊ preterea ſpāliter cauet̉ de hac excep tione: ꝙ vſqꝫ ad. xx. dies proponat̉. iii. q. iii.§. offeratur. ⁊ ſi iudex abſens ſit quē volo recuſare illd̓ debeo proteſtari. C. d̓ iudi. cū ſpā lis. Sed ꝯͣ videt̉ per hoc ꝙ non conſenſerit ī iudicē lꝫ.n. quis dede rit fideiuſſorē ſtādi iuri. adhuc poteſt iudicē recuſare. ut. iii. q. iii.§. offeratur. Preterea videt̉ ꝙ excōicatōis exceptio uel de falſitate re ſcripti naturalit̓ precedat: qꝛ niſi reſcriptū teneat: nō pōt iudex aliqͣ iuriſdictione vti. sͣ. de iudi. c. i. Itē ſi aduerſarius eſſet excōicatus: non pōt eligere. arbitros ꝓ iudicis recuſatione vel ēt alios iudices eligere. vnde videt̉ ꝙ pͥmo inquirat̉ de reſcripto ſiue de excōicatio ne aduerſarij. anteꝙͣ ad alia ꝓcedat̉. Suꝑ hoc dicūt quidā ſicut. t. ꝙ ſi omiſſa exceptione de iudice ſuſpecto ꝓpoſuit alias: ſiue ſuccū bat. ſiue obtineat: nō pōt poſtea redire ad ea de ſuſpecto iudice: ꝗn̄ per hͦ videtur tacite approbare ꝑſonā iudicis. exquo cōſentit litiga re ſub ipſo. Ar. ꝯͣ. sͣ. de offi. deleg. inſinuante: maxime in illa proteſtatione premiſſa: ꝙ preterea non renunciat exceptioni d̓ ſuſpecto iudice. Io. innuebat: ſed non preciſe diſtinguendo: ſi ſuccubuit in aliqͥ exceptione adhuc pōt redire ad illā de ſuſpecto: qꝛ ad hoc intē dit: ut declinet iudicium. vnde non plene conſentit in iudicem. ar. C. de inoff. teſta. contra maiores. ſecuſ eſſet ſi obtineret in aliqͣ exceptione quia tunc approbauit ſententiam iudicis. vnde illum poſiea reprobare non poterit: ut dicit̉ in pͥn. notule. ⁊ hoc ſatis equuꝫ videt̉: tamen credo ſtandum opi. tan. quia litigādo ſub ipſo appro bat perſonam iudicis. ſemel enim conſentit ⁊c. ſiue pro eo ſiue cō tra eum ſnīauerit: ut hic pꝫ. b. e ¶ Renunciaſſe. ar. ꝙ tacite ſiue ipſo facto renunciat quis iuri ſuo ſic. s. de offi. dele. gratum. ⁊. c. inſinuante. ⁊. jͣ. de his que fiūt a ma. ꝑ. c. ex ore. ubi ar. plura inuenies de hoc. b. friuole uidebātur quas ēt tanquaꝫ dilatorias an̄ litisᶜ ingreſſum oppo nere debuiſſēt: quibus coram delegatis eiſdem de ſubeundo iudi cium renūciaſſeᵉ uidētur: tum etiaꝫ quoniam de priuil̓. ap. ſe. ⁊ ꝓceſ ſuᵍ negocij coram primis iudicibꝰ nihil ī ſecundis litteris dicebatur quod ſi fuiſſet expreſſum: obtiner̉ minime potuiſſēt: nō obſtāte ſnīa que ꝓ monaſterio ſancti. a. diceba tur fuiſſe ꝓlata: que tn̄ nobis oſtē ſa nō fuit: cū ſi a predictis iudicibꝰ fuiſſet on̄ſa: ea poſtⁱ habita contra rium ſtatuiſſēt: alioquin eā obijciē tibus īputet̉: cum ſub pretextu no uorum inſtrumētoruꝫ lites nō de beant inſtaurari: factum priorum iudicum ratū ⁊ firmuꝫ habemus: f ¶ De p̄uilegijs. Per que ius eligendi de ſuo monaſterio ſe hr̄e dicebāt. sͣ. de cōſue. cū dilectus qd̓ nō debuit taceri. ar. sͣ. de reſcrip. cum ordinē. g ¶ De ꝓceſſu. nā de ꝓceſſu negocii. ⁊ de exceptione ſiqua ꝓponitur mentio fieri debet. sͣ. de procu. in noſtra. h ¶ Non obſtante ſnīa: que non tenebat forte lata a iudice non ſuo uel non ẜuato ordine iudiciario: vnde ſequit̉: q̄ ſi fuiſſꝫ oſtēſa ꝯͣriū. ſtatuiſſent. b. i ¶ Poſt habita expōit̉ hec lr̄a ꝑ tā. ea hīta..i. ea viſa. pꝰ. i. po ſtea ꝯͣriū ſtatuiſſent ꝙ ſtatue runt. qͣſi diceret ſi iudiceſ illā vidiſſent: ſtatuiſſent cōtrariū eiuſ qd̓ fecerunt: qꝛ nō confir maſſent electionē: et iō dicit alioquin.i. ſi nō fuiſſent illis oſtenſa īputēt ſibi qui debue runt oſtendere. Sed hec ex poſitio ꝯtradicit notule lau. ꝓximo poſite. vnde ẜm notu la lau. ſic expone: pꝰ habita.i. poſtpoſita. C. de ſpor. l. i. ut ſint vna dcō: ſic expōit̉. xxxii q. iiii. dixit ſara. ibi ꝯiugaleꝫ poſthabuit toꝝ.i. poſtpoſuit cōiugalē toꝝ ⁊ acceſſit ad an cillā. ſic. C. de exac. mili. an none. l. ii. ī fi. li. xii. qͣſi diceret ſi ſnīa fuiſſet iudicibus oſten ſa illā poſtpoſuiſſēt ſiue ſpre uiſſēt ⁊ ſtatuiſſent ꝯtra ip̄am ſicut ſtatuerunt: qꝛ non tenebat. k ¶ Alioquin.i. ſi tenuiſſent ⁊ nō eā oppoſuerunt imputet̉ eis. uel alioquin. i. ſi nō fuiſſet poſtpoſita ſiue ſpreta: qꝛ ſnīa tenebat īputat̉ eis: qꝛ āmodo prete xtu nouoꝝ inſtrumentoꝝ.i. repertoꝝ de noua ſnīa nō retractabitur: ⁊ iſte eſt verior intellectus: ⁊ hͦ expoſitio probat̉. jͣ. c. ꝓx. v̓. nimirum. ⁊. ff. de neg. geſt. ſi aūt.§. i. ⁊. ff. de ꝯpē. quod in diē.§. i. l ¶ Nouoꝝ.i. de nouo repertoꝝ. jͣ. c. ꝓxi. m ¶ Cōfirmātes. ⁊ ita tenet hͦ ſnīa ꝯtra res pͥus iudicatas: qꝛ hic monachi eā omiſerunt poſt ſnīam ea vti nō poſſunt: qꝛ pretertu nouoꝝ inſtrumentorum non retractat̉ ſnīa. ff. de re iudi. iꝑatores. ⁊. C. de trāſac. ſub pretextu nec ex ceptio ꝑemptoria locum habet poſt ſnīam niſi appellatū ſit. C. ſen. reſcin. nō poſ. l. ii. ⁊ sͣ. de fi. inſtru. cū ioannes. Itē iure minoris ſubuenit̉ eccleſie ī hac exceptione. sͣ. de in inte. reſt. c. i. ⁊. c. auditis. ſed hͦ n̄ fuit petitū. Itē n̄ pōt op poni ſnīa ſi fuit oſtenſa iudicibꝰ: ⁊ ipſi eā reprobauerunt: veluti nullam. jͣ. c. ꝓxi. ff. de ꝯpē. qd̓ ī die.§. i. Itē etiā in alio caſu tenet ſnīa ꝯtra res pͥus iudica tas. ſi qō ſit an ſit iudicatū vel nō: ⁊ ſi iudex ꝓnunciat iudicatū nō eē reſcīdit̉ pͥma ſnīa. ff. que ſen. ſine ap. reſcī. l. i. in pͥn. itē ī alio caſu tꝫ ſnīa ꝯtra res pͥus iudicatas: ut ī negocio publico. ff. de re iudi. imꝑatores: ⁊ in alio caſu. ff. d̓ iu reiurā. admonēdi. Itē ubi vertit̉ ꝑiculū anime tenet ſnīa ꝯtra pͥmaꝫ ēt ſi non oſtēdat̉ ſnīa ī iudicio. sͣ. e. c. lator. ⁊. c. conſanguinei. vin. Sed videt̉ ꝙ iniuria facta fuit iſtis monachis qui obijciebāt ſnīam. quia n̄ fuerūt admiſſi: iſti mo nachi appellauerunt a iudicibꝰ ꝗ tulerūt ſnīam. Sꝫ ī cā appellatōis ut dictuꝫ ē: pōt opponi exceptio ꝑēptoria omiſſa in pͥma cā. gͦ iſti debebāt audiri in ſua exceptōe. io. dixit. ꝙ hec decre. loquit̉ in eo caſu: cū ſcit aliꝗs ſe hr̄e exceptōꝫ rei iudicate: ⁊ ī fraude ⁊ dolo eā omittit uolēs fatigare aduerſariū ſuū aliaſ ſi ignorabat hāc exceptōꝫ ſibi ꝯpetere: bn̄ pōt eā tūc opponere qn̄cūqꝫ. qꝛ tūc nō retractat̉ ſcd̓a ſnīa. īmo nulla ꝓnunciat̉. Hoc ꝙ dicit io. nō colligit̉ aliquo mō ex iſta lr̄a vel ī deciſa nec ꝓdeſt. Unde dicas: ꝙ nō audiūt̉ monachi: ut obijciāt ſuīam ēt ſi uera fuerit. qꝛ monachi appellauerunt a iudicibꝰ āte ſnīaꝫ occaſione litteraꝝ. que non valebāt aucͣte quaꝝ valebāt poſt litē ꝯt̄. iudices recuſare ẜm qd̓ ſatis patet ꝑ hāc decre. in pͥn. ⁊ in ꝑte deciſa colligit̉: vbi hoc exp̄ſſe dicit̉ ꝙ monachi iſti appellauerūt. qꝛ iudices non admittebāt recuſa tiones: ⁊ qꝛ dicebāt ſecundas lr̄as valere: ⁊ ita receſſerunt ꝯtumaciter nō ex pectata ſnīa: ⁊ talis appellatio nulla fuit ſed a ſnīa diffinitiua non fuit appel latum: nec ēt poterāt. qꝛ ꝯtumax non audit̉ appellās. ii. q. vi.§. ſunt quoꝝ. ⁊ hec ē cā qͣre non admittūt̉: ⁊ īputēt ſibi qui non oppoſuerūt ſnīam corā iudicibꝰ ſi valebat: ⁊ qꝛ bn̄ficiū reſtitutōis n̄ petierūt: qꝛ admiſſi fuiſſēt: ut dictū ē. sͣ. ⁊ qd̓ dic̄ ſnīa ꝯͣ res pͥus iudicatas n̄ tꝫ locū hꝫ qn̄ ī iudicio allegat̉ ⁊ oſtē dit̉ ſnīa: tunc ſi iudices nolūt admittē ſnīam dū tn̄ teneat ſnīa ⁊ iudicant ꝯͣ pͥmā ſnīam: nulla ē ip̄o iure. nec ē appellare neceſſe: ⁊ ſic loquit̉. ii. q. vi.§. dif finitiua. v̓. itē ſi ſnīa fuerit ⁊c̄. C. quando ꝓuo. non ē neceſ. l. i. ⁊ ibi Ioan. in telligit alit̓ hāc decre. ⁊ illā legē. ut. sͣ. dixi. Sꝫ tu ītellige hāc decre. ⁊ illā legē ut diximus: ⁊ ita plana lr̄a erit: ⁊ ita intelligit vincen. ut ī pͥn. iſtius notule. Et ita ſiue ſcient̉ ſiue ignorāt̉ eā omiſerit non pōt poſtea opponi exquo nō ē ap pellatū. ⁊ tc̄ p̄textu nouoꝝ īſtrumētoꝝ n̄ īſtaurāt̉ lites finite. Pret̓a hͦ n̄ fuit on̄ſa ſnīa dn̄o pape: ſed allegata fuit tantum: nec etiam fuit oſtenſa primis iudicibus. a M Uborta. ꝑ ꝯfeſſionē. Noͣ ꝯfeſſionē ꝓcuratoris domino preiudicare. de hoc dictum ē. sͣ. ut lite non conteſt. c. i. b ¶ Poſſeſſionē. hoc iō dicit: qꝛ incorꝑalia non poſſidēt̉. ſꝫ quaſi. ar. s. de pre ſcrip. ſi indiligēti. ⁊ sͣ. de cā poſ. cum eccleſia. ⁊. ff. de vſucap. ſequit̉.§. ſi viam ⁊ eorum ſentētiam confirmantes electo a uobis nos ipſi munus be nedictōnis ſaluo iure dioc. curaui mus exhibere. ¶ Dem epō deca nō ⁊ cancell. pariſien̄. Uborta. īter melden̄. epūm ¶7 ⁊ monaſterium actrabatenſe ſuꝑ ipſius monaſterij ſubiectione materia queſtionis: ⁊ procuratori bus partium litigantibus corā no bis: quia per confeſſioneꝫª partis aduerſe conſtitit eundē epiſcopuꝫ quaſi poſſeſſionem obediētie ī eo dē monaſterio habuiſſe ipſuꝫ reſti tuēdum decernimus ad eandem. Uerum quia priuil. īno. pape. pe. n. libertatē moaſterij plenariaꝫ ex primebat: decāo ſueſion̄. ⁊ ſuis cō iudicibus dedimꝰ ī mandatis: ut

c ¶ Reſtituto. Nota ꝙ cā liberalis ſit p̄iudicialis tamen queſtio poſſeſſionis ei preiudicat: ut hic pꝫ: ⁊. C. de or. cog. l. vlt.§. finali. agebat ep̄s poſſeſſorio d̓ quo conſtitit per confeſſionē ꝑtis aduerſe. vnde papa mandat ipſum reſtitur petitorio: ſed de hoc nō ꝓbauit ep̄s corā papa: ſed ꝑs aduerſa per pͥuilegium inno. vnde mādat papa ip̄oni ſilentiū ep̄o niſi ꝯͣ priuilegium alid̓ ꝓbet̉: ⁊ ita qui obtinet in ꝓprietate obti net finaliter ī poſſeſſione. licꝫ alter ꝓbet de poſſeſſione. sͣ. de cā poſ. cuꝫ dilectus: ⁊ hoc cū vtroqꝫ iudicio actū ē. Sed quare papa nō tulit ſnīam ꝓ monaſterio cū ꝑ pͥui. īno. ꝓ batū eſſet ꝙ erat libeꝝ ⁊ exē ptū ⁊ ex ꝑte epiſcopi nihil on̄ ſū eēt ꝯͣ priuilegiū ⁊ actū eſſab epiſcopo petitorio ⁊ poſſeſ ſorio. sͣ. de ca poſ. cum eccle ſia. Reſpōdeo ep̄s coram pa pa proſecutuſ fuit tātū poſſeſ ſoriū petens inducias ad pro bandū ꝯͣ pͥuilegium inno. uel ipſe ex officio ſuo voluit pro uidere ep̄o: alias non recte ꝓ ceſſiſſet papa: uel ſi poſſeſſorio tantū actū fuit: abbas petit cām cōmitti ꝙͣtum ad petitoriū: cū ꝑ pͥuilegiū intentio eius ꝓbaret qd̓ melius vr̄. d ¶ Proſequat̉. arg. de proteſtatione premittenda. ſi. jͣ. de dona. īter dilectos in fi. ⁊. ix. q. iii. ſalua. sͣ. de electi. cuma na. C.i. e ¶ Nimirū. Reſpōſio tacite qōnis. Diceret aliquis: nōne puilegiū īno. debuit tueri mo naſteriū: reſpōdet papa ꝙ nō ẜm ꝙ ſequit in littera. f ¶ Alexādro. Qui ſuꝑ eadeꝫ qōne ſnīauit ꝓ ep̄o ut habet̉ī ꝑte deciſa. quā ſnīam ep̄s corā iudicibus exhibuit ⁊ corā papa de qua hic fit mentio. b. g ¶ Reprobaſſe. Nota. ꝙ inſtrumentū dicit̉ reprobatum: eo ipſo ꝙ cum iudici oſtendi tur: cōtrarium iudicat. ſic te ſtis reprobat̉ eo ipſo ꝙ iudex ꝯͣ eū iudicat. arg. sͣ. d̓ or. cog cum dilectus. ī fi. ⁊. ff. de his qui no. infa. lucius. ſic exquo queſtio falſi mouet̉: ⁊ iudex contrarium iudicat: eam ītelligit̉ reprobaſſe. C. ſi ex fal. ī ſtru. l. i. ſecus ē in ꝯpenſatōe. qꝛ vbi iudex non admittit cōpenſationeꝫ poſt ſnīam: pōt opponi: ſed ſi exp̄ſſe eā repro bat poſtea opponi nō poteſt. ff. d̓ ꝯpen̄. ꝙ in dieꝫ.§. i. ⁊. ff. de neg. geſ. l. ſint autē.§. ſi quocūqꝫ mō. ita hic qꝛ alex. reprobauit pͥuilegium inno. ſi fuit oſtenſum ī iudicio. ſic. s. c. ꝓx. Itē hic ē ar. ꝙ ipſo facto ⁊ ſine v̓bo ꝑdit priuilegiū. sͣ. de offi. dele. a. gratu. ⁊. jͣ. de his que fi. a. ma. par. c. ex ore. b ¶ Retractari. sͣ. c. ꝓx. ⁊. ff. de re iudi.. īꝑatores. C. de trāſac. ſub pretextu in fi. niſi ī caſu. ut in. l. predicta imꝑatores. ff. de iureiu. admonendi. ⁊ ſic tollit̉ uilegiū per ſnīam. ſicut per conuentionē. jͣ. de deci. ex multiplici ⁊ per arbitri um.s. ti. ꝓx. cum olim. ii. 1CcUm. j. ⁊. a ꝑſonalit̓. ī hͦ caſu n̄ poſſēt iſti ꝯmittē̓ vices ſuas. ut. sͣ. d̓ offi. ſdele. quoniā apoſtolica.§. is āt cui. ⁊ ī caſibꝰ alijs ꝗ ibi ponūt̉: ⁊ in loco ip̄o dꝫ fieri igſitio: vbi morāt̉ illi d̓ quoꝝ vita querit̉. xlvii. di. d̓ petro. ⁊. ii. q. i. deꝰ dīpotes. xxiiii. q. i. pudēda ⁊. xxiii. di. illud. ⁊. sͣ. de elec. poſtꝙͣ. k ¶ Recipiētes. ẜm formā ꝙͣ hēs. jͣ. de accu. qͣlit̓ ⁊ qn̄.§. formā. ⁊. c. cuꝫ dilectꝰ. l ¶ Dilata ꝑ hͦ pꝫ. ꝙ lꝫ īquiſitor d̓ ꝗbuſdā tulerit ſnīām d̓ ꝗbuſdā nō. nō iō expi rat officiū eiꝰ: ꝗn̄ de alijs poſſit cognoſce̓ ⁊ ꝓnūciare. ⁊ idē ē ī ordinario. ff. de doli. excep. apud.§. itē querit̉. ⁊. ff. de neg. geſ. ſin aūt.§. pe. alias īcipit. l. nā et ſi ẜuus. ī arbitrio idē ē: niſi dictū ſit ut d̓ oībus ſimul ꝓnūciet. ⁊ ſi tunc de quibuſdā ꝓnūciauit: nihil egit ⁊ de nouo pōt ꝓnūciare. ff. de arbi. ꝙ tamen. m ¶ Lite nō ꝯteſtata. Hec exceptio efficax nō ē: qꝛ ī īquiſitōe pōt ꝓcedi lite n̄ ꝯt. ut. sͣ. ut lite nō ꝯt̄. quoniā frequēt̉.§. ſūt ⁊ alii. ſi ꝯtumacit̉ ſe abſentet. tn̄ ci tari dꝫ ⁊ exponēda ſūt ſibi oīa que contra ipſū obiiciunt̉. jͣ. de accu. qualiter ⁊ qn̄.§. dꝫ. et hoc intelligit̉ cum aliquis ꝓſequit̉ inquiſitionē: ſed cum ex officio tantum inquirit ibi ꝓprie conteſtari non poteſt. b. n ¶ Conſpiratoꝝ. qui nullo modo recipiendi ſunt. jͣ. de ſimo. ꝑ tuas. epō inquaſi poſſeſſionem obediētie reſtituto: niſi cōtra priuilegiū rōnabile aliquid obijceret ⁊ ꝓba ret: ſuper ſubiectione monaſterij ſibi ſilentium īponere procurarēt: ⁊ infra. Iudicibus auteꝫ cauſam ī ſtructam renitentibus quia cogno uimus efficatiores epiſcopi rōneſ ſubiectiōem eidē adiudicauimus memorati mōaſterij: ut ibidem ha beant tanquā dioc. epūs poteſtatē ita tamē ut nullū per hoc ap. ſedis preiudicium generetur quo min ſi uoluerit ſuam iuſticiam ꝓſequa tur. Nimirumᵉ ſi prefati inno. pri uilegiuꝫ alexandro fuit in iudicio preſetatū: ⁊ ipſe tulit ſententiam cō tra illud ītelligitur r̄probaſſeᵍi. Si uero nō fuit coram eo exhibitum: pretextu priuilegij de nouo reper ti predicta nō dicitur ſnīa retracta ri. ¶ Dem.s. marie in cagiualliſ ſecretę abbatibus. Um. j. ⁊. a. canonicoꝝ: ſācti dion̄. remē. ex ꝑte quorūdaꝫ canonicoꝝ eiuſdē eccleſie nr̄o apo ſtolatui reſerarint: ꝙ abbas eorū ſuꝑ dilapidatione periurio ſimonia ⁊ quibus alijs erat multiplicit̓ infamatus: nos catalan̄. epō ⁊ eis collegis dedimus in mandatis: ut ad eccleſiam perſonalit̓ⁱ accedētes tam in capite quā in membris cor rigerent corrigenda: ⁊ ſtatuerent que ſtatuenda uiderēt: ⁊ infra. Iu dices autem abbatis ⁊ canonicoꝝ iuramenta recipientes abbatē ad adminiſtrationem ipſius eccleſie per ſententiam remouerunt: corre ctione mēbrorum dilata quaꝫ tūc non poterāt expedire. a qua ſentē tia cū procurator predictus ad no ſtram audientiā appellauerit: pro poſuit dictā ſnīam reprobādā: tuꝫ quia iudices liteᵐ non ꝯteſtata ī ip̄ o ¶ Nec oſtēſis: ⁊ illd̓ ei nō debuit denegari. īmo oīa que ſibi obiiciuntur: ⁊ dicta teſtiū ſūt dāda eidē. jͣ. de accuſa. qualit̓ ⁊ qn̄. ii.§. dꝫ. ⁊ c. olim.§. ſi v̓o. ⁊ ita tā ex hac cā ꝙͣ ex p̄cedēti tenuit appellato papa tn̄ retulit ſe ad illū articulū de cōſpiratione. qꝛ de alijs ei cōſtitit. p ¶ Cōſpiratores ꝗ.n. malo zelo mouent̉ ad teſtimoniū admitti nō debēt. jͣ. de accu. cuꝫ oporteat. ⁊. jͣ. de ſi mo. ꝑ tuaſ..i. ⁊. xi. q. i. ꝯſpirationuꝫ. ⁊. c. ꝯiurationū ⁊ hic. q ¶ Iuramenta. ſed nō vr̄ ꝙ ſufficiat hͦ: niſi hoc fuiſſet obie ctū corā iudicibus. ⁊ ꝙ abbas ꝓbar̄ vo luerit vt dicit littera iſta. Itē nec ſufficit ꝙ fuerit obiectū et ꝙ obtulit ſe ꝓbatu rū: niſi ⁊ mō ꝓbent̉ ꝯſpiratores: ⁊ ita n̄ caſſat̉ ſnīa: niſi ꝓbe tur ꝙ cā expoſita fu it v̓a. ſic. sͣ. de teſti. ex ꝑte ade. vbi d̓ hͦ. Sꝫ ꝯͣ. jͣ. ti. ꝓx. inter poſita. Sꝫ illud ſoluit̉ ī. c. ex ꝑte. Et ē hͦ ar. ꝙ exceptō que ꝓponit̉ ꝯͣ ꝑſonā teſtis. obiiciēda ē ⁊ ꝓ bāda āte ſnīam niſi ꝑ iudiceꝫ ſteterit ut hic ſatis innuit̉. ſic. sͣ. d̓ exce. deniqꝫ vbi de hoc. r ¶ Secuti. ſic pꝫ: ꝙ nō ſufficit ꝓbare co iurationē uel cōſpirationē uel falſitatē teſtis uel inſtrumē ti: niſi ꝓbet̉ iudiceꝫ ſecutuꝫ fuiſſe dicta falſoꝝ ſeu ꝯſpirato rū teſtiū ſeu inſtrumētoꝝ. C. ſi ex fal. īſtru. falſā. ar. sͣ. de teſti. ſicut. ſ ¶ Cōſtaret. Ex hͦ pꝫ: ꝙ appellationeꝫ n̄ reuocatur: niſi ea que minꝰ legitime facta ſūt: ut. s. d̓ re. ſpo. audita ⁊ ē mira bile: ꝙ ſnīa tenet la ta poſt appellationē legitime īterpoſitā: ⁊ niſi cā legitima et ꝓbabilis oppoſita fuit ꝙ ē ꝯͣ illud. sͣ. d̓ offi. dele. ſuꝑ queſtionū. ī fi. ſed appellatio iſta licet fuiſſꝫ legittima pͥma facie: qꝛ cā ſufficiēs erat: tn̄ nō ꝓbauit: qꝛ debuit ꝓbare oēs te ſtes ꝗ ꝯͣ eū depoſuerūt ꝯſpiratōnes fuiſſe ut hͨ pꝫ: ⁊ ſic mō apꝑet ꝙ appellatio n̄ fuit legitīa: vn̄ nō reuocat̉ ſnīa ſꝫ confirmatur. ut. sͣ. de teſti. ex ꝑte ade. t ¶ Potuerūt. hic vr̄ ꝙ minꝰ idonei teſtes admittāt̉ ī cā inquiſitōis: ſicut in cā ꝯpurgationis. sͣ. de p̄ſump. lr̄as. ⁊. jͣ. de pur. ca. conſtitutus. ſed hoc iō eſt: qꝛ de facto ſuo agitur: qꝛ ⁊ ẜui reſpōſo credit̉. cu de facto ſuo interrogat̉. iiii. q. i.§. itē ẜuī reſponſio. Sed nōne alij d̓ eccleſia qui forte ſūt idonei: poſſunt illos repellere cū ſint criminoſi: nec debeāt ꝯuinci ꝑ criminoſos: pōt dici ꝙ ſic. Et ꝙ hic dr̄: ꝙ te les admitti pn̄t: ītelligo n̄ ꝙͣtū ad plenā fidē faciēdā. ſꝫ ad p̄ſūptōꝫ: qꝛ ⁊ ſi dicta ipſoꝝ debilitēt̉ ī aliquo. nō tamē euacuant in toto. ⁊ ſicū alijs adminiculis ꝓbauit. jͣ. de ſimo. ꝑ tuas in fi. uel pōt dici ꝙ iudicat̉ alijs qui hucuſqꝫ tolerauerunt eoſ: nec aliquod crimen ob iecerunt eis. jͣ. de accu. nulli hoc tamen verū eſt. ꝙ cōtra extraneūꝫ nō poſſent induci teſtes de eccleſia: niſi eſſent idonei. xiiii. q. ii. ſuꝑ prudētia. ⁊.ii. q. i. deꝰ oīpotēs. io. Et p̄terea eo tꝑe quo recepti fue rint nō cōſtabat eos ꝯſpiratores fuiſſe. ut hic in fi. dicit. c¶ Uꝫ te infamia. Actio.n. īiuriaꝝ infamat ſiue ciuilit̓ ſiue cri minaliter agat̉. ff. de his qui no. infa. athletas.§. vltimo. S ſo negocio proceſſerunt: tum quia iuramenta conſpiratoꝝⁿ contra ip ſum recipientes depoſitionibꝰ co ram partibus minime publicatis nec oſtenſisº eiſdem ad ſententiaꝫ procedere preſumpſerunt: ⁊ infra Quia uero de conſpirationisᵖ articulo nobis non potuit fieri plēa fides: mandamus quatenus ſi uo bis conſtiterit: ꝙ illi cōſpiratores fuerint: quorum conſtat a iudicibꝰ iuramentaq recepta quod abbas. ꝓ bar̄ noluit coram eis ⁊ eoruꝫ dicta iudices ſecutiʳ tantūmodo: cum ꝑ alios ea probata nō eſſēt: ſententiā protulerunt: uos irritantes proceſ ſum eorum in negocio iuxta predi ctam formam comprehēſam in pri oribꝰ litteris: ꝓcedatis. Si uero eos ꝯſpiratores fuiſſe nequiuerit ꝯprobare: uel lꝫ de hoc conſtaret appareat tamē illos nihil ſuꝑ his depoſuiſſe: ꝓ quibus idē abbas fu it amotus uel etiam ſi aliqua ſuper his depoſuerintⁱ ea tamen pro alio rum dicta fuerant ſufficiēter oſtēſa proceſſum ipſoꝝ iudicum confirmetis: quia licet aduerſus abbatē non debuerint cōſpiratores admit ti iuramēta tamen ipſoꝝ de uerita te dicēda ſuper ſtatu ipſius domuſ recipi potuerunt: ut per ipſorū di cta ſuper alijs fides poſſit hēri que abbatē minime contingebant: pre ſertim cum tūc probatum non eēt eos ꝯſpiratores fuiſſe. ¶ Dē. h. de caſtro guarti. Um te ab. e. iniuriarū actio ne ꝯuēto. eo ꝙ diceres equū tuum nō eſſe minoris precij quam capillos ipſiꝰ iudices qui ſuꝑ hoc cognoſcebāt: te in x. ſol. cōdennaſ ſent: tu timens ne ipſorum ſenten tia te notaret īfamia: bn̄ficiū reſti tutionis ad famā a ſede apoſtolica

p ¶ Pinima qꝛ nō omnia talia verba ſunt ꝓ iniuria habenda: ut ſ ex repentino aīo hoc dixit. ii. q. iii. ſi quis iratus. de pe. di. i.§. diuor tiū quoniā nec lubricū lingue ad penā facile trahēdū ē. ff. ad. l. iulima famoſi.§. nec lubricū. ⁊ īconſultus calor calumnie vitio caret. ii. q iii.§. notādū. Itē illud requirit̉. ꝙ ſit ꝯͣ bonos mores. ff. de iniuriis. itē apud.§. i. et §. adiicit̉. ⁊ ita hēs ar. hic qd̓ pro modi co n̄ datactio iniuri aꝝ ſic̄ nec actō d̓ do lo dat̉ ꝓ modico. ff. d̓ dolo ſi oleū. in fi. ⁊. l. ſe. ⁊ reſtitutio ꝓ modico nō dat̉. ff. de in inte. reſti. ſcio illd̓. ſꝫ actō furti pro modico datur. xiiii. q. i. c. ul. ⁊ iſti. d̓ reꝝ diui.§. gallinarum. c ¶ Uolumꝰ. Si iſti erāt clerici: planum ē. ſed ex lr̄a nō vide tur. Bene potuit pa pa talē infamiā ſi qͣ fuit remouere. ii. q. iii.§. notandū in fi. Sed ſi erāt laici: nō videt̉: ꝙ papa potu erit infamiā ꝑ ciuilē iudicē irrogatam remouere: qꝛ ꝙͣq̄ aīas ⁊c̄. infamiā tn̄ abolere n̄ poſſumꝰ. ii. q. iii.§. hic colligi tur. Sed dic ꝙ ſub ſunt quo ad tꝑalem iuriſdictionem domino pape: ⁊ ſic planum eſt. d ¶ D ꝓbandū. innodatus. ſic. s. de excep. exceptionē ad fi. vbi LIde hoc. aliud ſi occulte. qꝛ tunc nec ipſe nec alij ipſū tenebāt̉ vitare: qꝛ diuinare non poterant. jͣ. ut ec. benefici. ut noſtrum. vnde cū cōi opinione liber ⁊ abſolutus habeat̉ ⁊ credatur: quicquid inte rim facit valet. iii. q. vii.§. iii. v̓. verū ſi ẜuus. ⁊. ff. de offi. pretor. bar barius. C. de teſta. l. i. ⁊. jͣ. de iurepa. conſultationibꝰ. ⁊. jͣ. de cle. ex. celeb. apoſtolice. b. e ¶ Per lr̄as metropolitani. a quo dicitur excōicatus. ⁊ ita eſt ar. ꝙ lris ep̄i credit̉. sͣ. de ꝓba. poſt ceſſionē: ubi de hoc. f ¶ Ex alia iuſta cā. puta qꝛ ipſa electa ſimiliter eēt excōicata: vel ſi ꝑ ſimoniā electa fuiſſet: aut qꝛ inutilis ⁊ inſufficiens eēt. jͣ. de ap. conſtitutis. sͣ. de elec. per inquiſitionē. ⁊.i. q. i.§. ecce cū honoris. ⁊ sͣ. d̓ eta. ⁊ qͣ. c. vlt. ⁊ sͣ. de offi. cuſto. c. i. vel qꝛ nō fuit ẜuata forma. sͣ. de ē lec. qꝛ propter. ⁊. c. cū poſt petitā: uel qꝛ n̄ fuiſſꝫ ẜuatꝰ ordo iuris: qꝛ nō fuiſſꝫ lis ꝯt. sͣ. ut li. nō ꝯt̄. c. ii. qd̓ melius videt̉ ut ꝑ hͦ nō p̄iudi cet pͥncipali negocio. ſꝫ tātū ꝓceſſus caſſet̉. sͣ. de elec. dudum. ii. g ¶ Caſſata.i. caſſa ⁊ irrita nunciata: ⁊ ſic patet ꝙ retractet̉ ſnīa ſi d̓ legatur īpedimentū poſt ſnīam. ar. viii. di. veritate. xxix. q. ii. ſiquis ingenuus. Et ē hoc ꝯͣ illa iura. iii. q. vii.§. tria. v̓. veꝝ. cū alijs ꝯcor. ſuis. ibi poſitis. sͣ. ī pͥma notula. ⁊.i. q. i. ſi quis a ſimoniacis. Sꝫ ali ud incōueniens videt̉: qꝛ retractatur ſnīa quo ad alios iudices qui legitima ꝑſonam habebant: ſic. sͣ. de offi. dele. cum ſuper. Iō retrac latur ſnīa qꝛ impedimentum erat notorium per ſententiaꝫ publice latam. vnde nulla in eum potuit cadere iuriſdictio: ⁊ ita cum ſibi ⁊ allis coiter cā cōmiſſa fuiſſet duo ſine ipſo iuriſdictionem non po terant exercere: vnde propter connexitatem reuocatio fit quo ad des: quia non potuit tenere ſnīa quo ad quoſdam ⁊ non quo ad ali um: cum illi per ſe non habuiſſent iuriſdictionem. ſi. ff. de ar. pediꝰ in fi. Ar. contra. ff. ꝙ cū falſo tu. l. i.§. i. ⁊ sͣ. de elec. cū vinton̄. Iteꝫ ar. hic: ꝙ utile per inutile viciat̉. sͣ. de offi. dele. cum ſuper. ⁊. c. ſuꝑ queſtionum.§. ſi vero. vbi de hoc. b ¶ Iteꝝ cognoſcatis. ⁊ ſic pꝫ: ꝙ licet ſnīa ſiue ꝓceſſus caſſet̉: actio tamen ſalua remanet. vnde iteꝝ cognoſcet̉ ex integro decā: qꝛ ꝓ n̄ iudicato habetur. ſi. C. quoniā ⁊ quando iudex. ſi ut ꝓponis. Hec exceptio excōicationis in qualibet parte litis pōt opponi: etiā ſi fu erit omiſſa ſcient̓. sͣ. de excep. exceptionem. ber. Uāuis res inter alios. Hec regula: res inter alios acta. aliis on nocet habetur. C. res inter alios acta. l. i. ⁊ ī ipſa rubri ca. s. de fi. inſtr. inter dilectos. ⁊ sͣ. e. cum ſuꝑ. ⁊. C. qui res iudi. nō no. i. l. ⁊. ii. hec regula. fallit in multis caſibus.ſ. cum cauſe ſunt con nexe. lxxxi. di. tantis. daniel. ⁊. iii. q. vi. hoc quippe. ⁊. jͣ. de accu. ad pelitionem. jͣ. de pur. ca. c. penul. in his enim res inter alios acta ali is ſocer. Item in canſa libertatis. ff. de ſta. homi. ingenuum. Item in cauſa filiationis. ff. de libe. agnoſ. l. i. in fi. ⁊. l. ii. ⁊. iii. ī principio. ntem res inter alios acta alijs prodeſt: ut in querela inofficioſi teſtumenti. ff. de inoffi. teſtamen. papinianus.§. meminiſſe. hec res imploraſti. Nos autem cōſiderā tes quia nulla fuerit uel minima facta īiuria uolumusᶜ te per predi ctam ſententiam infamia non nota ri. ¶ Dem. D probādum ꝙ procurato re domine: ⁊ īfra. Uos aūt ī II terim agnoſcatis de cōfirmationiſ ſnīa: que lata eſt a iudicibꝰ delega tis de electiōe cuſtodis: ut eam ſic̄ de iure fuerit faciendum cōfirmai uel infirmare curetis: ita ut ſi pro eo ꝙ unus ex delegatis iudicibus qui eandem ſententiaꝫ protulerūt excommunicationis uinculo eſſet publice innodatus: quando ſnīa lata fuit: ſicut per metropolitani literasᶜ perhibetur: aut ex ialia iuſta cauſa eādem ſnīam conſtiterit īfir mandam ipſa caſſataᵍ de ipſius ele ctiōe cuſtodis iterū cognoſcatis. ¶Regorius nonus. Uāuis regulariter alijs non inter alios acta ꝓdeſt fiſco. Item in re indiuiſibili. ff. ſi ſer. ven. loci.§. ſi fun dus. Iteꝫ in re cōi cum pupillo. ff. quēadmo. ſerui. amit. ſi cōem. ⁊. ii. q. vi.§. diffinitiua. v̓. qn̄qꝫ plures. ⁊. jͣ. de ap. c. pe. et in his tribꝰ cōcordātiis res acta inter alios prodeſt alii. et vbi res cōis eſt cum fiſco. C. de cōmu. re. alie. l. ii. Iteꝫ fallit in caſibus hic cōtentis vbi preiudicat̉ alij per factū alterius: puta ſi actio uel defenſio primo lo co pertineat ad aliquē et ipſe ſcienter patiat̉ ſequentē expe riri de illa re intelligitur. iure ſuo renūciaſſe: v̓bi gratia ſi creditor paſſus eſt debitoreꝫ experiri de ꝓprietate pigno ris et ſuccubuit debitori ob ſtabit res iudicata ſi poſtea ager̄ uelit uel ecōuerſo: ſi cre ditor paſſus ſit debitoreꝫ: uel ſi maritus patiat̉ experiri ſo cerū uel vxorē de ꝓprietate rei in dotem accepte: uel ſi emptor patiat̉ uenditorē ex periri de ꝓprietate rei vendi te a quo cauſaꝫ habet: uel em̄ phiteota ꝓprietariū. ⁊ hec ꝓ bant̉. ff. de re iudi. l. ſepe. vn̄ de ſumpta eſt hec decre. et in eadeꝫ. l. vbi dicit ſi creditor. debet eſſe debitor ẜm lr̄am piſanā ponit̉ hoc exemplum de debitore et creditorē: ⁊ ẜꝫ hoc non cōtradicūt. l. ille. ff. de pig. ſi ſuperatus. ⁊. C. eo. ti. preſes. illi legi ſepe ẜꝫ aliā lr̄am ſignant̉ ꝓ contrario: ſꝫ leges ille intelligunt̉ quādo debitor ſuperatus eſt ignorā te creditore: ſic ergo iſta re gula eſt intelligenda res inter alios acta non nocet alijs: exemplū habes qn̄ non nocet in prin. illius. l. ſepe. quādo nocet alijs habes in ea. l. et hic. quan doqꝫ etiā prodeſt ut pꝫ sͣ. ſed verbū iſtud experiri quo ad exempla de vxore et ſocero et venditore ponit̉ īproprie.ſ. ꝓ defendere: ſic ponit̉ sͣ. de iudi. c. i. quia illis non dat̉ rei vendicatio. C. de rei uen. doce ancillā. hoc ẜm eos qui dicunt ꝙ vxor conſtāte matrimonio nō eſt dn̄a rei dotalis. vnde nec cōpetit ei rei vendicatio: ut in. l. predicta doce. ⁊ ꝙ experiri ponat̉ ꝓ defendere pōt colligi ꝑ legē predictā ſepe. v̓. cui autē ⁊cͣ. ſic ergo ecōuerſo defendere ponit pro agere. C. de teſti. l. i. et. ff. de alie. mu. iudi. cā facta. l. penul. uel pōt poni proprie: quia ⁊ ſi agere non poterāt: tamē preiudicat mihi ſentētia lata cōtra eos quia potui prohibere quo minus agant: et quia ex voluntate mea iudica tum videtur de iure quod habui ex perſona agentis: ſed in ꝑſona debitoris et creditoris uerbum experiri ponit̉ proprie ⁊ improprie: cum vni rei uendicatio et alteri hypothecaria competat. argu. ꝙ res iudicata alijs non noceat habes sͣ. de teſti. veniens. ii. k Uobus. ꝓferentibus. hoc intellige cum omnes ſunt preſentes: alias vno abſente alius ſententiā ferre non poſſet: īmo nulla eſt ſi ferat̉ sͣ. de offi. dele. cauſaꝫ matrimonii. et. ii. q. vi.§. diffinitiua. v̓. item ſi plures. di ſtinctio illa que habet̉ in.§. diffinitiua. ſuper v̓. itē ſi plures. ⁊ in decre. predicta. cauſaꝫ matrimonii ponit̉ tota in decre. preſenti. Si ergo plures ſunt iu dices ſiue ſint ordinarii ſiue delegati ſiue arbitri: et omnes preſentes ſunt te net ſnīa maioris ꝑtis. lxv. di. c. i. et. ii. et. ff. de re iudi. duo ex tribus. ⁊. ff. de arbi. ſi in tres. et. l. ſe. et. l. diem.§. ſi plures. Fallit in caſu vbi non valet ſnīa maioris partis sͣ. de reſcrip. paſtoralis. i. ℟n̄. item fallit in cauſa criminali epiſcopi ẜm quoſdaꝫ quia non valet ibi ſnīa niſi omnes concordant. vi. q. iiii. c. i. et ſi quis ep̄us criminaliter. Cum v̓o iudices equali numero diſcordant in ſententia: puta vnus ex vna parte: et alius ex alia: uel duo ex vna ⁊ duo ex alia locū habet decre. preſens. ſi ergo ſint ordinarii ⁊ p̄dicto modo diſcordāt tenet ſnīa pro reo: ut hic dicit quia ꝓmptoria ſunt iura ad abſoluendū ꝙͣ ad condēnandū. sͣ. de ꝓba. ex litteris. ⁊ sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. in fi. ⁊. ff. de actio. ⁊ obli. arrianus. niſi in quatuor caſibus hic cōtentis. Primo fauore matrimonij: ut. xxxiii. q. i. ſi quis acceperit. et. jͣ. de deſpon īpu. continebat̉. de libertate autē habes in predicta decre. ex lr̄is. circa fi. et. ff. de re iudi. ini pares. de teſtamēto habes. ff. de inoffi. teſta. ſi pars iudicantiū. Alius caſus de dote inducit̉ fauore dotis ut hic dicit: quia mulieribus multū fauoris de betur in dotibus ſuis. jͣ. de do. poſt diuor. reſt. nuper. jͣ. de pigno. ex lr̄is. ⁊ ſic iſti quatuor caſus ꝓpter fauorem excipiuntur. l ¶ Ex delegata. in delegata iuriſdictōe ſecus ꝙͣ in ordinaria: qꝛ vtraqꝫ pēdet a ſuꝑiore: ut. ff. de re iudi. duo iudices. in cōpromiſſo v̓o neutra ualet: ut. ff. d̓ arbi. diē.§. ſi plures. Sꝫ que eſt rō diuerſitatis quare ſnīa ordinarioꝝ teneat ⁊ non delegatoꝝ ſed pendet a ſuꝑiore et ſnīa arbitroꝝ nulla. Dicas ꝙ in or dinaria iuriſdictione non eſt ſuperior ad quem recurratur niſi lex mortua: et ideo lex uoluit ſine alio remedio ꝙ talis ſententia teneret pro reo in fauo rem ipſius. In delegatis poteſt haberi recurſus ad delegantem ut ipſe ap probet quam uiderit comprobandam: et ideo remanet impendenti. in ſentētia arbitrorum non eſt quis ſuperior nec habet iuriſdictionem a lege: ⁊ ideo nulla eſt. r 3 noceat reſinter aliosⁱ iudicata ei ta men qui cum ſibi primum de ea re actio uel defenſio competebat: ſubſtinuit ſequentem agere. ac illi etiā qui paſſus ē eum a quo cauſaꝫ habuit experiri: eſt preiudicium generatum. Dem. Uobis iudicibus: ut accepi mus: diuerſas ſnīas proferē tibusᵏ ſi ex iuriſdictōne ordīaria ꝓ ceſſerūt: tenet pro reo nō pro actore ſententia: niſi ī cauſa fauorabili: puta matrimonio libertate dote ſeu teſtamento ꝓ ipſo fuerit ꝓmul gata. Si uero ex delegata poteſta te utraqꝫ pendet ſnīa ex arbitrio delegātis. Quod ſi ex cōpromiſſo neutra debet habere uigorem. De appellatiōibus recuſatiōibus relationibus. Eexa. iij. exon̄. epiſcopo et de

a M Ilecti filii. grauē. ꝓpter quā deberet deponi archiep̄s qui non detulit appellationi. ii. q. vi. decreto. Poſt appellationem que ſi legitima fuit ſnīa ſuſpēſiōis vel interdic ti poſtea lata non tenuit. jͣ. de ſen. ex. per tuas. c ¶ Si eidē.i. ſi canonici appellāt an̄ ꝯditionē extātē: ſuſpenſa erit excōicatio. jͣ. e. p̄terea. ii. d ¶ Per idoneas. hͦ ſolū ſufficeret ſin̄ fama loci ꝑ duos uel per tres teſtes. sͣ. de teſti. lꝫ. e ¶ Famā. fama per ſe nō ſūf ficit. iiii. q. iii.§. iteꝫ ſepe fit: ſꝫ cuꝫ alijs adminiculis puta cū teſte vno aūt alijs legitimis ar. sͣ. de ꝓba. cū cām. ⁊ sͣ. de preſump. illud. ⁊. c. iii. ⁊ sͣ. de teſt. pręterea. f ¶ Factas poſt appellationeꝫ premiſſa a priore. g ¶ Diſtulerint vltra ſex men ſes. ſi eis elapſis conceſſiōes facte fuiſſent ualerent: qꝛ po teſtas ad archiep̄m ē trāſlata. jͣ. de cōceſ. p̄bē. ⁊ ec. nō va. nulla. ⁊ ita ꝑ negligentiā perdit quis ius ſuū. ſic. jͣ. de iure patro. quoniam. ⁊. c. cum pro pter diſcordias ⁊ ꝓpt̓ culpā. s. d̓ elec. cū in cunctis. ⁊. c. cū vītonien̄: ⁊. c. qꝛ propter. Nter cetera. appella h tionem. Generalis ap pellatio nō valet: ut hic patet nec etiā ſpecialis. niſi ca ꝓba bilis ſit expoſita: qͣ nō admiſ ſa tenet appellatio. jͣ. e. ut debitus. ar. ꝯͣ. jͣ. e. ꝯſuluit. ii. vbi appellatio generalis valꝫ. ſo. ibi. Et eſt ar. ꝙ nō valet ī genere: ualet in ſpecie. ff. d̓ pac. ſi vnꝰ.§. pacta. ⁊.§. illud. ⁊ eſt ar. qd̓ nō licet in genere licet ī ſpecie. ff. cōia predo. in tradē dis. ff. ſi ꝗs cau. ſed ⁊ ſi quis. §. queſitū. Ar. ꝯͣ. sͣ. de offi. ordi. ſi ſacerdos. ⁊. jͣ. de p̄bē. re latū. Itē a futuro grauamine nō eſt appellādū ut hic pꝫ: ni ſi a grauamine cōminato vel illato. jͣ. e. cū ceſſante niſi ap paruerint alia indicia. ut. jͣ. e. conſuluit. ¶a D noſtrā. in ſua nequitia. appellatio enim non eſt inuenta: ut ſit iniqui tatis vinculum ſed oppreſſorum leuamē. jͣ. e. cum ſpeciali.§. porro. ⁊. ff. de mino. p̄fecti pretorio. ⁊ ſic iuramentum nō eſt iniquitatis vinculum. sͣ. de iureiur. quanto. ⁊. xxii. q. iiii. inter cetera. Itē no. ꝙ vtendum eſt aliquo ad eū vſum ad quem iſtud fuit inſtitutum. xxii. q. ii. is autem. ⁊. xlv. di. licet. ii. ⁊ sͣ. de tranſla. inter corꝑalia ⁊. jͣ. e. ſuggeſtum in fine. k ¶ Minus a correctione.n. non appellat̉. jͣ. e. reprehenſibilis. ⁊. c. cum ſpāli ī fi. ⁊ sͣ. de offi. ordi. lꝫ: niſi excedat modum in corrigendo. jͣ. e. de priore. ⁊ sͣ. de offi. del. ſuꝑ queſtionū.§. nos autē: ſicut appellatur ab executore: cū modū ex cedit. sͣ. de re iudi. ꝙ ad conſultationē in fi. a quo alias appellari nō pōt. jͣ. eo. nouit. ⁊. ii. q. vi.§. ſunt quorum. v̓. ab executore. ⁊ ideo nō admittit̉ appellatie a correctione. qꝛ fit ad penitentiā ⁊ extra formā iudicii ar. xxvii. q. i. ſi hō. xlv. di. cū beatus nec admittit̉ recuſatio. jͣ. e. cōſorciali in fi. ⁊ hec locum habent in omnibus regularibus vi in conſtitu. cum ſpāli in fi. Ip Erſonas. prefixerit. ⁊ ſic appellās poteſt ſibi ſtatuere terminum ad ap pellationem proſequendā iudex eodē modo. jͣ. e. oblate. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. d hoc. ⁊. c. peruenit. j. m ¶ Tu ei diem. Hic ſtatuit̉ dies ad preſentandū ſe iudici. jͣ. c. ſe. quādoqꝫ ſta tuitur ad iter arripiendū. jͣ. c. peruenit. ii. ⁊ sͣ. c. proxi. cum cauſa. quādoqꝫ ſta tuitur terminus a lege annus vel a iuſta cā biennium. jͣ. c. ꝓx. Terminum v̓o ſtatutum a parte vel a iudice neutra pars poteſt preuenire. jͣ. e. ſepe. ⁊. c. oblate. terminum a lege poteſt vtraqꝫ pars preuenire: dum tamen appellatus do loſe nō preueniat appellantem: ut. jͣ. e. oblate: ⁊ de termino dato a lege pōt in telligi. jͣ. e. ex inſinuatione: ut dixit io. quod non eſt veruꝫ: ut ibi dicitur. n ¶ Extunc.i. poſt terminum elapſum: ⁊ procedere poteſt ac ſi perēptorie vocatus non veniſſet. jͣ. e. ſepe. ⁊. jͣ. e. conſuluit nos in fi. ber. a Cc V Um ſit romana īdulget. ii. q. vi. ei qui appellat. ⁊. C. de tēpo. aut̉. ei g appellat: ⁊ ſi iuſta cā īteruenerit: bienium indulget̉ ut ibi dicitur. alias nō daret. jͣ. e. cōſtitutus: īmo ⁊ triēium datur. jͣ. e. ex roe. b ¶ Diſtātiā. oīa iſta ſunt conſiderāda ad moderādū tēpus.ſ. locorum diſtantia. lxiii. di. cum lōge. ⁊. xxiiii. q. ii. vbicūqꝫ. ⁊ qualitas ꝑſonaꝝ ⁊ negocii. ff. de dam. infec. qui bona.§. vlt. ⁊. l. ſe. ⁊. l. ſi finita.§. iii. ⁊. ff. de iudi. l. nonūquaꝫ. ⁊ Ilecti..f. prior ⁊ clerici de giſebergen̄. graueꝫ querimoniā tranſmiſe rūt ꝙ eboracen̄: archi. epūs apoſtolice ſedis lega. eūdeꝫ prioreꝫ poſt appellationem ſuſpe dit ſuas eccleſias interdixit: ⁊ canonicos ſiᶜ eidem tanquam priori obedirent: excōmunicatos denun tiauit: ⁊ infra. Suꝑ quibus ſi ueritate per idōeas ꝑſonas ⁊ famāᵉ lo ci ſollicite īquiſita īueneritis eccleſiarum cōceſſiones: factasª niſi pri or ⁊ canonici malicioſe diſtulerītꝰ eas quātū ad ſe pertinet ordīare: ī irrituꝫ reuocetis eaſdeꝫ. ¶Deꝫ archiepiſcopo remen̄. Nter cet̓a: ⁊ īfra. Suꝑ eo ꝙ abbas ſancti apollīariſ ī clau ſtro a te appellationeª interpoſuit generalem ſuꝑ omni cauſa que ad uerſus eū aliquo tēpore poſſet mo ueri: ipſum exinde redarguimus: nec huiuſmodi appellationē duxi mus admittendaꝫ. ¶ Dem abba ti ſancti petri. D D noſtrā: ⁊ īfra. Quia uero ¶ Iremediū ap. non ideo eſt in uentum ut alicui a religionis ⁊ ore dinis obſeruātia exorbitanti debe at in ſua nequicia patrociniū exhi bere: mandamus quatenus ſiquā do quilibet ſubditorū tuorū ad re medium appellatiōis conuolauerit nō ideo minus eum iuxta teno reꝫ mādati quod ī predicta regula .ff. de re iudi. l. ii. c ¶ Reciſius tēpus. Ar. ꝙ iudex pōt abbreuiare īducias datas a ſic. ff. de re iudi. l. ii. ⁊. jͣ. e. oblate. ⁊ sͣ. e. ti. ꝓx. ꝙ ad cōſultationē ar ꝯͣ ꝙ nō poſſit. xxviii. di. de his. ⁊. ff. de re iudicata. l. iiii.§. ſi quis cō dēnatus. ⁊. iii. q. iii. de iudiciis. īmo arbitrio iudicis iſta vidēt̉ con mitti. ar. v. q. iii. ſi e grotās. iii. q. ii. ſi epiſcopus. ff. de iu di. nonūꝙͣ. So. in ducie q̄ dant̉ a lege vel canone ſeruāde ſunt: niſi iuſta cā in teruenerit: qͣre ſint abreuiāde: ⁊ tūc cōmittit̉ arbitrio iudi cis ut hic. ⁊. ff. d̓ v̓. ob. cōtinuus.§. ii. ⁊ magis hoc poteſt officio iudicis diſcerni quam aliqua ocutōe expͥmi. ff. d̓ ſolu. ratum. ⁊. ff. reꝫ ra. ha. quo. n.§. iulianus. ⁊. jͣ. de dona. apoſtolice. ⁊ ita ex ca hoc faciēdum ē. sͣ. ti. ꝓx. ꝙ ad ꝯſultationē. ⁊. ff. d̓ re iu di. l. ii. ⁊ sͣ. d̓ dila. c. i. quedā tn̄ inducie ſt̄ ſtatute ī iure que diminui ſiue muta ri n̄ poſſunt nec au geri: ut eſt tēpus de cē dieꝝ datū ad ap pellādum. Itē ēt tē pus. jͣ. qd̓ peti debꝫ ī ītegrum reſtitutio ⁊ ēt terminari.ſ. qͣtuor ānorum: ut. ii. q. vi. āterioꝝ. ⁊. C. de tēpo. in īte. reſti. l. vlt. de hac maͣ dictum c. sͣ. de dila. pre terea. Sꝫ nūquid ē iſtud ita intelligēdū ſimpliciter ut iudex poſſit diminuere d̓ āno appellationis: ut appellās teneat̉ cāꝫ appellatōis finire īfra minus tp̄s āno uel biēnio? Quidā dicūt ꝙ bene poteſt iudex imponere hanc neceſſitatem appellanti: ut ip ſe debeat finire cauſam appellationis ꝙͣtum eſt in ſe. ſed ſi remane ret per iudicem vel aliam iuſtam cām: nō eſt ei imputādum. jͣ. e. ex inſinuatione. ⁊. ii. q. vi. āteriorum.§. ad hoc. ⁊ ſic intelligunt quod dicit: niſi iudex forte reciſius tempus fuerit moderatus īfra quod finiat cām ſuā. Uerius dicas: ꝙ iudex nō poteſt iſtud tempus abbreuiare quātum ad hoc ut appellans teneatur cauſam finire infra tempus ſtatutum a iudice. immo ānum integrum habebit uel bien nium ex iuſta cauſa ad finiendum cām: quo elapſo rata manebit ſe tentia: ut hic dicit. ⁊. C. de temp. ap. l. vlt. ſed pro tanto dicitur iudex poſſe reciſius tempus moderari: quia iudex poſſet compelle re appellantem ſiue terminum ſtatuere illi: ut ſe repreſentet in ter mino illo coram ſuperiore ad quem appellauit: vel iter arripiat ad proſequendam appellationem coram illo ad quem appellauit: ꝙ ſi non fecerit ſi lata eſt ſententia pōt: poteſt illam mandare execu tioni: quia ſtatim tenet ac ſi apellatum non fuiſſet: ſed ſi appellaue rit ante ſententiam poſtea tunc procedat in cauſa: quia terminus talis tunc obtinet vicem peremptorii infra eodem ſepe. ⁊ ſupra ti. proximo cum cauſa. ⁊ ſupra. c. proximo. ⁊ quantum ad hoc ſolum poteſt iudex reciſius tempus moderari. Si vero nullum terminuꝫ ſtatuit appellanti: tunc habet annum a lege: ⁊ iudex tunc per totuꝫ annum non poteſt procedere ad exequendam ſententiam vel ſu per prcīipali anno elapſo poteſt: ſecundū ꝙ poteſt cum terminus ſtatuitur. ⁊ hoc ſatis colligitur infra eodem reprehēſibilis.§. i. ⁊. c. conſuluit..j. in fine. ⁊ hoc ſtatuitur propter maliciam appellan tium qui malicioſe appellant cauſa impediendi executionem vel ꝓ ceſſum iudicis. ⁊ per hoc ei conſulitur contra quē appellatur. d ¶ Si uero a grauamine. Cauſa grauaminis probabilis allegata: que ſi probata eſſet legitima: alias non auditur infra eodē ut debitus. continet̉: ⁊ inſtitutionē ordinis co rigas ⁊ caſtiges. ¶ Deꝫ noruicen̄. epiſcopo. Erſonas eccleſiarum: ⁊ īfra Siquis ad noſtraꝫ audienti aꝫ appellauerit: ⁊ appellationi ſue prolixum terminum prefixerit tu ei diemᵐ infra queꝫ ap. ſe. cōueniē ter poſſit adire: aſſignes: ad quā ſi uenire cōtempſerit: tu illum extūc iuditio tuo ſuper his que in queſti one uertunt̉: ſine cōtradictiōe aliqua ſtare compellas. Si autē quiſ quā ap. ſue prefigat terminum con gruenteꝫ: nec tamen cauſaꝫ ad diē ap. fuerit ꝓſecutus: ipſum nihilominus extūcⁿ ſententie tue ſicut de alio diximus ap. re. parere ꝯſtringas. ¶ Dē remenen̄. archi. Um̄ ſit romana: ⁊ infra. F tue duximus r̄ſpōdendū: ꝙ̄ ſi ante ſentētiā uel poſtea fuerit ap pellatū huiuſmōi appellātibꝰ ānꝰ īdulget̉ª: aut ex neceſſaria ⁊ euidē ti cauſa biēnium: niſi forte iudex a quo appellatū fuerit ẜm locoꝝ diſtātia ⁊ ꝑſonaꝝ ⁊ negocij qualitateꝫ. reciſius tēpus fuerit modera tus: īfra quod ſi is qui appellauerit: cauſam ap. non fuerit proſecutus: tenebit ſententia. Si poſt ſen tentiam appellauerit: ⁊ a cauſa ſua cecidiſſe uidetur: nec amplius ſuꝑ eodem negocio audiet̉ appellās: Si uero a grauamine ⁊ ateᶜ litis ī greſſum fuerit appellatū huiuſmōi

⁊. ii. q. vi. non ita: ſecus ẜm leges: ut. ibi. e ¶ Paſſim.i. qn̄cunqꝫ etiā grauamine nō exp̄ſſo: ⁊ ſūt illi canones ij. q. vi. ad romanā. ⁊. c. ſe. ſiquis placuit. ⁊.s. ut lit. nō conteſt. accedens.j. hodie neceſſe ē allegare cām ꝓbabilē. que ſi eēt ⁊c̄. quecūqꝫ ſit cā. jͣ. e. ut debitus. ⁊. c. cum ſpāli.§. porro. g ¶ Nec ſolēt ꝓprie ſupto vocabulo qꝛ appellatio nō fit niſi a iudice. sͣ. d̓ offidele. ſuꝑ qōnum.§. nos autē. vel ꝓut dr̄ appellatio ꝯtinet qͥrelā inique ſnīe. ff. de mino. prefec. pre torio. loquit̉ ergo d̓ appellatiōibꝰ qͥs ali qui quādoqꝫ faciūt cū dicūt: ego appel lo te ad curiā vel ve nias ad iudicē: ut fa ciat mihi iuſticiam: ſed ille nō tenet̉ ire: ut ſicut denunciatō facta ipſi domino ī foro non tenet: ſed ī re ipſa dꝫ fieri. ff. de no. ope. nun. l. d̓ pu pillo.§. ſi quis forte vel dicas. ꝙ loquit̉ de appellationibus que fiunt extra iudi ciuꝫ ab aduerſario: ne faciat aliquid in preiudiciū appellā tis ſuꝑ eo ꝓ quo ap pellat: ⁊ tales appel lationes quaſi ꝓuo cationes ſūt ad cāꝫ ⁊ talibꝰ appellatiōi bus eſt deferēdū. jͣ. eo. bone ⁊ tales ap pellatōes faciūt cle rici frequēter inter ſe ⁊ electionibꝰ ⁊ ꝓ alijs negociis eccle ſie. sͣ. de elec. cōſide rauimus. ⁊. c. bone. ⁊. c. auditis. ⁊. jͣ. de his q̄ fi. a ma. par. ea. c. i. h ¶ Ante ſnīam pꝰ litis ingreſſū: ut differat a precedenti. v̓. i ¶ Cogit̉. ſed nō vr̄ ꝙ ſit compellendus. C. d̓ appel. eos. ī fi. vbi di ꝙ nemo ꝯpellit̉ proſequi appellationē. immo pōt penitere. ii. q. vi. §. ſi quis libellos: ſꝫ dꝫ ꝯpelli alternatiue. jͣ. e. conſuluit. i. ⁊. c. ſepe. k ¶ Audiri. jͣ. e. peruenit. l ¶ Manifeſtus.i. notoriuſ. jͣ. e. ꝑuenit ad nos in notoriis enim non admittitur appellatio: ut ibi. m ¶ Irrequiſitum. Ar. ꝙ in notoriis non ē aliquis vocādus in ius ar. ii. q. i. de manifeſta. xi. q. i. ſtatuimus ar. ꝯͣ. xii. q. ii. indigne. ⁊ nemo eſt excōicandus: niſi legitima admonitione premiſſa. jͣ. de ſen. exco. ſacro. dic ꝙ non fuit requiſitus ꝑ edictum ꝑemptorium ad iu dicium: admonuit tamen eum ad penitētiā: ⁊ qꝛ crimē notoriū erat nō vocauit eū: qꝛ nec expediebat exquo nolebat ſe corrigere: uel ir cequiſitum illa vice: vel requiſiuit eum ꝑ apollinē diſcipulum ſuuꝫ. a ¶ A D hec. ſuſpectū. jͣ. e. ꝓpoſuit. Sed vr̄ ꝙ non poſſit eum vitare tāꝙͣ ſuſpectuꝫ: qꝛ nō pōt hoc pretēdere quaſi habeat eū boffenſum. ff. apud eū a quo appel. l. vna ẜm leges non recuſant̉ iudices ita indiſtincte: tamen ſi aliquod crimē enorme interim ⁊ ma nifeſte committat: nō poterit ipſum vitare. jͣ. e. ꝓpoſuit. ⁊. c. prete rea.i. cū ſit eius ordinarius. Sed quid fiet tunc de cauſis illis: ſuꝑ quibus conuenit̉ pendente appellatione? ep̄s tunc delegabit cauſā aliis: ſicut fitⁱ cuꝫ alias tāꝙͣ ſuſpectus recuſat̉. xi. q. i. ꝑuenit. ⁊. jͣ. eo cum ſpāli. ⁊ sͣ. de fo. ꝯpe. ſi quis contra clericum. ber. b Iduobus. ad noſtrā. quod fieri pōt omiſſo quolibet medio ii. q. vii. metropolitanū. arg. ſecus ſecundum leges. ff. de ap. imperatores. audietur appellans: quoniam ſacri canones etiam extra iudicium paſſim appellare permittunt: nec ſolentᵍ huiuſmodi dici appellationes ſed prouocationes ad cauſam Si autem ante ſententiam quis appellauerit: cogiturⁱ illius ſtare iudicio: ad queꝫ noſcitur appellaſ ſe. Preterea ſi raptor ſit uel uiolē tus detētor alieni rei qui appellat: huiuſmodi appellatio facta ī iudicio apud eccleſiaſticas perſonas ſolet audiriˢ: niſi forte manifeſtus raptor uel fornicator exiſtat. ſicut ille quem abſenteꝫ ⁊ irrequiſituꝫ apoſtolus excōmunicauit. ¶ Dē eidem. D hec ſi ī una cauſa quis ap pellauerit: ⁊ pendēte appel. aliquod crimē committat: uel priꝰ commiſiſſe dicatur: uel modo etiā accuſetur aut conueniatur de alia re ſuper qua non ſit appellatum: ⁊ illaꝫ proferri contingat ad audien tiam iudicis a quo in alio negocio appellauit: eum poteſt ſi uoluerit tanquam ſuſpectuꝫª uitare alioqui debebit eiuſſtare iudicio maxime ſi ſuus ordinarius iudex exiſtat. Dem. Iduobus coram ſuo iudicę Dlittigantibꝰ alter ad noſtraꝫ alter ad ſui iudicis audientiam ſu per eodem negocio appellauerit: ⁊ ille qui ad ſuum iudicem appellauit: ad diem ap. ueniens ſe ad eū appellaſſe proponit: eo tacito ꝙ vnde non tenet infra de ſententia excommunicationis. per tuas: ⁊ iam non erat ſuus iudex. vnde non poteſt illum excommunicare. ix. queſtione. ii. c. i. Item quia vocabatur ad maius tribunal. ff. de re iudicata. contra pupillum. §. i. Solu. hic tenet ſententia propter contumaciam. ut hic dicit: quia debuit ire ⁊ allegare pͥuilegium ſuum. infra eo. cuꝫ parati. ⁊. ff. de iudi. ſi quis ex alie na: ex quacunqꝫ enim cauſa quis vocetur: ire debet ad p̄ torē. ff. ſi ꝗs in ius voca. l. ii. e ¶ Niſi cognouēit. ergo ſi no tuꝫ illi erat ꝙ non eſſet d̓ ſua iuriſdictione non tenet ſentē tia: ⁊ ille non tenebatur veni re exquo ſciebat iudicem hoc ſcire ar. ff. ſi quiſ in ius voca. l. ii. quia qui ſcit certiorari nō debuit. ff. de act. emp. ⁊ ven. l. i. in fi. ⁊ sͣ. de elec. cum inter vniuerſas. f ¶ Noſtre tēporali. ut ſupra d̓ iureiuran. venientes. ⁊ ſupra de fide inſtrumen. cum io annes. g ¶ Credimus. ⁊ ita patet ꝙ iuriſdictio temporalis non ꝑ tinet ad eccleſiam: nec de ea debet ſe intromittere in pre iudicium iudicis ſecularis ſu pra de iudi. nouit. in prin. ⁊ ī fra qui fi. ſint le. lator. ⁊ infra de priuile. c. ii. niſi cum vacat imperium ſupra de fo. com pe. licet ideſt tunc enim pro pter defectum iudicis ſecula ris bene appellabitur ad pa pam. argu. xxiii. queſtione. v. adminiſtratores. ⁊ ſupra de fo. compe. ex tenore. ber. h X ratione. impotentiam. Hec impoten tia pluribus modis poteſt in telligi: ut per propriam impo tentiam: quia fuerunt impediti iuſta de cauſa: vel per iu dicem ſtetit: vnde non impu tatur.ii. queſtione. vi. anterio rum.§. ad hoc. ⁊.§. biduum. ⁊.§. ſi forte. ⁊. infra eodem ex inſinuatione. idem eſſet etiaꝫ ſi medio tempore arbitros e legerunt partes. C. de temp. ap. aut̓. ſi tamen. ⁊ in his ca ſibus ſeruatur appellans illeſus ipſo iure. nec currit tempus nec indiget reſtitutione. Si vero dolo alicuius priuati circunuentus appellat. ⁊ appellatio nem non fuit proſecutus: tunc currunt tempora appellationis: ſed habet re curſum contra doloſum ad intereſſe. ff. de dolo arbitrio.§. dolo cuius. ꝙ ſi ſoluendo non fuit: reſtituitur appellans ad proſecutionem ſue appellationis. ff. de eo per quem factum erit. l. ex hoc edicto. ff. de dolo. ⁊ eleganter.§. ſi do lo. Dicunt tamen quidam: ꝙ iſti adiuti fuerunt beneficio reſtitutionis: quia illud biennium cuilibet currit etiam impedito agere: ſi non poterit habere co piam iudicis: vel quia noluit procedere: vel quia potuit facere ꝙ compellere tur iudex. C. de temp. ap. l. vlt.§. vltimo. ſed hoc ex littera non colligitur: ut hic. ⁊ hic non ſtetit per negligentiam iudicis: ſed ex propria impotentia. vn̄de non habet hic locum lex illa. C. de temp. ap. l. ultima. ⁊ ita nota hic illud generale: ꝙ ſi per me non ſtat mihi non imputat̉. ⁊ iſto iure iſti ſeruant̉ illeſi. i ¶ Eminimus. poſt citationem: vel etiam poſt ſcientiam ante citationem. jͣ. eo. ſuggeſtum. k Ante citationem. vel ante ſcientiam litterarum impetratarum contra euꝫ j. eo. ſuggeſtum. ⁊. c. ad hoc. ſed hodie iſta non habent locum: quia non pro deſt allegare: ꝙ promiſerit nuncium ante: etiā ſi dixerit ſe ſuper hoc litteras habere que non ſint iudici preſentate infra eodem ut debitus. ⁊.ii. queſtione vi.§. eius qui. Sed quid ſi non miſit nunciuꝫ: ſed in propria perſona iuit: nū quid procedetur contra eum ſi conueniatur coram ordinario vel delegato ſu per eo pro quo iuit? Credo ꝙ ſi non ſit qui defendat eum cum debuerit dimiſiſſe procuratorem: procedetur contra eum non obſtante ꝙ iuerit propter hoc: quia ⁊ ſi iam cum litteris reuerſus eſſet: non prodeſſet tanquam ab ad uerſario iam preuentus infra eodem cum debitus. ⁊ ſupra d̓ fo. compe. c. pe. Arg. contra infra eodem dilecti. i. ⁊. c. ut noſtrum quia plus eſt facto appella re quam verbo: ut ibi. ſed. ibi ante iter arreptum litigabant. vnde iter ibi habetur quaſi pro appellatione. ſed hic iuit ad curiaꝫ nulla cauſa mota vel com minata pro litteris impetrandis: vnde ſi aduerſarius eum preuenerit ſibi ī putet: qui debuit eſſe diligens ⁊ ipſum perueniſſe. T. dixit quod non debet aduerſarius eius ad audient iam ro. pon. appellarat ſi legitime cita tus nec uenit nec reſponſalem miſit: aut etiam alias parere contem. nit: tenebit excōmunicationis ſen tentia in eum pro contumacia pro mulgata: niſi iudex cognouerit̉ euꝫ ad audientiam ro. pon. appel laſſe. Deniqꝫ quod queris: ſi a ci uili iudice ante iudicium uel poſt ad noſtram audientiam fuit appel latum: an huiuſmodi appellatio teneat: tenet quideꝫ in his qui ſūt noſtre temporali iuriſdictiōi ſubi ecti: in alijs uero ⁊ ſi de conſuetudine eccleſie teneat: ſecundum iuris rigorem credimusᵍ non tener̄. DDem plebano ⁊ clericis.s. na zarij de albia. Xratione: ⁊ infra. Uerum Iſi appellationem biēnio elap ſo interpoſitam a ſententia contra uos prolata proſecuti nō eſtis: dū modo proſecutionem ipſius per impotentiam uos conſtiterit omi ſiſſe: nolumus ꝙ iuſticie ueſtre de beat preiudicium generare. ¶ De uigorien̄. epiſcopo. Eminimus: ⁊ infra. Ceteꝝ cum aliquam cauſam contin git tibi ap. re. commirti: ⁊ aduerſa pars poſt citationemⁱ iter arripue rit ad ſedem ap. ueniēdi nō minꝰ poteris ī negocio ẜꝫ iuris formaꝫ ꝓcedere: ꝙ ſi āte citationem iter arripuerit: nō eſt aliquatenus ꝓce dendum. ¶ Dem.

a UDUper eo. appellationē fieri. Hoc pōt habere locū tā ante li. cō. ꝙͣ po ſtea: ut ſi ante lit. cōteſta. obiiciat̉ aliqua exceptio rationabilis que ſi eēt ꝓba ta deberet legitima reputari ⁊c̄. ⁊ iudex eā admittere nolit ſi propter hoc ap pellet̉: iudex vel nō dꝫ ꝓcedere uel remouere grauamen. jͣ. e. ut debitus. ⁊. c. cum ceſſante: alias reuocabit̉ totū qd̓ fecerit de hoc habes multa exēpla. jͣ. e. ex ꝑte: ſignificauit: ſignificāti bus: vbi infinita exēpla. inue nies ſuꝑ hoc poſt lit. conte. ⁊ eodē mō pone exēplum. sͣ. de or. cog. c. i. b ¶ Et pͥncipalis cā. ⁊ ita non ꝓcedet̉ ſuper pͥncipali: ⁊ in p̄ iudicialibus exceptionibꝰ hͦ habet locū. plura exēpla ponuntur. iii. q. xi.§. aliquādo. c ¶ Sine illa. puta de non pe tēdo preſcriptio ⁊ cōſimiles. d ¶ Termīari. ergo videt̉ ꝙ ſi pͥncipalis cā poſſit expediri ſiue illa ꝙ nō obſtāte illa ap pellatione ꝓcedere poſſit in pͥncipali: ⁊ ita videt̉ ꝙ teneor litigare ſub illo qui ēt me gra uauit a quo appellaui iuſta d̓ cā. contra illud. jͣ. e. ad hoc. ⁊ jͣ. ꝓpoſuit. Satis credereꝫ ꝙ vacat hic. ar. a ꝯtrario ſenſu: qꝛ cū iā certa rōne me grauauit: quō poterit ꝓcedere po ſtea me inuito nō videt̉. iii. q. v. quia ſuſpecti. e ¶ De falſi ſuggeſtione. hoc ī telligunt quida: cū ꝓbare no lebat: ſed allegabat tantum ⁊ iō nō valet appellatio. Uel di cas ꝙ hec exceptio de falſi ēt ſuggeſtione non ē admittēda poſt lit. cōteſt. cū ſit dilatoria: ⁊ ſic erat lis cōteſtata qꝛ ſola ſnīa erat ferēda. vnde non dꝫ differri ſnīa ꝓpter talē appel lationē interpoſitā occaſione exceptōnis que ab initio fuerat ꝓponēda. sͣ. de re iudi. in ter monaſteriū. ſi. C. d̓ fal. l. ii. ⁊. C. d̓ le. ſi ī fraudē vbi nō differt̉ executio ꝓpter ſugge ſtionē falſi. b. f ¶ ¶Eappellatōibꝰ. mini. mis. minima cā pōt di ci duoꝝ aureoꝝ: qꝛ pro ea nō dat̉ actio de dolo. ut. ff. de do lo. ſi oleū. in fi. ⁊. l. ſe. vel ēt. x. aureoꝝ. ff. ſi cui pluſꝙͣ per le gē falcidiā. l. iii.§. quauis. vel l. ſolidoꝝ. C. de defen. ciui. l. i. vel illa dicitur minima que ad ſūptus iudiciales nō ſuffi cit. ii. q. vi. anterioꝝ.§. illd̓ ēt: ⁊ ita pro qualibet cā appellat̉ quia ita poteſt quis grauari ī paruo ſicut in magno: ꝙͣtitas cauſe nō facit: quare introdu cta ſit appellatio: ſed iniquuꝫ grauamen. sͣ. e. ad noſtra. ⁊. jͣ. eo. cū ſpāli.§. porro. ſic etiā in minima re furtū committitur. xxiii. q. vlt. c. vlt. quia nō furtū ſed furātis affectus conſiderat̉: ut ibi dicitur. g ¶ Uper eo. litis conteſtationē. de appellatōe que fit ante ſnīam ītellige ẜm illa decre. jͣ. e. ut debitus. poſt ſnīam v̓o indifferēter appellat̉ nulla ca exp̄ſſa: ſed ſufficit dicere ab iniqua ſnīa appello. ii. q. vi.§. forma. ii. h ¶ In caſibus. ut. ii. q. vi.§. ante ſententiam. i ¶ Sicut appellationi. ſicut appellatio cā ꝓbabili nō expreſſa non admittitur jͣ. e. ut debitus: ſic nec recuſatio admittitur cā recuſationis ꝓbabili n̄ expreſſa jͣ. e. cū ſpāli. ⁊ melius. jͣ. e. nouit. k ¶ Recepiſſe. die receptōis nō numerata. ff. ſi quis cautionibus. l. i. ff. de requir. re. l. annus. ⁊. iiii. q. v. quiſquis. ſic dies in quo excōicationis exceptio ꝓ ponit̉: que. jͣ. octo dies ꝓbari. dꝫ: non cōputat̉ in illis octo diebus. sͣ. d̓ excep. pia ꝯſideratione. que eſt inno. iiii. ⁊. c. frequens: ar. contra. ff. de ver. ob. cōtinuus actus. ⁊. l. i.§. qui preſens. leruenit. Cōpellas alternatiue.ſ. ut vel ꝓſequat̉ appellationem ī termino conſtituto a iudice: vel eo elapſo corā eo reſpōdeat. ſic. jͣ. c. ꝓx. ⁊. jͣ. e. ad hoc. ii. ⁊ ſic intellige. sͣ. e. cum ſit romana. v̓. ſi v̓o ante. alias nemo pōt cōpelli ꝓſequi appellationem. ut. C. e. ti. eos. in fi. Uꝑ eo ꝙ ſollicitudo tua que Gſiuit: prudentie tue duximuſ reſpondendū: ꝙ ſi de aliqua excep tōe queſtio oriat̉: ⁊ exīde appellationeꝫª fieri cōtingat eideꝫ excepti oni erit merito ſuperſedēdum: ⁊ ſi principalis cauſa ſine illa termīa ri nō poterit: ei nihilominꝰ ſuꝑſe deat̉. Si auteꝫ aduerſa ꝑs de falſi ſuggeſtioneᵉ in ap. ꝓruꝑit: nō ē ſen tētia ſuꝑ hoc differēda. ¶Dem. Eappellationibꝰ pro cauſis minimisᶠ īterpoſitiſ: uolumꝰ te tenere: ꝙ eis pro quacūqꝫ leui cā fiant: non minus ē quā ſi ꝓ maioribus fierent deferēdū ¶ Deꝫ. Uper eo. ⁊ īfra. Sacri cano nes ante ⁊ poſt litis conteſta tionemᵍ: ⁊ in prolatione ſentētie: ⁊ poſt ſingulis facultatem tribuūt appellandi leges autem ſeculares ap. niſi in caſibus ante ſententiam non admittunt. In cauſis quoqꝫ eccleſiaſticis ubi ap. remediū tolli tur: ſicut apl ita recuſationi nō eſt aliquatenus deferendū. Si auteꝫ infra certū tēpꝰ lis decidēda committitur. extuc terminus īcipit cur rere cum iudices contingerit litte ras recepiſſe ¶ Dem Eruenit ad noſ: ꝙ cum cleri ci ſe conquerant̉ ab aliquibꝰ e uulneratos uel alias eſſe leſos. qui impetuntur ap. ſe. appellant ⁊ infra. F. t. mādamꝰ: quatenꝰ ſi eo ruꝫ exceſſus publicuſ nō ſit ⁊ noto rius eoſeccleſia. cen. compellas ut īfra conueniēs tēpus ap. īterpo ſitaꝫ ꝓſequātur. Si uero publicuſ ē ⁊ notoriusᵐ: ap. obtentu non pre termitas: quin eos excōicatos de nuncies: ipſoſqꝫ facias ſicut excōmunicatos cautiuſ euitari: donec paſſis iniuriā ſatiſfaciant: ⁊ cū litte ris tuis ap. ſe. cōſpectui repreſentent. PDē archiepiſcopo tole. ¶ Onſuluit noſ. f. t. ⁊ īfra. Cō. t. duximus reſpondēdum: ꝙ m ¶ Notorius. sͣ. eo. cum ſit romana. ⁊. jͣ. c. ꝓximo. ⁊ habes ex hac decre. arg. ꝙ excommunicatus appellare poteſt. iii. q. ix. reuera. et ſupra de except. cum inter. n ¶ Donec pa. In hoc caſu cum iniuria eſt manifeſta. primo debet ſatiſfacere ꝙ abſoluatur. jͣ. de v̓. ſig. ex ꝑte. i. ⁊. c. cuꝫ olim. ſi. jͣ. de ſē ex. varrochianoſ. a c Unſuluit. n̄ ē aliquatenꝰ ſic. sͣ. e. c. ꝓx. ⁊. c. cū ſit romana. in fi b ¶ Notoria. notorium dicit̉ tribus mo dis. jͣ. de coha. cle. ⁊ muli. c. vl. ubi de hͦ. c ¶ Coge. ſub alternationē: vt vel ꝓſe quat̉ appellationeꝫ in termino ſtatuto: vel eo elapſo reſpōdeat coraꝫ eo. ut. sͣ. c. proxi. ⁊. c. cum ſit romana. ⁊. jͣ. eo. ſepe. ⁊. c. ad hoc. ii. d ¶ M Uggeſtū. in Cnocē appel. lationis. arg. hic: ꝙ aliquiſ poſſit appel lare ī abſentia iudicis. ar. sͣ. de ali. mu. iudi. cauſa. c. i. qꝛ ex quo quis ſcit appel lādū ē. ii. q. vi. bidu um. ⁊. C. qͦ. ⁊ quā. iudex ab eo. ⁊. ff. ꝙͣ do appel. ſit. l. i.§. ſi aduerſus. vnde videt̉ ꝙ ſi ep̄s meus vellet me excōmunicare: ⁊ abſens appellem: ſi ferat ſententiā non tenet: ta men in hoc caſu tenet: quia ignoat me appellaſſe. ⁊ ideo n̄ punitur per capitu la. ii. q. vi. d̓creto. et xxiiii. q. iii. de illicita. la. ⁊ eſt hic arg. ꝙ talis appellatio valet: dūmodo non fiat malicioſe: ſꝫ ho die non valet appel latio talis infra. eo ut debitus. ⁊. c. cum ſpeciali. e ¶ Si quis deprehenſus. Sed quis probabit iſtum ma licioſe appellaſſe ad uerſarius qui hoc obiicit. ff. de proba. ab ea. ⁊. l. in excep tionibus: quia qui fraudem allegat: eū probet. ff. de proba. quotiens.§. qui dolo. ipſo facto videtur ꝙ ſit ꝓ bata malicia. f ¶ Epiſtolam. sͣ. e. meminimus. ⁊. jͣ. e. ad hec ſicut aſſeris. g ¶ Remouendum ſupra. c. ad noſtram. ⁊. jͣ. e. cum ſpeciali.§. porro:. Quod enim prouiſum eſt ad concordiam: no debet vergere ad no xam. xlv. di. licet. ii. ⁊ iuris occaſio ad iniquum ſuſpendium trahi nō debet. C. de vſuca. pro emptore eum qui. ⁊. jͣ. de pͥuil. ꝙ nōnullus. in fi. de reſcrip. nonnulli h ¶ ¶ D preſentiā. abſolui. ad cautelā: ſic ⁊ sͣ. de teſti. veniens. in fi. ⁊ iſtud ſepe fit: lꝫ excōicatio de iure nō teneat. jͣ. d̓ ſē. ex. ꝑ tuas. ⁊. c. venerabili. ⁊. c. ſolet a nōnullis. ⁊ sͣ. d̓ offi. dele. cū ꝯtīgat. xxiiii. q. i. audiuimus. ſi. ff. de remiſ. l. vna. C. de ingenuis. l. ii. ⁊ in quodā decre. inno. iiii. ſolet a nonnullis. i ¶ Cōtra appellationē.ſ. legitimā. vnde nō tenuit excōicatio: quod ex eo patet: quia de facto fuit abſolutus. vnde ceſſare a diuinis no debuit. jͣ. de ſen. excom. per tuas. ⁊. c. ſolet a nonnullis. k ¶ Eum ſtatū. ſic. jͣ. e. bone. ⁊ sͣ. de offi. dele. ſuꝑ queſtionū. ⁊. ii. q. vi. appellatione interpoſita. ⁊. ff. nihil inno. appel. pen. l. vna. ⁊ sͣ. d̓ iureiuran. venientes. ⁊ sͣ. de elec. cum inter canonicos. ſi aliqui quoſ manifeſtū ſit ⁊ noto rium uxoreꝫ alterius detinere aut inieciſſe manus uiolentas ī clericuꝫ appellauerint: eoꝝ appellatio ni non eſt aliquatenusª deferendū Sed cuꝫ multa dicantur notoria que non ſunt: ꝓuidere debes ne quod dubiuꝫ eſt pro notorio uide aris habere. ¶ Illos auteꝫ qui ap pellant a preſentia tua: coge infra tēpus cōueniēs ap. īterpoſitā ꝓſe qui: aut iudicio tuo ap. re. parer̄. ¶Dem. Uggeſtuꝫ eſt auribꝰ noſtris O ꝙ cum oppreſſi ad preſidiuꝫ ap. ſe. recurrunt: ⁊ appellatiōe fac ta iter arripiūt: aduerſarij eoꝝ ap interpoſitaꝫ cognoſcentes: nec ad preſentiaꝫ noſtraꝫ accedūt: nec re ſponſalem tranſmittūt: cum auteꝫ ſenſerint illos noſtras litteras reportaſſe. in uoceꝫ apꝰ. ꝓrūpunt ⁊ it̓ ad nos arripiūt ueniendi: ut ſic eo rum ſollicitudineꝫ a quibus impe tuntur eludant. Tue conſul. t. r. ut ſiquis deprehenſus fuerit hoc ex fraude uel malicia facere: ap. eius non deferas neqꝫ ob id cauſam ti bi commiſſam terminare poſtponas: qꝛ decre. epiſtolaꝫ qua tales muniri uident̉ nō ad deprimēdaꝫ cuiuſqꝫ iuſticiā: ſed ad rmouēdūᵍ grauamen nos feciſſe cognoſcas: ¶ Deꝫ eboracen̄. archiepiſcopo. ¶ D preſētiā noſtrā. r. preſby Ltero ueniente epiſcopo tuſcu lano ⁊. p. ſancte ſuſāne card. tuā ⁊ ipſiꝰ cāꝫ cōmiſſimus audiendā. qui ad obiectiōeꝫ tuā licꝫ. r. preſb. ter nō eſſet excōmunicatꝰ de jur̄ de facto tn̄ fecerūt eum abſolui. Ideoqꝫ mādamus: quatenꝰ pre dictū preſbyteꝝ ꝓ eo ꝙ poſt excō municationeꝫ cōtraⁱ ap. factam di uina cantauit: nullatenus īquiētes ſed ad euꝫ ſtatum reducaſ omnia inquo erant tempore ap. emiſſe. Dē centuarien̄. archiepiſcopo.

1Um teneamur. reformare ꝑ ſeruū etiā turbata poſſeſſio pōt recuꝑari abſēte dn̄o. C. ſi ꝑ vim vel alio modo. l. i. m ¶ Pretermiſſo. ⁊ ſic videt̉ ꝙ in eo tātū articulo ſuꝑ quo appellat̉ exēptus ē a iuriſdictione iudicis ſui ordinarii. jͣ. e. ꝓpoſuit. ⁊ sͣ. eo. ad hec. ⁊ contrariū ex illis decre. colligit̉ ⁊ ad hoc e. arg. ff. apd̓ eū a quo ap. l. vna. vn̄ de pōt poſſeſſioneꝫ illā reformare: nec ꝑ hoc ītelligit̉ renū ciare appellationi: ut hic patet. In de legato ſecus: qꝛ exquo appellat̉ ab ip ſo ex legitia cā nulla remanet ei iuriſ dictio. jͣ. e. ut debit̉ vnde ſi rediret ad d̓ legatū: renunciare ī telligit̉ appellatōni. sͣ. de offi. dele. gratū. sͣ. d̓ teſti. cum ve niſſet. a ¶ Onſuluit. ge neralis. Hic admittit̉ gnaͣlis appellatio. ꝯͣ. sͣ. e. c. ii. vbi nō admittit̉. ẜꝫ ꝙ dicit hic ī vna ca ſoluit cōtra. ibi loꝗ tur de gnaͣli appella tione que fit ī qͣlibꝫ cā. ſed nec iſtud te net: qꝛ cā ꝓbabilis ſemꝑ eſt exponen da: aliter nō admit titur appellatio ſiue gnālis ſit: ſiue ſpeci alis. jͣ. e. ut debitꝰ. ⁊ c. cū ſpāli.§. porro. b ¶ UUm parati. ꝓmulgauit. ꝓpter cōtumaciaꝫ ut. xi. q. iii. certū. ⁊ sͣ. e. ſi duobus. c ¶ Regis. ar. ꝙ ex cuſaret euꝫ auctori tas regis: ſi ī legatō ne regis inuētꝰ fuiſ ſet. ar. xix. di. ſi ep̄s lxiii. di. ſalonitane. ⁊ in aut̉. quo. opor. ep̄i.§. illud. coll. i. x. xiii. q. vlt. ſi aut vob̓ ar. ꝯͣ ꝙ nō excuſat. xxiii. q. ult. quo auſu. ⁊. c. rep̄hēſibile. xxv. q. i. oē. ⁊. xii. q. ii. quicunqꝫ militū. Sol. ſi mādatū regis p̄ueniat mādatū cuiuſli bet plati poſt dominū papā: tūc regi obtēꝑādū eſt: ſi ab ipſo teneat regalia. xxiii. q. vlt.§. ecce. Quod ſi papa vocat eū poſtea exēplo pe tri relictis oībꝰ regalibus ſequat̉ papā. vnde iſte ēt ſi ibi fuiſſꝫ debu ſt venire ad cardinalem: exemplo petri qui vicem pape gerebat. xc iii. di. c. vlt. xciiii. di. c. i. d ¶ Suus nūciꝰ. ar. ꝙ ſimplici nūcio credēdū ē ēt ī alteriꝰ p̄iudicio. n. de re. eo. qui ſub tuto. vel cura. l. magis.§. illd̓. ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ offi. lega. prudētia: qꝛ dr̄ ibi: ꝑ certū nūciū litteratorie deſtinatū: ⁊ vni teſti in alteriꝰ piudiciū credi nō dꝫ. sͣ. d̓ teſti. veniēs.i. ⁊. c. lꝫ. nūcio tn̄ publi cō iurato fidelit̓ ereꝗ officiū ſuū bn̄ credit̉ circa citatōes. alit̓ n̄ cre deret. ar. sͣ. de p̄ſūp. illud. sͣ. de p̄ſcrip. ad audiētiā. ⁊. arg. p̄dicte. l. e ¶ Obtētu appellatōis. ⁊ ſic duplici defenſione defēdebat̉ iſte: au cioritate regis ⁊ ꝑ appellationē: qꝛ nemo ꝓhibet̉ pluribꝰ defēſionibꝰ vti. ff. de excep. nemo. ⁊ sͣ. d̓ p̄ſcrip. auditis. Preterea ſi appella tio tenuit ⁊ cardinalis ſciuit illū appellaſſe: ſnīa cardinalis nō tenu li. s. e. ſi dn̄obꝰ. Quare gͦ papa nō admittit talē appellationē? qꝛ nō ꝯſtabat ꝙ appellaſſet. vel qꝛ iuſta fuiſſꝫ appellatio lꝫ allegaret: ⁊ po tiꝰ debuit credi cardinali ⁊ nūcio ꝙͣ illi ꝗ hͦ tātū allegabat. ⁊ p̄terea debuit ire ⁊ allegare pͥuilegiū ſuū. ff. de iudi. ſi ꝗs ex aliena. ⁊ sͣ. eo. nouobꝰ. maxime ſi in vna legatōe inueniebatur. ff. de iuriſdic. om. iudi. l. vlt. ar. a contratrio ſenſu. f ¶ Oſtēſurꝰ. ſꝫ qͣre papa mādat ꝙ veniat ad curiā cū cardinalis ex cipiat ꝯͣ eū: ut vr̄ ꝑ id qd̓ dicit ī pͥncipio ꝙ ꝑatus erat petitiōes illiꝰ ad mittē. ſꝫ ꝑ exceptionē repelli tātū debuit nō puniri. sͣ de or. cog. c. ii. Cardinalis nō excipiebat ēt ſimpliciter īmo denunciabat dn̄o Uꝫ teneamur: ⁊ īfra. QQuo niā noſ ꝯſulere uoluiſti: utꝝ ſi eorū poſſeſſio qui ad audiētiam n. appellāt: turbata fuerit: tibi eaꝫ ſibi liceat reformare eo de quo ap pellatio ē interpoſita pretermiſſo p. t. rn̄. ꝙ ſi exinde ad te querela ꝑ uenerit: id ordine iudiciario tibi licebit experiri. ¶ Deꝫ epiſcopo ⁊ archidi. de bonon̄. Onſuluit: ⁊ īfra. Conſul u. t. r. ꝙ ſi generaliter ap. quis interponeret ab omni grauamine quod ſibi poſſet ꝯtīgere huiuſmo di ap. tener̄ nō debet. Si uero ab aliquo iudice ſuꝑ omni grauamīe quod in una cauſa ſibi poſſit īferri: quanquā generalisª appellatio ſit interpoſita: appellationi tamē eiꝰ eſt ab eodem iudice deferendū. Dem zamorien̄. epiſcopo. VUm parati eſſemus tuas pe titiones admittere.j. diacon̄ cardi. olim ap. ſe. le. propoſuit ꝙ cū ad eius uocationē contempſiſſes accedere: in perſonam tuā excōmunicationis ſententiam ꝓmul gauit: ⁊ īfra. Cunqꝫ.n. canonic. beati iacobi firmiter aſſeueraret: ꝙ in legatione regisᵉ eſſes: ⁊ iō nō potuiſſes ad uocationem predicti cardi. accedere: cardina. econtra aſſeruit: ꝙ non in legatione regiſ: ſed in ſalamātina eccleſia te ſuus nuncius inueniſſet: ⁊ infra. Nos uero attendentes: ꝙ te non decuit cōtemner̄ obtentuᶜ ap. ad uocatio nem uenire legati: precipimꝰ qua tenus uel in perſona propria uel ꝑ nūcios idoneos ap. te conſpectui repreſentes innocentiam tuā ſi po teris oſtenſurus. ¶Dem cantua pape cōtumaciā ſuā ⁊ excōicationē ſuā ut inde puniret̉ ⁊ repelleret̉ a petitionibus ſuis tanꝙͣ excōicatus: qͣre papa ipſū non audiuit ꝓpter excōicationē ⁊ ꝓpter cōtumaciā ⁊ contēptū ſedis apoſtolice vocat ipſum ad apoſtolicā ſedē jͣ. de accu. veniens in fi. g RD hec. ⁊ poſtea appellant. Sꝫ qͣre nō cōpellunt̉ p̄ciſe etiā ſtare iudicio eccleſie ẜm ꝙ iurauerunt? iō nō cōpellunt quia grauabāt̉: aliter non admittit̉ hodie ap pellatio. jͣ. e. ut debitꝰ: ⁊ ideo non videt̉ deſerere iuramentū: cū ex iuſta cā dimittat illd̓ ff. qui ſatiſda. cog. l. vlt. h ¶ Infra. xl. nō artatur ad hͦ niſi ẜm ꝙ viſum fuerit iudici ut. sͣ. e. cum ſit romana. i ¶ Iter arripere. Hic prefigi tur terminus ad iter arripiēdum: ſic. sͣ. e. perſonas. k ¶ Prōſequēdā. Cōtra. jͣ. e. c. ꝓx. ſed ſoluit̉ ibi. l¶Ueſtioni deferēdū. sͣ. ¶ c. ꝓx. ꝯͣ. ibi iuſta de cā appellauit: hꝫ cā ſubterfugii: ut lr̄a dicit: ⁊ lr̄a ſoluit contra vel ſic intellige diuerſitatem iſtarū decre. ibi iurauit ſtare iudicio eccleſie: qꝛ ꝓpter con tumaciā fuerat excōicatus. ⁊ licet appellet ex cā ꝓbabili: iudicio ſtare intelligit̉ qꝛ fac̄ qd̓ ius ſibi permittit. jͣ. e. ut d̓ bitus. ar. ff. iudi. ſol. l. cū apd̓ ⁊. ff. rē ra. ha. l. iii.§. falſus. hͦ erat excōicatus ꝓ aliquo deli cto ī quo iacebat. qꝛ forte idē detinebat vxorē alterius: ⁊ ſu per hoc iurauit ſtare mādatiſ eccleſie: ſed ſtatim ante man datum vel mādato facto: ꝙ il lā vlterius dimitteret īcontinenti appellauit: tali appella tioni nō eſt aliquatenus defe rendū: qꝛ preiudicat iuramē to ſuo: ⁊ hoc ſatis pōt colligi ex ipſa lr̄a: ubi dicit appellatiōi que iuramēto eiꝰ debeat derogare: qꝛ ſine iuramēto ta li appellationi nō ē deferēdū: ꝑ quam in ſua iniquitate re maneat. jͣ. c. ꝓx. ⁊ s. e. conſuluit. ⁊. c. cū ſit romana. in fi. m ¶ Reducēdus. ſic. jͣ. de ſen. ex. ſacro. verſus fi. sͣ. de offiordi. ad repͥmēdā. ī fi. Sꝫ nū quid iteꝝ recipiet̉ iuramētū ab eo ſtādi mādato eccleſie: cū iā ſemel deierauit? Lau. dixit ꝙ ſic. ⁊ eſt ar. opinionum. sͣ. de ma. ⁊ obe. cū in eccleſiis. ar. contra. xxii. q. v. ꝑuuli. ⁊. vi. q. i. quicūqꝫ. ⁊ sͣ. de p̄ſūp. lr̄as. ſed ibi nō admittit̉ ad iuramē tū ut poſſit teſtificari ꝓ aliquo ī opprobriū ipſoꝝ qui periuri ſunt. ſic. sͣ. de te ſti. teſtimoniū. Itē ar. ꝯ. ii. q. vii. nō poteſt: ſed illud intelligit̉ anteꝙͣ peniteat. T. dicebat: ꝙ aliā cautionē debeat ab iſto reciꝑe preter iuramētū.ſ. fideiuſſo riam cautionē vel pignoraticiā. ff. mā. l. ſi mādato.§. vlt. ⁊. ff. de fideicō. liber. l. iii.§. adijci. ar. illius decre. lr̄as: ſed illud loquit̉ cū ſuſpectus ē de hereſi: vn de eccleſia recipit fideiuſſoriam cautionem ad dānum illius ⁊ ala. hoc idem ſentiebat. argu. sͣ. de procu. c. i. ⁊ sͣ. de preſump. ſcribam. Dico cū lau. ꝙ iterū iſti iurabunt in cōfuſionē ipſoꝝ ⁊ qꝛ forma eſt talis: ꝙ cū iuramēto abſoluat jͣ. de ſen. excō. ex. tenore. ⁊. c. cū deſideres. in fi. ⁊. c. ſuper eo. n ¶ Quod pro poſſe. alias non compellitur. xiiii. q. vi. ſi res. ⁊. xxiii. q. viii. peſ ſimam. jͣ. de vſu. cum tu. quia impoſſibile preceptum nō obligat. ff. que ſen. ſine ap. reſcin. paulus. ſi. sͣ. de pac. c. ult. ber. a pReterea. grauia. maxīe quoniā ſi ſuper articulo aliquo appellatio fac ta ē. ad ea que poſtea emergunt nō extēdit̉: qꝛ in alijs remanet ſub iuriſdictione iudicis ſui. jͣ. e. propoſuit. ⁊ sͣ. e. cum teneamur ergo multo fortius appellatio illos non defendit in enormibus. ut. jͣ. e. ꝓpoſuit. b ¶ Iniquitate. ſic. sͣ. e. c. ad noſtrā. ⁊. cum ſit. in fi. ⁊. c. peruenit. ⁊. c. conſuluit c cͣ ¶ Onſtitutis. excommunicationis. idem eſſet ſi ſuſpenſus eſſet: nā ſuſ¶ penſi ⁊ excommunicati nec eligere nec eligi poſſunt ſupra de conſue. cum dilectus. ⁊ sͣ. de elec. cum inter. r. ⁊. ix. q. i. nos in hominem ar. contra. j. de cle. excom. mi. ſi celebrat ſed ibi ſoluitur. d ¶ Nominationem ſi fuit ſimplex nominatio nullum ius fuit acquiſitū no minato sͣ. de elec. ꝙ ſicut. ⁊ ii. q. vi. nominationes. vnde nullum potuit impe dimentum preſtare ſequenti electione. rien̄. archiepiſcopo. D hec: ⁊ infra. ¶ Preterea de his qui iuramentum preſtant ꝙ eccleſie ſtabunt iudicio: ⁊ poſtea appellantᵍ: id tua ſollicitudo ꝓuideat: ut eos ſeruare quod iurant: uel infra. xl. dies poſt ap. pellationem interpoſitam iter arri pere ad ipſam proſequendaꝫ cōpellaſ. ¶ Deꝫ carnoten̄. epiſcopo. Ueſtioni quam facis: utrum appellationi illius ſit deferē. dum: qui ſicut moris eſt: preſtito iuramento abſolui meretur: ⁊ āte quam ei mandet̉ aliquod uel man dato recepto cauſa ſubterfugij appellauerit: rn̄. ꝙ appellationi que iuramento eius debeat derogare: non eſt in aliquo deferendum: ſed ſtatim erit in eandem reducēdus ſententiam: que donec mandatuꝫ ſuſceperit: ⁊ ſuſceptum pro poſſe fuerit proſecutus: debet firmiter obſeruari. ¶ Dem uintonen̄. epiſcopo. Reterea de hiſqui ad ſe. ap. appellāt: ⁊ poſtea grauia cō Nittentes ſe dum cōueniuntur: ap pellatione tuentur: duximuſ reſpo dendum: ꝙ eos appellatio nō de bet in ſua iniquitateᵐ tueri quomi nus eorum exceſſus cenſura cano nica puniatur. ¶Dem granden̄. patriarche: ⁊ ſancti uitalis preſby tero cardinali. Onſtitutis ī preſentia.n. ab bate ſancti felicis ⁊ preſbyte ro. r. pro cōtrouerſia que de electi on torcellane eccleſie eſt ſuborta. ⁊ īfra. Ideoqꝫ mādamꝰ: quatenꝰ ſi archidi. poſt ap. ⁊ denūciatiōe: excōmunicatiōis ad nomīatiōeꝫ

e ¶ Maioris sͣ. de elec. qꝛ ꝓpter. ⁊. c. eccleſia veſtra: ubi de hoc f ¶ Nō obſtāte appellatione: qꝛ fruſtra īplorat legis auxilium qui cōmittit ī le gem. jͣ. e. an̄ ſit. jͣ. de vſur. qꝛ fruſtra. ff. de mino. auxiliū. in fi. sͣ. d̓ elec. bone. jͣ. de immu. eecle. c. vlt. ⁊. C. de re. credi. gnaͣliter.§. i. ar. cōtra. sͣ. de elec. cōſide rauimus. ⁊. c. auditis. Dicas ꝙ h̓ prior nominatio ſiue fuerit electio ſiue nominatio: nulla fuit tribus de cauſis: qꝛ poſt appellationem inter poſitā ⁊ poſt denuncia tionē excōicationis: cū excōi cati electio ipſo iure nulla ſit: ⁊ a lōge minori ꝑte: alia v̓o qͣ ſi a tota eccleſia. vnde merito preualuit: ⁊ appellationē obi icere ille nō poterat cum ipſe appellationi non detulerit: ut sͣ. de elec. bone. ⁊. jͣ. e. an ſit. g Ropoſuit. in aliis. Et ita patet: ꝙ appellatio Nō eximit appellātē a iuriſdi ctione iudicis: niſi ī eo tātum ſuꝑ quo appellat̉. sͣ. e. cum te neamur. ⁊. c. ad hoc. ⁊. jͣ. e. pa ſtoralis.§. verum. h ¶ Non dꝫ. hoc verbum debet neceſſitatē importat ſi. xi. q. iii. debēt. vnde ſi appellās vult eum recuſare pōt: qꝛ ſu ſpectus eſt: ut hic dicit. ⁊ sͣ. e. ad hec. alioquin ſi nollet eum recuſare: tenetur corā illo reſpōdere: qꝛ ſuus iudex ē. Sꝫ quid ſi appellaui a delegato: ⁊ pendēte appellatione iterū datur iudex cōtra me in alia cā. nunquid potero ipſum re cuſare ꝓpter ipſā appellatōꝫ dicas ꝙ ſic. ar. iſtiuſ. c. Dicas ꝙ hec recuſatio pendēte pͥori appellationi eſt ī pendēti: naꝫ ſi ꝓnunciet̉ appellationem te nuiſſe: apparet ꝙ eum graua uit: ⁊ ſic admittitur recuſatio ī ſecūda cā. ar. jͣ. e. poſtremo. Si autē pronunciat̉ male ap pellatum apꝑet: ꝙ illum non grauauit. vnde remittit̉ ad pͥ mum iudicē. jͣ. e. cum in eccle ſia. ⁊. c. ut debitus. ⁊ ſic nō po terit eum recuſare in alia cā. i ¶ Manifeſto. Habes hic ꝗ ī notoriis non eſt locus recuſatiōi: ſicut nec appellationi. sͣ. e. cuꝫ ſit. ⁊. c. ꝑuenit. ⁊. c. cō ſuluit. Arg. contra. iii. q. v. qꝛ ſuſpecti: ſed illud de manife ſtis non notoriis hic vero de manifeſto quod eſt notoriuꝫ. a Ua fronte puertere. nam iure poſſet ei dici peccaſti quieſce. arg. iii. q. vii.§. tria. ⁊.§. ſunt āt verli. idem teſtatur. b ¶ Canonicum qꝛ huiuſmodi ſpiritualia ī eccleſia: ſiue capitulis ad hoc depu tatis fieri debēt. xxiii. di. in noīe. sͣ. ii. q. Vii. p̄ceptum. ⁊. xxiii. q. vlt. conuenior. ⁊.sͣ. de electio. cū terra. ⁊. c. ꝙ ſicut. ⁊ qͣ. de īmu. ec. c. i. ⁊. c. cum eccleſia. arg. ꝯͣ c ¶ Debitum iuris. Cōfirmatio.n. cauſe cognitionē deſiderat ut. xxiii. di. illd̓. xlvii. di. de petro ⁊ iō de plano expediri non pōt. iii. q. iii.§. ſpacium ⁊.§. a iu dice. ⁊. ii. q. iii.§. notandum. v̓. itē ꝓ tribunali ⁊ non de plano. ⁊. ff. de offi. pro conſul. nec quicꝙͣ. C. de ſen. ⁊ interlo. om. iudi. cum ſnīam. ff. de regu. iuris omnia quecunqꝫ ⁊ talia fieri nō debēt: niſi p̄miſſa diligenti examinatione tā perſone ꝙͣ de modo electionis. sͣ. de elec. nihil eſt. ⁊ fieri non debēt ſine conſi lio capituli ſui. vel maioris ꝑtis. jͣ. d̓ his que fi. a p̄la. ſin̄ ꝯſē. c. nouit. ⁊. c. ꝙͣto. d ¶ Qualibet non manifeſta: qꝛ ſi aliquis eſt excommunicatus pro manifeſta offenſa non abſoluitur ante ſatiſfactionē. jͣ. de v̓. ſig. ex ꝑte. e ¶ Decēdāt. qꝛ ꝓpter peccatum hō citius ēt minori p̄ſumit̉. xi. q. iii. epiſcopi ſi ſacerdotali. in fi. ⁊ ar. xii. q. i. c. ii. tollit deus malos de medio: ne peccatum eoꝝ augeatur. xxiii. q. iiii. ea. in dicta. v̓. magni ſācti viri. ſicut tollit bonos ne malicia mutet intellectum eoꝝ de pe. di. iiii. ſi ex bono. ⁊ ideo ꝓpter periculū mortis non admittit̉ hic appellatio: nec in his que dilationē non capiunt: ut ff. de ap. reci. uel non. l. vlt. ⁊. ii. q. vii.§. diffinitiua. ⁊.§. ſunt quoꝝ. v̓. ſi ꝗs au ſus. C. de ſepul. vio. l. vlt. ⁊. ff. d̓ fe. l. i.§. ii. ⁊. l. ſolet. Preterea nihil deperit ad uerſario ſi abſoluat̉ ⁊ ei ꝓdeſt: quo caſu non ē eius malicie indulgendum. ff. de rei ven. in fundo. ⁊. ff. de aqua. plu. ar. in ſumma.§. item variis: ſic propt̓ periculum mortis citius abſoluit̉. jͣ. de ſen. ex. ſacro. ⁊. c. nuper. f ¶ Cautione. ergo non iuratoria: qꝛ nomine cautionis ſimplex ꝓmiſſio intel ſepedicti. c. proceſſerit: ⁊ primicerius cum canonicis ⁊ plebāus cū aſſenſu cleri epiſcopatus: uel ma ioris ⁊ ſanioris partis prenomīa tum.j. in epiſcopum ⁊ paſtorē elegerīt: nō obſtāte ap. prefati archi dia. ſi ipſe ap. prius facte non detu lit: electionem de prefato.j. factaꝫ aucͣt. ap. confirmetis. ¶ Dem eboracen̄. archiepiſcopo. Ropoſuit nobis. m. clericꝰ tuus: ꝙ ſepe contingit: ut cū aliquiſ ſuper aliqua cauſa appellat in alijsᵍ cauſis in quibus nō eſt ap pellatum reſpondere recuſet: ſuꝑ quo. t. t. rn̄. ꝙ licet ꝓ illa apellatio ne non minus teneatur in alijs ſuper quibus appellatum non eſt re ſpondere: iudex tamē a quo appel latur: quia illi omnino ſuſpectuſē: eum non debet ad reſpondendū ſuper alijs compellere: niſi ꝓ crimine a deo graui ⁊ manifeſto quo ipſo actu merito ſit damnandus. Dem cātuarien̄. archiepiſcopo. Ua fronte nos conſuler̄ uale as non uidemus cum dicariſ ordinem iuris peruertere. iaꝫ.n. nō ī eccleſia: ſicut eſt canonicum ⁊ honeſtum: nō etiam in palatio nō in camera tua ſed in camera regis contra debituꝫ iuris ⁊ pōtificalis officij dignitatē epiſcopoꝝ electio nes clericis cōfirmare: ⁊ īfra. Sa. ne ſi quis pro contumacia uel alia qualibet cauſa interdicto uel excō mūicatione tenet̉ aſtrictꝰ: ⁊ offeri ſe ad iuſticiam: de his pro quibus ſententiā ipſam excepit: iudex euꝫ ne in excōmunicatiōe decedātᵉ ab ſoluere poterit: etiaꝫ ſi parſaduer ſa ne abſoluatur ap. obſtaculum in terponat ab ipſo tamen ante abſoligitur. C. de v̓. ſig. ſancimus: īmo iurator a cautio preſtatur ī abſo lutione. cum illa ſit forma eccleſie generalit̓ ſtatuta. jͣ. d̓ ſen. ex. ex te nore. ⁊. c. cum deſideres ⁊. c. ſuꝑ eo. īmo in caſu iſto cum excōicat̉ quis: qꝛ non paret iuri: non dꝫ abſolui: niſi p̄ſtita cautione ſufficien ti: ꝙ iuri parebit: ſicut cum reſtituit̉ poſſeſſio. sͣ. de ſequeſtrati. c.i. in fi. ſed in alijs ex cōicationibꝰ ſufficit iuratoria: alias vide ret̉ fieri iniuria aduerſari g ¶ Conquerunt̉ co ra ſuꝑiore excōicatoris qui ꝑ ſimplicē querela de excōicatione cognoſce̓ pōt sͣ. de fo. or. ad repri mendā. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ſacro. h ¶ Illud idē. ꝙ abſoluat̉.ſ. non obſtā te appellatione illiꝰ qui ipſū excōicauit Arg. ꝯͣ. jͣ. e. ſollicitu dinē. Solu. ibi. Q Eprehenſibi lis. commotione terna ſcilicet illaienim dicitur. ca nonica. xvi. q. vii. omnes decime. ⁊. x vii q. iiii. de preſby terorum. de canoni ca admonitione ha bes ſupra d̓ iudi. no uit ⁊..ii. q. i. ſi pecca uerit ⁊ ſi quis ea omiſſa aliquem excommunicauerit ꝑ vnum menſem in greſſum eccleſie ſibi nouerit interdic tum infra d̓ ſen. ex. ſacro. ⁊ in odium p̄ latorum qui excom municabant non p̄ miſſa admonitione contra iſtud concil emanauit illa conſtitutio. ſacro ⁊. c. cum medicinalis. que imponit ipſo iu re penam illam pre latis k ¶ Proferant. tenet tamen licet contra hoc faciāt. xi. q. iii. ſnīa paſtoris niſi in duobus caſibꝰ. jͣ. de ſen. ex. ꝑ tuas. vbi hēs duos caſus. tertium hēs i. c. ſtatuimus. ⁊ qͣ tum hēs. xxiii. q. i. audiuimus ⁊ ſic ſunt quatuor caſus in quibus non tenet ſnīa paſtoris. l ¶ Ipſo ſuo genere.i. ipſo facto. sͣ. e. ꝓpoſuit ī fi. ut. xvii. q. iiii. ſi ꝗꝛ ſuadēte. lxxxi. di. ſi ꝗs ſacerdotū. ⁊. c. ſi ꝗs amō. i. q. i. reꝑiūt̉. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ſi ꝯcubine. c. nuꝑ. tūc.n. pn̄t ſine admonitione ⁊ ſine pena il lius conſtitutionis ſacro puniri. m ¶ Nec ſubiecti. quia ſubiecti conſtitutionem illam non ſeruabāt immo indifferenter appellabant non expectata aliqua admonitio ne ⁊ nulla cauſa premiſſa: alia etiam conſtitutio edita eſt contra ip ſos que illis imponit ſilentium infra eo. cum ſpeciali. ⁊ ſic patet qͥ ſubditi ꝯtra eccleſiaſticam diſciplinam non appellant: niſi grauare tur iniuſte ẜm tenorem illius ꝯſtitutionis cum ſpāli. n ¶ Competens. ẜm tenorem illius decre. sͣ. e. cū ſit. ſi expoſuit caꝫ ꝓbabilē ſue appellationis ante ſnīam. jͣ. e. ut debitus: poſt ſnīam nō eſt neceſſe allegare aliꝙͣ cām. o ¶ Tūc ep̄s. qui ꝑinde eſt ac ſi nō appellauit. sͣ. e. cū ſit. ⁊. jͣ. e. ſepe. p ¶ Proprium punitur appellans qui non ꝓſequit̉ ap. in expenſas ateri parti ex eo ꝙ ipſum ad iudicium ꝓlecutus ⁊ non venit: ⁊ ſi ꝓ uocatus fuiſſet ꝑ procuratorem non ad tractandam litem: ſed adpetrādas lr̄as aduerſario legitime ꝓſequente ad totā cauſam ſimili ter condēnat̉: qꝛ n̄ venit ſufficient̉ infra eodē nicolao. ſed ſi nō hēat ꝓpriū alias puniet̉ ẜꝫ arbitriū iudicis. xiiii. q. vi. ſi res. ⁊ sͣ. de do. ⁊ lutioneꝫ ſufficienti cautioneʳ recep ta: ꝙ uel in preſentia ro. pō. ad cu. ius audientiā appellatur: ſi malue rit aduerſarius uel corā iudice cui cauſam delegauerit iuris pareat e quitati. ¶ De his etiā qui cōque runt̉ᵍ ſe irrationabiliter excōmuni cationi uel interdicto ſuppoſitos: illudʰ idem dicimus: etiā ſi hi qu huiuſmodi ꝓtulerunt ſentētiaꝫ ad ſe apo. duxerint appellandū. ¶ Dē in concil. lat̓. Eprehēſibilis: ⁊ īfra. preſen ti decreto ſtatuimus: ut nec prelati: niſi canonica cōmotione premiſſa: ſuſpēſionis uel excōmu nicationis ſententiā proferantª in ſubiectos: niſi forte talis ſit culpa que ipſo ſuo facto ſuſpēſionis uel excōmunicationis penā inducat: necᵐ ſubiecti cōtra diſciplinā eccle ſiaſticā in uoceꝫ ap. erumpant. ¶ Si uero quiſquā ꝓ ſui neceſſitate crediderit appellanduꝫ: cōpetēs ei ad ꝓſequedam appellationē ter minus prefigatur: infra quē ſi for te ꝓſequi neglexerit. tūc epiſcopꝰ libere ſua auctoritate utat̉. Si aūt ī quocūqꝫ negocio aliquis appel lauerit: ⁊ eo qui appellatꝰ fuerit ue niēte: qui appellat uenire neglexe rit: ſiquid ꝓpriūᵖ habuerit: cōpe tēteꝫ illi recōpēſationeꝫ faciat expe ſaꝝ: ut hoc ſaltē timore territus in grauamē alteriꝰ nō facile quis ap pellet. Precipue uero hoc in reli gioſis uolumus obſeruari. ne reli gioſi cū ꝓ aliquo exceſſu fuerīt coͣ rigēdi ꝯtra regularēq prelati ſui et capituli diſciplinā appellare preſu mant: ſed humiliter ac deuote ſu ſcipiant: quod pro ſalutē ſua fuerit eiſdem iniunctuꝫ. ¶ Dem.

I G hec ꝯpellere ſub alt̓natōe vt dictū ē. sͣ. e. ꝯſuluit. ⁊. c. ꝑueuit ſic alt̓natīe ꝯpellit̉ ꝗs ad ꝯtinētiā: ut. xxvii. q. ii. multoꝝ. h ¶ Suſpectū. ⁊ ita ordinariꝰ pōt recuſari de hac ſuſpitōe. tene ꝙ dr̄ j. e. cū ſpāli. ⁊ sͣ. de foro comp. ſi quis. b. cEruenit. reſidētiā quā ꝗlibet clericꝰ d̓ iure cōi face̓ dꝫ. ii. q. i. ſi ꝗs ī clero⁊. xci. di. eleuterius jͣ. de cle. non reſi. ex tue: qꝛ nōnulli: niſi iuſta cā excuſāt̉: pu ta infirmitate vel ſi abeſt d̓ licētia p̄lati ſui. jͣ. d̓ cle. non reſi. relatum d ¶ Fruſtratorie. ⁊ ita admittit̉ hec fru ſtratoria appellatio q̄ hodie nō recipit̉ niſi cā ꝓbabilis exponat ī appellatōe. jͣ. e. ut debitꝰ. ⁊. c. cū ſpāli. ⁊. c. īterpoſita e ¶ Arripiat. Termi nꝰ iſte dat̉ ad iter ar ripiēdū nō p̄ſētādū ſe iudici. d̓ hͦ dictū ē sͣ. e. ꝑſonas. ad hoc tn̄ p̄ciſe nō pōt ꝯpel li. C. d̓ ap. eoſ ī fi. ſꝫ ſub̓ alt̓natōne: ut ſe pius dictum eſt. f ¶ Aſſignes. Sꝫ ex quo appellatio eius admittit̉: qͣre dic̄ pa pa. ꝙ bn̄ficia illius alii interī aſſignent̉ cū appellatōe inter poſita q̄ recipit̉ ni hil īnouari oportet. ii. q. vi.§. appellatio ne: hͦ iō fit: qꝛ eccleſia interi nō dꝫ care re ſuffragio clerici. ⁊ iō ne ẜuitiū eccle ſie ꝑꝑ appellatōꝫ il liꝰ diminuat̉: ſubtra hit̉ illi bn̄ficiū ⁊ aſſignat̉ alij ꝗ interiꝫ officiet eccleſiā vice ſua: qꝛ fruſtratoria videbat̉ appellatio. g ¶ Priues. ex hͦ pꝫ: ꝙ ꝗ in eccleſia ſua nō vult face̓ reſidētiā pōt a p̄lato ſuo ea priuari: niſi iuſta cā fue̓it īpeditꝰ. qͣre reſidere nō poſſꝫ. jͣ. d̓ cleri. n̄ reſi. īter qͣ tuor. ⁊. c. vlt. de hac maͣ dictū ē. sͣ. ut lit. nō ꝯt̄. quoniam fre quenter. Nc. ¶ Onſuluit. hmōi appellatōibꝰ. Hmōi appellatōibꝰ nō ē defe redū ꝯͣ canonicas ſāctōes. liiii. di. mācipia d̓ quo decreto fit hic mē lio ⁊. jͣ. de iudeis. multoꝝ. ⁊. c. iudei. ii. ⁊. c. cū ſi nimis. ⁊ ſic pꝫ ꝙ ap pellatio q̄ fit ꝯͣ leges vel canones nō ē aliqͣtenꝰ admittēda. jͣ. de cle. nō reſi. c. relatum. b. O hec delegatio.j. cognitio delegationis facte. n LAd ſe. ap. deſtinaſſe. Hodie nō admittit̉ talis appellatio: qꝛ ſt heret tr̄as ſuꝑ eod̓ negocio nō ꝓdeſſꝫ: ſi nōdū eēt iudici p̄ſentate. jͣ. e. ut debitꝰ ſi. hēs. sͣ. e. meminimus vbi de hoc. l¶ De pͥore ꝯtēpſit. ex hͦ pꝫ: ꝙ ſi p̄latꝰ modū excedat ī correctōe ꝙ bn̄ admittit̉ appellatō a tali correctōe. sͣ. d̓ offi. ordi. lꝫ a correctōe ſio appellat̉. sͣ. e. ad nr̄aꝫ. ⁊. c. rep̄hēſibilis ul. rn̄. ⁊. jͣ. e. cū ſpāli. in fi. m ¶ Exceſſu. ⁊ ſic pꝫ: ꝙ qui non defert legitime appellationi: dꝫ pu miri: ūt ſi clericus fuit deponi dꝫ. ii. q. vi. decreto ſi laicus. xxx. pon do auri mulctet̉. C. de ap. quoniam iudicēs. n Uia nos. ſupple ſtatuimus. o Infamia d̓ qͣ purgar̄ ſe nequeūt. ii. q. v. p̄ſbr̄. ſi. jͣ. d̓ ſimōi. d̓ hͦ b ¶ Couicti. de plano ēt ordine iudiciario ꝑ oīa nō ẜuato. jͣ. d̓ accu. bil. qꝛ regulares. hmōi d̓ facili poſſūt a ſuis admīſtratōibꝰ amoue̓i Tex leuibꝰ cāis. jͣ. d̓ accu. qͣlit̓ ⁊ ꝙͣdo ī fi. ⁊. jͣ. de ſimo. per tuas. in fi. D hec: ⁊ infra. Cuꝫ a te ſuꝑ aliqua cauſa fuerit appellatu fas tibi ſit appellātes ap. re. cōpel lereª ut uel appellationē interpoſi tam ꝓſequātur. uel coram te iuris pareāt equitati. aut ſi alterutra par tiū te ſuſpectumº habuerit: te īſiſtē te iudicem eligant: qui propoſitaꝫ inter eos ualeat dirimere queſtio neꝫ ¶Deꝫ ſaleſberien̄. epiſcopo Eruēit ad nos: ꝙ cuꝫ. u. eccleſie tue canonicū: ut ī ea re ſidētiāᵉ faceret monuiſſes: ī appel latiōeꝫ prorupit: ⁊ infra. Cuꝫ autē fruſtratorieª dilatiōis cā uideat̉ di ctꝰ canonicꝰ appellaſſe. mādamꝰ: quatenꝰ eū ſtudioſe moneas: ut ī eadē eccleſia reſidētiā faciat: uel īfra terminū eā ꝓſecuturus iter ad nos arripiatᶜ ueniendi. Interī v̓o alicui honeſte ꝑſone uices eiꝰ ī ec cleſia pretaxata cōmittaſ: ⁊ ei de be neficijs illius aſſignes unde poſ ſit cōgrue ſuſtentari. ꝙ ſi prelibatꝰ u. alterū iſtoꝝ adimplere neglexe rit: tu de prebēda ſua priuesᵍ eundeꝫ: ⁊ eā alij idonee perſone concedas. IDem. ¶ Onſuluit nos. t. f. utrum ſit appellationibꝰ deferēdum a rege francoꝝ pro iudeis īterpoſi tis: ut mancipia detineat chriſtia. na: ⁊ īfra. Nō cōuenit: ut ꝓ huiuſmodi appellationibꝰʰ ab obſerua tiōe decreti debeas abſtinere. Dem genuenſi archiepiſcopo. D hec ſicut aſſeres: ⁊ infra. Rn̄. ꝙ iudex ſi ei ꝯſtiterit ap pellantē antequā partes eſſent cita te: uel delegatio cauſe ꝑueniſſꝫ ad ipſū: qui ap. īterponit obſtaculum nūciuꝫ ad ſe. apꝰ. deſtinaſſe: facte debet ap. deferre: ſꝫ ſi poſt citatiōꝫ fuerit deſtinatꝰ. ſatiſ poteſt exequi quod mandatur. Dem Epriore. ⁊ ī fra. Ceterum ſi prefatꝰ canonicꝰ prioreꝫ ꝓpt̓ ſuas enormitates manifeſtas: que q ¶ In cōi capitulo. qd̓ face̓ debēt abbates ⁊ pͥores de triēnio in trienniū. jͣ. de ſtatu. regu. in ſingulis. ⁊ ſi ſponte cede̓ noluerint: tunc preſidētes capitulo de nuncient ep̄o dioceſano qui ipſū remoueat. jͣ. de ſtatu. regula. ī ſingulis. ⁊. c. ſe.§. i. ⁊ in tali caſu nō hꝫ locū hec appellatio ꝯͣ hmōi correctionē: maxīe cū pu blice ſint infamati: ut ꝑ talē appellationē remaneat īfamia. ſi. sͣ. e. ꝯſuluit: ſic ⁊ a pena legis appellari nō pōt .ff. de v̓. ſi. l. ante penul. D aures. t̓minꝰ. Hoc iā ſepiꝰ dictū ē. sͣ. eo. ꝑ ſonas. ⁊. c. ſe. ⁊. jͣ. e. ſepe. ⁊. c. Coblate. qꝛ ꝑinde ē ac ſi nō. eēt appellatū. Ma ¶ D audiētiā. eccleſie q̄ ē ꝓpria ꝯpoſtellane eccleſie. c ¶ Ex ſimplicitate. vn̄ ei ꝑcēdu fuit. lxxxvi. di. tāta. ⁊. ff. d̓ iuriſ. om. iudi. ſi ꝗs id.§. doli. ⁊. ff. ſi ꝗs in ius vo. nō ie. l. ii. §. i. C. de teſta. l. ul. ⁊ sͣ. de p̄ ſcrip. ſuꝑ litteris. d ¶ Noſtre ꝓtectioni. Ar. ꝯͣ. jͣ. de pͥuileg. ex ꝑte vbi nō exi mit̉ lꝫ aliꝗs hēat lr̄as ꝓtectio nis dn̄i pape a iuriſdictōe ſui iudicis. So. ibi loꝗt̉ de gnaͣli ꝓtectōe: hic ſpālis fuit ꝓtectio que obtinuit vicē appella tionis ⁊ p̄terea ibi ꝯſtat illos ſubeē ſuis p̄latis hͦ ſacerdos iſte nō erat de iuriſdictiōe za moreren̄. ep̄i: īmo dicebat ſb̓ eē ſe eccleſie. ſcī iacobi compo ſtell. ⁊ erat ī poſſeſſione liber tatis ⁊ allegabat ſuꝑ hͦ pͥuile giū ꝯpoſtellane eccleſie. qͣre ſnīa zamoren̄. nō tenuit. vn̄ ſi ne cauſe cognitōe ius ſibi di cere nō debuit ī p̄ſbyteꝝ illū ipſo.n. facto appellauit. ar. jͣ. eo. dilecti. ⁊. c. vlt. noſtrum. e ¶ Cognitione delegata a pa pa: qꝛ ipſe noͣ poſſet cognoſce̓ de hoc: an iuſta cā fuiſſet hꝰ modi ꝓtectio vel nō: ⁊ an haberet iuriſdictionē ī ipſuꝫ: qꝛ nemo ius ſibi dice̓ pōt. C. ne quis in ſua cā. l. vna. ber. f ¶ Tenere. ⁊ ſic nulla fuit ſnīa taquam a nō ſuo iudice lata ꝓ hmōi ꝓtectōe: ac ſi v̓bū ap pellatiōis exp̄ſſiſſet. ſic. jͣ. de ſen. excom. per tuas. g ¶ ¶ Ccepta ad eos. ut. ii. IIq. vi.§. vl. ⁊. c. ſi ep̄s ac cuſatꝰ. ⁊. C. de ap. eos ꝗ. ⁊. jͣ. de ſen. excō. ꝑ tuaſ. Cōtra.s. de excep. cū olī in fi. h ¶ Partes.i. ꝑs appellās: qꝛ nō obſtāte ꝯͣdictōe alteriꝰ ꝑ tis pōt appellās redire ad po rē iudicē. j. e. ītͣpoſita.§. ii. tn̄ ꝯdēnabit̉ appellans aduerſa rio in expenſis alteri ꝑti: ſi ꝯͣ dicente aduerſario reuertit̉ ad eundē iudicem ut ibi dicitur. p. Oſtremo ꝯſāguineꝰ. Sꝫ vſqꝫ ad quē gradū ītelligimꝰ iſtā ꝯſāguinita Atē: vr̄ ꝙ vſqꝫ ad ſeptimū qꝛ vſqꝫ ad illū gradū ſuccederet illi alijs deficiētibꝰ xxxv. q. v. ad ſedē ī pͥma colūna. vn̄ cū remaneat affectio pōt recuſari vſqꝫ ac illū gradū: ī quo poſſet ei ſuccedere. Ar. ꝯͣ qꝛ hodie ꝯſāguinitas vltra qͣrtum gradum nō extēdit̉. jͣ. de ꝯſāg. ⁊ affi. nō dꝫ. Ar. illius ꝯſtitutōis non dꝫ poſſe dici: qd̓ vltra qͣrtū gradū nō poſſꝫ recuſari: ut ſuſpectus. ſed certe honeſtiꝰ re puto: ꝙ in ſuꝑioribus adhuc repellat̉. qꝛ ſemꝑ affectio ⁊ dilectio pͥma rema net ⁊ ſuccederet ei: ut dictū ē. modica.n. cā repellit iudicē: puta familiaritas. sͣ. de offi. dele. īſinuāte. ⁊ ꝑiculoſū ē ſub iudice litigare ſuſpecto. iii. q. v. ꝙ ſu ſpecti. ⁊. C. de iudi. aꝑtiſſimi. Quid ſi iudex equaliter eſſet conſanguineus vtriuſqꝫ: tunc par affectionis cā ſuſpitionē remouet. ff. de ritu. nup. non ſolū. §. de vno. Itē remoueretur iudex: ſi eēt dominus imꝑantis. sͣ. d̓ offi. dele. cau ſamqꝫ vbi plures caſus notantur. Item d̓ hoc plures caſus inuenies. sͣ. ut li. non ꝯteſ. accedens. Idē ſi ab ipſo appellat̉ ī alia cā. sͣ. e. ad hec. ⁊. c. ꝓpoſuit de eo qd̓ hic dicitur. ⁊ sͣ. de offi. dele. cām que ⁊ in decre. predicta accedens plene inuenies de hoc. k ¶ Aduocati qui enim fuit aduocatus in cā. poſtea in ea iudex eſſe non debꝫ aūt aſſeſſor. ne affectionis ſue aduocatōis memor incorrupti iudicis nō poſſit nomen preferre. C. de offi. aſſeſ. nemo in fi. ipſuꝫ notabilē r̄ddūt ad ſe ap. ap pellauit: ⁊ ipſi tali ap. defferre co tempſit: eū cū litteris tuis uerita teꝫ ꝯtinentibꝰ de tāto exceſſuᵐ ſatiſ facturū ad ſe. ap. uēire compellaſ. ¶Dem Uia noſⁿ: ⁊ īfra. Vt abbateſ: qui de aliqua publica īfamia publice reſperſi ſunt aut conuictiᵖ: deīde ī cōi ⁊ capituloq cōmōiti prelationi cedere noluerūt: appellā: di nō habeāt facultateꝫ. ¶Dem. D aureſ noſtras: ⁊ īfra. Ap pellanti ad ꝓſecutionem ap. terminus cōgruus prefigat̉: īfra quem ſi ap. non fuerit proſecutuſ. ex tūc compellatur ſtar iudicio de legati. ¶ Deꝫ abulen̄. epiſcopoD audiētiam noſtram noueris ꝑueniſſe. ꝙ cū zamoren̄. epiſcopus. g. preſbiterū eccleſie ſancti iacobi zamorenen̄. multipli citer moleſtaret. tādeꝫ ideꝫ preſbi ter ſe ⁊ eccleſiā noſtre ꝓtectiōi ſub iecit: ⁊ īfra. Licet aūt predictꝰ pre ſbyter ex ſimplicitate forte uerbū ap. nō expreſſit: quia tn̄ poſtquam ſe ⁊ ſua noſtre ꝓtectiōi ſubiecerat non debuit ſine cauſe cognitione aliqua ſententia cōdemnari māda mus: quatenꝰ ſi ita tibi cōſtiterit. ſententiaꝫ quam prefatꝰ ep̄s in eū dem preſbyterū tulit: denūcies n̄ tenere. ¶ Deꝫ ar. terracon̄. ¶ Ccepta cōqueſtione canoni Lcorū papillon̄. ⁊ īfra. Non debet adᵍ eos cā remitti: niſi par tes cōſenſerint: a quibuſ noſcitur appellatū Ucius. iij. gualtiro lincon̄. epiſcopoOſtremo. f. t. litteris preſē tibꝰ ītimamus: ꝙ ſi cauſa ali cui fuerit delegata: qui cōſāguine usⁱ ſit illiꝰ. qui litteras īpetrauit. aūt in eodem negocio aduocatiꝰ officio functus uel ex alia iuſta cā ſuſpectꝰ. huiuſmōi delegatꝰ nō in immerito poterit recuſari: quāuiſ

l¶ ¶ D hec īterdictū. Noͣ ꝙ excōicatio ⁊ intͣdictū equiꝑant̉ ī hͦ ut ſic̄ excōicatio pꝰ appellatōꝫ nō tꝫ. jͣ. de ſē. ex. ꝑ tuas. ita ⁊ intdictū emiſſum ꝑ ap pellatōꝫ ſubſequētē nō ſuſpēdit̉ ut hic pꝫ ⁊ ecōuerſo. jͣ. e. paſtoralis. niſi ſubcō ditōe ponat̉ int̓dictū ſiue ſnīa ferat̉ medio tꝑe pōt appellari. jͣ. e. p̄terea. ⁊. jͣ. e. dilectꝰ.§. qꝛ. Sꝫ ꝗd ſi aliqͣ eccleſia intͣdicta ē ⁊ ep̄s ſuſpēdat ad tp̄s int̓dictū ut ī ea celebret̉ ſi ꝗs tūc appel lat: nūꝗd valꝫ appellatō: vr̄ o nō lꝫ relaxet īterdictū ad tp̄s ut ī ea celebret̉ īterdictū: tn̄ ē ⁊ īterdicta eccleſia bn̄ celebra tur. jͣ. de pͥuil. cū ⁊ plātare.§. ꝙ ſi. ⁊. c. ut pͥuil. sͣ. de offi. or. irrefragabili. ⁊ excōicatis ēt pōt p̄dicari. jͣ. de ſē. excō. rn̄. ⁊ c. cū volūtate.i. rn̄. nō.n. ē no uū īterdictū: lꝫ eiꝰ executio ſu ſpēdat̉. ar. ff. de p̄car. ſꝫ ſi ma nēte. ff. de pecul. peculiū.§. ſi ere. ⁊ ita appellatio nō ſuſpen dit īterdictū: ⁊ ſic ep̄s pōt ſuſpēde̓ ſuū īt̓dictū. nec pōt ap pellare medio tꝑe. ⁊ hͦ dicunt lau. vī. ⁊. t. ꝯͣdicit. jͣ. e. dilectis §. qꝛ. Et alij dixerūt ſic̄ guil. nazo. ꝙ ep̄ſ nūꝙͣ pōt ſuſpēde̓ ſuū īterdictū quin tollat illd̓ ex toto: vn̄ ſi tunc appellet̉. ⁊ iuſta ſit appellatio: defēdet̉ ꝑ appellatōꝫ: ⁊ illd̓ qd̓ īducūt p̄ dicti doctores ad hͦ ꝓbādū: n̄ ꝓbat hec decre. cū ⁊ plātare: qꝛ illd̓ fit aucͣte ſpāli dn̄i pape vn̄ alij ad ꝯſequētiā trahe̓ nō pn̄t ut poſſint face̓ ꝙ celebretur ī eccleſia īterdicta. de fcō tn̄ ẜuat̉ opinio p̄dictoꝝ doctoꝝ. ⁊ ꝙ hͦ poſſit fieri ꝓbat̉. jͣ. e. dilectis.§. qꝛ ubi de hͦ. d̓ ap pellatōe. ſcā dū ſuſpēdit̉ īter dictū: dic ut no. ī p̄dicto.§. qꝛ Dixit tā. ꝙ ſi eccleſia īterdi cat̉: tale īterdictū pōt ſuſpēdi ſꝫ ſi hō īterdicat̉ tale īterdic tū nō pōt ſuſpēdi: qꝛ tollat̉ in totū qꝛ n̄ pōt eē ī eccleſia ⁊ ex eod̓ tꝑe. ſꝫ n̄ credo ꝙ ep̄s poſ ſet dare alicui pͥuilegium cele brādi in eccleſia īterdicta: qꝛ illud pertinet ad papam. m ¶ Declinare. jͣ. e. paſtoͣalis. a ¶¶ Um ī eccleſia. obẜuar̄ qd̓ de iure face̓ nō pn̄t niſi ꝑ appellatōꝫ ⁊ ī alijs cer tis caſibꝰ ꝗ notāt̉ sͣ. de offior. paſtoralis. loquit̉ papa archiepiſcopo cantuarien̄. b ¶ A grauamine. exp̄ſſo ī ap pellatōe: ī quo caſu tarū tꝫ ap pellatio āte ſnīaꝫ. jͣ. e. ut d̓bitꝰ ⁊. c. cū cām. in fi. ⁊. c. dilecto. c ¶ Iniuſta ꝯdēnatōe. ī caſu iſto cū appellat̉ a diffinitiua ſnīa nō ē neceſſe cām expͥmere: niſi ꝙ dicat appello ab īiuſta ſnīa ⁊ tunc dꝫ ſuꝑior cognoſce̓: uel alij ꝯmitte̓ ſcd̓m arbitriū ſuu. d ¶ Alioquī.i. ſi appellatio nō ſit legitīa: remittit̉ ad illū a quo appellauit ut ꝓ cedat ī cā cū appellauit a grauamīe vel qd̓ exeqͣt̉ ſnīam: quā ipſe ſuꝑior ꝯfirmauit: ⁊ ſic ē hic op. ar. ꝙ iudex appel. ꝗ ꝯfirmat ſnīam ꝙ aliꝰ tulit: n̄ d̓beat ip ſā mādari executōi. ſed pͥmꝰ d̓ hac maͣ tractat̉. sͣ. d̓ offi. d̓le. paſtoralis.§. p̄t̓a. e ¶ Remittas. alias cā ad eū a quo appellatum ē remitti non dꝫ: niſi de conſen ſu appellantis sͣ. e. accepta. ⁊. jͣ. eo. interpoſita.§. ii. f ¶ Eiꝰ iuditio. ita ꝙ oē ius ſaluū ſit ei ꝯͣ quē fuit appellatum. ut ſi tunc fuit mi nor: nunc āt factus ſit maior. iure minoris vtet̉. ff. de minori. l. īter vtile.i. rn̄. gIaIrecte renunciāte. sͣ. de off. delega. gratū ipſo.n. a fcō renunciauit ap pellationi teſtes ꝓducendo. ſic. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. exͣor. jͣ. de pͥuil. ſi de terra. ⁊. c. accedentibus. h ¶ Lat̄. ꝯcilii. sͣ. e. reprehenſibilis. ⁊. jͣ. e. ſepe. ſic. C. de temp. ap. l. vl.§. vlt. b. i ¶ Appellare ſcd̓o. ſic. ii. q. vi. ſi ꝗs ī qͣcūqꝫ ⁊. C. ne li. ī vnā eadēqꝫ. l. vna. ⁊ qd̓ dicit appellare ſcd̓o. ītellige a diffinitiua ſnīa: a qͣ ſcd̓o appellare ꝑmiſſum ē ⁊ nō vltra. jͣ. e. ſua. ⁊ ut dicunt iura p̄dicta. ⁊ hͦ idē locū hꝫ ate ſnīam ſi grauaret̉ ꝗs pluries ſuꝑ vno articulo. ſcd̓o poſſꝫ appellare ēt ſuꝑ illo: īmo āte ſnīam ſi grauaret̉ ꝗs poſſꝫ appellar̄ pluries ꝙͣ ſcd̓o uel tͣtio vel qͣrto: quotiēs ſuꝑ diuer ſis articulis grauaret̉: qꝛ ſuꝑ vnoquoqꝫ articulo licitū ē appellare ſi grauet̉ Res fauorabilis. jͣ. qui. ma. accu. poſ. vr̄. b. p¶ Reterea ſatiſfeceris. Quid ſi ſatiſface̓. habes. ff. qui ſatiſda. cogan. l. i. ap. re. fuerit ei negociū delegatū. IDē nouicen̄. epiſcopo. D hec quoniaꝫ ſubīterdicto F aliqui ꝯſtituti appellāt: ⁊ deir I de illud ẜuare cōtemnunt quid in hoc caſu ẜuandū ſit: cōſulere uolu iſti. Noueriſ igit̉: ꝙ ſicut poſt ap excōmunicari nō pn̄t: ſic īterdictū nequeūt cui āte ap. eos cōſtat ſuppoſitos declinareⁿ Lemēs. iij Uꝫ ī eccleſia: ⁊ īfra. Accepi Imꝰ: ꝙ quidā clerici de gual. occaſione iudicij tui ꝙ uelle obſer uareª ſe iactāt līconien̄. epiſcopi iu dicis ordinarij ſine cā rōnabili co gnitionē euitāt. Unde mādamꝰ quatenus ſi quādo contigerit aliquē de clericis a prefato epiſcopo ad tuā audiētiā appellare. nō ante appellationē admittas: quam tibi cōſtiterit eā uel a grauamine uel ī iuſta cōdemnatione porrectā: alio quin ipſuꝫ ad predicti epiſcopi au diētiaꝫ remittas ap. re. eius iudi cio pariturum. ¶ Dem. Irecte nobis tue litter̄ demō ſtrarūt: ꝙ cū in tua preſentia ca cuiuſdā matrimonij tractaretur ī qua ꝑs uiri cōſanguinitatis uīculum opponebat: ⁊ ꝑs mulieris ad ſe. ap. appellaſſet nec appellati oneꝫ ſuā prefixo termino fuerit ꝓ ſecuta: poſtmodū ea r̄nūciāteᵍ ap. quā fecerat: tu ī cauſe cognitione ꝓcedēs de parētela teſtimonia re cepiſti. uerū quia mulieris ꝑs ite. ruꝫ appellauit poſtulaſutrū ad cal culū ſententie procedere ualeas ē doceri. Reſpōdemus igit̉ ꝙ licꝫ iuxta decretū lat̓. cōcilʰ poſtquā in termino ꝓſequēde ap. ſtatuto ap. pel lans ſuā ap. nō fuerit ꝓſecutꝰ. auctoritate tua libere poſſis uti tn̄ quia iterū apellauit: cum ſecundū ff. de pig. ac. ſi rem alienam.§. omnis. lau m ¶ Impedire. ⁊ ita ſuſpēdit̉ ſnīa que nōdū tꝫ: nō.n. tenebit niſi ex tate ꝯditōe. jͣ. de ſē. exco. a nobis.i. exquo āt teneret nō ſuſpēderet̉ eiꝰ effectꝰ ꝑ appellatōꝫ. jͣ. e. paſtoralis. ī fi. ar. ꝯͣ. qꝛ vbicūqꝫ ꝯditio ex ſtiterit ꝑinde habet̉: ac ſi ab initio pure ꝯͣhat̉. ff. ꝗ po. in pig. hab. l potior. ⁊ ita ſnīa ex cōicatōis ſub ꝯditō ne pōt ferri: ⁊ ſtatiꝫ currūt tꝑa ap. vnde ſtatī appellādū ē an̄ diē ꝯditōiſ ut hic pꝫ ſic ⁊ alie ſnīe ſb̓ ꝯdi tione pn̄t ferri. ſed ibi. jͣ. x. dies ē appel lādū pꝰ. x. dies non audit̉ appellās: licꝫ adhuc nō extet ꝯdi tio. ii. q. vi. biduū. ⁊ illud nota. ꝙ ſi pen dēte ꝯditōe efficiat̉ de alieno foro is in quē lata ē hmōi ſnīa puta qꝛ trāſtulit do miciliū alio loco ni hilominꝰ ligatꝰ erit exiſtēte ꝯditōe: niſi āte ꝯditōꝫ appellauerit. ar. C. de te ſta manumiſ. ſtatu liberis. ar. op. ad hͦ. sͣ. d̓. fo. cō. c. pe. lau. a(Ecundo reg ris. ītentioni A xxii. q. v. hūane ⁊. jͣ. d̓ v̓. ſi. intelligentia. b ¶ In oībꝰ j. e. inꝗ ſitioni ꝯͣ. Solue. hͦ ꝯͣ qd̓ dicit hͦ locū hꝫ cū ē vnū negociuꝫ pͥncipale: ſꝫ plures articulos ꝯtinet pē dētes ex negocio pͥn cipali exēplū pone. sͣ. d̓ reſcrip. cū dilec ta ⁊.sͣ. d̓ offi. delega ti venerabilis. Illd̓ āt qd̓ dr̄. jͣ. e. ī dcre. gre. inꝗſitōi loꝗt̉ cū pl̓ra ſt̄ negocia oīo diuerſa ī vna ꝯmiſſione ꝯtēta. Exēplū pone de hͦ. ii. q. i. ī pͥ mis. tūc lꝫ ſit ꝓhibi ta ī vno n̄ tn̄ ē ꝓhibi ta ī alio: niſi hͦ dicat̉ ī decre. greg. ar. ad hͦ. ff. d̓ mino. ēt.§. i. ⁊. C. de repu. l. vna ſed hodie ipſo iure remota eſt appellatio. jͣ. eo. ut debitus. c ¶ Utriuſqꝫ iuris. canōici ⁊ ciuilis. xxxii. q. vii. apoſtolus. ff. d̓ pac. ite qꝛ.§. vlt. ff. de v̓. ob. ticia.§. i. C. famil. her. quotiens. C. de pac. etens. ff. ſi cer. pe. lecta eſt. ff. de le. i. ſi ſeruus plurium in fi. d ¶ Eodē allegare. Noͣ ꝙ hec decre. loꝗt̉ d̓ iudice delegato. ſꝫ. jͣ. e. cū ſpāli loꝗt̉ ī ordinario vn̄ nota: ꝙ ꝗ iudicē recuſare ītēdit: cam iu ſte recuſatōis dꝫ allegare corā ipſo ut hic dicit talē videlꝫ: q̄ ſi eēt ꝓ bata deberet legitīa reputari. jͣ. e. cū ſpāli ſicut ī appellatōe. jͣ. e. ut d̓ bitꝰ: ⁊ recuſatio dāda ē ī ſcrip. sͣ. de ꝓba. quoniā ⁊ ante litē ꝯt̄. dꝫ ꝓ poni cū ſit dilatoria. iii. q. iii. offerat. ⁊ sͣ. d̓ re iu. īter monaſteriū. ⁊ C. d̓ iudi. aꝑtiſſimi. uel ſaltē. jͣ. t̓minū ſtatutū a iudice ad dilatorias ꝓponēdas.s. de excep. paſtoralis. niſi ex noua cā ſuꝑueniēte pꝰ lite ꝯt. ꝓponi nō pōt. sͣ. de offi. dele. īſinuāte ſcd̓m leges pōt ꝓponi vſꝫ ad. xx. dies: ut ī p̄dicta autē. offerat̉. ⁊. C. d̓ ſē. ⁊ īterlo. om. iu. aut. ⁊ ꝯſequent̉ cā v̓o ſuſpitōis corā arbitris a ꝑtibꝰ electis ē ꝓbāda. s. de offi. dele. ſuſpitōis. ⁊. jͣ. e. cū ſpāli. ⁊ sͣ. d̓ fo. ꝯpe. lꝫ. i. Ca v̓o recuſatōis nō ꝓbata delegatꝰ ī cā ꝓcedat ea v̓o ꝓbata ſuꝑſedere dꝫ iudex: ne āpliꝰ ſe ītromittat: cū aꝑet ip̄m nō hr̄e iuriſdictōꝫ pꝰ ꝓnun ciatōꝫ arbitroꝝ ī ordinario ſecꝰ ē: qꝛ pōt ꝯmitte̓ cām illā ꝑſone non ſuſpecte uel illā cām remittē̓ ad ſuꝑiorē. jͣ. e. cū ſpāli. ⁊ ibi de hoc et inuitis ꝑtibus: qd̓ non poteſt delegatus: ut ibi notatur. e ¶ In aliquos.i. arbitrum vel arbitros. an tales veri arbitri dicant dictum eſt. sͣ. de offi. dele ſuſpitionis. f ¶ Debēt cogi. ar. ꝯͣ de iudi. ſi ꝗs ex aliena. Sꝫ ibi dubitat̉ an iudex iura ei licuit in eadem cauſa bis ap pellareʳ: ſe a iuriſdictione tua fecit exemptam: preſertim cum hic ad ſeparationem matrimonij: quod ē res fauorabilis: intentio uiri ꝓ cedat. C Eleſtinus. iij. Reterea requiſiti fuimꝰ: ſiquis iudex ita ꝓtulerit ſentē itiā: niſi ſempronio īfra. xx. dies ſatiſfeceris: te excōmunicatū uel ſui penſū aūt īterdictū eſſe cognoſcas ille ī quem fertur ſententia medio tempore appellanſ ad diem ſtatutum minime ſatiſfecerit: utruꝫ ille ſententia tali ligetur: aut interpoſi tione ap. tutus exiſtat: uidetur aūt nobis: ꝙ huiuſmōi ſentētiā ap. ob ſtaculū debeat īpedire. ¶ Dem Ecundo requiris. cū pluri Obus articulis ī una commiſſi one poſitis in uno tantum cōtingit appellationē expreſſe uetari: utrū appellatio teneat: ſi ſuper alijs fue rit appellatuꝫ ī quo. t. r. ꝙ cū ſecū dum beatuꝫ grego. uerba intētioniª deſeruiant: ⁊ hec ſit noſtra intētio ut de omnibus articulis: qui ī commiſſione ponuntur iuſticia ſi um ꝯſequatur effectū: in omnibꝰ ap. intelligit̉ īterdicta. Nihil eīꝫ intereſt: utrū īhibeatur primo an ſecundo: medio an in fine: cū ſicut utriuſqꝫᵉ iuris argumēta noſ docēt ea que in principio ad mediū ⁊ ad finem: illa uero que in medio ad fi nem atqꝫ principium ſepe referri contingat. ¶ Tertio poſtulas edo ceri: ⁊ infra. Con. t. t. rn̄. ꝙ cū ali quis iudicē ꝓponit ſe habere ſuſpectū ſuſpitiōis cauſam coram eo dem allegare tenetur: ſed partes ut in aliquos non ualde remotos ꝯueniat per eundem iudicē debēt cogi: corā quibꝰ ſi cauſa ſuſpitiōis

ſit. hic autē non. cū conſtat de iuriſdictōe: ſed p̄tēdit̉ recuſatio. lau. c ¶ Cerminū ꝯpetētē. t̓minū iſtū n̄ iudex. ſꝫ arbitri ſtatue̓ dn̄t. sͣ. de offi. pele. ſuſpitiōis. Hodie v̓o dꝫ iudex aſſignare terminum. ut in decre. inno. iiii. in hoc. e. ti. b. p ¶ Suꝑſedere. Cōtradicit. l. qꝛ lꝫ iudex delegatꝰ recuſet̉: pōt cām qlij delegare. C. de iudi. cū ſpāli ibi nō ꝓbat̉ cā ſuſpitōis. ſꝫ allegata ſuſpitōe de legat̉ cā alii. ⁊ qꝛ nō grauat̉ ī aliqͣ ꝓbatō ne ꝑmittit̉ a lege: ut delegatꝰ alij deleger ſꝫ hic neceſſe hꝫ ꝓ bare cām ſuſpitōis. ⁊ iō qꝛ ī hͦ grauat̉ re leuat ꝓbata ſuſpitō ne: āpliꝰ n̄ ꝯmittat inuito recuſatore: ⁊ nos aliud ẜuamꝰ ſe cūdū canoneſ. Cer te lex illa non dicit: ꝙ ꝯmittē poſſit cāꝫ ⁊ ſic nō cōtradicit. i ¶ Suſpecti ⁊ inimi ci. ſic. iii. q. v. qꝛ ſu ſpecti. ⁊. C. d̓ iudi. aptiſſimi. ber. a ¶ ¶ N ſit incōti UInēti. Sꝫ qͣlit̓ ītelligis illud incon tinēti: an vſqꝫ ad tri duū. C. de erro. ad uo. l. vlt. an ſine int uallo. sͣ. de teſtibus cogē. p̄terea. ⁊ sͣ. de electio. qꝛ ꝑꝑ. ⁊ sͣ. d̓ reſtitu. ſpo. lr̄as. et sͣ. de teſtibꝰ veniēs. ii. an ꝙͣcito pōt. ff. d̓ ſta. libe. ſi peculiuꝫ. §. vl. ⁊. ff. ad tertil. l. ii.§. ꝯfeſtī. So. hoc pōt ꝯmitti arbitrio iudicis. ut dixit ala nꝰ. Ego dico ꝙ hic ſupplendū ē maxīe qꝛ idē eēt ſi cōgruo tꝑe hͦ ꝓbaret. qꝛ fru ſtra auxiliū legis ī plorat ꝗ ꝯmittit ī le gē. sͣ. e. ꝯſtitutiſ ⁊ sͣ. de elec. bone. ⁊. ff. d̓ mino. auxiliū. ī fi. ⁊ hic expreſſe dr̄: niſi ipſe ſe ſpōte obligaret ut hͦ ꝓbaret īcōtinēti. qꝛ poſſꝫ renūciare iuri ſuo: ſimile. sͣ. d̓ r̄ſti. ſpol. c. i. b ¶ Indignū nunꝗd ille ꝗ nō detulit appellatōi ī vna cā: repelli dꝫ ī alia a bn̄ficio appellatōis. ar. ꝙ ſic. sͣ. de excep. cū eccleſiaſtice. ⁊.s. de elec. bone ī fi. ⁊. jͣ. de vſu. qꝛ fruſtra. ff. ꝙ quiſqꝫ iuris. l. iii.§. hec pena. Rn̄. non dꝫ in alia cā ab illo vel ab alio repelli. ⁊ ſufficit ꝙ ſemel punitꝰ ē. ar. s. de electi. cū ī cunctis.§. clerici. ⁊ ca. cum vinton̄. Et hic habes: ꝙ quis punitur in eo in quo deliquit. ſic. jͣ. d̓ iure pa. paſtoralis. ⁊ sͣ. de tēpo. or. lr̄as. c4 n Ouit. ille nō edidit. ſed dominꝰ papa tulit ſnīam illā. u¶ Publicauit. ſic ⁊ achatius nō fuit dictator noui erroris. ſꝫ ve leris imitator. xxiiii. q. i. achatiꝰ. ⁊. xii. di. p̄ceptis. ⁊. jͣ. d̓ feu. c. ii. ſi. ſ. de puil. qꝛ intētionis. qui.n. rē ꝑducit ī lucē potius rē declarat: q̄ aliꝗd noui faciat. ff. de acꝗ. re. do. adeo quidē.§. ſi ꝗs in fi. ff. d̓ teſt. heredes.§. i. ff. ſi ẜui. ven. ſicuti.§. diſcant. alias ſed querit̉. e ¶ Scd̓ꝫ ius tā canonicū ꝙͣ ciuile. sͣ. d̓ re iudi. ꝙ ad ꝯſultatōꝫ. ⁊. ii. Cxi.§. ſt quoꝝ. v̓. ab executore ⁊. C. quoꝝ ap. n̄ reci. l. ab executor̄. l ¶ Ab executoribus. Hoc ītelligēdum ē de mero executore. qui nul la hꝫ cognitionē: ſꝫ tātum executionē. sͣ. d offi. dele. paſtoralis.§. qꝛ rero vbi de hoc. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. decetero talis fuit iſte. S ¶ Modū excederent ſic. sͣ. ti. ꝓx. ꝙ ad ꝯſultatōꝫ vbi de hoc. b ¶ Debuiſſet ex hoc vr̄: ꝙ ſicut nō poſſet appellari a mero executo ſe ſta non pōt recuſari. sͣ. e. ſuꝑ eo. ⁊. c. ii.§. iii. ſed ſi nō eſſꝫ merꝰ ex ecutor: bene poſſet appellari ab ipſo ⁊ recuſari. io. ſed vr̄ potiꝰ dicē ſra iſta: ꝙ ſi quis appellat a ſuſpecto: ꝙ ꝓpterea non dꝫ dimittē ꝗn ꝓcedat: qꝛ pͥmo recuſatio ē ꝓponēda: ⁊ ſi iudex illā non admittat ſi Uuita: tc̄ ē appellādū: qꝛ tuc ipſū grauat. ſuſpitio.n. ꝓponēda ē ẜforma illius decre. sͣ. e. ti. ẜo requiris. ⁊. jͣ. eo. cum ſpeciali. b. a D Epe contingit. alterius.ſ. appellantis. infra terminūᵍ cōpetētē probata nō fuerit: tūc demū auctoritate ſua iu dex utetur. Quod ſi corā ipſis cā ſuſpitionis probata fuerit. cauſe co gnitiōi ſuꝑſedereᵇ tenebit̉ recuſatꝰ ipſa nanqꝫ rō dictat ſuſpectiʳ ⁊ ini mici iudices eē nō debēt. ¶ Deꝫ ¶N ſit deferēdū ap. illiꝰ: quē aduerſariꝰ de exſpoliatiōe p̄ ap. legitime īterpoſitā ſibi factā pa ratus eſt incōtinetiª cōuincere. nos duxiſti ꝑ tuos nūcios conſulēdos. Reſpōdemꝰ ꝙ cū in eo puniēdus ſit: in quo deliquit: qui ap. deferre neglexerit ſe bn̄ficio reddidit ap. indignum. Nno. iij. illuſtri regi frācoꝝ. Ouit ille qui nihil ignorat: Let īfra. Preterea interdicti ſententiā card. nō edidit: ſꝫ potiuſ publicauit nec fuit dictator ipſius ſꝫ ueriꝰ executor. Un̄ cū ſecundū ius ab executoribꝰ appellari non poſſit niſi forſan modūᵍ excederēt ī exequēdo: nos etiā in litteris ſuꝑ hoc directis ad ipſū ap. curauim obſtaculū inhibere: appellatiōi ab eo īterpoſite nō fuerat deferendū. De ſuſpitiōis autē obiectu licet eū merito tibi ſuſpectū non fuiſſe cre damꝰ: nō tn̄ ⁊ ſi fuiſſꝫ: ꝓpter appel lationē interpoſitā ab eo deſiſtere debuiſſꝫʰ: ad quod nō ꝓprio motu ſꝫ nr̄o potius precepto ꝓceſſit. ¶ Dem. Epe cōtingit: ꝙ cū ad noſtrā audientiā appellat̉ ꝓpter de fectū partis alteriꝰª neqꝫ ꝑ ſe neqꝫ ꝑ reſpōſalē idoneū ap. interpoſitā noceat domino. de hoc dictum eſt. sͣ. ut lit. non conteſ. c. i. c ¶ Queſtio. De hͦ potes hr̄e plura exēpla.ſ. vtꝝ laicus vel aliquis ī minoribꝰ ordinibus conſtitutus eligi poſſit ad dignitateꝫ uel minor. xxv. an. uel aliꝗs poſſit hr̄e plura beneficia de iure cōi. de hoc nulla ꝓbatio apud papā ē neceſſaria: cū ipſe hēat ius ī ſcrinio pectoris ſui. C. de teſta. l. omnium. d ¶ Facti queſtio. Queſtio fa cti qn̄qꝫ pn̄tibꝰ ꝑtibꝰ de leui poſſꝫ ꝓbari. puta ꝑ ꝯfeſſionē ꝑtiū uel ꝑ inſtrumēta que ha berent. vel ꝑ teſtes p̄ſentes. e ¶ In lateran̄. sͣ. e. reprehen ſibilis. f ¶ Appellauerit. Iſtud no. ꝙ qui appellat: ſi appellatio ſua recipiat̉ a iudice vel ab adu̓ſa rio approbet̉: tenet̉ illā ꝓſeg ſufficienter ꝙͣtū ad totum ne gociū. alias ſi nunciū mittat ad īpetrādū tantū: uel nulluꝫ mittat ꝑte altera ꝓſequēte cō dēnabit ī expenſis alteri ꝑti. jͣ. e. nicolao. ⁊. c. īterpoſita.§. i. alias ſi nō approbet̉ a popu lo a iudice aut ab aduerſario ſufficit mittere ꝓcuratorē ad īpetradū: lꝫ altera ꝑs ſit pn̄ſut ī decre. īterpoſita.§. i. ſecꝰ ē de appellato. qꝛ ei non īponit̉ ꝓſequendi neceſſitas: niſi ve nire velit vel ſolus vel cū aduerſario. ut. ii. q. vi. appellato re. ⁊ pōt neglige cām ſi vult. cū ſine ipſo poſſit cā tractari ſi ꝯtumax fuerit. C. de tēpo. appel. l. vlt.§. illud. eo pͥus citato. jͣ. e. ꝑ tuas. ⁊ no. ꝙ ꝗ ap pellat a grauamine: cam ī ſcri ptis aſſignare tenet̉. ⁊ petat apoſtolos ī ꝗbus iudex cām expͥmat appellatōis. ⁊ cur ap pellatio nō ſit admiſſa. vel ſi forſitan appellatōi ſit delatū: poſtea ſtatuat t̓minū appellā ti. ⁊ ſi appellatꝰ voluerit: ꝑteſ debēt ꝑ ſe vel ꝓcuratores in ſtructos ad cām ꝯͣctādā acce dere: ꝙ ſi appellās nō fecerit reputabit̉ nō appellās: ⁊ ad p mū iudicē remittet̉: ⁊ ī expen ſis ꝑti alteri ꝯdēnabit̉: ⁊ ſi ap pellas hͦ ꝯtēpſerit: ipſe ī expē ſis ꝯdēnabit̉. ut. jͣ. e. ti. ī d̓cre. īno. iiii. cordi nob̓ ē. jͣ. e. ti. g ¶ Obtineat. ipſa appellatio ſiue terminꝰ ſtatutus a iudice ad ipſā proſequēda erit loco peremptorii: ut eo elapſo procedat iudex in cauſa: ſi nō fuerit ap pellationem proſecutus. h ¶ Abſentem. hoc poteſt intelligi de appellante ⁊ appellato. i ¶ Ac ſi perēptorie. ut ſi lis nō ē ꝯt̄. excōicet̉ reuſ abſens ꝗ appellauit: uel mit tatur actor ī poſſeſſionē cā rei ẜuāde: ſilis eſt ꝯt̄. pōt ferri diffinitiua ſnīa ſi li queat de cā: vel ſi nō liqueat ꝯſtituat̉ verus poſſeſſor. sͣ. de do. ⁊ cō. ꝓut. sͣ. ut lit. nō conteſ. quoniā.§. ī alijs. ſi actor ē abſens qui appellauit: ꝓcedat ꝯͣ ip̄m ad teſtiū receptōꝫ. ⁊ ad diffinitiuā ſnīam: ut. sͣ. d̓ dolo. cām que: ꝓut no. in decre. ꝓut. Itē ī alio hꝫ appellatio ſimilitudinē cū citatione ꝑemptoria: ut ſicut pemptorie citatus qui non venit nō audit̉ appellās. xxiiii. q. iii. d̓ illicita ſimi lit̓ nec appellās qui nō ꝓſequit̉ appellationē. sͣ. eo. ꝑſonas. ⁊. c. cū ſit romana. In hoc tamen differunt qꝛ ꝑemptorie citato iudex pōt face̓ gr̄am. sͣ. de offi. dele. conſuluit. ſꝫ ſi ꝗs nō ꝓſequit̉ appellatōem: ſtatiꝫ tꝫ ſnīa. ut. sͣ. e. cū ſit. nec āpliꝰ audit̉ appellās: ut ibi dr̄. ⁊ hic v̓. ſaluis ⁊c̄. ⁊ hͦ ītellige cū notū ē hͦ iudici. ꝙ appellans nō ē ꝓſecutus appellationē ī t̓mino cōſtituto. ⁊ ipſe nō ꝯparet ī pſentia iudicis in ipſo t̓mino: alias nō pōt ꝓcedere contra abſentem. k ¶ Saluis ꝯſtitutionibus. hoc reſpicit id quod dixi. sͣ. v̓. extunc in abſentē ꝓ cedat̉ ⁊c̄. ſed hͦ poſt ſnīam ſtatī rata manet ſnīa. ⁊ ꝓcedit iudex ad excutionē tantum. ſed tunc ante ſnīam alius eſt modus procedendi: ut dictum eſt in no tula illa: ut ſi lis non eſt conteſtata ⁊c̄. l ¶ Snīa. ſic. sͣ. e. cum ſit romana. ⁊.ii. q. vi. appellatore. Qui.n. non ꝓſequit̉ appellationē: fingit̉ nō appellaſſe. C. de de temp. ap. l. vlt.§. vlt. vnde ēt retro notat̉ infamis. ff. de his qui no. infa. furti. Sed nunquid ē idē in ſnīa excōica tionis? ut ſi aliquis fuerit excoīcatus poſt appellationē ⁊ eā non ꝓſequit̉: an tunc rata maneat ſnīa excōicatōis. ut fingat̉ non appellaſſe. vr̄ ꝙ ſic: qꝛ retro notat̉ infamia qui condēnatur de furto. nec ꝓſequit appellationem: ut in. l. i. dicta furti. Sed hoc nō eſt veꝝ ī ſnīa excōicationis: qꝛ aūt appellatio tenuit aut non. Si tenuit excōicatio lata poſtea ipſo iure nulla fuit. jͣ. de ſen. ex. ꝑ tu as. ⁊ ita ſiue ꝓſequit̉ appellationē ſiue non: non efficit̉ poſtea aliqͣ. ff. de reg proſequētis uel forſitan ex malicia ſubſequētis reſpōſalis mādatum procuratoriū occultātis: lites que de facili poterant terminari: rema neāt indeciſe: cum frequēter iuris queſtioᵉ moueat̉. cuius apud nos ꝓbatiōes neceſſarie in cōtrario nō exiſtūt ⁊ interdū etiā facti queſtio de leui poſſet partibꝰ preſētibꝰ cō probari. Un̄ licet in lateran̄ᵉ. con. fuerit cōſtitutū: ut ſi in quocūqꝫ ne gocio aliquis appellauerit: ⁊ eo qui appellatus fuerat ueniēte: qui appellauit uenire neglexerit: cōpe tentē illi recōpenſationē faciat ex penſaꝝ: ut hoc ſaltem timore deter ritus in grauamen alterius non fa cile quis appellet. ¶ Quia tamen propter hoc queſtiones prorogan tur: preſenti decreto ſtatuimꝰ. ut ſi huiuſmodi appellatio: uel a iudice recepta uel a ꝑte fuerit approbata poſt terminum appella. prefixum edicti perēptorij vires optineatᵍ ita videlicet: ut extunc in abſētem perinde procedatur: ac ſi ꝑempto rieⁱ uocatus ad iudiciū extitiſſet: ꝙ̄ ſi forſitan interpoſita ꝓuocatio ma licioſe recepta uel approbata non fuerit: cum conſtiterit legitīe pro uocatū: nihilominꝰ eam vigorem uolumus obtinere ſaluis conſtitu tionibus de ꝓuocantibus poſt ſen tentiam ꝓmulgatis: quibus appſuas ꝓſequi non curantibus poſt terminū appel. ꝓſequēde prefixū rata manet ſentētia que fuerat ap. ſuſpenſa. Quicquid autem cōtra citationem perēptoriam poſſet ab

iur. ꝙ ab initio. ⁊. xvi. q. iii.§. pōt vltra vnā colū. Si appellatio non tenuit er go excōicatio poſtea facta ſtatī tenuit. ⁊ aliud ē ī ſnīa excōicationis ꝙͣ in alijs: qꝛ effectus aliaꝝ ſnīaꝝ ſuſpēdit̉ ſi appellet̉. ff. ad turpil. l. i. in fi. ſꝫ effectus ex cōicationis nō ſuſpēdit̉ ꝑ appellationē. jͣ. e. paſtoralis. Ex hoc ſequeret̉ abſui ditas: ſi aliꝗs retro eēt excōicatus. ſequeret.n. ꝙ aliquis canonice electus eēt ⁊ tamē caſſanda eēt electō eiꝰ facta medio tꝑe. i0. Sꝫ pone aliquē ep̄m depoſitū: ſtatī pꝰ ſnīam appellat: appellatōe pē dente excōicat ſubditū ſuuꝫ: nunꝗd talis excōicatio tenet: vin. dixit: ꝙ ſi ep̄s nō appella uit: vel ſi appellauit ⁊ nō fuit appellatōꝫ ꝓſecutꝰ: excōicatō nō tenuit. ar. l. p̄di. ff. d̓ his ꝗ no. infa. furti. qꝛ fingit̉ nō ap pellaſſe. C. de tēp. ap. l. vlt.§. vlt. ſi fuerit ꝓſecutus: ſiue co firmet̉ ſnīa ſiue nō: tenuit ex cōicatio. T. dixit ⁊ melius: ꝙ exquo appellauit: remāſit in officio ſuo: qꝛ qui appellat n̄ dr̄ cōdēnatus. ff. de pe. l. ii.§. vlt. ⁊ integer ē ſtatus eiꝰ: ut ī terim fungat̉ honoribꝰ. ff. de ap. īterpoſita. ⁊. ff. nihil inno. l. vna.§. īteger. ⁊ iō ſiue ꝓſeqͣ tur ſiue nō ꝓſeqͣt̉ appellatoꝫ excōicatio tenuit. ⁊ hoc ẜm p̄ dictā rōnē quā io. aſſignauit. ſi v̓o nō appellauit: acquieuit ſnīe. ⁊ ſic ꝑ ſnīam amiſit oēm iuriſdictionē. vnde ſi tulit po ſtea ſnīam: nulla fuit. m ¶ Abſente ꝓponi. Hoc vult dicere lr̄a iſta: ſic̄ abſens perē ptorie vocatꝰ ꝗ nō potuit veni re iuſta d̓ cā detētus audit̉ al legās īpedimentū ſuū: ita ꝙ reuocat̉ qd̓ ꝯͣ eū factū ē. sͣ. ti. ꝓx. cū bertoldus. ⁊. ff. d̓ iudi. ſi p̄tor. ⁊. iiii. q. v. quiſꝗs: ſic appellās ſi nō potuit appella tionē ſuā ꝓſequi. jͣ. terminum cōſtitutū audit̉ volens ꝓbare īpedimētū. sͣ. e. cū ſit romana ⁊. c. cū ex rōne. ⁊. C. d̓ temp. ap. l. vlt.§. illud. n ¶ Preueniēs. Hoc intelligit̉ de tmino ſtatuto a iudice uel ab appellāte: ſecus ē ī t̓mino ſtatuto a lege quē pōt ꝗs p̄ue nire. ii. q. vi. appellatore. duꝫ tn̄ appellatus nimiū nō p̄cur rat: ut appellātē ī cōmiſſione impetrāda ſupplantet. jͣ. e. ob late. o ¶ Ueritate. qꝛ tacuit īpetrā do ꝙ t̓minus ſtatutus fuiſſꝫ vel a ſeipſo. p ¶ Careat īpetratis. Iſte cui p̄figit̉ tp̄s ab hoīe: nō pōt an te terminū illū īpetrare. nunꝗd illd̓ tp̄s currit ī āno appellatōis? nō vr̄: qꝛ tūc non eſt in mora. qꝛ ſi vellet ꝓcedere: non pōt ut hͦ dicit ⁊ ei qui agere non pōt non currit tp̄s: ut dicit. l. C. de anna. excep. l. i.§. vlt. q ¶ Cōtumacie. qꝛ punit̉ ī expenſis.sͣ. e. reprehenſibilis. ⁊ iudex cui ſit cōmiſ ſſio illum ꝯdēnabit ad expenſas. jͣ. e. ut debitus. a ¶e Onſtitutꝰ. hec decretalis loquit̉ de materia illius. sͣ. d̓ teſti. veniēs. ii. b ¶ Trāſtulerūt. ⁊ quidā alij retinueruūt penes ſe poteſtatē eligendi. hͦ acto ī ipſa trāſlatōe: ꝙ ep̄s ſine alijs ad electōnē non ꝓcederet. ut. jͣ. dicitur. c ¶ Dmniū.i. p̄ter aſſenſū oīum requiſitū: qꝛ oēs ſūt vocādi.s. de elec. ꝙ ſic̄. ⁊ c. qꝛ ꝑp. ⁊. c. bone. ii. ſi velles ītelligere p̄ter aſſenſū oīum.ſ. habitū ī electōe: n̄ valuiſſet appellatio: qꝛ nō ē neceſſe ꝙ oēs cōſentiāt ī electōe: qꝛ ſufficit conſen ſus maioris ꝑtis. ⁊ ſanioris capituli ī electionibus: exquo vocati ſunt oēs: ut dicit illa cōſtitutio: qꝛ propter. ⁊ multa alia iura eiuſdem tituli. ⁊. jͣ. de his que fi. a ma. ꝑte capi. c. i. ẜuata forma illius. c. quia propter. d ¶ Derogaret. qꝛ nec poſſet ſi vellet: exquo appellatū ē ad ſuꝑiorē vel delega tum. sͣ. de offi. lega. licet. ⁊ sͣ. de poſtula. bone. e ¶ Delegauit. Sed qͣliter potuit iſte legatꝰ delegare cām alii. cū iā eſſet dela ta ad papā ꝑ appellationē ꝯͣ id. sͣ. de offi. lega. ſtuduiſti. ⁊. c. licet. Io. dixit: ꝙ. ſpāle ē in cā vbi appellat̉ ab electōe: ꝙ alter cognoſcere poſſit. Tā. dixit ⁊ me liuſ ꝙ hoc facere nō pōt: niſi de conſenſu ꝑtiū: quē credebat hic interueniſſe: abſenteⁿ ꝓponi: aduerſus ap. hu. iuſmodi ualeat allegari. Si quis autē terminū appel. preueniēsⁿ tacita ueritateº litteras īpetrauit ⁊ ca reatᵖ īpetratis: ⁊ penaꝫ cōtumacie nō euadat. hoc autē in litibus ſiue iudicijs exercēdis uolumꝰ obſeruari. ¶ Dem lemonicen̄. ⁊ cantu arien̄. epiſcopis. Onſtitutusª in preſentia nr̄a Larchi. clarem. nobis expoſuit: ꝙ clarem. decanatu uacante qui dā canonici uota ſua in epiſcopum tranſtulerunt: ⁊ epiſcopus cū qui buſdā alijs expreſſe cōſentiētibꝰ in eundē archi. ei cōtulit decanatum xi. canonicis prius appellātibus: ne quis aſſumeretur preter aſſenſū omniūᶜ in decanū: cū electiōi eius xxv. tum per ſe tum epiſcopo medio conſentirent. ¶ Cunqꝫ ſancti marcelli preſbyter cardinalis tunc ap. ſe. le. per partes illas tranſituꝫ faceret: nō ut appellationi ad nos interpoſite derogaret: ſꝫ ut inſtru ctā trāſmitteret ad nos cauſā ſancti illudij ⁊ ſancti andree abbatibꝰ ex aminationē delegauitᵉ ipſius: ⁊ ma dauit eiſdem: ut partē cōtradicētē electioni decani citarent ad ipſum cōtradictionis ſue cauſam in eius preſentia oſtenſurā: ⁊ infra. Intel lecto igitur per aſſertionem cardi. ꝙ ſub ea forma fuerat appellatuꝫ: ne ſine aſſenſu omniū procederet̉ in electione decani: ⁊ ꝙ appellāteſ ap. infra annum non fuerant proſe cuti: nec erat ꝓpter quod eis eſſet biennium indulgēdum: cuꝫ ſicut bis infra tempus legitimū ſimplicem nuncium ad ſeap. deſtinarant ſic potuiſſentᵍ ſaltem ſemel procuratorem idoneuꝫ deſtinaſſe: ne tn̄ ꝑemptorias exceptiones ex eorū parte propoſitas videamur ſub ſilentio preterire: mādamꝰ quatenꝰ l. i. ⁊. ii. ⁊. jͣ. e. intimaſti. f ¶ Indulgendum: qꝛ indulgeri non dꝫ: niſi ex iuſta cauſa. sͣ. e. cum ſit. ⁊. c. ex rōne. g ¶ Potuiſſent. ſic. sͣ. de elec. bone. ⁊ sͣ. de dolo ⁊ contu. cū dilecti h ¶ Exceptōnes. duas videlicet quas ſtatim ſubiungit qͣs iudex ex officio ſuo decurſo tꝑe appellatiōis admittit: ⁊ de eis man dat īquiri: ne ꝑ ſur reptionē ꝓmoueat̉ ar. sͣ. d̓ elec. cū dilec cti. ſic. C. d̓ tempo. appel. l. ii. in fi. In hmōi electionibꝰ p̄cipue ualet officiuꝫ iudicis. sͣ. d̓ elec. cū nobis olim. ⁊. c. nihil eſt. i ¶ Renunciaſſe. qd̓ ei licuit. vii. q. i. ꝙͣ iculoſū. ⁊. C. d̓ pac. ſi quis in ꝯſcribem do: vnde āplius nō eſt audiēdus. ar. jͣ. d̓ inſti. cum veniſſēt. k ¶ Proceſſiſſe. exce dēdo fineſ ꝯpromiſ ſi: ⁊ ita nihil egit. sͣ. de elec. cū dilecti. ⁊ jͣ. de ꝯfir. examīata. ⁊. ff. d̓ arbi. pedius. l ¶ Pretermiſſis. p̄dictis. xi. canonicis ⁊ ſine quibꝰ ꝓcedē nō debeāt ꝓut exp̄ſ ſū fuit ī trāſlatōe vo luntatū: ut dicit hec littera. m ¶ Facta d̓ alio ab̓ illis. xi. pendēte ele ctione decani: de qͣ ⁊ ſi dubitaret̉ an te neret: nō eſt alia fa cienda. ar. C. ꝗ da. tuto. vel cura. poſ. l. i. ſecꝰ ſi notoriū eēt sͣ. c. ꝯſtitutis. ⁊. jͣ. d iurepa. c. illud. vin. a ¶ Onſtitutis. metenſis. ex vna parte. b ¶ Adiurauit. talis adiuratio in locum iuramēti habet̉.ii. q. v. ſi quis p̄ſbyter jͣ. d̓ purga. cano. c. i. c Magis vtilē. ad hoc ꝗdē de iure te nent̉. ille.n. qui eſt doctior ⁊ ſanctiorē eligēdus. viii. q. i. ſꝫ ergo cuiꝰ ꝯparatōe ceteri grex dicātur. xxv. di.§. nunc autē. ⁊.i. q. i. viliſſimus. ⁊. lxi. di. ī ſacerdotibus lꝫ talis ſit eligendus: ſufficit ſi eſt idoneus: qꝛ conue niens ſcīa tollerat̉ in p̄lato.s. de elec. cū nobis olim: ⁊ ſufficit ꝙ nō ſit malus. xvi. q. vii. monaſterium. sͣ. de preſum. dudum. d ¶ Cantor ſancti ſaluatoris. e ¶ Maiori ⁊ ſaniori: quaſi a duabus ꝑtibus electus. vnde merito debuit preualere: qd̓ ſemꝑ obtinet in electionibꝰ. ꝯͣ. de elec. qꝛ ꝓpi̓ ⁊ in alijs ēt negocis eccleſie niſi a paucioribuſ aliquid rōnabile oī datur. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. c. i. f ¶ Impotentiā. Impotētia ꝓueniēs ex nimia ſenectute vel corꝑis debilitate bene nos repellit a ꝓmotione. lxxxv. di. archidiaconi. ſꝫ hic non obijciebat̉ talis īpotētia: ut pꝫ ex lr̄a. Sed nunꝗd eſt habe da rō potentie ī electionibus ſiue diuitiaꝝ ſiue nobilitatis: ſicut hr̄ rō dignitatis? ar. ꝙ ſic. iiii. q. iii. in teſtibus. xxx. di. hoc ſcripſimus. xcvii. di. nobiliſſimus. xli. di. non cogātur. xxiiii. q. i. qꝛ. cōtra paceꝫ in aut̓. de defen. ci.§. i. colla. iii. ⁊. jͣ. de p̄bē. de multa. ff. de cuſto. et exhi. re. l. i. ⁊. ff. fa. herci. ſi que ſunt. ⁊. ff. de fide inſtru. l. vlt. ⁊. C. a bo. ce. poſ. l. vlt. Sꝫ ꝯͣ videtur ut pauꝑtas p̄ferat̉. xii. q. ii. gloria ep̄i ⁊. c. ſocrates. xv. q. i. illa. in fi. ff. de va. ⁊ extraor. cog. l. i.§. eſt quedā res ſcīſſima. Sol. ſi oēs alie ctreunſtātie pares eēt hincinde: ſatie pōt recurri ad diuitias ſeu potētiā: ut ꝑ eas ſubleuet̉ eccleſia ꝑ iura ſi uobis conſtiterit archidia. facto epiſcopi exquo nititur ſpōte renū ciaſſeʳ: uel predictū epiſcopuꝫ pro ceſſiſſeᵏ ad electionē ipſius pretermiſſis predictis ſine quibꝰ ne ꝓce deret in illa tranſlatione uolūtatū ex qua nititur archidi. proponitur eſſe actum ei ſuper decanatu ſilentium imponatis: alioquin nomina tionē ſeu electionem taliter factaꝫ de alio ⁊ quicquid fuerit ſecutū ex ipſa denūcietis irritū ⁊ inane. Dem cancellario meten̄. ¶ Onſtitutis in preſentia nr̄a Hecano ſancti ſaluatoris ⁊ cā( tori meten̄. ⁊ infra. Meten̄ª. inti mauit epiſcopus: ꝙ ſancti ſaluato ris prepoſitura uacāte die electiōi prefixo ꝑ patrē ⁊ filiū ⁊.ſ.ſ. in vir tute obedientie ac ſub aīe periculo canonicos adiurauit: ut ẜm deum ⁊ iuxta cōſcientiā ſuam vnum elige rent de duobus in quos partes vi debantur oculos extendiſſe: queꝫ eccleſie magis utilem ⁊ idoneum reputarēt. decanus autē cū duob diaconibus ⁊ ſubdia. tribus dictū cantorem in prepoſitum nomīauit cantor uero ipſe qui preſbyterali officio fūgitur: ⁊ cuſtos cum ſcho laſtico ⁊ magiſtro b. ſacerdotibus leuitis duobus ⁊ ſubdia. v. te con corditer elegerint: cuius electionē tanquā a maiori ⁊ ſaniori parte ca. pituli factaꝫ: cū de ꝑſone tue hone ſtate conſtaret predictꝰ epiſcopus confirmauit: ⁊ cū tibi uellet donuꝫ et inueſtituraꝫ porrigere: ut moris eſt decanꝰ ad ſedeꝫ ap. appellauit: cōtra te īpotentia dūtaxat alleganꝓponendo te in partibꝰ illis quaſi penitꝰ īpotētē: ī quibꝰ prepoſiture poſſeſſiōes exiſtūt: addens ꝙ alia tibi obijceret in preſentia nr̄a: que tūc in preſentia iudicis ſuſpecti no luit explicar̄. Nos ergo qꝛ ꝯſtitit

medicta. Item patet hic ꝙ non recurritur ad dignitatē: cū numerꝰ eſt longę maior ab alia ꝑte. sͣ. de elec. dudum. i. p ¶ Rationabilē non. Ex hoc pꝫ: ꝙ epiſcopus non tenebat̉ deferre appellationi p̄dicte: qꝛ licet alius ſit potētior non fuit iuſta cā appel lādi dūtamen alter ſit idoneus: ⁊ ſic potētia hmōi vel nobilitas nō p̄fertur? ſed iō detu lit: qꝛ dicebat ſe vel le aliā ꝓponere coram papa. i¶ Quod aliā velſet. Ex hac lr̄a ſatis colligit̉: ꝙ aliam ex ceptione ſiue aliam cām poſſunt ꝓpone re corā iudice appel lationis ꝙͣ exp̄ſſerī coram illo a quo ap pellaui. ar. ff. de ap pel. ſcio queſitum ⁊ noua inſtrumenta ⁊ allegatōes poſſuꝫ inducere ī cā appel latiōis. C. de tēpo. appel. ꝑ hanc. Sed 9. j. eo. dilecto. ⁊. c. ut debitus. qꝛ nō ad mittit̉ appellatio ni ſi ſit rationabili ſcā expreſſa ut ibi dici tur: ergo ſi illā n̄ ex p̄ſſit poſtea nō pōt aliaꝫ expͥmere ꝓpt̓ qua nō appellauit. In caſu p̄ſeti dico: ꝙ coram iudice ap pellatōis poſſū op poner̄ quācūqꝫ cāꝫ rōnabileꝫ volo: ſiue illā exp̄ſſerim ī ap latōe ſiue n̄. ut. sͣ. ut li non ꝯt̄. accedens ut. sͣ. de fi. inſtr. cuꝫ ioānes. ⁊ de hoc. sͣ. de excep. deniqꝫ. et multofortius ſi ꝓte ſtatus ſum me velle tunc aliā ꝓponere ut hic ⁊ ſi decanus aliā ꝓpoſuiſſꝫ bene fuiſſet auditus: ſꝫ nullā ꝓpoſuit qꝛ non hēbat quid obiiceret: uel mutauit ꝯſiliū ſuū ⁊ ſuꝑior tenet̉ illā admittere: qꝛ ⁊ ſi nihil opponeret̉: ipſe ex officio ſuo tenet̉ īquirere de ip̄a ele ctione ⁊ meritis electi. sͣ. d̓ elec. cum nobis olī. ⁊. c. nihil ē. ⁊. e. vene rabilē: īmo ſi aduerſarius negligens eēt: ſuꝑior dꝫ inquirere de exceptionibus ꝑemptoriis. sͣ. e. c. ꝓx. ne ꝑ ſurreptionē aliquis adipiſcat honores sͣ. de elec. cū dilecti. ⁊ in. c. cū nobis olī. ꝗd iuris ſit ī aliis caſibus ab iſto: dicet̉. jͣ. e. dilecto. In hac ſnīa quātū ad caſū p̄ ſentē e rat. t. Alii ut io. da. colligebāt ex hac lr̄a ꝙ ī caſu iſto nō pōt opponi alia exceptio ꝙͣ fuiſſꝫ exp̄ſſa: cum ſuccubuit ī vna: nec lꝫ va riare ne cccleſia diu vacet: vel hic n̄ fuit admiſſus: qꝛ cū ſuccubuit lvna p̄ſumit̉ calūnioſe aliam ꝓponere. iii. q. x. placuit. qd̓ prius di xi: teneas. b. i ¶ In modū exceptōis. ſi. jͣ. d̓ ꝯceſ. p̄bē. pꝰ electōꝫ. ī fi. ſꝫ cū iſti det̉ actio ad īpugnādā electōꝫ multofortius exceptio dꝫ dari ad īpediēdū s. de iure iur. quēadmodū. qꝛ turpius eijcit ⁊c̄. ut ibi. ⁊ cui damus actionē. multo fortius ⁊ exceptōꝫ. ff. de ſuꝑfi. l. i.§. is aūt. ⁊. ff. de re iur. iuitꝰ.§. cui damꝰ. Pret̓ea qͣlit̓ pōt iſte electꝰ pēdēte lite reciꝑe di gnitate. ꝯͣ id. lxxxi. di. tātis. jͣ. de accu. deꝰ oīpotes. ⁊ sͣ. de teſti. c. vl. ē. f. de re mili. ꝗ ſtatꝰ. Io. dixit: ꝙ hoc iō ſtatuit̉: qꝛ p̄ſumit̉ ꝙ calū moſe ⁊ differēdi cā obiiciat. ar. s. de elec. cū dilecti. ⁊ sͣ. d̓ reſti. ſpo. iras. imo vr̄: ꝙ cū ī modū exceptōis obiicit̉ crimē electo: niſi electꝰ hublice ſit īfamatꝰ d̓ illo crimine: ꝙ differēda ſit exceptio. jͣ. d̓ accu. accedes. ar. C. de edic. diui adria. tol. l. ii. ⁊. C. de fal. l. ii. ⁊ ſic vr̄ ꝗ iſte ſub ꝯditōe recipiat dignitatē ſi īnocēs reꝑtꝰ fuerit. ff. de tuto. ⁊ tura. datis. ei q. Itē pꝫ hic: ꝙ lꝫ aliꝗs ſit excluſus a iure excipiendi. nō tn̄ a iure denūciādi uel accuſādi. ſic. sͣ. de iureiurā. quēadmodū in fi. ſic. jͣ. de ꝯceſſi. p̄bē. pꝰ electōꝫ. ī fi. Sꝫ qͣre iſte ēt pꝰ ꝯfirmatōeꝫ nō pōt obiicere crimē ī modū exceptōis: ut. jͣ. de accu. ſuꝑ his? Rn̄. ſōe p̄ſuptōis onerat̉ duriori mō agēdi: qꝛ de facili repellit̉ ꝗs a de nūciādo: ut ſi fuerit inimicꝰ uel criminoſus qui denūciare nō pōt: cū ſe n̄ correxerit: vel ſi nō p̄monuit. ſil̓r ē duꝝ agere criminalit̓ ꝑꝑ peſſa talionis: ſꝫ exciꝑe pōt quilibet criminoſus ⁊ excōicatꝰ. sͣ. de ex cep. dilecti. ī fi. io. Alia rō verior ē: qꝛ vlterius nō poſſet obiicere cri men ī modū exceptionis ꝑ confirmationē quā iſte habuit ⁊ poſſeſeuidēter illam aꝑ. cauſā que fuit ex preſſa: rōnabile nō fuiſſe: aliā autē tūc nō expreſſit: ⁊ ſi dixerit idē decanus: ꝙ aliā uellet obijcere corā nobis decernimꝰ tue ꝯfirmationiſ effectū nō debere ꝑ ea que ſūt ꝓpo ſita īpediri. Si quid tn̄ cōtra te nō in modū exceptionis ad impediēdum electionis ⁊ confirmationis effectum: ſꝫ in modū denūciatiōis uel accuſationis duxerit ꝓponendum: poſtquā pacificā ipſius prepoſiture poſſeſſionē fueris aſſecutus ꝓponēdi licenciā nō negamꝰ. DDem vigorien̄. epiſcopo. X parte tua: ⁊ infra. Preſēti pagina reſpōdemus ꝙ cum excuſetur honeſte qui ad preſētiaꝫ delegatorum iudicum non poteſt ſecure uenire: citatꝰ tu uel tui quotiens ad illos iudices uos euocari cōtigerit ad quoꝝ preſentiā nobis periculoſūᵏ eſt ire: libere poteris appellare: etiam ſi in litteris commiſſionis appel. fuerit remedium intercluſū: niſi iudices uobis aſſiguent locū idoneū ⁊ ſecurum. ¶ Dem epiſcopo decano ⁊ precē tori herforden̄. Ignificauit nobis magiſter Thoſpitalis eboracen̄. ⁊ infra. Preterea capitulū eboracen̄. auctoritate quarūdaꝫ litteraꝝ in qua rum ſigillo continebatur ſigillum ſionē corꝑalem quā mandat papa dari huic: conſequit̉ iſte plenū ius a quo re pelli nō pōt: niſi ꝑ denunciationē uel accuſationē: vnde exceptio locū nō hꝫ qꝛ per exceptionē repellit̉ quis ab obtinendo: ut dicit illa decre. ſuꝑ his: ⁊ licꝫ ibi ſit confirmatus ⁊ habeat poſſeſſionē: nondū tn̄ plenū ius hꝫ. vnde adhuc hꝫ ibi locū exceptio: ſed hic nō ē ita. In decre. accedens. erat ille iā īſtitutꝰ ꝑ pa pā: ⁊ non deerat ſibi niſi ſola executio quā papa mādat fie ri: niſi publice infamatꝰ eſſet qꝛ executio differri nō dꝫ pre textu exceptioniſ oppoſite: ni ſi exponeret̉ d̓ falſo sͣ. ti. ꝓx. decetero. ⁊. jͣ. de fal. ſuꝑ eo. k QX ꝑte. periculoſū ē ire No. ꝙ ibi iudex diē ī fige dꝫ: vbi ꝑtes ſine ꝑiculo poſſint acceder̄ ⁊ oēs ſui ſiue teſtes ſiue aduocati. xxxiii. q. ii. ſiue d̓ꝯiugii. iii. q. ix. ho: tamur. ii. q. ii. c. vl. ⁊. ff. d̓ iud. ſi locus: immo nec altera pa que nō pōt venire honeſte te net̉ ire ad locū inhoneſtū. ff. de arbit̉. ſi cū dies.§. ſi arbit̉. Itē nō ſolū dicit̉ locꝰ incōmo dus ꝓpter inimicitias: ſꝫ etiā ſi excedat duas dietas. ut. sͣ. de reſcri. nōnulli. Itē nec exͣ ꝓuinciaꝝ terminos ē faciēda citatio. iii. q. vi. neminem: niſi ex ſpāli iuſſiōe prīcipis. C. d̓ ep̄i. ⁊ cleri. aut̉. ſꝫ hodie. C. d̓ ap. cū poſt. in aut̉. ut oēs obe di. iudi.§. ii. coll. v. ⁊ vbi citat̉ quis ad locū periculoſū: non ſufficit p̄ſtare ducatū: ut. sͣ. ut li. non ꝯt̄. accedens. io. l ¶ Niſi iudices. No. ar. iudi ce poſſe reuocare grauamen ut appellans cogatur recede re ab appellatōne legitima. jͣ. e. cum ceſſante. m Ignificauit. ad citatio nes fāciēdas.ſ. quando capitulum citabat aliquos: ſigilla bat lr̄aſ illo ſigillo. ſed ꝑ illud ſigillū non debebant cōſtitue re actorē ad cām. immo cum ſigillo noto ⁊ autentico: uel ēt cum citabantur: mittebant nuncium cum ſigillo illo nec tamen ſufficiebat ſigillum ad litem totam. ber. n ¶ Conſtituebat actorem. Adhuc poterat obiici huic actori ꝙ non erat con ſtitutus de auctoritate archiepiſcopi eboracen. quia ſi capitulum conueniat aliquem vel conueniatur: auctoritas prelati debet interuenire: ⁊ ſi prelatus ſi militer agat uel conueniatur: debet habere conſenſum capituli. ſupra de iudi. cām. ⁊ sͣ. de ꝓcura. c. i. vbi de hoc. ſꝫ ſi capitulū agat ꝯͣ prelatū ſuū vel ꝯuenia tur ab ipſo: tunc dabitur capitulo actor ad liteꝫ auctoritate iudicis ad īſtar mi noris: qui ſi vult litigare contra curatorem ſuum: dabit iudex minori actoreꝫ: ut īſti. d auc. tuto.§. vl. et inſtitu. de curato.§. vltimo. cum enim eccleſia equi paratur minori. ⁊ capitulum dicatur eccleſia infra de teſtamen. requiſiſti. er go ⁊ capitulum equiparatur minori. ſed agebat capitulum contra archiepi ſcopum ⁊ contra rectorem hoſpitalis qui per archiepiſcopum fuerat inſtitu tus qui dicebat ordinationem hoſpitalis ad ſe ſpectare: capitulum vero con trarium dicebat. vnde in caſu iſto archiepiſcopus non preſtaret auctoritateꝫ capitulo contra ſe: ⁊ ſic iudicis auctoritate poteſt conſtitui per capitulum iſte actor ſiue ꝓcurator. ut dictum eſt. o ¶ Prius conuentus. Hec allegatio efficax. sͣ. de reſcrip. ex tenore. ⁊ sͣ. de fo. ꝯpe. c. pe. ⁊. jͣ. e. ut debitus. p ¶ Aliquam. argu. ꝙ qui plura narrat in libello ſuo: quorum vnum per ſe ſufficeret: ſufficit vnum probare infra de preben. cum iam dudum. ⁊ infra de accuſa. accedens. ⁊ ſupra de reſcrip. inter. ff. de condi. ⁊ demon. falſa.§. i. ⁊. jͣ. de pͥuile. ut priuilegia. arg. contra.s. de reſcrip. ex parte. vbi de hoc. ff. d̓ excu ſa. tuto. qui teſtamento. ⁊ sͣ. de reſcrip. olim. ⁊ sͣ. de proba. licet. ſed ibi ſe obligauit ad probandum vtrunqꝫ: ut ibi dictum eſt: ⁊ ſic vtraqꝫ iſtarum excep tionum legitima fuit ad appellandum. q ¶ Et cetera. ideſt ad noſtram preſentiam conuocetis: ⁊ in cauſa proceda tis. ioannes. r ¶ Ignificantibus. Hec decreta. ponitur ſupra de libel. oblat̉. ⁊ ibi ex ponitur. a ¶ Denegarent. ⁊ ita pronunciandum eſt ſuper incidenti ſiue emergenti. hec queſtio non erat incidens: ſed potius emergens. De hoc plene dicitur.s. de ordi. cogni. c. i. a ¶ X inſinuatione aduocatus. Ex hoc ſumebant quidam. argu. ꝙ iudex poſſit recuſari. ſi aduocatus alterius partis eſt commenſalis ipſius: ſꝫ capituli ad citationesᵐ tantū cū ali ud ſigilluꝫ capitulū illud noſcatur habere: quendā conſtituebat acto rem. ſed licet idem magiſter allegauerit ꝙ occaſione litteraꝝ illaꝝ actor non deberet admitti: ⁊ inſuꝑ adiunxiſſet: ꝙ auctoritate litterarū quarundam a nobis ad alios iudi ces obtentarum prius conuentus nō debuit per litteras poſteriores in quibus nulla fuerat mentio de prioribus cōueniri: iudices tamē exceptiōes huiuſmodi admittere noluerunt: propter quod uocē ad nos appel. emiſit. Quo circa man damus: quatenus ſi uobis conſtiterit ob dictas cauſas uel earū aliquamᵖ ad noſtram fuiſſe audientiā appellatum reuocato in irritū quic quid poſt appellationem huiuſmo di noueritis eſſe factum partes et ceteraⁿ. ¶ Dem magiſtro. G. archidia. cōno. ⁊.v. normanno canonicis ſuoſſionen̄. Ignificātibꝰʳ. t. ⁊.r. fr̄ibꝰ no ſtro fuit apoſtolatui declara tu ꝙ cū īter ipſos ex vna ꝑte ⁊.v. ex altera ſuꝑ quadā terra corā iudi cibus delegatis queſtio uerteret̉: ipſi cū plures terras haberent: ut terra illa ſuꝑ qua queſtio uertebat̉ oſtēderet̉ eiſdē: a iudicibꝰ poſtula rūt quod cū ipſi facere denegarēt

non eſt ſufficiens cā recuſandi. sͣ. de offi. iudi. c. i. ſed ſi altera pars eēt cōmen ſalis ſiue familiaris iudicis: tūc pōt recuſari. sͣ. de offi. dele inſinuante. b ¶ Reuerſa. hoc facere non potuit: qꝛ ſic eēt īponere legem domino pape: ut hic dicit. ⁊.ii. q. vi. anteriorum.§. ad hoc. c ¶ Potuit. ſi. xxi. di. inferior. ⁊ sͣ. de elec. innotuit. ff. de mino. minor. ff. ad tre belli. ille a quo.§. tempeſtiuū ⁊.sͣ. de maiori. ⁊ obedie. cum inferior. d ¶ Expectato. de termino cō ſtituendo dictū eſt. sͣ. e. perſo nas: qꝛ triplex eſt t̓minus: ut ibi dicit̉. ſed de quo termine ītelligit̉: quod hic dicit? de an nō appellationis nō pōt intel ligi: qꝛ terminus ille bene pōt preueniri: dūmodo nimiū ad uerſarius nō precurrat. sͣ. eo. oblate. Io. intelligit terminū iſtū de termino legali. ſed de illo non pōt intelligi: qꝛ ſi nō ꝓſequitur aliquis appellatōꝫ vſqꝫ ad annum: poſtea nō po teſt ꝓſequi: quia rata manet ſnīa: uel iudex ꝓcedet in pͥnci pali. sͣ. e. cuꝫ ſit romana. ⁊ ſic neceſſe eſt: ut intelligat̉ d̓ ter mino ſtatuto a iudice: ut intel ligamus ꝙ vſqꝫ ad feſtuꝫ pu rificationis altera pars expectare debeat: nec antea debe at lr̄as impetrare: qd̓ cum nō fecerit nō valent lr̄e ante terminum illū impetrate: ut hic dicit. ⁊ sͣ. e. ſepe. ⁊ ſic terminꝰ iſte ſtatutus fuit ad preſentā dum ſe iudici: licet alia fuiſſet intentio ſtatuentis terminuꝫ ipſuꝫ. ⁊ ſic qꝛ non poterat ſtatuere illum t̓minū valeat qd̓ ſtatuere potuit: qꝛ ſi non valꝫ ut ago: valeat ut valer̄ poteſt C. plus valere qd̓ agi. l. i. ⁊ ꝑ totum: ⁊ quod d̓ tali termino intelligat: pꝫ ex lr̄a: vbi dicit. interim autem ⁊c̄. quaſi ante terminum ſtatutuꝫ ab ipſo iu dice: vnde non valent lr̄e. e ¶ Audiatis cām: ut ſi de his conſtiterit: lr̄e camerarii non valebunt: ut. sͣ. c. ſepe. ⁊ iſte ꝓ cedet in cauſa ẜm iuris ordi nē: alioquin remittentur par tes ad iudiceſ camerarii ⁊ pu nientur in expenſis sͣ. de re ſcrip. ceterum. ⁊ sͣ. de dolo ⁊ contu. ex lr̄is. b. f One. ingreſſus: videt̉ ꝙ male. jͣ. de pͥuil. pa ſtoraliſ. quod veꝝ eſt niſi ſpā liter hoc eſſet ei conceſſuꝫ: ut ī decre. paſtoralis. uel niſi clericus premortuus eorum no mine poſſediſſet. sͣ. de reſti. ſpo. cum veniſſent. vin. g ¶ De iure cōi. hoc enim videtur ſpectare ad ipſum de iure. lxiii. di. ſi in plebi bus. jͣ. de inſti. cum veniſſent. immo potius ad archiepiſcopum: ut ibi dicit: qꝛ archidiaconus hoc habebat ex donatione archiepiſcopi. h ¶ Nomine. archidiaconi. ⁊ ita archidiaconus intelligebat̉ poſſidere ꝑ aliū. qꝛ qui per aliū poſſidet: poſſidere intelligitur. inſti. de interdic.§. poſſidere. ⁊ s. de reſcrip. ſi diligenti. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. cum veniſſent. i ¶ Unam. procurationem. hec ratio non fuit ſufficiēs: qꝛ ſolutio pēſionis nec dominiū nec poſſeſſionē ꝓbat. nec pͥuat aliū ſua poſſeſſiōe. sͣ. d̓ fide īſtru. int̓ dilectos. ad fi. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. cū bertoldus. ff. de acquiren. poſ. ꝙͣuis.§. i. io. k ¶ In eum ſtatum. ſed cum abbas ⁊ monachi ſpoliati fuiſſent per laicoſ illos ⁊ non per archidiaconum: quō cōpetit eis interdictum vnde vi contra archi diaconum: nec etiā videtur feciſſe contra appellationem monachoꝝ: ⁊ ſic eſt contra. sͣ. de reſti. ſpo. cum ad ſedem. in fi. pōt dici ꝙ reſtituunt̉: hͦ non ex vi ī terdicti: ſed iudicis officio. ar. ii. q. i. in pͥmis. vbi remouetur tertius qui ſūcceſſerat iam defuncto: ⁊ forſitan conſtitit pape ꝙ abbas poſſidebat: cum appellatio fuit ab ipſo interpoſita: vel forte hec facta fuerant per laicos manda te archidiacono: uel ratum habente. vnde tenetur vnde vi. ut. ff. d̓ vi. ⁊ vi. ar. l. i.§. deieciſſe. ⁊.§. ſed ⁊ ſi quis. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. cum ad ſedem. lau. uel quia ſcienter archidiaconus recepit rem qua monachi fuerunt ſpoliati: ⁊ ita ſucad noſtram audientiam ꝓuocaue runt. Quocirca mādamꝰ quatenꝰ ſi eſt ita: reuocato in ſtatum debitū ſi quod poſt appel. noueritis attē tatum. ⁊ cetera. Dem eboracen̄. epiſcopo ⁊ de luc. ⁊ de monte molli abbatibꝰ. X inſinuatiōe prioris ⁊ cano nicorū ſancte barbare nobis F innotuit: ꝙ cum inter ipſos ex vna parte ⁊..v. camerariū de tangar ex altera ſuper quodaꝫ manerio corā iudice ordinario queſtio uerteret̉ et idem camerariꝰ ad noſtram au dientiam appellauerit: appellatiōi terminū non prefigens dictus iudex qui cauſam illius videbat̉ fo uere: pro eo ꝙ quidaꝫ clericus cō menſalis ſuus dicti camerarij in ea dem cauſa fuerat aduocatus: hūc terminū appel. prefixit: ut ad feſtū purificatiōis: utraqꝫ pars eſſet ab appel. proſecutione reuerſaq licet non potuit nobis legem imponer̄ ut eam teneamur infra dictum ter minū expedire: cū ⁊ ẜm legitimas ſanctiones lis que in conſiſtorio principis ſperat̉ inferri: abſqꝫ dā no more intacta permaneat: donec ipſam faciat ītroduci ⁊ a procenb dirimi iuxta morem. interim auteꝫ nūcius camerarij preueniens nun cium eorundem: nec ipſo uſqꝫ ad terminū legitimū expectato impe trauit litteras ⁊ receſſit. Quia vo fraus ⁊ dolus alicui patrociuari nō debet. mandamꝰ quatenꝰ ſi eſt ita partibus conuocatis audiatisᶜ cau ſam. ⁊ cetera. ¶Dem rofen̄. ⁊ bondon̄. epīs. One memorie. o. de camera Cperſona eccleſie de fan̄. viam vniuerſe carnis ingreſſo: abbas ſā cti auguſtini cantuarien̄. eiuſdem eccleſie: quā ad ſe aſſerit pertinere primo per quoſdam monachos: ſecūdo per ſeipſum poſſeſſionem ceſſit in viciū. sͣ. de reſtitu. ſpo. ſepe. ⁊ sͣ. de iudi. qꝛ. u. ⁊ hoc verins puto. vnde tenet̉ ad ipſam rē reſtituēdā cum fructibus medio tem pore ꝑceptis: ut hic dicit: ⁊ non ſolū ꝑceptis: ſed qui ꝑcipi potuerūt sͣ. de reſti. ſpo. grauis. ⁊ qꝛ poſt appellationē rē recipit ab illis laiciſ vnde omnia reſtituunt̉ in pͥſtinū ſtatū tꝑe appellationis facte. l ¶ Ex veriſimilibꝰ. ſufficit gͦ ꝙ ſit ꝓbabilis cā appellatōis licet nō ſit vera vel neceſſaria talis videlꝫ dꝫ eē: que ſi eēt ꝓbata: legitima eēt tūc valet appellatio jͣ. e. ut debitus. n Aecti. ſcō ꝓ uocare. quonia plus ē factis de mōſtrare ꝙͣ v̓bis di cere. ff. d̓ edili. edic. ſi tn̄.§. ei qui. ⁊. ff. d̓ legi. d̓ ꝗbus. ī fi. sͣ. e. ad audiētiā. ⁊. jͣ. e. ut noſtrū. ſic ſcō renūciat ꝗſ iuri ſuo. jͣ. d̓ hiſ q̄ fi. a ma. par. ca. ex ore. ⁊ sͣ. d̓ of. dele. gratū. ⁊ ēt fcīs mētimur. xxii. q. v. cauete. ⁊ factis con ſētit ꝗs. jͣ. d̓ ꝯdi. ap. ꝑ tuas. ⁊ ipſo fcō co ſētit ꝗs malis. xliii. di. ſit rector. v̓. ꝗd a liud ē ꝙͣ tacēdo terga p̄buiſſe ⁊c̄. ⁊ fac tis ꝗs ꝓbat̉ incōtinēſ. xxviii. di. pͥuſꝙͣ ⁊. xii. q. ii. qͣttuor. fa ctiſ ēt ratū hēmꝰ. ff. rē ra. habe. l. iii.§. falſuſ. ⁊ factis nega mꝰ deū. xii. q. iii. ex timāt. Et ita ſicut n̄ tꝫ excōicatio pꝰ ap pellationē. jͣ. d̓ ſē. ex cō. ꝑ tuas. ſic non tꝫ excōicatio poſt iter arreptum ad papā. Sed non eſt ita ī ar chiepiſcopo: qꝛ papa vocatus leſt ī ple nitudinem poteſta tis: alij in parteꝫ ſol licitudinis.ii. q. vi. ꝗ ſe ſcit. ⁊ sͣ. de vſu pal. ad honorē. Io. dixit aliam rationē ſcilicet quia nō itur ad archiepiſcopum per querimoniam. ſed hoc eſt falſum. infra eo. ſollicitudi nem ⁊ sͣ. de offi. or di. ad reprimenda. Sed videtur ꝙ iter arreptum non ſufficiat pro appellatione in iudicio: niſi iuſta cauſa allegetur talis: que ſi eſſci probata ⁊c̄. jͣ. e. ut debitus. cum aliter nō valeat appellatio. ſed poſt ſententiam diffinitiuam non ſufficit iter arreptum niſi viua voce appellaretur: quia ibi eſt opus facto. arg. jͣ. de ſenten. excō. a nobis vbi non prodeſt iter arreptum in parte deciſa. ⁊ in ſcriptis etiā ap pellandum eſt. ii. q. vi. forma. ⁊. jͣ. e. cordi. ⁊. ff. de ap. a ſententia. §. vl. alias iter arreptum nihil operatur: niſi incontinenti quis ap pellet viua voce. ⁊ aliud ante ſententiam ꝙͣ poſt: qꝛ excōicatur poſt arreptum: ut hic. ⁊ ita perinde habetur: ac ſi excōicaretur poſt ap ut hͦ. ⁊ preterea archicp̄s nō poterat eē iudex ī cā ꝓpria: cū iter ip̄ꝫ ⁊ capitulū ebor̄. eēt ꝯtrouerſia ſuper capella iſta. jͣ. de no. ope. nunci. c. ii. pro qua controuerſia monachi iſti ibant ad curiam. vnde ex communicatio non tenuit poſt iter arreptuꝫ: ⁊ ſic non obſtat qd̓ di citur iter arreptum non ſufficit pro appellatione in iudicio: qꝛ hic non erat iudex archiepiſcopus: ut dixi. ⁊ credo ideꝫ eſſe ſi capitulū habeat cām cū ep̄o: ut ſi capitulū mittat ad archiep̄m pro cā illa. ⁊ epiſcopus excōicat nuncium poſt iter arreptum: ꝙ ſententia non tenet: cum archiepiſcopus in hoc caſu ſit iudex epiſcopi: uel dic qͦ ingreſſusʳ ad nos pluries uocem ap. emiſit: ne quis eum ſuꝑ poſſeſſi one ipſius eccleſie preſumeret mo leſtare. Cūqꝫ aliquādiu predictā eccleſiā pacifice poſſediſſet: quidā laici cātuarieū̄. dioceſis ipſū abba tem ⁊ monachos de poſſeſſione ip ſius eccleſie ꝑ violentiā eiecerūt: et infra. Procurator v̓o archidi. ꝓpoſuit ex aduerſo: ꝙ defūcta ꝑſo na eccleſie archidi. tantū dat̉ eius cuſtodia: īmo archi. qui fuerūt pro tēpore: tam deᵍ iure cōi: quā de ge nerali cōſuetudine tam in illa eccle ſia quā in alijs vniuerſis eiuſdem dyoceſis hoc iure ſemꝑ uſi fuerūt. Preterea prefatꝰ. o. noīeʰ archi. eccleſiā poſſedit eandē: utpote qui ei vnāⁱ ꝓcurationē ⁊..v̓. ſol. nomīe eccleſie ānis ſīgulis exſoluebat: et infra. Premiſſis igit̉ diligēter in ſpectis predictos abbateꝫ ⁊ mona chos in eūᵏ ſtatū in quo tēpore apfacte ex ueriſimilibꝰ et ꝓbabilib cāis ad nos legitīe int̓poſite fuiſſe noſcunt̉: ꝓprietatis parti utrilibet ſaluo iure decernimꝰ reducēdos: ac fructꝰ medij tēporis ꝑceptos cē ſuimꝰ parit̉ aſſignādos eiſdem. ¶ De.s. aug. ⁊.s. gre. prioribꝰ Ilecti filij. i. ⁊. h. prioriſ ⁊ mo nachoꝝ cantuarien̄. eccleſie nuncij retulerunt: ꝙ cuꝫ pro cauſa que inter dictos priorem ⁊ mona chos ⁊ cantuarien̄. archiepiſcopū ſuper capella de lamede uertebat̉ ab ipſis ad ſe. ap. mitterent̉: idem archiepiſcopus poſt iter arreptuꝫ in eos excōicatiōis ſentētiā ꝓmul gauit. Cum autē plus ſit ad ſe. ap facto ꝓuocare quā v̓bo: et ipſis ꝓ pter dictaꝫ cauſam ad ro. eccle. ue nientibus intelligitur ad ſe. ap. ꝓ uocatum: mandamus quatenus ſi eſt ita: dictos.i. ⁊. h. denūciatis ex cōicationis vinculo nō teneri. ¶ Dem epiſcopo elien̄.

Aſtoralis. expreſſe. ar. ꝙ oīa intelligunt̉ ꝓhibita que n in ueniunt̉ in iure ꝯceſſa.s. de trāſla inter corporalia. ubi de hͦ lexp̄ſſe indulget̉ appellatio: ſi etiā remota ſit appellatio in reſcripto iſi iudex denegarꝫ reſtitutōeꝫ ſpoliato. sͣ. de reſti. ſpo. ex cōqueſtiōe. Atē ſi nō vult admittere recuſationē ꝯſanguinitatis sͣ. e. poſtremo Itē ſi nō facit expͥ mi res petitas in li bello. sͣ. e. ſignificātibꝰ. Itē ſi citat ꝑ tes ad locū nō tutū sͣ. eo. ex ꝑte. ſi cogit ꝑtes litigare coraꝫ ſubdelegato ſuſpecto. sͣ. de offi. dele. ſuꝑ queſtionū. ī fiMulta exēpla poſ ſes aſſignare ī ꝗbꝰ recipit̉ appellatio lꝫ ſit remota in re ſcripto. vbicūqꝫ ꝑ mittit ius appellai ẜꝫ antiqͣ iura bn̄ ad mittebat appellatō lꝫ ca in iure non ex pͥmeret̉ dūmō non eſſet manifeſte fru ſtratoria. de qua in tellige qd̓ dicit v̓ſi. nos igit attēdētes. vbi ꝑ appellationē fruſtratoriā etiaꝫ ſi non eſſꝫ manifeſte ⁊cͣ. i. manifeſte fruſtratoria alias ſi ha beat qualēcūqꝫ ex cuſationeꝫ poterat appellare dumodo non ꝯſtaret ipſam fruſtratoriam. ii. q. vi. ad romanam. ⁊ pluribus alijs ibidē. ⁊ sͣ. eo. ꝑſonas. ⁊. c. ꝑuenit. ⁊. c. cū ſit romana. hodie v̓o ſiue ſit remota appellatio ſiue nō in reſcripto non poteſt appellari niſi ꝓbabilis cā fuerit allegata talis: que ſi foret ⁊c. Iteꝫ ſiue ſit expreſſa in iure ſiue nō cā ꝓpter quaꝫ appellat̉ dūmodo ſit ꝓbabilis bene tenet appellatio. jͣ. e. ut debitus. ⁊ ita cōſtitutio iſta addit huic decre. hoc.ſ. ꝙ ſi cā ꝓbabilis ꝓpter quā appellat̉ nō ſit expreſſa ualet appellatio ẜm hanc decre. non ualebat: quid operet̉ remotio appellationis hodie. dicet̉. jͣ. e. ut debitus. b ¶ Emendari. nō enī debuit appellanti obeſſe ꝙ nō fuit ſue appellatōi delatū cū appellatio eius iuſta fuerit. ii. q. vi. appellatore. ⁊ sͣ. eo. ſepe. hodie v̓o nō ſtamus huic ſed ei qd̓ dicit̉. jͣ. e. ut debitus. ut videlicet appellatio teneat ſiue grauamē in iure ſit expreſſum ſiue non dū tamē ſit probabile. c ¶ Ad tempus. qui enī appellat a iudice ordinario ſuꝑ aliqua cā ad tempus tantū exemptꝰ eſt ab ipſo quantū ad illū articulū. ſꝫ ī alijs remanet iudex: ⁊ tn̄ pendēte illa cā poteſt illū ſi uoluerit in alia cā tanꝙͣ ſuſpectū recuſare. sͣ. e. ad hoc. ſi in vna. ⁊. c. ꝓpoſuit. et. c. cuꝫ feneamur. ⁊. jͣ. eo. romana.§. cū v̓o. in delegatis ſecus. d ¶ Caſu. hoc dicit ꝓpter crimina notoria in quibus non admittit̉ appellatio. sͣ. e. cū ſit romana. et. c. conſuluit. e ¶ Dormitaſſe.ſ. ne vlterius ſit ꝓcedendū: qꝛ appellatōe interpoſi ta extinguit̉ ꝓnūciatū: ut. ff. ad turpil. l. i. in fi. f ¶ Executionē. hec ratio non eſt ſufficiēs: qꝛ nō appellat̉ a ſnīa excōicatōis. nā cū quis abſoluit̉ ab īpetitōe alicuiꝰ huiuſmōi ſnīa ſe cū trahit executionē et tamē ab ea appellat̉. sͣ. de excep. ſignificaue rūt. ab executore appellat̉ ſi modū excedat. ii. q. vi.§. ab executore. et. s. c. ꝓxi. qd̓ ad cōſultationē. Itē ſnīa furti trahit ſecū ſuaꝫ infa mia. ff. de fur. non pōt. et. ff. de his qui no. infa. furti. Que eſt ergo ca: Pe. ꝗ dixit ꝙ deus ligat et non hō. xi. q. iii. nemo. ubi de hoc. ⁊ a pͥncipe non appellat̉. Illa videt̉ verior rō ut hō creſcat ꝑ merituꝫ parēdo etiā inique ſnīe. ar. viii. q. i. ſciendū. et. xi. q. iii. quid ergo. ⁊ ut magis timeat diſciplina eccleſiaſtica lau. Io. dixit ꝙ conſtitutio eccleſie hͦ facit ut magis timeat̉. ſicut enī conſtitutio hoīuꝫ facit ꝙ miā que cito ligat quo ad eius effectū tardius liget. ii. q. vi. anteri oꝝ. ⁊. xi. q. iii. cū apud. io. Sed videt̉ ꝙ nō ſit differētia inter ſnīaꝫ excōicatōis ⁊ alias ſnīas. īmo idē: v̓bi grā: cū dico excōico te ſtatiꝫ es excōicatus: ita ꝙ nihil aliud eſt neceſſe. Idē eſt cū dico: ꝯdēno te ut ſoluas illi. x. qꝛ ſtatim es condēnatus: ⁊ ſi appellet̉ ab iſta ſnīa Aſtoralisº officij diligētia: ⁊ A īfra. Queſiuiſti: utꝝ quādo inhībet̉ ap. in reſcripto: fruſtrato ria tātum inhibita uideatur. Nos igitur attēdentes: quod ꝑ appella tiōem fruſtratoriam ēt ſi nō fuiſſet ī hibita: negocium nō debeat impe diri: rn̄demꝰ quod quelibet ꝓuo catio intelligitur reuocari: que a iu re nō indulgetur expreſſe: ſed ſi ap pellās fuerit grauatꝰ iniuſte graua men hmōi per ſuperiorē poterit e mendariꝰ. Veruꝫ quia multotiēs quis ad tempus per appel. legiti mam a iudicis ſui quo ad aliquem certum articuluꝫ eximitur poteſta te: conſuluiſti nos: utruꝫ ſiquis ex cōicationis ſnīa innodatus āte de nunciatiōem ipſius ab ea tanquaꝫ minus rōabiliter promulgata ī eo caſuⁱ in quo ante ſentētiam appel. uires obtinuiſſet: curauerit prouo care eo quod per appel. interpo. excommunicantis uidetur iuriſdi ctio dormitaſſeᵉ: ipſe denūciar̄ poſ ſit eūdē: ⁊ ad tēpꝰ eccleſiaſticis be neficijs clericū ſpoliare. ¶ Nos tio facta eſt traditionē qꝛ veꝝ eſt iſtū condēnatū ſed non eſt veꝝ iſtū adhuc ſoluiſſe. ⁊ ſi ſtatim cōdēnatus ſolueret ⁊ poſtea appellaret nihil releuat talis appellatio niſi in euentu cauſe appellatōis. ff. de appel. cū ex cā. In excōicatiōe nihil eſt qd̓ poſſit appellatio retardare. verus effectus ſnīe eſt ut ꝯdēna tus ſoluat qꝛ ad hͦ agit̉: ⁊ finis excōicatōis eſt ut ſit excōicatus: ⁊ in ipſa ꝓla tōe ſnīe ſtatim ꝑuenit̉ ad iſtū finē. ſed in alijs ſentētiis con dēnatōis nō ſtatiꝫ ꝑ ſnīaꝫ cō ſeꝗt̉ finē.i. iudicatū. ⁊ appel lato impedit ſolā executionē qꝛ ad hͦ eſt opus facto: lꝫ con dennatio ſit facta. ſed in ſnīa excōicatiōis non eſt ita opus facto quo ad ſuū effectū niſi ut publicet̉. g ¶ Secū trahat. ex hoc pꝫ ꝙ ſnīa excōicatiōis: uel ſtatiꝫ ligat: uel ſtatim nulla eſt. Sed quid ſi aliquis excōicat̉ poſt appellationē ꝓbabilē: aut iſte eſt excōicatus aūt non? ꝓbo ꝙ non eſt excōicatus qꝛ ex cōicatus eſt poſt appellatōeꝫ ꝓbabilē qͥ legitima eſt gͦ nō ē excōicatus. jͣ. de ſen. ex. ꝑ tuas. ⁊. jͣ. e. dilectis. ſed ꝯͣ videt̉ ſic ꝙ iudex appellatōis ꝓnū ciat appellationē nō tenere gͦ ꝑ ꝯn̄s ꝓnunciat excōicatōeꝫ tenuiſſe. ℟n̄deo quis dubitat an talis excōicatio teneat uel non: ex futuro pendet an teneat: ſicut ex futuro euētu pēdet an teneat matrīonium uel non. jͣ. de frigi. ⁊ malefi. fraternitatis. in fi. vnde hec argumētatio nō ualet: iſte eſt excōicatus poſt appellationē ꝓbabilē que ſi ꝓbata eēt ⁊cͣ. ergo excōicatō nulla eſt: īmo eſt inferendū. gͦ ꝓ excōicato non eſt habēdus: ⁊ tn̄ reuera excōicatus eſt quia ſtatim ligat ſnīa excōicatōis uel ſtatim nulla eſt. tn̄ ſi talis medio tꝑe adept eſſet eccleſiā non videt̉ ꝙ eſſet ea pͥuandus qꝛ ipſuꝫ ꝓbabilis error excuſat jͣ. de ſen. ex. ſacro. cū interim licite cōicet̉ ei in oībus ſacramētis. jͣ. e. dilectis. ⁊ quicꝗd tunc facit ualet. iii. q. vii.§. tua. v̓. veꝝ. ⁊. C. de teſti. l. i. Item qꝛ me dio tꝑe ſtatus eius integer eſt. ff. nihil inno. appel. pen. l. vna.§. integer. nec dānatus dicit̉ qui appellauit. ff. de pe. l. ii.§. ii. io. h ¶ Subtrahunt̉. qui enī exͣ eccleſia eſt nihil noīe eccleſie pōt poſſidere. viii. di. quo iure. ⁊. xxiii. q. vii. c. ii. ⁊. iii. ⁊. xxxii. di. eos. ⁊. c. p̄ter hͦ. ſi tamē non hꝫ aliud vnde viuat: dico ei interim ꝓuidendū de bonis eccleſie. ⁊ qꝛ depoſito ꝓuidet̉. l. di. ſtudeat. habēda eſt enī ratio ne egeat. ff. de re iudi. inter eos. in fi. ne cogat̉ in cleri. obprobriū mendicare. xciii. di. diaconi. lꝫ videat̉ ꝙ male meriti publica egeſtate debeāt laborare. ff. depo. bona fides. Itē illud pōt in telligi in eo caſu qn̄ in ſnīa hͦ exprimit̉ ꝙ bona eccleſie ſubtrahant̉ ei. cū eniꝫ excōicatū cōparemus relegato: ⁊ relegato ad tēpus non ſub rahant̉ bona ni ſi hoc ī ſnīa expͥmat̉. C. de pe. l. deportatoriū. ſic ⁊ in excōicato idē videt̉. nā ꝙͣdiu quis alijs rōibus pōt ꝯſtringi non ſunt ei ſubtrahēda ſtipendia. C. de execu. rei iudi. ſtipēdia. xvi. q. vi. illud. qui autē excōicatus eſt in vna eccleſia excōicatus eſt quantū ad alias. xi. q. iii. c. ii. ⁊. iii. ⁊. iiii. q. v. quiſquis. sͣ. d̓ offi. ordi. ad repͥmendā. Sed nūquid eſt idē in ſuſpēſo: ut ſi ſuſpenſus eſt ab vno ep̄o ꝙ ſuſpēſus habeat̉ quantū ad alios. ſic ſi eſt ſuſpenſus ab officio qꝛ ſnīa facit ius quantū ad oēs. xix. q. ii. due ſunt. ⁊. vii. q. i. ſi quis p̄ſbyter. ff. de int̓ dic. ⁊ rele. l. relegatoꝝ.§. interdicere. ⁊.§. ſe. Poſſet forte diſtingui: vtꝝ ſuſpē ſus eſſet ꝓ crīe qd̓ irrogat infamiā ut tunc vbiqꝫ ſuſpenſus ſit: ſi non irrogat infamiā tunc non vbiqꝫ eſt habēdus ꝓ ſuſpenſo. ar. ff. de poſtu. ex ea. ſꝫ pͥus dictū p̄ualet qꝛ ſuſpēſus ab officio nihil dꝫ de officio eccleſiaſtico attractare. alias eſt deponēdus. in hoc equiparat̉ excōicato. jͣ. de cle. excō. uel ſuſpē. mi. c. ii. ⁊. iii. ſed ſi ſuſpenſus eſt a beneficio in vno loco: tunc dico ꝙ in alio loco poteſt habere beneficiū: ut. xvi. di. placuit. lviii. di. c. ii. Sed nūquid abſolutꝰ poteſt reciꝑe uel petere fructus medij tꝑis ſibi ſublatos? diſtingue vtꝝ iuſte an iniuſte ſit excōicatus. ſi iniuſte pōt. ii. q. v. ſuꝑ cauſis. ⁊. ff. de re mili. l. pe. ⁊. jͣ. de cōceſ. p̄ben. qꝛ diuerſitatē. ſi fuit iuſte excōicatus non poteſt. C. de re mili. cū allegatis. li. xii. ad hāc diſtinctionē facit op. jͣ. de ſen. ex. ſacro. alioꝗr ſpe reſtitutōis faciliꝰ delinqueret̉. l. di. c. i. qꝛ facilitas venie incentiuū tribuit delinquēdi. xxiii. q. iiii. eſt iniuſta. pene enī nō ſolēt repeti. ff. de cōdi. inde. po ne. ff. de ꝓcu. qui ꝓprio.§. ut in ceteris io. Ego credo quicꝗd dixit io. lꝫ depo itaqꝫ rn̄demus: quod cū executio ne excōicatio ſecum trahitᵍ: ⁊ excō municatꝰ ꝑ denūciatōem amplius nō ligetur: ipſum excommunicatū denuciare poteſt: ut ab alijs euitet̉ ⁊ illi ꝓuentijs eccleſiaſtici merito ſubtrahūtur cui eccleſie cōmunio denegatur. ¶ ¶ Dem epō pariſien̄. Ollicitudinē paſtoralis: ⁊ ī fra. Sane cuꝫ ſicut recepimꝰ duobꝰ corā epō litigātibus alter eorum ad ſedē ap. appellaſſet epi ſcopus appellantem reputans cō tumacem: ipſum excōicatōnis uin culo innodauit: qui coram metro politano de epō ſibi petijt iuſticiaꝫ exhiberi: aſſerēs. quod poſt app. legitime ad nos īterpoſitam ipſuꝫ excōicauerat: ⁊ petēs ſe ad eū ſtatū ī quo fuerat ap. tꝑe a metropol. re duci denūciari uidelicet abſolutū adijciēs ēt quod ap. n̄ renūciabat obiecte: ſed ꝓſequi uolebat eādē. ⁊ īfra ¶ Nos igit̉ inqui. t. t. rn̄de musª: quod ſicut metropolitanus de appel. ad nos īterpoſita cogno ſcere omnino non ualet: ſic nec

noua iniuria tamē pēdet ex p̄cedenti facto nec poſſet de illa cognoſci niſi cognoſceret̉ de appellatōe. ſi. s. e. cū teneamur. ⁊ ſic pꝫ ꝙ ſi ſuſpēdit̉ iuriſdictio alicuiꝰ in pͥncipali ⁊ in acceſſorio. jͣ. c. ꝓxi.§. preterea. ſicut delegato pͥncipali delegat̉ acceſſoriū. sͣ. de offi. dele. preterea. ⁊. c. prudentiā.§. ſexta. io. ar. ꝯtra sͣ. c. proxi.§. i. c ¶ De his que. ſicut nec de pͥ uilegiis dn̄i pape. sͣ. de iudi. cū veniſſent. nec de cā ad pa pā delata. sͣ. de offi. lega. licꝫ. nec de cā ſpēaliter alij cōmiſ ſa. sͣ. de offi. lega. ſtuduiſti. et ff. de iudi. iudiciū. vin. ⁊ ē ar. ꝙ ideꝫ iuris eſt in acceſſorio quod in principali. ſimile. jͣ. eo. c. proxi. d ¶ In quo. hic innuit ſoluti on certe qōnis que fuit vtꝝ ſi ep̄us appellauerit ab archi ep̄o an teneat appellatio. e ¶ Epiſcopus poſſꝫ. Sꝫ qͣre poſſꝫ ep̄us appellare cū ipſe dicat appellationē illius nullā ⁊ excōicauerit poſt illā ap pellationē? So. ideo appellat qꝛ ſi appellatō eſt aliqua ꝑ ſu periorē ad quē eſt appellatuꝫ debet cognoſci ⁊ corrigi qd̓ poſtea minus legitime factū eſt: ⁊ qꝛ ſi metropolitanus ꝓ cederꝫ ⁊ inueniret ep̄ꝫ in cul pa puniret illū ⁊ ideo audit̉ appellās tanꝙͣ cuius intereſt vin. Sed ꝯͣ. sͣ. e. qua fronte. §. de his. ubi nō audit̉ ep̄us appellans ne abſoluat̉ excōi catus ab ipſo. illud intelligit̉ de eo ꝗ petebat ab archiepo abſolutionē offerēdo cautio nē: ⁊ ideo non tenet ibi appel latio ep̄i propter periculū ne decederet in excōicatōe: ⁊ qꝛ eius nō intereſt ne abſoluat̉. hic v̓o appellat ne cognoſcat vtrū ſit iuſte excōicatus uel ī iuſte: ⁊ eius intereſt ne archi ep̄us de hoc cognoſcat. ſunt enī oīno diuerſi caſuſ: ⁊ quia iſte non vult recedere ab appellatione unde nō poteſt ſe intromittere archiepus: ſed ſi vellet recedere ab appellatione bene poteſt archiep̄us interponere ꝑtes ſuas ⁊ cognoſcere de illa excōicatōe ⁊ illū abſolue̓. t. Sꝫ qͣre iudex nō pōt cognoſce̓ d̓ appellatōe ab ipſo facta ſicut cognoſcit an ſua ſit iuriſdictio. ff. de iudi. ſi quis ex aliena. ff. ſi quis ī ius vo. non ierit. l. ii. ⁊ sͣ. e. cū parati. ideo n̄ pōt cognoſcere de appellatiōe quia cum ꝓbabilis cā expoſita eſt in appellatōe iā exemptus eſt a iuriſdictōe illius: ⁊ ē illi ſuſpectus: ut. sͣ. e. ad hoc ſi. ⁊. c. ꝓpoſuit. ⁊ preſūptio eſt ꝓ ipſo ꝙ ſemꝑ vel let iudicare ꝓ ſua iuriſdictiōe. et eadē eſt cā quare arbitri cognoſcūt de ſuſpi tione ⁊ non ipſe iudex. ſed cū dubitat̉ de iuriſdictiōe ſecus eſt qꝛ de hoc ipſo an ſit iudex agit̉ qꝛ ſemꝑ preſumit̉ ꝓ iuriſdictōe ꝙͣdiu in ꝯtrariū oſtendatur exquo apparet delegato uel ordinaria iuriſdictō: ut. sͣ. de reſcrip. ſuꝑ lr̄is ī fif ¶ Si v̓o. qui enī alias nō hꝫ iuriſdictiōeꝫ ſi crimē ē notoriū: hēs. sͣ. e. ꝑuenit. g ¶ Notoriū. hic innuit ſolutionē ſcd̓e qōnis: que fuit vtꝝ archiep̄s denūcia re debeat iſtū abſolutū ſi inuenerit eū legitime appellaſſe: ⁊ dicit ꝙ ſi eſt no toriū mandatū ep̄i fuiſſe indiſcretū uel iniuſtū: bene pōt hͦ facere. b ¶ Declarare. Sed nūquid pōt ꝓnunciare ſnīam ep̄i iniuſtā: uel denūciare illū non ligatū? videt̉ ꝙ ſic: cū notū ſit ei ep̄m deliquiſſe. ſed non credo: quia ſic ꝓnūciaret appellationē fuiſſe iniuſtā. ⁊ ſic vſurparet officiū ſuꝑioris. ſi āt vellet renūciare appellatōi ſue tunc archiep̄s poſſet ꝓnūciare ſnīam iniuſtā īmo pronūciaret ſnīam nullā fuiſſe: ⁊ denūciaret illū abſolutū ſi legittima ap pellatio preceſſit. sͣ. de offi. dele. cum contingat. i ¶ Cū autē. modo dat verā ſolutionē que perimit p̄dicta. ⁊ eſt ſolutio prime qōnis que fuit: vtrū metropolitanꝰ cognoſcere valeat de huiuſmōi queſtione quā iſte appellans corā ep̄o depoſuit. k ¶ Queſtionē. ⁊ ita magiſtratus pōt facere iniuriā ſubdito. ff. ad. l. aquil. quē adimodū.§. magiſtratus. ⁊. ff. ꝙ me cā. l. ii. l ¶ Renūciaſſe tacite. ſi. C. de iureiurā. ſi quis. ⁊ sͣ. de offi. dele. gratū. ⁊. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore. vbi de hoc. ⁊. jͣ. de pͥuile. accedētibus. ⁊. C. de iure do. impe. l. ii. m ¶ Tanꝙͣ aduerſa. no. ꝙ non audit̉ ꝓponēs aduerſa. xxiii. q. vii. qd̓ autē. et xiii. q. ii ꝙ prepoſterū. ⁊ sͣ. de preſump. litteras. lxxxiiii. di. geſta. C. de mū. de hisᵉ que poſt ap. fuerant īnoua. ta: dummodo de alijs cognoſci n̄ poſſit: niſi de ap. pariter cognoſcatur: uel de his que appellationis cauſam contingere dinoſcunt̉. In quo cāu ſi metropol. ad cognoſcē dum partes ſuas īterponere forte preſumeret: epūs poſſetᵉ ad app. bn̄ficium conuolare: nam ad officium eius qui de ap. cogniturus ē pertinet prudenter corrigere que contra ipſā inuenerit attentata. Si uero notoriuꝫᵍ exiſteret. quod mā datum epiſcopi indiſcretum fuerat uel iniuſtum: cui nō tenebatur ſub ditꝰ obedire ac ꝑ ꝯſequētiam ei li queat euidēter ſubditum legitime ꝓuocaſſe: pōt archiepūs auctoritate metropoli. declarareʰ ſubditū irrōabiliter extitiſſe anathēatis mu crone ꝑcuſſū. Cum ātᵗ excōicatus qui appellauerat iuxta preſcriptaꝫ formā corā archiepō deponit ꝯtra epūꝫ qōnem metropol. ad recognoſcēdū de cā pōt interponer̄ par tes ſuas: cū ille appellatōis ꝓſecu tioni renūciare taciteⁱ uideat̉ ſed ſi uerbo uel facto ap. ſe uelle ꝓſequi proteſtetur: nō tāquāᵐ aduerſa pe tens ⁊ ſibi contrarius audiēdus. ¶ Dē epō. a. cantori treten̄. Ilectis filijs decano altiſio doren̄. ac magiſtro. r. altiſio doren̄. epiſcopi ꝓcuratore in nr̄a pn̄tia cōſtitutis: idē magiſter ꝓpoſuit: quod cū dictꝰ ępūs preſbyteꝝ domus dei in qua diſbenſationem plenariaꝫ obtinere dignoſcitur de tineri faceretⁿ uinculis mancipatū ꝓ eo quod bona quedam eiuſdeꝫ LXF. patrimo. ꝓceſ. li. x. ar. ꝯtra. jͣ. de regula. ſicut. ff. de inoffi. te. papiui anus.§. ſed nec impuberis. sͣ. de p̄ſcrip. auditis. ⁊ eſt hic ar. ꝙ ſi ali quis ꝯteſtat̉ litē licet dicat illa uerba: ſalua lit. cōteſta. nihilominꝰ ꝟ facta eſt litis cōteſ. ar. sͣ. de conſti. cū. M. ferrarien̄. arg. ꝯͣ. ix. q. iij. ſaluo. ff. qui. mo. pig. uel hypo. ſol. ſi debitor.§. ſi in uenditiōe. ff. ad ſille. heres. ff. de ac qui. heredi. ꝓ here de. vii. q. i. pontifi ces.sͣ. d̓ elec. cuma na. vbi de proteſtatione tractat̉. Ilectis. face I ret. ī hoc enī no incidit in canonē late ſnīe. jͣ. de de po. grauis. jͣ. d̓ ſen. exco. ut fame. Sed nunquid licet laico taliter detinere clericū habentē admi niſtrationē ipſius? ar. ꝙ ſic. jͣ. ne cleri. uel mo. c. ii. ſed nō credo. ⁊ expōe ibi dep̄hendant̉ ī frau dē uerbo.ſ. redden do rōnem adminiſtratōis. eccleſia tn̄ illis qui talit̉ depre hendunt̉ in fraudē non ſubuenit quia poſt ꝓhibitionē ec cleſie hoc fecerunt ut ibi dicit. Sicut uolebāt iudei cape iheſuꝫ ī v̓bo. de pe. di. vii. c. i. v̓. hi eniꝫ a deo. ⁊cͣ. ſi. ff. de pi no. ac. l. vlti. o ¶ Interdictū huiuſmōi. hoc facere potuit decanus ex ſpēali cōſuetudine ut ciuitatē uel eccle ſiā maiorē ſuppoꝰ neret interdicto nā de iure cōi ſecus ē. jͣ. de his que fiūt a ma. par. ca. q̄ſiuit. p ¶ Tenebat̉. qꝛ dū quis manet in crīe ſuꝑ quo appellat n̄ eſt audiēdus. sͣ. eo. cōſuluit. ⁊. c. cuꝫ ſit romana. in fi. q ¶ Irritū. qd̓ facere non debuit ꝓpter appellationē decani: ut. jͣ. ſe quit̉. Et tn̄ interdictū nō tenebat ꝓpter appellationē ep̄i: qꝛ qui fa cit quod ad ipſuꝫ non pertinet etiam ſi bonuꝫ ſit improbatur. xcvi. di. bene quidem. tan. r ¶ Diuerſos modos. qui fuerūt illi non dr̄ hic. forſitan dixit ep̄us ꝙ paratus erat dimittere ſacerdotē p̄ſtita cautōe de reſtituēdis re bus eccleſie uel de ꝯſeruādo eccleſiā indēneꝫ: uel ſi decanus oſten derꝫ eccleſiā illā ⁊ ſacerdotē ad ſe ꝑtinere: ⁊ ita fuit appellatio iuſta vnde ẜm hos uel ꝯſimiles modos uolebat ei facere iuſticiā ⁊ ideo non tenuit interdictū: qꝛ non erat notoriū captiōe p̄ſbyteri iniurio ſam eē. vnde non obſtat. sͣ. eo. conſuluit. s ¶ Legitime. no. ꝙ vocat appellationē legitimā ꝓpter probabiles cauſas quas expreſſit appellas: qd̓ ſemꝑ facere debet qui appellat jͣ. e. ut debitus. ⁊. c. cū ſpēali.§. i. ⁊ sͣ. e. bone. ⁊. jͣ. e. cordi. t ¶ Uariando. vnde nō debuit audiri. sͣ. c. ꝓxi. in fi. iiii. q. iii.§. item in criminali. v̓. qui falſo. lxxiiii. di. geſta. xxiii. q. vii. quod autē. j. de pe. ſuꝑ his. ⁊. jͣ. ut eccl. bene. ut noſtrum. u ¶ Suſpendendū. Sed non uidet̉ ꝙ ſnīa interdicti poſſit ſuſpēdi cū enī interdictū ⁊ excōicatio pari paſſu ābulēt. sͣ. e. ad hec. quoniā ⁊ excōicatio nō poſſit ſuſpēdi. sͣ. e. paſtoralis: gͦ nec interdictū. ſnīa enī ſtatī cōſeꝗt̉ ſuū effectū. nā facti ꝗdē qō in arbitrio ⁊cͣ. ii. q. iii.§. notādū. nec iudex pōt efficere ꝗn dānatū de furto ſeqͣt̉ infamia. ff. de fur. nō pōt. Ad hͦ dicas ꝙ ſnīa interdicti quā tulit decanus fuit ſub cōditōe uel in diē ꝓlata qꝛ ſuſpēdit eccleſiā qn̄cūqꝫ ep̄s eēt pn̄s ſi. ff. de here. inſti. quotiēs.§. ſi ꝗs ita. ⁊ talis ſnīa bn̄ pōt ſuſpēdi ꝑ domꝰ que furtiue ſubtraxerat: r̄ſti tuer̄ detractabat ꝑꝑ quod ēt ab eo dē epō fuerat excōicationis uincu lo innodatus: ⁊ ſupradictus decaꝝ9 2e5 nus epūm monuiſſet: ut ei reſtitue ret uel ſaltē redderet preſbyterum mēoratū quē ad iuriſdictōem ſuaꝫ ſpectare firmiter aſſerebat: epūs metuens ne decanꝰ aliquid ī ſuuꝫ preiudiciū attētaret: ſe ac ſuūſtatu tum eccleſie ac ciuitatis ꝓtectioni metropoli. ſupponens ad eiꝰ audi ētiā appellauit. Ueꝝ decanꝰ pꝰ mo dicū tēpꝰ īterdictūº hmōi promul gauit: ut epiſcopo in ciuitate preſē te a diuinis in altiſiodorenſi eccleſia ceſſaretur. Poſtmodum uero cū die appellat. prefixo ꝯparuiſſēt ꝑtes cora officiali curie ſenonen̄. decanus allegās ꝙ ap. ab epō int̉ poſite: ideo nō duxerat deferendū quoniā preſbyt̉ ſupradictꝰ adhuc in uīculis tenebat̉ᵖ ad nos uocem app. emiſit: officialis āt iudicauit irritumq interdictuꝫ a decano poſt ap. epī ꝓmulgatū: ⁊ īfra. Quia ue ro idē epūs diuerſos mōs expreſ ſit ẜm quos decano ꝑatꝰ fuerit ſuꝑ captōe preſbyteri iuſticiā exhibet ad metropol. ſedē appellans deca nus nō potuit poſt hoc ferre ſnīam īterdicti: ⁊ iō ſnīam ipſam ab eo p appellationēᵍ legitime ꝓmulgataꝫ irritam decernimus ⁊ inanē nō ob ſtante ꝙ decanus ad excuſationeꝫ ſuam quaſi uariando propoſuit: ꝙ priuſquā epūs appellaſſet ſnīaꝫ tulerat cuiꝰ effectum ad tēpus du xerat ſuſpēdendum cuꝫ interī ap. interpoſita ꝓcedere n̄ debuerit ad

et interdictū pōt ſuſpēdi ⁊ in hoc differt ab excōicatōe ſicut effectꝰ ꝙiginalis peccati ſuſpēdit̉ lꝫ ipſuꝫ originale maneat. de ꝯſe. di. iiii c ij. ſicut executio dignitatis alicuiꝰ ſuſpēdit̉. xv. q. viii. ſi ꝗs p̄ſbyt̉. ſicut effectus acceptilatōis ſuſpendit̉ lꝫ nō ipſa acceptilatio. ut. ff. de do. inter vi. ⁊ vxo. cū hic ſtatus.§. ſin aūt. vnde ſi relaxatū eſt in terdictū ad tēpus ipſuꝫ tn̄ manet. ff. de p̄ca. ſed ſi manē te. nec eſt opus ut iterū renouet̉.xx. vi. q. vi. ꝗ recedūt. ⁊. C. de cur. furio. cum alijs. ⁊ in caſu iſto ſi appellet̉ non ſuſpendit interdi ctū: ut dictuꝫ eſt. sͣ. e. ad hecrquoniaꝫ. Sed lr̄a ſequēs: cū interim ⁊cͣ. ꝯͣdicit exp̄ſſe. vnde ſi tꝑe ſuſpēſionis appellet̉ nō dꝫ poſtea ex equi interdictū: ut hic dicit dūmō ap pellatō ſit legitima Cōtrariū tn̄ dixe erunt lau. ⁊ vin. ⁊ tan. ut dictū eſt. sͣ. e. ad hec quoniaꝫ. ſꝫ iſta lr̄a obſtat eis Sed qd̓ hic dicit: intelligit̉ qn̄ interdictū poſitū fuit in diē uel ſub ꝯditiōe effectus v̓o excōi catōis ſuſpēdi non pōt qꝛ ꝙͣcito quis eſt excōicatꝰ eſt mē brū diaboli ⁊ ē pri uatus ſacr̄is ⁊ coīo ne fideliū. vnde ad hoc ut efficiat̉ mēbruꝫ dei neceſſaria eſt abſolutio. xi. q. iii. excellētiſſimus. papa tn̄ poſſꝫ eius effectū ſuſpēdere. jͣ. de ſen. excō. ſi v̓e qꝛ de nulla ſnīa fac̄ aliquā. iii. q. vi. hoc quippe. maius enī eſt de nihilo aliꝗd facere ꝙͣ de aliquo aliud uel nihil. de cōſ. di. ii. reuera. v̓. fi. in v̓. ẜmo igitur xp̄i. qui potuit face̓ ex nihilo quod nō erat ⁊cͣ. i0. x ¶ Exequendā. qꝛ appellatōe interpo ſita nihil ē innouā dū. ii. q. vi. appella tōe. ff. nihil inno. l. vna. Ex hͦ pꝫ ꝙ iudex poſt appellatō nē diffinitiuā ſnīaꝫ nō dꝫ executōi mā dare alioqn reſtitu at̄ poſſeſſio appel lāti an̄ꝙͣ de appellatōe cognoſcat̉. sͣ. de iureiurā. veniē tes. ⁊ idem dicit hic inferius: ꝙ appellatione interpoſita nihil debet innouari. r ¶ Perturbare. qui perturbat diuinū officiū ſine pena excōicatōis dot eijci de eccleſia. jͣ. de ſen. ex. ueniēs. ⁊. c. cū volūtate.§. ſi ꝗs v̓o z ¶ Deferēdū. pͥmo nō detulit ſꝫ denūciauit int̓dictū nullū: ut. sͣ. dr̄. poſtea detulit quo ad ꝓceſſū pͥncipalis cauſe ⁊ apoſtolos conceſſit ut hic dicit tan. ⁊ ¶ Principale. captio p̄ſbyteri fuit negociū pͥncipale: acceſſoria fue rūt interdictū ⁊ eius obſeruatio, ⁊ ſic pꝫ ꝙ idē iuris dꝫ eſſe in acceſorio qd̓ ī pͥncipali. sͣ. de offi. dele. p̄terea. ⁊. c. prudētia. ad fi. ⁊. ff. d̓ ſnīam exequēdamᶻ officialis: ꝓceſ ſum qui poſt ap. hmōi ſnīam inter dicti irritaꝫ ⁊ inanē decreuit: teme rarium iudicans: cum ap. ad nos īterpoſita nil debuit innouari. ¶ Preterea licet excōicatōis ſen tentia in decanū per epūm ꝓmul gata rite lata prima facie uideretur cū ⁊ dictum officialem eēt ꝓhibitū ne ſeruaretur in eccleſia interdictū ⁊ decanus ne celebraretur in eccle ſia ꝓhibēdo diuinum: uideret̉ officium perturbareʸ: qui tn̄ ꝑ app. ad nos īterpoſitam ex ꝑte decani: cui ēt officialis duxerat deferēdū apoſtolos concedendo non ſoluꝫ principale negociūʳ ſed acceſſoria et ad noſtrum referebantur examē eandem ſnīam poſt ap. ꝓmulgatā decernimus uiribus caruiſſe. Ue ruꝫ licet archiepiſcopus poſt ap. predictā: de qua ſibi ꝑ officialis lit teras innotuerat: decanum denun ciauerit euitandum: ſenonen̄. tātū canonicos qui ſaniori ducti ꝯſilio cōicauerūt eidē: ut ap. ad nos īter poſite magis quā denūciatōniˣ ab archiepō facte deferent: inculpa biles iudicamꝰ. ¶ Dem medio lan̄. archiepiſcopo. T noſtrūª ꝓdeat de uultu dei iudicium: ⁊ infra. Iudicibuſ dedimus in mādatis: ut ſi poſt ẜꝫ mandatum per quod totius cogni tionem negocij ad noſtrum iudici um reuocauimus: traditionem ſi gilli dicto. h. a te cognoſcerent eē factam: eam decernerent irritam ⁊ inanem inhibentes illi ne quomo dolibet eo uti preſumeret cū plus ſit roma. pō. ad ſe aliquod reuoca re negociū quā quēquā ad eū ſuꝑ aliquo negocio ꝓuocare. Dem abbati ſancti felicis. ⁊. g. canon̄. bonon̄. Blate nobis ueſtre lr̄e con tinebant: ꝙ cum quidā iudi ces: quibus cā que inter ſambr̄. ⁊ rinocor̄. plebes v̓tebatur: fuerat ab apo. ſede cōmiſſa: ꝓ plebe ſam brienſi ſnīam protuliſſent: ac ꝓcu ratores plebis de renocor̄. ad noſ fuerit ſine termino appellatuꝫ nec delatuꝫ appellatio fuiſſet nec ad ꝓ ſecutione ipſius terminus a iudici bus partibꝰ aſſignatus plebanus de ſambro. ſuper obſeruatōne pre dicte ſnīe: ſic̄ rōabilit̉ lata erat nr̄aſ ad uos lr̄as ⁊ alia ꝑs alias ꝯmiſſio nis lr̄as a nob̓ ſuꝑ īfirmāda eadeꝫ poſtmodū ad alios iudices impe trauit nulla ī poſteribꝰ lr̄is de prio ribꝰ hīta mētiōe: unde ī dubitatōe reuocato: an poſteriores iudices uel uos de illa debeatis cognoſcer nos ſuꝑ hoc ꝯſuler̄ uoluiſtis. ⁊ in fra. Licet igr̄ appellāti legitime a ſnīa īdulgeat̉ ānꝰ a lege: aut ex iuſta cā biēniūq ad ap. īterpoſi. ꝓſequēdā: qꝛ tn̄ hmōi terminꝰ pōt re ſtringi nō ſolū a ꝓuocāteᵉ ueruꝫ ēt a iudice a cuius ſnīa ꝓuocatur: cū iō ſit ꝯſtitutum nō ut terminis ipſe preueniri nō poſſit: ſed ne ualeat, ꝓ rogari: credimꝰ diſtinguenduꝫ in quo caſu lr̄e impetrantur: ⁊ quidē qn̄ certus terminus ab appellāte uel a iudice ap. prefigit̉ ꝓſequēde ſi eo tacito appellatusᵍ lr̄as īpetra uerit: hmōi lr̄e tanquā tacita vitate ſubrepte obtinere nōdebēt aliquā firmitatē. Si uero non ſit aliquis terminus: a iudice uel ab appellā te prefixus ꝑs appellata infra ter minuꝫ conſtitutū a lege: dūmodo nimiū nō precurrat: ut appellāteꝫ i cōmiſſione impetranda ſupplātet ꝯmiſſionis lr̄as poterit īpetrare: quaꝝ auctoritate ī ap. cā legitime ꝓcedat̉: ita ꝙ ſi appellans uolue rit ī cā ap. ꝓcedere oportebit eum ager̄ ſub iudice ſic obtēto: niſi poſ ſit eū legitime recuſare: ꝙ ſi agere noluerit appellatꝰ pōt nihilominꝰ ꝓſequiˢ cam ipſā: maxime ſi ſētiat ſibi ex dilatione īminere grauamē ſuꝑior quoqꝫ iudex ſi uiderit ex dilatōe ꝑiculūⁱ īminere: pōt ⁊ debꝫ neutro ꝓſequēte ap. occurrere ut ꝑiculū euitet̉: puta ſi a ſnīa lata ſuꝑ confirmatione alicuiꝰ electi fuerit ꝓuocatū: ⁊ utraqꝫ ꝑs uelit etiam ad annum ꝓſecutioneꝫ appel. dif ferre pōt utiqꝫ: immo dꝫ ſuꝑior iu dex ad quem fuerat appellatū ter minū ꝓuide moderari ne gregi do minico diu deſit cura paſtoris. Ex his igr̄ ꝯſul. ur̄e noueritis eē rn̄ſū ꝙ ꝑ poſteriores nō derogatur pri oribusᵐ legitime īpetratis ꝑ quas ad confirmādā ſnīam uel infirman dā. preuia pōt rōe ꝓcedi. Dē. iuriſ. om. iudi. l. ii. ff. de reg. iur. cū principalis ⁊ sͣ. c. ꝓxi. v̓. nos igit̉. ꝯ ¶ Poſt appellationē. huiuſmōi appellationē dicit legitimā: ⁊ tn̄ factū decani fuit minꝰ legitimū. ſi. jͣ. de ꝯce. p̄ben. ꝯſtitutꝰ. ꝙͣtū ad ꝑtē deciſā. ⁊ ſic vr̄ ꝙ ap pellatō minꝰ legitima īpedit effectū excōicatōis. hͦ ſatis potuit eē ut factu decani fuiſſꝫ minꝰ legitimū: ⁊ tn̄ decanꝰ ex alia cā poſtea potuit legitīe appellar̄. 2 ¶ Quā denūciatōni. hic vi ꝙ in dubio magis ſtet̉ appelatōi ꝙͣ denūciatōi excōicati onis ⁊ quā ipſi ſnīe cū tamē potius p̄ſumendū ſit ꝓ ſnīa ꝙͣ ꝓ appellatiōe: qꝛ appellās tenet̉ ꝓbare ſnīaꝫ iniuſtā: ut sͣ. eo. cū eccleſia. ⁊ eſt ſi. ff. de mino. minor. xxv. an. in fi. io. Credo ꝙ cum dubitat̉ an te neat appellatio potius vitan dus ē ꝙ in dubio ei cōicādū ar. jͣ. de cle. ex. mi. illud. b. T noſtrū. hec decre. e ꝑs illiuſ quā habes jͣ. ut eccle. bene. ut noſtrū. ⁊ ꝑ illaꝫ intellige iſtā b ¶ Reuocauimus. ⁊ ita ꝗcꝗd poſtea factū fuit nō tenuit: ⁊ ita traditō ſigilli poſtea facta non ualuit tāꝙͣ a nō ſuo iudi ce. ſi. sͣ. ut li. pen. eccleſia ſancte marie. sͣ. de offi leg. licet. ⁊ sͣ. de poſtu. bone. c ¶ Cū plus. ſic ipſo facto ne gat aliꝗs clericatū. jͣ. de ſen. ex. cōtingit. ⁊. jͣ. de vi. ⁊ ho. cle. c. ult. ⁊ plus eſt reuocare negociū ad ſe ꝙͣ ſit appellare ſed poſt appellatōeꝫ nihil eſt innouandū. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. bo ne. ergo multo fortiuſ poſtꝙͣ ſuꝑior ad ſe negociū reuocat inferior nihil facere pōt. ii. q. i. nomē. ⁊ ſi iudex dicat ſe uelle referre negociū ſuꝑiori ſtatim tenet̉ ꝑtibus tradere acta. jͣ. e. ītimaſti. ſi ꝑtes hoc approbauerint. C. de rela. l. ii. ſimile. sͣ. eo. dilecti. vbi de hoc. ber. Blate. bienniū. sͣ. eo. q F cum ſit romana. ⁊. c. conſtitutus. e ¶ A ꝓuocāte. sͣ. eo. ꝑſonas. f ¶ Prorogari. niſi ex iuſta cā s. e. ex rōne. ⁊. c. cuꝫ ſit roma na. ⁊ hic. g ¶ Appellatꝰ. idē eſt de appel ſante.sͣ. eo. ex inſinuatione. ⁊ sͣ. eo. ſepe. h ¶ Pars appellata. pars ap pellata non poteſt preuenire terminū legalē: niſi ẜm ꝙ hic dicit̉ ii. q. vi. appellatore. ter minū v̓o ſtatutū ab homine neutra pars poteſt preuenire jͣ. eo. ſepe. pars appellans infra terminū legalem quādo cunqꝫ poteſt: ⁊ ſi vult poteſt litteras impetrare cū in eius fauorē annus cōcedat̉ eideꝫ jͣ. de confir. bone. item ⁊ illd̓ ſcias ꝙ infra terminū legalē debet cauſa appellatiōis eſſe terminata: nec poteſt vltra ꝓ tendi. ii. q. vii. ei qui appellat ⁊. C. de tēpo. a p̄pel. l. ulti.§. ul. ⁊. l. nemo. niſi ex iuſta cā proroget̉. sͣ. e. cuꝫ ſit. ⁊. c. conſtitutus. ⁊ hic. i ¶ Precurrat. ⁊ ſic nemo debet preuenire diligentiā alterius captioſe. ſi. xvi. q. iii. placuit. ⁊. ff. ad tertul. l. ii.§. ſi mater. ii. k ¶ Proſeꝗ. ēt altera ꝑte abn̄te ea tn̄ pͥus citata ut hic pꝫ. ⁊..ii. q. vi. appellatore ⁊.s. de ſen. ⁊ re iudi. cū bertoldus. ⁊. C. de tēpo. appel. l. ulti.§. illud etiam. ⁊ eſt expreſſum. jͣ. eo. c. proxi. l ¶ Periculū. ne eccleſia in ſpūalibꝰ uel tꝑalibꝰ ex mora detrimētū incurrat ī

Er tuas. liquebit. no. ꝙ ſi iudici non liquet de cauſa tunc debet conſti tuere n̄tē poſſeſſorē nec audiret̉ aduerſarius niſi de ꝓprietate: ut. C. quomō ⁊ quādo iu. cōſentaneū. uel ſi liquet ꝓcedat ad diffinitiuā ſententiaꝫ ⁊ hoc intellige in caſu altero iſtius decre. cū fuit appellatū teſtibꝰ publicatis ante ſententiā: ut. sͣ. de do. ⁊ contu. prout. ubi de hac materia plene dicitur. Item ſi poſſeſſor eſt p̄ſens ⁊ actor abſens: tunc ſiue lis ſit ꝯteſtata ſiue non poteſt dari Er tuas lr̄as requiſiſti: utrū diffinitiua ſentētia ſi conſtet ſi poſt latā ſnīam uel ſaltē p de meritis cauſe. ⁊ ſic intelli dēpoſitōes teſtiū publicataſ fuerit git̉. sͣ. de do. ⁊ cōtu. cauſaꝫ. ⁊ ad ſe. ap. ap. hi qui ſuꝑ hec delegā ſic pōt ēt intelligi. sͣ. de reſti. tur a nobis: ſi altera ꝑtium eoꝝ ſe ſpō. audita ⁊. C. quō ⁊ qn̄ iu. noluerit cōſpectibꝰ preſētare: cām aut̉. qui ſemel. ſꝫ ſi nō liquet ſibi delegatam iudiciali poſſint caei de cauſa abſoluet reum ab obſeruatione iudicii ⁊ in ex culo termīare. Nos igit̉ ꝯſul. t. ta penſis condēnabit ſibi actorē lit̓ rn̄demꝰ: ꝙ cū lis ſit ſuꝑ eodem C. de iudi. ꝓperandum.§. ſi negocio corā primis iudicibꝰ legi quidē. nec obſtat quod dicit̉ time ꝯteſtata potuerūt iudices de actore non ꝓbante reus ⁊ ſi legati eo ꝗ ꝯuenit̉ ſe ꝑ ꝯtumaciam nihil preſtiterit obtinebit. vi. abſentante cū eis de meritis cāer li q. vlti. actor. ⁊. jͣ. ut eccle. be. ut noſtrū. ⁊ sͣ. de cauſa. poſ⁊ ꝓprie. cū eccleſia. illa regu la locū habet cum ambo ſunt preſentes: ſed in alio caſu iſtius decre. cum appellat̉ a ſentētia debet illā cōfirmare uel infirmare. ii. q. vi. in fi. Sed pone ꝙ iudices priores qui tulerūt ſnīaꝫ condēnatōis crediderūt actorē bene ꝓbaſſe intentionē ſuā cū in veritate non ꝓbaſſet in cauſa appellatiōis altera ꝑs que appellauit eſt abſens per contumaciā ut ibi dicit ⁊ ille ꝓ quo lata eſt ſnīa eſt preſens iudicibus cōſtat ꝙ preſens non probauit vnde ſnīam cōfirmare non poſſunt: credo ꝙ caſſanda ſit ſnīa: ⁊ quia ille reus eſt cōtumax adiudicabunt preſenti poſſeſſionē reſeruata qōne ꝓprietatis abſenti ſicut facerent ante ſen tentiā. vel dic ꝙ ſufficit tantū infirmare ſnīam condēnando abſentē in expē ſis. ii. q. vi. in.§. appellatore. b. o ¶D T debitus. deferat̉. ſi. C. quādo ꝓuo. non eſt neceſ. omnē honoreꝫ: ⁊ ſic eſt ar. ꝙ iudices honorandi ſunt ꝓpter ſuam dignitatē. p ¶ Corā idoneo. hoc ideo dicit quia ſi ꝯueniat̉ corā non ſuo iudice nō obeſt ei quia debet allegare priuilegiū fori nec preiudicat̉ ei ꝙ facit coraꝫ eo. sͣ. de iudi. at ſi clerici. ⁊ sͣ. de fo. cōpe. ſi diligēti. ⁊. c. ſignificaſti. ⁊ eſt ar. ad qōnem vtrū interruptio facta ſit ꝑ li. cōteſta. corā non ſuo iudice ꝙ non ſit interru ptio facta. pꝫ. C. ne de ſta. defunc. ſi pater. q ¶ Ante ſnīam. no. ꝙ dicit ante ſnīaꝫ. ergo de appellatiōe poſt ſnīaꝫ nihil ſta tuit: quia qd̓ de uno dicit̉ de alio negat̉. xxv. di. qualis. ⁊.s. de preſūp. nōne quod veꝝ credo: et idē dicit̉ in decre. noua. e. ti. cordi. nobis eſt. Et ita pꝫ ꝙ hodie idē iuris eſt in oībus iudicibꝰ delegatis et ſubdelegatis et ordinariis a quibus non poteſt appellari niſi cauſa rationabili allegata ſcripta uel non ſcripta quia dicit corā idoneo iudice: ⁊ ſic non habet locū hodie decre. illa ſu per queſtionū.§. ſi v̓o duo. vbi dicit ꝙ ſi delegatꝰ alij cōmittat vices ſuas ab illo poterit appellari licꝫ cauſa ſit appellatiōe remota cōmiſſa: ſed quantū ad alia bene tenet. Cū ergo remota ſit appellatio ante ſnīam ipſo iure ut hic ꝓ bat̉ quid operat̉ remotio appellatōnis cū papa ſemper ſcribat appellatōe re mota? Io. dixit ꝙ remotio appellatiōis hoc hodie operat̉ ut poſt ſnīam ap pellari non poſſit quin iudex poſſit mādare ſnīam executiōi non obſtate ap pellatione niſi habeat cauſaꝫ ꝓbabilē appellandi: ſed ſi non eſt remota appel latio tunc poteſt appellari poſt ſnīaꝫ ẜm ꝙ appellabat̉ ante conſtitutionē iſtā sͣ. de offi. dele. ſuper eo. ſed hoc non eſt veꝝ: quia de appellatione poſt ſnīaꝫ nihil ſtatuit̉ per iſtā cōſtitutionē: ut dixi. Et io. etiā non ꝑſiſtit in hoc: īmo di cit ꝙ ſi remota eſt appellatio non pōt appellari niſi in caſibus expreſſis a iure.s. e. paſtoralis. et ſi non eſt remota tunc appellat̉ quotiēs habet ꝓbabileꝫ cāꝫ appellādi talē: que ſi eſſet ꝓbata ⁊cͣ. vnde pōt dici ꝙ illud ideꝫ operat̉ ho die remotio appellatōnis cum apponit̉ in litteris: quod olim operabat̉ quia poteſt appellare in cauſis tantū expreſſis a iure lꝫ ſit remota appellatio ī nō expreſſis non poterit appellari: ut. sͣ. eo. paſtoralis. ubi notant̉ quidā de illis caſibus. et ita per remotionē appellatōis non poſſet hodie appellari in caſi bus non expreſſis: ſed in alijs poſſet. Ex vi huius cōſtitutōis poteſt appella ri vbicunqꝫ quis grauat̉ lꝫ grauamē non ſit expreſſuꝫ in iure: et quia iniquū erat ꝙ aliquis euidenter grauatus non poſſet appellare qui habebat ꝓbabilē cauſaꝫ appellandi cū caſus ille non eſſet expreſſus in iure: emanauit iſta conſtitutio qua cauet̉ ꝙ quicūqꝫ habet ꝓbabilē cauſaꝫ appellādi talē: que ſi eſſet ꝓbata ⁊c̄. lꝫ illud grauamē non ſit expreſſuꝫ in iure poſſit appellare. et ita hec conſtitutio ad alia extendit̉ ꝙͣ illa decre. paſtoralis. quotiens enī noua lex conſtituit̉ ad eas ſpecies ꝑtinere non videt̉ quibus ſpēaliter ipſa lege pena addita eſt. ff. de pe. ſanctio legū. et ita conſtitutio iſta ꝑmittit appellare ubi remotio appel. ꝓhibebat: ergo ſiue ſit remota appellatio in litteris ſiue non idē iuris eſt. Si enī non eſt remota appellatio poteſt appellare vbicūqꝫ ꝑmittit̉ appellatio per iura ſpēalia: ut. sͣ. e. poſtremo. ⁊. c. ex parte. et. c. ſignifi cantibus. et non in omnibus cōſimilibus vbi expͥmit̉ in decre. ꝙ poſſit appellari. et beneficio iſtius cōſtitutiōis poteſt appellari in oībus alijs caſibus non expreſſis vbi exprimit̉ talis cauſa: que ſi foret ꝓbata legitima eſſet: licꝫ illa non ſit ſcripta in iure. et ita ꝑꝫ ꝙ remotio appellatōnis quo ad veritatem nihil operat̉ ſed potius apponit ad cautelā quia plus timeri ſolet qd̓ ſpēalit̓ ꝓhibet̉ ꝙͣ qd̓ generaliter imperat̉. xxiii. di. ꝙꝙͣ. et ꝯſuetudo eſt eccleſie et tā in pͥncipalibus queſtionibus ꝙͣ in incidētibꝰ remota eſt appellatio per iſtam conſtitutionē ⁊ coram quocunqꝫ iudice niſi cū quis grauat̉ in caſꝫ bus expreſſis uel non expreſſis. ⁊ ſic papa remouet id quod iaꝫ re motū eſt de iure. ſic concedit papa quod de iure cōi conceſſuꝫ eſt sͣ. de iureiurā. ⁊ ſi xp̄us. in fi. r ¶ Si dicat. et ſi ꝓpterea appellauerit eius appellatio non eſt admittenda. ii. q. vi. eius qui. ff. de ap. reci. eius qui. et ſic quebitⁿ. ꝯmiſſū ſibi negociū diffi correcta ſūt iura ilnire. ¶ Dem in ꝯcilio generali. la. sͣ. e. meminimꝰ. T debitꝰ honor deferat̉º iudi ⁊. c. ad hoc. ſicut. et cibꝰ: ⁊ litigatoribꝰ ꝯſulat̉ ſuꝑ sͣ. de offi. dele. cum laboribꝰ ⁊ expēſis: ſtatuimus ut ſi cauſa. quia non ꝓquis corā idoneoᵖ iudice ꝯuenerit deſt nunciū premiaduerſariū: ille an̄q ſnīam ad ſuꝑio ſiſſe ad ſuperioreꝫ nec prodeſt etiā ha rē iudicē abſqꝫ rōnabili cā nō pro bere lr̄as quod plꝰ uocet: ſed coram illo ſuam iuſticiā eſt que nondū ſunt ꝓſequat̉: nō obſtāte ſi dicatʳ: ꝙ ad iudici preſentate: ſuperiorem iudicem nuncium deut hic dicit. Ratio ſtiauerit aut lr̄as īpetrauerit ab eo huius cōſtitutōnis dem priuſquam delegatoª fuerint fuit ne quis ſine cā declinet examē ordinarii iudicis ut ꝓprius honor debitus iudicibus deferat̉. C. quādo ꝓuo. nō ē ne omnē honorē. vnde ſicut non poteſt declinari iudiciū eius ꝑ appel lationē fruſtratoriā ſic nec ꝑ miſſionē nuncii: quia ꝑ miſſionē nuu cii non intelligitur ꝓuocaſſe facto uel uerbo cū cauſa nondū eſſet mota nec cōminata nec ad iudicē aliquo modo inſinuata. Unde li citū eſt aduerſario ad iudiciū ꝓuocare et ius ſuū proſequi corā or dinario: ⁊ ita p̄uenire aduerſariū nec prodeſt illi lr̄as allegare ſi nō dū ſint iudici preſentate: ⁊ ita quaſi preuētus oportet eum corā ordinario reſpondere quia iudices illius non prius dicunt̉ iuriſdicti onē recepiſſe cum effectu niſi cū eis littere preſentent̉ sͣ. eo. ſuꝑ eo. ii. in fi. ſic cum quis citat̉ ſi poſtea pendēte citatōe mutauerit domi ciliū quaſi preuentus oportebit eū reſpondere. sͣ. de fo. cōpe. c. pe. ſic ⁊ iſte qui iam habebat litteras in arca ſua p̄uētus eſt. Preterea cū ꝑ ſcd̓m reſcriptū nō tollat̉ iuriſdictio delegata niſi de ea fiat mē tio multo fortius videt̉ ꝙ non tollat̉ ordinaria niſi de ipſa fiat mētio. facilius enī tollit̉ extraordinaria ꝙͣ ordinaria. iii. q. iii.§. ei aūt. Suꝑ hoc dicas ꝙ ſi iuriſdictio ordinaria iam cepta eſt ꝑ ſolā citatione amodo non poteſt tolli quantū ad cauſaꝫ illā per litteras pape niſi de hoc fiat mentio in reſcripto ſicut ⁊ in delegata. Sed ſi or dinaria iuriſdictio non eſt cepta ꝑ citationē preuenit̉ bene per reſcriptū prout quotidie fit nec eſt neceſſe fieri mētionē in reſcripto de ordinaria. ⁊ hoc ideo ut dixit io. quia ordinaria iuriſdictio gene ralis eſt. vnde tollitur ꝑ ſpēalem quantū ad illā ſpēm que delegat̉ sͣ. de reſcrip. paſtoralis. ar. jͣ. e. ti. c. i. ⁊ eo ipſo ꝙ papa ſcienter com mittit cauſaꝫ eam tranſfert a poteſtate ordinarii. sͣ. de offi. dele. paſtoralis.§. preterea. Et tu dicas aliā rōneꝫ meliorē: cū enim dn̄s pa pa ſit iudex ordinarius oīuꝫ hominū. ut. ix. q. iii. cuncta. poteſt qui libet ipſuꝫ audire per ſimplicē querelā reintegra. etiā ipſe poteſt co gnoſcere uel delegare: nec eſt neceſſe ꝙ facit mentionē de iuriſdi ctione minoris: ⁊ per appel. itur ad ipſuꝫ ſicut in legato cōtingit de quo minus uidet̉. sͣ. de offi. lega. c. i. Item ⁊ hic corrigit̉ iſtud. sͣ. de reſcrip. plerūqꝫ ut ſtatim quis poſſit aliū preuenire habētē priores litteras que nō ſunt iudici p̄ſentate. de hoc tamē dixi. sͣ. de reſcrip. c. i. ⁊ ita pꝫ ꝙ ille qui primo ſuas litteras exhibet iudici ſiue p̄uenit aliū in citatōne facienda per ordinariū uel per delegatū ille obtine bit. ad hoc facit. sͣ. d̓ reſcrip. capitulū ſancte crucis. ⁊ ita non referque ſint prime uel ſecūde re integra exiſtente. ⁊ ſic intelligit̉ cōſti tutio iſta: re non integra exiſtente locum habent alia iura: in quibus cauetur ꝙ non ualet ſecundum reſcriptum niſi faciat mentio nem de primo. b. ſ ¶ Delegato fuerint. ⁊ ita uidet̉ ꝙ ſi prime littere delegato ſint aſſi gnate non poteſt preueniri ab ordinario uel delegato per ſecūdas niſi fiat mentio de primis. Sed quid ſi non ꝓcedant primi iudices nūquid ualebunt ſecunde uel ꝙͣdiu debēt expectare ſecundi ſi no poſſūt primi ꝓcedere impediti iuſta de cauſa? poteſt dici ꝙ in hoc caſu locū habeat decre. illa plerūqꝫ. sͣ. de reſcrip. ut ſi non ꝓcedat primi iuſta cauſa ceſſante ualeant ſecunde. Sed ſi non curant ꝓce dere: tūc moueant̉ per ordinariū uel per ſecundū delegatū ut ꝓ cedant infra terminū cōpetentē quia vnus iudex ꝓpter negligenti am amittit iuriſdictionē: ⁊ alter poſtea procedit in cauſa. sͣ. de offi. ordi. ſignificauit. ⁊ sͣ. de offi. dele. prudentiā. in fine. ⁊ sͣ. de fo. co. pe. licet. ⁊. c. tenore. ne de dolo ⁊ malicia pars altera cōmodū con ſequat̉ quia dignū eſt ut propter negligentiā ſiue dolū perdant iuriſdictionē. Iſta notula intelligit̉ cum prime littere ſunt iudici pre ſentate nulla citatione facta per eas ſed non eſt curandū de his qͥ in illa dicuntur quia litterā iſtam priuſꝙͣ ⁊cͣ. debꝫ intelligi prout di cit̉ in ſequenti notula que incipit: ſed nūquid: ⁊ in fi. illius notulē ⁊ ſi propterea quia non dicitur preuenta iuriſdictio ꝑ ſolā p̄ſenta tionē: licet littera iſta hoc innuat.

¶ Iſſignate. Sed nūquid ſola p̄ſentatio lr̄aruꝫ ſiue aſſignatio ſut ficit ut non poſſit preueniri ab ordinario ſiue alio delegato? ex hac lr̄a nidet̉ ꝙ ſic. Sed cōtra potius videt̉ ꝙ ſola preſentatio ſiue aſſignatio non ſufficiat: quoniā uideo ꝙ ſi duo ſint ordinarij poſſuꝫ aduerſariū meū preuenire coram altero quē voluero eligere nō ob ſtante ſi aduerſariꝰ dicat ꝙ volebat et d̓liberauerat me cō uenire corā alio cū quo tractauerat ni ſi ipſius citatō p̄ue niſſet. ⁊ ideꝫ credo in legatis ſiue dele gatis ſiue ī delega to ⁊ ordinario re ī tegra. Rem intelli go integrā ante citationē per quā iu riſdictio ꝑpetuata eſt ⁊ non ꝑ preſen tationeꝫ.s. de offi. deleg. gratū. vnde qd̓ dicit prius ⁊cͣ. ſupplendū eſt ma xime quia idem eſt poſt p̄ſentationē ⁊ ante citationeꝫ niſi aliud viderē. ⁊ hoc dicit̉ ī fine illiꝰ no. ⁊ ſi ꝓpterea per ſo lā preſentatōnē uel additionē ordinarij nulla etiā facta citatōe non eſt preuentus aduerſariꝰ ſed ꝑ citationē preuentus eſt. sͣ. d̓ fo. cōpe. c. ulti. ⁊ ꝑ ſo lam citationē iuriſdictio perpetuat̉ ⁊ non per ſolā p̄ſentationem. Si alibi inueneris vbi dicat̉ ꝙ ſola preſentatio ſufficiat reducas illa ad id quod hic dicitur. ber. n ¶ Ex rationabili cauſa. Colligit̉ euidenter ex hac littera ꝙ ſemꝑ ſit cauſa appellationis talis: que ſi eſſet ꝓbata legitima eſſet ꝓponenda eſt corā iudice a quo appellat̉. ⁊. jͣ. cū cauſaꝫ. in fi. ubi dicit̉ de hoc. Sed poteſt queri que cauſa dicat̉ probabilis: vtrū illa que videt̉ iudici uel alijs? videt ꝙ hoc non ſit referendū ad opinioneꝫ iudicis. jͣ. de ſentē. excōi. ſacro. ſicut nec ad opinionē iudicis refert̉ quid dicat̉ manifeſtū: ſed ad ipſaꝫ rei veritatē. jͣ. de v̓bo. ſigni. cuꝫ olim. ad id facit. iii. q. vii. iudicet. Sentētiabit enī iudex in hoc ẜm ꝙ ſibi videt̉: habita tn̄ collatiōe ſapientū ſi non eſt certus. ar. ff. de arbi. qualem. ⁊ iudex eſtimabit ex opinione animi ſui ea que ꝓpo nunt. arg. iiii. q. iii.§. item ſepe fit. Si v̓o iudex dubius remanet ꝗa iudex nō poteſt certificari an ſit ꝓbabilis uel non in tali dubio de ferat appellationi. jͣ. de ſen. excōi. ſacro. ad fi. quicunqꝫ eniꝫ appel lat a grauamīe ſiue in iudicio ſiue extra cauſaꝫ rōnabilē debet alle gare in ſcriptis ẜm tenorē cōſtitutiōis Inno. iiii. jͣ. eo. cordi nobis. alias reputabit̉ non appellās: ut ibi dicit̉. b. x ¶ Ratiōabiliter. qꝛ cauſaꝫ quā ꝓpoſuit in appellando nō fuit ꝓba bilis: ut ex euentū cauſe apparet. Quid autē debeat probare appel lans in cauſa appellatōnis: dicit̉. jͣ. eo. interpoſita. vbi de hoc. Sed qualiter remittit ad illū a quo appellauit cū habeat eū ſuſpectū. sͣ. e. ad hec. ſed non poteſt dicere illū ſuſpectuꝫ cū ex ꝓpria culpa ꝓ ceſſerit illa ſuſpitio: ſicut ille qui non ꝓſequit̉ appellationē. sͣ. eo. perſonas. ⁊. c. cum ſit romana. l ¶ In expenſis. hoc generaliter obtinet ꝙ qui deficit in appellati bne punit in expenſis. sͣ. de teſti. ſignificauerunt. de expenſis iſtis plene dr̄. sͣ. de do. ⁊ cōtu. finē. ⁊ sͣ. de reſcrip. c. ulti. z ¶ Alioquin. hic pꝫ ꝙ ſi iudex appellatiōis ꝓnunciat appellationē lenere ꝙ ꝑ hoc non expirat eius officiū ſed incipiet poſtea cogno ſcere de cauſa pͥncipali. C. de re. credi. generaliter.§. ſin autē. ⁊ in aūt. de ſanc. epiſ.§. ſi quis cōtra aliquē in prima colū. colla. ix. Di tas ꝙ hoc locū habet quādo appellat̉ a grauamīe ante ſnīaꝫ quia ſunc iudex dat̉ quaſi ſub conditiōe quo ad principalē cauſaꝫ. vnde primo cognoſcit de grauamine ⁊ ſi inueniat legitimā appellationē iunc ꝓnunciat legitime appellatū fuiſſe: ⁊ poſtea ꝓcedit ſuper pͥn cipali ſi male appellauerit pronunciauit male appellatū ⁊ remittit partes ad priores iudices in expenſis appellantē condēnando: ut bic dicit: ⁊ ſub hac forma ſemper reſcribit̉ quando appellat̉ a grauamine. Si v̓o appellat̉ a ſnīa diffinitiua tunc iudex debet cognoſcere d̓ meritis cauſe ⁊ videre an bene uel male ſit iudicatū. ⁊ ſi bn̄ ſit iudicatū cōfirmabit ſententiā uel caſſabit ſi male iudicatū fuit: ui. ii. q. vi. in fine. ⁊. C. de appel. eos. in quibus dr̄ ꝙ iudex tantuꝫ aſſignateʳ. Cuꝫ āt ex rōabiliª cā pu tauerit appellandum corā eodem iudice ca probabili appellationis expoſita tali uidelicꝫ que ſi foret ꝓ bata deberet legitīa reputari: ſupe rior de appellatiōe cognoſcat. Et ſi minus rōabiliterˣ eum appellaſſe conſtiterit: illum ad inferiorem remittat ⁊ in expenſisʸ alteri ꝑti cō dēnet. Alioquiᶻ ipſe ꝓcedet ſaluis cōſtitutōibus de maioribꝰ cauſis ad ſedē apoſtolicam referēdis. ¶ Dem in eodem. Um ceſſāte cā ceſſet effectus ſtatuimus: ut ſiue iudex ordi narius ſiue delegatus aliquid cōminādoꝰ uel īterloquēdo ꝓtulerit quo executōi mādato alter litigan tium grauaretur: ⁊ ſano uſus conſi lio ab hmōi īterlocutōnis uel com minatōis effectu deſtiterit: libere ī cāe cognitōe procedat: non obſtāte ſi a tali cōminatōe uel interlocutione fuerit appellatum: dummodo non ſit ex alia legitima ſuſpectꝰ ne ꝓceſſus negocij friuolis occaſi ꝓnunciare debet ſententiā iuſtā uel iniuſtā. Si v̓o plura capitula ſint in ſnīa ſiue plures articuli iudex pro ꝑte poteſt confirmare ⁊ ꝓ parte caſſare ⁊ refor mare ſnīam ẜm ꝙ iuſtū fuerit. jͣ. de teſta. rainutius. ⁊ rainaldus. ⁊ ¶ Cauſis. ille enī ſemꝑ ſunt referende ad ſedē apoſtolicā. jͣ. de bap. maiores Que dicant̉ maiores cauſe. no. sͣ. de offi. lega. ꝙ tranſlationē. Um ceſſante cōminā do. videt̉ ergo ꝙ ſi iu dex cominatoria verba pro ferat parti ꝙ ex hoc poſſit appellari niſi de hoc ſatiſfa ciat iudex: qd̓ tn̄ non eſt veꝝ qꝛ ex officio ſuo cōminari de bet. ff. de iudi. in ꝑemptorio. ⁊ sͣ. de reſti. in integ. tum ex lr̄is. in fi. nec etiā debet ſtati: quis moueri ꝓpter aſperitatē v̓boꝝ sͣ. de reſcrip. ſi quādo. Sed qualiter iudex pōt mutare cōſiliū ſuū in alteri iniuriā contra regulā iſtam. .ff. de reg. iur. nemo? ſed certe eodē modo quo appellās poteſt mutare conſiliū: ut. ii. q. vi. ſi quis libellos. ſic ⁊ iu dex. ⁊ intellige ſi appellans adhuc non fecit ſumptus ad ꝓſequendā appellationē. ff. de condi. ob cau. da. ſi pecu niā. in princi. ſed ſi ſumptus uellet reficere poteſt adhuc reuocare grauamen qꝛ iam non intereſt illius. jͣ. e. inter poſita.§. ii. Sed nūquid iudex poſt decē dies poteſt mu tare ſuaꝫ interlocutoriam? vi det̉ ꝙ non: quia poſtea tranſit in rem iudicatā ſicut etiaꝫ in diffinitiua. sͣ. de elec. cū di lecti. ⁊ sͣ. de teſti. ſignificaue runt. ad fi. Arg. cōtra. ff. de re iudi. ꝙ iuſſit. poteſt dici ꝙ licꝫ tranſeat in rem iudicatā quo ad hoc ꝙ poſt. x. dies non poſſit appellari: non tamē quo ad iu dicē quin poſſit reuocare ſuam interlocutoriā: quia ⁊ appellans poſt. x. dies poſſit renunciare appellationi quia ipſo facto renunciat quis eo ꝙ non ꝓſe quit̉ ipſaꝫ. sͣ. eo. perſonas. Aduertat tamē qualiter corrigat ſuaꝫ ſententiā ſiue errore quia ſi ita dicat: Ego reuoco ſnīam meā ſiue corrigo errorē meuꝫ: ſic fatet̉ ſe erraſſe. ⁊ ſic ille habuit probabilē cauſaꝫ appellandi: ⁊ ſic videt̉ ꝙ iuriſdictio ab illo tranſlata ſit ⁊ ſic canon nō poſſet reddere ſibi iuriſdictione cū fateatur cauſaꝫ a ſe tranſlatā: curialius ergo dicat: nō credo te grauaſſe: ſed ſi grauaui te in aliquo illud reuoco. ar. colligit̉ ex hac decre. ꝙ interlocu toria non trāſeat in rem iudicatā. Sed verū eſt ꝙ non tranſit ut dictum eſt quin iudex bene poſſit illā reuocare re integra. ſed quantū ad illuꝫ ꝯtra quē lata eſt ſnīa ſi non appellet infra. x. dies bene trāſit ⁊ ſibi imputet ꝙ non ap pellauit quia ſnīe acquieuiſſe uidet̉. arg. sͣ. ti. proximo. ꝙ ad cōſultationē. io. Item hic eſt ar. ꝙ actio ſemel extincta reuiuiſcit. ar. ff. de bono. poſſe. ẜm tabulas. l. pe.§. qui teſtamēto. ⁊ eſt cōtra illud de cōſecra. di. iiii. ſi queris. ⁊. ff. de ſolu. qui res.§. aream. ſed hoc eſt beneficio huius cōſtitutōis. ⁊ quia iudi cis eſt corrigere quod minus legitime fecerit. jͣ. de accuſa. qualiter ⁊ quādo. alia iura plura hoc dicunt. ¶ ¶ Um ſpeciali ſit ꝓhibitiōe. quā habes. jͣ. de ſen. excōi. ſacro. b ¶ ¶ Competenti. trina.ſ. ut. xvi. q. vii. omnes decime. xvii. q. iiii. de pre ſbyteroꝝ. ⁊. xxiiii. q. iii. de illicita. c ¶ Coram eodem.s. eo. ſecundo. d ¶ Iuſte ſuſpitōis. Quid ſi dubitet̉ an ſit iuſta quia non eſt in iure expreſſa ⁊ alias dubitaret̉? reſpōdeo arbitri electi de hoc cognoſcāt: pͥmo an ſit iuſta: quia omnia que ad hunc articulū pertinent ad arbitros pertinent. sͣ. de offi. dele. c. ſuſpitionis. e ¶ Cum iudice. hoc intellige quādo iudex ordinarius ꝓcedit ex officio ſuo contra aliquem ad famam uel clamorem. jͣ. de accuſa. qualiter ⁊ quando: et ſic loquit̉ iſta conſtitutio in ordinario ut bene declarant ſequentia: aliter in telligi non poteſt: et ita tam in ordinario iudicio ꝙͣ extraordinario.ſ. inquirendo poteſt iudex recuſari. f ¶ Tertium. ſub hac forma non poſſet compromitti in duos. ut ſi diſſentiant tertiū eligant. sͣ. de arbi. innotuit. ⁊. ff. de arbi. item ſi vnus.§. ſi in duos. ſed ſi in duos ſimpliciter cōpromittatur ſi diſſentiunt pretor eos cogere debet ut onibus retardetur. I Dem ī eodem. Um ſpāli ſit prohibitiōeª ꝓuiſum: ne quis in aliquem ex cōmunicatōis ſnīam: niſi competē ti commonitione premiſſa ꝓmul gare preſumat: uolentes etiaꝫ pro uideri ne forte commonitꝰ fruſtra torie recuſationis uel appellatiōis obtentū mouentis poſſit declīare examen: ſtatuimus: ut ſi allegauerit ſe iudicem habere ſuſpectum: corāᶜ eodē cām iuſte ſuſpitionis aſ ſignet: ⁊ ipſe cum aduerſario: uel ſi forte aduerſarium non habeat: cuꝫ iudiceᵉ arbitros communit̉ eligat aut ſi cōiter conuenire non poſſint abſqꝫ malicia: ipſe unū ⁊ ille aliuꝫ eligat: qui de ſuſpitōnis cā cogno ſcant: ⁊ ſi nequiuerīt ī unam cocor dare ſentētiam aduocent tertium. ut quod duo ex ipſis decreuerīt. robur obtineat firmitatis: ſciātqꝫ ſe ad id fidelit̓ exequēdum ex ī īiu cto a nobis in v̓tute obediētie ſub obteſtatiōe diuini iudicii diſtricto

que ſit poteſtas iſtoꝝ arbitroꝝ dr̄: sͣ. de offi. dele. c. ſuſpitōis. in fi. h ¶ Terminū. ab ipſo iudice prefigendū infra quē arbitri ſuſpitiōis negociū terminare ꝓcurent. jͣ. eo. ti. legitima iu. concil. lugdu. que corrigit illaꝫ: ſuſpi tionis in hoc tantū. ⁊ merito iudex recuſatus arbitris iterū terminū prefige re debet infra quē cauſaꝫ ſuſpitōnis determinēt: ſicut iudex a quo appellat̉ poteſt ⁊ debet prefigere ter minū appellanti infra quem cauſaꝫ appellatiōis ꝓſequat̉ alioquin in cauſa procedet: ut in.§. ſeq. ⁊ sͣ. eo. ſepe. ⁊ eadē ratio eſt in vtroqꝫ caſu.ſ. ne p̄textu friuole appellationis uel recuſatōis negocium prorogetur: ideo decre. illa ſuſpitiōis corrigit̉ quātuꝫ ad hunc articulū. b. i ¶ De recuſatoris. nota ergo ꝙ hec cōſtitutio loquit̉ in ordinario quod ex eo ꝓbatur: ꝙ iudex recuſatus cōmittit alij negociū illud qd̓ non pōi facere delegatus inuito recu ſatore sͣ. eo. ſecūdo. īmo ſtatī ſuſpenſa eſt poteſtas ipſiꝰ: ut ibi dictū eſt que loquit in delegato tantū. ſic. sͣ. d̓ fo. cōpe. ſi quis ꝯtra clericū. ⁊ xi. q. i. ꝑuenit. ⁊ sͣ. e. ad hec. ⁊. jͣ. vbi ordinarius recuſatus comit tit alij cauſaꝫ probata primo ſuſpitiōe ẜm tenorē huius cō ſtitutōis. Sed cōtra. sͣ. de fo. cōpe. licet. vbi ordinarius recuſatꝰ non cōmittit negociū īmo ibi recurrit̉ ad aliū iudicem: ſed illa loquit̉ ẜm conſuetudinē loci cū vacat impe riū nec continet ius cōmune ⁊ ſic pꝫ ex hac conſtitutiōe ꝙ ordinarius poteſt recuſari: ⁊ cauſa ſuſpitōis ꝓbanda ē coraꝫ arbitris. ⁊ ẜm determina tionē iſtius: intellige iura pre dicta que loquūt̉ de recuſati one ordinarii. Nota ꝙ hec clauſula de recuſatoris aſſen ſu ẜm io. ſi determinet totalē diſiunctā cōmittat negociuꝫ uel ad ſuperiorē remittat in optione recuſatoris eſt an ve lit negociū cōmitti an ad ſuperiorē referri. Et dicit io. ꝙ intellectus iſte ꝓbabilis eſt ſi determīat primā partē tantū tunc littera vult ꝙ ẜm volun tatē recuſatoris eligenda ſit ꝑſona cui cōmittat negociū dū tamen non ſit ſu ſpecta. intellectus iſte non videt̉ ꝓbabilis īmo improbabilis. iniquū enī eēt ꝙ actor ad voluntatē ipſius rei ipſuꝫ cōueniat. nā ꝓ modica cauſa quādoqꝫ traheret eū ad papaꝫ ut illuꝫ fatigaret laboribus ⁊ expēſis. ſic poſſet ſepe co tingere ꝙ potiꝰ renuciaret liti ꝙͣ vellet taliter laborare. uel poſſꝫ eligere talē lꝫ illū recuſare nō poſſit ꝗ cāꝫ ſuā male tractaret. vn̄ dicas de recuſatoris aſſē ſu ⁊ ēt de aſſenſu actoris ut de vtriuſqꝫ ꝑtis aſſēſu cōmittat negociū recuſat qd̓ ꝓbat̉. sͣ. de fo. cō. ſi quis ꝯͣ. ⁊ sͣ. eo. ad hec. ⁊. jͣ. ubi dr̄: te inſiſtēte iudicē eli gāt ipſe ꝑtes. ꝑtes enī cōi ꝯſenſu iudices eligere debēt cū ordinariꝰ recuſat̉ xi. q. i. ꝑuenit. ſi ꝑtes nō ꝯcordauerint tūc iudex cōmittat alicui ꝑſone neutri ꝑti ſuſpecte. ⁊ ꝙ dic̄ de recuſatoris aſſenſu p̄cipue ītellige reqͥrēdus eſt aſſen ſus recuſatoris ne iteꝝ recuſet illū exquo cōſētit ī illū. sͣ. d̓ offi. dele. inſinuāte ⁊. c. ſuꝑ qōnuꝫ.§. nos. ⁊.§. ueꝝ. ⁊. iii. q. iii. offerat̉. ⁊ ſimilit̓ ꝯſēſus actoris reo rēdus ē ne ipſuꝫ poſtea recuſet: qꝛ lꝫ ſit actor poſſet eū recuſare: ut. sͣ. d̓ fo. co. ſi ꝗs ꝯͣ. nūꝙͣ fuit ītētio dn̄i pape ꝙ ptās cōmittēdi reſiderꝫ penes recuſatorē ⁊ in ptāte iudicis ē remittere negociū ad ſuꝑiorē uel cōmittere de aſſenſu re cuſatoris ⁊ etiā actoris ut dictū eſt. ⁊ hec determinatio d̓ aſſenſu recuſatoris determinat tantū hoc verbū cōmittat. k ¶ Cōfeſſione. Ita pꝫ ꝙ nō admittit̉ appellatio ꝯͣ ꝯfeſſionē uel ſi exceſſus ſimanifeſtus euidētia rei uel alio legitimo mō: puta ꝑ ſnīaꝫ. Iſtis tribꝰ modis factū dr̄ notoriū. jͣ. d̓ coha. cle. ⁊ mu. c. ul. Cōfeſſꝰ nō audit̉ appellās. ii. q. vi. quicūqꝫ. ꝯſueuit tn̄ dici ꝙ ſola cōfeſſio nō īpedit in crīali ꝗn̄ poſſit appellari. ii. q. vi.§. ſunt quoꝝ. in ciuili tn̄ ſi vellet ꝓbare errorē audit̉. ff. de cōfeſ. cum fideicōmiſſum. sͣ. de confeſ. c. ul. ſed hic nō admittit̉ qꝛ a correctione non ap pellat̉: ⁊ extra ordinē agitur hic. l ¶ Infra terminū. no. ꝙ triplex ē t̓minꝰ: ut no. sͣ. e. ꝑſonas. ⁊ ibi illd̓ videas. m ¶ Procedat ad petitionē aduerſarii. ut differat a ſequenti quando iudex ex officio ſuo procedit. precepto teneri. Cauſa uero ſuſpi tionis legitima coram ipſis īfra cō petētē terminū nō probata ſua iu riſdictione iudex utatur. At ipſe. ꝓ bata legitime de recuſatoris aſſen ſu perſōe idonee committat nego cium recuſatus: uel ad ſuperioreꝫ tranſmittat: ut in eo ipſo ꝓcedat ẜꝫ ꝙ fuerat procedendū. ¶ Porro ꝯmonito ad ap. obſtaculum cōuo lante: ſi eius exceſſus euidētiaꝫ rei uel ipſius confeſſioneᵏ aūt alio mo do legitimo fuerit manifeſtus cuꝫ appellationis remediuꝫ non ſit ad defenſionē iniquitatis: ſed ad pre ſidium innocentie inſtitutuꝫ: nō ē prouocationi hmōi deferendum. Exceſſu quoqꝫ dubio exiſtēte ne friuole appellatōis diffugio appel lans iudicis proceſſum impediat coram eodem probabilem cauſaꝫ appellatōnis exponat: talem uide licet que ſi foret probata deberet legitima reputari: ⁊ tūc ſi habuerit aduerſarium: īfra terminum ẜꝫ lo corum diſtātiam ⁊ tēporis qualita tem ⁊ naturam negocij ab eodem iudice moderandum ap. cauſaꝫ ꝓ ſequatur: quam ſi proſequi non cu rauerit: extūc ipſe iudex appel. nō obſtante procedat. nullo autē ad uerſario comparēte: tunc iudex ex ſuo officio procedat. Appel. cā co ram ſuꝑioreⁿ probata: ſuperior ſue iuriſdictōnis officium exequatur Sed ſi appellans ī eius probatiōe defecerit: ad eū a quo ipſū malitō ſe appellaſſe conſtiterit: remittat̉. Ceterum hasʸ duas conſtitutōes premiſſas nolumus ad regulareſ n ¶ Corā ſuꝑiore. Sꝫ qͣlit̓ ꝓcedet ſuꝑior qn̄ ep̄s ꝓcedit ex officio. nūꝗd uocabit̉ ep̄s? credo ꝙ ſit vocādus ut defendat ꝓceſſuꝫ ſuū ſi uoluerit ſicut vocaret̉ aduerſariꝰ in alio caſu cū eſt ibi actor ⁊ reua nec tunc neceſſe eſt iudicē eſſe preſentē qui tulit ſententiā quia iua eius non ledit̉. arg. ii. q. vi. hoc etiam. o ¶ Defecerit. ⁊ ſic videt̉ ꝙ appellans teneat̉ ꝓbare ſe iuſte appellaſſe: qd̓ ē veꝝ ſi appellato re cipit̉: alias nō. jͣ. e. int̉poſita. ⁊ ſic p̄ſu mit̉ ꝓ ſnīa iudicis sͣ. d̓ renū. in pn̄tia. ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ ꝓba. quo niā ꝯͣ. ſed dic ꝙ p̄ſumit̉ ꝓ ſnīa iudicis ex quo apparet d̓ actis ſꝫ ꝓ ꝓceſſu nō p̄ſumit ſi dubitaret̉ de ipſo niſi qͣ tenus ꝯſtiterit ut ī cōſtitutiōe illa quo niā contra. p ¶ Has ꝯſtitutōes .ſ. pn̄tem ⁊ illā. jͣ. d̓ ſen. excōi. ſacro. q ¶ Regulares. sͣ. e. rephenſibilis. ⁊ sͣ. eo. c. ii. Um cāꝫ. ꝓponēduꝫ qd̓ iudex ex offō ſuo ēt face̓ dꝫ. sͣ. ti. ꝓxi. inter moaſteriū. et sͣ. d̓ excep. paſtoral̓ ſ ¶ Litis ꝯteſtatōeꝫ qd̓ uerū ē: ut. iii. q. vi.§. exceptio. ⁊.s. ti. ꝓxi. inter mona ſteriū. ⁊. C. de excep. ſi ꝗs aduocatꝰ t ¶ Iudices. d̓legati. u ¶ Teſtiū. quibꝰ receptis. iudiceſ dele gati exaīatōeꝫ quo rūdā teſtiū cōmiſe rūt quibuſdā ꝗ vices ſuas alijs cōmi ſerāt ⁊ illi quoſdaꝫ teſtes receperūt. p̄ mi iudiceſ delegati approbauerūt rece ptōneꝫ illoꝝ teſtiū cuꝫ de iure talis re ceptio non ualeret propter que grauamina extiterit appellatū. x ¶ Eadē die. aduocati. Sꝫ nūꝗd ē iſtud neceſſariū: ut eadē die debeat reuocari uel qn̄cūqꝫ an̄ ſnīaꝫ? vr̄ ꝙ qn̄cūqꝫ an̄ ſnīaꝫ: ut. sͣ. d̓ cō feſ. c. ul. ⁊. C. de iur. ⁊ fac. igno. error facti. ⁊. jͣ. d̓ cēſi. oliꝫ. ubi de hͦ. uel ſaltē vſqꝫ ad triduū. C. de erro. aduo. l. iii. In caſu iſto vr̄ ꝙ ea dē die dēat reuocari uel ſaltē anteꝙͣ fiat aliꝗd in cā ꝑ qd̓ videat ap probare huiuſmodi cōfeſſionē: puta ſi ꝓducerent teſtes uel ſi ali quid aliud fiat qd̓ tantū poſt li. cōteſta. fieri debet. y ¶ Lis cōte. nō fuit. gͦ vr̄ ꝙ ſi nō ꝓbabit ꝙ cōfeſſio eadē die fuerit reuocata ꝑ ꝯn̄s lis fuit cōteſtata ⁊ ſic ꝑ īdirectā ꝯfeſſionē aduocati ēt ſit litis cōteſ. ſi. sͣ. de do. ⁊ cōtu. ꝓut. ar. ꝯͣ. sͣ. de elec. dudū. ii. ⁊ sͣ. de li. cōte. c. vno. vbi dr̄ ꝙ ꝑ narrationē ⁊ reſpōſionē ſit litis cōteſz ¶ Delegatus. a pͥncipe. C. de iudi. a iudice. ⁊ sͣ. de offi. dele. ſuper qōnuꝫ.§. ſi v̓o. ꝑ hͦ pꝫ ꝙ reprobata ē opi. illoꝝ qui dicūt ꝙ ſubdelegatꝰ poſt li. cōteſt. pōt alij vices ſuas ſubdelegare ad inſtar ꝓcura toris ꝗ poſt li. ꝯteſ. factꝰ ē dn̄s litis. vnde pōt poſtea dare aliu ꝓcuratorē. C. d̓ ꝓcu. nulla. ⁊. l. neqꝫ. ⁊ ſic uolūt intelligere illā decre s. ti. ꝓxi. cū bertoldus. qͥ exp̄ſſe ꝯdicit huic. ſꝫ illa nō cōtinet ius ꝙͣtu ad hoc: nec fuit obiectū ⁊ ita ꝑ patiētiā tollerat̉: jͣ. d̓ p̄ben. cū iā du dū in fi. ꝙ ius nō cōtineat: pꝫ ꝑ hͦ qd̓ hic dicit nō niſi delegatꝰ a pͥn cipe cām pōt alij delegare nō diſtinguēdo ante li. ꝯte. uel poſt. ⁊ ita ibi nō potuit de iure delegari. Eſt gͦ tenēdū ꝙ ſubdelegatꝰ alij ſub delegare nō pōt: qꝛ ſic ⁊ illi poſſent iteꝝ ſubdelegare qd̓ eē nō dꝫ. ⁊ ē ſimile in excōicatōe q̄ nō trāſit in tertiā ꝑſonā. ⁊ qd̓ dr̄ delegatus ab alio ꝙͣ a pͥncipe non pōt alij cāꝫ delegare: intellige de eo ꝗ ē dele gatus ab alio ad vnā cām tantū. nā ſi eſſet ei delegata vniuerſitas cāꝝ bene poſſet vnā cām alij ſubdelegare. ff. de iudi. cū pretor.§. i. alias nō pōt. ff. d̓ of. pcōſul. ⁊ leg. legatꝰ. qꝛ qͣſi ordinarius videt̉. extēdi cōtra ſuas ſpēales obſeruan tias. ¶ Uno. iij. decano cancel. ⁊ cantori linconien̄. Um cām que īter abbatem: ⁊ fratres de ualle ſancti ioan nis ex parte una: ⁊ priorem ⁊ cano nicos de nouo loco ex altera ſuper eccleſia de holiſeth uertitur. r. ſan cti angeli diacono cardinali ꝯmiſi mus audiendaꝫ: ⁊ infra. Procurator predictoꝝ prioris ⁊ canonicoꝝ propoſuit: ꝙ cuꝫ coraꝫ ſubde legatis iudicū delegatorum inducias ad ꝓponendum exceptiones dilatorias petijſſet: quia aduocatꝰ ipſius ductus errore reſpondit ꝙ eccleſia de nouo loco eccleſiam de qua erat qō ꝑ. xl. annos ⁊ amplius pacifice poſſederat: licet ipſe eadē die aduocati errorem corrigens ip ſius reſponſionē que ſue petitioni contradicere uidebatur: ne per eā aliquod ſibi poſſet preiudiciuꝫ ge nerare: ꝓ eo ꝙ ante lit̉. conteſta. ſunt exceptōes dilatorie proponē. de: coram eiſdem iudicibijs reuo cauit. Iudicesᵗ tamē ꝑ huiuſmodi reſponſionē errōneā adupcati lit̓: cōteſta. fore credētes adreceptio nem teſtiumª partis alterius ꝓceſ ſerunt: ⁊ infra. Mandamus qua tenus ſi dicti prior ⁊ canonici leg time ꝓbauerint ꝙ per ꝓcuratorē ipſoꝝ eodem die aduocatiˣ reſpon ſio extiterit reuocata: quia ſic per conſequens lis conteſtataʸ non fu it: uel ꝙ delegati teſtes receptos a ſubdelegatis ſubdelegatorum ſuo rum approbauerint cum nō niſi de legatusᶻ a principe cām alij ualeat

a ¶ Dūmodo hec. Sed nūquid poſſit in cauſa appellatiōis ꝓpone re aliā cām quā expreſſit in appellādo? uidet̉ ꝙ ſic. sͣ. e. cōſtitutus. Atē ⁊ noua cauſa pōt opponi in cā appellatiōis ⁊ noua inſtrumēta ⁊ allegatiōes. sͣ. de fi. inſtru. cū ioannes. ff. de appel. ſcio. sͣ. de teſti. fraternitatis. ⁊. C. de tēpo. appel. ꝑ hanc. ⁊ sͣ. ut li. non cōteſta. accedens. ſed contra uidet̉ expreſſuꝫ sͣ. eo. ut debitus. vbi dr̄: qui appellat cāꝫ appellatiōis ꝓpter qua appellat debet allegar̄ corā iudice ⁊ hͦ expreſſe idē dicit lr̄a iſta dūmodo hec in appellatiōis cā expreſſa fuerint ⁊. jͣ. c. ꝓxi. Super hoc ita diſtingue: aūt appellat̉ a grauamine ante ſnīaꝫ diffinitiuā aut a ſētētia diffinitiua. ſi a grauamine ante ſnīaꝫ tunc neceſſe ē allegar̄ corā iudice pellatōnis cām ſui grauaminis talem que ſi eſſet ꝓbata eſſet legitima uel q̄ eſſet exp̄ſſa in iure et tunc in cā appellatōis non pōt aliā allegar̄ ut hic dicit sͣ. e. ut debitus. ⁊ ē ratio qꝛ non appel lat̉ niſi a grauamīe Sed propter hanc cām quaꝫ de nouo vult ꝓponere corā iudicē appellatiōis non grauabat̉: nec ꝓpter hoc appella uit. ⁊ iudex appellatiōis cognoſcere debet tantū ſuꝑ eo ꝓ quo appellauit ⁊ papa ſemper ita re ſcribit in appellatō nibus ante ſnīaꝫ ſi eſt ita. Si v̓o aliꝗs appellat a diffinitiua tunc non eſt neceſſe aliquā cām al legare cuꝫ appellat ſed ſufficit dicere appello ab iniqua ſnīa ⁊ tūc in cauſa appellatiōis poteſt opponer̄ nouā cāꝫ ⁊ noua inſtr̄a: ⁊ ſic loquit̉. sͣ. de fide in ſtrū. cū ioānes. et. l. ſcio. ⁊ ꝑ hāc decre. illa. sͣ. eo. cōſtitutꝰ. ſpēalit̓ in felligit ī cā electōis: ut ibi dr̄. ⁊ decre. illā accedēs. ītellige ut ibi dr̄. Iteꝫ ī alijs appellatōibꝰ exͣ iudiciū faciēdis exprimēda eſt cā ꝓpter quā appellat̉. jͣ. de his que fi. a maio. par. cac. i. ⁊ sͣ. eo. bone. ⁊ sͣ. de electi. cum nobis. ⁊ sͣ. eo. dilectis. ⁊ in ſcriptis proponenda eſt: alias reputabitur non appellans. in decreta. Inno. iiii. cordi nobis eſt. eo. titu. ber. A Ilecto. propoſitas. ſic pꝫ ꝙ cauſa ꝓpter quā appellat̉ ꝓpo nenda eſt corā iudice a quo appellat: ⁊ ſic fuit cauſa iſta legi ſima qꝛ non eſt veriſimile ꝙ papa ex certa ſcientia mādaſſet illū re cipi cōtra iuramēta canonicoꝝ īmo videt̉ papa circūuentus.sͣ. de reſcrip. cōſtitutus. in ꝑte deciſa. Idē eſſet etiā ſi ſtatutū canonicoꝝ cōfirmatū fuiſſet ſolūmodo ꝑ ſedē apoſtolicā ⁊ ſine iuramēto. sͣ. de coſti. cū acceſſiſſent. ⁊ ar. jͣ. de pͥuile. ex parte. ⁊ sͣ. de reſcrip. cū oruine. Iteꝫ pꝫ hic ꝙ lꝫ exceptio etiā legitima ꝓpoſita non admittat̉ ſi nō ſit appellatū ꝓpter ipſaꝫ lꝫ appellatū ſit non debet retractari pretextū illiꝰ exceptōis: quod factū eſt qꝛ ſnīa cōtra ius litigatoris bene tenet a qua non eſt appellatū: lꝫ non teneat cōtra ius conſtitu lōſs lata. sͣ. ti. ꝓxi. cū inter uos. ⁊. ii. q. vi.§. diffinitiua. v̓. itē ſi ſnīa. C. qn̄ ꝓuo. non eſt ne. l. ii. ⁊. ff. que ſen. ſine ap. reſcin. l. i.§. i. Item ex hoc patet ꝙ ſi quis appellat a grauamine non tamen exprimit cauiam illam in appellatione propter quam appellauit. ſed aliam delegare: quicquid ab ipſis pꝰ ap. eoꝝ factū ē: dummodoᶻ hec in appellatione expreſſa fuerīt: nūcietiſ irritū ⁊ īane. Dē decāo ⁊ theſau rario ⁊. p. petri canōico zamoren̄. Ilecto filio. g. capellāo nr̄o d. preſbytero ⁊.i. capituli ſa lamantini ꝓcuratori a nobis audi tore cōceſſo ꝓcurator capituli pro poſuit corā eo: ꝙ cū dictus preſbi ter ſuꝑ receptione ſua in ſalamātīa eccleſia executorias a nobis ad achidi. ciuitaten̄. ⁊ collegas eiꝰ lr̄as īpetraſſet: corā eis fuit ex parte ca pituli allegatū: ꝙ cum ī ipſa ſit ec cleſia certus numerꝰ canonicoruꝫ iuramēto firmatꝰ: de quo ī lr̄is ad eos directis mētio non fiebat: per eas nō debebāt contra ipſos ꝓce. dere: ⁊ ne aliter facerent fuit ad no ſtrā audientiā appellatum: ⁊ īfra: Quoniam igr̄ ⁊ ſi per cōfeſſionem preſbyteri factā corā auditore pre. dicto ꝯſtiterit ſalamantinam eccle ſiā habere certū numeꝝ canonico rum iuramēto firmatū: ⁊ huiuſmōi exceptōem corā executoribꝰ fuiſſe ꝓpoſitam: ⁊ ꝙ appellatū extiterit ab eiſdē: qꝛ tamē nō conſtitit ꝙ ꝑꝑ exceptionē hmōi nō admiſſam ali. amue legitimam fuerit appellatuꝫ mādamus quatenus ſi uobis con ſtiterit prefatā exceptionem hmōi de certo canonicoꝝ nūero iuramē to firmato: uel alias legitīas exceptiones fuiſſe ꝓpoſitas corā ipſis executoribꝰ nec admiſſas: ac ideo partem capituli appellaſſe: ipſorū executorum proceſſuꝫ denūcietis irritum ⁊ inanem. ¶ Dem.s. andree archid. ⁊ magīſtro.j. cano nico de melten̄. Icolao militi ac fratri. e. mo mnacho monaſterij ſancte ma rie: ſancti adriani diac. car. ꝯceſſi. mus auditorē: ī cuius pn̄tia cū diproſequi non poteſt: quia propter illam non appellauit: de hoc dictum eſt ſupra. c. proximo. Item videtur ꝙ in cauſa appellationis ſufficiat probare cauſam probabilem fuiſſe propoſitam coram iudice a quo appellauit. ⁊ n̄ admiſſam. ſed hoc intelligendum eſt ſecundum ꝙ dicitur. jͣ. e. interpoſita. a Ln ¶ Icolao. appellationi. poteſt enim quis appellationi ſue ſtatuere termi nū ad ipſam proſequendam ſupra. e. perſonas. ⁊. c. oblate ⁊ ſi talis appellatio a iudice vel aduerſario fuerit probata tuuc appellans tenetur proſe qui cauſam per ſufficientem procuratorem ad cauſam ꝑte altera eam proſequente: alias in expenſis appellator condē nabitur: ut hic dicit. ⁊ idem ītellige in diffinitiua: ut cū ap pellans ſtatuit terminum ad proſequendam appellationē ſuam: tenetur appellatus mit tere ſufficienter ad cauſā ſua defendendam: alias procede tur ad confirmandam uel in firmandam ſententiam etiaꝫ altera parte non proſequente ut ſupra de renuncia. veniēs. Si v̓o appellanſ non prefixit terminum appellationi ſue ꝓ ſequende: nec a iudice nec ab aduerſario appellatio fuit ap probata: tunc ſufficit appella ti mittere ꝓcuratorem ad im petrandum ⁊ contradicendū altera parte etiā proſequente infra. e. ti. interpoſita.§. i. ad hoc facit. jͣ. e. ti. cordi. vbi dicit ſi appellatuſ voluerit: quia approbat appellationeꝫ: ⁊ ſic ideo vterqꝫ tenet̉ mittere ſuf ficienter. ut ibi dicit. Sꝫ ſi ap pellatuſ noluerit proſequi ap pellationem: quia eam nō ap probat: tunc ſufficit a ppellan ti mittere ſimplicem nunciu ad impetrandum ⁊ contradi cendum a contrario ſenſu ho rum verborum: ſi appellatus voluerit. ⁊ ita hec decre. ⁊ il la interpoſita.§. i. loquuntur in diuerſo caſu ⁊ non contra rio. Et notatur ꝙ terminus ſtatutus ad proſequendam appellationeꝫ a iudice uel ab aduerſario vicem obtinet per emptorii. ſupra eodem ſepe De hac materia plene nota. ſupra de renuncia. veniens in glo. que incipit. ſed non v detur. b. b ¶ A tempore appellationis factas. quia extunc fuit con tumax: exquo non miſit ſuffi cientem procuratorem: quia extunc videtur citatus ad cauſam. ſimile ſupra d̓ dolo ⁊ contu. cum dilecti. ⁊ sͣ. e. reprehenſibilis. ⁊. c. ſepe. ¶ ¶ Ua nobis. iterum. hec vox iterum duas res ſignificat. et exponitur iterum: ideſt quotiens opus erit. ff. de eden. veluti. d ¶ Tertio appellare. bene interlocutus fuit. ut. ii. queſtione. vi. ſi quis in qua cunqꝫ. ⁊. C. ne li. in vna eademqꝫ cauſa ter. ap. l. vna. Ex hoc ⁊ in predictis iuribus patet: ꝙ non licet tertio appellare. Sed contra videtur. ii. queſtione vi. quotiens. vbi dicitur quotiens putauerunt ſe grauari: ad romanam ſedeꝫ appellent. ut. iii. queſtione. vi. pulſatus. ſed dic quotiens ideſt ſecūdo ⁊ non vltra in diffinitiua ſententia ſiue ſuper eodem capitulo. ſic ſupra eodem di recte. vbi de hoc. ⁊ ſic illud quotiens reſtringitur. verbum enim generale ſe pe reſtringitur. xviii. diſtinct. placuit. lxxv. diſtinct. ꝙ die. in fi. ⁊. xii. queſtio ne. ij. ſine exceptione. in principio. ⁊ ſupra de reſcrip. ſedes. Item argumē. ꝯtra. xxxi. queſtione. ii. lotharius. vbi dicitur ꝙ teberga ter appellauit ſed ex poni conſueuit: ter appellauit ideſt ter vocem appellationis emiſit: dicendo appello ter.ſ. appello: appello: appello: appello. b. e VIlecti filii. monſtrauerunt ex parte ⁊ quendam militem claremōten̄. dioceſis ex altera ſuꝑ quodam nemore. f ¶ Poſt huiuſmodi appellationē ex hoc pꝫ ꝙ gradatim eſt appellandū. arg. il. q. vii. metropolitanū. ⁊. q. vi. anterioꝝ.§. illo videlꝫ. ⁊ sͣ. de offi. dele. ſuper queſtionū.§. porro. ⁊. ff. de appel. imperatores. C. de appel. p̄cipimus. ff. ꝗs ctus monachus non niſi ad impetrandum ⁊ contradicēdum ꝓcura tor fuerit inſtitutꝰ: ſupplicauit humiliter ideꝫ miles ut contra ipſos tanquā contumaces procedere de beremus: ⁊ infra. Mādamꝰ qua tenꝰ ſi uobis ꝯſtiterit dictos abba tem ⁊ conuentū appellatiōiª ſue ter minum prefixiſſe: cum ad proſe quendam eandem ſufficientem ꝓ curatorem non miſerint memora to milite ipſam perſonaliter proſe quente ipſos ad reſtituendas expenſas a temporeᵐ appella. factas eiſdem militi condemnetis. ¶ Dem epō mantiū̄. ⁊. p. cano nico tuſcan̄. Ua nobis. r. tutor filiorum T quondaꝫ. b. ciuis tuſcan̄. pe titione monſtrauit: ꝙ cum inter ip ſuꝫ ex una ꝑte ⁊. f. pro ſe ac. p. tuto re quōdā filij. b. ex altera ſuꝑ qua daꝫ ſūma pecunie coraꝫ iudice tuſculan̄. queſtio uerteretur id ē diffinitiuā pro eodeꝫ. r. ſententiam promulgauit: que bis fuit per iu dices delegatos ꝯfirmata: ⁊ infra. Sed ꝑs altera que ſemel ⁊ iteruꝫ appellauerat tertio uocē appellati onis ad nos emittēs. p. ⁊ eiꝰ colle ge cognitōeꝫ ipſiꝰ ſnīe a nobis ob tinuit delegari: ⁊ īfra. Cunqꝫ. r. ſā cte marie ī cōſmed. diaco. card. ſu ꝑ app. tertio ad nos emiſſa utriqꝫ ꝑti a nob̓ datꝰ audit̉ īterlocutꝰ fue rit illos nō potuiſſe de iure tertio appellare: nos predicto. p. ⁊ eius college dedimus in mādatis ut in negocio ipſo nequaquā ꝓcedere attētarent. ¶ Dē magiſtro. g. archidi. ⁊ offi. lemon̄. Ilecti filij prior ⁊ conuentuſ de lacu rubeo tranſmiſſa nobis petitione mōſtraruntᵉ: ⁊ infra: Ex parte dictorum prioris ⁊ ꝯuētus fuit excipiēdo ꝓpoſitum: ꝙ cū

archiep̄m. omiſſo ep̄o. ⁊. ff. quis ⁊ a quo appel. l. i.§. i. ⁊. jͣ. de no. ope. nunci. ſignificātibus. vbi omittitur medius. ⁊ medius dicas ꝙ gradatim eſt appelanduꝫ: et de iure ẜꝫ canones tn̄ ſi omittat̉ medius ⁊ non opponat̉ exceptō corā illo ſuꝑiore: bene ualet quod ꝑ ipſuꝫ fit: ſic intelligunt̉ p̄dicte decre. refe rente. ſignificātibus. uel forte illud obtinet de cōſuetudine preſcripta ut ad illos archiep̄os appellet̉ miſ ſis medijs. Si v̓o opponat̉ exceptio nō ualet qd̓ poſtea fit ſi propter hoc appellet̉ ſi conſuetudo nō obſtat: ⁊ ita ī tellige qd̓ hic dicit̉: ſed. l. iſta ff. quis ⁊ a quo. l. i.§. i. multū cōtradicit: qꝛ dicit̉ ꝙ genera liter debet appellari ad pͥmū delegantē ⁊ non ad illuꝫ qui delegauit. ſed intellige legeꝫ illā in ſubdelegatis: ut ſi ap pellat̉ ab aliquo ſubdelegato cui commiſſa fuit tota cauſa a delegato ad vniuerſitatem cauſaꝝ appellari debet ad pͥ mū delegantē: ⁊ ſic intellige legē illā ẜm illā decre. ſuper queſtionū.§. porro. Sꝫ ſi ap pellet̉ a delegato tantuꝫ ſiue ſit delegatus ad vniuerſitatē cauſaꝝ: ſiue ſit delegatus ad vnā cām tantū: ſemꝑ de iure appellandum eſt ad ſuū dele gantē: ⁊ ſic intellige qd̓ dicit hic: ⁊ in. l. predicta. ff. quis ⁊ a quo ap. l. i. alie v̓o leges loqunt̉ ī ordinarijs. ⁊. c metropolitanū. illud generale ē ꝙ ad papā pōt appellari omiſſo medio ꝓpter plenitudinē poteſtatis.ii. q. vi. quotiēs ad romanā. ⁊ in pluribꝰ alijs. c. ibidē. qꝛ per ſimplicē querelā poteſt adiri cuꝫ ipſe ſit iudex ordinarius ſinguloruꝫ. ix. q. iii. cuncta. ⁊. c. ꝑ pͥncipalē niſi in caſu illius decre. ſuꝑ que ſtionū.§. porro. Et ſic omnia plana ſunt de appellatiōibus interponēdis ab officialibus ep̄oꝝ uel archidiaconoꝝ uel alioꝝ inferioꝝ. Dicas ꝙ cuꝫ idem ſit auditoriū ſiue curia ep̄oruꝫ ⁊ eoꝝ officialiū ſi ap pellet ab officialibus ep̄oꝝ: appellandū eſt ad archiep̄m de iure: non ad ep̄m: ⁊ ſi ap pellet̉ ab archidiacono uel eius officiali appellandū eſt ad ep̄m ⁊ non ad archiep̄m: tamē ſi cōſuetudo eſt ꝙ appellet̉ ab archidiaco no uel eius officiali ad archiep̄m omiſſo ep̄o ualet appellatio: et hoc totū ha bes in quadā decre. Inno. iiii. eo. ti. que incipit: romana. ⁊ idē credo ꝙ ſi cōſuetudo ſit ꝙ appellet ab officiali ep̄i ad ep̄m ꝙ teneat appellatio: non obſtā te qd̓ dr̄ in illa decre. romana. ne a ſeip̄is ad eoſdē uideat appellatū. xvii. di. multis. ubi appellat̉ ab aliquo ad ſeipſuꝫ cū alijs.i. ab archiep̄o ad ſynoduꝫ: ubi ipſe eſt tanꝙͣ caput: ⁊ eſt ſimile. ff. qn̄ appel. ſit. l. i.§. ſolent. ubi appellat ab ordine ⁊ preſide ad ipſuꝫ preſidē. ⁊ decre. predic. referēte. ⁊ ſignificatibꝰ. loquūt de conſuetudine cū illa decre. romana. qꝛ ibi admittit̉ appellatio ab archidiacono ad archiep̄m omiſſo ep̄o: ⁊ hic non tenet. Sed hec decre. vt cōtraria p̄dictis tribus decre. ubi tenet appellatio omiſſo ep̄o: ⁊ hic nō tenet Sed tu dicas ꝙ debuit hic appellari ad ep̄m ⁊ non ad archiep̄m qꝛ hic non fuit appellatū ab officiali ep̄i ſed a quodā magiſtro. R. canonico claremōtis cui ep̄us ſpēaliter cām cōmiſerat qui non erat de curia dioceſani ep̄i: ⁊ ideo ad epiſcopu qui cōmiſit cām gradatiꝫ fuerat appellandū ⁊ hec habent̉ in an tiqua decre. in parte deciſa. g E7 X parte. M. ſub poteſtate ⁊ tutela. Filius non dr̄ eſſe in ptāte matris ſed patris quantū ad ius patrie poteſtatis. inſti. de pa. pote.§. ius autē. quia filius familia patris ſequit̉ ⁊ non matris. inſti. de leg. ag. tute.§. i. ⁊. jͣ. de con uer. infi. c. vlti. ſed ꝑ officiū tutele bene recidit filius in ptātem matris. illud tn̄ regulariter eſt verū ꝙ femina tutrix eſſe non pōt qꝛ virile officiū eſt. L. qn̄ mu. tute. offi. fun. po. l. ii. ⁊. ff. de reg. iur. l. i. ⁊ sͣ. de arbi. dilecti. niſi a pͥn cipe tutelā impetrauit: ut. ff. de tute. l. ulti. tamē ſi mater maior eſt ⁊ nullꝰ tu tor legitimus ſit uel datus non ſit impuberi in teſtamēto. uel ſi ſit excuſatus poteſt repetere tutelā filii ⁊ ipſa iurabit ꝙ ipſa nō trāſibit ad ſcd̓as nuptias: ⁊ renūciet velleiano ſub hypotheca rerū ſuarū. C. qn̄ mu. tute. offi. fun. pōt. l. ii. ⁊. iii. olim ſic obſeruabat̉: hodie tn̄ ꝑ aut̉. prefert̉ mater oībus tutoribus. omiſſo dioce. epō fuiſſet ad archie piſcopuꝫ appellatū: ad quē grada tim fuerat appellādū in cauſa ipſa de iure procedere non debebat: ſꝫ quia officialis archiepiſcopi huiꝰ modi exceptionem admittere denegabat: ipſi ad noſtram audiētiā appellauerunt: ⁊ infra. Quocirca mandamus quatenus ſententias poſt huiuſmodi appell. latas ī eoſ denūcietis penitus non tenere. Rego. ix. magr̄o ſcolariuꝫ. h. ⁊. g. de rupe canonicis ſancti ādo niani morien̄. dioce. X parte. m. domine de colb. Unobis fuit oblata querela: ꝙ cum nobis mulier domina de bel. lebrō. ſuper quibuſdam terris ip ſam noīe filioꝝ ſuorum coraꝫ iudi cibus auctoritate noſtra traxiſſet in cauſam eadem in indiciū ipſoꝝ excipi fecit preſentia: ꝙ cuꝫ res de quibus in iudicio agebatur: ⁊ pre dicti filij eiꝰ ſub poteſtateᵍ ⁊ tutela ipſius minime permanerent: cum iā ad ſecunda uota tranſiſſet: ſuper his ei non tenebatur ipſoꝝ nomine quoꝝ tutrix eē deſierat reſpondere: ſed quia dicti iudices hac ex ceptione neglecta nihilominꝰ ad hoc compellebant eandē ipſa ſentiens ſe grauari: nr̄am audiētiam appellauit. Ideoqꝫ mādamꝰ qua tenus ſi ita ē: reuocato in irritum quicquid poſt appella. interueneritis attentatum: audiatis hincinde ꝓpoſita. ⁊ cetera. ¶ Dem magr̄o ⁊ fratribus domꝰ morien̄. ¶ Ntimaſti: ⁊ infra. Preter nuptiis ⁊ non ꝑ iuramentū ⁊ velleiano et oī alio auxilio: ut ſi obli gauerit ſe ꝓ pupillo nō iuuet̉. C. qn̄ mu. tutē. offi. fun. po. aut̓. matri ⁊ auie. ⁊ in aut̉. de here. ab inteſta. veni.§. ex his. colla. ix. ⁊ in aut̉. ut matres ſine ꝓhi. tute. gerant.§. qꝛ v̓o. col. vii. ⁊. C. qn̄ mu tute. offi. aut̓. ſacramentū. ⁊ ꝙ cito ad ſcd̓m matrimoniū cōuolauerit ſoluta eſt tutela quaſi mortua eſſet ut. d.§. quia v̓o. et ita pꝫ ꝙ mulier iſta bene excipiebat qꝛ tutrix eſſe deſierat trāſeundo ad ſecūdas nuptias. Itē ſi trāſeat ad ſecūdas nuptias non reddi ta rōe tutele oīa bo na ſua et mariti ſecūdi tacite ſunt filiis obligata. C. in quibꝰ cau. taci. pi. contra. l. ſi mater. et in aut̉. de nupt. col. iiii.§. ſi ante tutelā. Item in pͥncipio debet facere in uentariū et ſatiſda re rē pupilli ſaluaꝫ fore: ut in aut̉. ut ma. ſine prohibi.§. vltimo. ber. h Ntimaſti. d̓ īquiſitiōibꝰ. hic ꝓceſſuꝫ fuit ſuper exceſſibꝰ iſtoꝝ p̄latoꝝ puniendis in modū inquiſitio nis. ⁊ ideo ſiue cau ſa ſit crīalis ſiue ci uilis poteſt iudex referre cām ſuperi ori. Si iudex dubitat qualiter ī cauſa debeat iudicare ta lis relatio approba tur. ſi v̓o vult euita re onus iudicandi tunc non debet admitti relatio. ī aut̓. de iudi.§. ulti. coll. vi. ff. de iudic. eum quē temere.§. i. de iure queri debet et non de facto: ut ibi dicit qꝛ nō crimina ſed vindicta poti ad nos debuit ꝑuenire. C. de offi. p̄fec. ori. l. iii. in fi. ⁊. xxvii. q. i. ſi cuſtos. et. c. ſi homo. Si v̓o iudex dubitat de iure et vult referre ne gociū ſuꝑiori exemplū ꝯſultatōis illico tenet̉ edere ꝑtibus ut ſi for te minus plene referat uel ꝯtrariū ꝙͣ debeat uel in p̄iudiciū alteri ꝑtis: ꝑtes cōtradicere poſſunt et appellare. C. de rela. l. i. et. ii. ⁊ hͦ Si aūt tunc non appellauerit poſtea cū pͥnceps reſcripſerit nō po terit appellare. ii. q. vi.§. biduū. ī fi. quia approbaſſe uidet̉ appella tionē: ut ibi. et. ff. qn̄ appel. ſit. l. i. i. ℟n̄. et quia hoſpitalariis igno rantibus relatio facta fuit nō tenuit relatio: qꝛ exemplū relatōnis oſtendi debet litigatoribus ut dicunt leges predicte: de quibus hic fit mentio. Ignificāte. poſt citationē. certe nec ante citationē nec poſt debuit ep̄s moleſtari ſuꝑ poſſeſſione carnificii lite pendēte ſi ipſe poſſidebat cū capitulū ſuꝑ hoc cōueniret ep̄m: vnde patꝫ ꝙ erat in poſſeſſione de qua non debuit eiici lite pedente. sͣ. ut li. pē c. i. ⁊. ii. xvi. q. iiii. uolumus. vnde male petebat capitulū uel ſi captulū poſſideat agens cōtra ep̄m ne inquietaret̉ adhuc nō poterat implorare officiū iudicis lite non cōteſtata: ut infra ſequitur: quod magis videtur. k ¶ Preſertim.i. maxime: qꝛ nec poſt litē cōteſtatā debuit ei auferri poſſeſſio ſi ipſe poſſidebat. ſꝫ v̓iꝰ vr̄ ꝙ capitulū poſſidebat ut dixi l ¶ Preuenire. quod facere non poterat qꝛ pendēte dilatiōe iudicis officiū conquieſcit niſi partes cōſentiāt. C. de dila. ſiue pars. ex ca tamē mutat dilatio quādoqꝫ. ff. de arbi. diē autē. in fi. et ar. ff. de re iudi. ꝙ iuſſit. et. sͣ. e. cū ceſſante. ar. et eſt notabile ꝙ iudex data do natōe nihil facere poſſet ante terminū altera ꝑte inuita. rea hoſpitalarijs ignorantibus: ⁊ non facta eis copia de inquiſitionis ꝓceſſu ad nos relatiōem trāſmiſiſſe noſcūtur: cū iuxta legitimaſ ſāctiōes quotiēs relaturū ſe iudex quilibet pollicetur: illicito litigatoribꝰ apud acta cōſultationis exē plum edere teneatur. ¶ Dem ar chiepiſcopo archi. ⁊. g. canonico turon̄. Ignificāte aurelian̄. epiſco. po nos noueritis accepiſſe. ꝙ cum decanus ⁊ capitulū magd. ipſū ſuꝑ eo: ꝙ dicebat alibi quam ī ſtallis decani ⁊ capituli predicto rum carnifices carnes uēdere nō debere corā iudicibꝰ auc. ap. cōue niſſēt: petētibus tandem decano ⁊ capi. nominatis iudicuꝫ officium implorādo: ut cū idē epiſcopꝰ poſt citatiōemᵗ carnes in ſtallis alijs uē di feciſſet: quod ꝑ eū ſuper hoc factum fuerat: ī ſtatum priſtinū reuo carent: ꝓ ꝑte ipſius fuit propoſitū ꝙ cum lis preſertim non fuiſſet ſu per negocio conteſta. locuꝫ implo ratio huiuſmodi nō habebat: adij ciens ꝙ cum de cōſenſu partiū coram dictis iudicibus ad litigāduꝫ ſuper ipſo negocio certus dies ſta tutus fuiſſet: quantum ad illam diē ſolutum fuiſſet iudicium eorūdem preuenire diem ipſum ac audire partem aduerſam in tali imploratione abſqꝫ conſenſu partium non debebāt: ⁊ qꝛ ſuꝑ his n̄ audiebat eundem ad noſtram audientiā ap pellauit ⁊ licꝫ procuratorem ſuum infra annum ad huiuſmodi appel latōem miſerit proſequendā quia

in ſtallis capituli quod facere nō debebāt cū ad huc poſſēt recuſari lite nō conteſtata. iii. q. iii. offerat̉. et ita ante litē cōteſta. iudex dele catus circa principale negociū nihil facere poteſt. ar. sͣ. de reſcripſup litteris. et ſuꝑ eo ꝙ pendente dilatiōe ꝓcedere uolebant quod facere non poterat vnde valuit appellatō. ar. ꝯͣ. sͣ. de offi. iudi. c. ii. in fi. poteſt dici ꝙ illa loquit̉ in ordi nario cuius iuriſdi ctio fundata eſt cu ius etiā officiuꝫ an̄ li. conte. ⁊ poſt: implorari pōt tēꝑe cōpetenti: ſed non dilatōe pendente aduerſario cōtradicē te: ut hic dic̄. ⁊. C. de dilat. ſiue hic loquit̉ d̓ delegato cū ius iuriſdictio non eſt firma ante li. cō teſ. quare eius officiū implorare non poteſt ante li. cōte. ⁊ maxime dila. pē dente: ut hic pꝫ. uel verius dicas ꝙ ibi loquit̉ de alio officio iudicis qd̓ peti tur incidēter fauor̄ minoris uel alteriꝰ qui vtit̉ iure mino ris: hic de alio qd̓ quaſi reſpicit principale factuꝫ quod īmutatū eſt ab ad uerſario ⁊ quod ēt competeret maiori poſt li. cōteſta. corā delegato ſed nō an te nec pendēte dila tione: ut dictuꝫ eſt. n ¶ De inhibitōe. ⁊ ſic pꝫ ꝙ ꝓcurator nō pōt excedere fines mandati alias non nocet dn̄o. C. de ꝓcu. ſi ꝓcurator. ⁊ sͣ. de offi. dele. cū olim.. Si v̓o ſimpliciter cōſtitutꝰ fuiſſet nulla forma da ta ſibi de iudicibus impetrādis nō poſſet eos recuſare quos ꝓcu rator impetraſſet. sͣ. de cā poſ. cum olim. ⁊ hic a cōtrario ſenſu: ub de hoc. ſed uidet̉ ꝙ nō ſit ampliꝰ audiēdus poſt annū. ⁊ ſibi īputet ꝙ tali cōmiſit negocia ſua. ff. de mino. cū mandato. in fi. agat ergot ep̄s ꝯtra ꝓcuratorē uel cōtra euꝫ qui circūuenit ꝓcuratorē ipſū. ff. de do. ⁊ eleganter.§. qui dolo. hic ꝓcurator circuuentor forte non erat ſoluēdo. et ita reſtituit̉ cōtra aduerſariū. ff. de eo ꝑ quē factum erit. l. ul. i. ℟n̄. uel auditus fuit ep̄s ex generali clauſu. ſi qua iuſta ca mihi uidebit̉ in integrū reſtituā. ff. qui. ex cau. ma. l. i. in fi. arg. .s. de in inte. reſti. ex lr̄is. ar. jͣ. de pig. ſignificāte. quantū enī in ip̄o fuit bene ꝓſecutus fuit appellatiōeꝫ: ⁊ ita audit̉ ep̄us triplici rōne. Quod audit̉ poſt annū hoc fuit ꝓpter factū ꝓcuratoris qd̓ fuit iu ſta ca quare indulget̉ bienniū. ut. s. e. cū ſit romana. Ex alijs duabus cauſis premiſſis tenuit appellatio: aut ex altera earum. Et eſt argu. ꝙ quando plura mandantur coniunctim quoꝝ alterum per Eſufficit alteꝝ ſufficit ꝓbare. d̓hͦ dictū fuit. sͣ. de reſcrip. ex ꝑte. b. Nterpoſita ꝓbabili. tali que ſi foret ꝓbata reputaret̉ legitia. sͣ. e. ut debitus. ⁊. c. cū ſpēali.§. i. b ¶ Eſſe verā. ſi. sͣ. e. de teſti. ex ꝑte ade. ⁊ sͣ. e. ti. ꝓxi. cū. i. ⁊. a. ar. ꝯͣ s. de offi. dele. cū cā. ⁊ sͣ. e. ut debitus. ⁊. c. dilecto. c ¶ Niſi hoc ſe offerens. huic verbo ſignat̉. ꝯͣ. sͣ. de teſti. ex ꝑte ade. quia ille adam obtulit ſe probaturū nec fuit admiſſus ⁊ ante ſnīaꝫ clamē in cauſa appellationis debet ꝓbare cauſaꝫ appellatiōis ue ra fuiſſe. Solue hoc ẜm quod ibi dixi. Ex hoc eniꝫ apparet apertū Srauamē ꝙ oppono cauſaꝫ ꝓbabilem et eaꝫ offero me ꝓbaturū ſi non admittor. et ideo ſufficit hoc probare in cauſa appellatiōis: qꝛ hoc probato ſatis probatur grauamen quia perinde habet̉ ac ſi ca allegata quam uolo probare eſſe uera ⁊ me repelleret: ſecus eſt cuꝫ ſimpliciter cauſaꝫ allegat quia tūc videt̉ id quaſi malicioſe feciſſe. vnde illam cām teneat probare veram fuiſſe. ar. sͣ. eo. ſuper eo.§. ſi aulem aduerſa. De hac materia plene dictuꝫ eſt in decretali ex ꝑte ade. ⁊ sͣ. de excep. olim. d ¶ Eidem.ſ. appellanti. c ¶ Recipere iudicium. ſit parata ſibi imputet ꝙ non approbauit appellationem: ex quo eam apud ſedem apoſtolicam proſequi uo iuit: ⁊ ſi appellationē apprbaſſet ipſe uel iudex tunc enim tenetur iumcienter proſequi: alias punitur in expenſis. ſupra eo. nicolao. Sic ergo cautus qui appellat circa duo. Primo ꝙ cum appellat tamen dictus procurator ut credit̉ circunuentus contra inhihitioneꝫ ipſius epī nr̄as ſuꝑ hoc ad quoſdā iudices certa ratione ſuſpectos lit teras impetrauit: dictus epūs uti noluit litteris ſic obtentis: petens non obſtāte lapſu anni ad proſecu tionem appella. admitti. Ideoqꝫ māclamus: quatenus ſi de inhibi tiōeⁿ huiuſmodi ⁊ premiſſis cauſis appel. uel earum altera conſtiterit reuocato in irritum ⁊ cetera uſque attentatum in iā dicto negocio iux ta priorum cōtinentiam litteraruꝫ ⁊cetera. ¶ Dem. Nterpoſita appellatione ex cauſa probabiliꝰ non ſufficit appellanti probare: ꝙ ex cauſa hu iuſmodi prouocauit: ſi eam nō do ceat eē ueram: niſi hoc ſe offerēs probaturum: non fuiſſet admiſſus Eidem quoqꝫ permittitur: ſi nō recipiat̉ app. eius a iudice nec ab aduerſario approbetur ſuper pro ſecutionem appella. ꝑ ꝓcuratoreꝫ ad impetrandum ⁊ cōtradicendu cōſtitutum litteras impetrare licet pars altera per ſe uel per procura torem idoneum iudicium ſuꝑ hoc apud ſedem apoſtolicam r̄cipere ex cauſa probabili: ꝙ offerat eam ſe probaturum: quia in appellatione releua bitur: quia non oportebit eum ꝓbare cām eſſe veram. Item in alio: ꝙ cum re cipitur appellatio a iudice vel ab aduerſario ſuo: ꝓſequatur cauſam ſuam ꝑ ſufficientem procuratorem ad totam cauſam: ne condemnetur alteri parti eā proſequenti in expenſis. f ¶ Ad petitionē eiuſdē. ſic. sͣ e. accepta. alias.n. nō debꝫ cā remitti ad eū a quo ē appella tū. C. de appella. eos. ⁊. ii. q. vi.§. ab. eo. ⁊. jͣ. de ſen. ex. per tuas. g ¶ Cōtradictōe ꝑtis alteriꝰ. pars appellata contradicere non poteſt: qꝛ non habet iudi cem ſuſpectum qui pro ea tu lit ſnīam: cū ipſū ꝑ hoc appro bauerit. vnde ipſū reprobare nō pōt. iiii. q. iii.§. ſi quis te ſtibus. ⁊ in fauorē tātum ap pellantiſ ſtatutū fuit: ꝙ ad eū nō remittat̉a quo appellauit. huic fauori qui ꝓ eo introdu citur pōt renūciare: cum hͦ li citū ſit cuicunqꝫ. C. de pac. ſi quis ī conſcribēdo. jͣ. de regu la. ad apoſtolicā. codēnat tn̄ alteri parti in expenſis tanq̄ cōtumax. qꝛ malicioſe ipſum traxit ī appellando ipſum ad papā: qꝛ perinde eſt: ac ſi ipſe non fuiſſet ꝓſecutus altero ꝓ ſequente sͣ. e. reprehēſibilis. h ¶ Lite nō conteſtata. hic ha bes nouum caſum in quo poteſt ꝓcedi lite non conteſtata alium habes. sͣ. de offi. iudi. c. ii. alii notant̉ sͣ. ut lit. nō cōteſta. quoniam frequenter. ra tio reddit̉ in lr̄a: quia agitur de iniquitate iudicis: non de negocio pͥncipali uel de facto aduerſarii. vnde equum fuit ut de hoc cognoſcatur nō obſtante abſentia aduerſarii. ⁊ ita colligit̉ ex hac lr̄a. a contrario ſenſu ſi eſſet p̄ſens: ꝙ ſuper exceptione deberet lis conteſtari. qd̓ verum credo: ut no. sͣ. de offi. dele. prudentiam.§. ſexta. i ¶ Rigor iuris. rigor eſt: ut non ꝓcedat̉ lite non conteſtata. talis rigor. in hoc caſu non eſt ſeruadus: cum pͥncipaliter agatur de iniquitate iudicis. ſed ī ali is cauſis vbi agit̉ pͥncipaliter de iniquitate aduerſarii propter ipſius cōtuma ciā ponendus ē actor in poſſeſſione cā rei ẜuande vel excōicādus. hoc non dꝫ fieri in hoc caſu. qꝛ de iniquitate iudicis agit̉: ſed ꝓpter hoc pars puniri de bet: vnde ſi non poſſet cognoſci de hoc grauamine lit. non conteſtata. eſſet q̄ ſi quedā perplexitas. qꝛ cū non conſtet adhuc vtrum appellatio ſit legitima: non pōt ſe intromittere de pͥncipali queſtione. in quo caſu tantū ⁊ nō ante hꝫ iuriſdictionē ſuper pͥncipali. quare non pōt ꝓcedere in pͥncipali. nec penam imponere aduerſario: cū ipſe non peccauerit: ⁊ ſi puniret illū: faceret contra ꝯſcientiā: ſed ꝓpter cōtumaciā videtur puniendus. Et ideo ut hec ꝑplexitas euitet̉: pōt iudex cognoſcere de hoc grauamine lite nō conteſtata.ſ. de iniqui tate iudicis. ꝓbato vero grauamine reuocabit̉ grauamen. ⁊ poſtea iudex citabit abſentē: ⁊ ſi citatus non venerit: propter ipſius cōtumaciā procedetur? ipſum. ⁊ ſic nulla ꝑplexitas eſt. Si vero appellatio non valuit: remittitur ad illum a quo appellauit. Nquiſitioni. p̄miſſa. Ar. ꝯͣ. sͣ. e. ſecundo requiris.i. rn̄. vbi dicit̉. ꝙ nō k refert: an ponat̉ in medio pͥncipio. uel ſine remotione appellationis. quia ad omnia refertur. So. eſt ibi: quia hͦ ſunt diuerſa negocia nō ſe tāgētia ibi vnum negocium: licet habeat plures articulos. Item eſt ar. ꝙ determina tiones reſpiciunt tantum precedentia ⁊ non ſequentia. Ar. contra. ff. dele. i. l. ſi ẜuus plurium.§. ult.. ⁊. xxxii. q. vii. apoſtolus. ber. l u Na ſententia. ſententiam huius decre. habes.ii. queſtione. vi.§. ſunt quorum. ⁊.§. quandoqꝫ. ⁊. C. ſi vnus ex pluribus app. l. i. ⁊. ii. Unde ut intelligas quod hic dicitur. nota ꝙ ſi res communis ſit pluribus ⁊ corpo ralis. nec diuerſitas facti ſeparationem recipit: ut in duobus correis debendi ſi omnes condemnati ſint: ⁊ vnus appellauit: victoria vnius omnibus pro deſt: ut hͨ dicit. ⁊. ii. queſtione. vi..§. quandoqꝫ. ⁊. C. ſi vnus ex pluribus ap. l. ii. ⁊ ſint tales qui non iuuentur beneficio reſtitutionis. Si vero vnus fauore minoris etatis impetraret contra ſententiam beneficiuꝫ reſtitutionis: hoc non prodeſt alijs. ut in. l. predicta. C. ſi vnus ex pluribus. l. ii. ⁊. iii. queſtione vi.§. quod ⁊ ſi etatis. ⁊ ideo dicit hic ſi iure communi iuuentur. Si vero res ſit incorporalis ⁊ communis ⁊ indiuidua: tunc victoria minoris prodeſt maiori. ff. quemadmodum. ſer. admitt̉. ſi communem.i. rn̄. ut ſeruitus in diuidua ſit. tamen vſqꝫ fructus. licet ſeruitus ſit diuidi poteſt. ff. ad. l. fal. l. ī.§. ſt yſufructus. ſit parata. ¶ Ille deniqꝫ qui uocē ap. emiſit cuius nondum ē alij co gnitio delegata: ad petitōem eiuſ dem ad eum a quo ꝓuocauit: de iu re remittitur ꝯtradictiōeᵍ ꝑtis alte rius nō obſtāte ī legitimis expēſiſ aduerſario quas eū ꝓpter hoc fe ciſſe cōſtiterit condemnādus. Sa ne parato aliquo ꝓbare grauamē ꝓpter quod duxerat appellanduꝫ ⁊ parte aduerſa ſe cōtumaciter ab ſentāte poteſt ſuꝑ hoc lite nō conte ſtata procedi licet nōdum lite ꝯte ſtata facta fuerit in ipſo appella. articulo uel negocio principali: qꝛ cuꝫ in hoc caſu iniquitas principa liter prioris iudicis arguitur non eſt rigorⁱ iuris ex quo ſequi poſſet cauſe perplexitas: requirēdus. Dem. Nquiſitōi. t. t. reſpondemꝰ quod quotiens clauſula per quam tollitur appellatōnis reme dium: ī medio lr̄aꝝ ponitur ſi ſunt plura negocia ſe minime contīgē tia: tantuꝫ premiſſaᵏ cōplectitur ni ſi forte in fine lr̄aruꝫ predicta clau ſula iteretur. IDem. Na ſnīa pluribus condēna Atis ſiunus ſolus ad appel.

m ¶ Eadē cā. Pone exemplū: tres erant tutores habētes adminiſtrationē in diuiſaꝫ gerentes condēnati ſunt: vnus appellauit ⁊ obtinuit ceteris ꝓdeſt qꝛ idē eſt negociū cōe ⁊ eadē cā defenſionis. Si aūt vnus etiā geſſit et alter no ſi ille qui non geſſit appellauit iniquū eſſet ut eius appellatio prodeſſet ei qui geſſit: ut. ff. de appel. ſi qui.§. pe. ex quo.§. ſumit̉. v̓. iſte. ⁊. C. ſi vnus ex plu. appe. l. i. et. ii. q. vii.§. qn̄qꝫ. ⁊ idem eſt ſi habent diuerſas adminiſtrationes: tunc non ꝓdeſt vnius appellatio alte ri. ar. ad hoc. C. de diuer. re ſcrip. l. i. n ¶ Iiuſtus. excuſat. ar. ꝙ ea que ꝑ metū fiūt non obligāt. de hoc dixi. sͣ. ꝙ me. cā. abbas. Et ita ꝓ appel lāte habet̉. ſed illud non ſuffi cit niſi ⁊ illud ꝓteſtet̉. C. de his qui ꝑ me. iudi. nō appel. l. ii. ff. de appel. cū quidaꝫ. de quibꝰ legibus ſumpta eſt hec decre. ⁊ ita currit tēpus ei ꝗ agere non pōt niſi iſtud ꝓte ſtet̉. ſi. sͣ. de offi. ordi. paſtora lis. ī fi. ⁊. xvi. q. iii.§. pe. v̓. is autē. ⁊ sͣ. de elec. c. ulti. ſi. C. de anna. excep. ut ꝑfectius. ⁊ C. de epiſ. audi. l. ul. ⁊ ita interrūpit̉ preſcriptio per proteſtationem. o ¶ Corā iudice a quo. No. ꝙ ſi pōt haber̄ copiā iudicis a quo debet ꝓuocare non de bet corā alio ꝓteſtari ſed tūc demū iudicē illū habere non poteſt: ut hic dicit. ⁊ ſic ex or dine v̓boꝝ argumentandū ē ar. xliii. di. ſit rector. in fi. p ¶ Exprimēdas. Sed quare cōpellit̉ exprimere cauſas ap pellationis cū ſufficiat dicer̄ appello. ii. q. vi.§. forma. hoc ītelligo quādo appellat̉ ante ſententiā ab aliquo grauami ne qꝛ tunc cā appellatiōis de bet exprimi. sͣ. e. ut debitus. ⁊. c. cū cauſam ubi dicit̉ quā do ſit exprimenda cā appella tōis et quādo non. uel dic q idem eſt in diffinitiua. C. de his qui ꝑ me. iudi. nō appel. l. ii. ⁊ ſupple maxime qꝛ non eſt neceſſe cās appellationis exprimere niſi uelit. ff. de ap ſcio queſitū. uel ꝙ dicit cās: intellige ī genere: ſic hoc mō iniqua ſnīa lata eſt ꝯtra me: nec audeo appellare: et hͦ ꝓteſtor corā uobis. b. ¶ Onquerēte. non poſuerit. expreſſa voce: ſed expreſſit ipſo facto qd̓ plus eſt. sͣ. ti. ꝓxi. dilecti. ⁊. c. ut noſtrū. ⁊. c. ad audientiā. ſi. r ¶ Ad preſentiā noſtrā. cauſa peregrinatōis ſupple ut faciat ad hunc titulū qui iterū ſub apoſtolica ꝓtectiōe ꝯſiſtūt. xxiiii. q. iii. ſi quis romipetas paternarū. illi canones qui adhunc titulū pertinent. C. ſi ꝑ vim uel alio mō abſentis poſſeſ. turbata eſt. l. i. et. C. de emanci. liber. l. iubemus. ff. de tuto. ⁊ cura. da. ab his. l. ulti. ſ ¶ Faciatis. in hoc caſu qn̄ poſſeſſio abſentis taliter turbat̉ ſeruus amicus proximus colonus petere poſſunt ut poſſeſſio reſtituat̉: ut in. l. predicta. C. ſi per vim uel alio modo. l. i. I quis rei litigioſe. res litigioſa eſt de cuius dn̄io cā mouet̉ inter pe titorē ⁊ poſſeſſorē iudiciaria cōuentōe: ut tradit̉. C. de litig. aut̓. liti gioſa res. ⁊ ſic cōtrouerſia ſuꝑ poſſeſſione orta non facit rem litigio ſam: quod verū eſt. ⁊ ſuꝑ re litigioſa nouū priuilegiū impetrari non poteſt. sͣ. de teſti. cauſaꝫ que. et. s. ut li. pen. c. i. ⁊. ul. ⁊. jͣ. e. bone. nec ad aliā pōt tranſ ferri ꝑſonā. xi. q. i. quia res. ⁊ sͣ. ut lite pendē. eccleſia ſancte. et in aut̓. ut in medio litis ſacraſ iuſſio. nō fieri.§. ſi v̓o ōndū. col. viii. ⁊ nō obſtāte pͥuilegio tali ſiue indulgētia iudex ꝓcedere debet. u ¶ Confirmationē. No. ꝙ cōfirmatio īpetrata ſub forma cōi ſiue etiā innouatio nihil noui iuris tribuit ſed ſolūmodo vetus conſeruat. xii. di. p̄ceptis. ar. xxx. q. iii. c. ulti. et. jͣ. e. cum dilecta. et. c. ſequentibus. ⁊. jͣ. de pͥuile. quia intentōis. vnde ꝑ talē confirmationē uel innouationē non impedit̉ petitio alterius uel iudicis cognitio. jͣ. de cōceſ. preben. quia diuerſitatē. jͣ. eo. bone. arg. ix. q. iii. conqueſtus. nunc v̓o. ⁊ sͣ. de offi. ordi. licet. ⁊. ff. ne quid in loco pu. l. ii.§. ſi quis a pͥncipe. quia hoc facit papa ſine p̄iudicio alicuius ut pꝫ ꝑ iura predicta. Quid ergo ualēt huiuſmodi cōfirmatōes? paruꝫ ualent niſi quia ſo let plus timeri quod ſpecialiter ⁊cͣ. xxiii. di. ꝙͣꝙͣ beneficiū cōuolauerit: illius uicto ria iure cōmuni ceteris ſuffragat̉: ſi cōmuni iure iuuentur. idēqꝫ negocium ⁊ eadem cauſa defenſioni exiſtat. ¶Dem Iiuſtus metus quo minꝰ ap pellaueris te excuſatⁿ: ad ap. reputaris beneficium conuolaſſe: dumodo infra tēpus quo licite ꝓuocatur: corāº iudice a quo appellaſſe uolueras: uel ſi hēre ipſiꝰ copiam nequiuiſti ī preſentia bonoꝝ uirorum cōteſtatione ſuper hoc ꝓ poſita: cauſas appel. duxeris expri mēdasˡ De clericis peregrinantibus. Elēſtinus. iij: abiēn̄. epīſcopo Onquerente.j. preſby tero intelleximus. ⁊ in fra. Licet preſbyter idē res ſuaſ ⁊ eccleſie ſue in protectione noſtra non poſueritq quādo ad nos acceſſit: ta mē cū hi qui accedūt adʳ pre.n. cū rebus eorū debeāt eſſe ſub apoſto lica protectione ſecuri: mādamus quatenus quic quid eidem preſby tero poſt iter arreptum ad nos ue niendi ſubtractum eſt uel ablatum ſibi reſtitui faciatis. ¶ De cōfirmatiōe utili uel īutiliFLex. iij. exon̄. epiſcopo. Iquis rei litigioſeᵗ ꝯfir mationeꝫ īpetrauit ab ap. ſe. nō minus poteſt iudex de cauſa cognoſcere: ⁊ eam fine debito Ce terminar̄. Sꝫ ſi rētūc pacifice poſ ſidebat: cū inde cōfirmationē obti x ¶ Exorta. quia dicit hoc non eſſe licitū iudici cognoſcere de que ſtione exorta ſine mādato pape. Dieit vin. ꝙ ſi poſt cōfirmationeꝫ moueat̉ ei queſtio: an licite obtineat bn̄ficiū an non: non eſt licitur iudici de hoc cognoſcere ſine mandato pape. ſed ſi ei obijcit̉ crima non impedit̉ ꝓpter cōfirmationē iudicis cognitio. Sed certe non eſt uerū ſi cōfirma tio ſit facta ī forma cōi ſine cāe cogniti one. ſi aūt cū cauſe cognitōne cōfirma tio ſit facta tunc ve rū eſt qd̓ dicit vin. ⁊ ideꝫ dicit qd̓ tanEt lau. dic̄ ꝙ ſi mo ueat̉ queſtio. an talis cōfirmatio vale at uel non? de hoc non pōt cognoſcer iudex īferior: quod verū eſt. T. diſtinxit ⁊ meliꝰ: aut enī cōfirmatio facta fu it ſine cāe cognitōe in forma cōi ⁊ tunc non impedit̉ petitio alicuius uel cognitio: in quo caſu loquūt̉ iura ſuperi us aſſignata. ſi v̓o cōfirmatio fiat de beneficio alicuius uel de aliqua ſnīa cū cauſe cognitiōe ⁊ hoc cognito papa ex certa ſcientia cōfirmat tibi bene ficiū tuū uel ſnīam lataꝫ. de queſtione illa ſi poſtmodum queſtio ſuboriatur nullus poterit iudi care ſine ſpēali mā dato pape: ⁊ hoc ī telligit̉ ex ipſa confirmatōne qꝛ tunc ſimplicit̓ cōfirmat nulla conditiōe appoſita. De tali confirmatōe habes. sͣ. de offi. delega. quo niaꝫ abbas. ⁊ sͣ. de tranſact. c. i. ⁊ sͣ. de pac. quotiēs. ⁊ sͣ. d̓ teſti. ueniens. ⁊ sͣ. de offi. dele. coraꝫ. in fi. ⁊. jͣ. d̓ teſta. rainutiꝰ. ⁊. c. rainaldus. ⁊. jͣ. de inſti. ex frequētibꝰ. ⁊. jͣ. e. c. penul. ⁊ in alijs confirmatōibus cū dicit̉: cōfirmamus ſicut iuſte poſſides: ſicut exponit̉.i. ſi. jͣ. de cōceſ. p̄ben. quia diuerſitateꝫ. ⁊ iſtas duas decre. intelligebat tan. de cōfirmatiōe que fit cū cauſe cognitōe ex certa ſciētia pape: tamē ſi certū eſſet ꝙ per falſi ſugge ſtionē confirmatio ſit obtenta non ualebit huiuſmodi confirmatio jͣ. c. ꝓxi. ⁊ ſic poſſunt intelligi iſte due decre. a ¶ One. mandarunt. quod facere non debuerūt: qꝛ appellatōe interpoſita nihil eſt innouādū. ii. q. vi. appellatōe. ⁊. ff. nihil inno. appel. pen. l. vna. īmo reuocari debet executio anteꝙ de ap pellatōe cognoſcat̉. sͣ. de iureiur. veniens. ⁊ sͣ. de appel. dilecti. b ¶ Caute preueniēs. qd̓ facere p̄mature non debet ut appellanteꝫ in cōmiſſione impetrata ſupplantet. sͣ. de ap. oblate. ſecꝰ ſi nō pue niat diligentiā appellātis. jͣ. e. c.§. ueꝝ. qꝛ tunc ualēt pͥme: ut ibi c ¶ Mentio habebat̉. ⁊ ideo nō ualuerūt. sͣ. de reſcrip. ex ꝑte. quia tacita veritate. ſi. sͣ. de appel. ſepe. in fi. Et ita patꝫ ꝙ ſi ꝗs non facit mentionē de appellatiōe aduerſe ꝑtis non ualēt lr̄e: qd̓ eſt notabile ſi. sͣ. de reſcrip. ex parte. vbi de hoc. d ¶ Generare. in hoc.ſ. ꝙ non obſtātibus pͥmis lr̄is confirmatiōis iudices dati ad appellationē cognoſcēt d̓ ea. sͣ. e. c. i. ar. ⁊. jͣ. e. c. ꝓx ad fi. ar. ſi. sͣ. de teſti. ex ꝑte ade. ⁊. c. ad cāꝫ qͣ. ⁊. jͣ. d̓ pͥuile. dudu. b. e ¶ Si dicat̉. in ſcd̓is lr̄is impetratis ab appellāte: ⁊ ꝙ dicit ſi dicat̉ ſupple maxime. f ¶ Nullis lr̄is. ꝑ hāc gnaͣlitatē nihil reuocat̉. sͣ. de do. ⁊ ꝯtu. ex lr̄is ⁊. ff. ad. l. corne. d̓ fal. diuꝰ. nec ualet legatū uel ſtipulatio fundi ī ge nere facta nullo fundo demōſtrato. ff. d̓ iur̄ do. cū poſt diuortiū.§. gener a ſocero. ⁊. ff. de iure fiſ. ita fidei. exp̄ſſaꝫ enī debēt face men nuerit: nō ē licitū iudici de queſtio ne poſtea exortaˣ decernereaūt eā ¶ diffinireabſqꝫ ſe. ap. mandato. ¶ Dem uigorien̄. epiſcopo. E confirmatiōibus autē romani pōti. uolumus te tener̄ quod cōtra illa: niſi nouū ap. ſe. ꝓ cedat mādatuꝫ: aut certū ſit quod ſint ꝑ falſi ſuggeſtionē illicite: nō ē aliquatenus iudicandum. Eleſtinus. iij. One me. a. cāonicus ueſter propoſuit ſentētiaꝫ a delegatis iudicibus prolatā fuiſſe: īfra. x. diem ille contra quem ſentētiatuꝫ fuerat. ab illa ſententia appellauit: iudices tamen nihilominus ſentē tiam executioni mandaruntª. ¶ Ceterum appellans itinere ſtatī ad apoſto. ſe. arrepto litteraſde re tractando ſententiam impetrauit. aduerſariuſ aūt ipſum caute preue niēs confirmatōis ꝓmulgate ſen tentie reſcriptum fuerat aſſecutꝰ: ī quo nulla de facta appellatiōe mētioᶜ hēbat̉. Ideoqꝫ requiſiſti: que quibus litteris preiudiciuꝫ faciāt Reſpōdemꝰ igit̉: quod poſterio res debent prioribus preiudiciuꝫ generar̄ª: uerū ſi dicat̉ᵉ ī illiſlitte ris v̓itati ⁊ iuſtitie preiudicātibꝰ uel ſub alia forma uerborū: dummodo nil dicer̄tur de litteris ꝯfir matiōis expreſſe: dicimꝰ quod prime tādiuᵍ ſuū debent habere uigo rem: donec de iniqua ſententia cognitio plenior habeatur. ¶ Nnocētius tertius decano padeburen̄.

poſteriores debent p̄iudicare prioribus. ⁊ hic innuit̉ ꝙ ualent lr̄e ofirmatōis prime: ergo non eſt opus ut in prioribus fiat mentio d̓ appellationē: ⁊ ita non refert vtrū in ſecūdis fiat mentio de pͥmis nel non. vnde debet intelligi.§. iſte in eo caſu cū prime valēt cū ap pellatus nō preuenit diligētiā appellātis ſed expectauit legittimo tēꝑe ⁊ ſunt littere ſine aliquo vicio: et ſic ꝓcedent pͥmi iu dices ad cōfirman dā uel infirmandā ſententiaꝫ: ut. sͣ. de appel. oblate. ad fi. qꝛ ꝑ talē generalita tē non reuocant̉ pͥ me legitime īpetra te: ut dr̄ in ꝓxima notula. In pͥmo ca ſu non valent pͥme qꝛ appellatus puenit diligentiam ap pellantis nec fecit mentionē de appel latōne ut pꝫ ex ipſa littera. uel dic ꝙ iu dices dati ſuper ap pellationē debent cognoſcere de iniꝗ tate ſnīe: ⁊ lr̄e con firmatōis tādiu va lebunt quouſqꝫ cōſtet de iniqua ſnīa. ⁊ ſi ſnīa confirmet̉ remanebit ꝯfirma tio ī ſtatu ſuo. ſi v̓o caſſet̉ confirmatio non ualebit. ar. sͣ. d̓ fide inſtru. accepimus.§. interim. ⁊ ī c. ꝓxi. in fi. arg. ad hunc ſenſū lr̄a iſta ꝯpetētius adaptat̉ ⁊ ita fuit ſimplex ꝯfirmatio ſnīe quā fecit papa in forma cōi cōmiſſa īpetran ti: alias quare fuiſſet poſita hec decreta. in titulo iſto. potiꝰ debuiſſet poni ī titulo de appellatōibus: ſi deberet intelligi ẜm illā de cre. oblate. ⁊ ex lr̄a vtriuſqꝫ decre. pꝫ ī tellectus iſte in illa oblate dr̄ ꝙ pleba nus de ſambro ſuꝑ obſeruatōe ſnīe lit teras ad iudices ī petrauit ꝯmiſſiōis ſicut rōabiliter lata erat: ⁊ hͦ dr̄ reſcri ptū cōfirmatōis fu erat aſſecutus quia papa eā ꝯfirmauit in forma cōi: ⁊ ſic n̄ intelligitur iſta ẜm illā: ⁊ lr̄e ꝯfirmatio nis nō mittūt̉ hͦ iudicibꝰ ſꝫ illis ꝗ ꝯfir matiōeꝫ īpetrāt. b. Um dilecta. non videremus. nec poterat uideri qd̓ nō erat Uut. xxxv. q. v. ad ſedē. vltra vnā colūnā. v̓. hic ergo euigilent ⁊c. ⁊ hoc ideo nō poterāt uidere qꝛ innouatio nihil noui iuris tri buit. jͣ. de pͥuil. ex ꝑte. ⁊. c. qꝛ intentiōis. ⁊ ſi originalis caſſat̉ ſimilit̓ ⁊ innouatio ſiue cōfirmatio: ut. sͣ. de fide inſtru. inter dilectos. ⁊ sͣ. de re iudi. cum inter vos. ¶ Iure ciuili. in aut̄. de teſti.§. quoniā multe. ⁊.§. hec v̓o. colla. vii. n. ad. l. aquil. in. l. aquilia. ff. de reſti. in integ. diuus. ⁊. C. de vſur. pupillari. l. ulti. ⁊ iure canonico. sͣ. ut li. non cōteſ. quoniā. i. ℟n̄. ei s. de teſti. ſignificauit. ⁊. c. cum olim. f ¶ Similitudine ꝓuocati. ſimilis eniꝫ equitatis ratio ſimilia iura ſuadere videt̉. ar. s. de cōſti. nam cōcupiſcētiā. ⁊. C. ad. l. fal. l. ulti. Um dilecta ī chriſto filia ab batiſſa ⁊ ſorores eccleſie de gardeuenen̄. ſua cuperent priuile gia īnouari: ꝓpter uiaꝝ diſcrimīa quatuor epiſcopis ⁊ abbatibus to tidē: ut ea īſpicerēt diligēter ⁊ teno rem ipſoꝝ fideliter tranſcribenteſ ſub ſigillis ſuis nobis remitterent duxerimꝰ iniūgendū: ⁊ īfra. Nos autem tam legato qui ſub ſigillo ꝓ prio ea noſtro fecit cōſpectui preſe tari qnr īquilitoribꝰ ipſis fideꝫ de bitam adhibētes: licet non uidere mᵐ quare nō deberēt eadē priuile gia īnouari: qꝛ tn̄. c. maioris eccle ſie. ⁊ īfra. Sancte crucis canōici ꝓ poſuer̄t hildeſemē. eccleſiā in poſ ſeſſiōe ſubiectōis ipſiꝰ monaſterij ꝑ cētū ānos ⁊ ampliꝰ extitiſſe priui legia ipſa tunc nō duximus īnouā da. ¶ Unde iudicibus dedimꝰ in mandatis: ut ad locū idoneū acce dentes: citatis qui fuerint euocan di: inquirerēt ſuper his diligentiꝰ ueritateꝫ: a quibꝰ pars hilde ſemē eccleſie ad apoſtolicaꝫ ſedē appel lauit. ¶ Unde nuper autem iterato predicta petijt abbatiſſa: quate nuſ deberemus priuilegia ſue eccleſie renouar̄. Ex aduerſo uero fuit po ſtulatum: ut cauſaꝫ ipſam diſcretis uiris cōmittere dignaremur: qui teſtes reciperent quos cōtra priui legia monaſterij ⁊ ad probandum preſcriptiōem legitimaꝫ inducere ꝓponebāt ¶ Nos igitur attenden tes: ꝙ iure ſit ciuiliª ſtatutū: ut quā do periculū teſtium formidatur: ne ueritas occultetur: ⁊ ꝓbādi co pia fortuitis caſibus ſubtrahatur: etiam lite nō conteſtata. ieſtes ua litudīarij ⁊ alij de quibꝰ ex aliqua rationabili cauſa timetur: ad teſti moniuꝫ admittant̉: eiuſdeꝫ equita tis ſimilitudine ꝓuocati predieta priuilegia quaſi iam nimia uetuſtate conſumpta: cum fuerint non in pergameno: ſed in papyro cōſcrip ta: duximꝰ īnouāda: uolētes ꝙ ex īnouatione huiuſmōi nouum ius monaſterio acquirat̉: ſed antiquū ſi quod habet ꝑ īnouationē priuile gij cōſeruetur ¶ Quia uero prefa tuꝫ monaſteriū ad ius ⁊ ꝓprietatē ap. ſe. ꝑ priuile. pre.n. ꝑtinere mō ſtratur: ne ius eccleſie romane re maneat indefenſuꝫ: eandē abbatiſ ſaꝫ ꝓcuratricem ipſiꝰ duximꝰ ſta tuēdā ut cū aduerſuſ roma. eccle. poſſeſſiones ⁊ iura nō niſi cētēaria currat preſcriptio: ipſa ſuꝑ hoc ⁊ alijs uice noſtra ꝓcuret que coraꝫ te in iudicio fuerīt ꝓcurāda. No lētes igitur: ꝙ de ſtatu eiuſdē mōa ſterij diutius dubitet̉: mādamus quatenꝰ locū tutū ⁊ cōmodum eli gēs recipias teſtes: quos ad preſ criptionē probādaꝫ hildeſemē. ec cleſia uel ad īterruptionēº oſtēdē daꝫ cenobiū duxerit ꝓducēdos. ⁊ ſi legitimaꝫᵖ preſcriptionē ꝓbaue rit ut ītēdit: niſi ꝓbata fuerit īterru ptio ex aduerſo: ſubiectionē ipſiꝰ mōaſterij ad iudices epiſcopo me morato: cuꝫ cōſtet ipſuꝫ in ſua dio ceſiq cōſtitutū priuilegiū quod mo naſterio īnouari fecimꝰ corrūpen do. alioquī eidē ſuꝑ hoc perpetuū īponens ſilentiū monaſteriū ꝓnū cies ꝑpetua libertate gaudere no ſtro ſibi priuilegio r̄ſignato. ¶Dē epiſcopo ⁊ prepoſito uticen̄. D noſtra audiētiā prepoſito nemanen̄. eceleſie ſignificāte I peruenit ꝙ quidā canonici nema nen̄. eccleſie a nobis litteras confirmatiōis ſuper adminiſtrationi bus ſuis obtinere laborāt religio nis ſue cōditiōe ſuppreſſa. cū igit̉ regularibꝰ perſōiſ non cōſueuerit ap. ſe. aliqua ꝑſonaliter confirma re: mandamus quatenus cōfirma tōes quaſ ab ipſis cāonicis cū r̄gu lareſ exiſtāt: noueritis talit̓ īpetra taſ: denūcietiſ irritaſ ⁊ īaneſ. ¶ Dē Orrecta nobis ex parte tua petitio continebat: ꝙ plures ex religioſis qui prioratibus ⁊ ali is adminiſtrationibus preſunt: a nobis ſuper ipſis quoad uixerint poſſidendis confirmationis litte ras ſe aſſerunt impetraſſeˢ: ⁊ infra ¶ Cum igitur a cancellaria noſtra huiuſmodi litteras emanaſſe non credamꝰ mādamꝰ quatenꝰ illos qui tales litteras exhibuerīt: ī qui bus prioratuſ uel adminiſtratiōetāquā religioſis confirmanturⁿ: ff. ad. l. aquil. illud. et. sͣ. de trāſla. interꝭ corporalia. et. C. de conſti. pecu. l. ul. Item arg. eandē eſſe rationē in teſtibus et inſtrumentis. C. de fide inſtru. in exercendis. et. sͣ. de teſti. cogen. ꝑuenit. l ¶ Duximus innouāda. ne ſi vetuſtate cōſumant̉ nulla fides eis adhibeatur ar. sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. ar. cōtra ꝙ inſtrumētis vetuſtate cōſumptis uel a muribus roſis ſit adhibenda fides. ff. de bo. poſ. ẜꝫ tabulas. l. i.§. ſi roſe. et. sͣ. de fi. inſtru. c. ulti. m ¶ Ius nouū. ſimile. xii. di. preceptis. n ¶ Procuratricē. ſic ergo fe mina poteſt eſſe procuratrix ſic ⁊ arbiter. sͣ. de arbi. dilecti. ſimiliter ⁊ iudex. xii. q. ii. cum deuotiſſimā. nam et mo nachus de mandato abbatis poteſt eſſe ꝓcurator. xvi. q. i. monachi. uel dic ꝙ rōne ad miniſtratōis poteſt eſſe ꝓcu ratrix ſicut et abbas. sͣ. de tranſac. contingit. ⁊. jͣ. d̓ cēſi. ſopite. vel ideo potuit eſſe ꝓ curatrix eccleſie ſue ſicut mi les in cā cōnumeri ſui. ff. de ꝓcura. filiuſfamilias.§. vete rani. uel dic qd̓ verius eſt ꝙ papa ex certa ſciētia cōſtituit eā ꝓcuratriceꝫ. vnde de hoc nō eſt diſputandū. xvi. q. iiii. §. qui autē. et. C. d̓ cri. ſacri. l. ii. ff. de re. iudi. quidā cōſu lebant. et. sͣ. de offi. dele. cuꝫ viceſimuꝫ. alias femina non poteſt eſſe procuratrix. iii. q. vi.§. tria. et. C. de ꝓcura. alie nam. ff. de reg. iur. l. ii. Sꝫ ſi papa in ſua ꝑſona uellet agē corā quo agere debet: debet ſuꝑ hoc arbitros eligere uel delegare cām alij. ar. ff. de iu riſdi. om. iudi. pretor. uel poſ ſet eſſe iudex ī cauſa eccleſie ſue. de hoc dictū eſt. sͣ. de iu di. cum veniſſent. o ¶ Ad interruptionē. ſic. sͣ. d̓ reſcrip. illd̓. et. c. auditis. vbi de hoc. p ¶ Legitimā.ſ. centū annoꝝ que ſola currit cōtra romana eccleſiā. sͣ. de preſcript. cum nobis q ¶ Dyoceſi. ut. xvi. q. vii. oēs baſilice. et. xviii. q. ii. mona ſteriis. ⁊. jͣ. de reli. domi. con ſtitutus Gaudientiā. ꝑſonalii Lſ. tacita veritate ꝙ ſit re gularis ⁊ ſi expͥmeret̉ ſūt falſe lr̄e: qꝛ in talibus ꝑſonis adminiſtratio non cōfirmat̉ jͣ. c. ꝓxi. ſecus eſſet ſi realiter aliqua concedant̉ ſeu confirment̉ quia tunc valent. fauore eniꝫ religionis multa eis cōcedunt̉. jͣ. de priuil. ex ꝑte. ⁊. c. paſtoralis. et. c. dudum. et ſumma eſt ratio que ꝓ re ligione facit. ff. d̓ reli. et ſūp. fune. ſunt ꝑſone. s ¶ Orrecta nobis. impe traſſe. tacita veritate quia tales pͥoratus nō cōfirmant̉. sͣ. c. ꝓximo. t ¶ Non credamus. qꝛ omniū habere memoriā ⁊ in nullo peccare potius eſt diuinitatis ꝙͣ humanitatis. C. de uete. iur. enu. l. ij.§. ſi quid autē. u ¶ Confirmant̉. lꝫ enī pͥoratus aliquādo ꝑpetui ſunt. jͣ. de ſtatu. regu. mona chi. nec poſſint remoueri ſine ordine iuris ut ibi: nō tamē cōfirmant̉ ut hic. et sͣ. c. ꝓxi. ſimiliter nec epiſcopatus cōfirmari cōſueuerūt licꝫ ſint perpetui. Eſt enī ratio quare non cōfirmant̉: quia regulariter veꝝ eſt ꝙ non ſunt ꝑpe tui. jͣ. de ſtatu regu. cum ad monaſteriū.§. tales. vnde remouent̉ pro volunta te abbatis: ut ibi dr̄. ⁊ qꝛ de facili huiuſmodi regulares etiā ſi ſint ꝑpetui re mouent̉. jͣ. de ſimo. per tuas. in fi. ſed ſi adminiſtratio ex certa ſciētia et cum cauſe cognitōe eſſet alicui cōfirmata non poſſet inde remoueri ſine mādato pape: ut. s. e. c. i. ⁊. ii. et. xvi. q. i. ꝑuenit. Sed ſi confirment̉ et ī lr̄is fiat mētio

de ipſis pͥoratibus non ualēt littere: īmo ſunt falſe: ut hic dicit ⁊ ſunt puniēdi tāꝙͣ falſarii niſi euidēt̉ appareat ꝙ ex certa ſcīa dn̄i pape hͦ ꝓceſſerit. Si v̓o non fiat mētio de pͥoratibus tacita v̓itate ſunt īpetrate ⁊ ita vtroqꝫ caſu non proſunt: ut hic patet. x ¶ Falſitatis. qualit̓ falſarii puniēdi ſunt: hēbis. jͣ. de falſa. ad falſarioꝝ. Xaminata. cōpromiſſi Duplici gͦ rōne nō va luit albitriū. pͥmo qꝛ ꝯͣ ius fu it latū arbitriū: forte ꝑ ſordeuel ꝑ gratiā: ⁊ iō nullū. C. d̓ arbi. l. iii. ſic ēt obtinet ī alijs iudicibus ſi ferāt ſnīaꝫ ꝯͣ iue ſcriptuꝫ non tenet..ii. q. vi.§. diffinitiua. v̓. itē ſi ꝯͣ ius. ſed cōtra ius litigatoris lata bn̄ tenet ſnīa a qͣ non eſt appella tū: ut ibidē dr̄. ⁊ sͣ. de re iud. cū inter uos. in fi. ⁊ idē intellige in arbitrio qꝛ ꝯͣ formā cō promiſſi nihil pōt facere arbiter. sͣ. de arbi. cū dilectus. ff. de arbi. l. pedius. ī fi. ⁊. l. n̄ diſtinguemꝰ.§. de officio. z ¶ Cōfirmatōe. ⁊ ita pꝫ ꝙ cō firmatio nihil uel modicum oꝑat̉ qꝛ ſi aliꝗd inuenit confirmat illud alias nihil oꝑat̉ jͣ. de cōceſ. p̄ben. qꝛ diuerſita tē. ſi. Et ſic patꝫ ꝙ ꝯfirmatio ſub forma cōi nō impedit petitionē alteriꝰ nec cognitionē iudicis. de hoc dictū eſt. sͣ. e. c. i. ar. ꝙ ſi pͥncipale caſſat̉: ⁊ acceſſoriū.s. d̓ fi. inſtru. int̉. ⁊ sͣ. de re iudi. cū inter vos. ⁊ ¶ Sicut prouide. hec enim v̓ba ſicut ꝓuide in ꝯfirmatō nibꝰ poſita ꝯditōnalit̓ intelli gunt: ut hic pꝫ. ⁊. jͣ. d̓ ꝯceſ. p̄. qꝛ diuerſitatē. Ar. ꝯͣ. jͣ. c. ꝓxi. ſecus ſi ponunt̉ in priuilegio qꝛ cū priuilegiū ſit lex pͥuata certū dꝫ ibi poni ut aliꝗd cōcedat pͥuilegiū. jͣ. de v̓bo. ſig. abbate. alias eſſet inutile. jͣ. d̓ pͥuil. in his. ar. sͣ. d̓ offi. dele. quoniā abbas. ⁊.sͣ. de electi. cū ad monaſteriū. io. Enerabilis. amicabilis cōpoſitio. bene dic̄ amicabilis cōpoſitio qꝛ trāſactio ſuꝑ decimis ut aliꝗd tē porale det̉ ꝓ decimis nō valꝫ jͣ. d̓ re. ꝑmu. c. ul. nec ſuꝑ alio ſpūali.s. de trāſac. cōſtitutꝰ. ſed ꝯpoſitio bene interuenit in decimis ⁊ alijs ſpūalibus. sͣ. d̓ trāſac. ſtatuimꝰ. ⁊. c. dece tero. ⁊. jͣ. d̓ d̓ci. ex multiplici. b ¶ Inſertꝰ. ut ꝑ hoc appareat ꝙ cōpoſitio legitima fuerit ⁊ nō poſſit d̓ ea dubitari. ar. sͣ. ē. c. i. ⁊. ii. vn̄ nō poſſet aliꝰ iu dex ulterius de qōne ſuborta cognoſce̓ ut ibi dr̄: qꝛ papa ex certa ſcīa cū eam uiderit cōfirmauit. īmo ſi cōpoſitio alias non ualeret exquo papa eā ex certa ſcīa cōfirmat: valet. sͣ. de trāſac. c. i. ⁊. c. ueniens. Si v̓o tenor cōpoſitōis non eſſet ibi inſertꝰ nec ipſe uidiſſet cōpoſitōeꝫ ⁊ eā ꝯfirmaſſet ſicut ꝓuide facta eſt nihil oꝑaret̉: ut. s. c. ꝓxi. ⁊ ut dictū eſt ſuꝑ eo. c. i. Sꝫ nūquid neceſſariuꝫ erit de cetero oſtēdere inſtr̄m cōpoſitiōis poſtꝙͣ oſtēdit̉ ꝯfirmatio pape in qͣ cōtinet̉ tenor cōpoſitōis? ar. ꝙ ſic. sͣ. de fi. inſtru. c. i. C. de eden. aut̓. ſi quis in aliquo. ſed nō credo ꝙ de cetero expediat oſtēdere inſtr̄m cōpoſitōnis de neceſſitate cū aucͣte pape trāſcriptū ſit ⁊ redactū in publicā cōfirmatōnē. C. de teſta. publi. ⁊. jͣ. de pͥuil. cū olim eſſemus. arg. ⁊ sͣ. de fide inſtru. c. ulti. de hoc notat̉. jͣ. de v̓bo. ſigni. abbate. c ¶ Sicut ſine prauitate. ꝑ iſta v̓ba q̄ in cōfirmatiōibus ꝯditōaliter intelligūt̉ ut dictū eſt. sͣ. c. ꝓxi. dubitabat̉ an teneret̉ cōpoſitio: qꝛ nō videbat̉ eaꝫ cōfirmaſſe ſimplicit̓. vn̄ eā ſeruare tenebāt ſed errabāt: qꝛ illud intelligit̉ cū papa cōfirmat ea q̄ nō videt. ⁊ iō dicit in ꝯfirmatōibꝰ ſicut ſine p̄uitate. Sꝫ qn̄ cognoſcit de cōpoſitōe ⁊ uidet ea que cōfirmat tūc lꝫ illa v̓ba ponāt̉ in ꝯfirmatione non intelligunt̉ conditionaliter ſed cauſatiue: ⁊ ſic intelligit̉ ſicut ſine prauitate facta fuit cōpoſitio.i. quia ſine prauitate. d ¶ Si p̄miſſis. veritas.i. cōpoſitio. talit̓ fuit facta ⁊ ꝯfirmata tenore ꝯpōnis inſerto: qꝛ ꝑ hͦ apparet ꝙ ipſā approbauit: vnde mādat eā ſeruari. eoſdem punias tanquā falſitatis actores. Si uero in eis nō ſit me tio religionis ipſoꝝ: illas tanquā tacita ueritate ſubreptas denuncies non ualere. ¶ Dem nobili ui. ro matheo de riuaria. Xaminata cauſa que v̓titur UIinter te ⁊ milites cāpanicos ſuper eccleſia ſancti angeli ꝑpēdimus arbitriū: quod uicedominus ſabinen̄. dicebat̉ ſuꝑ eodeꝫ negocio ꝓmulgaſſe: cōtra formā iuriſ ⁊ cōpromiſſiʸ fuiſſe dictatū. Unde cū nō obſtāte cōfirmationeᶻ. c. pape pre.n. qui confirmauerat illud. ſi cut ꝓuideˣ latuꝫ fuerat ⁊ ab utraqꝫ parte receptū: decernimus ipſum irritū ⁊ inane̓. Dno rius tertius illuſtri regi baronibus ⁊ militibuſ ⁊ alijs hominibus cypri. Enerabilis frater.n. archie piſcopus nichoſien̄. ⁊ ſuffra C ganei eius tranſmiſſa nobis petiti one monſtrarunt: ꝙ inter ipſos ⁊ uos ſuper quibuſdā decimis mediāte albanen̄. epiſcopo: tunc ap. ſe. legato amicabilis cōpoſitio in teruenit expreſſe adiecto ꝙ quāto citius eā auctoritate apoſto. cōfirmari cōtingeret ſtatiꝫ deberet exe cutioni mandari: uerū licet ſit per nos cōfirmata ⁊ ad maiorē rei euidentiā litteris cōfirmatiōis tenor compoſitionis inſertusʳ: ipſaꝫ tn̄ renuiſtis obſeruare occaſionē friuolā pretendentes: tum ex eo ꝙ ī litteris uerbū cōfirmatiōis iuxta ſtilluꝫ eccleſie roma. precedat: tuꝫ quia clauſula cōſueta ſcilicet: ſicut ſine prauitate prouide facta eſt: in eiſdeꝫ litteris cōtinetur: ⁊ infra. Mandamus: quatenus ſi premiſ ſis ueritas ſuffragat̉: cōpoſitionē eandeꝫ adimplere curetis. ¶ Deꝫ uniuerſiſ abbatibꝰ ⁊ prelatis ac co uentibus ⁊ clericis in cōſtantino. dioceſi conſtitutis. ¶ Ua nobis. ꝯfirmatōes in forma cōi minui. qꝛ noͣ dꝫ inde ꝓ cedere īiuriarū occaſio vnde iura naſcūt̉. C. vn̄ vi memine rint. ⁊. jͣ. de accu. qͣlit̓ ⁊ qn̄. ⁊ qꝛ ſi ſua iura vnicuiqꝫ ep̄o nō ſeruant quid aliud ē ꝙͣ ut ordo eccleſiaſticus cōfundat̉. xi. q. i. ꝑuenit? nec fuit intētio dn̄i pape ꝑ cōfirmationē huiuſmōi aliꝗd ſubtrahe̓ ep̄o dioceſano: nec ēt ꝑ collationē cardinalis īmo remanꝫ ius ſaluū dioceſāo ep̄o jͣ. d̓ religi. do. c. ii. ⁊ dic̄ papa nec hono reꝫ meū deputo in quo fr̄es meos honorē ſuū ꝑdere cognoſco: ut. xcix. di. ecce. Et ſic pꝫ ꝙ ꝑ ꝯfirmatōnē huiuſmodi ius alteriꝰ n̄ tollit̉. ſic ēt lꝫ papa recipiat aliquē ſub ſua ꝓtectōe: nō ꝓpt̓ ea eximit̉ a iuriſdi ctōe ſui ep̄i. jͣ. de pͥuil. ex ꝑte. ſic lꝫ aliꝗ aſſumant̉ in cōfraternitate hoſpitala rioꝝ ſiue tēplarioꝝ n̄ eximūt̉ a iuriſdictōe ſuoꝝ ep̄oꝝ. jͣ. de pͥuil. cū ⁊ plātare.§. pe. ⁊. c. ex tuarū. ⁊. c. pe. b. a5 T laici. ſuꝑ (ple ſtauuim b Secꝰ altar laici.n. ibi ſtare nō debēt ſꝫ tātū clerici ut liberiꝰ. ītēdāt di uinis officijs: ut de cō. di. ii. ſacerdotū. cōſecrate.n. mulieres incenſū circa al tare portare nō debēt. xxiii. di. ſacratas. ⁊ in. c. nō liceat ⁊ de cō. di. i. in ſan cta. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. c. i. in fine. c ¶ Sꝫ ꝑs illa. i. cho rus iº quo morātur clerici ad cātandū ꝗ diuidit̉ ab altari ꝑ cancellos: ut pꝫ ꝑ exēplū ī eccleſia bo non. ⁊ locꝰ intra cā cellos appellat̉ ſa crariū. vn̄ inſacra ti hoīes ibi ſacrata uaſa cōtinge̓ nō de bēt. d̓ cō. di. i. in ſan cta. ⁊ appellat̉ ſacrariū diaconiū: eo ꝙ diaconꝰ mīſtrat ibi altari. xxiii. di. nō opꝫ. dr̄ etiā p̄ſbyteriū de cōſe. di. ii. ſacerdotū. d ¶ Sicut mos eſt. ⁊ ita eſt hic arg. pro conſuetudine: alias ponunt ſancta.i. maior pars eccleſie ſiue corpus. e ¶ Sancta ſanctoꝝ. in qua ſūmus ſacerdos intrabat: ſed hodie lai ci ⁊ femine ad orandū ⁊ cōicandū tantū poſſūt intrare. Lerici arma. Clerici arma portare nō debēt. xxiii. q. ul. cle( rici. ⁊. c. quicūqꝫ ſine iuſta ca. Iuſtā cāꝫ intellige ſi ꝑ loca pe riculoſa tranſitu faciāt tūc poſſūt portare arma ad terrore latronū lꝫ ꝑcutere nō debeāt. ar. xxiii. q. iii. maximianꝰ. aliter portare nō de bēt. ⁊ ſi tertio admoniti nō deſtiterint ꝑdūt pͥuilegiū illiꝰ canonis. xvii. q. iiii. ſi ꝗs ſuadēte. ⁊. jͣ. de ſen. excoi. in audiētiā. ⁊. c. cōtigit. ii g ¶ Uſurarii. hͦ ītellige de laicis ꝗ ſūt excōicādi niſi reſtituāt vſuras jͣ. de vſur. p̄t̄ea ⁊ clerici ab officio ⁊ bn̄ficio ſuſpēdēdi: ut ibi dr̄ ⁊ re pellēdi ſunt ēt a dignitatibus. jͣ. d̓ exceſ. p̄la. inter dilectos. ⁊ etiā de poni debent ſi de hoc conuincant̉. xlvii. di. quoniā multi. et nihilo minus excōicandi ſunt ſi eas non reſtituant. hur T quiſqꝫ plebeꝫ.i. populū quecunqꝫ ſit eccleſia ſiue plebs ſiue capella. ut. sͣ. de fi. p̄ſby. propoſuit. i ¶ Clericū habeat. ar. ꝙ eccleſia dedicari non debet niſi dos ꝓ du obus ad minꝰ ſufficiat clericis.i. q. ii. placuit. ⁊ de cōſe. di. i. nemo. Ua nobis patriarcha cōſtan tinopolita. cōqueſtione mon ſtrauit: ꝙ cū quidā ueſtrum ſumētes occaſionem ex eo ꝙ. j. preſby ter cardi. tunc ap. ſe. legatus quibuſdaꝫ alijs eccleſijs ⁊ clericis in ſpiritualibus ⁊ tēporalibꝰ contulit monaſteria eorundē: ipſi patriarche obedire r̄cuſant ⁊ ei de iurib patriarchalibus reſpondere ī ſue preſumptionis adiutoriū inducē. tes cōfirmatiōesᵉ huiuſmodi collationū a ſe. apoſto. impetratas. Cuꝫ igitur nolumus iura que dio ceſanis debētur ꝑ collationes: ſeu cōfirmatiōeſ predictas minui ſeu ledi: mādamus quatenus occaſio ne huiuſmodi: nō obſtāte ipſi pa. triarche reuerētiam ⁊ obediētiaꝫ exhiber̄ curetis: eiqꝫ de iuſtitijs ſuis integre reſpondere. ¶ Liber tertius. guita ⁊ honeſtate clericorum. EX concilio maguntino. T laiciª ſe cus altare quando ſa cra myſte ria celebrā tur: ſtare uel ſedere inter clericoſnō pre ſumāt: ſed parsᵉ illa que cancellis ab altari diuidit̉: tantū pſallētibuſ pateat clericis: ad orandū uero ⁊ cōmunicādū laiciſ ⁊ feminis: ſicut mosᶻ ē: pateant ſancta ſanctoruꝫˣ. X concilio pictauin̄. Lerici arma portātes ⁊ uſurarijᵍ excōicentur. Ex concilio maticen̄. T quiſqꝫ preſbyter qui pleUbem regit: clericū habeat

x ¶ Epiſtolā. ſic accolitus dꝫ legere epiſtolā. ꝯͣ. xxxiiii. di. ſi ſubdia conus. hoc intellige in neceſſitate in eccleſijs illis: ubi nō ſūt ſubdi aconi: alias intellige ẜm illud. lxix. di. quonia videmꝰ. nec diaconꝰ etiā epiſtolā lege̓ dꝫ qꝛ uideret̉ ab ordine ſuo recedere. lxxiiii. di. ſi qui clerici. ar. de cōſe. di. i. c. i. ⁊. ii. in fi. ⁊. xcii. di. ī ſancta. Sꝫ pone ꝙ ibi nō ſit ſubdiaconus ſed p̄ſbyter diaconꝰ ⁊ acolitus quis dicet epiſtolā acolitꝰ: ⁊ diaconus dicat euāgeliū qd̓ ē eiꝰ officiū. ſꝫ ſi aco litus dixit ꝓphetiā diaconus dicat epi ſtolam. vin l¶ Scholas. docēdo pueros pſalterium ⁊ cantare. m ¶ Ad fidē.i. ſymbolū.i. credo ī deū patrē qd̓ antiquit ante baptiſmū di dicerāt bapticādi de con. di. iiii. an̄ vt giti. ⁊. x. q. i. placuit n CIas ex cle Oricis. Iſtud c. habes. xxiii. di. ſi quis ex clericis. o ¶ Relaxauerit. ha bitū ſemel ſuſceptū nō dꝫ dimitter̄. xx q. iii. ꝓcliuiſ. niſi ex iuſta cā. jͣ. e. clerici vnde cū quidā rep̄ hēderet̉ a papa: re ſpōdit: verſus. Tu tius ut peterē laici ſub imagine romā Fas fuit ut ſinereꝫ luxuriare comā. b. p ¶ Anathema ſit. i. fiat. nō enī ē excōi catꝰ ipſo iure. xxx di. quaſi ꝑ totū. Lericus. nu ( triat. niſi ex iuſta cā: ut dictū ē ꝓxi. c. ⁊. jͣ. e. clerici īmo detoſo capite ⁊ patentibꝰ aurib incedere debet. xxiii. di. non liceat ¶ Lericus ſine gradu. ſacro. ſi. xxxii. di. ſi quis eoꝝ. s C ¶ Traditus. ſi enī traditus fuiſſet ita ꝙ monachus eſſet nō poſſet habere vxorē quā poſtmodū accepiſſet alias nō ꝓhibet̉ redi re ad ſeculū. jͣ. de regula. ⁊ trāſe. ad reli. cū ſimus. ⁊. xx. q. i. quā ꝓ genitores. ⁊. xxxii. di. placuit ſeriatim. ſi quis v̓o. t ¶ Tondeat̉. ar. ē hic ꝙ clericꝰ cōiugatꝰ dꝫ portare coronā. ar. ad hͦ xx. q. iii. eos qui. ⁊. c. ꝓcliuis. ſꝫ. ar. ꝯ. jͣ. de cle. cōiug. io. ubi de hoc ¶¶ VLericis. capitulū iſtud ponit̉. xxiii. di. clerici. ⁊ ē pars illius j. ne cleri. uel mo. c. clericis. ¶ Inuiti. ar. ꝙ aliquis cogēdus eſt ad bonū ⁊ ad id p̄cipue qd̓ iaꝫ fine. alias nemo dꝫ cōpelli. ad bonū: ut ibi dr̄. ⁊. xxiii. q. v. ad fideꝫ. Ite ar. ꝙ bn̄ficia ꝯferūt̉ in īuitis. xlv. di. ⁊ ꝗ emēdat. ⁊. xxxiii. q. v̓. nō vos. cca mediū. ⁊. q. iiii. diſplicꝫ. ⁊. lxxiiii. di. placuit. ⁊. c. ꝯſuluit Dnaſteria. rōabili. xviii. q. ii. ꝑnicioſā. ⁊. c. diffinimꝰ. ⁊. xci. di. clericꝰ ſolꝰ. nec ſufficit cā rōabilis niſi ſit māifeſta ut hͦ vi z ¶ Frequētare. ſolā frequētiā reprobare vr̄. Sꝫ frequētia vr̄ ex dr̄ abus vicibꝰ. xxv. q. ii. ita nos. ar. op. xxvi. di. vna tātū. nec repetitaqꝛ remiſſionē venie crimina: niſi ſemel cōmiſſa non habeāt. C. de epi. audi. l. iii. ſic gͦ vltra vnā uiceꝫ ſine manifeſta ⁊ rōnabili cā nul lus illuc ire debet qꝛ ſtatim malū preſumitur. z ¶ Non deſierit. ar. ꝙ admonitio ſemper p̄cedere debet vindictā ut ſe corrigat quis anteꝙͣ puniat̉. xii. q. ii. indigne. Uoniā ut ait. ⁊ expēſis. Iſtud noͣbile ē ꝙ in facultatibꝰ eſtiimadis hn̄da eſt rō expēſaꝝ q̄ fiūt in hoſpitalitate ad quā te nent eccleſie. itē in ep̄alibꝰ ꝑſoluēdis. jͣ. de p̄bē. de monachis. ⁊ re cipe nūcios ⁊ legatos apoſtolice ſedis. jͣ. de cēſi. cū inſtātia. ⁊ ar. ad h xii. q. ii. nobis. Illi enī fructꝰ eſtimādi ſunt ꝗ ſuꝑſunt deductis ex pelis. C. de fruc. ⁊ li. expen. l. i. ⁊ ita tot ſunt ponēdi ī eccleſijs quoex fructibꝰ illis poſſint honeſte ſuſtētari: ut hͦ euidēter pꝫ. ⁊. jͣ. de in it. c. i. ⁊. c. aucͣte. et. jͣ. de cōceſ. p̄bē. ex ꝑte. in fi. et. sͣ. d̓ cōſti. cū. M qui ſecū cātet: ⁊ epiſtolaꝫᵏ ⁊ lectio nem legat: ⁊ qui poſſet tenere ſcho las ⁊ admonere ſuos parochiāos ut filios ſuos ad fidemᵐ diſcendā mittant ad eccleſiaꝫ: quos ipſe cū oī caſtitate erudiat ¶Regoriꝰ. ix. Iquis ex clericisª comā re laxaueritº anathemaᵖ ſit. Eͣ concilio carthaginenſi. Lericuſneqꝫ comam nutriAatq neqꝫ barbam. EX cōci lio triburienſi. Lericus ſi tonſura dimiſſa uxoreꝫ acceperit: qui quidē ſit ſine gradu nec monaſterio a pa rentibus traditusˢ: uxorē permit tatur habere: ⁊ iterum tondeaturʳ: nec ī uita ſua uxorē dimittere aude at Lexander. iij. cantuarien̄. ar chiepiſcopo. Lericisᵘ: ⁊ īfra. Clerici qui comam nutriūt ⁊ barbaꝫ: ēt inuitiˣ a ſuis archidiaconis tōdeā tur. Dem inconcilio lateran̄. Onaſteria ſanctimonialiuꝫ ſi quiſquā clericuſ ſine mani feſta ⁊ rationabiliʸ cauſa frequētar̄ preſumpſerit per epiſcopuꝫ arcea tur: ⁊ ſi nō deſtiterit̉ ab officio eccleſiaſtico reddat̉ īmunis. ſi laici excōmunicatiōi ſubdantur. ⁊ a ce tu fidelium fiant penitus alieni. ¶Regorius. ix. Uoniaꝫ: ut ait ſcriptura: ⁊ ī fra. Statuimus: ut facultati bus eccleſiarum ueſtraꝝ ꝓuenti bꝰ ⁊ expēſisᶻ diligēter īſpectis cer ferrari. et. jͣ. de v̓bo. ſigni. c. ul. et hec exceptio legitima eſt cū facultates non ſufficiunt: ſiue ſint diſtincte p̄bende in eccleſia ſiue non. ꝝ ¶ In vna domo. ſic. xxxii. di. p̄ter hͦ. et de co. di. v. in oībꝰ. et. xii. q. i. neceſſa ria. ar. ꝯͣ. xii. q. i. qꝛ tua. et. xxxii. di. ſi qui v̓o. So. qd̓ dr̄ hic et ī cōcor. ſignatis qꝛ ius cōe eſt: et honeſtū eſſet ut ſeruaret̉ ſed derogat̉ huic iuri ꝑ ꝯͣria ꝯſuetudinē quā papa ſcit et tolle rat. capitula ꝯͣria loquūt̉ ẜm antiqͥ tꝑa de ꝗbuſdā clericis ꝯiugatis ꝗbꝰ dabant̉ benefi cia exͣ cōſortiū alioꝝ potiꝰ de gr̄a ꝙͣ de iure: qꝛ de nouo cō uerſi fuerāt: et loquit̉ ī vtro qꝫ capitulo de ep̄o angloꝝ ſic. xxxv. q. iii. q̄daꝫ lex. et. c. qd̓ ſcripſi. Si vis intelligere capitulū iſtud de regularibꝰ planū eſſet qꝛ nō dr̄ hic de g bus loqͣt̉: et hͦ vr̄ ex eo qd̓ di .jͣ. indulgemꝰ. ut quiſꝙͣ eorū qui ſimul ⁊cͣ. qui ſimul in eo dem refectorio comedere et dormitorio dormire debent jͣ. d̓ ſta. reg. cū ad mōaſteriū a ¶ Qui ſimul viuūt. ex hͦ v ꝙ loquat̉ hic capitulū de re gularibꝰ ꝗ ſimul viuūt et dor miūt ꝗbus tantū ꝯceſſuꝫ ē ut a ſuis p̄latis abſolui poſſint jͣ. de ſen. ex. monachi. ⁊. c. cuꝫ illoꝝ. et hͦ idē pͥuilegiū ꝯceſſuꝫ ē hoſpitalariis hieroſoly mitanis: ut ꝑ ſuū pͥorē qui ſa cerdos ē abſoluāt. jͣ. d̓ ſē. ex canonica. alij v̓o p̄lati ſecula riū eccleſiaꝝ hͦ pͥuilegiū non habēt qꝛ cū regularibꝰ tantū cōcedat. ut pꝫ ꝑ iura p̄dicta alijs denegat. xxv. di. qualis et. ar. sͣ. de p̄ſūp. c. nōne ⁊. ff. d̓ iudi. cū p̄tor. nō enī qd̓ vni ꝑſone ꝑ pͥuilegiū ſigillatī cō cedit̉ alijs cōuenit denegar xvi. q. i. hinc etiā. in fi. ⁊. vii. q. i. petiſti. oībꝰ enī illud be neficiū eſt ꝓhibitū niſi ſpēa lit̓ ſit cōceſſuꝫ. et ſic intelligit̉ hoc. c. tantū d̓ regularibꝰ. b b ¶ Atrocitas. hͦ ſemꝑ excipii jͣ. de ſen. ex. cum illoꝝ c ¶ Um ab omni. abſtinere. ni ſi ubi quis redimit ius ſuum ut.i. q. iii. q̄ſitū. ar. jͣ. de ſimo. dilectus. vbi de hoc. ſemꝑ tn̄ p̄ſumit̉ eſſe maluut.i. q. i. nullus. el. ii. niſi manifeſte ꝓbet̉ ꝯͣriū. videt̉ enī corrūpere iudicē. licꝫ ſit ar. contra. xiiii. q. v. non ſane. vin. d ¶ More ſeculariū. mos iſte de decima ꝑte litis exigēda cōtra legē eſt: ut in aut̉. de iudi.§. ne autē. col. vi. vbi delegatus etiā a pͥncipe nō hꝫ niſi duos aureos in pͥncipio litis et duos in fine. et hoc cū cā excedit centū aureos: alia. nihil: ut ibi dr̄. ar. C. de teſta. l. cōſulta. ordinarius aūt nō dꝫ hr̄e niſi ſportu las. iii. q. iii. offerat̉. ar. C. de ep̄i. et cle. aut̄. generalit̓. ſed ibi decima ꝑs dat̉ aduerſario ſed nō indici. vnde nō ꝯͣdicit. Aduocatus etiā ſuꝑ certa ꝑte liticū clienculo paciſci nō debet. C. de poſtu. l. ſi quis aduocatoꝝ e ¶ Preter expēſas. delegati enī iudices debent hr̄e expēſas qn̄ ꝓficiſcunt̉ ex ſuſcepit. xlv. di. de iudeis. in fi. ⁊. jͣ. de bap. ⁊ eiꝰ effec. maiores. v̓ſꝰꝝ domiciliū ſuū ſicut teſtis. iiii. q. iii.§. vēturis. qꝛ nemo cogit̉ ſuis ſumptibꝰ mi litare. jͣ. de ſimo. cū ſit romana. ⁊ sͣ. de p̄ſcript. cū ex officii. et. xxviii. q. i. iam nūc. et de ſuo non tenet̉ ꝗs face̓ bn̄ficiū. x. q. ii. p̄carie. munera.n. nō ſūptus ꝓhibēt̉.i. q. i. iudices. ⁊ modica exēnia recipe pn̄t. ff. de offi. p̄ſi. l. plebiſcita. exennia enī nō ſunt lucra. ff. de offi. ꝓcō. l. ſolēt.§. ul. ea tn̄ moderatōe ne ꝑdi cant̉ ad nimiā quātitatē ut ibi et ne litigatoribus enorme dānū infligāt. ar. x. q. iii. illud. īmo ſi pauꝑes ſunt litigātes debēt ēt a ſūptibꝰ abſtinere qꝛ nec tuo ordinariꝰ hꝫ ſportulas. in aut̉. de man. pͥn.§. ſit tibi quoqꝫ. col. iii. Ordinari aūt nūꝙͣ dꝫ hr̄e expēſas. nā iō ſtipēdia ſunt ꝯſtituta. xxiii. q. i. militare. īmo ⁊ cū de mādato pͥncipis ad aliā ꝓuinciā ꝓficiſcit̉ dꝫ expēder̄ illa q̄ domi expē deret. in aut̄. de mā. pͥn.§. illud tn̄. col. iii. qn̄qꝫ tamē ordinariꝰ recipit expen ſas cū eccleſiā ꝯſecrat. jͣ. de ſimo. cū ſit romana. et cū viſitat ꝓuinciā ſua. jͣ. d̓ cēſi. cū apoſtolus. et. c. ſopite. et. c. cū nuꝑ. Itē ſi ordinariꝰ dat delegatū tunc ipſe dꝫ ei face̓ expēſas. sͣ. de offi. ordi. inter cetera. lꝫ ꝗdā ꝯͣriū faciāt qd̓ tn̄ fa cere nō debēt. vnde poſſet ab eis repeti tanꝙͣ indebitū. ar. jͣ. de magiſ. ꝓhi beas. et. jͣ. de cēſi. ꝓcuratores. in fi. et xviii. di. quoniā. et. c. ſe f ¶ Gratis ſtudeatis. Gratis gͦ dꝫ iudex iudiciariū ordinē īpartiri: nō tn̄ ꝓpi ea reprobant̉ expēſe. teſtis enī gratis dꝫ ferre teſtimoniū: et tn̄ recipit expen tū in eis ualeatis ponere numerū clericoꝝ: ⁊ ſtatuere ut bona eoruꝫ ueniant in cōmune. in una domo ueſcantur: atqꝫ ſub uno tecto dor miant ⁊ quieſcant. Si qui uero cō tradictores extiterīt: licitū nobis ſit per ſuſpenſionē officij ⁊ benefi cij aūt grauiori etiaꝫ pena: ſi opuſ fuerit ad hanc obſeruantiā eos ap pellatione cōpellere non obſtāte. Indulgemuſ etiā: ut ſi quiſquā eo rum qui ſimul uiuūtª: pro manus īiectione inſocium a cōmunione meruerit fieri alienus: reconciliā di ⁊ penitētiam īponendi poteſta tem plenariam habeatiſ: niſi forte atrocitasº facti penam grauiorem expectet. Mnocentius. iij. Uꝫ ab omni ſpecie mali pre cipiat apoſtolus abſtinereᵉ. ⁊ infra. Sane ad audientiā apoſto latus noſtri peruenit ꝙ cū ex dele gatiōe nr̄a cās ſuſcipitis ꝑtractan das more ſeculariuꝫq ſuꝑ decima litis uel parte alia ꝓ diuerſa terra ruꝫ cōſuetudine preter expēſasᵉ ui ctualium cū litigantibus receptis pignoribꝰ pro ſalario cōuenitis: non attendētes ꝙ ad hoc uobis ⁊ alijs clericis ſint eccleſiaſtici red ditus deputati: ut ex ipſis honeſte uiuerē debeatis: ⁊ infra. Ideoqꝫ mādamus quatenus ab huiuſmōi exactionibus decetero abſtinētes uigorē iudiciariū gratiſſtudeatis litigātibus impartiri: nō obſtante

g ¶ Nomine aſſeſſorū. aſſeſſor enī bene pōt petere mercedē: qꝛ ſuis ſūptibus ad hͦ nō cogit̉. xxviii. q. i. iā nūc. nemo.n. de ſuo beneficiū face̓ cogit̉. x. q. ii. p̄ carie. ⁊ sͣ. d̓ p̄ſcrip. cū ex officij. ⁊ merces ſibi ꝓ labore ſuo ꝯſtitui dꝫ. xii. q. ii. charitatē. ⁊ iuriſcōſoltꝰ bene pōt vēdere rectū cōſiliū. xi. q. iii. nō lꝫ. ⁊. xiiii. q. v. nō ſane. ⁊ dicit lex ꝙ ſpe premioꝝ inuitādus eſt aſſeſſor. C. de aſſeſ. l. i. h ¶ Reprobent̉. ita ꝙ non ſit opus appellare. ii. q. vi.§. venales. ⁊. C. qn̄ ꝓuo. nō ē ne. l. venales. Si aūt fuerit ſnīa arbitri tenet. ſed agens ex ea repellit̉ doli exceptio. C. de arbi. l. iii. Eus qui. ꝓfeſſi. ar. ꝙ ſicut in quolibet iura mento aucͣtas pape intelligit̉ excepta: ut. sͣ. de reſcrip. con ſtitutus. a ꝯͣrio ſenſu. ⁊ sͣ. de iureiur. veniētes. ita ⁊ in pro feſſione. ar. jͣ. de regu. ⁊ trāſad reli. qꝛ ī inſulis. hoc verū intellige ꝙͣtū ad ſolēnitates: ſecus tn̄ eſt in his qͣ ſunt de ſb̓a ordinis: ut. jͣ. de ſta. reg. cū ad monaſteriū. ī fi. Cū at iſti ſint diuerſaꝝ profeſſionū ſimul nō poſſūt eē in vna ec cleſia: qꝛ dicit canō: hoīes di uerſe ꝓfeſſionis nō ſociabis ī vno eodēqꝫ officio. xvii. q. vii. in noua. qꝛ quilibet ſe cō formare dꝫ moribꝰ eoꝝ inter quos viuit: ut. xli. di. quiſꝗs. nā ex diuerſitate habitus ge nerat̉ ſcādalū. xxxiii. q. v. qd̓ deo pari. cōfirmabūt aūt iſte ſe in ſuꝑiori habitu: ſꝫ interiꝰ ferāt veſtes cōgruētes ſue re ligioni. Et ē hic ar. ꝓ opinio ne hug. ꝙ canōicꝰ regularis poſſit fieri canonicꝰ in eccleſia ſeculari. ar. lxxiiii. di. quo rūdā. ⁊. lviii. di. c. ii. ſicut mo nachus pōt eſſe ep̄s in eccleſia ſeculari. xviii. q. i. c. i. io. Um laruaꝝ. ꝓhibitū. eſt ēt cā ludibrij uti ha bitu mōachali uel alio religioſo: ⁊ grauit̉ punit̉ qui hͦ fac̄ in aut̉. de ſanc. epiſ.§. ul. col. ix. ⁊ ar. C. de ep̄i. audi. l. minime. nō tn̄ hͦ ꝓhibet̉ rep̄ſen tar̄ p̄ſepe dn̄i herodē magos ⁊ qͣliter rachel plorabit filios ſuos ⁊cͣ. q̄ tangūt feſtiuitateſ illas d̓ quibꝰ hic fit mētio cū talia potiꝰ inducāt hoīes ad cōpunctionē ꝙͣ ad laſciuiam uel voluptatē: ſicut in paſcha ſepulchrū dn̄i: ⁊ alia rep̄ſentant̉ ad deuotionē excitādaꝫ Et ꝙ hoc poſſit fieri eſt ard̓ cō. di. ii. ſemel. ⁊ di. iiii. que ris. v̓ſus fi. ⁊ qd̓libet feſtū eſt ſignū ⁊ rep̄ſentatio p̄teritarū reꝝ. lxxv. di. ꝙ die dn̄ico. l ¶ Feſtiuitatibus.ſ. ſancti ſtephani ſancti ioannis innocentū. m ¶ Potius corruptelā. turpis cōſuetudo potius dicit̉ corruptela ꝙͣ cōſuetu do que citius eſt extirpāda. viii. di. mala conſuetudo. ⁊ sͣ. de conſue. cū inter uos. ⁊. c. cū venerabilis. ⁊. jͣ. de exceſ. p̄la. c. inter dilectos. n CT clericoꝝ. ira dei. ut. jͣ. de exceſ. pͥla. clerici. ⁊. xxxii. q. vii. flagitia. ⁊ ī aūt. ut nō lu. ꝯͣ na. col. vi. ⁊ tales ultīo ſupplicio puniunt̉. C. d̓ adul. cū vir. o ¶ Facilitas. xxiii. q. iiii. eſt iniuſta. Et ſi ea que male vſurpant̉ omittimus: exceſſus via alijs aperimꝰ. xxxv. q. ix. loci. ⁊. cxiii. di. peruenit. p ¶ Pena. Si. ſi dicit lex quos a uite decora domeſtice laudi exēpla non reuo cant: correctōis ſaltē medicina cōpellat. C. de emē. ꝓpin. l. vna. et. sͣ. de elec. cū in cunctis. in fi. et. lxii. di. docendus eſt populus. ⁊ neceſſe eſt ut ferro abſcindant̉ vulnera que ⁊cͣ. lxxxiii. di. plurimos. in fine. et ferrū quippe noſtre mentis ⁊c̄. vii. q. i.§. cum autem. q ¶ Deponat̉. ecce quanta pena illius qui celebrat ſuſpenſus. jͣ. de cleri. excō. mini. clerici. et. c. latores. ꝙ id exigat̉ nomine aſſeſſoꝝᵍ: cuꝫ nec iuſtu iudiciū iudici uēdere liceat: ⁊ uenales ſnīe ab ipſis etiā ſe cularibꝰ legibꝰ reprobant̉ʰ. ¶ Dē liuonien̄. epiſcopo ⁊ eis qui cum ipſo fratribꝰ ſunt. Eus qui eccleſiā ſuā noua ſē per ꝓle fecūdat: ⁊ īfra. Ne igit̉: ſi diſpars ī uobis obſeruātia fuerit ⁊ diſſimiliſ habitꝰ apud eos quibꝰ unū euāgeliū predicatiſ: ſcā dalū ſuſcitet̉: mādamꝰ quatenꝰ eo nō obſtante ꝙ inter uos monachi ſūt ⁊ canonici regulares: uel alij ēt regulare̓ uitā ſub alia diſtrictiōe ꝓ feſſiʳ: oēs parit̓ ī unū r̄gulare ꝓpo ſitū ⁊ hōeſtū habitū quātū ad hoc ſpectat officiū cōformetis. ¶ Dē Um decorē domꝰ dei: ⁊ īfraInterdū ludi fiūt ī eccleſijs theatrales: ⁊ nō ſolū ludibriorum ſpectacula ītroducunt̉ ī eiſ mōſtra laruaꝝᵏ: uerū etiā ī aliquibꝰ feſtiuitatibꝰ diaconi preſbyteri ac ſub diaconi īſanie ſue ludibria exerce re preſumūt: ⁊ īfra. F. v. mādam quatenꝰ ne ꝑ huiuſmōi turpitudinē eccleſie īquinet̉ honeſtaſ. preli batā ludibrioꝝ cōſuetudineꝫ: uel potiꝰ corruptellāʰ curetis a ur̄iſ ec cleſijſ extirpar̄. ¶ Dē ī ꝯci. gn̄ali. T clericoꝝ mores ⁊ actꝰ ī me Iliꝰ reformēt̉ ꝯtinent̉ ⁊ caſte ui uere ſtudeāt uniuerſi preſertī ī ſacris ordinibꝰ ꝯſtituti ab oī libidinis uicio precauētes maxīe illo ꝓ pt̄ quid uēit iraª dei ſī filioſdiffidē tie quatenꝰ ī ꝯſpectu oīpotētis dei puro corde ac mūdo cōpore ualeāt mīſtrar̄. Ne uero facilitasº uēie īcentiuū tribuat delīquēdi: ſtatui mꝰ: ut qui ꝯprehēſi fuerīt īcōtinētie uicio laborare: ꝓut magis aut minꝰ peccauerīt: puniant̉ ẜꝫ cano nicas ſāctiōes: quas efficatiꝰ ⁊ diſtrictiꝰ precipimꝰ obẜuari: ut quoſ diuinꝰ timor a malo non reuocat: tēꝑalis ſaltē pēaᵖ cohibeat a pcc̄o. Siquis igit̉ hac de cā ſuſpēſuſ pre ſūpſerit celebrar̄ dīa: n̄ ſolū eccle. dr̄ crapula quaſi cruda epula. Ebriectas quantū ad potū. ⁊ dr̄ ebat etas ab e qd̓ eſt ſine ⁊ bria qd̓ eſt mēſura. vnde ebriꝰ eſt qui ſine mē ſura bibit. vn̄ Oratius: ſecundi calices quē non fecere diſertū. t ¶ Uel beneficio. hoc relinquit̉ arbitrio ſuꝑioris ut delinquentē fu ſpēdat ab officio uel beneficio: Quid ſi dicat iudex: ſuſpendo te ab officio uel bn̄ficio: dic ſuꝑ hoc: ut no. jͣ. de cleri. ex. mi. la tores. in glo. uel no tula q̄ īcipit: ⁊ ēt. b. Lerici. non exerceant qd̓ qui fece rint ab officio ſuo d̓gradēt̉. xci. di. cle ricus. immo nūꝙͣ de manu ſua exeat pſalteriū. de cō. di. v. nūꝙͣ. in pͥn. b ¶ Et tabernas. xl. iiii. di. clerici. c ¶ Ad aleas. hoc ꝓ hibet̉ clericis. in ta tuꝫ ꝙ ꝗ publice ale ator eſt repellit̉ aꝓ motiōe. jͣ. de exceſ. p̄la. inter dilectos. nec debēt eē inſpe ctores ludi huiuſmodi. in aut̓. d̓ ſāc. ep̄i.§. interdicimꝰ. col. ix. ⁊ tribꝰ ānis arceant̉ a miniſte rio: ut ibi dr̄. Sꝫ vi detur ꝙ pͥmo ſit a monēdꝰ anteꝙͣ pu niat̉: ut. xxxv. di. c. i. Sed hoc credo ī beneficio obtēto: ſe cus in obtinēdo: qꝛ multa īpediūt q̄ nō deiiciūt. xv. q. i.§. vl. ⁊ sͣ. de iureiur. quēadmodū. ⁊. jͣ. d̓ exceſ. p̄la. intͣ dilectos. Sꝫ nūꝗd pōt repeti qd̓ perdit̉ in alea? Dicūt quidā ꝙ nō: ſed pauꝑib eſt erogāda pecūia illa. ar. xiiii. q. v. nō ſane. Cum turpitu do verſat̉ ex vtra qꝫ parte: melior eſt conditio poſſiden tis. ff. de condi. ob tur. cauſam. l. ſi ob turpem.§. vbi aūt. hec fuit opi. plac. Alii dicunt ꝙ poſ ſit repeti et melius ff. de alea. l. ulti. in fi. vbi dicitur: ꝙ ſi ſeruus uel filiuſfa milias amiſerit pa tri uel domino dabit̉ repetitio ⁊ etiā vſqꝫ ad. l. annos: ut dicit gre ca cōſtitutio: et ſi quis exiſtens in alea rem ſuaꝫ vendidit nō tenet de euictione. ff. quaꝝ re. ac. nō da. l. ii.§. i. ⁊. C. de reli. ⁊ ſump. fu. in aut̉. aleaꝝ vſus. ſeruandū eſt qd̓ ibi dicit̉. d ¶ Congruentē. ut videant̉ differre a monachis. e ¶ Non notanda. ar. pro medio ſpectāda. sͣ. de offi. dele. querenti. ff. de acqui. re. do. l. adeo.§. cum quis. f ¶ Deauratis. hoc ſine licentia principis etiam laicus habere nō debet. C. de ueſti. ele. ⁊ aura. l. nemo. li. xi. tamē conformabunt ſi in ueſtibus cōſuetudini regionis ne uideant̉ hypocrite. ut. xxx. di. ſi quis viroꝝ. et. iiii. di. erit aūt ne vileſcat dignitas clericalis. lxxx. di. ep̄i. de hac materia dicit̉. xxi. q. iiii. in ſumma. i0. g ¶ Cauſa timoris. tunc enim habitus monachalis propter hoc ſuſceptus non preiudicat sͣ. quod metus cauſa. prelatum. et ita clericus iuſta de cauſa poteſt poſtponere habitum clericalem nec cenſentur apoſtata. h ¶ Annulos. per annulū enī preſumit̉ matrimoniū. ar. xxx. q. v. fe mine. ⁊ sͣ. de preſump. illud. bn̄ficijs ſpoliet̉: ueꝝ ēt ꝑ duplici culpa ꝑpetuo depōat̉q. ¶ Prelati v̓o qui tales preſūpſerīt ī ſuis iniquitatibꝰ ſuſtiner̄ maxīe obtētu pe cunie uel alteriꝰ cōmodi tēporaliſ pari ſubiaceāt ultōi ¶ Qui āt ẜꝫ re giōis ſue morē n̄ abdicarūt copu lā cōiugalē: ſi lapſi fuerīt grauiꝰ pu niātur: cū legitimo mr̄imonio uti poſſint. ¶ Dem in eodem. Crapulaˢ ⁊ ebrietate oēs clerici diligēter abſtineāt. Unde uinū ſibi tēperēt: ⁊ ſe uīo. Nec ad bibēdū quiſpiā īcitet̉: cū ebrie tas ⁊ mētis īducat exiliū: ⁊ libidinis ꝓuocet īcentiuū. Un̄ illū abu ſuꝫ penitꝰ decernimꝰ abolendum quo ī quibuſdā partibꝰ ad potꝰ e quales ſuo modo ſe obligat potatores: ⁊ ille iudicio taliū plus laudat̉ qui plures inebriat: ⁊ calices fecūdioreſ exhaurit. Si quis autē ſuꝑ his ſe culpabilē exhibuerit. ni ſi a ſuperiore cōmonitꝰ ſatiſfecerit: ab officio uel beneficioᵗ ſuſpēdat̉. IDem in eodem. Lerici officia uel cōmercia ſe cularia nō exerceātª maxīe in honeſta. Mimis ioculatoribꝰ ex hiſtrionibꝰ nō ītēdāt: ⁊ tabernas prorſuſeuitēt: niſi fōͣte cā neceſſita tis ī itinere cōſtituti. Ad aleasᶜ ⁊ taxillos nō ludāt: nec huiuſmōi lu dis īterſint. Coronam ⁊ tōſurā ha beāt cōgruēteꝫ et ſe ī officijs eccleſiaſticis ⁊ alijs bonis ſtudijs exer ceāt diligēter. Clauſa deferant de ſuꝑ īdumēta nimia breuitate uel lō gitudīe nō notādaᵉ. Pānis rube is aut uiridibꝰ: necnō manicis aut ſotularibꝰ ꝯſuticijs frēis ſellis pe ctoralibꝰ calcaribus deauratis: aūt aliā ſuꝑfluitatē gerētibꝰ nō utā tur. Cappas māicatas ad diuinū officiū ītra eccleſiā n̄ gerāt. ſꝫ nec alibi qui ſūt ī ſacerdotio ⁊ ꝑſonati bꝰ ꝯſtituti: niſi iuſta cāᵍ timōiſ exe gerit hītū trāſfoͣmari: fibulas oīo n̄ ferāt neqꝫ cōigiaſ auri uel argēti ornatuꝫ habenteſ: ſed nec ānuloſ

¶ Niſi monachi. ar. ꝙ monachꝰ factus ep̄s non penitꝰ abſoluit̉ a regula mōachali. d̓ hͦ no. xvi. q. vii. ī noua. ar. ꝯͣ. xviii. q. i. ſtatutū. b. X lr̄is. ſe tuent̉ cū iſti ſtatuta patrie approbēt ꝓ ſe tenent̉ ea ſreciꝑe ꝯͣ ſe. xix. di. ſi romanoꝝ. ⁊. iiii. q. iii.§. ſi ꝗs teſtibus. ⁊ º. Viii. cuiꝰ ī agēdo. ⁊ ſi illa reprobāt. nō debēt ex eis cōmodū ha bere. jͣ. de cēſi. cum oliꝫ. ⁊. C. d̓ re. cre. generalit̓.i. rn̄. ī fi. ar. ꝯͣ. x. di. c. i. ⁊.xx. xvii. di. ſi ꝗd ueri. ⁊ ii. q. vii. ſi hereticꝰ. ⁊ ar. sͣ. de excu. cuꝫ venerabilis. l ¶ Tertio. hec ē ca nonica admonitio xvii. q. iiii. ſi ꝗs do mū. ⁊. c. de p̄ſbyte roꝝ. ⁊. xxiiii. q. iii. de illicita. poſt quā admonitionē niſi d̓ ſtiterint ꝑdūt pͥuilegiū illius canōis xvii. q. iiii. ſi ꝗͣs ſua dēte. ⁊. jͣ. de ſen. ex. in pn̄tia. ⁊. c. cōtingit. admonitio eniꝫ ſemꝑ precedere dꝫ vindictā. xii. q. ii. c. indigne. xvi. q. vii. oēs decime. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ſacro appro bāte cōcil. in pͥn. ve rūtn nō loquit̉ hic de illo priuilegio ſi quis ſuadente. m ¶ Negociatōibus talia enī clericiſ ſūt ꝓhibita. sͣ. e. c. cleri ci. ⁊. xcviii. di. forni cari. ⁊.xiiii. q. iiii. clerici. ⁊. jͣ. ne cleri. uel mo. per totū. n ¶ Cū facto. no. ꝙ ip̄o facto amittit ꝗſ puilegiuꝫ ſuū: ut hͦ pꝫ. ⁊. jͣ. d̓ ſen. ex. cō figit. vnde fruſtra ī plorat eccleſie auxi liū ꝗ cōmittit in eā ut in eo. c. ꝯtingit. qꝛ fruſtra īplorat le gis auxiliū ꝗ cōmit tit in legē. jͣ. d vſur. qꝛ fruſtra. ⁊ ſeip̄os reddunt indignos pͥuilegio ſuo. ſi. jͣ. d̓ īmu. ec. c. ul. ⁊ ſi. xvii. q. iiii. c frater. ⁊ coep̄us. ſic ipſo fcō appellat̉. sͣ. d̓ appe. dilecti. ⁊. c. ut nr̄m. ⁊ facto renūciat ꝗs appellatōni. sͣ. de offi. dele. gratū. ⁊. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore. Sed ipſo verbo clericus priuilegio ſuo renūciare non pōt. sͣ. d̓ fo. cōpe. ſi diligēti. et. jͣ. de ſen. excōi. contingit. o ¶ Suis facultatibus. bene dicit ſuis. qꝛ ꝓpter hͦ facultatibus eccle ſie non fit p̄iudiciū: qꝛ delictū ꝑſone ⁊c̄. xvi. q. vi. ſi ep̄m. Et no. qd̓ dicit: dū his ſe implicāt. q. d. ſi nō īplicāt ſe his pͥuilegio eccleſiaſti co gaudebūt in rebus ſuis ſicut ī rebꝰ eccleſie: qd̓ eſt bn̄ notādū: ō reſ clericoꝝ ⁊ eccleſiaꝝ eodē pͥuilegio gaudēt. xii. q. ii. eccleſiaꝝ ſer uos. ⁊. xvi. q. i. ſimilit̓. Si v̓o ſe implicat tūc ceſſat pͥuilegiū: ⁊ ita ſu ſpedit pͥuilegiū alicuiꝰ ad tēpus ꝓpter delictū. xv. q. vi. iuratos. et c. nos ſactoꝝ. ſi. C. d̓ cur. fur. l. cū alijs. ⁊. jͣ. d̓ ſen. ex. ſacro. ⁊. lxxxi di. ſi ꝗ ſunt. ⁊. c. ſe. De eo pͥuilegio dic̄ decre. ꝙ clericꝰ vxoratꝰ etiā Cluratus pͥuilegio clericali gaudere nō pōt. jͣ. de cle. ꝯiuga. io. Nhibendū eſt. retineat. ut. xxii. di. interdixit. ⁊. c. nullus. et c. preter hoc. et. lxxxi. di. cum oībus. b ¶ Canones. xxxii. di. interdixit. lxxxi. di. cū oībꝰ. Uidet̉ ꝙ canō iſte corrigat oēs illos canones cū illi ꝑmittāt huiuſmodi mulieres cū clericis habitare matrē: ſororē: ⁊ amitā. ⁊ idē ꝑmittit Inno. jͣ. e. c. a nobis. ꝯcordās pͥoribꝰ canonibꝰ. Sic ſolue hāc ꝯrietate qd̓ dr̄ hic ītellige de ſuſpectis clericis et iuuenibꝰ et de mulieribus ſuſpe ctis: qꝛ ſi ſuſpecte ſunt nō debēt ſecū manere. xxxiiii. di. quorundā. niſi quibꝰ cōpetat ex officio digni tatis. Pōtifices aūt in publico ⁊ in eccleſia ſuper indumentis lineis omēs utantur: niſi monachi fue rint: quos oꝫ ferre habitum mona chalē. Pallijs diffibulatiſ nō utā tur in publico: ſed uel poſt colluꝫ uel ante pectꝰ hincīde connexas. Onorius. iij. ābian̄. epiſcopo. X litteris pontini comitis ī Utelleximꝰ: quod quidaꝫ clerici ſue terre potiꝰ ſecularibꝰ nego ciacionibꝰ quā officijs diuinis in tendūt: ⁊ gaudere uolentes priuilegio clericali nolūt ſtatutiſ patrie quibꝰ quotiēs expedit: ſic̄ laici ſe tuenturᵏ in negociationū ſuaꝝ que ſtibꝰ ſubiacere: ⁊ īfra. Mādamuſ quatenus: ſi tales tertio a te com mōiti ab huiuſmodi n̄ reſipuerīt ſed pretermiſſis diuīs officijs negociatiōibꝰᵐ inſtiterint ſupradictiſ cum factoⁿ priuilegiū abiiciant cle ricale: tuquo minus: dum his ſe ī plicant de ſuiſfacultatibus ſtatutis ⁊ conſuetudinibuſ patrie ſubia ceant nō defendas eoſdeꝫ. De cohabitatione clericorum et mulierum. EX concilio magūtinen̄. Nhibendū eſt: ut nul lus ſacerdos feminas de quibus ſuſpicio po Li teſt eē r̄tineat: ſed ne qꝫ illas quas canones cōcedunt matrem amittā: ⁊ ſororē: qꝛ īſtigāte diabolo ⁊ in illisᶜ ſcelus ꝑpetra tuꝫ reperitur: aut etiā īpediſſe quiſ earundē: ſed ſiqua de his neceſſita tem habuerit: preſbyteri habeāt ī uico aūt in uilla domuꝫ longe a ſua cōuerſatione: ⁊ ibi eis que ſunt ne ceſſaria ſubminiſtrentᵈ. Prohibendum quoqꝫ ē ut nulla femina ad altareᶜ preſumat accedere: aut preſbytero mīſtrar̄ aūt infra cācel los ſtare ſiue ſedere EX decreto ꝯͣria loquūt̉ de illis mulieribꝰ de quibus nulla eſt ſuſpitio mali qꝛ in talibus naͣle fedus nihil ſeui crīs ſuſpicari ꝑmiſit. jͣ. e. a. nobis. ⁊. C. de ep̄i. et cle. eū qui. et. sͣ. de p̄ſūp. cū in iuuētute. Itē in linea trāſuerſali uſqꝫ ad ſcd̓m gradū poſſunt hr̄e clerici ꝯſanguineas: ut. lxxxi. di. cū oībus. In deſcendētibus uel aſcendētibus uidet̉ ꝙ vſqꝫ ad quartū gradū: ibi amplius poteſt extendi per miſſio ꝙͣ in collaterali. c ¶ In illis.i. occaſione illaꝝ qn̄qꝫ alie cōmorant̉ cuꝫ illis uel veniūt ad illas. vnde dic̄ Augꝰ: non oēs q̄ cū mea ſo rore ſunt ſorores mee ſunt. lxxxi. di. legit̉. uel intellige ꝓ pͥe ut lr̄a dicit: ⁊ hͦ vult lr̄a ſe quēs aut ī pediſſeꝗs illaꝝ. d ¶ Submīſtrēt. ⁊ ſic pꝫ ꝙ cle rici poſſūt ſuſtētare ꝯſangui neos pauꝑes de ꝗbus capiti lū hͦ intelligit̉ quibꝰ potiꝰ q̄ exͣneis tenent̉. lxxxvi. di. nō ſatis. alias nō ſi diuites ſunt uel ut diuites eos faciant: ut e. c. et. xii. q. ſi quis. ad idē. x. xxi. di. omnino. e ¶ Ad altare p̄ſumat. ut. xxiii di. ſacratas. ⁊ d̓ cō. di. i. ī ſcā. Iquiſꝙͣ ſacerdotuꝫ. noīe ſacerdotis intelli gunt inferiores: ut pꝫ hic: ꝙ inferiora intelligunt̉ in ſuꝑi oribus: ut. xciii. di. legimus. ī fi. et. xiiii. q. i. penale. et. ff. de re iudic. in toto. ſi. ii. di. c. i. e ecōuerſo appellatōe clericoꝝ ſuꝑiores uel maiores intelligunt̉. xi. q. i. d̓ ꝑſona. ad fi. g ¶ Admonitionē. ſic in aut̓. ut lꝫ ma. et auie.§. pe. et ulti col. viii. ⁊. jͣ. de ſen. exc. in au dientia. et. c. cōtingit. et. sͣ. ti. ꝓxi. c. ulti. h ¶ Canonice iudicet̉.i. ī mo naſterio ponat̉. xxxiiii. di. c. fraternitatis. Alij exponunt .i. in ſeruitutē redigat̉: ut. xx. xii. eos. īmo et ipſa cōcubi ſi hoc publicū eſt debꝫ excōtꝰ cari. jͣ. de ſen. excōi. ſi concu bine. ber. ¶ Lericos. publice q̄ ſūt excōicāde ex quo pub li. e. j. de ſen. ex. ſi cōcubine. k ¶ Abiurādas. ne ꝯtēpto iuramēto reuertant̉ ad eas ꝓ pter p̄ſūptionē: ut ſequit̉. ar. ꝯͣ. jͣ. qui cle. uel vo. ex tuarū. ibi: abiurat̉: ſed ibi cōtraxe rat matrimoniū cū ea: licꝫ de facto cū eſſet ſubdiaconus ⁊ qn̄qꝫ quis ab vxore ſeparat̉: ſic debꝫ iurare. xxxv. q. vi. ab iſto die: vel intellige de ſuſpe ctis. et illud. c. ex tuaꝝ. de nō ſuſpectis: de quibus veriſimile eſt. ꝙ debeant iuramentū ſeruare. l¶ Redeūtes. ar. colligit̉ ex hac lr̄a qd̓ nō eſt iniungēdū alicui ꝑ iuramētū qd̓ ueriſimile ſit ꝙ nō debeat illud obſeruare. ar. xxii. q. i. ita ergo. et. c. nō ē ꝯtra et. jͣ. de ſen. exc. ex tenore. et. sͣ. de p̄ſump. lr̄as. et. C. de indi. vidui. l. ii. ⁊ hec rō eſt etiā quare iuuenibꝰ nō iniūgat̉ ſolēnis penitētia. l. di. penitētes. ber. m ¶ Perpetua.i. donec reſipiſcāt. ſic inſti. loca.§. adeo. et. ff. de pecu. id ueſtimē tū. ⁊. jͣ. de mat. cō. ꝯͣ. īterdic. eccle. de muliere. ſi. x. q. i. qꝛ ſacerdotes. ut ceteri timeant ut ibi dicitur. n ¶ Exēplo. pena.n. vniꝰ dꝫ eē metꝰ alteriꝰ: ut. ff. d̓ pe. l. capitaliū.§. famoſos. xl v. di. ſꝫ illd̓. ⁊. ii. q. vii. qͣ ꝓpt̓: ⁊. jͣ. d̓ exceſ. p̄la. tāta. ⁊ x. q. i. qꝛ ſacerdotes. ī fi. o Icut. ⁊ infra. alij nihilominꝰ ſunt cōpellēdi lꝫ nō cū tāto rigore ut uel A cōtineant uel beneficia dimittāt. jͣ. e. ſi aūt. et. xxxii. di. lectores. p ¶ Suſpēdatis. ita iſti nō ſūt ſuſpēſi ipſo iure. vr̄ ꝯͣ. xxxii. di. nullꝰ. ⁊. c. p̄t̄ hec. So. qd̓ dr̄ hic. et. jͣ. e. c. ſi aūt. intelligit̉ de his ꝗ adhuc tolerant̉ ab eccleſia: qꝛ illi ipſo iure nō ſunt ſuſpēſi: qd̓ dr̄ in ꝯͣriis locū hꝫ qn̄ factū ē notoriū: uel qn̄ ſūt ꝯdēnati ꝑ ſnīaꝫ alias quātūcunqꝫ ſit aliquis crioſus non eſt vitandus. jͣ. e. noſtra. et. xxviii. di. conſulendū. et. jͣ. e. c. ulti. q ¶ Remouere curetis. qꝛ creſcēte ꝯtumacia creſcere debet et pena. sͣ. ut lite nō ꝯteſta. quoniā. in fi. et. ff. de pe. l. relegati. Uper eodē. ſuſpenſum ab epiſcopo ſuo. s A Seriē.ſ. quare fuit excōicatꝰ uel ſuſpēſus ꝓ focaria uel ſi ex alia cā eugenij pape. Iquiſquā ſacerdotumʳ ideſt preſbyter diaconꝰ ſubdiaco nus de quacūqꝫ femīa crimīe fōni catiōis ſuſpectꝰ poſt primā ſecūdā ⁊ tertiā admonitionēᵍ inueniat̉ fabulari ⁊ aliquo modo cōuerſari cū ea: excōmunicatiōi ſubdatur: femi na uero canoniceʰ iudicet̉. ELex. iij. ſalern̄. archiepiſcopo. Lericosⁱ ī ſacris ordībꝰ cōſtitutos qui publice tęnēt cō cubinas ad eas abiurādas nolumꝰ a tua fraternitate ꝯpelli: ne ī eā dē fornicationeꝫ īſtinctu diabolice fraudis redeūtes ꝑiurij reatuꝫ in currāt. ueꝝ ip̄os ꝑ ſuſpēſionis ⁊ in terdicti ſentētiā debeſarctiꝰ coger̄ ut muliereſ ipſaſa ſe ita remoueāt: ꝙ de illis ſiniſtra ſuſpitio nō poſſit haberi. ⁊ ſiqui eoꝝ ad ipſas redii uel alias acciper̄ fōͣte preſūpſerit: ī aliquos eoꝝ debes ꝑpetuāᵐ excō municatiōis ſententiaꝫ ꝓferre ut alij eoꝝ exemplo p̨̄teriti a ſimili bꝰ arceant̉. ¶ Deꝫ catuarien̄. ar chiepiſcopo ⁊ eius ſuffraganeis. Icutꝰ ad extirpāda: ⁊ īfra. F. Qv. mādamꝰ quatenꝰ clericos ueſtre iuriſdictiōis qui ī ſubdiaco natu ⁊ ſupra fōnicarias hūerīt. ſtu dioſe monere curetis: ut a ſe illas r̄moueāt eas ulteriuſ mīme admiſ ſuri. Si v̓o acquieſcere ꝯtēpſerīt: eos ab ecle. bn̄ficijſuſqꝫ ad ſatiſfa ctionem congruam ſuſpendatiſᵖ: ⁊ ſi eaſſuſpēſi preſūpſerīt detiner̄: ip ſos ab eiſdeꝫ beneficijs perpetuo remouere curetisq. ¶ Dem ebo racen̄. archiepiſcopō. Uper eo v̓o: ꝙ aſſeris. a. pre Oſbyterum fornicariam detinē tem ꝓpter hoc ab officio ſuo ſuſpē ſum: ⁊ īfra. Porro ſi litteraſ a no bis obtinuerit que facti ſerieꝫ nō ꝯtine āt: nolumꝰ illas ſibi ꝓdeſſe. MDemludon̄. epiſcopo.

ut expͥmat oēs cās excōicatōis ⁊ ſuſpēſionis alias nō habet̉ ꝓ abſoluto. jͣ. de ſen. excōi. cū pro cauſa. ⁊ sͣ. de offi. ordi. ex ꝑte. alias littere eſſent impetrate tacita veritatē: vnde non valerent. sͣ. de reſcrip. ſuꝑ litteris. ⁊. c. dilectus I aūt portiōibus. cū habeāt partē in eccleſia prebendata. u O In eccleſijs. cum ſint prelati illarum. x ¶ Spoliare. que ſpoliat io ꝑ petua intelligit exquo ſine te poris p̄finitōne hic dr̄. C. de penis. ſeruus. Sed cōtra vr̄ sͣ. eo. ſicut. vbi poſt admonitionē ſuſpendunt̉ anteꝙͣ pri uent̉ eccleſiis: ⁊ hͦ ſtatiꝫ poſt admonitionē ſpoliant̉. Sol. hoc intellige ẜm illud ut pri mo ſuſpēdat̉: ⁊ ſi ſe nō correxerint ſpolient̉. ſed certe de iure ſit qd̓ hic dicit̉: quia ſi ſe nō corrigūt poſt trina admo nitionē recte poſſunt ſpoliari beneficio: ⁊ ꝙ ibi ſuſpendūt̉ intelligo ꝙ fiat ex gr̄a ut ſic expectent adhuc. b. Eſtra duxit. nullꝰ aua Adiat. xxxii. di. nullus. ⁊. c. preter hec. b ¶ Quātūcūqꝫ. ut. xxv. q. ul. c. ulti. vſqꝫ ibi. certum. c ¶ In fide xp̄i.i. per fidē xp̄i hucuſqꝫ ſunt verba capituli quod inducit. t. d ¶ Ceteꝝ. hic incipit reſpon dere diſtinguendo inter crimē notoriū ⁊ occultū. e ¶ Notoriū. ad intelligentiā eoꝝ que hic dicunt̉. no. ꝙ ali ud eſt fama: aliud manifeſtū ⁊ aliud notoriū. Fama ſic cō ſueuit deſcribi. Fama eſt ille ſe dignitatis ſtatꝰ vita ⁊ mo ribus cōprobatus ⁊ in nullo diminutus. ff. de var. ⁊ exͣor. cog. l. cognitionē.§. eſtimatō ⁊ qui talē famā negligit cru delis eſt. xii. q. i. nolo. Fama vero qn̄qꝫ ex ſcīa: qn̄qꝫ ex ſu ſpitōne procedit: qn̄qꝫ ex cer to auctore: qn̄qꝫ ex incerto. de conſe. di. iiii. ſanctum eſt. Manifeſtuꝫ dr̄ qd̓ ex ſcīa et certo auctore ꝓcedit ⁊ quod poteſt ꝓbari. ff. de teſta. ⁊ q̄ teſta. fa. poſ. heredes palā. et xii. q. iii. eoꝝ qui accuſantur Idē etiā qn̄qꝫ dr̄ occultū qd̓ poteſt ꝓbari. C. de appella. eos.§. ſi quis aūt Sed ⁊ ma nifeſtū dicitur quandoqꝫ de quo conſtat per cōfeſſionem uel ꝓbatione uel ꝑ euidētiaꝫ facti. jͣ. de vbo. ſig. cū olim. ſ tale manifeſtuꝫ potius dicit̉ notoriū. jͣ. e. c. ulti. Circa no toriū diſtingue: aliud eſt notoriū facti: aliud iuris: aliud p̄ſumptōnis. Notoriū facti eſt quod ita exhibet ſe conſpectui hominū ꝙ nulla poteſt tergiuerſatōe celari. jͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. c. ulti. et de tali hic intellige in quo nullus audit appellas.s. de appel. cū romana. in fi. ⁊. c. ꝑuenit. et ī tali notorio credit̉ ſimplici officiali. iiii. q. iiii.§. aliquādo nec requirit̉ ſcientia oīuꝫ ſed pluriū: ut quādo omnes admiſſuꝫ ſcelus ꝓcla mant: ut. ii. q. i. c. ſcelus. ⁊. c. de manifeſta. Notoriū iuris eſt de quo aliquis condēnat̉: uel eſt in iure confeſſus ut hic. ⁊. ff. de ſta. ho. l. ulti. ⁊. ff. de re iud. res iudicata. ⁊. jͣ. eo. c. ulti. et in hoc notorio quādoqꝫ requirit̉ probatio ſi neget̉. sͣ. de re iudi. ſicut. Notoriū preſumptū eſt: ut paternitas filiatio. ff. de in ius uocan. quia ſemꝑ. et. sͣ. de fi. p̄ſby. cōquerēte. ⁊ cōſanguinitas dr̄ notoria p̄ſumpta. jͣ. de diuor. porro.§. i. Quod aliquis ſit filius alteriꝰ non poſſet v̓e probari. ff. de condi. et demon. lucius. f ¶ Condemnatur. hͦ eſt notoriū iuris. g ¶ Occultū. quod non habet vindictā qꝛ latentia peccata vindictaꝫ non habent. xxxii. q. v. chriſtiano./ ⁊ tādiu reputat̉ occultū lꝫ plures ſciant ꝙͣdiu ab eccleſia tolerat̉: ut hic dicit̉. ⁊. xv. q. vlti. c. vlti h ¶ Non diffitet. īmo confitet in iure: ⁊ ſic eſt notoriū iuris. Et ſic duobus modis dicit̉ notoriū iuris per confeſſionē et per ſententiā. jͣ. eo. c. ulti. ut dr̄ in notula ad intelligentiā: ⁊ hic. i ¶ Canonice cōdēnatus. in quo caſu nullus debet audire officiuꝫ illius. quo Iauteꝫ clerici tue iuriſdictō nis ſiue in ſacris ordinibus ſiue ī inferioribꝰ cōſtituti fornicarias detinēt: niſi eas ad ſecūdā uel tertiam cōmonitionē a ſe dimiſerīt eaſdē decetero ꝯtēpturi: liceat tibi eos eccleſijs uel eaꝝ portionibꝰ ap. pꝰ poſita ſpoliareᶻ officio ipſis nihilominꝰ īterdicto I Uciꝰ. iij. Eſtra duxit deuotio īquiren dum: ⁊ infra. Alicubi dicit̉ nullus audiat miſſam ſacerdotis: quem ſcit indubitanter cōcubinaꝫ habere. alibi uero legitur non po teſt aliquis/ quantūcunqꝫ pollutꝰ fuerit: diuina polluere ſacramenta que purgatoria cunctaruꝫ cōtagio nū exiſtunt. Qualiſcūqꝫ.n. ſacer dos ſit que ſūt ſancta coinquinari nō pn̄t Sūite ergo ab omī ſacerdote chriſti myſteria: quia oīa in chriſti fideᶜ purgant̉ Ceteꝝ aliud eſt crimen notoriūᵉ: aliud occultū Notorium diffinit̉ de quo preſbi ter canonice condemnat̉. OOccul tumᵍ quod ab eccleſia tollerat̉. Ce teꝝ aliud eſt quādo crimen noto. rium nō diffitet̉ʰ preſbytert uel de ipſo ē canoniceⁱ condēnatꝰ; Aliud eſt pene ocultūª: quod ab eccleſia tollerat̉ Itē aliud ē a taliūⁱ officijs abſtinere. ut peccādi licencia cete ris auferat̉: ⁊ huiuſmōi ad penitē: tie fructū trahant̉: atqꝫ aliud ſi tali um tanquā in fornicatione iacenti um talia miniſteria reſpuantur. ¶ Sine dubitatione itaqꝫ teneatis ꝙ a clericis ⁊ preſbyteris quāquā fornicarijs: quā diu tolerant̉ⁿ; nec habent operis euidētiaꝫ: licite di uina miſteria audiant̉. ⁊ alia r̄cipi ant̉ ſacramenta eccleſiaſtica. Nno. iij. exon̄. epiſcopo. Ua nos duxit fraternitas cōſulēdos ſi de clericis publice concubinas habentibus? qui quā do a te conueniunturꝰ ſe eē concubinarios diffitent̉: nec apparet cō tra eos legitimꝰ accuſator: credēduꝫ ſit teſtimonioᵖ bonoꝝ uiroꝝ ī ter quosq uiuere dinoſcunt̉. Mos igitur con. t. t. r. ꝙ ſi crimē eoꝝ ita publicum eſt: ut merito debeat ap pellari notorium: in eo caſu nec te ſtis nec accuſator eſt neceſſarius: cū huiuſmōi crimē nulla poſſit tergiuerſatiōe celariˢ Si uero publi cū eſt nō ex euidentiaᵗ: ſed ex famain eo caſu ad condemnationem eo rum ſola teſtimonia non ſufficiūt: cum nō ſit teſtimonijs ſed teſtibꝰ iudicandū. Sed ſi de clericis ip̄iſ talis habeatur ſuſpitio: ut ex ea ſcā dalūˣ generet̉ in populo licet con tra ipſos nō apparuerit accuſator: eis tn̄ eſt canonica purgatio īterdicendat quaꝫ ſi preſtare noluerīt uel defecerint in preſtandat eos ca nonica debebiſ animaduerſiōe pu nire. ¶ Dem piſtorienſi epiſcopo. Nobis tua fraternitaſ requi ſiuit: ⁊ infra. ¶Cū clericiſquo qꝫ nō ꝑmittas mulierculasʸ habi tare: niſi forte de illis perſōisᶻ exi ſtant in quibꝰ naturaleᵉ fedus nihil permittat ſeui criminis ſuſpicari. ¶ Gregorius. ix. Ueſitum eſt de clericis ī fornicationem prolapſis: ſi eoꝝ ſit officiū priuſquā penituerīt audi endum. ¶Uerum ⁊ ſi quēlibet pro mortali peccato quo ad ſeipſuꝫᶻ cō ſtet eſſe ſuſpenſum/ nō debet tamē in officijs euitariˢ: quia quātuꝫ ad alios ēt ī caſu ꝓpoſito ſuſpēſus nō ē: niſi pcc̄m huiuſmōi ſit notoriū ꝑ ſentētiaꝫ ſeu cōfeſſioneꝫ factā ī iur̄ aūt ꝑ euidentiaꝫ rei que tergiuerſa tionē aliquā celari non poſſit. De clericis coniugatis. ELerander tertius. etiā caſu loquit̉ pͥma auctoritas: nullus audiat ⁊cͣ. k ¶ Decultum. hic diſtinguit̉ prout ſequitur. l ¶ Taltū.ſ. qui pene occulti ſunt ſeu ab eccleſia tolerati. ab officiie taliū abſtinere bono celo ut ꝑ hoc ad penitentiā reuertāt̉: ꝑmittū ſed ex cōtēptu abſtinendū non eſt: qꝛ lꝫ in fornicatōe iaceāt nō ſumꝯtēnendi ut ſequit̉ aliud eſt ſi tanꝙͣ ia centiū ⁊cͣ̄. quia illd̓ non licꝫ. m ¶ Colerant̉. ī quo caſ loquit̉ ſecūda auctoritas: non pōt aliquis ⁊cͣ. n ¶ Operis euiden tia. hic explicat no toriuꝫ facti in quo caſu et duobus pre miſſis.ſ. cū ſunt cō dēnati uel cōfeſſi ī iure officia ipſoruſunt reſpuenda.jͣ. co C.ij. Qa nos cō ueniūt̉.i. in terrogātur. p ¶ Teſtimonio. ſimpliciter dato ſine iuramento. q ¶ Inter quos. ⁊ iō magis preſumit̉ ꝙ vita illoꝝ agnouerūt. xxiii. q. i. paratus.s. d̓ p̄ſūp. quoſ dam. ⁊. c. quanto. ⁊ xii. q. ii. ꝗ ⁊ hūanis ⁊. xvi. di. ꝙ dicitis. r ¶ Nec. accuſator. ii. q. i. de manifeſta jͣ. de accu. euidētia. ⁊ sͣ. dē iureiurā. ad noſtram. s ¶ Telari. qꝛ ſi vellꝫ negatio nulla eſſet C. d̓ pe. ꝗ ſnīaꝫ. ff. de tribu. illd̓.§. pe. t ¶ Nō ex euidētia. ſi cōſtet aliquē hr̄e ſuſpectā mulierem ſecū ī domo eoip̄o vr̄ ꝓbata fornicatō sͣ. e. ſi ꝗſꝙͣ. ⁊. c. clericos. ⁊ ſi publice eā detineat eo ipſo cōuictus eſt: ut i. c. clericos. alias eniꝫ nō poſſet eſſe certū niſi ꝑ huiuſmōi p̄ſūptōes. sͣ. d̓ p̄ſūp. lr̄is. ⁊. c. iii. ergo ſi hec notoria nō ſūt ſed tn̄ fama ſit teſti monia requirūt̉ ut ſequit̉ in littera. u ¶ Teſtimoniis. ff. de teſti. l. iii.§. itē diuꝰ. ⁊. iiii. q. iii.§. alia ē fides ī aut̉. d̓ īſtru. ca.§. ſi v̓o. col. vi. valēt tn̄ talia teſtīonia ad īfamiā ali cuiꝰ ar. de con. di. i. iubemus. xxiiii. di. c. i. ⁊. ii. q. vii. cum paſtoris. x ¶ Scandalū. ex hͦ vr̄ ꝙ ꝓpter ſolā ſuſpitōneꝫ ſiue famā nō eſt indicenda purgatio niſi ſcandalū oriatur. arg. ii. q. v. p̄ſbyter. ⁊. iii. q .ii. audiuimus. ⁊.ii. q. i. nomē. ⁊. jͣ. de accu. qͣliter ⁊ qn̄. Nob̓. mulierculas. xxxii. di. interdixit. ⁊. lxxxi. di. cuꝫ oībus. zDe illis ꝑſonis. ar. ꝯͣ. sͣ. e. c. i. dic ſuꝑ hac maͣ ut ibi notatū eſt. ⁊ ¶ Naturale. ſic. sͣ. de p̄ſūp. cū ī iuuētute. ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cle. eū qui. Ueſitū. quo ad ſe. no. ꝙ aliꝗs dr̄ ſuſpēſus quo ad ſe tātū et9 nō quo ad alios: ut ꝗlibꝫ in pctō mortali ꝯſtitutꝰ: ut. vi. di. teſtamētu. ⁊.i. q. i. ſacerdotes. ī fi. sͣ. de tēp. or. c. ul. ⁊ hic. ⁊ sͣ. e. ueſtra qn̄ꝫ tn̄ ꝙͣtū ad ſe ⁊ ꝙͣtū ad alios. xxxii. di. nullꝰ. ⁊. c. p̄t̄ hec. ⁊. jͣ. d̓ ſi mo. tāta. ⁊ hͦ ī fi. ⁊ sͣ. e. vr̄a. qn̄ꝫ aliꝗs dr̄ ſuſpēſꝰ qº ad alioſ ⁊ n̄ qͦ ad ſe: ut cū ciuitas uel villa eſt interdicta ꝑ delictū ciuiū uel ſecularis poteſtatis: tunc clerici nō ſunt ſuſpēſi quo ad ſe quia in alio poſſui

Iqui clericoꝝ. relinquēda ⁊ merito ꝯpellēdi ſunt ut ea di mittāt. qꝛ vacare intelligunt̉ ip̄o iure. vn̄ quo ad factū ſolū Iſine poſſeſſione retorquet̉ iſta ꝯpulſio. ſic. jͣ. de ꝯceſ. preb. lr̄as. ⁊. c. cū nr̄is. ꝯͣrio.n. facto iuri ſuo renūciauerūt. ar. C de fur. l. i. ar. ff. d̓ tribu. ꝙ in heredē.§. eligere. ſic̄ quis ipſo facto re nūciat pͥuilegio clericali.s. de vi. ⁊ ho. cle. c. vl. jͣ. de ſen. ex cō. cū nō ab hoīe. et c. ꝯtingit. ij. ar. ꝯͣ. x. xxij. di. ſi qui vero. ⁊. xij. q. i. qꝛ tua. Il la ꝯͣria intelligūtur de miſericordia. et hodie nō tenēt ipſo iur̄. gͦ clericꝰ ꝯiuga tus bn̄ficiū amittit ut dictū ē nec alicui ꝯiugato pōt ꝯferri. ⁊ ſi ꝯferat̉ dꝫ pͥuari ipſo iure. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ c. qd̓ a te. et. c. ſane. ⁊. c. diuerſis fallaci is. ⁊ ita ius ꝯmune ē qd̓ hic ſtatuit̉. b ¶ Dimittere. quia no tenuit matrimo niū ⁊ pͥuādi ſunt be neficijs ſuis. niſi cū eis diſpenſet̉. jͣ. e. ſa ne. ⁊ xxviij. di. preſ byterum. c CAne. ad ſacroſ xxviij. di. nul lū. ⁊. xxxi. di. an̄ trienniū. ber. d ¶ Caſtitatē. ſeque ſtrato māſionis cubiculo. lxxvij. di. epi ſcopꝰ bn̄dictionē. ⁊ hoc intelligo cū am bo ꝓceſſerint in di es ſuos ut ſine omni ſuſpitiōe poſſint ſeparatim manere. alias ſi eſſent iuuenes nō poſſent pro moueri niſi pariter ad religionē tranſirent. jͣ. de cōuer. cō. cum ſis preditus. ⁊ c. ad apoſtolicā. uel dic prout nota. jͣ. de conuerſi. coniuga. ꝯiugatus. in fi. glo. que incipit. ſꝫ nūꝗd e ¶ Uirginē. Ar. ꝙ qͦ corrupit vxorē ſuā an̄ꝙͣ eā duceret ꝓmoueri n̄ pōt. xxiiij. di. curā dū. ⁊. c. p̄cipimus. ⁊ deſpōſata dꝫ eſſe in v̓ginitate. xxx. q. v. qualis. af. ꝯͣ. xxxiiij. di. valētino. ⁊ sͣ. de biga. debitū. Quidā dicūt ꝙ iſte n̄ pōi ꝓmoueri. ſꝫ verius eſt ꝙ pōt ꝓmoueri. qꝛ cā impedimēti ceſſat qe ſſte nō diuiſit carnē ſuā in plures. vn̄ bene pōt ꝓmoueri. ar. pre dictoꝝ. c. valentino. ⁊ debitum. Nod a te. nō valētes ꝓpter ꝯſuetudinē. qꝛ difficile ꝯtinētiā ſer Duat q illicito ꝯcubitū ſe maculare n̄ deſinit. xxxiiij. di.§. qd̓ exe 8 ¶ Immunditiā. que tn̄ caſtitas eſt cū ꝓpria vxore. xxxi. di. nicena ſed hic appellat̉ immūdicia quo ad obſequiū eccleſie. vn̄ illi quibꝰ licitū erat hr̄e vxores tꝑe vicis ſue nō diſcedebāt de tēplo ut nō iūderent vxoribꝰ. xxxi. di. tenere. ſꝫ hodie ſemꝑ eſt abſtinēdū ut eadē di.§. cauſa. ⁊. c. ſeq. ⁊. c. eos. h ¶ Priuandi. sͣ. eo. c. i. ⁊. c. ij. ⁊. jͣ. eo. diuerſis. ¶ Redire. ſi. xvi. q. vi. de lapſis. cognouimus. ⁊. c. illud. sͣ. de renū. ex traſmiſſa. xvij. q. iiij. c. vlt. ff. de col. illici. l. i. in fi. ar. ꝯͣ ꝙ nō debe aſit ad eū redire. xij. q. ij. nulli liceat. xvij. q. iiij. ſunt qui opes. jͣ. de dui ap. veꝝ. in aut̓. de mona.§. ſi v̓o relinquēs. col. iiij. Suꝑ hoc di uerſe ſolutiōes recitari ꝯſueuerūt. Aliud ē cū quis ſua ſponte rece uit ē tunc nihil ei reſtituit̉. in quo caſu loquunt̉ ꝯtraria. Aliud cuꝫ iudicis auc̄te in quo caſu intelligit̉ hͦ. c. ⁊ ꝯcor. hic ſignate. Sꝫ huic ſbiutioni opponit̉. iſte culpa ſua ad hūc caſū ꝑuenit. gͦ dꝫ ſibi īputa ſs. de eta. ⁊ qͣli. c. i. ꝓpter hoc dicūt quidā ꝙ oīs donatio facta eccleſſe vel monaſterio tꝑe ingreſſus tacitaꝫ hꝫ cōditionē ut duret eo foide ꝑſeuerāte ad inſtar dotis. C. de rei vx. ac. l. vna.§. cū aūt. ⁊. jͣ. Iqui clericorum infra ſubdiaconatuꝫ accepe rint uxores: ipſos ad relinquēdaª beneficia eccleſiaſtica ⁊ r̄tinēdas uxores di. ec. compellatis. ¶ Sed ſi ſubdiaconatu ⁊ alijs ſuperioribus ordinibꝰ uxores accepiſſe noſcunt̉: eos uxo res dimittere ⁊ penitentiaꝫ agere de commiſſo per ſuſpenſiōis ⁊ excōicatiōis ſententiā compellere ꝓ curetis. Dem herfor. epiſcopo. Ane: ⁊ īfra. Prouideaſ attē tiꝰ: nec deīceps clericus cōiu gatuſ ad eccleſiaſtica beneficia uel ſacros ordines aūt adminiſtratio nes eccleſiaſticas admittatur: niſi forte caſtitatēª uouer̄t ꝑpetuā ⁊ qui unicam ⁊ uirginēᵉ habuiſſet uxorē. IDem uerulan̄. epō. Uodate: ⁊ infra. Utrū cleri ci infra ſubdiaconatuſ ordinē conſtituti: qui cōtineri carnis deui cti uicio non ualentes uxores acci piunt: eccleſiaſtico beneficio cano nice debeāt ſpoliari. Id uolumus te tenere: ꝙ cū ſimul uoluptatibus ⁊ carnalibus deſiderijs ac diuinis ⁊ eccleſiaſticis obſequijs uacare n̄ ualeant. ob īmūdiciamᵍ ſuam eccleſiaſticis ſacramentiſ indigni tractā dis eccleſiaſticis proculdubio be neficijs ſunt priuandi. ¶ Sane ſi eccleſijs quibus intitulati fuerant de poſſeſſionibus aut alijs bonis a liqua contuliſſe noſcūtur: cū ab ea rūdem eccleſiarum miniſterio fue rint ⁊ bn̄ficio ſequeſtrati: ad ipſos rectauia debent abſqꝫ contradictō nie redirẻ. ¶Dem. Ane ſacerdoteſ illi qui nupti tuunt̉ ei ſua. ⁊ idē in monacho ut illa trāſferāt ſecūdo monaſterio ad qd̓ trāſit. ſecus ē ubi aliꝗs donat eccleſie ad illā nō trāſiens. qꝛ tūc nō reuocat̉ dona tio. qꝛ ꝑfecta donatio ampliꝰ nō reuocat̉ xxij. q. ij. nō enī. C. de reuo. dona. l. ij. ⁊. iij. ⁊. l. generaliter. ⁊. C. de dona. que ſub modo uel condi. perfecta. niſi aliqua cōditio in donatione exp̄ſſa fuiſſet. jͣ. de cōdit. ap. verū. veriꝰ videt̉ ꝙ iſtud dictuꝫ ſit de benignitate ⁊ cetera ꝯria ſimilia de iure ſtricto. vel pōt dici ꝙ ſi expreſſe res donate ſunt tp̄e in greſſus nunꝙͣ ſunt poſtea re ſtituēde. ar. C. ſi pe. ap. morſ interuenit. l. iij. ⁊. C. ſi re. uel accu. mor. fu. l. vl. niſi gratiaꝫ uellet facere clericiſ. Si vero tacite tūc ſequunt̉ perſonā. ⁊ ſic pōt intelligi qd̓ hic dic̄. qꝛ bona ſunt acceſſoria. ⁊ ideo pͥncipale ſequuntur. k ¶ Ane cōtub̓nia. īproprie inter ẜuos ꝓprie dn̄r cō tubernia. C. de inceſ. nup. cū ancillis. de pena ſilioꝝ taliuꝫ hēs. xv. q. vlt. cū multe. l ¶ Officio. Ar. ꝯͣ. xxviij. di. p̄ ſbyteꝝ. So. illud de rigore et ante pnīaꝫ. ⁊ hͦ de gr̄a ⁊ poſt penitentiā peractam. m ¶ Ex diligētia. ⁊ ſic ep̄i pn̄t cū talibꝰ ſacerdotibꝰ diſpēſa re qui cōtrahunt in ſacerdo tio. Arg. cōtra. sͣ. de biga. nu per. Sed illud intellige de eo qui pͥmo in laicali habitu ha buerit uxoreꝫ ⁊ poſtea ſacer dos cōtraxit ille tanꝙͣ biga mus reputatur propter intētionem cum opere ſubſecuto vnde nō poſſunt ibi ep̄i di ſpēſare. hic vero d̓ his tantū qui cōtrahunt poſt ordinē fa crū ⁊ cum virgine. Iuerſis fallacijs. cytha ra. per cytharam intelli ge vitam actiuā ſeu laicalem per pſalteriū intellige vitam cōtēplatiuā ſiue clericalē. ſed aliquis non poſſet eſſe ſimul cōtēplatiuꝰ ⁊ actiuꝰ. ⁊ ſic ꝯiu gatꝰ eccleſiā hr̄e nō dꝫ. qꝛ nō bene ꝯueniūt. sͣ. e. qd̓ a te. o ¶ Diuiſus/ quia pluribꝰ in tentus minor eſt ad ſingula ſenſus; ⁊ dum ad vtrunqꝫ fe ſtinat neutꝝ bene ꝑficit. xvi. q. i. p̄ſbr̄os. C. d̓ aſſeſ. nemo depire. xxviij. di. d̓ ſyracuſāe p ¶ Non per te. arg. ꝙ nemo poteſt venire cōtra factū ſuum. ſi. de fi. preſby. veniēs. xij. q. ij. monemus. ff. de adop. poſt mortē. ⁊. ff. de ſerui. ru. predi. per fundū. Arg. cōtra. sͣ. de elec noſti. jͣ. de preben. cū non ignores. jͣ. de re. eccle. nō alie. ſi quis preſbyterorū lv. di. penitentes. ⁊ xxxv. q. ix. ꝙ quis. ⁊. c. ꝙ quis cōmiſit. ⁊. C. de agri. ⁊ cē ſi. quēadmodum. li. xi. Ad hoc dicit Io. ꝙ vbi agitur de reuocatione rei ma le alienate. idem qui alienauit pōt repetere quoniā quilibet in alienatiōe rei eccleſiaſtice audit̉ volens cōtradicere. xij. q. ij. nō liceat. tantū pape: tuꝫ in fa uorē eccleſie. tum in odiū illius qui recipit rem eccleſie minꝰ legittime. vbi ve ro agitur de repetitione beneficij ſecus eſt. ⁊ hoc ideo. ne detur via male vo lentibus reuocare libertates ſuas. ut. xvi. q. ij. viſis. ⁊. C. de dona. ſi quis ar gentū.§. fi. ⁊ quia hic eſt tantū fauor ⁊ nō odiū. Lau. dixit ꝙ vbi factū repro batur a iure ille idē qui fecit poteſt venire cōtra factū ſuū. niſi in penā ei int̓ dicat̉ ut hic in verecundiā epiſcopi hoc fit qui ſciēter talibus cōtulit benefi cia. Ubi aūt factū nō tenet ex alia cauſa puta in re cōmuni ibi qui cōceſſit nō poteſt venire cōtra. ut in. l. per fundū. quia qd̓ ſuū propriū erat cōceſſit. c. il lud veniēs. loquit̉ diſpenſatiue. ⁊ illud ſoluit ibi. c. monemus. intelligit̉ poſt ꝙͣ iam depoſitus eſt alienator ne ſit cōtra. c. illud qd̓ quis cōmiſit. q ¶ Spoliandos. Sed quis cōferet illa beneficia poſt ſpoliationē. credo ꝙ cō ferri debeant ſecūdū diſtinctionē illius. c. sͣ. de elec cū in cunctis. in fi. ⁊. c. ni hil eſt. ut ſi canonici cōſenſerunt ep̄o per archiep̄um cōferantur ſi nō cōſen ſerunt per capitulū cōferant̉. ⁊ hoc in illis beneficijs in quibus deuoluit̉ po teſtas a capitulo ad ep̄m ⁊ ecōuerſo. in alijs ꝑ archiep̄m ꝑ quē iſti remouet. Um olim in mioribus. ut. xxij. di. ſi quis eoꝝ. ¶I ¶ Uotū continētie. xxxi. di. nicena. ⁊. c. quoniā. ⁊ aliter. Et ſic eſt arg ex hoc ꝙ occidentales clerici voto ad continentiā tenent̉. quod quidā negat as contrahunt: que nō nuptie ſed contuberniaª ſunt potius nuncupā da: poſt longam penitētiā ⁊ uitam laudabilem continētes officioⁱ ſuo reſtitui poterunt: ⁊ ex indulgētia ſui epī eius executionem habere. ¶ Nnocētius. iij. noruicen. epō. Iuerſis fallacijs: ⁊ infra. Ac cepimus aūt: ꝙ quidā clerici tue dioce. qui matrimonium cōtra xerunt: eccleſiaſtica beneficia deti nere contendunt: in quoruꝫ cōuer ſatione cythara cum pſalterio ma le cōcordat. Cum ergo uir cogitet quomodo placere poſſit uxori: ⁊ ideo minꝰ que dei ſūt ualeat cogita re: cū quaſi diuiſusº in duo plenaꝫ ſui nō habeat ptātem ut ei a quo ſti pendiū recipit pleniꝰ famulet̉(mā damꝰ quatenꝰ huiuſmodi clericos beneficijs eccleſiaſticis que in tua dioceſi ſunt adepti: priues app. repreſertim cum rerum eccleſiaſtica rum ſubſtantia per tales ſoleat de perire( niſi forte tu talibus ſcienter ꝯtuleris eccleſiaſtica bn̄ficia: quibus eos nō perᵖ te ſed per ſuperio rem decernimus ſpoliandos. IDem acherontino archiepō. Um olim ad noſtram audiē tiam perueniſſet: ꝙ canonici anglorien̄. cantorem tricaricen̄. ſi bi elegerant in paſtorem: ⁊ infra. Licet tibi de forma electionis canōice ac idoneitate perſone ī alijs ꝯſtitiſſet: mouit te tamen: ꝙ cuꝫ pa ter eius grecus fuerit: ⁊ iuxta rituꝫ grecoꝝ uxorem duxerit in minori bꝰʳ ordinibꝰ ꝯſtitutus: cantoreꝫ ip ſum ex uxore legittima in ſacerdotio ſuſcepiſſet. ¶ Nos igitur attē dētes: ꝙ oriētalis eccleſia uotum

rito. vnde dicunt ꝙ papa poteſt diſpenſare ut aliquis cōtraheret in ſacro ordine etiam ſi cōcederetur ꝙ contra votū diſpenſare non poſſet. Uincen. di xit ꝙ vbi clericus in ordinū promotione exprimit votū tenet̉ ad id. ⁊ ſi papa diſpenſaret in hoc cōtra votum diſpenſaret. Si vero nō exprimit ſi promo uendus eſt iuriſperitus eodē modo teneret̉. Si vero eſt iuris inſcius non te netur ex voto ſed ex cōſtitut one. Et ſi papa diſpenſat cuꝫ tali non intelligit̉ diſpenſare contra votū ſed contra cōſti tutionē eccleſie tamē non di ſpenſat ꝙ aliquis in ſacro or dine cōtrahat. Illud verum eſt ꝙ ex cōſtitutione eccleſie introductum eſt ut qui ad ſa cros ordines vult promoue ri prius continentiā debet ꝓ fiteri expreſſe. xxviij. diſt. c. nullū. aut etiam tacite. ut ea. di. diaconi. argꝭ eo enim ipſo ꝙ quis promouet̉ ad ſacruꝫ ordineꝫ tacite intelligitur vo uere continentiam ⁊ ſi nulla fiat mentio de voto conti nentie. t ¶ Repugnet. Sic ergo cō ſuetudo facit aliquem ineligi bilem qui alias eligibilis eſt. ſic ⁊ qui legitimus eſt ad ma trimoniū contrahenduꝫ per conſuetudineꝫ ſit illegittimꝰ jͣ. de cogna. ſpiri. ſuper eodē. xxxij. di. placuit. ⁊ ſic conſue tudo artat et ampliat iuriſdi ctionem. sͣ. de offi. lega. quod tranſlationeꝫ. ff. quod vi aut clam. l. iij.§. non tantū. Et ſic conſuetudo in electione pre cipue cōſideratur. sͣ. de cau. poſſ. cum eccleſia. ⁊ sͣ. de con ſue. cum dilectus. ⁊. xxiiij. q i. pudenda. arg. ff. de decur. non tantū. Arg. contra. sͣ. de conſue. cum venerabilis. a ¶ Dannes. tonſuratus pͥ uilegia. xvij. q. iiij. ſi ꝗs l. illo. C. de ep̄iſ. ⁊ cler. l. ij. x ¶ Non poteſt. Arg. contra ꝙ clericus etiam nō tonſura tus gaudet priuilegio clerica liuſqꝫ ad trinam admonitio nem.j. de ſentē. excō. ſi vero aliquiſ. ⁊. c. in audientia. ⁊. c. cōtingit. immo nec poſſet renunciare. ut. c. contingit. ⁊ sͣ. de for. compe. ſi diligenti. ergo multo fortius tonſuratus retinet priuilegiū. ⁊ clericus vxoratus tenetur portare co ronam. sͣ. de vit. ⁊ honeſt. cle ri. clericus. De quo ergo priuilegio intelligit̉? Dicas ꝙ nō loquit̉ de illo pri uilegio. xvij. q. iiij. ſi quis ſuadente. quia clericus tonſuratus volens vti pͥui legio clericali etiā vxoratus habens intentionē redeundi ad clericatū illi pri uilegio nō poteſt renunciare precipue ſi recipiat beneficiū eccleſiaſticū ut pa tet per iura p̄dicta. ⁊ talis tenetur portare tonſuram. sͣ. de vit. ⁊ honeſt. cleri. cleficus. cum clericus etiam depoſitus teneatur viuere ſecundū regulam eo cleſiaſticā. lxxxi. di. dictum. vbi clericus coniugatus nullū percipit beneficiū eccleſiaſticuꝫ. ⁊ qui nullaꝫ ſpem habet redeundi ad clericatū nullo priuilegio clericali gaudere debet. nec eſt cōpellendus aliquid de clerico oſtendere. ut ille qui contrahit cū vidua. lxxxiiij. di. quiſquis. vnde iſte non erat cōpellendus ad tonſura cum nulluꝫ beneficiū eccleſiaſticū habuit. jͣ. eo. c. vlti. Quod ergo dicit etiā tonſuratus priuilegio nō poteſt clericali gaudere. intellige de priuilegio quod clerici habent ne vexentur aliquibus exactionibus in perſo na uel rebus proprijs. ut. C. de epiſ. ⁊ cler. l. ij. hoc priuilegiū perdit clericus poſt trinam admonitionē. sͣ. de vi. ⁊ honeſta. cleri. c. vlti. jͣ. eo. ex parte. ergo multo fortius coiugatus ⁊ tonſuratus qui exercet negocia ſecularia iſto pri uilegio gaudere nō poteſt. ſicut iſte de quo loquitur decre. Priuilegiū clericale in multis conſiſtit. ⁊ licet in vno amittatur in alio adhuc retinetur. Um decorē. admittatis. ſic. sͣ. eo. ſane. ¶ Dimiſſis. quia cōiugati ſimplicia beneficia poſſidere nō poſſunt. et ideo eis ſunt priuandi. sͣ. e. c. i. ⁊. c. diuerſis. ⁊. c. ꝙ a te. ⁊. c. ſane. ber. z ¶ Scandalo. ob hoc ſolū quandoqꝫ repellitur quis a beneficio. jͣ. de p̄ben. cum teneamur. quia nihil cū ſcandalo faciendū eſt. sͣ. de preſcript. nihil procontinentie non admiſit: quoniam orientales in minoribus ordinib contrahunt: ⁊ in ſuperioribus utū tur matrimonio iaꝫ contracto: mā damus quatenus: niſi pro eo ꝙ in ter latinos greci huiuſmodi cōuer ſantur regionis conſuetudo repugnet: ſi aliud canonicū nō obſiſtat ad ꝯfirmationē ⁊ ꝯſecratiōem eiuſ dem ſine dubitatione procedas. Dem epiſcopo picta. Oannes nobiſ conquerēdo monſtrauit: quod tu euꝫ quā qua iam dudum uxorem legittimā duxerit: pro eo quod prius in acolitū fuerat ordinatus: compellere niteris ut tonſurā deferat clericalē ex qua inter ipſum ⁊ uxorem ſuam poſſet ſcandaluꝫ generari: cum de cōſuetudine terre tue clerici uxora ti nō cogāt̉: inuiti portare tonſurā. Quoniā igit̉ ideꝫ etiā tonſuratuſ non poteſtˣ priuilegio clericali gau dere: mandamus quatenꝰ ipſum ſuper tonſuratione huiuſmodi nō moleſtes: dūmodo nullum perci. piat beneficiuꝫ eccleſiaſticū cuius ratione teneatur clericaleꝫ deferre tonſuram: quia cū eum oporteat ſe cularibus negocijs immiſceri ton ſura ipſius ſecularia exercentis uideretur profecto in monaſterij no ſtri uituperium redundare. Dem. VUm decorē: ⁊ infra. Eoſqui ſunt publice uxorati: non ad mittatiſʸ decetero ad eccleſiaſticas dignitateſ: dimiſſisᶻ ab eis quaſ nō poſſūt ſine prauo exemplo ⁊ graui ſcādalo retinere. MOnoriꝰ. iij. h. quondā regine anglorum. X parte tua fuit propoſitum: quod nonnulli litterati terre tue habitu ⁊ tōſura clericali r̄lictis publice ducūt uxores: ⁊ infra. U tamē conſuetis iuſtitijs ⁊ debitis obſequijs te defraudent: tonſuraꝫ reſumunt abiectam: ⁊ īfra. Quidā etiam accepta prima tonſura ſimili ter contrahunt: ⁊ eandem tonſurā deferunt: ut eodem pretextu excuſari ualeāt a predictis: ⁊ infra. Cū igitur r̄ddēda ſint que ſunt ceſaris ceſari: ⁊ queᶜ ſunt dei deo: equanimiter duximus toleranduꝫ: ut a ta libꝰᵈ iuſtitiaſdebitas uelut ab alijs uxoratis exigas ⁊ ſeruicia cōſueta¶ Dem. T conſultationi tue breuiter ſatiſfiat: reſpondemus. r. mi les tue dioceſis qui olim in mino. ri eſſet conſtitutus etate: conſuraꝫ tantum ⁊ coronam clericalem aſſū pſit nō eſt cogendus deferre habi tum clericalem. De clericis non reſidentibus in eccleſia uel prebenda. E concilio ſardicenſi. On liceat epiſcopo de ciuitate ſua trāſir̄ᵍ ad ali aꝫ: manifeſta eſt enī cau ſa pro qua facer̄ hoc at tentat: cum nullus ſit inuentus epi ſcopus qui ad minoreꝫⁱ de maiori ciuitate tranſiret. IEo quartus. IX geſtis: ⁊ infra. In ſynodo Canaſtaſius preſbyter card. ti. beati marcelli ab omnibuſª canoni ce eſt depoſitꝰⁱ. eo quod parrochi am ſuā per annos quinqꝫ cōtra ca nonum inſtituta deſeruit: ⁊ in alienis uſqꝫ hodie demoratur. EX concilio lateranen̄. Uia nōnulli moduꝫ auaricie non ponentes dignitatesᵐ di uerſas eecleſiaſticas ⁊ plures eccleſias parrochiales contra ſacro a X parte. conſuetis iuſticijs. pretextu huiuſmodi clericatus de clinant ſubire iudicium regine. nec voluit ibi reſpondere ali cui coquerenti. b ¶ Obſequijs.i. angarijs ⁊ perangarijs a quibus clerici debēt eſf. īmunes. jͣ. de īmu. eccle. nō minus. ⁊. C. de ep̄iſ. ⁊ cleri. l. ij. ⁊. xvj. o i.§. nouaꝝ. c ¶ Que ſūt dei deo verba iſta ſunt. xx. .iij. q. viij.§. ecce. in fi. ⁊. c. ſequenti. vn̄ de eccleſia de agris ſuis tributuꝫ ſoluit imperatori. xi. q. i. ſi tributum. ⁊. c. ma gnum. ⁊. xxiij. q. vl. tributum. et. c. con uenior. d ¶ A talibus iuſti tias. ⁊ ſic patꝫ ꝙ clo ricus coniugatus ⁊ tonſuratus nō gau det priuilegio cleri cali. ut. sͣ. e. ioānes. De hac materia dic ut ibi. immo ⁊ cleri ci nō coniugati per dunt hoc priuilegi um poſt trinam admonitionē dū ſe im miſcent ſe negocijs ſecularibus. ut. sͣ. d̓ vit. ⁊ honeſt. cleri. c. vlti. Item arg. cō tra. jͣ. de ſent. excō. cōtingit. Solue ut .ibi. T conſultatio ni. cōſtitutus. Ob hoc ſumūt qui dam arg. ꝙ propter minorem etateꝫ ex cuſet̉ ne portet co ronā. ſed hoc nō eſt verum. vnde dicas maxime. ut. sͣ. eo. i0 annes. vbi de hoc. f ¶ Nō eſt cogēdus quia licituꝫ eſt ei re nunciare huic pͥui legio clericali: cum nullum recipiat be neficium eccleſiaſti cum. ut dicit decre. ioannes. On liceat. g tranſire ſi ne licentia dn̄i papeut.i. q. i. ſi ꝗs. alias ꝑderet habitā uel ambitā. sͣ. de tranſ. inter corporalia. ⁊. c. quanto. nec alij inferiores ſine licētia ſui ep̄i. sͣ. de renū. admonet. h ¶ Cauſa.ſ. ambitio maioris dignitatiſ. ⁊ eſt hic ar. dubia in melio rem partē eſſe interpretanda. sͣ. de elec. c. ij. Ar. ꝯtra. jͣ. de reg. iur. eſtote. ⁊. ff. de re. du. quotiens. l. ij. i ¶ Ad minorem. nec tamē illud eſt faciendū. quia qui creſcit de mi nori ad maius creſcere debet. xciiij. di. legimus. in fi. ⁊ sͣ. de tranſ. c. i. ⁊. lxxiiij. di. c. geſta. ar. facilius enim diſpenſat̉ ut quis tranſeat ad maiorem ꝙͣ ad parem uel ad minorē propter maiorē vtilitatem. sͣ. de tranſ. licet. X geſtis. ab omnibus.i. omnibꝰ approbantibus ſuā depoſitio nē. quoniā ſolus papa ipſum depoſuit. l ¶ Depoſitus.i. a dignitate ſua remotus eo primo monitu legitime ut rediret. jͣ. eo. inter quattuor. ⁊. c. vlt. ⁊ alias nō debēt priuari qu. tūcunqꝫ vagabundus diſcurrat. jͣ. eo. ex tue. Uia nōnulli. dignitates. Dignitas dr̄ qn̄qꝫ quedaꝫ prerogat m ua in eccleſia que alio nomine perſonatus appellat ut hic. ⁊. de reſcrip. ad aures. ⁊. jͣ. de prebē. de multa. Quandoqꝫ enī accipit pro ſeculari p̄rogatīa. xxiij. q. v. adminiſtratores. ⁊. xliij. di. c. i. I terdū pro poteſtate accipit̉. ff. de offi. queſto. l. vnica. in prin. Inter dū pro ordine. iiij. di. deniqꝫ. Quādoqꝫ pro cōditiōe accipit. veſti re enī debet fructuarius ſeruos ſecundū dignitatē eoꝝ.i. condilio nē. ff. de vſufruc. ⁊ quēadmo. quis vtat̉. ſed ⁊ ſi quid.§. i. De peſſe

de elec. dudum. ij. ⁊. jͣ. eo. conquerente. vin. n ¶ Inſtituta. ut. xxi. q. i. per to. ⁊. x. q. iij. vnio. ⁊. xvi. q. vl. ꝑ laicos. c. lxxxix. di. ſingula. ⁊ sͣ. de eta. ⁊ qͣli. eam te. ⁊. jͣ. eo. cōquerente. ¶ Uix. xv. q. i. preſbyteros. ⁊. C. de aſſeſ. nemo p ¶ Per ſeip̄aꝫ. hoc quidē ius cōe eſt ut in ea eccleſia in qͣ intitulatꝰ ē deat deẜuire. xx. q i. c. i. ⁊. lxx. di. ſcōꝝ. ⁊. lxxi. diſt. ⁊. c. cleri cos. ⁊. xci. diſt. eleu theriꝰ. qn̄qꝫ tn̄ ī caſu pōt ꝗs ẜuire ꝑ vi cariū ut cū ꝑrochia lis eccleſia anexa ē dignitati uel p̄bēde jͣ. de p̄ben. extirpāde.§. qui v̓o. ⁊. c. ex poſuiſti. Sūt aūt q̄ dā que ꝑ alios fieri nō pn̄t de iure ut oſ ficiū in eccleſia. niſi in caſibꝰ ut dixi. ut hic pꝫ. ff. d̓ ſolu. int̓ artifices. ⁊ sͣ. de of. del. quoniā apoſto lica.§. ij. ar. ij. q. iij. §. abolitio. Quedā v̓o ſunt q̄ per alios pn̄t. C. d̓ cadu. tol. l. vna.§. ſin autem. q ¶ Pͣriuet̉. jͣ. de pre be. de multa. ⁊.s. de electi. cū in cūctis. ⁊ ibi auget̉ pena. et dic priuet̉ ea vice. t ¶ Relatū cōſilio. sͣ c. proxi. ſ ¶ Cōtradicūt. ip̄o facto recedendo.ſ. t ¶ Cū effectu. Nōͣ ꝙ v̓ba cum effectu ſunt accipiēda. d̓ pe ni. di. i.§. hec auteꝫ v̓ba. ⁊. ff. ne quis e. qui in ius vo. vi ex. ſi per aliū.§. docere ff. qd̓ quiſqꝫ in. l. i. §. hoc autē. C. cōia del. l. ij. ⁊. xvij. q. iii ſi quis ſuadēte. ⁊. x xiij. di. pſalmiſta. et xvi. q. i. in canonibꝰ v̓. cuſtodes chartarū. ⁊cͣ. ix. q. ij. inſti tuti. exquo enī intitulati ſunt debēt ei perpetuo. ꝑmanere lxx. diſ. ſanctorū. et lxxi. di. c. clericos. ⁊. xx. q. i. c. i. u ¶ Amoueri. jͣ de prebē quia in tantū. ⁊. c. cū nō ignores. premiſſa tamē admonitione. jͣ. eo. inter. ⁊. c. vlt. ⁊. c. ex tue. x ¶ Prelatoꝝ. clericꝰ enī ſine licētia ſui p̄lati abeſſe nō debet etiā ex iuſta cauſa ſtudioꝝ ut hic pꝫ. ſiue alijs iuſtis cauſis puta cā peregri nationis. de cō. di. v. nō oportet. uel pro negocijs ſuis. vij. q. i. p̄ſen liū. ergo multo minus abeſſe debet ex nō iuſta cauſa. l ¶ Diffugiū. ar. ꝯͣ. sͣ. de ap. ꝑuenit. ij. So. hic loquit̉ de eo qui hꝫ cu ſa alaꝝ ⁊ qui exp̄ſſe ꝓmiſit reſidere ibi de ſimplici bn̄ficio ⁊ de eo qui exp̄ſſe nō ꝓmiſerit reſidere. ibi tn̄ pēdente appellatione ꝑ ali um deſeruit in eccleſia de beneficio illius. z ¶ Decreti. de hoc nota. sͣ. eo. c. ꝓxi. ber. a Raternitati. cōmendaticijs. lr̄e ꝯmēdaticie ſiue dimiſſorie di cunt quibꝰ clericꝰ dimittit̉ ⁊ abſoluit̉ a ptāte ſui ep̄i in quibꝰ ꝑbibet teſtimoniū de vita ⁊ ordinibus illius. De iſtis lr̄is hēs. lx. ti. di. c. pͥmatus. ⁊. c. exͣneo. ⁊ duobꝰ. c. ſe. ⁊ ſine iſtis lr̄is ep̄s nō debet clericū reciꝑe alterius ep̄i ut ibi dr̄. nec ordīare nec retinere. ut lxxij. di. per to. ⁊ clericꝰ ſine licētia ſui ep̄i eccleſiā ſuā dimittere nō debet. s. de renū. admonet. Itē dicunt̉ dimiſſorie que dant̉ appelfalibus qui vulgo apoſtoli dicunt̉. ff. de verb. ſig. dimiſſorie. nquerēte. vite. v̓bo victus ueſtis etiā ꝯtinet̉. ff. de verb. ſig. verbo victus. t ¶ Neceſſaria. vnde potius fuit ſibi ſubueniendū. arg. jͣ. de cenſi. li cet. ⁊. C. noua vecti. l. i. ⁊. x. q. iij. vnio. a ¶ Percipere. ad hāc nō ſe refert papa in ſequētibus. ⁊ hͦ iō. qꝛ tp̄s rum canonuꝫ inſtitutaª nituntur ac cipere. ut cumunū officiuꝫ uix im plere ſufficiant: ſtipendia ſibi uen dicent plurimorum: ne id decete ro fiat diſtrictius inhibemus. Cū igitur eccleſia uel ecleſiaſticum mi niſterium cōmitti debuerit: talis ad hoc ꝑſona queratur: que reſide re in loco ⁊ curaꝫ eius per ſe ipſāⁱ ualeat exercere. quod ſi aliter actū fuerit ⁊ qui receperit quod contra ſacros canones accepit amittat: ⁊ qui dederit largiendi poteſtate pri uetutꝰ. ELex. iij. eboracē. archiepō. Elatum eſt nobis: quod cuꝫ in lateran̄. con. ſtatutū ſit: ut ꝑſone tali eccleſia uel beneficiū eo cleſiaſticuꝫ conferatur: que reſide re in loco ⁊ curam eius per ſe uale at exercere: nonnulli ad eccleſias preſentati hoc ſe poſſe affirmāt: ſꝫ efficere contradicuntª: ⁊ infra. Cū igitur uerba accipienda ſint cuꝫ effectuᶻ: tales ſi preſentati fuerint nō debent admitti ⁊ admiſſi poterunt amoueriª: niſi forte de licentia ſuo rum prelatorumˣ uel ſtudio littera rum uel pro alijs honeſtis cauſis contigerit eos abeſſe. nec pr̄ocina ri debet eis appellatiōis diffugiū ſi contra huiuſmodi intentione decretiᶻ fuerit interdictum. ¶ Dem Raternitati. t. ⁊ infra. Prelterea clericuꝫ alterius dioce ſis abſqꝫ cōmēdatitijsª litteris ſui epiſcopi non debes recipere: niſi pro eo receperis ab ap. ſe. imanda tum. ¶Dem. Unquerente nobis. r. preſbytero accepimus quod. g. tit in eū. lꝫ paupertate laboret no pōt diſſentiri. xci. c. di. cleri. e ¶ Sufficiētia. in hac ſufficiētia ꝯſiderant̉ plura. nobilitas: ſcīa. qꝛ tales ꝑſone maioribꝰ redditibꝰ ſunt honorāde. jͣ. ti. ꝓxi. de multa. in fi. dignitas cōſiIderāda eſt. ff. de vſufruc. ſꝫ ⁊ ſiquidē.§. i. ita ꝙ poſſit ſufficere ſibi ⁊ ſuis ⁊ ho ſpitalitatē ẜuare ⁊ iura ep̄alia ſoluere. jͣ. ti. ꝓxi. de monachis. f ¶ Deſeruiat. quodcūqꝫ iſto rū ꝯſtiterit ſufficit ad repulſi nē ipſiꝰ. ar. sͣ. de reſcrip. inter cetera. ⁊ ſic pꝫ ꝙ clericus reſi dētiā facere dꝫ in eccleſia ſua alias pōt ea de iure cōi pͥuari sͣ. de ap. ꝑuenit. ij. ⁊. jͣ. e. inter ⁊. c. vlt.. ⁊ p̄cipue cū habet in eccleſia aliqua dignitatē. jͣ. e. Iex parte. nec in abſentia ali quid percipere debet. jͣ. c. pro xi. arg. niſi cōſuetudo in contrariū ſe habebat. sͣ. de cōſti. cū omnes. ⁊ jͣ. eo. ad audiēti. am. arg. quia ibi ius cōmune fuit iuramento firmatuꝫ. Et eſt. arg. ꝙ de iure ꝯmuni nul lus poteſt habere plura bene ficia quorū alterum ſufficiat jͣ. ti. proxi. cuꝫ teneamur. ⁊ sͣ. de reſcript. cū adeo. E cetero in ſeruitō. Nō S Uꝙ qui eſt in ſeruitio epi ſcopi pro preſente reputatur quo ad perceptionē beneficij ⁊ eccleſie ſeruire intelligitur arg. vij. q. i. ſcire. ⁊. xvi. q. i. ſimiliter. ⁊ xij. q. ij. hoc huius placiti. ⁊. jͣ. eo. ad audientiaꝫ. arg. ff. de excu. tut. iuriſperi tos. ⁊. C. de excu. tu. l. vlti. et qui eſt in ſeruitio pape pro p̄ ſente habetur. jͣ. eo. cum di lectus. h ¶ Uictualia. huiuſmodi victualia ſiue diſtributōnes nō dantur ſtudentibus in theologia. jͣ. de prebē. licet. CEparte. per decē anno rum. ⁊ ita videtur eccle ſiam habere pro derelicto: per minus ſpaciū priuari po tuit. sͣ. eo. c. ij. ⁊. vij. q. i. pre ſentium. tamen primo debet moueri ut redeat. jͣ. eo. c. pro ximo. ⁊. c. inter. ⁊. c. vlti. alias nō debet priuari iure ſuo nō citatus nō ꝯuictꝰ uel ꝯfeſſus uel ꝑ ꝯtumaciā abſens. sͣ. de maio. ⁊ ob. c. inter quattuor. immo ei ſi eſſet vagabunduſ primo ad eccleſiam ſuam ci tari debet. jͣ. eo ex tue. Et ſic patet ꝙ quantocūqꝫ tempore aliquis ſit abſens ab eccleſia ſua: ſemper eſt monendus ut redeat. Tamen ſi alibi ſe intitulari permiſit: ſecundū beneficium recipiendo ipſo iure videt̉ vacare primuꝫ: po teſtqꝫ priuari ipſo iure quantum ad poſſeſſionē. jͣ. de conceſ. preben. litteras. ⁊. c. cum noſtris. k ¶ Officio. qd̓ ſit officiū decani ex ꝯſuetudine potius colligit̉. ⁊ ſic decanus ad reſidentia tenet̉ alias priuat̉ decanatu ut hic patet. l ¶ Extunc.i. niſi redierit ad terminum ſibi prefixum. extunc ideſt poſt termi num. eligant. m ¶ Concedimus. niſi iuſtā cauſam oſtenderit: quare venire nō poſſit. jͣ. eo. c. inter. ⁊. c. vltimo. Ualiter. quadrienniū. īmo vltra annū abeſſe nō debet. niſi iuſſio impe rialis eum detineat. in autē. quomō oporteat epiſcopos ad ordi.§. illud etiam diffinimus. colla. i. ⁊ in autē. de ſanct. epiſ.§. interdicimus. colla. ix. tamen ꝙͣdiu nō renunciat clericus ſemper eſt. ⁊ licet vagetur nō habet eccleſi am pro derelicto. niſi contrahat cōtrariaꝫ negociatione. ut ſi fiat miles. uel ſi cōtrahat matrimoniū. ut. sͣ. de cleri. cōiug. c. i. vel niſi admonitus nō redierit ut. jͣ. eo. ti. c. proxi. ⁊. c. vlti. ⁊. vij. q. i. peruenit. o ¶ Redierit. ſufficit ſi reuerſus fuerit tēpore receptiōis litterarū. uel vſqꝫ ad menſeꝫ reuertatur poſt receptionē quod eſt notabile ut tēpus receptionis cō ſideretur. arg. sͣ. de fo. cōpe. licet. ⁊.sͣ. de appel. ſuper eo. ⁊. jͣ. ti. proxi. dilectus ij. vbi de hoc. sͣ. de reſcrip. eam te. ⁊. jͣ. de vſu. quia fruſtra. In litteris contra clericꝰ ab eo ꝓ eccleſia ſua: de qua uite neceſſariaᶜ uix poteſt ꝑciper ā nuatim. xx. ſolidos extorquere co natur aſſerens beneficiū iſtud ī ea dem eccleſia ſibi fuiſſe collatum: ⁊ infra. F. t. madamus quatenꝰ ſi ti bi ꝯſtiterit: quod dictus. g. habeat eccleſiaſtica bn̄ficia ſibi ſufficiētia uel quod eidem eccleſie non deſer uiatᶠ ſibi ſuꝑ preſcripto beneficio ſi lentiū ſublato impedimēto appellationis imponas. ¶ Dem. Ecetero: ⁊ īfra. Statuimꝰ ne canonicis donec ī ẜuicioᵍ tuo fuerint: quicquaꝫ ſubtrahi debeat uel auferri: quod communitatis ſi bi beneficio debetur: niſi forte ſint uictualia que non conſueuerūt ab ſentibus exhiberi. Eleſti. iij. VX parte ueſtra noſtro fuit apreſeratum: quod eccleſie ur̄e decanus qui ī partibus gallicanis ſibi potius habitationem elegit: iā perⁱ. x. annorum ſpaciū eccleſia ue ſtra ipſiꝰ pn̄tiā hr̄e nequiuit. qꝛ no lumꝰ ergo ut eadē eccleſia decani officio defraudet̉: mādamꝰ quāte nus ſcribatis eidem: ꝙ ſuū ibideꝫ officiū ut decanus debeat exercer̄ ꝙ ſi uocatus uenire noluerit: eligē di aliū qui preeſſe eccleſie ur̄e uale at ⁊ ꝓdeſſe: uobis extūc ꝯcedimꝰ liberam facultatem. Nno. iij. c. arguſino. Ualiter archiepūs ur̄ temeritate ꝓpria receſſit ab eccleſia raguſinenſi: nec iā ultra quadri enniū expectatus r̄dierit per lr̄as etiam ur̄as reuocatus: ⁊ īfra. Diſ. u. mādamus quatenꝰ: niſi forſitan iam redieritº: uos poſt menſemᵖ a receptione preſentium perſonam

q ¶ Nter quattuor. iuſta cauſa. qd̓ facere nō debet. īmo ſi iuſta cauſa ſubſit: ¶ debet petere licentiā ab ep̄o ſuo. sͣ. e. c. relatū. ⁊ de cōſe. di. v. nō oportet ⁊ ſic nō eſt ar. a ꝯtrario ſenſu.ſ. ut iuſta cauſa poſſint eſſe abſentes ſine licētia prelati. vnde eſt ar. ꝙ bonū nō eſt faciendū ſine licētia prelati. sͣ. e. relatuꝫ. et xvi. q. i. monachi. Et hoc ideo ē ne obediētia cōdemnat̉. quia ꝓpter obediētiā etiā bonū debet intermit ti. xi. q. iij. quid ergo. r ¶ Deſerūt. hmōi clerici qui ita deſerūt eccleſias ſuas de ſertores appellantur in cano ne. xxi. q. ij. placuit. Et capi poſſunt ab his quoꝝ cōſortium declinare nitunt̉. ar. xviij q. ij. abbates. ſ ¶ Tempore. hoc ad arbitriū ep̄i refert̉ conſideratis circū ſtantijs viaꝝ ⁊ diſtantie. sͣ. d̓ ap. cū ſit romana. t ¶ Priuari. niſi redierīt in ter mino eis ꝯſtituto poſt admo nitionē. jͣ. e. c. vlti. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. in fi. iuſto impedimēto ceſſāte. ut dicit lr̄a ſequens. u ¶ Impedimento. quo ꝓba to ſunt reſtituēdi. xij. q. i. pre ſentiū. ⁊. jͣ. e. ti. c. vlt. b. X tue. publicari. ſic sͣ. de do. ⁊. cōtu. cauſaꝫ que. ⁊ c. vlt. ff. de dam. infec. l. iiij.§. pretor. ff. de lib. agno. l. i. i. rn̄ ſo. nec ob. ff. que ſen. ſine ap. reſcin. l. i.§. item cū ex edicto quia ibi nō ſolēniter poſitum eſt edictum. y ¶ Sex menſes. ar. ꝯͣ. sͣ. eo. c. ij. ⁊. c. qͣliter. ⁊ in aut̓. de ſan. epiſ.§. interdicimus. coll. ix. ar. ꝯtra. So. hoc tēpus ſtatu tū ab hoīe int̓pellat ⁊ loco ad monitionis habet̉. jͣ. de loca. potuit. xvi. q. iij. placuit. vn̄ in caſu iſto mora nō purgat̉. ar. xx. q. ij. puella. niſi iuſtū īpedimentū oſtēderit quare vēi re nō potuit. ut. vij. q. i. p̄ſentiū. ⁊. jͣ. e. c. vlt. ar. ꝯtra ꝙ mo ra purget̉. c. di. quoniā. ⁊ ar. lxxxviij. di. perlatū. z ¶ Spoliari.i. ſuſpendi iuxta canonicas ſanctiones ab ad miniſtratione tēporaliū ꝓcedēdo poſtea ꝯtra eos. ꝓut ſe quit̉ in littera. a ¶ Vt ipſos.ſ. vagabūdos p̄ latos. quia hic loquit̉ littera de prelatis tantū ex eo ꝙ dic̄ ab adminiſtratiōe remoueat et quibus p̄ſumit ecccleſijs. Qualiter ſit ꝓcedendū ꝯtra iſtos ⁊ alios abſentes. plane dictuꝫ eſt. sͣ. ut lite nō ꝯteſta. quoniā frequenter.§. porro. b ¶ Remoueat. ex iſto mādato ſpeciali ſi ſunt ep̄i alias nō poſſet legatꝰ ex generali mādato. sͣ. de offi. leg. quod tranſlatione. quo ad alios prelatos pōt ex generali mādato etiā lite nō cōteſtata priuant̉ eccleſijs ſuis.s. ut lit. nō cōte. quoniā frequēter. ſecus ſi de crimine ageret̉. ut no. sͣ. de dol. ⁊ cōtu. veritatis in magna glo. ber. c ¶ Agi poſſit. Sed nūquid ſubrogati remouerent̉ nō credo: ſed diſpenſabi tur cū eis ſi neceſſe fuerit ut in ordinibus tolerent̉. Arg. eſt hic ꝙ ille qui de poſuit nō poſſit reſtituere. ar. de pe. di. vi. placuit. in fi. ⁊. ff. de queſti. l. i. in fi. ⁊. ff. de pe. diui fratres. arg. ꝯtra. xi. q. iij. ep̄us. xlvi. di. clericus. qUe fraternitatis. indultū ab ep̄o ſuo. sͣ. e. relatū. vel dic indultū a papa in regijs enī ciuitatibꝰ ⁊ nō in paruis villis ſiue caſtris iura dicēda ſunt ut in ꝓhemio. floꝝ. Arg. ꝯͣ. xij. q. ij. gloria ep̄i. ⁊. ff. de off. p̄ſi. ſed licet. e ¶ Studioꝝ. licet indeterminate dixerit ſtudiū de meliori intelligendum eſt arg. s. de iureiura. quanto. Arg. cōtra. sͣ. de elec. cū nobis olim. jͣ. de cenſi. ex parte. ff. de reg. iu. ſemꝑ in ſtipulatione. Itē ar. ꝙ idem eſt eſſe minus cōpe tens ⁊ eſſe nullū. ar. sͣ. de trāſla. inter corꝑalia. ſic. ff. de auc. tu. l. ij. ⁊. ff. qui ſa tiſda. co. l. quotiēs. ⁊. ff. ad vell. l. ꝙͣuis.§. ſi cōuenerit. ſed ſufficit ſi ſit ſtudiuꝫ ꝯueniēs ſiue mediocre. ff. de edi. edic. ſciendū.§. illud. ⁊. l. ſi quid.§. venditor f ¶ Cōmittunt. ff. de furt. itaqꝫ fullo.§. ſed nemo. ⁊. ff. de arbit. ita demum. sͣ. de reſcript. ſedes. ¶ IX parte. reſidens. quādoqꝫ cenſet̉ reſidens qui nō eſt ut hic ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ſic. ff. de cap. ⁊ poſtli. re. l. retro dicet̉. ⁊ quādoqꝫ dicit̉ preſens qui in hortis eſt. ff. de ꝓcu. preſens. ⁊ qui eſt in eadē ꝓuincia pro pn̄te reputat̉. C. de preuobis idoneam in archiepūm eligatis. IDem conſtan. patriar. Nter quattuor animalia: ⁊ in Ifra. De clericis qui eccleſias uel prebēdas ſibi cōceſſas ſine iuſtaq ⁊ neceſſaria cauſa deſeruntʳ tuo preſertim nō accedēte ꝯſenſu: hoc tibi duximus reſpondēdū: ꝙ poſt quā ꝯgruo tēporeᵉ fuerint expecta ti: niſi redierint ad illas. poſſūt eis iuſte priuariᵗ dūmodo nō ſint iuſto impedimentoᶜ detenti. ¶ Dem archiepō panormitano. X tue deuotiōis: ⁊ infra. In eccleſijs eorum qui ſe fraudu lenter abſentant: nec ad ipſos ualꝫ citatio ꝑuenir̄: trine citationis edi ctum facias publicariˣ ⁊ ſi nec ſic cu rauerint obedire: ⁊ ultra ſexʸ menſes ſuas deſeruerint eccleſias: eis debent merito ſpoliariᶻ contra eos etiam ꝓcedat̉: ut ipſosª ꝑ ſuſpēſionis: ⁊ excōicationis ſententiam ad tuā obediētiaꝫ uenire compellas. Qdͣ ſi nec ſic eoꝝ malicia poterit emoliri eos. b. t. ſancte ſuſāne pre ſbyter card. ap. ſe. leg. a ſpūalium adminiſtratiōe remoueat ⁊ quibꝰ preſunt eccleſijs de perſonis idoneis faciat prouideri. ſed in eoſ de gradationis ſententiam non promulget: ut cū eis miſericorditer ex pediant: facilius agi poſſitᵉ. ¶ Dem altiſiodorenſi epiſcopo. Ue fraternitatis diſcretio po ſtulauit: ⁊ infra. Queſiuiſti preterea ut cum interduꝫ canonici quibus ſtudiorum gratia eſt indul tum: ut in abſentia ſua fructus ꝑci piant prebendarum ſuarum accepta licētia ſe ad uillas trāſferūt uel caſtella in quibus nulluꝫ eſt uel mi nus ꝯpetens exercitium ſtudiorū ſcrip. lō. temp. l. vlt. ſic quādoqꝫ fingit̉ monachus qui nō eſt. arg. r de regul. vidua. ⁊. xxvij. di. quod interrogaſti. h ¶ Periuriū. vide qualit̓ benigne interpretat̉ iuramētū ne de per iurio notet̉. ſi. sͣ. de teſti. cum tu. ita tn̄ ꝙ fraudulent̓ ſe nō abſenteqꝛ tūc periuriū incurreret. ſic. jͣ. de ſen. ex. relatū. ⁊ ſi eſſet in ẜuitio ep̄i ꝑiuriū nō īcurrit.s. e. decetero. qꝛ pro p̄ſente cenſetur quia eccleſie tūc ſer uire intelligit̉. vij. q. i. ſcire. ⁊ idē eſſet ſi reuocaret̉ a papa qꝛ eiꝰ auctoritas in iuramēto illo intelligitur excepta. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. de iureiu. veniētes. ⁊. ix. q. iij. per principalē. Itē habes hic arg. ꝙ iu ramentum extendi tur ad ea de quibuſ dictuꝫ non fuit uel cogitatum. Arg. cō tra sͣ. de iureiuran. c. pen. Item ꝙ pro negocio proprio po teſt eſſe abſens. nec incurrit periurium sͣ. de iureiu. petitio ⁊. ij. q. i. prohibent̉. vbi milites propter iuramentū accuſare prohibentur. tn̄ nō obſtante iuramē to cauſam ſuam uel ſuorū proſequi poſ ſunt. In hoc enim iuramento exceptū intelligitur propriū factum. quia in ge nerali ſermone per ſona loquētis intel ligitur excepta. C. de ſolut. inquiſitio. ⁊. ff. de condi. ⁊ demon. qui heredi.§. plautius. quia ordi nata caritaſ a ſeip̄o incipit. xxiij. q. v. ſi nō licet. ⁊ de pe. di iij. qui vult. Um dilectus ( conſtitutione. niſi hoc dictum fuiſ ſet non valuiſſet re ſcriptū. sͣ. d̓ reſcrip. cōſtitutus. sͣ. de of. deleg. ex parte. ⁊. jͣ. de deri. ex multiplici. k ¶ Fructꝰ. Nūꝗd victualia qͣ tātū pn̄tibus ꝯſueuerūt dari debēt hr̄e. no. sͣ. e. decetero. ⁊. jͣ. c. ꝓx. nō lꝫ. nā ſi de illis papa intellexiſſet mādaſſet ut tāꝙͣ vni ex reſidētibꝰ ꝓuideret eis. jͣ. de v̓. ſig. oliꝫ. ar. s de trāſla. int̓ corꝑalia. ⁊. jͣ. de deci. ad audientiā. ⁊. C. de cadu. to. l. vna.§. ſi vero. in fi. ar. C. de rei vxo. ac. l. vna.§. ſciendū l ¶ Tū familiares. nam ⁊ ipſi pars corporis eiꝰ eſſe intelligunt̉. vi. q. i.§. verū. v̓. ex quibus. ⁊. C. ad. l. iul. ma. quiſquis. m ¶ Obſequiales. ex eo enī eoꝝ cōditio deterior eſſe nō debet. īmo tunc gaudēt priuilegio qꝛ excuſant̉ a tutela. ff. de excu. tu. iuriſperi tos. ⁊. C. e. ti. l. vlt. Et ſic dicunt̉ preſentes qui in ẜuitio pape ſunt. ſic qui etiā in ſeruitio ep̄i ſunt. sͣ. eo. decetero. D audientiā. ꝯſtitutio. iſti ꝯſtituerūt qd̓ ius cōe ſtatuit ⁊ iura K uerūt ſeruare ius cōe. abn̄tes enī nihil p̄cipere debent niſi ſit de ꝯſuetudine approbata. sͣ. de cōſti. cū omnes. o ¶ Infirmitas. hͦ ipſo ſatis puniunt̉. qꝛ nō dꝫ addi afflictis afflictio vij. q. i. cū ꝑcuſſio. ⁊. jͣ. de cle. egro. c. i. ⁊. c. ex ꝑte. nō enī debet ei pe na in culpa verti. di. v. c. i. in fi. ⁊. c. ad eius vero. īmo potiꝰ eſt miſe randū ⁊ ꝯpatiendū. iiij. q. ix. indicas. ⁊. jͣ. de cenſi. licet. nec duplici dāno debet aliquis affici. ff. de iur. do. l. iure ſuccurſū eſt. ⁊. ff. de cō di. ob ca. ſi pecuniā.§. ſed ſi accepit. vnde p̄latus infirmus nō re pellitur ſed datur ei coadiutor. vij. q. i. ꝙͣuis. et famuli egri quos ci ramus nobis ẜuire intelligunt̉. ff. de ſta. libe. l. iij.§. ſtichus. ⁊ tēpo utrum prebendarum ſuarum fructus ſint talibus conferendi. Ad quod bre. R. eis qui huiuſmodi fraudem committunt̉: cum fraus ⁊ dolus nemini debeat patrociniū impartiri prefataꝫ indulgentiaꝫ cō petere non debere. ☞Ono. tertius prepoſito de uale rijs. X parte tua fuit propoſituꝫ ꝙ tempore quo recepiſti prepo ſituram de ualerijs: preſtitiſti de fa cienda reſidentia iuramentum: ⁊ ī fra. Poſtulationi tue. t. reſponde mus: ꝙ ſi te non abſentādo in frau dem prepoſiture tue iura fideliter proſequaris cuꝫ ex hoc cenſeri de beas reſidensᵍ periurium non in curris. ¶ Dem capitulo meten̄. Um dilectus filius magiſter otto. ⁊ infra. Mandamꝰ qua tenus non obſtaute conſtitutione que contra abſentes canonicos in ter uos dicitur emanaſſe: fructus prebende ſue aſſignetis eidem in noſtro ſeruitio commoranti: cum familiares noſtri qui circa nos ſe obſequialesª exhibent uniuerſis minori non debeant prerogatiua gaudere: quā ueſtruꝫ ſinguli: quo rum negocia per ipſos ſepius pro mouentur. Dem melden̄. epiſcopo. D audientiam noſtram per Luenit ꝙ cū īmelden̄. eccleſia quedaꝫ ſit conſtitutioⁿ uallata iura mento ⁊ auctoritate ſe. ap. confirmata: ut canonici qui non reſident in eadem: ſuarum priuētur fructibus prebendarum: illis exceptis quos infirmitasº excuſaret ſiue in apoſtoliceᵖ ſe. ſeruicio contingeret

qꝛ p̄ſens cenſet̉. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. e. ex parte. vbi abſens pn̄s cenſet̉. nec periuriū incurrit ut j. vbi dicit cū abn̄tes dici. ⁊cͣ. ⁊ eius aucͣtas ſem per intelligit̉ excepta. sͣ. de iureiur. venientes. ff. ad munici. impera tores. ⁊ sͣ. eo. ex parte. ij. a ¶ Ut duo. ꝑ hͦ intellige. sͣ. e. decetero. ut duo ex canonicis poſſint eſſe in ſeruitio ep̄i. ita ꝙ non priuent̉ beneficio ſuo interi Si v̓o plures eſſēt priuarent̉. ex eo ꝙ concedit de duobꝰ intelligit̉ ꝓhibere d̓ pluribꝰ ar. xxv. di. qͣlis. ⁊ sͣ. de p̄ſūpt. nōne. ⁊ credo hoc ſtatutū fuiſſe: ne in fraudeꝫ hoc aliqui ꝓcurent et eccleſie ſeruitiū diminuere tur ꝓpter illorū ab ſnīaꝫ. ⁊ exhͦ vr̄ ꝙ vl tra duos nō poſſet cogere ep̄us ut in ẜuitio ſuo eſſent. r ¶ Integre. non tn̄ percipiūt victualia que tantū p̄ſentibꝰ dant̉.sͣ. e. decetero ubi de hoc ⁊. jͣ. ti. ꝓ xi. licet ſ ¶ Cōmroantur. et ita qui eſt in ẜuitio epiſcopi. ſeruire ec cleſie intelligit̉ ut. sͣ eo. de cetero vbi de hoc Um ad hoc. deſtituta mini ſtr̄is. Hec eſt iuſta cā reuocādi eos. ut xxi. q. ij. placuit. et qꝛ in eo manere de berēt in quo vocati ſunt. e. cā. q. i. c. i. et lxx. di. ſanctoꝝ. u ¶ Nō obſtātibus. niſi hoc diceret̉. nō poſſet illos p̄textu iſtarū lr̄arum reuo care. cū de indulgē tia ꝯceſſa non face rent mentionē. sͣ. de p̄ſcrip. veniens. x ¶ Indulgentijs. ſimilis reuocatio eſt. jͣ. de deci. ſuggeſtuꝫ. b. r ¶ Licentia. ⁊ ſi de hoc nō fuiſſet facta mentio nihilominus valuiſ ient lr̄e. qꝛ indulgentia nō extendebat̉ poſt mortē illoꝝ. vnde ſtatiꝫ expirauit cū in p̄iudiciū eccleſie nihil facere poſſit. qd̓ ſi fecerit ſuc ceſſor poterit reuocare. jͣ. de dona. c. ij. ⁊ penult. z ¶ Aſſiſios. vocat aſſiſios bn̄ficiatos qui nō ſunt canonici qui ſerut re debet eccleſie. nec vocant̉ ad cōes tractatus cū canonicis. ⁊ dn̄i aſſilij qͣſi aſſidui. ī multis eccleſijs ſūt plureſ tales ꝗ māſionarij dn̄r a ¶ Uenerint. ar. ꝯtra. sͣ. e. inter qͣttuor. ⁊. c. ex tue. ⁊ sͣ. d̓ ap. ꝑuenit ij. ⁊. vij. q. i. pn̄tium. vbi ex toto priuant̉ ſi nō redeāt ad terminū ſibi ꝑfixū. Hic papa mitius voluit agere cū eis ꝓpter indulgentiaꝫ. rnde nō priuant ſtatim. ſicut illi qui nō habēt indulgentiā. j. c. ꝓxi ⁊ſatis priuant̉. qꝛ beneficia eis ſubtrahunt̉ ex toto ut ſic indirecte nant volētes per amiſſionē beneficioꝝ. ſic. sͣ. de eta. ⁊ qͣli. queris tn̄ ſi diū perdurarent in ſua cōtumacia poterit illos ex toto pͥuare per iura predicta. jͣ. c. proximo. bLericos. licētia. ſine licētia epiſcopi clericus ſe abſentare non Udebet. sͣ. e. inter quattuor. etiā de iuſta cā. sͣ. e. relatū. ⁊ d̓ con. di. v. non oportet. ij. b. Redierint. No. ꝙ clericus ſiue de licētia ſui ep̄i ſiue ſine licētia ſit abſens. priꝰ eſt monēdus ut redeat ꝙͣ priuet̉ bn̄ficio ſuo. ut hic palet. ⁊. s. e. inter. ⁊. c. ex tue. Suꝑ hoc tn̄ diſtingue. qꝛ aūt hꝫ eccle ſtam pro derelicto. aut non. Si habet eam pro derelicto. puta quia ꝯl axit matrimoniū uel factus eſt miles: uel ioculator. cū de hoc cō interit ep̄us ſtatim pōt eccleſiā illiꝰ alij cōferre. sͣ. de cle. cōiu. c. i. ⁊ .xxiij. di ſi quis. uel ſi recepit aliā eccleſiā habentē curam animarū detineri: ⁊ infra. Decernimus ut duoq ex canoniciſ eccleſie memora te ī tuo ſeruitio exiſtentes ſuarum fructꝰ integre percipiāt prebēdaꝝ cū abſētes dici nō debeāt: ſꝫ pn̄tes qui tecum pro tuo ⁊ ipſius eccleſie ſeruitio cōmorāturʳ. ¶Reg. ix. patriarche antiochie ap. ſe. legato. m ad hoc ſint eccleſiaſtica bn̄ficia deputata: ⁊ infra. Sa ne nobis innotuit: ꝙ eccleſia antiochena multis ex ſeruitoribus eiꝰ abſentibus eſt fere deſtitutaⁱ miniſtris. Unde mādamꝰ: quatenꝰ nō obſtātibꝰᵘ apoſtolicis īdulgētijs ⁊ predeceſſoꝝ tuoꝝ licētiaʸ abſēteſ canonicos ⁊ aſſiſiosᶻ reuoces ad reſidendū in eccleſia ſupradicta: ⁊ ſi nō uenerītª: tu de ipſoꝝ bn̄ficijs dū abſentes fuerint: ipſi eccleſie fa cias congrue deſeruire: in utilitatē eiuſdē quod ex prefatis beneficijs ſuꝑfuerit ꝯuertendo. ¶ Dem. Lericoſ in eccleſijs tue iuriſ dictionis beneficia que reſidētia exigūt aſſecutos: ſi ad alteriꝰ dioceſim abſqꝫ licētia tua morādi cā trāſierint: liceat tibi ſi moniti nō redierītᵉ: dictis bn̄ficijs: niſi excuſatiōeꝫᵈ rōnabilē on̄derint ſpoliar̄. De prebendis ⁊ dignitatibus. EX conciilo pictauien̄. T nullusᵉ de clero ſiue populo eccleſiaſtica bo na iure ꝯſanguinitatis C ſibi requirat habēda. ¶N corpore canonum. tuit. vij. q. i. pn̄tium. uel qꝛ hꝫ ibi capitales inimicicias ita ꝙ illuc venire non audet sͣ. de elec. bone. ij. uel alia quacūqꝫ iuſta cā ita ꝙ venire nō poſſit. tunc ſi ꝓcederet̉ ꝯͣ ip̄m nō p̄iudicaret ei. ar. s. de teſti. in noīe dn̄i. ⁊ ar. ad hoc ſē per rationē eſſe reddendā de oībus. ſic. sͣ. eſt reſcrip. ſi qn̄. e ¶ T nullus. ſupple ſtatuimus. f ¶ Cōſanguinitatis. hͦ intelli ge de bonis eccleſiaſticis. ut dicit lr̄a. uel de his que intuitu eccleſie q̄ſita ſunt illa neqꝫ ex teſtamēto nec ab inteſtato tranſeūt ad ꝯſanguineos ſi ue ſint bona mobilia ſiue nō: ſed eccleſie remanēt. Alia v̓o bona q̄ intuitu ꝑſone: uel de hereditate alicuiꝰ ꝓuenerūt ad eoſ trāſeūt ad ꝯſāguineoſ ab inteſtato uel ex teſtamēto ſcd̓m diſpoſitionē clericoꝝ. jͣ de teſta. c. i. ⁊. c. cū in officijs ⁊. c. ad hec. ⁊. c. relatuꝫ. ij. Et ita hereditaria ſucceſſio in ec cleſia locū nō habet. viij. q. i. apoſtolica. ⁊ sͣ. de fil. pre. p̄ſentiū. ⁊. c. ꝯquerente. ⁊. c. ex trāſmiſſa. ⁊. jͣ. de deci. ad hoc ⁊. jͣ. de iurepa. ꝯſuluit. ⁊. jͣ. de inſti. ad decorē. On liceat clericos. indi s ſtincte dicit de oībus. et idēo vr̄ ꝙ oībus teneant̉ in ꝗ buſcūqꝫ ordinibꝰ. ar. sͣ. de fi. preſbyt. propoſuit. et. xxviij. di. de his. Appellatione eniꝫ clericoꝝ omnes in minoribꝰ ordinibus ⁊ maioribus cōti nentur. xi. q. i. d̓ perſona. xxi diſt. c. cleros. c. clericos. niſi hēat de ſuo vnde viuere poſ ſit. jͣ. eo. ep̄us. ⁊. c. tuis. Eccle ſia tamē romana nō cōſueuit cogere epiſcopos niſi ꝓ his qui ſunt in ſacris ordinibus jͣ. e. cū ẜm apoſtolū. h Uiuere. Arg. contra. lxx. di. c. i. et. ij. Illud corrigit̉ in odium epiſcopoꝝ. jͣ. eo. c. ẜm apoſtolū ¶Atio applicet̉.i. approprietur.ſ. ut tanꝙͣ ꝓprium reputet quod eſt eccleſie ⁊ ſic nō obuiat quod hic dici tur diuiſioni prebendarū. ſic exponit̉. xxv. q. i. que ad perpetuā. xij. q. i.§. ſi gͦ Piſcopus diaconū. idem eſt de ſubdiacono. jͣ. eo. cum ſecundū. ⁊ idē vi detur de minoribus ordinibus sͣ. eo. nō liceat. e ¶ Neceſſaria. ꝯſideratis facultatibus eccleſie ⁊ dignitate ipſius clerici. ar. ff. de ciba. ⁊ ali. le. cum alimēta. ⁊. ff. de iur. do. quero. ⁊ sͣ. de vit. ⁊ honeſt. cle ri. quoniā. ⁊. ff. de vſufruc. ſed ⁊ ſi quid.§. i. ⁊. jͣ. eo. de multa. f ¶ Subſidium. Innuitur hic ꝙ aliquis ſine titulo eccleſiaſtico poſſit ordina ri exquo habet de ſuo vnde viuere poſſit. ⁊ eſt verū. jͣ. eo. tuis. ⁊ facit ad hoc xij. q. i. illi qui. ⁊. xvi. q. i. c. vlt. ⁊ i. q. ij. clericos. ⁊. c. ſe. quia intelligit̉ ordinari ad titulū ſui patrimonij. ⁊ talis cenſet̉ in perſona ⁊ rebus gaudere priuilegio clericali. xij. q. ij. eccleſiaꝝ ſeruos. ⁊. xvi. q. i. ſunt. qꝛ de foro eccleſie factꝰ eſt. licet nō habeat eccleſiam. UUia in tantum plures. quid iuris ſit de hoc. plene dicitur. sͣ. de elec. du g dum. ij. Sed quid ſi aliquis habeat plura beneficia per diſpenſationeꝫ. nunquid vocabitur ad capitulum vtriuſqꝫ eccleſie pro negocijs ſiue electioni bus credo ꝙ ſic. ſi eſt in tali loco vnde commode vocari poſſit. niſi conſueti do eccleſie approbata faceret in contrariū. quia exquo cum eo diſpenſat̉ in eccleſia. ꝑ cōſequens in omnibꝰ acceſſorijs diſpenſat̉. ⁊ ſic ſeruat̉. sͣ. de elec. in geneſi. ⁊ coram vno ep̄o ꝯuenietur tantū de his que ad vnā ꝑtinent eccleſiam. ſic̄ ꝯuenitur quis ratione poſſeſſionis vbicunqꝫ res ſit rei vendicatio ne. licet ibi non habeat domiciliū. C. vbi in rē acti. l. ul. ⁊ sͣ. de fo. cōpe. ſane. ⁊ c. fi. Et ſic qui habet duas eccleſias in diuerſis epiſcopatibus. vtrobiqꝫ intel ligitur. habere domiciliū. ar. de reſcrip. dilectus filius. ij. h ¶ Nec duabus. ſic. sͣ. ti. ꝓxi. c. quia nonnulli. ⁊. xvi. q. i. c. preſbyteros. i ¶ Canonibus. quos habes. lxx. di. ca. ſanctorum. ⁊. xxi. q. i. c. i. ⁊ per totam queſtionem. k ¶ Animaꝝ. niſi ꝑ diſpenſationē obtineant illas. ⁊ sͣ. de elec. dudū. ij. Um teneamur. aliud beneficiū. ⁊ ita ſi ꝗs hēat aliud bn̄ficiū. pōt excipi ꝯ eū. sͣ. de reſerip. c. cū adeo. ⁊. c. ſi ꝓponente. vbi de hac materia plene tractat̉. niſi excipiēs ſimiliter habeat plura bn̄ficia. sͣ. d̓ exce. cū eccleſiaſtice. m ¶ Suſtentari ergo videtur ꝙ ſi nō poteſt cōmode ſuſtentari nō oportet fie ri mentionē qd̓ ſatis vr̄ equū. Sꝫ tutiꝰ ē ꝙ d̓ ipſo faciat mētionē quantūcunqꝫ On liceat ulli epō ordinare clericosᵍ: ⁊ eiꝰ nullas alimo nias preſtare: ſed duoꝝ alteꝝ eligat: uel nō faciat clericos: uel ſi fecerit det illis unde uiuereʰ poſſint. QReg. antē. ſubdiacono. ¶tio nulla ꝑmittit: ut quod ꝓ cōi utilitate datū eē cognoſcitur: ꝓprijs cuiuſquā uſibꝰ appli cet̉ᵉ. ALex. iij. in conci. lateran̄. Piſcopus ſi aliquē ſine cerGto titulo de quo neceſſaria ui te percipiat in diaconū uel preſby terum ordinauerit: tandiu ei necel ſariaᵉ ſubminiſtret: donec in aliqua eccleſia ei ꝯueniētia ſtipēdia militie clericalis aſſignet: niſi talis or dinatus de ſua paterna hereditate ſubſidium uite poſſit habere. IDem in eodem. Uia in tantuꝫ quorundā pro ceſſit ambitio: ut nō duas uel tres: ſed pluresᵍ eccleſias ꝑhibeā tur habere: cū nec duabus poſſūt debitam prouiſionem impendere per fratres ⁊ coepōs noſtros hoc emēdari precipimus ⁊ de multitu dine prebendarum canonibusⁱ ini mica que diſſolutionis materiaꝫ ⁊ euagationis inducit: certūqꝫ con tinet periculum animaruꝫ: eoruꝫ qui eccleſijs deſeruire ualeant: īdi gētiā uolumus ſubleuari. ¶ Dē. Um teneamur: ⁊ īfra. Si mā datū nr̄ꝫ pro alicuiꝰ ꝓuiſiōe receperis. qui aliud bn̄ficium hēat de quo ualeat cōmode ſuſtentariᵐ:

ſit modicū. quia videtur doloſe tacuiſſe ut cītius obtineat litteras. quia ſimpliciter ſe clericū appellauit. Si vero dixiſſet ſe nullum beneficiuꝫ aſſecutū cū habuerit tenue nō valēt lr̄e. sͣ. de reſcrip. ſi ꝓponente aliquo. n ¶ Si nō poteſt. Ar. id ſolū fieri poſſe quod cōmode uel iure fit ⁊ ſine ſcāda lo. ff. de verb. ſigni. l. nepos. ff. de vſu. ⁊ habi. l. nō aliter. ⁊. xxij. q. ij. faciat ho mo. Et ſic propter ſcandaluꝫ quādoqꝫ receditur a iure. ar. s. de cleri. ꝯiu. cum olim. o ¶ Equanimiter. ar. ꝙ mandatum ſuperioris non eſt neceſſe adimpleri vbi ratio non adimplendi pōt reddi. argu sͣ. de reſcrip. ſi quando. ar. sͣ. ti. ꝓxi. c. vlti. p ☞ Eferente. aſſignauit. ꝙ hic dicit videtur de iure cōmuni ſpectare ad epiſcopū xvi. q. vi. c. nullus. ⁊ sͣ. de off. archi. c. cuꝫ ſatis. niſi hoc habeat archidiaconus de ꝯſuetudine preſcripta. arg. jͣ. d̓ ex ceſ. prela. c. ij. ⁊ sͣ. de offi. archidia. c. vlti. de hac materia quere. sͣ. de offi. ordi. paſtora lis. ber. q ¶ Appellauit. ⁊ ſi omittitur medius. ſic. jͣ. de no. ope. nū. ſignificantibus. arg. cōtra. sͣ. de appel. dilecti filij prior. dic ut ibi. Laur. dixit ꝙ ideo. qꝛ omiſit medium nō tenuit ap pellatio. vnde poſtea tenuit ſententia excōmunicationis lata ab archidiacono in p̄ſby terum. ſed hoc nō eſt verum. quia appellatō illa finita erat poſtꝙͣ fuit reſtitutꝰ ſacerdos in priſtinū ſtatum ⁊ de cōſue tudine appellatur ab archidi acono ad archiepiſcopuꝫ. ſed archidiaconus poſt illam reſtitutionem iteruꝫ vocauit p̄ ſbyterum ad ſe. ⁊ quia nō venit ipſuꝫ excōmunicauit. ⁊ ſic tenuit ſententia: nō obſtante appellatione que diu termīa ta erat ⁊ finita. r ¶ Excōmunicatōnis. aſtrin xit. ſic patet ꝙ archidiaconi poſſunt excōmunicare. jͣ de eo qui fur. ord. rece. c. i. f ¶ Quam maluerit. iſte volebat vtrāqꝫ tenere. ſed videt̉ ꝙ vtraqꝫ debuit ſpoliari. vij. q. i. ſi quis ep̄us. quod conce debat Ala. ⁊ diſpenſatiue reſeruatur ei altera quod nō credo. qꝛ illud decretū ſpecialiter loquit̉ in ep̄o. ⁊ licet nō debuerit iſte recipere ſecundā. tamē nō debebat ꝓpterea perdere vtrāqꝫ ẜm illa tempora ſed altera tantū. ut. jͣ. eo. c. preterea. Hodie vero illud verū eſt ꝙ qui recipit ſecundā habentē curaꝫ ani marū cum prius talē haberet ipſo iure vacat prima. ⁊ ſi vtranqꝫ retinere con tenderit ſpolietur vtraqꝫ. jͣ. eo. de mulcta. alias nihil adijceret cōſtitutio illa. t ¶ Carenti. arg. ꝙ qui habet aliud beneficiū nō poteſt obtinere ſecundū uel litteras impetrare. niſi de primo faceret mentionē. sͣ. c. proxi. ⁊ sͣ. de reſcrip. cum adeo. ⁊. ſi ꝓponente. quia habenti dare nihil aliud eſt ꝙͣ perdere. ut.i. q ij. paſtor. niſi per diſpenſationē. sͣ. de elec. dudum. ij. ⁊ qui beneficiū habꝫ nō reputatur idoneus ad aliud. jͣ. eo. ſuper. Aioribus. in minimis. arg. ꝙ idem iuris eſt in paruis qd̓ in magnis. x. Liiij. q. vlti. c. vlti. sͣ. de appel. c. de appellationibꝰ. ⁊ ita magnū iudicabis ut paruū. sͣ. de iudi. nouit. Item eſt arg. ꝙ idem eſt iuris in parte quod in to to. arg. i. q. i. ſi quis epiſcopus. b. x ¶ Diuiſionē. ſine iuſta cauſa. jͣ. eo. cum cauſaꝫ. Ex iuſta cauſa poteſt vna pre benda diuidi in duas cū vacat ſi facultates ſufficiant. jͣ. e. vacante. ar. jͣ. eo. ſignificatū. ⁊. jͣ. de eccle. edi. ad audientiā. ⁊ ſic erunt duo iura. ſed duo ad vnā prebendā eligi nō poſſunt ut vnus vnā medietatē habeat ⁊ alter aliam. vel ꝙ vnus expectet quouſqꝫ alia vacabit. īmo talis electio eſt caſſanda. jͣ. e. tue fra ternitatis. ⁊. c. dilecto. b. y ¶ Permutationē dignitatū. permutatio dignitatū aūt etiā prebendarū ſine niſi forte in litteris ipſis de hoc mē tio habeatur: aut ſi non poteſtʳ ei ſi ne ſcandalo prouidere: equanimiterᵉ ſuſtinemus: ſi pro eo manda. tum noſtrum non duxeris exequēdum. Dem. Eferente j. preſbytero acce. pimus ꝙ cum duas haberet C eccle̓ſias archidiaconus tuus ipſū altera ſpoliauit ⁊ cuidam preſbyte ro. g. nomine aſſignauitᵖ eandem predictus autem. j. ſentiēs ſe ī hac parte grauari: ad metropolitanuꝫ uidelicet remen̄. archiepiſcopum appellauit. Cūqꝫ de madato eiuſ dem archiepiſcopi in predicta eccleſia reſtitutus fuiſſet: prefatus ar chidiaconus eundem.j. pro eo ꝙ ad preſentiam ſuam uocatus ueni re contempſit: uinculo excōicationis aſtrinxit. Nos autem ipſum a ſententia qua tenebatur faciētes ab ſolui: tibi mandamꝰ: quatenuſ pre ſcripto j. de predictiſeccleſijs una quam malueritᵉ relicta alteraꝫ pre fato. g. ſi eccleſiam non habet non differas aſſignare: alioquin ipſam alteri perſone idonee beneficio ec cleſiaſtico carentiᵗ incunctanter aſſignes. ¶ Dem in concilio tu. ronen̄. Aioribus eccleſie beneficijs in ſua integritate manentibꝰ indecorum nimis uidetur ut mino rū clericorum prebende patiantur ſectionē. Iccirco ut ſicut in magniſ ita quoqꝫ in minimisª membris ſu is firmam eccleſiam habeat unita tem: diuiſionemˣ prebendaruꝫ aut cat. jͣ. de conceſ. preben. ⁊ ec. nō va. nulla. Solu. dicas. ꝙ hec ꝓmiſ ſio licita fuit. quia hic primo receptus fuit in fratrē ⁊ canonicūj. ⁊ eo pur e recepto promiſit ei ep̄us conferre primā prebendā vacatura: ⁊ hoc nō eſt cōtra ius. īmo ad hoc tenebat̉ ep̄s de iure. quia eo ip̄o ꝙ dedit canonicatū per cōſequens obligauit ſe ad prebendā etiam ſine promiſſione ex preſſa. quia alteruꝫ ſine altero diu eſſe non poteſt.i. q. iij. ſi quis obiecerit. ff. d̓ decuri. herennius. vnde iſte taliter inſtitutꝰ poteſt agere contra ep̄m ut cōfe rat ei prebendaꝫ in eccleſia illa in qua eſt receptuſ ut dicit in fi. Promiſſio ve ro ſiue collatio beneficij nō vacantis nulla eſt. ⁊ ſic loqui tur. c. jͣ. de cōceſ. p̄ ben. nulla. ⁊. c. relatum. ⁊. c. ex tenore. ⁊ iſte nullam habet petionem ex tali ꝓ miſſiōe ſeu collatōe a ¶ Uacauerit. arg. cōtra. jͣ. eo. dilectus filius. ibi ſoluitur. b ¶ Liberaliter. im mo videt̉ ꝙ ex neceſſitate. quia ep̄us nō habet liberalita tē neceſſarie electō nis. arg. ff. de lega. ij. vnum ex familia et in neceſſitate nō eſt liberalitas. ff. de adimē. le. rē legatā ⁊. ff. de do. int̄ vi. ⁊ vxo. ſi ꝗs ꝓ vxo. qꝛ nec eam poteſt ſibꝰ retinere.s. de offiarchipreſ. ut ſingu le. ſo. Liberalitas ē ut ei prouideat ſine coactōne. ⁊ licet ne ceſſe habeat confer re beneficium. non tamen habet neceſ ſe conferri iſti uel il li. et ita ſi confera tibi gratiaꝫ facit. ci eam tibi nō teneat̉ conferre. ⁊ ſic liberalitas ⁊ neceſſitas circa diuerſa referunt̉. ſꝫ hic neceſſe habebat cōferre cū iam eſſet inſtitutus ⁊ ꝓmiſerit ei cōfer re primā prebendā que vacaret ibidem. c ¶¶ Auaricie. idolorū. xxviij. q. i. idolatria. ⁊. xlvij. di. c. bonorum. ⁊ in aut̉. ut iudi. ſine quoqᵈ ſuf.§. cogitatio. vltra. me. col. ij. d ¶ Portiōes. hoc pōt intelligi qn̄ monachi certā portionē aſſignapreſbyteris. ⁊ totū qd̓ ſupereſt appropriant vſibus ſuis. e ¶ Redditus. hoc intellige quādo monachi certam partē percipiūt ⁊ totum aliud dimittunt capellanis. et tunc in nullo diminuere de bent quod relinquūt capellanis ſuis ſine cōſenſu archiepiſcopi ſui uel epiſcopi ſui. ⁊ idem eſſet ſi clerici certā partē percipiūt ⁊ monachi totū aliud. ⁊ ex eo ꝙ dicit ſine conſenſu archiepiſcopi videt̉ ꝙ de cōſenſu ipſius hoc facere poſſint ⁊ diminuere et parrochias di uidere. quod verū eſt iuſta de cauſa. jͣ. de eccle. edi. ad audientiam. ⁊. jͣ. de exceſ. prela. ſicut vnire. ⁊. xvi. q. i. precipimus.§. ſicut duo. ⁊ arg. jͣ. de his que fi. a prela. ſine cōſen. ca. cuꝫ apoſtolica. ⁊. jͣ. de cen. ſi. quato. ⁊ ſic poſſunt diuidere parrochiā iuſta de cauſa ut patꝫ per iura predicta. poſſunt etiā redditꝰ diminuere. puta ſi eccleſie facuitates eſſent ampliate ut ſic de augmēto et monachi ſentiant vtiſlia tē. cum hmōi eccleſie ſubſint eis quo ad tēporalia. qꝛ de hmoi videi loqui. c. ⁊. jͣ. eo. de monachis. Ignificatū. ita ꝙ ar. conſueuit hic notari ꝙ in ſpiritualibus poteſt interuenire pactio ſiue cōditio. sͣ. de elect. ſignificaſti. ar. de tranſac. c. ij. ar. cōtra. sͣ. de pac. c. vlti. ⁊.i. q. ij. ꝙͣ pio. Solū. ut nulla ſit dubitatio. ſic intellige ꝙ nulla conditio ſiue pactio hic aſ poſita fuit cū aliqua perſona ſed capitulū vacāte illa prebenda con dignitatum permutationeꝫʸ fieri ꝓ hibemus. ¶ Dem cantuari. archiepō. Elarū eſt: ⁊ infra. Quoniam igitur dignum eſt: ut poſtquā magiſter.j. in eccleſia tua canonicꝰ eſt inſtitutꝰ ⁊ a te habuit in promiſ ſisᶻ de conferēda ſibi prima prebē da: cum in eccleſia ipſa uacaret: ut debeat prebende ītegritate gaudere: mandamuſ quatenus ſi ideꝫ. j. in eccleſia tua eſt canonice inſtitutꝰ: ⁊ ī choro ⁊ capitulo ⁊ alijs quo rum uſus eſt communis: poteſtate ſicut canonicus habet: ei prebēdā ſi qua nunc uacat uel cuꝫ ibi primo uacaueritª: ſecundum promiſſionē tuā cōcedas liberaliter ⁊ aſſignes quia nō eſt congruū: ut prebenda careat qui in canonicuꝫ noſcitur eē receptus. ¶ Dem canonicis regularibus ⁊ monachis ebor̄. dioceſis. Uaricie que eſt idoloruꝫᵉ ſer Cuitus ⁊ īfra. Intelleximus ꝙ in eccleſijs ueſtris de quibus certas penſiones conſueuiſtis percipere: portiones uel antiquos red ditus minoraſtis: quos nonnulli clerici eccleſiarum ipſarū olim ha buiſſe noſcuntur: ⁊ infra. Ideoqꝫ mandamus quatenus ſi quas por tiones uel antiquos redditus clericorum ſine conſenſu archiepiſco pi ueſtri minuere uel parrochiaſdi uidere preſumpſiſtis: ad integrita tem priſtinam reuocetis. ¶Deꝫ prepoſito ⁊ capitulo inſul. Ignificatū eſt nobiſ ꝙͣ quidā ſacerdoti prebendam unā in

ex lr̄is. ⁊. ff. de vſufru. l. vſufructu legato. l. ſi pēdentes.§. pe. ⁊ opti. ar. ī. ut ec. be. ſine di. ꝯfe. ut nr̄m. ad fi. ⁊ hec ꝯditio licita ē ⁊ hoeſta ꝓ diuino cultu appoſita. Quidā etiā dicūt ꝙ ſimplicit̓ poſſet eligitali ꝯditiōe appoſita. Sꝫ ꝗd eſſet ſi ꝯditio eēt illicita? vr̄ ꝙ ꝯditiōe ⁊ pure. ⁊. jͣ. eo. dilcō ⁊ turpis ꝯditio pro nō adiecta hētur. jͣ. de ꝯdi. ap. c. vl. hec vera eēt niſi obſta ret ſimonia. vin. itē ar. ꝙ ſacerdos pōt reciper̄ pecuniā ut celebret diuīa. qꝛ ſic oꝑas ſuas vr̄ poti locare. ar. x. q. iij. re latū. ⁊ xij. q. ij. cha ritatē. ⁊. c. ꝗcūqꝫ. ij. jͣ. de ſimo. cū ſit. ⁊.ī. q. ij. c. vlt. qꝛ ſuis ſti pēdijs hͦ facere non cogit̉. sͣ. de p̄ſcript. cū ex officij. ar. ꝯͣ. jͣ. de ſimo. cū in eccle ſie corꝑe. Si nulluꝫ hꝫ bn̄ficiū eccleſiaſticū rōne cuiꝰ ad hͦ teneatur pōt locare oꝑas ſuas ad certū tp̄s ⁊ recipere mer cedē ꝓ labore ſuo. nec ſimonia cōmit tit. alias ſi hꝫ bn̄fici um nō lꝫ ei hͦ facer̄. g ¶ Capituli. iſtud ī ter ius fuit appoſi tū quoniā ſuffic̄ cōſenſus p̄lati. sͣ. d̓ renū. c. admonet. h ¶ Delegare.i. non pot ꝯmittere alicut officiū ſuū. ⁊ dic an niuerſariū.i. officiū i ¶ Salua honeſtate i. ſine peccato. hͦ iō dic̄. qꝛ nō eēt hone ſtū ut bis uel ter mi ſſā in die celebraret de cō. di. i. ſufficit. ⁊ jͣ. de celebra. miſ. te referente k ¶ Uoluptatis. tn̄ religionis cā poſſet ad aliā eccleſiā ſe tranſferre petita licētia ꝙͣuis nō obtēta. jͣ. de regul. licet quibuſdā. CE mōachis. hoſpitalitatē ad qua clerici p̄cipue tenēt̉. lxij. di §. i. ⁊. lxxxv. di. florentinū. qꝛ quicꝗͥd habent clerici paupeꝝ eſt. xvi. q. i. c. vltimo. m ¶ De ꝓuentibꝰ eccleſie. ꝑ hͦ pꝫ ꝙ loquit̉ de eccleſijs q̄ ſunt mona choꝝ quo ad tp̄alia in ꝗbus pnt monachi ſibi oīa appropriare ⁊ re ẜuata honeſta ſuſtētatione p̄ſbr̄o ut hͦ dicit. multo magis ubi habēt eccleſias quo ad ſpūalia ⁊ tp̄alia. Si v̓o habēt eccleſiā ex ꝯceſſione laici uel ꝯfirmatione ep̄i idē eſt. qꝛ ⁊ tp̄alia tūc habēt. arg. xv. q. i. c. vl. ⁊. jͣ. de pͥuil. cū ⁊ plātare.§. in eccleſijſ. Si nō accedit ꝯſenſus ep̄i nihil valet ꝯceſſio laici. jͣ. de iurepa. c. qd̓ aūt. in fi. ⁊. c. illud. ſi hn̄t eccleſia ex ꝯceſſione ep̄oꝝ ſi certa forma fuit appoſita illa ẜuet̉. ff. ue pac. in traditionibꝰ. ſi pleno iure ipſā ꝯtulit pleno iure hn̄t eā ſi ſimplicit ꝯtulit eccleſiā cathedraticū ⁊ cohertionē retinet ep̄s. jͣ. de doſa. paſtoralis. Si v̓o ex fundatiōe monachi eccleſias obtinēt ha bet eas tatū quo ad tp̄alia. xvi. q. ij. c. i. ⁊. c. pe. ⁊ vl. niſi eēnt pͥuilegi nti cū oībus capellis habitis ⁊ habēdis. ⁊ ſi n̄ habēt pͥuilegiū habe būt tꝑalia reẜuata ſufficiēti ſuſtentatiōe p̄ſbr̄o ⁊ ep̄s hꝫ ibi inſtituti bn̄e ad pn̄tatiōꝫ monachoꝝ ⁊ ei ſubeſt p̄ſbr̄ qͦ ad ſpūalia. ⁊ ſic pōi intelligi hec dec. ⁊. jͣ. d̓ pͥuil. cū ⁊ plantare.§. in eccleſijs. Qn̄qꝫ mo nachi hn̄t iuſpatronatus tantū. ⁊ tūc nihil hn̄t niſi ſolā pn̄tationeꝫ ſ. de iurepa. cū ſeculū. cū trāſeat cū vniuerſitate ut ibi. In quo gͦ ca ſū locū hꝫ qd̓ dicit̉ ꝙ cenſilis penſio nō augeat̉. sͣ. de pact. cū cleri ci. c. j. de cenſi. ꝓhibemus. ⁊ sͣ. e. auaricie. Poteſt dici ꝙ vbi mona thi habet eccleſias ex donatione ep̄orum quo ad tēporalia: cenſus belus impoſitus nō debet augeri. vel cū ex donatione laicoꝝ ius tā tū recipiūt patronatus: cenſus qui ab initio fuit impoſitus: augeri nō debet. jͣ. de cenſi. ſcientes. ſine iuſta cauſa ⁊ rōnabili ⁊ de ꝯſenſi piſcopi ut dictū eſt. sͣ. eo. auaricie. In alijs vero caſibus puta cum pleno iure habēt eccleſias quo ad tēporalia et ſpiritualia poſſidere tus poſſunt pleno iure. Quādoqꝫ tamē monachi totū applicāt vſi eccleſia ur̄a cōi uolūtate dediſtis: ita ꝙ miſſam de ſcā maria: niſi cor poris īfirmitate grauatus debeat quotidie celebrare: ⁊ eccleſiā ur̄aꝫ nō niſi cōi tā prepoſiti quā capituli aſſenſu poſſit dimittere: uel cuiquā prebende illius anniuerſarij dele gareʰ. Quā ſi quidem inſtitutiōeꝫ eatenus ꝯfirmamꝰ: ut predictꝰ ſacerdos. niſi infirmitate corporis fuerit īpeditus: aſſidue debeat ob ſequium ſuum impendere eccleſio memorate: ⁊ quāto frequētius pōe ſaluaʳ honeſtate ſua: ⁊ debita deuo tione miſſarum ſolēnia celebrare: nec ſibi liceat hoc illi ſubtrahere ſi ue cauſa uoluptatisᵏ ſiue ſe ad aliā eccleſiam tranſferendo. ¶ Dē unigoren̄. archiepiſcopo Emonachis qui uicaros pa rochialium eccleſiarū grauāt I ut hoſpitalitatēⁱ tenere non poſſint eā ꝓuidentiā habeas ꝙ ad preſen tationē monachoꝝ nullū recipias niſi tantum eis de prouētibꝰᵐ eccleſie corā te fuerit aſſignatū: unde iura epālia poſſint perſoluere ⁊ ꝯgru am ſuſtentatiōem habere. ¶ Deꝫ ſalernitano archiepō. UD hec licet: ⁊ infra. Illud ē I Comni rōni ꝯtrariū: utunꝰ cle ricus in unaⁿ uel diuerſis eccleſijs plures dignitates uel perſonatus obtineat: cū ſingula officiaº ī eccleſijs aſſiduitatē exigāt ꝑſonarum. ¶ ¶ Dem burdegalē. archiepō. Reterea. g. qui in tua ⁊ tolo. bus ſuis reſeruata honeſta ſuſtentatōne preſbytero ut hic. Quandoqꝫ certā parteꝫ recipiūt ſiue certam dimittūt preſbytero. aliud totū ſibi retinent. ut. sͣ e. auaricie. ⁊ hoc ſecundū cōſuetudinē diuerſoruꝫ locorū. dic de hoc ut. xvi. ꝙ ij. in ſumma. ber. cracta collatio ſiue inſtitutio teneat. ar. inſti. de her. inſti.§. ⁊ heres& n ¶ D hec. in vna. jͣ. eo. de multa. in fi. idem in diuerſis. ut ibi. ⁊. jͣ. c. proxi. ⁊ sͣ. e. quia in tantū. ⁊ sͣ. de cle. nō reſi. quia nōnulli. o ¶ Officia.i. dignitas uel ꝑ ſonatus. lxxxix. di. c. ſingula. ⁊.xxi. q. ij. ſicut. ⁊. jͣ. eo. cū nō ignores. ⁊. jͣ. eo. de multa. niſi per diſpenſationē apoſtol ce ſedis. ut ibi. et. sͣ. de electi. dudum. ij. Reterea regularit̉. Ar ꝙ canonicus regularis poteſt fieri archidiaconꝰ. ar. lviij. di. c. i. ⁊. lxxiiij. di. quo rundā. ⁊. jͣ. de ſta. regu. ꝙ dei timorem. Sic nec monachuin diuerſis monaſterijs eſſe poteſt nec abbas prefici. jͣ. de relig. domi. c. vlti. Sic nō po teſt quis haber̄ plures perſo natus in eadem eccleſia. aut etiam in diuerſis. jͣ. e. de mul ta. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. q ¶ Maluerit. ſic. sͣ. eo. c. refe rente. Et ſic habuit optioneꝫ ſecundū iſta iura. hodie non habet optionē. immo recipiē do ſecundaꝫ dignitatē ip̄o iu re vacat prima. ⁊ ſi contende ret retinere vtrāqꝫ priuarei vtraqꝫ. jͣ. eo. de multa. Cum eniꝫ militie ſint diſtincte ⁊ ꝑ ſone illis deputate debent eſe diſtīcte. vnde nemo poteſeſſe in duobꝰ collegijs ſimul ff. de col. illi. l. i.§. vlti. nec du as militias haber̄. C. qui mi li. nō poſ. l. iiij. ⁊. l. v.§. impo ſterum. lib. xij. nec duos ho nores. ff. ad munici. libertus §. preſcriptio. ergo multo for tius hec ſunt in ſpiritualibuſ honoribus obſeruanda. Um nō ignores. vna ec ¶ Cleſia. Hoc generaliter veꝝ eſt ꝙ vnus debet eſſe ſa cerdos vnius. ut. sͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. eo. de multa. de hac materia dicit̉. sͣ. de elec. dudum. ij. ſ ¶ Contendit. vnde hodie priuari debet vtraqꝫ. jͣ. e. de multa. t ¶ Contentum. sͣ. e. c. ꝓx. ⁊. c. ad hec. u ¶ Conſenſerit. ſi ſemel conſenſerunt in eū non poſſunt amplius diſſentire s. de elec. cū inter canonicos. ⁊. viij. q. ij. dilectiſſimi. ⁊ xxxij. q. v. horrendus Quid eſt ergo. qd̓ dicit nūc eis diſſentientibus. ⁊ ſic cōtradicit hec decre. j̄ dictis iuribus. Sol. ſic intellige quod dicitur hic. ſacerdos iſte electꝰ fuit ad curam animaꝝ ⁊ ſimul ad continuā reſidentiā ad quā de iure tenet̉. sͣ. de cle ri. nō reſi. quia nōnulli. ſed ip̄e volebat retinere priorē eccleſiā cū illa ad quā electus erat ſecūdo ab archipreſbytero ⁊ clericis. vnde cū ipſe nollet prima dimittere licitū fuit archip̄ſbytero ⁊ clericis ab electione ipſius recedere. et merito. qꝛ vtrāqꝫ de iure habere nō poterat. ſi autē vellet dimittere primaꝫ ⁊ ſecundā recipere tunc nō poſſent archip̄ſb̓r ⁊ clerici ab electione eiꝰ diſcēde re. exquo ſemel in eū cōſenſerunt. ⁊ ſic intelligunt̉ p̄dicta iura. x ¶ Scandalo. ar. ꝙ propter ſcandalum quandoqꝫ recedit̉ a iure. sͣ. e. cuꝫ te neamur. ⁊.sͣ. de tempo. ordi. ad aures. VUm ẜm apoſtolū. de altari. xij. q. i. ex his. z ¶ RRepelli. ad quē ſpectat onus ⁊ emolumentū. xij. q. ij. charitatem. ⁊. c. ꝗ cunqꝫ: ⁊. c. eccleſiaſticis. ⁊ ecōuerſo nō eſt ferendus is qui lucrū amplectitur onus aūt ſubire recuſat. C. de cadu. tollen. l. vna.§. pro ſecundo. a ¶ Obſequio. Non tibi ſed domino grauis eſt cui ſeruit egeſtas. argu. xciij. di. diaconi. Lau. b ¶ Nominis ratio. xxi. di. cleros ⁊ clericos. ⁊. xvi. q. i. ſi cupis. ⁊ nomina debent eſſe cōſonantia rebus. inſti. de dona.§. eſt ⁊ aliud. c ¶ Sors. xij. q. i. c. cui portio. d ¶ Aſſumuntur. ut qui ordinant̉ ſine beneficio. uel aſſumunt̉ ut habeant he reditatem domini e ¶ Aſſequuntur.ſ. qui ad beneficium recipiuntur. iſti in ſua ordinatione ſta tim conſequuntur hereditatem domini. f ¶ Dignum. xij. q. ij. eccleſiaſtice. g ¶ Predeceſſores. lxx. di. neminē. ⁊. c. ſanctorum. h ¶ Ordinatiōes. niſi ꝓmotꝰ ſit ad titulū pr̄imonij ſui. jͣ. e. tuis. ⁊. sͣ. e. ep̄s. fi. t4 ſana eccleſia eſt archidiaconus cō ſtitutꝰ ⁊ ī utraqꝫ eccleſia regularit̉ ꝓfeſſꝰ: mādamꝰ quatenꝰ eudē alte ro quē malueritq archidiaconatū fa cias eē ꝯtētū. ¶ Dē cātuariē. arch Um nō ignores quod una eo cleſiaʳ uniꝰ debeat eē ſacerdo tis: ⁊ īfra. Cū igit̉ nūciꝰ preſbyteri qui ī duabꝰ eccleſijs locū hr̄e ꝯten ditˢ ⁊ ꝗdā clerici alteriꝰ eccleſie ad nr̄aꝫ pn̄tiā acceſſerīt ꝯtra eū nos at tēdētes nō eſſe ꝯueniēs: ut idē p̄br̄ locū hēat ī duabꝰ eccleſijs: mādamꝰ: quatenꝰ ipſū bn̄ficio qd̓ hꝫ fa cias maner̄ ꝯtētuꝫ qd̓ ſi forte archi preſbr̄ ⁊ clerici alteriꝰ eccleſie ī eū ꝯſenſerītª eis nūc diſſentiētibꝰ cuꝫ ipſoꝝ ſcādaloˣ nō dꝫ locū in ipſa ec cleſia querere uel habere. ¶ Nno. iij. zamor̄. epiſcopo Um ſecūdū apoſtolū qui alta ri ſeruit uiuere debeat de alta riʸ: ⁊ qui ad onꝰ eligitur repelliᶻ nō dꝫ a mercede: pꝫ a ſimili: ut clerici uiuere debeāt de patrimonio ieſu chriſti: cuiꝰ obſequioª deputāt̉: u ipſa noīſº rō ꝑſuadet: cū.n. a. cleroquod eſt ſorsᶜ uel hereditaſ clerici appellēt̉: qꝛ in ſui ordinatiōe uel at ſumūturᵈ in hereditatē dn̄i: uel aſſe quunturᵉ hereditatē in ipſo ut uere poſſint pſallere cū ꝓpheta dicente dominꝰ ꝑs hereditatiſ mee: dignū eſt ut eccleſiaſticis ſtipēdijs ſuſten tētur in qua ⁊ ꝑ quam diuinis obſe quijs aſcribūtur. Licet aūt prede ceſſoresᵍ nr̄i ordinatiōesʰ eoꝝ que

i ¶ Irritas. quo ad executionē. nō quo ad veritatē. quia ordinē nō admittūt k ¶ Succeſſores. ſed quare ꝯuenitur hic ſucceſſor ex delicto defuncti. cum re gūlariter crimina morte extinguantur. xxiij. di. quorundam. ⁊. C. ſi reus uel accu. mo. fue. l. ij. ⁊ ſucceſſor non ꝯuenitur ex delicto defuncti. C. ne ex deli. defunc. l. vna. Rn̄deo ne in cleri opprobrium mendicare cogant̉. xciij. di. dia coni. ar. sͣ. de cle. coniu. ioan nes. in fi. uel dic ꝙ non tā ſuc ceſſor ꝙͣ eccleſia punitur in hoc caſu que non reſiſtit ep̄o in tali promotione. nam ſine concilio eccleſie non facit or dinationeꝫ. xxiiij. di. c. pe. vn̄ punitur ſi ei delinquenti nō reſiſtit. ij. q. vij. c. qua propter ⁊ hoc intelligo qn̄ ipſe epiſco pus examinauit. ſi aūt alij ex aminauerunt ipſi tenebuntur liiij. di. ſi ſeruus. xxiiij. di. qn̄. ⁊ hoc innuit qd̓ dicitur. jͣ. nul lo pn̄tante. Et in hac ꝓuiſione dignitas ꝓmoti eſt attentenda. ar. xli. di. non cogant̉. ff. de iudi. l. ſed ⁊ ſi. ſuſcepit. §. ij. ff. de vſufruc. ſed ⁊ ſi ꝗd §. i. ⁊. jͣ. e. c. de multa. ⁊. ff. de dona. l. ſi filiuſfamilias. Iteꝫ conſiderantur facultates ec cleſie. ar. ff. de admini. tu. l. cum plures.§. cuꝫ tutor. ⁊. ff. de reli. ⁊ ſumpti. fu. ſi quis ſe pulchrum.§. ſumptus. ⁊ hic inferius. b. l ¶ Liceat ſi ſcriberet̉ ipſi or dinatori. ipſe nō poſſet aliꝗd obijcere. niſi hͦ in litteris con tineretur. qꝛ quos idoneos reputauit ad ordines. debet reputare idoneos ad benefi cium. sͣ. de eta. ⁊ qua. c. acce pimus. ſed ſucceſſor pōt. Et ita ſemel approbatus iterum probatur ⁊ reprobatur ſicut medicus. ff. de mun̄. ⁊ ho. l. ut gradatim.§. reprobari. et virgo ſemel probata iterū ꝓ batur. xxvij. q. i. nec aliqua. ⁊ meliꝰ. sͣ. de proba. c. pe. ⁊ ult. ⁊.ij. q. v. habet hͦ proprium. ⁊ c. mennam. ſed hoc totū gratia eſt. qꝛ de facto vniꝰ ſepius queri nō debet. ff. nau. ca. ſta. l. licet. in fi. Sed nōne p̄ ſumi debet pro ordinato. ſic ar. sͣ. de ꝓba. poſt ceſſionem. niſi probetur. contrariū. Item qualiter cognoſcit̉ poſtea de eius idoneitate. cū ſententia ep̄i qͣ pronunciauit ipſum idoneum trāſiuit in rem iudicatā. a qua non fuit appellatum. sͣ. de elec. cū dilecti. in fi. Reſpondeo totū fit de gratia. uel dicas ꝙ tā tum queritur de noua cā poſtea emergente. ar. sͣ. de eta. ⁊ quali. or. c. i. m ¶ Donec per te. Quid ſi epiſcopus ordinauit eum ad aliquem titulum. ⁊ il le eſt euictus ab eo. nunquid epiſcopus tenetur de euictione. ar. ꝙ non. qꝛ do nator non tenetur de euictione. ff. de edil. edi. l. ad res donatas. argu. cōtra vij. q. i. preſentiū. ⁊. jͣ. eo. inter cetera. Dixit vincē. ꝙ epiſcopus ſpecialiter nō teneretur. ſi dedit ei beneficiū ſufficiens. ⁊ factum ſit inſufficiēs ⁊ exinanitū Sufficit enī minori ab initio adire locupletē hereditatē. ff. de minor. verum. §. locupletem. tenetur tn̄ generali obligatione. quia tenet̉ ꝓuidere ⁊ ordinare eccleſias omnes ſui ep̄atus. de cōſe. di. i. c. omnes. Tu dicas melius cuꝫ. t. ſit fraudulenter contulit ei beneficiū alterius. quo alius non fuit iuſte priuatus ſiue alij debitū. ⁊ ipſe cui ꝯtulit hͦ ignorauit tūc ſpāliter tenet̉ ep̄s ei ꝓuidere ī equalēti bn̄ficio. ar. vij. q. i. pn̄tiū. ⁊. jͣ. e. c. int̓ cetera. ⁊. jͣ. d̓ iur̄pa. c. paſtoralis. n ¶ Inter cetera. Caſus. g. ⁊. h. ꝑmutationē ſuarū prebendarū affectantes Feas in manu pape renunciauerūt. poſtmodū mandauit papa decano re men̄. ut de prebenda. g. inueſtiret. h. ſed epiſcopus loci hoc intelligens cōtulit eam magiſtro. p. vnde orta lite inter magiſtrum. p. ⁊. h. dominus papa reuocauit prefatam renunciationem. ⁊ vtriqꝫ reſtituit beneficiū ſuum. ⁊ ne ma giſter. p. remaneret fruſtratus ſpe ſua mandat papa epiſcopo ut prebendam alicui non ꝯferat. donec aſſignauerit magiſtro. p. beneficiū p̄bendale in eadē eccleſia. ⁊ ſi ꝯͣ fecerit. illud caſſat. ne fraudulent. viſus ſit illi ꝯtuliſſe p̄bendā x ¶ Aſſignari debebat ex quo guil. reſignauit tali modo. ut daretur. h. ⁊ non fuit ei data. ſed magiſtro. pͦ. nō videbat ei renunciaſſe nec videbat̉ eā perdi diſſe. ſicut non amittit poſſeſſionem qui eam ſub modo alij tradidit. niſi mo dus exiſtat. videt̉ enim ſub cōditione eaꝫ tradidiſſe. sͣ. de reſti. ſpo. olim. ⁊. ff. de acquir. poſ. qui abſenti.§. ſi quis. ⁊ qui ſub ꝯditione tradat poſſeſ. ⁊ recedit a poſſeſſione nō perdit eam. ff. eo. ſi cū me. vnde iſte nō videbat̉ amiſiſſe poſſeſſionem beneficij ſui. Sed certe veruꝫ eſt. ꝙ amiſerat ꝑ renunciationē. ſine certo titulo ꝓmouent̉: in iniuriam ordinantiū irritas eſſe uolue rint ⁊ inanes: nos tamē benignius agere cupientes tādiu per ordinatores uel ſucceſſores eorum proui deri uolumꝰ ordinatis: donec per eos eccleſiaſtica beneficia ꝯſequā tur. Inde eſt: quod cū. g. lator pre ſentiū a predeceſſore tuo fuerit ad ſubdiaconatū nullo pn̄tante ꝓmo tus: mandamus: quatenus ſi eum hi quibꝰ exaīationē ipſius duxim cōmittendā. te citato legittime: ut per te ipſū uel idoneū rn̄ſalē īterſiſ ⁊ iam ſuꝑ idoneitate ꝑſone quā eti am ſuper quātitate ac qualitate be neficij proponere tibi liceat quicquid rōnabiliter duxeris ꝓponen dum idoneum eſſe reperierint: tādiu ei uite neceſſaria congrue ſubminiſtres: donecᵐ ꝑ te in zamorē eccleſia uel alia fuerit ꝯpetēs bene ficiū eccleſiaſticū aſſecutus: ſcitur pro certo: quod ſi per examinatio neꝫ eorū fuerit repertus idoneus ⁊ tu ei iuxta mandatū nr̄m neglexe ris prouidere: cum hoc nobis per litteras eorū innotuerit: ad id exē quendū te per diſ. eccle. ꝯpellemꝰ Dem archiepō ſenon̄. Nter cetera: ⁊ īfra. Facta re Iſignatione: a gu. quondaꝫ canonico lauduū. de prebenda eiuſdem eccleſie: que per cōmutatiōeꝫ prebēdarū. h. tūc ſiclunē. canōico auctoritate ap. aſſignariˣ debebat: magiſter. p. per laudunē. epūm de prebenda fuit inueſtitus eadem: ſu ſꝫ papa poſtea ex officio ſuo vtrūqꝫ reſtituit ꝓpt̉ diſcordiā ſuſcitatā y ¶ Irritum. ſi. C. de legi. non dubiū. ⁊. C. de rebus eccle. non alie. l. ſancimus. ⁊. x. di. c. vides.§. i. Si hoc verbum nō cōtineret̉ in lit teris ⁊ ipſe conferret. videt̉ ꝙ ꝯceſſio teneret. licet eſſet facta ꝯͣ mā datū pape. jͣ. eo. dilectus filius. g. vbi de hoc. z ¶ Aſſignauit. hi. expreſſe habes. ꝙ ſi ep̄s conceſſit mihi beneficiuꝫ quod concedere non po tuit. tenetur mihi ad aliud conſimile vij. q. i. c. pn̄tium. de hͦ dicit̉. sͣ. c. ꝓx. ſi. sͣ. de fil. pre. veni ens. ar. ff. d̓ pig. ac. l. elegāter.§. qui reproboſ. ff. ad vel. ꝙͣ uis.§. ſi conuenerit ⁊. ff. qui ſatiſda. co. l. quotiēs. ff. de le. i. l. filius.§ ſi quid alicui. ⁊. ff. de le. ij. l. mortuo.§. labeo. qꝛ adiuuari bn̄ficijt nos oportet. nō de cipi. ff. cōmodati. l. in cōmodato.§. ſic̄. ī fi. ⁊. jͣ. cōmo. c. vno in fi. Et ſic ē ꝯͣ id ꝗ dicit lex ꝙ donator nō tenet d̓ euictiōe ff. de edil. edi. l. ad res donatas. Sꝫ hͦ in veritate n̄ dr̄ donare. qꝛ neceſſe hꝫ eā donare. ⁊ in ne ceſſitate nemo libe ralis exiſtit. ff. de a dimē. le. l. rē. legatā in fi. ⁊ de hoc dictū eſt. sͣ. e. c. relatum. Et hoc ītellige qn̄ ep̄us ſciuit ꝙ eam donare nō poterat ⁊ ille ꝗ recepit. igno rauit. ut dixi. sͣ. c. ꝓ xi. Si enim recipi ens hoc ſciebat. nō credo ꝙ habeat pe titionem ꝯͣ ep̄m ad aliam prebendam. inſtar illius qui ſciens emit liberuꝫ hominē. emptio nulla fuit. ſecꝰ ſi ignorater emit. ff. de ꝯtrahē. emp. l. liberi hominis. ¶VUꝫ iā dudū. multitudo. Iſte io. hēbat multitudinē p̄bendaꝝ Iut pꝫ in antiqͣ. q̄ multitudo ē canonibꝰ inimica. sͣ. e. qꝛ in tātū. b ¶ Auaricie. que a ꝓmotione repellit. lxxxv. di. c. florentinū. quam etiā dicit lex legittimis ictibus feriendā. C. de inoffi. teſta. l. ſi quis ſuo. ⁊ eſt ſeruitus idoloꝝ. sͣ. e. c. auaricie. c ¶ Noſtre diffinitōis. quā nō habēs in hac ꝯpilatione que oliꝫ erat de iuſti. c. tua nuper. d ¶ Concilij. sͣ. eo. quia in tantū. e ¶ Confirrationē. hoc ita intellige ꝙ ſuper hac electione fuit cau ſa cōmiſſa ad petitionē illius electi: ⁊ iudices illi electionē cōfirmauerūt ⁊ poſtea alij iudices quibus eadē cauſa fuit ꝯmiſſa ꝯfirmatō nē illā caſſauerūt. ſicut hoc totū habet̉ in ꝯpilatione Inno. sͣ. de re iudi. c. i. de quibus fit hic mentio. f ¶ Prebendas. de hoc dic̄tū eſt. sͣ. de elec. c. dudū. ij. g ¶ Aliud p̄miſſoꝝ.ſ. ꝙ ante ꝯfirmatiōꝫ miniſtrauit. sͣ. d̓ elec. qͣliter vel ꝙ mīſtrauit poſt caſſationē ꝯfirmationis. qꝛ papa etiā totū caſ ſauit quicꝗd factū fuit per iudices pͥores ⁊ poſteriores. h ¶ Eccleſiā. Et ita vr̄ ꝙ eccleſia q̄ ip̄m eligit ſciēs ip̄uꝫ habere pli res dignitates atqꝫ p̄bendas nō poſſit ipſuꝫ repellere. ar. sͣ. eo. cuꝫ nō ignores. Ar. ꝯͣ sͣ. de excep. cū eccleſiaſtice. ⁊ melius. sͣ. d̓ elect. cū inter canonicos. viij. q. ij. c. dilectiſſimi. ⁊. xxxij. q. v. c. horrendus. jͣ. de cōceſ p̄ben. cū ſuper: ⁊ sͣ. de cleri. cōiug. c. diuerſis fallacijs. et jͣ. de dona. c. inter dilectos Sed hec locū nō habent. quia iſte nō fu it electus ab eccleſia. īmo eccleſia ſe ſibi opponebat: ⁊ electus fuit a quinqꝫ ſolūmodo alijs appellātibus prius ⁊ quibuſdā abſentibus ut hic patet in decre. que olim erat in cōpilatione Inno. de re iudi. c. i. hec decre. de illa electione loquitur. b. i ¶ Per patientiā. hic reſpōdet tacite queſtiōi. diceret aliquiſ? multi ſunt habentes plura bn̄ficia. quare ip̄m reprobatis dn̄e papa ⁊ ipſe per quo cum inter magiſtrū ipſum ⁊ dictum. h. controuerſia ſuborta fuiſſet ꝑ. C. papā preno. oīa retractata fuerunt: ⁊ infra. Supradicto epiſcopo dedimus in preceptis ut donec ideꝫ magiſter in eccleſia fue rit prebendale beneficium aſſecutus nulli alij prebēdā aſſignar̄ preſumat: ꝙ ſi forte preſumpſerit: id ir rituꝫʸ decernimꝰ ⁊ inane. decet enī ut qꝛ prebendam ei: quam de iure non potuit aſſignauitᶻ eam quam de iure poteſt aſſignet. ne prebēdā ei fraudulenter uiſus ſit aſſignaſſe. IDē epiſcopo ⁊ cantori tornacē. Um̄ iam dudūª: ⁊ infra. Ue ruꝫ quoniā ab. r. ſiclunen̄. ca nonico.j. de bitumia quedā obiecta fuere multitudo uidelicet tā dignitatū quā etiā prebendaꝝ ambi tionis ⁊ auaritie uicium cui nōduꝫ finem imponens contra diffinitionisᶜ noſtre tenoreꝫ ⁊ lat. conci. q ſta tuta ad obtinendā prepoſituram ſi clunē. ſe ingerit ⁊ ingeſſit. ⁊ quod die intruſionis ſue ante confirmationem preſumpſerit miniſtrare ſi cut ⁊ poſt confirmationeꝫᵉ caſſataꝫ mandamus quatenus ſi inueneritis predictum.j. habere pluręs alias dignitateſ atqꝫ prebēdas: aut aliquid aliudᵍ premiſſorū quod ad caſſationem eius ſufficiat: īueneri tis eſſe uerū: ei ſuper iam dicta pre poſitura ſilentium imponatis ab j petitione ipſius ſiclun. eccleſiamꝰ abſoluētes cū multa per paciētiaꝫ tollerantur: que ſi deducta fuerint

reſpōdet. multa per patientiā. ⁊cͣ. ⁊ tn̄ ꝑ talē patientiā nō ſit diſpēſa tio. ar. jͣ. de cog. ſpi. ſuper eo. ⁊ sͣ. de iureiurā. mulieri. ar. talis patiē tia voluntatē requirit. ff. de tribu. l. i. Ilectus filiꝰ. ꝑcipere nō deberet. Iſtud fuit ꝯͣ cōciliū. jͣ. de cōceſ. p̄ben. nulla. Sꝫ ꝯͣriū vr̄. sͣ. e. relatū. ubi tenet ꝓmiſſio vacature p̄bende. So. hic ni hil ꝑcipiebat: ſꝫ ibi ſic ut pꝫ ex illo v̓bo integritate p̄bende gaudere. ⁊ ex eo ꝙ dicit quoꝝ cōis eſt yſus. ⁊ hic ſolū addit̉ ꝙ ꝑcipiat eaꝫ qͣ de cōi ꝯferunt̉ ⁊ ita nō ꝯͣdicit ſed ꝯcor dat. ⁊ hoc viciū fuit exp̄ſſum. ibi non. i ¶ Illicito. Ar. ꝯͣ. sͣ. de ꝯſti. cū. m. v̓. qͣt tuor receper̄t ad va caturas. ⁊cͣ. So. pa pa illud reprobauit vn̄ p̄cipit ꝙ eis ꝓui deant̉ ex ſuꝑexcreſcētibus. ⁊c̄. ⁊ ita cō cordat cum iſta. uel ibi r̄cepti fuer̄t ſimplicit̓ ut ibi not. uel n̄ reprobat̉ receptō in ius canonie ſꝫ re ceptō ad vacaturas m ¶ Approbātes. ar. ꝙ ſnīa ſiue donatio tenet ꝓ ꝑte ⁊ ꝓ par te nō. ſic. sͣ. de arbi. cum tꝑe. xij. q. ij. ſi quos. ⁊. xvij. q. iiij. queſti. ⁊ xxij. q. iiij. int̉ cetera. ⁊. jͣ. de te ſta. rainutiꝰ. ⁊. c. rai naldꝰ. Caueas tn̄ qͣliter fiat electio. ſi dicat̉ eligimꝰ te ad ꝓx. vacaturā nulla ē electio. jͣ. de cōceſ. p̄bē. c. nulla. ⁊. c. relatū. ⁊. c. ex tenore. Si vero dicat̉. eligi mus te ī fratrē ⁊ lo ciū ⁊ ꝓmittimꝰ tibi ꝯferre bn̄ſciū cū pͥmū vacauerit tenet electio talis. sͣ. e. relatū. ⁊ sͣ. de ꝯceſ. p̄bē. cū ſuꝑ. aſſignan do eidē quotidianas diſtributiōes alias ꝯpellerent̉ ad hoc ut dicit̉ hic in fi. Et ille intelligit̉ electꝰ ad quoddā ius de nouo creatū. jͣ. e. dilecto. ⁊ illud ius perit ꝙͣ cito aſſignat̉ beneficiū vacāſ nō eniꝫ diu poſſet manere tale ius ſine re corꝑali.i. q. iij. ſi quis obiecerit. ⁊ taliſ canonia auget numeꝝ canonicoꝝ ſꝫ nō p̄bendaꝝ. Sꝫ nūquid plures poſſunt talit̓ eligi. ſi duo pn̄t eligi eadē rōne ⁊ plures.ſ. tres uel qͣttuor ⁊ quotcūqꝫ. Dixit io. ꝙ ẜm numerū pͥbendaꝝ poſſūt plureuel pauciores eligi. Sꝫ certe nō videt̉ ꝙ tot pn̄t eligi quot ſūt ibi ca nonici ꝓpter diutinā expectationē ſꝫ ſufficit ꝙ pauci eligant̉ ſalteꝫ duo uel tres uel quinqꝫ. sͣ. de cōſti. cu. M. ferra. n ¶ Defraudet̉. ſic. sͣ. eo. relatū. o ¶ Cū ſe facultas. hͦ idē erat ei ꝓmiſſū in illa ꝯpoſitione. ſed archi ep̄s auctem p̄ſtare nō potuit. īmo illud ſoluꝫ caſſat̉ ꝙ nihil ꝑcipere deberet. lau. Itē ex eo qd̓ dicit̉ hic: pꝫ ꝙ legatus nō pōt diſpēſare cō tra cōciliū. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. nulla. ſed ſolus papa. Itē aliud ē dicere cū facultas ſe obtulerit. ⁊ aliud cum beneficiū vacauerit ut hic patꝫ ⁊. jͣ. de cōceſ. preben. accedēs. p ¶ Aſſignare. hͦ idē poterat ꝯſequi ex illa cōpoſitione ut vr̄. Dicit io. ꝙ non. quia tēpore compoſitionis vacabāt beneficia. ⁊ volebant ip̄ium expectare proximā vacaturā. Itē aliud additur cōpoſitioni. ꝙ ip̄ſe habeat quottidianas diſtributiones ſiue victualia que d̓ cōi conferunt. que tantū preſentibus dant̉. sͣ. de cleri. non reſi. decete ſo. c. j. eo. licet. Perceptio enim taliū prebendaꝝ non facit canoni cum. qꝛ ſola ſalarij perceptio non facit decurionē. ff. de decur. ſola. ⁊. jͣ. e. dilecto. Ue fraternitatis. importunitatē. electio facta ad importunuꝫ clamore nō valet. sͣ. d̓ elec. oſius. lxi. di. miramur. ⁊ ꝑ īportunitatē n̄ ꝯcedenda ſepe ꝯcedimꝰ: dicit imꝑator. C. de peti. bo. ſub. l. i. li. x. in iudicium exigente iuſtitia nō de beant tollerari. ¶ Dem archiepō. ⁊ archi. ſenon̄. Ilectus filius. t. canonicatuſ linconien̄. ꝓpoſuit ꝙ cum de mādato. C. pape pre. no. linconiē ſis epūs quādam prebēdā aſſigna uit eideꝫ in eccleſia linconiē. qꝛ ca pitulum ipſū ad eandē recipere cō tēnebat: ⁊ infra. Ad īſtantiā remē archiepī tūc epī preneſtin̄. ap. ſe. le. ⁊ auctoritate illius talis īter euꝫ ⁊ epūm ⁊ canonicos linconiē. ꝯpo ſitio interceſſit ꝙ ipſo ab eis rece. pto in canonicū ⁊ ꝯceſſo ſibi ſtallo ī choro ⁊ participatiōe qualibꝫ di uinoꝝ idē fructꝰ prebēde ꝑcipere n̄ deberet̉: niſi loco proximo uaca ture: ⁊ infra. Cū ergo dictū. t. ī ca nonicū recipi canonicis nō obuiet inſtitutis ⁊ uacaturā expectare pre bendam lat. cōci. nō ſit dubiū obuiare nos: facto eiuſdem legati illicito r̄probato: quod eſt licitū ap probātesª: qꝛ uidetur indignū: ut receptus in canonicū prebēde: beneficio defraudetur. mādamꝰ qua tenus dictoſepiſcopū ⁊ canonicos ut ei prebendā cum ſe facultas ob tulerit: non differāt aſſignareᵖ appoſtpoſita compellatis. faciētes ei dem portiones quottidianas que fiūt in eccleſia memorata ſine dimi nutione qualibet aſſignari. Dem epiſcopo brixien̄. Ue fraternitatis deuotio: ⁊ ī ra. Cum ſepe cōtingat: ꝙ ad una p̄rebēdā duo clerici ꝓpter im portunitatēq petētiū eligātur. Nos attēdētes: ꝙ ſi duo una prebēdā te r ¶ Turon̄. ꝯcilij. sͣ. e. maioribꝰ. ⁊. jͣ. ut ec. be. ut nr̄m. ⁊.i. q. iij. c. ſi ꝗs p̄bēdas. s ¶ Sectionē. Sed cū vna parrochia poſſit diuidi in duas. xvi. q. i. p̄cipimus ⁊..x. q. iij. c. vnio. de cō. di. i. oēs. jͣ. de eccle. edi. ad audientiā. quare vna p̄ben da nō pōt diuidi in duas? Rn̄deo due ꝑrochie licite fiūt ex vna iuſta cauſa in terueniēte ⁊ ꝙ vtraqꝫ ſit parrochia per ſe ⁊ habeat ꝓpriā limitationē. ſed ꝙ due ſint ſub vna limitatōe no pōt. xvi. q. i. plures. Et eodē mō vna p̄beda pōt diuidi in duas ita ꝙ ſint ibi perpetuo duo canōici. dūmō facultateſ illiꝰ p̄bende ſufficiāt ꝯpeten ter duobꝰ. jͣ. e. c. vacāte. ſicut vna domꝰ pōt diuidi ⁊ dece tero erūt due domꝰ ⁊ vnꝰ fūdus. ſi diuidat̉ erūt duo fūdi ff. cōia p̄dioꝝ. l. ſi ꝗs duas.§. i. Sꝫ p̄benda diuidi nō dꝫ ui ſub noīe vniꝰ p̄bēde cenſeat̉ vterqꝫ qͣſi dimidius canoni cus. qꝛ vnitas nō recipit diui ſionē. xxiiij. q. i. c. loquit̉. nul la enī ẜuitꝰ diuidit̉ lꝫ vſufru ctus diuidat̉. ff. ad. l. fal. l. i.§. ſi vſufructꝰ. ⁊. ff. de vſu. ⁊ ha. vſu pars. Sꝫ nōne hͦ mō pōt diuidi p̄bēda qd̓ idē ius apd̓ vtrūqꝫ remaneat. qꝛ ⁊ iura īcorꝑalia apud plures pn̄t īſo lidū reſidere. jͣ. de iurepa. c. i. ⁊. ff. de ẜui. l. vie. ⁊. ff. de bo. lib̓. l. libertus. in fi. In p̄bēda hͦ eſſe nō pōt ut dictū eſt. jͣ. e. dilecto. lꝫ enī dicat̉ idē ius eē apud plures. reuera tn̄ ꝗlibꝫ ſpāle ⁊ ſeꝑatū ius hꝫ. ff. quēad. ẜui. amit. l. aquā Et no ꝙ ſic̄ de vna p̄bēda pn̄t duo firi ſi facultates ſufficiāt. ſi ex cā ncc̄ia pn̄t ⁊ debēt diminup̄bēde. jͣ. de v̓. ſig. c. vl. ⁊ sͣ. de ꝯſti. ex ꝑte. a ꝯtrario ſenſu. t ¶ Cōcilij. jͣ. d̓ ꝯceſ. p̄. c. nulla. u ¶ De rigore iuris. innuit ꝙ de patientia poſſit tolerari et cōfirmari qͣſi diſpēſando. qd̓ ſatis pōt ꝯcedi. qꝛ talis diſpē ſatio nō eſt ꝑpetua ſed ad tēpus. nec ꝓprie dicit̉ facere cō tra cōciliuꝫ. Ad quid ergo di ceret d̓ rigore iuris. alias ſim pliciter reſpōdiſſet: dicendo ꝙ talis eſt caſſanda. ⁊ multe tales electiōes tolerant̉ ⁊ ex cā poſſit iuris rigor relaxari ar. op. jͣ. e. c. vacante. ⁊. c. cum cām. vbi tenet̉ integrare p̄bendā tali modo collatā nec mandat̉ caſſari. x ¶IIſi eēnt. honeſti ex qualitatē ꝑſone p̄ſumitur licitū qd̓ alias eſſet illicitū argu. ix. q. iij. c. lugdun̄. y ¶ Ex arbitraria. et ita aliquis pōt ſimul vti ⁊ arbitraria ⁊ delegata ptāte ſic s. de p̄ſump. c. lr̄as. Sꝫ iſtud nō vr̄ poſſe ꝯſtare qꝛ ſi rōne delegate ptātis ad iudicauerūt alteri pͥoratū ẜm hͦ ꝙ ꝯſtabat eū canonice electū. qͣlit̓ ꝑ arbitriū poterunt ipſum ꝯdēnare ad ſoluendū alteri parti indebitū. cū alij ſolui non poſſit qd̓ ē alij debitū. sͣ. de iureiu. eā te. qꝛ ſi pͥoratus fuit iſti debitus. ꝯſtat ꝙ ſolutio pecunie eſt indebita. Poteſt dici ꝙ iſti nō fuerūt arbitri. ſꝫ arbitratores.i. cōpoſitores quoꝝ arbitriū ſi iniquū ſit auctoritate ſuperioris retracta tur. sͣ. de arbi. nō ſine. uel reducit̉ ad arbitriū boni viri. ff. ꝓ ſocio. ſi ſocietatē Sꝫ nunꝗd rōne talis arbitrij poſſēt ipſi adiudicare alteri pͥoratū. ar. ꝙ ſic. sͣ. de trāſac. c. decetero. ſꝫ nō ē veꝝ. qꝛ talia ſpālia poſſideri nō pn̄t. niſi ex iuſta inſtitutiōe canonica. ij. q. i. legū. Sic ⁊ ī mr̄monio n̄ pōt īteruenire arbitriū. sͣ d̓ trāſac. c. ul. ⁊ sͣ. d̓ ī integ. reſt. c. pe. in fi. ⁊ hic. v̓. hͦ ex iuriſdictōe delegata. b. z ¶ Ex iuſſione. ex pactione partiū non liceret nec illaꝫ tolleraſſet papa ut. sͣ. de pac. cū pridē. ſed quia iudicis auctoritate. factum fuit. ⁊ ad tempus ſuſtine tur. sͣ. de tranſac. c. decetero. Sic.n. excuſat̉ ab infamia. qui iuſſu iudicis paciſcitur. de furto. ff. de his qui notā. infa. l. furti.§. qui iuſſu. ⁊ ꝙ papa hic tollerauit huiuſmodi cōpoſitionem. hͦ fecit ꝓpter cauſas p̄dictas.ſ. ꝓ bono pacis ⁊ vtilitatis. quia placuit omnibꝰ. ⁊ ſi papa compoſitionē nō tolleraſſet. au ctoritas iudicis nō ſufficiebat. qꝛ de iure hͦ facere nō poterat. vn̄ dicit papa. nos eā hͦ adhibito moderamine toleramꝰ ⁊ ad tempus tantū. ut ſequitur. ⁊ occaſionē hmōi ꝯpromiſſionis aſſumūt qn̄qꝫ aliqui cām male faciēdi. a ¶ Prioratus. niſi hoc eſſet appoſitū. cōfirmatio talis ſiue tolerantia fuiſſet realis. ar. sͣ. de tranſac. veniēs. ⁊. jͣ. de inſti. cum veniſſent. nerēt: illud eēt ꝯtra ꝯciliū turonē. quod prebēclaꝝ ꝓhibet ſectionē ⁊ ſiunꝰ illoꝝ ipſā obtineret prebēdā ſub expectatiōe: aliꝰ ꝯtra lat. cō ci. ſtatuta remaneret. Inqui. t. t. r ꝙ talis electio de rigoreª iuris penitus eſt caſſanda. ¶ Dem. Iſi eēnt uiri prouidi ⁊ hone. ſtiˣ tā qui ordinatiōeꝫ fecerūt quā illi circa quos eſt facta ordina tio in eccleſia ur̄a ſuꝑ negocio prio ratꝰ: ordinatiōem illā ualde ſuſpectā ꝓpter exēpli ꝑniciē haberemꝰ Quod ergo poſt concertationem diutinā ordīatū ē circaunū de duo bꝰ electiſ: ut ipſe hēat prioratū hoc ex iuriſdictiōe delegata ẜm iuſticiā uidet̉ eē ſtatutū. Quod aūt ordina tū ē circa reliquū ut ipſe. xx. libraſ de redditibꝰ capituli. ⁊ xl. de ꝓue tibꝰ prioratꝰ ꝑcipiat annuatī: hoc ẜm ꝓuidētiā ītelligit̉ eē preceptuꝫ ex arbitrariaʸ ptāte cū in delegatos fuerit ꝯpromiſſū: qui auctoritateꝫ ſibi retinēdo ꝯmiſſā ſe ꝓ bono pacis ⁊ utilitatis hoc ordinaſſe fatēt̉. Quia igit̉ hec ordinatio ab oībuſ eſt recepta: poſſūtqꝫ licite prior ⁊ capitulū de ꝓuētibꝰ ſuis ꝓpter cāſ predictas: non quidē ex pactione ꝑtiū: ſꝫ ex iuſſiōeᶻ iudicuꝫ ꝓuiſione huiuſmodi exhibere: nos eaꝫ hoc adhibito moderamine toleramꝰ. ut ad preſtatiōeꝫ. xl. li. nō dignitas prioratꝰª: ſed ꝑſona prioris mane at onerata: ne forte circa ꝓuētꝰº ali qua uideat̉ facta ſectio prioratꝰ ita ꝙ ipſo priore defūcto: ſucceſſor ip ſius ad ꝓteſtatiōem. xl. li. minime teneatur. ¶ Dem uadenē. epiſco

Ro illorum. eccleſiarū ſuarū ſub hoc termino ꝯprehendunt̉ omnes ec UOcleſie ipſius prouincie. etiā epiſcopales ut hic patet. ⁊ sͣ. de vſu pal. c. i. ſiue habent ius cōferendi ſiue nō. ſed in aliqua prelatura per hanc formā ꝓ uidere nō poſſet. jͣ. eo. c. vlti. ⁊ hoc in quibus ius habet. ſecus in alijs. ſecus ſi dixiſſet in aliqua eccleſiarū tue ꝓuincie. quia tunc nō refert vtruꝫ ius ibi habeat uel nō ratione ordinarie poteſtatis cū auctoritas talis generalior eſt ꝙͣ alia. tamen papa in hoc non reprobat fa tum archiepiſcopi. Et ſic lar ge ſumitur qd̓ dicit ſuarū. b ¶ Contradictores. hac ſententia nō cōprehendunt̉. niſi partes ⁊ alij etiā qui de facto cōtradicunt ⁊ nō de iure. c ¶ Eluſionē. multe enim vie ſunt hominibus ad malitiaꝫ. in aut̉. de nup.§. minores. in fi. colla. iiij. d ¶ Inueſtiuit. Per talē inue ſtituram nō adipiſcitur quis poſſeſſionē: niſi corporaliter in poſſeſſionē mittatur. jͣ. de donat. per tuas. De tali inue ſtitura habes. sͣ. de re iudic. cuꝫ olim. ⁊. jͣ. de his que fi. a maio. par. ca. ex ore. ⁊ hoc ꝓ batur per hoc ꝙ papa man dat ꝙ ſolūmodo ſententia la ta in eos obſeruet̉: donec dictuꝫ magiſtrum recipiant in fratrem. Si enim in poſſeſſi oneꝫ miſſus fuiſſet papa mā daſſet ut in poſſeſſionē indu ctus defenderetur. et ſic per hanc decret. non probatur ꝙ per hanc formā mandamus: ut talem faciaſ recipi in cano nicū ⁊ in fratrem. talis eccle ſie contradictores per cenſu ram eccleſiaſticā. ⁊cͣ. uel faci as ꝯpetens beneficū aſſigna ri ꝙ poſſit mitti in poſſeſſionem ipſius eccleſie. nec inue ſtiri: cum hoc ei non mande tur cū certa forma ſecundum quā procedere debet ſit prefi xa. Quidaꝫ tamē dicunt per hanc decre. ꝙ per talem formā poteſt mittere in poſſeſſionē ſiue inueſtire. quod ego nō credo prout nojͣ. de conceſ. preben. cū noſtris. Arg. cōtra. sͣ. de except. cū eccleſiaſtice. nō eſt contra. quia ille iam fuit per papā inueſtitus ⁊ in corporalē poſſeſſionem de mandato ipſius inductus ut patet in integra. ⁊ ꝙ dixit hoc inueſtiuit. ſecit vl̓ tra formā ſibi datā quod patet per reſponſionē pape que de inueſtitura nullam fecit mentionē. ſed de excōicatione quā precepit obſeruari quouſqꝫ ipſū receperit. ⁊ ideo dicit prouide. e ¶ Prouide. excuſauit eū papa. ſed reuera nō bene ꝓceſſit inueſtiēdo. ſed re fert vtrū mandet̉ facias ꝓuideri uel facias beneficiū aſſignari. f ¶ Recepiſſe. ⁊ ita qui ſemel facit cōtra priuilegiū ſuū ſibi preiudicat in illo. sͣ de reſcript. cōſtitutus. ⁊ sͣ. de cōſti. cū. m. ⁊. c. cū acceſſiſſent. ubi de hoc. arg. cōtra. jͣ. de priuileg. accedentibꝰ. ⁊. c. ſi de terra.§. i. ⁊. C. de excu. tut. l. voluntarie. Et hͦ attende qd̓ dicit auctoritate ꝓpria. qꝛ ſi hͦ aucͣte pape feciſſent nō intelligerent̉ veniſſe cōtra priuilegiū ſuū etiā ſi eſſet iuramēto firmatū. qꝛ au ctoritas pape ſemꝑ intelligit̉ excepta. sͣ. de iureiu. veniētes. ⁊ sͣ. de elec. ſigni ficaſti. Sed quid ſi veniſſent cōtra indulgentiā auctoritate cardinalis legati apoſtolice ſedis? nūquid excuſarent̉. nō credo. quia nō poſſet illos cōpellere ad hoc ut cōtra indulgentiā pape aliquē reciperet. g ¶ In canonicū. ⁊ ita excōicati recipiūt aliquē in canonicū ⁊ valet talis rece ptio. ⁊ ea que faciunt excōicati in eoꝝ preiudiciū bene valent. sͣ. de except. cū inter. cum ſuis ſi. ſicut excōicatur quis ut in cauſa procedat. sͣ. de offi. ordi. ſignificauit. ⁊ quia iſti nō debent abſolui niſi ſatiſfaciant. ut. sͣ. de offi. deleg. ex litteris. ſed ſatiſfacere nō poſſunt niſi ipſum recipiāt. nec per talē participatō nē erit excōicatus. ſic excōicati admittunt̉ ad iuramentū quādoqꝫ anteꝙͣ ab ſoluant̉. jͣ. de ſen. excō. ex tenore. ⁊ sͣ. de reſcrip. capitulū ſancte crucis. uel ex pone donec dictū magiſtrū recipiant.i. donec cautionē preſtent ꝙ iuri pare buntꝭ ⁊ hoc vbi habent cauſā defenſionis. ſed in hac decre. nō habebāt iuſtā cauſā defenſionis. īmo falſā ut lr̄a dicit. h ¶ Ad canonicatū. mandat hic papa dari huic illa que pertinent ad canonicatū ⁊ nō prebendā ⁊ ſic dabunt ei quotidianas diſtributiōes quouſqꝫ vacabit p̄benda. uel quouſqꝫ fructus fuerint augmentati. Et ſic pꝫ hic ꝙ licet canonici aliquē recipiāt vltra numerū etiā ſua auctoritate nō augent numeruꝫ prebendaꝝ. licet augeant numerū canonicoꝝ. sͣ. de cōſti. cū. m. habuiſti ideꝫ sͣ. eo. dilectus. ⁊. jͣ. eo. ti. dilecto. po ⁊ abbati uatien̄. Ro illoruꝫ ꝓuiſione: ⁊ infra Burdegal. archiepiſco māIdauimꝰ ut magiſtro. p. in aliqua ec cleſiaꝝ ſuaruꝫ ubi expedir̄ cogno ſceret: cōpetens faceret beneficiuꝫ aſſignari: cōtradictores ec. diſ. cō peſcens qui decano ⁊ capitulo ſancton̄. au. noſtra mandauit ut ipſuꝫ admitterent in canonicū ⁊ in fratre Cūqꝫ iidem reluctarentur canoni ci ac indulgentiam de quadrageſi. mo canonicoruꝫ numero ei opponerent: qꝛ archiepūs cognouit illos in eluſionēᵉ mādati noſtri īdulgentia conceſſa eis irreuerēter ab uti: predictum magiſtrū de prebēda ⁊ canonia ſancton̄. eccleſie inue ſtiuit contradictores uinculo excō municationis aſtringens: ⁊ infra. Quia uero quod per dictuꝫ archi epiſcopuꝫ de memorato magiſtro auctoritate noſtra prouideᵉ factum eſt: firmitatem uolumus obtinere mādamus quatenus ſi uobis cōſti terit predictos canonicos indulgē tiam quam habent de certo canoni corum numero non ſeruaſſe: ⁊ aliquem ultra conſtitutum numeruꝫ in canonicum auctoritate propria recepiſſe: cum nobis legem imponere non debeant quam ipſi ne gligunt obſeruare: latam in ipſo ex cōmunicationis ſnīam a predicto archiepō tādiu denūcietis ſub ap. ob. ſeruandam: donec ſepe dictuꝫ magiſtrum recipiant in canonicū ⁊ ea que ad canonicatūʰ ꝑtinent: cū ſtallo chori ⁊ loco capituli ei ſtude ant aſſignare. ¶ Dembiſuntin̄. archiepiſcopo. Uis qōnibus reſpōdemꝰ: ꝙ clericos in minoribꝰ ordini bus ꝯſtitutoſ de pr̄imonialibꝰⁱ bo nis habētes unde poſſint ꝯgrue ſu ſtētariˢ: ⁊ ſi nōdū fuerīt bn̄ficiuꝫ ec cleſiaſticū aſſecuti: dūmodo aliud canonicū nō obſiſtat ad ſuperioreſ ſacros poteris ordines ꝓmoueri. Dem epō latoniē. Tcedens ad ap. ſe. ⁊ īfra. In qui. t. t. r. ꝙ clericus abſens ꝑ aliū: uel aliꝰ magis ꝓ ipſo pote rit de bn̄ficio eccleſiaſtico īueſtiri. IDem trecen̄. epiſcopo. Ilecto filio. p. ſancte pruder tiane preſbytero cardīali cel lerario trecē. ⁊.r. ꝓcuratori tuo au ditore ꝯceſſo: idē cellerariꝰ ꝓpoſu it corā eo: ꝙ cū in manibꝰ remē. ar chiepiſcopi tūc ap. ſe. le. intēdētis ꝓuider̄. g. nepoti ſuo ī trecē. eccle ſia prebēdā quā ibi obtinebat: libe raliter reſignauitᵐ dictꝰ legatꝰ pre fatum. g. ⁊ eundem cellerariū in ca nonicoſ trecen. inſtituit: ⁊ ābobus capitulū trecen. ſtallū ī choro ⁊llo cū in capitulo: ⁊ ideꝫ archiepūs ſu pra dicte prebēde fructus diuiden dos cōiter aſſignarūt: donec idē. g ¶¶ Uuis. de patrimonialibus. Habēt ergo iſti patrimoniuꝫ pro titulo. ſic s. eo. c. epiſcopus ſi aliquē. nec debēt ab epiſcopo he ¶ neficiū petere exquo tali modo intitulati ſunt ⁊ iudiciū ſibi mandu cant ⁊ bibūt qui de ſuo habēt ⁊ alienū recipiunt. xvi. q. i. quouiam quicꝗd. ⁊. xij. q. ij. c. ⁊ ſi illj. ⁊ i. q. ij. clericos. Sed quid ſi patrimon uꝫ iſtoꝝ periret cat mate uel alluuione nunquid tenebitur iſtis prouidere. dominicalis q̄ſtio cōſueuit eſſe. tamē ſat videtur ꝙ epiſcopꝰ debeat ei prouidere in beneficō eccle ſiaſtico. quia cū iſti ad ſeculū redire nō poſſint redundaret in obprobriuꝫ ordinis clericalis. arg. xciij. diſ. diaconi. et arg. sͣ. de cle. ꝯiug ioannes. ⁊ sͣ. de re nunci. ad ſupplica tionem. k ¶ Suſtentari. ali as non debet ipſuꝫ promouere. quod ſi fecerit tenetur ei ad ſupplementuꝫ. sͣ. e. c. ij. ⁊. c. cū ſecundū apoſtoluꝫ. Sed nū quid tenetur ſolue re decimas de tali pr̄imonio ad quod eſt promotus quaſi ad titulum?. Ar. ꝗ non. xvi. q. i. ſimili ter. ⁊. jͣ. de deci. no uū genus. arg. con tra. xvi. q. i. ſi quis laicus. Dixit vincē. qd̓ tenetur ſoluere decimas. arg. illiuſ c. ſi quis laicus. ar. eſt cōtra quod non debeat ſoluere. ut jͣ. de ſimo. tua. T. di xit ꝙ ſi ab alijs clericis recipit diuinū officiuꝫ ⁊ alia ſacr̄a debet eis ſoluere decimas. alioquin cōtra. qꝛ de beneficio ſuo nō tenetur ſoluere decimas. Credo ꝙ propter clericatuꝫ iſtius. licet ſit ordinarius ad patrimoniū ſuum eccleſia que pͥ mū decimas percipiebat prediales iure ſuo nō debeat defraudari quia res ſemper remanet cū ſua cauſa ⁊ ſine culpa ſua priuari nō de bet. nec eſt etiam iuſta cauſa quare priuari debeat. Item queritur an iſte poſſit tranſire ad aliā eccleſiā ſine licētia epiſcopi. Dicas ꝙ non. lxxi. di. primatus. Sed nūquid poteſt vendere patrimoniū ta le? videtur ꝙ nō. quia inde viuere debet ⁊ eccleſiaſticū onus ſuſtinere. quod cōfitetur vin. Sed tan. dixit ꝙ poteſt vendere. quia qu precio fruit̉ rem hr̄e videt̉. ff. de vſufru. quia cui precio. ⁊ pōt illuc donare. qꝛ ⁊ bn̄ficio eccleſiaſtico poſſet renūciare qd̓ credo verius. ¶ Ccedēs. uel alius. ſicut vnus noīe alteriꝰ poſſidet. ff. de acꝗ. poſ. quicꝗd. vterqꝫ enī poſſidet. ff. e. ti. qd̓ meo. ⁊ sͣ. ut li. nō co teſ. quoniā.§. in alijs. ⁊ sͣ. de reſt. ſpo. cū veniſſent. ⁊ sͣ. de p̄ſcrip. ſi diligēti. ita ⁊ vterqꝫ pōt dici inueſtiri. Sꝫ q̄ fuit dubitatio? forte iſte ep̄s dubitat an̄ carnale matrimoniū int̄ abſentes ꝯͣhatur ⁊ ideo du bitauit an̄ ⁊ ſpūale. Prima qō expedit̉. xxxij. q. ij. honorat̉. ⁊. jͣ. d̓ co uer. cōiu. ex ꝑte. ⁊. ff. de ri. nup. deniqꝫ. Secūda dubitatio hic exp̄i cat̉. vtrū clericus abn̄s poſſet inueſtiri per aliū. vel dubitatio fuit iſ la an inueſtiret̉ quis pro abn̄te ⁊ ignorāte. ⁊ certe bene et acquiriei poſſeſſionē. ⁊ cū iſte ſciuerit habebit cām vſucapiēdi. C. d̓ acqu. poſ. l. i. vin. vel ideo dubitauit. qꝛ ſicut hereditas tꝑalis per ꝓcura torē acquiri nō pōt. ff. de acqui. here. per ꝓcuratorē. ita videbat qͥ hereditas ſpiritualis acquiri nō poſſet. ſed nō videtur ꝙ dn̄ium ſū queſitū per traditiōꝫ abſenti. ff. de acqui. re. do. res ex mādato. Itē nec poſſeſſio videt̉ acꝗri per inueſtiturā. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore. ⁊. jͣ. de dona. per tuas. Dicas ꝙ ſi uel dans uel accipiens intendit acquirere dominiū abſenti tunc eſt ei queſitū. ⁊ ſic loquit ff. de acqui. re. do. ſi procurator. ff. de do. qui mihi donatū. Sed ſi neuter hoc intendit nō ſtatim acquirit̉ dn̄ium. ⁊ ſic loquit̉. ff. de ac qui. re. do. reſ. dominiū tn̄ uel poſſeſſio nō acquirit̉ per geſtore ne

ſimoniacus fuiſſet.i. q. ij. ꝙͣ pio. ⁊ sͣ. de pac. pactiones. a ¶ Deneralis. vnde videbat ꝙ dn̄s cōtra factū ꝓcuratoris venire no debebat. ar. sͣ. de offi. dele. cū olim. qꝛ factū procuratoris qui ge neralē habet adminiſtrationē dn̄o preiudicat. ff. de iureiur. iuſiurā dū.§. vlti. ff. de pac. nam ⁊ nocere. Sed tn̄ ſecus eſt. qꝛ generali mā dato nō videtur de legaſſe. niſi id quod legittīe fieri poteſt. ff. de condi. inde. ſi procurator. ⁊. ff. de his que fi. in frau. cred. ſi pater. uel qꝛ fraudulenter aliꝗd faciat. ff. mand. cre ditor.§. lucius. Un de cum talis inſtitu tio contra ius eſſet non tenebatur epiſcopus illaꝫ ratam habere. sͣ. eo. ti. tue ⁊. c. maioribus. o ¶ Recepiſti. per hͦ videbatur conſenti re inſtitutioni ipſi us. ſimi. lxiij. di. ha drianus. ⁊. jͣ. de hiſ que fi. a ma. par. ca. ex ore. ⁊. jͣ. de priui. cū olim. arg. C. ad vell. autē. ſiue a me ⁊. jͣ. de ſpōſa. ad id quod. Iteꝫ quia in preſentia ſua geſſit ſe tanꝙͣ canonicuꝫ. vnde quia ipſuꝫ nō remouit ſtatim videtur ipſum appro baſſe. arg. sͣ. de off. deleg. coraꝫ. C. de acqui. poſſe. l. i. C. de pac. po. ſi filium xx. q. i. quem proge nitores. Talis pati entia nō facit cano nicum ſed tantū ca nonica electio. ff. d̓ decuri. herennius. et. jͣ. de inſti. ex frequentibuſ. ⁊. C. de libera. ca. non ic circo. p ¶ Moleſtatione. ⁊ ſic agebat interdi cto vti poſſidetis. q ¶ Turon̄. sͣ. e. ma ioribus. ber. r ¶ Cateran̄. jͣ. de cō ceſ. preben. nulla. s ¶ Diuidi. quia vni tas n̄ recipit diuiſio neꝫ. xxiiij. q. i. loqui tur. de hoc dictum eſt. sͣ. eo. tue frater nitatis. ſimi. sͣ. e. in ter cetera. t ¶ Augmentare. sͣ. de conſti. cū. m. u ¶ Clauſula. immo ⁊ ſi clauſula illa nō eſſet adiecta tn̄ ſine eius au cioritate nō videt̉ ꝙ poſſit cōtrauenire ex quo confirmatio pape ac ceſſit. s. de cōfir. c. i. ⁊. ij. nam. vbi princeps cōfirmat ideꝫ eſt ac ſi fe rat ſententiā. C. de vete. iu. enu. l. i.§. ſed neqꝫ. v̓ſi. omīa noſtra faci mnus. ⁊c̄. Verius eſt qd̓ nō obſtat eis talis cōfirmatio cū eoꝝ fauo re facta ſit quin poſſint cōtrauenire ſi volunt. sͣ. de cōſti. cum. m. et c. cū acceſſiſſent. niſi clauſula hmōi ſit appoſita decernatis irritum ⁊ inane. ioannes. f ¶ Augmētare. hec fuit ſufficiēs ratio. qꝛ intendebat idē ius ⁊ ean de prebendā ꝯferre pluribus quare nō valuit. sͣ. eo. tue. ſed ſi inten uiſſet vtrūqꝫ eligere in canonicū talis electio nō valuiſſet. sͣ. eo. diſecius. ⁊. c. relatuꝫ. qꝛ ad duo iura intelligunt̉ eos elegiſſe. ita tn̄ ꝙ facultates ſufficerent duobus. jͣ. c. ꝓxi. l ¶ Obſiſtat. hanc regulā ⁊ eius expoſitionē habes. sͣ. de re iudic. c. pe. Sed videt̉ ꝙ cauſe iſtoꝝ ita ſunt cōiuncte ꝙ ſentētia lata cōtra integrū eſſet prebēdale ſtipēdiū aſ ſecutus: ⁊ infra. Quoꝝ r̄ceptiōeꝫ ꝓcurator generalisª predeceſ. t. in ꝑtibus conſtantinopolitanis tunc agentis poſtmodū approbauit. di ctus quoqꝫ cellerarius lectionem ⁊ euāgelium in hebdomada ſua le giſſe dinoſcit̉. ⁊ taꝫ decani quā epi electioni ⁊ aliorū negocioꝝ tracta tibus ſicut canonicuſ trecen̄. īterfu it: ⁊ domū quādā per capitulū memoratum obtinuit: que non niſi ca nonico conſueuerat aſſignari: tūqꝫ cū ad eādeꝫ acceſſiſſeſ eccleſiā con ſecratuſ eū cum canonicis alijs ad oſculū recepiſtiº: cū tunc nō niſi ca nonici ad oſculū admittant̉: ⁊ eidē ſuper predictis nō mouiſti per biē niū qōnē: ꝓpter quod petijt: ut te ab ipſius ſuꝑ hoc moleſtatiōeʸ īde bita cōpeſcere dignaremur: ⁊ īfra Procurator tuꝰ ꝓpoſuit exaduer ſo: ꝙ ad unicū ius ſpūale quod ua cabat ibidem: inſimul duos canonicos inſtituer̄ predicto legato nō licuit. nā ſi duo unicam prebēclam haberēt id eſſꝫ cōtraturon̄.q cōcili um quod prebēdaꝝ inhibet ſectio nem. Si uero duobꝰ receptis uni tātū prebēda daretur: ſub expecta tione alius contra lat. cōcilium re maneret. Preterea licet ī eccleſia in qua non eſt certus numeruſ pre bēdarum: nulla etiā uacāte in cano nicū quis poſſit aſſumi: cum intelli gatur ad quoddam ius eligi quod ex electorum aſſenſu de nouo crea tur: ⁊ cum electo in canonicū naſci tur: ⁊ deſinit cū defūcto: in eccleſia tamē que determinatū habꝫ nume rum prebendaruꝫ: uno indiuiduo iure uacante duo ſimul eligi nō poſ ſunt ad illud: eo ꝙ huiuſmodi ſpirituale iuſdiuidiˢ ſeu cōmuīcari ne queat inter eos: quāquā interduꝫ hi ad quos ſpectat electio de cōi aſ ſenſu augmētareˣ ualeāt numerum prebēdaꝝ: ⁊ quoddam ius ſpūale de nouo creando: niſi forte ſtatutū aliquod obuiaret: quod eſſet iura mēto firmatū uel cui ſe. ap. ꝯfirma tio acceſſiſſꝫ huiꝰ modi clauſulaᵘ ꝓ hibitiōis adiecta: ut ſi quicquā cōtra id fieret nō ualeret: ꝓpt̓ quod inſtitutiōem prefatā nullā fuiſſe dictus aſſeruit ꝓcurator: cū in trecē. eccleſia certus ſit prebēdaꝝ nume rus: quē capitulū uel legatꝰ augmē tareˣ minime intēdebat: uel ius ali quod de nouo creare. Unde dictū cellerariū ad reſtitutionē eoꝝ que rōne predicte īſtitutionis tenebat: ſnīaliter duximꝰ cōdēnādū: ei ſuꝑ prebēda ipſa uel eius ꝑte ſilentiuꝫ īponēteſ: ita ꝙ per hoc predicto. g nullū preiudiciū generet̉: cū res ī ter alios acta regulariter alijs non obſiſtatʸ. ¶Dem. Acante quadam prebenda ī eccleſia tua duas ex ea ꝯſtitu ens ad illas de cōſenſu capituli tui duos canonicos aſſūpſiſti: quoruꝫ altero uiam uniuerſe carnis ingreſ ſo prebēdā quā defūctuſ habuerat quidā clericꝰ noīe hyppolitus fuit auc. ſe. ap. aſſecutꝰ. Ueꝝ cū idē. j. te ſuꝑ ītegritate prebēde ꝑ quaſdā nr̄as lr̄as inquietet: ⁊ alius idē ius aduerſus te ſe habere ꝓponat: ꝗd facere debeaſ requiſiſti. Suꝑ quo ſic duximꝰ r̄ſpōdēdū: ꝙ cū turon̄. ſtatuta ꝯci. ſectiōem īhibeāt prebē daꝝ: teneris utriqꝫ de his que ua care ꝯtigerint ītegrar̄ª prebēdā: ni ſi rōnabili cā de uacāte prebēda ſu pradicta due fuerīt ꝯſtituteᵐ: ac tot ſūt utriuſqꝫ ꝓuentꝰ: ꝙ ꝑ utrāqꝫ ſit utriqꝫ prouiſum in beneficio cōpe tenti. ¶ Dem uercellen̄. epō. Ilectus filius. g. clericus no bis expoſuit ꝯquerēdo: ꝙ cū pro eo ad nouarien̄. capitulū man datum apoſtolicuꝫ miſiſſemus: ut eum in canonicum reciperent ⁊ in fratrem prebendam ſi qua tunc ua cabat conferentes eidem: ⁊ infra. F. t. mandamus: quatenus ſi tibi conſtiterit: ꝙ in nouarien̄. eccleſia prebēda uacaretᵉ tempore quo eiuſ dem eccleſie canonici noſtras litte ras receperunt: cum eam alij in eluſionem mandati noſtri duxerīt de accu. ad petitionē. lix. di. ordinatos. Sed ſecus eſt hic. quia agendo cōtra vnū nō agitur de iure alterius. ſed in premiſſis caſibus agitur de vtroqꝫ. ſic jͣ. de adult. ſignificaſti. ff. de adult. denunciaſſe. Sed quid ſi poſtea agitur cō tra ſecundū ⁊ ille ſecundus obtinet. nūquid prodeſt alij ut per hoc retractet̉ ſententia lata? videtur ꝙ ſic. quia ſententia lata pro vno ex ſocijs prodeſt ali is. ut. ij. q. vi.§. diffinitiua. v̓. quandoqꝫ. ⁊ sͣ. de appella. c. penul. ⁊. ff. ſi ſerui. vendi. lo. ci.§. ij. Sed nō eſt ita. quia il la intelliguntur cuꝫ ſententia proceſſit contra omnes in cō muni cauſa. lex illa loci.§. ij. loquitur de ſeruitute que co munis eſt ⁊ indiuidua. ⁊ pro parte quis agere non poteſt. Per decre. iſtam bene videt̉ ſolui iſta queſtio qua querit̉: duo fratres ex eodeꝫ patre ⁊ matre eadem cōtraxerūt ma trimoniū cum duabus ſoror. bus ex eodem patre et eadeꝫ matre. fuit lata ſententia con tra matrimoniū inter vnum virum ⁊ eius vxoreꝫ propter conſanguinitateꝫ. Queritur: vtruꝫ ſentētia iſta preiudicet alteri fratri ⁊ eius vxori: qui non fuerunt in lite. Dicas ꝙ nō fit eis preiudiciū. Acante. Turonenſis. sͣ eo. maioribus. a ¶ Integrare. Sed quare tenetur integrare cum talis ele ctio nulla fuerit. sͣ. eo. c. ꝓxi. Reſpondeo iſti duo ſimplici ter fuerunt electi in canonicos vnde tenuit electio. sͣ. eo. relatum. ⁊. c. dilectus. Ioan nes dicit: ꝙ licet nō valuerit talis electio. ep̄us tamē tene tur integrare prebendā. cum ipſe nō poſſit reuocare quod fecerit. arg. jͣ. de donat. inter dilectos. ⁊. jͣ. de cōceſ. prebē cum ſuper. ⁊ sͣ. de cler. ꝯiug diuerſis fallacijs. vel alia ra tio poteſt reddi. Iſti electi fu erūt ad duo iura de nouo cre ata ⁊ non ad vnicū ⁊ non in tendebat epiſcopꝰ facere con tra conciliū. cum duas cōſti tuit prebēdas ex vna: credēs ſufficere facultates ad duos vnde ſi reperiatur ꝙ nō ſuffi ciat duobus: tenet̉ integrare de vacātibus. jͣ. eo. cū cauſaꝫ. Et ſic videtur ꝙ ep̄us poſſit tolerare ſi aliquādo aliqui eli guntur ad vnū beneficiuꝫ. ut dicit̉ sͣ. eo. tue. b ¶ Cōſtitute. Hic ergo patet ꝙ de vna prebenda poſſunt fieri due. ⁊ ſecundū hoc erūt duo noua iura ſicut vna par rochia poteſt diuidi in duas. xvi. q. i. precipimus. ⁊. jͣ. d̓ ec. edi. ad audientiam.i. de hoc Ilectus. vacaret. ergo videt̉ a cōtrario ſenſu ſi tunc nulla vacabat nō te Inerent̉ ratione illius mandati eū recipere. ⁊ ſic videt̉ tantū vnū manda tum. ſed videt̉ ꝙ duo. quia mandauit eū recipi in fratrē quod vnū mandatū eſt ⁊ prebendā conferri ⁊ vnū eſt cōſecutiuū alterius. vnde ſtatī tenebant̉ illū recipere ⁊ poſtea beneficiū cōferre uel ſtatim uel ꝙͣ cito poſſent. b ¶ Receperūt. hic cōſiderat̉ tēpus receptionis litteraꝝ ⁊ nō date. ſic. sͣ. d̓ fo. cope. licet. sͣ. de reſcrip. capitulū ſancte crucis. Sic in lr̄is impetratis ꝯͣ vſura rios. jͣ. de vſu. qꝛ fruſtra. ſic qn̄qꝫ cōſiderat̉ tēpus oblati libelli. licet tunc nō re cte agat̉. ſi tn̄ poſtea incipit ius ꝯpetere ꝑfici pōt iudiciū. ff. de pig. ac. ſi rem. §. vlti. ⁊. ff. de rei ven. ſin autē.§. i. ar. cōtra. qꝛ tēpus date eſt cōſiderandū. sͣ. d̓ reſcrip. eā te. ⁊. c. cōſtitutus. Itē ar. cōtra. ff. ad exhi. l. tigni.§. vlt. Itē ar. ꝙ ſi

tionē cōualeſcere nō poſſunt. Quare̓ ergo potius hic ꝯſiderat̉ tēpus recepti onis. ⁊ in illa eā te. ⁊. c. cōſtitutus tēpus date. hic cōſiderat̉ tēpus receptōnis ⁊ nō date. qꝛ ꝙͣcito vacat beneficiū pertinet collatio ad capitulū ſeu ep̄m cuꝫ ſtatim pn̄t beneficiū cōferre quouſqꝫ interdicat̉ eis uel mandatū recipiāt ſu per hoc. vn̄ ſi vacat tēpore quo lr̄e dabant̉ non p̄iudicat capitulo quouſqꝫ ad ipſos mādatū ꝑueniat. qꝛ no tenent̉ diuinare. jͣ. ut ec. ben. ut nr̄m. vnde collatio medio tꝑe facta legittīa eſt. ſed man dato recepto tūc pͥmo p̄iudicat̉ eis. vnde poſtea nō debēt cōtrariū facere. qd̓ ſi fecerint ꝓcedit̉ cōtra eos ꝓut dicitu: hic. niſi diceret̉ in mādato q ſi ſecus feceritis: illud decer nimus irritū ⁊ inane. sͣ. eo. in ter cetera. et. c. dilecto. Sꝫ in decre. eā te. conſiderat̉ tēpus date. qꝛ tēpore date: ⁊ tēpore receptionis vacauit p̄benda: ⁊ quia mandatum fuit capi tulo de conferenda p̄benda ⁊ capitulū nō poterat cōferre qꝛ nō pertinebat ad ip̄m ſed ad ep̄m ⁊ archidiaconus fuit poſtea electuſ. ⁊ ſic mandatū ſequit̉ ibi illū qui potuit cor ferre. ⁊ ſatis madabat̉ illi qn̄ mandabat̉ capitulo cū ip̄e tē pore date eſſet d̓ capitulo. vn̄ ipſe ep̄s nō poterat ſe excuſa re ꝙ nō recepiſſet mandatuꝫ In illa ꝯſtitutus. dicas ꝙ cū aliquis impetrat lr̄as ſuꝑ bn̄ ficio tunc ſi numerꝰ ſtatutus eſt iuramēto firmatꝰ in eccle ſia cōtra quaꝫ impetrat illud dꝫ tūc dicere alias nō valerēt lr̄e. Sꝫ ſi tūc nullus eēt ſtatutus numerus de eo qd̓ nō eſt mētio fieri nō poteſt. vnde ſi poſtea medio tēm pore ſtatuatur nō preiudicat impetranti. e ¶ Conferendā. videt̉ ꝙ talis collatio nō teneat. ar. jͣ. de cōceſ. p̄ben. ꝓpoſu it. qꝛ papa ibi cōſimilē donationē caſſauit. Itē eo ipſo ꝙ papa p̄cepit iſti dari ꝓhibuit alij dari. ff. de cōdi. ⁊ demō. cū ita. ⁊. ff. de ꝓcu. pomponius.§. ſed et his qui. Itē talis electio facta eſt cōtra legē animata que duriꝰ agit ꝙͣ inani mata. ff. de arbi. celſus. ⁊. l. p̄cedenti in fi. ⁊ ita nulla eſt. x. di. vides. itē ratio ne p̄cedētis denūciationis nō valet qd̓ factū eſt. C. de rei ven. ſi fundū. jͣ. de no. ope. nū. c. ij. ff. ad. l. fal. dolo. ff. de eden. quedā.§. is aūt. Sed verū eſt ꝙ hec collatio tenuit. lꝫ cōtra mandatū pape ut ſatis pꝫ hic. ⁊. jͣ. de cōceſ. p̄ben. ꝓpoſuit. nec ſolū mandatū pape ſufficit ad hoc ut ius habeat. ff. de pign. act. nō eſt mirū.§. ſciendū. ⁊ sͣ. de re iudi. cū aliquibꝰ. Itē lꝫ canonici obligati vi deant̉ ipſa tn̄ p̄benda nō eſt illi obligata. ar. ff. de pollici. l. ij. ff. de ꝯͣhē. empt. l. vlt. in fi. Et ita electio talis ꝙͣtū ad canonicos nō videt̉ canonica. ſed ꝙͣtuꝫ ad electū ſic. ſicut ſacerdos in mortali exiſtens quo ad ſe illicite celebrat quo ad alios licite. sͣ. d̓ coha. cle. ⁊ mu. c. fi. Sic donatio pōt eſſe vicioſa ⁊ tn̄ donū tenet. ar. jͣ. de iurepa. cura paſtoralis. ⁊. C. de rei vē. quotiēs. uel lꝫ peccēt recedēdo a mādato pape nō tn̄ peccāt aliū eligēdo. ſi. xxvij. q. i. nuptiaꝝ. ⁊ ideo puniunt̉. qꝛ cōpellunt̉ illū recipere pro quo mandatū receperūt. ⁊ hͦ verū eſt lꝫ papa mandet beneficiū vacans. uel cū primū vacauerit alicui concedi. va let tn̄ collatio alij facta niſi clauſula illa adiecta fuerit ꝙ ſi ꝯtra feceritis id de cernimus irritū ⁊ inane. sͣ. eo. inter cetera. ⁊. c. dilecto. niſi papa alias ſuā in timauerit voluntatē. jͣ. de cōceſ. p̄ben. qꝛ in cunctis. d ¶ Sufficiēs. ⁊ ita ſi nō hꝫ ſufficiēs nō nocet ſi de illo nō fecit mentiōꝫ. ar. ē hͦ ⁊.s. e. cū teneamur. ⁊. c. poſtulaſti. d̓ hͦ dixi. sͣ. d̓ reſcrip. ſi ꝓponēte. ⁊c. cū adeo e ¶ Recipi. ⁊ ſic pꝫ ꝙ prior electus nō remouet̉ ut dictū eſt. licet ꝯtra manda tū ſit receptus. ſic. jͣ. de his que fi. a ma. par. ca. ex ore. f ¶ Aſſignari. prouētus. ſic. sͣ. eo. dilectus. in fi. Iſtud additū fuit qd̓ nō erat in antiqua cōpilatione. g ¶E multa. lateran̄. cōcilij. sͣ. de cle. nō reſi. qꝛ nōnulli. b Contenderit.i. in iure cōtentioſe retinere voluerit. Si enim ante litis cō teſta. deſtiterit nō priuabitur vtraqꝫ. ſicut eſt in alijs ſtatutis ſub pena. ff. reꝫ ra. hab. hoc amplius. ⁊. ff. de in ius vocā. l. ꝙͣuis. ſic ponit̉. xvi. q. i. ſtatuimus Et ſic ipſo iure hodie priuatus eſt qui recipit ſecundū beneficiū habēs curā animaꝝ ſi prius tale obtinebat. Olim habebat optionē vtrū primū uel ſcd̓m vellet retinere sͣ. eo. referente. ⁊. c. p̄terea. i ¶ Pͣrioris. receptionē. Fallit in ep̄atū. quia nō ſtatim vacāt priora beneficia niſi poſt tēpus ꝯſecrationis. sͣ. de elec. cū in cūctis nec per ſolā receptionē ꝑ dit primū ſꝫ per receptionē corꝑalē ut hic dicit. ⁊. xxi. q. ij. ſi quis iā trāſlatus Qui enī habet plures ꝑſonatus ſine diſpēſatiōe apoſtolice ſedis ineligibilis eſt. sͣ. de elec. dudū. ubi de hac materia ſatis dicit̉. k ¶ Lateranenſis cōcilij. jͣ. de cōceſ. p̄ben. nullā. l ¶ Prouentibus. bene dicit de ſuis.i. ꝓprijs. ſi ꝓpriū habet. sͣ. de ap. rep̄hē ſibilis. alioꝗn delictū ꝑſone. ⁊cͣ. sͣ. d̓ excep. cū venerabiliſ. ⁊. xvi. q. vi.§. ſi ep̄m conferendamᵉ: eundem clericuꝫ ſi non habet ſufficiensᵈ beneficiuꝫ ec cleſiaſticum in canonicuꝫ recipiᶜ fa cias: ⁊ ſibi de redditibus eccleſie ſingulis annis aſſignari prouentꝰ donec ei ſit in beneficio prebenda li prouiſum. ¶ ¶ Dem in concilio generali. E multa prouidentia fuit ī latera. conci. ꝓhibitum ut nul I lus diuerſas dignitates eccleſiaſti cas uel plures eccleſias parrochi ales reciperet contra ſacrorum ca nonuꝫ inſtituta: alioquin recipiēs ſic acceptū amitteret: ⁊ largiēdi po teſtate conferens priuaret. Quia uero ꝓpter preſumptiones ⁊ quo rundam cupiditates nullus hacte nus aut rarus de predicto ſtatuto fructus ꝓuenit: nos euidentius ⁊ expreſſius occurere cupientes pre ſenti decreto ſtatuimus: ut quicun qꝫ receperit aliquod beneficiū cu ram habens animarum annexam ſi prius tale beneficium habebat: eo ſit ipſo iure priuatus: ⁊ ſi forte il alias ſi ꝓpriū nō habet puniat̉ alia pena ad arbitriū iudicis. xvi. o vi. illud. ⁊. xiiij. q. vi. ſi res. uel repetat̉ ab eo qui recipit illud tano indebitū. quia tanꝙͣ inuaſor poſſidebat cū vacauerit ipſo iure pou receptione ſecundi ⁊ mala fide. vnde fructus omēs ab eo tꝑe reſtituere debet. C. de rei vēdi. certū. sͣ. e. dilecto. m ¶ Idem in perſo natibus. qꝛ de ſimilibus ſimile debꝫ eſ ſe iudiciū. sͣ. d̓ elec. dudū. que facit mē tionem de hoc. ⁊ sͣ. de trāſſa. inter corporalia. ⁊ sͣ. d̓ ꝯfir. cū dilecta. n ¶ In eadem eccle ſia. Noͣ ꝙ nō facit mentionē de p̄miſ ſa pena. vnde vr̄ ꝙ ſi quis in eadem ec cleſia plures recipi at dignitates nō iō perdit priorē. qꝛ pe ne potius ſunt artā de ꝙ extēdende. de pe. di. i. pene. ⁊. ff. d̓ pe. l. interpretatiōe hoc cōfitebatur io. Contrariū credo. qꝛ idē iudiciū ē habēdū de ꝑſonatibꝰ nō hn̄tibꝰ curā aīarū ⁊ habētibuſ. sͣ. d̓ elec. dudū Et pena p̄miſſa repetita ītel ligit̉. que enī in p̄fa tionibus p̄mittunt̉ in ſtipulatiōibus re petita intelligūtur. ff. de verbo. oblig. ticia.§. i. ⁊. xxxij. q. vij. apoſtolus. o ¶ Litteratas. eſt ergo arg. ꝙ ẜm qualitatem perſonarū beneficia ſunt cōſtituenda. ar. xli. di. nō cogant. ⁊. ff. de vſufruc. ſed ⁊ ſi quid §. i. ⁊. xij. q. ij. vulterane. ⁊. c. ſe. ⁊. lxxiiij. di. cōſuluit. ⁊.i. q. ij. c. vlt. et is gradus ceteros antecellat que ſtipēdia lōgiora ⁊ labor ꝓlixior fe cerint anteire. C. de offi. ma. offi. l. nemo. ⁊ s. de maio. ⁊ obe. c. ſtatuimus. vbi de hoc. ar. cōtra. xvi. q. vij. c. i. ⁊ sͣ. de cōſti. cuꝫ omnes. Et ita ſciētia nobilitat hominē que p̄cio nūmario cōparari nō pōt. ff. de var. ⁊ exͣor. cog. l. i.§. eſt quidā. Et ſi vis appellari ph̓us non debes eſſe auarus. C. de mu. prin. profeſſio. li. x. p ¶ Per ſe. apo. Ex eo ꝙ dicit per ſedē apoſtolicā. patet a contrario ſenſu ꝙ per alios in talibus nō poteſt diſpēſari. quia qd̓ de vno cō ceditur de alio negatur. ſicut quod de vno negat de alio cōceditur. xxv. di. qualis. ⁊.s. de preſump. nōne. arg. xcv. diſ. illud. ⁊. jͣ. de his que fi. a prela. ſine cōſen. ca. cum apoſtolica. ff. de cōdi. ⁊ demō. cuꝫ ita. Et ſic reſtricta eſt poteſtas ep̄oꝝ circa diſpenſationē huiuſmōi beneficiorū. īmo preter iſtam cōſtitutionē videbatur ꝙ diſpenſare nō poſſunt. quia ep̄us priuabat̉ poteſtate cōferendi illud beneficiū qui illud cōferebat habenti cōſimile. sͣ. de cleri. nō reſi. quia nōnul li. Unde ſequitur ꝙ nō poteſt diſpenſare. qꝛ ſi poſſet nō puniretur Et ſic planū eſt dicere ꝙ ſolus papa pōt in talibꝰ diſpenſare. Et ꝙ ita ſit intelligenda iſta cōſtitutio probatur aperte. sͣ. de elect. dudu. ij. vbi de hoc. Ioh̓. notauit hic ꝙ epiſcopi adhuc poterāt in talibus beneficijs diſpenſare. ⁊ vaga ⁊ indiſcreta diſpenſatio tantū prohi betur epiſcopis per hanc cōſtitutionē ut dixit. ⁊ poſuit hic magnaꝫ notulā que nō multū eſt hic neceſſaria. Olim enī per antiqua iura bene diſpenſabāt epiſcopi ut aliquis haberet plura beneficia curaꝫ animarū habentia. lxx. di. ſanctorū. Sed illud hodie recipit immū tationē per hanc conſtitutionē. ⁊ hoc mutatū fuit propter indiſcretas ⁊ ſtultas diſpenſationes epiſcoporū. Iteꝫ ⁊ illud notabis. quia hic prohibetur tantū diſpenſare in perſonatibus ⁊ beneficijs curs animarū habentibus. ⁊ ita circa alia beneficia poſſunt epiſcopi diſpenſare ſicut prius. quia vnū negando aliud concedere videtur. s de preſump. none. De hoc dixi in decretali p̄dicta. dudū. la. ij. Alij dicunt ⁊ idem in beneficijs intelligendū. nam canon antiquus pro hibet ne diſpenſent epiſcopi in prebendis. lxx. di. ſanctorū. Et niſi expreſſe vetus ius corrigatur remanet ſimul cū nouo. C. de appel. precipimus. in fi. ⁊ quotiens noua actio inducit̉ vetus nō tollitur ff. de acti. ⁊ obli. quotiens. ⁊. arg. sͣ. eo. cū iam dudū. vbi dicit papa cū multa per patientiā toleramus. ⁊cͣ. jͣ. de cōceſ. prebē. litteras. quo ſatis facit ad hoc ⁊ ibi de hoc dicit̉. p ¶ Raue. inquiſitio. cū per famā ſeu clamorē de hoc ad ſuperiore peruenerit. īmo ex officio ſuo pōt inquirere ſuperior ſemiplene in quirendo. ut. jͣ. de accu. ſicut olim. lud retinere contēderitʰ: etiaꝫ alio ſpolietur. Is quoqꝫ ad queꝫ prio ris ſpectat donatio illud poſt rece ptionē alteriꝰ libere conferat cui merito uiderit conferenduꝫ: ⁊ ſi ul tra ſex menſes conferre diſtulerit: nō ſolum ad alios ſecūdū lat. ꝯciſtatutū eiuſ collatio deuoluatur: ue rum etiam tantum de ſuis cogatur prouentibus in utilitatem eccleſie cuius eſt illud beneficium aſſignat quantū a tēpore uacationis ipſius conſtiterit eſſe perceptū. Hoc idē etiam in perſonatibusᵐ eſſe decernimus obſeruanduꝫ: addentes ut in eadeꝫ eccleſiaˣ nullus plures di gnitates aūt ꝑſonatus habere pre ſumat: etiam ſi curam non habent animarum circa ſublimes tamen ⁊ litteratas perſonaſ: que maioribꝰ beneficijs ſunt honorande cum ra tio poſtulauerit: per ſe. apo. pote rit diſpenſari. ¶ Dem in eodem. Raue nimis eſt ⁊ abſurdum ¶ ꝙ quidā eccleſiaꝝ prelati cuꝫ

¶ Correctionē. cū ergo in hoc caſu poſſet ſe ep̄us corrigere nō viAetur ꝙ eoipſo ꝙ cōfert beneficiū indigno perdat ius cōferendi. ⁊ cc eſt co tra. sͣ. de elec. nihil eſt. ⁊. c. cū in cunctis. Io. dixit ꝙ illa cō guntio intelligenda eſt cū dicto iſtius. ſed tu ſolue ut dixi in illa cō gitutiōe. quialegit̉ de maioribus dignitatibus curā animaꝝ habē tibꝰ. hec ⁊ illa in diuerſis caſibꝰ loquitur. ⁊ circa maiora: maius periculū ver titur. ff. de carbo. l. i.§. ſi quis vero. xlij di. quieſcamus. ⁊ iō plus ibi puniuntur r ¶ Suſpendat̉. ⁊ etiaꝫ ordinati qui nō ſūt idonei remouētur ut videtur. licet hoc nō dicatur. Sꝫ verius videt̉ ꝙ iſti nō remoueant niſi forſitā eſſēt irregu lares. alias non ha bēt locū admonitō. s ¶ Perſona. Arg. cōtra. jͣ. de cōceſ. p ben. nulla. ubi trāſ fertur poteſtas ad capituluꝫ. Sꝫ illud cōtingit propter ne gligentia. quia non eligunt infra tēpus ſtatutū. iſtud ꝓpter culpam prelatoruꝫ. qꝛ eligūt indignum infra tempus. Sed propter culpā prela ti nō tranſfert̉ pote ſtas ad capitulū. ut .jͣ. de cōceſ. preben. quia diuerſitatē ſic̄ nec vacante ſede. jͣ. ne ſe. va. c. ij. Item arg. sͣ. de elect. cum in cunctis. in fi. uel in alio caſu loquit̉ ibi ꝙͣ hic. Iſtud in dignitatibus hoc in bn̄ficio ſimplici. t ¶ Relaxet. ex hͦ pꝫ ꝙ vbi ꝯditor cano nis nō reſeruauit ſi bi abſolutionē ceteris indulſiſſe vr̄. jͣ. de ſen. ex. nuper. Xtirpāde. ꝑſone.ſ. ep̄i ⁊ alij qui hn̄t ius reſtituē di. ut. jͣ. ſequit̉. b ¶ Triturātis. ut. x iij. q. i.§. ij. v̓. iteꝫ nō alligabis. c ¶ Sufficiēs. ſic. jͣ. eo. expoſuiſti. talis ut ſufficiat ſibi ⁊ ſu is. ut. l. diſ. ſtudeat. ⁊ vn̄ honeſte ⁊ ſuffi cient̉ ſe poſſet ꝓcu rare et hoſpites recipere. sͣ. e. ti. de mo nachis. tn̄ hec ſuffi cientia ꝑpendit̉ ex qͣlitate perſonaruꝫ. s. e. de multa. in fi. qꝛ minꝰ ſufficit pau peri ꝙͣ diuiti. xli. di. non cogantur. a ¶ In ordine. sͣ. de cle. nō reſi. qꝛ nōnulli. ⁊ sͣ. de elec. cū in cunctis ⁊.s. de eta. ⁊ qͣli. c. i. ⁊. xxiiij. di. preſbyteri. T Prebēdā. ex hac lr̄a colligit̉ ꝙ ſi quis hꝫ curā animaꝝ ⁊ recipiat tale prebendā ꝙ ip̄o iure nō vacat pͥm a. īmo licite pōt vtrāqꝫ habe ſe ex dupenſatiōe ep̄i ut hic dr̄. ⁊ hͦ ꝯcedūt quidā. qꝛ ceſſat ratio ꝓ pibitōis ut quidā dicūt. qꝛ in tali eccleſia annexa p̄bende nō oportꝫ feſidere. ⁊ ſic illa cōſtitutio de multa. nō habꝫ locū in hoc caſu ut di cunt. ſed cōtrarium credo. poſſint uiros idoneos ad eccleſiaſtica beneficia ꝓmouere aſſumere non uerentur indignos: quibꝰ nec morum honeſtas nec litterarū ſciē tia ſuffragatur: carnalitatis ſequen tes affectum non iudicium ratiōis unde quanta eccleſijs damna ꝓue niunt nemo ſane mentis ignorat Uolentes igitur huic morbo mederi precipimus: ut pretermiſſis ī dignis idoneos aſſumant qui deo ⁊ eccleſijs uelint ⁊ ualeant gratum impender̄ famulatū: fiatqꝫ de hoc in ꝓuinciali concilio diligens īqui ſitioᵖ ānuatiꝫ: ita ut qui poſt primā ⁊ ſecundam correctioneꝫq fuerit re pertus culpabilis: a beneficijs cōferendis per ipſum conci. ſuſpendaturʳ: inſtituta in eodeꝫ cōcilio ꝑ ſonaʳ ꝓuida ⁊ honeſta que ſuſpenſi ſuppleat defectum in beneficijs cō ferendis: ⁊ hoc ipſum circa capitu la que in his deliquerint obſeruet̉ metropolitani uero delictum ſupe rioris iudicio relinquatur ex parte concilij nunciandum. Vt autē hec ſalubris ꝓuiſio pleniorem ꝯſequa tur effectum: huiuſmodi ſuſpenſio nis ſententia preter ro. pont. aucto ritatem aut proprij patriarche mi nime relaxetur: ī hoc quoqꝫ quat tuor patriarchales ſedes ſpecialit̓ honorentur. I Dem in eodem. Xtirpande conſuetudinis ui cium in quibuſdam partibus inolēuit: ꝙ.ſ. parrochialium eccle ſiarum pr̄oni ⁊ alie quedam perſo neª ꝓuētus ipſarū ſibipenitus uēdi cantes preſbyteris earum de ſerui tijs deputatis relinquunt adeo exi guam portionem: ꝙ ex ea nequeāt congrue ſuſtentari. nam ut pro cer to didicimus in quibuſdam regio nibus parrochiales preſbyteri ꝓ ſua ſuſtentatiōe: non obtinent niſi quartam quarte.i. ſextamdecimaꝫ decimaꝝ. Unde fit ut in his regio nibus pene nullus īueniatur ſacer dos parrochialis: qui nullam uel modicaꝫ habeat peritiam litteraꝝ Cum igitur os bouis ligari nō de beat triturantisº ſed qui altario ſer uit: de altari uiuere debeat: ſtatuimus ut conſuetudine qualibet epi teris ipſis ſufficiēsᶜ aſſignet̉. Qui uero parrochialem habet eccleſiā non per uicarium ſed per ſeipſum illi deſeruiat in ordine: queꝫ ipſi eccleſie cura requirit: niſi forte dignitati uel prebende parrochialis eccleſia ſit ānexa: in quo caſu cōcedimus: ut qui talem habet preben damᶜ uel dignitatem: cuꝫ oporteat eum in maiori eccleſia deſeruire: ī ipſa eccleſia parrochiali idoneum ⁊ perpetuumᵍ habeat uicarium canonice inſtitutum: qui ut predictū eſt congruentem habeat de ipſius eccleſie prouentibus portionem. alioquin illa ſe ſciat auctoritate hu ius decreti priuatuꝫᵇ libere alij cō ferēda qui uelit ⁊ poſſit quod dictū eſt adimplere. ¶ Illud aūt penitꝰ interdicimus: ne quis in fraudem de ꝓuētibꝰ eccleſie que curā hr̄e de bet ꝓprij ſacerdotis pēſionem alij quaſi ꝓ beneficioⁱ conferrre preſu mat. ¶Dem in eodem. N lat. conci. noſcit̉ fuiſſe ꝓ Chibitū ne quilibet regulares eccleſiaſ ſeu decimas ſine epōꝝ cō ſenſu de manu laiciᵗ preſumant acci pere. nec excōicatos uel noīatim ī terdictos admittāt aliquatenus ad diuina. Nos autem id fortius ad hibentes trāſgreſſores digna cura uimꝰ animaduerſione punire: ſta tuentes nihilominꝰ quatenꝰ in eo cleſijs que ad ipſos pleno iure nō ꝑtinent: iuxta eiuſdē cōcilij ſtatuta epīs inſtituendos preſbyteros re preſentēt: ut illis de plebis cura re ſpōdeāt: ipſis v̓o ꝓ rebꝰ tꝑalibus rōnē exhibeāt ꝯpetētē. īſtitutos ue ro remouere nō audeāt epīs īconſultis. Saneᵐ adijcimuſ ut illos re preſentare ꝓcurēt: quos uel ꝯuerſatioⁿ notoſ reddit uel ꝯmēdat pro babile teſtimoniū prelatoꝝ. POno. iij. abbati ⁊ priori ſancte genoueſe. Icet uobis direxerimus ſcri ꝑta nr̄a: ut magr̄o.n. eboracenen. archidiacono ī ſacra pagi na cupiēti ſtudere ꝓuētus ſuos eccleſiaſticos facerētis integre mini ſtrari: nolumus tamē ut quotidia nas diſtributionesᵖ que tantuꝫ reſidentibus in eccleſijs ⁊ his qui ī terſunt horis canonicis exhibent̉ ei tribui faciatis. f ¶ Maiori. Hic manifeſte videt̉ ꝙ nō pōt quis ſimul habere prebendā ⁊ eccleſiā dūmodo eccleſia ſit ſufficiens. de hoc dr̄. sͣ. de elec. dudū. ij. g ¶ Perpetuū. eo ip̄o intelligit̉ ꝑpetuus ꝙ aucͣte ep̄i eſt inſtitutus. sͣ. de of. vt ca. ad hec. In iſtis gͦ caſibus tantū licitū eſt ꝯſtituere vicariū alias nō. h ¶ Priuatū. ipſo iure. ſi. sͣ. eo. de multa. qd̓ pōt intelligi poſt admonitionē ali as cōtra. sͣ. de cle. nō reſi. int̉. ⁊. c. ex tue. cū ſuis ſi. Uel poſ ſet referri ad ꝓxime dictū de illis qui per vicarios ſeruire debent cū quibus durius eſt agēdū. Uel dic ⁊ verius. alio quin.i. ſi non reſideat per ſe ip̄m in eccleſia que dignitati uel p̄bende eſt ānexa ſciat ſe priuatū illa ipſo iure. ⁊ ſic re ſpicit principiū.§. ⁊ nō v̓ſi. ni ſi forte. ⁊cͣ. Et ita ſine aliqua admonitiōe pͥuatus eſt. ⁊ ſic vident̉ correcta illa iura p̄di cta. ubi dicit̉ ꝙ prius monen dus eſt quis anteꝙͣ priuet̉ ec cleſia qd̓ eſt honeſtius. ſed hͦ eſt rigor qd̓ hic ſtatuit̉ ut ip̄o iure ſit pͥuatus. uel qd̓ dicit a lioꝗn pōt reſpicere vtrūqꝫ ca ſum.ſ. qn̄ per ſe dꝫ ſeruire et qn̄ per vicariū. ſꝫ verū eſt ꝙ tantū primū caſum reſpicit ⁊ nō ſecundū. i ¶ Pro beneficio. hͦ enī poſſet in poſteꝝ eſſe pernicioſuꝫ ec cleſie. ſi. sͣ. de arbi. ꝑuenit. qꝛ eccleſia vr̄ qͣſi cēſualis ⁊ portio preſbyteri diminueret̉ qd̓ eſſe nō dꝫ. sͣ. e. auaricie. k In lateran̄. jͣ. de priuil Ccū ⁊ plantare. l ¶ Taici. xvi. q. i. quoniā ꝗcꝗd m ¶ Sane. hucuſqꝫ ſunt verba cōcilij. ⁊ ab hͦ loco. jͣ. addit̉ p̄ dicto ꝯcilio. n ¶ Cōuerſatio. hͦ ideo dic̄ qꝛ ꝓmouendus dꝫ eſſe bone fame ⁊ opinionis ita ꝙ in nullo vacillet eius opinio. xxxii. di. laici. ad idē facit. xxiiij. di. quando. o ¶ Prelatoꝝ. et etiā ab his ꝙ foris ſunt oportet ꝓmouēdū bonū hr̄e teſtimoniū. viij. q. i. licet gͦ. ⁊. lxiij. di. vota ciuiuꝫ. Icet vobis. diſtributio nes. ſi. sͣ. de cle. nō reſi. decetero. Uide qͣliter iſta de cre. interpretat̉ illā cōſtitutio neꝫ ſuꝑ ſpecula. jͣ. de magr̄is. qꝛ licꝫ dicat integre ꝑcipiant fructꝰ ſuaꝝ p̄bendaꝝ tn̄ non ꝑcipiūt integre qꝛ de hmōi di ſtributionibꝰ ſeu denarijs ꝗ dant̉ illis qui interſunt horis ſtatutis nō intellexit papa ſꝫ de corꝑe p̄bende ſue quā alide iure cōi in abſentia ſua ꝑ ciper̄ nō debēt clerici. ar. sͣ. d̓ cōſti. cū omnes. Et ſic intelli git̉ iſta indulgentia. ⁊ ita p̄te xtu hmōi indulgentie poſſūt habere integrā prebendā ac ſi eſſent p̄ſentes niſi ſint hu iuſmodi diſtributiones. in ꝗ buſdā eccleſijs cōſuetudo ſer uatur ut preter prebendā qui horis interſunt certū ꝗd per cipiant. ⁊ ita qd̓ hic dicit reſpicit cōſuetudinē eccleſie. In quibuſdā vero ē ta lis cōſuetudo ut qui nō interſunt horis nō percipiant aliquid de hmōi diſtri butionibus licet ſint p̄ſentes. ergo multo fortius in abſentia nō debent talia percipere. Et ſic debet intelligi hec cōſtitutio. quia principis beneficiū poti debet ampliari ꝙͣ reſtringi. jͣ. de verb. ſig. olim. ff. de cōſti. princi. l. vlti. qꝛ vbi dn̄s largus eſt nō debemus eſſe tenaces. xxvi. q. vij. alligant. in fi. Sed quid dices ſi p̄bende diſtincte nō ſunt ſed omīa percipiūt de cōi nec datur aliquid

talis indulgētia quantū ad illos qui nō habēt beneficia diſtincta. q ¶ epoſuiſti. conci. gener alis s. eo. extirpande. r C Ante fieri. ⁊ intellige ꝙ capelle iſte n̄ erāt annexe p̄bendis. qꝛ nō fuiſ ſent priuati canonici ſi annexe fuiſſent. ſed decetero erunt annexe ut dicit lit tera in perpetuū annectendis. ber. f ¶ Neceſſitas uel vtilitas iſta duo frequēter diſpenſationē inducunt. ut i. q. vij. tali. pro pter neceſſitatē licitū ē alicui haber̄ duas eccleſias x. q. iij vnio. ⁊ sͣ. de eta. ⁊ qͣli. eam te Et ꝓpter hāc neceſſitatē ad iungunt̉ capelle p̄bendis ma ioris eccleſie reẜuata cōgrua portione p̄ſbytero. Et credo ꝙ canonici iſti erūt p̄lati illa rū capellaꝝ ⁊ ſacerdos erit loco vicarij ꝑpetui ut. sͣ. e. ex tirpāde.§. i. et ita ex cauſa ca pella ſiue parrochialis eccle ſia pōt adiungi p̄bende. Sic ex eadeꝫ cā vna eccleſia vnit̉ alteri. x. q. iij. vnio. cū ſuis cō cor. vel dic ꝙ ſi clerici iſti cer tā portionē ꝑcipiūt de capellis. nec exercēt ibi iuriſdictō nē aliquā ſed ſacerdos habꝰ ibi curā ſpūaliū. ſacerdos erit p̄latus ⁊ hꝫ ibi curā aīarū ⁊ per ep̄um inſtituet̉. neſcio tn̄ quot iſtoꝝ ibi obſeruetur. Sꝫ verius videt̉ ꝙ ſacerdos ſit loco vicarij. ut in. c. extirpande. t ¶ Diſcretiōe. que eſt mr̄ om niū virtutū. sͣ. de offi. cuſto. c. i. ⁊.i. q. i. preſentiū. u ¶ Augmētare. ⁊ ita tenetur ep̄us reintegrare p̄bendā ſi fuerit diminuta uel diuiſa ſine iuſta cauſa. sͣ. e. vacāte. ⁊. jͣ eo. cū cauſam. x ¶ Congrua. vnde iura ep̄a lia ſoluere poſſit et hoſpites recipere sͣ. eo. de monachis. vbi de hoc. ber. Ilectꝰ. regis. Hec ratio mouit iſtos ad exceptō nē hmōi ꝓponendā. qꝛ ſi rex ꝯferret ratiōe iuriſpatronat hmōi p̄bendas nō poſſet cō pelli per papā ad hͦ de iure. j de iurepat. cū dilectus. vnde decanus cū ſuccedit in hͦ iur̄ regi nō deberet cōpelli ad hͦ. qꝛ qui in locū alterius ſuccedit vtit̉ eodē iure. C. de tēp. in inte. reſti. ea que. arg. Sꝫ hoc nō eſt veꝝ in caſu iſto. qꝛ exquo collatio iſtoꝝ beneficioꝝ incipit ꝑtinere ad eccleſiaſticā perſonā ſtatī res ſortit̉ naturā alioꝝ beneficioꝝ. qꝛ res eccleſiaſtica nō debet duplici iure cenſeri. xij. q. ij. cognouimus. in fi. ⁊. jͣ. de deci. cū in tua. Et ita ex hoc exceptio nō valuit. vnde male interlocuti fuerūt iſti iudices. b ¶ Collate. Arg. ꝙ ſi papa mādat alicui dari p̄bendā ⁊ canonici eam alij cōferant tenet collatio. licet ſit cōtra mandatū pape. De hoc dictū eſt. sͣ. e. inter cetera. ſic. sͣ. eo. dilectus filius. c ¶ Friuolā. ⁊ merito. qꝛ iaꝫ incipit p̄ſentare decanus ex donatione nō tanꝙͣ laicus ſed tanꝙͣ clericus ⁊ ita ſubeſt dn̄o pape. nec p̄iudicat̉ patrono ſi quadoqꝫ etiaꝫ per legatum ſedis apoſtolice aliquis inſtituat̉ eo inconſulto sͣ. de offi. leg. dilectus. d ¶ Exequi. Sed qͣliter exequent̉ mandatū iſtud? nūꝗd dabūt huic aliquā d̓ p̄dictis p̄bendis que alijs ſunt collate? nō credo ſed exequent̉ mandatū. qꝛ facient ſtatim illū recipi in fratrē. ⁊ ꝙͣcito facultas ſe obtulerit faciēt ei bene ficiū aſſignari ẜm tenorē prioris mandati. tn̄ iſte nō habet aliquā iſtaꝝ ſꝫ ex pectabit prima vacaturā. de hoc dixi. sͣ. eo. dilectus. ⁊. c. inter cetera. licꝫ qui dam dicūt cōtrarium. ber. e GUper inordinatā. pueri. Sed quos dicimus pueros? vſqꝫ ad. xiiij. an nū dicit quis puer. xxij. q. v. pueri. ⁊ sͣ. de eta. ⁊ quali. indecoꝝ. et. c. ex ratione. Sed tales bn̄ poſſunt hr̄e beneficia ⁊ ordinari vſqꝫ ad ſacros ordi nes. xxviij. di. de his. ⁊. lxxvij. di. in ſingulis. ⁊. c. quicunqꝫ. Quid eſt ergo ꝙ dicit ꝙ pueri nō ſunt idonei. quia ſeruire nō poſſunt. Dicas ꝙ puei hic ap pellantur quantū ad hoc uſqꝫ ad ſepteꝫ annos. quia tunc ſeruire nō poſſunt ¶ Dem. ueſprinen̄. epō. Xpoſuiſti nob̓ ꝙ eccleſie tue Icanonici diminuta ipſoꝝ pro ( uiſione a tempore conci. q ge. cum eis extunc non fuerint ad eorum ſu ſtentationeꝫ conceſſe capelle: ſicut anteʳ fieri conſueuit de redditibus prebendarum ſuarū nequeunt ſuſtentari: ⁊ infra. Si euidens neceſ ſitasª uel utilitas exigat: prebēdas eccleſie tue poteris de capellis in ꝑpetuū annectentes eiſdem: ſicut diſcretioneⁱ preuia expedire uideris: augmentare reſeruata ꝯgrua apellarum preſbyteris portione. ¶Deꝫ epō ⁊ priori ⁊ archidiaco nō de ber. Ilectus filius. g. clericus no bis ꝓpoſuit: ꝙ cum decano ⁊ capitulo andagauē. preces direximus ⁊ precepta ut ipſuꝫ quācito fa cultas ſe offerret: in canonicum re ciperent ⁊ infratrem nobis ſuper hoc executoribus ſibi datis: qꝛ de cani ⁊ capituli procurator excipiēdo ꝓpoſuit lr̄as nō ualere: pro eo ꝙ in eis mentio non fiebat: ꝙ prefatus decanuſ ex donatione regis prebendarum eiuſdeꝫ eccleſie col lationē haberet: uos mandati noſtri executores non eſſe interloque do dixiſtiſ: ⁊ ſic due prebende que medio tempore uacauerunt: alijs ſunt collate: ⁊ infra. Mandamus quatenus occaſione huiuſmodi: quam reputamus friuolaꝫ: nō ob ſtante mandatum noſtruꝫ exequi procuretis. ¶RReg. ix. argentinen̄. epō. Uper inordinatā ordinatōeꝫ ⁊ infra. Cum autem illi ſint in eccleſijs idonei reputandi. qui ſeruir̄ poſſunt ⁊ uolunt in ipſis: cōſultationi. t. t. r. ꝙ pueriᶜ ⁊ benefici bene reputantur idonei ad ordines minores: quoniaꝫ ſunt doli ca paces. jͣ. de delic. pue. pueris. ⁊ hoc per iura predicta. c. de his. c. in ſingulis. c. quicunqꝫ. Uel poteſt intelligi quantū ad dignitateꝫ uel cura animarū ad quā non reputantur idonei.i. q. i. pueri. ⁊. c. eſto te. ⁊ sͣ. de eta. ⁊ quali. ex ratione. ⁊. c. ſequēti. ⁊ sͣ. de elec. cum in cū ctis. Sed huic ſtar duꝫ eſt tanꝙͣ poſteriori ut ad receptio nem taliū nulli ſint cōpellendi cum ſer uire non poſſint ut hic dicit. quia propter ſeruitiū datur beneficiū. f ¶ Beneficiati. No ta ꝙ qui beneficiuꝫ habꝫ ſufficiens no reputatur idoneus ad aliud beneficiuꝫ primo retēto. quia in vtroqꝫ ſeruir̄ nō poteſt. quia duꝫ ad vtrunqꝫ. ⁊c̄. xvi. q. .i. preſbyteros. Et ſic patet ꝙ duabus eccleſijs de iure ꝗs intitulari nō poteſt arg. sͣ. eo. extirpande.§. i. ⁊. lxx. di. ſan ctoruꝫ. ⁊ sͣ. de elec. dudum. ubi de hoc Et eſt hic ar. ꝙ qui non facit mentionē de beneficio ſuo nō valent littere. sͣ. eo. cum teneamur. ⁊ sͣ de reſcrip. ſi propo nentę. b. g ¶Um cauſam. intentionis. Nota recurrenduꝫ eſſe ad intentioneꝫ mandantis. jͣ. eo. c. vlti. sͣ. de procu. petitio. sͣ. de arbit. ex poſita. sͣ. de reſtitu. ſpo. audita. et. sͣ. de reſcrip. mandatū. h ¶ Reintegratione Et ita prebenda di uidi non debet: ſed integra conferri. sͣ. eo. vacāte. ⁊.i. q. iij. c. vlti. ⁊. jͣ. ut eccl. be ne. ut noſtrum. qd̓ ſi fiat ille qui hoc fe cerit tenetur illam re integrare de va cantibus: ut hic pa tet. ⁊ sͣ. e. vacante. ⁊ nō aliud beneficiū diuidere. ut hic in fi. dicit. ⁊ eſt ar. ꝙ ſi ſectio aliqua fiat prebēdaꝝ ꝙ tolerari poſſit quouſqꝫ integratur. de hoc dixi. sͣ. e. tue fraternitatis. Enerabilis. ꝯſuetudinē. hec ꝯſuetudo ꝙͣtūcunqꝫ ſit obtēta ⁊ etiā antiqua nō eſt obſeruāda quia in talibus nulla diſtinctio nobilitatis eſt conſideranda ſed vndecunqꝫ nati fuerint legittime dūmodo honeſte vite fuerit admittēdi ſunt. xl. di. nos qui. ⁊. lvi. di. vndecūqꝫ. ⁊. c. nūqͣ. jͣ. d̓ inſti. ad decorē. qꝛ nō ſanguini ſꝫ vite meri tis bn̄ficia ſunt ꝯferēda. viij. q. i. moyſes. ut hͦ ſequit̉ v̓ſu. nos igit̉ k ¶ Liberū. Hec fuit bona exceptio. qꝛ ſerui ꝓmoueri non poſſunt niſi libertatē primo fuerint cōſecuti. sͣ. de ſer. nō ordi. c. i. ⁊. ij. ⁊. ſilij di. nullus. ⁊ quaſi per totū. ſꝫ hic nō aſſumit liberū eo ꝙ ille fuiſſet ſeruus. ꝙ ſi fuiſſet bona fuiſſet exceptio. l ¶ Deneris. nō nobilitate generis ſꝫ v̓tutiſ. ut. xxxij. q. iiij.§. his ita. m ¶ Nō multos. hoc dicit ꝓpter paulū ⁊ ꝓpter beatū bartholome um qui nobiles fuerūt. Alij vero apoſtoli ignobiles ⁊ pauperes fi erunt ⁊ tn̄ electi fuerūt ad regimē eccleſie. qꝛ apud deū nō gradū: elegantior ſꝫ vite melioris actio ꝯprobat̉. xxiij. q. iiij. ſic̄ excellētia Nec cōſiderandū eſt ꝗs maior ſit in loco uel ordine. ſed ꝗs iuſtior xl. di. nō loca. ⁊. c. multi. in fi. ar. ꝯͣ. lx. diſt. c. vlti. ⁊ sͣ. e. d̓ multa. ī fi. n ¶ Perſonarū. sͣ. de iudic. nouit. xxxij. q. iiij.§. his ita. ⁊. iij. q. ix. c. vlti. ⁊. iiij q. iiij. c. ij. o ¶ Eminētis. ſufficit enī in p̄lato ꝙ ſit ſufficiētis ſcientie. licet noſ ſit eminētis sͣ. de elec. cū nobis. alias pauci ad dignitates ꝓmoueatiᶠ qui non poſſunt in eadem eccle ſia deſeruire: in ea non debent ido nei reputari. ¶ Dem archiepō ⁊ magiſtro. r. furon̄ Um cām que īter aurelianē. Iepūm ⁊.j. de bleſis canonicū ſancte crucis ſuꝑ ītegratiōe prebēde ipſius canonici uertebat̉: uobiſ duxerimꝰ ꝯmittēdā: ⁊ infra. Conſultatiōi. t. t. r. ꝙ nr̄e intētiōisᵍ non exiſtit: ut ꝓ ītegratiōe prebēde ſupra dicti canonici prebenda de no uo aliqua ſcinderet. ¶Dem. Enerabilis frater nr̄ portuē. epūs ſupplicauit ut cū quādā prebedā que in argētinen̄. eccleſia tā diu uacauerat: ꝙ donatō eiꝰ erat ad ſe. ap. deuoluta.j. clerico ꝯtule rit dū in illis ꝑtibꝰ legatiōiſ officio fūgeret̉: ſuā collatiōem benigno ꝓ ſequeremur effectu: ueꝝ ꝓcurator argētini capituli ꝓpoſuit ex aduer ſo: ꝙ idem capitulū hoc audito cō ſuetudinē allegās antiquā inuiola biliter obſeruatā: iuxta quā nulluꝫ niſi nobilē ⁊ liberum: ⁊ ab utroqꝫ parēte illuſtrē honeſte cōuerſatiōe ac eminētis ſciētie in ſuū ꝯſortium hactenuſ admiſerāt: ne contra hoc fieret maxime cū nulla tunc prebēda uacaret: antequā mōitorias uel executorias lr̄as recepiſſet: ad ſe. ap. appellauit: ⁊ infra. Nos igitur attendētes: ꝙ nō generisⁱ ſed uirtu tū nobilitas uiteqꝫ honeſtas gratuꝫ deo faciūt ⁊ idoneū ẜuitorē: ad cuiꝰ regimē nō multosª ẜm carneꝫ nobiles ⁊ potētes eligit: ſꝫ ignobi les ac pauperes: eo ꝙ nō eſt ꝑſona rūⁿ excepto apud ipſū: ⁊ uix ad cul mina dignitatū nedū ad prebēdas uiri eminētis ſciētie ualeāt reperi ri exceptiones huiuſmodi non du

beneficijs ut hic dicit. merito ergo hec cōſuetudo ⁊ exceptio nō fuit admittenda. ¶ Cōtulit. alias nō potuit ei beneficiū nō vacās ꝯferre. jͣ. de ꝯceſ. ꝓhē. nulla. ſolus papa hͦ poſſet facere pōt tn̄ donationi ſue reſeruar̄ primā vacaturā jͣ. d̓ iurepa. cū dilectus. Umoli. dioc̄. Uniſi hͦ adiūxiſ ſet nō poſſet ei ꝓuidere. niſi in eccleſia aliqͣ ciuitatis. sͣ. de reſcrip. rodulphus r ¶ Prouideret. Cū madat̉ alicui ſb̓ hac forma ꝓuideas tali in aliqͣ eccleſiaꝝ ciuitatis uel dioceſis uel ꝯferas tali bn̄fi ciū in aliqͣ eccleſia rū. ⁊cͣ. ptās ꝓuidēdi ſibi data intelligi tur. ⁊ per cōſequēs papa abſtulit potetateꝫ canonicis illiꝰ eccleſie ꝓuidendi. ar. illius decre. jͣ. de cōceſ. p̄ben. cōſtitu tus. Poteſt etiā talis iudex reſeruare ſibi primā vacaturā uel interdicere ne e ligant et decernere irritū qd̓ contra fie ret: ſic̄ uideo in ge nerali legato ꝗ poteſt ſibi reſeruar̄ do nationē pͥme vaca ture. jͣ. de iurepa. cū dilectus. Et qd̓ dic̄ abſtulit poteſtatē ꝓ uidendi. hͦ intellige poſtꝙͣ executor inſi nuauerat illi ad quē ptās ꝑtinet ꝯferen di ꝙ velit cōferre p̄ bindaꝫ illi pro quo mandat̉ collationē illius interdicendo uel decernēdo irritū fi ſecus fieret. ut hic ꝓbat̉. ⁊. jͣ. de cō ceſ. p̄bē. qꝛ ī cūctis. §. ex parte. v̓. nō ſic aūt. Sꝫ anteꝙͣ hoc fiat per executoreꝫ bene pōt ꝯferre p̄ bēdā ille ad quē col latio pertinet nō ob ſtāte tali mandato. ut dicit decre. qꝛ in cūctis.§. ex ꝑte. Se cus eſt ſi datus eſſet executor ad ꝯpellendū tūc etiā nō pōt interdi tere nec ꝯferre nec inueſtire ſed tantū per excōicationem ꝯpellere eſi canonici aliū eligāt valet electio ſiue collatio illiꝰ bn̄ficij. sͣ. e. di lectus filius. de hoc no. sͣ. de reſcrip. abbatē. in glo. per hanc. ¶ Ad talia.ſ. dignitates uel rectoriā. qꝛ nec intentio dn̄i pape talis ſuit. ergo nec intētio iudicis ſeu executoris alia debet eſſe. sͣ. eo. cuꝫ cauſam. ⁊ sͣ. de arbi. expoſita. Et eadē ratio que mouet deleganteꝫ moueat delegatū. sͣ. de reſcrip. ſuꝑ lr̄is. in fine. ⁊ forma mandati diligent ſeruari debet. sͣ. de reſcrip. cū dilecta. ⁊ sͣ. d̓ offi. del. cū olim. ⁊. c. cū venerabilis. ⁊. C. de ꝓcu. ſi ꝓcurator. ergo quicꝗd factū eſt cotra formā mādati nō tenet. Et ita nec excōicatio nec inſtitutio ta lis lenuit. qꝛ vires mandati nō patiebant̉. Et ſic pꝫ ꝙ cū papa man dat alicui ꝓuideri de ſimplici beneficio tantū intelligendū eſt. niſi in utteris hoc cōtineat̉. sͣ. de reſcript. abbatē. in fi. qꝛ nō omnis qui ceſſſet dignus ad beneficiū dignus eſt ad dignitatē uel perſonatuꝫ ximus admittēdas: ⁊ infra. Di. u. mādamus quatenus ſi uobis conſtiterit predictam prebendam uacaſſe: quando ipſam dicto.j. epiſco pus contulitᵖ memoratus: ipſū ad eam recipi faciatis. IDem. Um olim priori ſancti. m. de ¶ Idimus ī mandatis: ut gu. dia cono ī aliqua eccleſia ciuitatis: uel dioc.q luc. auctoritate ap. ꝓuider̄t idem prefatū gu. eccleſie ſancte pe. de uico rectoreꝫ auctoritate huiuſ modi niſus eſt deſignari: in qua re ctor ab eiuſdē eccleſie clericis eligi conſueuit: excōmunicationis ſē tentiaꝫ nihilominus proferens in rebelles. Cuꝫ igitur mandatū hu iuſmodi ſe adᵉ talia non extendat: nec ad rectoriam uel dignitateꝫ no ſtra feratur intentio: cum pro ſimplici beneficio iuſſio noſtra manat mandamus: quatenus tam inſtitu tionem huiuſmodi quā excōmuni cationis ſententiaꝫ propter hoc la tam denuncies non tenere. ¶ De clerico egrotante uel debilitato. Reg. candido epō urbeuetan̄. Um percuſſio corpora lis: ⁊ infra. F. t. hortamur: quatenus latoreꝫ preſentium ad percipiē da que cōſueta ſunt ab eccleſia tua egritudo ſua non debeat impediỉ quia ſi alij eius eſſent exemplo deterriti: forte non poſſet qui militaret eccleſie inueniri: ſed ſecundū eius ordineꝫˣ quecunqꝫ ei ſi ſanus eſſet: poterāt miniſtrari de ipſa exi guitate que eccleſie poteſt accede re..f. tua prebeat egrotātiʸ. EUgenius papa. Reſbyterum cuius duos di Um percuſſio. impedire. ſimile. vij. q. i. cum percuſſio. et. iij. q. ix. indicas. ⁊. v̓. di. ad eius vero. u ¶ Militaret. xxiij. q. i. militare. ⁊. v. q. iij. ſaluator. circa mediuꝫ. C. de epiſ. ⁊ cleri. autē. ſed hodie. x ¶ Ordinē. Scd̓m ordinē cuiuſcūqꝫ ⁊ dignitatē ꝯſtituenda ſunt bn̄ficia. xij. q. ij. conceſſo. De hoc dixi. s de ma. ⁊ obe. ſtatuimus. y ¶ Egrotanti. Quia famuli egri quos curamꝰ nobis ſeruire intelliguntur. ff. de ſtatu libe. l. iiij.§. ſtichus. ⁊ tempo re infirmitatis paſcendi ſunt ff. cōmoda. in rebus cōmoda tis.§. poſſūt. Sic ⁊ clerici in egritudine ſtipendijs ſuis pͥ uari nō debent. Reſbyterum. non perſ mittimus. ar. quod ab īnitio valuit ex poſtfacto infirmatur. xxxiij. di. vſqꝫ adeo et. c. cōmuniter. diffinimus. Ar. contra quod enī factum eſt recte ex ſuperuenienti de licto corrumpi nō poteſt. ff. d̓ itiner̄ actuqꝫ priua. l. nec enī. b ¶ Scandalo. propter ſcan dalum enī multa ſunt dimit tenda. jͣ. c. proxi. ⁊ sͣ. de tēpo. ordi. ad aures. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. cū teneamur. c ¶ Deformitatē. Ex hͦ verbo apparet q̄ deformitas īpediat ordinandū cū ſuſpēdat oī dinatū. hͦ tn̄ pōt ip̄o facto me lius ꝑpendi ꝙ aliquo ſtatuto expͥmi. jͣ. d̓ don. apoſtolice. b. Erectoribꝰ. ſcādalo. noͣ nihil cū ſcādalo eſſe faciēdū. sͣ. c. ꝓx. dūmō ſine per cato mortali poſſit omitti. jͣ. d̓ no. ope. nū. cū ex iniūcto. e ¶ Coadiutor. ⁊ ita vr̄ ꝙ pro pt̄ leprā nō remoueat̉ p̄latꝰ. Sꝫ ꝯͣ. jͣ. c. ꝓxi. vbi de hͦ dicit̉. f ¶ Curā animaꝝ. ergo ille co adiutor vr̄ eſſe platus exquo hꝫ curā animaꝝ. jͣ. eo. c. ꝓxi. g ¶ Portionē. et ſic ꝓuidebit̉ ei d̓ bonis eccleſie. jͣ. e. c. ꝓxi. Sꝫ pone ꝙ eccleſia nō poſſit ſufficere vtriqꝫ? Rn̄deo ille ꝗ ſeruit eccleſie hēbit redditus ⁊ illi infirmo ꝓuidebit ep̄us lxxxij. di.§. i. ⁊. c. i. ⁊ ex hͦ ver bo eſt arg. ꝙ nō ſit p̄latus ex eo ꝙ dicit: congruaꝫ recipiat portionē. h ¶ ¶ Ua nos. ſcandalo. sͣ. c. proximo. i ¶ Adminiſtratiōis. Ex hoc vr̄ ꝙ ꝓpt̓ morbū lepre ſit re mouēdus p̄latus. Sꝫ ꝯͣ vr̄. sͣ. e. cꝓxi. ⁊ ita ſine culpa punit̉ qd̓ eſſe nō dꝫ. lvi. di. ſatis ꝑuerſum. ⁊. xvi. q. vij. inuentū. Suꝑ hͦ eſt diuerſitas int̓ doctores. Hu. dixit ꝙ nunꝙͣ ſubſtituit̉ ali ꝗs viuo niſi eo renūciante. Et in hac opi. fuit la. ⁊ dandus eſt ei coadiutor. ut. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. c. pe. ⁊. vlt. Et qd̓ dicit hic ab adminiſtrationis officio dꝫ re moueri. dicit lau. ab officio qd̓ eſt in actu. ſꝫ quo ad ius retinebit officiū. Ba. diſtinxit vtrū morbꝰ ſit curabilis uel incurabilis. Dicas cū vin. ⁊ tā. ꝙ ꝙͣdiu aliꝗs pōt remanere in collegio ſuo ſine ſcādalo ⁊ horrore nō ſubſtituit̉ ei ali quis. alias aliꝰ erit ſubſtituēdus. ut hic qui erit p̄latus in totū ⁊ infirmo ꝓui debit de bonis eccleſie. sͣ. e. c. ꝓxi. ad ide ſatis ꝯcor. qꝛ taliſ coadiutor p̄latus ē ex toto. Et hͦ pꝫ ex eo ꝙ dicit ꝙ hꝫ curā aīaꝝ. ⁊ eſt hoc ſpāle in leprā. ꝓpter abhoīationē populi ⁊ ſcandalū. Sic̄ etiā iudex mutat̉ ſi nō pōt dare operā iu dicio. ff. de iudi. ſi lōgius. alias aūt obtinet ſnīa Hu. ⁊ la. ⁊ dat̉ tunc coadiutor. jͣ. c. ꝓxi. Et ſic eſt caſus vbi aliquis punit̉ ſine culpa ſed nō ſine cauſa. ſi. sͣ. ut lit. nō cōteſta. quoniā frequēter.§. ſi vero aliter. in fi. In quibus caſibus priuat̉ quis ſine culpa ſꝫ nō ſine cauſa. dicit̉. jͣ. de priuileg. antiqua. k ¶ Miniſtrent̉.sͣ. c. ꝓx. exqº eū infirmitas n̄ crimē adducit. ut. vij. q. i. ꝙͣuis triſte. qꝛ nō eſt afflictis addēda afflictio. vij. q. i. cū percuſſio. criminoſus enī dignus eſt ut egeat. ff. depoſiti bona fides. lau. l ¶ Ex parte. ciues. ſic. vij.§. ij. nuper. m ¶ Nec poſſis. vij. q. i. ſcripſit qualiter. ⁊. c. ꝙͣuis triſte. n ¶ Afflictio. ſi. vij. q. i. cū percuſſio. iij. q. ix. indicas. et. v. di. ad eius vero. ff. ſam non permittimusª celebrare: quia nec ſecure propter debilitateꝫ nec ſine ſcandalo propter deformi tatem membri hoc fieri poſſe confidimus. ipſum autem ceteris offi cijs ſacerdotalibus fungi minime ꝓhibemus. IUcius. iij. Erectoribus eccleſiarum le pre macula uſqꝫ adeo īfectis ꝙ altari ſeruir̄ nō poſſunt: nec ſine magno ſcandalo eorū qui ſani ſūt eccleſias ingredi: hoc uolumus te tenere: ꝙ eis dādus eſt coadiutor qui curam habeat animaruꝫ: ⁊ de facultatibus eccleſie ad ſuſtentatio nem ſuam congruam recipiat por tionemᵍ. QLemens tertius. Ua nos duxit fraternitas cō ſulendos: ⁊ infra. De ſacer. dote qui diuino iudicio lepre mor bo repercuſſus in parrochiali eccleſia prelationis officio fungitur dicimus ꝙ pro ſcandalo ⁊ abomi natione populi ab adminiſtratio nis debꝫ officio remoueri ita ꝙ iuxta facultates eccleſie ſibi neceſſa. ria quamdiu uixerit miniſtrētur. Nnō. iij. relaten̄. archiepō. X ꝑte tua fuit ꝓpoſitū: ꝙ cuꝫ Gauraſienſis epus graui mor bo ⁊ īcurabili fere per quadriēiū laborauit: ita ꝙ paſtorale officium nō poteſt ullatenus exercere: prin ceps terre illius ac ciues ciuitatis eiuſdem a te poſtulant inceſſanter ut ipſis cū ſis metropolitanꝰ eorū ſtudeas ꝓuidere. Ueꝝ cū ipſū ad ceſſiōeꝫ compellere nō poſſisª nec debeas ullo modo: nec afflicto afflictioⁿ ſit addēda: īmo potius ipſi us miſerie miſerandum: eo ꝙ idē uir bonꝰ extitit: ⁊ eccleſiā ſalubrit̉ ſibi ꝯmiſſaꝫ gubernauerit: nos uo lentes tam epō quā eccleſie ꝓuide

ad. l. rhod̓. de iac. l. nauis.§. cū aūt. In leproſo tn̄ ſecus ꝯſueuit dici a quibuſ dā. ut. sͣ. c. ꝓxi. vbi de hͦ. Idē io. dicit circa leproſum qd̓ hu. ⁊ lau. o ¶ Cōadiutorē. ſic. jͣ. c. ꝓxi. Et ita pꝫ ꝙ ꝓpter infirmitatē ſuperuenientē nō priuat̉ prelatus: qꝛ eccleſiaſtica beneficia nō ſunt tēporalia. lv. di. p̄cepta. ⁊. ff. de adoptio. ſi tibi. ff. de heredi. inſtitu. hereditas. ff. de re. iudi. actus legitti mi. ſic. ff. de manumiſ. teſ. li. bertas. ff. de pecul. peculium §. ij. qd̓ verū eſt. Ar. cōtra. ff. de offi. p̄ſi. ſi forte. et. vij. q. i. paſtoraliſ. xij. q. ij. nobis. So lu. verū eſt ꝙ beneficia eccleſiaſtica ꝑpetua ſunt. ⁊ ideo ꝓ pter caſum ſuperuenientē ſi ne culpa nō priuat̉ p̄latus ſꝫ dat̉ ei coadiutor ut hic patet. ⁊. c. ſe. In caſu tamē alius vi uenti ſubſtituit̉ ẜm quoſdaꝫ. sͣ. c. ꝓxi. vbi de hoc. ⁊. vij. q. i. paſtoralis. omni tn̄ caſu ꝓuidebit̉ infirmo de bonis eccle ſie ⁊ coadiuto ille dat̉ etiā īui to. ar. jͣ. de ec. edi. ad audiētiā p Onſultationibꝰ. officiū Ulingue. ideꝫ eſt ſi amiſiſet officiū oculoꝝ. ar. lv. di. ſi euāgelica. ⁊ qꝛ eſt oculus ep̄i xciij. di. diaconi eccleſie. q ¶ Coadiutor. Et de hoc dictu eſt in ꝓximis duobus. c. ¶ On amplius. abſqꝫ pe nuria. Semꝑ enī cōſide rādi ſunt redditus eccleſiaꝝ ut ẜm eos clerici inſtituātur in eis. sͣ. de vi. ⁊ honeſt. cleri. quoniā ut ait. vbi d̓ hoc. Ita etiam ꝙ hoſpitalitatē ſeruar̄ poſſint: et ſoluere iura epiſco palia. sͣ. de p̄bē. de monachis ⁊ sͣ. de ſup. negl. p̄la. ſicut no bis. ⁊ ecōuerſo tot ſunt ponē di quot ex ipſis facultatibus poſſint cōmode ſuſtentari. sͣ. de conſti. cū. m. ⁊. jͣ. eo. aucto ritate a ꝯtrario ſenſu. jͣ. de cē ſi. cū inſtantia. arg. xij. q. i. p̄. cipimus. xvi. q. vi. omnes ba ſilice. tn̄ ꝓpter minimuꝫ īcre mentū nō credo recedenduꝫ a numero cōſueto. arg. C. de alluui. l. pe. ⁊ vlti. ergo tantuꝫ debet eſſe augmentū de quo alius equale ſtipendiū cū ali is habeat. uel ſaltē ſufficiens Thoneſtū. sͣ. de conſti. cū. m S N eccleſia veſtra. laici. ⁊ merito. quia homines diuerſe profeſſionis in eodeꝫ officio aſſociari nō debent. xvi. q. vij. noua actione. ⁊ sͣ. de elec. cū cauſam. t ¶ Differre. vltra ſex menſes alioquin tranſfert̉ poteſtas ad ſuperioreꝫ. jͣ. ti. proxi. nulla. ber. u ¶ Idoneis. qui dicunt̉ idonei. habes. sͣ. de p̄ben. ſuper inordinata. x ¶ Tales. qui ſunt idonei morū honeſtate et litteraꝝ ſcīa. sͣ. de p̄ben. graue. alias puniunt̉ ut ibi dicit̉. Hec fuit queſtio vtrū laici intitulati in eccleſia iſta poſſint cōputari in numero clericoꝝ. ⁊ dicit̉ ꝙ nō. qꝛ nō reputant̉ idonei cuꝫ ſint laici. Et ita ius canonie nō cadit niſi in clericū. Sicut ius eligendi in ec cleſia collegiata nō cadit in laicū. sͣ. de elect. ſacroſancta. ⁊. c. meſſana. hoc ta men intelligendū eſt de laicis ꝓfeſſione ⁊ habitu ⁊ nō de cōuerſis. Si enim cōuerſus aliquis alicuius eccleſie incedat tonſuratus volens eſſe clericus cū iam deſtinatione animi ſit clericus. ut. xxiij. q. i. paratus. iaꝫ eccleſiaſtica per ſona cenſet̉. vnde tale ius cadit in eū ⁊ ius ꝯuerſi ſpūale eſt. vnde qui emit il lud ſimoniā cōmittit. ut i. q. iij. ſaluator. lau. SX frequentibus. officialiū. Officiales dicunt̉ quibus ep̄i cōmittunt vi ¶ces ſuas qui poſſunt inſtituere vice ep̄oꝝ ut hic dicit. b ¶ Recipiunt. ſi a laicis recipiāt ſuſpenſi ipſo iure per canones antiquos vi dentur. xvi. q. vij. ſi quis deinceps. Arg. cōtra. jͣ. de iurepa. cura. cui ſtamus. Sic ergo patet ꝙ auctoritas inſtituēdi eſt penes epiſcopū. licet capitulū quā doqꝫ eligat. jͣ. ti. proxi. nulla. tamē de cōſenſu capituli ep̄us inſtituere debet. de his que fi. a prela. nouit. Nec obſtat. lxx. di. ſanctorū. quia ibi capelle ſub dite ſunt prepoſito quo ad ſuſtentationē non quo ad inſtitutioneꝫ ⁊ admini ſtrationem. la. c ¶ Ex officio legationis quantū ad ſuffraganeos. dioē̄ sͣ de of leg. c. i. re mādamꝰ quatenꝰ illi coadiutorēº aſſocies uiꝝ ꝓuidū ⁊ honeſtuꝫ ꝑ quē tā epō quā populo utilit̓ con ſulat. ¶ Ono. iij. epō aduerſano. Onſultatiōibꝰ: ⁊ īfra. Archi Idiacono autē. quē morbo pa ( ralitico laborātē officiūᵖ lingue aſſeris amiſiſſe: coadiutorq ē merito adhibendus. De inſtitutionibus. E concilio arelaten̄. On āpliꝰ ſuſcipiātur in monaſterio mōachorū aūt clericorū ſeu etiam puellaꝝ: quā quot ſe re gere de bonis eccleſie abſqꝫ penu riaʳ poſſint. EUgenius. Neccleſiaueſtra certum numeꝝ canonicoꝝ: ſicut nobis innotuit cōiter inſtituer̄ curauiſtis ⁊ infra. Cū laiciˢ nō debeāt in cano nicoꝝ numero ꝯputari nec uos de beatis differre quo minꝰ ſtatutuꝫ numeꝝ de alijs clericoruꝫ ꝑſonis idoneisᵘ ſuppleatis: talesˣ ad ſupplēdū numeꝝ inuenire curetis: ꝑ quos deo in diuinis officijs per ec cleſiaſticos ordines congrue ſerui atur. ¶ Lex. iij. cant. archiepō ⁊ eius ſuffraganeis. X frequētibꝰ querel. didici. mꝰ in ꝑtibꝰ ueſtris ꝯſuetudi nem brauā a multis retro tēporibꝰ īualuiſſe: ꝙ clerici eccleſiaſtica be neficia ſine cōſenſu epī dioc. uel oſ ficialiūª ſuoꝝ qui hoc de iur̄ poſſūt recipiūt minꝰ quā deceat cogitāteſ quō id patꝝ ſanctoꝝ eſt inſtitutiōibus alienū ⁊ eccleſiaſtice ꝯtrariuꝫ honeſtati. Unde cū tu frater archi epiſcope ex officioˣ tibi cōmiſſo taꝫ iniquā ꝯſuetudineꝫ de ꝓuincia tua c. cū in eccleſie corꝑe. ⁊. xxiiij. q. i. ſciſma. sͣ. de ꝯſue. ꝙͣ cito. ſecus ſꝫ ignorant̉. qꝛ ignoratia niſi ſit craſſa ⁊ ſupina tales excuſat. sͣ. de or di. ab ep̄o qui renū. ep̄a. c. i. ⁊. viij. di. conſuetudo. e ¶ Confirmātes. poſtꝙͣ cōfirmationē archiep̄s ſnīam relaxare nō poſſit. niſi illud qd̓ ſequit̉ fuiſſet appoſitū. arg. sͣ. de cōfir. c. i. ⁊. ij. ⁊ de cōſe. di. ij. c. vlti. ⁊.sͣ. de temp. or. cū in diſtribuēdo. b. ¶ Uctoritate ſa cultates. he ſē per ſunt cōſideran de. ut. sͣ. e. c. i. vbi d̓ hͦ. et. sͣ. de vit. ⁊ ho. cle. quoniā. vbi habet̉ ſimilit̓ de hoc. g ¶ Inſtituat̉. Inſti tuere ē ius canonie in eccleſia uel in eccleſiaſtico beneficō tribuere. jͣ. de here. cū ex iniuncto. In ueſtire eſt quaſi po ſſeſſioneꝫ illiꝰ iuris ꝯferre. indifferent̉ tn̄ vnū accipit̉ pro altero. Ala. v̓bi gr̄a Inſtituere eſt ſpūa lis bn̄ficij uel digni tatis poſſeſſionem corꝑalē tradere. sͣ. de offi. archidi. ad hec. c. ad noſtrū. qd̓ ſpectat de iure cōi ad archidiaconum ut ibi dicitur. et ſic jͣ. eo. cuꝫ veniſſent. IInueſtir̄ eſt ius ca nonie uel dignitatis tribuere. qd̓ po teſt fieri per annulum uel libruꝫ. ⁊ ſic intelligitur. jͣ. eo. ci veniſſent. ſed per hͦ nō adipiſcitur quis poſſeſſionē. niſi po ſtea corporaliter in ſtituatur. jͣ. tit. ꝓxi. cū noſtris. ⁊ de pre ben. per illoꝝ. h ¶ Inuitis. nullus epiſcopꝰ eſt dādus inuitis. lxi. diſ. nul lus. dum tamen iu ſtam cauſam oſten dat. ergo eis volen tibus poteſt dari. li cet facultateſ nō ſuf ficiant. ⁊ ita poſſunt ſibi in hoc preiudicare ⁊ victū poſtea ſibi que rant. xci. di. clericus victū. ⁊. c. ſeq iID decorem. acceptus. xxxij. q. iiij.§. his ita. k ¶ Hereditario. ſic. viij. q. i. apoſtolica. Et ſic videt̉ ꝙ nō ſolū f lij ſꝫ nec collaterales in eccleſiaſticis bn̄ficijs nō ſuccedāt. jͣ. de iure pa. cōſuluit. ſed tn̄ poſſunt. ar. sͣ. de offi. dele. ex parte. dūmodo no fiat iure ſucceſſionis. ut. sͣ. de elec. venerabilē. v̓. fi. io. l ¶ Undecūqꝫ. Ar. ꝙ nihil refert de quo loco ſit natus clericus uel de quibus parētibus. ar. xl. di. nos qui. ⁊. c. nō loca. ⁊. lvi. diſ. vnde cūqꝫ. ⁊. c. naſci. ⁊. c. dn̄s. Ar. ꝯtra. de ſer. nō or. c. i. ⁊ sͣ. de fi. p̄ſbi. c. i. ⁊. ij. ⁊ per totū. ⁊. xcviij. di. aphros. sͣ. de cle. pere. c. fi. vbi dicit qͥ p̄lati quidā inſtituebant clericos de alienis ep̄atibus ignorāte ep̄o quod eſſe nō debet. ſed hic oēs erant extranei tam venēti ꝙͣ alij. et ideo vndecūqꝫ eſſent debebant in eccleſia Cōſtantinopolitana inſtitui ⁊ nō venēti tantū. Uerū eſt ꝙ locus nō obſtat dūmodo coſtet de bonitate ꝑſone. ⁊ illud. c. aphros de incognitis loquit̉ sͣ. de elec bone. ad fi. Si autē ex damnato coitu natus ſit aliquis nō obeſt ei ꝙͣtū ad vitā eternā ſed obeſt ei quantuꝫ ad obtinenda beneficia ec cleſiaſtica. arg. ſupra. de electi. innotuit. m ¶ Indignum. ſimile. jͣ. de vſur. quia fruſtra. ⁊. ij. q. vi. quis ſcit. et eſt hic arg. culpam culpe cōpenſandam. xcv. di. eſto. ff. ad. l. acquil. item mela.i. reſpōſo. jͣ. de diuor. ſignificaſti. jͣ. de adulte. c. penult. ei vlti. ⁊. jͣ. de pe. conſtitutus. n ¶ Cōpellatis. ⁊ hoc pͥmo petierat patriarcha a dn̄o papa. uelis ſicut debes radicituſ extirpa re: tam in illos qui eccleſiaſtica be neficia taliter occupata ſcienter de tinēt: quā in eos qui de cetero occupar̄ preſumpſerint: excōmunica tionis ſententiam protuliſti. Nos itaqꝫ eandem ſententiam rataꝫ ha bentes ⁊ eam auc. ap. ꝯfirmantes mādamus quatenꝰ clericos ipſos qui ipſam ſententiā incurrerint: ni ſi congrue ſatiſfecerint: abſoluere minime preſumatis. CLemens iij. clero conſtantino. Uctoritate ap. ſe. ⁊ īfra. Sta tuimus inſuper: ut nullus ī ec F cleſijs ueſtriſ ultra quā facultates earū ſuſtineant: uobis inſtituatur īuitis. Nno. iij. ſcī marcelli: ⁊ ſācte ſuſanne car. ap. ſe. le. ¶ D decorē: ⁊ īfra. Sicut nr̄is auribꝰ ē ſuggeſtū: cōſtantino politanꝰ patriarcha aliaꝝ nationū clericos ſpernēs: uenetos tātuꝫ in ꝯſtātinopolitanis eccleſijs ſatagit collocare: nō attēdēs ꝙ in oī gēte qui facit iuſticiā acceptꝰⁱ ē deo: nec ſanctuariū dei ꝯuenit iure hereditario poſſideri. Quo circa mādamus: quatenꝰ moneatis eundem ut uiros lr̄atos ⁊ alios idoneos: undecūqꝫⁱ originem duxerint ī pre dictis eccleſijs ⁊ maxime in maio ri inſtituere nō poſtponat: alioquī indignūⁿ ſe reddet: ut nos aliaruꝫ clericos nationuꝫ ad eius obediē tiam cōpellatisⁿ. Nec diſſimulare poteſtis quin hoc nr̄is auribꝰ inti metis: ut ex hoc ipſo an uerum ſit quod ſuper hoc uenetis dicitur ꝓ miſiſſeᵖ: conijcer̄ ualeamus. IDem helien̄. epiſcopo ⁊ archi diacono noruicen.

peneficia eccleſiaſtica ſunt conferenda.i. q. ij. ꝙͣ pios. sͣ. de pac. pa ctiones. jͣ. ut ec. bene. ut noſtrum. vnde ſimoniacū eſſet. Um veniſſent. ſpectat. sͣ. de of. or. cum vos. ⁊. lxx. di. c. ij. Ar. cōtra. lxiij. di. ſi in plebibus. ¶ De iure cōi. i. q. iij. c. iij. ⁊. c. res. eccleſiaſtice. ⁊. c. peruenit. ⁊. xvi. q. vij. nullus omni no. ſed contrarium eſt verum. qꝛ de iure cōi inſtitutio per ſonaruꝫ ⁊ cuſtodia vacantiū eccleſiaꝝ ſpectat ad archidia conū. sͣ. de offi. archidia. ad hec. ⁊. c. ut noſtrum. ⁊. lxiij. di. ſi in plebibꝰ. niſi ꝯſuetudo repugnet ut hic videt̉ ad fi. capituli. ⁊ ex cōfeſſione archidiaconi hec poteſt colligi. ⁊ hic loquitur de in ſtitutione corpora li qꝛ collatio dignitatum ⁊ prebendarum ꝑtinet ad. archiepiſcopum. jͣ. tiꝓxi. qꝛ diuerſitateꝫ ⁊. c. poſt electione ⁊ hic patet ex cōfeſ ſione archidiaconi s ¶ Cuſtodias.ſ. va cantiū eccleſiaruꝫ. t ¶ Ipſum.ſ. archidiaconatum. n ¶ Ipſe.ſ. archidia conus. x ¶ Pͣrobatum. Sꝫ quare incūbit on probādi archiep̄o. cū d̓ iur̄ cōi hec ſpe ctent ad ipſum. ut hic vr̄. vn̄ eo ip̄o vi fundata eius inten tio. xvi. q. vij. omēs baſilice. C. de ꝓba. ſiue. ⁊. jͣ. de cenſi. olim? Rn̄deri pōt. hic due fuerunt p̄ ſumptiōes bone ꝓ archidiacono ꝯͣ archiep̄m qꝛ archidiaconus ⁊ ipſiꝰ ante ceſſores fuerūt ī pa cifica poſſeſſione. vn̄ preſumit̉ ꝯceſſi onem fuiſſe realē ⁊ qꝛ archiep̄s confeſ ſus fuit. ꝙ an̄ceſſores ſui ꝯceſſerunt illas dignitates licet ꝑſonaliter. ⁊ archidiaconudicebat ꝯceſſionē fuiſſe realē. vn̄ preſumit̉ ꝯͣ archiep̄m. ⁊ ideo on probadi incūbit archiep̄o ꝙ ꝯceſſio fuit ꝑſonalis ⁊ licet ꝑſona inſe ſatur pacto. nō ideo eſt ꝑſonale. ſed ut oſtendat̉ cū qua ꝑſona ſit fa cium. n. de pac. iuriſgentiū.§. pactoꝝ. ⁊. l. tale pactum. Plerūqꝫ. n ꝯſulimus ſucceſſoribꝰ noſtris ſicut ⁊ nobis. ff. de ꝓba. ſi pactū. Sꝫ tranſactio potius p̄ſumit̉ ꝑſonalis ꝙͣ realis. niſi fuerit ꝑ ſuperiore confirmata. sͣ. de tranſactio. veniēs. ⁊. c. de cetero. ⁊ sͣ. de p̄ben. niſi hoc tn̄ adiecto. ꝙ ſi ep̄us alicui perſone det rē eccleſiaſticā. potiꝰ p̄ ſumitur donatio ꝑſonalis ꝙͣ realis. x. q. ij. hoc ius. xvi. q. i. poſſeſſio ſſes. Sed ſi donat eccleſie preſumit̉ realis donatio ⁊ ꝑpetuo donaſ ſe. xvi. q. i. c. ult. jͣ. de his que fi. a p̄la. cū apoſtolica. ar. hoc ideo eſt. qꝛ eccleſia non poteſt mori. xij. q. ij. liberti. ij. Sed hic p̄ſumitur cō teſſione fuiſſe realem ut dixi. qꝛ archidiaconus ille ⁊ anteceſſores ſui fuerunt in quieta poſſeſſione. io. r ¶ Fuiſſe. preſumitur hic ꝯceſſionē fuiſſe realē exquo eſt in poſſeſ none. ⁊ ideo tuendus eſt in illa. quouſqꝫ probet̉ ꝯͣ eū ꝯceſſionē fa ciam fuiſſe ꝑſonalē. immo ſi ꝑ ſona facta fuit: preſumi debet perſonalis. ſi dignitati realis. LAbiuraſſe. obijciebat̉ archidiacono. ꝙ abiurauerat huiuſmodi ſibertates. vn̄ ꝯͣ iuramentū nō fuerat audiendus. Sed qͣre nō audi cui archidiaconus. licet abiurauerit huiuſmodi libertates. cū iura mentū illud temerariū fuerit. ⁊ in preiudicium archidiaconatus. ⁊ ideo non ſeruandū. sͣ. de iureiu. ſicut. ij. ⁊. c. intellecto. Lau. dicit qͣ Uꝫ ueniſſentq ad ap. ſe. archi diaconus richimundie ⁊ pro curatores eboracē. archiepiſcopi: ex parte archiepiſcopi fuit propoſitum ꝙ inſtitutio perſonarum ⁊ cu ſtodia eccleſiarum uacātium ad eū in dioc. ſua ſpectat tā de iuriſdictōe communiʳ quam de conſuetudine generali. uerum quidam predeceſ ſores ipſius quibuſdam archidia richimundie tam inſtitutionē quā cuſtodiam ꝑſonaliter cōmiſerunt: ⁊ infra. Inter alia uero archid. ipſe reſpondit: ꝙ archiepūs tam īſti tutioneſ quā cuſtodias non ꝑſona liter archidiacono qui tūc erat: ſꝫ ꝑpetuo de ꝯſenſu capituli archidia conatui reali conceſſione donauit. Cum autem archidiaconatus ipſe in continua poſſeſſione tam iſtaruꝫ quā aliaꝝ libertatū multoꝝ archie piſcopoꝝ: ⁊ archidiaconoꝝ tēpori bus extitiſſet: ⁊ archiepūs ſine cōditione qualibet cōceſſiſſet ipſūᵗ ei dem: poſt ꝯceſſioneꝫ aſſeruit ꝙ ip ſuꝫ ꝯceſſerat inſtitutiōibus ⁊ cuſto dijs uacantium eccleſiarum exceptis. Ipſeᵘ uero timens ne ſi nega ret expreſſe: cū nōdū eſſet archidia conatuſ poſſeſſionē adeptꝰ: uel im pediret̉ penitus factū eius uel diu tius differret̉: rn̄dit ꝙ non ſolū de illo ſed de oībus redditibꝰ ſuis fa ceret qd̓ ſibi placeret: ⁊ infra. Noi igitur interlocuti fuimus archidia conum eſſe in plena libertatū eiuſ dem archidiaconatus poſſeſſione tuendū: donec ꝓbatumˣ legittime fuerit ex aduerſo libertates ipſas archidiaconis ab archiepiſcopis perſonaliter fuiſſeʸ conceſſas cū in hoc caſu tā ante quā poſt ⁊ ī ipſa eti am ꝯceſſione archiepūs eaſ retine re potuerit licite tāquā ſuaſ: uel do tenus iuramentū tāgit rē familiarē obẜuandū eſt ut nihil vtilitatis uel hono ris ad ip̄m ꝑueniat rōne illaꝝ dignitatū ſi eas abiurauit. ar. sͣ. de iureiu. quēadmodū. Uel dic ꝙ bene potuit renūciare ⁊ abiurare ius inſtituēdi. ut nūꝙͣ vteret̉ eo. ⁊ tn̄ dignitati ꝓpter hoc non p̄iudicet̉. qꝛ eccleſia poſſet tūc vti iure ſuo. ut hic colligit̉. Et ſic poteſt ſeruari iuramentū ſine p̄iudicio eccleſie ⁊ ſine interitu ſalutis eterne. sͣ de iureiur. ſi vero.§. i. ſi. jͣ. de ſpon. cōmiſſum. abiuratio ta lis ſiue renūciatio nō tenet ī damnū eccleſie. Tria notabi lia notant̉ hic. Primuꝫ ꝙ fa ctum p̄lati nō p̄iudicat eccle ſie. Scd̓m ꝙ iuramentū p̄ſti tum a p̄lato in damnū eccle ſie ſeruat̉ ab ipſo p̄lato. qd̓ ē ꝯͣ id. sͣ. de iureiu. ſicut. Terti um eſt ꝙ eccleſia hn̄s p̄latuꝫ ſine ipſo agere pōt. qd̓ ē ꝯtra id ꝙ dici ꝯſueuit. qꝛ nec p̄la tus ſine ꝯſenſu capituli. nec capitulū ſine cōſenſu p̄lati a gere pōt. sͣ. de ꝓcu. c. i. ⁊ sͣ. d̓ iudi. cām. i. ⁊.sͣ. de reſcrip e doceri. vbi de hoc. Et no. ꝗ agēti īterdicto vti poſſidētis non poteſt opponi ꝙ rē illaꝫ abiurauerit. ꝓ qua agit. ſicut ne agēti interdicto vn̄ ui. sͣ. d̓ reſti. ſpol. c. ſollicite. a ¶ Eccleſie. Ar. bonum ꝙ ec cleſia vacāte capitulū fungivice prelati. ſed ꝯtrarium ar. colligitur. b ¶ Archidiacono. ſed nō ar chidiaconat ui. Um ad noſtraꝫ. ad ip̄m ſcilicet abbatem. d ¶ Accipienteꝫ. ſi. xxiiij. q. i. didicimꝰ. jͣ. d̓ iure pa. ꝑ nr̄as .jͣ. d̓ bap. debituꝫ. ff. de auc. tu. l. i. ⁊. ff. de tut. ⁊ cura. da. l. ius dandi.§. p̄tor. alias lex ē. Nemo.n. vicē pluriū ꝑſona rum ſuſtinet. xvi. q. i. ꝓ̄ſbyteros. ⁊. C. de aſſe. nemo. lxxx ix. di. ſingula. ff. de pac. ſi plu res. ff. de offi. p̄to. l. ul. Ar. ꝯ ff. d̓ adop. ſi ꝯſul. ⁊ sͣ. d̓ elec. cū inter canonicos. ſed quid ſi ipſe conferret alij poteſtatē conferendi illam dignitatem nunquid poſſit ab illo illam recipere. ut ſic non videretur eam recipere a ſeipſo? nō. ar. sͣ. de teſti. licet. ⁊ ar. xviij. q. ii ij. queſti. ff. de aucto. tu. pupil lus. ff. de re. mili. milites.§. i. ff. de admi. re. ad ci. perti. l. ij. §. i. sͣ. de preben. de multa. in fi. Arg. contra qua multa poſſumus per alios. que non poſſumus per nos lxxxviij. di. epiſcopus. v. q. iij. c. vl. ff. que res pig. ob. poſ. ariſto. in fi. Ui in viuorum. cōmunione. ideſt participatione corporis ⁊ ſangui e nis domini. vij. q. i. eum qui. f ¶ Pellendi ⁊ nihilominus deponendi. ij. q. i. in primis. vij. q. i. non furem. ⁊ capi. eum. qui. niſi ignorans quis inſtituatur aliquo remoto quo caſu excuſa tur. ff. depoſi. ſiquis inficiatus. ⁊ epiſcopus tenetur ei in alio beneficio proui dere. vij. q. i. preſentium. ⁊ sͣ. de preben. inter cetera. Sed pone ꝙ aliquis eſt iniuſte depoſitus. alius hoc ignorans in locū eius ſubſtituitur. ⁊ ſtetit ibi per xl. annos. poſtea ſcit de iure ad alium pertinere. nunquid debet cedere ⁊ illi reſtituere? videtur ꝙ ſic. sͣ. de preſcrip. vigilanti. ⁊. c. diligenti. xxxiiij. q. ij. ſi virgo. ⁊ de re iudi. conſanguinei. ⁊. ca. lator. Argu. contra. xvi. q. iij.§. quas actiones. ⁊ sͣ. de preſcrip. de quarta. Solu. dicunt quidam theologi ꝙ quandocunqꝫ ſciuero rem pertinere ad alium. teneor rem reſtituere. De hoc di ctum eſt. sͣ. de preſcrip. vigilanti. Sed hoc non credo. ꝙ teneatur dimittere. quia eo ipſo ꝙ condemnatus non appellauit. acquieuit ſententie. ⁊ ita tranſi uit in rem iudicatam. sͣ. de ſen. ⁊ re iudi. quod ad conſultationem. ⁊ ſic alius iuſte fuit inſtitutus. g ¶ Uiuis. niſi iuſta ratione depoſitus. vij. q. i. eos. l. di. poſtꝙͣ. b. Ulla mi niſteria.i. officia ſiue dignitates. hUacent. Nota ꝙ beneficium anteꝙͣ vacet. non poteſt promiti. quod ſi fiat non valet. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. ti. ex tenore. Et ſic obligatio nulla ꝯtrahit̉ ex tali promiſſione. qꝛ eſt ꝯͣ ius. ar. ꝯͣ. sͣ. de preben. relatuꝫ. ⁊ ibi ſoluit̉. immo ibi receptus fuit ſtatim in fratrem. u v nec legittime probatum fuerit eaſdem libertates archidiaconuꝫ abiuraſſeᶻ. Sed in hoc caſu ſi conceſſio illa fuerit realis: archiepiſcopo nihil iuris uel utilitatis accederet quia nos uel ad petitionem ebora cen̄. eccleſieª uel per nos ipſos ſuꝑ hoc archidiaconatui conſulemus Si ergo alterutrū ipſoruꝫ fuerit lę gittime approbatū: archidiacono ſuper libertatibus ipſis: ſi neutruꝫ archiepiſcopo ſilentium imponatur. ¶ ¶ Dem epiſcopo trecen. ⁊ archidi. parienſi. Um ad noſtram: ⁊ infra. Illud auteꝫ nolumus uos igno rare: ꝙ poſtquā. m. fuit abbas effe ctus: cuſtodiam de iure non potu it obtinere: quia cum ratione abba tie ad ipſum pertineat donatio taꝫ cuſtodie quam aliarum dignitatū ac etiam prebendarum in eccleſia patranen̄. cuſtodiam ipſam recipe re non potuit a ſeipſo cum inter dā tem ⁊ accipientem debeat eſſe diſtinctio perſonalis: ſed nec ab alio cum ius conferendi alius non haberet. ¶ De conceſſione prebende ⁊ eccleſie non uacantis. PElaſius papa ad ro. Ui in uiuorum ſacerdo tum loco ponuntur hoc piſo ſūt ab eccleſiaſtica communione pellenL Udiʳ: quo ſe paſſi ſunt ſuo ceſſores uiuisᵍ ſacerdotibus adhi beri. EX conci. lateran̄. Ulla eccleſiaſtica miniſteria ſeu etiam beneficia uel eccleſie tribuantur alicui ſeu promittan tur: antequam uacent̉: ne deſidera

k ¶ Spectat. jͣ. de hīs que fi. a prela. ſi. con. ca. ea noſcitur: ⁊ sͣ. de elec. cum ec ceſia xulterana. ad fi. l ¶ Condemnare. quia pactum de futura ſucceſſione non valet. C. de inutil. ſti. ex eo inſtrumento. C. de pac. l. ul. niſi in conſenſu eius cuius eſt heredi tas. ut in. l. predicta. C. de pac. eodem modo. nō tenet promiſſio de p̄benda non vacāte etiā de conſenſu eius qui tenet eam cum nulli poſſit eaꝫ ꝯcedere. jͣ. de iure pa. ꝙ aūt in fi. ſi. in li. feud. i. ti.§. ſi vero epiſcopus. k ¶ Infra ſex menſes. temp iſtud ſex menſiuꝫ incipit cur rere a tꝑe ſciētie generaliter. ⁊ non a tꝑe vacatiōis. jͣ. e. qꝛ in fi. arg. ff. de calū. annꝰ. C. qui admit. ad bo. poſ. l. ij. ⁊ ꝗ ſcit certiorari nō debuit. ff. d̓ act. emp. ⁊ ven. l. i. in fi. sͣ. de elec. cū inter vniuerſas. in fi. ⁊ expreſſum eſt. sͣ. de ſupplē. neg. p̄lat. licet. ⁊ sͣ. de prebē. de multa.§. i. ar. Itē tempus iſtud vtile eſt. quia tempus il lud nō currit a tꝑe ſuſpenſionis ſine quo eligere nō pn̄t. e. quia diuerſitatē. ar. ꝯtra ꝙ currat. licet eligere n̄ poſſint sͣ. de elec. c. ul. Itē nunquid poſſunt canonici eligere poſt tempus elapſum? quidam di cunt ꝙ ſic. ſed contrariuꝫ eſt verum. ꝙ non poſſint. ⁊ ſi eli gāt. nō tenet electio. sͣ. de ſuꝑ plen. neg. p̄la. c. licet. ⁊. c. ult. niſi de pacientia toleretur. jͣ. e. ti. litteras. qꝛ pro non dato habet̉ qd̓ ab illo dat̉. qui nō poteſt de iure donare. jͣ. de iu repa. ꝙ autē in fi. Ar. ꝯ. ff. ſi quis cau. ⁊ ſi poſt tres. ff. de arbi. celſus. et auctoritate hu ius canonis ſemeſtri tꝑe ſta tim elapſo poteſt eligere ille ad quem deuoluta fuerit eli gendi poteſtas nulla licētia a. ſuperiore petita. Et conſtitu tio iſta tantum locum habet vbi ſunt diſtincte prebende. ⁊ certus eſt canonicorum nu merus conſtitutꝰ. jͣ. e. ex parte. Item locū habet in digni tatibus ⁊ perſonatibus om nibus. ſed in epiſcopatibus ⁊ archiepiſcopatibus oliꝫ lo cum non habebat. jͣ. e. dilectꝰ Hodie locū habet in epiſcopatibus ⁊ archiepiſcopatibꝰ ⁊ abbatijs. ut poteſtas eligendi tranſferatur ad ſuperiorem. ſed minus tēpus dat̉ in his.ſ. trium menſiu. sͣ. de elec. ne pro de fectu. Et ita in hoc equipararantur. ⁊ differunt a minoribꝰ beneficijs ⁊ digni tatibus. qꝛ minus tempus datur propter maius periculū. quia mora pericu loſa eſt in talibꝰ. sͣ. de elec. cū int̓. ⁊ sͣ. ut lite nō cōte. quoniā frequēt̉.§. porro. l ¶ Capitulum. sͣ. de elec. cū in cūctis. ſi. ix. q. iij. cū ſimus. m ¶ Religioſorum. ſic. sͣ. de elec. ne pro defectu. vbi dr̄ qualiter hec verba intelliguntur. ⁊. lxiiij. di. obeuntibus. vbi de hoc. b. n ¶ Elatum. concilio. sͣ. c. ꝓxi. o UAppellationis. tali appellationi non eſt deferendū cum eorum non interſit. ij. q. vi. non ſolent. ⁊ sͣ. de elec. cum inter. r. Quia ex tali ꝓmiſſione nihil iuris acquirit̉. ſic nec emptor habet actionem furti in re vendita ſubtracta ſi ei res non fuit tradita. ff. de fur. l. eum. qui emit. b. pRopoſuit. aſſignatione facienda cum vacauerit eidem preſbytero. ⁊ hͦ probatur in antiqua compilatione. vbi eſt illud verbum facienda. vnde videtur ꝙ nihil valuit. sͣ. de preben. inter cetera. vbi de hoc. q ¶ Executore. dato forte ſub hac forma. mandatū noſtrū exequaris. r ¶ Inueſtiuit.i. aſſignauit. ut patet per hoc quod dicit. sͣ. e. aſſignatione pre bende ⁊c̄. executor hoc fecit. ⁊ male. ut ſatis patet per litteram inferiorem. Sed littera illa ratum volens ⁊cͣ. cōtradicere videtur. Sed celeſtinus hoc iō dicit. ut excuſaret decanum ⁊ aſſumeret cauſam caſſandi collationem capitu li. ⁊ hoc ſatis patet per verba inno. factum enim decani fuit cauſa. quare cele ſtinus caſſauit conceſſionē capituli. alias non debuiſſet caſſaſſe. sͣ. de prebē. dilectus filius. g. non eſt alia ratio. niſi quia ipſe hoc voluit. quia de eo quod nihil eſt. poteſt aliquid facere de conſe. di. ij. reuera. verſus. fi. ⁊. ſi. sͣ. de p̄be. re quis mortem ꝓximi uideat̉: ī cu ius locū ⁊ beneficiuꝫ ſe crediderit ſucceſſuꝝ. cū.n. in ipſis etiā legibꝰ gentiliū inueniat̉ inhibitū turpe ē ⁊ diuini plenū aīaduerſiōe iudicii ſi locū in eccleſia dei future ſucceſſionis expectatio habeat: quā ipſi etiā gentiles ꝯdēnare curarūt. Cū uero prebendas eccleſiaſticas ſeu quelibet officia ī aliqua eccleſia ua care ꝯtigerit: nō diu maneāt ī ſuſpē ſo: ſed infra ſex mēſes ꝑſonis: que digne adminiſtrare ualeāt ꝯferant̉ Si aūt epūs: ubi ad eū ſpectatᵏ cō ferre diſtulerit: ꝑ capitulū ordinet̉ Quod ſi ad capitulūⁱ ꝑtinuerit: ⁊ ī fra preſcriptū terminū hoc non fecerit epūs ẜꝫ deū hoc cū religioſo rūⁿ uiroꝝ ꝯſilio exequat̉: uel ſi oēſ forte neglexerint metropolitanus de ipſis ẜm deum abſqꝫ illoꝝ ꝯtra dictiōe diſponat. ¶ Lex. iij. eboracenē. archiepiſcopo. Elatū eſt auribuſ nr̄is: ⁊ īfra Conſul. t. t. r. ꝙ cū ī lateran̄. L ꝯcilioⁿ ꝓmiſſiōes facte de eccleſijs nō uacātibus ſint caſſate: pretextu ap. eoꝝ: dictis qui ꝓmiſſiōibꝰ īni tutur omitti nō debet: quī eccleſie cū uacauerīt de ꝑſonis idoneis or dinentur. ¶Nno. iij. prepoſito ⁊ capitulo camerac. Ropoſuitᵖ nobis. t. pbr̄ ꝙ cū C. papa pre. nr̄ ꝓ receptione ipſius in fratre ⁊ aſſignatiōe prebē de ad donatiōem ur̄am ſpectātis ī eccleſia ur̄a ꝓximo uacatura mandatū ap. uobis deſtinaſſet decano remenſi executoreq conceſſo. deca nus ipſe uos ꝯtumaces inueniens ipſum de prebenda primo uacatupreben. dilectus filius. ⁊ hoc probat per hͦ. c. ut. jͣ. patet vbi de hoc t ¶ Ratum cum effectu. u ¶ Irritauit i. irritū renunciauit io. immo proprie tenet̉ ut ſequen tia probant. ber. x ¶ Inueſtiuit. per tale inueſtituram. contulit ei ius canonie cum nihil prius habuerit per decanum. y ¶ De vacaturis. Inno. ⁊ cele. vidēt̉ diuerſi. Inno. non vult habere ratum factū celeſtini celeſtinꝰ vr̄ hr̄e ratā in ueſtiturā de prebē da vacatura factadecanū. vbi dic̄. ratū volēs factū deca ni haberi. cū tn̄ decanꝰ nō hr̄et illd̓ in mādatis. Inno. vo luit habere ratā īue ſtiturā de vacatura qꝛ celeſtinus inueſtiuerat preſbyteꝝ d̓ vacāte poſt caſſa tiōꝫ ꝯceſſiōis. ⁊ ſic nō poterat ratā hr̄e inſtitutiōeꝫ d̓ vacatura cū iam eſſet in ueſtitus de vacāte ꝑ celeſtinū nec etiā cele. ratā hūit inue ſtituram de vacatu ra. immo inueſtiuit illū de vacāte. Ex hac decr. volūt ꝗdā dicer̄ ꝙ ſi papa mā dat aliquē recipi in canonicū. ⁊ aliꝰ recipiat̉ ꝙ dꝫ caſſari. ut hic fecit celeſtinꝰ. vn̄ ſignat̉ ꝯͣ. sͣ. d̓ p̄ben. dilectꝰ. ij. Sꝫ hͦ fecit cel. ex pleni tudīe ptātis ⁊ iniuriam fecit illi īſtitu to quē caſſauit. cuꝫ de iure teneret electio. ut hͦ colligit̉. b z ¶ Inſtituta.s. e. c. i. ⁊. s. d̓ p̄bē. dilectꝰ a ¶ Sup. iuſ. ꝓ nihi lo. dicit hoc. qꝛ hic non diſpenſat. ſed ꝓpt̉ hͦ dicit qꝛ deca nus illū īueſtiuit d̓ vacatura. ⁊ poterat illā eandē ꝯfirmare ⁊ ita diſpēſaſſet. sͣ. ius. ſꝫ nō hēbat hͦ locū hic. qꝛ celeſtinus illū poſtea inueſtiuit de vacante. b ¶ Diſpēſare. nā ꝯͣ apoſtolū diſpēſat. xxxiiij. di. lector. ⁊ ꝯͣ canones apoſtoli. lxxij. di p̄ſbyter. Itē ꝯͣ vetus teſtamentū in decimis nō dā dis. jͣ. de deci. ex parte. ⁊. c. ſe. Itē in voto. jͣ. d̓ vo. ⁊ vo. redē. c. i. Iti in iuramēto. xv. q. vi. c. ij. ⁊ sͣ. de reſcrip. ꝯſtitutus. a ꝯͣrio ſenſu. De his duobꝰ dixi. sͣ. de iureiur. ꝙͣto. tn̄ ꝯͣ vniuerſalē eccleſie ſtatum di ſpenſare non pōt. xxiiij. q. i. memor ſum. nec pōt diſpēſare ut mona chus habeat ꝓprium. jͣ. de ſta. mo. cū ad monaſteriū. in fi. nec ꝯͣ qͣt tuor euāgelia. xv. di. ſicut nec ꝯͣ p̄ceptū apoſtoli. xxv. q. i. ſunt ꝗda quod intelligo in his que ſpectāt ad articulos fidei. Itē ẜm quoſdā non diſpēſat in ſecūdo gradu cōſanguinitatis. sͣ. de reſti. ſpo. lr̄as. qd̓ nō eſt veꝝ. jͣ. de diuor. deus qui. qd̓ intelligo de collaterali. c ¶ Inueſtitus. per talem inueſtitura ꝯtulit ei ius canonie. b. d ¶ Poſt caſſationem. quo ad factum referas ẜm io. e ¶ Conceſſionis. Ar. expreſſum. ꝙ ſi papa mādat alicui dari prebe dā ⁊ det̉ alij tenet collatio lꝫ ꝯͣ mandatū. de hͦ dr̄. sͣ. d̓ p̄bē. dilectꝰ. ij. f ¶ Uacare. Sic gͦ vr̄. ꝙ ꝑ ſnīam ſtatim ꝑdit̉ dn̄ium. inſti. de of. iud. §. ul. ꝯͣ id. ff. de rei ven. in fundo. ⁊. C. d̓ pac. l. traditionibꝰ. ⁊ inſti de re diui.§. per traditionē. Sꝫ hoc ideo. qꝛ papa caſſauit ꝯceſſiōeꝫ illā a qua ſentētia nō appellatur. vnde ſtatim dominium perditur. g ¶ Aſſignetis.i. collatā dimittatis. uel intellige aſſignetis.i. ꝯferatis iteꝝ de facto ſic. jͣ. de iurepa. ſi vero. uel iſtā aſſignationē potes referre quo ad poſſeſſionē cū de iure eā habuerit ꝑ celeſtinū papa. ⁊ ēt ꝑ decanū d̓ mādato celeſtini. vn̄. dr̄. sͣ. ratū volētes hr̄e qd̓ ab eod decano factū fuēat ut dicebat. io. ſꝫ ſc̄m d̓cani nullū fuit. ut dc̄m ē. s ra ī eccleſia ur̄a: que ad donationē capituli ꝑtinet: auctoritate apo. inueſtituit: ⁊ infra. Sed cū prebēda que ad donatiōem ur̄am ſpectabat in eccleſia cameracen̄. uacaſſet eaꝫ alij aſſignaſtisʳ. ⁊ infra. Idem aūt predeceſ.n. quod ab eodem decanō factū fuerat: ratūᵗ uolens habe ri collatiōem factā prebende a uo. bis penitus irritauit: ⁊ eū de ipſa per annulū īueſtiuitˣ. Licet autem intentionis noſtre non ſit inueſtitu ras de uacaturisʸ factas contra ca. nonuꝫ inſtitutaᶻ ratas habere: qui ſecundum plenitudineꝫ poteſtatis de iure poſſumus ſupra ius diſpen ſareª: attendentes tamē ꝙ ideꝫ pre ſbyter nō de uacatura: ſed de uacā. te per prede.n. fuerit inueſtitus ut pote que poſt caſſatiōeꝫ conceſſio nisᶜ a uobis facte intelligebat̉ uaca re: mandamꝰ quatenus amoto ab ea prebenda quolibet detētore eā ipſi cū plenitudine honoris canonici aſſignetisᵍ. ¶ Dem. p. ſancte m. ī uia lata diacono card. ap. ſe. le. Uia diuerſitatēᵖ corporum di uerſitas ſepe ſequitur aīorū. ⁊ infra. Conquerebatur inter cete ra eboracen̄. archiepiſcopuſ: ꝙ cū ad eū in eccleſia eboracen̄. ⁊ alijs ſuis eccleſijs collatio ꝑtineat prebendarum: tempore ſuſpenſionis ipſius: ⁊ poſtmodum etiam quidā preter eius auctoritatem ſe intruſe runt in ipſas: ⁊ infra. Mādamus quatenus eos qui prebendas uel dignitates eccleſie eboracen̄. uel a liarum ad donationem eius ſpectā tes preter auctoritatem acceperūt ipſius ad eas reſignādas mo. pre.

conſe. di. iiij. ſicut in ſacramentis. ff. de arbi. item. ſi vnus.§. princi paliter. ⁊. voluūtates hominū ſunt varie. ff. ad trebel. qꝛ poterat. et illud. Uelle ſuū cuiqꝫ eſt. nec voto viuitur vno. Itē ouidius. Pecto ribus mores tot ſunt quot in orbe figure. f ¶ Alijs eccleſijs ſic. jͣ. de exceſ. prela. ad aures. ⁊. xvi. q. vij. nullus omnino g ¶ Beneficiorū. ſic s. de eta. ⁊ qua. que ris. ⁊. xiij. q. i.§. i. circa fi. v̓. neduꝫ. q̄ ritis vſurpar̄ qd̓ ve ſtrū non eſt ⁊cͣ. h ¶ Cōmuni per cō firmationem enim non creatur ius no uum sͣ. de ꝯfir. vti uel inuti. cū dilecta c. i. ⁊ quaſi per totū ſic ⁊ innouatio priuil. jͣ. de priuile. qꝛ intentionis. quia ꝗ confirmat non donat. sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. ⁊. ff. de iuriſdi. om. iud. ⁊ quia verumtamē tria operatur cōfir matio. per confir mationem fit maio ris auctoritatis res xi. di. quis neſciat. ⁊ ſi fuerit minꝰ va lida. ſit magis valida per confirmatio nem. ſi ex certa ſciē tia hoc fiat. sͣ. d̓ trāſ actio. c. i. item quia nulluſ preter aucto ritatem confirman tis poteſt de illo iu dicare. sͣ. de confir ma. vti. c. i. ⁊. ij. qua liter intelligat̉. ibi exponitur. i ¶ Cateran. concili. sͣ. e. nulla. k ¶ Suſpenſionis. ⁊ ita tempus ī quo quis eligere nō poteſt non currit. Sed ꝯͣ. sͣ. d̓ elec. c. ul. Sic ⁊ impe dito agere non currit tēpus. C. de anna excep. l. i.§. ul. ⁊. C. d̓ iure do. in rebus. ſic nec tempus deliberationis imputatur creditori. C de iure deli. ſancimus.§. donec. in fi. ar. ff. quemad. ſerui. admit. ſi quis alias.§. ul. ⁊. l. ſi locus. Quando non currat preſcriptio. dictū eſt de preſcrip. illud. ⁊. c. cū non liceat. ⁊ hoc dicit lr̄a iſta. Sed ſi an̄ ſuſpēſionē uel poſt abſolutionem capitulū ſuppleuit negligentiam archiep̄i. valebit factū capituli. ⁊ hoc ꝙ tempus iſtud non currit. in tellige cū non eſt negligēs in petenda abſolutione. ſicut archiepi ſcopus non fuit negligens. qꝛ ſtatim poſt ſuſpenſionem ſuā iuit ad curiam pro abſolutione. alias imputaretur ei. ar. c. di. quoniaꝫ. ⁊ sͣ. de reſcrip. ſi autem ſimile. ff. de re. iur. ⁊. poteſt. ff. de re. mi. nō omnes sͣ. qui captus. Lau. l ¶ Negligētes. ſicut cetere preſcriptiones. sͣ. de preſcrip. vigilanti. ⁊ xvi. q. iij.§. poteſt. m ¶ Uoluerit. Hec tamē bona ratio eſt. ⁊ ideo nō preiudicat ei. C. de anna excep. l. i.§. ul. ⁊. ff. de vſur. cum quidam.§. ſi pupillo. Ar. contra. ff. ex qui. c. ma. item ei. Item ſignatur contra. ꝙ ſupenſus eligat. jͣ. de cle. mini. ſi celebrat. ⁊ ibi ſoluitur. n ¶ A qua. Ex hoc loco colligitur ꝙ archiep̄s eſſet ſuſpenſus ab of ficio ⁊ iuriſdictionē. ut dicebant lau. ⁊ io. sͣ. de conſue cū dilectus o ¶ Suſpēſus. ſic pꝫ ꝙ licet culpa ſua inciderit in excōicationeꝫ uel ſuſpenſionē non imputatur ei qd̓ ex illa culpa ꝓceſſerit. xv. q. i. ſi cō cupiſcentia. ⁊. c. inebriauerunt. ⁊ eſt ſimile vbi culpa ꝓcedit. ⁊ tn̄ n̄ imputant ea que ex culpa ſua ꝓceſſerunt. jͣ. de ſpon. veniēs ad nos ſf. de fur. l. veruꝫ. ⁊. l. qui iniurie. in prin. ff. de publi. ⁊ vec. ſꝫ hi ꝗ.§. ſin aūt. Ar. ꝯͣ. l. di. ſepe. ⁊. c. ſtudeat. ff. quod me. cā. l. ſi mulier. io. p ¶ Preter eius. qꝛ dn̄s papa poteſt ꝯcedere p̄bendas ſiue fuerit ne Iligens ſiue vigilans. ar. ix. q. iij. per pͥncipalem. C. de quadri. preſcrip. l. bn̄ a zenone. ⁊ sͣ. e. ꝓpoſuit. Item ar. eſt hic. ꝙ bona clerici balati deuoluēda ſunt in fiſcū eccleſie. sͣ. de cle. nō reſi. c. pe. ¶ C Acceſſit. ſic miles cōmeatu accepto reipublice.i. ſtipendijs quibus comeare.i. abire. debet rei publice cā abeſſe videt quouſqꝫ in bomo ſua ſtat. cū eſt in domo. nec abeſt cā reipublice. ꝙͣdiu ē in iti nere habet pͥuilegiū. ff. ex qui. ca. ma. l. miles. ſed ſi eſt. ⁊. l. qui mit ꝑ excōicationis ſnīam ⁊ ſubtractio nem aliorum beneficioruꝫᵍ: nō ob ſtante confirmatiōe a ſe. ap. obten ta ſub forma cōiʳ: que cōfirmat beneficia ⁊ prebēdas: ſicut iuſte ⁊ pa cifice poſſidentur ap. re. compellas niſi forte aliqui ea uel ſpeciali mandato ap. ſe. uel auctoritate lateran̄. concilij ab eboracen. capitu lo ſint adepti. ſic tamen ut tempus ſuſpenſionis in ſex menſibus nullatenus computet̉: cū illa lateran̄. conci. conſtitutio contra negligen tes tantum fuerit ꝓmulgata: ⁊ tūc ſi uolueritᵐ non ualuit archiepiſco pus ipſe in conferendis prebēdis uti propria poteſtate: a quaª ⁊ ſi fue rit ſua culpa ſuſpenſusº: non tamē ad ipſum capitulū ex illa culpa pre bendarum erat donatio deuoluta. ſed ad illum tempore ſuſpenſionis illius prebendarum donatio ꝑtine bat: qui preterᵖ eius deſidiam ⁊ ne gligentiaꝫ poterat: prebendas do nare. Tempus etiam quo ad ap. ſe. acceſſitq: ⁊ apud illaꝫ permanſit uel receſſit ab illa: infra ſex mēſes nullatenus cōputetur. Semeſtre autem tempus non a tempore uacationis prebendarū: ſed noticie ipſius potius uolumus computari ¶ Dem baſilien̄. epō ⁊ abbati ſan cte marie. tūtur. in fi. Sic ⁊ totū iſtud tp̄s quouſqꝫ receperat ſe in domū ſuā nō currit r ¶ Notitie. ſic. sͣ. de ſup. neg. p̄. licet. De hoc dictū eſt. sͣ. e. c. nulla. nā is qui neſcit. poteſtatem experiendi non habet. ff. de calum. annus. in fi. ⁊. ij. q. vi. bi yduum. ⁊. ff. de edil. edic. cum ſex menſes. ¶ Um noſtris. de iure. de facto tn̄ non vacabat. ut. jͣ. ſequitur. t ¶ Aſſignarūt. Sed nūquid poſſunt hoc facere executo res quibꝰ hͦ ſolum mandatuꝫ eſt. ut aliquos moneant reci pere aliquē in fratrē eoſdē ſi noluerint cōpellendo? videi ꝙ ſic cum oīa acceſſori intelli gant̉ ſibi cōmiſſa. sͣ. de offi. dele. preterea. ⁊. c. prudentiā. in fi. ff. de ꝓcura. ad rē mobi lem. ⁊. l. ad legatū. Sed non ē ita. qꝛ forma mādati diligē ter eſt ſeruanda. sͣ. de reſcri. cū dilecta. ⁊ sͣ. de offi. del. ve nerabilis. ⁊.xxvij. q. i. ſi cuſtos. Sꝫ ſi mādetur ſub hac forma. mandatū exequi tar detis. ẜm ꝙ mandabat̉ iſtis executoribꝰ. ut pꝫ in integra. tūc poſſūt facere qd̓ dicit lr̄a iſta. ẜm ꝙ iſti fecerunt. Sed factum iſtoruꝫ effectū nō habuit qꝛ nō vacabat p̄poſitura de facto. ⁊ lr̄e non valebant impetrate tacita veritate. ut dr̄ in fi. Si v̓o ſimpliciter ma detur ſub hac forma. manda damus ut tales compellatis. ut talē recipiant in canonicū ⁊ in fratrē. tunc non poſſunt illum ponere in poſſeſſioneſiue inueſtire. ſed ſimpliciter compellere hoc vidi de facto Sed ſi mandet̉ ut illū mittat in poſſeſſionē prebende. nun quid poſſunt excōicare contradictores ⁊ impedientes: Io. dicit ꝙ nō. quia executio tantū ⁊ non coertio eis man data eſt. ego credo ꝙ poſſūt qꝛ illa executio nulla eſſet. ſi coertionem aliquaꝫ nō habe ret. sͣ. de offi. dele. ex litteris. ⁊. ff. de iuriſdi. om. iu. l. iij. u ¶ Suggeſtionē. ex hoc videt̉ ꝙ ſi cōmiſſio ꝑ falſi ſuggeſtionē ſit impetrata. ⁊ iudex eā ſecutus tulit ſententia. ꝙ ſnīa non teneat ipſo iure. ar. sͣ. de reſcri ꝯſtitutus. ⁊ sͣ. de re iudi. cū. i. ⁊. a. ⁊. C. ſi ex falſis inſtru. falſam. ſecꝰ vr̄ ſi eā non ſequit̉. ut in. c. cum. i. ⁊ a. De hͦ dictum eſt. sͣ. de reſcrip. ad audientiā. ij x ¶ De facto. ex hoc vr̄ ꝙ ad hͦ ut reſcriptum nō ſit vicioſum nō ſolum ea que iuris ſunt. narranda ſunt. ſed etiam ea que ſunt facti pari ratione videt̉. ꝙ ſi ẜm reſcriptū non faciat mentionē prioris reſcripti inualidi. ꝙ non valeat ſe cundum. ſed nō eſt ita. sͣ. de ꝯfir. vti bone. qꝛ littere priores non dicunt̉ prio res ſed nulle potius exceptiōe appoſita. vij. q. i. factus eſt. nec littere que nō valent debent preſtare impedimentū ſecundis que valent. jͣ. de iurepa. illud ff. de le. i. ſi ſeruus legatus.§. ſi ſeruus. ff. de verbo. ob. ſi dari ſtipuler. vbi ſti pulatio que poteſt elidi per exceptionem non impedit ſecundaꝫ. ſic poſſeſſio non dicitur vacua ꝙͣ alter quocunqꝫ modo poſſidet uel detinet. licet reuera nullus poſſeſſor ſit. ff. de acti. emp. ⁊ vendi. l. ij.§. vacua. ber. y ¶ Poſſeſſio.ſ. que habet̉ ab eo. qui habet plures dignitates. z ¶ Habet. Nota ꝙ alicui poſſeſſio acquiritur quandoqꝫ qui hꝫ plurimū iu ris ⁊ minimū facti. ⁊ ſi acquiritur mihi poſſeſſio per ſeruū uel per eū quem habeo in poteſtate. ut. ff. de acqui. poſ. poſſeſſio quoqꝫ. ⁊ tunc ignorāti acqui ritur poſſeſſio ⁊ currit vſucapio. ff. pro ſoluto. l. ij. in fi. Quandoqꝫ poſſeſſio habet multū iuris ⁊ facti: cum acquiritur per ꝓcuratorem: ⁊ ignoranti acqui ritur. ſed vſucapio non ꝓcedit niſi ſcienti. C. de acqui. poſ. l. i. ff. pro ſol. l. ij. cū. l. ſe. ⁊. ff. de acꝗ. poſ. poſſeſſio quoqꝫ.§. ij. quandoqꝫ poſſeſſio hꝫ parū iu ris ⁊ plurimū facti. ut illa que corpore noſtro acquiritur qꝛ ibi animꝰ noſter neceſſarius eſt. C. de acqui. poſ. licet. Et tunc vſucapio nō procedit ſine cor porali poſſeſſione. ff. quibꝰ ex ca. ma. l. deniqꝫ ſi emptor. cū. l. ſe. ⁊ talis eſt hec poſſeſſio. quia habet plus hic facti ꝙͣ iuris. īmo nihil iuris habet hic niſi oſtē dat ꝙ poſt ꝯſecrationē p̄poſitura iuſta de cauſa fuerat ei ꝯceſſa. qꝛ ſi haberet aliquid iuris non cōpelleret̉ ad renūciandū ſine cā. xvi. q. vij. inuentū. ⁊. lvi. di. ſatis peruerſum. Itē in acquirēda poſ. plurimū facti ꝯſiſtit ⁊ paruꝫ iuris. quoniā ſine corporali actu nō ꝓcedit. ut p̄dicta. l. licet in retinēdo plurimū iu ris ē. quoniaꝫ ſolo animo retinet̉. C. de acqui. poſ. nemo ambigit. ⁊. l. licet. ⁊ ſolo animo perdit̉. ff. de acqui. poſ. poſſideri.§. in amittenda. a ¶ Cauſa. Nota ꝙ ex iuſta cā poteſt quis habere plures dignitates ẜm anti r Um noſtris fuerit olim auri. Ibus intimatū ꝙ prepoſitura eccleſie lauſan̄. tempore tanto ua. caſſet: ut ſecūdum ſtatuta lat. cōci. ad nos eſſet eiuſdeꝫ donatio deuo luta: epō ⁊ canonicis lauſan̄. māda damꝰ ut prepoſiturā ipſā theſaura rio lauſan. ꝯferrēt ꝗbuſdā ſuꝑ hoc executoribꝰ deputatiſ: ⁊ īfra. Ueꝝ prefati epūs ⁊ canōici lr̄is r̄ceptis prepoſiturā predictā n̄ uacar̄ dixe rūt qꝛ lꝫ ille qui prepoſitꝰ fuerat in epūꝫ fuiſſet aſſūptꝰ ad ipſaꝫ tn̄ p̄po ſiturā poſt ꝯſecratiōem ſuā denuo fuerat ab ipſis canōicis electꝰ: ⁊ eā ſicut antea poſſidebat: qd̓ dicti exe cutoreſ dicētes ꝯtrariū eē iuri ipſā prepoſituram de iure uacante auc. ap. prefato theſaurario aſſignarūt ⁊ infra. Auditor igitur ſuper hoc datus a nobis de mandato noſtro decreuit ut quod a memoratis exe cutoribus factuꝫ fuerat obtentu lit teraruꝫ noſtrarū: eo ꝙ per falſi ſug geſtionem ⁊ ueri ſuppreſſionē fue rant īpretate cū prepoſitura illa nō uacaret de facto: qꝛ talis poſſeſſio plꝰ habetᶻ facti quā iuris: hr̄etur ir ritū ⁊ īane. Nos v̓o ſnīam eiuſdē ratā hn̄tes: mādamꝰ quatenꝰ niſi predictꝰ epūs ſufficiēter on̄derit: ꝙ uel ex īdulgentia ſe. ap. ſpāli uel ex alia iuſtaª cauſa ⁊ neceſſaria ſibi poſt conſecrationē ſuam prepoſitu

diſpenſatione domini pape. sͣ. de preben. de multa. Iuſta cauſa poſſet eſſe paupertas epiſcopatus. arg. x. q. iij. vnio. ⁊ sͣ. de preben. expoſuiſti. Sed po ne ꝙ aliquis habēs beneficium cum cura animaꝝ. recipit aliud beneficium cum cura animarū ⁊ nihilominus retinet primum quod vacat ipſo iure. ali us dicens beneficium vacare impetrauit litteras a domino papa ad delega tum. ut illud beneficium ſibi conferat ſi eſt ita. nulla mentione habita in litteras de tali poſſeſſione. nunquid valēt taliter impetrate? Credo ꝙ valeant. ⁊ ſicut ille ad quē ꝑti net collatio illiꝰ beneficij. pōt illud conferre poſſeſſore irre quiſito. ut dicit decre. illa de multa. ⁊ sͣ. de elec. cum in cū ctis. que loquit̉ in ep̄o ſicut hic. ita delegatus iſte poteſt conferre beneficiū illud. cuꝫ in hoc eandem habeat poteſtatem non obſtante. ꝙ de hͦ in litteris mentio non habet̉ ſed hic non valuerūt littere. qꝛ ex noua cauſa potuit eligi de nouo poſt ſuam conſecra tionem ad p̄poſiturā eandeꝫ vacantem. prout papa man dat inquiri. ſecus ſi non fuiſſet poſtea electus. ſed prepo ſituram retinuiſſet ex prima ꝯceſſione? credo ꝙ tenuiſſet collatio executoꝝ per decre. predictas. vel dicas litteras tales non valere iure nouo il lius decre. de multa. Et ideꝫ credo in perſonatibuſ ⁊ bene ficijs curam animaruꝫ habē tibus ſecus in beneficijs ſim plicibus. aut ſi vnum beneficium ſit cum cura uel perſonatu. ⁊ aliud ſine cura uel ꝑ ſonatu. tunc eſt facienda mētio de poſſeſſione facti. alias non valent. b b ¶ Inducere procuretis. Et nunquid poſſunt ad hoc eos cōpellere ut cū recipiant. ẜm ꝙ poſſunt epiſcopum cōpel lere. ut renunciet non credo. ꝙ poſſint compellere eos. qꝛ monitores tantuꝫ eſſe viden tur. Oſt electionem. ꝯfirma tionem ſupple. ⁊ ꝯſecra tionē. qꝛ alias non dr̄ vacare plene. sͣ. de elec. cū in cunctis Ipſe clectus ꝯſenſit. ut archi diaconatus ipſius daret̉ ma giſtro. h. ⁊ ſic vero vacauit. d ¶ Ordinationē.i. inſtitutio nem. Sed ꝯͣ. jͣ. e. c. v̓. ꝙ ſi ar chiep̄s infra terminū latera. nen̄. ꝯci. ẜm preſcriptā formā ꝑſone idonee non ꝯferret. So. ad capituluꝫ et decanū ꝑtinet inſtitutio in capitulo ⁊ ī ſtallo. ad archiep̄m aūt ꝑtinet inſtitu tio ī p̄bēda ⁊ dignitate.i. collatio bn̄ficij uel dignitatis. ut. jͣ. v̓. ꝑſone idonee. e ¶ Nullatenus. nec erat neceſſe facere mentionē de parte.i. decano. cū pars teneatur in toto. xciiij. di. legimus. in fi. ⁊. xiij. q. v. penale. de ꝯſe. di. v. nō me diocriter. ff. quod me. cā. l. i. ff. de reg. iu. in toto. ſic etiā ep̄s in eccleſia. vij. q. i. ſcire. ſic nomine populi ꝯtinent̉ ſenatores. inſti. de in. natu.§. plebs. ſic ⁊ fa milie appellatiōe ipſe dn̄s familie ꝯtinetur. ff. de ver. ſig. familie. Quandoqꝫ tn̄ nomine eccleſie non cōprehendit̉ ep̄s. lxiij. di.§. ex his. ⁊. jͣ. de ver. ſig. cuꝫ clerici. ⁊. lvi. di. apoſtolica. et. jͣ. de teſta. requiſiſti. Ar. cōtra p̄dicta. ꝙ plus valet ſpecialis nominatio ꝙͣ gneralis. xxiij. di. quanꝙͣ cū ſuis cōcor. ⁊.s. de re ſcrip. ſedes apoſtolica. cum ſuis concor. ⁊. c. eam te. i0. f ¶ Inſtitutione.i. collatione. g ¶ Reprobata.i. non admiſſa. h ¶ Reſignationem. hoc proponebatur. ſed non fuit probatum ſed ſi proba retur. quia tamen petebatur confirmatio ratione prime conceſſionis que nō renuit nō prodeſſet. ſed forte tenuiſſet ratione ſecunde ꝯceſſionis ab archiepiſcopo facte. immo videtur ꝙ nō. dummodo locum viuentis ſcienter occu pauerit.i. q. i. in primis. v̓ſus prin. i ¶ Confirmari. Ex hac littera videtur ꝙ r. erat in poſſeſſione archidiacona tus. ⁊ hoc petebat ei reſtitui. quia agebat poſſeſſorio contra. r. ut dicit̉ in glo. ra ꝯceſſa fuerit memorata ipſuꝫ ad reſignatiōem ipſius ſi ſponte nolu erit cōpellatis: deinde lauſan̄. capitulum ad conferendā eaꝫ theſau rario ſupradicto diligentius inducere procuretis. ¶ Dem archi. richimūdie. Oſt electionem ⁊ confirmationemᶜ epiſcopi elien̄. uacan te archidiaconatu richimundie: quem tenuerat eboracen̄. archiepiſcopus: eum tibi propria libera. litate conceſſit: dans eboracen. ca. pitulo in mādatis: ut te in archidiaconum recipere procurarent: cu ius noluerunt mandato parere: quia pre.n. inter alia que decano ⁊ capitulo eboracē. ſuo priuilegio noſcitur indulſiſſe ordinationem canonicorum ſeu perſonarum libe ram eſſe decreuit: ut uidelicet idonea ⁊ honeſta perſona: cui archie. uacantem in eccleſia eboracē. prebendam uel dignitatem duxerit cō ferendam: ſecundum antiquam ip ſius eccleſie conſuetudineꝫ preſen taretur decano ⁊ capitulo ſupradictis. ⁊ infra. Siquis contra cōſuetudinem huiuſmodi in eccleſia ipſa eſſet per aliquem introductus: nec pro perſona nec pro canonico haberetur. Quod ſi archiepiſco pus infra terminum lateranen̄. cō ci. ſecundum formam preſcriptaꝫ perſone idonee non conferret: li ceret decano ⁊ capitulo auctoritate appo. iuxta eiuſdem conci. ſtatuta conferre. Cum igitur in litteris archiepiſcopi directis capitulo de decano metio nullatenusᶜ ha beretur: per cuius manū debebas in capitulo inueſtiri eius mandato extitit contradictum: ⁊ infra. Ipſiꝰ igitur inſtitutione propter premiſ ſas rationes a capitulo r̄probata ipſi intelligentes archidiaconatus ſpoliauit iſtū. r. ſꝫ lr̄a illa inferior.ſ. ſuper eo duximꝰ ſilentiū īponen dum ⁊cͣ. potius oſtēdit ꝙ ageret̉ d̓ ꝓprietate. qd̓ verius puto ex eo qd̓ dicit petijt ꝯfirmari ſi actum fuiſſet poſſeſſorio ꝯͣ. r. n̄ fuiſſꝫ ꝯdē natꝰ ſuꝑ ipſo archidiaconatu. ſed ſuꝑ poſſeſſione ipſiꝰ uel qͣſi. k ¶ Conſtitit. ꝑ ꝯfeſſionem. r. ut patet inantiqua decre. l ¶ Inſtitutione. de te facta. m ¶ Reprobata. q̄ primo debuit repro bari anteꝙͣ tranſitus fieret ad ſecundam. sͣ. de elec. con ſiderauimꝰ. ⁊. c. bo ne memorie. ij. n ¶ Regulam. sͣ. e. c. i. ⁊. vij. q. i. nō furē. o ¶ Effectum. qꝛ nō conſtitit ꝙ tp̄s ſex menſiuꝫ fuiſſet elapſum ex reſponſione. r. ut patet in antiqua. p ¶ Renunciatione De his.n. corā pa pa fuit propoſituꝫ. ſed nō ꝓbatum ut dixi. Sed io. dixit. ꝙ ſiue hoc ꝓbatuꝫ fuiſſet ſiue non. ex quo iudex ꝓceſſit ad ſententiā. ampl us audiri nō dꝫ. sͣ. de re iud. inter mo naſteriū. ⁊. c. ſubor ta. ⁊ ideo nō admiſit eū in modū exce ptionis qꝛ calumni oſe hoc obijcere vt debatur. vnde licet non admittat̉ ī mo dū exceptionis. ad mittitur in moduꝫ accuſationis. ſic. sͣ. de appel. cōſtitutuſ in fi. vbi de hͦ. Uel intentabat̉ poſſeſſo riuꝫ. vnde nō hꝫ lo cum hic talis exceptio. sͣ. d̓ reſti. ſpol. c. ij. ex antiqua bn̄ colligitur. ꝙ poſſe ſorium intentabat̉. uel ideo nō fuit au ditus iſte. r. quia ſi uellet probare. ꝙ alter renunciaſſet. uel abiuraſſet. pro pterea nō obtinuiſſet. exquo ſua electio nō tenebat. ar sͣ. de reſcrip. oliꝫ. idem. r. nitebatur ex conceſſione capituli que non tenebat. argu. sͣ. de reſcrip. oliꝫ. uel illa eſt potior cauſa quare hec poſſunt poſtea oī poni. ne videlicet per ſubreptionem habeat dignitatem. quia ſi re nunciauerit vel abiurauerit uel poſt tempus elapſum electus fuerit non poteſt licite remanere. quia non habet canonicum ingreſſu sͣ. de elec. cum dilectus. sͣ. de ap. cōſtitutus. Et ſic patet ꝙ talis ſen tentia ſiue confirmatio nihil noui tribuit. ſi probabitur aliꝗd demiſſis. ⁊ ita quaſi ſub conditione ſententiauit papa. Iteꝫ habes hic ꝙ mora non poteſt purgari. De hoc dixi. sͣ. e. nulla. Um ſuper queſtione lateranenſe. sͣ. e. c. i. 5 q ¶ Non extitit. ideo tibi nō nocet. C. de proba. cū precibus. ſed nocet ipſis confitentibus. C. de fid. inſtru. l. iij. vnde puniri poſſūt tanꝙͣ confeſſi. sͣ. de confeſ. cum ſuper. p ¶ Pōſſe. quia fruſtra legis auxilium inuocat qui cōmittit in lege jͣ. de vſur. quia fruſtra. ⁊ mutua delicta pari compenſatione tollunī jͣ. de adulter. c. penul. ⁊. c. ul. ff. de do. l. ſi duo. ff. ſolu. ma. viro. sͣ. de excep. cum eccleſiaſtice. Ar. ꝯͣ. jͣ. de ſimo. veniens. ⁊. jͣ. eo. ex tenore. vbi de hoc. Preterea turpitudinem ſuam allegabant. vnde non de buerunt audiri. jͣ. de dona. inter dilectos. Et ſic obſtat alicut propri um factum. licet ſit iniuſtum. ſic. sͣ. de cle. cōiuga. diuerſis fallacijs. ⁊ de ſil. preſby. veniens. xxviij. di. diaconi. ff. de adop. poſt mortem donationem ad eos: tam auctoritate lat. conci. quaꝫ indulti ſibi pri uilegij deuolutam. r. de ſancto cad mundo illum unanimiter contule. runt inueſtientes eundem de ipſo ⁊ ſolemniter inſtallantes. proceſſu uero temporis prefatus archiepi ſcopus poſt reſignationem ⁊ abiu rationem a te factam ⁊ receptaꝫ ab ipſo eidem. r. archidiaconatum cō tulit an̄ dictū qui archidiaconatuꝫ ipſū tam ratione prime quam ſecu de conceſſionis ſibi aſſignatuꝫ per ſe. ap. petijt confirmari: ⁊ infra. Quoniā conſtititª nobis archidia conum predictuꝫ tibi per eboracē archiepiſcopum primitus fuiſſe cō ceſſū: ⁊ ꝙ inſtitutioneⁱ facta per ip ſum ſecundum iuris ordinem minime reprobata archidiaconatus non uacans non potuit nec debuit in alium rite tranſferri memorato r. qui contra iuſticie regulamª in ar chidiaconatuꝫ alterius prouehi ſe conſenſit: ſuper eo duximus ſilentium imponendū ſententialiter de cernentes: ut inſtitutio facta per ar chiepiſcopū de te ſortiatur effectū Exinde ſi ſuper renunciationeʸ uel abiuratione uel aliquo premiſſorū aliquiſſqui uelit ⁊ ualeat aduerſus te quicquam duxerit proponendū ordine poterit iudiciario experiri. Dem. c. canonico tridentino. Um ſuperⁿ queſtione triden̄ prebende: ⁊ infra. Cū autem ( conſtet te in canonicum triden. ec cleſie fuiſſe receptuꝫ: licet receptio nem tuam factam contra lat. conci. pars aduerſa proponat: quia tamē probatum non extitit: nec ipſi ca nonici uidebantur tibi hoc opponere poſſeʸ de iure qui ſe fatētur te contra ſtatuta prefati conci. recepiſ ſe ſententialiter decernimuſ ut tibi quācito ſe facultaſ abſtulerit prebē

xxxv. q. ix. ꝙ quis. sͣ. de preben. cum non ignores. Sed nōne in pa ri cauſa turpitudinis potior eſt conditio excipientis. ff. de condi. ob. turp. cauſam. vbi autem. sͣ. de preben. relatum. ⁊. c. dilecti. Iteꝫ contra. jͣ. e. ex tenore. So. hic clericus ille iam erat receptus in canonicum. ⁊ ideo potior fuit eius conditio. ſecus ſi promiſſioneꝫ ſolum habuiſſet. uel receptus fuiſſet ad proximam vacaturam. que nō tenet. jͣ. e. ex tenore. ⁊ sͣ. e c. ij. ⁊. iij. ⁊ qꝛ ꝓbatum nō fuit ꝙ ꝯtra cōcilium receptus fuiſſet hoc potius ſoluit contrarium. q ¶ Prebenda. No ta ꝙ qui receptus eſt in canonicum. diu prebenda care re non dꝫ. ſic sͣ. de preben. ⁊ dig. rela tum. ⁊. c. dilectus. Sed illa dilectus ꝯͣ dicere videt̉. ibi.n. mandat papa ꝙ di ſtributiones quotdiane cōferantur. ⁊ hic expectat quouſ qꝫ vacauerit beneficium. quare non mandat hic dari di ſtributiones? reſpō deo hic fuit receptꝰ ſimpliciter ī fratrē ⁊ ſocium nulla mē tione habita de aliqua vacatura. ⁊ ſic debet expectare va caturā. ut hic dicit̉ ⁊ in. c. dilectus fuit receptus in fratrē. ita ꝙ nihil percipe ret. niſi loco proxi me vacature. quod nō licuit. ⁊ ideo fuit illud caſſatuꝫ. vn̄ papa noluit. ꝙ illi darent eccleſiaſticas diſtributiones propter vicium ex preſſum. qd̓ credo fuiſſe factuꝫ ex gratia. hic voluit face re hanc gratiaꝫ ar teꝙͣ iſte. t. fuit rece ptus in fratrem va cauit p̄benda. ⁊ ali us eam habuit. hic habetur in integra TI Itteras. ꝓpo ſitum ab ipſo. aclerito. ſ ¶ Electus. nihilo minus retinuit pre bendam ⁊ canoniā minoris eccleſie ꝓut ſequitur. f ¶ Ex ꝯſuetudinē. Hec conſuetudo potius fuit cenſenda corrupte la. s. de conſuetu. ad noſtram. ⁊ duobꝰ. c. ſe. quia quot prebende uel perſonatus ſunt in eccleſia. tot canonici debent cōſtitui. ar. sͣ. e. nul la. ⁊. s. de inſti. in eccleſia. ⁊. lxxxix. di. ſingula. ⁊ sͣ. d̓ p̄ben. multa. u ¶ Confirmauit. qd̓ facere nō potuit. sͣ. de elec. dudum. ij. x ¶ Noſcatur. ꝑ hoc vr̄ ꝙ ep̄s non poteſt alicui conferre plura bn̄fi cia. s. de p̄ben. de multa. qꝛ nō pōt diſpenſare ꝙ aliquis habeat pli res eccleſias uel prebendas intitulatas. lxx. di. ſanctoꝝ. Itē eo ipſo ꝙ tranſiuit ad ſecundam eccleſiam vacauit pͥma. xxi. q. ij. ſiquis iā tranſlatus. ⁊ sͣ. de elec. cū in cunctis. ⁊ sͣ. de preben. de multa. ⁊ eſt ſim. ff. de re iudi. l. iiij.§. ſiquis ex conuentione. ff. de diuor. l. ul. ī fi. Et hec que dicta ſunt locū habent quādo recipit ſecundā eccleſiaꝫ tanꝙͣꝫ intitulatum cū cura animaruꝫ. ſecus ſi recipiat ſimplex bene ficiū. qꝛ ꝑ ꝯſtitutionem illaꝫ. sͣ. de preben. de multa. non videt̉ ep̄is adempta diſpēſandi facultas circa beneficia ſimplicia. uel circa be neficium ⁊ eccleſiam ſed in perſonatibus ⁊ bn̄ficijs curā animarū habentibus: ſed ut in eadem eccleſia habeat quis plura beneficia dale beneficium in triden̄. eccleſia conferatur. cum exquo receptꝰ es in canonicū: nō debeas carere pre benda. ¶Dem epō ⁊ magiſtro p. canonico hildeſenen̄. Itteras ueſtras accepimus: ꝙ cū ꝓ. d. clerico uobis ſcripſerimus: ut eū de prebenda uacā te ſancti uuiſcardi bremen̄. quam dicebat ad donationem noſtrā fuiſ ſe: iuxta lat. conci. ſtatuta deuolutā curaretis auc. ap. inueſtire. ⁊ infra de facto fuit propoſitum coram no bis: ꝙ. h. prepoſitꝰ quōdā ſimplex canōicꝰ eiuſdē eccleſie de ipſa ī ma iori eccleſia in canonicū eſt electꝰ ⁊ poſtmoduꝫ āni ſpatio euoluto in ipſa eccleſia ſancti uuiſcardi in pre poſitū eſt aſſūptus: priorē prebēdā nihilominus retinens: quam in ip ſa eccleſia tunc habebat. Sed pre poſitus allegabat ecōtra: ꝙ erat ex conſuetudineⁱ generali: ꝙ unus in eadeꝫ eccleſia plures haberet pre bēdas ⁊ cū archiepiſcopus bremē. prepoſitum ipſum de prepoſitura ī plena ſynodo inueſtiret: taꝫ prepo ſituram illā quā prebendā ei de ca nonicorum confirmauitª aſſenſu: ⁊ infra. unde cum uobis dubium ui deretur utrum cum aliquis de una prebenda eligitur ad aliam: ſtatim prior uacar̄ incipiat: an per ſenten tiam debeat abdicari eidem: an ꝓ pter cōfirmationē huiuſmodi: que ſuperius eſt expreſſa. prebēda illa dici debeat non uacare: nos conſu lere uoluiſti. Cum igitur ſi ita eſt: prebēda illa ⁊ ſi nō de facto: de iure tamen uacare noſcaturˣ. mandamꝰ quatenus dictum prepoſitum: ut il laꝫ ſine difficultate reſignet ap. recogatis: quā cum de facto uacauerit: clerico memorato conferre curetis. ¶Dem epiſcopo ⁊ archipreſbyte ro papien̄. E parte haſten̄. eccleſie nr̄is Ueſt auribus intimatū: ꝙ cum ēpiſcopus diſpenſare non poteſt ut hic colligitur cū dicatur. ꝙ talis prebēda de iure vacet. nō obſtante confirmatione archiep̄i predicti. p̄terea ſimile habes. sͣ. e. cuꝫ noſtris. ff. ad municip. l. municipes. ij. ⁊. C. de pac. do. ſi mulier. xxvi. di. achatius. in fi. Ar. cōtra. ff. de ac. ⁊ obliga. quotiens. ⁊. C. de rei vx ac. l. vna.§. ſciendū. io. De hac diſpenſatione dixi. sͣ. de preben. de multa. ſed melius sͣ. de elec. dudum. in glo. Uel dic ꝙ ideo ꝯfirma tio non valuit. qꝛ ꝑ talem con firmationē nō intendebat di ſpenſare cum illo qꝛ ſemꝑ eſt neceſſarium ut diſpēſatio ex primat̉ jͣ. d̓ ſciſma. c. ij. et ita confirmatio non valuit cum iam vacaret de iure. licet nō de facto. nec archiepiſcopus intendebat diſpēſare cū ip̄o ⁊ ſi cā fuiſſet poterat diſpen ſare cum ipſo. ut. sͣ. e. cum no ſtris. b. X parte. opponere. vide tur ergo ꝙ duo uel tres de collegio defendere peſſūt ipſum collegium inuitis alijt ſicut ⁊ agere. xij. q. ij. liceat. ff de liber. cauſa. l. ij. ⁊. iij. Sed tamen iſti reportauerunt cō trariam ſententiam. quia ni hil rationabile oſtenderunt. quare poſſent ceteris obuia re. Et eſt ar. ꝙ ſi vnus cano nicus velit agere pro eccleſia ꝙ non ſit neceſſe oſtendere litteras de rato. ſed hoc non eſt verum. sͣ. de iudi. cauſaꝫ: ⁊ sͣ. de offi. dele. coram. Et ē hic notandū ꝙ vnus uel duo poſſunt ſe opponere ꝓ defen ſione eccleſie. ſi rationabilem cauſam oſtendant. jͣ. de his q̄ fi. a ma. par. ca. cum in cūctis ⁊ hic. z ¶ Pars. Nota ꝙ dominus papa ſupplet hic de facto. de hoc dictum eſt. sͣ. de elec. cuꝫ nobis. ⁊ sͣ. de ap. bone. y ¶ Diſtincte. Et ita pre bende diſtincte non ſunt. nec certus canonicoruꝫ numer diffinitus. non dicit̉ vacare prebenda. nec locum habet ſua conſtitutio. sͣ. eo. nulla. ut hic patet. ſic etiam dicit de cō muniter viuentibus. ꝙ non debent facere portiones in ter ſe. ar. xij. q. i. qꝛ tua. Ibi ergo non dicitur vacare pre benda. ſed vbi certum quid datur quottidie cuilibet per ſone per ſe viuenti ⁊ vbi eſt certus numerus tantum con ſtitutus. Lau. z ¶ Capitulum. argu. ꝙ ſi ali qua ratio allegatur ⁊ alia ra tio mouet iudicem que non allegat̉ iudex ex officio ſuo poteſt eam ſupplere. ⁊ ſcd̓m illam procedere. sͣ. de elec. cuꝫ nobis. ff. de pecu lio. queſituꝫ.§. pe. ⁊. ff. depoſiti. l. i.§. ſi apud.. ⁊. ff. de pe. here. l. vlti. Sed ar. contra. sͣ. de iud. examinata. a ¶ Suppetant. hoc ſemper conſiderandum eſt. sͣ. de inſti. c. i. ⁊. c. auctoritate C. de ſacroſan. ec. l. in eccleſijs. ⁊ sͣ. de vit. ⁊. ho. cleri. c. quoniā ut ait. Et ita obtinet hic pars iſta. non ex illa cauſa quam allegauit per ſe ſcilicet inſtitutio neꝫ epiſcopi ⁊ archiepiſcopi. ſed quia papa inuenit eos inſtitutos per epiſcopum de conſenſu capituli. ⁊ ſi certus numerus eſſet conſtitutus. ad hūc non valebat inſtitutio. archiepiſcopi uel epiſcopi. cum poteſtas conferendi prebe das illas trāſlatꝰ fuiſſet ad papā. cū iā ꝑ qͣttuor annos vacauiſſēt. sͣ. e. nulla. b ¶ Conſuetudinem. Nota ꝙ cum dominus papa ſcribit pro aliquo eligendo. ſemꝑ faciēda eſt interpretatio ſcd̓m conſuetudinē eccleſie illius sͣ. de con ſuetudine cū olim. nec enim minuendi ſunt redditus ꝯſueti. jͣ. de cenſi. prohi bemus. ⁊ quilibet eū gradū ⁊ honorem retineat. quē ex cōſuetudine priſtine cōditionis meruit. C. de offi. prefe. vr. l. ul. Et ita licet non ſit numerus cōſti tutus. tamē tot ſunt ibi cōſtituendi qd̓ ꝯſueuerunt ibi eē. dumtū ſufficiant facultates alias ſi nō ſufficerēt. deberet reduci numerꝰ ille ad eū numeꝝ ꝙ poſ ſēt cōgrue ſuſtētari. ī autͣ. ut deter. ſit nu. cle. in ul. colū. col. ij.§. īueſtigates. b. v u 3 quedaꝫ prebende in ipſa per quat tuor ⁊ amplius uacauiſſent: haſtē. epūs quoſdam ibideꝫ inſtituit cre dens ſibi hoc ex lateran̄. conci. licere. inſtituti autem ſcientes non eſſe firmā inſtitutiōeꝫ huiuſmodi: ad mediolanen̄. archiepūm recui rerunt: qui eoſdem in canonicos haſtē. eccleſie ordinauit: ⁊ ī corpo ralem poſſeſſionem prebendaruꝫ induxit capitulo eiuſdem eccleſie prebente aſſenſum: tribus tantum exceptis qui ſe inſtitutiōi huiuſmo di opponereʸ curauerunt: ⁊ infra. Tandeꝫ utraqꝫ parsᶻ concorditer eſt cōfeſſa ꝙ in predicta eccleſia nō erant diſtincteⁱ prebende nec cano nicoꝝ numerus erat certus. Nos igitur intelleximus euidenter ſta tutum lat. concilij de beneficijs ul tra ſex menſes uacantibus locū in hoc articulo nullatenꝰ habuiſſe: ⁊ ſi forte haſtē. eccleſia canonicorum pateretur defectuꝫ. unde iuſtitutio per archiepiſcopum uel epiſcopū facta occaſione concilij memorati carere debet robore firmitatis. Quia uero totum capituluꝫᶻ tribꝰ exceptis predictorum receptionē affectat: nec ab illis tribuſ aliquid rationabile contra ipſos obiectuꝫ eſt ⁊ oſtenſum: mandamus quatenus ſi haſtē. eccleſie ſuppętātª facul tates: ẜm conſuetudinem hactenꝰ obſeruatā predictos clericos ꝓ ca nonicis faciatis haberi. ¶ Dem epō ⁊ capitulo laudonenſt Onſtitutus in preſentia nr̄a h. eccleſie ueſtre canonicus humiliter ītimauit: ꝙ tu frater epi ſcope poteſtateꝫ ei dediſti ſacerdo talem ꝯferendi prebendā que primo in eccleſia ueſtra eſſet uacatura ⁊ remen. archiepiſcopus tunc ap ſe. le. uobis filij capituli auctorita te noſtra precepit ut cum prebēda ipſa uacaret: perſonā illam cui uel let eam. h. conferre ſine interpoſi tiōe alterius ꝑſone reciperetis ad

¶ Onſtitutus canonice. Hoc enim intelligebatur in illa conceſſione. ut ꝑ ſone idonee ⁊ modo canonico illam cōferet. sͣ. de elec. cauſaꝫ que. ⁊ ar. jͣ. ut ec. benefi. ut noſtrum. ff. de ſerui. ſicut. ff. de ritu nup. quanꝙͣ. Sed quid ſi ille conferat indigno. nunquid iterum poſſet dare. certe nō. sͣ. de elec. cum in cunctis. idem̄ credo ſi electus ille non vult ꝯſentire. quia ius reddit ad pri ſtinum ſtatum sͣ. de elec. cuꝫ vinton̄. ar. Sed nunquid epi ſcopus ⁊ capituluꝫ eam dare poſſunt. ita ꝙ dolus ꝓcuratoris non obeſt domino. ff. d dolo ⁊ eleganter.§. penul. sͣ. de reſti. in inte. c. ij. ⁊ sͣ. ut li te non conte. c. i. vbi de hoc. vin. Sed pone ꝙ epiſcopus ante collationē ipſius. h. con feret eā. nunquid valet colla tio? ſic clauſula illa. ſi ꝯtra fe cerit. decernimꝰ irritū ⁊ inane ⁊cͣ. adiecta fuiſſet tunc nō poſſet cōferre. sͣ. de preben inter cetera. alias ſi epiſcopꝰ conferret. credo ꝙ collatio teneret. sͣ. de preben. dilectuſ filius. g. h. b. d ¶ Conceſſionis. ſic. sͣ. de p̄ ben. relatum. non enim reuo catur perfecta donatio. xxij. q. ij. non eniꝫ. ⁊. C. de vſuca. ꝓ donato. l. ul. ⁊. C. de cōdi. ob cauſam da. cum ancillam niſi ob culpaꝫ donatarij. xvi. q. vij. inuentum. lvi. di. ſatis peruerſuꝫ. ⁊. jͣ. de dona. c. ul. C. d̓ reuo. donat. l. ul. ⁊ inſti. de dona.§. ſciendum. Sed ſi ante iſtud mandatū illam cō tuliſſent epiſcopus ⁊ capitulum ſiqua prebenda vacaſſet valeret collatio. quia talis do natio vel conceſſio nō tenuit ut hic patet. ⁊ ſi. s. e. relatuꝫ. ⁊. jͣ. e. c. ul. Iteꝫ hic habes ꝙ conceſſio que nulla eſt efficitur valida per conſenſum pa pe. ſimile. iij. q. vi. hoc quip pe. Sed nunquid ep̄s poteſt iſtud ius delegare alij cum il lud ſibi competat. Ar. ꝙ ſic. sͣ. de elec. ſuffraganeis. de cō ſe. di. i. miſſarum. ⁊. c. nullus ij. maxime cū inſtituere ſit iu riſdictiōis nō epiſcopalis officij. sͣ. de elec. noſti. ⁊. c. trāſ miſſam. Reſpondeo in genere poteſt epiſcopus ex cauſa delegare tam inſtitutionem ꝙͣ adminiſtrationem rerum ſuarū. xvi. q. i. ſtatuimus. ⁊ sͣ de inſti. ex frequentibus. ſed non in ſpecie per hanc decre. ⁊. jͣ. e. c. ul. quia illud poſſet fieri in fraudem cō ſtitutionis. sͣ. e. nulla. Veruntamē ius inſtituendi in aliqua eccleſia donare poſſet. jͣ. de dona. paſtoralis. Ar. cōtra. jͣ. de iurepa. cum dilectus vbi legatus reſeruat ſibi donationem prime vacature. io. e ¶ In fraudē. No. hic ar. ꝙ ſi aliꝗd ꝓhibetur vna via. nō cōceditur alia via. quia fraus fit legi. ſic. sͣ. de procura. tue fraternitati. vbi de hoc ⁊ optime ha bes hoc. ff. de tuto. ⁊ curato. ſi rem.§. i. ⁊. ff. de condi. inſti. que ſub conditiōe §. ſiquis. ⁊. ff. de bo. liber. queritur. ⁊. C. ſi mancipium. ita venerit ne pro ſti. l. ul. ff. ad mace. l. iij.§. is aūt. ī fi. ⁊. ff. d̓ ſpō. l. oratio. ⁊. jͣ. d̓ pͥuil. qͣnto. vbi d̓ hͦ. Ilectus. extendi. Hodie vero ſi cathedralis eccleſia uel regularis per tres menſes vacauerit. eligendi poteſtas deuoluitur ad proximū ſuperiorem.s. de elec. ne pro defectu. Et ita hodie valeret talis electio facta poſt tres menſes. Conſtitutio illa. sͣ. e. nulla. loquitur de minoribus dignitatibus ⁊ beneficijs. vnde non extenditur ad epiſcopatus uel archiepiſcopatus. ſed poterat conferre eos auctoritate illius canonis. l. di. poſtꝙͣ. ⁊. lxiij. di. obeuntibus. vn̄ nō valuit hic. electio facta auctoritate ipſiꝰ. illa ne pro defectu. locuꝫ habet tantū in epiſcopatibus archiepiſcopatibus ⁊ abbatijs. ber. X tenore. quanda ſibi imputet qui chartam huiuſmodi contra ſe exhi buit. quia potuit preuidere. an ei prodeſſet uel obeſſet. ſi. sͣ. de fi. inſtru. implitari de preſcrip. c. penul. ad fi. h ¶ Statuta.s. e. nulla. ⁊. c. relatum. Hic auditi fuerunt monachi iſti turpitudinem ſuam allegantes in odium illiꝰ recipiētis turpē promiſſionem. xxviij. ipſam: ⁊ infra. Quocirca: manda mus quatenꝰ perſonā illam cui me moratus. h. ſacerdotalem preben dam cum contigerit eaꝫ uacare: du xerit canonice conferēdā ſine ꝯtra dictione qualibet admittatis: ⁊ tu interim frater epiſcope prebēdam huiuſmodi contra formam conceſ ſionis tue conferre alicui non pre ſumas: ⁊ infra. Quia uero cōceſſio nes tales: ſi ad conſequētiā traherentur: fieri poſſent in fraudem ca nonice ſanctionis: per quaꝫ prohi bentur eccleſiaſtica beneficia cōce di ſiue promitti antequā uacēt: uolumuſ ꝙ huiuſmodi occaſione mā dati quod gratiā ꝯtinet ꝑſōaleꝫ uel ſpālem fraudē adhiber̄ uolentib licentia ꝯcedatur. ¶ Dem. IIlectus filius magiſter gu. canonicus ueſter nobis ſuggeſſit: ꝙ epō ueſtro uiam uniuerſe carnis ingreſſo archiepiſcopus ſā cte ſeuerine aſſerēs: ꝙ propter ne gligentiā ueſtram ad ipſuꝫ erat eli gendi auctoritaſ deuoluta: in epūꝫ ueſtrum eligit eundem. Nos igit̉ attendentes: ꝙ canon lateranē. cō cilij ab alexandro papa contra negligentes editus ad archieꝑātum uel epātum nō ſolet extendi: ſꝫ ac perſonatus alios ⁊ mīora eccleſiaſtica beneficia coartari electioneꝫ huiuſmodi iuſticia caſſauimus exi gente. ¶ Dem priori hoſtē. ⁊ ſub priori ſancti fridi. X tenore litteraꝝ ueſtrarum accepimus: ꝙ cum cām que ī ter. clericuꝫ ex una ꝑte ⁊ abbateꝫ ⁊ conuentum de bello ex altera ſuꝑ ꝓuiſione uertebatur ipſius: ⁊ īfra Dictus clericus poſt liteꝫ cōteſta tam chartā quādāᵍ monachoꝝ exhibuit ꝯtinentē: ꝙ primā eccleſiaꝫ pitudinē ſuam. ff. de condi. ob tur. cauſam. per totū. ⁊ etiā in agēdo cū eā allegat cōtra eū. qui eam exegit. C. de iureiu. l. i. ⁊. ij. Ar. ꝯ sͣ eo. cū ſuꝑ queſtione. ſed ibi ſoluitur plus fuit ibi proceſſuꝫ. quia re ceptus fuit in canonicū. Hic ſola promiſſio interuenit. quia ibi nō fuit probatū. ꝙ ꝯtra conciliū ille receptꝰ fuiſſet. alioquin bene fiuſ ſet repulſus. ber. Ccedens. caſibꝰ. Genera lior eſt enim iſta cō ceſſio cum potero. quam iſta cū vacabit. nec etiā in ea cō tīgit expectare mor tem alterius ſicut in alia. nā pn̄t aliꝗ priuari eccleſijs.sͣ. de p̄ben. referente Itē qn̄qꝫ aliqui renunciāt. Itē qꝛ pn̄t aliqui adiūgi alijs tanꝙͣ ſocij in eccleſia. Itē poſſunt fieri de vna prebenda duē. sͣ. de p̄ben. va cāte. Itē qꝛ poſſūt augeri facultates ex teſtamento alicuiꝰ uel donatione. ⁊ ſic non ſemꝑ timet̉. ꝙ aliꝗſ deſideret mor teꝫ alterius que fuit cā huiꝰ ꝓhibitionis. ut. sͣ. e. c. ij. Se pe.n. ꝑmittitur ali quid in genere qd̓ nō ꝑmittit̉ in ſpecie xiij. q. ij. nō eſtimemus. xxiij. q. iij. nō pōt. ff. de queſti. l. i. §. queſtionē. ⁊ sͣ. de offi. or. ſi ſacerdos. Eodē modo vr̄ ꝙ hmōi ꝓmiſſio vale at. promitto tibi bn̄ ficiū eccleſiaſticū. cū ſit generalis. Oſtulaſtis. niſi mutat ca ſum. qn̄.ſ. nō ꝑtinet ſimul ad ep̄m. ⁊ ca pitulū. ius elegēdi. ſi. sͣ. de offi. del. con ſultationibus. l ¶ Canonicuſ. Hic pꝫ ꝙ vbi eligēdi iuſ cōiter pertinet ad epiſcopū ⁊ capituluꝫ huiuſmodi ius eligendi nō deuoluit̉ de vno ad aliū. De hoc etiā dictū fuit. sͣ. de of. or. irrefragabili. Sed qͣliter ep̄s pōt ſtare in capitulo quaſi canonicus. qꝛ quacito fi it cōſecratus in ep̄m vacant pͥora bn̄ficia ſua. sͣ. de elec cū in cūctis ⁊ municeps eſſe deſijt ſenatoriā dignitatē adeptus. ff. ad mu. l. mu niceps. nec poteſt dici ꝙ eligi poſſit poſtea in canonicū. qꝛ ẜm hoc oporteret ipſum cōfirmare ſua propriam electionē. qd̓ eſſe non dꝫ. sͣ. de inſti. cum ad noſtrā. Poteſt dici. ꝙ licet dignitates pͥores per dat. ius tamen canonici retinet. non quod prius habebat. ſed quod ep̄s prius ꝯſueuit habere per vicarium. eo ipſo ꝙ quis eligit̉ in epi ſcopum. eligitur ad tale ius canonici de conſuetudine loci. ⁊ ex ca intelligo hanc ꝯſuetudinem introductā fuiſſe. ar. sͣ. e. cuꝫ noſtris. Sed obijcio fortius. ſi epiſcopus eligitur quaſi canonicus de nouo electus ergo in eligendo non habet primam vocē. quia ſic eligeret ſeipſum quod eſſe non debet. sͣ. de inſti. cū ad noſtram. Dixit io. ꝗ illud ius canonici ad quod electus eſt epiſcopus. eſt priuilegiatum ⁊ excedit alia iura. ⁊ hoc ideo quia illud ius annexum epiſcopali ē dignitati. ⁊ ratione cōnexitatis ſepe ſortit̉ aliquis priuilegium. ut. x. viij. q. iiij. ſiquis cōtumax. ff. de rei ven. que religioſis. ⁊.sͣ. de iudi. quāto qd̓ pͥus dictū eſt veriꝰ eſt. qꝛ ſimul eligit̉ ad vtrunqꝫ. eo ipſo ꝙ eligit̉ in ep̄m. eligit̉ in canonicū. ⁊ d̓ ſpāli ꝯſuetudine hͦ obtinet. m ¶ Dolus. Si ergo capitulū non eligat infra tempꝰ ſtatutū procurante epiſcopo. nō deuoluit̉ propter hͦ eligēdi poteſtas ad epiſcopu ⁊ dolus eius non oberit capitulo. qꝛ illud tempꝰ reſtituendū ē capiad donationē ſuā ſpectāteꝫ aſſigna rent eidē: ⁊ infra. Nos igit̉ attēdē tes ꝙ ꝓmiſſio predicta nō tenet ut pote contra ſtatutaʰ lat. cōci. attēta ta: mādamus quatenuſ memorato clerico ſuꝑ hoc ſilētiū imponētes ab impetitione ipſius dictos abba tē ⁊ monachos abſoluatis. ¶ Dē Ccedens ad ap. ſe. r. clericꝰ ſua nobis inſinuatiōe mōſtra uit ꝙ cū ꝓmiſeritis uos ꝓuiſuros eidem in eccleſiaſtico beneficio cū poſſetis: ſicut per litteras iudicis delegati inde ꝯfectas liquido apparebat: ⁊ infra. Nos aūt ꝯſiderā tes: ꝙ aliud eſt prelatuꝫ ꝓmittere beneficij collatiōem cū poterit: ali ud cū uacabit: cū multiſ caſibusⁱ ſe facultas offerre poſſet in quibꝰ col latio non eſſet in expectatione uacaturi beneficij differētia mādamꝰ quatenꝰ memorato. r. cum poteri tis ęccleſiaſticū beneficiū aſſignetis. ¶ Dem. Oſtulaſtisᵏ ꝑ ſe. ap. edoceri ut cum ad uos ⁊ archiepūm urum ſimul donatio prebendaruꝫ eccleſie ur̄e pertineat: utrū preben de uacantis donatio penes archie piſcopū ipſuꝫ remaneat: ſi eā infra ſemeſtre tempus neglexeritis or dinare. Ad quod bre. r. ꝙ ſi uos ⁊ idē archiepūs īfra tēpus preſcriptū circa hoc negligēteſ extiteritis ſicut nec ab illo ad uos ita nec a uo bis ad illū ptās deuoluitur cōferē di: ſed ſecundū ſtatuta lat. cōci. ad ſuperiorem trāſit donatio: niſi forte archiepūs non ut prelatus: ſed ut canōicusⁱ uobis cū ius habeat conferēdi: ⁊ in hoc caſu cum doloſe impedierit: dolus ei ſuffragari non debet. Pnorius tertiꝰ epiſcopo ⁊ pre

minte. reſti. ex litteris. ſecus ſi dolo alteriꝰ factuꝫ eſſet. qꝛ tunc age retur cōtra illū qui dolū fecit. ff. de dolo. l. arbitrio.§. pe. ſi eſſet ſolnendo. Sed in caſu iſto. doloſus non eſt ſoluendo. ⁊ ideo reſtituit̉ capitulo priſtinum ius. ff. de eo per quē factum erit. l. ul. ⁊. ff. de do lo ⁊ eleganter.§. pe. io. Contrariū credo ⁊ imputet ſibi. quia nō ele gerunt infra tēpus ſic vbi eligere non poſſunt ⁊ tamē cur rit tēpus sͣ. de elec. c. ulti. Et poteſtas eligendi nō deuoluitur ad epiſcopuꝫ propter doluꝫ ſuū. ſed ad ſuperiorem ut littera dicitur. Um dilecta. promiſſiones huiuſmodi promiſ ſiones irrite ſūt. sͣ. e. nulla. ⁊. c. relatū. ⁊. c. ex tenore. ⁊. c. conſtitutus. o ¶ Donationeſ. ta lis donatio non te nuit facta de re nō vacāte. vnde ea nō obſtante potuit co mitiſſa p̄ſentare ua cantibus eccleſijs illis. jͣ. de iurepa. il lud. ⁊ p̄terea talis bonato fieret ī frau dem canonice ſanctionis sͣ. e. ꝯſtitu tus vn̄ non teneret niſi ꝯfirmaret̉ a pa pa ut ibi. Sꝫ vr̄ ꝙ comitiſſa non pote rat hͦ allegare. quia turpitudinē ſua in hͦ ꝓponebat. sͣ. eo. cū ſuꝑ queſtione. ⁊ jͣ. de dona. inter dilectos. ⁊. C. d̓ trāſ. l. tranſactione fini ta. ⁊. C. d̓ reuo. dona. cū ꝓfitearis. et qꝛ in legem cōmiſit fruſtra legis implorat auxilium. jͣ. de vſur. quia fruſtra. ff. de minoribꝰ. l. auxiliū. Sed dicas. ꝙ in caſu iſto bene au diretur comitiſſa cū nullum ius adhuc ſit acquiſitū donatarijs. ut s. e. ex tenore. De hoc dictū eſt. sͣ. e. cū ſuꝑ queſtione uel forte comi tiſſa hoc non agebat. ſed factū ipſius. qd̓ erat cōtra ius innotuit do mino pape. vnde papa illud decreuit irritū. ⁊ mādat. ⁊ decetero ta lia non debeat attentare cū illud ſit ꝯtrarium iuri. b. p ¶ Ouit. ſcrutator. xxxij. di. erubeſcant. ⁊. xxiiij. q. iij. deus qui. ⁊ Lij. q. v. conſuluiſti. ⁊. xxxij. q. v. chriſtiana. q Uniendo. Nota ꝙ tribꝰ modis ſit vnio eccleſiaꝝ. Uno modo ſic. ut vna ſubijciat̉ alteri. ⁊ ẜm hoc erit ſedes apud illā cui ſubijcit̉ Uel ſic pn̄t vniri. ut ex duabus dignitatibꝰ fiat vna. ⁊ ẜm hoc illi ꝗ ſunt in vna eccleſia canonici ſūt in alia. ⁊ tā iſti ꝙͣ illi intererūt ī ele ctione plati ⁊ in alijs negocijs. Sꝫ in hac vnione diſtinguit̉. qꝛ aut vna eccleſia vnit̉ alteri. aut ille due vniunt̉ inſimul. q̄ duo diuerſa ſunt. Sed ſi vna vnit̉ alteri ẜm hoc illiꝰ naturā ⁊ ꝯſuetudinē ⁊ pͥui legia aſſumit cui vnit̉. jͣ. de ſta. mo. recolēteſ.§. ul. Si aūt ſimul vni unt̉. tūc ꝯſuetudines ⁊ pͥuilegia q̄ meliora ſūt ⁊ humaniora in alte fa earū dn̄t vniri uel retineri in vnita. ar. de pe. di. i. medicamentū xxxij. q. i. nō eſt culpandus. Sicut imperator cū vnit actionē bone fidei ⁊ ſtricti iuris. illud vnicū retinet ea q̄ meliora fuerūt in altera actione. ut. C. de rei vx. ac. l. vna. in pͥn. Similiter cū legata ⁊ fidei cōmiſſa vniūt id qd̓ humanꝰ erat tā in vna ꝙͣ in alia retinuit illud vnita. C. cōia d̓ le. l. ij. circa fi. Tertio mō p̄n̄t vniri itaqꝫ ꝙ vtraqꝫ femaneat ep̄alis. ⁊ ẜm hͦ ſunt duo ep̄atus. lꝫ idē ſit ep̄us vtriuſqꝫ eccleſie. ut. xvi. q. i. ⁊ tꝑis qͣlitas ⁊ ẜm hͦ ſi ille eccleſie diuerſis ſube ſant metropolitanis. ꝓpter illam vnionem neuter metropoli. per dit ius ſuū. jͣ. de reli. do. quia monaſterium. f ¶ Religio. qꝛ ep̄us erat abbas. vn̄ nō poſſet ꝯuenient̉ ſeruari reli Slo cū eſſent diuerſe ꝓfeſſionis. qꝛ nō dn̄t ꝓmiſcuis actibꝰ turbari bniciā. ar. C. de teſ. ꝯſulta diualia. ⁊. lxxxix. di. ſingula. iteꝫ qꝛ cōia mnateriaꝫ diſcordie creare ſolet. ff. d̓ le. ij. cū pater.§. dulciſſi. ⁊ naͣle viciū ē negligi ꝙ cōiter poſſidet̉. C. qn̄ ⁊ quibꝰ qͣrta pars decu. dede. l. ij. li. x. ex huiuſmodi cauſis videbat̉ vnio dānoſa. io. ¶ Hoſpitalitas. ad quam precipue clerici ⁊ monachi tenent̉ ſupra de preben. de monachis. ⁊. xvi. q. i. quoniam quicquid. epiſcopus poſito capitulo cameracen̄. Um dilecta in chriſto filia co mitiſſa flandren̄. fecerit ꝓmiſ ſionesⁿ de non uacantibus beneficijs eccleſiarum in quibꝰ ius obti net patronatꝰ ⁊ donationes eoꝝ ī manibus poſuerit alienis: manda mus quatenꝰ id irritū decernenteſ inhibeatis eidem: ne ſimilia dece tero attētare pre ſumat. Ne ſede uacante aliquid īnouet̉. ¶ Nno. iij. priori ⁊ ꝯuētui glaſton̄. A Ouit ille qui ſcruta torᵖ eſt cordium: ꝙ lꝫ. C. pre.n. eccleſiā ur̄aꝫ erexit cathedra Clem ipſam bathoniē. eccleſie uniendoq: ut idē eſſꝫ epūs utriuſqꝫ: qꝛ tamen hec unio aſſere batur a uobis in graue preiudiciū glaſton̄. eccleſie redūdare: cū per ipſam diſſolueretur religioʳ ⁊ fraudaret̉ elemoſina ⁊ hoſpitalitas tol leretur. Nos ad releuandū eccleſie noſtre ſtatū cepimꝰº intendere diligenter: ⁊ infra. Uos aūt poſt o bitu batoniē. epī hūiliter poſtulaſtis: ut qꝛ tēpus aduenerat quo ſine ſcādalo eccleſie ur̄e ruina poterat releuari: cū ⁊ batoniē. eccleſia id ipſuꝫ pariter poſtularet rex quo qꝫ cū regni magnatibus ⁊ quidaꝫ epiſcopi cū multis abbatibꝰ depo enim redditus illos percīpiebat. de quibus elemoſina fieri ꝯſueuit. s ¶ Cepimus. mādauit inno. quibuſdam ut monaſteriū ipſum ſub prioribus regimine facerent gubernari. ⁊ ep̄us certis redditibus eſſet contentus vnio ne manente. ⁊ ꝙ epiſcopus res monaſterij non expenderet. nec epiſcopus bona eccleſie vacantis ſibi ſubiecte alienare poteſt. Ideo dicit ad releuandū eccleſie veſtre ſtatum cepimꝰ intēdere ⁊cͣ. ⁊ hͦ inno. ad peti tionem boton̄. ep̄i ſuo pͥuile gio confirmauit. ideo dicit. jͣ. ſic. ꝙ eo viuente cōceſſimus ⁊c̄. hoc intelligas quod dicit in prīcipio. nouit ille qui ſcru tator eſt cordiū ꝙ li. ⁊c. t ¶ Baton̄. De iſto ep̄o nomi ne ſauarico dixit quidaꝫ verſificator. Hoſpes erat mun do per mundum ſemper eun do. Sic ſuprema dies ſit ſibi prima quies. Itē dū deſcribe rētur debita ſua. dixit quidaꝫ alius. Domine me pone creditorem in legione. u ¶ Sede vacante. vacāte.n. eccleſia clerici nō poſſunt di ſponere aliquid de rebus ec cleſie. xij. q. ij. ſiqua de rebuſ vbi de hoc nec epiſcopus bona eccleſie vacātis ſibi ſubiecte alienare poteſt. x. q. ij. ſi quis epiſcopꝰ. ⁊. lxxv. di. quo niam. Hug. tamē dicebat. ꝙ ſi ſit magna neceſſitas clerici poſſunt aliqua alienare. ⁊ inducebat ad hoc. lxxi. di. fra. ternitatem. quod potius con tradicit. ⁊. xij. q. ij. precarie. dumtamen adſit auctoritas metropolitani. ſed non eſt ille caſus in quo metropolitanus debeat ſe intromittere d̓ clericis ſuffraganeorum ſuo rum. Et eſt arg. ad hoc. ꝙ iu dex preſtat auctoritatem fa cto minoris eo tempore quo non habet curatoreꝫ. C. qui admit. ad bo. poſ. l. bonoruꝫ. Item in minoribus eccleſijs pōt ep̄s aliqua alienare propter neceſſitatē mortuo ſacerdote. x. q. ij. ſiquis epiſcopus. Item ſi canonici faciant aliquem contractum mortuo epiſcopo: dicit io. ꝙ tenet contractus. licet debeat reſcindi ſi leſa eſt eccleſia. xij. q. ij. ſi qua de rebus. Sicut eſt in contractu minoris qui non habet curatorem. C. de in inte. reſti. minorum. ſi curatorem. hoc ego non credo. immo talis con tractus nullus eſt. ⁊ ſine aliqua reſtitutione reuocatur. quatenus de facto ꝓ ceſſit. Idem eſſet ſi haberet pre atum. Et hoc etiā dico per dictū. c. ſiqua de rebus. quia datur optio epiſcopo. vtrū velit ſtare ꝯtractui uel nō citra aliꝙͣ reſtitutioneꝫ. ⁊ hoc in fauorē eccleſie. Et ſic intelligit hug. illud. c. ſiqua de re bus. ⁊ incipit tunc tenere talis cōtractus. ſi epiſcopꝰ ratu habeat. Et ꝙ ſit ve rum. hoc. patet. jͣ. c. ul. vbi atteſtationes recepte vacante eccleſia non valent. jͣ. e. c. proxi. ar. ⁊ hic etiā. qꝛ ſede vacāte nihil eſt innouandū. Item nec valet ſententia contra eccleſiā lata. ſicut nec contra minorem qui nō habet tutorē uel curatorē. ff. de re indi. acta.§. ul. C. qui da. tu. poſ. vniuerſis. x ¶ Quam eccleſie. plus enim vtilitas eccleſie quam perſone fuit attendenda ar. xij. q. v. quia io. Nec aliquis debet inuenire viam ad impugnandum uel reuocandū iudicia ſua. ar. ff. de mili. teſta. l. iij y ¶ Nequiuimus. Et ideo potius damnū veſtrum ꝙͣ noſtrā infamiam preeli gimus. sͣ. de auc̄. ⁊ vſu. pal. niſi ſpecialis. z ¶ Indulgentes. indulgentia fuit ex hoc. quia vnio illa facta fuit auctoritate celeſtini ⁊ per dominum innocentium confirmata. ut patet in antiqua cōpi. ⁊ beneficium principis debet eſſe perpetuū. xxv. q. ij. c. i. ⁊. ij. in aut̓. de. con ſti. que dig. li. a patria po.§. illud. col. vi. Lla deuotionis. cōfirmandā. Hic dominus papa ex certa ſcientia con firmauit huic eccleſiam iſtā. vnde plenum ius ꝯſecutus fuit. nec erat li2 citum alicui de ipſo iudicare. sͣ. de cōfir. c. i. ⁊. ij. vbi de hoc. a ¶ In forma cōi. ſic. sͣ. de cōceſ. preben. qꝛ diuerſitatē. Et ſic patet ꝙ talis cō firmatio modicum operatur. De hoc dictum eſt ſatis. sͣ. de confir. c. i. b ¶ Inueniatur. Et ita intelligitur eſſe prohibitum qd̓ non inuenitur conceſ ſum. ſic. sͣ. de tranſla. inter corporalia. ⁊. lv. di. ſi euangelica. ⁊ x. q. v. conſului ſti. ⁊. xxxi. q. i. ꝙ ſi dormierit. Sed cōtra quia quod non eſt prohibitum intel ligitur eſſe conceſſum. Dic ſuꝑ hoc. ut dictū eſt. sͣ. de trāſla. int̄ corporalia. c ¶ In collationibus. de hoc dubitari ꝯſueuit. vtrum epiſcopus bona vacantis eccleſie ſibi ſubiecte alienare poſſit. vtrum vacante ſede deuoluatur ad ca pitulum collatio prebendarū qd̓ hic determinatur. Arg. ꝯͣ. sͣ. de maio. ⁊ obe. ſcerēt illud idem ut unione penit̉ diſſoluta monaſteriū ur̄um reduce remuſ in ſtatū antiquū ſub abbatiſ regimine gubernādū. Attēdētes igitur: ꝙ epāli ſede uacanteª nō de bet aliquid innouari: cū nō ſit qui epāle ius tueat̉ maxime ne plus ca uiſſe ꝑſōe quā eccleſieˣ uideremur ſi quod eo uiuente ꝯceſſimus poſt obitū eius ſubito mutaremus: pe titionem ur̄am nequiuimꝰʸ exaudi re auctoritate predicta indulgētes ut cū baton̄. eccleſia de preſule fue rit ordinata ius ueſtꝝ apud ſe. ap. proſequēdi facultatem liberam ha beatis. interim autem ſub cura pri oris idem monaſterium gubernet̉ ¶ DOnoriuſ. iij. epō calmen̄. ⁊ ma ziſtris. u. ⁊ s. canon̄. ſueſſan̄. Lla deuotionis ſinceritas: ⁊ infra. Eccleſiam ſancti leuci Ini de qua magiſtrum. r. donatiōis nr̄e gratia precedente prebēde no mine de mandato noſtro capuanꝰ archiepiſcopus inueſtiuit ſibi duxi mus confirmādāʳ: non obſtāte cō ceſſione per capitulū facta alij ſeu ꝯfirmatiōe noſtra: ſi qua in forma communi appareret obtenta: cum nuſquā inueniaturº cautum in iure ꝙ capitulū uacante ſede fungatur uice epī in collationibusᶜ prebēda rum nec in eodem caſu poteſt dici

⁊ ibi ſoluitur hec contrarietas. Itē an poteſtas abſoluendi deuoluatur ad ca pitulum ſede vacante dubitari cōſueuit. Ar. ꝙ non. quia hoc facit ſucceſſor. xi. q. iij. ſi epiſcopus autem. hugo dicit. ꝙ ſic propter periculuꝫ anime. ar. ꝙ poteſt. jͣ. de here. ad abolendam.i. reſponſo. qꝛ. c. ſede vacāte ꝯdemnat de he reſi. ⁊ ita ſi poteſt condemnare. multo fortius abſoluere. xxi. di. inferior. alienare autem nō poteſt. De hͦ dixi. sͣ. e. c. ꝓxi. d ¶ Negligentiaꝫ. propter ne gligentiā ſolā tranſfertur po teſtas eligendi ad ſuperiorē sͣ. ti. ꝓxi. nulla. ⁊. c. quia. uel cum indignum eligant. sͣ. de elec. cum in cunctis. ſed vbi nullus eſt prelatus nō eſt ne gligentia. ut hic. uel etiam cū eligere nō poteſt. sͣ. ti. ꝓx. qꝛ. Onſtitutis vacāte. Hic patet manifeſte ꝙ eccle ſia q̄ caret legitimo defenſo re ꝯueniri non poteſt. qꝛ ea vacante nihil eſt innouandū quia nō habet defenſorē. sͣ. e c. i. nec etiā alienatio fieri po teſt. ut dictū eſt. sͣ. e. c. i. Lau. dixit. ꝙ vacante ſede economꝰ eccleſie poteſt interiꝫ age re. ar. sͣ. de iura. calum. in per tractandis. ſed in fauoreꝫ ec cleſie expectatur quouſqꝫ ha beat prelatum. ſed non eſt ve rum ut hic patet. Et ita vacā te ſede nihil fieri debet vnde poſſit ei preiudicari. In alijs vero in quibus non preiudi catur epiſcopo poteſt capitu lum ſupplere vicem epiſcopi sͣ. de maio. ⁊ ob. his que. ⁊. c. cum olim. vbi de hoc. Rrita. ⁊. jͣ. xij. q. ij. ſine exceptione. Rei. magne paruā g L lenim rem ſine hac ſolennitate alienare pōt. xij. q. ij. terrulas. ⁊. jͣ. d̓ dona. cer tum. b. h ¶ Subſcriptione. alias nō tenet. xij. q. ij. non liceat. ⁊. c. alienatiōeſ. ⁊. c. ſine exceptōe Ontinebatur. ꝯtradicē i 3 te. Et ita in venditione rerū eccleſiaſtiacarū taciturnitas pro cōſenſu habetur. Ar. ꝯͣ s. c. prox. ⁊ xij. q. ij. ſine exce ptiōe. ⁊.x. q. ij. hoc ius. in fi. So. hic ad tp̄s facta fuit con ceſſio alicui clerico pro bene ficio in ꝯtrarijs in perpetuū. ⁊ ideo neceſſarius eſt ibi ex p̄ſſus ꝯſenſus ⁊ ſubſcriptio ꝑ quā apparet de ꝯſenſu. ⁊ ē ſimile. liiij. di. ſi ẜuꝰ. k ¶ Contradicente. jͣ. c. ꝓxi. i ¶ Poſt multum. Ar. ꝙ ſi multum tempus elapſum eſſet. ⁊ conuentus ſemꝑ tacuiſſet. videretur conſenſiſſe. argu. jͣ. de priuile. ſi de terra quod non credo ſed ſolum factuꝫ hic narrat. ꝙ ſemper poſſunt contradicere tali contractui. immo nō poſſet preſcribere qui emit a ſolo p̄lato. cū ſciat epiſcopū non habe re ius diſtrahendi. quia cōtra leges mercat. ⁊ ideo nō preſcribit. C. de agri. ⁊ cenſi. quemadmodū. li. xi. xvi. q. iij. ſi ſacerdotes. k ¶ Preiudicare. Sed videtur ꝙ donatio talis non teneat. quia prelatus non poteſt donare uel vendere niſi ut meliora proſpiciat. xij. q. ij. ſine exceptiōe. Ar. xvi. q. iij. ſi ſacerdotes. iā ſolutū eſt. hic nō fuit donatio ꝑpetua ſꝫ tꝑalis. Um nos. reclamante. Et ita patet ꝙ in negocijs eccleſie neceſſarius eſt ( conſenſus vniuerſitatis uel maioris partis. sͣ. c. ꝓx. ⁊. xij. q. ij. ſine exceptione. ⁊ in ordinatione clericorum. xxiiij. di. epiſcopus ſine ⁊ in dignitatibꝰ conferendis. jͣ. e. c. ꝓx. ⁊. xciij. di. legimus. idem eſt in cauſarum ventilatione xv. q. vij. epiſcopus nullius felix. ⁊. c. ſi aūt. m ¶ Ratam. ⁊ ita aſienatio que de iure non tenet. ratihabitione confirmatur. xvi. q. i. c. ul. ⁊. jͣ. de iurepa. cura. ⁊. xij. q. ij. ſiqua de rebus. Argu. cōtra inſti. de auc. tu.§. tutor. ⁊. ff. e. ti. obligari. circa fi. Item ar. ꝙ ea que ab initio non valent. ex poſtfacto conualeſcunt. jͣ. de coniug. ſer. propoſuit. jͣ. de deſponſa. impu. de illis. ij. xxxi. q. ij. c. i. ⁊. ij. ⁊. ff. de ritu nup. ſiquis in ſenatorio. ⁊.i. q. i cum ergo circa fi. Ar. cōtra. xxiiij. q. i. ſciſma. ⁊. jͣ. de ſimo. non ſatis. ⁊. ff. d̓ re gu. iur. quod ab initio. xxxij. q. vij. flagitia. ⁊. xvi. q. iij.§. poteſt. v̓. quod ſi priuatus. Prima reſponſio eſt vera quandoqꝫ in malicijs. ut teneatur ex malefi cio qui ratum habet. ſicut qui ab initio mandauit. sͣ. de reſti. ſpo. cum ad ſedē poteſtas conferendi prebendā ad capitulum per ſuperioris negligē. tiamᵈ deuoluta cum non fuerit ſibi ſuperior qui eas poſſet de facto uel de iure conferre. Dem epiſcopo burginen̄. Onſtitutis coram. j. pre.n. ꝓcuratore eccleſie ſancte ma rie de caſtro fonti ⁊ burginenſi epi ſcopo predeceſſore tuo dictus ꝓcu rator petebat ab eodē epō reſtitutionē ſuper libertate libere eligen di ſibi prelatū. Nos igitur depoſi tiōes teſtiū: qui uacāteᵉ burgin. ec cleſia ⁊ carente legittimo defenſo re fuerint recepti duximus repro bandas. De his que fiunt a prelato ſine cō ſenſu capituli. X concilio apud ualent. Rrita erit epiſcopoꝝ donatio uel uenditio uel commutatio reiᵍ ec cleſiaſtice abſqꝫ collau Cdatione ⁊ ſubſcriptioneʰ clericoꝝ. ELex. iij. noruicen. epō. Ontinebatur: ⁊ infra. Cō. t. ¶ t. r. ꝙ conceſſio decime ab ab batiſſa facta prius: ſi conuentū ſciē te ⁊ non contradicente facta eſt ro bur firmum debet habere. ueruꝫ ſi ignorante conuentu aūt cōtradicēteᵏ decimā prius predicto. h. cōceſ ſit ⁊ non poſt multum temporis de aſſenſu ꝯuentus eandem decimaꝫ dedit eidem ſecūda conceſſio debꝫ preiudicareⁿ priori. ¶Dem uuigoren̄. epō. Um nos iam pridem: ⁊ infra Certuꝫ eſt de rigore iuris cō ceſſionē illam non tenere: quam re clamāte capitulo per prede. tuum conſtat factam fuiſſe. niſi eaꝫ ratā in fi. ff. de ui ⁊ ui arma. l. i.§. quotiens. dumtamē eius nomine fne rit factum. ff. de preca. l. ſi ſeruus. In negocijs autem ſacramentis ⁊ ceteris contractibus. que de iure ſortiuntur effectum eiꝰ ratibabi tione poteſt res rata haberi ab eo qui talia ab initio mandare potu it. ſi eius nomine factum eſt. ff. rem ra. ha. l. iij.§. falſus. ⁊. ix. q. iij. lugduū. ⁊. ff. de iudi. licet verū. ⁊ hic. ⁊. jͣ. de dona. paſto. in fi. In his autem que per alios expli care nō poſſunt ſic̄ eſt. ut quis per aliū ferat ſententiā uel teſtimoniuꝫ faciat. non habet locū ratihabitio. C. de ſē. ex periculo recitā. l. i. ⁊. ij. niſi ſit illuſtris perſona ut ibi Et in his que ꝯͣ na turam ſunt uel fiūt ⁊ que ſine peccato d̓tineri uel fieri uel poſſideri non poſſunt. ⁊ que ipſo iu re nulla ſunt ab ini tio. ⁊ ſic loquuntur contraria. n ¶ Ouit. caput. Sed nūquid epiſcopus auditur ſine litteris capituli. de rato volens a gere ꝓ eccleſia ſua. De hoc dicut dictum eſt. sͣ. de ꝓcu. c. i. sͣ. d̓ reſcrip. edo ceri. o ¶ Non decet. xij. di. non decet. xij. q ij. alienationes. ⁊. x. xv. q. vij. ep̄us.i. et sͣ. de p̄ſcrip. cū non liceat. ⁊. ar. lxxxvi. di. ſiquid de quocū qꝫ. ⁊. jͣ. e. c. ꝓx. de ꝗ bus conſtitutioni bus hic fit mētio. p ¶ Carere. Sꝫ nūquid ipſo iure taleſ cōſtitutiones irrite ſunt? videt̉ ꝙ ſic. ex hac littera. quod ſa tis poteſt concedi. quia facte cōtra iura. C. de legibus. non dubium. q ¶ Uanto. ꝯfirma tionibus.sͣ. c. ꝓxi. cum alijs concor. ibi poſitis. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. Et ita pꝫ ꝙ epiſcopus negocia eccleſie ſue cum conſilio canonicoꝝ ſuoꝝ tra ctare debet. xij. q. ij. ſine exceptione. ⁊. c. alienationes. ⁊. lxxxvi. di. ſiquid. ⁊. xvi. q. i. eccleſia habet. r ¶ Abſentium. Nota ꝙ de crimine falſi tenet̉. qui noīa abſentium fratrū facit inſeri. C. ad. l. corneliā d̓ fal. qui veluti. ⁊ ipſa inſtrumē ta ſunt irrita. C. de teſta. l. iubemus. ⁊ in aut̓. de fi. inſtru. cautel. et fi.§. ij. col. vi. non tn̄ oportet teſtem ſcire que in charta uel in inſtru mento ꝯtinent̉ cui ſigilluꝫ apponit. ff. de pig. ac. caius. C. de teſta. hac conſultiſſima. Nec in hoc caſu fit ei preiudiciū quin poſſit po ſtea ꝯtradicere ſi ſua interfuerit. ut in. l. caius. ſed ſi ſciret poſtea re clamare non poſſet. ff. de pig. ⁊ hypo. fideiuſſor.§. i. ⁊.i. q. vij. ſalu berrimū. ⁊ sͣ. de trāſac. ex litteris. xxvij. q. i. omnes femine. ⁊.xx. q i. vidua. Sic ⁊ crimē falſi incurrit qui ſigillū ſubripit furtiue noīe capituli. sͣ. de teſti. tam lr̄is. ⁊ qui lr̄as iudiciū aperuit. sͣ. de of. del. cū olim. ⁊ sͣ. de reſcrip. olim vn̄ tales deponendi ſūt ꝑ iura p̄dicta AA noſcit̉. litteras. poteſt gͦ quis per litteras p̄ſentari. ar. lxiiij. di. X. i. ij. ⁊. iij. ꝗd ſi ꝯtradicatur litteris. ſtabit̉ eis donec cōtrariuꝫ betur. sͣ. de ꝓba. poſt ceſſioneꝫ. vbi de hoc. ⁊ sͣ. de teſti. cū a nobis. t ¶ Contradicunt. cum ab inicio neſciuerunt. alias non videtur. ꝙ poſtea contradicere poſſint. sͣ. e. c. ij. v ¶ Debet. p̄ſumptiue. quia nō eſt veriſimiliter. ꝙ hoc faciāt ſine co ſilio fratrū ſuoꝝ. sͣ. e. c. ꝓxi. Hec preſumptio probationem recipit poſtmodum habuiſſet. ¶ Dem hiero. patriarche. Ouit tue diſcretioniſ prudē Itia: qualiter tu ⁊ fr̄es tui unuꝫ corpꝰ ſitis: ita ꝙ tu caputª ⁊ illi me bra eſſe probantur. unde nō decetꝰ te omiſſis membris aliorum conſi lio in eccleſie tue negocijs uti: cuꝫ id non ſit dubium ⁊ honeſtati tue ⁊ ſcōrum patrum inſtitutionibus cō traire. Innotuit ſiquidem auribuſ noſtris: ꝙ tu ſine conſilio fratrum tuoꝝ abbates ⁊ abbatiſſas ⁊ alias eccleſiaſticas perſonas inſtituis ⁊ deſtituis: ⁊ infra. Ideoqꝫ id aucto ritate ap. ꝓhibemꝰ. ⁊ infra. Nos enim tales inſtitutiones ⁊ deſtitutiones carereʸ decernimus robor̄ firmitatis. ¶ Dem eidem. Uanto: ⁊ infra. F. tue māda mus quatenus in conceſſiōibus ⁊ confirmationibusq ⁊ alijs ec cleſie tue negocijs fratres tuos re quiras: ⁊ cum eoruꝫ conſilio uel ſa nioris partis eadem peragas ⁊ ꝑ tractes: ⁊ que ſtatuenda ſunt. ſtatu as ⁊ errata corrigas: ⁊ euellēda diſ ſipes ⁊ euellas. Abſentiumʳ quoqꝫ fratrum noīa inſcribi non ſinas quia talia munimenta ſunt irrita ⁊ falſa: ⁊ tu exinde queſtionem falſi poteris merito formidare. ¶ Eleſtinus. iij. A noſcit̉: ⁊ infra. Cū ī ꝓuin cia tua ſepe ꝯtīgat: ꝙ ad eccleſias in quibꝰ collegia ius pn̄tā di haber̄ noſcūt̉: eoꝝ abbates aut ꝑ ſe aut ꝑ lr̄asᵉ ꝑſōas idoneas epīs dioce. pn̄tant: ⁊ eis pn̄tatis ⁊ rece ptis aliqn̄ ante aliqn̄ poſt mōachi ꝯtradicūtᵗ. Rn̄demꝰ: ꝙ in pn̄tati onibꝰ prelatoꝝ intelligi debetª ꝙ

¶ Sanioris. Sꝫ nōne eo ipſo maior eſt ꝙ ē ſanior. xxxi. di. nicena ⁊ ī. de his q̄ fi. a ma. par. capi. c. i. ⁊ xl. di. multi. in fi. Dic ꝙ vbi aliqͣ pars non eſt ſana. puta ꝙ indignū eligit. uel quia in damnuꝫ eccleſie aliquid facit ibi dico maiorem partem illam. que ſanior eſt et pre ferenda eſt. sͣ. de poſtu. prela. gratū. alias niſi vtraqꝫ pars in electio nibꝰ eſſet ſana. non ſtatim dicerē maio rem ſaniorē immo qn̄qꝫ minorem eſſe prebēdā. sͣ. de elec. eccleſia veſtra. vbi pars maior non ob tinet. sͣ. de ap. con ſtitutus. b. Euacuari. cum ¶ nō ſint facte ẜm iuſ ſꝫ ꝯtemptis illis ꝗ requiri debent. sͣ. d̓ elec. ꝙ ſicut. ⁊. c. qꝛ propter. ⁊ sͣ. eo. no uit. ⁊. c. quanto. vbi hͦ videt̉ expreſſuꝫ. z ¶ Conſuetudine. dummodo ſit talis que iure cōi nō p̄iu dicet.ſ. p̄ſcripta. sͣ. de ꝯſue. cū dilectꝰ. ⁊. c. ul. qꝛ tūc p̄ſcripſit p̄latus iuſ inſti tuendi ꝯͣ alios fratres ſuos. a ¶ Tibertate. puta quia pͥuilegia habꝫ p̄latus ꝙ ſolꝰ ſine ꝯſenſu fratrū inſtituat. Et ita eſt hic ar. expreſſuꝫ ꝙ ius eligendi de iure cōi ſimul ꝑtinet ad ep̄ꝫ ⁊ ca. cū cp̄us ſit ca put capituli. sͣ. e. no uit. niſi cōſuetudo ꝯtrarium inducat uel priuilegium. ut hic patet. De hͦ di xi. s. de elec. cum eo cleſia vulterana. b. Um apoſtoli Ica. hieronimi xvi. di. quoniam ꝗc quid. ⁊ sͣ. de cōſtit. cum omnes. a ¶ Leonis. xij. q. ij ſine exceptione. b ¶ Uēdere. niſi ſit parua ⁊ ſterilis poſ ſeſſio. xij. q. ij. terru las c ¶ Totiuſ uel maio ris partis ibi ſerui entis. x. q. ij. hͦ ius. d ¶ Cleri.i. capituli ſui. bona enim aliarum eccleſiarū vendere nō debet nec venditiōi auctoritatē p̄ſtare. xij. q. ij. abbatis. ⁊ xvij. q. iiij. in vendicationibꝰ. e ¶ Eccleſie.i. epiſcopali. f ¶ Profuturum. quantū ad opinionē tamē ipſoꝝ. et ſic tenebit alienatio ꝙuis contrariū eueniat. ff. de admi. tu. tutor. qui.§. ij. tn̄ ſi ꝓ baret̉ leſio reſtitueretur. ut. sͣ. de in inte. reſti. c. i. ¶ ¶ Lenetur. de facto qꝛ veram poſſeſſionem habere non pōt cū laci decima de iure poſſidere nō poſſunt. sͣ. de preſcrip. cauſaꝫ que ⁊ xvi. q. vij. c. i. tamē tolerat eccleſia. ꝙ laici decimas quas antiquitus habuerūt. in feudū detineant. de quibꝰ loquit̉ hec decre. ut in fi. di h ¶ Monendus eſt. ⁊ etiam cōpellendus cū mortaliter peccat. vi. q i. illi qui. ⁊. xxij. q. i. c. ul. uel hoc intellige de eo cuius ſcandalum ti metur. xxiij. q. iiij. non poteſt. Nam ſi hoc eſſet verum poſſet ep̄us per alios laicos multas eccleſias ſpoliare. ⁊ alias ditare. qd̓ ſi face ret appellandū eſſet cū hoc ſibi n̄ liceat. jͣ. de re. ec. nō alie. c. i. Hoc quod dicit lau. intellige de decimis nō in feudū ꝯceſſis. ſed decre. yauitur de decimis in feudum cōceſſis. ut dicit in fi. b. Preſertim.i. maxime. qꝛ ad hoc agit̉ ut de manu laici reuocet̉. b. n ¶ Perpetua. Et ita videtur valere donatio ſine conſenſu capituli. ſed hoc ideo eſt quia per hoc vtilitati eccleſie cōſulitur. ⁊ illi qui de cimam detinebat. qꝛ hoc ſolum bene agitur. ut vita hominuꝫ corrifiat de collegioꝝ ſuoꝝ aſſenſu ſine quo non obtinet firmitatem. unde ſi conſtiterit cōuentus uel maioris ⁊ ſaniorisˣ ꝑtis non affuiſſe ꝯſenſū inſtitutiones huiuſmodi ꝯuenit euacuariʸ niſi ex antiqua ⁊ approba. ta ꝯſuetudineᶻ uel conceſſa libertate aliqui eoꝝ probauerint cōmiſſi ſibi collegij non debere in eccleſia rū ſeu beneficioꝝ collatōibꝰ requi ri ꝯſenſum. ¶ Inno. iij. archiepō ⁊ magiſtro ſcholariū bituricen. Um ap. ſe. ⁊ īfra. Sane ſic̄ ac cepimus: cuꝫ ex una parte ca pitulū ſancti ſtephani ⁊ altera parte monachi de platea ſuper decima quadaꝫ in ueſtꝝ cōpromiſiſſent ar bitrium: dicti monachi ꝓponebāt donatiōeꝫ ipſius decime ſibi a quo dam milite factā: ⁊ bituricē. archie piſcopi dioc. eius attendēde ꝯſenſu ꝯfirmataꝫ fuiſſe ſeqꝫ auctoritate hieronymi munitos exiſtere: qui ſcribens ad damaſū ait ſi aliqn̄ fue rint a laicis male detenta: que diui ni iuris eſſe noſcunt̉: ⁊ in uſū trāſie rit monachorū epō loci prebēte cō ſenſū ꝯſtabūt eis oīa ꝑpetua. firmi tate ſubnixa. Ecōtrario pars allegabat aduerſa: conſenſuꝫ epiſcopi ſine cleri conſenſu minus ſufficere auctoritate leonisª pape dicētiſ: ne quis epūs de rebus eccleſie quicquā donare uel cōmutare uel uendere audeat: niſi forte aliquid horū faciat: ut meliora ꝓſpiciat: cum totius cleri conſenſu atqꝫ tractatu id eligat: quod nō ſit dubiū eccleſieᵉ ꝓfutuꝝ. Quia uero nos cōſulere uoluiſtis: utꝝ quādo decima tenet̉ᵍ a laico ſi cōferat̉ eccleſie ad cōfirmādā donationē cōſenſus epī ſine cleri conſenſu ſufficiat: taliter rn̄. ꝙ monēdus eſt laicus qui decimā detinet: ut eā reſtituat eccleſie ad quā ſpectat qui ſi forte īduci gatur. xxiij. q. v. prodeſt ſeueritas. alias ſemper requiri debet conſenſus capi tuli. ut. sͣ. eo. per totum. ber. l ¶ Reuocare. ideo non intelligatur alienare. quia tranſfertur de laico ad ec. cleſiam. ſic non dicitur alienatio quando tranſfertur de fratre ad ſororem. ſi cut dicit lex. ſi teſtator prohibuit rem alienare. dando ſorori non videtur alie nare. C. de fideicōmiſ. volū tas. ff. de le. ij. vnū ex familia §. ij. ⁊. l. peto.§. fratrem. ⁊ qui tranſfert columnas de loco vno ad alium locum eiuſdeꝫ ciuitatis non vr̄ facta tranſla tio. C. de edi. priua. ſiꝗs poſt ſed reuera talis reuocatio eſt quedam alienatio. xij. q. ij. a poſtolicos. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. Quia ſi remanſiſſet apud illum lai cum decima illa ſpes eſſet. ꝙ poſſet redire ad priorem ec cleſiam ad quaꝫ ſpectat. ſi de cederet ſine herede. niſi here des ſuccedant in decimis ſiue ſint collaterales ſiue deſcē dentes. ⁊ eſt ſimile. ꝙ deꝰ ma gis voluit ſibi hoſtias immo lari ꝙͣ demonibus. xxij. q. i. conſidera. m ¶ Concilio. jͣ. de priui. cum ⁊ plantare. nec laici in alios laicos decimas poſſunt trāſ ferre. infra de deci. prohibe mus. n ¶ Intelligi. a ꝯtrario ſenſu ⁊ eſt fortiſſimū ar. ff. de of. ei us cui man. eſt iure. l. i. ⁊. xxj. di. qualis. ⁊ xlv. di. diſciplina v̓. deſcende peccauit populꝰ tuus qͣſi dicat. ergo non meꝰ exquo peccauit. qꝛ ꝓpter pec catum receditur a deo. xxxij q. i. cū renunciatur. lau. o ¶ Epiſcopi. Uide modum argumentandi exquo dicit d̓ epiſcopo ergo tantuꝫ de ep̄o intelligenduꝫ eſt. ſic. xxv. di. qualis. ⁊. xcv. di. illud. ff. d̓ cō di. ⁊ demon. ita. Arg. ꝯͣ. quia aliud eſt dicere ep̄m ⁊ aliud ſolum ep̄m. jͣ. de teſta. requi ſiſti. Et ita hic eſt vnus caſuſ in quo ſolus ep̄us poteſt alie nare. alios hēs. xij. q. iij. ter rulas. ⁊ tribus. c. ſe. ⁊ xij. q ij. bone. p ¶ In feudum. de alijs vero non eſſet verum qd̓ hic dicit̉ qꝛ eccleſia poteſt illas vendi care. cū ille nullū ius habeat ſed hec eccleſia ad quaꝫ ſpe ctant nec pōt petere propter ius feudi. quod antiquitꝰ ex cauſa fuit promiſſum. qꝛ epi ſcopꝰ ius vniꝰ eccleſie nō pōt falij dare. ut. jͣ. de re. ec. nō ali. c. i. io. q ¶ ¶Ua nuper. Caſus archidiaconus. meten̄. queſiuit a papa. vtruꝫ epiſco pus ſiue electus de conſenſu archidiaconi tantū ſine ꝯſenſu capituli ꝯferre poſſit vacantē eccleſiam baptiſmalē alicui monaſterio uel alteri eccleſie q̄ hꝫ iuſpatronatꝰ in illa eccleſia vacante. ⁊ reſpōdetur ꝙ nō poteſt auctoritate lec nis pape qꝛ conceſſio vacantium eccleſiaꝝ pertinet ad alienationē. b. r ¶ Conferre. ut monachi habeant fructus illaꝝ ⁊ retineāt eccleſias ad vſus proprios. ⁊ ſic lederetur eccleſia. vnde non valet talis conceſſio. ſ ¶ Alterius.i. iſtius preſentis queſtionis. ſed ideo dicit alterius qꝛ alia qō p̄ cedit. q̄ ponebat̉ in antiqua cōpilatione in ti. de inſti. ſed in hac non ponitur. t ¶ Teonis. xij. q. ij. ſine exceptione. ⁊ sͣ. c. proxi. u ¶ Uēdere. niſi forte ſit res q̇ ẜuādo ẜuari nō poſſit. C. d̓ admi. tu. lex qͣ ī fi x ¶ Tractatu. ſed qualiter fiet tractatus. ꝯueniēt oēs. ⁊ ꝗlibet dicat qd̓ ſibi vr̄ C. de bo. ciuita. alie. l. ul. li. xi. ⁊ ti. ſe. l. vl. ⁊ hͦ de īmobilibꝰ. vel de mobilibꝰ p̄cioſis. qꝛ ſi ſint p̄cioſa neceſſaria eſt ſolēnitas. C. de admi. tu. lex. q̄ ſecus de his que ſeruanda ſeruari non pn̄t ut. l. p̄dicta. ⁊. ff. de pe. ⁊ he. l. diuus. vin. y ¶ Dubiū. cōmuni opinione canonicoꝝ uel probabili iudicio. licet forte ſecꝰ contingat. ar. ff. de minor. verū.§. ſi locupleti. Et intellige nō ſit dubiū quantum ad ſe. qꝛ ſufficit ab initio bene geſtum. ff. de nego. ge. ſed an vltro.§. i. uel nequiuerit: ⁊ eā cum dioc. cōſenſu alteri eccleſie aſſignauerit: preſertim religioſo cōuetui: cōſtabit ipſa donatio ꝑpetuaª firmitate ſubnixa. Auctoritates enim premiſſe licet diuerſe ſint: non tamen aduerſe cum aliud ſit alienare quod ab ec cleſia poſſidet̉: ⁊ aliud quod deti netur a laico ad uſū eccleſiaſticū re uocare. In alienatione quoqꝫ in xta leonis pape decretū conſenſus epī ſine clericoꝝ cōſenſu nō ſufficit In reuocatiōe aūt iuxta ſcripturaꝫ hieronymi ſufficit ꝯſenſus epī cuꝫ ꝑ utrūqꝫ utilitati eccleſie conſulat̉. Nā ⁊ ī late. cōci. eſt inhibituꝫ: ne quelibet religioſa ꝑſona eccleſias ⁊ decimas de manibus laicoꝝ ſine conſenſu epōꝝ recipiat per quod ī directe datur ītelligiˢ: ꝙ ſufficit cō ſēſus epiº: ut licitū eccleſie ſit deci mas de manibus recipere laicoꝝ Hoc aūt de illis decimis intelligi mus: que laicis ī feudūᵖ perpetuo ſunt conceſſe. ¶ ¶Dem meten̄. archidia. q. ⁊ īfra. Adieciſti Ua nuper. etiā utꝝ epō uel electo cuꝫ ſo lo archid. preter aſcēſū maioris ec cleſie cū ab ipſa eligat̉ epūſ ⁊ archi di. aſſumat̉ de ipſa cenobijs uel eo cleſijs ꝯuētualibꝰ ad quas ius ꝑti net pr̄onatꝰ liceat ꝯferr̄ ꝑpetuo ua cātes eccleſias baptiſmales: ⁊ īfra Alteriꝰº ēt qōnis ſolutio ex epiſto la leōisᵗ pape colligit̉ euidēt̉: ī qua legit̉ ne ꝗſ epūſde rebꝰ eccleſie ꝗo quā donar̄ uel ꝑmutare uel uēder̉ audeat: niſi forte aliqd̓ hoꝝ faciat: ut meliora ꝓſpiciat: ⁊ totiꝰ cleri tra ctatuˣ atqꝫ ꝯſenſu id eligat: qd̓ non ſit dubiuꝫ eccleſie ꝓfutuꝝ. Irrita enī epōꝝ donatio uēditio ⁊ ꝯmuta tio rei eccleſiaſtice erit abſqꝫ cōni uētia ⁊ ſubſcriptiōe clericoꝝ. per hoc.n. noueris ſolūtā ſecūdo loco

a ¶ Prpetuas. perpetue enim intelliguntur ex eo. qꝛ fiunt eccleſijs ⁊ non per ſonis. ut. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. ff. de annuis leg. annua. ⁊ xij. q. ij. liberti. qꝛ eccleſia non morit̉. ut ibi dr̄. ⁊ sͣ. de inſti. cuꝫ veniſſent. ſi fiunt ꝑſonis ſine tꝑis p̄finitione durabunt in eorū vitā. x. q. ij. hec vſus preſtatio. ⁊ xv. q. i. poſſeſſiones. ¶Aſtoralis dyoniſij. xiij. q. i. eccleſias. xc. di. c. i. ⁊. lxxx. di. c. epiſcopo. c ¶ Dbuentiones.i. fructꝰ uel redditus retenta ſibi eccleſia cum ſuſtentatione vicarij. d ¶ Suſtentatione. ſufficien ti.s. de preben. de monachis vbi de hͦ. ⁊ sͣ. d̓ ſup. ne p̄la. ſic̄ e ¶ Conſilij. ⁊. jͣ. de cēſi. prohi hemus. f ¶ Conſtitutione. xij. q. ij. bo ne rei. Ex hac littera videtur manifeſte ꝙ epūs poſſet da re quinquageſimam uel cen teſimā partē ſine cōſenſu capituli ut in predicto. ca. bone rei non obſtante iuramēto d̓ non alienandis rebus eccleſie. jͣ. de ec. edi. tua. ⁊ sͣ. de iu reiu. intellectis. Nemo enim pōt ep̄m accuſare de eo ꝙ tē plum dei edificat. xij. q. ij. au rum. Itē quia ſufficit ſemel a iure fuiſſe conceſſuꝫ. vnde non eſt vlterius neceſſe adi re pretorem. ff. de cōdi. inſti. que ſub cōditione.§. ul. Ar. cōtra. jͣ. de donat. paſtoralis. ⁊ sͣ. e. c. ꝓxi. xij. q. ij. ſi ep̄us. ⁊ sͣ. e. cū nos. H. ⁊. T. cū eo dicunt. ꝙ etiā in hoc caſu re quirit̉ ꝯſenſus capituli. lꝫ.n. ei ꝑmittat̉a iure alienare cau ſa neceſſitatis uel vtilitatis. requiri tamen debet conſenſuſ capituli. xij. q. ij. ſine exce ptione. Littera tamē iſta con tradicit. ⁊ ioan. idem dicit ſu per illo. c. bone rei. Illud qui dem ſecurum eſt dicere. ⁊ ex pone hanc litteram. ſcd̓m ꝙ t. expōit.i. ſalua ꝯſtitutiōe. qꝛ non derogatur per iſtud reſponſum illi canoni bone rei nec dicitur ibi ꝙ epiſcopus poſſet illam donationem facere ſine conſenſu canonico rum. ſed hec littera contrari um innuit. ⁊. jͣ. de dona. ad apoſtolice. vbi de hoc. g ¶ Quinquageſimaꝫ. immo quandoqꝫ maioreꝫ portionē ſi multum abundat de aucto ritate tamē ſuperioris quandoqꝫ non tantam. quandoqꝫ nihil ſi grauat̉ eccleſia. jͣ. d̓ do na. apoſtolice. ioannes. e T ſi membra. prouincia Ale de quo habes. xviij. di. per totuꝫ. ⁊. jͣ. de acc. ſicut olim. De concilio monachorum habetur. jͣ. de ſta. regul. in ſingulis. ⁊. c. ea que. f ¶ Contingere. ⁊ merito. qꝛ qd̓ omnes tāgit ab omnibus dꝫ comprobari. lxiiij. di. c. i. ⁊ lxiij. di. c. i. ⁊. viij. q. i. licet ergo. ⁊ sͣ. de tēpo. ord. ſi archiepiſcopus. vbi de hͦ ⁊. ff. de adop. nam ita. ⁊. ff. de mino. in cauſe.§. cauſa. ⁊. l. etiam.§. ult. ⁊. ff. de iure. anu. aureo. diuus. ⁊. ff. de aqua plu. arcen. in cōcedendo. ⁊ in aut̉. ut ſpōſa. ſar.§. ad hec quoqꝫ. col. viij. Laici vero huiuſmodi concilijs intereſſe non debent. niſi ſpecialiter inuitentur. lxiij. di. adrianus. in fi. uel etiaꝫ niſi ſpecia liter tractaret cā fidei. xcvi. di. vernā. uel niſi tractaretur de matrimonio. qꝛ cum tales cauſe eos tangāt poſſunt intereſſe. xxxv. q. v. ad ſedem. Um in cunctis. lxv. di. c. i. ij. ⁊. iij. sͣ. de elec. licet. xxiij. di. in nomine 3( dn̄i. xx. di. de quibꝰ. ⁊. ff. de re iudi. duobꝰ ex tribus. h ¶ Permittunt. appellando ⁊ impediendo de facto. i ¶ Rationabiliter. Ar. ꝙ non ſtatur ſemꝑ maiori parti. nec pluralitati. ut hic ⁊. xxxi. di. nicena. sͣ. de elec. eccleſia veſtra. ff. de ſerui. ru. predi. per fundum. xij. di. non liceat. ⁊. ff. de pac. maiorem. Argu. contra. lxiij. di. plebs. inſti. de ſatiſda. tu.§. ſed ſi ex teſtamento. Solu. illud regulare eſt. ut ſemper ſtetur ꝓpoſitā queſtionē: cuꝫ ꝯceſſiones eccleſiaꝝ ad ꝑpetuasª alienatiōes nō ſit dubium pertinere. ¶ Dem epō helien̄. Aſtoralis officij diligētia: ⁊ ī fra. Preterea queſiuiſti cum auctoritate dionyſij fuerint parro chie limitate quatenꝰ ſingulaꝝ par rochiaꝝ ꝓuētus in uſus eccleſie ce derēt neceſſarioſ ⁊ ſtipēdia mīſtro ruꝫ: ſi epō liceat ſine auctoritate ſū mi pō. uel ſalteꝫ ſine ſui capituli uo lūtate uiriſ religioſis cōferre obuē tiones alicuiuſ parrochialis eccle ſie ſuſtentatiōe uicarij r̄ſeruata. cū lat. cōcilijᵉ ſtatuta ꝓhibeant eccle ſijs nouam imponi uel augeri uete rem pēſionē: poſtulas edoceri: an epūs ualeat religioſis ꝯſentiēte pa trono totā eccleſiā uel de nouo cō ferre aliquā portionem. Ad quod breuiter. r. ꝙ ſalua ꝯſtitutione canonica de ꝯcedēda pijs locis: qui quageſimaᵍ portiōe neqꝫ primū ne qꝫ ſecūdum potuit facere epūs: ni ſi de licētia ro. pon. preter ſui capi tuli uolūtatem.¶ Nno. iiij. archi epō ſenon̄. ⁊ eius ſuffraganeis. T ſi membra corporis: ⁊ īfra Prouincie ſenonē. capitula cathedralium eccleſiarum ad nos querimoniam tranſmiſe. rūt: ꝙ archiepiſcopus ſenonen̄. ⁊ eius ſuffraganei ꝓcuratores eorū nuper ad prouinciale cōciliū cōuo catos ad tractatū eoꝝ admitter̄ no luerūt: ⁊ infra. Uiſum fuit nobis ⁊ fratribꝰ noſtris ut capitula ipſa ad huiuſmodi concilia debeāt inuitari: ⁊ eorū nuncij ad tractatū admit ti: maxime ſuper illis que ipſa capi tula contingere dinoſcuntur. De his que fiunt a maiori ꝑte ca pituli. EX concilio latera. Um ī cūctisᵍ eccleſijs quod pluribus ⁊ ſanio ribus fratribus uiſum fuerit: incūctanter debeat obẜuari: graue nimis eſt ⁊ re prehenſione digniſſimū ꝙ ꝑ quaſdam eccleſias pauci quādoqꝫ non tā de rōne quaꝫ de ꝓpria uoluntate maiori parti. ſed maior pars eſt illa que maiori ratione ⁊ pietate nt titur. ix. di. ſana. quippe. lx. di. multi. in fi. ⁊. iiij. q. iij.§. item iuſiurā di preſumitur pro pluralitate. lxi. di. nullus in fi. niſi ꝯtrarium pro betur. ut hic pꝫ. ⁊. xxiij. di. illud. ⁊ sͣ. de elec. duduꝫ. k ¶ Oſtenſum. ergo non ſufficit obijcere. niſi probetur. ⁊ hoc ꝓbabi tur coram ſuperiore. sͣ. de elec. venerabilem. l ¶ Conſtitutum. et ita capitulū poteſt conſtitutionem facere. dum tn̄ inter ſint oēs quos cōſtitutio tangit. De hͦ no. sͣ. de conſti. cuꝫ omnes. alias p̄ſen tes in preiudicium abſentium nihil cō ſtituere poſſunt. ut ibi circa alia nego cia ad minus due partes debent eſſe preſentes. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuerſi. l. nul li. ⁊. l. plane. ⁊. ff. de d̓cre. ab. or. fac. l. iij m ¶ Iuramenta. ſic sͣ. de iureiurā. ſicut noſtris. Et ita ſi iu ramenta ſint facta ī genere. reſtringē da ſunt circa bona⁊ licitas conſuetudines. ar. sͣ. de iure iur. quanto. ⁊. c. ad noſtram. iij. ſi ſpe cialiter iurant ſtatī ſunt periuri. b. no Ueſiuit eccle ſiam tuam io eſt tue iuriſdictioni ſubiectaꝫ. ſimile. sͣ. de auc. ⁊ vſupall. c. i. Et intelligitur hͦ vbi canonicus non habet ius epiſcopa le in ipſa eccleſia. alias ſi haberet. et ei denegaretur de bita penſio. uel aliqua offenſa digna excommunicatōne committeretur be ne ſupponeret eccle ſiam interdicto nō nego tamen hone ſtius perſonas ini dicere. non.n. eccle ſie delinquunt. ſꝫ ꝑ ſone in aut̓. d̓ man pͥnc.§. oportet. col. iij. ⁊. ar. jͣ. de pe. licꝫ xvi. q. vi. illud hͦ di xit. lau. ſed eccleſia ꝓpter delictū alicu ius interdici nō dꝫ ſꝫ ille ꝗ deliquit pu niat̉. quia illi qui nō peccauerunt nō debēt puniri. niſi ille qui deliquit ſit dn̄s loci. qꝛ tūc propter delictu eius terra ſupponit̉ interdicto. jͣ. de ſpon. non eſt vobis. ber. o ¶ Aſſenſu. quia talis ſententia non tenet cum lata ſit ab eo qui no habet iuriſdictionem. ij. q. i. in primis. C. ſi a non compe. iudi. l. i. ⁊ sͣ. de ꝯſue ad noſtram. r. p ¶ Deliquerit. xvi. q. vi. cognouimꝰ. ⁊. c. illud. qꝛ pctā ſuos ꝓprios tenere dꝫ auctores. ut hic dicit. C. de pe. ſancimꝰ. C. ne vx. ꝓ maob maritoꝝ. xi. q. iij. illud. ⁊. jͣ. de ſen. ex. romana.§. fi. Sed ꝯͣ vr̄. qꝛ perit iuſtus pro impio. de con. di. i. in ſancta. xv. q. ul. cū multe. So. qd̓ hic dr̄. locū hꝫ in pena ſpūali. qd̓ dr̄ in ꝯtrarijs hꝫ locuꝫ in pena tꝑali. que qn̄qꝫ imponit̉ alteri ꝓ peccato alteriꝰ. ut. i. q. iij.§. item ꝓ peccato. uel hoc regulare eſt illa caſualia ſunt. t. X tenore. annulo. ſi. sͣ. de re iudi. cū olim. ꝓpter hoc tn̄ nō fuit inſtitutus. cū in poſſeſſionē miſſus nō fuerit. ut. jͣ. ſequit̉. vn̄ ad ordinatiōem eccleſiaſticam pro ceder̄ nō ꝑmittūt. Quo circa pre ſenti decreto ſtatuimꝰ: ut niſi a pau cioribus ⁊ inferioribus aliquid rō nabiliter obiectū fuerit ⁊ oſtenſū ap. re. preualeat ſemꝑ ⁊ ſuū conſequatur effectū quod a maiori ⁊ ſa niori ꝑte capituli fuerit conſtitutū. Nec ꝯſtitutiōem noſtram impedi at: ſi forte aliquis ad cōſeruādā eccleſie ſue cōſuetudinē ſe iuramento dicat aſtrictum. nec enī iuramēta ſed potius ꝑiuria ſunt dicēda: que cōtra utilitatē eccleſie ⁊ ſanctoꝝ pa trū ueniūt inſtituta. Siquiſ aūt hu iuſmodi ꝯſuetudines: que nō rōne iuuātur: nec ſacris ꝯgruūt īſtitutis iurar̄ preſūpſerit donec dignā ege rit pn̄iaꝫ: a perceptiōe ſit dn̄ici cor poris alienus. Xleſtinus. iij. claremē. epō. Ueſiuit: ⁊ infra. Suꝑ eo ꝙ eo cleſiamⁿ tuā quidā ex canonicis etiam in minimis: quia penſio eccleſie debita nō redditur uel cle. ricus aliquis aut parrochianus de liquit ſine tuo ⁊ alioꝝ canonicoruꝫ aſſenſuº interdicto ſupponunt: ⁊ in fra. F. t. t. r. ꝙ interdictum in ali. qua eccleſia ꝑ aliquē uel ꝑ aliquos de canonicis tuis ſine tuo ⁊ aliorū fratrū aſſēſu poſitum obſeruare nō debes: nec etiā ſuſtiner̄: ut ab alijs obſeruet̉: ⁊ īfra. Sed ſi quiſ in his deliqueritᵖ eccleſiaſtice coercioni ſubiaceat: cum peccata ſuos aucto res tenere debeāt: nec pena ſit ultē rius ꝓtrahenda: quā delictū fuerit in excedente repertum. Nno. iij. auguſten̄. prepoſito. X ore ſedentis: ⁊ infra. Acce dētibꝰ ad pre. n. te. ac. b. auguſtē. canonico pro queſtione que inter uos ſuper prepoſitura augu. ſten. eccleſie uertebatur: ex ꝑte ipſius. b. fuit ꝓpoſitū: ꝙ pater eiuſdem a. C. pre.n. decano ⁊ capitulo auguſtē. lr̄as obtinuit deſtinari: ut infra ſpacium mēſis unius eūdē eligerēt: ⁊ aſſumerēt in prepoſituꝫ auguſtē. ī ſignū inueſtiture ānulo aureo deſtinato. Et quibuſdā mā dati apoſtolici executoribus con

verſus. non renuo primū niſi firmus habere ſcd̓m. r ¶ Eorum.ſ. executorum. c ¶ Auguſten. cui. h. dictus. b. reuerentiā exhibuit tanꝙͣ p̄poſito. ut lequit̉. jͣ. tandē idē. h. mortuus eſt. eo mortuo capituluꝫ ſtatiꝫ eligit iſtum in p̄poſitū dictū. b. pͥus appellante. ꝙ ip̄m nō eligerēt cuꝫ ad ipſum ſpectaret p̄ poſitura. de hac ap pellatione fit mentio inferiꝰ. hec oīa habētur in integra t ¶ Inueſtitꝰ. ideſt miſſus in poſ. u ¶ Mandatū. Sic patet. ꝙ propter ta leꝫ inueſtiturā quā fecit cuꝫ annulo. nō efficitur quis poſſeſſor. jͣ. de dona. ꝑ tuas. ar. sͣ. de re iu di. cum aliquibꝰ. qꝛ in adipiſcenda poſeſſione actꝰ corpo ralis acquiritur. ff. de acqui. poſ. poſſi deri.§. in admitten da. Ar. ꝯͣ. sͣ. de con ſue. ex litteris. ⁊. x vi. q. vij. cōtra ſan ctoruꝫ. ⁊. q. i. mode ramine. ⁊. C. de ſa croſan. eccle. ut in ter diuinū. ff. de cō trahē. emp. ⁊ vend. clauibꝰ. ⁊. ff. de bo. auc. iudi. poſ. ꝙͣuis ⁊ sͣ. de dolo. ⁊ contu. cōtingit. ff. d̓ dā. infec. ſi finita.§. ul. Iteꝫ hic pꝫ ꝙ ſi pa pa mandat alicui dari prebendā. ⁊ ca pitulum alium eligit tenet electō. De hoc dictuꝫ eſt. sͣ. de preben. dilectus filius. ioannes. x ¶ Ratione. quia erat in minoribus ordinibꝰ ꝯſtitutus. ut pꝫ in integra. ⁊ qꝛ reuerentiā faciēdo illi. h. iuri ſuo renunciauit ut hic ſequitur. y ¶ Renunciaſſe. No. hic arg. de tacito ꝯſenſu. ⁊ licet verbis nō re nunciet aūt non ꝯſentiat ipſo facto tn̄ ꝯſentit. xxxij. q. ij. honorant̉ ⁊ sͣ. de tranſac. ex lr̄is. ⁊. xliij. di. ſit rector. ff. manda. ſi ꝓcedēte.§. lu cius. ff. ad munici. l. ij. ⁊ sͣ. de offi. dele. gratū. ⁊. c. cū olim. in fi. a cō trario ſenſu. ff. de inoffi. teſta. ſi ꝓponas.§. i. ⁊. l. nihil. ⁊. l. ul. ⁊. ff. de publi. ſi ego.§. i. ⁊. ff. de mino. ſi filiꝰ. ⁊. C. de iure do. impe. l. ij. ar. ꝯ ff. de decur. herēnius.§. ul. ⁊ sͣ. d̓ p̄ben. dilecto. io. Preterea licet re nunciatio ſit tacita. ualet etiā citra auctoritatē ſuperioris. lꝫ expreſſa non valeat ſine auctoritate ſuperioris sͣ. de renūci. admonet. ſic̄ plus valet tacita ꝓhibitio ꝙͣ exp̄ſſa. cū.ſ. litē cōteſter. ff. d̓ ſolu. ſi ꝗs ſtipulatus. x. in melle. ff. e. ti. vero ꝓcuratori.§. ulti. lau. Sed quid ſi alius ageret cōtra illū prepoſitū. ⁊ caſſaretur illius electio. nunꝗd nti qui exhibuit reuerentiā pōt agere pro prepoſitura? nō quia fili exheredatus ſi approbauit teſtamentū patris. nō pōt poſtea impugnare. C. de inof. teſta. parentibꝰ. ⁊ ſi aliꝰ impugnaret teſtamentū. ipſe tu non poteſt petere vltra ꝙͣ ſibi eſt relictum. ff. de leg. preſtan. contra.§. his qui vim. Itē ar. ꝙ actio ſemel extincta non reuiuiſcit n. de ſolu. qui res.§. aream. ⁊ de conſue. di. iiij. queris. Itē. ar. ꝙ li cet res deueniat ad eū caſuꝫ a qͦ potuit habere principiū. nō valet. z ¶ Per appellationem. ſic. sͣ. de elec. cum inter. r. quia eius nō inter erat appellare poſt reuerentiam preſtitam. ij. q. vi. non ſolent. ap pellatio enim non impedit ne id fiat quod perpetuo edicto decerni tur. ff. de ap. re. uel non. l. ul. lau. Eparte. fabricā. licet.n. ille ſolus teneat̉ ad reſtitutiouē fabri ſce ꝗͥ partē deputatā fabrice recepit. ut. x. q. iij. vnio. ⁊. q. i. d̓cer nimꝰ. tn̄ ille conferre tenet̉. xvi. q. i. monachus. ⁊. jͣ. de ec. edi. c. i. b ¶ Plurimoꝝ. hic gͦ valet ſentētia plurimoꝝ. qꝛ euidēs eſt illos ratione iuuari. s. e. c. i. ſic. lxv. di. c. i. ⁊. ij. ⁊ sͣ. d̓ tem. or. nec ep̄i. b. T noſtrū. Vt plane intelligas hāc decre. ſic pone caſū. alit̓ non bn̄ intelliges. Intellexit dn̄s papa ꝙ cācellaria medidiol. eccleſie vacauerit vltra annū. ⁊ ſic ptās ꝯferendi illā deuoluta fuerat ad papā. vn̄ mādauit papa mediolan̄. archiep̄o. ut ipiam ꝯferret cuidā. h. ſubdiacono dn̄i pape. ⁊ ſi poſt receptionem ſtitutis capitulum memoratum cū audiſſet: ꝙ. e. quondaꝫ eorum pre poſitus in epūm brixien̄. electus ⁊ cōfirmatus fuiſſet: licet dictas lit teras recepiſſent: in contemptū tamen eorum aſſignato prius termino infra quem ipſi deberent ſuper mandato apoſtolico reſponder̄. h tunc auguſtē. decanuꝫ in prepoſitum elegerunt: ⁊ infra. Quia uero legittime conſtitit ꝙ predictus. b. de prepoſitura non fuit aliquatenꝰ inueſtitusⁱ ⁊ ſi mādatūᵘ fuerit ut de ea inueſtiretur de qua etiam ſi inue ſtitus fuiſſet: inueſtitura eius per pre.n. certa fuit rationeˣ caſſata que nec etiam ſi caſſata fuiſſet: per hoc ꝙ dicto. h. reuerētiā exhibuit que debetur prepoſito: iuri ſuo renūci aſſeʸ uidetur. Nos attendentes ſi. bi de iure non potuiſſe competere ut per appellatiōemᶻ ob id interpo ſitam cōem ordinatiōem eccleſie ī pediret: ītelligentes etiam te a ma iori parte tam dignitate quā nume ro eorum: quos eligendi ius cōſta bat habere: electū fuiſſe canonice ī prepoſitum: electionē tuā auc. ap. cōfirmamus prefato. b. ſuꝑ prepoſitura ſilētiū imponētes. ¶Dem. X parte tua nobis fuit frater archiepiſcope ītimatū: ꝙ ad reſtaurādā fabricāª rothomagen̄. eccleſie tractatuꝫ cōmuniter habui litterarum aliquid faceret in contrariū. illud caſſauit. Archiep̄s receptis litteris reſpondit. ꝙ illi cancellariaꝫ non contulerat. quia ꝓpter grauamina de bitorum retinuerat fructus ipſius. de qua reſponſione factum fuit publicum inſtrumentū. viſis litteris die ſequenti reſpondit contrariū. ꝙ mandatū dn̄i pape adimplere nō poterat. qꝛ reſeruatis ſibi ꝓuentibus iam decē menſibus elapſis ꝯtulerat eā cuidā. h. nomine: ⁊ de hac rn̄ſione fa ctū fuit aliud inſtrumentuꝫ. Iſta relata fuerunt dn̄o pape. ⁊ inſtrumēta oſtenſa. Pa pa vero intelligēs varietateꝫ huius reſpōſionis. ſtatiꝫ mā dauit archiep̄o ut ad penitē tiam ſuā mitteret ꝓcuratorē idoneuꝫ. ⁊ oſtenderet ꝙ ipſe cancellariā ꝯtuliſſet perſone idonee ⁊ mō canonico. ⁊ tē pore cōpetenti. ⁊ idē. h. veni ret. ſi vellet defendere ius ſu um. Acceſſit procurator archiep̄i. ⁊ ille. h. ⁊ produxerūt duos teſtes ī preſentia pape qui iurati dixerunt. ꝙ paruꝫ poſt mortē cancellarij archi ep̄s cōtulit cancellariā dicto h. reſeruatis ſibi ꝓuentibus ⁊ illū inueſtiuit per librū. pre cipiendo ꝙ illud eſſet ſecretum. ⁊ vnus teſtis adiecit. ꝙ poſt mandatum dn̄i pape eo vidente tradidit ei ſigillum. alter dixit ſe hoc audiuiſſe. ⁊ procurator hoc idē fuit cōfeſſus. quod audiens papa mandauit quibuſdam. ꝙ ſi poſt ſecunduꝫ mandatū. per qd̓ totū negociuꝫ reuocabat̉ ad curiam ei tradidit ſigilluꝫ talem traditionem decerne rent nullam eſſe. ⁊ inhiberēt illi. h. ne ſigillo vlterius vte retur. qd̓ totū factū eſt. ⁊ pro hibitus fuit vti ſigillo. ꝑ hoc intellige illam decre.s. d̓ ap ut noſtrū que eſt pars iſtius ⁊ illā debes hic legere in pͥn ci. qꝛ p̄cedit iſtam. ut pꝫ in an tiqͣ copilatiōe. Propter hͦ archiep̄s miſit nūcios ad dn̄ꝫ papā poſt multas allegatiōes ⁊ excuſatiōes ipſi archiep̄i. Ultimo ꝓponebat dictus archiep̄us ꝙ cū nullꝰ debeat ſine accuſa tore danari. nec aliquid ſit actū in p̄dicto negocio in forma iudicij. teſtes ꝙͣ eū recepti nō poterant ſibi p̄iudicare. qꝛ hec allegatio videbat̉ tangere ꝑſonā dn̄i pape. Apertius vult exprimere in hac decre. cām. qͣre mādauit inquiri d̓ p̄dictis ne ꝗs crederet. ꝙ in facto iſto ꝑperā p̄ceſſiſſet. ⁊ ꝓſequaris poſtea. ut ſequitur in littera. hoc intellecto qd̓ premiſſuꝫ eſt. ſatis pꝫ intellectus ca pituli. ⁊ ſine hac ſuppletiōe nō bn̄ ītelligeres. ⁊ hec oīa ⁊ alia ꝯtinēt̉ ī integra d ¶ Iūdicium. qui enim iudicat equitatem pre oculis ſemꝑ dꝫ haberi. ff. de eo ꝙ certo lo. ꝙ ſi epheſi.§. in ſumma. ⁊. iiij. q. iiij. c. i. e ¶ Sine accuſatiōe. Hoc generale eſt. ut. ij. q. i. de manifeſta. ⁊. xxiij. q. iiij. ꝗt quis poteſtatē. Excipiunt quidam caſus. Primo ſi ſuſpecta ſcriptura in iu dicio proferat̉. C. de proba. iubemus. Si ꝓcax teſtis fuerit ⁊ vacillauerit in iure. C. de teſti. nullum. ⁊. jͣ. de pe. ſuꝑ his. Si tutor ſuſpectus eſt. ff. d̓ ſuſpe. tu. l. iij.§. preterea videndū. Si maritus accuſauerit vxorē d̓ adulterio. ⁊ ipſa replicat de lenocinio. ff. de adul. l. i.§. ſi publico. ſi iudex reperiat accuſatorē calūniari. ff. ad turpill. l. i.§. i. ⁊. ij. q. iij.§. notanduꝫ. ⁊. jͣ. de calum. c. i. ⁊. ij. Si in modū inquiſitionis cognouerit de crimine. jͣ. de accu. qualit̓ ⁊ qn̄. ⁊. c. inꝗ ſitionis. Si infamatus deficit in purgatione. jͣ. de ſimo. de hoc. cū ſuis ꝯcor Si crimen eſt notoriū. ij. q. i. de manifeſta. ⁊. jͣ. de accu. euidentia. Si corrum pit teſtis aduerſarij. iij. q. vij.§. tria. v̓. ſi quis autem io. f ¶ Cōmiſſe quapropt̉ mandanit fieri inquiſitionē ꝯͣ archiep̄m. an tradiderit illi. h. ſigillū poſt ſecundū mādatū. ut dixi ī caſu. ⁊ ꝙ ꝓbaret illa tria q̄ ſequūt̉ g ¶ Probante. ſi. vi. q. ul. actor. Hec regula fallit. Nam rōne p̄ſumptionis ali qn̄ tranſfert̉ probatio ad reum. ut hic. ⁊ sͣ. de procur. ex inſinuatione. ⁊ sͣ. de iureiur. c. ul. ff. de dona. inter ui. ⁊ vx. quintus mutius. Item fallit cum actor fundauit intentionem ſuam iure cōi. c. di. ꝯͣ morem. ⁊. xvi. q. vij. oēs baſilice ⁊. C. de ꝓba. ſiue poſſidetis. Item cum reus ſpōte aſſumit onus ꝓbandi. ff. de ꝓba. circa. Idē in cōmunibꝰ iudicijs vtriuſqꝫ ꝓbatio audit̉. sͣ. de ꝓba. ex ſtis: te poſtulāte ut quilibꝫ canoni corum tecum pariter aliquā ſuorū reddituū portionē operi taꝫ pio ⁊ neceſſario deputaret: ⁊ īfra. Statui mus: ut ſi qui ueſtruꝫ tuis frater ar chiepiſcope ⁊ maioris ⁊ ſanioris ꝑtis capituli ſtatutis ſuper hoc du xerit reſiſtendum: obtineat ſenten tia plurimorum. Ut eccleſiaſtica bn̄ficia ſine dimiꝓutione conferantur. I Nno. iij. mediola. archiepō. T noſtrum prodeat de uultu dei iudiciū ⁊ infra. Preterea, ꝓ ponebas: ꝙ cum nul C lus debeat ſine accuſatiōeᵉ damnari: nec aliquid circa negocium illud ſit actum in forma iudicij: depoſitiones teſtium non poterant tibi preiudicium generare. Quia uero hec allegatio perſo nam noſtram tangere uidebatur: dignum duximus cauſam commiſ ſe inquiſitionis ⁊ ordineꝫ pleniuſ explicare: ne quis quomodolibet ſuſpicetur: ꝙ nos in hoc negocio perperam proceſſerimus: preſertī cum ratio aſſignāda debeat eſſe po ſteris profutura. Cum enim iuris ſit explorati: ꝙ actore non proban teᵍ is qui conuenitur: etiam ſi nihil preſtiterit: debet abſolui uideri poterit: ꝙ nos tibi qui conuenie

repetat ſolutum tanꝙͣ indebitum. reus tenetur probare debitum. ff. de ꝓba. cum de indebito.§. ſin aūt. Item delictuꝫ ipſius rei tranſfertonus probādi in ipſum. quia probata ſolutione ſi eam negauit. tenebitur probare ſe debitū recepiſſe. ut in. l. predicta cum de indebito circa prin. ⁊. jͣ. de ſolu. is qui. Iteꝫ negatiua que habet in ſe affirmatiuam implicitam probari debet a reo.s. de renūci. ſuper hoc. ⁊. jͣ. de ſuc. ab inte. cum dilectus. arg. ff. de ꝓba. ab ea parte.§. ſi ꝗs. ⁊ l. ſi filiꝰ. ⁊. iij. q. ix. indicas. tā. h ¶ Porro. hic incipit aſſigna re cauſam commiſſe inquiſi tionis. quare ſibi fidem fieri mandauit. ſuper tribus articulis. Et primo oſtendit de tertio. poſtea de ſecundo cir ca prin.§. i ¶ Occulta. Nota ꝙ preſumi tur cōtra occulte dantes uel facientes uel iudicantes sͣ. d̓ of. del. conſuluit. ⁊. ix. di. ana ſtaſius. ⁊. ff. de iure fiſci. ita fi dei. in prin. ff. de admi. tu. nō exiſtimo. ⁊. xviij. q. ij. pernici oſam. ⁊ tenebre aꝑte ſunt ad fabricandū falſum. ff. d̓ ven. inſpiciendo. l. i.§. de inſpiciē do. tamen ſi ille cui datuꝫ eſt occulte ſit capax. occulta do natio non viciat donationeꝫ C. de dila. l. i. li. x. ⁊ electiōes clādeſtine. non valent sͣ. de elec. quia propter. in fi. tan. k ¶ Lateran̄. concili. sͣ. de cōceſ. preben. nulla. l ¶ Diuinare. ſicut ⁊ paulus li cet eſſet ſpiritu dei plenus. n̄ tamen potuit ſecreta diuini concilij agnoſcere. xxij. q. ij. beatus. nec tenet̉ quis diuinare. ff. mādati. ſi fideiuſſor. §. ſi cum debitor. ⁊. ff. ad. l. ac quil. ſi putator. l. m ¶ Grauamen. immo de iure fuit. C. de proba. ſiue. n ¶ Sed gratia. tamen cū prime confeſſioni ipſius eſſꝫ ſtā dum. sͣ. de probat̉. per tuas ⁊ sͣ. de preſump. litteras. niſi probaret ſe erraſſe. jͣ. de cēſi olim. C. de erro. aduo. l. ult.. ⁊ sͣ. de appel. cum cauſam. ⁊ sͣ. de confeſ. c. ul. Sed in hoc non videtur ꝙ poſſet errare quia de facto ſuo certus eſſe debet. sͣ. de reſcript. ab excōmunicato. Ex varietate ergo reſponſi preſumitur contra ipſum archiep̄m. iiij. q. iij.§. item qui falſo. uel varie. jͣ. de pe. ſuper his. ff. de queſtioni bus de minore.§. tormenta ī fi. ⁊. l. ex libero. in prin. io. o ¶ Quod etiam. hic reſpon det ſecunde obiectioni archi epiſcopi. p ¶ Per teſtes. productos in preſentia pape. ut dixi in caſu. q ¶ Et ideo nos. hic reſpondet ad id qd̓ dixit. ꝙ nullus debet ſine accuſatore damnari. oſtendendo cauſam quare cōmiſit inquiſitionem. r ¶ Contrarietatem. quoniam qui allegat contraria non debet audiri. C. de libe. cauſa. cum precum. ⁊ sͣ. de appella. ſollicitudinē. ⁊. lxxiiij. di. geſta. xxiij q. vij. ꝙ autem. lau. ſ ¶ Carnalitatem. In hoc caſu dicit lau. epiſcopum ſimoniam cōmittere vbi propter conſanguinitatē concedit alicui beneficium. alias non conceſſurus. quia iniuſtus corde amor ⁊c̄. uel ſordibus precibus ſacerdotalem dignitateꝫ receperit ⁊c̄. i. q. i. ſi quis neqꝫ. argu. jͣ. de ſimo. veniens. ⁊. c. nemo. ⁊. c. tua. Naꝫ exquo fauor tertij nimiū fauoris inducit. multo magis fauor illius qui ordinatur.i. q. i. ſunt nonnulli. lau. Et ſic conſanguinitas inducit ſuſpitionē. ꝙ donatio ſit vitioſa. x. q. ij. epiſcopus. lxxxvij. di. decenter. naꝫ in clamdeſti nis ⁊ domeſticis donationibus facile quid confingitur pro negocij qualitate C. de donati. l. donatio.§. i. Sicut alias conſanguinitas elidit ſuſpitioneꝫ.sͣ. de coha. cleri. ⁊ mu. a nobis. ⁊. c. tua. ⁊ par affectionis cauſa cum elidit ſuſpi tionem. ff. de ri. nup. non ſolum.§. denuo. i0. t ¶ Sub mō. No. ꝙ ſicut conditio inducit ſimoniam.i. q. ij. ꝙͣ pio. ⁊ sͣ. d̓ pact. baris a nobis: malitioſe uel indiſcrete onus probationis ſuper tribus premiſſis articulis impoſuimus: uidelicꝫ ut oſtēderes: ꝙ pre dictam cancellariam perſone idonee modo canonico ⁊ tempore cō petēti donaſſes. Porro cū donatio fuiſſet occultaˡ: ⁊ ideo ſuſpitiōe nō careat: ⁊ elapſo iā āno nullꝰ carcellariꝰ oīo appareat non īmerito credebamꝰ ꝙ ẜm lat. cōci. ſtatuta ad nos eēt ipſiꝰ cācellarie donatio deuoluta. ⁊ ideo potuiſſemꝰ ipſam ſine culpa ꝯferre quoniā ⁊ ſi locuꝫ dei teneamꝰ ī terris nō tn̄ de occul tis potuimꝰ diuinare. Quia ergo ꝯtra illud quod prīa facie iuſte pre ſumebatur ꝓ nob̓: preſertim cū re ſpōderis: prima uice: ꝙ cācellariā alicui nō ꝯtuleras: facultatē tibi ꝓ te ꝓbādi ꝯceſſimꝰ: non fuit graua mēᵐ: ſꝫ gr̄aª nec ex malitia: ſꝫ ex be nignitate ꝓceſſit. quodº etiā de mō canonico fidem nobis fieri māda. uimꝰ: tu cām preſtiſti mādato qui ſepe nobis ꝑ lr̄as tuas intimaſti. ⁊ tādē ꝓbaſti ꝑ teſtesᵖ ꝙ retētis tibi ꝓuētibꝰ officiū cōceſſeras memo ratū: ex quo nō īmerito ī talē ꝯceſſioneꝫ fuimꝰ ſuſpicati: ⁊ ideo nos qui nō tā ex plenitudine poteſtatis quā ex officij debito poſſumꝰ ⁊ de bemꝰ de ſubditoꝝ exceſſibꝰ ad cor rectionē inquirere ueritatē: te maxime cām ⁊ occaſiōem preſtāte inquiſitionē ꝯmiſimꝰ faciēdā. Oībꝰ ergo diligēter auditiſ: te ī tribꝰ cōperimꝰ fuiſſe culpabilē circa cōtra rietatēʳ reſponſi: qꝛ nō ſolū nob̓: ſꝫ nec cuiquaꝫ debuiſſes ex certa ſcīa ꝯtraria reſpōder̄ circa carnalitatē animi: qꝛ nō ex affectu carnali: ſed diſcreto iudicio debuiſti eccleſiaſti cū officiū ⁊ bn̄ficiū in ꝑſona magiſ idonea diſpenſare: ⁊ circa inhone ſtatē facti: qꝛ nō licuit ex pactōe uel ꝯuētiōe quacūqꝫ ſubⁱ mō uel tenor̄ preſcripto ꝯcedere nudū officium ⁊ tibi retinere ꝓuētus: cū in lat. cō pactiones. ita ⁊ modus. qꝛ modus equipollet cōditioni. jͣ. d̓ ꝯdi. appo. c. ij. ⁊. iij. xxviij. q. i. ſi infidelis. C. d̓ his que ſub modo lega. uel fideicō. relin. l. i. immo magis eſt obligatus ſub modo ꝙͣ ſub condi tione. nam cui aliquid relinquitur ſub modo. etiam ſtatim poteſt il lud petere ſi caueat de eo adimplendo. ff. de fideicōmiſ. liber. cum in teſtamento. ⁊. ff. de condi. ⁊ demō. quibus diebus.§ ulti. Si vero ſub cō ditione aliquid re linquitur non pōt peti. niſi conditiōe extante. ff. de cōdi. ⁊ demon. qui here di.§. ul. ioannes. u ¶ Partem. jͣ. de cē ſi prohibemus. x ¶ Diminutione.i. q. iij. ſi quis preben das.sͣ. de preben. maiori. ⁊. c. vacante. ⁊. c. cū cauſam. y ¶ Cōſequitur ex pactione in eo ap poſita. vincen. z ¶ Ut ip̄e. donator uel alius qui perci piebat ante. vin. a ¶ Conſtituat. cuꝫ capitulo ſuo nō cuꝫ eo qui habiturus ē beneficium. ⁊ hoc publice faciat ut vi tetur ſuſpitio. ſicut poteſt intelligi. sͣ. d̓ preben. ſignificatū Et ſic patet ꝙ ep̄s poteſt ad tp̄s ex iu ſta cā retinere fructus vacātis beneficij. ſi forte grauat̉ debitis. io. ar. jͣ. de uer. ſig. c. pe b On licet. ad aliam. paſſiꝫ ⁊ ſine cauſa ll ex cauſa tamē poſ ſet. ar. xij. q. ij. bone rei. jͣ. de ec. edi. ad audientiā. ⁊. xvi. q. i.§. ſicut duo. ⁊. jͣ. d̓ exceſ. p̄la. ſicut vni re. Quidam tamē hoc concedunt ut ala. Dic de hoc. ut jͣ. d̓ reli. do. ꝯſtitutꝰ c ¶ Commutare. x. q. ii. hoc ius.§. ſed ⁊ permutare. AMi res a regi bus. xvi. q. i. in canonibus. e ¶ Egentium. xvi. q i. quoniā quicꝗd e ¶ Irrita. xij. q. ij. quicunqꝫ militum. ⁊. c. de rebus. Ar. ꝯͣ. C. de quadri. preſcrip. bn̄ a zenonē. So. lex iſta nō obtinet ẜm canones. vincen. f ¶ Excludantur. ut ſic puniātur in quo deliquerunt. ſic. sͣ. de tepo. ordi. litteras. ⁊. jͣ. de iurepa. paſtoralis. ⁊.xvij. q. iiij. frater. ⁊. c. ſeq ¶ j. de immu. ec. c. ul. g ¶ Onſenſus de familia. non bene meritos. quia bene meritos. poſſet manumittere. licet eccleſie nihil cōtuliſſet. xij. q. ij. ſi quos de ſeruis. ala. et hoc de conſenſu epiſcopi. xij. q. ij. placuit. d ¶ Modum.i. quantitatē uel eſtimationē in duplū. ut res quaꝫ dedit valeat duplū ꝙͣ mancipium. ut canones dicunt. xij. q. ij. epiſco pus qui mancipium. de quibus fit hic mentio. tan. e ¶ Poſteritate. cū parentibꝰ manumiſſa. qꝛ poſt manumiſſioneꝫ ꝓ les a liberto ſuſcepta nulliꝰ patrocinio ē obnoxia. C. de ope. liber. l. antepe. uel eſt ſpāle in prolē liberti eccleſie. ut ſemꝑ ſit eccleſie ob noxia. ut hic ⁊. xij. q. ij. liberti. ⁊. c. lōginꝗtate. Idē ē ī alijs ut ꝗdā le giſte dicūt. dū viuit patronꝰ. ⁊ pr̄ libertine ꝯditiōis. C. d̓ liber. ⁊ eo rū li. l. ul. Sꝫ illā legē ꝗdā intelligūt de filijs manumiſſis cū pre. vn̄ vr̄ meliꝰ. ꝙ ſpāle ſit hic in eccleſia. f ¶ Utilitates.i. operas ci. ꝓhibitū ſit: ne quis ꝯferēdo ec. cleſiaſticū beneficiū ꝑte ꝓuētuū ſu is uſibus retiner̄ preſumat: ⁊ alibi cautū reperiat̉ in canone: ꝙ eccleſiaſtica beneficia ſine diminutiōe debēt ꝯferri: unde credimꝰ diſtinguendū: utꝝ qui dat ſpūale benefi ciū: ꝓuentꝰ ipſiꝰ an̄ donationē ꝑcipiat. nā ſi ꝓuētꝰ ante donatiōeꝫ nō ꝑcipit ipſe ſꝫ aliꝰ: ⁊ ex donatiōe cō ſequit̉ʸ ut ipſeᶻ ꝓuētꝰ ꝑcipiat: nō eſt dubiū circa hec intercedere ſimor niacā prauitatē. Si uero ante dona tionē ꝑcepit ipſe ꝓuētꝰ: credimus diſtinguēdū: utꝝ ante donationeꝫ ꝯſtituatª: ut ipſi ꝓuentꝰ retineātur ad tēpꝰ ꝓ cā iuſta ⁊ neceſſaria: aut ꝯueniat cū eo: qui accepit benefici P um ſeu cū mediatore quocūqꝫ: ut officio illo ꝯceſſo retineat ipſe ſibi ꝓuentuſ. Primū enī mēbꝝ credi mus eſſe licitū. ſecundum aūt dici mꝰ nō licere: ne uiā aperiamꝰ his qui prauitatē ſuā ſatagūt palliare. de rebꝰ eccleſie alienādis uel nō X concilio lug. iiij. On licet epō uel abba ti terrā unius eccleſie uertere ad aliāº quāuiſ ābe in eiꝰ ſint ptāte: tn̄ ſi cōmutareᶜ uoluerit terras earuꝫ cū ꝯſēſu ābaꝝ ꝑtiū faciat. X eodē Ui res eccleſie petūt a regibus ⁊ horrēde cupiditatis ī( pulſu egentiūᵉ ſbām rapiūt: irrita habeātur que obtinēt ⁊ a cōione ec cleſie cui facultatē auferre cupiunt excludātur. E concilio tol. Onſenſus totiꝰ ꝯcilij diffini uit ut ſacerdotes qui aūt aliquid eccleſie ſua r̄linquūt aut nihil habētes aliqua predia uel familiat eccleſijs ſuis acquirūt: liceat illis aliquos de familiaᵍ eiuſdē eccleſie manumittere: iuxta rei collate mo dūq quē ātiqui canones decreuer̄t ita ut cuꝫ peculio ⁊ poſteritateᵉ ſua ſub pr̄ocinio eccleſie māeāt utilita tes iniunctas ſibi iuxta ꝙ poterūt

lēpore manumiſſionis impoſitas ipſi liberti a dn̄o. ff. de ope. liber. i iij. ⁊. iiij. ⁊. v̓. que tn̄ imponi non dn̄t venienti ad clericatum. liiij. di. quicūqꝫ. ¶ Piſcopi. hoc. c. eſt pars illius. xij. q. ij. ⁊. ſi illi. Conferunt ergo a cōtrario ſenſu ſi de ſuis cōferunt. aliquos h ſ manumittere poſſunt. sͣ. c. ꝓx. xij. q. ij. epiſcopus qui. t. i ¶ Inferat. ar. ꝯ. xij. q. ij. ſi quos. Solu. ibi de conſenſu capituli. hic nō uel ibi de bene merito. hic de male merito. k ¶ Succeſſor. jͣ. de preca. c. ij. xxxv. q. ix. ꝙ quis. l ¶ Ulli liceat alienare. niſi pro vtili tate eccleſie. xij. q. ij. ſine exceptione ⁊ cuꝫ iuris ſolēnitate que habet̉. xij. q. ij. ſ. hͦ iuſ. hodie n̄ ẜua tur. jͣ. e. dudū. ala. m ¶ Immobilē. mo bilia v̓o que ſeruan do ſeruari non poſ ſunt poteſt prelatuſ alienare ad inſtar tutoris. C. d̓ admi. tu. lex que ī fi. ⁊. C quando decre. op nō eſt. l. ul. n ¶ Hypothece. Hi potheca eſt obligatio rei immobilis. pignus rei mobilis quaſi a pugno. īſti. de actio.§. inter pu gnus.t. o ¶ Alienationis. v̓ bum alienationis ī hoc loco largiſſime accipitur. ⁊ ſic. C. de re. alie. non alie. ſancimus ⁊ in aut̉. de non alie. re. ec.§ nos igit̉. col. ij. alibi ſtrictius accipit̉ pro eo cōtractu. q tranſfertur domini um. C. de fun. do. l. i. ff. de ver. ſig. alienationis. ff. de alie. iu. mutā. cauſa fa. ex hoc.§. ij. C. de iure emp. l. i. ala. Et ita neqꝫ vendere ne qꝫ ſub cōditione tradere neqꝫ permutare uel donare uel emphiteoficum contractum poteſt facere prelatus. p ¶ Leonina. C. de ſacroſanc. ec. l. iubemus.§. economus. ⁊ xij. q. ij. monemus. Lau̓. q I quis preſbyterorū. defenſorum.i. aduocatorū uel procurato rum. xvi. q. i. de preſentium. ala. r ¶ Subſcripſerit. ar. ꝙ qui de facto alterius ſubſcribit. cōſentire vi detur. ff. d̓ in rē verſo. l. pe. ff. qd̓ iuſſu. l. i.§. ſed ⁊ ſi. xij. q. ij. non lice at. ⁊. c. cū redēptor. ar. ꝯͣ. ff. de pig. ac. caiꝰ. ſꝫ ibi ignorauit ꝗd ꝯtine batur. ſꝫ verū eſt vbi ad auctoritatē ꝯͣctus ſubſcriptio deſiderat̉. qd̓ intelligas d̓ hac diſtinctione. qꝛ aūt ſubſcribit quis noīe alieno aūt ſuo. Si alieno nō obligat̉ ꝗ ſubſcribit. nec intelligit̉ ꝯſentire. ff. de inſfi. l. ul. ff. d̓ reſcin. ven. titiꝰ. Si noīe ſuo. aut ſcient̓ aut ignorant̉. ſi ſcienter. tunc obligatur ⁊ cōſentire videtur. ut hic ⁊ in primis cōcor. ⁊. ff. de pig. ſi fideiuſſor.§. i. ſi ignoranter nō videtur conſentire nec ei nocet. C. plus va. quod agitur. l. vl. C. de dona. nec ignorās ⁊. l. predicta. caius. tan. l ¶ Iratus. humano more loquit̉. quoniā deus non iraſcitur. xxij. ꝙ iiij. incommutabilis. t ¶ Alienator. qui alienat in preiudiciuꝫ eccleſie. etiam ſi iuraſſet nō ſepetere. reuocare debet alienationē. nō obſtante iuramento cū ſut illicitum. sͣ. de iureiur. intellecto. ar. ꝯͣ. sͣ. de inſti. cū veniſſent. ſꝫ ibi alias poterat conſuli eccleſie per capitulum in decre. intellecto non erat alius per quem poſſet conſuli regno. b. u¶ Celeri. ſimile. jͣ. de locat. c. pe. ⁊ ul. ibi dr̄ qualiter intelligatur de celeri. Celeriter intelligo in hoc caſu anteꝙͣ ledatur eccleſia ex ta li alienatione. f ¶ Proſpexerint. per repetitionē. Et ita qui male alienauit rē eccle ſie. pōt repetere ut hic pꝫ. ⁊. xxxv. q. ix. qd̓ quis. ⁊ sͣ. d̓ elec. noſti. qd̓ proſequentes E eodem. Piſcopiᵍ qui nihil ex ꝓprio Ueccleſie chriſti conferuntʰ: li beros ex famulis eccleſie ad cōdē natiōem ſuaꝫ facere non preſumāt impiū eſt enim: ut qui res ſuas eccleſie non attulerit: damnum infe ratⁱ. tales igitur liberos: ſucceſſor epūs abſqꝫ aliqua oppoſitione ad ius eccleſie reuocabit. EX concilio apud ſiluan̄. Ulli liceat alienare rem īmo bilemᵐ eccleſie ſiue agrum ſiue ruſticum mancipium neqꝫ ſpe. cialis hypothece titulo obligare. alienationisº autem uerbum conti net conditionem: donationeꝫ uen ditionem: permutationē ⁊ emphitheoticum perpetuum contractuꝫ Unde omnes ſacerdotes ab huiuſ modi alienatione abſtineāt: penas timenteſ quas leoninaᵖ conſtitutio cōminatur. ¶ Immachus papa. I quis preſbyterorum diaco noꝝ ſeu defenſorumq alienan ti prediū eccleſie ſubſcripſeritᶠ quo iratusᵉ deus animas percutit ana. themate feriatur: niſi forte ⁊ aliena torᵗ ⁊ qui acceperit celeriª r̄ſtitutio ne ſibi proſpexerintˣ. Quod ſi mi nore anime ſue cura remediuꝫʸ ob latum neglexerint: preter penamꝰ ſuper hoc aſcriptaꝫ: confectū exin de documentū uiribus quāuis ab initio nullasª habuerit uacuetur: ſꝫ etiā licet quibuſcūqꝫ eccleſiaſticis perſonisᵇ uocem contradictionis veꝝ eſt. ſi ī adminiſtratiōe tolerat̉ ſecꝰ ſi remotꝰ fuerit. xij. q. ij. monemꝰ. ala. y ¶ Remediū. Et ita eſt ar. ꝙ ſi dilapidator vult ſeruare eccleſiā indemnē. ꝗ non remoueatur. de hoc dixi. sͣ. de elec. ꝙ ſicut. z ¶ Penā.ſ. depoſitiōis. xij. q. ij. diaconi. ⁊. C. de ſacroſan. ec. l. iubemꝰ.§. eco nomꝰ. ⁊ ſi ſatiſfacere nō poſſꝫ. excōmunicabit̉ quouſqꝫ ſatiſfecerit. a ¶ Nullas. Ex hͦ manifeſte pꝫ. ꝙ alienatio q̄ fit ꝯͣ formaꝫ iuris. nulla ē ipſo iure. sͣ. d̓ re ſti. in inte. ꝯſtitutꝰ. ⁊ sͣ. d̓ his q̄ fi. a ma. par. ca. c. i. ⁊. xij. q. ij. ſine exceptione. ar. ꝯͣ. xij. q ij. ſi qͣ de rebꝰ. hic ſoluit̉. sͣ. ne ſe. va. c. i. vin. b ¶ Perſonis.i. clericis oībꝰ ⁊ ꝯuerſis ⁊ pr̄onis. xvi. q. vij. filijs ac nepotibꝰ ⁊ parrochia nis. qꝛ eoꝝ ītereſt. ſꝫ ꝑſone al teriꝰ eccleſie nō admittēt̉ cuꝫ ſit priuatum iudicium. c ¶ Alienata. d̓ facto. qͣre ip̄o iure nō tenet. ut dictū eſt. Et nota ꝙ eccleſia hꝫ actionē ꝑ ſonale ꝯͣ alienatorē ſi ē ſoluē do. uel hꝫ in rē actionē ꝯͣ poſſeſſorē. xij. q. ij. apoſtolicos ⁊ eſt expreſſuꝫ. C. ſi. tu. uel cu. l. iij. ⁊. ul. Sed ſi obtineret ꝯͣ vnū. alter liberaret̉. ff. de eo ꝑ quē factū erit. l. i.§. ſi plureſ ⁊ ſi ꝯueniat vnū nō fit ei p̄iu diciū qͦ ad aliū. ſola.n. ſolutio imponit ei ſilentiū. ff. de poſi. l. i.§. ſi apud. ⁊. C. ſi. tu. uel. cu. l. ul. Sꝫ nūꝗd eccleſia tenet̉ cedere actiones ſuas ſoluēti ꝯͣ aliū? nō. cū.n. ꝯueni atur ex delicto ſuo. uel ex ma leficio. nō pōt petere ceſſionē actionū. ff. de admi. tu. ſi plu res. tutelam. p̄terea alienator pōt repetere. ut hic dr̄. Sꝫ ꝯ vr̄ ꝙ nō ſit audiēdus cū tene atur de euictione. ⁊ dicit re gula quē de euictione tenet a ctio eundē agentē repellit ex ceptio. C. de euic. exceptiōe ⁊. l. ob cām. Rn̄deo. illud ge nerale eſt. ſꝫ hic ſi repellatur replicabit ꝙ rem eccleſie repetat qꝛ ꝯͣctus nullus ē. ⁊ iō nō tenet̉ ſicut excipit̉ ꝯͣ muli erē de re vēdita ⁊ tradita. ſꝫ ipſa replicat factum eſſe contra velleianum. ff. ad vell. ſi mulier.§. item ſi mu lier. nec mirum ſi contingit hoc in prelato. quia interdum accidit hoc in pri uato. C. de agri. ⁊ cenſi. quemadmodū. li. xi. ⁊ eſt ſpecialis caſus ⁊ ſi nihil hꝫ prelatus non dabit precium. C. de rei ven. ſi mancipiuꝫ. vin. Item ex hoc. c. dicunt quidam ꝙ prelatus uel etiam quilibet de eccleſia poteſt agere pro ec cleſia ſine litteris de rato. De hoc dixi. sͣ. de procu. c. i. ⁊ s. de reſcrip. edoceri ſi. xij. q. ij. non liceat. ⁊ ſunt eiuſdem auctoris. d ¶ D aures. hereditario. ideſt in emphiteoſim perpetuam. x. q. ij. hoc ius verſi. perpetuo quoqꝫ. tan. a ¶ Tunc.ſ. tempore contractus. ſi. jͣ. de emp. ⁊ ven. cum dilecti. ⁊ sͣ. de ele. du dum. i. ⁊. ff. de euictio. ex mille.§. i. Et ſic ſpectatur initium contractus. ⁊ ſic tunc leditur ex eccleſia reſtituitur. alias ſi poſtea fieret res melior per ſollicitudinē coloni: ſi poſſeſſiones iſtas reddiderunt meliores. non expellunt̉ ex quo in principio eccleſia decepta nō fuit. C. locati. edē quā. ⁊. C. d̓ reſcin. vē. ad reſcindendam. ne negligentia ſua ſit eis damnoſa. C. de alluui. l. ul. b7T ſuper aliqua. poſſeſſiones. ſolent enim plerunqꝫ reges poſſeſſiones ⁊ redditus certos dare eccleſijs loco decimaruꝫ. ⁊ hoc ſatis pōt fieri ꝓ decimis ſubtractis ſiue retentis. ſed pro futuris non videtur admittenda ta lis cōmutatio. jͣ. de re. permu. c. ul. ala. c ¶ Excepit.i. recepit. ſi. sͣ. ut lit. nō ꝯte. quoniā ſi. xxiij. q. v. non eſt noſtrum. d ¶ Sacramento. nam quilibet ep̄us qui immediate dn̄o pape ſubeſt. iurat ei fidelitatem. ꝙ non alienabit bona eccleſie nec infeudabit de nono. ⁊ idem iuramentū preſtāt alij epiſcopi ſuis metropolitanis. e ¶ Alienationis. largo ſumpto vocabulo ſiue tranſferatur dominiuꝫ ſiue nō s. e. nulli. ⁊. C. de re. ec. nō alienan. ſancimus. f ¶ Intelligat. ad qōnem pͥmam non rn̄det. forte ideo. qꝛ nō expreſſit quanto tepore tenuit. ⁊ vtrū an bona fides an̄ mala. ſi. jͣ. de ſpon. de muliere. ⁊. C. de tranſac. ut reſponſum. ala. g ¶ Siue non. preſumit̉ tamen eſſe de mēſa archiep̄i cū ſit in poſſeſſione eaꝝ C. de rei ven. l. ul. lau. h ¶ Cōſultius.i. vtiliꝰ. qꝛ certiꝰ. jͣ. d̓ ſpō. iuuenis. lau. i ¶ Aſſenſu. xij. q. ij. offerre: ⁊ ut cum fructibꝰ poſſint alienataᵉ repoſcer̄: ⁊ eccleſiaſtica au ctoritate fulciri. Lex. iij. vuigor. epō. D aures: ⁊ jͣ. Illas tras que de ſiluis extirpate ſūt: arabiles fa cte eis hereditarioᵈ iure poteriſ cō cedere ſub annuo cenſu tenendas a quibus ſuo uel parentuꝫ ſuorum labore conſtiterit extirpatas: niſi forte tuncª alijs poſſint ad maioreꝫ eccleſie utilitatem cum eodem labore ⁊ onere conferri. ¶ Eleſtinꝰ tertius rauen̄. archiepo. VT ſuper aliqua: ⁊ infra. Sane queſiuiſti a nobiſ: ſi poſſeſ ſiones ſiue redditus regalium de cimationum ⁊ aliunde ex certis lo cis proueniētes: quos pre. t. quo uſqꝫ diem clauſit extremum ad ma nus ſuas tenuit: ⁊ in proprium uſū excepitᶜ uel expendit nec alijs īfeu dauit: de menſa ſint archiepiſcopi ī telligendi: ⁊ de eis cuꝫ ex ſacramē toª fidelitatis tenearis ap. ſe. nihil alienare contractus: alienationis cuiuſlibet poſſit interuenire. Tue ergo inqui. t. r. ꝙ ſiue intelligatur de menſa ſiueᵍ non: ut non alienen tur: conſultius extimamus. Poſ ſeſſiones uero que eccleſie tue minus ſūt utiles: pro alijs utilioribꝰ de fratrum tuorum ⁊ ſanioris partis conſilio ⁊ aſſenſu alienandi ſeu cōmutandi liberam concedimus facultatem. ¶ Dem exon̄. epō.

terrulas ꝯͣ. So. hic vocatꝭ poſſeſſiones minus vtiles cōparatione magis vtilium. ibi vero minus vtiles dicunt̉ ſimpliciter ⁊ abſolute. vn̄ hic eſt neceſſari us conſenſus capituli. ibiʳ non. uel ex honeſtate requiritur in his. nō ex neceſ ſitate. ut ibi. b. k ¶ Daudientiam. ⁊ in conſultis vnde contractus nullꝰ. sͣ. e. c. i. ⁊. xij. q. ij. ſi ne exceptiōe ⁊. c. alienatiōes l ¶ Locationes reuocare de facto. quia ipſo iure nō tenu it cōtractus. sͣ. de his q̄ fi. a prela. ſine cō. ca. tua. ar. xxiiij q. i. audiuimus. ſicut alias ex ponitur ſeparari.i. nō fuerūt mixta bona paterna ⁊ mater na. C. de legi. heredi. l. ij. m ¶ Refundendam. Sed nū quid habent actionem de iu re tales conductores contra locatores ad pecuniam repe tendam. ſic ſi fuerint bone fi dei. xij. q. ij. vulterane. ī aut̓. de re. ec. non alie.§. ſi ꝗs. col la. ij. ſecus ſi male fidei fuerīt non. xvi. q. iij.§. poteſt. v̓. vni uerſis. C. ne rei do. uel tem. l. vniuerſas x. q. ij. hoc ius. ī fi.§. qui vero. niſi ſibi de eui ctiōe proſpexerint. C. d̓ euic. ſi fundum. In caſu tamē ſpe ciali male fidei agit emptor ad precium. C. de cōmunia dele. l. ul.§. ul. Lau. Oſſeſſiones. alienare. s. e. ut ſuper. ar. contra xij. q. iij. c. ul. Sol. hic prohibetur perpetua alienatio poſ ſeſſionuꝫ. ibi concedit̉ ſpecia liter terrarum ad terminum uel ꝙ ibi dr̄. ꝙ poteſt aliena re. intelligitur de cōſenſu capituli. ⁊ ſi cauſa ſubeſt. o ¶ Monachi. ecōuerſo bene poſſunt ſeculares amoueri ab eccleſia aliqua ⁊ ī ea inſtitui regulares ſi ep̄i dioc̄. con ſenſus acceſſerit. dum tn̄ cle ricis alibi eque prouideatur jͣ. de ec. edi. ad audientiā. nō tamen intelligas illud inuitiſ clericis faciendū. inuito eniꝫ vſufructuario nō poteſt pro prietarius deterioreꝫ cauſam eiꝰ facere. etiā in meliorē ſta tuꝫ mutando. ff. de vſu. ⁊ habi. l. ul. lau. p ¶ Conſueuerūt. ut collegiū jͣ. de reli. do. inter quattuor. q ¶ Clericis. qꝛ ꝙͣdiu inueni ri poſſunt regulares. nunqͣ ponendi ſunt ſeculares. jͣ. de reli. do. inter quattuor. r ¶ Laicis. hoc ideo dicit. qꝛ poſtꝙͣ locus factus ē religio ſus. amplius ad ſeculares vſus redire non debet. ſic et d̓ veſtimentis altaris ⁊ ligniſ eccleſiarum. jͣ. de relig. do. ad hoc. ⁊. de conſe. di. i. ligna. ⁊. c. altaris. ¶ ¶ O noſtram. per multos. forte ꝑ duos uel per tres. quia pluralis elocu L tio duorum numero contēta eſt. iiij. q. iij. vbi numerus. Hoc ideo dicit. qꝛ poſt qͣdrienniū nō ſubuenit̉ eccleſie ꝑ bn̄ficium reſtitutionis. C. de temp. in integ. reſti. l. ul. t ¶ Enorme. hoc ideo dicit. quia pro leui damno non datur reſtitutio. ff. reſti. in inte. ſcio. ⁊ s. de in integ. re. c. i. Sed nunquid in hoc caſu cū leditur enor miter. ſubuenitur ei ꝑ beneficiū reſtitutionis uel ipſo iure tuta eſt. dico ꝙ ex quo conſenſu capituli affuit. ⁊ credebant vtiliter cōtrahere. tenuit cōtractus licet leſa ſit eccleſia. jͣ. de emp. ⁊ ven. cū dilecti. ⁊. xij. q. ij. ſine. Sed poteſt re ſtitui ſi leſa ſit enormiter. sͣ. de in inte. reſti. c. i. ſed ſi decepta eſſet vltra dimidiam partem. iuſti precij. ſubuenitur ei iure cōmuni. ⁊ etiā cuilibet. C. de re ſcin. ven. l. ij. ⁊. jͣ. de emp. ⁊ ven. cum dilecti. ⁊. c. cū cauſa ẜm hoc vſqꝫ ad legit̉ timam preſcriptionem poteſt agere. licet quidam dicant ꝙ in hoc caſu agendum ſit iudicis officio. iohannes. a ¶ Sufficere. ſꝫ nō videtur ꝙ ille debeat lucrari fructus perceptos ſupra id quod ipſe dedit eccleſie. nam cum aliquis reſtituitur. omnia debēt reſtitui in Daudientiā noſtraꝫ noueri tis perueniſſe: ꝙ quidā de ca nonicis exon̄. eccleſie quedaꝫ pre dia eiuſdē incōſultisᵏ alijs fratribꝰ in dānū eius in ꝑpetuū locauerunt Ideoqꝫ mādamꝰ quatenꝰ ſi uerū eſt quod aſſeritur. locationesⁱ illas legittime reuocar̄ procures: ita ꝙ ſi eadeꝫ predia non aliter reuocari poterunt: eos quos noueris harū locationū auctores ad ſuſceptaꝫ in de pecuniā conductoribus refun(dendāᵐ ap. re. compellas. Nno. iij. archiepō mōtiſ regalis. Oſſeſſiones ad menſam tuā uel capituli ꝑtinentes aliena reⁿ non debes: aut eccleſias in qui bus monachiº miniſtrare cōſueue rūtᵖ clericisq uel laicisʳ aſſignare. ¶ Dē epō maurienſi ⁊ prepoſito ulcon̄. D noſtrā noueris audiētiaꝫ ¶Ipueniſſe: ꝙ cū tuſien̄. mona ſteriū depreſſū eſſꝫ onere maximo debitoꝝ: abbas ⁊ cōuentꝰ eiuſdeꝫ uillā quandā neceſſitate coacti. b. laico conceſſerūt in feudum tali cō ditione appoſita: ꝙ idem. lxxx. libras ꝑſolueret: ꝓ quibꝰ eadē extiterat obligata: quod non diſtulit effectui mancipare: ⁊ infra. Unde humiliter ſupplicarunt: ut feudum predictum faceremus ad utilitateꝫ monaſterij reuocari: preſertim cū idē laicus primo anno de ipſiꝰ pro uētibꝰ ultra ſummā perceꝑit preta xatam: ⁊ per multosᵉ poſtmodum annos ſumpſerit eius fructus: ⁊ in fra. Quo circa mandamus: quate nus ſi predictum monaſteriū propter hoc īueneritis enormeⁱ diſpē dium iucurriſſe: dictum laicū ut pe. cuniā quam pro exoneratione feu di ſeu etiā pro utilitate ipſiꝰ monaſterij expendiſſe noſcitur ab eiſdeꝫ abbate ⁊ conuentu recepta ſibi fru ctus percepti ſufficereᵘ debeāt pro labore prefatum feudū eidē mona ſterio dimittat libeꝝ ⁊ quietum ap pella. poſtpoſi. compellatis. priſtinum ſtatum. ut neutra pars ſit in damno uel in lucro. C. g̓ ro pu. l. i. ff. de mīor. ꝙ ſi minor.§. reſtitutio. ſed hoc eſt propter labora ſuum. ut hic dicit. non enim omnino emptor damno afficiendus ē ut. l. predicta. ꝙ ſi minor.§. reſtitutio. Item ꝙ bona fide percepit ff. de acqui. re. do. bone fide. jͣ. de feudis. c. i. ar. xij. q. ij. vulterane iohannes. Et ſi vel let petere laboris mercedem. neceſſe haberet reſtituere fructus qui excede rent labores. ff. de rei vē. ſumptꝰ. lau. Et ſic eſt ar. ꝙ nemo cogitur ſuis ſti pendijs militare. ⁊ de labore ſuo mercedem quis recipe re dꝫ. xij. q. ij. cha ritatem. ⁊. c. eccleſi aſticis. ⁊ xij. q. ij. p̄ carie. x ¶ Um laicis. xcvi di. bene quidem. ⁊ sͣ. de conſti. eccleſia ⁊. xvi. q. ul. laicis. ⁊ c. non placuit. y ¶ Principes. No. ar. ꝙ laici prīcipes poſſunt dare eccleſijs priuilegiuꝫ. xvi q. i. generaliter. ⁊. x. xvij. di.§. hinc etiā jͣ. de immu. ec. non minꝰ. ar. immo ut videt̉. poſſunt dare priuilegium liberta tis. lxiij. di. in ſynodo. ⁊ melius. c. aga thoſa. ar. sͣ. de in in teg reſt. auditis. ar gu. contra. x. q. i. no uerint. i0. z ¶ Alienatione. sͣ. de conſti. que in ec cleſiarum. a ¶ Annexa. ut iuſ patronatus.sͣ. d̓ iu di. quanto. b ¶ Aſſenſu. sͣ. e. c. i. ⁊. xij. q. ij. ſine exce ptione. c ¶ Compellendis. immo ſunt ipſo iure excommunicati. ut. jͣ. de ſen. excom. nouerit. b. Uecarie Pie tarium eſt qd̓ Precibus petēti vtē dum ꝯcedit̉ tā diu ꝙͣ diu iſqui ꝯceſſit patitur. ff. de pre. l. i. jͣ. e. c. fi. Precaria dr̄ ad p̄ceſ aliquoꝝ vſqꝫ ad quinquēni um ꝯtractus initꝰ. ut hic. Item dr̄ precaria ad p̄ces facta donatio vſqꝫ ad mortem ac cipientiſ. xij. q. ij. ſepe. xvi. q. iij. clerici. Itē precariū dr̄ ꝯtractus ad preces factus vſqꝫ ad morte accipientis. cuius cōtractus natura ia lis eſt. que habet. xij. q. ij. p̄carie. ⁊. jͣ. e. c. ul. ꝗ ꝯtractus innoīatꝰ eſt. e ¶ In quinquennium. Quid ſi elapſo quinquēnio cū taciturnitate pretereatur. intelligitur ꝯtractus innouari. ff. de p̄carijs in rebꝰ.§. ul. C. locati. l. quidam. ar. xij. q. ij. longinquitate. b. EEprecarijs. Precaria hic accipitur pro contractu de quo uel quibus fit mentio in notula predicti. c. g ¶ Pena. promiſſa ſuꝑ ꝯtractu irrationabiliter habito. in hoc enim caſu loquit̉. c. cū.n. ꝯͣctus nō valeat. nec pena ei appoſita. C. d̓ legi nō dubiū. sͣ. de fo. cōpe. ſi diligēti. xv. q. vi. c. i. ⁊. ij. C. d̓ ꝯdi. obtur. cām da. l. i. Sꝫ ſi ꝯͣctus rōnabilit̉ habitꝰ ē. valet pene adiectio. ar. s. de arbi. dilecti. tn̄ ſi eccleſia non agnouit ꝯͣctū ſoluere nō tenet̉. ff. d̓ pig. act. ſi pignore.§. ul. ff. de euic. illud.§. ul. ar. ꝯͣ. ff. de iure fiſci. ſi ¶ Dem in cōcilio generali. ¶ Um laicisˣ quāuis religioſiſ diſponēdi de rebus eccleſie nulla ſit attributa ptās: quos ſubſequēdi manet neceſſitas nō auctoritas imperādi: dolemꝰ in quibuſdā ex illis ſic refrigeſcere caritatem: ꝙ ī munitatem eccleſiaſtice libertatis quā nō tātū ſancti patres: ſed etiaꝫ prīcipesʸ ſeculareſ priuilegijs mul tis munierūt: non formidant ſuis ꝯſtitutionibus uel potiꝰ deſtitutio nibus īpugnare: nō ſolū de aliena tioneᶻ feudloꝝ ac aliaꝝ poſſeſſionū eccleſiarum ⁊ uſurpatione iuriſdictionum: ſed etiam de mortuarijs necnō ⁊ alijs que iuri ſpirituali an nexaª uidentur: illicite preſumēdo Uolentes igitur ſuper his indem nitatibus conſulere eccleſiaruꝫ: ac tātis grauamībꝰ prouidere: ꝯſtitu tiones ⁊ uēditiōes huiuſmodi feu doꝝ ſeu alioꝝ bonoruꝫ eccleſiaſti coꝝ ſine legittmo perſonarum eccle. aſſenſuᵇ preſumptas occaſione conſtitutionis laice poteſtatis: cū non conſtitutio: ſed deſtitutio uel deſtructio dici poſſit necnon uſurpatio iuriſdictionū: ſacri approba tione concilij decernimus non tenere preſumptoribus per cen. eccle. compellendis. De precarijs. X concilio apud beluac. Recarieª de quinquen nio in quinquennium ſecūdum auctoritatem di ⁊ antiquam conſuetudi nem renouentur. EX concilio carthaginenſi. Eprecarijs irrationabiliter factis a rectoribus eccleſiarū ſe ſuoſqꝫ ſucceſſor̄s penaᵍ graui ob ligantibus: ut facta ipſorum diſſol uere nequeant: precipimus ut nemo ſucceſſor anteceſſiōis ſui pena ſit obligatus: ſed ſue prouidentie ſit conceſſum: ut ſi anteceſſor eius res eccleſie irrationabiliter diſtribuit ab eo ad ius eiuſdeꝫ eccleſie

ſi quis preſbyterorum. Ita ſucceſſor poteſt reuocare qd̓ predeceſſor illicite fecit. xxxv. q. ix. quod quis. Recarium. Eſt autem precarium. ut dictum eſt in. c. i. qd̓ precibus ad vtenduꝫ datur. ⁊ tam diu durat ꝙͣ diu patitur qui cōFreſſit. ut hic ⁊. ff. e. l. i. ⁊ eſt ſimile in cōmodato. qui enī cōmodat rē ſuam. ſic cōmodat ut non faciat eā ac cipiētis. ſed ut permittat ei vti re com modata. ⁊ ſicut reuocatur precariuꝫ. ita ⁊ cōmodatuꝫ. ut ff. e. l. i. ſed diſtāt in hoc. ꝙ cōmodatuꝫ non reuocatur intē peſtiue. ff. commo dati. in cōmodato. §. ſicut. niſi poſt vſū completū. jͣ. ti. ꝓxi. c. vno.§. i. Precarium vero quandoqꝫ reuocatur etiā ſi ad certum tempus ſit conceſſum. ff. e. cuꝫ precaria. Conſiſtit autem precariū taꝫ in re mobili ꝙͣ īmo bili. ⁊ in ſeruitutibꝰ ut ſi me rogaueris. ut per funduꝫ meū ire uel agere tibi li ceat. uel ut in tectū meuꝫ uel in areā e dium mearū tignū uel ſtillicidium immiſſum habeas. ff. e. l. ij.§. ul. ⁊. l. iij. et iiij. in prin. Iteꝫ in re propria nō conſi FLex. iij. ludon̄. epō. ſtit precarium. ff. e. l. iiij.§. itē ſi rē. niſi cū debitor pignꝰ rogat p̄cario a creditor̄ poſſide re. ff. e. ſi debitor. ratione poſſeſſionis ⁊ non ꝓprietatis. ff. e. certe. §. ul. Itē ſi tam ille qui concedit precariū ꝙͣ qui rogat poſſidet vnꝰ ciuiliter ⁊ alter naturaliter. ff. e. ⁊ hꝫ.§. pe. Sed duo inſolidum p̄ca rio poſſidere non poſſunt. ff. e. duo. ⁊ reſtitui debet precariū in pri ſtinam cauſam. alias condēnabit̉ in tantū quanti interfuit actoris. ff. e. queſitum.§. ex hoc interdicto. Et precariuꝫ cōſtituitur inter p̄ ſentes ⁊ abſentes. ⁊ ꝑ epiſtolam. ff. e. precario. Item ſi precario du rante prorogatur in vlterius tempus. non mutat cauſam poſſeſſio nis. ff. e. ſed ſi manente. vnde non dicitur precarium nouū. Itē qui p̄cario rogat. dolū ⁊ culpā dolo ꝓximā p̄ſtat. ff. e. q̄ſitū.§. ⁊ illud. b. k ¶ Soluitur. obitu eius cui conceditur precariū finitur. ⁊ non con cedentis. immo ad heredem eius qui cōceſſit tranſit. ff. e. cū preca rio.§. precarij. ⁊. l. queſitū.§. quod a titio. qꝛ ipſi non heredi recipiē tis conceditur. ut ibi dicitur. ⁊ hic ideꝫ dicit. Itē finitur ſi ꝯcedens precarium rē alienauerit. niſi voluntate noui domini res eadē permaneat penes eundem. ff. e. queſitū.§. quod a titio. ⁊.§. illud. Ite ſoluitur precarium pignoris debitore ſoluente pecuniā creditori. fi ē. ſi debitor. ar. cōtra. ff. locati. l. iiij. ibi finitur precarium morte cōce dentis. Sed hoc ideo eſt. quia ille qui cōceſſit precariū hoc voluit. ⁊ expreſſit voluntatē concedendo precariū. ⁊ ideo finitur per mortem ipſius. ſed hic. ⁊. ff. de preca. l. cū precarij.§. i. ſimpliciter conceſ ſum fuit p̄cariū ſine tꝑis p̄finitiōe. ⁊ iō nō finit̉ ꝑ mortē ꝯcedētis. b. l ¶ Per conuentionē. ⁊ ſi ad certū tempus precarium conceſſuꝫ ſit. nihilominus ante tempus illud poterit reuoeare. ff. e. cū precario. vbi ſunt hec verba. ꝙ non licet rem alienā ⁊cͣ. ⁊ culpam nō preſtat hͦ dolū tantū. ⁊ etiā culpā ſi dolo ſit ꝓxima. ff. e. q̄ſitū.§. ⁊ illud. b. m ¶ Precarie. In alia ſignificatione accipitur hic hoc nomē preca rie pro cōtractu.ſ. de poſſeſſionibus eccleſiaꝝ. de quo habes sͣ. eo. li. c. i. ⁊. ij. ⁊. x. q. ij. hoc. ius. ad fi. ⁊. c. precarie. nec poteſt reuocari ante conſtitutum tempus. ut hic niſi irrationabiliter ſit factus talis ꝯͣctus. sͣ. e. c. ij. Et ita aliud precariū ē. ⁊ aliud p̄carie ſiue p̄caria. b. Um gratia. cōmodatuꝫ. Eſt aūt cōmodatū alicuiꝰ rei ad ali quem ſpecialem vſum grauito facta conceſſio ⁊ nō traſlatio ⁊ ideo dicitur facta conceſſio ⁊ non trāſlatio. qꝛ is qui cōmo dat. dn̄ium retinet ⁊ poſſeſſionē. ff. e. l. rei cōmodate. Et di comodatum quaſi vtentis cōmodo datuꝫ. Et ideo dicitur gratuito quia ſi interueniat merces tranſit in locationē uel in contractuꝫ in nominatum. do ut des. facio ut facias. inſti. manda.§. ul. Ad aliquē vium ideo dixi. ut notetur differentia inter precarium ⁊ cōmoda ium. Precarium eniꝫ conceditur ſine prefinitione certi vſus. vnde quandocūqꝫ pōt reuocari precarium. ff. de preca. l. cū precario. ⁊ sͣ ti. ꝓxi. c. ul. ſicut ⁊ depoſitum. jͣ. ti. proxi. bona fides. Commodatū reuocentur. G Reg. ix. Recarium utendum conceditur quādiu patitur qui conceſſit ſoluitur quoqꝫ obitu eiꝰ cui conceſſum eſt: non etiam concedē tis: aut cum ipſum alienari contin git alicui hoc reuocare uolenti: qꝛ per cōuentionē huiuſmodi non licet rem alienaꝫ inuito domino poſ ſideri. ¶ Porro precarieᵐ: que quandoqꝫ de eccleſiaruꝫ poſſeſſio nibus fieri ſolent: non ſunt pro uo luntate concedentium reuocāde. De commodato. ¶ Dē greg. ix. ⁊ Um gratia ſui tantum quis commodatuꝫ ac cepit: de leuiſſima etiā culpa tenetur: licet caſus fortuitus: niſi acciderit culpa ſua uel interuenerit: pactum ſeu in mora fuiſſet: ſibi non debeat impu tari. Contra euꝫ quoqꝫ recte com modati non agitur: niſi poſtᵐ uſuꝫ expletum: cuius gratia res fuerat commodata: cuꝫ non decipiⁿ bene ficio nos oporteat: ſed iuuari. De depoſito. autem ad certum vſum conceditur. quia ſtatim ſubijcitur vſus ad quem res commodatur. ut ſi cōmodem equū tibi ut ad villam duceres. ⁊ tu duxiſti ad bellum. teneberis. quia ad alium vſū direxiſti ꝙͣ dixiſti. ff. e. ſi ut certo.§. ſeq interdū. Et conſiſtit cōmodatum in rebus mobilibus ⁊ ſe mouentibus ⁊ im mobilibus ⁊ incorporalibus. puta ſeruitute habitandi. ff. eo. l. i. quia ibi dicit cōmodari rē mobilē ⁊ etiā ſo li. ⁊ adiecit iulianꝰ etiā habi tationem poſſe cōmodari. et in hiſdem rebꝰ ꝯſiſtit precari um. ut dixi. sͣ. ti. ꝓxi. c. ul. Sꝫ quod vſu conſumit̉. nō commodat̉ niſi ad pompā. ut di tior appareat. ff. e. l. iij.§. ul. ⁊ l. ſe. Et qui pōt obligari. pōt cōmodare ⁊ ei cōmodari. vn̄ pupillus nō eſt obligatus.ſ aliꝰ ei obligat̉. ff. d̓ ac. emp. et ven. l. iulianus.§. antepe. be o ¶ De leuiſſima. Cuꝫ.n. gr̄a ſui tantuꝫ quis cōmodatū ac cepit. tenet de dolo ⁊ lata cul pa leui ⁊ leuiſſima. ut hic di cit. qꝛ exactaꝫ diligentiā qua (lem in rebꝰ ſuis adhihere di ff. e. in rebꝰ. immo non ſufficit talē adhibere qualē in ſuiſ rebꝰ. ſi tn̄ aliꝰ diligētior cuſto dire potuit. ff. de acti. ⁊ obli. l. i.§. is quoqꝫ. cui ⁊ dolum ⁊ culpā. ff. e. ſi ut certo.§. cōmo datum. Si vero gr̄a dātis tā tum cōmodatum detur. tunc venit dolus ⁊ lata culpa. ff. e. ſi ut certū.§. interdū. ⁊ ſi mei cauſa. ff. d̓ acti. ⁊ obli. l. i.§. is quoqꝫ apud quē. Si v̓o gr̄a vtriuſqꝫ. tunc preſtat dolū et latā culpam. ff. e. in rebus.i. reſpon. ad fi. ⁊. l. ſi ut certo.§ nūc videndū. ad fi. Caſuſ v̓o fortuitu qui prouideri non poſſunt. nō veniunt. C. e. l. i.§. i. ⁊. ff. e. in rebus. ⁊ ff. de ac. ⁊ obli. l. i.§. is quoqꝫ. cui. jͣ. de homī. ioannes. ⁊. c. ul. niſi iſta tria. aliud inducāt culpa pactū uel mora. ut in predicto.§. is quoqꝫ cui in fi. ⁊. l. in re buſ. ⁊. ff. de reg. iu. contractus. ⁊. hic. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. c. ij. C. e. l. i. Culpa poteſt in putari ſi rem ſibi cōmodataꝫ remiſerit mihi per non idoneaꝫ perſonā. ff. e. g non tā idoneā. ſecus ſi per idoneā perſonā. licet ꝯtrariū euenerit. ff. e. ar. ⁊. jͣ. de pigno. c. ſignificante. Item ex pacto preſtantur caſus fortuiti. ut hic dicit. ⁊. C. cōmo. l. i. ita ꝙ caſus fortuitu connumerent̉ ſpecialit̓. ut. ff. ſi quis cau. ſed ⁊ ſi.§. queſitum. Et mora imputatur. puta ſi moraꝫ fecit in reſtituendo. jͣ. ti. prox. bona fides. Et intelligendū eſt etiā ſi apud cōmodantē res fuiſſe eo dem modo peritura. ff. de leg. i. l. cuꝫ res.§. ul. ⁊ in aut̉. de depoſito. ⁊ nuncu pationibus inquilinorum.i. reſponſo. ad fi. colla. vi. ⁊ commodatum reſtitui debet ad priſtinam cām. ff. e. ſed mihi.§. i. alias quanti intereſt eius condēnatur. ut ibi dicitur. b. m ¶ Poſt vſum. ff. e. in cōmodato.§. ſicut. Sed in precario contrarium eſt. sͣ. ti. proxi. c. ulti. ⁊. ff. de preca. cum precario. Item qui cōmodauit vaſa vicioſa tenetur contraria actione pro vino effuſo. ignorans tamen excuſatur. ff. e. in rebus.§. poſſunt. ⁊.§. quis ſciens. ⁊. l. pe. b. n ¶ Decipi. ff. e. in cōmodato.§. ſicut. in fi. Rauis. vtilitatem. ⁊ ſi inutilitatem eccleſie verſa eſſet. licet apud (A eccleſiam depoſita non fuerit. tenetur eccleſia in quantum in reꝫ eius verſa eſt. jͣ. de fideiuſſo. ꝙ quibuſdam. arg. C. quod cum eo qui in ali. po. l. ei qui. x. q. ij. hoc ius.§. is creditor. ⁊. ff. depoſi. l. i. §. an in pupillum. alanus. p ¶ Perſone. Et ita depoſitum factum perſone non obligat eccleſiam. quia delictum perſone in damnum ⁊c̄. ſupra de inſti. cuꝫ veniſſent. xvi. q. vi. ſi epi ſcopum. ⁊. c. epiſcopo non licet. ſupra de excep. cum venerabilis. Sed qualiter dicitur commendata eſſe eccleſie? Reſpondeo eo ꝙ defertur in theſau rum eccleſie ſicut eo ipſo ꝙ res miſſe ſunt in nauē. tenetur nauta ⁊ debet ha bere cuſtodiam omniū que ſunt inuecta ⁊ illata. ff. nau. ca. ſta. l. parui referi §. ſi recipit ⁊ ignorans teneri videtur. C. de his qui latro. occul. l. i. ff. de fur. aduerſus nau. l. vna. quod tamen non credo. niſi depoſitio facta ſit in preſen tia prelati ⁊ capituli. ut hic. vincen. q ¶ Actionem.i. petitionem. ut. sͣ. de iudi. dilecti. vbi de hoc. r ¶ Coculos. ⁊ dominus loculos habuit. ut indigentibus ſubueniret. xij. q. i. habebat. ſ ¶ Queſtionibus. Nota ꝙ ſuſpecti ſunt torquēdi. ⁊ in vinculis detinendi. et verberibus afficiendi uel ſubijciendi. xiiij. q. vi. ſi res. ⁊. xij. q. ij. fraternitas. ⁊. xxiij. q. v. c. i. ⁊. v. q. v. illi qui. ⁊. jͣ. de rap. in archiepiſcopatu. t. t ¶ Reddere. cum nota infamie. actio enim depoſiti infamat. C. depo. l. qui Rauis illa querimo. nia uſqꝫ ad nos ſuper depoſito tuo tibi hactenus denegato per uenit: ⁊ infra. Cuꝫ enī non conſtet pecuniam tuam: quaꝫ ille uir belial furatus eſt in eccleſie utilitatem conuerſam: non debemus de iure contra canonicos eiuſ dem eccleſie preciſe intentare iuſſionis inſtantiam: ut tibi eandem reddant pecuniaꝫ perſoneᵖ non ec cleſie cōmendataꝫ. Quocirca ſua demus: ut in illum furem tuam dirigas actionemq: eo ꝙ ut audiuimus loculosⁱ habet: ⁊ ea que tibi ſubrepta ſunt aſportauit. nam ⁊ iudicibus dedimus in mandatis: ut illum iniquum ſub queſtionibus ad rationem ponant: etiam ſi opor tuerit uinculis alligatum: ut dictaꝫ pecuniam reddere compellatur: ⁊ infra. Si autem cum eis amicabiliter poteris de reddituum perceptiōe paciſci: noueris id nobis ac ceptum. ¶Reg. ix. P Ona fides abeſſe preſumit̉ ſi rebus tuis ſaluis exiſtenti

nt in. l. ꝙ nerua. ſic. ff. commo. ſi ut certo.§. quod vero ſenectute. ⁊ ita ſi bona fides abeſt dolus adeſſe preſumitur. nam contraria ſunt. C. de reſcin. ven. ſi dolo. ⁊ eſt ſi. xxxij. q. i. cum renunciatur. ⁊ preſumptio ſufficit ad condemnationem in caſu iſto. xxxij. q. i. dixit dominus. ⁊. liiij. di. fraternitatem. jͣ. de iudeis. ca. ul. b. x ¶ De culpa. No. ꝙ depoſitarius tenetur de dolo ſolo ſi doloſe verſatus eſt in depoſi to. ff. e. l. i.§. in conducto. ⁊.§. ultimo. ⁊. ff. commodati. ſi ut certo.§. ij. ⁊. ff. de regu. iur. l. contractus. ⁊ de lata culpa ꝙͣ nerua dixit eſſe dolum. ff. e. quod nerua. quod azo intelli git dolum preſumptū. ff. mā. ſi fideiuſſor.i. reſpōſo. Ideo ſic expone. quia in ea. l. dici tur ipſam latam culpam pro pe dolum eſſe. ff. dele i. cum res. ⁊.§. ul. ⁊. ff. de ac. ⁊ ob. l. i §. is quoqꝫ apud quē. ⁊ alibi dicitur latam culpam dolo cō parari. ff. ſi meſſor. fal. mod. di. l. i.§. lata eſt. ⁊ ita non dolus eſt. quia nihil eſt id cui ip ſum cui eſt ſimile. Quando qꝫ tamen in caſibus preſtat culpam depoſitarius ſi ipſe ſe obtulerit depoſito. ut hic. ⁊. ff. e. l. i.§. ſepe. idem ſi mer cedem accipiat pro cuſtodia. ut hic. ⁊. ff. e. l. i.§. ſi quis ſer uum. Item ⁊ in tertio caſu ſi conueniat inter eos. ff. e. l. i. ſi conueniat. ⁊. ff. commo. ſi ut certo.§. nunc videndum. Sed ſi conueniat ne dolus preſtetur. hec conuentio non valet quia contra bonos mo res eſt. ff. e. ti. l. i.§. ſi conueni at. ⁊. ff. d̓ pac. ſi vnus.§. illud Item ⁊ in alio ſi cauſa depo ſitarij res penes ipſum depo ſita ſit. ff. e. l. i.§. ſi pecuniam. ⁊. ff. ſi cer. pe. l. ſi quis neqꝫ. ⁊ tunc venit leuiſſima culpa. ⁊ ſi moram facit in reſtituendo. ff. eo. ſi in aſia.§. ul. preſumitur au tem lata culpa vel dolus ſi non adhibeat diligentiam. qualem in rebus ſuis. ff. eo. quod nerua. uel qꝛ res ſue ſalue. ſunt. ⁊ depoſite nō apparent. ut ibi dici tur. ⁊ hic exempluꝫ pone. res ſuas ponebat in arca ſecura. ⁊ res depoſitas dimittebat in domo ſuper bancas. Caſus tamen fortuitus non imputatur. ſic̄ nec in commodato.s. ti. prox. c. vno. ⁊. ff. commo. in rebus. niſi in caſibus hic contentis. ut ſi pactuꝫ interueniat ut preſtetur. C. e. l. i. Contractus enim ex conuentione legem accipiunt ⁊ ſeruari debent. niſi improbatum ſit a iure. ff. e. l. i.§. ſi conueniat. ff. de reg. iur. contractus. ita tamen ꝙ caſus nominenter in pacto ſicut dixi in cōmodato. ſic. sͣ. c. ꝓxi. propter culpā uel dolū caſus im putatur. ut hic dicitur. Si enim rem depoſitam vendidit. ⁊ poſtea eam redimat. ut eā habeat in cauſa depoſiti. etiā ſi ſine dolo malo illiuſ perijt: tenetur. quia ſufficit ſemel dolum commiſiſſe. ff. e. l. i.§. ſi rem. Item propter moram precedentē caſus imputatur. etiā ſi apud deponentē perijſſet. ſufficit enim ꝙ res potuit non perire. ff. dele. i. cum res.§. ul. ff. e. ſi in aſia.§. ul. ff. de conſti. pecu. quemadmodū.§. ij. ⁊ ex eiſdem cauſis imputatur caſus in cōmodato. sͣ ti. prox. c. vno. Item res depoſita non deteriorata dꝫ reddi. alias reddita nō videt̉. ff. e. l. i.§. ſi res depoſita. ſic in cōmodato. ff. cōmo. ſi mihi.§. i. Cōſiſtir aūt depoſitū in rebus mobilibus ⁊ ſe mouentibus tantū. niſi forte vbi apud ſequeſtrū deponitur. cū res aliqua inter plures in ꝯtrouerſiam deducit̉ sͣ. d̓ iudi. examinata. ⁊ talis depoſitio non poteſt fieri niſi a pluribus. ff. e. licet. i. reſponſo. Item ⁊ rei depoſite ſicut ⁊ cōmodate proprietatē retinemꝰ ⁊ etiaꝫ poſſeſſionem. ff. e. licet.§. i. ⁊. ff. cōmo. l. rei cōmodate. y ¶ Reuocare. Quādocūqꝫ pōt reuocari depoſitū. ut hic dicit. ⁊. ff. e. l. i.§. eſt autem. ⁊.§. pe. ⁊ ſi non reſtituit̉ cōdemnatus ſuo noīe infamis efficit̉. C. de poſi. qd̓ depoſitū. ff. de his qui no. infa. furti.§. illud. ſicut ⁊ precariū quando cunqꝫ reuocatur. s. de preca. c. ul. ſecus in cōmodato quod non reuocatur ni ſi poſt vſum expletū. sͣ. de cōmo. c. vno. ff. e. in cōmodato.§. ſicut. b. z ¶ Contra. No. ꝙ cōtra depoſitum non admittitur cōpenſatio. C. e. ti. ſi ꝗs pecunias. vn̄ ſumitur.§. iſte. nec etiā depoſitū cum depoſito cōpenſatur. ſed qui pͥmo depoſuit. pͥmo recipiat. ut ibi dr̄. ⁊. C. de cōpen. l. ul. ⁊ ꝙ dicit com penſatione in toto.ſ. deductionē.ſ. ꝓ parte. Et ita nec in toto nec in parte ad mittit̉ cōpenſatio ꝯͣ depoſitū. ⁊ in hoc priuilegiata eſt actio depoſiti. ⁊ qꝛ p̄do doni reſtitui debet depoſitum. ff. e. l. i.§. ſi predoni. tamē ſi dominus cū fure ſimul petat. domino reſtitui debet de equitate. ff. e. bona fides. ⁊ ſic non erit perfidia. cum ſit contractus bone fidei. quare dicantur bone fidei. dixi. sͣ. de excep. cum venerabilis. ber. ⁊ ¶ In alijs.ſ. contractibus ſiue in realibus ſiue in perſonalibus actionibus ſi cauſa ſit liquida. C. de compenſa. l. fi. in princ. etiam liqueat incontinenti. bus depoſitas amiſiſti. De culpa quoqꝫ teneris: ſi teipſum depoſito obtuliſti uel ſi aliquid ꝓ cuſtodia recepiſſes. ¶ Pacto uero culpaꝰ uel mora precedentibus caſus etiā fortuitus imputatur. ¶ Sane depoſitori licuit pro uoluntate ſua de poſitum reuocareʸ: cōtraᶻ quod cō penſationi uel decluctiōi locus nō fuit: ut contractus qui ex bona fide oritur: ad perfidiam minime referatur: licet compenſatio admittat̉ in alijsʳ ſi cauſa ex qua poſtulat̉ ſit liquida: ita ꝙ facilem exitum credatur habere. De emptione ⁊ uenditione. EX concilio apud ualen. Lacuit ut preſbyteri plebes ſuaſ admone ant: ut ⁊ ipſi hoſpita lesª ſint ⁊ non carius uendant tranſeuntibus quā mercato uendere poſſunt alioquin ad preſbyteꝝ tranſeūtes hoc referant: ut illius iuſſu cū hūa nitate ſibi uēdant. EX concilio maguntinen̄. T menſure ⁊ pōdera iuſta: ⁊ īfra. Si quis iuſtas mēſuras ⁊ iuſta pondera cauſa lucri mutar̄ dum tamen poſſet liquere infra duos menſes. ff. de iure fiſci. anfer tur.§. qui compenſationem. Et nota ꝙ compenſatio fit in pecunia ⁊ in pondere ⁊ in quantitate. C. de compen. ſi cōſtat. ⁊ nō in ſpecis bus ad pecuniā. ff. de pig. ac. ſi ꝯuenerit. ff. de cōdi. inde. ſi nō ſortē §. ſi centum. C. de rei ven. ſi ea pecunia. abſurdū.n. eſt diminutōeꝫ reꝝ fieri propt̉ pecuniā. ff. de impen. in re. do. fa. qd̓ dici tur pͥmo reſponſo. Contra tamē vide tur. C. de compen. l. ult. in prin. vbi di citur. tam in rem ꝙͣ in perſonam. illud intelligitur ſi agat̉ in rem ⁊ reſtitui nō poſſit. poteſt admit ti compenſatio cuꝫ eſtimatiōe in pecunia. ⁊ in delictis fit etiam compenſatio xxxij. q. vi. nihil ini quius. ⁊. jͣ. de adul. ca. penulti. ⁊ ulti. ⁊ ff. ſolu. matrimo. vi ro atqꝫ vxori et in penis ſit compenſa tio. jͣ. de pe. conſtitu tus. ber. Lacuit. hoſpi tales. poſſunt enim ad hoc com pelli per excommu nicationem. xlij. di §. hinc etiam. ala. b ¶ Ad preſbyteruꝫ ideſt epiſcopū. xcv. di. olim. ⁊. c. qui for te. per hoc. c. d̓ hoc cognoſcere poteſt. ſed forte conſuetu do nō eſt in hoc. t. O ci ¶ T menſure ſuꝑ ple ſtatuimus. d ¶ Pondera. xxiiij. q. i. non afferamꝰ. ⁊. q. iij. ſi ꝗs romipetas. xlv. di. oīs qui. ff. de penis in dardanarios. ⁊. jͣ. ne cle. uel mo. c. multa. e ¶ Peniteat. ⁊ inſuper. l. cornel. d̓ falſa. puniri debet. ff. de extraor. Erimi. annonam. in fi. Um dilecti. capitulo. vnde nō tenuit venditio ipſo iure. etiaꝫ 5¶ vbi deceptio non fuiſſet in precio. xij. q. ij. ſine. ⁊ sͣ. de his que fi. a prela. c. i. x. q. ij. hoc ius. vn̄ in fine reſeruat̉ capitulo hec exceptio. t. g ¶ Tunc valentem. ſcilicet tempore contractus. Sed pone ꝙ tēpo re venditionis valeret. x. tempore lit̓. conte. valeret. xxx. ſiue ſtudio monachorum uel alio modo. nunquid modo reuocabitur vēditio. non quia tēpus venditionis ſpectandū eſt. ff. de euic. ex mille.§. i. C. de reſcin. vendi. ſi voluntate. sͣ. de elec. dudum. ⁊ ſi deterior facta eſſet. non peterent. Et ita cum petituri nō eſſent contrarium. ne meliorationem petere non debent. C. de ſolu. l. penul. ff. de da. infec. qui bona.§. ſi quis. quia. vin. h ¶ In arbitrio. ſic. jͣ. e. cauſam. ⁊. C. de reſcin. vendi. l. ij. i ¶ Reddendam. Sed cum venditio nulla fuerit. quia facta fuerit ignorante capitulo. ⁊ vltra dimidiam decepta eſt eccleſia. nullū ius acquiſitum fuerit monaſterio. quare fit reſtitutio monaſterio? Re ſpondeo ſi ad hoc actum fuiſſꝫ nō fuiſſet reſtitutio facta: ſed quia per iniquā ſententiā ſpoliati fuerunt monachi reſtituunt̉. Nec fuit vēditio iudicata nulla. quia nec agebatur ad hoc. vn̄ dicitur hic. ꝙ in arbitrio ſit emptoris ⁊cͣ. non ſit condemnatio. niſi agatur ad hͦ. s de ordi. cogni. cum dilectus. tan. k ¶ Queſtione. hͦ ideo dicit. qꝛ ꝗ rē petit ex vna cauſa expreſſa. ⁊ ſūc cūbit eandē rē ex alia cā petere nō ꝓhibetur. ff. de excep. rei iudi. ⁊ an̄ eadē. sͣ. d̓ cā poſ. c. ul. De hac materia ſatis dr̄. sͣ. d̓ libel. ob. c. i l ¶ Deceptione. cum dolus dat cām ꝯͣctui. puta dolo induxi te ad ve dendā rē alias nō vēditurus. nō tenet ꝯͣctus. ff. d̓ dolo. ⁊ elegāt. ar xij. q. ij. quiſquis ep̄us. in fi. ⁊. jͣ. de re. ꝑmuta. cū vniuerſoꝝ. Si vo incidit in ꝯͣctum. qꝛ vēditurꝰ erā. ſꝫ ꝑ dolū tuū minꝰ vēdidi. uel per dolum meū plus emiſti tenet quidē ꝯͣctus. ſꝫ agit̉ ad ſupplementū reſidui. ff. de ac. em. ⁊ ven. iulianꝰ.§. ſꝫ ſi venditor. Si v̓o dolꝰ n̄ dacām ꝯͣctui. nec īcidit in ꝯͣctum. ſꝫ deceptꝰ ſū vltra dimidiā iuſti p̄cij in vēditione. obtinet qd̓ hic dr̄. ⁊. jͣ. e. cū cā. ⁊. C. de reſcin. vēdi. l. ij. Si aūt ſū deceptus minꝰ dimidia iuſti p̄cij. nō poſſū agere ad aliꝗd qꝛ licitū ē ꝯͣhentibꝰ ſeſe inuicē decipere vſqꝫ ad dimidia iuſti p̄cij. ff de mino. in cāe.§. ī p̄cio. Et hͦ hꝫ locū in ꝯͣctibus bone fidei. In cō tractibꝰ ſtricti iuris etiā ſi dolus dat cām ꝯͣctui. tenet ꝯͣctꝰ. ſꝫ agens preſumpſerit. xxx. dies in pane ⁊ aqua peniteatᶜ. ELex. iij. attrebaten̄. epiſcopo. Um̄ dilecti filij beluacen̄. canonici cōtra abbatē ⁊ fratres cari loci proponerent querimoniā ꝙ ſiluā que nigrauallis dicit̉ a qui buſdam eoruꝫ ignorante capitulo pro. x. libris. xl. marchas tunc ua lenteꝫᵍ cōparaſſent: cām ipſam mo riſien̄. ep̄o ⁊ decano remen̄. cōmiſimus terminādaꝫ: adijcientes ꝙ ſi uterqꝫ cauſe cognitioni intereſſe nequiret: alter in eodem negocio procedere non differret: ⁊ infra. Tādem decanus in illius cauſe co gnitione proceſſit: ⁊ cuꝫ ei ꝑ teſtes ꝯſtitiſſet: ꝙ predicti fratres ſiluam minus dimidia iuſti precij cōparaſ ſent: uenditionē non tenere: ⁊ ſiluā beluacen̄. eccleſie adiudicās cano nicos in poſſeſſionem induxit: ⁊ in fra. Quia uero in arbitrio empto ris eſt: ſi uelit ſupplere iuſtū preci um aut uēditione reſcīdere cū res minꝰ dimidia iuſti precij ꝯparatur ſnīam ipſam tāquā iuri contrariaꝫ irritantes poſſeſſiōem monachis iudicauimꝰ eē reddēdāˡ ſalua que ſtione canonicis ſuper deceptiōe

ex eo elidit̉ ope exceptionis. ff. de v̓. ob. ſi quis cū aliter. C. d̓ pact̉. cum poſtea. Et nota. ꝙ in cōtractibus bone fidei: ſi dolus dat cām ꝯtractui non ꝑ ꝯtrahentes: ſed ꝑͦ intermediā ꝑſonā tenet ꝯͣctus: ſꝫ dat̉ actio de dolo ꝯͣ mediatorē. ff. de dolo. ⁊ elegāter.§. i. in quolibꝫ tn̄ contractu bona fides exigit̉. C. d̓ ac. ⁊ obli. bonā. Et no. ꝙ quā doqꝫ nō tenet ꝯͣctꝰ: ⁊ tamen ex eo agit̉. ff. d̓ ac. emp. ⁊ ven. iulianus.§. ſi quis colludente. b. Eruenit. fati gari videt̉ ꝙ dominus papa minus bene ꝓnunciauerit hic: quoniam res donate vxori ꝓ pter nuptias aliena ri nō poſſunt: ēt cō ſentiente vxore: nec currit ei p̄ſcriptio ī rebus dota. C. d̓ iu re do. ī rebꝰ: niſi ſo luto matrimonio: ut ibi dicit̉. ⁊. C. de āna. exeep. l. i.§. vl. ⁊. C. d̓ p̄ſcrip. xxx. an. cū notiſſimi.§. il lud. nec ſufficit ꝙ ī cōes vſus preciū v̓ ſū eſt: qꝛ ꝓ ꝑte mari ti nō potuit obliga ri. C. ad vell. aut. ſi qͣ mulier. So. ſi vis ut oīs obiectio conꝗeſcat: dicas ꝙ mulier illa donationeꝫ iſtā ꝓpter nuptias lucrari non debuit: qꝛ ſicut dos ſoluto matrimonio dꝫ redir̄ ad vxorē uel eiꝰ heredeſ: ita donatō propter nuptias ad maritū vel eiꝰ here deſ. C. de pac. ꝯuē. ſuꝑ do. l. pen. ⁊ vlt. aut̉. eqͣlitas. niſi cx( pacto d̓ lucrāda do te vel donatōne: vel de cōſuetudine ſecꝰ obtineat. jͣ. d̓ dona. īter vi. ⁊ vxo. c. vlt. C. de rei vxo. ac. l. i.§. illo ꝓcul dubio. in quo caſu ītelligit̉ illa aut̄. C. ad vell. ſiue a me.ſ. illo caſu qn̄ ex pacto vel ex cōſuetudine debꝫ donationē lucrari. vnde bene reſpōdet papa: ꝙ ſi mulier debeat lucrari hac donationē. ītellige decreta. hāc ſcd̓m aut̉. ꝙ tn̄ erat in bo nis mariti: ꝙ potuit ſibi cōſulere ⁊ poſt biēniuꝫ ſcd̓o alienationi ta cite uel exp̄ſſe preſumit̉ conſenſiſſe rōe tāti tꝑis. ar. jͣ. de iurepa. cufa. C. de pe. here. ſi filius. Illa v̓o ratio nō eſt multū efficax: ꝙ ī cō munes yſus precium eſt cōuerſū: niſi velis dicere ꝙ vir ⁊ vxor ha bebat oīa dāna ⁊ lucra cōia. ar. jͣ. de dona. inter vi. ⁊ vxo. c. ii. immo qꝛ ſoluto matrimonio vel cedit in ſubſtantiā viri: uel cōibus liberis applicat donatio ꝓpter nuptias. in aut. ut īmo. ante nup. dona.§. ⁊ hoc dicimus. coll. v. Et iō non intererat mulieris petere matrimo No ſoluto: exquo non habebat liberos aut ēt ſi haberet. ber. ¶ ¶ D noſtrā canonē: infra de vſur. qꝛ in omnibus. mnLEmptionis emptione pignoris cā facta: nō qd̓ ſcriptum: ſed quod geſtum eſt inſpicitur. C. plus valere quod agitur. l. iii. jͣ. qui fi. ſint legi. per tuas. n ¶ Patet.i. p̄ſumit̉. jͣ. de pig. illo vos. ſi aūt nō ageret̉ ī fraudē. ſecꝰ eſſet ⁊ hr̄et emptor fructus: lꝫ vēditio reſcinderet̉ ⁊ res eēt vendita iuſto p̄cio. C. de pac. īter emp. ⁊ ven. l. ii. Et ita potiꝰ cōſiderandū ē: quid agit̉ inter cōtrahentes. ar. xviii. q. ii. eleutherius. ff. de v̓. ob. eum qui calendis. jͣ. de condi. ap. veꝝ. laur. o ¶ Dimidiā. ⁊ ita quātitas p̄cii eſt ar. doli. ff. de trāſac. cū hi.§. mo dus. ſic ar. sͣ. de depoſi. bona fides: ⁊ ꝯceſſio ſimulata p̄ſumit ꝓpi modicū preciū. C. māda. ꝑ diuerſas. ar. ꝯͣ. jͣ. de ſimo. ⁊ ſi queſtiōes C. de reſcin. vēdi. l. dolus. ⁊. ff. de iure do. ſi vſufructus. laub ¶ Cocilio. d̓ vſur. qꝛ in oībus: ⁊ maiorē ēt īponere pōt. jͣ. de vſur. ꝯqueſtus. c. ꝑ tuas. ⁊. c. dudū.ſ. ꝑ excōicatōꝫ. sͣ. d̓ iureiurā. ad nr̄aꝫ. Et iō in oībus ꝯmiſſionibus ſit mētio de pena illius ꝯcilii ut ab ea iudex incipiat ſi viderit expedire ad altera poſt modū ꝓceſſurꝰ: ſi hoc meruerit ⁊c̄. sͣ. ut lite nō conteſ. quoniam frequēter.§. vlt. precij uel conſenſu capituli in uenditione non habito: ⁊ alia cauſa ra tionabili: quā canonici contra mo nachos duxerint ꝓponendā. ¶ Eleſtinus. iij. Eruenit ad nos ꝙ. p. miles .a. uxori ſue quandaꝫ domū in donationem ꝓpter nuptias aſſi. gnatā muliere ipſa expreſſū dante conſenſū. b. mulieri uendidit pro certa pecunie quantitate: ⁊ infra. Prenomīato uero milite viā vni uerſe carnis ingreſſo relicta eius uenire cōtra hoc preſumit: allegās dictā domū titulo donatiōis ꝓpter nuptias ſibi conceſſā alienare non potuiſſe: licet eius conſenſus ipſi noſcat̉ cōtractui acceſſiſſe: prefata uero. b. ex eo nititur ſe tueri ꝙ per xxx. annos cōſtāte illoꝝ matrimo nio domū ipſaꝫ bona fide tituloqꝫ iuſto poſſedit: ⁊ quia in cōmunes uſus viri ⁊ uxoris illius preciū eſt conuerſum: ac facte uenditionis tempore: vnde ſi prefata mulier cō ſulere potuiſſet: in viri facultatib conſiſtebat. Quia igitur ſuper his nos conſulere curaſti: reſpōdem predictā emptriceꝫ: ſi uera ſūt que premiſimus: preſcriptis occaſioni bus ſuper ipſa domo non debere ulterius fatigariᵐ. ¶ Nno. iij. capitulo pallion̄. ¶ D noſtrā noueris audientiā ꝑueniſſe: ꝙ cū. r. laicus lator preſentiū ab. m. mutuuꝫ recipere uoluiſſet: creditor ne ꝑ canonem contra uſurarios editum poſſet in Um cā. dimidiā. Iſtud ſic ē ītelligēdū. Ecce res valet. x. vēdidiſti illā ꝓ quatuor: pꝫ ꝙ tu es deceptꝰ ī ſex: ſꝫ ſex ſunt plus ꝙͣ dimidia iuſti p̄ cii: qd̓ ē quinqꝫ: ⁊ ita es deceptꝰ ī dimidia: que ē quinqꝫ ⁊ plus.ſ. vno. ſufficit illud plus valet vnū bonon̄. tātū. Et hoc ītellige ī venditore ꝗ decipit̉ ī p̄cio: ⁊ ſic ēt ī ēptore d̓cepto. pone ꝙ res valeat. x. ⁊ emptor ſoluit. xvi. pōt agere ad p̄ciū recipiēdū qd̓ plus dedit vel in totū receder̄ a ꝯͣctu: qꝛ ſic pꝫ ꝙ ē deceptꝰ vltra dimidiā iuſti p̄ci: ſoluit.n. ſex vltra dimidiā iuſti p̄cii qd̓ fuit. x. Si.n. deciperet̉ ī quinqꝫ tā tū: nō ageret: qꝛ quiūqꝫ ſunt dimidia. x. ⁊ ita nō eſt decep tus ēptor ī aliquo vltra dimidiā iuſti p̄cii. ſed qꝛ ſex dedit vltra dimidiā deceptꝰ ē ideo aget. Azo intelligit iſta v̓ba ita. Alij dicunt ꝙ neceſſariū ē ut duplū iuſti p̄cii ⁊ vltra d̓derit ēptor: ut ecce: res valet decē: ⁊ ego emi ꝓ. xxi. qd̓ nul la lex dicit: ⁊ nihil ē qd̓ dicūt: qꝛ hic decipit̉ ēptor ī plus q̄ ſit totū iuſtū p̄ciū. ſed pͥmum verius ē. ⁊ dominus iacobus dic̄ eodem modo cum azone. r ¶ Reſtituerent. Et ita age batur hic ad reſciſſionem cō tractus: niſi ēptor vellet ſuꝑ plerere iuſtū p̄ciū. sͣ. e. cū dile cti. ⁊ hic. ⁊. C. de reſcin. vē. l. ii. ſecus ē in trāſactōibus ẜm quoſdā tꝫ ēt trāſactio: licet ꝗs decipiatur vltra dimidiā iuſti precii. ar. jͣ. de reli. do. ꝯſtitutus. vbi epiſcopus omnia iura dimiſit ſolū octo denariis pro penſione retentis ⁊cͣ. ⁊ ē expreſſum ꝙ ſi poſt trāſactio nem inueniuntur publica in ſtrumenta per que appareat ꝙ deceptus ſit tranſigens in quadruplum: non tamen re ſcinditur tranſactio. ff. ad tre bell. l. lucius.§. vltimo. Et eſt ratio in tranſactione: quia eo ip̄o ꝙ a lite receditur magnū commodum eſt: vnde indebi tum ſolutum ob tranſactionē non repetitur. C. de tranſac. l. ii. ff. de condi. inde. in ſumma vin. Et hoc verum: niſi aliquis velit agere iudicis officio: ut minor uel eccleſia: quia ſi ledat̉ in tranſactione reſtituit̉ ſicut ſi leſus ē in ſnīa uel ī aliquo ꝯͣctu. C. ſi aduerſus trāſac. l. i. ſꝫ ſi directe velit agere ꝯͣ trāſactionē. ſecꝰ eēt. io. Sed quo iure agit̉ hic ad reſcindendū ꝯͣctū. dicūt quidā ꝙ iudicis officio. C. de reſcin. vendi. l. ii. C. de ac. emp. l. iiii. Sed ẜm hoc ageret̉ tantum ad quadriēnium: qꝛ vſqꝫ ad tē pus illud competit in inte. reſtitutio. C. de tempo. in inte. reſti. l. vlt. Hec fuit opinio plac. Alii dicunt: ꝙ conditione ex illa. l. C. de reſcin. vē. l. ii. ⁊ ẜm hoc vſqꝫ ad. xxx. annos. qꝛ oēs conditiones cū ſint perſonales: ꝑpetue ſunt. Cre dit vin. ꝙ agatur conditione ex eo contractu ex vēdito alternatiue uel ad ſuꝑ plendum iuſtum precium: uel reſcindendam uenditionem: nec eſt mirū ſi ꝑ actionem ex eo contractu agit̉: ut recedat̉ a ꝯͣctu. ff. de ac. emp. l. ex empto.§. ſi quis virginem. vin. quia in contractibus bone fidei multa veniunt de quibus nec eſt dictum nec cogitatum. ut. ff. de ꝯͣhen. emp. quotiens ⁊. l. ſe.§. ſed ⁊ ſiquid. C. de ac. emp. l. i. io. hec fuit opinio iacobi. b. Sed quid dices ſi ma ior iurauerit ſe non venire contra venditionem: nunquid audietur: qꝛ deceptus eſt ultra dimidium iuſti precii non credo ꝙ audiatur. ſecus de minore qꝛ per iuramentum nō excludit: niſi ꝑ beneficium etatis: non tamen renunciaiuri cōmuni: ⁊ ita poteſt agere uel ad ſupplementū p̄cii uel ad reſcindendum contractum. ſed reſtitutionē in integrū petere nō poteſt: qꝛ iuramentum rep̄ ſentat eum maiorem: niſi iuraret non repetere rē ex eo ꝙ deceptuſ eſſet ultra dimidiam: tunc utraqꝫ uia eſſet ei precluſa. preter iuramentum. b. ſ ¶ Iue venditori. inſtitutum. No. ergo ꝙ emptor ad hoc ut venditor teAneatur ei de euictione dꝫ ei denunciare ut ipſum defendat ſuper re ab ipſo ſibi vendita: de quo queſtio ei mouetur: alioquin non tenetur. ut. C. de euic emptor fundi. ⁊. l. actore. nec fideiuſſores tenent̉ quos euictionibus rece pit: ut ibi dicitur: ⁊ ſi auctor ſit abſens: denunciet̉ fideiuſſori ut ex p̄dictis le gibus habet̉. Quidā tn̄ dicūt ꝙ nō tenet̉ denunciare fideiuſſori: ⁊ hec denū ciatio pōt fieri quolibet tꝑe dūmō nō nimis iuxta ſnīam. ff. d̓ euic. l. ſi rem.§. quolibet. Et illud ſcias ꝙ ſi ꝑ venditorem ſtetit quo minus ſit ei denunciatū puta qꝛ latitat: uel qꝛ impendit ne poſſit ad eū citatio ꝑuenire: nihilominꝰ te netur de euictione. ff. de euic. ſi ideo.§. preſenti. ⁊. l. ſi dictū.§. ſi pn̄te. ⁊ idem ē poſterū cōueniti: domos ⁊ oliuas recepit ab eodē titulo emptionisˡ cū reuera cōtractus uſurarius age retur: quod patetⁿ ex eo ꝙ creditor debitori promiſit: ꝙ qn̄cunqꝫ a ſe ptennio uſqꝫ ad nouēniū daret. xl. vncias tarenoꝝ: que vix dimidiā iuſti precij cōtingebāt: domos eiꝰ reſtitueret ⁊ oliuas. quia igit̉ frauſ et dolus cuiquā patrocinari nō de bent: mandamꝰ quatens ſi res ita ſe habet: inſtrumēto uēditiōis con fecto in fraudē canonis ꝓmulgati contra uſurarios: nō obſtante pre dictum. m. ad reſtituēdas domos ⁊ oliuas ei ad quem debēt heredi tario iure deuolui: cum debitor ſit viam vniuerſe carnis īgreſſus per penā in lat̄. conciᵖ. cōtra uſurarioſ ꝓmulgatam ap. re. cōpellas. ¶ Dem epiſcopo ⁊ archidiacono urbinaten̄. Um cauſa: que īter economū monaſterij ſancti martini de mote ex parte vna ac ciues viterbi enſis: ſuꝑ caſamētis ex altera uerte bat̉ fuiſſet aliquādiu uētilata: cum cōſtitiſſet nobis monaſteriū in uen ditione ultra dimidiāq iuſti precifuiſſe deceptū: ſentēciādo decerni mus: ut prefati ciues aut recepto precio poſſeſſiones reſtituerēt me moratas: aut ſupplerēt quantū con ſtaret legitime ueditiōis tempore iuſto precio defuiſſe. ¶Reg. ix. Iue uenditori poſt inſtitutū Ocōtra ſe iudiciū quis omiſit. ut rem uenditam ſibi defenderet:

ſi denunciet̉ fide iuſſori pn̄te venditore. ut in dicto.§. ſi pn̄te. ar. sͣ. ut lite non conte. quoniā.§. porro. Itē ſi emptor ꝯpromittit ī arbitriū ⁊ ꝯͣriā ſnīam repor tauerit: venditor nō tenet̉. ff. de euic. ſi dictū.§. ſi ꝯpromiſſo. Itē ſi emptor po tuit vſucaꝑe ⁊ nō vſucepit: īputat̉ ei. qꝛ ⁊ venditor non tenet̉ ei ſi. res euincat̉ ab eo: ut. l. ſi in dicto.§. ſicut pōt. b. t ¶ Cōtumacit̉. ſi ꝯtumax fue rit emptor: qꝛ citatꝰ nō venit ad ſnīaꝫ ſibi īputet ſi lata fue rit ꝯͣ ipſū: qꝛ tūc venditor nō tenet ei de euictōe: qꝛ vr̄ po tius ꝯdēnatus ꝓpter ſuā con tumaciā ꝙͣ ꝓpter aliā cāꝫ. ff. de euic. ſi iō.i. rn̄. C. e. ti. em̄ ptor fundi. nec pōt appellare tāꝙͣ ꝯtumax. xxiiii. q. iii. de il licita. ii. q. vi.§. ſunt quoꝝ. b. u ¶ Iniuriā. C. de euic. ēptor fundi. vnde ſūpta ē hͨ decre. ⁊ hͦ iō: qꝛ iniuria que fit ēptori nō contingit venditorē. ff. de euic. ſi ꝑ īprudētiā ſic ſi iudex ꝑ iniuriā ꝓnūciat ꝯͣ heredeꝫ: nō nocet legatariis. ff. dele. i. ſi ẜuus pluriū.§. i. x ¶ Sactiones. de quibꝰ iā p̄miſſū ē in. l. emptor fundi. et ſi ꝑ imprudētiā. ⁊ ſic ī tribus caſibus hic cōtentis nō tenet̉ uenditor emptori: ſi nō denū ciauit: ſi ꝯtumax fuit ſi ꝑ iniu riā iudicis cōdēnat̉. tunc.n. iudex fac̄ litē ſuā: ⁊ ipſe tenet̉ ff. d̓ iudi. filiuſfamilias. ⁊. C. de pe. iudi. qui ma. iu. l. ii. ⁊. x. ii. q. ii. c. i. ⁊. ii. b. y ¶ QX reſcrip. lr̄aꝝ. Huic dn̄s papa fidē adhibu it ſue aſſertiōi: ꝓ rato habēs qd̓ portūtn̄. ep̄s ſic pͥmo ſtatuerat: alias pͥma conſtitutio de qua fit hic mentio exhibē da eēt. sͣ. de fi. inſtru. c. i. C. de eden. aut̉. ſi quis ī aliquo: niſi aliter de illa ꝯſtare poſſit sͣ. de cleri. peregri. tue frater nitati. a ¶ Scholariū. ſoli ergo magi ſtri ⁊ ſcolares ꝓhibentur cō ducere hoſpicia alioꝝ ſcholariū: ſed alij non ꝓhibent̉ ꝯducere hoſpicia ſcola rium: ⁊ ꝓpter potētiores cōſtitutio iſta emanauit. ⁊ per hāc lr̄am videt̉ ꝙ ſcri ptores qui ſcholares nō ſunt: ſed vxorati nō ligent̉ hac conſtitutionē: ⁊ de illis nō fit mētio. la. dixit hanc penā extēdi ad eos qui gaudēt pͥuilegio ſchola ſtico large ſūpto vocabulo ſcholariū ⁊ gratia ſcholarium ibi ſūt dūmō nō ſint meretrices que non ſunt digne laqueis legū. C. de adul. que adulterum. nec obiicias ꝙ pena non dꝫ extendi: qꝛ odia ⁊ pene qn̄qꝫ ampliant̉. ff. de his qui no. infa. l. ii.§. exercitus. ⁊. ar. ad hoc. jͣ. de v̓. ſig. cum in ꝑtibus. lau. Sed non credo ꝙ ad ſcriptores vxoratos extēdat̉ iſta ꝯſtitutio. lꝫ ſint ibi propter ſcholares: eadē rōne extendentur ad chartarios ⁊ chartarum raſores. b. b ¶ Sub excōicatione. Ex hoc v̓bo colligitur ꝙ fuerat ꝯſtitutio late ſnīe: ⁊ fa cit ad hoc. lxiii. di. ſalonitane. jͣ. de eo qui fur. or. re. c. i. ita ēt obſeruamus ⁊ te nemus ꝙ ſit canon late ſnīe: ⁊ tuſculanus ſub pena anathematis hoc obẜuā dum decreuit: ut ſequit̉ in lr̄a. Sed quare non impoſuit legem locatoribus: Rn̄deo: qꝛ nō habebat iuriſdictionem in eis: ſed ſcholaribus qui clerici ſunt ꝓmaiori ꝑte. ſi. lxxxix. di. iudicatū. Itē qꝛ voluit legē d̓rogar̄. C. loca. ne cui. c ¶ Audiētia. hoc fieri debet propter illos qui conſtitutionem ignorant: ſꝫ quo ad alios no. qꝛ ſufficit qualitercunqꝫ ſciant. ēt ſine aliqua cōfeſtatione. ff. d̓ ad mi. tu. quidā.§. exquo. ⁊ qui ſcit certiorari non debet. ff. de ac. emp. ⁊ ven. l. i. ī fi. immo certe videtur ꝙ omnes teneant̉: exquo conſtitutio fuit ſemel publicata. xv. di. quod dicitis. vnde potius ad cautelam fit huiuſmodi recitatio: ne quis ſaltē de facto dicat ſe ignoraſſe. ſic. ff. de inſti. ſed ⁊ ſi pupilluſ.§. i. ⁊. ii. sͣ. de fi. inſtru. paſtoralis. d ¶I Eſtra nobis. ſtatuto. Statuerunt epiſcopi ꝙ huiuſmodi decime parro chialibus preſbyteris ſolūmodo locarent̉: per quod vtilitas eccleſiarū non modicum impediebatur: petierunt iſti monachi ſibi ſuper hoc prouide ri: epiſcopi enim bene poſſunt facere ſtatutum. de conſe. di. iii. c. i. ⁊ s. de ma. ⁊ obe. ſi quis venerit. ⁊. jͣ. de ſen. ex. a nobis fuit. ſed quia illud vertebatur in detrimentum vel preiudicium eccleſiarum. ⁊ qꝛ non eſt contra ius: ut hic pa tet exp̄ſſe: ꝙ fructus decimarum taliter ad tempus locentur: ideo papa tollit ſtatutū illud: lꝫ ius decimarum taliter vendi uel locari non poſſit: cum ſpūale ſit. jͣ. de iurepa. c. i. ⁊. c. de iure. jͣ. de ſimo. querelā. b. e ¶ Ad feudum. Et ita patet ꝙ prelati eccleſiarum infeudare non poſſunt de nouo. infra de feu. c. ii. f ¶ Alienationem ꝑpetuam.ſ. ẜm ꝙ dicitur: alienatio eſt contractus ꝑ quē donūciare uel cōtumaciterᵗ abfuit tem pore ſentētie ꝓmulgate: ſeu ꝑ iniuriaꝫª ſentētia lata fuit: de euictione iuxta legitimas ſāctiōesˣ agere nō ualebit. ¶ De Locato ⁊ conducto. A Lemens. iij. X reſcripto litteraꝝʸ tu ſculan̄. epiſcopi. nobis īnotuit: ꝙ cū ciuitatem bon̄. tempore ſue lega tionis intraſſet: ⁊ infra. Conſtituti onē factā ab epō portuē. ap. ſe. le. ⁊ a predēo tuſculan̄. epō poſtmodū ꝯfirmatā: videlicet ut nulluſ magi ſtroꝝ ſeu ſcholariūª ſuꝑ cōducēdis alioꝝ hoſpicijs in leſionē ⁊ preiu diciū habitantiū audeat hoſpitem cōuenire: niſi prius cōſtiterit tēpuſ cōductiōis elapſū: uel inquilini in hoc ſuū fauorē preſtiterīt ⁊ cōſenſū cū idem portuen̄. ſub excōicatiōe hoc ꝓhibuit: ⁊ alter ſub pena ana thematis idē decreuit obſeruādū: ratū eſſe decernimꝰ. g. auc. ap. con firmamꝰ: ſtatuētes ut a te frater epi ſcope: ⁊ tuo quolibꝫ ſucceſſore hoc ſingulis ānis in cōi audiētiaᶜ magiſtroꝝ atqꝫ ſcholariū recitet̉. INnocen. iij. abbati ⁊ cōuentui ſācti petri de pratell. londen̄. dioc. Eſtra nobis relatio declara uit ꝙ cū ad firmā fructꝰ ur̄aꝝ) dare cōſueueris decimaꝝ: ⁊ infra. minium tranſfert̉. C. de fun. do. l. i. Quādoqꝫ etiā verbum aliena tionis large accipitur. sͣ. de re. ec. nō. ali. nulli liceat. C. de re. ec. ali uel noͣ. ſancimus. ⁊ in aut̓. de re. ec. non ali.§. nos igit̉. col. ii. ⁊ eodē modo hͦ large accipit̉. ut ī. c. nulli. g ¶pRopter. incōmodo. quādo magno īcōmodo afficit̉ ꝯductor. tunc fit remiſſio pēſionis. ff. e. ex ꝯduc to.§. i. vbi dic̄. ſi om nē fructū tulerit: ut fructꝰ ēt ſeminis nō ſuꝑſit. ⁊. l. ſi vno.§. vbicūqꝫ. ⁊. C. e. l. li. ceat. ⁊. l. excepto. ni ſi aliud ī locatiōe ſit actum. ut ī. l. lꝫ. alio quin.i. ſi tale dānū nō īteruenerit: ſecꝰ eſt. ff. eo. ſi merces. §. vis maior. qꝛ modicū dannū dꝫ ſuſti nere: ut ibi dr̄. ⁊. l. habitatores. Intellige qd̓ hic dr̄ de eo colono ꝗ certam pe cuniā ānuatī dꝫ vel certas chorbes: ⁊ n̄ de ꝑtiario: ꝗ cū dn̄o lucrū ⁊ dānū ꝑtit̉ ut dr̄ in.§. vis maior. qꝛ ꝓ modico dāno nō dat̉ reſtitutio: ut ff. d̓ ī inte. reſti. ſcio ⁊ sͣ. d̓ ī inte. reſti. c. i. ⁊ sͣ. de re. ec. non alie. ad nr̄am. ⁊ mo dicū dānū eccleſia ſuſtiner̄ dꝫ. xii. q. ii. bone rei nec ꝓ mo dico retractat̉ vēdi tio. ff. d̓ ꝯͣhē. emp. l. res bona. nec ꝓ mo dico dat̉ actio d̓ dolo. ff. d̓ dolo ſi oleuꝫ in fi. h ¶ Uitio. qꝛ forſitā no potuit pati multā pluuiā nec multā ſiccitatē: nec potuit colonus occurrere: quī ſuffocaret̉ ſemē. Sꝫ ꝯͣ videt̉. ff. e. ex ꝯduc to.§. i. vbi dicit ꝙ ſi vitia ex re oriunt̉: dānū eē coloni: ut ſi vinū coa cuerit: vel ſi herbis ſegētes corrupte ſūt. Solu. ibi potuit colonꝰ oc currere: hic nō qd̓ pꝫ ex eo qd̓ dicit hic: ſine culpa coloni. Caſus ēt fortuitꝰ dn̄o nocet ⁊ nō colono: ut nō hēat penſionē: niſi ꝓ rata: ⁊ ſi nihil ꝑceperit: nihil ſoluat: ita ꝙ remiſſio faciēda ē ī totū vel in ꝑtē niſi vbertas p̄cedentis āni vel ſequentis poſſit ꝯpenſari ſterilitati C. e. l. lꝫ. ⁊ hoc ēt ſi dn̄s remiſit pēſionē ꝑꝑ ſterilitatē ſi āno ſequēti ꝯtingat vbertas: petere pōt penſionē integrā. ut. ff. e. ſi vno āno. b. i ¶ Inuito. hoc ſūptū eſt ex illa. l. C. e. edē. quā. k ¶ Imminebat. Hec potuit eē neceſſitas poſtea ſuꝑuenit: ſi domꝰ corruit vel minat̉ ruinā quā edificare vult: vel forſitan vxorē duxerit: ⁊ indiget domo illa vel ſi qua ꝯſimilis neceſſitas que tunc non īminebat. ar. ff. ut ī poſ. leg. ſi is a quo.§. plane. alias ē lex. ⁊. ff. d̓ in terro. act̉. d̓ etate.§. ex cā. ⁊ sͣ. d̓ offi. d̓le. īſinuāte. ⁊ ē hic ar. pͥncipiū ꝯſiderādū. sͣ. ti. ꝓx. cū dilecti. ⁊ sͣ. de elec. dudū. vbi de hoc. ber. l ¶ Peruerſe. In iſto caſu dicūt quidā nihil remittēdū eē: qͣſi ꝯpenſādo: ſꝫ nō ē veꝝ: qꝛ pōt dn̄s agere ꝯͣ inquilinum ꝓ dāno dato actio ne legis acquilie ⁊ ex locato. m ¶ Canonē. hoc intellige qn̄ ad lōgū tēpus ꝯduxit. puta ad. x. an nos vel plus uel minus etiā. vi. uel. v. ff. e. quero.§. inter. ber. n ¶ Celeri. ſic. sͣ. d̓ re. ec. alie. uel nō. ſi quis p̄ſbyteroꝝ. ⁊. jͣ. e. c. ꝓx. vbi dicitur qͣliter hoc verbum ſit intelligendum. ⁊ ita in qͣttuor caſi bus expellitur inquilinus. o ¶ Otuit. emphiteota. Uidet̉ ꝙ ēphitheoſis ſit locatio: ex eo ꝙ Conit̉ ī titulo d̓ locato: ſꝫ nō ē veꝝ. iſti. locati.§. ad̓o. Locatio.n. pot fieri tā de rebꝰ mobilibꝰ ꝙͣ īmobilibꝰ ⁊ ſe mouētibꝰ. ēphiteoſis v̓o tātū d̓ īmobilibꝰ. Cōtractꝰ āt ēphiteoticus mediꝰ ē int̓ venditione ⁊ locationē. In hoc āt accedit ad venditionē. qꝛ qn̄ talis ꝯͣctus cele brat̉ aliꝗd dat̉: ſicut ī vēditione dat̉ p̄ciū: ſꝫ tamen differūt. qꝛ ꝑ ven ditionē trāſfert̉ dn̄iū: ſꝫ hic retinet dn̄s dn̄iū. Sꝫ magis vr̄ accede ad naturā locationis: qꝛ ſicut locator retinet dn̄ium: ⁊ ſingulis an nis aliꝗd recipit: ita ⁊ hic. qꝛ ēphiteota ſingulis ānis ſoluit canone ꝯſtitutū: ⁊ iō potius ponit̉ hec decre. in iſto ti. ꝙͣ in p̄cedenti. ber. p ¶ Requiſita. hͦ ſumptū ē. C. de iure emphi. l. vlti. Primo requiri Dioc. epiſcopoꝝ ſtatutoᵈ cōtrario non obſtante ueſtrarū decimarum prouentus illis libere locare pote ſtis: cū quibus eccleſie ueſtre con ditionē poteritis facere meliorē: ita tamen ꝙ huiuſmodi locatio ad feudum uel alienationem non vi deatur extendi. Rego. ix. Ropter ſterilitatē afficientē magno incōmodoᵍ conducto res vitio rei ſine culpa coloni ſiue caſu fortuito contingente colonis eccleſie tue pro rata penſionis re miſſio eſt facienda: niſi cum uber tate precedentis uel ſubſequentis anni ualeat ſterilitas compenſari. Uerum inuitoⁱ inquilino domum inhabitare uel reficere poteris: ſi neceſſitas que tamen nō īminebat locationis tempore id expoſcat: remiſſa ſibi pro reſiduo temporis penſione: qui etiam inde rationa biliter amouetur: ſi peruerſeⁱ ibi fu erit cōuerſatus: uel cum canonem per biennium non ſoluiſſet: ſibi ſa tiſfactione celeriⁿ non prouidit. ¶Dem. Otuit ſemphiteotaº eccleſia primitus requiſitaᵖ eidēqꝫ re Rūciato quantū ſibi ab alijs offert̉ ſi nolle ſe emere dixerit. uel a denū ciationis tēpore duoꝝ ſpaciū men ſiū ſit elapſu: meliorationes ⁊ ius

debet dn̄s ab amphiteota: an emere meliorationes ipſius velit ẜm qd̓ hic dicit̉ alias caderet a iure ſuo. ut in. l. predicta. ber. q ¶ Uēdere. Sꝫ nunꝗd pn̄t donare? vr̄ ꝙ nō: qd̓ ꝗdā ꝯcedunt. Alii dicunt ꝙ donare pōt ēt ſine ꝯſenſu dn̄i. C. de fun. patri. l. i. li. xii. ⁊ pignori dare. ff. de pig. l. lex vectigali. ⁊. ff. de pig. ac. tutor.§. vlti. b. r ¶ Pͣrohibent̉. Sꝫ que ꝑſone ꝓhibent̉ ab hmōi emptōe: p̄t dici ꝙ ſerui eccleſie capitanei ⁊ oēs per ſone maiores qui n̄ ſunt idonei facilitate ꝯueniendi. vnde poſſet dn̄s preiudi cium pati. ff. qui ſa. co. l. ii. a ¶ Bienniuꝫ. ut. x. q. ii. hͦ ius.§. qui rē. in pͥuato triēiū requiritur. C. de iure emphi. l. ii. Sꝫ ſi ꝓ miſit ſoluere penaꝫ rato manēte pacto ſi non ſoluat penſio nē ⁊ petat penā: ni hilominus vult euꝫ expellere: nūꝗd pōt dicas ꝙ ſic. ar. ff. de trāſac. qui fidē. ⁊. l. pacto. ⁊. C. de pac. cū ꝓponas. In fauorem dn̄i dictuꝫ ē hoc. ⁊ facit ad hoc. ff. de regul. iuriſ. cū par. ber. b ¶ Celeri. ⁊ ita pꝫ: ꝙͣ emphiteota pōt purgare morā offerendo canonem poſt biennium: ſic. sͣ. c. ꝓx. ſicut alienator. sͣ. de rebus eccle. nō ali. vel non. c. ſi quis preſbyteroruꝫ. ⁊. arg. sͣ. de elect̉. qd̓ ſicut. in fi. ⁊. ff. de v̓. ob. interdum.§. vlt. Sꝫ ꝙͣ tum tp̄s dabit̉ ad purgandum iſtam morā? videtur ꝙ ante ſnīam. ut. ff. de inoffi. teſta. papinia.§. meminiſſe. ⁊. C. quibꝰ ut indig. alia eſt. vel ēt vſqꝫ ad litē cōteſtata. ff. rem ra. ha. amplius hoc. ⁊. C. de plus peti. l. vna. ⁊ sͣ. e. ti. c. vno. Uel modicum tempus dabit̉. forſā x. dieꝝ. ff. de conſti. pecu. ꝓmiſſor.§. i. ⁊. ff. ex. qui. ca. ma. in inte. reſti. l. ab hoſtibus.§. ſed qd̓ ſimpliciter. ⁊. ff. ſi quis cau. l. ⁊ ſi poſt tres. uel ꝙͣcito potuit. ff. ad tertull. l. ii.§. confeſtim. ⁊ sͣ. de elec. qꝛ ꝓpter. vbi plura ar. de hoc inuenies. Quidā dicūt ꝙ vſqꝫ ad li. ꝯt. pōt emphiteota vitare penam huius conſtitutionis offerēdo cano nem per iura predicta. Sed non credo ꝙ vſqꝫ ad li. cōteſta. poſſit purgare mora. qꝛ hoc poſſet differri vſqꝫ ad duos annos vel vnuvel tres uel plures poſt tēpus ſtatuti biennii: ⁊ ita non eſſet celerit̉ ⁊ ꝓpterea hoc videtur potius facere timore pene ꝙͣ voluntate: ⁊ in pellat coram iudice: ſed tempus ſtatutum ipſū interpellat: ut dicit. in fi. ⁊ vltro ſe dꝫ offerre. ut. C. de iure emphi. l. ii. dabo ei modicū tepus poſt bienniū elapſum. Talis.n. celeritas ad modicum tēpus refertur poſt bienniū reſpectu ipſius biēnii: ſicut hec adiectio plus ad modicā quantitatem refertur reſpectu quantitatiſ nominate. ff. de v̓. ſig. hec adiectio. ⁊ illud modicum conſiderabitur arbitrio iu dicis. exquo non eſt determinatio in iure. sͣ. de offi. dele. de cauſis ⁊. ff. de iure deli. l. i.§. ait pretor. ⁊ qd̓ appellabit̉ arbitrium boni vi ri. ff. de v̓. ob. continuus actus.§. ii. b. c ¶ Expelli. Sed nūquid aucͣte ſua ꝓpria pōt dn̄s expellere emphi teotam ſi canonē debito tꝑe non ꝑſoluat? videt̉ ꝙ ſic. C. d̓ iure em̄ phi. l. ii. Satis pōt dici ꝙ ſic auctoritate huius decre. ⁊ p̄dicta. l. x. q. li. hoc ius porrectū.§. qui rem huiuſmodi. Dicit.n. lex ꝑtimeſeat crimen: cū ſibi arbitriū ſue vltionis ſciat cōceſſum. C. de metatis deuotū. li. xii. ⁊ ar. ff. de pig. l. lex vectigalis ⁊ ar. C. de ſer. expor l. i. ⁊. ii. ſed melius facit ſi auctoritate iudicis hoc feciſſet. C. d̓ pig l. iii. ⁊. j. de pͥuile. paſtoralis. Sed ſi alij tradidit poſſeſſionē. uel ab alio expellat̉: non deiiciet poſſeſſorē aucͣte ſua. ar. ff. de vi ⁊ vi ar. l. colonus. Itē. ſi emphiteota ceſſauit ꝑ bienniū ⁊ tantū āplius ꝙ nō pōt purgare morā ſi dn̄s poſtea receperit penſionē: nunꝗd dn̄s po ſtea poterit expellere emphiteotā. Reſpondeo ī pͥuato planū eſt: qꝛ recipiendo penſionē iuri ſuo renunciauit. ff. de le. cō. l. poſt diē. ⁊. l. p̄cedenti.§. fi. Ipſo.n. facto renūciat iuri ſuo. sͣ. d̓ his que fi. a ma par. ex ore. cū ſuis ꝯcor. Sed ꝗd dices de eccleſia: rn̄deo ſi p̄latus de conſenſu capituli recipiat pēſionē expellere non poterit poſtea emphitheotā: cū liberū ſit eccleſie uel ēphiteotā expellere uel pen ſione petere. in aut̓. de alie. ⁊ ephi. ꝯͣctus.§. ſi quis v̓o locator. coll. ix. ⁊ eligēdo vnū alteri renunciaſſe videt̉ ut in p̄dictis legibus poſt die. ⁊. l. p̄ceden.§. ult. Sꝫ ſi ſolus p̄latuſ ſine ꝯſenſu capituli recipit peſionē: nō credo ꝙ obſit eccleſie: quo minus poſſit expellere ēphiſibi ꝯpetens alijs uendereq qui ab emptione huiuſmodi minime ꝓhi bent̉ʳ Emphiteota quoqꝫ ſecꝰ pre ſumendo uel ceſſando in ſolutione canonis per bienniūª: niſi celeri ſatiſfactione poſtmoduꝫ ſibi conſu lere ſtuduiſſet: iuſte potuiſſet expel liᵉ: non obſtante ꝙ ei ut canonem ſolueret: non extitit nūciatum: cuꝫ in hoc caſu dies ſtatuta pro domino interpellet. De Rerum permutatione. EX conſilio apud ſil. princeps uoluerit rem immobilem ſan ctis locis preſtare: ⁊ accipere ab eis aliaꝫ īmobilem: eoqꝫ mō de cōi uoluntate ſper mutationē cōtrahere: liceat ei hoc facere: ſi cauſa rationabilisᵍ id expoſcat: ⁊ res quā preſtiterit maior fuerit uel equalis: pragmaticaʰ ſanctione ſuper hoc ꝓmulgata. teotam: niſi poſtea capitulum cōſenſiſſet. ar. jͣ. d̓ his que fi. a prela. ſine cō. ca. paſtoralis. cū ſuis ſimilibus: ⁊ ſi vnus ſit ſacerdos ſiue rector ſolus ī eccleſia ſiue ī capella: ⁊ recipiat pēſionem. idē credo: ꝙ ammodo nō poterit emphiteo tam expellere ut dictum eſt. Item quid ſi dicat dn̄s: recipio penſionē ſaluo iu re meo: ut ꝑ hoc non fiat mihi preiudicium: quo minus poſſim te expellere: credo ꝙ valeat ꝓteſtatio. nec ꝑ hoc preiudicatur ei. qꝛ ⁊ ſi ipſum vellet expellere: nihilo minus poſſet petere pēſionē. x. q. ii. hoc ius porrectum.§. ꝗ rem. ⁊. ar. ad hͦ. ff. ſi quiſ cau. l. ii. i. rn̄. ⁊. ff. de eo quod cer. lo. l. vlt. Idē ſi funduſ emphi theoticus clade uel caſmate perierit ultra medietateꝫ uel plus uel minꝰ: nunꝗd dꝫ penſio diminui. Dicūt ꝗdaꝫ ꝙ ſi ultra medietatē periit: non te net̉ emphiteota ſoluere integrā penſionē. C. de iure emphi. l. i. ex eo qd̓ ibi dicit̉: ſi ve ro ꝑticulare dānum ⁊c̄. qꝛ no mine ꝑtis medietas ītelligit̉. ff. de v̓. ſi. nomē filiaꝝ.§. i. ff. de uſufruc. ēt ꝑtis. Alii dicūt ⁊ melius ꝙ totā penſionē ſol uere dꝫ adherentes lr̄e illius legis: vbi dicit ex qua nō ipſa re penitꝰ ſubſtātia ledat̉. īſti. loca.§. adeo. in fi. ſcd̓m hic ſi gnat ꝯͣ. C. de allu. l. ii. ſed il lud ſpāle ē in tributo. Sꝫ nū quid ꝓpter ſterilitatē rei em phiteoticarie dꝫ penſio diminui. ⁊ certe noͣ: licet aliud ſit ī locatione. sͣ. c. ꝓx. Itē ſi ſunt plures coheredes ⁊ vnus nō ſoluit penſionem: nunquid ꝓpter hoc ſit preiudicium alijs: non credo ſi ſol uant penſionem totam: ⁊ poſtea contra coheredem agant iudicio familieher ciſcunde. ff. fami. herciſ. heredes.§. ſi vnus. Et ꝙ dicit expelli: reſpicit alterā ꝑtē diſiunctiue.ſ. cū canonē nō ſoluit: quoniā in altero caſu.ſ. qn̄ alienet̉ dn̄o requiſito: emptor non pōt expelli ſine auctoritate iudicis ſui. b. d ¶ Statuta. nō eſt ergo requirendus emphiteota: qꝛ tēpus vſum ipſum ad monet. C. de contrahen. ſtipu. l. magnā. ⁊. C. de iure emphi. l. ii. vnde ſumū tur iſta verba: ſic ⁊ creditor ad petitionem vrgeri nō poteſt. ut. C. de pigno. creditor. ff. de admi. tu. quidam.§. vlt. ⁊. C. ſi propter publicas fun. ven. fu. cele. l. vlt. in fi. b. e ¶II pͥnceps voluntate: alias certe non poſſet: ſicut cum cōi conſenſu em ptio cōtrahitur ⁊ ēt diſſoluitur. C. de ac. ⁊ obli. ſicut initio. ber. f ¶ Liceat. ſic. x. q. ii. hoc ius porrectum.§. ſed permutare. g ¶ Rōnabilis. puta ꝙ vtilitas eccleſie in hac ꝑmutatione ꝓcurat̉. alias nō dꝫ fieri. jͣ. c. ꝓx. ſicut nec alienatio fieri dꝫ: niſi ut meliora proſpiciat. xii. q. ii. ſine exceptione. ⁊ sͣ. de his que fi. a prela. cū apoſtolica. ber. h ¶ Pragmatica. pragma idē eſt ꝙ cā. vnde pragmatica ſanctio eſt conſtitutio ſuper aliqua re ꝓmulgata. hic tamen ponit̉ pro confirmatione ſiue ſcriptura facta ab imꝑatore cū cauſe cognitione ſuper tali permutatione. ala. i Cu¶ T ꝯmutationes. ſupple ſtatuimus k¶ Inconſulte.i. in dānū eccleſie qd̓ eē non dꝫ: īmo rōnabilis cā dꝫ ſubeē ad hoc ut fiat ꝯmutatio. sͣ. e. c. ꝓx. vnde ſucceſſor reuocabit incōſultā permu tationē. ſi. sͣ. de preca. c. ii. immo ⁊ ille qui fecit: ⁊ ſucceſſor reuocare pōt: quod in dānum eccleſie datum ē ſiue alienatum. xxxv. q. ix. quod quis ꝯmiſerit. sͣ. de re. eccle. non alie. ſi quis preſbyteroꝝ. ⁊. xii. q. ii. monemus. dum tamen to leretur in adminiſtratione. ber. Ancipia. cōmutari. x. q. ii. precarie. in fi. ar. ꝯͣ. ſed hoc determinat illd̓ ⁊ fauore libertatis hoc fit. m ¶ Semel deo conſecratum. xii. q. ii. ep̄s qui. ⁊. c. nulli licet. xix. q. iii. que ſe mel. ⁊. jͣ. de reli. do. ad hec. Ar. ꝯͣ. liiii. di. ex antiquis. ſo. illud eſt preter regulam ſtatutam contra eos qui ordinati ſunt ſine conſenſu dominoꝝ ſuoꝝ: cuꝫ in hoc ipſo delinquunt: ⁊ maxime ad terrorem ne alij hac occaſione ſubtrahant ſe dominis ſuis. ar. ii. q. vii. qͣpropter. ⁊. ff. de pe. l. capitaliū.§. famoſos. n ¶ Ad humanos.i. ſeculares. de conſe. di. i. ligna ueſtimenta. ſed contra vide tur. xii. q. ii. eccleſiaſticoſ. ubi ſeruus eccleſie ſeculari perſone datur. ergo mul to fortius permutare poteſt. Dicit ala. ꝙ loquitur hoc. c. ⁊ ſequens de ſeruo eccleſie dato ⁊ conuerſo facto: qui cum ſit religioſa perſona: ſeculari perſone ſeruire non debet. Lau. dicit ꝙ ex cauſa prohibitum fuit: qꝛ ad laicorum ſug geſtionem ſepe inutilia mancipia pro vtilibus permutabantur: quod ne fiat ſtatutum eſt: ut non niſi ad libertatem commutentur: ſed ceſſante cā ceſſabit conſtitutio. lxi. di.§. his omnibus. ⁊. ff. de pac. quod dictum. t. uel ſic. factum principis non eſt trahendum in conſequentiam. ipſe enim non ſubiicitur legi bus: ⁊ ſic loquitur contrarium in principe. b. Niuſtum. fugitiuos. xii. q. ii. fugitiui. ar. contra. C. ad. l. fal. de plagi. a 4 in fuga. ſo. dum eſt in fuga non debet vendi. ſed cum fuerit reuerſus ⁊ patefacto vicio emptori: ne poſtea fiat redibitio. ff. de contrahen. emp. quod 2 Ex conſilio beluac. T cōmutatiōesⁱ rerum eccle ſiaſticarū: que ab anteceſſore inconſulteᵏ facte ſunt: ab eo qui ſuc ceſſor eſt emēdent̉. EX concilio apud ſiluanum. Ancipia eccleſiaſtica: niſi ad libertatem non cōuenit commutari: videlicet ut mancipia que pro eccleſiaſtico homīe dabunt̉ in eccleſie ſeruitute ꝑmaneāt: ⁊ eccle ſiaſticꝰ homo qui cōmutat̉: fruatur ꝑpetua libertate: quod enī ſemelꝰ deo conſecratum eſt ad humanos uſus tranſferri non decet. E eodem. Niuſtum videtur ⁊ impiū: ut mancipia que fideles deo et ſanctis eius ꝓ remedio aīe ſue con ſecrarūt: cuiuſcūqꝫ muneris māci pio: uel cōmutatiōis cōmercio ite rū in ſeruitutē ſeculariū redigant̉: cū canonica auctoritas ſeruos tan tūmodo ꝑmittit diſtrahi fugitiuoſ

ſepe.§. ſi quis amico. ⁊.§. vlti. t. b ¶ Humane. ſi. sͣ. c. ꝓx. cum ſuis concor. ibi poſitis. c ¶ Seruituti. eſt. ⁊ alia rō que aſſignat̉ in ẜuis minoꝝ. C. de admi. tu. l. lex q̄ tutores. ff. de fideicō. liber. cum. qui.§. furioſi. lau. d ¶qUeſitū ē. dignitatum. ⁊ ēt p̄bendaꝝ sͣ. de p̄bē. maioribꝰ qd̓ eſt ꝯciliuꝫ turon̄. de quo fit hͦ mē tio ⁊ xii. q. ii. alienationes. e ¶ Nō pn̄t. jͣ. cū vniuerſoꝝ. ⁊ c. cuꝫ olim. niſi hͦ fieret aucͣte ſuꝑioris. sͣ. de p̄bē. inter cete ra ⁊ hic prout ſequit̉. b. f ¶ Simonie. qꝛ in ſpirituali bus: vel ſpiritualibus ānexis nulla pactio uel cōuentio dꝫ teruenire.i. q. ii. ꝙͣ pio. ⁊ sͣ. d̓ pac. cū pͥdē. ⁊. c. vlt. ⁊ in ſpirtualibꝰ anexiſ: ut iuſpatrona tus. sͣ. de iudi. ꝙͣto. sͣ. de p̄bē. ſignificaſti. dic ut ibi. g ¶ Uni loco. vii. q. i. mutatio nes. ⁊. c. ſcias. ⁊. c. oīs quī. et valet interduꝫ mutatio loci. lxxxi. di. valet. b. h ¶I D queſtiones prouen tuum.ſ. tēporaliū. vnd̓ admittit cū tꝑalibuſ mutatio quod aliter non fieret. jͣ. e. c. vlt. ⁊ hic ꝓut ſequit̉. i ¶ Per ſe.i. ſeꝑatim ſine poſ ſeſſionibus. k ¶ Queat. Et ita ſpūale cum ſpūali pōt cōmutari: ſic̄ tꝑale cū tēporali. De hoc dixi s. d̓ trāſac. ſuꝑ eo. ar. xvi. q. vl. ne mini. ⁊ hͦ auc̄te ſuꝑioriſ. ar. ff. d̓ his qui no. īfa. furti.§. ꝗ iuſ ſu. ⁊ cū īdēnitate vtriuſqꝫ. x. q. ii. hoc ius. alias nō liceret. s. de p̄bē. maioribus. xii. q. ii. diaconi. ⁊. c. ſine. alias non. jͣ. e. c. vlt. Itē nota ꝙ ad hoc ꝙ aliquid habeat̉ tā ꝙ beneficiū nō pōt ex ꝑmutatione ꝓueni re: qꝛ eēt munus a manu: ſic̄ nec trāſactionē. sͣ. de tranſac. ſuꝑ eo. Itē licet ꝑmutatio locū habeat ī ſpiritualibus: nō tenet ēptio uel venditio: ⁊ eſt rō: qꝛ nulla ē emptio ſine pre cio. ut inſti. de emp.§. itē pre ciū. qd̓ ī quātitate ⁊ in nume rata pecunia ꝯſiſtit. C. d̓ ac. emp. ⁊ vē. empti fides. qd̓ nō ē in ꝑmutatione. ff. de re. per mu. l. i. ſed uterqꝫ ē qͣſi ēptor ⁊ venditor. ff. d̓ edili. edic. ſci endū.§. emptorē. laur. l ¶ Inhibitu. vnde vr̄ conceſ ſū. ar. xxx. q. iiii. quiʳ ſpālē. et jͣ. de ſpon. cū apud. ff. de procu. mutus.§. i. De hͦ dicit̉. sͣ. de trāſla. inter corꝑalia. m ¶ Cōtractus. Duo.n. erūt ꝯͣctus nō ſe aliquo mō tāgen tes: tn̄ ſi vna villa ꝯmutarei cū alia: ita ꝙ vtraqꝫ eccleſia eēt acceſſoria ad villas bn̄ ꝑ mutaret̉ cū vniuerſitate. ar. jͣ. de iurepa. ex lr̄is. c. cū ſecūdū ad inſtar fundi dotaliſ. ff. de fun. do. l. i. C. e. ti. l. ii. nec aliꝗd ītelligit̉ eſſe precium eccleſie: ſicut nec precium peculii eſt: cum ſeruus venditur cum peculio. ff. de pecul. ſi ex duobus.§. vlt. ⁊. l. ſe. lau. n Cc UUm olim ꝯfeſſus que ꝯfeſſio ei p̄iudicauit. sͣ. de ꝯfeſ. c. ii. ⁊. iii. ſꝫ aduerſario nō dꝫ p̄iudicari. jͣ. de adul. ſignificaſti. ⁊. ii. q. v. interrogatuꝫ. o ¶ Conſenſum. Et ſic fuit ꝑticeps ſimonie. vnde debuit priuari dignitate illa. sͣ. e. queſitum. p ¶ Diffinitiuā. gͦ ī ciuili cā alique ſūt ꝑtes iudicis ī ꝯfitentē. ſimilit̓ ⁊ in crimi nali. ii. q. i. nos ī quenꝙͣ. nec obſtat. ff. ad. l. acqui. ꝑinde. Nā nulle ſūt ꝑtes in cognoſcēdo ſꝫ alique ſūt ī ꝓnūciādo. io. Sic gͦ pꝫ ex hͦ. c. sͣ. e. queſitū. ꝙ nulli pn̄t de iure ſua auc̄te adiuicē ſua bn̄ficia ꝑmutare. ut. jͣ. c. ꝓx. Et illa pōt eē rō qꝛ nō ꝯͣhit ꝑmutationē: qui rē alienā tradidit. ff. e. l. i.§. vlt. ⁊. ar. ad hͦ. ff. d̓ cō diti cā data. l. vlt. ſꝫ beneficiū nō pōt poſſideri tāꝙͣ ꝓprietas: qꝛ nullus dn̄iū et iō eccleſiaꝝ rectores ſūmopere caueāt: ne elemoſina vnius alteriꝰ peccatum fiat: ⁊ eſt abſurdū: ut ab eccleſiaſtica dignitate ſeruus diſce dens humane ſit obnoxius ſerui. tutiᶜ. URba. iij. Ueſituꝫ eſt ex parte tua: ſi cō mutationes fieri ualeant pre bendaꝝ: cū cōmutatio dignitatuꝫ in turon. concilio fuerit interdicta: et infra. Generaliter itaqꝫ teneas: ꝙ cōmutatiōes prebendaꝝ de iure fieri nōᵉ poſſunt: preſertim cū pacti on premiſſa: que circa ſpiritualia uel cōnexa ſpiritualibꝰ labē cōtinet ſemper ſimonie. Si autem epūs cauſam inſpexerit neceſſariā: licite poterit de vno loco ad alium tranſ ferre ꝑſonaſ: ut que vni locoᵍ minꝰ ſunt utiles: alibi ſe ualeant utilius exercere. ULemens. iij. D queſtiones ſoluendas: et Ninfra. Intelleximꝰ ex litteris tuis ꝙ due cōuentuales eccleſie ſūt in tua dioc. cōſtitute: quaꝝ utraqꝫ parrochialem habet eccleſiaꝫ: cuꝫ poſſeſſionibꝰ magis alteri quā ſibi vicinam. Illis autem deſiderātib ꝑmutare eas: cū illaꝝ altera reſpe ctu melioꝝ prouentuūʰ plus abun det: ⁊ ideo ſibi poſtulet adijci certā ſūmaꝫ pecunie numerate ut ſic ad equalitatem ꝑmutationes ualeant peruenire. Utrum poſſit id licite fieri; extitit dubitatū. ⁊ īfra. Reſpō demus: ꝙ cū dedicatis parrochia libus eccleſijs ꝑ ſe queat cōmuta tio celebrari: ⁊ in ꝑmutatione poſſeſſionū per ſe non ſit inhibituꝫ: ſi altera ratione poſſeſſionum alteri preponderet: pecuniā poſſe refūdi de ipſarum poſſeſſionibꝰ adinuicē: prout viſuꝫ fuerit expedire: refuſa certe pecunie quantitate poterit cō tractus ꝑmutationis iniri: tamen ſic ꝙ illi contractus nequaquā ſibꝰ inuicem miſceantur. UNno. iij. ſenon̄. archiępō. Um olim magiſter s. ⁊. b. archidiaconatū ⁊ prepoſiturā C adifuicē cōmutaſſent: ⁊ infra. Licꝫ predictus magiſter ab initio ſpōte fuerit de ꝑmutatione cōfeſſus ideꝫ tamen. b. eam inficiebat̉ oīno: pro dicit̉ hr̄e ſui beneficii: cū qͣſi vſurario clerici comꝑant̉. ſꝫ eccleſia be ne pōt poſſideri ab alia eccleſia tāꝙͣ ꝓprietas. vnde pn̄t bene adinuicē ꝑmutari. sͣ. e. ad queſtiones. Ite ꝑmutatio vicina ē emptiōi. ff. e. l. vlt. ⁊ qͣſi ſucceſſit ꝑmutationi. ff. e. l. i. ſꝫ ſpūalia emi vel vēdi nō pn̄t. jͣ. de ſimo. querela. ⁊.i. q. i. qui ſtudet. ber. q Um vniuer ſorū. tracta re. quod non licet a poſſeſſore prebēde vel dignitatis sͣ. de preben. maioribus. ſed ſuperior hoc fa cere poteſt. sͣ. e. que ſitum. ber. r ¶ Utriuſqꝫ. qꝛ altera alteri magis vi cina erat: vel alia cō ueniens cā. ſi. sͣ. eo. ad queſtiones. ⁊.x. q. ii. hoc ius.§. ſed ⁊ permutare. ⁊ sͣ. eo. c. i. t. ſ ¶ Reſignare. ⁊ ſic decepit eū. vnde ei iura non ſubueniūt ut. jͣ. dicitur. t ¶ Deceptis. ſic. sͣ. de reſcrip. ſuper lit teris. ff. ad vell. l. ii. §. verba. C. e. ſi ſin̄ quo. qꝛ ſtultis nō cō ſueuit ſuccurri: ſꝫ er rantibꝰ. ff. de iur. et fa. ig. l. vlt.§. ſi quis ius. ⁊. C. ſi mi. ſe ma. dix. ſis is. ⁊. jͣ. d̓ dona. int̄ dilectoſ. l. u ¶ Siplicitati. cui ꝑcendū eſt. sͣ. de reſcript. ſuꝑ lr̄is. ⁊ in aut̉. de inſtru. cau. ⁊ ſi.§. hec auteꝫ oīa ff. ſi quis in iuſ. vo. non ierit. l. ii. ff. de edē. l. i.§. vlt. ⁊. ff. d̓ iu. om. iu. ſi quis id §. doli. lxxvi. di. tan ta nequitia. ⁊ sͣ. de trāſla. īter corꝑalia. ſed de iure debent vterqꝫ amittere ſuā prebedā. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ c. queſitū. ſed nonē veruꝫ ꝙ alter renūciauerit. Uidet̉ ta men ꝙ iſte. g. de iu re poſſit repetere ſu am prebendā: tū qꝛ contractus talis re probatꝰ eſt sͣ. de pre bē. maioribus. ⁊ sͣ. e. queſitū. ergo pōt venir̄. ꝯͣ. C. d̓ agri. ⁊ cēſi. quēadmodū. li. xi. tum qꝛ nō fuit res ſecuta ꝓpt̓ quā data eſt. C. eo. ti. re bꝰ. lau. ſꝫ. t. dicit ꝙ nō pōt eā ꝑ ſe repetere. ar. sͣ. de renūc. quod in dubiis. et ſic continet gratiam. a ¶ Detentore. ſic. sͣ. de conceſ. preben. ꝓpoſuit. b ¶EXhibita. ꝯpromiſſū. Et ſic pꝫ ꝙ de re ſpūali pōt ī arbitros ꝯpromitti. ſic. sͣ. de arbi. cū olim. ⁊. c. cōtingit. ⁊. c. penulti. c ¶ Arbitrati. ⁊ male ꝓut ſequitur. d ¶ Tēporalia. gͦ tꝑalia cū ſpūalibꝰ ꝯmutari nō poſſūt. sͣ. e. ad que ſtiones: qꝛ nec vendi nec redimi pn̄t. jͣ. de ſimo. querelā. ⁊ ita nō ꝑ mutari: ſꝫ cū alio ſpūali bene. ut in. c. ad queſtiones. ⁊ sͣ. de trāſac. ſtatuimus. ſic ⁊ trāſactio nō valet: dūmō ſpūale det̉ ꝓ ſpūali: ſic ⁊ ꝑ mutatio: ſed fructus decimaꝝ bene poſſunt vēdi ⁊ locari. sͣ. ti. ꝓx c. ii. ſed ipſū ius nequaꝙͣ. b. e ¶ Secutum. Et ſic patet ꝙ arbitrium nullum fuit ipſo iure. quia ponens ꝙ ipſe prepoſituram ſine cōditione qualibet reſignauit: ⁊ p̄ reſignationem predicti magiſtri ar chidiaconatum fuerat aſſecutus: ⁊ infra. Cum ergo nobis conſtaret ꝙ ipſe. b. ſuū preſtiterit ꝑmutatiōi conſenſum: predictus autem magiſter ſuū publice fateretur errorē: et hunc prepoſitura ⁊ illum archidiaconatu curauimꝰ ſpoliare: ſuꝑ hoc diffinitiuāᵖ contra eos ſentētia proferentes. ¶Dem archi. ⁊. p ſancti audree colonien. ¶ Um vniuerſoꝝ: ⁊ infra. In¶ Itelleximus. g. canonico refe rente ꝙ cū ipſe ⁊. l. clericus de per mutatione prebendaꝝ ſuarum int̓ eſſe tractareq cepiſſent: quā utilitatē utriuſqꝫ īminere credebant: tandē idem. l. prebenda eiuſdē. g. cuidā conſanguineo ſuo aſſignata prebē dam ſuam ei: ſicut promiſerat noluit reſignare: ⁊ infra. Cum igitur deceptis ⁊ non decipientibus iura ſubueniant: licet ipſi per ſe de iure nō poſſent eccleſiaſtica beneficia ꝑ mutare: ut tamē ſimplicitatiª uenia tribuat̉: mandamꝰ: quatenꝰ ſi cōſti terit pretaxatū. g. talit̓ fuiſſe dece ptū: amoto a prebēda ſua cōſāguineo ipſiꝰ. l. uel quolibꝫ alio illici. to detētoreª eā reſtitui faciatiſ eidē. GReg. ix. beton̄. ⁊ fungiē. abba. Xhibita nobis abbatis et cō uentꝰ ſancti martini de pāno nia petitio cōtinebat: ꝙ cū ſuper cā que inter ipſos ex vna ꝑte: ⁊ prepo ſitū alben̄. ex altera ſuꝑ quibuſdaꝫ decimationibꝰ uertebatur ad. c. ca pellanū noſtrū tūc in vngaria com morantē nr̄as litteras īpetraſſent: ipſe ac magiſter. m. ī quos utrinqꝫ tāquā ī arbitros extitit ꝯpromiſſū arbitratiᶜ fuerint: ꝙ ſi dictꝰ prepoſi tus obtineret. x. milia. ſol. regaliū a rege vngarie cōcedi monaſterio memorato. ipſi ab earūdē decīacionū petitiōe ceſſarēt: ⁊ infra. Quo circa mādamꝰ quatenꝰ ſi uobis cōſtiterit de premiſſis: cuꝫ ꝑmutatio de ſpūalibus ad tēporalia īprobeỉ predictū arbitriū ⁊ quic ꝗd ſecutū ē ex eo uel ob id irritū decernatis. De Feudis.

contra formā iuris ꝓlatum fuit de re ſpirituali ad tꝑalem: ſic. sͣ. de confir. vti. uel inutili. examinata. ⁊ ſic ſi pͥncipale nō tenet. nec acceſ ſorium. sͣ. de electio. qualiter. sͣ. de foro ꝯpeten̄. ſi diligēti. ēt ſi iura mentū interueniſſet: ut ibi. C. de legi. nō dubium. ⁊.s. de fi. inſtrumen. inter dilectos. ⁊. xvi. q. vii. hoc diximus. Sic patet ꝙ tꝑale nō pōt dari loco deci maꝝ. Ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ re. ec. nō alie. ut ſuper. vbi videtur ꝙ tꝑale poſſit dari pro deci mis. ſed ibi ſoluit̉. ex hac decre. ſoluit̉ queſtio que multuꝫ occurrit de facto. quādoqꝫ aliqui vo lūt certas poſſeſſio nes tradere quo ad ꝓprietatem vel vſū fructū eccleſiis quibus tenentur ſolue re decimas poſſeſſi onum ſuaruꝫ: ut ſic alie poſſeſſiones li bere remaneant ab exactione decimarum: pꝫ ꝙ hoc fieri non pōt: ⁊ hoc ideꝫ habuimus in antiqͣ ꝯpilatione de deci miſ: intelleximus qͣ n̄ debuit remoueri. Nſinuatō ne gageria ideſt pign ſiue feudū: ⁊ eſt vul gare theutonicorū. g ¶ Immunis. In hoc caſu ꝑmittitur eccleſie fructus nō cōputari in ſortē: ut res illa citius perue niat ad eccleſiā. ſi. jͣ. de vſur. c. i. ⁊. c. con queſtus. ⁊ in alio ca ſu nō ꝯputant̉ fruc tus in ſortē. ut. jͣ. e. ti. de vſur. ſalubrit̉. Sed quid ſi vellet ſeruire eccleſie ad hoc ut ꝯputaret fru ctus ī ſortē? dico ꝙ in hoc caſu non eſt audiendus. io. b AXpre. fendū feudum alie nari non pōt: ſꝫ dauitā feudatarii. jͣ. d̓ dona. īter vi. ⁊ vxo. nuper. io. i ¶ Alienare. ſi vaſallus alienat totū feudū uel maiorē ꝑteꝫ ꝑdit feudū: ⁊ dominus a quolibet poſſeſſore pōt illud reuocare. Si v̓o mi norem ꝑtē eius dat ī libello vel obligat pignori: dūmō remaneat in ſeruicio dn̄i: ꝓpter hoc non ꝑdit feudū. ut in li. feu. q. mo. feu. amit. §. ii. ⁊. iii. t. k ¶ Conſortē. quaſi iure accreſcendi. ff. de vſufru. accreſcendo. per totū ti. ⁊ in. l. feu. qui. mo. feu. amit.§. preterea. l ¶ Inueſtire. videbat̉ ꝙ nō: qͣſi delictu alienātis feudū ſine licentia domini reſpiceret ⁊ huiuſmodi cōſortē vel filiū. uel illd̓ mouebat qͥ ſtionē: qꝛ videbat̉ ſufficere: ut hr̄et iure ſucceſſiōis: nec eēt neceſſe eū inueſtire. Io. g. ⁊. tā. dixerunt ꝙ ꝗ alienat feudū dn̄o incōſulto: ius feudi ꝑdit. ⁊ cōſanguineꝰ nō hꝫ ius ī illo: ut ī li. feu. ſi cliētulus ⁊ īconſtitutione Federici: īperialē.§. igit̉ habito ꝯſilio. ⁊ tamē ep̄s qui ſacramento tenet̉ non alienare bona eccleſie de nouo ſine licen lia domini pape: dare poteſt tali conſorti feudum illud non obſtan te ſacramento preſtito: qꝛ aliud ē alienare de nouo ⁊ aliud antiquū concedere. ar. j. de iudeis. cōſuluit. ⁊. ff. de no. ope. nun. l. i.§. opus nouum. j. de dona. per tuas. xxiiii. q. i. acatius. ⁊. xii. di. preceptis. t. ¶ Nno. iij. marien̄. epiſcopo. Nſinuatione preſētiuꝫ declaramꝰ: ꝙ gageria quaꝫ de feudo eccleſie tue ab. m. dinoſceris II recepiſſe a te pōt libere detineri: fructibꝰ non cōputatis in ſortem: ita videlicet ut quā diu fru ctus illos ceperis in ſortem minīe computandos: idem. m. a ſeruitio in quo tibi et eccleſie tue pro feudo ipſo tenetur interim ſit īmunisᵍ. Dem mediolan̄. archiepō. X parte. t. nr̄o eſt apoſtolatui C reſeratuꝫ: ꝙ ſepius dubitaſti utrū cū cōtingit uaſallū tuū decede re ⁊ ad te feudūʰ ipſiꝰ redire: feudū eius alij liceat tibi dare: quāuis iuramēto tenearis aſtrictus nō infeu dare de nouo ro. pon. inconſulto. Adhuc ſi uaſallū tuū feudū aliēareˡ cōtingit: an ipſius filiū uel cōſāgui neum eiuſdem feudi cōſortemˣ de ipſo ualeas inueſtireⁱ. Alia quoqꝫ dubitatio cōtinebat: ut cū feudum alienatum repereris: quod ꝑ te facile recuperare nō potes: utrū poſ ſis alicui laico in feudū illud conce dere: qui ⁊ illud recuꝑet ⁊ in feudū peculium recognoſcat: ⁊ infra. In prīo ergo caſu feudū decedētis libere ſi videris expedire cōcedas: atqꝫ in ſecūdo filiūᵐ uel cōſanguineū alienātis īueſtiens. In tertio feudū alienatū poteris ei licēter cō cedere per quē ipſa eccleſia ualeat rehabere. De pignoribꝰ ⁊ alijs cautiōibꝰ. E concilio remen̄. Ullus preſbyter preſu mat calicē uel patenam uel ueſtimentū ſacerdo Stale aūt librūⁿ eccleſiaſti ri pōt ī dotē vſqꝫ ad cū tabernario uel negociatori aut cuilibet laico uel femīe ī uadiū dai niſi iuſtiſſima neceſſitateº urgēte. Rego. iij. exon̄. epō. S Ator preſentiū: ⁊ infra. Lex habꝫ ut homo liber pro debito nō teneatur: ⁊ ſi res defuerint que poſ ſint pro debito adijciª. ELex. iij. epiſcopo exonien̄. X preſētiū latoris inſinuatiōe accepimꝰ: ꝙ ſacerdos ecclſie de offici. calicē argēteū ⁊ medietatē vniꝰ breuiarij eiuſdē eccleſie ꝓ ſua neceſſitateº pignori obligauit: ⁊ ea morte preuētꝰ minime recollegit. Unde quoniā indignū eſt ut eidē eccleſie res ſue preſertī que ſacris miniſterijs deputate ſunt taliter de beant deperire: mandamus quate nus ſi uerū eſt quod aſſeritur: filiū eius qui ex ſucceſſione ipſiꝰ patri monij ius dicit̉ obtinere: moneas et cōpellas ut ea recolligat ⁊ reſtituat eccleſie mēorate. Nno. iij. .g. ſubdiac. nr̄o et. p. cano. piſano. Llouos credimꝰ ſciētie dono vigere: ⁊ īfra. Sane ītimaſtiſ nobis: ꝙ cāꝫ que uertit̉ int̉. h. ⁊. b. filios. g. de coſa ex vna ꝑte: ⁊. g. fi liā t. et heredes ipſiꝰ ex altera: ſuꝑ quibuſdam terris prefatis ꝑſonis pro. xxiij. libriſ pignori obligatis uobis duximus committendam: ⁊ infra. Ex parte predicte. g. ⁊ heredum eius fuit propoſitum terras quas idem. h. ⁊. b. repetebant ab eis non eſſe pignori obligatas: ſed pure uenditas: ſicut ex inſtrumēto cōfecto exinde cōtinebatur. Pre fatus uero. h. pro ſe ac fratre ſuo fir miter aſſerebat terras nō eſſe pure uēditas ſꝫ pignori obligatas: cū uē ditioni predicte talis fuerit adiecta conditio: ut ſi tēpore cōtractꝰ uſqꝫ ad duos proxīos ānosᵍ prefato. t. debēs: ꝙ ſi vaſallus intra ānum ⁊ diem inueſtituram feudi ab heredibus do mini nō queſierit: vel domino petente iuramentū fidelitatis tertio cōmonitꝰ nō preſtiterit vel aliquā felloniā cōtra tenorem iuramenti fidelitatis fecerit ꝑ dit feudum ⁊ reuertit̉ ad dominum. Si v̓o aliquid graue contra dominuꝫ ꝑ petrauerit: puta fratrem eius uel patrē interfecerit uel aliud graue: ſi feuduꝫ eſt paternū: amittit illd̓: ⁊ nō ad dominū: ſed ad confeuda tarios ſuos ꝑtinet. ut ī li. feu. qui. mo. feu. amit.§. vlt. ſꝫ ad filios illius nō pertinet t. n Ulluſ preſbyter. n Librum non ꝓhibet obligari qͥ ſi ſacrum: qꝛ non benedicunt̉ libri. ſed iō qꝛ ex quo fuerūt ī ſacro vſu ad ma nus laicoꝝ venire nō debent de cō. di. i. ligna altaris palla veſtimenta ī ſancta. vel eodē mō ꝓhibet̉ obligari liber vel calix: ſicut ꝓhibent̉ alie res eo cleſie: niſi ī caſibus neceſſitatis. sͣ. de re. eccle. alie. vel nō nulli. ut hic patet. o ¶ Neceſſitate. q̄ erit illa neceſſitas: puta ſi ꝑrochiani illi us eccleſie paterēt̉. xii. q. ii. ſi cut oīo. ⁊ ꝓ pauꝑibꝰ alēdis ⁊ ꝯſimilibꝰ. xii. q. ii. auruꝫ hꝫ. ⁊ cā captiuitatis pignori dari poſſint. ut ī aut̄. de nō alie. re bꝰ eccle.§. his āt penis. coll. ii. ſꝫ ꝯͣ videt̉. C. que res pig ob. poſ. l. iii. ⁊. ff. e. ti. l. i.§. eaꝫ rē. ⁊. ff. d̓ pig. ſꝫ ⁊ qd̓.§. qd̓ em̄ ptionē a ꝯͣrio ſenſu. ſed cano nes preualent. g. Ator pn̄tiū. lex. C. de pac. ⁊ ob. ob eſ. ⁊. C. q̄ res pig ob poſ. ꝗ filios. ff. d̓le. i. l. ſena tꝰ.§. vlt. ī aut̄. ut nulli iudi.§. qꝛ vero. col. ix. niſi ī caſibꝰ: ut ꝗ ab hoſtibus detinet̉. C. de capti. ⁊ poſtli. re. l. ab hoſtib ⁊. l. vlt. pat̉.n. pōt filiū obliga re qn̄qꝫ. quoniā ⁊ vēdere pōt ī maxima neceſſitate. C. d̓ pa tribꝰ ꝗ fi. diſtraxe. l. ii. Itē ex cōſenſu libera ꝑſona obligari pōt.ſ. in obſtagio. ut. sͣ. de iu reiurā. ex reſcripto. alias ordinariuꝫ ē: ut qui bonis cedit liber vadat quo vult. C. qui bo. ce. poſſunt. l. i. ⁊. jͣ. d̓ ſolu. odoardus. ala. a ¶ Adiici.i. adiudicari. qd̓ ve rū eſt ſi bonis cedat: alias in carcere detrudat̉. C. qui bo. ce. poſ. l. i. i. reſponſo. b ¶e X preſentium. neceſſitate. ſi ꝓ ſua neceſſitate obligauit: nō tenuit obligatio. ar. C. ſi res alie. pig. da. fue. curator. ⁊. C. que res pig. ob. pn̄t. qui filios. qꝛ non obligant̉ niſi que quis de rebus ſuis obnoxia facit. Quare ergo precipitur ꝙ heres luat: cū eccleſia libere a creditore poſſit repetere. x. q. ii. hͦ ius.§. qui v̓o res sͣ. de re. eccle. alie. vel nō ſi quis p̄ſbyteroꝝ. forte d̓ fa cto. qꝛ niſi recolligerent̉: eccleſia rehabere nō poſſet: vel voluit hic papa credi tori ꝓſpicere. qꝛ aliter ab herede p̄ſbyteri ſuum debitū ꝯſequi non potuit vel eſt ī optione eccleſie: vtrum velit alienantē vel recipientē conuenire. xii. q. ii. ſi qua de rebus.§. ſi quis qualibet. ala. ⁊. C. ſi tuto. vel cura. l. etiaꝫ. ⁊. l. vlt. ad inſtar minoris. ut ibi dicitur. ber. c ¶ Filium de matrimonio natum ante clericatum. d ¶ Ex ſucceſſione. ex facto defuncti conueniuntur heredes. C. d̓ euic. l. ſi pa rētes. ⁊. xii. q. ii. ep̄s qui filios. ⁊ quia pater eius tutor eccleſie fuit heres tene tur inſolidum. C. de heredi. tu. l. vlt. e ¶ Llo vos. obligatis. eo conſiderato quod inter contrahentes agebat̉. ff. de v̓. ob. eum qui. quia non quod ſcriptum eſt: ſed quod geſtum eſt ī ſpicitur. C. plus valere quod agi. ꝙͣ quod ſi mu. conci. l. ii. ⁊. iii. ⁊ infra qui fi. ſint legi. per tuas. f ¶ Heredum. ideſt filiorum eius. quia non dicitur hereditas viuentis ſed de functi. ff. de here. uel. ac. ven. l. i. g ¶ Annos. cum contractus ſub hac forma celebratur: ut liceat emptori a con tractu diſcēdere ſi emptio diſpliceat ſibi: tunc vſqꝫ ad. lx. dies poteſt emptor a contractu diſcedere ⁊ non vltra: niſi hoc dicrum ſit ꝙ quandocunqꝫ veliſ poſſit recedere a contractu. ff. de edili. edic. ꝙ ſi nolit.§. vlt.

h ¶ Diſpliceret. ff. de reſcin. ven. ſi conuenerit. i ¶ Pura.i. certis verbis.ſ. ut a verbis non recedat̉. l. k ¶ Pignus.ſ. mente contrahentium conſiderata. laur. l ¶ Ex forma. forma tamen inſpiciēda non eſt: exquo conſtat de ꝯͣctu. C. plus valere quod agi. l. i. ⁊. ii. Si aūt dubiū eēt ſtandū eſt ſcripture. ff. de exerci. ac ti. l. i.§. ſi is qui nauē. l. m ¶ Per cōditionē. C. de edi. edic. ſi prediū. ff. d̓ contrahē. emp. l. iii. ff. de le. cō. l. i. ff. de in diem adiec. l. ii. n ¶ Percepti. hoc videtur po tius facere pro ipſo ꝙ ꝯͣctus vſurarius nō fuiſſet: ſed hoc fuit cōtra naͣm pacti. qꝛ ſi aliquis rē vēdit eo pacto: ꝙ qn̄ cunqꝫ preciū reſtituerit: rem ipſā recipiat: emptor lucratur fructus ꝑceptos quouſqꝫ pecuniā recipiat. C. de pac. int̓ emp. ⁊ ven. ſi fundū. Et iō p̄ ſūptio erat ꝯͣ iſtum: ſed dic ꝙ nō fuit vēditio ſed pignus. qꝛ in pignore ꝯputant̉ fructꝰ: ſꝫ in vēditōe n̄ ꝯputāt̉. ut. sͣ. de re. ec. alie. vel nō. ad noſtram ⁊ in legibus p̄dictis. quia iſte creditor vſurarius erat. o ¶ Sūmā. fuit expreſſe vſura rium. xiiii. q. iii. pleriqꝫ. ⁊. c. putant. p ¶ Preſumit̉. Sed videt̉ ꝙ hoc non debeat obſtare em̄ ptori ꝙ aliquid vltra recipiat exquo fructus ꝑceptos ꝯputat ī pecunia recipiēda. nā ꝑci piendo fructus ſuos facit. ff. de in diē adie. l. ii. Rn̄deo verum ē: ſed tamen tenet̉ eoſ re ſtituere. ff. de in diē adiec. itē quod dictum eſt: ⁊ hoc veruꝫ eſt: qn̄ alius emptor melioreꝫ conditionem attulerit. io. q ¶ Cōſueuerit. ita ex qualita te perſone preſumit̉ talis con tractus in fraudem vſuraruꝫ factus. Item poteſt dici in co tractu: vbi pena apponitur. que excedit legitimuꝫ modū vſurarum. ff. de ac. emp. iuli anus.§. idem. ⁊. C. de vſur. cum allegas. ⁊ eſt ſimile: vbi preſumitur contra aliquē ex eo quod facere conſueuit. ut ff. de pigno. acti. l. vel vniuer ſorum. ff. de vſuris. qui ſemiſ ſes.§. i. ⁊. ff. ad macedo. Iteꝫ §. quod dicitur. ⁊. ff. de le. iii. nummis. indiſtincte. io. r ¶ Xlitteris. inimicitias ⁊ eſt ſimile. quia exac tio ⁊ ſolutio partium non mi nima īcommoda habet. ut. ff. fami. herciſ. plane. ſ ¶ Uiro dediſſe. de duobus conſtare debet: quanta ſcilicꝫ fuerit dos: qꝛ alias nō poteſt fieri reſtitutio ipſius ⁊ quod ille. R. aliqua poſſideret de bonis mariti illius mulieris: ut eatenus condēnetur. t ¶ Fauor. quoniam mulier prefertur omnibus creditoribus: qui habent per ſonales actiones uel qui habent tacitas hypothecas quantum ad dotem: ſed non quo ad donationem propter nuptias. C. qui po. in pig. ha. aſſiduis. ſed non prefertur creditoribus habentibus expreſſas hypothecas. nam fiſcus ſimile habet priuilegium cum muliere. C. de priuile. fiſ. ꝙͣuis. ⁊ fiſcus non pre fertur prioribus creditoribus habentibus expreſſas hypothecas. ff. qui po. in pigno. ha. ſi pignus. ergo nec mulier prefertur eis. precipua eſt enim cauſa dotis. ff. ſo. ma. l. i. io. n ¶ Maleficium. propter maleficium viri mulier puniri non debet. C. de do. inter vi. ⁊ vxo. res vxoris. ⁊. C. ne vx. pro marito. l. ii. ⁊. C. ad. l. iulia. maie. quiſquis.§. vxores. ⁊. C. de bo. dam. ſi quis. et auct. bona. nec etiam ꝓpter delictum patris. C. ſo. ma. l. ii. niſi in caſu. C. qui. mo. pig. ta. contra. ſa tis. bernardus. emptio diſpliceretʰ. g. pater. h. ab inde uſqꝫ ad annū. xxvi. lib. perce ptis fructibus computatis in ipſis dare deberet. Uerum quia ambigitis utrum pura ſit ⁊ abſoluta uē ditio: an prefatꝰ contractꝰ pignus debeat iudicari: reſpōdemꝰ ꝙ qua liſcūqꝫ fuerit intentio ꝯtrahentiū: et ex forma cōtractus uenditio nō appareat conditionalis: ſed plura quāuis ꝑ conditionēᵐ poſſit reſolui ex duobus tamen que in pacto fuerint expreſſa: videlicet ꝙ fructus ꝑceptiʳ deberēt in ſoluenda pecūia numerari: et ꝙ ultra ſūmam rece ptam. xlxſol. deberent perſolui: cō tra ipſum emptorem preſumit̉ʸ uehementer: preſertim cū uſuras con ſueueritq exercere. ¶ Dem epiſcopo aquinati. X litteris. f. t. accepimus: ꝙ cauſaꝫ que uertit̉ inter. r. ⁊. a. mulierē tibi duximꝰ cōmittendaꝫ: et infra. Siquidem probatum eſt ꝙ pro facinore a marito predicte mulieris cōmiſſo eo fugam petēte tam frater mariti prefatus videlicꝫ .r. quam ipſa mulier: licet minus iuſte a regio iuſticiario capti fuerīt et de ipſius mandato bonoruꝫ om nium delinquentis facta diſtractio et ſoluta pecunia mercatori qui a marito mulieris vulneratꝰ fuerat: et rebus proprijs ſpoliatus: ſꝫ que dam poſſeſſiones illius penes eun dem. r. remanſerant quas idem de mandato curie retinuit ſoluta pro eis pecūia predicto mercatori: qꝛ emptor alius ꝓpter poſſeſſionum inimicitias nō extabat: pars uero mulieris eſtimationem dotis inſtā tius petebat ſibi reſtitui: uel in poſ ſeſſiones que mariti fuerant ex offi cio delegationis induci: ⁊ infra. Mandamus quatenus ſi tibi con ſtiterit: ex his que in preſentia tua fuere ꝓpoſita ⁊ probata: quod mu lier dicit viroᵉ dediſſe in dotem: et predictū. r. de bonis fratris aliqua poſſidere: cum mulieribus fauor multus in recuperandis dotibus debeatur: ⁊ cautū ſit in iure ꝙ ꝓpt̓ maleficiumᵘ viri mulier remanere x ¶ Obligata. Hoc pͥuilegiū botis: ꝙ oīa bona mariti ſint obligata vxori vere extendit̉ ad parafrenalia. C. de pactis. conuen. cā ſuper dote. l. vlt. nec ad donationē ꝓpter nuptias. C. qui po. in pig. ha ī vlt. in fi. Et ſic oīa bona prelati ſunt obligata eccleſie ſi male admi niſtrauerit. Et forte ob hoc dicit capitulū: ꝙ res ep̄i eodē pͥuilegio gaudent: quo ⁊ res eccleſie. xvi. q. i. ſimiliter. ſicut et res tutoris pupillo. C. in quibus cau. pig. ta. contra. ſi. mater. hoc priuilegiū non habent mulieres q̄ catholicā non perci piunt cōmunionem C. de hr̄di. l. i. aut̓. ibi ſignata. a ¶ Onere. ſi. jͣ. d̓ de ci. paſtoralis. ⁊. c. cū nō ſit in hoīne. xvi. q. i. ſi quis laicꝰ. C. de diſtrac. pig. ſi de bitor. C. quibꝰ mo. pig. ta. ꝯͣ. l. ii. ⁊. iii. ⁊ ff. de ꝯͣhen. empt. l. alienatio. ff. de pac. inter debitorem. b ¶ ¶ Um ꝯͣ perce ptū immo ⁊ quod percipi potuit ꝯputandū eſt. C. de partu. pig. ⁊ omni cauſa. l. ii. c ¶ Fructus. fructꝰ intelliguntur qui ſu perſunt deductiſ ex penſis. C. de fruc. ti. ⁊ liti. expen. l. i. d ¶ Canonicas. in fra de vſu. quoniā. C. de pigno. act̉. l. i. ⁊. ii. e ¶ Computari. niſi in caſibus. sͣ. d̓ feu. c. i. ⁊. jͣ. de vſur. c. i. ⁊. c. coqueſtus. ⁊. c. ſalubriter. f ¶ Extenuaſſēt. nō enim potuit primꝰ creditor in plus ob ligare pignus ſecūdo creditori ꝙͣ ei fu erat obligatū. jͣ. de dona. inter vi. ⁊ vx. nuꝑ. ⁊. ff. de reg. iu. nemo plus. ⁊. ff. de vſufru. quod noſtꝝ ⁊ jͣ. de iurepa. ꝙ āt. in fi. arg. ꝯͣ. ff. de ac quiren. re. do. non ē nouuꝫ. t. g ¶ Reſtituendaſ. te netur eniꝫ creditor pignoraticia actiōe ſi pignus deteriora uerit. C. de pig. ac. l. ii. ſic ⁊ res cōmodata reddita nō vi ſi d̓teriorata r̄ddat̉. ff. ꝯmo. ſi mihi.§. i. h Ignificante. recolligeret.i. redimeret. Cōmiſſorie. Sic pactū legis ꝯmiſſorie ſit hoc mo. vēdo tibi fundū ticianū certo precio: puta. x. pacto tali adiecto: ꝙ ſi vſqꝫ ad menſem nō ſolueris x. fūdus ſit inemptꝰ. qd̓ hic pure vēditū ē: pōt ſub ꝯditione reſolui: ⁊ ē in ptāte venditoris vtrū velit vēditionē re ſolui: qꝛ iſtud pactū vēditoris cā apponit̉. ff. de leg. cō. l. i. ⁊. ii. Arg ꝯͣ ꝙ ſit ꝯditionalis talis vēditio. ff. de pigno. ſi fundus. ⁊. ff. d̓ ꝯͣhe empti. l. fi. i. reſponſo. Sed ibi potius ꝯditionalis vēditio ꝯͣhit̉. ſed pactū iſtud legis commiſſorie in pignoribus improbat̉ per. l. C. de pac. pigno. l. i. ⁊. iii. ut dicit hic. k ¶ Tertū. ergo nō imputat̉ dn̄o malicia nuncii vel ꝓcuratoris: ſi modo credebat̉ idoneus: ut hic vr̄. ⁊. ff. cōmoda. argentum. ſic. C. qui pe. tu. cum a matribus. Ar. ꝯͣ. sͣ. de offi. dele. cum olim. ⁊. fl. de nō debeat īdotata: cū etiā bōa viri mulieri ſint ꝓ dote tacite obligata cū ſuo onereª tranſierint ad quem libet poſſidentem. r. predictū eidē mulieri ad reſtitutionem dotis ea. tenus cōdemnes: quatenus de bo nis fratris ſui prefati noſcitur poſſi dere. ¶ ¶ Dem. R. de monte fortino. Um contra. g. ciuem anaginem ſuper quibuſdam poſſeſ ſionibus quas quondā pater tuus .l. de ſaul. pro certa quātitate pecu nie obligarat: et ipſius creditoris heredes predicto. g. pignorauerāt mouiſſes: in noſtra preſentia que. ſtionē legitime ꝓbauiſti ꝙ ex earū prouentibus tantum fuerat tam ab eodem. g. quam ab alijs qui eas tenuerāt a tempore quo fuerant ob ligate perceptum ꝙ fructusᶜ ſorti poterant adequari. Nos igitur at tendentes ꝙ in talibus perceptio fructuum in ſolutione ſortis accedat: cum ſecundum canonicasᵈ ſan ctiones fructus reſtitui ⁊ in ſortem debeant computariᵉ: conſiderātes etiam ꝙ poſſeſſiones ipſe iam exte nuaſſent penitus totumonus ⁊ de bitum ānullaſſent: ipſas tibi reſti tuendasᵍ eſſe decernimꝰ: ⁊ te ꝑ nūtium noſtrum in poſſeſſionē induci fecimus corporalem. ¶Dem. Ignificāte. r. ciue piſano no O bis innotuit: ꝙ cum domum ſuam. g. piſano ciui pro. cc. l. libris pignori obligaſſet: ac promiſiſſet preſtito iuramento: ꝙ niſi domum ipſaꝫ ſtatuto termino recolligeret creditorē ulterius ſuper eo minīe moleſtaret: ⁊ infra ſtatutum tēpus per certum fidelem nūtium proui ei videbat̉ creditori pecuniam numeratā remiſit: quaꝫ idem nūtius infideliter agens: ſicut ei iniūctum fuerat non ꝑſoluit: ⁊ poſtmodū idē .r. ab imꝑatore detentus dicto. g. ſatiſfacere non potuit ut debuit: et infra. Cum igitur pactū legis com miſſorie ſit in pignoribꝰ īprobatū ⁊ predictꝰ. r. quantū in eo fuit iura menti debitū adīpleuit: cū ꝑ eum quem certum nuntiū eſſe ſperabat

preſcript̉. verbis apud.§. vlt. ⁊. iii. q. vii. in grauibus. io. l ¶ Si ē ita. Ar. ꝙ iuramentū ꝯͣ legē factū ſeruandū eſt: qͣſi diceret̉ ſi nō eſt ita ẜuabit̉ iuramentū. verba iſta: ſi ē ita referunt ad id qd̓ dicit ꝑ eum. ꝙ certū nunciū ⁊cͣ. Ar. ꝯͣ. sͣ. de fo. compe. ſi diligenti. ī fi. ubi de hoc m ¶ Iuramēto. Ar. contra. sͣ. de iureiu. cū cōtingat. ibi ſol. ī fi. magne notule. n ¶ ¶ Um cōſtet. ſucceſſiſſe.ſ. ex teſtamēto filii. qꝛ ſi ab inteſtato decederet ⁊ filius nō ha buiſſet deſcēdētes: parenteſ in totū ſuc cedunt ẜm tenoreꝫ illaꝝ. aut̉. C. ad ter tul. aut̉. defuncto. ⁊ aut̉. ī ſucceſſione. et etiā in aut̓. de here. ab īteſta. veni.§. cōſequens. ⁊.§. i. ⁊. ii. col. ix. vn̄ ſūpte ſūt aūt̉. C. de his que ab īteſta. defe. aut̓. ī ſucceſſione. o ¶ Idoneā. nomīe cautionis nuda pro miſſio ītelligit̉. C. de v̓. ſi. ſācimꝰ. ſꝫ cū additur idonea uel ſufficiēs pignoraticia uel fideiuſſoria intelligat̉. ff. man. ſi mādato ticii.§. vl. ⁊ ff. de fideicō. lib. l. iiii.§. adiici. ⁊ īſti. d̓ re. di.§. vendite. Et ſic̄ ī caſu iſto pigno ra uel fideiuſſores dāt̉. ſic. sͣ. d̓ ſequeſt. ad hͦ ſatiſdatōꝫ deſi derat hec cautio ad arbitriū boni viri. C. de vſu. vel vſufruc. conſtituto. Et hec cautio nō pōt a teſtatore remitti. C. e. l. i. ⁊. C. ut ī poſ. lega. ſcire. cū fauo re heredis ſit ītroducta: ſꝫ ipſe heres pōt remittere. ff. ad. l. fal. pōt. p ¶ Utat̉. vſufructꝰ ē ius vtendi fruendi rebus alienis ſalua rerum ſubſtātia. ff. de vſufru. l. i. ⁊ eſt ius ī corꝑe quo ſublato ipſū tolli ne ceſſe eſt. ff. e. l. ii. Et iō dicitur de rebus alienis: qꝛ res ſua nemini f uit. ff. de ſerui. vrba. pre. l. iure communi. ⁊. ff. ſi vſufruc. petatur. l. vti. frui. in pͥnci. q ¶ Utatur iō dicitur ad differentiā vtilis dn̄ii qd̓ ī rebꝰ alijs hētur ut ē ēphiteota ⁊ feudatarius qui habēt vtile dn̄ium. r ¶ Fruat̉. hoc dicit̉ ad differētiā nudi vſus qꝛ minus eſt īvſu ꝙͣ in yſufruc. inſti. de vſu. ⁊ habi.§. minus. ⁊ clerici poſſunt dici vſuarii qꝛ nec poſſunt vēdere nec feſtari nec donare: ſed victū tātū ⁊ veſtitu cōtenti eſſe debēt. ut. x. q. ii. ep̄s habeat. h. l ¶ Reꝝ.i. ne ī totū pereat ſubſtātia. vn̄ tenet̉ reficere edes quoniā ad eū oēs fructus ꝑtinent. ff. de vſufru. l. vſufructu legato. ⁊. l. hactenꝰ aliaſ ē.§. illiꝰ p̄dicte legis. ⁊. C. e. ti. eū ad quē vn̄ cautio p̄ſtat̉. t ¶ Immobilibus. Hec aute cautio interponi dꝫ ſiue res ſit mobilis ſiue īmobilis ſiue ſoli: ut hic. ⁊. ff. de vſufru. quēad. ca. l. i. ⁊ appella tione mobiliū ēt ſeſe mouentia ꝯtinent̉. ff de v̓. ſi. mouentiū ⁊ arbi trio boni viri p̄ſtare dꝫ: ut hic dicit. ⁊. C. de vſufr. l. vſufruc. ⁊. ff. e. Itē ſi fudi. Et ꝯtinet cautio iſta duas cauſas: vna de vtēdo fruēdo arbitrio boni viri. alia de reſtituēdo finito vſufructu. ff. vſufructua. quead. ca. l. i. i. rn̄. ⁊.§. hec ſtipulatio. Quādoqꝫ tamen remittitur bec cautio: cū certū ē ꝓprietatē redire ad vſufructuariū. ff. vſufrucrua. quead. ca. l. ſi vſufru.§. plane. itē in fiſco vſufructuario: ut. ff. leg. ſeu fideicō. cā caue. l. i.§. ſi ad fiſcū. Itē cū vſufructus ꝑtinet ad patre in rebꝰ filij. C. de bo. que libe. l. vlt.§. hec procul dubio. conſti tuit autē vſufructus in fūdo ruſtico ⁊ in edibus ⁊ ī ſeruis ⁊ ceteris rebus.ſ. gemmis ānullis libris. ff. e. ſed ⁊ ſi quid.§. i. ⁊. ii. ⁊. l. ſtatue. ē. l. item ſi fundi. in pͥn.§. i. ⁊. l. iii.§. i. ⁊.i. reſponſo. u ¶ Uiri. i. iudicis. ff. de v̓. ob. cōtinuus.§. cū ita. x ¶ Pecuniā. In his vero que vſu cōſumūt̉: proprie vſufructus nō poteſt conſtitui. quia neqꝫ naturali iure. quia non poteſt eſſe ſalua rei ſubſtātia: neqꝫ ciuili: quia ita dant̉ vſufructuario: ut fiant eius. ſecipiunt enim vſufructum: puta vinum oleum frumentū ⁊ conſi milia. Item pecunia numerata: que aſſidua permutatione ⁊ cōmix tione conſtituit̉. inſti. de vſufruc.§. conſtituitur. ⁊. ff. de ſolu. ſi nūmi alieni: vtilitatis tn̄ cā conſtituitur vſufructus vel quaſi vſufrucpecuniā remiſerit termino ſtatuto ſe in captiōe detētus ſatiſfacere nō potuit creditori. Mandamꝰ quatenus ſi eſt itaʳ: predictū creditorē ut ſorte contentꝰ penſionibꝰ pigno ris cōputatis in eam illud prefato .r. omni dilatione poſtpoſita reſignet pacto tali uel iuramento nequaquā obſtāte cen. eccle. cogatiſ. Rego. ix. Um conſtet j. mulierē uxorē ōgerij quo ad uſufructū filio ſuo ſucceſſiſſeⁿ in bonis: quoꝝ pro prietas ad. m. mulierē uxore. c. di noſcit̉ ꝑtinere. Mādamꝰ quaten eā ad cautionē idoneāº exhibēdā: ꝙ utaturᵖ ⁊ fruaturʳ ſalua rerūº ſubſtantia in rebus īmobilibꝰᵗ que uſu nō ꝯſumunt̉ ad arbitriū boni viri. pecuniāˣ uero ſi quā habuit uel ha bebit ad eſtimationē bonoꝝ: que cōſumūtur uſu ⁊ in hereditate inuē ta fuerit in morte ſua dicte mulieri uel heredibꝰ eius reſtituat: ꝑ cen. ec. conpellatisª. De Fideiuſſoribus. E concilio cartuarien̄. Lericus fideiuſſionibus inſeruiens abijciatur. Ucius tertio elien̄. ep̄o ⁊ archi. noruicen̄. tus: quia ille cui dant̉ huiuſmodi res ſatiſdat de tāta pecunia reſtituenda uel eſtimationē aliarum reꝝ: ut hic dicit. ⁊ inſti. de vſufru.§. conſtituitur. ⁊. ff. de vſur. earum reꝝ que vſu conſumuntur. l. i. ii. ⁊. iii. ⁊. l. ſi vini. ⁊ finitur morte fructuarij ⁊ capitis diminutione. ut. l. predicta ſi vini maxima ⁊ media. inſti. eo.§. finitur. a ¶ Cōpellatis. ſꝫ ſi nō pōt ſatiſdare quid erit? dicunt quidā ꝙ ſufficit ſi iuret. ī aut̓. ut nulli liceat hr̄e loci cōſeruato rē.§. ſi v̓o crimen. ar. azo dicit ꝙ nō habebit vſufructū. ff. d̓ vſufru. leg. vxori. ber. Lericus. inſeruiēs Et frequentiā denotat: uel veꝝ ē ꝙ clericus fideiubere nō dꝫ. xi. q. i. te quidē. ubi de hoc. ſi tn̄ fideiuſſit: tenet. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. conſtitutus: ſic ⁊ regulares fi deiubere non debent. jͣ. e. qd̓ quibuſdaꝫ. A Eruenit. non ſoluenti bus. Primo fuit ī optione cre ditoris quē vellet pͥmo conue nire pͥncipalē vel fideiuſſorē. C. d̓ fideiuſ. iure nr̄o. hodie corrigit̉ illud ꝑ aut̉. qꝛ ꝙͣdiu pͥncipalis inuenit̉: fideiuſſor nō moleſtat̉. C. e. ti. aūt. p̄ſē te. niſi ipſe fideiuſſor renūcia uerit huic iuri. C. de duo. re. ſtipu. aut̉. hoc ita. ⁊ huic iuri renunciant fideiuſſores ⁊ cō ſtitutioni diui adri. que ē. C de conſti. pecu. diui adriani. ⁊ huic iuri iſte clericus fideiuſſor renunciauit. d ¶ Diſpēdiū. ar. officiū ſuuꝫ nulli dꝫ eē dānoſū. ff. d̓ fur. ſi ẜuus ꝯmunis.§. qd̓ v̓o. iiii. q. iii.§. venturis. ⁊. ff. ad vell. l. ii.§. i. ff. quēad. teſta. ape. ſed ⁊ ſi quis. ff. qui. ex cau. ma. l. videlicet. ⁊. ii. q. vi. hoc etiam placuit. ſic. sͣ. de renunci. ſane. Similiter econuerſo nō dꝫ premium conſequi vnde penā meret̉. xvi. q. i. legi. ff. de neg. ge. ſine hereditaria. Ar. ꝯͣ. ff. de his quibus ut indig. l. auferunt̉. ⁊. l. i. e ¶ Sigillo. Nota ſcripturam autenticam que continet ſigillum epiſcopi. arg. s. de fide inſtru. ſcripta. ala. f ¶ Ex confeſſione. confeſſus in iure ꝓ iudicato habet̉. C. de ꝯfeſ. l. vna. sͣ. d̓ confeſ. cū ſuꝑ. ⁊. c. vlt. ⁊ ſemꝑ ſtatur confeſſioni cōtra ſe facte. xiiii. q. ii.§. i. ff. de inter. ac. de etate.§. ſi quis. ⁊ sͣ. de confeſ. c. vltimo. g ¶ Indēnē. ergo petet vſuras ſi eas ſoluit creditoribuſ. Sed oppono tibi vſu re indebite fuerunt sͣ. de iureiurā. debitores. ergo ſi ad eas etiā ſoluendas ex ceptione oppoſita fuit condemnatus: hoc per iniuriā iudicis factum eſt: qua re pͥncipalis debitor non tenet̉ ei ad hoc. ff. de fideiuſſori. exceptione. ff. de e uictio. ſi per imprudentiam. ⁊ sͣ. de emptio. ſi venditori. ⁊. ff. manda. quia de mutua.§. generaliter. vbi dicitur exceptio que competit reo ⁊ fideiuſſori. ⁊ ſi etiam ſcienter omittat ei eſt imputandum. ff. de except̉. omnes exceptiones: Item debitor non intelligitur mandaſſe: ut ſoluat indebitum. ff. de condit̉. in debi. ſi procurator. ſed dicerem ꝙ ſi fideiuſſor iurauerit ſoluere ſortem ⁊ vſuras: ꝓpter iuramentum exceptionem ꝓponere nō poterit. sͣ. de iureiuran. de bitores. niſi pͥmo impetraſſet abſolutionem iuramenti. e. ti. ex adminiſtratio nis. vnde ſatis pōt petere vſuras ⁊ expenſas quas fecit. qꝛ totum eſt intereē ſuum. ff. māda. ſi mādato.§. ſi fideiuſſor. ff. de admini. re. ad ci. ꝑti. l. ii.§. vlti. ⁊ hic ꝓut ſequit̉. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. Sꝫ obſtat illa decre. debitores. qꝛ ipſe dꝫ repetere vſuras: ſꝫ ſi nō iuraſſet ⁊ potuit opponere exceptionē: ⁊ non oppoſuit: non re peteret vſuras: qꝛ indebitū ſoluit: hoc dixit ala. uel dic ꝙ idē eſt cū iurauit: qꝛ debuit īpetrare abſolutionē iuramēti anteꝙͣ ſolueret vſuras ſi potuit: ſꝫ ſi nō potuit: ipſe met repetet ab vſurario. Alii ut tā. cōtradixerunt. h ¶ Redditibus. nota clericis ob cām iudicati quottidiana ſtipendia īterdici. ff. de re iudi. cōmodis premioꝝ. Ar. ꝯͣ. C. que res pig. obli. poſſunt. ſpecie p̄ mioꝝ. ſꝫ licet ſpāli conuentione nō poſſit obligari: ut. l. ꝓxi. tamen ex cā iudi cati a iudice poſſunt ꝓ iudicato obligari. ar. C. de execu. rei iudi. ſtipendia. ⁊ C. de p̄d. mino. nō alie. l. i. ff. de rebꝰ eoꝝ qui ſub tuto. uel cu. magis. vīcēti. i ¶ Iuramenti. puniri.n. debent. qꝛ periuri ſunt ⁊ infames ſcd̓m canones. vi. q. i. quicunqꝫ. xvii. q. v. ſi quis ⁊.s. de iureiuran. querelam. C. de tranſact. ſi quis maior. ⁊ idem eſt uenire contra fidem promiſſam ſicut contra iuramen tum. ut hic pꝫ. ⁊.sͣ. quod metus cauſa ad aures. qꝛ inter ſimplicem loquellam ⁊ iuramentum non facit deus differentiam. xxii. q. v. iuramenti. Sed quare mandat eos ſuſpendi: cum ad hoc nō ſit actum: poteſt dici ꝙ hoc facit ex offi cio ſuo: cū ꝑ denunciatiouem ad papam ꝑuenerit: qꝛ vndecunqꝫ crimina claruerit: punienda ſunt. xxiiii. q. iii. ecce. Eruenit ad nos ex cōqueſtione. r. clerici: ꝙ cū ipſe pro. c et.ſ. clericis mercatoribꝰ bononien̄. fideiuſſerit: illis proſcriptā pe cuniā nō ſoluētibꝰᶜ coactꝰ eſt ſatiſfa cere de eadē. Ne igit̉ diſpēdiūq pa tiat̉: vnde vr̄ premiū meruiſſe: bo nonien̄. epō dedimꝰ in mandatis: ut ſuꝑ debitis illis inſtrumēta que ſunt apud creditores inſpiciat et eorū trāſſcripta ſuo ſigilloᵉ ſignata uobis mittere nō poſtponat. Mā damꝰ itaqꝫ diſcretioni ueſtre: qua tenus ſi ex confeſſione predictorū clericorū uel alias legitime nobis rem ita ſe habere conſtiterit: mone atis eoſdem ut memorato. r. pecuniam quam pro eis ſoluit reſtituat: ipſūqꝫ ſeruent indēnemᵍ: alioquin de redditibusʰ eorū preſcripta de bita faciatis exolui: ⁊ damna etiam que propter hoc pertulit reſarciri: aūt predictos redditus ſibi aſſigne tis tādiu ſine moleſtia detinēdos: donec ipſa damna reſarcita fuerint ei debita ſine diminutione ſoluta. prefatos uero clericos ſi religionē fidei ⁊ iuramentiⁱ ſui eos violaſſe conſtiterit: ab officio et beneficio ſuſpendatis. ¶Dem cartuarien̄. archiepō.

k¶ M Onſtitutus. abſoluat. Et ita pōt fideiuſſor agere ꝯͣ pͥncipalem debito rem: ut eū liberet ſi diu ſteterit ī obligatione. ſic. jͣ. e. c. ult. ubi de hoc. l ¶ Acceſſiōes. ſic ē. ar. fideiuſſorē teneri ad uſuraſ. Ar. 9. C. e. ti. ſi fideiuſſor. Diſtingue utrū fideiuſſerit ī omnē cām: ⁊ ſic tenet̉: alias non. ff. loca. quero an fideiuſſor. ⁊. ff. e. ti. fideiuſſores magiſtratuū. uin. Contrariū tamē ē uerū ſecundū canones.sͣ. de iure iur. d̓bitores. ut. sͣ. ti. ꝓx. dixi m ¶ Legi. C. de iureiurā. pro pter caluniā. l. i. ⁊. iī. ⁊ iuri ca nonico cōtraria eſt quātū ad cauſas ciuiles sͣ. de iuramē. calū. c. i. ⁊ ult. c. in petractandis. ⁊. c. ſe. cōcordat tamē canonibus. ii. q. v. c. i. ⁊. ii. n ¶ Interceſſori.i. fideiuſſori. o ¶ Satiſdatōe. hoc ſi uolueriūt: alias nō cōpellit̉: ſed ſuf ficit ꝙ ei d̓nunciet̉: ut mittat uel vadat ad ipſos videndoſ: alias reciperent̉ in t̓mino cō ſtituto. sͣ. d̓ teſti. ī nomine dn̄i ⁊ ꝙ dicit audiēdos.i. viden dos iurare. uel forte iō cautio nē p̄ſtare dꝫ. qꝛ p̄ſūptio erat ꝯͣ cacellariū ne in fraudē ma licioſe debitum ei negaret ut aduerſariū fatigaret laboribꝰ ⁊ expēſis: ut ſi eā p̄ſtare nol let: hoc ipſo tāꝙͣ ſuſpectꝰ cō pelleret̉ ad ſatiſfaciendum. ſꝫ hoc nō videt̉: qꝛ ſiue uadat ſi ue nō: nihilominus tenet̉ aduerſario ī expenſis: immo dꝫ ꝯpelli ut uadat uel mittat: ut ⁊ ipſe magis puniat̉. qꝛ tunc grauat̉ in ſuis ꝓpriis expen ſis ⁊ etiam aduerſarii. p ¶ Trāſmittentes. hoc fieri pōt ī cauſis ciuilibꝰ: ſecꝰ ī cri minalibus ī quibus teſtes in pn̄tia iudicis ſuū teſtimoniū dicere debēt. C. de fi. inſtru. iudices. ⁊ aut̄. apud eloquen tiſſimū. q ¶ Fides. hoc iō dicit. qꝛ ille qui teſtes examinat: meliꝰ ſci re pōt: quāta fides ſit eis adhibenda. ff. de teſti. teſtiuꝫ. i. reſponſo. in fi. ber. a ¶¶ Uod ꝗbuſdā. fide iubeat nec clericus nec monachuſ fideiubere dꝫ. sͣ. e. ti. c. i. ⁊. xi. q. i. te quidē. niſi ne ceſſitas ſit: ⁊ tūc tenet̉ ex pie tate ſubuenire alii. lxxxvi. di non ſatis. ſed ꝓ eccleſiis ſuis poſſūt fideiubere: ut hic dr̄. ⁊ in aut̄. de ſan. ep̄i. §. aliū autē. colla. ix. ⁊ hoc de licentia capituli uel maioris partis ut hic dicit: alias monachus nihil ageret: niſi ī vtilitatē monaſterii pecunia fuerit ꝯuerſa: qꝛ tunc ēt ꝑinde eſt: ac ſi capitulū obligaretur. Itē clerici inter ſe poſſunt fide iubere: cū cōueniunt̉. C. de ep̄i. ⁊ cle. oēs.§. in hac. Itē nec aſtrictuſ curie pōt fideiubere. C. locati. curialis. io. b ¶ In vtilitatē. iſtud bene notabile eſt: ꝙ creditor ꝓbet ī vtilitatē eccleſie cre didiſſe. x. q. ii.§. hoc ius. v̓. is creditor. Sed nec tūc aget̉ ex illo ꝯͣctu: cum ille nullus ſit credendo monacho ſine cōſenſu capituli. ſed agit̉ actione de in reverſo. ut hic pꝫ. ⁊. ff. de ī rē uerſo. l. i. ⁊. l. ſi ꝓ patre. A cōtrario ſēſu vr̄: ꝙ vſqꝫ ad ſūmā a capitulo ꝯſtitutā nō teneat̉ creditor ꝓbare in vtilitatem eccleſie ꝓ ceſſiſſe: ex eo ꝙ de alia ꝓbare tenet̉. ut hic dicit. ber. c ¶ Grauiori. ſed etiam ad arbitrium iudicis: cum hic nō ſit certa pecunia ſtatuta. sͣ. de offi. dele. de cauſis. d ¶c Um ꝓ quo. ſi diu. Nota hic tres caſus quibus fideiuſſor pōt agere ꝯͣ p̄ncipalē debitorē ut eū liberet a fideiuſſione. Primus ē ſi diu ſtetit in obligatione. ff. mā. l. lucius ticius. Secūdus ſi reus incipit uergere ad īopiā: ut. l. lucius ticius. C. mā. ſi ꝓ ea. ꝯͣ quā. Tertius ſi fideiuſſor ꝯdēnatus ſit: ut in. l. ſi ꝓ ea ꝯͣ quā. ⁊ iſtos tres caſus habes hic. Quartus ē ſi hoc ab initio cō uenit: ut eſt. l. predicta. ſi ꝓ ea. ⁊. ff. de fideiuſ. fideiuſſor ꝓ venditore. Et ita ī caſibus ante ſolutionē pōt agere fideiuſſor ut liberet̉. Ar. ff. mā. ſi mandato §. quotiens. ⁊. ff. ꝯmodati. ſi ut certo loco.§. rē tibi dedi. alias nō pōt. qꝛ ⁊ hoc ipſū vr̄ ei mādatū ut ſoluat ⁊ hoc ꝓmiſit: ⁊ ſunt qͣſi duo mādata ut ſe obliget ⁊ ut ſoluat: vnde ad vtrūqꝫ tenet. ar. ff. de cōdi. indebi. indebitā. ⁊ ē. sͣ. de do lo ⁊ cōtuma. cū dilecti. ubi duo intelligunt̉ mādata. ff. de arbi. celſus. ⁊ qꝛ intē peſtiue nō dꝫ reuocare beneficiū ſuuꝫ ne oīno inutile fuiſſet: qꝛ adiuuari nos beneficiis oportet ⁊ nō decipi. sͣ. de ꝯmo. c. vno. ff. e. ī cōmodato.§. ſicut. ſec eſt ī p̄cario. sͣ. de p̄ca. c. ult. b. Et ꝙ dicit diu referēdū ē ad arbitrium iudicis: Onſtitutꝰ in preſētia noſtra Amagiſter.s. ſua nobis aſſerti one mōſtrauit: ꝙ ꝓ cācellario tuo tēpore lat̉. concilij in quadā ſūma pecunie interceſſit: quā quia uſqꝫ modo debitor nō ꝑſoluit: ſe aſſerit plurimas a creditoribꝰ bon̄. mole ſtias ꝑtuliſſe: ⁊ debitū augmētatū. Ideoqꝫ mādamꝰ quatenus ſi legi time tibi de huiuſmodi aſſertione conſtiterit prefatū debitorē: ut eū a predicta interceſſiōe ſine dilatione prorſus abſoluat eccle. cen. cōpel las. Preſentiū quoqꝫ auctoritate iniūgimus: ut ſi debitu uel acceſſiones ille negauerit: conſuetudine que eſt legi cōtraria nō obſtāte: iu ramentū calūnie ſubire cogatur. Preterea quia difficile foret īterceſſoriⁿ ſuos teſtes ī angliā ducere iudicibus bon̄. ſatiſdatiōeᵈ idonea a cancellario ipſo accepta ꝙ ad te ſtes audiēdoſ uadat uel mittat īfra terminū ꝯpetentē litteriſ tuis ſigni fices: ut eos vice tua recipiāt ⁊ examinent diligenter: ⁊ depoſitiōes eoꝝ trāſmittētesᵖ īcluſas ſignificēt: quata fidesq poſſit inſtrumētis uel teſtibus adhiberi. ¶ Nno. iij. in conci. generali. Uod quibuſdāª religioſis a ( ſe. ap. eſt ꝓhibitū: uolumꝰ et madamꝰ ad vniuerſos extēdi: ne ꝗs videlicet religioſus abſqꝫ maioris ꝑtis capituli ⁊ abbatis ſui licētia pro aliquo fideiubeat: uel ab aliquo pecuniā mutuā accipiat ultra ſūmā cōi prouidētia conſtitutā: alioquin non teneat̉ cōuentus pro his aliquatenus reſpōdere: niſi for ſicut illud celeriter. sͣ. de locato ⁊ conduc. c. potuit. ber. e ¶ Diſſipare. in iſto caſu pōt mulier petere dotē ꝯſtāte mr̄imonio. C. d̓ iur. do. l. vbi. alias nō pōt. C. ſi ꝯſtā. ma. dos ſolu. fu. l. vna. b. ¶ D hoc. filius. Hoc verum eſt ſi ē heres. gk ¶ Debita oīa. ſi non fecit inuentariū: ſi fecit: tūc nō tenet̉: niſi quātū vires heredi tatis ſe extendunt. C. de iure. deli. ſcimus. iā duas. ⁊ hͦ in debitis ex ꝯͣctu deſcendētibꝰ vel qͣſi: ſꝫ in debitis que ex d̓licto uel qͣſi ꝓcedūt non tenet̉: niſi quā tū ad eū ꝑuenit: uel niſi cū defuncto lis fuerit ꝯteſta. C. ne ex d̓lic. defū. l. vna. ala. ſcd̓ꝫ canones ta mē vr̄ ꝙ heres tene tur ex delicto defū cti. jͣ. de ſepul. c. ult⁊. jͣ. de rap. ī lr̄is. t. h ¶ Predeceſſoris. Eſt.n. qͣſi heres ip ſius. xxiii. q. viii. cō uenior. xii. q. ii. c. ult. ala. i ¶ Neceſſitate. aliaſ nō tene̓t̉ eccleſia. x. q. ii. hoc iuſ.§. is cre ditor. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. qd̓ quibuſdā. ⁊.s. d̓ de poſito grauis. ⁊ ſic ſucceſſor ad id tene tur qd̓ predeceſſor facere debuit. xii. q. v. qꝛ io. ⁊. xvi. q. vi. illud. b. k ☞☞ I quorūdā. ſigilla. Arg ꝙ litteris prelatoꝝ credat̉. sͣ. de proba. poſt ceſſioneꝫ. ⁊. xi. q. iii. cure. ⁊ s. de fi de inſtru. c. ii. ⁊ sͣ. d̓ cleri. peregri. c. i. et ſigillo eccleſie credi tur. lxxiii. i. dī nomi ne patris. in fi. Ar. tamen ꝯͣ. sͣ. de ꝓba. quoniā ꝯͣ. Sed qͣre dicit hͦ ꝓ alienis cū hic creditor intelligat̉ ⁊c̄. x. q. ii.§. hoc ius. v̓. his creditor. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. quod quibuſdā. ⁊ sͣ. de depoſito gra uis. ⁊ ſic nec nomine ſuo nec nomine alieno tenet̉ eccleſia. Ad fac tū referas hoc qꝛ ſic fatigaretur eccleſia de facto ⁊ non de iure. b. l ¶ Teneri. niſi quatenus uerſum in vtilitatem eccleſie. sͣ. ti. ꝓxi. qd̓ quibuſdam. m ¶ Suſpenſū ipſo iure. ⁊ inſuper eccleſiam ipſam reddere dꝫ indē ne: ſi in aliquo grauata ē. sͣ. de re. ec. ali. ſi quis preſbyteroꝝ. Et eſt arg. optimum: ꝙ ſi aliquis dilapidauerit eccleſiam: ꝙ licet velit eaꝫ reddere indēnem nihilomiuus remouendus eſt. de hoc dixi. sͣ. de elec. quod ſicut. in fi. ⁊ ſicut ipſo iure ſuſpenſus eſt ita ipſo iure vi detur reſtitutus: cum eccleſiam reddiderit indemnē. ar. lxxxi. di. ſi qui ſunt. xvi. q. vii. ſi quis deinceps. ⁊.x. q. vi. nos ſanctoꝝ. Sed no credo ꝙ ꝓpter hoc ſit reſtitutus: qꝛ iā ſuſpectus eē: ⁊ ſatiſdatio no immutat maliuolum animum tutoris. īſti. d̓ ſuſpec. tu.§. nouiſſime. ⁊. ff. e. ti. ſuſpectus. ⁊. l. ſe. īmo remouendus ē d̓ facto ſi adminiſtra tionē non dimiſit. ff. de ſuſpec. tu. ſuſpectus. De hoc dixi. sͣ. de offi. dele. venerabili. n ¶¶ Doardus. officiali. officialis dicit̉ ille cui ep̄s vices ſuas cōmittit. sͣ. de inſti. ex frequentibus. querimoniis. ber. o ¶ Recognoſcentē.i. ꝯfitentē debita. Qui enim cedit bonis anteq̄ recognoſcat debitum uel anteꝙͣ ꝯdemnet̉: aut in iure ꝯfiteatur de bitum: audiri non debet. ff. de ceſſi. bo. l. pe. quod eſt verū ſi placet creditori: alias ſtatim ꝓbabit debitum ſuū ſcd̓m ꝙ illa lex pōt legi cum nō ⁊ ſiue no. ut ibi notādū ē. p ¶ Nō valentē. Et iō inanis ē actio quā inopia debitoris excludit. ff. de dolo. nā is. ⁊.s. de reſti. ſpoli. olim. qꝛ qui nihil habet: nihil da re pot. ut i. q. vii. daibertum. ⁊ eiuſ ꝑiculo nihil ē. ff. de fur. itaqꝫ ful lo. in pͥn. vnde vr̄ ꝙ nō tenuit excōicatio. ſꝫ debuit eum expectare te in utilitatēº domus ipſius manifeſte cōſtiterit redūdaſſe: ⁊ qui con tra iſtud ſtatutū uenire preſūpſerit: grauioriᶜ diſcipline ſubdatur. ORego. ix. Um pro quo te fideiuſſorem obligaſti: ſi diu in debiti ſolutione ceſſauit: aut diſſipareᵉ bona ſua cepit: ſeu ſuꝑ hoc condēnatus fuiſti: iure poteris cōuenire: ut te a fideiuſſione. debeat liberare. De Solutionibus. Lex. iij. decano ⁊ capi. noruicen̄. D hoc in apoſtolice: et infra. Sicut filius debi taᵍ patris ſoluere tenet̉: Lita prelatus ſui predeceſ ſorisⁿ ꝓ eccleſie ncc̄itate cōtracta. Rego. ix. Iquorūdaꝫ: ⁊ infra. Firmit̉ inhibemꝰ: ne quis preſumat eccleſiā ſibi cōmiſſam pro alienis grauare debitis: aut litteras alicui ſeu ſigilla concedere: quibꝰ poſſēt eccleſie obligari: decernēteſ ſi ſecꝰ fuerit attētatū: ad ſolutionē taliū de bitoꝝ eccleſias nō teneriˡ. Si quiſ autē cōtra premiſſa decetero uenir̄ preſūpſerit: ab adminiſtraniōe ſpiritualiū ⁊ tꝑaliū nouerit ſe ſuſpēſu Dē decano ⁊.j. cano. tullenen. Doardus clericus ꝓpoſuit ꝙ cū. p. clericus. d. laicus et I quidā alij ipſum corā officialiⁿ archidiaconi remen̄. ſuꝑ quibuſdaꝫ debitis cōueniſſēt: idē in eū recognoſcentēº huiuſmodi debita: ſed propter rerū inopiā ſoluere nō ua lentēᵖ excōicatiōis ſententiā ꝓmul gauit: ⁊ infra. Mandamꝰ quatenꝰ

quouſqꝫ ſoluere poſſet. ar. decre. p̄dicte olī. ⁊ īpoſſibile preceptum nō obligat. ff. que ſen. ſine ap. reſcin. l. paulus. ⁊ īpoſſibiliū nulla eſt obligatio. ff. de reg. iur. īpoſſibiliū. ſed hic tenuit ſnīa forte ꝓpt̓ du bium: qꝛ nō plene cōſtabat. an in totū uel ī partē poſſet ſoluere. Et iō cū d̓ hoc ꝯſtiterit: relaxat̉. ut hic dicit̉. Sed certꝰ eēt iudex: qꝛ nihil ſoluere poſſꝫ uel ſi ceſſiſſet bonis: ſē tētia nō tenuiſſet. in iuſta tamē fuit. ⁊ iō ſine difficultate dꝫ abſolui: ⁊ iudex te net̉ ſibi ad intereſſe jͣ. d̓ ſen. excō. ſacro. hoc tutius ē. q ¶ Idonea. Et ita videt̉ ꝙ pignora vel ſideiuſſores. ff. mā. ſi mādato.§. ult. ſic sͣ. de pig. cū. ꝯſtet. ⁊ hoc intelligo ſi pōt: alias p̄ſtet quā poterit.ſ. iuratoriā. jͣ. d̓ do. poſt di. ce. ꝑ no ſtras. ubi de hoc. et jͣ. de. v̓. ſi. ex ꝑte. ubi de hoc. r ¶ Ad pinguiorē. Et ita pꝫ ꝙ licet ꝗs cedat bonis: nō iō liberatus ē: ſed obli gatio remanet inef ficax ꝓpter inopiā. Sꝫ in hoc ꝓdeſt ei: ꝙ nō detruditur in cācerē. C. qui bon̄. ce. poſ. l. i. Sꝫ ſi po ſtea ꝑueniat ad pin guiorē fortunam: ut hic dicitur: ſoluere debet. ff. de ceſ. bo. is qui. ſꝫ non in to tum niſi inquantuꝫ facere pōt: ut dicit̉ ī illa. l. is qui habita rōne ne egeat: qꝛ non ē frau dandus alimētis quotidianis. ff. e. qui boniſ. īſti. de act.§. ult. ⁊. ff. d̓ re. iur. ī ꝯdemnatione. Sꝫ ꝯͣ vr̄. sͣ. de fideiuſ. ꝑuenit. ibi de redditi bus eccleſie ſatiſſit creditoribꝰ: quare nō hic eo mō? Forte qꝛ ꝑiuri erant ī illa ꝑuenit: iō redditus aſſignant̉ creditoribus. dignū eſt.n. ut male meriti egeſtate laborent. ff. depoſiti. bona fides. ⁊. lxxxvi. di. n̄ ſatis. uel hic non fuit actū ad hoc. lxxxvi. di. n̄ ſatis. an̄ mediū. Squi īdebitam. No ꝙ īdebitum aliud dr̄ iure ciuili tantū: ⁊ aliud iure naturali tantū: aliud iure naturali ⁊ ciuili. Qui ſoluit īdebitū iure ciuili tātū ꝑ ignorantiā facti repetere pōt illud: q̄ le eſt id qd̓ pōt retineri ꝑ. l. fal. C. de iur. ⁊ fac. ig. cū quis. ⁊. C. ad l. ſal. error. qꝛ credebat ſe plus hr̄e ī hereditate ꝙ haberet: ſꝫ ſi per ignorantia iuris non repetit: ut ī legibus predictis. fallit cuꝫ ꝑſona facit locum repetitioni. ff. ad velley. l. vnā.§. īterdum. ⁊ de co. īde. l. iterdū. C. ſi aduerſus ven. l. fi. indebitū iure naturali tantū: ut ē illud quo ꝑ cirographū obligamur ſpe future numeratōis: qui tale ī debitum ſoluit repetit: ut hic. ⁊.i. q. iiii.§. notandū. vbi de hoc. ⁊. ff. de ꝓba. cū īdebito.i. rn̄. vnde ſūpta fuit hec decre. ⁊. ff. de ꝯdi. īde. indebitū. ⁊. ff. de ꝯſti. pecu. ꝙ ſi maritus.§. i. ⁊ īſti. quibus mo. re ꝯͣ ob.§. is quoqꝫ. Et hoc veꝝ eſt ante bienniū non poſt: qꝛ tunc ēt poſ ſet peti cum effectu: ut inſti. de lr̄aꝝ obli. in fi. C. de nō nume. pe. l. l.§. in ꝯͣctibus. ī pͥn. Solutum v̓o indebitum vtroqꝫ iure quacunqꝫ ignorātia repetit̉: ut. C. de ꝯdit. īde. l. i. Quod dictum ē hic ⁊ ī p̄ce denti mēbro: fallit ī caſibus quos habemus. īſti. de obli. que ex con trac. na.§. ex ꝗbuſdā. ⁊ ī tex. ⁊ in glo. ibi ſignata. Si ſciens ſe nō de bere ſoluit: nō repetit. qꝛ donare. vr̄. ff. d̓ ꝯdi. īde. l. i. ⁊. ff. d̓ reg. iur. cuius ꝑ errorē. Aliud v̓o dicit̉ īdebitū ꝑ exceptionē: ſꝫ debituꝫ iure naturali ſiue ciuili ſiue vtroqꝫ. Hec exceptio aūt ē tēporalis aut per petua: ſi ē tꝑalis ceſſat repetitio. ff. de ꝯdi. inde. qd̓ in diē. ⁊. l. nā ⁊ ſi maritus. ⁊. l. nā ſi moriar. Si v̓o exceptio ꝑpetua eſt: diſtinguit̉: aut ē fauorabilis aūt odioſa. Si eſt fauorabilis: ꝑ errorē ſolutum repe ut. C. ad vel. ꝙͣuis. ⁊. ff. de ꝯdi. inde. qui exceptionem. Si eſt odio ſa: ut macedoniani que dat̉ in odium creditoris: ſolutum nō repeti tur ſiue ignorātia iuris uel facti. ff. de ꝯdi. īde. qui exceptione. ⁊. l. ſi is qui. Aliud ē īdebitum ad iuris rigorē ſeruandū: hoc ſciens ſi ſoluit̉ nō repetit. ff. de ꝯdi. iude. index. ⁊. l. iulianus. qꝛ ſnīa de iure ciuiſi ē: iō ea que iuris naturalis ſunt: tollere non pōt. qͣre ſi ſoluat nō fepetit: ut. l. iulianus. Si v̓o īcertum ſit: an exceptio ſit tēporalis an ꝑpetua: ꝓcedat̉ ac ſi eēt ꝑpetua. ff. de ꝯdi. inde. ſufficit. Ciuilis tn̄ bicitur obligatio: quādo ſpe future numerationiſ me ꝑ cirographū obligaui. inſti. de litterarum ob. in pͥn. Naturalis tātum que re ip̄a ſi conſtiterit ꝙ predictꝰ. o. in totū uel pro parte non poſſit ſoluere de bita ſupradicta: ſententiā ipſā ſine difficultate qualibet relaretis: re cepta prius ab eo idoneaq cautiōe: ut ſi ad pinguiorēᶠ fortunā deuene rit: debita predicta ꝑſoluat. ¶ Dem. Squi cōqueritur indebitaꝫˡ pecuniam ſe ſoluiſſe probare teneturᵍ: ꝙ indebite ſit ſoluta: niſi eius aduerſarius ſolutionē inficiās exinde cōuincitur: tunc enim diffi denti onus incumbit probandiᵗ ꝙ debitum recepiſſet. De Donationibus. Rego a patricio galloꝝ. Rudentes: ⁊ infra. Hāc ſibi quodāmodo. nobili tas legē īponit: ut deber̄ ſe quod ſponte tribuet exiſtimet: et niſi in beneficijs ſuis creuerit: nihil ſe preſtitiſſe putet. L ex. iij. pariſien̄. epō. Raternitateꝫ tuam credimꝰ non latere: ꝙ cū epūs ⁊ quilibet prelatus eccleſiaſticaꝝ reruꝫ ſit procuratorᵐ ⁊ non dn̄s conditionē eccleſſe meliorare pōt: facere tollitur: utputa numeratione pecunie ⁊ iuſto pacto ⁊ iuramento tollitur: ſicut ⁊ numeratione pecunie. ff. de ſolu. ſtichum.§. naturalis. b. g ¶ Tenet̉. qꝛ preſumitur eum debitum ſoluiſſe. niſi probet contrarium qꝛ nō eſt veriſimile: ꝙ aliquis diligens pecuniā ſuam iactet. ff. de ꝓba. cū de indebi to.i. rn̄. ⁊ hoc intelligo de eo qui maior ē. xxv. an. ſecus in pͥuilegiatis ꝑſonis: puta pupillus ſiue minor mu lier miles agricultor ⁊ ſimpli citate gaudēs. Ille.n. ꝑſone non tenent ꝓbare pecuniam indebitā: ſꝫ ille qui recipit dꝫ ꝓbare pecuniā debitā fuiſſe. ff. de ꝓba cū īdebito.§. ſin āt. h ¶ Cōuincat̉. legitimis ꝓba tionibus: ut. ff. de ꝓba. cuꝫ d̓ indebito.§. ſin āt. in pͥn. i ¶ Probādi. Noͣ ꝙ onꝰ ꝓbā di reo incūbit ꝓpter ſuū delictū īficiatōis. ſic ēt actio legis aquilie ꝓpt̓ inficiatōem creſcit ī duplū. ff. ad. l. aquil. īde neratius.§. hec actio. ⁊ alibi punit̉ īficiator. C. de non nu mer. pe. aut̉. ꝯͣ qui ꝓpriā vt ī aut̉. de tri. ſemiſ.§. illud quoqꝫ. col. iii. Itē cū eſt p̄ſūptio ꝯͣ reum trāſfert̉ ꝓbatio ī ip̄m C. de proba. ſiue poſſidetis. De hac maͣ dictum ē. sͣ. ut ec. bene. ut noſtrum. k pRudentes. ut debere. Unde dixit dn̄s: beati us eſt dare ꝙͣ acciꝑe. xvi. q. j. p̄dicator. ⁊. jͣ. de celeb. miſ. cū marthe. vnde martialis cocº reprehendebat quēdā. qui to ta die diſcurrebat ꝑ hoſpitia alioꝝ Sceuola tu comedis a pud oēs nulluſ apud te. Alte rius ſiccas pocula nemo tua aūt tu redde vices aūt deſine velle vocari. Dedecus ē ſem per ſumere nilqꝫ dare. vin. l ¶ Creuerit. ſaltem per bonam uoluntatem. quia hilarem datorem diligit deus: ⁊ qui dat propter preſentem pudoreꝫ ⁊ rem ⁊ meritum perdit. xxiii. q. vi. §. ex his omnibꝰ. t. vnde verſus. Da facie leta: ſine leticia faciei. Quod dede ris ꝑdis rem meritūqꝫ rei. m ¶ Raternitatem. ꝓcurator. p̄latus.n. eccleſie ꝓcurator eſt nō dn̄s. xii. q Li. c. vlt. ⁊. q. ii. ſine exceptione. ⁊. x. q. ii. caſſellas. n ¶ Deteriorem. ſi. sͣ. de in inte. reſti. c. i. ſi. ff. ꝓ emp. qui fundum.§. ſi tu. ⁊. ff. de ꝓcu. ignoranter. o ¶ Non dꝫ. in faciendo: ſꝫ omittēdo tn̄ pōt. xv. q. iii. placuit. ⁊ sͣ. d̓ p̄ſcrip. c. i. in faciēdo etiā modice. nā modicū donare pōt ſi eſt ꝯſuetudo. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ ī hoc differt a ꝓcuratore: qꝛ ꝓcur. nihil donare pōt: ēt generaliſſimā habens admi niſtrationem. ff. de ꝓcu. procurator tutorum. ala. p ¶ Graues. ergo a contrario ſenſu ſi non ſunt graues nō reuocant̉: qd̓ veꝝ ē jͣ. c. ꝓx. t. Sed quid ſi per minutas uel paruas donationes eccleſiaꝫ ledat uel modicum excedat: vr̄ ꝙ totum debeat reuocari. ff. de iurepa. ſi libertꝰ.§. ſi ꝗs plures. īmo qd̓ vltra licitum ē reuocat̉. ar. C. de dona. ſi quis argentū.§. in ẜuis aūt. xii. q. ii. ſi quos d̓ ſeruis. īmo videt̉ ꝙ non ſit attendēda coaceruatio: ſed ſingularis quātitas. ar. ff. de iuriſd. om. iu. ſi idem. ar. ꝯͣ. ff. d̓ ap. ſi quis ſe ꝑatim.§. ſi quis cum vna. ff. de pac. ſi plures. lau. q ¶ Inꝯſultis. maxime cum nec eoꝝ ꝯſilio pōt facere donationē dānoſam eo clēſie. x. q. ii. hoc ius.§. qui res. xii. q. ii. ſine exceptione. t. r ¶ Indulgemus.i. indultū eē oſtendimus: qꝛ d̓ iure cōi hoc facere poterat: ut xxxv. q. ix. quod quis cōmiſit. sͣ. de. re. ec. non alie. ſi quis preſbyteroꝝ. ⁊ sͣ. d̓ precar. c. ii. Similem indulgentiam hēs. sͣ. de iureiur. etſi xp̄s. in fi. ⁊ sͣ. d̓ vſu pal. ex tuaꝝ. ber. c Eteꝝ. cōſuetudo. xi. di. in his catholica. sͣ. de his que fiūt a p̄. ſi cō. ca. ea noſcit̉. ⁊. ix. q. iii. ꝯqueſtus. que tn̄ nō ſit canonibꝰ inimica: ut hic di cit. ⁊ sͣ. de re iud. cū cā. xii. di. ſcit ſcā. ⁊. ff. de ſepul. vio. l. iii.§. diuus. t ¶ Ratum. ⁊ ita vr̄ ꝙ abbas poſſit facere donationem. Sed ꝯͣ videt̉. qꝛ nihil habet ergo nihil dare pōt.i. q. vii. daibertum. liiii. di. abbati. ⁊. xii. q. ii. quiſꝗs ⁊. jͣ. de iurepa. ꝙ autē. in fi. ⁊. jͣ. de ſta. mo. cum ad monaſterium. in fi. Itē pro curator eſt non dn̄s. xii. q. i. ſi pͥuatum. ergo bonare nō pōt. C. d̓ admi. tu. nō omnium. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. Dicit ala. ꝙ iſtud pōt intelligi de pauperum erogatione quā pōt facere quilibet prelatus eccleſie: ita tn̄ ꝙ non ꝓroget ad nimiā quan titatem: ut hic innuitur. ar. lxxxv. di. non ſatis. ff. de of. ꝓconſu. ſolent.§. vlti. ꝯſiderata ꝯſuetudine ⁊ facultate eccleſie. jͣ. d̓ cen. cū apoſtolus. ī fi. uel ēt pōt ī telligi de v̓a donatōe quā pōt facere prelatus: ſi ꝯſuetudo loci hꝫ hoc. nā ꝯſue tudo loci dat iuriſdictione ⁊ liberiorē tribuit adminiſtrationē. ff. qd̓ vi aut claꝫ ꝓhibere.§. nō tātum. ⁊ sͣ. de his que fi. a prela. ſi. cōſen. ca. ea noſcitur. ita tn̄ ut eccleſia enormiter nō grauet̉. sͣ. e. c. ꝓx. y ¶ ¶ Onſultatōibꝰ. viuentibus. sͣ. de ꝯceſ. prebē. c. i. ⁊. ii. ⁊. iii. ⁊. c. vlt. uero deterioremª nō debetº. Acce pimus autem ꝙ predeceſſor tuus grauesᵖ donatiōes in rebus epiſco patus fecit in detrimentum eccleſie ſuis canonicis inconſultisq. vnde quoniam donationes huiuſmodi de iure non tenent: indulgemus tibi: ut liceat donatiōeſ huiuſmodi tam a clericis quam a laicis legitīe reuocare. ¶ Dem vuigor. epō. Eterum ſi abbatem dona. tionē cuꝫ priore ⁊ quibuſdā de conuentu: uel ſolum abbatem facere contigerit: ⁊ poſtea conuētus pars reclamauerit: date rei quantitas: ⁊ illius terre conſue tudo: que tamen ſacris canonibꝰ non obuiet eſt diligentius attendenda: ⁊ ſecundum hoc eſt donuꝫ ratum uel irritum iudicandum. ¶ Dem abbati ſancti alberti. Onſultationibus: et infra. Donationes uero uel con ceſſiones eccleſiaruꝫ ſi que fiant priuatis perſonis viuentibꝰ illis qui ipſas eccleſias poſſident nullius debent eſſe momenti: ſi re ligioſis fiant locis ab epiſcopo uel

x ¶ Auctoritate. aliter nō valerent. jͣ. de iurepa. ꝙ autē. ī fi. ⁊. c. nullus. Cōtra jͣ. de iurepa. illud. Quidā dicunt ꝙ patronus ſine cōſenſu ep̄i iuſpatronatus pōt donare loco religioſo. ⁊ ſic loquitur ꝯͣrium: eccleſiā vero nō ut in pͥmis ꝯ cor. ut hic. De hoc dicet̉ in. c. illud. b y ¶ Spoliari. qꝛ ſine culpa ſua nō ē aliquis beneficio ſuo ſpoliādus. sͣ. de ꝯſti. cognoſcētes. ⁊. lvi. di. ſatis ꝑ uerſū. ⁊. xvi. q. vlt. inuentum. z Er tuas. cōceſſit. ſic̄ ⁊ papa qn̄qꝫ cōcedit pͥuilegiuꝫ ob gr̄am preſtiti obſequii. xv. q. i. c. vlt. circa fi. b. a ¶ Moris. ⁊ ēt iuris: ut ī con ſtitutione frederici imperialē §. preterea. b ¶ De certo.i. d̓ illa terra mē ſurata: ut. jͣ. dicit. c ¶ Inuenerunt. Nota: ꝙ ubi quis decipitur ī quātitate rei agit̉ ad ſupplementum etiaꝫ ſi deceptio fuerit circa dimi diā rei: qd̓ veꝝ eſt: niſi fuiſſet terminus appoſitus ad men ſurandum rē illam: qꝛ tunc vl tra terminum non audiretur ⁊ niſi qui rem acceperit renū ciauerit de quātitate. ff. de cō tra. empt. qui fundum. ſecus ſi decipiatur in precio quia to leratur vſqꝫ ad dimidiam iu ſti precii. sͣ. de emp. ⁊ ven. cuꝫ dilecti. ⁊. c. cum cauſa. C. de reſcin. ven. l. ii. d ¶ In poſſeſſione. ergo non adipiſcitur: quis poſſeſſionē ex īueſtitura.s. de his que fi. a ma. ꝑ. ca. ex ore. e ¶ De nouo. qꝛ forte iurauerat non infeudare de nouo: ſꝫ hoc nō obſtaret. sͣ. d̓ feud. ex ꝑte. ⁊. jͣ. de cenſi. cum venera biliſ. qꝛ non dicitur nouuꝫ qd̓ ab alio fuit factum. Item alia rōne: qꝛ licite potuit perficer̄ donationem licet eam nō po tuerit inchoare. jͣ. d̓ iudeis cō ſuluit. ⁊. ff. de noui opere. nūcia. l. i.§. opus nouū. ff. de do na. inter vi. ⁊ vx. ſi donare.§. ſi ſponſus. nihil.n. nunc dat: ſed datū declarat: ut ibi dicit̉ ff. de teſta. heredes palam.§. i. Item qꝛ multa ꝑmittuntur fieri ex prioris actus cōſequē tia. C. ad velle. ſi mulier. ⁊. ff. de mino. l. iii.§. ſcio. qꝛ de mā dato pape hͨ factū fuit. ī pͥn. f ¶ In fraudē. ſic. xx. q. iii. cō ſtituit. ⁊ sͣ. de his que vi. metuſue cau. fi. cum dilecti. arg. nec eccleſia dꝫ alicui inijcere laqueū. xxvii. q. i. de viduis. g ¶ Integrare. ſi. sͣ. de ſolu. c. i. ⁊.s. d̓ preben. vacante. ⁊..c. cum cām: qꝛ adiuuare benefi ciis nos oportet nō decipi. sͣ. de cōmo. c. vno. ⁊. ff. e. ī ꝯmodato.§. ſicut. in fi. ſi. xxv. q. ii. quecunqꝫ b ¶ Aſſignata. licet non tanta inuenta. i ¶c VUꝫ dilc̄i. foreſtā. foreſta ē locꝰ ī qͦ fere īcludūt̉: ⁊ hꝫⁱ ꝗſ vſū venādi. vī. k ¶ Intētio. ⁊ ſic ſꝑ recurrēdū ē ad ītētionē donātis ſiue ſcribētis. sͣ. de re ſcrip. ad aures. ⁊ sͣ. de p̄bē. c. ult. ⁊. c. cū cām. ⁊. ff. de v̓. ob. in cōuentionibus. l ¶ Ad ſuꝑiorē. Sꝫ qͣre nō ſpectat det̓minatio ad oīa p̄cedētia ⁊ ſequētia. sͣ. de ap. ſcd̓o reqris. ⁊. ff. de le. iii. ſi ꝗs ī pͥn. ff. de le. i. tal.§. ult. ⁊. l. ſe. ſꝫ hͦ iō dicit: qꝛ v̓ba donatōis largiſſime īterp̄tada ſūt: ut hic dicit: qꝛ plures fuerūt hic dona tiones vna pure ⁊ ſine aliqͣ ꝯditione de qͣ hic dicit: ⁊ altera ſub ꝯditōe quā re ſpicit clauſula illa d̓ foreſta: forſitā ꝯditio appoſita erat ī vltīa donatōe: ut poſſet ibi hr̄e vſū venādi: ⁊ illā ꝯditionē volebat nobilis iſte referre ad pͥmā donationē: ut ſic cl̓a de foreſta reſpiceret oīa p̄cedentia.ſ. ut liceret ſibi ⁊ heredi bus ſuis poſſeſſiones illas quadocūqꝫ vellent redigere ī foreſtā. m ¶ Plena. C. que res pig. obli. poſ. l. vlt. ff. ſi cer. pe. l. iii. verūtn̄ ſi vinū qd̓ ē ī dolio venditū fuerit: hoc vr̄ actū: ut ī tꝑe ꝯpetēti expediāt̉ dolia ꝓpter nouaꝫ vindemiā. ff. de peri. ⁊ ꝯmo. rei vē. l. i. ī fi. ⁊. l. ii. ⁊. iii. lau. eius auctoritateˣ rate debeant haberi: ita ꝙ perſone que iam dictas eccleſias poſſidēt ſine ipſoꝝ aſſēſu eis in vita ſua nō debeāt ſpoliariʸ. Mno. iij. epō florentino. Er tuas litteras proponere ꝓcuraſti: ꝙ cū quidā nobileſ florētini tēpore ſciſmatis epiſcopū floren. in domo ſua tenuerūt: ideꝫ epiſcopus ſedata ſciſmatis tempe ſtate de mandato alex. pape quattuor modios terre in feudum con ceſſitᶻ eiſdē: ⁊ ſucceſſor ipſius ꝓ ut eſt morisˣ de certo feudo prefatos nobiles inueſtiuit: uerum cum ipſi aſſignatam terram menſurari feciſ ſent non niſi duos modios inuene runt: feudum integrari cū inſtātia poſtulātes: ſuper quo dubitas: eo ꝙ non ſunt in poſſeſſioneᵈ ipſius: ne deᵉ nouo videaris illud ꝯferre: et infra. Nos igitur attendētes ꝙ eccleſia in actibus ſuis fraudeꝫ nō debet aliquā adhibere: reſpondemus: ꝙ feudum ipſum ſecure pote ris ītegrareᵍ: cū terra illa quattuor modioꝝ ipſis fuerit aſſignata. UDem. r. de burg. ⁊. g. berbur. abbatibus. Um dilecti filij abbas ⁊ mo nachi de melios ꝓpoſuerint coram nobis: ꝙ nobilis vir alanuſ quaſdaꝫ terras a patre ipſius eorū eccleſie in elemoſynam aſſignatas violēter redigere cupiat in foreſtā et infra: mandamus: quatenus ad ſententiam pro ipſo monaſterio ꝓ ferendam ap. poſt. procedatis: cū ex tenore inſtrumenti uehementer apparet: ꝙ hec fuit mens ⁊ intētio dōatoris: ut clauſula de foreſta que in fine ponitur inſtrumenti: nō ad ſuperiorem donationem: que tam libera ⁊ pura fuit: ut īmunis eſſet ab omni uexatione ⁊ conſuetudine ſeculari: ſed ad inferiorem conceſ ſionem que penſionem ⁊ determinationem habet inſertam. iuxta ſanum referri debeat intellectum quia in cōtractibus plena in teſta o ¶ Beneficiis. jͣ. de v̓. ſi. olī. xvi. q. ii. viſis. ⁊. q. i. frater nr̄. jͣ. de deci ex ꝑte. jͣ. de pͥuil. qꝛ circa. ⁊. ii. q. iii.§. notādū. ī fi. ff. d̓ iur. emūi. l. iij. C. de vſufr. antiquitas. ff. de ꝯſti. pͥnci. l. beneficiū. ꝑ ¶p Aſtoralis. ſuū. Qui gͦ ꝯcedit eccleſiā qd̓ ſuū eſt ītelligit̉ con ceſſiſſe. jͣ. de iurepa. qd̓ āt.§. i. ff. de ꝯͣhen. emp. qui tabernas ff. de le. i. ſi domus. §. vlt̓. ff. de vſu. ⁊ ha bi. ſi ita. arg. ꝯͣ. ff. de le. ii. l. meuius.§. vl. Sꝫ quid ſi laicꝰ cōcedit eccleſiā de cōſenſu ep̄i? ī eo caſu nō vr̄ ep̄s aliꝗd cōceſſiſſe: ſꝫ donatōeꝫ laici tātū ratam habuiſſe ī eo ꝙ laicus donare potuit. jͣ. de iureꝑa. qd̓ aūt. io. q ¶ Tēporalit̓. ꝑ hoc re probat̉ qd̓ dici cō ſueuit. xvi. q. ii. c. i. .ſ. ꝙ idē ē: ſi ep̄s cō cedat eccleſiā cuꝫ oī iure ſuo: vel ſimplicitate dicat cōcedo vobis eccleſiā. nam ut hic pꝫ aliud iuriſ eſt hic in vno ⁊ alid̓ ī alio: ſicut aliud eſt ſi qui ꝯͣhunt ſocieta tē ſimpliciter aliud ſi contrahunt ſocie tatē oīum bonoruꝫ. ff. ꝓ ſocio. l. iii.§. i. ⁊. l. coiri ſocietateꝫ. ſicut alid̓ ē dicere a munere: ⁊ aliud ab oī munere.i. q. i. ſic̄ nō nulli. ar. ꝯͣ. xxxi. q. i. quod ſi dormie rit. ff. de ſerui. ſicut jͣ. de iurepa. ex litte ris.§. d̓ ꝯͣhen. emp. ſi aque ductus. io. r ¶ Cathedraticū. Si ita gnaͣliter dat ep̄s eccleſiā: tūc ēt d̓diſſe ītelligit̉ ius ī ſtituendi. xvi. q. ii. viſis. ſꝫ quātūcūqꝫ gnaͣlit̉ eximat eccleſiā a ſe ſꝑ ītelligit̉ ſi bi correctioneꝫ reti nuiſſe. ut in. c. viſis ꝓcuratōem ⁊ viſita tionē. jͣ. d̓ cēſi. cū ve nerabilis: ⁊ cathedraticū: ut hic: nec obſtat. jͣ. de reli. do. cōſtitutꝰ vbi vr̄: ꝗ ep̄s ī totū poſſit exi mere eccleſiā: qꝛ il la donatio fuit ꝯfir mata ex certa ſcīa ꝑ dn̄ꝫ papā: ſic̄ videſ: ꝙ quātuncūqꝫ gnaͣ liter patronus remittit iuſpatronatꝰ: iura quedā tn̄ retinet ī liberto C. de bo. liber. l. vlti. ⁊ mirū vr̄: ꝙ ep̄s plus ītelligit̉ dediſſe qn̄ minus hꝫ. ſꝫ hoc iō ē: qꝛ donatōem īterpretari debemus: ut potius va leat ꝙͣ pereat. jͣ. de pͥuil. in his. ⁊. jͣ. d̓ v̓. ſig. abbate. ⁊. ff. d̓ re. du. quo tiēs ⁊.s. de fi. inſtru. īter dilectos. io. s ¶ Capituli. aliter nō valeret ſupra de his que fi. a prela. cum noſ ⁊ .c. tua. ⁊. c. paſtoralis. ber. Nter dilectos. diſſimilibus. qd̓ licite fieri pōt: ut nunc agat de adipiſcenda poſſeſſione quam nunꝙͣ habuerunt: ⁊ po ſtea de recuperanda: ſic. ff. de acqui. poſ. l. naturali.§. nihil. ⁊ eadeꝫ res ex diuerſis cauſis peti poteſt. sͣ. de iudi. examinata. ⁊ sͣ. de cau ſa poſ. c. vlt. ⁊. C. de peti. here. hereditas. ff. de excep. rei iudi. cum queritur. ⁊. l. an eadem. io. o ¶ Ad petitoriū. sͣ. de cā poſ. paſtoralis. ⁊ sͣ. d̓ teſti. ſignificauerūt mētis pleniorª: in bn̄ficijsº quoqꝫ pleniſſima eſt interpretatio adhibenda. ¶ Dem epō helienſi. Aſtoralis officij: ⁊ īfra. Tua nos duxit diſcretio cōſulēdoſ ſi epiſcopus conſentiente patrono viris religioſis aliquaꝫ eccleſiam concedēdo hac utatur ſimplicitate uerborum: concedimꝰ uobis illaꝫ eccleſiam: utrum eo ipſo videatur in eorum uſus fuiſſe cōceſſa uel ius tantūmodo patronatus. Nos aūt inqui. duximus reſpondendum: ꝙ ſi epiſcopus eccleſiam illis con ferat de cōſenſu patroni: profecto patronus quod ſuumᵖ eſt conferre videtur: ius videlicet patronatꝰ. et epiſcopus quod temporaliter obtinet in eadem: ut ſi fructuuꝫ eccleſie eiuſdem aliquā recipiat por tionem: in eorum uſus illa portio cōuertatur. Quod ſi ex ipſius pro uentibus nullam debeat portionē habere: omnes prouentus preter cathedraticum in eorum uſus cre dimus ꝯuertēdos: ſed ut epiſcopi donatio ſit legitima: conſenſus eſt ſui capituliˢ requirendus. Dem florentinen̄. et feſulan̄. ep̄iſcopis. Nter dilectos filios hoſpita Ilarios ſancti ſepulchri ac fratres hoſpitalis ſancti allucij ſuper eodem hoſpitali queſtiōe ſuborta: cū ideꝫ hoſpitalarij ſuper poſſeſſo rio quod ſemel ⁊ iterum ex cauſis tamen diſſimilibus intentarūt: cō trariam ſentētiam reportaſſent: de inde ad petitoriumº recurrentes ꝓ ponere curarunt: ꝙ cū. g. quondā rector ⁊ fratres ac patroni eiuſdeꝫ hoſpitalis habito cōi cōtractu deli beraſſent hoſpitale ipſum hoſpitalarijs ſupponere ſupradictis. com miſerūt in hoc tribus ꝓcuratoribꝰ vices ſuas cōiter ſtatuentes: ut ꝗͥd per ipſos fieret acceptarent: qui cū eiſdem taliter ſtatuerūt ut ad ipſuꝫ hoſpitale aliꝗͣ mitterētur: qui eoꝝ nomine acciperent aſſignationem

z ¶ Queſtionem. ⁊ ita rē religioſam tranſtulerunt in alium. vnd̓ nō raluit tranſlatio. C. de litig. l. ii. ⁊. C. cōmunidiui. l. i. in fi. ⁊ sͣ. ut li te pen. eccleſia. ⁊. xii. q. i.§. res litigioſa. vnde reſeruat̉ ius ſuum ple bano de piſcia ſuper hac queſtione in fi. u ¶ Trpitudinē. Ar. ꝙ allegans turpitudinem ſuā non eſt audiē dus. C. de ẜuo pig. da. ma. ſi creditori. bus. C. de reuo. do na. cum ꝓfitearis. C. de trāſacti. tran ſactione finita. ff. d̓ le.i. ſi ẜuus pluriuꝫ. §. i. xv. q. iii. nemini ⁊. sͣ. de cōceſ. prebē. cum ſuper queſtiōe ⁊ sͣ. de teſtib. ſicut. Ar. 9. C. de liber. cau. l. i. ⁊. l. īterroga tā. ⁊. xxxv. q. iii. ex. traordinaria. ⁊ sͣ. d̓ re iudi. lator. ⁊. c. cō fanguinei. ſo. gnaͣle eſt illud: ꝙ allegās turpitudinem ſuaꝫ non audit̉. ff. de cō diti. ob turp. ca. l. ii. ⁊. xxxiiii. q. v. ſane. Ar. niſi vbi ver titur periculum ani me ut in. c. lator. et c. ꝯſanguinei. uel ni ſi ꝓpter fauoreꝫ ec cleſie. xxxv. q. ix. qd̓ quis ꝯmiſit. uel fauore libertatis: ut ī l. interrogatā. s ¶ Deceptoribꝰ. s. d re. ꝑmu. cū vniuerſoꝝ. ⁊. C. ſi minor. ſe ma. dix. l. ii. ff. ad vell. l. ii.§. i. t ¶ Adiudicare. ſꝫ qualiter poterāt iſti ſe ſupponere: cuꝫ ta lia ad epiſcopū ſpec tent. jͣ. de exceſ. p̄la. ſicut vnire. ⁊. ar. sͣ. de conſuetu. cuꝫ di lectus. nec.n. aliꝗs pōt eximere a ſe iu riſdictionē ſui prela ti. sͣ. de foro ꝯpe. ſi diligenti ⁊. c. ſignifi caſti? Rn̄deo: licer iſti non poterunt ſe ſubiicere: tn̄ per talem ſubiectionē ſibi poterat fieri preiudicium: ſic. sͣ. de renuncia. qd̓ ī dubijs. ⁊..vii. q. i. ſi quis p̄ ſbyter. ſub conditio ne tamen poſſūt ſe ſubijcere: ut. sͣ. d̓ reſti. ſpo. olim. Item perſonas ſuas pn̄t ſubijcere. sͣ. quod me. cauſa cū dilectꝰ. io. N Reiudicium. ⁊ ſic. jͣ. de cap. mo. c. ii. ⁊ sͣ. de re. iu. di. ſuborta. K Iͣnter alios. sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. ⁊ sͣ. d̓ iudi. c. pe. ubi ponit hec regula. ⁊ ibi de hoc. Poſtolice. reſpondemus. Queſtio fuit de hoc: quādoqꝫ ep̄i Uiucceſſiue locis religioſis de redditibus eccleſiaꝝ ſuaruꝫ cō ferunt ultra quinquageſimam portionem: quādoqꝫ vſqꝫ ad tertia uei quarta partem: querebat̉ vtrum ſucceſſor poſſit reuocare: quod vira quinquageſimam datum eſt: ad hoc reſpondet papa: ꝓut ſeꝗ tur ī canone. xii. q. ii. bone rei. z ¶ Eccleſie. ſeculari iam cōſtitute. a Elargiri. ⁊ hoc pōt facere ſine conſenſu capituli ſufficit.n. a iure ſemel conceſſum fuiſſe. ff. de conditi. inſti. que ſub cōdit.§. ult. ⁊ sͣ. de his que fi. a prela. ſine cōſen. capi. paſtoralis. ubi d̓ hoc que vide tur determinare hanc dubitationē. ⁊. jͣ. e. c. ubi dicit per ſe debet ex cedere ⁊c. ergo ꝑ ſe illam pōt concedere: qꝛ quod de vno negatur d̓ alio conceditur. xxv. di. qualis. ⁊ sͣ. de preſump. nonne. ⁊ sͣ. de his ipſius: cum auteꝫ dos illuc de ſuis fratribus tranſmiſiſſent: ipſi donati onem et aſſignationem hoſpitalis tam a magiſtro quam ſupradictis procuratoribus ⁊ alijs eiuſdeꝫ do mus fratribus receperunt: ⁊ infra. Procurator autē partis alterius ex aduerſo reſpōdit ꝙ predicta do natio debeat nō īmerito retractari: quoniā multis ex fratribus incōſul tis a predicto rectore ac paucioribus fratribus excōicatis ⁊ ꝑiuris de re litigioſa in fraudem plebani de piſcia qui ſuper eodeꝫ hoſpitali mouerat queſtionēq: fuerat celebra ta. ⁊ infra. Attendētes igitur ꝙ fra tres ⁊ patroni ſancti allucij pro ſe: immo potius cōtra ſe turpitudinē allegabant: videlicet ꝑiuriuꝫ excōi cationem ⁊ fraudē non utiqꝫ cōtra ipſos ſed ab ipſis cōmiſſaꝫ: ⁊ intel ligentes donationē ab eis hoſpita larijs factam puram ac ſimplicem extitiſſe: quia non deceptoribꝰᵉ ſed deceptis iura ſubueniūt: vnde per ea que ſuperiꝰ prepoſita ſunt ſe cō tra factum ꝓprium legitime defen dere nō ualebant: hoſpitale predi ctum cū ꝑtinentijs ſuis hoſpitalarijs ſancti ſepulchri adiudicareᵗ cu rauimus: ita ꝙ per hanc ſententiā dioceſano epiſcopo ⁊ plebano de piſcia nullum preiudiciūᵘ generet̉: cum res inter alios acta nō debeat alijs preiudicium generare. ¶ Dem epō ſancti andree. Poſtoliceʸ ſedis oraculo: et Linfra. Inqui. t. t. r. ꝙ licet ſit in canone diffinitum: ut ſiquis ep̄iſcopoꝝ in parrochia ſua monaſte. rium cōſtruere uoluerit: ⁊ de reb eccleſie cui preſidet ipſum dotare: non amplius ibidem quā quinqua geſimā partem. eccleſieᶻ uero quā monaſticis regulis īformare uel ꝓ ſuis ꝓprijs magnificare uoluerit ſepulturis: non amplius quā cente ſimā partem cenſus eccleſie cui pre eſt debet elargiri: quia tamen in eodem canone conſequēter adiun gitur: ut hec tēperamenti equitas obſeruetur: ꝙ cui tribuit cōpetens ſubſidiū conferat: ⁊ cui tollit dāna grauia non infligat: ea quidem cau tela ſeruata: ut vnam tantūmodo que placuerit ex his duabus remu nerationem aſſumat: hoc ſēper eſt obſeruandū: ꝙ vnꝰ epūs uel alius non ſolum non debet amplius ſed nec tātū nec minꝰ: cū graui eccle ſie ſue detrimēto conferre: ſiue ſimul ⁊ ſemel id facere uelit: ſiue plu ries ſucceſſiue eiſdem uel diuerſis eccleſiis conferendo: vnde cū gra ue detrimētū ſiue de poſſeſſionibꝰ ſiue de prouentibꝰ ad epiſcopaleꝫ menſam: uel cathedralem eccleſiā ꝑtinentibus: in quam talibus por tione conſtiterit eſſe collatum: po terit legitime reuocariˢ: niſi prſcri ptione uel alia exceptiōeᵈ legitīa actio huiuſmodi excludatur: nam et ſiᵉ prima facie preſumat̉ ꝙ colla tio quinquageſime uel centeſime partis graue nō inferat detrimētū quia tamen non ſolum ſi ſepe: ſed etiā ſi ſemel id fiat ex uarijs circūſtantijs deprehēdi pōt interdū ual de dānoſū: quod quidē magis pōt ex oſtēſioneª facti: quā expreſſione alicuiꝰ ſtatuti cognoſci: nec quīqua geſima nec centeſima ſemel aūt ſuo ceſſiue debꝫ cū graui eccleſie dāno conferri. Si uero in tantū abūdet epūs ut ſine dāno eccleſie ſue poſ ſit amplius etiā per quīquageſimā uel cēteſimā partē ncc̄itati alterius eccleſie ſubuenire: quāuis ꝑ ſe nō debeatª ſūmam excedere a canone prefinitā ꝑ quā īcaute largiri uolē tibus eſt occurſum: de ſuperioris tamen auctoritate pontificis poteſt etiam in maiori ſumma inopie al terius prouideri. ¶ Rego. ix. Ropter eius ingratitudinem in queꝫ liberalitas eſt collata: donatoris perſona de rigo re iuris eam potuit reuocare: ſi forte in ipſū impias manꝰ iniecerit que fi. a prela. ſine cōſen. ca. cum apoſtolica. in fi. Et ī alienationibus ſemper dicitur: ꝙ conſenſus capituli requiratur ſupra. eo. paſtoralis. xii. q. ii. ſine exceptione. ⁊ ſupra de his que fi. a prela. ſine conſenſu capituli cuꝫ nos. Quida dicunt ꝙ laur. ⁊. t. ⁊ io. ſuper illo. c. bone rei. ꝙ hanc donationem facere debꝫ de conſenſu capituli. argumentum illius. c. xii. q. ii. ſi epiſcopus. Hug. dicit ꝙ hoc poteſt fieri de ꝯſenſu cle ricorum: ⁊ tunc poſt mortem epiſcopi non reuocatur: uel ſi ne conſenſu clericorum: ⁊ tūc reuocatur poſt morteꝫ epiſco pi per ſucceſſorē. Et iſta quī quageſima uel centeſima in telligenda eſt quo ad fructus tantum: ⁊ hoc patet ex verbo illo quinquageſimam uel cen teſimam partem cenſus: ita ī telligit. Hug. ſuper. ca. bone: ⁊ de fructibus formata fuit queſtio. Sed contradicere vt detur inferior littera: ubi dic̄ ſiue de poſſeſſionibꝰ ⁊c̄. Io. intelligit ꝙ etiam d̓ poſſeſſio nibus: ⁊ perpetuo poſſit do nare cēteſimam uel quinqua geſimā: ⁊ hoc ſatis poteſt cōcedi. Et eſt argumentum ubi dicit: niſi legitima preſcriptio ne ⁊c̄. ita tamē hoc facere pōt ſiue de redditibus ſiue d̓ poſ ſeſſionibus: ꝙ eccleſia non le datur. ber. b ¶ Reuocari. Hic reſpondet queſtioni: ꝙ reuocabitur tan tum ultima: ſi plures fuerint facte alienationes. ff. de iure pa. ſi libertus.§. i. ſi vna tātū fuit ⁊ enormis: de ipſa detra het̉ quod plus eſt. xii. q. ii. ſi quos de ſeruis. c ¶ Preſcriptōne. Sed vide tur ꝙ hoc ſtare non poſſit: qꝛ dicit lex: qui contra leges me rcat̉: male fidei poſſeſſor di citur: ⁊ ideo non preſcribit. C. de agri. et cenſi. quēadmo dum. li. xi. et nulla temporis lōgitudo iuuat malefidei poſeſſorem. sͣ. de p̄ſcrip. vigilā ti. et. c. ſi diligenti. et. c. quoni am omne: et iuris ignorantia non ꝓdeſt ī vſucapione. ff. de iuris et fac. igno. iuris igno rantia. ff. d̓ vſuca. nunꝙͣ. Rn̄ deo hec eſt ignorātia facti et non iuris. Facti.n. queſtio ē vtrum ledatur eccleſia grauiter: ⁊ ideo eccleſia que recipi cum habeat titulum ⁊ bonaꝫ fidem preſcribere poteſt: ẜm ꝙ hic dicitur. f. quia hec do natio permiſſa eſt per cano nem illum bone rei. ſed in ali is exceptionibus loquuntur predicta iura. b. d ¶ Exceptione. puta rei iudi cate. sͣ. de re iudi. cum inter vos. ⁊. ff. de except. l. ii. e ¶ Nam. etſi reſponſio tacite queſtiōis. a ¶ Ex oſtenſione. Vt ſi oſtendatur eccleſia ere alieno grauata. ut graues īminere expēſas ꝓximo. uel qꝛ defecit eccleſia ī expēſis ꝯſuetis ꝓptt talē donationē. quā ſi nō feciſſet leuiter ſubiret expēſas ſine grauamine. ber. b ¶ Quā expreſſione. quedā enim ſunt que melius poſſunt intellectu perci pi ꝙ elocutione exprimi. ff. de ſolu. ratū. ⁊. ff. rē ra. ha. quo enī tutore.§. iulia. c ¶ Canone. Predicto bone reid ¶ Debeat. ex eo ꝙ dicit per ſe non debet excedere ſummam a canone prefixam: ergo illam per ſe facere poteſt ut. sͣ. dixi. e ¶ Propter. Hec decre. ſumpta fuit ex lege. C. d̓ reuo. dona. l. ult. Nota ēt ꝙ donatio ſemel perfecta non reuocatur: etiam pretextu imperialis reſcrip ti. C. de reuoca. donat. ſi donationem. ⁊. xxii. q. ii. non enim. nec ex ſola peni tentia reuocatur. C. eo. poſſeſſionem. nec recipit ꝯditioneꝫ poſtea ꝑfecta do

res empta ex pecunia donata. C. de reuo. donat. l. i. ſed libertas nō reuocat̉ ſolo obſequio nō preſtito. C. de lib. cā. ſolo. ſed propter eaſdē cauſas quibus donatio reuocat̉ libertus eccleſie in ẜuitutē reuocatur. xii. q. ii. octaua diſcuſ ſio. ⁊ in aut̓. ut liberti. de cetero aureo annullo nō egeant.§. illud. colla. vi. Re uocatur etiā donatio tota propter liberos ſuſceptos a patrono. C. d̓ reuo. do na. ſi vnꝙͣ. ſi. xvii. q. vlt. c. vlt ſed illud iure poli nō iure fo ri: alias autē totam non reuo cat. C. de inof. dona. ſi totaſ. Si autē in extraueum collata ſit donatio reuocatur ex īgra titudine cuius quattuor cau ſe hic notantur: puta ſi donatarius impias manus in donatorē iniecerit ipſū vulnerā do uel atrocē iniuriā ei intule rit: ut ipſum vulnerando uel fuſtibus cedendo. ſiue graue dānum reꝝ ſuaꝝ uel pericu lum vite inferre p̄ſumpſerit. Item adde quintam que hic nō ponitur: ſi conditionē ap poſitam non adimpleuit. ar. s. e. cū dilecti: ut hoc totū habes. C. de reuo. do. l. vlt. ⁊. jͣ. de ꝯdi. ap. veꝝ. Si vero mat̓ dōationē filio faciat: ⁊ poſtea tranſit ad ſecundas nuptias ex tribus tātum cauſis eā do nationē poterit reuocare: pu ta ſi eius inſidiatuſ eſt: ſi atro ces manus intulerit in eaꝫ: ſi totius ſubſtātie ipſius molitꝰ eſt iacturam. C. de reuo. dona. aut̉. he quoqꝫ. in autē. de nup. coll. iiii.§. mater. aliter n̄ fit reuocatio. inſti. de dona. §. alie. f ¶ Reuocare. Reuocat̉ ergo donatio vtili rei vendicatiōe uel cōditione ex lege. C. d̓ re uo. dona. his ſolum. ⁊. C. de ꝯͣhen. emp. cū res. ff. d̓ dona. cā mor. l. ſi mortis cā. b. g ¶ Atroces. Que conſiderā tur ex tribꝰ cauſis.ſ. ex facto loco ⁊ perſona īſti. d̓ iniur.§. atrox. ut ſi quis vulneratꝰ fue rit uel fuſtibus ceſus. h ¶ Succeſſores. Hoc ius reuocandi perſonale eſt: qꝛ nō cōpetit pͥmordium huius cāe heredibus donatoris uel cōtra heredes uel ſucceſſores donatarii: qui hoc in vita ſua tacuit: ut hic dicit. C. d̓ reuo. dona. l. ult. ad fi. ⁊. l. i. in fi. qꝛ per taciturnitatem remiſſum videtur. Et ſic eſt arg. ꝙ feudum nō eſt auferē dū filio ꝓpter felloniā patris: ſi patri queſtio mota non fuit ſic. C. d̓ inoffi. te ſtamen. oīmodo. arg. ff. ad ſyl. l. i.§. vlt. ber. h Nueſtigandū. a iudicibus qui de hoc cognoſcunt. ¶ Ad quam. ſi. xii. q. ii. placuit. ⁊. q. iiii. quicūqꝫ. ⁊. q. v. nulli. ⁊. c. fixum. k ¶ Debent. qꝛ preſumunt̉ de bonis eccleſie emp. xii. q. iii. c. i. C. de dona. ini vi. ⁊ vx. etiam. ⁊. ff. e. quintus mutius. Sed ꝯͣ hanc preſumptionē admittitur ꝓbatio. xii. q. i. ſint manifeſte. ⁊. q. iiii. c. i. ⁊. ii. l pReſbyter. hͨ. c. hr̄. xii. q. iiii. c. ult. m Emerit. de rebus eccleſie quoniā ſi de ſuis ⁊ eccleſie rebus emiſſet: ꝓ rata precii res diuideretur inter eccleſiā ⁊ heredes p̄ſbyteri ſi de hoc conſta ret. xii. q. iiii. ca. i. ⁊ ita ꝓ ea parte faciat iuſtrumentum ꝓ ſe: quia tutius eſt ꝙ non faciat inſtrumentum cōmune: ſed ſeꝑatim. aut non datur ei optio: ſed cōminatio eſt. ber. nT vnuſquiſqꝫ. ſupple ſtatuimus. o Acquiſierit. occaſione eccleſie. jͣ. c. ꝓx. qꝛ nos. ⁊. c. requiſiſti. Et eſt ar ꝙ teneor tibi reſtituere qd̓ occaſione rei tue ad me ꝑuenit. ar. sͣ. de iureiuran. ad noſtram. ⁊. ff. manda. ex mandato. ⁊. l. idemqꝫ.§. i. ⁊. ii. ⁊. ff. de ꝓcur. qui ꝓ prio.§. procurator. ver. ut ī ceteris. Nquirendum eſt.ſ. a p̄latis eccleſie. q ¶ Comꝑauit. ſupple. ſi hoc fecerit puniendus ē: ⁊ eccleſia poterit eas vē dicare: licet ſue non ſint: ⁊ eſt ſpāle in eccleſia: ſic ⁊ miles. C. de rei ven. ſi. ut proponis. ſic ⁊ pupillus. C. arb. tut. l. iii. in alijs vero ſecus eſt de iure com muni. C. de rei ven. ſi ex ea. C. de dona. inter vi. ⁊ vx. ⁊ ſi tua. C. cōia vtriuſqꝫ iud. ſi patruus tuus. r ¶ Alieno. ſi. xlvi. di. ſicut non ſuo. aut ſibi atrocesᵍ iniurias ſeu graue rerum ſuarum damnum: uel vite periculum inferre preſumpſerit: quod tamen ad donatoris qui hoc tacuit non extenditur ſucceſſores. De Peculio ciericoꝝ. Ux. conſilio arefatenſi: Nueſtigandumʰ eſt: ſi nihil patrimonij ha bens preſbyter quan A do promotus eſt ad eo cleſiaſticum ordinem I poſtea emerit predia cuius iuris ſint: quoniam eccleſie ad quam ni hil habens promotus eſt: eſſe debent iuxta canonicam auctoritatē. S eodem. Reſbyterⁱ cum dioceſim te net: de eis que ſuꝑemeritᵐ: ad ipſius eccleſie nomē ſcri pturam faciat: aut ab eius ordinatione diſcedat. EX epiſtola pij pape. T vnuſꝗſqꝫ preſbyter res quas poſt dies conſecrationis acquiſieritº proprie ec cleſie relinquat. X conſilio remen̄. Nquirēdūᵖ eſt ſi quis preſbyterorū de redditibus eccleſie uel oblationibus uel uotis fidelium alieno nomine res comparauitq: quia ſicut nec ſuo: ita nec alienoʳ nomine preſbyter fraudem facere de facultatibus eccleſi aſticis debet: quoniam hoc ſacrilegiumˢ eſt: ⁊ par crimini iude fi ris: qui ſacras oblationes aſportabat ⁊ furabatur. EXͣ conſilio talentano. I quis ſane clericoꝝ agella uel vineolas ī terra eccleſie A ¶ Sacrilegiū lorge ſumpto vocabulo ſacrilegij. xii. o. l. ppedio5 gloria ep̄i. ⁊ sͣ. de fo. ꝯpe. ꝯqueſtus. ber. t ¶ Aſportabat. ſi. xxiii. q. iii. quid ergo. xviii. q. iiii. ſi forte. ber I quis. in terra. que ſterilis erat. pͥus.n. equum eſt illis reii qui quoꝝ labore ad fertilitatē redacta ē: ut. s. d̓ re. ec. alie uel nō ad aureſ. ⁊. C. d̓ alluui. l. ult. uel loꝗ tur d̓ terra pͥus cul ta ⁊ clerico ꝓ bene ficio aſſignata. xvi. q. i. poſſeſſiōe. ⁊. q. iii. clerici. t. x ¶ Dbitus. Arg. ꝙ beneficiati ab eccleſiis vſufructuariis cōꝑantur. nā ⁊ mor te finit̉ vſufructus. inſti. de vſufruc.§. finit̉. ſimiliter morte clerici ut hic. ⁊ sͣ. de pig. c. vlt. ſed nō ꝑ omnia ꝯꝑant̉ clerici vſufructuario: qꝛ de terra aratoria pōt hic facere vine am: qd̓ illi non licet ff. de vſufruc. ꝙͣuis ⁊. l. vſufructuariuſ. Item vſufructuari uſ ꝑcipiēdo fructus facit ſuos ⁊ īde pōt teſtari: qd̓ nō poteſt clericus. jͣ. ti. ꝓx. qꝛ nos. xii. q. v. qꝛ ioa nes. niſi cuꝫ quodā moderamine quod hr̄. jͣ. ti. ꝓxi. ad hoc. ⁊. c. relatum.§. licet immo potius clerici poſſunt comꝑari vſuariis quibꝰ tan tū ad vſum quotidi anum vti licet. iſti. de vſu. ⁊ habi.§. i. y ¶ Proheredum. Proheres ē: qui pu rat ſe hēdē eē cū nō ſit. ff. d̓ peti. here. ꝓ hēde. ⁊ īſti. de inter dic.§. adipiſcende. uel poteſt appellari hic ꝓ quolibet d̓ſcē denti poſt pͥmū he redē ſiue ꝓ quolibꝫ deſcēdēte cui relin quit̉ aliquid. b ¶ Preſtatōe.i. pro ẜuis p̄ſtitis eccleſie. jͣ. ti. ꝓx. relatū. ii.§. lꝫ qꝛ forte poterit poſſeſſio nē illā aſſignare alicui clerico ꝓ beneficio vſqꝫ ad tempus vite ſue. xvi. q. i. poſſeſſionis. ⁊ queſtione. iii. clerici. ber. c( Uorūdā. octo vnciis.i. ī duabꝰ ꝑtibꝰ hēditatis q̄ dr̄as: ⁊ī. xii. vncias diuidit̉. inſti. de heredi. inſti.§. hereditas. d ¶ Hortamur.i. p̄cipimus. e ¶ Hoc.i. teſtamentum ſuuꝫ. t. f ¶ Patiaris. hͦ n̄ hēbit locū ī rebꝰ ab ep̄o alienatis: ſi eccleſia agno ſcat hēditatē illiꝰ: tenet̉ tūc ratū hr̄e qd̓ fecit ꝓ ea ꝑte ꝓ qͣ ē hēs. xii. q. ii. ep̄s ꝗ filiꝰ. ff. de reg. iur̄. ex qͣ ꝑſona. C. de rebꝰ alie. uel n̄ alievēditrici niſi fecerit eccleſia inuētariū tūc.n. nō tenet̉: niſi inqͣtū vt res hereditatis ſe extēdūt. C. de iu. d̓ liber. l. ſācimꝰ.§. ſin āt locis g ¶ Ante. ſi. xxviii. di. de ſyracuſane. xii. q. v. nulli. C. de epiſ. ⁊ cle. aūt. licentia ⁊ aut̓. prohibituꝫ. h ¶ Habuiſſe. hͦ iō dic̄ qꝛ renuciauit ꝓprijs: uel quicquid poſtea ha buit totum fuit contemplatione eccleſie ⁊ non perſone acꝗſitū. ala. i ¶ Acquiſiuiſſe. intuitu eccleſie vel de rebus eius: ſecus ē de alijs. xii. q. iii. c. ii. ⁊. q. v. fixum. ⁊. jͣ. e. qꝛ nos. ber. Uia ingrediētibus. teſtamēto. teſtamētum ē teſtatio mētis Lqͣ diſponit̉ ad d̓ rebꝰ ſuis aliꝗs velit fieri pꝰ ſuū deceſſū. xiii q. ii.§. ſꝫ aliud. jͣ. d̓ celeb. miſ. cū marthe. īſti. de teſta. ordi. in prin. t l ¶ Legata. Legatū ē donatio quedā a teſtatore relicta. īſti. d̓ le.§. i. m ¶ Ex ꝯſuetudine. hic ꝯſuetudo nō ꝓdeſt: qꝛ nō ꝗd fiat: ſꝫ ad fieri debeat ꝯſiderādū ē. xii. q. ii. gloria ep̄i. sͣ. d̓ elec. cū cām. ⁊. ff. de of. p̄ſi. ſꝫ lꝫ. ⁊ factū vſurpatū p̄ſcriptōꝫ nō īducit. xciii. di. illd̓. xvi. q. iii. lꝫ ⁊ ī talibꝰ nullus numerus defendit annorum. xxxiii. q. v. qd̓ deo. ſibi feciſſe ꝓbabit̉: ſuſtētāde v̓ite cā uſqꝫ ad diē obitꝰˣ ſui poſſideat: ue rū poſt ſuū deceſſū eccleſie reſtitu at: nec teſtamētario aut ſucceſſorio iure cuiquā heredū ꝓheredūue relīquat: niſi forſan cui epūs ꝓ ſer uitijs ac preſtatiōe eccleſie largiri uoluerit. De teſtamētis ⁊ ultimis uoluntatibus. Reg. ix. antonio ſubdiacono. Uorundam ad nos relatione peruenit: ꝙ attellane ciuitatis epiſcopuſcondito te ſtamento in octo un cijsᶜ ſubſtātie ſue nurum heredem linſtituit eccleſiaꝫ ſuam in reſiduis ſquattuor. Hortamur igitur ut ſollicite hocᵉ diſcutias: ⁊ quicquid ip ſum habuiſſe patuerit a qualibet ꝑ ſona detineri nullatenus patiaris niſi hoc ſolum quod eum anteᵍ epi ſcopatus ordinem proprium ha buiſſeʰ conſtiterit: quicquid uero eccleſie ante ipſius conſecratiōem fuiſſe cognoueris: uel in epiſcopa. tus ordine predictum epiſcopum acquiſiuiſſeⁱ. in eiuſdeꝫ eccleſie do minio conſeruetur. Dem. Uia ingredientibus: ⁊ infra. ¶ Gabina abbatiſſa conqueſta eſt.s. quandam abbatiſſam mona ſterij ſui poſtquam regendi ſuſcepit officium condito teſtamentoᵏ le gata quibuſdaꝫ reliquiſſe: dicens eam uſqꝫ in dieꝫ obitus ſui non in duiſſe habitum monachalem: ſed in ueſtibus quibus utuntur loci il lius preſbyteri permanſiſſe: ſicut ⁊ illa que ante ipſaꝫ fuerat abbatiſſa ⁊ hoc plene ex ꝯſuetudine licuiſſe

¶ Udinata.i. benedicta uel conſecrata: quia abbatiſſa uel monia lis nō recipit ordinē ꝑꝑ vilitatē ſexus. arg. jͣ. de pe. ⁊. re. noua. o ¶ Forte. nō eſt nota dubitatōis: ſꝫ aſſertionis. xiii. q. vlt. hn̄t forſita illi. ⁊ ī euāgelio. Si cognouiſſetis me: forſitā ⁊ patrē meū ⁊c̄. ff. d̓ rei vē. Itē ſi.§. i. ⁊. ff. de arbi. ſi duo. ⁊. ff. de ꝓcura. ſi filiuſfamilias. de pe. di. i. ꝙͣ obrem xxxiii. q. ii. admone re sͣ. de ꝓcura. tue. vin. p ¶ Preiudiciuꝫ. vo tū.n. preſcriptōe nō tollit̉: ut. xxxiii. q. v. quod deo patri. q ¶ Cōpetere. ipſo enī ingreſſu ſe ⁊ ſua dedicauit deo. xix. q. vlt. qꝛ ingredientibus. ⁊ ē ꝑs huius. c. ⁊. aut̉. ſi q̄ mulier ⁊. C. de ſacroſāc. ec aut̉. īgreſſi. xii. q. i. nolo. ⁊. c. n̄ dicatis. ¶ ¶ Os quideꝫ. Ceulogio.i. te ſtamēto. C. d̓ teſta. l. iubemus. s ¶ Protrahit̉.i. dif fertur. t ¶ Infra ānū. infra annū dꝫ mādari ex ecutioni volūtas ta ſtatoris. C. de fidei cō. aut̉. āplius ⁊ hic in aut̓: de ec. tit.§. ſi quis edificatione. coll. ix. v ¶ In loco. demon ſtrato. uel ꝯprehēſo a defūcto ſi.n. de lo co incertꝰ. nō videt̉ obligatꝰ ad faciēdū ſicut ī ꝓmiſſore liꝗ dū ē. ff. d̓ eo qd̓ cerloc. l. iii.§. ſi ꝗs inſu lā. ⁊. ff. de v̓. ob. qui inſulā: niſi aliud ꝗd dicat̉: tū cā religionis tuꝫ extreme vo lūtatis fauore ioan nes ⁊ laur. Alii di cunt ꝙ ſi incertus ē locus vbi debuit e dificari: ad hāc cāꝫ relictū fieret cadu cū. C. de cadu. toll. l. vna.§. ſi v̓o.§. de dona. l. ii.§. ult. Et iō dr̄ hic: ī loco quo cōſtitutū fuerat. T. dicit: ꝙ nō erat caducū: qꝛ teſtamēta ſunt īterp̄tāda largiſſime. sͣ. de dona. cū dilecti. ī fi. ⁊ res ad pias cas relicte libere ſunt a lucratiuorum inſcriptionibus. xxiii. q. viii. §. ꝙͣuis. ⁊ in. l. ſancimus. x ¶ Leges. C. de ep̄i. ⁊ cler. nulli. ibi hēs ꝙ ep̄s debet illud facere Ndicāte. nudis. tale legatū ēt valet ſecundū leges. C. de fi deicō. l. ult. Et eſt ar. ꝙ ꝑ nuda v̓ba quis obligat̉. ar. xii. q. ii. quicūqꝫ. xxii. q. v. iuramenti. ⁊. C. de ſuffra. l. vna. z ¶ Bonaſterio. Pone ꝙ reliꝗt monaſterio ſcē marie. x. ſꝫ n̄ det̓mi nauit cum ſint plura monaſtera ſcē marie? dabit̉ pauꝑiori ī aut̓. de ec. ti.§. ſi quis ī nomīe. coll. ix. Itē pone ꝙ plures hēat ſcutellas: ſꝫ vna ē melior altera: cuius erit optio: pōt dici ꝙ legatarii. ff. de le. i. ſi domꝰ. ⁊ melius. l. qui duos. Sed ꝯͣ. ff. e. ti. l. ſi quis a filio.§. ſi ꝗs. ſcilicet ꝙ heredis ē electio. ⁊. C. de ꝯdi. inſer. ſi ꝗs ẜuum. ff. d̓ le. i. legato. ⁊. ff. de ẜui. ru. p̄di. l. ſi via. ꝗbus ſtat̉. Cōtraria loquunt̉: qn̄ heres ī mora ē. b. Si ẜuus legatꝰ eſt in fuga tꝑe teſtamēti queret eū heres ſua īpēſa. ff. de le. i. ẜuo legato.§. fi. Sed poſt teſtamētū ⁊ āte morte queret eū heres ſūptu legatarii. ff. e. ti. ſi ẜuꝰ legatꝰ. Si poſt adita hereditatē: ſi culpa heredis ſoluat eſtimatōem: alias nō caue bit. ff. e. l. que reſ.§. itaqꝫ. b. Itē pone ꝙ legauit ẜuū ī fuga ꝯſtitutū cuiꝰ expēſis q̄rit̉; vr̄ ꝙ legatarii: qꝛ ad ipſū ſpectat emolumētū: gͦ et et infra. Neceſſariū ergo viſuꝫ eſt poſtquā abbatiſſa ordinata eſt ⁊ in monaſterio ꝑ ānos plurimos uſqꝫ ad obitū prefuit ueſtis qualitatem ad culpam forteº epiſcopi ꝑtinere: qui eam ſic eſſe ꝑmiſit: non tn̄ potu iſſe preiudiciūᵖ mōaſterio irrogare ſed res ipſius eidē loco exquo illic ingreſſa ⁊ abbatiſſa ꝯſtituta eſt: de iure cōpetereq. ¶ Dem. Os quidem: ⁊ infra. Per uenit ad nos.s. de hac luce migrante: ſupreme uolūtatis eulo gio monaſteriū precepiſſe fūdari: cuiꝰ deſideriū. a. t. religioſa femīa eius herede protrahit. Quāobrem te hortamur ut eā cōmoneas: quatenus infra annūᵗ monaſterium quod iuſſum eſt debeat ordīare: et cūcta ſecūdū uolūtatē defūcti ſine altercatione conſtruere. Quod ſi infra predictū tempus ſiue in loco quo conſtitutū fuerat: ſeu ſi ibi non pōt et alibi placet ordīari: tecū im plere neglexerit: tūc ꝑ te edificet̉: et oīa per te loco ipſi ſine diminuti on qualibet aſſignētur. Sic enim ſecunduꝫ piiſſimas legesˣ dilatas defūctorum pias uoluntates epāli decens eſt ſtudio adimpleri. ¶ Dem petro ſubdiacono. Ndicante: ⁊ infra. Cogno uimus.r. referēte: ꝙ moriēs I uxor redēpti concham argenteam nudisʸ uerbis iuſſit uenundari: et ſuis dari libertis: ⁊ ſcutellam argē team cuidā monaſterioᶻ reliquiſſe: in quibus uolūtatē eius per omnia uolumus adimpleri. Dem t. epiſcopo. Iliusª noſter.f. conqueſtꝰ eſt ꝙ quondaꝫ. p. pater ſuus ali qua eccleſie ueſtre ſepulture ſue gratia iuris alieni reliquit: ⁊ quidē leges ſeculi hoc habent: ut heres a H Ilius nr̄. Sꝫ quid adleū cū res eēnt aliene? forte ītererat ipſiuſ: qꝛ res ipſe depoſite fuerunt penes patrem ſuum uel pignori obligate. ala. b ¶ Alieni. cū quis ſciēter legat alienū: tūc heres tenet̉ res redimere uel lega tario p̄ciū dare ſi ſit res talis que vēdi poſſit alias nō. inſti. delega.§. nō ſolū. ⁊.§. ꝙ aut̄. Si ignorant̉ legat rē alienaꝫ nō ualet legatū: niſi cū legatur ꝯiun cte ꝑſone. C. de lega. cū alienā. ⁊ legatariꝰ dꝫ ꝓbare ſcīaꝫ ut ī.§. ꝙ autem. ⁊. ff. de ꝓba. veriuſ. t. z ¶ Aliena ſcienter a ¶ Reſtituere. de benignitate canonica. ſic. xvii. q. iiii. ꝗ cunqꝫ. de iure ſtricto nō tene bat̉ reddere iuxta p̄miſſā diſtrictōnē. t. īmo reddere tene bat̉ ſꝫ poterat agere ꝯͣ hered̓: ſi ſcienter res illas legaſſꝫ. b. b ¶Iheredes. Adimple uerint infra ānū. C. d̓ fideicō. aut̉. amplius hoc. sͣ. e. nos quidem. c ¶ Ab ep̄o. C. de teſta. cōſul ta diualia ꝯͣ. ſo. publicatio te ſtamenti nō ꝑtinet ad ep̄ꝫ ut ibi dicit̉ ꝑtinet tamen ad euꝫ teſtamenti defenſio ſiue exe cutio teſtamenti: ut voluntas defuncti ẜuetur. ff. de peti. he re. l. hereditas.§. defūcto. ar. sͣ. e. nos quidē. ⁊. jͣ. e. io. ⁊ hoc p̄cipue ī his que ad pias cās relinquunt̉. jͣ. e. tua. d ¶ Interdicatur. Secunduꝫ lege antiquā heres qui nō ad implebat voluntatē defuncti pͥuabat̉ oī ſucceſſione. C. de fideicom. l. vlti. ⁊. xi. q. i. ſilue ſter. Hodie autē tenet hoc in extraneo herede: ſꝫ filius īſti tutus heres nō adimplēs voluntatē defuncti pͥuat ſucceſ ſione: relicta tātū ſibi legitīa. C. de fideicō. aut̓: amplius hͦ ⁊ preualet lex ī hoc caſu. In hoc tamen vr̄ inno. cōcordar p̄dicto canōi. ſilueſter ⁊ huic decre. jͣ. de voto: licet. in fine. ubi de hoc. Sed illud ioͣ con tingit: qꝛ regnum diuidi non pōt: ſicut nec alie dignitates sͣ. de p̄bē. maioribus. ⁊ in cō ſti. frederici de feudis.§. preterea. b. Et hic nō dicitur expreſſe: ꝙ priuentur heredes: ſꝫ interdicatur eis quicquid relictum ē: ut ſic indirecte cō pellantur adimplere uolunta tē defuncti. uel reducitur ad aut̉. ut ſalteꝫ reſeruetur here dibus legitima: ut in aut̓. de here. ⁊ fal.§. pͥmum. ⁊.§. ſi ꝗs non implens. col. i. alia aūt videt̉ dicere: ꝙ heres qui relicta ad pias cās conferre diſtulerit totū amittere debet. in aut. de ec. ti.§. ſi quis aute ꝓ redēptiōe. ꝟ. ſi aūt qui. col. Et in iſto caſu pōt ītelligi hec decre. ⁊ hoc ītellige in extraneo herede. ber. e N Um ī officijs. teneamur. donatarius.n. donatori naͣli ē obligatus ad antidota. ff. de peti. de here. ſꝫ ⁊ ſi lege.§. cōſuluit. viii. q. i. illud. ala f ¶ Acꝗſita. qd̓.n. acquirit ſacerdos uel quilibet aliꝰ clericus intuitu eccleſie. ad eccleſiā ꝑtinet. sͣ. e. quorūdā. ⁊. jͣ. e. ad hec. ⁊. c. qꝛ nos. ff. de caſtren. pecul. l. caſtrēſe. ⁊. xii. q. iii. c. i. ⁊. ii. de quibus canonibus hic loquitur. t. g ¶ In canonibus. xii. q. ii. placuit. ⁊. c. quicunqꝫ. ⁊. q. v. obituꝫ. ⁊ quaſi ꝑ totū h ¶ Eccleſias. ſic. jͣ. c. ſequētibus. de quibus canonibus hic loquitur. D hec. de inobilibus multo fortius nec de immobilibus. k II Nō poſſunt. In morte tn̄ pn̄t largiri tā ꝯſanguineis ꝙͣ alijs extraneiſ intuitu ẜuitii recepti de mobilibꝰ. jͣ. e. relatum.§. lꝫ. ⁊. xii. q. ii. eccleſiaſticis. t. l ¶ Errogare. Ar. ꝙ admittit̉ quis vna via: ꝙͣuis alia repellatur.i. q. ii. c. i. ff. de inof. teſ. papinianus.§. ſi quis. ar. contra. sͣ. de ꝓcu. tue. ubi de hoc. ⁊. ff. de admi. tu. ſcire. ⁊. ff. d̓ bo. liber. queritur. m¶ Uia nos. diſponere. xii. q. iii. c. i. ⁊. ii. ⁊. jͣ. e. relatum.§. ceterum. ⁊. c. requiſiſti.§. illud. n ¶ Teſtamētū. clerici.n. de rebus eccleſie nullū pn̄t facere teſtamētū: cū eorū ꝓprietas nō ſit ſua: cū ſolū vſū habeāt: ſꝫ tātū victu ⁊ veſtitu ꝯtēti eē debēt. xii. q. i. clericus qui. ⁊. c. duo. ⁊. x. q. ii. ep̄s. ⁊ totū ſuꝑfluū errogādū ē pauꝑibꝰ ad ſoluendū cogatur: ſi actor eius rem legauerit alienā: ſed quia lege dei nō autē lege huiꝰ ſeculi viuimꝰ ualde mihi videt̉ īiuſtū ut res tibi legate que cuiuſdā eccleſie eſſe pro hibentur: a te teneātur: qui aliena reſtituereª debuiſti. EX concilio magūtino. Iheredeſ iuſſa teſtatoris nō adīpleuerīt: ab epō loci illi oīs res que eis relicta eſt canōice īterdicat cū fructibꝰ ⁊ ceteris emo lumētis: ut uota defuncti adimple antur. Eͣ concilio lateran̄. ¶ Um in officijs caritatis prīo loco illis teneamurᵉ obnoxij a quibus beneficiū nos cognoſcimur recepiſſe. ecōtra quidā clerici cū ab eccleſijs ſuis multa bn̄ficia ꝑceperint: bona per eos acquiſita in alios trāſferre preſumūt. Hoc igitur quia antiquis canonibusᵍ cō ſtat inhibitū: nos indēnitati eccleſiaꝝ ꝓuidere uolētes: ſiue inteſtati deceſſerint: ſiue alijs cōferre uolu erint: penes eccleſias eadeꝫ bona precipimꝰ remanere. ALex. iij. ¶ D hec preſētibꝰ īnoteſcat ꝙ clerici deⁱ mobilibꝰ que ꝑ ec cleſiā ſūt adepti: de iure teſtari nō poſſūt. viuētes tn̄ ⁊ ſui ꝯpotes mo derate ualēt aliqua de bonis ipſis nō rōne teſtamēti: ſꝫ elemoſyne ītu itu erogareⁱ in egritudīe cōſtituti. ¶ Dem vigilienſi epōUia nos: ⁊ īfra. Cōſul. t. t. r. ¶ꝙ lꝫ clericide his que pr̄ne ſucceſſionis uel cognationis ītuitu aut de artificio ſūt adepti: ſeu dono cōſanguineoꝝ aut amicoꝝ: nō habito reſpectu ad eccleſiā ꝑuenerūt ad ipſos: libere diſponereᵐ ualeāt de his tn̄ que cōſideratiōe eccleſie ꝑceperunt: nullum de iure poſſunt facere teſtamentum.

xii. q. i. c. vlt. moderatā. tamē donationē cā ẜuitii recepti facere poſſunt. jͣ. eo. relatū.§. lꝫ. cū qͣſi filiofamilias ꝯꝑet̉ qui nō pōt facere teſtamētum: niſi de ca ſtrēſi peculio. C. de aſſeſſ. l. ultima. ⁊. C. de aduoc. diuer. iud. l. fori. b. C Um eſſes leges. C. de teſta. ſi vnus. ⁊. l. vlt. ⁊. l. hac conſultiſſima. p ¶ Scriptū in. l. moſayca: ⁊ ī euāgelio. ii. q. iiii. c. i. ⁊ sͣ. de teſti. lꝫ vniuerſis. b. q ¶ Improbamꝰ. ſuꝑ relictis eccleſie decre. iſta ītelligit̉ per ſequētē qꝛ de eodē facto ⁊ eiꝰ dē loci loquunt̉. nā ī his que pietatis cā relinquunt̉: minꝰ ſolennis voluntas ſufficit: ſic̄ ⁊ īter liberoſ. C. de teſta. hac ꝯſultiſſima.§. ex imperfecto. C. famil. herciſcun. l. ulti. ⁊ C. de fideicō. l. ultīa ī his.n. ceſſat falcidia. C. ad. l. fal. au tē. ſimilit̓. ⁊ ī aut̄. de eccle. ti. §. ſin autē. colla. ix. ⁊ ī his canonica portio non deducit̉. jͣ. eo. ti. c. fraternitatis. Quidā tn̄ dicunt: ꝙ ꝑ hoc. c. qd̓ gnaͣ lit̓ loquit̉: derogat̉ oībus legi bus: que dicunt minꝰ ſolēnē voluntatē nō valere qd̓ n̄ cre do: qꝛ nō ē veriſimile: ꝙ dn̄s papa voluerit vnico v̓bo legi bus derogare. ar. C. de inof. teſta. ſi quādo. ⁊ sͣ. de elec. ec cleſia vr̄a. nec forte poſſꝫ tollere leges quātū ad eos ꝗ nō ſunt de ſua tꝑali iuriſdictiōe. ar. sͣ. de ap. ſi duobꝰ. ⁊ sͣ. d̓ iu di. nouit que leges ne ꝗd falſi tatis in teſtamēto ꝯmitteret̉ voluerunt ꝙ certus numer teſtiū adhiberet̉. C. de fidei cō. l. ult. Ita ēt credo ꝙ iſtud locū hēat ſuꝑ relictis eccleſie ſiue ad pias cās fauore religi onis. jͣ. c. ꝓx. ſic nō derogabi tur legibꝰ: uel dic ꝙ papa ſta tuit hoc tātū ī his obẜuandū in quibꝰ hꝫ tꝑalē iuriſdictiōꝫ qꝛ ꝙͣtū ad illos potuit legib d̓rogare. Ciuitas iſta vellen̄. ꝑtinet ad papā quo ad vtran qꝫ iuriſdictionē. Sed verius videt̉ qd̓ pͥmo dixi. Alij vo lunt dicere: ꝙ ſi agat̉ ī foro ſe culari ẜuāda ē legalis ſolēni tas. ſi in eccleſiaſtico ſtabitur iſtis decre. ſꝫ pͥus dictum ma gis placet. r ¶ Sub interminatōe. Et ita videt̉: ꝙ qui ꝯͣ faciat ſit excōi catus.s. de locato. c. i. quā de cre. tenemꝰ canonē late ſnīe ⁊ ſūt ibi qͣſi eadē v̓ba que ⁊ ī. c. lxiii. di. ſalōitane. Ar. ꝯͣ. jͣ. de iurepa. relatum. in fi. vbi de hoc. Non credo: ꝙ ſit canon late ſnīe ſed ferende per ca. relatum. ber. fI Elatū. relictis eccleſie ad hunc caſū reſtringe. c. ꝓxi. sͣ. e. in quo fauōe eccleſie ſufficiunt duo uel tres. Ita ꝙ vnus ſit p̄ſbyter de p̄dictis. v. t ¶ Decretoꝝ. que dicunt: ꝙ ī ore duoꝝ uel trium teſtium ſtat omne verbū. ii. q. iiii.§. i. ⁊. c. i. ⁊. lxviii. di. quoniā multe. Sic nō cās ultime voluntatis defun ctoꝝ ad eccleſiaſticum iudicē ꝑtinere: qd̓ veꝝ eſt: ī relictis eccleſie ⁊ pauꝑibꝰ xiii. q. ii. clerici. ⁊. c. qui oblationē. C. de ep̄i. ⁊ cle. nulli licere. t. ꝑ que. c. cōfirmatur: qd̓ dixi s. ī ꝓx. c. qd̓ tātum de relictis ad pias cās intelligendum eſt: quod hic ⁊ ibi dicitur. b. r. Ir M Elatum. Lateran̄. sͣ. e. cum in officiis. s ¶ RBona. ar. indefinite dictuꝫ gnāliter accipiendum. xix. di. ſi romanoꝝ jͣ. de puileg. qꝛ circa. jͣ. de v̓. ſi. cum tibi. ⁊. c. querenti. ⁊. ff. de cōtrahen. emp. l. iii. lege. ⁊. ff. de ſeruit. vr̄. pre. ſi ſeruitus. t ¶ Remanere. ſic. xii. q. ii. ꝑ totum. y ¶ Nō ep̄s qui tamē eſt ī eccleſia: ⁊ eccleſia in ep̄o. vii. q. i. ſcire. x ¶ Cōgregatio. hͦ bn̄ dicit̉. xii. q. ii. de laicis. ⁊. C. de here. decu. l. i. ⁊. ii. laur. y ¶ Unus. Sed nunquid bona ep̄i debent deuolui ad collegium maioris ec cleſie moriente epiſcopo? dicas ꝙ non: īmo reſeruanda ſunt ſucceſſori. xii. q. q. i. hec huius placiti. ⁊ cap̄. de laicis. ⁊. c. illud. Nunquid ē idē ī bonis archidiaconi? dicunt ꝗdā ꝙ nō: ſꝫ collegio eccleſie deuoluunt̉. Alij dicunt ⁊ meliꝰ: ſi bona archidiaconatꝰ diſtīcta ſūt ⁊ diuiſa a rebꝰ canonicoꝝ: tunc ſucceſſo. i. ẜuari debēt. ar. sͣ. de reſcrip. edoceri. Si v̓o cōia ſunt oīa bona archidiaconi ⁊ canonicoꝝ: tunc ad capitulū deuoluunt̉. ar. xii. q. ii. qꝛ cognouimus. ⁊.jͣ. d̓ de Dem oſtienſi epō. Um eſſes in noſtra preſentia conſtitutꝰ ꝓpoſuiſti talem in tuo epātu cōſuetudinē obtinere oͥ teſtamēta que fiūt in ultīa uolūtate penitus reſcindant̉: niſi cū ſubſcri ptione. vij. uel. v. teſtiuꝫ fiant: ẜm quod legesº humane decernunt. Quia uero a diuina lege ⁊ ſanctoꝝ patrū īſtitutis ⁊ a generali eccleſie cōſuetudine id noſcitur eſſe alienū cū ſcriptūᵖ ſit ꝙ ī ore duoꝝ uel triū teſtiū ſtetōe v̓bū: preſcriptā conſue tudinē improbamꝰq: et teſtamenta que parrochiani coraꝫ preſbytero ſuo ⁊ tribus uel duabꝰ ꝑſonis ido neis in extrema fecerint uoluntate firma decernimꝰ ꝑmanere ſub īter minationeʳ anathematis ꝓhibētes ne quis huiuſmodi audeat reſcindere teſtamenta. ¶ Dem iudicibus uellen̄. ⁊ ¶ Elatum eſt: ꝙ cū ad ueſtrum Vexamen ſuꝑ relictisª eccleſie cauſa deducit̉: uos niſi. vij. uel. v. idonei teſtes interuenerint: inde poſtponitis iudicare: ⁊ infra. Mā damus: quatenꝰ cū aliqua cauſa ta lis ad ueſtrū fuerit examē deducta eam nō ſecūdū leges: ſed ſecundū decretoꝝ ſtatuta tractetis: tribus aūt duobus legitimis teſtibus reg ſitis: quoniā ſcriptū eſt: ī ore duoꝝ uel triū teſtiū ſtat omne uerbū. ¶Dem electo ⁊ capi. caſſanēſi. Elatū eſt auribꝰ nr̄is ꝙ quia ſtatuimꝰ in lat̓ʳ. cōcil. ut bona per eccleſiā acquiſita ad eam in cle ricoꝝ obitu deuoluant̉: dubitatis an hoc ſit de īmobilibus tantū: uel de mobilibꝰ ſentiēdū: ⁊ infra. Re ſpondemꝰ ꝙ generaliter bonaˢ que libet ꝑ eccleſiā acquiſita eis debēt iuxta lateran̄. concil. poſt ac ꝗrētis ci. cum in tua. ⁊. viii. di. que contra mores. t z ¶ Cōferant̉. ſi. sͣ. e. ad hoc. non ita amare iſtud prohibitum eſt. ſidicit lex de dona. inter vi. ⁊ vxo. ff. d̓ dona. inter vi. ⁊ vx. ſi id quod §. ſi quis ſerui operas. laur. a ¶ Proͣ arbitrio. sͣ. e. quia nos. b ¶ Cegruam. vtei plus det̉: a qua pluſ ꝑcipit. vr̄ tamen at tēdēdū vtꝝ vni etiā plus ẜuierit ꝙͣ alteri. ar. sͣ. de feu. c. i. ⁊ ar. sͣ. de p̄bē. cū ẜm apoſtolū. ubi dic̄ ꝗ altari ſeruit: viuere dꝫ de altari. gͦ ſi nō ẜuiuit: vel ſi paꝝ ẜuiuit pluſ ei tenetur reſtituere. c ¶c Um tibi. in ſcd̓a pͥmā hēs. jͣ. de v̓. ſig. cum tibi. d ¶ Diſpoſitionē. l. de benignitate canonica videat̉ teſta mentū feciſſe reuera nō eſt teſtatꝰ: qꝛ nullū eſt teſtamētū ubi nomē heredis non expͥmit̉. C. de teſta. l. iubemus.§. qd̓ ſi nō fuerit obẜuatū. circa fi. ⁊. ff. d̓ his que in teſta. delen. ꝓxime. ⁊ īſtitutio heredis totiꝰ teſtamēti ē fundamē tum. ut inſti. d̓ lega§. ante heredes. ſed ſicut nutu poſſunt aliqͣ relinqui. C. de fideicō. ⁊ ī epiſtola. ff. de le. iii. nutu. ⁊ ſi cut nutu dep̄hendi tur voluntas obmu teſcentis. xvi. q. vi. qui recedunt: ſic nu tu de equitate cano nica fit teſtamētuꝫ: ſicut ⁊ ſufficit ad lo cutionē alterius: ꝙ quis annuat teſtibꝰ pn̄tibus: ⁊ dr̄ dece dere teſtatus: ⁊ tale teſtamētum dicitur nuncupatiuum. C. qui teſta. fa. poſſūt conſultiſſima. licite ergo pōt ꝗs volūta ti alterius ꝯmittere factionē teſtamenti ſui.i. an quis ſit ei heres. Diſtinguit̉ tamen: qꝛ aūt ī voluntatē heredis ꝯmitto factionē teſtamenti: aut in volunta tē alterius. Si ī voluntatē heredis licite poſſum: licet exp̄ſſe eiꝰ vo luntati ꝯmittā. ff. de ꝯdi. inſti. v̓ba hec. Sed ſi ꝯfero ī exp̄ſſā volū tatē alterius: nō valet ut ſi dicā inſtituo heredē quē ticius voluerit ff. de here. inſti. illa inſtitutio. ⁊. l. ſi quis ſemproniuꝫ. ⁊. l. captatoria immo captatoria.i. adulatoria appellat̉ talis inſtitutio. C. de teſta mili. captatoria. ſecus ſi tacite. C. de heredi. inſti. l. ille īſtitutiones ut ſi dicā: inſtituto te heredē: ſi ticius aſcēderit capitolium. ut. ff. de here. inſtitu. ſi quis ſempronium. ⁊. ff. de condi. ⁊ demon. nonnūꝗ ſed legatum pōt ꝯmitti arbitrio alterius tacite. ff. de leg. ii. l. i. ſed a terius arbitrio exp̄ſſe nō pōt cōmitti. ff. de leg. i. l. captatorie. ⁊. l. j dicta: ⁊ incerte ꝑſone bene poſſunt inſtitui heredes: ut īſtituo pauperes heredeſ. C. d̓ epiſco. ⁊ cleri. ſi quis ad dedicādū. ⁊. l. nulli. io. e oFficij. legitima. que ſcd̓m variā locoꝝ conſuetudinē varia ē ⁊ diuerſa. jͣ. de ſepul. certificari. vin. f ¶ Cōditione. ꝯditio ꝗd ſit ⁊ modꝰ tractat̉. jͣ. de ꝯdi. appo. ī. c. veꝝ. g ¶ Renunciaſſe. ff. de inoffi. teſta. ſi pars.§. ult. ⁊. l. ſe. ⁊. l. ult. ⁊. C. e. ti. l. patentibus. ber. h ¶ Abſolute. cum.n. abſolute reliquit: pōt ep̄s vtrāqꝫ conſequi. jͣ. c ꝓxi: Et ualet hoc notare: qꝛ ſi ep̄s dedit ſimpliciter aliquod beneri cium ei qui prius habebat aliud: nō videtur ei priꝰ ademiſſe. ff. ade miſſe. ff. ad municip. l. municeps. lau. i ¶ Uendicare. Ar. ꝙ recipiendo vnū nō intelligit̉ aliud renūciaſſe obitū remanere U Nomine autē ec cleſie nōᵘ epūs uel ſucceſſor clerici moriētis ubi eſt collegiū clericoꝝ ſed cōis cōgregatioˣ intelligit̉: que rerū illaꝝ debet canonicā diſtribu tionē ⁊ curā habere bi autem in loco defuncti tantū eſt vnusʸ ordi nādus: is ea bona ſicut ⁊ alia ipſiꝰ eccleſie ī dei timore diſpēſet ¶ Cicꝫ autē mobilia ꝑ eccleſiā acquiſita de iure in alios pro morientis arbitrio tranſferri non poſſunt: conſue tudinis tn̄ eſt nō improbāde: ut de his pauperibꝰ ⁊ religioſis locis et illis qui viuenti ſeruierāt: ſiue ſint conſanguinei ſiue alij aliqua iuxta ſeruitij meritū cōferant̉ᶻ Leterum que ex hereditate uel artificio aut doctrina proueniūt: diſtribuētur ꝓ arbitrio decedētis. Quia uero no nulli in diuerſis eccleſijs beneficia poſſidēt: diuidant̉ que habuerāt ꝑ eſtimationē congrua inter ipſos. ¶ Nnō. iij. ¶ Um tibi de benignitate: et in fra. In ſecūda q̄ōne dicimus ꝙ qui extremā uolūtatē in alterius diſpoſitionēᵈ cōmittit: nō videt̉ decedere inteſtatꝰ. ¶ Dem. c. t. ſā cti laurētij in lucina preſby. card. Fficij: ⁊ īfra. Secūdo queſi uiſti: cū quis in teſtamēto re linquit epō ꝓpriam portionē ⁊ alia multa moaſterijſ uel eccleſijs vtrū epiſcopus ex illis legitima poſſit petere portionē: ⁊ infra. Conſul. t. .t. r. ꝙ ſi portionē illā cū cōditiōe legauit epō: ut eſſꝫ illa ſola cōtentꝰ et epiſcopꝰ acceptauit: quia ꝑ hoc alijs renuciaſſeᵍ videtur: de ceteris n̄ poterit exigere portionē: Quod ſi eam ipſi abſolute reliquit portionem ſibi debitam poterit nihilominꝰ de ceteris vendicareⁱ Si v̓o

uiſi hoc ſit dictū. ff. d̓ ac. ⁊ ob. l. quotiēs. ſic vxor recipiēs legatū nō ttelligit̉ renunciaſſe doti. C. de rei. vx. ac. l. vna.§. ſciēdum. ar. C. d̓ nac ꝯuē. ſi mulier. Ar. ꝯͣ. ff. d̓ iof. teſta. l. ult. ⁊. ff. ad. l. fal. l. ſi d̓bitor. I ¶ Coſtiterit. etiā opponēdo ꝯditionē aūt ſi ipſā acceptauerit: ſi po dea de fraude ꝯſtiterit: qꝛ nō potuit teſtator auferre illā parteꝫ epo que ei ex cōſtitutione pebetur. jͣ. c. ꝓx. Fraudaret̉. vide tur tamen: ꝙ agere d̓beat ad ſupplemē tum epiſcopus in hͦ caſu ſi minus ei reli quit legitima porti one. C. de inof. teſta. ſi qn̄.§. generali ter. ⁊. l. omnimodo quia non admittit grauamen iſta portio: ſicut nec quarta debita de iure natu re. ar. ff. de adop. ſi arrogator.§. ſed an impuberi. l. m ¶ Canone. loquitur d̓ illis canonibꝰ x. q. i. decernimus. ⁊. c. de his. n ¶ Indulgentiis. jͣ. de ſepul. in preſentia. ⁊. jͣ. e. c. b. MA Egſiſti. terDtiam. x. q. i. d̓ cernimꝰ. ⁊. c. de his ⁊. jͣ. de ſepul. c. i. b. p ¶ Quartam. xii. q. ii. nobis conceſſo. quatuor. ⁊. jͣ. de ſe pul. cum ſuꝑ. qn̄qꝫ etiam medietas ap pellatur. jͣ. de ſepul. c. ii. ⁊. x. q. i. ātiquoſ In his eniꝫ loci cō ſuetudo ſeruanda ē jͣ. de ſepul. certifica ri. Capitula tamen que dicunt reſeccle ſie diuidendas ī qͣ tuor ꝑtes: de matricibus eccleſiis lo quuntur. vin. q ¶ Eccleſie. coniun tim. r ¶ Illud. ſeꝑatim. s ¶ Preſumitur. pre ſumptione iuris nō de iure. vnde ꝓbatio in contrariū ad mittitur: puta ſi lon ga ⁊ magna fuit dilectō. xii. q. iii. ca. ii. ſed econuerſo: ſi re linquitur a propinquo: preſumitur re lictuꝫ intuitu perſo ne. jͣ. e. ca. v̓. ſiue eccleſie. ⁊ sͣ. e. qꝛ nos xii. q. iii. c. i. ¶ ¶ Eccleſie. Hic explicat ſecundum mēbrum diſtinctionis. r ¶ Epiſcopi.i. propriorum. l. s ¶ Exprimat. Sed que eſt ratio diuerſitatis: quia quando relinꝗ iur aliquid eccleſie tantum: ꝙ epiſcopus habet inde ſuā partem: ⁊ ſt reſinquatur epiſcopo tantum eccleſia nihil habet: cum ep̄s ſit ī ec cleſia ⁊ eccleſia in ep̄o. vii. q. i. ſcire Laur. dixit hoc euenire ꝓpter iuris impoſſibilitatē quonia ius nō offendit̉ ſi ep̄o legetur tantum: ſed ſt tantum legaretur eccleſie ſecluſo ep̄o: ex hoc offendit̉ ius. ar n de ſe.i. nemo pōt uel poteſt dici: ꝙ nomine eccleſie intelligit̉ ep̄s taſiꝙꝫ caput. sͣ. de his que fi. a p̄la. ſi. conſen. ca. nouit. ⁊ cum ſcribit̉ capitulo ſcribitur decano: qui eſt caput capituli. sͣ. de ꝯceſ. preben. poſt eſectionem. ſicut qui preeſt exercitui: de ipſo exercitu intelligi iut. f. de his qui no. infa. l. ii. ſi. ff. quis ⁊ a quo ap. l. i.§. preſes ⁊ ap pellatōe familie pͥnceps continet̉. ff. de v̓. ſig. familie. nomine vero cpi quandoqꝫ non intelligitur eccleſia: ut in eo qui renunciauit epi ſcopatui. s. de trāſla. inter corꝑalia. ⁊ sͣ. de eo qui renun. epiſ. ca. i. conſtiteritᵏ: ꝙ in fraudem modicū conſtituit mortuariū: ut in ceteris epiſcopus portione debita frauda returᵗ: quia fraus ⁊ dolus alicui pa trocinari nō debet: epūs portione ex illis poterit exigere a canone conſtitutā ſaluis indulgentijs ro. pon. que quibuſdā regularibꝰ ſūt conceſſe. Dem. Equiſiſti de his que teſtator ypro anima ſua legat in vltima uolūtate: qualiter ſint int̉ epiſcopū et eccleſiā diuidenda. Et quidē re gulariter uerū eſt ꝙ epūs debet de his ſecundū diuerſas cōſuetudīes tertiāº uel quartāᵖ portionē habere Sed conſiderandū eſt diligenter utrū teſtator leget hoc modo: relin quo iſtud epō: an relinquo iſtud ec cleſieq uel relīquo iſtud epō ⁊ eccleſie: an relīquo iſtud epō: ⁊ illudʳ eo ſie. In primo caſu diſtinguēdū eſt utrū relīquatur epiſcopo ab extraneo aūt ꝓpinquo. Si ab extraneo generaliter uerū eſt ꝙ preſumitur eſſe relictum intuitu eccleſie nō per ſone: vnde cathedralis eccleſia de illo pōt canonicaꝫ petere portionē quēadmodū epiſcopo cōpetit ſua portio. Si aliꝗd eccleſieq relīquat̉ et hoc uerū eſt niſi teſtator exprīat ꝙ uelit illud tantū eſſe epiſcopi nō eccleſie: in quo caſu ſeruanda eſt di ſpoſitio teſtatoris: ſecus autē ſi exprimatˢ ꝙ uelit eſſe illud tātū eccleſie nō ep̄i: qꝛ priuata diſpoſitio teſtatoris non pōt generalē conſtitu tionem canonis īmutare: nec eſt contrariū quod in canone legitur: videlicet ꝙ pontifices quibꝰ ab ex traneis aliquid aut cū eccleſia aut ſequeſtratim dimittitur aut donat̉: quia hic ille qui donat pro redem ptione anime ſue nō ꝓ cōmodo ſa cerdotis probat̉ offerre: nō quaſi ſuū ꝓpriū: ſꝫ quaſi dimiſſū eccleſie inter facultates eccleſie cōputabūt quoniā hoc ē uerū cū teſtator ita ſe queſtratim legat illud epō quod n̄ exprimit: utrū uelit ad epiſcopum tantum non ad eccleſiam ꝑtinere. Et cū aliquid dat̉ eccleſie nulle perſone determinate ītelligit̉ dari: ergo ep̄s deinde habere dꝫ partem cum ſit caput eccleſie ſed cum relinquit̉ tantū ep̄o: intuitu tantum perſone ipſius relictum intelligitur: ⁊ iō eccleſia nihil inde ba bebit: immo ep̄s inde poteſt facere teſtamentum. sͣ. e. quia nos. t ¶ Canonis. xii. q. iii. pontificeſ. ⁊ ar. x. q. i. ſic quidam. ⁊. xvi. q. i. ad hoc. Sic nemo facere poteſt: ꝙ ī teſtō ſuo leges locum habere non poſſint. ff. de leg. i. l. nemo po teſt. ff. de pac. inter debitoreꝫ ⁊. l. ius publicum. ff. ad. l. fal. quid de bonis.i. rn̄. C. de cō di. inſer. l. ii. sͣ. de fo. ꝯpe. ſi di ligenti. jͣ. de ſen. ex. ꝯtingit. ⁊ jͣ. e. tua. v ¶ Nec eſt. hic reſponde̓t tacite queſtioni que poſſet fieri ꝑ canonē illū. xii. q. iii. pontifi ces: cuius verba hic ponunt̉. ⁊ hec diſtinctio ſumit̉ ab illo canone ⁊ licet relinquat̉ ep̄o ſuo proprio nomine: preſumi tur tamen intuitu eccleſie reli ctum eē. ff. de ānu. le. l. ānua. qd̓ intelligitur circa relicta in vltima uolūtate ab extraneo: ſecus ſi aliquid det̉ ep̄o inter viuos: tunc preſumit̉ intuitu amicitie datū aliquid: puta ſi longa dilectio ⁊ amicitia fuit inter eos uel ꝓpter ſpem ali cuius remunerationis. ar. ꝯͣ xii. q. ii. ſancimus. ⁊. c. p̄cedē ti. Itē alid̓ ē dicere: relinquo hoc eccleſie: ⁊ aliud relinquo hoc canonicis. In pͥmo caſu relinquit̉ eccleſie: in ſcd̓o nō. Ar. ꝯͣde re. du. ciuibus io. ff. de cōdi. ⁊ demon. l. municipi bus. hoc veꝝ eſt.ſ. ꝙ dicit̉ in c. pontifices.ſ. ꝙ eccleſia habeat ꝑtem ſuam de his que le gant ep̄o. ⁊ illud hoc nō refe ras ad ꝓximum dictum ſꝫ ad ſuperius. x ¶ A ꝓpinquo. vſqꝫ ad quar tū gradū. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. aut̄. licentiā. ⁊ in aut̉. de ec. ti.§. in terdicimus. coll. ix. ⁊. jͣ. de cō ſang. ⁊ affi. non dꝫ. Quidam dicunt vſqꝫ ad. vii. cū canon diſtinguat hic: ut. xii. q. iii. c. i. ⁊..ii. ⁊ sͣ. e. quia noſ. vin y ¶ Perſone. quare nihil de betur eccleſie. arg. ff. d̓ pe. he. item veniunt.§. item non ſolum. z ¶ Quod ſi. tertium membrū diſtinctioniſ. t. a ¶ Si vero. quartum mem brum diuiſionis. b ¶ Diſpoſitione. fauore vltime voluntatis. xiii. q. ii. c. vl̓ timo. ff. pro ſocio cū duobus. alias incipit: ſi īter fratres.§. idē rūdeo. io. c ¶ Contenti. sͣ. c. ꝓxi. d ¶ Decens eſt. ſed non neceſſarium. Decens enim eſt ut pro modico non contendat. ff. locati ſi mer ceſ §. vis maior ⁊. l. habitatores. ⁊ ideo multum operatur repetitio verbi hoc ſcilicet cum dicitur relinquo hoc epiſcopo: ⁊ relinquo illud eccleſie. l. e ¶ Legatur. quia hoc eſt ius precipuum ⁊ diuidi debet illud cum eccleſia cathedrali. vin. f ¶ De illis.ſ. monaſteriis vel capellis. g ¶ Canonicam.ſ. tertiam uel quartam: vt dicitur in pͥn. c. ⁊ sͣ. e. c. ꝓx. Non eſt. Hec eſt ratio quare ſecus eſt. h ¶ i ¶ Quanta. Ar. ꝙ non dicitur de gremio eccleſie qui eligitur de minoribꝰ eccleſiis: licet ſit eiuſdem ciuitatis. ar. jͣ. de v̓. ſig. cum clerici. k ¶ Acquirit. xviii. q. i. c. i. Si uero relinquat̉ illud epiſcopo aˣ propinquo preſumit̉ eſſe relictū non intuitu eccleſie ſed ꝑſoneʸ: niſi forte contrariū probaret̉: ⁊ de iſto nihil poteſt eccleſia petere in vita eius. Quodᶻ ſi relinquat̉ epiſcopo et ſeccleſie: de illo inter ipſos cano nica eſt diuiſio faciēda. Si v̓oª iſtud epiſcopo ⁊ illud eccleſie relinquat̉ ſiue equalia ſiue inequalia ſint reli cta reducenda ſunt ad diuiſionē ca nonicaꝫ inter epiſcopū ⁊ eccleſiam cathedralem: niſi ambo uelint eſſe teſtatoris diſpoſitiōe cōtentiᵉ: quā propter ultime uoluntatis fauorem ſatis decēs eſt obſeruare: ubi neqꝫ fraus interuenit: neqꝫ dolus nec quiſquam nimiū defraudet̉ debita portione. Secus autē eſt ſi aliquid legetur epiſcopo ⁊ aliqua capellis uel monaſterijs aut alijs pijs lociſ nam in hoc caſu quod legaturᶜ epō eius eſt precipuū cum eccleſia cathedrali quēadmodum ſi cuilibet alij legaretur: ⁊ de illis que alijs legantur portionem canonicamᵍ ni hilominus obtinebit: quoniam nō eſtʰ tanta cōmunio inter epiſcopuꝫ et inter capellas ⁊ monaſteria ſeu alia pia loca: quantaⁱ eſt inter epiſcopum ⁊ eccleſiam cathedralē: cui eſt ſpirituali coniugio copulatus: vnde que acquirit epiſcopus non illis ſed iſti tantum acquirit. Illud autem eſt generaliter obſeruandū circa eum qui poteſt proprium poſ ſidere prelationem uel adminiſtra tionem eccleſie nō habentem: ꝙ ſi ei aliquid relinquatur ſpecialiter non ſolum a propinquo uerū etiaꝫ ab extraneo intelligit̉ eſſe relictū: non intuitu eccleſie ſed ꝑſone: niſi probatio in contrarium appareret et iccirco de illo nec epiſcopus nec eccleſia poteſt in vita eius ſibi ali quid uendicare: ⁊ hoc intelligitur eſſe uerū cū fraus minime ꝓcurat̉: qua ſi detecta fuerit patrocinari nō debet. ¶ Dem epō tuſcauo. Ainutius de clera duas habens filias alterrochā vide

Ainutiꝰ adelaſiā. matrē puellaꝝ d̓ ꝗbꝰ ſequit̉. Hēditas rainutii valuit A C liiii. ꝯputatis dote domo ⁊ horto. ī quibꝰ alterrocha fuit īſtituta hēs Dotē. per hoc intelligitur dos legata. ff. de le. iii. l. ſi ſic. p 5 Relinquens. ſi nihil ſibi ī teſtō reliquiſſet: nō valuiſſet teſtamētū. C. de q īoffi. teſta. oīmodo. ⁊. l. ſe. ⁊ tā dotē ꝙͣ legatū ꝯputabit ī legitima. C. e. ti. quoniā. ⁊. l. ſi quādo ⁊. l. gnaͣliter ⁊ ſi nō ſufficeret: agere poſſet ad ſupplemētū ut ī legibꝰ pre dictis. ⁊. C. e. ti. l. quoniā no uella. ⁊. l. ſi qn̄.§. ii. gnaͣliter. Et ꝙ dicit relinquens: intelli ge ꝙ īſtituit eā heredē ſibi in illis rebus: alias non valuiſſꝫ teſtamentū iure nouiſſimo ī aut̉. ut cū de ap. cog.§. aliud quoqꝫ. ⁊.§. hͦ autē colla. viii. ⁊ in aut. ut cū de ap. cog.§. alid̓ quoqꝫ. ⁊.§. hͦ autē. colla. viii. ⁊ in aut. de triē. ⁊ ſemiſ.§. frequēter coll. iii. ꝯcordat predic tis legibus veteribus: ſed ſtā duꝫ eſt illi aut̉. ut cum de ap. cog. tanꝙͣ poſteriori. C. d̓ in of. teſ. ſunt ille due āt. ⁊ tales qui in certis rebuſ inſtituunỉ loco legatarii habent̉ nec te nētur creditoribus. C. d̓ he̓. inſti. quotiens. ⁊ ſi non ſuffi ceret agere poſſet ad ſupplementum ut in. l. p̄dictis. ber. r ¶ Si abſqꝫ liberis. Ex hͦ videtur ꝙ hec ſubſtitutio fue rit compendioſa.ſ. quandocū qꝫ decederet ſine lib̓is ei ſuccederet ſoror cuꝫ ſobole. Un de noͣ ꝙ eſt quedā ſubſtitutō vulgaris quedam pupillaris. quedam exemplaris: quedaꝫ cōpendioſa: ⁊ tales ſubſtitu tiones dicuntur directe. itē ē ⁊ fideicōmiſſaria: ⁊ hec eſt in directa. ⁊ alia reciproca uel breuiloqua. C. de īpu. ⁊ alijſ ſub. l. precibus. Subſtitutio vulgaris eſt que ab omnibus vulgaribus ſit: ⁊ fit ſub hac forma. Inſtituo te heredem: ⁊ ſi tu non eris heres: ille ſit heres. inſti. de vulga. ſubſti. in pͥn. ⁊ ex pirat adita hereditate. C. de impu. ſubſti. l. poſt aditam. Pupillaris: e que fit talibus verbis: Filius meus mihi heres eſto: ⁊ ſi tu nō eris heres uel ſi eris heres. ⁊. jͣ. tempus pubertatis deceſſeris: ille ſit heres. inſti. de pupil. ſubſti. ī pͥn. Hec aūt expirat adueniente pubertate. inſti. e.§. maſculo. Exemplaris ē. que fit ad exemplum pupillaris: que fit furioſo in his verbis. Si filius meus deceſſerit priuſꝙͣ peruenerit ad ſanā mentem ille ſit heres. C. de impuber. ⁊ alijs ſubſti. humanitatis inſtit. de pupil. ſubſti.§. i. hec ſimiliter expirat eo re deunte ad ſanam mentē inſti. de pupil. ſubſti. qua ratione. Compendioſa fit talibus verbis. Quandocunqꝫ filius meus deceſſerit: ille ſit heres. C. de im puber. ⁊ alijs ſubſti. precibus. Fideicommiſſaria dicitur que ſit ſic: Inſtituo te heredem: ⁊ rogo te: ut hereditatem reſtituas ticio tali die: vel ſub tali cōdi tione: ſi deceſſeris ſine filiis. Et ita ſubſtitutio pōt fieri per volo mādo uel ro go. ⁊ hec ſubſtitutio poteſt fieri a quocunqꝫ ⁊ cuicunqꝫ ante pubertatem ⁊ p inſti. de pupil. ſubſti.§. vlt. ⁊. ff. de vulga. ſubſti. l. coheredi.§. cuꝫ filie. talis.n. fuit ſubſtitutio iſta: ⁊ ſubſtitutio vulgaris expirat ꝙͣcito adita eſt hereditas. C. de impuber. ⁊ alijs ſubſti. poſt aditam. Pupillaris ſtatim expirat poſt tēpus pubertatis. inſti. de pupil. ſubſti. in prin. ⁊. ff. d̓ vulga. ſubſti. in pupillari. Hec fuit.ſ. in caſu huius decre. fideicommiſſaria ſubſtitutio ſiue precaria. io. Et hoc incertum conditionis potuit ſoror remittere ſorori: licet ſit contra vo luntatem teſtatoris. C. de pac. l. i. ⁊. l. cum proponas. ⁊ hoc ꝓpt̓ votū captāde mortis. C. de tranſac. de fideicommiſſo. nec pōt alienare taliter grauatꝰ. C. cōmunia. de le. l. vlt.§. ſꝫ quia noſtra. ⁊.§. ſꝫ in omnibus. ⁊ in aut̓. ibi poſi ta res que niſi in caſibus in aut̓. ibi poſitis. libertatem tamen preſtare poteſt p̄cio ſoluto. ff. ad trebell. quidam.§. vlt. nec diceretur mori ſine liberis: ſi mo naſterio dederit ſe ⁊ ſua. sͣ. de proba. in pn̄tia. ubi de hoc vin. s ¶ Filium ex eo. qui deceſſit ea viua: ⁊ ita perinde ē ac ſi nō fuiſſet. jͣ. de v̓. ſig. nā ⁊ ego. cum mortis tꝑe liberos non haberet. ff. ad trebell. ex facto.§. ſi quis autē ſuſceperit. nec habuit ex illo nepotē ſuperuenientem: quia tunc idē eēt ac ſi haberet filiū. C. d̓ ꝯdi. inſer. l. i. ⁊. C. ad trebell. iubemꝰ.§. ſin āt. vin. t ¶ Eſt defuncta. ⁊ intellige: ꝙ ipſa inſtituit maritum: ⁊ tunc ſoror admittit̉ ex ca fideicommiſſi: ut ſequitur. jͣ. Si vero non inſtituiſſet eum: tunc peteret ſoror totam hereditatem ab inteſtato. C. de fideicō. ſi in ꝑſona. ⁊ maritus nō fuit indignus alias nō tenuiſſet inſtitutio. C. de inof. teſta. fratres. vin. v ¶ Clauſit. lite prius cōteſtata cū alterrocha ⁊ filio eius: ut colligit̉. jͣ. verſi. ibi a tꝑe li. ꝯteſ. ꝑcepti a predicto petro ⁊ filiis eiꝰ. x ¶ Uel ſubſtitutionis. Sꝫ videtur ꝙ iſtud petere non potuerunt quia ſubſtitutio euanuit ſtatim poſt tempus pubertatis: quia pupillaris videret̉ fuiſſe licet ⁊ adiectā: matrem inſuꝑ clerā et uxorē. nomine adelaſiāº in extre mis poſitus condidit teſtamentū: alterroche filie puberi ultra dotē quā ei dederat: domū ⁊ quēdā hor tū in eodē teſtamēto ei relinquēs adiecte uero impuberi reliquit ce tera bona ſua: adijciens ut alterro cha ⁊ ſoboles quā geſtabat ī utero eidē impuberi ſuccederēt: ſi abſqꝫ liberis moreret̉. Mortuo itaqꝫ te ſtatore tutores īpuberis eam cū oī bus bonis eidē relictis a patre iui lōbardo cuidā. p. nomine tradide rūt: que filiūˢ ex eo ſuſciꝑiēs: tandē ſine liberis eſt defūcta: cuiꝰ bona idē. p. maritꝰ eius ſuꝑſtes aliquāto tēpore poſſedit in pace: qui cum alia muliere matrimoniū cōtrahēs et filios ſuſcipiēs ex eadeꝫ diē clau ſitᵘ extremū. Poſtmodū inter alterrochā ⁊ filiu eius ex vna parte: et filios eiuſdē. p. ⁊ raineriū tutorē eorū ex altera: ſuꝑ bonis predictis eiuſdē adiecte ſuſcitata materia qō nis: ceperūt corā. g. iudice tuſcan. adinuicē litigare: corā quo alterro cha ⁊ filius eius bona quondā rainucij tanquā ex cauſa fideicōmiſſi uel ſubſtitutionisˣ ſibi debita petierūt: tutore filiorum predicti. p. ex ſubſtitutio: dico ꝙ non: quia ſubſtitutio facta talibus verbis: quan docunqꝫ iſte deceſſerit ſine liberis ſubſtituo alterrocham in hoc co ſu etiam poſt tempus pubertatis tenet ſubſtitutio: quia illud verba ſubſtituo trahitur ad fideicommiſſariam ſubſtitutionem. ff. ad tro bell. ſceuolla. Si autem ſubſtitutio fuiſſet facta talibus verbis Ꝙ iſta non ſit heres: a terrocha ſit heres. vel ſic poteſt fieri Quandocunqꝫ adiecta filia mea īpubes deceſſerit ei al terrocha ſit heres. tunc niſi adiecta de cederet infra puber tatē alterrocha non ſuccederet ei niſi te ſtator fuiſſet miles. ff. d̓ vulga. ſubſti. cē turio. ⁊. l. verbis. et C. d̓ impuber. ⁊ ali is ſubſtitu. precibꝰ: quia talis ſubſtitutio non poteſt fieri niſi a milite. ut in. l. centurio. uel dicas ut dictum eſt in notula ex hͦ ꝙ hec fuit fideicōmiſſaria ſub ſtitutio ut īnuit hec littera tanꝙͣ ex cā fideicommiſſa: uel ſub. ioan. y ¶ Preſcriptio. hec allegatio hodie ceſſat. inſtit. de vſuca. §. i. ⁊. C. d̓ anna. ex cep. l. i. in pͥn. z ¶ Uſucapio pro dote. tunc prodeſt vſucapio pro dote: quando res īeſtima ta traditur pro do te: ⁊ ſequitur inde matrimonium d̓ iu re ⁊ de facto ſed ſi res eſtimate traduntur tunc eſt emptio ⁊ venditio: ut. ff. de iure. do. l. plerunqꝫ.§. ſi autem. ⁊. l. quotiens. ⁊. C. d̓ iu re do. l. quotiens. ⁊ tunc vſucapitur res pro emptore. ff. de vſuca. pro dote. l. i. ⁊. ii. ⁊. iii. C. e. ti. l. vna. io. Sed quare non profuit hec preſcriptio? reſpondeo: actio que competit ex teſtamento. perſona lis eſt. C. communia de le. l. i. et inſti. de le. in prin. et actio perſona lis non tollitur: niſi ſpacio. xxx. annorum. C. d̓ conſti. pecu. l. ii. nec currit preſcriptio contra eam: niſi exquo cepit competere.i. exquo potuit agere ex teſtamento. C. communia de le. l. i. ⁊ inſti. de le. in prin. C. de preſcript. xxx. anno. ſicut in rē. ⁊. C. de iure do. ī rebꝰ. t. a ¶ Longi temporis. longū tp̄s dicit̉ ſpaciū. x. uel. xx. annoꝝ. C. de preſcript. lon. tem. ſuper longi. b ¶ Tam tertia. Sed quid ad matrem vel vxorem de bonis rainu tii: cum deſcendentes ſemper excludant matrem in aut̄. de here. ab inteſta. defe. in prin. col. ix. ſimiliter ⁊ vxor excluditur. C. vnde vir ⁊ vxor. l. vna. Sed dic ꝙ iſtud erat ẜm conſuetudinē ciuitatis: que matri ⁊ vxori defert tertiam in bonis mariti etiam ſi filios habeat quandoqꝫ tamen defertur vxori quarta pars in bonis mariti ſi ip̄a eſt inops. C. vnde vir ⁊ vxor. aut̉. preterea. Item cum vir eam ſine cauſa dimittit. C. de repudi. iubemus.§. i. io. Uerius dicas ꝙ iſte tertie non deducuntur ẜm ius ciuile: ſed ẜm ius lombarduꝫ: ut hic dicitur. sͣ. in littera ubi dicitur iure lombardo. nam cautum eſt in lo barda: ꝙ maritus moriatur anteꝙͣ vxor: vxor lucratur tertiam patem bonorum mariti. vnde tam mater ꝙͣ vxor deducet illas tertias ẜm legem lombardam: ⁊ in ciuitate tuſcana ſeruatur lex illa. ⁊ con ſuetudo ē ẜm illam. l. ut dicitur ī pͥn. glo. c ¶ Secundū conſuetudinem. forte conſuetudo erat: ꝙ de mobili bus non deducerentur. l. d ¶ Utraqꝫ pars ꝓuocauit. ſic. jͣ. e. rainaldus. sͣ. de ap. ſi duobus. ⁊ C. de ap. vl. e ¶ Deducēdas. petierat.n. alt̓rocha legitimā ī bonis mr̄is ⁊ auie ī quibꝰ ipſa legitimā hr̄e d̓bebat īſti. d̓ exhere. li.§. mr̄. ī aut̓. d̓ here. ⁊ fal.§. pͥmū itaqꝫ. ⁊. ff. de īof. teſta. l. i. ⁊. l. ii. ⁊. l. filiꝰ nō īpedit̉. Sꝫ qͣre reuocat̉ donatio clere ī ꝑte? dic ꝙ fuit inofficioſa. C. d̓ inof. do. l. i. ⁊. ii. ⁊. C. de īof. teſta. aut. vn̄ ⁊ ſi parēs. Idē.n. credo ꝙ vendi tio adelaſie facta fuerit ī fraudē ⁊ ſimulate. vn̄ nō debuit obeſſe al terroche quantum ad legitimā: ut hic dicit ⁊ donatio ⁊ venditio in morte fuit facta. vnd̓ alterrocha pͥuari non potuit ſua legitima. jͣ. de ſepul. de his: ubi de hoc. ⁊. ff. de cō. emp. l. nuda ⁊ imaginaria. aduerſo dicēte: ꝙ obſtabat illis an nalis preſcriptioʸ: uſucapioᶻ ꝓ dote: ac lōgiª tēporis ſilētiū diuturnū. Inſuꝑ allegabat ꝙ de bōis illiſ tā tertia clere mr̄is teſtatoris ⁊ tertia adelaſie uxoriſ eiuſdē: quā quarta per trebellianū nomīe ipſius adie cte erāt ante oīa deducēde. Dictꝰ v̓o iudex ſupradictū raineriū tuto rio noīe pupilloꝝ in reſtitutiōe bo noꝝ rainutij ꝯdēnauit: tā t̄tia clere prīo deducta: quā adiecte ac viro ſuo dōauerat: de qua in ſubſtitutiōe quā fecit rainutiꝰ nō vr̄ aliquaten cogitaſſe: deducta quoqꝫ tͣtia adela ſia: quā ipſa. p. uēdiderat ſupradēo precepit etiā idē iudex de his rebꝰ illas tertias deducēdas: de quibꝰ deduci poterāt ſecūdū tuſculāe cō ſuetudinēᵉ ciuitatis. Deduci prete rea quartā ꝑ trebellianū idē iudex iniunxit: cū etiā quilibet extraneuſ reſtitutiōe grauatꝰ eā deducere po tuiſſet: ſꝫ utraqꝫ pars ab illa ſnīa ꝓuocauit: ⁊ infra. Cū autē corā. g. diacono cardi. auditore a nobis cō ceſſo fuiſſet diutiꝰ litigatū: ipſe de mādato noſtro ſētētiā ſupradicti iu dicis: videlicet in eo ꝙ dixit tertiā clere ⁊ tertiaꝫ adelaſie integraliter deducendas pronūciauit iniuſtū:

ſ ¶ Debitam.i. tertiam iure naturali. g ¶ Trebellianū. Nota gͦ ꝙ quartaꝝ alia eſt debita iure naturali q̄ dicit̉ bonoꝝ ſubſidiū: ⁊ hec debet̉ filiis tantū qui ſine cā exhereda ri non poſſunt. C. de inof. do. ſi totus. et. C. de inoffi. teſta. paren tibus. et aut̉. ut cū de ap. cog.§. cauſas. col. viii. ⁊ huic quarte nullū grauamē poteſt im poni. C. e. ti. oīmo do. et duabus. l. ſe. et hec hodie eſt au cta ad trientē et ſemiſſem ẜm nūeruꝫ filioꝝ: et ut ſi ſint quatuor filii et īfra debent habere ter tiā ꝑtē. ſi ſūt quīqꝫ uel vltra debēt hr̄e medietatē eius qd̓ ei deferebat̉ ab in teſtato. C. e. ti. aut̓ nouiſſima. et ī aut̓. de triente et ſemiſ§. hec nos. col. iii. ⁊ in aut̉. de reſti. ⁊ ea que pa.§. ꝙͣ obrem. col. iii. et in hac ve niūt q̄ oīa perfecta ſunt ab eo cuius fu it hereditas et cōputant̉ in ipſa. C. de inoffi. teſta. quo niaꝫ nouella. ⁊. l. ſi qn̄.§. et generalit̓. et. C. d̓ colla. l. pe. Itē eſt alia quarta trebellianica: ut cū aliquis eſt inſtitutus heres et rogatus ut alii reſtituat hereditatem ſi moriatur ſine liberis ut hic fuit. Iſte taliter inſtitutus poteſt retinere quartam partē de tota hereditate ꝑ trebellianū: et ſic appellata eſt trebellianica a trebelliano auctore. De hac habes inſtit. de fideicō. here.§. ſed qꝛ. ⁊. C. ad trebel ꝑ totū. et hec trahit̉ de vniuerſitate heredita tis: et in hac imputant legata et donatiōes. ff. ad. l. falci. in quarta. Itē eſt et alia que quarta debet̉ iure inſtitutōis: ut cū aliquis eſt in ſtitutus heres et illa hereditas eſt exhauſta ꝑ legata uel fideicōmiſ ſa tunc inſtitutus heres pōt detrahere quartā ꝑtē de ſingulis lega tis uel fideicōmiſſis. C. ad. l. fal. ꝑ totū. jͣ. e. rainaldus. ad fi. v̓. ⁊ ſal uo. Eſt et alia que debet̉ arrogato ī bonis arrogatoris. ff. de adop. ſi arrogator. in iſta ſola hereditaria imputāt̉ nō donata uel legata ſed fideicōmiſſa. ff. ad. l. fal. nēſenius. et. l. id qd̓ aūt. et. l. in quartā. h ¶ Conteſtate. Exquo a tꝑe litis ꝯteſta. fuit in mora cōputant̉ fru ctus in quartā et quicꝗd ex his habet ſuꝑ quartā reſtituit. ſimiliter et cū in mora non eſt ſed ꝑcipit fructus ex volūtate defuncti: ut ꝗa poſt tempus rogatus eſt reſtituere hereditatē eos cōputat in qͣrtā ſed qd̓ ſupra quartā habet nō reſtituit. ſi autē heres ꝑcipiat fruct negligentia non petētis fideicōmiſſuꝫ tunc nō cōputat in quartam nec reſtituit. hec ꝓbant̉. ff. ad trebel. ī fideicōmiſſaria. et. l. mulier. §. ſi heres. et. l. ita tn̄.§. heres ex aſſe. Sꝫ obijcit̉ cōtra decre. iſtam Nōne hic filia pͥmi gradus rogata erat reſtituere hereditatē ſoro ri: ⁊ dicit lex ꝙ vbi quis pͥmi gradus rogatus eſt reſtituere heredi fate filijs ſuis uel fratribus ſi deceſſerit ſine liberis debet retinere quarta ꝑ imputationē fructuū lꝫ hoc teſtator rogauerit. Sꝫ ī ipſis hereditariis rebus retinebit quartā ⁊ dodrans reſtituit̉: ut. C. ad trebel. iubemus. et hic dr̄ ꝙ fructus debēt cōputari in quartā? Dicas ꝙ lex illa iubemus loquit̉ de fructibus ante litē ꝯtſta. ꝑceptis et illi non imputant̉ filiis primi gradus: ſed ꝑcepti poſt litē ꝯteſta. imputant̉ in quartā: qꝛ poſt li. ꝯteſta. dicunt malefidei poſſeſſores Nillos tenent̓ reſtituere. C. de rei ven. certū ē. ⁊ ita nō ꝯͣdicit io. l ¶ Ap̄dicto. p. ꝑ hͦ tollit̉ ꝙ cū ipſo. p. litis ꝯteſ. facta fuit: ut dixi. sͣ. k ¶ Potuit. C. de inoffi. teſta. quoniā in prioribus. l ¶ Legitimā ipſā. retinebunt gͦ iſti duas falcidias: vnā debitā iure nature: ⁊ alterā trebellianicā: quartā.ſ. quā retinet ꝗlibet exͣneus reſtitutōe grauatus jͣ. eo. rainaldus. Et ꝙ etiā de iure ciuili hoc fie ri poſſit: ꝓbat̉ pluribus argumentis. Et pͥmo pater dū rogat filiū de reſtituēda hereditate non grauat eū in legittima qꝛ non pōt vn̄ fideicomiſſuꝫ in illa legitima non tenet ipſo iure qꝛ in ea nullū gra uamē poteſt imponi filio. C. de inoffi. teſta. quoniā in prioribus. ⁊ ideo in alio rogatus vr̄: et de eo in quo eſt rogatus dꝫ quartā dedu cere. in aut̓. de reſti. ⁊ ea que pa.§. ꝙ obrē. col. iiii. in aut. de reſti.§. nobis igit̉. col. viii. Et eſt ar. ad hoc ex eo ꝙ dicit lex ꝙ ſi legatū re linquit alicui vltra id quod cape poſſit ⁊ lex falcidia locū habeat: primo deducit̉ lex falcidia ac ſi totū caꝑet poſtea detrahit̉ qd̓ caꝑe per lege non poteſt ut illud p̄ter falcidiā habeat heres: et ſi id qd̓ ſemanet non excedit ſumma quaꝫ caꝑe poteſt: totū debet̉. ff. ad. l. et ab ea legitime prouocatū: diffiniens ſic illas tertias deducēdas: ut legitima portio iure nature debi ta alterroche illi ſalua ſit ī utraqꝫ: ad cuius reſtitutionem dictuꝫ rainerium condemnauit. In eo uero ꝙ quartam per trebellianūᵍ idem iudex cenſuit retinendā: ſententiā cōfirmauit eiuſdeꝫ: ita uidelicet ꝙ fructus de bonis ipſius a tempore lit̓. conteſʰ. ꝑcepti aⁱ predicto. p. et filijs eius poſt morte adiecte cōpu tent̉ in ea: qui ſi ſuffecerīt ad quar tam: ⁊ fructus eius: eo nomīe alia deductio nulla fiat: alioquin iuxta quantitatem fructuum perceptorū computatiōis ratio habeat̉. Quia uero pater adiecte ipſā in legitima non potuit aggrauare legitimam ipſā videlicet eius partis que ſibi debebat̉ ab inteſtato deducendaꝫ cenſuit ⁊ etiā retinēdā: ita ꝙ deductio fiat tantūmodo de his rebus de quibus ſecundū tuſcane conſue fal. quotiens. cuidā. ⁊. l. ꝙ autē dicit̉. ⁊. ff. ad trebel. cū heres. Item legitimā iure nature capit ut debitū quoddā. in aut̓. de here. ⁊ fal.§. primū it aqꝫ. ⁊.§. ſi quis aūt non. col. i. ⁊ hic. s. vbi dicit iure nature debita alterroche. ⁊. jͣ. eo. rainaldus. vnde d̓ reſiduo videt̉ ꝙ detrahat quartā.ſ. falcidiā uel trebel. ar. C. ad. l. fal. l. irritū. ⁊ ē ar. ad hoc. ff. ad trebel. l. petit a filia. ⁊ in hac opi. fuit Inno. hic ⁊ Greg. jͣ. e. rainal dus. Et ita tenenduꝫ eſt ẜm canonicā equitatē in qua opi niōe fuit dn̄s. m. Sꝫ dn̄s ia. bel. dicebat ꝙ de iure ciuili fi lius tantū vna falcidia debet eſſe ꝯtentus hac rōe: qꝛ ſi ele git habere quartā trebelliani cā illā debet de bonis patris ut heres ipſaꝫ. ergo tenet̉ cō putare in legitimaꝫ que iure nature debet. nā ī ea cōputat ea que capit de bonis patris iure hereditario ⁊ etiam alio modo. C. d̓ inoffi. teſta. quo niā nouella. Rurſus ſi eligit illā legitimā que iure nature debet illā debet cōputare in quartā trebellianica. nā ſi eli git illā habere que iure nature ſibi debet̉ negari non pōt quin iure inſtitutōnis capiat eā quia in ea fuit inſtitutus ſicut in alijs bonis. C. de in offi. teſta. cū querit̉. ⁊. l. parē tibus. ⁊. l. ex tribus. Cū igit̉ conſtet ꝙ eā capiat iure inſti tutōis: conſtat ꝑ cōſequēs ꝙ eā debet in quartā trebellia nica imputare: qꝛ in ea impu tant̉ ea que iure inſtitutōnis capiunt̉. ff. ad. l. falci. in quartā. ⁊. l. acceptis. ⁊. ff. ad treb. deducta.§. nūmus nec obſtat qd̓ dicit̉ ꝙ illā legitimā capit ut debitū: qꝛ nihilominus veꝝ eſt ꝙ eā capit ut heres: ⁊ in ea tenet inſtitutio. non eſt enī debitū a patre ut ꝑ hoc ſit aliqua actio que cōpetat filio ꝯͣ patrē ſed ex natura debitū dicit̉: ita etiā ꝙ pater filiū non defraudet niſi iuſta ingratitudinis cām cōmittat filius. vnde inſtitui poteſt in ea ⁊ tenet inſtitutio. Cū ergo vna ī alia cōputent̉ manifeſte apparet ꝙ ambabus deductōibus vti non poteſt. Itē dicit lex ꝙ in teſtō pa tris ⁊ filii vna ſola quarte deductio ſufficit. ff. ad. l. fal. in rōne.§. qd̓ vulgo. et ff. de inoffi. teſta. papinianꝰ.§. ſi cōditōi. ⁊.§. ſi quis impubes. ⁊. ff. ad trebel. mulier.§. ſi heres. ⁊. l. ſcribit celſus. tamē ſi eligit trebellianicā nihilominꝰ ⁊ illā que debet̉ iure nature habere pōt.ſ. quatenus plus eſt in ea ꝙͣ in trebelli anica ⁊ ecōuerſo. Hec eſt cōis opinio doctoꝝ legū: ſed magis equa videt̉ opi nio canonica ꝓut hic dr̄ ⁊. jͣ. eo. rainaldus. in qua opinione fuit dn̄s. m. ⁊ eiꝰ ſequaces. Alii voluerunt diſtinguere: vtrū pure ⁊ ſimpliciter filius roget̉ de reſtituenda hereditate: aut ſub conditione uel in diem: ut ſi pure tunc vnam falcidiam tantum habere debet: ſi in diem uel ſub conditione vtramqꝫ ha bebit. ber. m ¶ Conſuetudinē. ut ſi cōſueuit deduci in ipſis rebus hereditariis ⁊ nō fru ctibus. inde deductio fiat. lex tn̄ vult ꝙ fructus in ea cōputent̉. ff. de inoffi teſta. contra veteranū. alias eſt.§. Et incipit. l. pa.§. ſi conditioni. ut dictum eſt. sͣ. eo. ca. n ¶ Reſidui. excipi tn̄ debuerūt iura ſepulchroꝝ ⁊ oꝑarū actōes. ff. ad trebel qꝛ ꝑinde.§. reſtituta. ⁊. l. ſi patroni. rn̄. i. ſed ⁊ actōes quas adiecta heres q̄ſi uit ꝑſonaliter credendo pecuniā hereditariā uel pignus accipiēdo ꝓ debito non tranſeunt ex ſola reſtitutōe niſi cedant̉. ff. ad trebel. ſi heres pecuniā: ſꝫ actionē habet ut cedant̉ ut ibi dicit̉. l. Ua nobis. pijs volūtatibus. No. ꝙ relicta ad pias cauſas ꝑ dioceſa¶ nū ep̄m debēt executōi mandari ſi illi quibus hoc cōmiſſuꝫ fuerat nō adimpleuerint. jͣ. e. ioannes. ff. de pe. here. hereditas.§. i. ⁊. C. d̓ ep̄i. ⁊ cleri. nulli. ⁊ sͣ. e. ſi heres. qui ad hunc caſū reſtringit̉: ī quo etiā caſu duo uel tres teſtes ſufficiūt. sͣ. e. ti. cum eſſes. ⁊. c. relatū. ut ibi dr̄. ⁊ hoc quod dicit hic ſū ptū fuit de aut̓. de ec. ti.§. ſi quis autē ꝓ redemptiōe. col. ix. ubi dicit imꝑator in oībus talibus piis voluntatibus defunctoꝝ volumus ſanctiſſimos ep̄os prouidere: ut ẜm voluntatem defuncti omnia procedant licet teſtator uel do nator hoc prohibuerit. p ¶ Uoluntatē. que oīno ſeruāda eſt. xiii. q. ii. vltima voluntas: ⁊ vltimū teſta mentū hoīs īmobile ꝑſeuerat. jͣ. de cele. miſ. cū marthe.§. ceterū. ⁊ nihil ē qꝛ̓ magis debeat̉ hoībus ꝙͣ ut ſupreme voluntatis liber ſit ſtilus. C. de ſacroſanc. ec. l. i. ⁊ tanꝙͣ lex vltima volūtas ſeruari debet. in aut̓. de nup.§. diſpo nat. col. iiii. ⁊ hoc intellige cū volūtas eſt rōabilis. Nā ſi quis vult filiū ſuuꝫ exheredare ſine cauſa: talis voluntas nō eſt ſeruanda. in aut̉. ut cū de appel. cog.§. aliud quoqꝫ. col. viii. vbi enumerant̉ cauſe ex quibus filius pōt exhe redari. Itē ſi quis p̄ciperet oſſa ſua ꝓiici in mari talis voluntas nō eſt ſerua da. ff. de cōdi. inſti. quidā. Sed voluntatē talē moriens poteſt mutare qꝛ ambulatoria eſt voluntas defuncti quouſqꝫ morte cōfirmet̉. ff. de adi. leg. l. iii. ⁊ iiii. ⁊ in predicta decre. cum marthe. n ¶ Interdici. teſtator eniꝫ non poteſt ꝓhibere ꝙ ep̄us non exequat̉ huius tudinemᵐ ciuitatis fieri conſueuit. In eo autē: ꝙ prenominatꝰ iudex condēnauit rainerium nomīe pupillorum ad reſidui reſtitutionē al terroche ac eius filio faciendam: ipſius ſententiā cōfirmauit. Nos igitur eiuſdeꝫ cardinalis ſententiā ratam habentes ipſam auc. apoſto lica confirmamꝰ. QReg. ix. nomon̄. epiſcopo. Ua nobis.ſ. intimauit: ꝙ nō Unulli tam religioſi quā clerici ſeculares ⁊ laici pecuniā: ⁊ alia bo na que per manus eorum ex teſtamentis decedentiū debent in uſus pios expendi: non dubitant alijs uſibus applicare. Cum igitur in oībus pijs uoluntatibusº ſit per lo corum epiſcopos prouidendū: ut ẜm defuncti uoluntatemᵖ vniuerſa ꝓceclāt: lꝫ etiā a teſtatoribꝰ id contigeret īterdiciⁿ: mādamꝰ quatenꝰ executores teſtōꝝ huiuſmodi: ut bona ipſafidelit̓ ⁊ plenarie in uſus

voluntatē: ut in aut̓. de eccle. titu.§. ſi quis aūt ꝓ redēptōe. v̓. in oībus. colla. ix. ⁊ eſt rō: qꝛ pͥuata diſpoſitio teſtatoris non poteſt generalē cōſtitutionē le gis uel canonis īmutare. sͣ. e. requiſiſti. ⁊. ff. dele. i. nemo pōͣt. ſi. x. q. i. ſic ꝗdā. ſic etiā lex falcidia cōtra volūtatē teſtatoris inducit̉. C. ad. l. fal. ſi ut allegas ⁊ ar. ff. ad. l. falci. ticia. ⁊. l. teſtamēto. ⁊. l. quod de bonis. in fi. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. in fi. vbi de hoc. o ¶ Monitiōe que ſemꝑ p̄ce dere debet vindictā. xii. q. ii. predictos expendant: modoº pre. indigne. ⁊ niſi hoc facerēt de c ompellas. ¶Dem. berent ꝑdere omne lucrū qd̓ Ainaldus peponis filius he inde eſſent habituri: ⁊ ep̄s il res ab ipſo inſtitutꝰ hoc modoʸ ut lud poſtea exequat̉: ut in pre patruis ſuis hereditatē reſtitueret dicta aut̉. de eccle. ti. b. ſi abſqꝫ filijs maſculisq moreretur Ainaldus. hoc mō. i. cū eis mortuo pepone ſuꝑ quibuſ ¶. u hac cōditōne ſi ſine li dāᵉ bōis hereditatis eiuſdē in tres beris maſculis moreretur: ⁊ ita modus ꝓ cōditiōe ſeruat̉ arbitros compromiſitᵉ: quoꝝ duo C. de his que ſub mō relin. mortuo reliquo: ꝓut ex forma cōl. i. Que ſit differētia īter mo promiſſi poterāt ꝓcedētes taliter dū ⁊ conditioneꝫ dicet̉. jͣ. de arbitrati fuerūt: ꝙ neutraᵉ pars ha cōdi. appo. verum. ⁊ hec ver beret licēciā tranſferēdi quocūqꝫ ba hoc modo potius fuerunt mō ī aliū res predictasˣ: niſi ī eoꝝ verba illius qui condidit. de filios maſculos ex ipſis legitīeʸ de cretalem. q ¶ Filiis maſculis. nec ſuffic̄ ſcēdēteſ: ⁊ quod ꝯtra hoc fieret nō ipſuꝫ filios maſculos habuiſ ualeret. Porro dictꝰ. r. prolē nō ſe niſi tꝑe mortis ſuꝑſtites fu habēs: ꝯdidit teſtamētū: ī quo me erint. sͣ. e. rainucius. ſuꝑ hoc dietatēᶻ ꝑtis ſue de rebꝰ p̄dictis ꝗdic ut. sͣ. de ꝓba. in p̄ſentia. ī buſdā auūculis ſuis: aliā v̓o medi glo. q̄ īcipit: ingreſſus. et fuit hec ſubſtitutō fideicōmiſſaria ⁊ de hͦ dic ut. sͣ. e. rainutius. r ¶ Cum eis.ſ. patruis. s ¶ Quibuſdā bonis. iſti patrui forte aliqua poſſidebāt de bonis peponis ex inſtitutōe uel cā legati uel etiā ſine aliqua cauſa: ⁊ iō dicit ita ꝙ neutra ꝑs ha beret licentiā trāſferendi in aliā ꝑſona: uel forſitan ipſe rainaldus oīa poſſi debat qꝛ forte remāſerūt indiuiſa inter peponē ⁊ fratres vnde dicebāt ſe ha bere ius in bonis illius. t ¶ Cōpromiſit. qꝛ dictū fuit in cōpromiſſo: ut ſi oēs intereſſe nō poſſent duo arbitrarent̉ alias nō poſſent: ſic ⁊ cū plures ſint iudices. sͣ. de offi. dele. vno delegatoꝝ. dic ut ibi. n ¶ Neutra ꝑs. In forma huius arbitrii non eſt vis facienda: qꝛ nihilominꝰ tranſferri poſſunt bona illa qꝛ ſnīe arbitri non paret̉ niſi metu. C. de arbi. l. i. ⁊ ſic non obſtāte illo arbitrio tenuit legatū ut. jͣ. dr̄. Sed illud poteſt queri an pena ſit cōmiſſa ſi aliquas de rebus illis legauit auūculis ſuis; ꝑinde eſt ac ſi inter viuos alienaſſet. ⁊ videt̉ ꝙ pena cōpromiſſi ꝯmittat̉. ff. d̓ v̓bo. obl. ſi ita quis ꝓmiſerit: decē tibi dabo.§. ea lege. arg. ff. de le. ii. peto.§. ul. Eſt tn̄ ꝯtrariū ar. ff. de le. iii. pater.§. fundū. vnde dicit Car. ꝙ nō obſtate arbitrio tenuit legatū: nec alia alienatio ꝓpter arbitriū potuit impediri ſi pena cōpro miſſi cōmittat̉: ut dictū eſt. iudex tn̄ qui primo tulit ſnīam hoc non putauit: immo credidit ꝙ arbitriū impediret legatū ⁊ heredes: ⁊ ideo abſoluit ut ſe quentia docent. x ¶ Res predictas. ſuꝑ quibus fuerat cōpromiſſuꝫ: de alijs vero arbitri nihil dicere potuiſſent. ff. de arbi. non diſtinguemus.§. de officio. ⁊ sͣ. de arbi. cū dilectus. y ¶ Legitime. videt̉ etiā ꝙ naturales filii debent intelligi ꝑ hoc verbū qꝛ et ipſi excludunt ſubſtitutū: ut ſi quis ſit rogatus reſtituere hereditatē ſi ſine fi liis deceſſerit: ſed ſi habet naturalē euaneſcit ſubſtitutio. ff. ad trebe. ex facto §. ſi quis rogatus. ⁊. l. heredibus. in fi. C. de inſti. ⁊ ſubſti. l. generaliter. in fi. ff. de le. ii. cū pater.§. volo. ſi dixiſſet: ſi deceſſerit ſine liberis tunc locū habet quod dr̄ de naturali: ſed ex quo addidit de legitimis: intelligendū eſt tantuꝫ de natis ex libero matrimonio alias nihil oꝑaret̉ hec adiectio legitimis ſed debet oꝑari. ar. ff. de le. i. ſi quādo quis. z ¶ Medietatē.ſ. tertie ⁊ quarte quā poterat legare cuius dn̄iuꝫ trāſiuit in le gatarios adita hereditate. ſed ſi intendiſſet legare medietatē omniū rerū ſue partis quarū medietas ꝑtinebat ad patruū ex teſtamēto peponis tunc dn̄iuꝰ illarū non trāſiſſet in legatarios cū res ille ſint patrui: ⁊ illud habet locū cuꝫ teſtator rem ſuaꝫ legare intendit ſed legatarius poteſt agere cōtra heredem actōe ex teſtamēto ad totā rē uel eſtimationē ⁊ nō actiōe in rem: ſed ꝙͣtū ꝑti net ad caſū pn̄tem non eſt multū circa hoc curandū qꝛ rainaldus nō legauit auūculis ultra illas ꝑtes quas poterat legare. naꝫ tertiā ⁊ quartā habebat in bonis patris que faciūt dimidiā totius hereditatis. nā ſua pars erat tertia ⁊ quarta ⁊ ipſe legauit auunculis medietatē ſue ꝑtis.i. tertie ⁊ quarte. ⁊ ſic non pn̄t agere auūculi contra heredē niſi ad medietatē tertie ⁊ quarte: ⁊ hoc notare voluit. jͣ. vbi dicit: ꝓpter qd̓ in rebus p̄dictis ⁊cͣ. vſqꝫ ꝓnunciauit. ber. a ¶ De rebus p̄dictis. de quibus extitit cōpromiſſū. ⁊ pōt intelligi ꝙ res ille diuiſe fuerunt inter. r. ⁊ patruos. ber. b ¶ Uni ex patruis. qui forte ſolus ſuperat ⁊ alij mortui erant. vnde fideicōmiſſuꝫ illi ſoli qui ſuꝑſtes erat debet qui tꝑe exiſtētis cōditōis ſolus inueniỉ ei debet in totū preſtari ⁊ filiis p̄mortuoꝝ nihil debet̉ qui ſunt mortui ante diē fideicōmiſſi cedentē.ſ. anteꝙͣ ille rainaldus eſſet mortuus: ut. C. de ca du. tol. l. vna.§. ſi autē aliquid. ⁊ ar. C. de fideico. ſi in ꝑſona. ⁊. ff. de le. i. cuꝫ filiofamilias. in fi. ⁊. ff. ad trebel. l. apud.§. vtrū. ⁊ accēdit ad hͦ ꝙ totuꝫ ei de beat̉. ff. de ꝯdi. ⁊ demo. ſi ꝗs legata.§. i. ⁊ cū ſic legat̉ patruo ⁊ filiis eius patruus ſolus habebit dimidiā ⁊ filii cōiter aliā dimidiā. ff. S vſufruc. acre. ſi quis titio. ⁊ ſi alij patrui ſuꝑeſſent bene potuit inſtAcēcu oxoluctu Srpatulis rōe terte ⁊ quarte: ſed fidecōniſſu. c Legauit. Iſtud verbū ponit̉ ꝓprie ⁊ improprie. ꝓprie ꝙͣtuꝫ ad auūculos quibus legauit. imꝓprie ꝙͣtuꝫ ad patruū ⁊ eius filios g bus non legauit: ſꝫ eos inſtituit heredes. vn̄ infra vocat eoſ heredes. ſic. ff. de offi. ꝓcōſu. ⁊ le. l. ii. vbi dicit manumitti tam liberi ꝙͣ ſerui. ſic. xxviii. di. p̄ſbyterū. ⁊. jͣ. eo. c. v̓. executōi mādari ⁊ auūculi egerūt ꝯͣ ipſos tanꝙͣ ꝯͣ here des petētes legata alias non valuiſſet teſtamētū qꝛ non īueniret̉ aliquis inſtitutus. inſti. d̓ le. §. ante heredis inſtitutōnē. niſi dictū eſſet ſi non valet iu re teſtamēti valeat ſaltē ratione cuiuſlibet vltime volūtatis. C. de codicil. l. vlti. d ¶ Adijciens. hoc bene facere potuit teſtator qꝛ poteſt penā impo nere heredibus ſi non paruerint volūtati ſue. ſi. inſti. de le.§. pene quoqꝫ noīe vlti.§. eſt. ⁊. C. de his que cā pene. l. vna. dū tamē non ſit turpe uel inhoneſtū qd̓ teſtator p̄ceperit: ut ibi dr̄. ⁊. ff. de cōdi. inſti. quidā. ⁊. C. de inſti. uel ſubſti. rephendenda. e ¶ Ad ipſos.ſ. auunculos f ¶ Uno ex patruis. illo.ſ. qui fuit inſtitutus. vnde planius dixiſſet patruo adeunte hereditatē predictā. g ¶ Adeunte. Et ſic locū habet legati petitio. nā ſi ex teſtamēto nō adeat̉ hēditas deficit legatū niſi ſit ita relictū ꝙ veniētibus ab inte ſtato preſtet̉. ff. de teſta. tu. ſi nemo. alias eſt.§. ſub. l. p̄cedēti. ⁊. C. de fideicō. l. eam quam. h ¶ Petēdo. legatū enī ab herede petendū eſt. C. d̓ fideicō. eā quā. ⁊ ſi citra voluntatē heredis legatarius occupet legatū tenet̉ interdicto quoꝝ legatoꝝ ad ipſuꝫ reſtituēdū heredi. ff. quoꝝ lega. l. i. in pͥnci. tn̄ poſtꝙͣ eſt adita hēditas ipſo iure dn̄iuꝫ rei legate trāſit ad legatariū recta via. ff. d̓ fur. titio. ff. de le. i. ſi tibi hō.§. ſi ſeruus. vn̄ re legata nondū cōp̄benſa dat̉ legatario rei vēdicatio ꝓ ipſo lega to. C. coīa de le. i. ff. de cōdi. fur. ſed nec legatariꝰ. ⁊ ſic agebat̉ pro legato rei vendicatōne. i ¶ Pro rata.i. pro dimidia. g ¶ Uenirēt. Sed nūquid potuit ita formari libellus de iure: peto totalē rem: ⁊ ſi cōtradixeris mihi peto penā? ⁊ videt̉ ꝙ non qꝛ iudi ciū non debet eſſe in pēdenti. ff. de iudi. non quēadmodū. dicunt quidā ꝯtra: ⁊ lex illa loquit̉ in his que pēdent extrinſecus non ex his que in ipſo iudicio agunt̉: ⁊ ꝙ poſſit ſic formari libellus eſt ar C. locati cōductores. qd̓ ſatis poteſt concedi. argu. huius. c. ⁊ pro pter lites dirimendas. h ¶ Quecunqꝫ. occaſione. ad hoc agebat̉ actōne ex teſtamēto ⁊ nō rei vēdicatōe: quia iſtud erat quaſi fideicōmiſſuꝫ vniuerſitatis: ꝗa qui rogat̉ reſtituere quicꝗd ad euꝫ ꝑuenit de heditate rogatus vr̄ ff. ad trebel. l. cogi. ⁊. ll. p̄cedētibus. vnde non trāſit dn̄iuꝫ in fidei cōmiſſariū niſi facta reſtitutōe re ⁊ verbo: vel ſaltē verbo. ff. e. reſti tuta. ⁊ facta reſtitutōne tunc dn̄iuꝫ tranſit in fideicōmiſſariū etiā ſi nondū ſit nactus poſſeſſionē. ff. ad trebel. facta. Hec eſt differētia inter fideicōmiſſuꝫ ſingulare ⁊ vniuerſale qꝛ in ſingulari ſine alio reſtitutōe trāſit dn̄iuꝫ in fideicōmiſſariū ſicut in legatariū. C. cōia de le. l. i. et. ii. ſecus in fideicōmiſſo vniuerſitatis: ibi non tranſit ni ſi facta reſtitutione. vnde iſta alia petebant̉ rei vendicatione: ſed actione ex teſtamento. i ¶ Alioꝝ bonoꝝ omniū. ⁊ hoc fecit iudex propter verba teſtatoris qui dixit ꝙ ⁊ ſi patruus ⁊ filii venirent contra legatū quecūqꝫ ad ipſos ex ſucceſſione iſtius poterāt ꝑuenire: deuoluerent̉ ad auūcu los. Sed quare nō dixit ſimiliter de rebus legatis ſicut de alijs: ꝙ deuenirēt ad ipſos auūculos pōt reſpōderi ꝙ de rebus legatis no dixit qꝛ nō putabat iudex ꝙ res deberēt uel poſſent trāſire in aliu aliquo mō: ⁊ hoc ꝓpter p̄ceptū arbitroꝝ: uel forte ideo non dixit d̓ rebus illis qꝛ nō putauit iudex ꝙ teſtator ſenſerit de rebus illis legatis dū dixit: ꝙ bona in quibus ex teſtamēto uel ab inteſtato dicti etatē et reliqͣ bona pr̄na vni ex patruisˢ ſuis ⁊ eiꝰ filijs legauitᵉ: adijci ens ut bona ī ꝗbꝰ ex teſtō uel ab ite ſtato dc̄i heredes. r. poſſēt ſuccede re ſi uenirēt ꝯtra legatū dictis auūculis ſuis debitū ad ipſosᵉ ꝓ deter minatis portionibꝰ deuenirēt. De mū eodē. r. naturę debitū ꝑſoluēte ac vno ex patruis hereditatē adeunteᵍ predictā: cū dicti auūculi aduerſus eundē patruū: ac filios eiuſ corā iudice cōitatiſurbenetan̄. mo uerunt queſtionē: petendo ꝓ rata que ipſos ꝯtingit legatū predictū: et r̄ſtitui ęis ſi ꝯtra ipſū illi uenirētᵍ quecūqꝫ occaſiōe teſtamēti eiuſdē .r. ad ipſos ꝑuenerāt uel poterant ꝑueniſſe: prefatꝰ iudex ab illoꝝ īpe titiōe ſuꝑ legato ipſos abſoluēs ad reſtitutionē alioꝝ bonoꝝ ſnīaliter

peredes poſſent ſuccedere deuenirēt ad auūculos quaſi iſta gēneralia v̓ba non ꝑtinerēt ad res de quibus dixerat ſpēaliter. ar. ff. de v̓bo ob. doli clauſula. nec viſū fuit iudici ꝙ eaſdē res voluerit illos auūculos habere cū alijs rebus. ar. ff. de pe. ſanctio legū. ⁊ ar. ff. d̓ le. iii. ſi heres meus.§. i. Illa etiā videt̉ eſſe melior rō qꝛ nulla fuiſ ſet abſolutio de rebꝰ legatis: ſi poſtes ꝯdēnatio facta fuiſ ſet in eiſdē: ⁊ ſic de luſoria videret̉ ne alia via fiat: qd̓ alis via ꝓbet̉: veꝝ ē ꝙ patruus totū ꝑder dꝫ: ⁊ ſatis colligit̉ ꝑ hanc lr̄am alioꝝ bonoꝝ. ⁊. jͣ. v̓. verū in portōne qꝛ ꝗcꝗd patruꝰ potuit caꝑe ex teſtō rai. debuit ꝑdere non obſtāte arbitrio ut ibi dr̄: ⁊ illud totū fuit petitū ꝑ auūculos ⁊ ex alia cā abſoluit: ⁊ ex alia cauſa cōdēnauit eoſdeꝫ. k ¶ Cōdēnauit eoſdē.ſ. patruū ⁊ filioſ ⁊ in hͦ.ſ. ꝙ filios cō dēnauit: ⁊ ī alio ēt ꝓnunciat̉.i. iudicē male ꝓnūciaſſe. l ¶ Ambe ꝑtes. ſic s. e. rainuciꝰ. ⁊ sͣ. d̓ appel. ſi duobus. m ¶ Cōteſtata. Et ita vr̄ ꝙ litis ꝯteſſacienda ſit corā iudice appellatōnis. Sed ꝯͣ videt̉ dicere lex ꝙ nō debeat fieri cōteſtatio cū iam ſit facta in pͥma cā. C. de tēpo. appe. l. ulti.§. illud. ⁊ sͣ. de appel. ꝑ tuas. Satis pōt dici ꝙ in cā appellatōis fiat ꝯteſtatio de nouo. ii. q. vi. ſi quis in quacūqꝫ. nec tn̄ dicit̉ ꝓpter hoc fieri ſuꝑ pͥncipali: qꝛ ſuꝑ alio videt fieri cōteſtatio ꝙͣ in pͥncipali. Primo fuit cōteſtatio facta directe ſuꝑ re petita. in ca v̓o appellatōnis ſuꝑ ipſa ſnīa ꝙ ſit iuſta uel iniuſta: ⁊ ſuꝑ alijs que addunt̉ ſuꝑ quibus nulla fuit ꝯteſtatio in pͥma cā: tn̄ altera ꝑte abn̄te poſſet iudex ꝓcedere ſine litis cōteſ. ut dicit lex p̄dicta. C. de tēpappel. ⁊ decre. ꝑ tuas. de ap. ⁊ sͣ. de renū. veniens n ¶ Nequiuit. hoc planū eſt qꝛ in legitima que iure naturali debet nullū grauamē: nulla cōditio apponi pōt ⁊ ꝓ non adiecta habet̉ ſi apponat̉. C. de inoffi. teſta. quoniā in pͥoribus. ⁊ in aut̓. de here. ⁊ fal.§. primū itaqꝫ. ⁊.§. ſi quis aūt non īplens. col. i. ⁊ sͣ. e. rainuciꝰ. o ¶ Trebellianica. ⁊ ita due quarte poſſūt deduci. de hoc dr̄. sͣ. e. rai nutius. vbi hoc idē dicit̉. p ¶ Portōes eaſdē. īmo habuit res ipſas in totū. nā ꝙͣdiu viuus fu it habuit dn̄iuꝫ oīuꝫ rerū: dr̄ aūt habuiſſe portiōes eaſdē in rebus p̄dictis.i. facultatē deducēdi eaſdē portōes in ſingulis rebus: qꝛ de ſingulis debet fieri deductio tertie ⁊ quarte: lꝫ quidā ꝯͣriū dicant: ꝙ ſilius in vna re ſola deducere poſſit tertiā iure nature ⁊ quartaꝫ trebellianicā. ar. C. famil. herciſ. filiū. ⁊. ff. d̓ le. i. poteſt. ff. ad. l. fal. ſi ex pluribus. Sed veꝝ eſt ꝙ de ſingulis rebus debet fieri dedu ctio ⁊ illa lex filiū: non ob. qꝛ illud fuit ex volūtate patris. ⁊ illa lex pōt: non ob. qꝛ ibi loquit̉ cū legata erat ꝑs hereditatis. vn̄ vnū lega tu cenſent̉: uel illud cōtingit de volūtate legatarii ⁊ heredis: uel ex officio iudicis ut ibi dr̄ illa ſi ex pluribus poteſt intelligi qn̄ vni plu res legate ſunt tunc ſi ſoluat aliquas integraliter in alijs plenā falcidiā retinere pōt ꝑ doli exceptionē. q ¶ Eaſque.ſ. ꝑtes tertiam ⁊ quartam. r ¶ Licet ipſas non exp̄ſſerit. ⁊ non legauit tertiā ⁊ quartā exp̄ſſe dicendo de tertia ⁊ quarta: īmo dixit de dimidia: vnde ſi recta fiat coputatio tantū facit tertia ⁊ quarta ꝙͣtū dimidia ⁊ econuerſo: v̓bi gra: hereditas diuidit̉ in. xii. vncias. inſti. de here. inſtitu.§. heredi tas. ſi filius detrahit tertiā iure nature detrahit. iiii. vncias ⁊ rema nent. viii. in quibus vr̄ quā teneat fideicōmiſſuꝫ: ⁊ de illis detrahit̉ quarta.ſ. due vncie: ⁊ ita tertia ⁊ quarta faciunt ſex. ⁊ ſic habebat dimidiam totius hereditatis. s ¶ Pronunciauit.ſ. cardinalis. t ¶ Ipſum.ſ. patruum. u ¶ Legati. iiii.ſ. f ¶ Pro rata. q̄ dictos. que quidē rata virilis eſt: nam vna res pluri bus legat̉ quilibet ibi habet virilē: niſi alia mens appareat teſtatoris. ff. de le. i. ſi pluribus. r ¶ In reſiduo p̄fati iudicis. de quo reſiduo abſoluerat pͥor iudex patruū ⁊ filios. nā primus iudex in totū abſoluit patruū in legato cōdēnauitˣ eoſdē a cuiꝰ ſnīa cū ābe ꝑtes noſtrā audientiā appellaſſēt: petēte utraqꝫ parte dicti iudicis ſē tentiā infirmari: quatenꝰ cōtra ſe fu erat ꝓmulgata: ⁊ quatenꝰ ꝓ ſe faci ebat executiōi mādari: dilectꝰ. f. n. .o. ſācti nicolai in carcere tullian̄. diac. card. lite corā ſe legitīe ꝯteſta taᵉ: quoniā idē. r. hēbat ī bōis quō dā peponis prīs ſui tertiā partē de bitā iure nature ī qua grauari neꝗ uitⁿ: necnō quartā trebellianicam quā ꝗlibet extraneus reſtitutione grauatꝰ deducere potuiſſet: ꝓpter quod ī rebꝰ predc̄is auūculis lega tis portiōesᵖ eaſdē hūit. r. prefatꝰ eaſqꝫq potuit ī ultīa uolūtate legar̄: ac ꝑ hoc legatū tenuit uſqꝫ ad terciā ⁊ quarta prefatas: licet ipſas n̄ expreſſerit ī legādo: ꝓnūciauitˢ nō obſtante premiſſo arbitrio: ꝙ nec legatū teneret non poterat īpedire iudicē ipſūᵗ: in eo ꝙ ſuꝑ hoc dictuꝫ patruū in totū abſoluit: qui confeſ ⁊ male ſed quo ad filios bene. ſed cardinalis condēnauit patruū ꝓ parte.ſ. ī dimidia ipſius legati tertie ⁊ quarte ꝓ rata: ⁊ in hoc infirmauit ſnīam pͥoris iudicis. in reſiduo aūt cōfirmauit: ⁊ hoc totū intellige ꝙͣtū ad legatū poſſeſſi onū que legate fuerunt de ꝗbus ꝯpromiſſuꝫ fuit. In alia aūt ꝑte ſnīe ſtatim ſequit̉ qualiter ꝓceſſit cardinalis: ibi ceterum ⁊cͣ z ¶ Reſiduo. auūculi petebāt iure legati medietatē bonoꝝ de quibus fuit cōpromiſſuꝫ Reſiduū iſtud cōſiſtebat ẜm intētionē pͥoris iudicis ī illa medietate a qua medietate abſoluit patruū ⁊ filios non habito reſpectu ad teſtamen tū peponis: ⁊ hoc ꝓpter pre ceptū arbitroꝝ qd̓ tn̄ non impediebat legatū: ⁊ cōſiſtit in xvi. ẜm cōputationē noſtrā ⁊ male ꝓnunciauit in eo ꝙ pa truū abſoluit in totū: ſꝫ ꝙͣtuꝫ ad filios bene ꝓnunciauit. ſꝫ poſtea cardinalis oſtenſo te ſtamēto peponis correxit ꝓ ꝑte ſnīaꝫ primi iudicis ꝯden nas patruū ꝓ ꝑte ſua ſ. ī qua tuor. ⁊ in reſiduo.ſ. in. viii. q̄ tū ad filios. ⁊ in. iiii. ꝙͣtū ad patruū cōfirmauit: ⁊ tn̄ in ſe quenti articulo ꝑdit patruus illa quattuor ꝓpter penā illo retento ꝑ. l. falcidiam: ⁊ ſic in veritate in.viii. cōſiſtebat le gatū rōe tertie ⁊ quarte. alia viii. ꝑtinebāt ad patruū ⁊ fi lios ex teſtamēto rainaldi: et hoc ẜm cōputatōeꝫ p̄dictā. In ſecūdo articulo. duo fuerunt articuli. Primus in quo petebant̉ res legate. Scd̓us in quo petebant̉ oīa que ad patruū ⁊ filios poterāt ꝑuenire ex teſtō rainaldi ſi veniret ꝯͣ legatū auūculo relictū ꝯ ¶ Male ipſuꝫ ꝓnūciaſſe. ꝙͣtuꝫ ad ꝑſonas filioꝝ male ꝓnūciauit qꝛ nō ve nerant ꝯͣ voluntatē teſtatoris in aliquo. male etiā ꝓnunciauit ꝯͣ patruū quia cōdēnanit eū de oībus alijs que ꝑuenerāt ad eū ex teſtō peponis qꝛ in his. ſubiacebāt reſtitutōi ipſuꝫ nō debuit ꝯdēnare: ſed de his que tātū ꝯtingebāt eū rōne tertie ⁊ quarte ꝓ qua ꝑte cōfirmat̉ ſnīa pro alia que debebat reſtitui ei infirmat̉: ut. jͣ. dr̄ ibi verum ⁊cͣ. ꝝ ¶ Cū nihil de petitis. Et ita hec ē bona rō quia hic agebat̉ rei vendicatōe ſaltē quo ad legatū: ut. sͣ. dictū eſt. vnde cū illi nihil poſſiderēt non poterant cōuenire rei vendicatōe. C. de alie. mu. iudi. cā fac. l. vna. ⁊ sͣ. de iudi. exaīa ta. ꝙ ſic ageret̉ pꝫ ex eo ꝙ dicit ꝙ patruus fuit cōfeſſus ſe poſſidere: qꝛ in re ali actōne querendū an poſſideat quis uel non. ff. de rei ven. qui petitorio. ⁊ .l. officiū. ⁊ ſi dixerit ſe nō poſſidere cū poſſideat: ⁊ hoc probet̉: tranſfert̉ poſ ſeſſio in actorē ꝙͣuis non ꝓbet rem ſuam eſſe. ff. e. l. in rem actio. ⁊ qꝛ nondū adiuerāt hereditatē non poterāt cōueniri: ⁊ ante li. cōteſ. hoc debet queri ne deluſoriū ſit iudiciū: ut hic patꝫ. a ¶ Habebat. rōne illius inſtitutōis quā fecit. r. de ipſo. b ¶ Bonis illius.ſ. in alijs bonis ⁊ rebus exceptis rebus legatis: uel poſſꝫ in telligi de omnibus. c ¶ In bonis eiuſdē. in ſingulis eniꝫ rebus habuit tertiā ⁊ quartā: ut dixi d ¶ In quibus inſtitutio. gͦ videt̉ ꝙ in ſola tertia ⁊ quarta teneat inſtitutio: qd̓ falſum eſt īmo tenet in oībus. C. ad. l. fal. irritū. ſed dr̄ in eis tenere qꝛ in eis pōt inſtitutus patruus grauari: in eo v̓o ꝙ ſubiacet reſtitutōi grauari nō pōt: īmo illud deducit̉ tanꝙͣ es alienū: reſiduū v̓o diuidit̉ inter patruū et fi lios eius. fideicōmiſſuꝫ enī hereditatis ex teſtamēto peponis ſoli patruo de bebat̉ non aūt eius filiis. rainaldus aūt inſtituit patruū cui hereditatē pepo nis reſtituere tenebat̉ cū illud qd̓ eſt patruo reſtituendū ex teſtō peponis illud habet p̄cipuū: ⁊ illud pͥmo deducit̉ ſicut es alienū: ut in. l. predicta irritū In quo autē adiectio pene nō tenuit: illud autē qd̓ rainaldus reſtituere nō te nebat̉ ⁊ in quo grauari nō potuit qd̓ eſt tertia ⁊ quarta illud diuidit̉ inter pa truū ⁊ filios eius quos rainaldus inſtituit ſibi heredes. ar. C. ad. l. fal. ꝙ ꝙ ⁊ in hoc ſolo.ſ. tertia ⁊ quarta tenuit adiectio pene: ut hic dicit. e ¶ Pro rata eoſdē. q. d. ꝓ qua ꝑte legatū cōtingit quēlibet de auūculis pro ea ꝑte quēlibet cōtingit illud quod pene cā adimit̉ illi patruo qꝛ patruus noluit parere teſtatori dādo legatū auūculis ideo ꝑdere debet illud qd̓ capere pote rat ex teſtō rainaldi. vel dic ꝓ rata.i. ꝓ medietate tertie uel quarte ꝑtis bo noruꝫ rainaldi in quibus fuit inſtitutus: quam medietatem amittit patruus quia contradixit legato: ut hic dicit̉: et iſtam medietatem reſtituit patruus tanꝙͣ legatum. f ¶ Legato. quod amittit patruus nomine pene.i. vno retento. Item amittit alias. xij. vncias. g ¶ In reſiduo. Illud reſiduuꝫ poteſt intelligi dupliciter: quo ad bona pepo nis ꝙͣtū ad patruū quia in illis cōdēnatio iudicis non tenuit que cōtingebat patruū ꝑ reſtitutōem ex teſtō peponis in quibus nullā penā potuit imponei rainaldus: ⁊ iō abſoluit̉ patruus. Item quo ad bona rainaldi ꝙͣtū ad filios ſus eſt ſe pro medietate poſſidere predicta ꝑperam iudicaſſe: condē nauitqꝫ ipſum ad reſtitutionē me dietatis tertie ⁊ quarte partis ipſiꝰ legatiª pro rataˣ. que dictos auūcu los de ipſo contingit: ⁊ in reſiduo prefati iudicis ſententiā confirma uit. Ceterum in eo: ꝙ idem iudex dictum patruū ⁊ eius filios totalit̓ in alijs que in ſecundo articulo pe tita fuerant condēnarat male ipſuꝫ ꝓnūciaſſeᶻ decreuit quia filij eius contra uoluntatem teſtatoris non inueniūtur aliquid cōmiſiſſe: cum nihilˣ de petitis reperti fuerint poſ ſidere. Uerum in portione quam patruus habebatˢ in bonisº illis ra tione quarte ⁊ tertie predictorum: quas. r. habuit in bonis eiuſdem: in quibus eius inſtitutio ⁊ legatio ac adiectio pene tenebat pro rata eoſdē auūculos ꝯtīgēte de predc̄o legato ꝯfirmauit ſnīaꝫ iudicis ſup̄ dc̄i eodē patruo ⁊ eiꝰ filijſ ī r̄ſiduoꝰ

quos rainaldus inſtituit: ⁊ quia non venerant ꝯͣ voluntatē teſtatoris ⁊ nihil inuenti ſunt poſſidere de rebus petitis condēnari non debuerunt: vnde ab ſoluti fuerunt per cardinalem. h ¶ Saluo. nihilominus ei.ſ. patruo. i ¶ Deneficio legis falcidie. Iſtud eſt ita intelligendū: patruus id qd̓ ſibi re ſtituendū eſt: pͥmo ut es alienū ut dixi deducit de rebus illis de quibus cōpromiſſuꝫ fuit que ꝯtinebunt in primo articulo. de reſiduo qd̓ ē ter tia ⁊ quarta tenet̉ preſtare le gata ⁊ de illis detrahit quar tā trebellianicā per legē falci diā. C. ad. l. fal. imponēda. ⁊ l. irritum. ⁊. l. ꝙͣꝙͣ. ⁊. ff. ad. l. fal. qd̓ de bonis.§. cū fidei. ⁊ C. de bo. auc. poſ. l. i. deducꝫ autē falcidiā de rebꝰ legatis. Et forte intellexit cardinalis ꝙ deducet etiaꝫ de alijs q̄ cā pene adimunt eidē quia illa legata ſunt illis auunculis. Sed fieret eis controuerſia de alio relicto: ⁊ ideo forte di xit. jͣ. de falcidia q̄ inducitur cōtra volūtatē teſtatoris. Sꝫ hoc non eſt veꝝ qꝛ id qd̓ pe ne cauſa acreuit non incidit in. l. fal. ff. ad. l. fal. cū pater. in fi. ⁊. l. ſe. ar. op. ⁊ quod ꝓ uiſū eſt ad penam non debet trahi ad gratiā. sͣ. de trāſlat. inter corporalia. k ¶ Reſtitutōe.i. p̄ſtatione. l ¶ Legitimū. qd̓ dr̄ tempus anni: hoc tempus cōputādū eſt a iuſſu iudicis. Si aūt in fra illud tempus non paruerit tunc nō poteſt vti benefi cio falcidie īmo ꝑdit omnia excepto illo: qd̓ ſibi debet̉ ex fideicōmiſſo in aut̓. de here. ⁊ falci.§. illud quoqꝫ. col. i. m ¶ Inuentariū. aliter enim beneficio legis falci. uti non poteſt: ut dicit aut̉. de here. ⁊ falci.§. ſi vero non fecerit inuentarium n ¶ Contra voluntatē teſtato ris. hoc ideo dicit qꝛ conta volūtatē teſtatoris videt̉ hic retineri falcidia de rebus ſpēaliter legatis qꝛ illas voluit teſtator oīno preſtare illis auūculis ita ꝙ nulla ꝯtradictio fieret eis: vnde ꝯtra eius volūtatē falcidia retinet̉ ⁊ tamē retinet̉ nihilominus qꝛ contra voluntatē teſtatoris inducit̉ falcidia. ff. ad. l. fal. ticia. Sed in alijs rebus que cā pene auferunt̉ ſi veꝝ eſt ꝙ quarta retine at̄ inducit̉ contra voluntateꝫ teſtatoris: ſed non videt̉ ꝙ quarta retineat̉ in his que cauſa pene auferunt: ut dixi. sͣ. in notula: iſtud eſt ⁊cͣ. Nam teſtator cauſa pene oīa voluit auūculis preſtari. inducit̉ ergo falcidia contra volun tatē defuncti. C. ad. l. fal. ſi ut allegas. ⁊. l. penul. ⁊. ff. eo. ti. quod de bonis.§. vlti. Hodie v̓o falcidia non poteſt induci cōtra voluntatē teſtatoris expreſſā ſi teſtator certus de quātitate patrimonii ſui hoc ꝓhibeat in aut̓. de here. et falci.§. ſi v̓o expreſſum. ſed cōtra tacitā bene inducitur: ut bene dicunt leges predictę: ſi ut allegas: ⁊ ſequentes. ber. Dannes. pijs locis. in quibus ſufficit minus legitima voluntas. sͣ. eo. c. cum eſſes. ⁊. c. relatum. p ¶ In ſuis bonis. ꝓpriis.ſ. quia de rebus eccleſie nihil poſſet legare. sͣ. eo. c. quia nos. q ¶ Mandatū. Mandatū ſuſciꝑe nemo cogit̉. ſuſceptū v̓o neceſſe eſt adim pieri. ff. cōmo. in̄ cōmodato.§. ſicut. ff. man. ſi quis alicui.§. qui mandatū. C. de ꝓcu. inuitus. ff. de arbi. l. iii.§. i. ber. r ¶ Per dioceſanū. ſic intellige. sͣ. eo. ſi heres. ⁊. c. tua nobis. vbi de hoc. b. ) E his. canonica portio. portio iſta diuerſimode deducit̉ ẜm varias cō s ſuerudines locoꝝ. jͣ. de ſepul. certificari. ⁊ sͣ. eo. requiſiſti. qn̄qꝫ eſt tertia et qn̄qꝫ media. j. de ſepul. c. i. ⁊. ii. ⁊. x. q. i. de his. ⁊. c. antiquos. ⁊. c. decernimꝰ. ⁊ qn̄qꝫ quarta. jͣ. de ſepul. cum ſuper. t ¶ In fraudem. tunc non ꝓdeſſet. sͣ. e. officij. n ¶ Deduci. hoc dictū eſt ꝓpter reuerentiā diuini cultus: multa enī ꝓpter re ligionē cōmitti ſolent. nam ſumma eſt ratio que ꝓ religione facit. ff. de reli. ⁊ ſump. fune. ſunt ꝑſone. in fi. vnde in caſu iſto minus legitima voluntas ſuffi cit. s. eo. cuꝫ eſſes. ⁊. c. relatū. ſic ⁊ in his que ad pias cauſas relinquūt̉ ceſſat falcidia. C. ad. l. falci. aut̉. ſi mulier. ⁊ in aut̓. de eccle. titu.§. ſin aūt. colla. ix. vnde ſumptū eſt aut̓. predictū ſi mulier. ⁊ ſic ceſſat falcidia in teſtamēto militis priuilegio militari. C. de teſta. mili. in teſtamento. C. ad. l. falc. in teſtamento. Item ceſſat deductio iſtius partis in equis ⁊ armis fauore terre ſanabſolutis: ⁊ ſaluoʰ nihilominꝰ ei ex iure inſtitutionis beneficio legis falcidie in reſtitutiōe pręefati legati ſi infra tempus legitimū uoluntati paruerit teſtatoris. Cumqꝫ inuen tariumⁿ fecerit ⁊ cōtraⁿ uoluntatem teſtatoris lex falcidia inducat̉: nos itaqꝫ ipſius cardi. ſnīaꝫ ratā hn̄teſ eā auc. ap. cōfirmamꝰ. ¶ Dem. Oannes clericus ⁊. p. laicuſ executores ultime uolūtatis .o. clerici ſancte crucis: qui uenerabilibꝰ ⁊ pijs locisº de bōisᵖ ſuis in ultima uolūtate legauit: mandāſ inſuꝑ ſatiſfieri creditoribꝰ ꝑ eoſdē poſt mandatumq ſuſceptum per dioceſanuꝫᶠ cogi debent teſtatoris ex plere ultimam uolūtatem. ¶ De. Ehis que in ornamentis uel pro cereis ſeu fabrica lumina ribꝰ āniuerſario ſeptimo. xx. xxx. ſiue alijs ad perpetuū cultum diui num legātur eccleſijs uel reliquis pijs locis: canonicaˢ portio dumō in fraudem nō fiat ut ea epiſcopus ſeu parrochialis eccleſia debeat de fraudari: deduciᵘ nō debet. De Succeſſionibꝰ ab inteſtato. EX cōci. apud alten̄. habito. Ed hoc ibidē īuētū eſt de epīs preſbyteris ⁊ clericis ſi ꝑ hereditatē 2 uel alio mō intuituˣ ꝑſo ne aliquid acquiſierint donare eis liceat cui uoluerīt dum cte. jͣ. de ſepultu. in noſtra. Et hoc idem quod hic dicitur habes ī de verbo. ſigni. ex parte. Ed hoc. intuitu ꝑſone. ſic. sͣ. ti. ꝓxi. quia nos. x ¶ Sanctificent̉.i. ſancta ab oībus deputent̉. sͣ. de re. pmn. mancipia. xii. q. ii. de laicis. ⁊. q. iii. quicunqꝫ. ala. z ¶ Tradant̉. Intel lige hoc cū non ha bent cōſanguineos qui eis ab inteſta to ſuccedāt. illi enī admitterent̉ ⁊ non eccleſia. xii. q. ul. c. ul. ⁊ q. iii. quicunqꝫ ⁊ in aut̉. de eccle. titu.§. ſi quis ep̄s. colla. ix. x C Ancto concilio. moriē C tiū. Prelatus de oī bus tam ante ꝓmo tionē ꝙͣ poſt acqui ſitis intuitu ꝑſone liberaꝫ habet poteſtatē.s. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. de teſta. quia nos. ⁊. xii. q. iii. quicūqꝫ ⁊. q. v. fixum. ī aut. de eccl. titu. col. ix. §. interdicimꝰ. Si vero decedat inte ſtatus ſi ſunt diſtin cte res eius cōſan guinei ſuccedūt ſi bi. xii. q. i. ſunt ma nifeſte. Si v̓o res prelati ſunt permixte cuꝫ rebus eccle ſie tunc diſtingue. quia aut dubitatur aut habuit ꝓpriuꝫ aut certū eſt ꝙ ha buit. Si dubitetur ſemper pro eccleſia ē preſumendū: ⁊ to tu vendicabit eccleſia. ar. xii. q. iii. ꝗcū qꝫ. ff. de re. du. ciui bus ſic in vxore. ff. de dona. inter vi. ⁊ vxo. quintus mutius. ⁊. C. eo. ti. etiā. Si vero certū eſt ꝙ aliquid habuit ſed neſcit̉ quantū obtinet huius. c. diſtinctio: nec inmerito quia nullus heres nobis ꝓximior eſt ꝙͣ qui nos deo ſociauit. jͣ. de pe. preſbyteri: licet contradicere videat. xii. q. iiii. ca. i. vbi dicit̉ ꝙ ſi ſit dubiū ꝙ equa debeat fieri diſtributō inter eccleſiā ⁊ heredes ſacerdotis: ſed dic ꝙ in alio caſu loquit̉ hoc. c. ꝙͣ illud. hoc. c. intel ligit̉ de illis preſbyteris qui ex ſeruis facti ſunt preſbyteri quod vi det̉ verius: ut dicit lau. Non credo ꝙ hodie haberet locū talis diuiſio: īmo credo ꝙ ſi aliquid haberet intuitu ꝑſone ꝙ cōſanguineỉ ei ſuccedunt ab inteſtato ſi conſanguineos non haberet tunc eccle ſia ei ſuccederet. xii. q. vl. c. ulti. ⁊. j. c. ꝓxi. y ¶ Preter diuinū. Ar. ꝙ pr̄onꝰ pōt tenere oꝑas ſpūales ī liberto quē manumittit ad clericatū. ar. sͣ. d̓ ſer. n̄ or. nullꝰ. liiii. di. frequēs. ala. z ¶ Idonei. puta heretici. xxiiii. q. ii. ſane ꝓfert̉. jͣ. d̓ here. ſi ꝗs ep̄s Um dilectus. participationē. ꝓpter hoc non fuit monach nec etiā ſtetit in habitu monachali ut apparet ex antiqua ci hoc non ſufficiat ad monachatum. b ¶ Se ⁊ ſua. ⁊ poſtmodū ī extremis agēs ꝯfitebat̉ publice ꝙ n̄ pote rat face̓ teſtamētū qꝛ ſe ⁊ ſua ꝯtulerat mōaſterio: ⁊ hͦ vltimū ꝓbauit abbas ꝑ teſtes pͥmū articulū n̄ ꝓbauit niſi ꝑ vnicū teſtē qd̓ n̄ ſuffic. c ¶ Ultimā. q. d. ſi hec verba non expreſſe hoc dicant tamen tacite vim obtinent vltime voluntatis. ber. d ¶ Bonaſterio. ꝑ hanc ꝓbationē obtinebit abbas ſi ep̄s nō ꝓba uerit archip̄ſbyterū v̓ba iſta alienata mēte dixiſſe: nec intelligaſ ꝗ ex his verbis ꝓbat̉ dictū archip̄ſbyterū fuiſſe oblatū dicto mona ſterio cū ſuis rebꝰ ſiue monachu fuiſſe ſed ꝓbauit ꝙ voluit ſua bo na ad monaſteriū ꝑueniſſe: ⁊ quelibet verba ꝑ que declarat̉ intētio teſtantis ſufficere vident̉. ff. de fun. in. ⁊ inſtau. l. cū delanionis.§ aſinam. ad fi. ⁊. ff. de ſup. le. l. labeo. ad fi. nemo enī eſtimandus eſt dixiſſe ꝙ non mente cogitauerit. ber. e ¶ Contulerat monaſterio. vnde extunc ceſſat eius iudicium. xix. q. ulti. aut̓. ſi qua mulier. f ¶ Teſtis. vnꝰ teſtis ſolꝰ n̄ ſuffic̄ ad ꝓbatōeꝫ. sͣ. d̓ teſti. lꝫ vniu̓ſis. iiii q. iii.§. iuſiurādi. tn̄ ſi alie p̄ſūptōes adſint ſuffic̄ ut hͦ dr̄. ⁊ sͣ. d̓ teſti. uiuūt. Si aūt an̄ obierīt: quaꝫ hoc fecerīt altari cui ẜuiunt oīa ꝑpetuo ſanctificent̉ʸ: ⁊ in ius eiꝰ tradant̉ᵍ. EEconcilio tribur. Ancto ꝯcilio allatū eſt ꝙ qui dā laici īprobe agūt ꝯtra pre ſbyteroſ ſuos: ita ut de morientiū preſbyteroruꝫ ſubſtantia ꝑtes ſibi uēdicet ſicut de ꝓprijs ẜuis. Inter dicimꝰ itaqꝫ ne hoc ulteriꝰ fiat: ſed ſicuti liberi facti ſūt ad ſuſcipiēduꝫ gradū ⁊ agendū officiū diuinū: ita nil ab eis preterʸ diuinū officiū exi gat̉ peculiū uero ipſoꝝ diuidat̉ in quattuor ꝑtes; quaꝝ una epō altera eccleſie tertia pauꝑibꝰ quarta pa rētibꝰ aſſignet̉. ⁊ ſi n̄ ſint idoneiᶻ pa rētes: epūs eā r̄cipiat: ⁊ ī uſū eccle ſie diligēter diſtribuat: ⁊ ſi ꝗs ꝯtra hoc preſūpſerit: anathematizet̉. ¶Nno. iij. murnen̄. epiſcopo. Um̄ dilectꝰ filiꝰ abbaſ de bru Aſia pro cā quo aduerſus epūꝫ aduen̄. habebat diutius expectaſſꝫ abbas ꝓpoſuit ante dictus ꝙ archi preſbyter de alerio ad ꝑticipatōeꝫ or̄onū mōaſterio de bruſia obtulit ſe ⁊ ſua. ⁊ īfra. Sufficiēter ītellexi mꝰ eē ꝓbatū: ꝙ dictꝰ archipbr̄ agēſ ī extremiſuelut ultimāᵉ expͥmēs no lūtatē aſſeruit ſe ⁊ ſua mōaſterio cō tuliſſe. un̄ cū r̄ꝗſitꝰ eēt: ut ꝯderet te ſtamētū: rn̄dit ſe n̄ poſſe teſtari: qꝛ ſe ⁊ ſua ꝯtuleratᵉ moaſterio ſepedi cto: ⁊ licetunꝰ teſtis ſolus dixerit

preterea. ⁊ sͣ. de preſump. lr̄is. ⁊. c. iii. ſed non vident̉ ſufficere huiuſmodi adminicula ad ꝓbandū intentionē abbatis.ſ. ꝙ dictus ar chip̄ſbyter monaſterio obtulit ſe ⁊ ſua: cū lr̄a dicit: non tanꝙͣ ſufficiēter ꝓbantes ſed adminiculātes ⁊c̄. vn̄ non debuit admitti ep̄s ad ꝓbandū ꝙ archip̄ſbyter fuiſſet mēte alienatus qn̄ in extremis agēs dicebat ꝙ nō poteſt facere teſtamentum: uel dic ꝙ iſta adminicula ſuf ficiūt cū vnico teſte ⁊ ideo audiri dꝫ ep̄us ad ꝓbanduꝫ ꝙ iſte archip̄ſbyt̉ erat furioſus cum verba illa expreſſit quo ꝓbato ſolus te ſtis remanet: ⁊ ſic obtinebit ep̄s aliaſ ſuccūberet qꝛ ſi ob tulit ſe ꝓbaturū p̄ dicta mos ei gerēdus fuit. ff. d̓ ꝓba circa eū. ber. g ¶ Confitentē. vr̄ ꝙ talis ꝯfeſſio deberet ſufficere ad hoc ut teſtatus deceſſiſſe dicat̉ lꝫ nul lū aliud teſtamētuꝫ reſtaret uel appare ret. ff. de donat. ex hac ſcriptura vbi oīno ſtat verbis te ſtātis quare gͦ reꝗ rit̉ hic alia ꝓbatio reſponderi pōt ꝗ lex illa loquit̉ in eo caſu qn̄ ꝑ talia v̓ba aliꝗs exprimit vltima voluntatē: aliaſ talibus verbis nō eſt credendū niſi hͦ iuraſſꝫ in teſtō. C. de ꝓba. aut̓. hͦ obti net: ⁊ tūc heredes neceſſe habēt ſtare illi volūtati. C. de fideico. aut̓. amplius. hoc vin. Scriptura illiꝰ legis ſolēnit̓ facta fuit duꝫ viuebat teſtatorę fecit teſtamentū: ſꝫ ille archip̄ſbyter dū viuebat nullā fecit ſcriptu rā de verbis illis ⁊ iō poſt mortē illa confeſſio debet ꝓbari ꝑ teſtes ꝓut abbas dicebat in ſua petitōe ad hoc ut ſufficeret vnꝰ teſtis. b. h ¶ Probantes.ſ. ꝙ non obtulit ſe ⁊ ſua. ber. i ¶ Compotē. hoc iō dicit ꝙ furioſus non pōt facere teſtamentuꝫ C. qui teſta. fa. poſ. furioſuꝫ. ⁊ ita ep̄us ille ꝓbabit iſtā negatiuā. ⁊ hoc eſt qꝛ habet in ſe implicitā affirmatiuā: hanc.ſ. ꝙ tunc erat fu rioſus. ſic. sͣ. de renū. ſuꝑ hoc. ⁊. C. de codicil. nec codicillos. ⁊. ff. de condi. inſti. quidā. ff. de ꝓba. ſi filiuſfamilias. Contra. iii. q. ix. indicas. ſed ibi archiep̄us tenebat̉ ꝓbare ep̄m illū fuiſſe ſane mē tis: qꝛ ꝯſtabat illū pͥus fuiſſe furioſuꝫ. t. k ¶ Ultimā voluntatē. teſtamentū enī hoīs tantū morte cōfirmat̉: ⁊ īmobile ꝑſeuerat poſt mortē. jͣ. de cele. miſ. cū marthe. ⁊. xiii. q. ii. vltima volūtas. ⁊. C. de ſacroſanc. ec. i. i. lau. l ¶ Reſtitutionē bonoꝝ. ſi intelligas donationē hāc factā de bonis eccleſiaſticis de quibus intelligendū eſt certe illa donare nō potuit s. de teſta. cū in officiis. ⁊. c. quia nos. ſi. de patrionialibus: in iſtis nihil iuris habuit ep̄us. Dicas ꝙ de ꝓpriis ſiue patrimonialibus hoc eſt intelligendū: ⁊ loquit̉ in eo caſu: cū nō apparerꝫ heres. xii. q. vl. c. vl. ⁊ in aut̄. de eccle. ti.§. ſi quis ep̄s. col. ix. eccleſia enī ē ꝓxi mus heres. jͣ. de pe. p̄ſbyteri. ſi. sͣ. e. c. i. i0. m ¶ Impetitiōe. Sed nūquid ep̄us dixit ſibi ius? ergo debuit cadē a iure ſuo. Sed hoc nō debet redūdare in dānū eccleſie. xvi. q. vi. ſi ep̄us. īmo verius dicas ꝙ pena illius cōſtitutōis: ſi quis in tātā. C. vn̄ vi. non habet locū in bonis iacētis hereditatis. vnde legata ſius qui legatū aucͣte ſua capit ante aditā hereditatē non punit in alio niſi qꝛ reſtituit poſſeſſionem. ff. quoꝝ lega. l. i. rn̄. i. ſecus eſt ſi poſt adita hereditatē. C. de le. non dubiū. n ¶ Silentiū. ſi pͥmo ſana mēte ſua obtulit deo nōne debet papa tu eri ſuā donationē inter viuos licꝫ in morte non fuerit ſane mentis cū adhuc in eodē ꝓpoſito intelligat̉ durare. jͣ. de baptiſ. ⁊ eiꝰ effe. ſe vidiſſe quando ſe ⁊ ſua obtulit mōaſterio: qꝛ tn̄ alij teſtes dixerūt ſe audiſſe ipſū in abbatis preſentia quod predictū eſt confitentēᵍ non tanqua ſufficiēter probātesʰ: ſꝫ tanſ quā uehementer adminiculantes aſſertionē abbatis plurimū adiuua bāt. Quia uero pars epiſcopi aſſe rebat ſe uelle probare: ꝙ dictus ar chypreſbyter in extremis laborās tanquā freneticus alienatus erat a mēte: vnde nō ualuit quod expreſſit: nos cauſā illam tibi ſub hac for ma duximus cōmittendaꝫ: ꝙ niſi prefatus epiſtopus legitime ꝓba uerit ſepedictū archipreſbyterum ſue mentis cōpotem nō fuiſſe: cum ultimāᵏ uoluntatē expreſſit ſuꝑ īpe titione monaſterij perpetuū ei ſilē tiū imponat̉: ⁊ cōpellat̉ reſtituere mōaſterio quecūqꝫ de bonis ipſiꝰ archipreſbyteri uel etiā mōaſterij occupauit. Si uero legitime ꝓba uerit archipreſbyterū que ſuꝑ ulti ma uolūtate premiſſa ſunt alienata mēte dixiſſe. ad faciendā ei nomīe parrochialis eccleſie cuius ipſe adminiſtrationem geſſerat dum vi xiſſet: reſtitutionem bonoruꝫ que ipſius archipreſbyteri fuerāt: monaſterium condemnetur. cū idem archipreſbyter ab īteſtato deceſſe rit ipſiqꝫ monaſterio ſuper impetitione epiſcopi ſilentiumⁿ imponatur. De Sępulturis. LEo. iij. maiores. ad fi. Preterea cum ille qui ab inteſtato debet ſuccedere inmenſaꝫ donationē defuncti reuocat: non in totū reuocat ſed ꝙͣtum ad quartā ſuffici at. C. de inoffi. do. l. i. sͣ. titu. ꝓxi. rainutiꝰ. īmo in vita ſua omnia donare po tuit. sͣ. eo. c. i. Sol. abbas non ꝓbauit donationē factā fuiſſe inter viuos: niſi per vnū teſtē ⁊ alij qui probabat illaꝫ quam expreſſit in vltima voluntate dū ageret in extremis non pro bant oblationem inter viuos Illa autem obiectio de inof ficioſa donatione non habet hic locum: quia querela de in officioſa donatione non da tur niſi illis quibus aliquid relinqui neceſſe eſt. C. de in offici. do. ſi totas. ſed eccleſie ſacerdotes non tenentur ali quid legare de ſuis propriis niſi. velint lau. o Os inſtituta. ſuoꝝ: et ita loquitur de indige nis. laur. p ¶ Patriarcharum. qui in ſe pulturis patrum ſuoruꝫ ſunt ſepulti. xiii. q. ii.§. ioſeph. q ¶ Propriam eligere. Et ſic videtur ꝙ quilibet adultus ⁊ diſcretus poſſit ſibi eligere ſepulturā vbi voluerit. ar. jͣ. eo. in noſtra. hoc verum eſt dū tamen eligit locuꝫ magis religioſum. jͣ. eo. fraternitatē vbi de hoc. et. jͣ. eo. c. ꝓxi. ar r ¶ Alienam elegit. quia na tus in bethleem nutritus in nazareth: ſepultus fuit in hieruſalem in ſepulchro Io ſeph. tan. s ¶ Tertiaꝫ partem. in ſequē ti. c. dicitur de medietate jͣ. eo. cum ſuper dicit̉ de quar ta. hec diuerſitas ſiue contra rietas determinatur ẜm di uerſas conſuetudines locoꝝ jͣ. eo. certificari. t ¶ Iudicii.ſ. ꝙ reliquit huic eccleſie in qua eligit ſepulturam: ⁊ non de relictis alijs locis: ut infra eodem in noſtra. ber. u ¶ Pabulo. pabulum celeſte expoſuit Ala.i. doctrinam ſecretorum fidei: uel ſolida cibaria. Pabulum eniꝫ dicit̉ predicatio verbi dei. sͣ. de offi. ordi. inter cetera. x ¶ Conſolationū. ad quē ſpectat onus ⁊ emolumentū. xii. q. ii. eccleſiaſticis ⁊. c. charitatē. xiii. q. i.§. i. ala. ⁊. xvi. q. vi. de lapſis. ⁊. ff. de regu. iur. ẜm natu ram. circa principiū titu. y ¶ Tranſgrediaris. tanſgreditur quis terminos ꝓximi ſui cum quis parro chianū alterius admittit ad ſepulturam: ut hic. Item cuꝫ alterius ſubdituꝫ excommunicat uel interdicit. ix. q. ii. c. i. et. ii. Tertio cum euellet terminos poſſeſſionum vicini ſui. lxxxvi. di. tanta nequitia. Quarto cum predicat con trarium fidei. xxiiii. q. iii. tranſferunt. Item cum alterius parrochianum re cipit ad penitentiam. de pe. di. vi. placuit. jͣ. de peniten. et remiſſio. omnis vtriuſqꝫ. vincen. z Elatum. monaſterio. Ar. ꝙ quis debet eligere locum religioſum ad ſepulturam. a ¶ In vita. in egritudine tamē de qua decedit alioquin nil daret̉ eccleſie parochiali. jͣ. eo. de his. vin. b ¶ Decreuerit. ſupple eccleſiis niſi relinquat̉ ī ornamētis eccleſie ⁊ ſine frau de: ⁊ tunc nihil detrahitur. sͣ. de teſta. c. vlti. aut ſi reliquerit pauperibus uel conſanguineis pro remedio anime ſue nihil detrahitur inde: ut dixit Ala. viij. Item de armis ⁊ etiam equis pro ſubſidio terre ſancte relictis nihil de trahitur. jͣ. eo. in noſtra. c ¶ Pedietatem. ſuper hoc ſtandū eſt cōſuetudini loci. jͣ. e. certificari. d ¶ Eccleſie.ſ. apud quā fidei ſacramēta recepit: ſic intelligit Gratianus hoc c. xiii. q. ii.§. ſed ⁊ aliud. in fi. ¶Raternitatem. ex antiquo. sͣ. eo. c. i. Religioſoꝝ. xiii. q. ii. vbicunqꝫ. ⁊. c. placuit. fI g ¶ Frequentius. Hec eſt ratio quare potius ſepeliunt̉ homines in locis reOs inſtituta maioruꝫ patrum conſiderātes ſtatuimus vnūquenqꝫ in maiorum ſuorumº ſe pulchris iacere ut patriarcharum exitꝰ docet: nulli tn̄ negamꝰ ꝓpriā eligere ſepulturā ⁊ etiā aliena: do minꝰ eniꝫ ⁊ magiſter alienā elegit ut ꝓpriā. Sed qꝛ dignꝰ ē operariꝰ mercede ſua: tertiāˢ ꝑteꝫ ſui iudicij illi eccleſie dari cēſemꝰ: in qua ce leſti pabuloª refici ꝯſueuit: ut iuxta apoſtolū. ſint cōſolationūˣ ſocij: ut fuerūt paſſionū: ⁊ ſic demū ubicū qꝫ libitū fuerit: eligat ſepulturam. aliter ne fiat auc. dn̄i nr̄i qui ꝑ pro phetā locutꝰ eſt dicēs ne tranſgre diarisʸ termīos ātiquos: quos po ſuerunt prēs tui: ſub anathematis vīculo deteſtamur: ⁊ ꝯtradicimꝰ. Eo papa oībus fidelibus per dardāniam conſtitutis. Elatū eſt auribꝰ nr̄is: ⁊ īfra. Mādamꝰ: ut quicūqꝫ āmo do in monaſterioᶻ cōuerti uoluerit ſiue in morte ſiue in vita oīuꝫ rerū et poſſeſſionū: quas pro ſalute aīe ſue decreueritᵈ diſponere: medieta tēᶜ eccleſie ad quā dinoſcit̉ ꝑtinere relinquat.Nno. iij. Genuen̄. archiepiſcopo. ¶ Raternitatē tuā nō credimꝰ ignorare mortuoꝝ ſepulchra et ci miteria apud illas eccleſias et mo naſteria ex ātiquoᶜ eſſe diſpoſita: in ꝗbꝰ r̄ligioſoꝝ fratrū ꝯuētꝰ ſūt ꝯſti tuti: ⁊ or̄ones atqꝫ miſſaꝝ ſolēnia tā ꝓ viuis ꝙͣ ꝓ defūctis frequenti

h ¶ Parentum. xiii. q. ii. ebron.§. ioſeph. i ¶ Ad noua ⁊ minus religioſa. Ex hoc. c. pꝫ ꝙ qui vult eligere ſibi ſepulturā ſua relicta debet eligere magis religioſaꝫ. ar. s. e. c. ꝓx. In hac opinione fuit t. h. ⁊ ala. ⁊ mihi hoc idē videt̉: ⁊ facit ad hoc. xiii. q. ii. vbicunqꝫ. ⁊ eſt ſimile: qui enī de vna religione trāſit ad aliā ad ſtrictiorē trāſire debet. jͣ. de regu. ſa ne. ⁊. c. licet. Alii dicunt ut la. ⁊ vin. ⁊ io. ꝙ liberū ē vni cuiqꝫ ſibi eligere ſepulturam etiā ad locū minus religioſū ar. jͣ. eo. in noſtra. ⁊ ſiqua cō traria inueniant̉: intelligant̉ cū illectus fuit uel cū temeri tate uel ex contēptu trāſiuit uel cū debitā portionē nō relinquit ſue eccleſie: ⁊ ſic intel ligūt illud. c. primā opinionē p̄fero. ⁊ qd̓ dic. jͣ. e. in noſtra. non ꝯtradicit: qꝛ illud cōtin git ꝓpter pͥuilegiū qd̓ habēt illi hoſpitalarii ⁊ tēplarii: ut liberū ſit cuicunqꝫ apud eos eligē ſepulturā: ut ibi pꝫ ſicut ⁊ p̄dicatores habēt idē pͥuile giū: alias nō poſſent illos recipere ad ſepulturā. k ¶ Preiudicat. quoniā minꝰ legitima volūtas defuncti de fendi non debet. ff. de condi. inſti. filius quidā. ⁊. xii. q. v. c. i. ⁊. ff. de reli. ⁊ ſūp. fu. l. at ſi quis.§. hec actio. quādoqꝫ tn̄ minus legitima voluntas ꝙͣtuꝫ ad ſolenitatē teſtiū de fendit̉. puta in relictiſ pijs lo cis. sͣ. de teſta. relatum. ⁊. c. precedenti. l ¶ Corpus. ſic. jͣ. e. cū liberū. ⁊ oblatiōes quas ipſius occa ſione habuerūt. jͣ. e. t. in nr̄a. ⁊ in. c. cum liberū t. E his decedant. quia vi tunc donatio cā mortis cōfirmat̉. ff. de do. canſa mor. non videt̉. Et eſt ar. ꝙ non licꝫ alicui in morte qd̓ in vita nō liceret. ar. sͣ. de teſta. ad hoc. nec mirū qꝛ poteſt ꝗ ſanus eſt oīa bona ſua conſu mere: in morte tn̄ non pōt filioſ uel nepotes ſuos p̄terire inſti. de inoffi. teſta. ⁊ de exhere. liber. ꝑ totū. Tn̄ ⁊ ſic ītelliges.sͣ. d̓ teſta. rainutius. De tertia clere ⁊ adelaſie qͣ donata uel vendita fuerunt in morte. vnde non potuit al terrocha defraudari ſua legi tima: alias ī ſanitate poterat defraudari: ut hic dicit ī fi. b. n ¶ A quibus. aſſumpti. Ecce iſte audit diuina officia ī hac eccleſia: ⁊ in alia habet ſepulturā ⁊ ſui maiores ab antiquis tēꝑibus elegerunt aliā ſepulturā: ⁊ in tertia eligat ſepulturā que iſtaꝝ eccleſiaꝝ habebit canonicā portionē? ℟n̄. diuidere debēt illā canonicā portionē. ar. sͣ. eo. c. i. ⁊ sͣ. de teſta. relatū. in fi. niſi cōſuetudo repugnet. ar. jͣ. e. c. certificari. ⁊. c. de vxore. in fi. ⁊. jͣ. de deci. cū ſint hoīes. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. c. ul. T. ⁊. H. dixerūt ⁊ melius ꝙ illa eccleſia in qua eſt ſua ſepultura debet habe̓ canonica portionē: ⁊ non illa in qua audit diuina. nulla enī iniuria facta eſt ei rōne ſepulture in alia eccleſia: qꝛ non dr̄ derelicta nec offenſa: nec ex tali electiōe ius acquirit̉ illi. ber. Itē quid ſi in vna eccleſia percepit ſacramēta ⁊ in alia eſt ſua canonica ſepultura que illarū habet canonicā portionē? ℟n̄deo eodē mō diuidere debet illā canonicā portionē. ar. sͣ. e. c. i. ⁊. ii. ⁊ arg. ad hͦ. sͣ. de teſta. relatū. in fi. niſi ꝯſuetudo repugnet. ar. jͣ. e. certificari. ⁊. c. d̓ vxore. ⁊ jͣ. de deci. cum ſint hoīes. Si tn̄ ſua eccleſia ſolebat aliquid ꝑcipere de iudi. cio ſuo parrochiani cū ſepeliebat̉ in illa eccleſia in qua parentes iſtius qui in alia ſepultura elegit ꝓ rata eius qd̓ ſolebat acciꝑe accipiet de canonica porti on que dabit parrochiali eccleſie. hoc notat̉ ꝑ. h. xiii. q. ii.§. ſi aliud. in ſūma ipſius. Alij dicūt ꝯͣriū.ſ. ꝙ eccleſia in qua ꝯſueuit ſepeliri nihil debet habere ſed parrochialis in qua ꝯſueuit audire diuina: qd̓ mihi nō videt̉. berk ¶ Tranſtulerint. ſe ⁊ ſua credēdo: qd̓ pꝫ per pͥncipiū. c. ſi aūt corpus ſuū tā tu traderet ſepeliendū poſt mortē ⁊ relinquat ei aliquid de hoc debet dare le gitimā que eſt tertia uel quarta uel medietas ẜm conſuetudinem locorum. jͣ. eo. c. certificari. l ¶ Priuatis. honeſtis tamē. lxxxvi. di. donare. ⁊ non hereticis. C. de apo. l. celebrant̉. vnde ipſoꝝ deuotioni ⁊ extreme uolūtati: qui apud huiuſmodi eccleſias ſepeliri deſiderāt: minime cōtradicēdū eſt. Qui v̓o relictis antiquis eccleſijs ⁊ patruꝫ aliorūqꝫ parentūᵖ ſuoꝝ ſepulchrit cōtra cōſuetudinē patrū ueteris te ſtamēti: qui cū patribꝰ ſuis ſepulti eſſe legūtur ad noua ⁊ minꝰ religioſa loca ſe trāſferūt: irrationabilit̓ ⁊ cōtra antiquā inſtitutionē facere vident̉. Unde ſi. p. de caſtello con tra antiquā ⁊ rōnabilē cōſuetudinē aliquid de corpore ſuo ſepeliendo mandauit: hoc nō preiudicat rōni ſed viribꝰ debet carere. Quocirca mandamꝰ: quatenꝰ corpus ipſius monachis ſancti ſtephani reddi fa cias ⁊ cū ſuis patribus ſepeliri. TLex. iij. epiſcopo ſpalen̄. Ehis qui infirmitate uel ſaC nitate cū bonis ſuis ad religi oſa loca ſe tranſferūt: nihil tibi uel eccleſijs a quibꝰ receperūt ſalutis pabula relinquētes: hoc tue uolumus pru. īnoteſcere: ꝙ ſi in egritu dine ipſa ad religione trāſeāt: dūmodo de egritudine illa decedātꝰ de bōis ſuis ipſis eccleſijs a ꝗbꝰ aſſūpti fuerint: canonica debet por tio exhiberi. Si uero ad religioſa loca ſe in ſanitate tranſtulerint: de his que locis ipſis conferēt: cogi nō poſſūt: aliquid preſcriptis eccleſijs īpartiri: quia liberū eſt eis tūc bona ſua nō ſolū religioſis: ſꝫ etiā ꝗbuſlibet priuatis cōferre ꝑſonis. ¶ Dem. X parte canonicoꝝ obrigen̄. nobis eſt intimatuꝫ: ꝙ prior de inſula quendam parrochianū ſuū poſtⁿ appellationē ad nos factā ī ſua eccleſia ſepeliuit: ⁊ īfra. Mā damꝰ: quatenꝰ prefatū priorē ꝯpel hi qui. ⁊. jͣ. de here. ſi quis ep̄us. ⁊. c. ſe. t. m ¶Xꝑte. parrochianū. Iſte parrochianus nō elegerat ſepul Utura apud eccleſiā dicti prioris uel fuit dolo inductus uel ſiit infra legitimos annos: ⁊ ideo corpus illius debet reſtitui cū ho nis ꝑceptis occaſione illius: alias tantū quartā uel tertiā uel medi etatē ẜm cōſuetudi nē loci. jͣ. e. in nr̄a. ⁊ jͣ. e. certificari. ⁊ qd̓ dr̄ de ap. idem eſſꝫ ſine aliqua appel. vn̄ ſupple maxīe. t. n ¶ Poſt appellationē. ar. ꝯͣ. C. de ſepul. vio. l. ſi. ⁊ aut̓. iteꝫ qui domū. ⁊ in aut̉. ut cū de appe. cog.§. pe. col. viii. ⁊ in aut̉. ut defuncti ſeu fune. defūc. nō iniuri. a credito. cir ca pͥn. col. v. So. hͨ fuit appellatū ne pͥ or inuaderꝫ ius canonicoꝝ: in cōtrariis aūt nō recipit̉ appellatō ne corꝑa ſepeliant̉: ⁊ ita non ꝯͣdicūt quia diuerſimode loquūt̉. t. o ¶ Exinde.i. de ce teris q̄ obuenerūt occaſione illius cor poris. p ¶ Cōueniat. ali as tenetur ea reſti tuere. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. in noſtra. Um liberū. diſpoſuit. et ſic mulier iſta ele git ſepulturā apud eccleſiā ſancti mar tini qui erāt magis religioſa ꝙͣ eccleſia ſancti vincētii: cui eratᵐ mulier iſta parrochiana: alias n̄ poterat ibi eligei ſepulturā ſua relicta sͣ. e. fraternitatē. uel forſitan non erat eoꝝ parrochiana: qd̓ verius puto ex eo ꝙ papa nō reſeruat eis cano nicā portionem. r ¶ Beneficia.i. ob lationes ⁊ ꝗdquid ꝓpt̓ hoc ꝑceperūt: ſic. sͣ. e. ex ꝑte. ⁊. jͣ. eo. in noſtra. ⁊ agunt iſti ad repetendū corpus ⁊ beneficia iſta con ditiōe ex canone iſto. ⁊ sͣ. e. fraternitatē. ⁊. c. ex ꝑte. vbi enī iure no uo obligatio inducit̉: nec cauet̉ ibi quo genere actōnis agenduꝫ ſi agendū eſt conditōe ex illo canone: vel. l. ff. de cōdi. ex lege. l. vna. s ¶ Recepiſſe. uel que de iure ꝑcipere potuerūt: ſicut cōtīgit de vio lento poſſeſſore. sͣ. de reſti. ſpo. grauis. ⁊. C. vnde vi. ſi de poſſeſſi one. ff. de peti. here. l. i. in fi. Evxore equalē. arg. ꝯͣ. xiii. q. ii. quos deus ꝯiūxit. ⁊. c. vna quēqꝫ. So. illud intelligit̉ ẜm iſtud: vel ſic iſtud locū habet cū mulier eligit ſibi ſepulturā: ſi v̓o nō eligat locū habet qd̓ dicit̉ ibi ar. C. de digni. li. xii. mulieres. ff. ad municipa. filii. i. rn̄. ⁊. l. ulti. u ¶ A lege viri: ut. vii. q. i. ſicut. ⁊. C. de dona. ante nup. qd̓ ſponſe ⁊. ff. de dona. inter vi. ⁊ vxo. ſicut vxori.§. vl. ⁊. l. ſe. x ¶ Diffinitū. ⁊ lꝫ non ſit diffinitū videt̉ tn̄ ꝙ filio poſſit eligere ſe pulturā qꝛ pōt ei facere teſtamētū. inſti. de pub. ſubſt.§. igit̉ qd̓ pōconcedi dumodo ⁊ ipſi ſibi eligat ſepulturam: tamē conſuetudini loci relinquendū eſt ut hic dicit. y ¶ Conſuetudini. ſi ꝯſuetudo nō repugnat ſepeliunt̉ in ſepulchro maioꝝ ſuoꝝ. ar. jͣ. e. in noſtra. in fi. ¶ Um ſuꝑ. de teſtō i. de his que teſtator relinquit ꝓ ſua aīa iu re legati illi eccleſie in qͣ eligit ſepulturā: ⁊ d̓ oblatiōibꝰ qͣrta C las: ut memoratis canonicis predicti parrochiani corpus reſtituat ⁊ exindeº amicabilit̓ cōueniatᵖ cum eiſdem. ¶ Dem decano ⁊ magiſtro. r. rauenaten̄. Um liberū ſit: ⁊ īfra. Ad audientiā noſtrā ꝑuenit ex con queſtione abbatis ⁊ fratrum ſancti martini laudon̄. ꝙ cum preſbyter quidā corpus cuiuſdā mulieris: ꝓ ut in ultima uolūtate diſpoſuitq: ad eandē eccleſiā ſepeliēdū deferret: monachi ſancti vincentij laudon̄. corpus ipſius violēter rapere ⁊ in eccleſia ſua ſepelire minime dubitarūt: ⁊ infra. Mandamꝰ quatenꝰ ſi ita eſſe inueneritis: prefatos mo nachos cōpellatis: ut oſſa prefate mulieris: ⁊ bn̄ficiaʳ que occaſione ſepulture ipſius recepiſſeˢ noſcunt̉ memoratis fratribꝰ cū integritate reſtituāt: ⁊ decetero talia nō preſumant. Acius iij. Euxore uero: utrum quēad modum vir liberam debeat habere ſepulturā: nobis videt̉ ꝙ nulla ſuper hoc inter virū ⁊ muli erē ſit faciēda diſtinctio: ſed utriqꝫ in caſu iſto equalem eſſe credimꝰ facultatem: cum electio iſta ad euꝫ potius ſtatim pertineat: in quo mu lier ſoluitur aª lege viri. Utrū autē pater quō magis uoluerit minoreſ filios ualeat ſepelire: nō inuenimꝰ a ſanctis patribus diffinitumˣ: ⁊ ꝓ pterea tͣre ꝯſuetudiniʸ decernimꝰ relinquendū. ¶ Dem prepoſito et capi. fauenti. Um̄ ſuper quodā capitulo et infra. Preſētiū aucͣt. ſtatui¶ mus ut ſi aliquē parrochianoꝝ ue ſtrorum alibi contigerit eligere ſepulturam: de teſtamentoᶻ ipſius

a ¶ Quarta uel medietas ſeu tertia ꝑs ẜm loci ꝯſuetudineꝫ. jͣ. eo. c. ꝓxi. Iſta quarta ſemꝑ debet deduci niſi in caſu. jͣ. e. in noſtra. ⁊ in caſibus. sͣ. de teſta. c. ul. Et eſt ar. ꝙ maior eccleſia cathedralis nō ſit magis religioſa ꝙͣ monaſteria ẜꝫ illā opinionē que dicit ꝙ ſemꝑ eligendus eſt locus magis religioſus. iſ Ertificari. ſalua iuſticia que exhiberi debꝫ illis eccleſijs a quibus dū viuebāt ꝑci piebāt eccleſiaſtica ſacr̄a de bonis illis que in teſtō reliꝗt eccleſie vbi eligit ſe pęliri c ¶ Tertiā. sͣ. e. c. i. d ¶ Mediaꝫ sͣ. eo. relatum. e ¶ Quartā. capitu lū vrbani non habemus ſed lucii ter tii. sͣ. e. c. ꝓxi. i ¶ Hieronymus. c. hieronymi habes. lxxvi. di. vtinā. g ¶ Conſuetudinē. Quid ſi de conſue tudine dubitet̉ uel varie ſunt cōſuetu dines in vicinis ec cleſiis? de minora ſumma erit intelli genduꝫ quia in illa oēs ꝯcordant. ff. d̓ arbi. diē ꝓferre.§ plures. h ¶ N noſtra. par rochianoſ. nā ⁊ monachi habent populum. xvi. q. i. agapitus. i ¶ Annos legitīos vnde nō potuerūt ſibi eligere ſepultu rā: qꝛ nec teſtamen tū facere potuiſſēt ut. sͣ. de ꝓba. in p̄ſentia. ⁊.ii. q. vi.§. diffinitiua. Sꝫ pater poteſt eligere fi lio ſepulturā: ut dictū eſt. sͣ. e. de vxo re: qꝛ poteſt ei face̓ teſtamentū. inſti. d̓ pupil. ſubſt.§. igit̉. qd̓ veꝝ eſt ſi ipſe fa ciat ſibi: alias ſi nō fecerit ſibi nec filio impuberi facer̄ po teſt. inſti. de pupil. ſubſtit.§. liberis. ⁊ .ff. de inoffi. teſta. papinianus.§. ſed nec impuberis. t. g ¶ Parrochia. ſic s. c. ꝓxi. ber. h ¶ Et armis. hoc inductū fuit fauor̄ terre ſancte: ſic de his que relinquūt̉ in ornamētis eccle ſie ſiue ad cultū diuinū nihil deducit̉ jͣ. de teſtamen. c. vltimo. l ¶ Decetero. Et ita tractatus futuri tēꝑis hic ad iudicē ſpectat. ſi. s. eo. cū liberū. in fi. Et ſic eſt cōtra illud. ff. de vſu. l. i.§. i. quod obtinet in his iuribus ⁊ ſeruitutibus ⁊ in ānuis preſtatōibus qꝛ in ta libus actio ꝑtinet ad futurū. ff. ſi ſer. ven. haru. ⁊. l. egi. ⁊. l. labeo. ⁊ l. illa. de vſuris non cōtradicit qꝛ ibi non cōſtabat adhuc de vſuris futuri temporis. k ¶ Recipiāt. īmo debent cauere nec ꝑ ſe nec ꝑ alios ſucceſſores eo rū hoc facturos: ⁊ hec eſt executio iudicis quo ad futuꝝ tēpus. ar. ff. ſi ſer. ven. harū. ⁊ a iudice poſſet iniungi ſub pena excōicatōnis quartaª uobis portio relinquat̉. Lemens. iij. Ertificari uoluiſti a nobis quō illa clauſula que in pri uilegijs ſolet apponi: ſalua iuſticia illarum eccleſiaꝝ a quibus mortuoꝝ corpora aſſumūtur: intel ligi debeat ⁊ exponi. Cum autem ſuper hoc articulo diuerſa anteceſſorū noſtroꝝ manauerīt inſtituta: leone iuſticiaꝫ illam quandoqꝫ ter tiam partem quandoqꝫ mediam et vrbano quartaꝫᵉ fore cenſentib nos tale prebemus in hac ueritate reſponſum: ut ſicut beatus hyero nimus inquit: vnaqueqꝫ prouīcia in ſuo ſenſu abundet: ſecundum ra tionabilem conſuetudinemᵍ regionis illa iuſticia circa medietatem uel tertiam aut quartam partem ꝓ Iocoꝝ diuerſitatibꝰ attendatur. Nno. iij. epiſcopo claremonten. ⁊ abbati maurien̄. N noſtra preſentia conſtitu tis priore eccleſie montis ferandi: et ꝓcuratore hoſpitalarioꝝ claremonten̄. dioc. idem prior pro poſuit: ꝙ predci hoſpitalarij quoſdam parrochianosʰ ſuos: quorum duo erāt infra annos legitimos re ceperūt ad eccleſiaſticā ſepulturā. Econtra predictus propoſuit ꝓcu rator: ꝙ tam ex priuilegio quaꝫ ex indulgentia ſpeciali licet hoſpitala rijs omnes paſſim preter excōicatos ⁊ interdictos ad eccleſiaſticam ſepulturā recipere: qui apud illos elegerint ſepeliri: fideiqꝫ cōmiſſa in ultima uoluntate relicta poſſunt licēter accipere: ſoluta tantūmodo quarta parrochiali eccleſie de cui parrochiaᵍ mortuoꝝ corpora aſſumunt̉: preterquā de equiſ ⁊ armis que indulta ſunt ipſis in ſubſidium terre ſancte: de quibus quartaꝫ de ducere nō tenent̉: ⁊ infra. Talem ſuper his duximus ſententiam pro ferendam ꝙ predicti hoſpitalarij decetero non recipiantª parrochia nos eccleſie ſupradicte ad eccleſia ſticam ſepulturam: niſi apud eos elegerint ſepeliri: ⁊ tunc parrochia lis eccleſia de oblationibꝰ lectis et alijs que defunctus pro anima ſua in ultima diſpoſitione reliquit. preterquā de equis ⁊ armis recip nec hoc facerent. l ¶ Apud eos. Et ita videt̉ ꝙ quis poſſit eligere ſepulturā apud locū minus religioſuꝫ qꝛ hoſpitalarii minus religioſi ſunt ꝙͣ monachi. ar. xii. q. ii. bone. Ar. contra. sͣ. e. fraternitatē. dic ut ibi notatū eſt. De hac materia cū ꝗs vult eligere ſepulturā illū ordinē ſeruabit qui tradit̉. xiii. q. ii. vbicunqꝫ. quod. c. quidā intelligūt de peregrinis qui non habent ꝓpria ſe pulturā qui debent ſepeliri apud eccleſiā maiorē. Hu. in telligit illud. c. d̓ ciuibus qui habēt ꝓpriā ſepulturā in ec cleſia maiori qui qn̄qꝫ morātur extra ciuitatē ꝑ villas uel caſtra ſi ibi decedat non de bēt ſuas ſepulturas dimitter̄ ſine iuſta cā ut ibi dr̄ alias p̄ ſumit̉ illeſus uel ex contēptu uel ex temeritate tranſire: ut plene dixi. sͣ. eo. fraternitatē. m ¶ Reliquit. hoſpitalariis iure legati. n ¶ Niſi dolo. Et ita dolus ſu perueniēs in ſpūalibus reſci dit cōtractū qd̓ eſt ꝯͣ id. sͣ. qd̓ me. cā. cuꝫ dilecti filii. vbi de hoc. ⁊ tunc de rebus ſuis ni hil deberēt habere hoſpitala rii. arg. xv. q. iii. cōſtituit. ff. ſ. quis cau. ſi duo. ar. sͣ. d̓ teſta. requiſiſti. ⁊. c. officii. ⁊. ff. de arbi. ſi duo. ⁊ ſic ꝓpter dolū ceſſat priuilegiuꝫ. o ¶ A parrochianis. qui elege runt ſepulturā apud hoſpita larios ⁊ ideo quartā debēt re ſtituere parrochiali eccleſie. p ¶ Annos. Iſti non elegerūt ſepulturā nec eligere potue rūt: vnde reſtituere debēt ho ſpitalarii p̄dicti quicꝗd ip̄oꝝ occaſione receperūt. b. X ꝑte. non ſpōte. quia ſi ſpōte nō eſſet ſepeli enda in cimiterio eccleſie. xx. iii. q. v. placuit. ſꝫ ſi ſic crede bat euadere poſſe nō imputa ret̉ ei etiā ſi ſpōte ſe p̄cipitaſ ſet de pōte: vbi videbatur ꝙ euadere poſſꝫ. ar. xiii. di. ner ui. cū ꝓ bono aut licito hͦ facere poſſet: vnde ſi qui cōtra riū faciat uel inde eueniat nō imputatur. xxiii. q. v. de occi dendis. r ¶ Cōmunicabat̉. vel cōicat debuimus: quoniā tunc poſt mortē abſolueret̉ excōicatus ⁊ ei poſtea cōicaret̉. jͣ. de ſen. ex. a nobis. ſimile. xxiiii. q. ii. c. i. ⁊. c. ſane. fallit hec regula in furibus ⁊ latronibus. jͣ. de fur. fures. Itē in his qui mo riuntur in torneamētis. jͣ. de tornea. c. i. Iteꝫ in raptoribꝰ. jͣ. de rap. ſuꝑ eo. Itē in his ꝗ ſeip̄os interficiūt uel ſuis ſce leribus interficiunt̉. xxiii. q. v. placuit. Itē in his qui preſbyteros inſtituūt in teſtamē tis tutores filiis ſuis. lxxxvi. ii. di. neqꝫ apud. Itē in quoli bet quē cōſtat in mortali pec cato deceſſiſſe. xiii. q. ii. non eſtimemꝰ. ⁊. c. ꝓ obeuntibꝰ. Item in his qui poſt mortem conuincuntur de hereſi. xxiiii. q. ii. ſane profertur. s ☞ Acris. nō cōicemꝰ. ſic. xxiiii. q. i. c. i. ⁊. ii. niſi viuētes recōciliationem petierint. nec per eos ſtetiſſet quia tunc abſoluendi ſunt poſt morteꝫ jͣ. de ſenten. excōi. a nobis. ⁊.xxvi. q. vi. qui recedunt. ber. t ¶ Exhumari. īmo forte nec religioſuꝫ locū facit cadauer excōicati ſi ꝑ ignorantiā ſacerdotis uel eo īuito inferatur. ar. ff. d̓ reli. ⁊ ſūp. fu. ſunt ꝑſone. lau. Et oſſa inde ꝓijciēda ſunt anteꝙͣ cōſecret̉. de cōſe. di. i. eccleſiam. u ¶ Excōicatoꝝ. Nota ꝙ rōe dubietatis aliquid admittit̉ qd̓ aliter nō admit teret̉. xi. q. iii. nolite. ⁊. xiii. q. ii. uō eſtimemꝰ. ⁊. ff. de adimē. le. l. ii.§. ſi duobꝰ. 4 at quartam partem et hoſpitalarij reſiduuꝫ habeāt: niſi dolo uel frau de eorum defunctus inductus fue rit ad diſpoſitionem huiuſmodi fa ciendam: nihilominꝰ ipſis hoſpita larijs iniūgentes: ut de quarta triū milium ſolidoꝝ priori ſatiſfaciant memorato: cuꝫ conſtet eos a paro chianis eiꝰ illos ſolidos recepiſſe niſi ſit ſufficiēter oſtenſum: ꝙ eorū oblati uel cōuerſi fuiſſent. Eiſdēqꝫ preterea duximus iniūgendum: ꝙ niſi probauerint ꝙ gu. parochianꝰ prioris qui fuit interfectꝰ in cāpis: apud ipſos elegerit ſepulturaꝫ: vni uerſa que ipſiꝰ ituitu eiꝰ receperūt: priori reſtituāt memorato: alioqui quartam partem ſolūmodo reſtitu ere teneantur: pro illis uero quos conſtat infra annosʸ legitimos deceſſiſſe: que ſepulture eoruꝫ gratia receperūt reſtituant vniuerſa. ¶ Dem archiepiſcopo turon̄X parte parentu. m. nobis ē intimatum: ꝙ cū nobilis vir dn̄s de inſula butardi eidē poſuiſſꝫ inſidias quaꝫ ſollicitauerat ſepe de ſtupro: ⁊ ipſa gartionibus qui eam rapere nitebant̉ ſuper quendā pon tem occurreret: tandeꝫ fugienſ ma nus illorum in amnem de ponte ca dēs fuit caſu ſubmerſa. Quocirca mandamꝰ: quatenus cū illa nōq ſpō te precipitauerit ſe de ponte: ſed ſic̄ ſuperius eſt expreſſum caſu cecide rit: corpus eius tradi facias eccleſiaſtice ſepulture: preſertim cuꝫ ex honeſta cauſa fugiſſe noſcat̉: et cui cōicabaturʳ viuenti: cōicandum ſit iam defuncte. ¶ Dem nidroſien̄. archiepō. Acris eſt canonibꝰ inſtitutū ūt quibꝰ nō cōicauimꝰ viuis non cōicemusᵉ defunctis: ⁊ ut care ant eccleſiaſtica ſepultura: qui priꝰ erant ab eccleſiaſtica vnitate preciſi: nec in articulo mortis eccleſie reconciliati fuerint. Unde ſi cōtin gat interdum ꝙ uel excōicatorum corpora per violentiā aliquoꝝ uel alio caſu in cimiterio eccleſiaſtico tumulent̉: ſi ab alioꝝ corporibꝰ di ſcerni poterūt: exhumariⁱ debent: et procul ab eccleſiaſtica ſepultura iactari: ꝙ ſi diſcerni n̄ poterūt: expe dire n̄ credimꝰ: ut cū excōicatoꝝ

Item cōtingit rōne cōnexitatis. xiiii. q. v̓. deniqꝫ. ⁊. lxxxi. di cū omnibus. et ff. de ſolu. ſi alieni nūmi. ⁊. ff. de mino. etiā. Itē rōne difficilis ſeꝑatōis. ff. de neg. ge. cū eum actū. ff. de admi. tu. l. tutorē qui tutelā. Ar. cōtra de pe. di. v. ſunt qui. ⁊. c. ii. ⁊. ff. ad. l. aquil. ita vulneratus. ff. de teſta. tute. duo ſunt titii. ff. de manu. teſta. cum ex pluribus. io. x ¶ Specioſa. xi. q. ii. anime defunctorum. Bolende. ſepultura ¶I Sepultura dicit̉ loc ſiue terra ī qua fit ſepultura. ſi in tali terra nullus vnꝙͣ fu it ſepultus nec aliaſ eſt locus ſacer ut cimiteriuꝫ licite pōt vendi ⁊ ex ea preciuꝫ recipi: qꝛ nemo cōpellendus eſt de ſuo beneficiū facere. x. q. ii. j carie. ⁊ quilibet ſue rei mode rator ⁊ arbiter eſt. C. man. ī re mandata. ⁊ iuſtū eſt vni cuiqꝫ ſua committere. C. de iude. nemo exteriꝰ. pōt ergo talis terrā vēdi cū non ſit re ligioſa uel ſacra: ſꝫ purus di talis locus. ff. de relig. l. ii.§. purus autē. ⁊. C. e. ti. l. locū. ⁊.xii. q. ii. aurum. Si eniꝫ in tali terra aliquis ſepultus fu erit ⁊ de volūtate eius cuius erat locus āmodo ſacer factꝰ eſt. C. de relig. l. ii. ff. eo. l. ii. §. ſed ⁊ ſi alius. quare vendi non poteſt uel obligari: ut in l. p̄dicta. C. de relig. l. ii. ff. d̓ re. diui. ſacra loca. ī fi. ⁊.i. q. i. dictū eſt. De tali terra pōt hoc intelligi uel d̓ terra cimi terii que religioſa ⁊ ſacra dr̄. licꝫ in ea nullus ſepultus ſit. ar. ff. de rei. ven. que religioſis. ⁊. xvi. q. iiii. quiſꝗs. ⁊. c. ſi cut antiquitꝰ. ⁊ talis terra vē di non pōt. xiii. q. ii. queſta ē. ⁊. c. p̄cipiendū. Itē dr̄ ſepultura officiuꝫ ſepulture qd̓ ſi militer vēdi non pōt ſi clerici ad hoc teneant̉ cū habeāt beneficium ab ipſa eccleſia: īmo ſimonyā cōmittunt. jͣ. de ſymo. non ſatis. ⁊. c. cū in eccleſie corꝑe. ⁊. xiii. q. ii. in eccleſiaſtico. ⁊. c. q̄ſta eſt. Si v̓o non teneant̉ ad hoc rōne beneficii poſſunt inde acciꝑe preciū ꝗa de ſuo hͦ facere non tenent̉. xii. q. ii. charitatē. ⁊ sͣ. de p̄ſcrip. cū ex officii. u ¶ Exigere. lꝫ clerici exigere nō poſſint: laici tn̄ cōpelli poſſunt pias ⁊ laudabiles ꝯſuetudines obſeruare ſique ſuꝑ hoc fuerūt. jͣ. de ſimo. ad apoſtolicaꝫ. multa enī inhoneſte petunt̉ que honeſte recipi poſſunt. xviii. di. de eulogijs xiii. q. ii. queſta eſt.i. q. ii. placuit. ⁊. c. ꝙͣpio. ff. de var. ⁊ exͣor. cog. l. i.§. eſt ꝗdē Arrochiano. incēdio. Incendiarii vtrū ſint ipſo iure excōicati? dicer XL jͣ. de ſenten. excōi. tua nos. y ¶ Eccleſiaſticas. iſti ipſo iure ſunt excōicati. xvii. q. iiii. ſi ꝗs ſuadente. z ¶ Uiolatione. violatores eccleſiaꝝ non ſunt ipſo iure excōicati: ſed tāꝙͣ ſacrilegi excōicandi. xvii. q. iiii. ſicut antiquitus. ⁊. c. ſi quis domū. idē eſt ſi ꝗs res eccleſie inuadat: tanꝙͣ ſacrilegus excōicet̉. sͣ. de fo. cōpe. cōqueſtus. a ¶ Iuxta formam. De qua habes. jͣ. de ſen. excōi. ex tenore. ⁊. c. cū deſideres .i. ℟n̄. ⁊. c. a nobis. b ¶ Denegari. quia exquo cōmunicamꝰ eiꝰ viuo ⁊ mortuo cōicare debemꝰ. sͣ. e. ex ꝑte. ⁊. xxiiii. q. ii. ſane. Itē eſt hic ar. cui vnū ſacramentū cōcedit̉ uel ne gat ⁊ alia intelligunt̉ cōceſſa uel negata. v. di. ad eius. xcv. di. illud. ⁊. xiii. q̄ ii. c. ulti. Contra. jͣ. de tornea. c. i. ⁊. jͣ. de rap. ſuper eo. vbi conceditur peniter tia ⁊ euchariſtia ⁊ tamē denegatur eccleſiaſtica ſepultura: ſed illud fit ad ter rorem aliorum. c ¶ Sed eius heredes. ſimilē caſuꝫ habes. jͣ. de rap. in lr̄is. ⁊ ita ex hoc. c. ⁊ il lo pꝫ ꝙ heredes ꝯueniunt̉ ex maleficio defūcti lꝫ nihil inde ꝑuenerit ad eos ꝙuis lis ꝯteſtata nō fuerit cū defuncto: cū ad eos bona defuncti ꝑuenerint: ut hic dicit. ⁊. xvi. q. vi. ſi ep̄m. jͣ. de vſur. tua nos. ⁊ intellige heredē eſſe here dis herede. ff. de v̓bo. ſig. heredis. ſic heres heredis teſtatoris eſt heres. C. de here. inſti. l. vlti. nam ⁊ ẜm leges heres tenet̉ conditōe furtiua. ff. de cōdi. fur. ſi ꝓ fure.§. ſi conditio. In caſu etiā tenet̉ filius ꝓ patre lꝫ non ſit heres C. de p̄mipillo. cū ex ſola. li. xii. Quelibet.n. actio ad heredē ⁊ aduerſus he redē tranſmittit̉. C. de ꝯͣhen. ⁊ ꝯmit. ſtip. veteris. ⁊. l. vl. C. ut actōes ab he redibus ⁊ ꝯͣ here. inci. l. vna. ⁊ in delictis lꝫ ad heredē nihil ꝑuenerit. ar. i. q. iiii.§. item peccato iſrahelitarū uel iſmahelitarū. v̓. maxime. cū ex eo vtilitas deferat̉ ignoranti tn̄ ẜm leges nō tenet̉ heres ex delicto defuncti niſi inqͣtū ad ipſuꝫ ꝑuenerit vel niſi lis cōteſtata fuerit cū defūcto. C. ſi ex delic. defūc. l. i. ſed ex contractu uel quaſi defuncti heres indiſtincte tenet̉. ff. de actio. et oſſibꝰ corpora extumulent̉ fideliū: cum licet non obſit iuſtis ſepultura nulla uel vilis impijs tn̄ celebris uel ſpecioſaˣ non proſit. ¶ Nnō. iij. epiſcopo magalen̄. Bolende cōſuetudinis per uerſitas apud mōtē peſſulan̄. ūt dicit̉ inoleuit: ut decedētibuſ nō prius ꝑmittat̉ effodi ſepulturaʸ quā pro terra ī qua ſepeliendi ſūt certū preciū eccleſie ꝑſoluatur: et infra. Mādamꝰ quatenꝰ cū loci dioceſa nus exiſtas: inhibeas clericis ne quicquam oīno preſumāt exigere hac de cā. Ꝙ Reg. ix. epō.n. Arrochiano tuo: qui excōica tus pro manifeſtis exceſſibꝰ: videlicet hōicidio: incēdioˣ: violē ta manuū iniectiōe ī ꝑſonas eccleſi aſticasʸ: eccleſiaꝝ violatiōeᶻ uel in ceſtu fuit: dū ageret in extremis ꝑ preſbyterū ſuū iuxtaª formā eccleſie abſolutꝰ: nō debēt cimiteriū ⁊ alia eccleſie ſuffragia denegariˢ: ſꝫ eius heredes ⁊ propinqui ad quos bo na ꝑuenerūt ipſius: ut pro eodem ſatiſfaciāt: cen̄. ſūt ec. cōpellēdi. De prochijs ⁊ aliēis ꝑrochianis. ¶Tconcilio aphricano. I epūs ex donatiſtis ad catholicā vnitatē eſt ꝯuerſusᵍ: equalit̓ īter ſe diuidāt eas que ſic inuēte fuerint: ubi ābe obli. ex depoſiti. ⁊. ff. de reg. iur. ad ea. in fi.§. in ꝯͣctibus. niſi in du obus caſibus. vuus eſt. ff. ſi meſ. fal. mo. dix. l. ſi duobus.§. vlti. ali us eſt. ff. de tributo. illud.§. ulti. ber. d ¶Iep̄us. Caſus ſic poteſt poni. Ep̄us alicuius ciuitatis cu magna ꝑte plebis incidit in hereſim donatiſtarū. vnde ſunt p̄ciſi ab eccleſia. in plebe reſidua cōſti tutus eſt nouꝰ ep̄s priore reuertēte ad fidē: tuꝫ ꝓ multitu dine ſequentiū eū: tum ꝓ vtilitate diſpenſat̉ cū eo ut dignitatē recipiat: ſꝫ qꝛ alter canoice ordinatus eſt non dꝫ ex toto deponi ſed inter ſe diuidāt oīa ut patꝫ in lr̄a. ℟n. hodie v̓o nō fieret talis diſpenſatio ⁊ non continet ius hoc ca. e ¶ Ep̄us.i. ep̄atus ⁊ ſic ponit̉ cōtentū ꝓ cōtinente ⁊ econ uerſo cōtinens pro ꝯtento. de cōſe. di. ii. cum omne. r. f ¶ Donatiſtis. qd̓ dr̄ in iſto ca. diſpē ſatiue dictū ē. xxiii. q. iiij. ip̄a pietas. b. g ¶ Conuerſus. cū alius ep̄us in illo ep̄atu iam erat cre atus. lau h ¶ Diuidant.ſ. vil las uel parrochias uel plebes. i ¶ Partes.i. eqͣles. nomine enī partis dimidia intelligit̉. ff. de v̓b. ſig. nomē. ff. d̓ vſu. etiā ꝑtis. k ¶ Minor. no. me liorē conditionem minoris. l ¶ Elegerit. ut ſi pares ſunt cōpetitores mulieris moribus ⁊ genei is potior eſtimetur quem ſibi conſulens mulier approbauit. C. de nupt. vidue. m ¶ Plurimoruꝫ. lxv. di. c. i. ii. ⁊. iii. ⁊ sͣ. de his que fi. a ma. par. ca. c. i. ⁊ sͣ. de elec. licet. in fin ¶ Temporis. hoc ideo dicit qꝛ preſumit̉ citius mori. xiii. q. ii. illd̓. ⁊ in hoc eſt melioris conditionis. o ¶ Deputet̉. Quid ſi nō cōuenient inter ſe? alternis ānis ꝑcipient redditus. ff. cōi. di. l. cōi diuidūdo.§. cū de vſufructu. vin. T dn̄icis. ſi alterius. alienus parrochianus dr̄: lꝫ ibi ꝯꝑaue 1 C rit domū nō cā habitādi. ſolā enī habitationē coꝑare in alie na ciuitate non facit domiciliū. ff. ad municip. libertus.§. ſolā. ſecꝰ ſi in vtraqꝫ cā inhabitādi. ff. e. aſſumptio. vin. q ¶ Contēpto. bene dixit cōtēpto. qꝛ ex iuſta cā abſens bene poteſt audire diuina ī eccleſia ad quā venerit. ar. vii. q. i. ep̄i. uel p̄ſbyteri. xci. di. c. vlti. ⁊ eſt ſimile de pe. di. vi. placuit. lxxi. di. ſi primatus. et ix. q. ii. per totum. ber. r Ullus. preſumat. niſi eo domiciliū tranſtulerit. C. de incol. ⁊ vbi quis domi. ha. ſi in patria. li. x. ⁊. jͣ. e. ſignificauit. s ¶ Ordinare. ſic. ix. q. ii. ꝑ totū. ar. ꝯͣ. xxv. di. ꝑlectis. vbi dr̄ ꝙ archi diaconus poteſt iudicare ſed non ordinare. Illud ſic expone ſicut ep̄us non pōt alienū parrochianū ordinare: ſic nec iudicare. ſecus eſt de inferioribus iudicibus ſicut ſunt archidiaconi ⁊ ceteri p̄lati qui poſſunt iudicare ſed non ordinare ¶Et ita ar. habes hic ꝙ ſnīa a non ſuo iudice lata nō tenet. sͣ. de iudi. at ſi clerici. vbi de hoc. et C. ſi a non cōpe. iudi. l. ii. ⁊ sͣ. de cōſue. ad noſtrā. niſi in caſibusg notant̉ sͣ. de fo. cōpe. cum ſit generale. Uper eo. coherēt. pͥncipaliter: ſicut intelligit̉ illud: que reli gioſis adherēt religioſa ſunt. ut. ff. de rei ven. que religioſis ⁊. ff. de ꝯhen. emp. in modicis. vin. u ¶ Per canones. qui dicunt ꝙ limes p̄ſcribi non poteſt ne ꝓuinci arum termini non cōfundant. xvi. q. iii. quicūqꝫ. ⁊. c. lꝫ in regulis. ⁊. c. inter memoratos. quod dicit parrochiarū exponūt quidam.i. ep̄atum. nā canon predictus quicunqꝫ de ꝓuincialibus limitibus tantū loqui videt̉: ſed ẜm hoc non traditur aliquid de capellis: ſed partesⁱ fuerīt.i. ut alia loca ad illū alia ad aliū ꝑtineāt: ita ut ille diuidat qui amplius tēporis in epātu habꝫ: ⁊ minor eligat. Quod ſi for te vnus fuerit locus ad eū ꝑtineat: quē plebs elegerit. Sed ſi ātiqui catholici ſuū uoluerint: ⁊ illi ſuum qui ex donatiſtis cōuerſi ſūt: pluri moꝝ uolūtaſ paucioribꝰ preferat̉. Si autē ꝑtes equales ſūt maioris tēporisª epō deputet̉º. Si auteꝫ ita plurima loca inueniūtur in quibꝰ ambe partes fuerint: ut nō poſſint equaliter diuidi: uelut ſi in īpari nu mero fuerint: diſtributis locis qui parē hēnt numerū: ꝗcūqꝫ locꝰ re māſerit: hoc in eo ſeruet quod dictū eſt: cū de ꝟno loco ſuperiꝰ tra. ctaret̉. EXͣ cōcilio maneten̄. T dominicis uel feſtiuis die bus preſbyteri ātequā miſſaꝫ C celeb̓rēt plebē īterrogēt: ſi alteri parrochianꝰ in eccleſia ſit: qui proprio cōtemptoq preſbitero ibi uelit miſſā audire: quē ſi īuenerint ſtatī ab eccleſia abijciāt. Adrianꝰ papa Ullus epūs alteriꝰ parrochi Lanū iudicare preſūat: ⁊ īfraNā qui eū ordinareˢ nō potuit nec iudicare pōt. ¶ Urbanus. iij. Uper eo vo quod apud uos ītelleximꝰ dubitatū: an quod de finibꝰ ⁊ his que finibꝰ coherētᵗ n̄ preſcribēdis ſtatutū ꝑ canonesᵘ eē

verius videt̉ queſtionē tantū fuiſſe ꝓpoſitā de parrochijs. nā canones predicti loquunt̉ de dioceſibus.i. ep̄atibus. ⁊ qd̓ dicit ſicut in ꝓuincialibus pōt exponi.i. ep̄atibus. ſed idē intelligo in limitibꝰ epiſcopatuū ⁊ parrochiarū ⁊ ꝓuinciarū exquo ibi diſtincti ſunt fi ues preſcribi non poſſunt per iura predicta: cū eadē ratio ſit in oībus ⁊ ꝙ ideꝫ ſit in omnibus pꝫ ſatis ex hac decre. x ¶ In vtroqꝫ. arg. ꝙ idē iuris eſt ī mi noribus quod ī ma ioribus. ar. sͣ. de p̄ ben. maioribus. et sͣ. de appe. c. de ap pellatiōibus. Item ar. ꝙ de ſimilibus ſimile debet eſſe iu diciū. sͣ. de reſcrip. inter ceteras. ⁊.s. de trāſla. inter corporalia. ff. de le. nō poſſunt. Itē ar. ꝙ vbi eſt eadē rō ideꝫ debet eſſe ius. sͣ. d̓ cōfir. vti. cum dilecta. ⁊ sͣ. de conſtit. trāſlato. ⁊. c. naꝫ cō cupiſcētiā. ar. ⁊. ff. ad. l. aquil. illud. et C. ad. l. aquil. l. fi. ber. Ignificauit. habitatores qꝛ tranſlato domi cilio ſubtracti ſunt eoꝝ iuriſdictiōi. sͣ. de fo. cōpe. ꝓpoſu iſti. xiii. q. i.§. qꝛ gͦ. ⁊ ibi dr̄ quis haber̄ domiciliū vbi habi tat. ff. ad municip. mūicipes.§. miles. Sed videt̉ cōtradi cere quedā lex. ff. de ſena. ſenatores. vbi dr̄ ꝙ lꝫ ſenato res domiciliuꝫ habeāt ī vrbe: retinēt tn̄ ius in ꝓuincijs vnde ſunt oriundi. Sed illud verū eſt quo ad honores n̄ quo ad onera. ff. ad municip. municipales. laur. z ¶ Predioꝝ. No. ꝙ decime p̄diales regularit̉ illi eccleſie debent dari: in cuius parrochia p̄dia ſūt ſita. ar. xvi. q. i. ſi quis laicus. ⁊. jͣ. d̓ deci. quoniā. ⁊. c. cū cōtingat. ſic ⁊ ciuitati tributū ſoluendū eſt vbi ſunt agri. ff. de cenſi. forma.§. ſi v̓o. ꝑſonales v̓o decime illi eccleſie debēt dari ī qua diuina audiāt officia. xvi. q. i. queſti. ⁊ hic in fi. idē dicit. Sed quid de illis qui inhabitant ciuitatē ⁊ habēt predia ⁊ vineas extra que non ſunt in parrochia alicuius ſed ſita in terminis ciuitatis? vr̄ eſſe hoc in ep̄i poteſtate. ar. jͣ. de deci. quoniā. qꝛ non poſſunt ne gari quin ſint in parrochia eius non tn̄ a ratōe extraneū eſt ut rōe domicilii decime ꝑſoluant̉ ſi conſuetudo ita ſe habet: in talibus.n. conſuetudo p̄iudicat. jͣ. de deci. ad apoſtolice. ⁊. c. aliꝗbꝰ in fi. b. Ecimā. ad cōuiuiū. xiii. q. i.§. his ita. ber. Diffinite. in qua quātitate dari deberent. ber. c ¶ Magiſtroꝝ. no. hic ar. ꝙ opiniones magiſtroꝝ ſunt fouende: vnde Inno. opinionibus magiſtroꝝ non vult derogare. sͣ. de reſti. ſpo. litteras. ⁊. jͣ. de ſen. excōi. officii. Et dicit lex ꝙ ius cō ſtare non pōt niſi ſit aliquis iuriſperitus ꝑ quē poſſit in melius ꝓ duci. ff. de ori. iur. l. ii.§. poſt originem. lau. dinoſcit̉: ſit in parrochiaꝝ limitibꝰ ſicut in prouīcialibꝰ admittenduꝫ Reſpōdemꝰ ꝙ bene vr̄ in utroqꝫ ſeruandū: ſi fines legitima probatiōe uel alias indubitata fide cōſtitit eccleſiaſtica ordīatiōe ſtatutos. ¶ Eleſtinus tertius. Ignificauit nobis acon̄. epiDſcopus ꝙ cū poſt recuperati onē acon. ciuitatis ad habitādū in ea ſe quāplurimi cōtuliſſēt: qui ante generalē occupationē terre ſancte ī alijs ciuitatibꝰ regni hieroſolimi tani elegerant manſionem: ⁊ infra F. t. mandamꝰ quatenus predicto rum locoꝝ prelatos ut ſibi nullam in predictos acon̄. habitatoresʸ iu riſdictionē uſurpēt: nec ab eis tem poralia exigant: quibus ſpiritualia non miniſtrant: diſtrictione qua cō uenit compellatis: ita ꝙ ſi de agris in eoꝝ parrochia conſtitutis fructꝰ percipiūt: ⁊ ī ultramarinis partibꝰ ratione predioꝝᶻ decime perſoluū tur: deinceps eis ipſas cū integritate perſoluāt dicto uero acon̄. tan quam dioceſano ſuo cogantur de decimis reſpondere. De decimis primitijs ⁊ oblatiōibꝰ. ¶ Ieronymus ſuper ezech. Ecimam partem omniū frugum leuitice tribui po pulus ex lege debebat. C Rurſus ex ipſis decimiſ leuite hoc eſt inferiorū miniſtroꝝ gradus decīas dabāt ſacerdotibꝰ. Erant quoqꝫ et alie decime quas vnuſꝗſqꝫ de populo iſrahel in ſuis horreis ſeparabat: ut comederet eas cum iret in templū in urbe hie ruſalem ⁊ in ueſtibulo templi ſacer dotes ⁊ leuitas ad cōuiuiūª inuitaret. Erant auteꝫ ⁊ alie quas paupe ribus recōdebat. At uero primitie quas de frugibuſ offerebāt nō erāt ſpeciali nomine diffiniteʳ: ſꝫ offerē tiū arbitrio derelicte. Traditionē ar. xvi. q. i. reuertimini. xxxii. di. preter hͦ. ⁊. jͣ. eo. ꝙͣ ſit graue. Sed nūquid in pecudibus dat̉ primogenitū. Hug. dicit de ducētis vnū dandū loco primi tiarū. Sed quid ſi tot non habeat capita? tunc ſoluat eſtimationē ẜm quātitatē illius numeri durū videret̉ dare pͥmogenitū ſi forte non haberet vltra duo capita uel tria alias minimū eſſet ſi haberet quadringenta uel quingen ta ſiue mille. laur. Duū genus. a clericis hoc intellige de dote eccleſie de qua clerici nō de bent dare decimas. ut. xvi. q. i. queſti. ſꝫ de predijs ꝓpriis ſiue patrimonialibus clerici debent ſoluere decimas: ut xvi. q. i. ſi quis laicus. ⁊ hoc ſiue predia ſint in ꝓpria par rochia clericoꝝ ſiue in aliena. ber. h ¶ A leuitis.ſ. patribus. quo nia ſummis ſacerdotibus in feriores decimas ſoluebant. sͣ. e. c. ꝓx. uel non accipiebāt leuite a leuitis quibus ſpiritualia nō miniſtrabāt. t. i ¶ Debēt. videt̉ cōtradicere principio ſed intellige princi piū. c. de dote eccleſie ut dixi quod hic dicit intellige d̓ pa trimonialibus: uel poſſes in telligere qd̓ hic dicit de cleri cis coiugatis: qui ab alijs cle ricis ſpiritualia recipiūt. ⁊ hͦ innuit littera: ⁊ ita planum eſt. ber. k C X multiplici. viueret. hic ſimpliciter ⁊ pure facta fuit cōpoſitio ſuper de cimis ergo de oībus preſen tibus ⁊ futuris intelligendū eſt: vnde ſi poſtea alias poſeſſiones monachi acquiſie runt ſub eadē cōpoſitōe intel ligunt̉. jͣ. de pͥuil. qꝛ circa. l ¶ Quietas clamauit. arg. ꝙ rebus nondū habitis poſſit quis renunciare. ff. de acꝗ. here. is qui. ar. ꝯtra. ff. de re. iur. qui poteſt. Solu. nō pōt quis renūciare iuri anteꝙͣ ſi bi cōpetat: ut ibi dr̄: paciſci tn̄ pōt: ut. ff. de pact. ⁊ heredi.§. filiuſfamilias. ⁊. C. de pac. l. i. ⁊ hoc ẜm intentionē. r. m ¶ Intentōis. no. ẜm inten tione dn̄i pape priuilegiū fo re intelligendū: ſic etia reſcri ptuꝫ quo conceditur beneficiū. sͣ. de preben. c. vlti. ⁊ sͣ. de reſcrip. mandatū. Itē ar. ꝙ papa ꝑ ſuū priuilegiū ſiue reſcriptu non vult facere alicui preiudiciū. sͣ. de offi. ord. licet. ⁊ sͣ. de vſu. pal. ex tuaꝝ ⁊ sͣ. de offi. deleg. ſuꝑ eo. ⁊ hͦ iō eſt hic quia priuilegiū illud fuit tacita veritate impetratuꝫ vnde nō valuit ꝙͣ ſi dixiſſet pͥuilegiū nō fuiſſet ꝯceſſū. sͣ. de reſcrip. ſuꝑ litteris n ¶ Eandē conuentionē. Et ita pꝫ ꝙ cōuentio pōt interuenire in ſpūalibus ſaltē inter eccleſiaſticas ꝑſonas. jͣ. eo. ſuggeſtum. ⁊. c. nuper abbates. ⁊ sͣ. de tranſact. c. ii. ſed ad hoc ut cōpoſitio ſit perpetua debet auctoritas ep̄i inter nenire. ut. sͣ. de tranſact. decetero. ⁊. c. ii. alias erit ꝑſonalis: ut. sͣ. de tranſact. veniens. ⁊ hic fuit cōpoſitio perſonalis quia auctoritas ſuperioris non inter uenit: ut patꝫ ex eo quod dicit. sͣ. ꝙͣdiu viueret: ⁊ ſic in vita ſacerdotis tantu durauit compoſitio. a ¶ Contineatur. nam ſi de compoſitōne facta fuiſſet mentio in priuilegiis ⁊ ex certa ſcientia papa derogaſſet huic cōpoſitioni. ar. sͣ. de reſcrip. nonnulli. ⁊. jͣ. de capel. mo. ex parte. ber. Ommiſſuꝫ. monachi. non dicit hic de quibus monachis. vnde ſi in b 5 telligis. ca. de ciſtertien̄. loquit̉ de poſſeſſionibus quas non excolunt ſuis ſumptibus ⁊ laboribus de quibus debent ſoluere decimas. jͣ. e. ex parte uel forte per ſubtractionem illarum decimarum parrochialis eccleſia enormiter ledebatur: quod eſſe non debet. jͣ. de v̓bo. ſigni. quid per nouale. argu. C. de preci. imꝑa. offe. quotiens reſcripta. Si vis intelligere de alijs mona chis planum eſt qui decimas ſoluūt niſi de noualibus cultis ſuis ſumptibus ⁊ de nutrimentis animalium. jͣ. eo. ex parte. quoqꝫ accepimꝰ hebreoꝝ nō lege preceptam: ſꝫ arbitrio magiſtroꝝ inolitam: ꝙ qui plurimū. xl. partē dabant ſacerdotibꝰ: qui minimum .lx. īter. xl. ⁊ xl. licebat quodcūqꝫ uoluiſſent offerre. Quod igitur in pentateucoᶜ dubiū derelictum eſt: hoc ſpecialiter diffinit̉ ꝓpter ſacer dotū auariciam: ne amplius a populo exigāt in primitijs offerēdis. Q Aſchalis ſecūdus. Quū genus exactiōis eſt: ut clerici a clericisᵍ decimas ex figant: cū nuſquā in lege dn̄i hoc le gamus: nō enī leuite aʰ leuitis deci mas accepiſſe legūtur: illi profecto clerici qui a clericis ſpiritualiū mi niſterioꝝ laboreſ accipiūt decimaſ eis debentꝰ. ¶ Adrianus vigor. ⁊ herfor. epīs. X multiplici cōqueſtione. v. Ipreſbyteri accepimꝰ: ꝙ cum inter abbate de brudeia de cōſenſu totius cōuentꝰ ⁊ predictū preſbyte rū talis interceſſerit cōuentio ſcripto monachoꝝ auctētico roborata ꝙ monachi dicto preſbytero ⁊ eccleſie ſue de blado ⁊ vniuerſis leguminibꝰ quādiu viueretᵏ decimaſ ſoluerēt: exceptis minutis decimiſ quas idē preſbyter quietas clama uit: ideꝫ abbas a nobis priuilegiū obtinuit: ut de laboribꝰ quos pro prijs manibꝰ aūt ſūptibus excolūt. nulli decimas ſoluere tenerent̉: et infra. Unde quia nō fuit nr̄e intentionis ꝑ priuilegiū noſtrū cōuentioni derogare predicte: mādam quatenꝰ abbatē ⁊ mōachos: ut ean dem cōuentionēⁿ nō obſtante dicto priuilegio: niſi de ipſo cōtineat̉ª in eo īuiolabiliter teneāt ⁊ obſeruēt: uel ex inde ſecutū pacifice cōueniāt ap. poſtpo. cōpellatis. IDem thome cātuari. archiepō. Ommiſſuꝫ eſt nobis: ⁊ īfra. pͥ. ¶ Peruēit ad nos ꝙ mōachi

c ¶ Integritate. ſic. jͣ. eo. c. ꝓxi. ⁊. c. non eſt. ⁊. c. cum homines. ⁊. c. tua nobis. ⁊. xvi. q. i. ſi quis laicus. ff. de pub. ⁊ vecti. imperatores. ber. d ¶ Paſcuis. Que ergo dicunt noualia a quibus omnes religioſi ſunt exem ti? dicas ꝙ illa dicunt̉ noualia quoꝝ non erat memoria ꝙ culta fuiſſent. jͣ. de v̓bo. ſig. quid ꝑ nouale. ⁊ que pͥus erant quaſi inutilia: ut montana paludes: vnde parrochialis eccleſia ni hil ante ꝑcipiebat uel ita modicuꝫ ꝙ ſine leſione poterat amittē illud: ⁊ ita iſta paſcua nō erāt pͥus inutilia uel area ſiue domus. vnde non deberent dici noualia per. c. quid per nouale. Eruenit. molendino. rū. etiā ſi ſit aduentū. Pe. ex tranſmiſſa. f ¶ Feno. de oībus enī que fi delis hō acquirit debet ſoluē decimas. jͣ. eo. ex trāſmiſſa. ⁊ de venatiōe ⁊ de militia. xvi. q. i. decimas. ⁊. qōe. vii. quicunqꝫ. ber. g ¶ Tana. in pecudū fructu lac lanaqꝫ fetus habet̉. ff. de vſur. l. in pecudū. ⁊ inſtit. de re. diui.§. in pecudū. Uncios. ex apibus. et omni fructu licite acꝗ ſito. j. eo. ex trāſmiſſa. ſiue de aīalibꝰ. sͣ. c. ꝓxi. ſiue intuitu predioruꝫ ſiue intuitu ꝑſone. s. de parroch. c. ulti. ⁊. jͣ. eo. paſtoralis. ber. Um homines. parro rochiani. ar. decimas eſſe dandas illi eccleſie vbi quis accipit eccleſiaſtica ſa cramēta etiā p̄diales: tn̄ ꝯͣriū eſt verū ꝙ prediales potius dari debent illi eccleſie in cu ius territorio ſita ſūt predia sͣ. ti. ꝓxi. c. ulti. niſi ꝯſuetudo incōtrariū eſſet. jͣ. eo. cuꝫ ſint homines. ber. k ¶ Non decimatis. De oībꝰ enī ſatis ⁊ plantatis ⁊ de oībus fructibus poſſeſſionū et aīaliū ⁊ oībus fructibus rōe predioꝝ ꝓuenientibus nullis expēſis deductis decime ſunt ſoluende. jͣ. eo. non eſt ī poteſtate. ⁊. c. tua nobis. De alijs v̓o que ꝓueniunt ex ne gociatōe ⁊ artificio deducen de ſunt expenſe ⁊ de reſiduo perſoluenda decima. jͣ. eo. paſtoralis. l ¶ Frūctibus collectis.i. ꝙͣcitius ⁊ ꝯpetētius ſolui poſſūt quia tardius dare peccatū ē xvi. q. i. decime. ⁊ qui non fe cit ſtatim in mora intelligit̉: vnde periculū decimarū ad ipſum ſpectat. ff. de le. i. l. cū res.§. vl. ⁊ sͣ. de cōmo. c. vno. Sꝫ ꝗd ſi ſacerdos tunc recipere noluerit nō eſt ꝑiculū illius. ff. de ſolu. qui decē. ſi tn̄ poſtea ſa cerdos voluerit reciꝑe rurſus incipit eſſe ruſticus in mora. ff. de acti. emp. ⁊ uendi. ſi ꝑ emptorē.§. ꝙ ſi. ff. de no. ope. nūci. p̄tor.§. pe. ff. quoꝝ lega. l. ii.§. ulti. ſemꝑ enī poſterior mora nocet ei per quē fit. ff. de peri. ⁊ cōmo. rei ven. illud. ff. de vſur. debitor. ala. m Satiſfactionē. Sic. xvi. q. vii. quicunqꝫ. ⁊. c. oēs decime. ⁊. q. i. ſi mōachus. Ilecti. Conduxiſtis. ſi ꝓpria nō ſufficiūt licitū eſt clericis conducere aliena p̄dia ut hic pꝫ in aut̓. de ſanc. ep̄i. aliud. colla. ix. ⁊ ſic nō obſtāt. que cōſueuerunt ſignari ꝓ ꝯͣriis. jͣ. ne cle. uel mona. c. i. ii. ⁊. iii. ⁊. lxxxvi. di. peruenit. ber. o ¶ Enormiter. In hoc caſu perditur priuilegiū. jͣ. c. proxi. jͣ. de verbo. ſigni. quid per nouale. p ¶ Nec fuit intentōis. forte habebant iſti etiā monachi pͥuilegiū ut de labori bus ſuis decimas nō darēt ſed iſtud priuilegiū papa nō vult extēdi ad cōductitias poſſeſſiones: ⁊ ſic debet conſiderari ſcribentis intentio. sͣ. de reſcrip. mandatum. ⁊. c. ad aures. ⁊ sͣ. de preben. c. ulti. ⁊. c. cum cauſam. xxxv. q. iii. quod ſcripſi. ⁊ sͣ. c. iii. a ¶ Componats.. j. compoſtio bene poteſt fueri ſuper decimis. de hoc de hoſſe eccleſie ſācte marie in cuiꝰ parrochia cōmorātur: decimas ex integro nō ꝑſoluūt. Ea ꝓpt̉ māda mꝰ quatenꝰ eos ut decīas de terris cultis in quibus olim domus con ſtructe fuerant prefate eccleſie cū ea integritateᶜ ꝑſoluant: qua priuſquā in eadeꝫ parrochia morarent̉ ſoluebant: perſolui compellas. Et ſicut etiaꝫ de paſcuis olim decime ꝑſoluebant̉: ita nunc de eiſdem ad frugum fertilitatē tranſlatis decīas uolumꝰ abſqꝫ diminutione ꝑſolui. ¶ Alexander. iij. cantuarien̄. ar chiepō ⁊ eius ſuffragan̄. Eruenit ad nos: ⁊ īfra. Mā damus quatenus parrochiauos ueſtros monere curetis: et ſi opus fuerit ſub excōicatiōis diſtrictione cōpellere: ut de prouētibus molendinoꝝᵉ: piſcariaꝝ: feno: et lanaᵍ: decimas eccleſijs quibus de bentur. cū integritate ꝑſoluant. I Dem vintonien̄. epiſcopo. Uncios: ⁊ infra. Mandamꝰ quatenus parrochiāos tuos I de abibus ⁊ de omni fructu decīas ꝑſoluere. ec. diſ. compellas. ¶ Dem exonien̄. epō. Um homines de horton̄. de frugͣibus. ix. partibꝰ ſibi rete tis decimā eccleſie cuiꝰ parrochiāi ſūt ſine diminutiōe ſoluere teneant̉ et antequā id faciāt ſeruiētibꝰ ⁊ mer cenarijs ſuis de frugibꝰ nō decima tisᵏ debita totiꝰ āni pro ſeruitio ſuo impēdant: tūc demu de reſiduo de cimā ꝑſoluētes: mādamꝰ quatenuſ eos cogatis ut decimā ſtatim fructibꝰˡ collectis ꝑſoluāt: atqꝫ de ſub tractiſ ⁊ retētiſ dignā ſatiſfactionē exhibere ꝓcurent. ¶ Dem mo nachis de neuclen̄. Ilecti filij abbas ⁊ fratres ſā Icte crucis ſua nobis cōqueſti dn̄e mōſtrarūt: ꝙ predia vn̄ decīaſ et ī magna ꝑte ſuſtētationē cōſueue r ¶ Uggeſtū. pͥuilegia. Ar. ꝙ ẜm diuerſitatē tempoꝝ ⁊ varicta tē rerū pͥuilegia ſunt variāda. ar. lxiii. di.§. verū. ⁊. jͣ. de con ſang. ⁊ affi. non debet. xii. q. i. vidētes. Sed cōtra qꝛ pͥuilegia ꝓpetua firmitate conſtare debēt. xxv. q. ii. c. i. ⁊. ii. Sol. qd̓ ibi dr̄ veri eſt ⁊ generale ꝙ ꝑpetua ſunt ⁊ īmutabilia: ſed qd̓ hic dr̄ caſuale eū ⁊ cā noua ſuꝑueni ente bene ꝑdit̉ pͥuilegiū: puta ſi ꝗs ab utat̉ priuilegiis. xi. q. iii. pͥuilegiū. ⁊. lx xiiii. di. vbi iſta di diciſti. Iteꝫ ꝓpter delictuꝫ ciuiū ꝑdit̉ pͥuilegiū. xxv. q. ii. ita nos. Itē ꝑ negli gentiā ſpatii. x. an noꝝ. ff. d̓ nundi. l. i. Item ꝑ cōtrariuꝫ factū. sͣ. de p̄ben. ꝓ illoꝝ. ⁊ sͣ. de cōſti. cū acceſſiſſent. ⁊. jͣ. de pͥuil. ſi de terra. Itē cū enorme p̄iu diciū alij īducit: ut hic. ⁊. jͣ. de v̓bo. ſig. quid ꝑ nouale. ⁊.s. c. proxi. s ¶ Querelā ꝓponunt. vbi enī puile giū ex poſtfacto re cidit ad iniquū pͥn cipis ē eſtimatō. ff. de reg. iur. inde ne ratiꝰ. ī fi. qꝛ bn̄ficia pͥncipalia ipſi pͥnci pes ſolēt īterp̄tari. ff. d̓ vul. ſub. ex fcō ſi. lxiii. di.§. verū. X ꝑte tua. p̄. deceſſoreſ.ſ. paſcalis. ii. ⁊ greg. xvi. q. i. decimas. xii. q. i. quia tua. d ¶ Laboꝝ ſuoꝝ. hͦ intellige de ꝓpriis poſſeſſiōibus ⁊ nō de cōductis ad firmā. sͣ. eo. dilecti. qꝛ v̓o de decimis monachoruꝫ varie loquūt̉ iura: iō nota ꝙ monachi ī pͥmitiua eccleſia decīas d̓ p̄diis ⁊ laboribꝰ ſuis tanꝙͣ laici de cōductis. ar. xvi. q. i. alia cā. ⁊. c. generaliter. ⁊. xii. qōe. i. duo. ī fi. vſqꝫ ad tē pus paſcalis. ii. po ſtea v̓o idē paſcha lis ⁊ cōciliū magū tinū ſtatuerunt ꝙ monachi nec religioſi nec aliqui cōit̉ viuētes decimas de ſuis labo ribus ſoluerēt. xvi. q. i. queſti. ⁊. c. decimas. Tꝑe v̓o p̄cedēte adria nꝰ papa ſolis ciſtercien̄. hoſpitalariis hieroſolymitanis ⁊ tēplariis cōceſſit hͦ pͥuilegiū ut de laboribus ſuis quos ꝓpriis manibꝰ exco lūt decimas ſoluere nō tenerent̉. Alii v̓o monachis ꝯceſſit decīas tantū de noualibꝰ q̄ colūt ſuis manibus ⁊ de hortis ⁊ nutrimētis aīaliū iſtoꝝ: ut hic dicit. ⁊ ſic modo ſeruat̉. Et ita eſt tenendū ꝙ ci ſtercien̄: tēplarii ⁊ hoſpitalarii decimas de ſuis poſſeſſionibus qͣs de ſuis laboribꝰ excolunt ſoluere nō tenent̉: ut hic dr̄ ⁊ in duobus ꝓx. c. ſe. niſi pacto ad hͦ teneant̉ sͣ. e. ex multiplici. uel niſi parrochi alis eccleſia enormiter lederet̉. sͣ. e. dilecti. ⁊. c. ſuggeſtū. ⁊. jͣ. de v̓b. ſig. quid ꝑ nouale. vel niſi ſoluēdo renūciauerint pͥuilegio ſuo. jͣ. de pͥuil. accedētibꝰ. ⁊. c. ſi de terra. Et hec q̄ dicta ſunt vera ſūt de mo nachis qui populū nō regūt: ſꝫ ſi monachi habēt populū bn̄ poſſūt reciꝑe decimas ꝑſonales ⁊ prediales. xvi. q. i. moderamīe. Hodie v̓o abbates ciſtercien̄. ⁊ alij qui ſimul gaudēt pͥuilegio de poſſeſſio nibus quas acquiſierūt poſt conciliū generale uel decetero acquirent ſoluere tenent̉ decimas. jͣ. e. nuper. t. e ¶ De noualibus. quid ſit nouale dr̄. jͣ. de ver. ſigni. quid per nouarūt habere: a pleriſqꝫ laicis cōdu xiſtisⁿ ⁊ recepiſtis ad firmā: vnde quoniā ijdē fratres ex hoc grauāt̉ enormiter: nec fuit intētionisᵖ nr̄e aūt anteceſſorū nr̄oꝝ. ut de poſſeſſi onibꝰ quas cōduxiſtis decīas non ſoluatis mādamus: quatenꝰ de pre dijs que cōduxiſtis in parrochijs ſuis de quibꝰ cōſueuerūt decimas ꝑcipere: plēarie ſoluatis eiſdē: uel cū ipſis amicabiliter cōponatisq. ¶ Dem abbati ⁊ fratribꝰ dolon̄. Uggeſtū eſt ex ꝑte ur̄a ꝙ ab bas ⁊ fratres moaſterij de ur ſin. decīas a uobis auferre conant̉ ⁊ īfra. Diſ. v. mādamꝰ quatenꝰ cū predicto abbate ⁊ fratribꝰ ſuꝑ ipſis decimis cōponatis. nā qn̄ romana eccleſia ordini ur̄o priuilegia de de cimis dederat: ita erant rare abba tie vr̄i ordinis: ꝙ exīde nulli pote rat de iure ſcādalū ſuboriri: ſꝫ nūc in tantū augmentate ſunt: ac poſſeſ ſionibus ditate: ꝙ multi viri eccle ſiaſtici de uobiſ apud noſquerelā ſepe proponūt. ¶ Dem terracon̄. archiepō. X parte tua ad nos noueris Iꝑueniſſe: ꝙ albi monachi ei nigri: ⁊ quidam alij religioſi eccleſie tue iuriſdictionis redditibꝰ decimarū occaſione priuilegioꝝ que ſibi ro. īdulſit eccleſia ſpoliare pre ſumunt: ſane nolumus te latere ꝙ predeceſſores noſtri fere omnibꝰ religioſis decimas laboꝝº ſuoꝝ cō ceſſerāt: ſed prdeceſſor noſter adri anus ſolis fratribꝰ ciſtercien̄. ordinis ⁊ templarijs ⁊ hoſpitalarijs de cimas laborū ſuoꝝ: quoſ proprijs manibus uel ſūptibus colunt īdul ſit: ceteris v̓o: ut de noualibꝰᵉ ſuis que proprijs manibus uel ſūptibꝰ excolunt: ⁊ de nutrimētis animaliū ſuoꝝ: ⁊ de hortis ſuis decimas nō perſoluant: quem ſumus ſuper his imitati: quare hi quibus indultum

Icet ꝓpriis manibus. Et ſic loquit̉ de ciſtercien̄. tēplariis ⁊ hoſpitalariis ꝗbꝰ hͦ pͥuilegiū ꝯceſſū eſt. sͣ. e. c. ꝓxi. ber. ¶ Traditis. ad hoc enī nō extendit̉ pͥuilegiū: nec ad illas quas cō qucūt ab alijs ad firmā. sͣ. e. dilecti. Et ſic pͥuilegiū intelligit̉ de ꝓ prijs poſſeſſionibus quas colunt ꝓprijs ſumptibus. D audiētiā. īterp̄tatiōe. ⁊ male: qꝛ pͥuilegiū pͥncipis largiſſime interp̄tandū eſt. jͣ. de v̓bo. ſigni. olim. sͣ. de dona. cū dilecti. ⁊. C. de bo. q̄ li ber. cū multa. in fi. ff. de cōſti. pͥn. l. vl. ⁊. ff. de re iudi. ꝗdā cōſulebāt. ⁊ īfamiā iuris incurrit ꝗ pͥ uilegiū pͥncipis ſtri cte interp̄tat̉. C. d̓ leg. l. ii. ⁊ v̓ba calū nianda nō ſunt. ff. ad exi. l. pe. i ¶ Aſſerūt. ⁊ male: qꝛ ſi verbū eſſꝫ am biguū latiſſima eēt interp̄tatio faciēda ff. de cōſti. pͥnci. be neficiū: vel ipſe idē pͥnceps deberet ſu um pͥuilegiū inter p̄tari. C. de leg. l. vlti. ⁊. jͣ. de ſen. ex. inter alia. ⁊ sͣ. d̓ iudi. cū veniſſent. xi. q. iii.§. ex his. ⁊ pri uilegiū aliquid dꝫ ꝯcedere: alias inutile eſſet. jͣ. de pͥuil. in his. k ¶ Intelligeremꝰ. ar. ꝙ a forma v̓bo rū ſine certa ſcīa n̄ eſt recedēdū. xxxi. di. oīo. ff. de le. iii. non aliter. ⁊.xxxi. q. i.§. quō virginibus. C. de cadu. tol. l. vna.§. ſi v̓o. ⁊ de cōſe. di. iiii. ſi ꝗs p̄ſbyter. ⁊ sͣ. d̓ trāſ la. inter corꝑalia. et C. de pecu. eius ꝗ libertatē meruit. l. vna. ⁊ xxviii. q. i. ſic enī. v̓. cū v̓o dic̄ ego dico nō dn̄s. Uoniā. par l rochiaꝫ. quid ſi ſint inſule? ꝯſide randū eſt cui ꝓuin cie adhereant: ⁊ de illa prouincia ſunt: ⁊ ibi debent decimas ⁊ ibi iudicent̉. ff. de iudi. inſule. m ¶ Tua parte. Eandē quā de antiquis ꝑcipis ⁊ nō maiorē qꝛ non debent in his duplici iure cenſeri. xii. q. ii. qꝛ cognouimus. ⁊. jͣ. eo cū in tua. ⁊. jͣ. de cēſi. eccleſiis. hec eſt quarta. x. q. iii. vnio. uel intel. lige ẜm diuerſaꝫ ꝯſuetudinē locoꝝ. sͣ. de ſepul. certificari. ar. cōtra jͣ. eo. cum contingat. vbi dicit̉ ꝙ de iure cōi ad parrochiales eccleſias perceptio decimarū ⁊ ibi ſoluet̉. n ¶ Eidē eccleſie. Sed nōne dabunt̉ vbi coloni recipiūt ſpūalia. xvi. q. i. queſti. ℟n̄deo nō: qꝛ decime ⁊ tributa dant rōe predioꝝ ⁊ nō ꝑſonaꝝ. ff. de publi. ⁊ vec. imperatores. xvi. q. i. ſi quis laicus. ⁊. c. decime. ⁊. jͣ. e. de terris. ⁊. ff. de cēſi. forma cēſualis.§. ſi v̓o quis. Arrochianos. dn̄o. ut. xvi. q. i. reuertimini. ⁊. c. decime ſunt ⁊. q. vii. omnes decime. ¶ ¶ Quaſi debitū. Iſtud quaſi non eſt ſimilitudinariū ſed expreſſiuū veritatis: ſicut illud: quaſi vnigeniti a patre: ⁊ ex debito requirunt. jͣ. e. tua nos. ⁊. c. grauem. ⁊. xvi. q. i. decime. ⁊. c. ſtatuimus. et xiii. q. ii. qui oblationes. ¶ ¶ O hec. ſanctuariū. viii. q. i. apoſtolica. ⁊. jͣ. d̓ iurepa. ꝯſuluit. f ¶ Reſignauerit. ⁊ ita laicus decimas poſſidere non pōt. xvi. ij. vii. c. i. ⁊ sͣ. de preſcript. cauſamqꝫ. ⁊ ſic in feudū dari nō poſſunt de nouo. de hoc dicet̉. jͣ. eo. ꝙͣuis. ⁊ iō ſi non reſtituat dꝫ excōicari. eſt hac occaſione decimas de alijs rebus eccleſie ſue non poſſunt ſub trahere: uel ſibi aliquid ulteriꝰ uē dicare. ¶ Dem. Icet̉ de benignitate ſe. ap. ſit uobis īdultū: ut de laboribꝰ quos proprijs manibus uel ſumptibus colitis: nemini decimas ſoluere teneamini: propter hoc tn̄ non eſt licitum uobis decimas de terriſ ueſtris ſubtrahere quas alijt traditisᵍ excolendas. ¶ Dem. ¶D aūdientiā noſtraꝫ: ⁊ infraIllud pruilegij capitulū pra ua quidam interpretatiōe peruer tentes: quo ciſtercien̄. indulgetur ne de laboribꝰ quos proprijs manibus aūt ſūptibus excolūt: aliꝗͥs decimas ab eis exigat: aſſerūt ꝙ ꝓ laboribus noualia intelligi debēt: et infra. Mandamꝰ quatenus nō ꝑmittatis hoc fieri. nā ſi intellige remus tantūmodo de noualibus: ubi ponimus de laboribus: de no ualibus poneremus. ¶ Dem Brixien̄. epō. Uoniam a nobis ſollicitudo tua requiſiuit: ꝗd de decimis noualiū tue dioc. tibi ſit ſtatuendū. reſpondemꝰ: ut ſi terre que arabiles ſunt intra certaꝫ alicuiꝰ eccleſie parrochiamᵗ fuerint decimas earū tua parteᵐ retenta eidem eccleſie facias aſſignari: alioquin ipſas ẜm diſcretionem a deo tibi datam: alij eccleſie deputare: uel ad opus tuū poteris retinere. ¶ Dem Remenen̄. archiepō. Arrochianos: ⁊ infra. Cum decime non ab homine ſꝫ ab ipſo dn̄oº ſint īſtitute: quaſiᵖ debitū exigi poſſunt. Dem Ambianen̄. epō. I¶D hec donationem decime quā abbas ſancti.s. de monſtrali cuidam laico conceſſit per ſucceſſi onem tenendam: quoniam ſanctu ariumq dei iure hereditario poſſideri nō dꝫ viribꝰ carere decernas: et laicū niſi decimā ipſam ipſi eccleſie libere reſignauerit vinculo excōicationis aſtringas. ¶ Dem Marſilien̄. epō. EE terris quas iudei colunt: tue prudentie reſpondemus: ut eos ad decimas ꝑſoluendasˢ uel poſſeſſiones penitus renūciandas cum omni diſtrictione compellas ne forte occaſione illa eccleſie uale ant ſuo iure fraudari. IDem. Uāuis ſit graue nimis ⁊ diuini dignum animaduerſione iudicij habeatur ꝙ laici quidā quod ſacerdotū eſt in eccleſiaſticis reb uſurpāt: maiorem tamen incurrūt formidineꝫ ꝙ fomitem ſui erroris dicūtur in ipſo clero aliquotiēs inuenire: dum quidā prelatoꝝ eccleſie decimas ⁊ eccleſias diſponere eis indulgēt: ⁊ eos in deuia mortiſ impellūt: qui predicatiōe eorū ad viam vite fuerāt reuocādi: ⁊ infra. Statuimꝰ: ut ſi quis alicui laico in ſeculo remanenti eccleſiā decimaꝫ oblationēqꝫ cōceſſeritˣ: a ſtatu ſuo ſicut arbor que īutiliter terram oc cupat ſuccidat̉ʸ: ⁊ donec emendet dolore ſue iaceat ruine proſtratus. Dem. Umi ſint hoīes in parrochia vniꝰ eccleſie ſicut aſſeris: qui terras in alia parrochia excolūt. t. diſ. nos cōſuluit: cui eccleſie de ter ris illis decimas ſoluere debeāt: ⁊ īfra. Sane nō eſtᶻ nobis facile ſuꝑ hoc certū dare reſpōſū: cū auctori tates ſāctoꝝ patrū etiā ſint diuerſe et ideo in huiuſmodi dubitatione s ¶ E terris. ꝑſoluendas. is enī ad quē ſpectat fructuū ꝑceptio fructuum onera ſubire cōpellit̉. ff. de vſufruc. ſi pendētes.§. pe. ⁊. l. hactenus. et ff. de pac. inter debitorē. et. ff. de cenſi. formā.§. ſi v̓o quis. Et ita rōne p̄dioꝝ ſoluere debent decimas et non rōne ꝑſonarū: quia non ſunt de corpore eccleſie: vnde ꝑſonales decimas non perſoluant. t ¶ Compellasʳ. ꝓut traditur jͣ. de vſur. poſt miſerabilē. et c. quanto. Uāuis. diſponere. qd̓ oīno eis non licet: qꝛ de rebus eccleſiaſticis nulla eſt laicis attributa poteſtas. xcvi. di. bene ꝗdeꝫ. xvi. q. vii. laicis. ⁊ sͣ. de cōſti. eccleſia. ⁊ sͣ. de re. eccle. non alie. cū lai cis. et. lxxxix. di. quoniā in ꝗ buſdā. et. c. iudicatū. et tales laici excōicandi ſunt. xvi. q. vlti. nullus laicoꝝ. x ¶ Conceſſerit. Laici enim decimas ſine peccato nō poſunt retinere.i. q. iii. ꝑuenit et. jͣ. e. ꝓhibemus. Sꝫ nūꝗd poſſunt dari laicis in feudū: dicēdū eſt ꝙ non qꝛ decime ſunt cibus in domo dn̄i. xvi. q. i. reuertimini. et. q. vii. deci mas. debent eis dari a ꝗbus ſpūalia recipiunt̉. xiii. q. i.§ his ita. et p̄terea feudū tran ſit ad heredes: ſꝫ decime nō sͣ. eo. ad hoc. et ita laicis con cedi nō poſſunt in feuduꝫ ꝗa eas poſſidere nō poſſunt.s de p̄ſcrip. cauſamqꝫ. et. xvi. q. vi. c. i. et i. q. iii.§. poteſt. in v̓. itē decime deo madāte. ⁊cͣ. ⁊ hoc iō qꝛ dant̉ intuitu diui ni obſequii. xiii. q. i.§. his ita ⁊. xvi. q. i. queſti. ⁊ sͣ. e. nouū et. jͣ. e. tua nos. vnde in laicuꝫ cadere non poſſunt ſicut nec ius eligēdi.s. de elec. ſacroſā cta. ⁊. c. maſſana. Fructꝰ v̓o decimarū bene poſſent ꝯce di laico ex cā ad tempus vite ſue ſed non in feudū. sͣ. de lo ca. c. ii. qꝛ etiā poſſet vēdi ac tēpus. jͣ. ne p̄la. vices ſuas. c. vlti. ſed ius ꝑcipiēdi qd̓ ē me re ſpūale non pōt eis in feu dū dari uel etiā ad tēpus ratōibus p̄miſſis ꝯcedi: ⁊ eſt ſi mile cū dicimꝰ vitulū fructū vacce demonſtramus nō ius ſed corpus. ff. de euic. vacce. ⁊ ſic hodie decime in feududari nō poſſunt ſicut nec alia feuda. sͣ. de feu. ca. i. ⁊ ea fuit cā quare olim antiquis tem poribus dabant̉ in feudū lai cis alia feuda ut videlicet defenderēt eccleſias ab hereticis ⁊ ab alijs oppreſ ſoribus: poſtea v̓o cū cā ceſſauit nō fuerunt cōceſſe: īmo expreſſe fuit ꝓhibitū qꝛ ſine peccato laici non poſſunt eas retinere. sͣ. de his que fi. a prela. ſine cōſen. ca. cū apoſtolica. ⁊. jͣ. e. ꝓhibemus. et decimas ab antiquo cōceſſas ad huc poſſident laici ⁊ eoꝝ ſucceſſores: tn̄ ſi aliqua noualia ꝯſurgūt in decima tōe nō accreſcūt eis. jͣ. e. tua nobis. ꝓpter rationē q̄ ibi reddit̉ in fiy ¶ Succidat̉.i. ſuſpēdat̉. ut innuit lr̄a ſequēs donec ⁊cͣ. uel ſuccidat̉.i. excōi cet̉ uel ſuſpendat̉ uel deponat̉ et hec expoſitio ꝓbat̉. xxiii. q. iiii. ipſa pietas. ſed primū verius videtur. ¶ Um ſint. non eſt facile. qꝛ quod a ſanctis patribus non eſt diffinituꝫ ¶ nec nos diffinire debemus.ii. q. v. conſuluiſti. ⁊ qd̓ apoſtolus nō diffi niuit nec nos diffinire debemus. xxxi. q. i. ꝙ ſi dormierit. a ¶ Diuerſe. non tn̄ aduerſe. ſic. sͣ. de his que fi. a p̄la. ſine ꝯſen. ca. cū apoſto lica. Quidā enī ibi dicunt dandas eſſe decimas vbi recipiunt̉ eccleſiaſtica ſa cramēta. sͣ. eo. nouū genus. ⁊. xvi. q. i. queſti. Alii dicunt ꝙ ibi debent dar vbi predia ſita ſunt. sͣ. e. quoniā. ⁊ sͣ. de parroch. c. vlti. et. xvi. q. i. ſi ꝗs laicꝰ. ſed facile eſt ſoluere hāc diuerſitatē ibi debent dari ꝑſonales decime vbi ꝗs recipit eccleſiaſtica ſacr̄a. Et ſi habet predia in alia parrochia ibi debet dari decimas illoꝝ p̄dioꝝ: ut. sͣ. ti. ꝓxi. c. vlti. et. jͣ. eo. ad apoſtolice. Si habet pre dia in eadē parrochia vbi audit diuina ibi debet dare decimas p̄diales et ꝑ ſonales: ⁊ ſic diuerſitas illa poteſt intelligi. Et hoc eſt verū niſi cōſuetudo p̄ ſcripta ſit contraria ut hic dicit.

b ¶ Ad conſuetudinē. Nota ꝙ in decimis ꝑſoluēdis conſuetudo attenditur ſic. jͣ. e. ad apoſtolice. ⁊. c. in aliquibus. in fi. Et intelligo ꝙ illa ꝯſuetudo ſit j ſcripta ꝑ quam iuri cōi preiudicat̉ ⁊ que eſt optima legum interpres alias no credo locū habere ꝯſuetudinē: ut. sͣ. de cōſue. cum dilectus. c ¶ Difficile. non tn̄ impoſſibile: qꝛ qd̓ vix fit tamē fit. ſi. ff. de iudi. vix certis. quia ſi decime ille ſint infra limites alterius ep̄atus non adherētes limiti bene poſſūt tunc p̄ſcribi dūmodo habue rint titulū exquo cāꝫ habeāt preſcribēdi. jͣ. eo. dudū. sͣ. de preſcrip. ad aures. que ſic intelligit̉. Si vis intelligere dif ficile.i. impoſſibile: quaſi nō poſſit perciꝑe decimas in ali eno ep̄atū tūc intellige de de cimis in limite poſitis ⁊ limi ti adherētibus qꝛ ille preſcri bi non poſſunt quia ſic ꝑ con ſequēs ⁊ limes p̄ſcribi poſſet̉ quod fieri nō poteſt ne fines ep̄atuū cōfundant̉ ut hic di cit. ⁊ xvi. q. iii. quicunqꝫ. ⁊. c. licet in regulis. ⁊. c. inter me moratos. ⁊ ideꝫ eſt in parro chiis limitatis.sͣ. d̓ parroch. ſuꝑ e. ⁊ ſic intellige quod hic dicit. ber. Rohibemus. periculo ſic. xvi. q. i. c. vl. ⁊ sͣ. d̓ His que fi. a prela. ſi ꝯſen. ca. cum apoſtolica. e ¶ Laicos. nec etiā ī clericos ſine aucͣte ep̄i. xvi. q. i. c. ul. et sͣ. de his que fi. a p̄la. cuꝫ apo ſtolica. ⁊. jͣ. de iurepa. nullus Sed nūquid de cōſenſu ep̄i poſſunt trāſferri in alios cle ricos ſi laici iſti habent deci mas in feudū ab antiquo? ſa tis videt̉ ꝙ illas poſſunt da re in alios laicos de cōſenſu ep̄i in feudū ſicut ipſi habēt nec dr̄ ep̄us tunc illas dare ī feudū. ſic. sͣ. de feu. c. ii. ſed ſi alias de facto poſſident illas nec laico nec clerico poſſunt trāſferre etiā de cōſenſu ep̄i: ut dicit predicta decre. cum apoſtolica. in fine. f ¶ Sepultura. ſic ergo qui de cimas quas iniuſte poſſidet detinet ⁊ nō reſtituit eccleſie ad quā ſpectant chriſtiana ſe pultura priuari debet ſicut in vſuris. jͣ. de vſur. quia in om nibus g ¶ Dapoſtolice. trāſferat̉. xiii. q. i. ꝑ totū. ⁊ sͣ. de parroch. c. ulti. hLPerſonales. hic ergo pꝫ ꝙ decime ꝑſonales ſemꝑ dāde ſunt vbi ꝗs ꝑcipit eccleſiaſtica ſacr̄a. ſic. sͣ. de parroch. c. vlti. Et dicunt̉ ꝑſonales decime que potius ꝯtemplatōne perſone ſoluūtur: utputa de negociatōne artificio ⁊ militia. xvi. q. i. decime. ⁊. jͣ. eo. non eſt. ⁊. c. paſtoralis. de quibus expēſe ante ſolutionē decimarū deducēde ſunt: ut in. c. paſtoralis. ſꝫ decime animaliū an inter ꝑſonales an inter prediales. querit̉ ⁊ pōt dici ꝙ inter prediales: vbi q̄ paſcunt̉ continue ibi decime ſolui debēt. ar. s. e. cōmiſſuꝫ. ⁊. ff. de ſerui. ruſti. p̄di. pecoris paſcēdi. C. de v̓bo. ſigni. l. ii. Sed quid ſi ꝑ medietatē anni ī teritorio vniꝰ eccleſie: ⁊ per aliā medietatē in territorio alterius eccleſie paſcūt̉ equū eſt ut diuidant̉. ar. sͣ. de teſta. relatū. in fi. ⁊.i. q. ii. c. vl. ⁊. xii. q. ii. vulterane. eodē mō ſi cōtinue iaceant hic: ⁊ cōtinue paſcent̉ ibi. ar. ff. ad municip. aſſumptio. idē eſſet ſi aliqui iacerēt in vna parrochia ⁊ larē haberent in alia debent diuidere decimas ꝑſonales ⁊ oblationes. i ¶ Conſuetudo. ius tamē cōe in ꝓmptu eſt ꝙ illi eccleſie debent dari in cuiꝰ territorio ſunt predia: ut. sͣ. de parroc. c. ult. ⁊ sͣ. e. quoniā. tamē ſtat̉ cōſuetu dini loci ſi eſt preſcripta: ut dixi. sͣ. eo. cū ſint hoīes. nā ⁊ mulier ibi ſubit mu nera patrimonialia vbi habet patrimoniū ſiue predia: ꝑſonalia v̓o vbi habet domiciliū. C. de mune. in quo loco mu. ſexui congruētia ⁊ honoris cogno ſcant. l. i. li. x. lau. X parte. vnius ⁊ male: qꝛ qua rōne ſoluūt de vno ſemine ⁊ de alio ſolC C uere tenent̉ ſiue eodē tempore ſiue diuerſo eiuſdē anni qꝛ vna ⁊ eadē res diuerſo iure cenſeri non debet. xii. q. ii. quia cognouimus. ⁊. jͣ. eo. cum in tua. ⁊ de conſe. di. ii. cōperimus. h ¶ De omnibus predioꝝ. ⁊ etiā arboꝝ. sͣ. c. proxi. ⁊ de feno ⁊ de lana. sͣ. eo. peruenit. jͣ. eo. c. proxi. ad cōſuetudinēᵇ duximꝰ recurrendum et attendendū: etiam ſi ille ec cleſie in vno ſint uel in diuerſis epi ſcopatibus cōſtitute: quia difficile nimis videt̉ ut vna eccleſia in epiſcopatu alteriuſ recipiat decimas: cū ex hoc epiſcopatuū fines conſū di non īmerito viderentur. EX concilio lateranen̄. Rohibemꝰ ne laici decimacū animaꝝ ſuarum periculo detinentes: in alios laicos poſſint aliquo modo tranſferre. Si quis uero receperit: ⁊ eccleſie nō reddi derit: chriſtiana ſepultura priuet̉. IUcius. iij. ſtrigonien̄. archiepō. D apoſtolice ſedis regimen et infra. Intelleximꝰ: ꝙ que dam conſuetudo in vngaria inoleuit: ut multitudo populi plerunqꝫ de parrochia vnius epiſcopi in di oceſi alterius tranſferat̉ᵍ: in qua lꝫ per multa tempora moraꝫ traxerit uterqꝫ tamen epiſcoporū: tam is cuius parrochiani ſunt facti decīacionē requirit: ideoqꝫ. t. nos duxit fraternitas conſulēdos: cui potius decime ſint reddende. Noueris igitur ꝙ equū eſt ut illi eccleſie decime ꝑſonales reddant̉ ab eis: in qua eccleſiaſtica ꝑcipiūt ſacramēta Decimas uero meſſiū uel fructuiꝰ arborū ſicoluerīt in alia parrochia quam in ea in qua habitāt: quoniā a ſdiuerſis diuerſa conſuetudo tenetur: tu eligas in hoc caſu quod ꝑ conſuetudinē diu obtentaꝫ ibidem noueris obſeruatum. ¶ Clemens. iij. X parte canonicoꝝ eccleſie C tue nobis eſt querela propo ſita ꝙ quidā agricultores cū ſimul i ¶ Diminutione.i. nullis expenſis deductis. sͣ. eo. cum homines ⁊. jͣ. eo. c. prox. ⁊. jͣ. eo. tua nos. k On eſt in poteſtate. de oībus. ſic. xvi. q. i. decime. ⁊. qde. vii quicunqꝫ. ⁊. c. omnes decime. ber. l ¶ Percelli. ⁊ pōt etiā eccleſiaſtica ſepultura pͥuari qui decimas nā reſtituit. sͣ. eo. ꝓhibemus. ⁊ qui decimā nō ſoluit ad de cimā ꝑtem ut dicit Augꝰ reuocari me ret̉. xvi. q. i. decīe. ⁊ in fame ⁊ ī penuria maledictus erit ut e. c. qōe.i. reuertimini. m ¶ Anteꝙͣ. deducatis expēſas. hoc veꝝ eſt in predialibus decimis: ut. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. eo. c. tua nos. ſecꝰ in ꝑſonali bꝰ. jͣ. eo. paſtoralis. nj X trāſmiſſa C licite. Ergo videt̉ ꝙ de illicite acquiſitis nō teneant decimā ſoluer̄. ar.i. q. i. non eſt pu tāda. vbi de hoc. ⁊ ſic meritrix de meretricio ſuo d̓cimā ſoluere nōdebꝫ: iu xta illud: nō accipi as mercedē ꝓſtibu li. ⁊ iſayas: nō accipiaſ mercedē mere tricis nec preciū ſā guinis. ⁊ illud: honorabis dn̄m deuꝫ tuū d̓ tuis iuſtis la boribus: ut in. c. nō eſt putanda. ⁊ illici te acquiſita nō ſūt in boniſ noſtris. ff. ꝓ ſo. cū duobus.§. vlti. ar. ꝯͣ. ꝙ mere trix dꝫ decimā ſol uere qꝛ nō turpiter accipit. ff. de ꝯdit. ob tur. cāꝫ. idem̄. ⁊ ſi.§. quotiēs. p̄ter ea delictū non preſtat īmunitatē. ff. d̓ interdic. ⁊. relega. legatoꝝ.§. vl. Cri minoſuꝫ enī nō di gnitas ſed pena di comitari. C. de decur. ne ꝗs. li. x. ⁊ illud euāgelii. facite vobis ami cos de mamona iniꝗtatis: ut. xiiii. q. v. qui habetis. ⁊.§. ſe. Quidā dicūt ꝙ de nullo illicite acquiſito pōt fieri elemoſyna uel ēt decima ſolui. Et ſic nec meretrix nec aleator ſimoniacꝰ nec hiſtrio pōt face̓ elemoſynā uel decimā dare de tali lucro ꝓpter pͥora iura. ar. ex hac lr̄a. Alij dicūt qd̓ verius credo ꝙ de illicite acquiſitis pōt fieri elemoſyna ⁊ dari decima ſi de illis nō cōpetat repetitio ⁊ dn̄iuꝫ trāſferat̉: ⁊ ſic meretrix hiſtrio ſimoniacꝰ ⁊ qui de māmona iniꝗtatis viuūt.i. ꝑ ſolicitudinē tꝑalē aliqua acquirūt decimā dare et elemo ſynā facere poſſunt: et de eo qd̓ extorquet̉ rōe officii. xiiii. q. v. non ſane. qꝛ in his dn̄iuꝫ trāſfert̉ ⁊ nō cōpetit repetitio ſacerdos tn̄ nō debet reciꝑe decima a meretrice ne videat̉ ei impunitatē preſtare ſicut qn̄qꝫ oblatōes aliquoꝝ reſpuūt̉ rōne criminis. xc. di. oblatō nes. xvii. q. iiii. miror. alias ſi dn̄iuꝫ nō trāſfert̉: aut ſi tranſfert̉: et cōpetat repetitō nō pōt inde fieri elimoſyna uel dari decima cū no ſit illius: qꝛ aliena non pōt aliquis cōcedere p̄ter dn̄i voluntatē.j. eo. tua nos. ut in vſuris ⁊ in ſimonia. sͣ. de iureiur. debitores. ⁊. j. de ſimo. de hoc. ⁊. c. veniēs in furto ⁊ rapina. Decime aūt que dat rōe predioꝝ iuſte accipiunt̉ ab eccleſia a quōcūqꝫ etiā inuaſore ex quo non dant̉ rōne ꝑſone. eccleſia enī ſuuꝫ recipit. o ¶ De molendino s. e. peruenit. ⁊. jͣ. eo. paſtoralis. p ¶A Nobis. quilibet laicus indiſtincte nulla tꝑis preſcriptōe ob ſtāte. sͣ. de preſcrip. cauſāque. clerici v̓o ẜm qd̓ dr̄. sͣ. e. nouū. q ¶ Exemptus. cū enī decime ſint tributa egentiū aīaꝝ: ⁊ eas in ſignū vniuerſalis dominij ſibi retinuerit. xvi. q. i. decime. et. jͣ. e. tua nobis. ⁊ que debent̉ diuina cōſtitutōe. jͣ. e. tua. quomō poteſt papa uel diuerſis tēporibꝰ anni in eodē horto uel a gro diuerſa ſemina ſpar ſerint: non niſi de vniusᵍ illoꝝ ſemi num fructibus decimas illi perſouūt: ⁊ infra. Mādamus: quaten ſi noueris remalit̄ ſe habere: agri cultores illos ut de omnibus pre diorum fructibus decimas abſqꝫ diminutione perſoluant eccle. cen. compellas. ¶ Eleſtinus. iij. On eſt in poteſtate hominū cum plantant arbores uel ali qua ſemina terre mandant: ⁊ infra. Reuera ſicut ſancti patres in ſuis tradiderūt ſcripturis: de vino gra no fructibus arborum pecoribus hortis negociatione: de ipſa etiaꝫ militia: de uenatiōe: ⁊ de omnibꝰ bonis decime ſūt miniſtriſ eccleſie tribuende: ita ut qui de his eas ſol uere neglexerīt: eccleſiaſtica diſtri ctione debeāt percelliⁱ: ⁊ infra. Uo lumus ergo ⁊ diſtricte precipimꝰ: quatenus antequamᵐ deducatis de bonis predictis expēſas: decimas eccleſijs ad quas pertinent: cū inte gritate debita ꝑſoluatis. ¶Dem. X traſmiſſa querela rectoris eccleſie de.n. intelleximꝰ: et infra. Quia fidelis homo de oībꝰ que liciteª poteſt acquirere decīas erogare tenet̉: mādamꝰ quatenus .h. militem ad ſolutionē decimarū de his que de molēdinoº ad uentū proueniūt: ſine diminutiōe aliqua compellatis. ¶ Nno. iij. piſtorieū. epō. Nobisᵖ. t. f. r̄quiſiuit: ⁊ īfra. ¶ Cum igitur quilibet decimaſ ſoluere teneatur: niſi a preſtatione ipſarum ſpecialiter ſit exemptus

ocedere priuilegiū de non dandis decimis cōtra preceptū diuine legis contra quā diſpēſare non pōt? īmo vſqꝫ ad animā ⁊ ſanguinē Aebet defendere. xxv. q. i. ſunt quidā. ⁊. v. di. in pͥnci. ⁊. viii. di. que ꝯtra mores. dic ꝙ nō dat alicui pͥuilegiū de nō decimis: ſed ꝯcedit ei admīſtrationē decimaꝝ ut inde ſuſcipiat ſuſtētationē ⁊ reſiduuꝫ conuertat in vſus paupeꝝ: tali modo cōcedit monachis: ſic poſſꝫ etiā laicis cōcedere: vel dic ꝙ cōtra ius naturale diſpēſare poteſt re mittendo decimas alicui ſpēaliter: nō tn̄ ꝯſtitutionē poſſet facere que oīno tolleret illd̓ p̄ceptū qꝛ ius naturale im mutabile ꝑmanet. v. di. in pͥn. veꝝ eſt in ſimul: ſed non in indiuiduis.i. n̄ pōt oīno tolli. ſed pōt ī ꝗbuſdā remitti: ſic̄ illd̓ ius naturale q̄ oēs hoīes ab initio ſint liberi. in aut̓. q. mo. na. fi. effi. le. §. ſi quis v̓o. v̓ſi. po ſtea vo. colla. vi. im mutatū eſt in ꝗbuſ dā ſed non in oībꝰ hoc enī fuit impoſ ſibile ꝙ oēs eſſent ſerui ꝓpter naturā correlatiuoꝝ. r ¶ Recipientibus. ſic. jͣ. e. tua nobis. s ¶ Oſtendat̉. puta puilegiū exēptiōis a p̄ſtatōe decimaꝝ uel niſi haberēt de cimas illas ī feudū ab ātiquo: nūc dn̄s illas retinet ſibi: lꝫ hodie non poſſint dari in feudū: ut di ri. sͣ. e. ꝙͣuis. Ua. de ſpiri tualibꝰ. nec de tēꝑibus etiaꝫ ſi ad cōmodū eccleſi arū reſpiciat. xcvi. di. bene quidē. ⁊ sͣ. de iudi. decernim In caſibus tn̄ laici poteſtatē habēt ſuꝑ clericis de licētia eccleſie. jͣ. de fal. ad falſarioꝝ. in clerico depoſito incorrigibili. sͣ. de iudi. cū non ab hoīe. Itē vbi ſciſma faciūt cum non poſſunt corrigi ꝑ eccleſiā. xvii. di. nec licuit. xxiii. q. v. de liguribus. ⁊. jͣ. de ſen. excōi. ut fame. tan. u ¶ Beneraliter. puta cū dicit cōcedimꝰ cū oī onere ⁊ diſtrictu tibi poſſeſſiones tales ⁊ ſine aliquo onere uel grauamine per talē con ceſſionē non concedit decimas ⁊ ſic ſpēaliter decimas cōcederunt quia ipſas de iure nō poſſet poſſid ere ergo ipſas non poteſt alicui cōcedere. j. e. dudū. quia lex humana non ē ſupra legeꝫ dei: ſed ſub tus. x. di. lege imperatorum. x ¶ Diuina cōſti tutōe debent̉. quaſi ex debito. sͣ. e. parrochianos. ⁊ .ſ. c. ꝓxi. qꝛ dehent eſſe cibus in domo dn̄i. xvi. q. i. reuertimini. ⁊: q. iii.§. poteſt. v̓. itē decime deo mandāte. ⁊. q. vii. primū. ⁊ ſunt tributa egentiū aīaruꝫ: ut. ea. ca. q. i. decime. r ¶ Exteridēda. hoc iō dicit qꝛ laici ſine peccato decimas poſſidere non poſſunt. xvi. q. i. c. vl. ⁊.s. eo. ꝓhibemus. ⁊ sͣ. eo. ꝙͣuis. Et iō li centia iſta non pōt extēdi ad noualia. ar. ꝯͣ. jͣ. e. ex ꝑte. vbi ſoluit̉. ſi. s. de re ſcrip. nōnulli. qꝛ odia ſunt reſtringēda ⁊ fauor ampliandus ff. de liloe. ⁊ poſtu. cum quidam. Ua nobis. tributa. ut. xvi. q. i. decime. Sed improprie dicit̉ tributa: qꝛ in tributis non admittit̉ appellatio: ut. ii. q. vi.§. diffini tiua. ⁊.§. quotiēs. ſed ſuꝑ decimis bene admittit̉ ſicut ī alijs cauſis vbicunqꝫ aliquis grauat sͣ. de appel. ut debitus. Itē in tributis nō currit p̄ſcriptio. xvi. q. iii.§. pot. v̓. ad hoc eccleſia. ſed ī de cimis bene currit. sͣ. de p̄ſcript. de quarta. ⁊. c. ad aures. Sed qua actōe petunt̉ decime: dixit io. ꝙ petunt̉ ꝑ actionē confeſſoriā: quia .f. t. t. r. ꝙ a dantibus ⁊ recipiētibꝰ poſſeſſiones ad fictum de fructibꝰ quos percipiūt decīe ſunt ſoluēde: niſi ab eis oſtendat̉ˢ quare ab huiuſmodi ſint immunes. ¶ Dem uercellen̄. epō. Ua: ⁊ infra. Porro cū laiciſ nulla ſit de ſpiritualibꝰᵗ concedendi uel diſponendi facultas: imperialis conceſſio quantūcūqꝫ generaliterª fiat: neminem poteſt a ſolutione decimaruꝫ eximere: que diuinaˣ cōſtitutione debentur: nec occaſione decimationis antique: licet in feudum decime ſint cōceſſe ſunt decime noualium uſurpande: cum in talibus non ſit extēdenda licentia: ſed potius reſtringenda. Dem eidem. Ua nobis.ſ. intimauit: ꝙ qui dam laici decimas eccleſie et clericis tuis peruerſis machinationibꝰ ſubtrahere moliūtur: quidā enim ex eis ſemen ⁊ ſumptus qui fiunt in agricultura dicunt primitꝰ deducendos: ⁊ de reſiduo impen dendam decimam aſſeuerant: alij uero de portione fructuum quam a colonis accipiūt partim decime ſe parāteſ: eam capellis ſuis aut alijs clericis aut etiam pauperibus con ferunt: uel uſus alios pro ſua uolū tate conuertūt: nōnulli etiam vitaꝫ clericoꝝ tanquam abhominabilē deteſtātes: decīas eis ob hoc ſubtrahere non uerent̉: ⁊ infra. Uerū ſi ad deum a quo cuncta bona procedūt: aſſertores huiuſmodi debi tum reſpectum haberēt: ius eccleſiaſticum diminuere non contēderent: nec decimas que tributaᶻ ſunt vendi. xvi. q. i. moderamine. ⁊. ca. reuertimini. Eccleſia enī dr̄ habere dn̄iuꝫ decimarū: lꝫ nondū habuit poſſeſſionē ut quidā dicūt ⁊ ſatis ratōnabile eſt ſed verius ē ꝙ in hoc cōſiſtit pͥuilegiū eccleſie ut re nondū tradita ipſa facta ſit domina. arg. de cōſue. ex lr̄is. ⁊. C. de ſacroſan. ec. ut inter diuinū. ſic. C. arbi. tute. l. iii. ⁊. C. de rei vendi. ſi ut ꝓponis. vbi hoc pͥuilegiū obtinet in mi nore ⁊ ī milite: nec obſtat qd̓ dr̄. ff. de pollici. l. ii. in fi. vbi dicit̉ ꝙ niſi decima ſit ſegre gata ab alijs non deſinit eſſe ī bonis pͥoris dn̄i: ſed aliud ē cū decima debet̉ ex voto ut ibi: ⁊ aliud cū debet̉ de iure ut hic: vel petunt̉ conditōne ex canone. xvi. q. i. decime. ⁊ c. reuertimini. ⁊. ar. ff. de cō di. ex lege. l. vna. a ¶ Deterioris. īmo melioris qꝛ plus punire ⁊ plus benefa cere pōt. C. de mō mulc. eos xi. q. iii. qui reſiſtit. b ¶ Suas eſſe. xvi. qōe.i. re uertimini. c ¶ Sic ⁊ dn̄s. hoc intellige cū recipit ꝑtem ſuā ante ſolutio nē decimarū: ſecus ſi poſt qꝛ tunc illa iaꝫ decimata eſt: ⁊ hͦ veꝝ eſt cū dn̄s aliquotā ꝑte: puta tertiā uel quartā uel ēt medietatē percipit: tunc eniꝫ vterqꝫ ⁊ colonꝰ ⁊ dn̄s tenet ſoluere decimā de ꝑte ſua. ſic sͣ. e. a nobis. Si v̓o certā ꝑtē puta duos corbes uel tres tā tū colonus reddet dn̄o ꝙͣtū cūqꝫ ꝑcipiat iſte colonus tūc dn̄s de illis tenet̉ ſoluere de cimas qꝛ ꝑs illa non eſt deci mata neqꝫ diminuta lꝫ de de cimato aceruo deſcēdat. S illud queri pōt cui danda ſit decima de illis tribus uel du obus corbibus; illi eccleſie in cuiꝰ territorio ſita eſt illa ter ra: non qꝛ iam ꝑcipit decimā totius a colono: ⁊ eſt cōtra il lā regulā: bona fides nō pa tit̉ ut bis idē exigat̉. ff. de reiur. bona fides. parrochiali eccleſie non debet dari qꝛ nō eſt decima perſonaliſ. Satis pōt dici ꝙ debet dari ratōne predioꝝ lꝫ deſcenderit a de cimato aceruo: ſicut ſi aliꝗs donet alicui hunc corbē deci maꝝ ille enī tenet̉ ſoluere de cimā quia ex lucro habet. co lonus v̓o ille qui duos corbes tantū uel tres ſoluit: tanto minus poteſt ſolue re parrochiali eccleſie de toto aceruo: ut videt̉ ar. op. jͣ. eo. cū non ſit. in fi. et iſtud equius videt̉: tn̄ eccleſie poteſt cōuenire poſſeſſorē ſiue ſuo ſiue alieno nomine: ſiue ſit in poſſeſſione ſiue etiā ſit creditor. xvi. q. i. ſi quis laicus. ff. de vſufruc. hactenus. decima enim tanꝙͣ onus ſequit̉ poſſeſſorem quia res tranſit cum onere ſuo. jͣ. eo. cum non ſit. ſupra. de pignori. ex litteris. nec etiam pactum tuetur poſſeſſorem. ſupra de pactis. pleriqꝫ. ff. de pact. inter debitorem. d ¶ Pretextu v̓o nequitie. hoc ideo dicit quia decime potius dantur intuitu eccleſie ꝙͣ perſone. Sed nunquid teneor dare decimas perſonales ei quem ſcio eſſe ſymoniacū cum ipſe ſit ſuſpenſus. xxxii. di.§. verum. Decime dani ratione diuini obſequij: ut hic dicit̉.ſ. in v̓. quibus eas pro ſuo cultu conceſſit. ⁊. sͣ. eo. nouum. ⁊. xvi. qōe.i. queſti. Item quia ordines non debent ab eo recipi. jͣ. de ſymo. per tuas. dico decime ſunt dande illi. nam ⁊ iudeus preſtat perſonales decimas quaſdam quandoqꝫ ſed non omnes: licet non ratione diuini obſequij ⁊ prediales. jͣ. de vſur. quanto. io. ⁊ ſupra. eo. de terris. et pe quandam decretalem que eſt in antiqua compilatione. ſupra eodem ca. ad audientiam. e ¶ Aliena.i. eccleſiaſtica. xvi. qōe. i. in canonibus. ⁊. qōe. iii. placuit. ⁊. xii. q. i. expedit. Secularia vero poteſt princeps concedere alii. C. de quadri preſcrip. per totū. ex cipe creditorem. ff. de acquir. re. domi. non eſt nouū. et in alio caſu. xix. qōe. iii. ſi qua mulier. vin. f ¶ Domini voluntatē. quia non remittit̉ propter hoc debitū ſed augetur .s. de iureiuran. eam te. g ¶ Compellas. excōmunicari debent qui decimas admoniti non ſoluunt egentium animaꝝ preſumerēt deti nere. Cum enī deus cuiꝰ eſt terra et plenitudo eius or. ter. ⁊ vni. qui ha. in ea. deteriorisᵉ conditiōis eē non debeat quam dn̄s temporalis cuiꝰ ſtatum de terris quas exhibet alijs excolendas: non quidem de ductis ſūptibus: aut ſemine ſeparato neceſſario cū integritate ꝑſol uitur: nimis profecto videt̉ iniquū Sed decime quas deus in ſignum vniuerſalis dominij ſibi reddi pre cepit: ſuas eſſeº decīas ⁊ primitias aſſeuerans occaſione premiſſa uel excogitata magis fraude diminui ualeant: cum deo debita ſit ſolutio decimaꝝ in tantum ut ad eas cleri cis exhibendas quibus eas ipſe ꝓ ſuo cultu cōceſſit: laici ſi moniti red dere noluerint: eccleſiaſtica ſunt di ſtrictione cogendi: ut cū de cūctis omnino prouentibus decime ſint reddende: ſicut colonus de parte fructuū que ſibi remanent ratione culture: ſic ⁊ dn̄sᶜ de portione quā percipit ratione terre decimā reddere ſine diminutione tenetur: pre textu uero nequitie clericorum ne queunt eas niſi quibus ex mādato diuino debentur pro ſuo arbitrio erogare: cū nulli ſit licitum aliena cuiquam concedere preter dn̄i uo luntatem: ⁊ infra. Quoniaꝫ igitur pati nolumus ut eccleſiarum ⁊ cle ricorū iura preſumptione qualibet minuantur: mandamus quatenus omnes qui rōne perſonarum: aut etiam predioꝝ decimas eccleſijs et clericis tue dioc. exhibere tenētur: ad eas cum integritate redden das: ap. re. compellasˢ.

h ¶ X parte. concedit̉. ſic. xii. q. i. p̄cipimus. ⁊. xvi. q. ii. viſis. xcv. di. illud. ⁊. ff. de regu. iur̄. non debet. jͣ. de do. poſt diuor. reſti. ꝑ veſtras. ⁊ ecō uerſo cui interdicit̉ minꝰ ⁊ maius ꝓhibitū eſſe videt̉. jͣ. de ſen. excōi. cū illoꝝ ar. lxxiiii. di. geſta. ⁊. ff. de ſenato. qui indignus. ⁊. ff. de ſer. expor. cui pacto. Itē eſt ar. ꝙ beneficia large ſunt interp̄tanda. jͣ. de v̓bo. ſig. olim. sͣ. de do. cū dilecti. in fi. ff. de cōſti. pͥnci. l. vlti. ar. ꝯͣ. sͣ. eo. tua. Sed ibi donatio decimaꝝ laico facta odioſa eſt cū peccato ⁊ iō nō eſt extendēda licentia: ſed eſt reſtringēda: ut ibi dr̄. i ¶ Conceſſuꝫ. ar. ꝯtra. jͣ. e. cū ꝯtingat. ſed ſoluit̉ ibi. Aſtoralis. Caſus aliquis habēs molendinū ⁊ piſcarias ſuas: facit ibi expēſas neceſſarias ad cōſer uationē ipſaꝝ rerū querebat ep̄us elien̄. vtꝝ expenſe iſte neceſſarie ſint deducende de fructibꝰ illaꝝ reruꝫ anteꝙͣ de cime ꝑſoluant̉ ẜm ꝙ in nego ciatōe deducunt̉. An̄ꝙͣ papa huic reſpōdeat queſtiōi oſtēdit quid iuris ſit de illis expenſis que fiūt circa res emptas de pecunia decimata cā negociatōis. ⁊ dicit ꝙ ille expēſe que fiūt in rebuſ illis de bent deduci cū res ille vēdūtur: ⁊ de reſiduo quaſi de lucro decima eſt ꝑſoluēda: ſed expenſe que fiunt pro perci piendis fructibus illarū reꝝ non ſunt deducēde. ꝙͣuis fa cte ſint ille expēſe de pecūia decimata qꝛ fructus illi ſunt illoꝝ qui faciūt impenſas ſal ua decima ⁊ fructus illi non poſſūt alienari ſine onere de cimarū. Deinde reſpōdet ad queſtionē ꝓpoſitā dicens ꝙ expenſe que fiunt ꝓ reſtauratōe molendinoꝝ ſeu piſca riarū ⁊ aliarū rerū non ſunt peducēde de prouentibus de cimandis quia res ille ſic reſtaurate remanent penes dominos. h ¶ De molendinis ⁊ piſcariis. ꝑmanētibꝰ nō emptis cā mercimonii. ber. i ¶ Neceſſarias. neceſſarie dicunt̉ impenſe ſine quibus res fit deterior. ff. de imꝑe. in re. do. fal. l. impēſe. ⁊. l. qd̓ dr̄. ⁊. ff. de ver. ſigni. impenſis. k ¶ Conceſſuꝫ. non iure ſcripto ſed tantūmodo hic inuenit̉ ⁊ non alias: ſed conſuetudine approbata uel ratione que eſt optima legum interpres sͣ. de conſue. cum dilectus. l ¶ Acquiſitas. uel factas cauſa mercimonij. ber. m ¶ Deducendas. Hec eſt ratio qua deducunt̉ expenſe de mercimonijs ⁊ nō de fructibus ⁊ redditibus aliaꝝ rerū qꝛ in negociatōne operat̉ manus hoīs ſed in alijs p̄cipue operat̉ manus dei. ar. lvi. di. naſci. sͣ. eo. non eſt. ⁊. jͣ. eo. cū nō ſit. hanc rōeꝫ aſſignat vin. ⁊ tu adde aliā ne bis eadē res decimaret̉ quia tunc ſunt decime ꝑſonales. n ¶ Expenſas. factas in eundo ⁊ redeundo ⁊ negociando ⁊ faciendo me liorem. ber. o ¶ Quaſi de lucro. Ex hoc videt̉ ꝙ de omni eo quod ꝑuenerit ad aliquē gratuito titulo decima ſit ſoluēda: ſic ergo heres legatarius donatarius de here ditate legato ⁊ donato debet ſoluere decimas qꝛ de omni licite acquiſito de cime ſunt ſoluende. sͣ. eo. ex trāſmiſſa. ⁊ arg. xvi. q. i. decime. ⁊. qōe. vii. c. iii. Super hoc dicas ꝙ ſuus heres de hereditate decimā ſoluere non debet qꝛ vna ꝑſona reputat cū patre. C. de impu. ⁊ alijs ſubſti. ſi quis duobus.§. vl. ⁊ inſti. de inuti. ſtipu.§. ei qui. ⁊.xxxv. q. iii.§. hac auctoritate. ⁊ qꝛ de iure na ture ſibi debita eſt. vnde viuēte patre dn̄s eſt. inſtit. de here. ⁊ quali. diffe.§. ſui quidē. ⁊ ſola adminiſtratio deeſt ei. ff. de libe. ⁊ poſthu. in ſuis. Quidam dicūt ꝙ extraneus heres donatarius legatariꝰ quia totū eſt ei lucrū: decima dari debet. Alii dicunt ⁊ melius ꝙ de īmobilibus non tenet̉ quis ſoluere de cimā qꝛ res ad quēlibet poſſeſſorē trāſit cū onere ſuo. ut. jͣ. eo. cū non ſit. quo niā cum deus alienā terrā dederit filiis iſrahel tantū de fructibus ſibi dari decimas mādauit: ⁊ ſi de poſſeſſionibus decima daret̉ cito poſſeſſiones de uoluerentur ad eccleſias. Sed nunquid doctor de collecta: et aduocatus de aduocatione: mercenarius de mercede tenentur ſoluere decimam? vtiqꝫ xvi. qōe.i. decime. p ¶ Merces emptas. cauſa mercimonii de pecunia decimata. q ¶ Deducēdas. qꝛ tunc intelligunt̉ eſſe prediales decime. r ¶ Decimate. etiā ſi poſſeſſiones ille ſint empte de pecunia decimata. vel ſic etiā ſi expēſe ille ſint facte de pecunia decimata: quod meliꝰ videt̉. s ¶ Quoniā. iſtd̓ quoniā potiꝰ illatiue ꝙͣ cātiue ponit̉ ẜm vin. ⁊ ꝓpͥe ⁊ meliꝰ. DDem abbati ſancte colūbane ſen̄. X parte tua: ⁊ infra. Cū tibi quod maius eſt ſit cōceſſum: ut videlicet decimas de laboribus terre parrochiaꝝ tuaꝝ cū integritate ꝑcipias: de noualibus eas exi gere ſatis potes: quia ubi maius conceditur: minus cōceſſum eſſe videtur. ¶ Dem helien̄. epō. Aſtoralis officij: ⁊ infra. Ex plicari poſtulaſti utrum quis poſſit de molēdinis ⁊ piſcarijs ne ceſſarias expēſas deducere: prius quā ſoluat decimas ex eiſdeꝫ: ſicut eſt in negociatione conceſſūᵏ. Ad quod reſpōdemꝰ: ꝙ licet circa res acquiſitas uel factas de pecūia decimata cum ipſe uendūtur: creda mus deducendas expenſas: ⁊ de reſiduo quaſiº de lucro decimas ꝑ ſoluendas: ut ſi uendatur domus ager vinea clibanus molendinum grex aūt quelibet mercesʸ expēſas tamen que fiunt pro fructibus ꝑci piendis ex illis de quibus fructus ꝓueniūt: nō credimꝰ deducēdas expenſas etiam ſi fuerīt decimate: quoniāᵉ ſalua decima fructus effici untur eoꝝ qui faciūt ipſas expēſas fructꝰ autē ipſos alienari poſſe non credimꝰ: niſi cūᵗ onere decimarū: nec proᵘ reſtaurādo detrimēto qua t ¶ Niſi cū onere. Nota ꝙ res tranſit cū onere ſuo. xvi. q. i. ſi qnis laicus. ff. de cōtrahen. emp. alienatio. jͣ. eo. cū non ſit. sͣ. de pigno ex litteris. circa fi. ber. u ¶ Nec pro reſtaurādo. hic reſpondet queſtioni propoſite. x ¶ Tredimus deducēdas. hoc ſpēale eſt in decimis ꝙ non dedu cūtur expenſe pro fructibus colligendis: vel etiā pro cōſeruatōne alicuius rei alias etiā malefidei poſſeſſor deducit ſumptus neceſſarios. ff. d̓ peri. here. ſi a domino. §. vlti. ⁊ sͣ. de in inte. reſti. requiſiuit. ff. de ſolut. fructus ioan. y ¶ Decimādis. ſed ſi emiſſē ad hoc ui vendereꝫ: ⁊ anteq̄ rem illā uendaꝫ feciſſem ſumptus ꝓ illa cōſeruanda be ne deducerē ſūptꝰ. z ¶ Mercis. mercis appellatio proprie ad res pertinet mo biles. ff. de v̓b. ſig. mercis appellatio. a ¶ Deſtruat̉. ſi aliquod expeditur ne ceſſario ad illiꝰ cōſeruationem illud non deducit̉: ut di ctū eſt ſupra. b. ¶ Um contin ¶ gat. ab antiquo. forte ex p̄ſcri ptōne. sͣ. de p̄ſcrip ad aures. c ¶ De iure cōmuni patet hic expreſſe ꝙ decime de iure cōmuni ꝑtinent ac parrochiales eccle ſias. ut. xvi. q. i. ſtatuimus. ⁊. c. de decimis. ⁊. c. ſi quis laicus. ergo non ſpectāt ad epiſcopū. vnde in decimis parrochialiū eccleſiarū non debet epiſcopus aliquā habere portionē. nā capitula que dant ep̄o partē decimaꝝ loquūtur de decimis ep̄alis eccleſie. Sed ꝯtra s. eo. quoniā. vbi dicit ꝙ epiſcopus poteſt retinere partē ſuam de noualibus que ſurgunt in parrochia alicuius eccleſie. jͣ. eo. duduꝫ vbi ep̄us petit decimas in dioceſi ſua poſitas fundata intentōe ſua de iure cōmuni ⁊ ita non ꝑtinet de iure cōi ad parrochiales eccleſi as quia ibi obtinet epiſcopus. Dicas ꝙ de iure cōmuni tantū baptiſmalibus eccleſie decime debent dari. xvi. q. i. de decimis. ꝓui notat Hug. ibi: ⁊. ca. ſtatuimus. Quid ergo reſpondebis illi decre. quoniā? Dicas ꝙ illa intelligit̉ per iſtā: vel potius loquit̉ ẜm con ſuetudinē loci: ⁊ illa dudum. jͣ. eo. poteſt intelligi de decimis in par rochia epiſcopi poſitis quia ille pertinēt ad eundē iure cōmuni: et de illis debet facere quattuor partes. xii. q. ii. quatuor. ⁊. c. vulterra ne. ⁊. c. nobis cōceſſio. vel ille decime quas petebat ep̄us brixien̄. ad nullū ꝑtinebāt qꝛ nō erāt in parrochia alicuiꝰ eccleſie parrochi alis: vnde ad ep̄m de iure cōi ꝑtinebāt qꝛ decime in ptāte ep̄i ſunt xvi. q. i. in ſacris. ⁊ sͣ. e. quonia. vel dic ꝙ illa decre. dudū. loquit d̓ cōſuetudine: ut ibi notat. in fi. illius glo. que incipit hic. d ¶ Noualiū. hic ad aliū pertinēt noualia: ⁊ ad aliuꝫ decime. vnde ſignat̉ contra. sͣ. e. ex parte. m. illud intelligit̉ cū aliquis obtinet de cimas per pͥuilegiū in quo caſu debet habere noualia quia exquo eis conceſſe fuerūt decime ſimpliciter: ⁊ noualia que poſtea ibi ſui gunt. jͣ. de pͥuile. quoniā quia circa. Nam verbo generali ſimplicit poſito ſignificabit decimas preſentis tēꝑis ⁊ futuri. ff. de ſerui. vr. predi. ſi ſeruitus. ⁊. C. que res pig. obli. poſ. l. vlti. ⁊. xix. di. ſi roma noꝝ. ſed hic loquit̉ cū habet decimas ex preſcriptōe quia per hoc non p̄ſcribit noualia. ⁊ ſic intelligit̉. c. ſequēs. ſed hoc intellige allegato titulo ⁊ ꝓbato. jͣ. e. dudū. ⁊ in quadā decre. exͣ in cōcilio lugd̓ s. de preſcrip. que incipit: venerabiliū. e ¶ Rationabilis cauſa. puta priuilegiū aliud non poſſent oſtendei cū de iure cōmuni ꝑtineant ad parrochiales eccleſias: ut. sͣ. eo. ex parte. ⁊ p̄ſcriptio allegari non poteſt. ¶ Um in tua. minutas. minute decime appellant̉ partus aīa rūlibet rerū: ex quibus decime ꝑ ſoluūtur: credimusˣ deducēdas ex penſas de prouētibus decimādis quia penes dominū res ꝑmanent reſtaurate: ut ſi parſ aliqua moriat̉ armenti: deterioret̉ vinea: portio mercisᶻ depereat: uel totꝰ cliban deſtruatur. ¶Dem. Um contingat interdū in tua dioc. ⁊ infra. Cū in quibuſdā ꝑrochijs ad quaſdā eccleſias uel perſonas eccleſiaſticas ab ātiquo pertineat ꝑceptio decimarum ⁊ de nouo fiant noualia in eiſdem: queris a nobis ad quā huiuſmodi no ualium decima incipiat pertinere. Unde inqui. t. t. r. ꝙ cum perceptio decimarum ad parrochiales eccleſias de iure cōmuni pertineat decime noualium que fiunt in par rochijs earundem ad ipſas procul dubio pertinere noſcuntur: niſi ab his qui alias percipiant decimas rationabilis cauſa oſtendatur: per quam appareat noualiū ad eas decimas pertinere. ¶ Dem epō beluacenſi. Um in tua dioc. quedam mo naſteria ⁊ conuētuales eccleſie in multis parrochijs maiores decimas percipiant: ⁊ minutas de quibuſdā fructibꝰ annuatī ꝑceptis

c ¶ Ab antiquo. quia preſcripſerūt decimas illas. sͣ. c. ꝓxi. ber. ¶ Cenſeri. xii. q. ii. cognouimus. ⁊. jͣ. de pͥuil. qꝛ circa. ⁊ sͣ. e. ex ꝑte ff. de vſucap. eū qui. in fi. ar. ꝯͣ. ff. de pecul. l. hinc querit̉.§. i. vbi dī ꝙ peculiū qn̄qꝫ duplici iure cenſet̉. b. A Udū. decimas. ſine inquietatōe ⁊ libere ꝑcipi poſſꝫ talis vi det fuiſſe petitio ꝑ ſnīaꝫ lataꝫ ut dicit in fine. ber. De iure cōi. ſic g¶ xvi. q. vii. oēs baſi lice. ⁊. xviii. qōe. ii. monaſteria. Itē vr̄ hic ꝙ de iure cōi ꝑ tineat ꝑceptio deci marū ad ep̄m. ſꝫ ꝯͣ sͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. c. cum contingat. vbi de hͦ dictū eſt. vel pōt di ci ⁊ vr̄ veriꝰ ꝙ hec allegatio nō ponit ius ꝙͣtū ad decīas ⁊ ſic nullū cōtrariū ⁊ de conſuetudine loci ꝑtinebāt he de cime ad ep̄m ⁊ nō de iure cōi: ſꝫ ꝙͣtuꝫ ad eccleſias qͣs petebat ep̄s fundata erat intētio ſua de iure cōi. verius pu to ꝙ decime iſte n̄ erant intra certam parrochiā alicuius parrochialis eccleſie lꝫ dicat infra ꝙ ꝑtinebant ad eccle ſiā ſancti ſtephani: ut dixi. sͣ. eo. cū cōtingat. in glo. que incipit: patet hic. b ¶ Probaret. Hic aꝑte videt̉ ꝙ qui al legat p̄ſcriptionem tenet̉ ꝓbare titulū ex quo habuit cām p̄ſcribēdi. sͣ. e. de ꝓ ba. licet argu. ⁊ expreſſuꝫ videt̉. sͣ. de preſcrip. ſi diligēti. naꝫ ẜm canones lō ga ⁊ lōgiſſima pre ſcriptō nō differūt ſed in lōga preſcri ptōe oportet ꝓbar̄ titulū. C. de p̄ſcri. lon. tē. diutina. C. d̓ vſu. ꝓ herede. l. vlti. gͦ ⁊ ī lōgiſſima ẜm canones. ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ p̄ſcrip. quoniā omne. ⁊. c. vigilāti. vbi dr̄ ſufficere bona fides: ⁊ eſt ꝯͣ id qd̓ dici cōſueuit ꝙ ſufficit allegare titulū ſed nō oportet ꝓbare. Io. dixit q̄ iſti erāt ſuſpecti: et ideo oportuit eos ꝓbare tituluꝫ ⁊ iuſtū: qꝛ ꝓpter ſuſpitione qͥn̄qꝫ trāſfert̉ ꝓbatio in aliū qui alias nō cogit̉. sͣ. ut eccle. bene. ut noſtrū. vbi de hoc notat̉. Sed ſuꝑ hoc dic ut dixi in. c. ſi diligēti. sͣ. de p̄ſcrip. vbi inuenies: in quo caſu ꝓbari debeat titulus: ⁊ in quo non. l ¶ Conceſſionē predictā. quā ſi a papa ex certa ſciētia cōfirmaſſet valuiſſet ⁊ ex ea ſumpſiſſet vigorē lꝫ ex ſe nulla fuerit. ar. sͣ. de pac. quotiēs. sͣ. de trāſac. c. i. xcvi. di. bene quidē. ⁊. ii. q. i. in pͥmis. ber. n ¶ Laicali. ut. xvi. q. vii. ſi quis deinceps. vnde titulus talis habei o non titulo. l ¶ Nō potuerūt alijs.i. q. vii. daibertū. ⁊. jͣ. de dona. inter vi. ⁊. vx. nuper. qꝛ ꝓ non dato habet̉ qd̓ ab illo donat̉ qui non pōt de iure uonare. jͣ. de iurepa. quod aūt. in fi. Ar. cōtra. ff. de acquirē. re. do. non fuerūt decīe perſolute: ⁊ infra. Reſpondemꝰ ꝙ ſi fructꝰ predicti de illa terra proueniūt de qua mo naſteria uel conuentuales eccleſie aliquos ꝑcipiebāt ratione decīaꝝ prouētus: eis proculdubio decie fructuū debent̉ eorū cū ipſis terra illa ab antiquoᵍ fuerit decimalis: et non debeat vna eadēqꝫ eccleſia di uerſo iure cenſeriᵉ: alioquin parro chialibus eccleſijs exoluantur: ad quas de iure cōi ſpectat perceptio decimaꝝ. Dem ueſprimen̄. epō. Udum aduerſus fratres hie Froſolymitāos hoſpitalis ſan cti ſtephani te proponēte in noſtra preſētia queſtionē: ꝙ ipſi decimas de laboribus ruſticoꝝ ſuoꝝ ueſpri men̄. eccleſie debitas nō ꝑmitterēt tibi decimas ſolui: ⁊ infra. Cōparē tibus igitur te ac ipſis ſtatuto termino coram nobis. g. preſbyterū cardi. tibi ⁊ eiuſcōceſſimꝰ auditorē coram quo decimas terrarū que ꝑ ruſticos hoſpitalis ueſprimen. dioceſis excolutur: ⁊ de cyrographa ⁊ de nouacularia eccleſias que per ipſos hoſpitalarios detinent̉: intē tione tua de iureᵍ cōi fūdata petiſti prior auteꝫ hoſpitalis in predictis decimis ⁊ eccleſijs preſcriptioneꝫ allegans: ꝓpoſuit ſe nō teneri tibi ſuꝑ his reſpōdere: quod cū ꝑ audi torē ad noſtrā audientiā ꝑueniſſet: mandauimꝰ ꝙ idem prior preſcri ptionis titulum quem allegauit ꝓbaret: qui. b. regis aut regine vngarie priuilegia exhibuit qui eccle ſiam ſancti ſtephani: ad quā dicte eccleſie cum eiſdem decimis ꝑtine bant in ꝑpetuam elemoſynā hoſpi tali donatiōis titulo cōceſſerunt cō firmationis. C. pape. ꝑ.n. ſcriptū exhibēs: per quod probare uolebat conceſſionem predictā plenuꝫ habere uigorem: ⁊ infra. Ceteruꝫ ex parte tua fuit propoſitum: ꝙ in decimis ⁊ eccleſijs a rege ⁊ regina donatis preſcriptionem non opor tet opponer̄ pars aduerſa que nec a donatione ipſoꝝ initiū haber̄ po terat nec a cōfirmatione prefata tātuꝫ effluxit temporis: ꝙ poſſit pre ſcriptio ꝯfirmari: ⁊ ſic donationis regis ac regine allegatuſ titulꝰ nul lus erat cū ſacrilegij crimen incur rat qui eccleſias uel eccleſiaſticum aliquid de manu receperit laicali ⁊ infra. Nos igitur cū donatores predicti conferre nō potuerīt alijs que de iure non poterāt poſſider ⁊ per cōfirmationē predicti clemē tis ſuper eccleſia ſancti.s. hoſpita li cū decimiſ ⁊ alijs pertinentibus ad ſe factam: etiā ſi autenticū appa reret: iuri epāli nullatenuſⁿ deroge tur ſententialiter ꝓhibemꝰº: ne fra tres hoſpitalis preſumāt ulterius impedire: quo minꝰ decimas ꝑci pias memorataſ ⁊ pacifice poſſide as in futuꝝ. ¶Dē ī cōci. generali. N aliquibus regionibꝰ que Idā ꝑmixte ſūt gentes que ẜm ſuos ritus decimas de more non ſoluūt quāuis cenſeātur noīe chri ſtiano. his nōnulli dn̄i predioꝝ ea tribuūt excolēda ut decimiſ defrau dantes eccleſias maioreſ inde red ditus aſſequātur. Volēteſ igit̉ ſuꝑ his eccleſiaꝝ indēnitatibꝰ ꝓuider ſtatuimꝰ ut ipſi dn̄i talibꝰ ꝑſonis ⁊ taliter ſua predia excolēda ꝯmittāt ꝙ abſqꝫ ꝯtradictiōe eccleſijs decimas cū integritate ꝑſoluāt: ⁊ ad id ſi neceſſe fuerit ꝑ cē. ec. ꝯpellāt̉ᵖ ille quippe decime neceſſario ſoluē de ſunt que debent̉ ex legeq diuina uel loci conſuetudine approbata. Dem in eodem. Um non ſit in homīe quid ſe mē ſerenti reſpōdeat: quoniā iuxta uerbū apoſtoli neqꝫ qui plātat ē aliquid neqꝫ qui rigat: ſꝫ qui incremētū dat deꝰ: ipſū quidē mor tificato ſemine plurimū fructum af fert: nimis auare quidā in decimiſ defraudare nitūt̉ cenſus ⁊ tributa que īterdū indecimata pretereūt de frugibꝰ primitꝰ deducētes. Cū aūt in ſignum uniuerſalis dominij quaſi quodā titulo ſpāli ſibi dn̄ſde cimas reſeruauerit: nos ⁊ eccleſia rū diſpēdijs ⁊ aīaꝝ periculis obui are uolētes: ſtatuimꝰ ut in preroga tiuaꝫ dominij generalis exactionē tributoꝝ ⁊ ceſuū precedat̉ ſolutio decimarum: uel ſaltem hi ad quos cenſus uel tributa indecimata per uenerint. quoniaꝫ res cum onere non eſt nouū. ff. de vſufruc. quod noſtrū. ff. de ꝯͣhen. emp. rem alienam. m ¶ Poſſidere. xvi. q. vii. c. i. ⁊ sͣ. de p̄ſcript. cauſam que. quia ſpūalia non ca dūt in laicū. sͣ. de elec. ſacroſancta. ⁊. c. maſſana. xcvi. di. bene quidē. v̓. nūq̄ licuit laico anathematicare. n ¶ Nullatenus deroget̉. nunꝙͣ enī intelligit̉ derogari iuri alterius niſi hoc exprimat̉. lxxxv. di. florētinū ⁊. xcix. di. ecce. sͣ. de aucto. ⁊ vſu pal. ex tuarū. ⁊ sͣ. de offi. deleg. ſuper eo. o ¶ Prohibemus. ex hac ſnīa vr̄ ꝙ actū ſit iudicio vti poſſi detis. ⁊ ex eo qd̓ dr̄. sͣ. in pͥn. non ꝑmitterent tibi ſolui ſed petitionē ep̄i vr̄ actū petitorio: ſed ſtandū eſt ſnīe: talia enī ſunt ſubiecta qualia ꝑmit tunt predicata. ber. N aliquibus. ꝯpellāt̉ p 2 pactuꝫ enī non nocet eccleſie quin a quolibet poſſeſſore poſſit petere decimaꝫ qꝛ eſt onus qd̓ ſequit̉ ipſā rē s. eo. paſtoralis. ⁊. c. ꝓxi. sͣ. d̓ pac. pleriqꝫ. ff. de pact. inter debitorē. ff. de inſtito. ſi cum villico. ar. ꝯͣ. ff. de pac. epiſto la.§. pactū. ſi poſſeſſor partē fructuū recipit ⁊ dn̄s ꝑtē teneat vt̓qꝫ cōueniēdus eſt. sͣ. e. a nobis. ⁊. c. tua nobis. q ¶ Ex lege diuina. quaſ dn̄s ſuo dominio ſeruauit: ⁊ tāꝙͣ debita requirunt̉.sͣ. e. parrochianos. ⁊. jͣ. eo. tua nobis. et xvi. q. i. decime. berr ¶ Loci conſuetudine. Sic ę attendit̉ conſuetudo in decimis nec mirū qꝛ ⁊ in baptiſmo attendit̉. de cōſe. di. iiii. de trina. ⁊ in matrionio. jͣ. de cogna. ſpiri. ſuꝑ eo. ⁊ merito ſeruat̉ cōſuetudo qꝛ eque pu nit̉ tranſgreſſor ꝯſuetudinis ſicut trāſgreſſor legis. xi. di. in his rebꝰ. Et hoc pōt inteligi de cōſuetudine iſta: de qͣ habuiſti. sͣ. e. cū ſint hoīes. et c. apoſtolice. vbi de hoc. Et dic d̓ cōſuetudine approbata ⁊ p̄ſcripta alias non obeſſet cōſuetudo. sͣ. de ꝯſue. c. vlti. Si v̓o ꝯſuetudo eſt ꝙ detur duodecima ꝑs uel minor talis cōſuetudo nō ſufficit niſi ſit approbata a papa: qꝛ non valet talis cōſueludo q̄ abſqꝫ mortali peccato ſeruari non valet quatūcūqꝫ longa. sͣ. de p̄ſcrip. quoniā omne. Sed hͦ non pōt habere bonā fidē qꝛ de iure diuino debent̉: ⁊ ita non poſſet preſcribere: ergo nec cōſuetudo ibi locū habet̉ poteſt. Hoc dico in laicis qꝛ clerici uel eccleſia contra cle ricos non ſolū partē preſcri bere poteſt ſed etiam totā de cimā: vnde dicit decretū: qui minꝰ dedit decimas mō emē det. xvi. q. vii. ꝗcunqꝫ. ber. Um nō ſit. p̄cedat ſo lutio: qꝛ ut hic dr̄ illas

u Uper abbates. tales.ſ. de quibus decime ſolui debeant. b. x Cōmittant̉. interim anteꝙͣ edificent̉ eccleſie ut illi coloni ſolnāt decimas de illis terris idē eſſet ſi ipſi ijdem colerent eas. jͣ. eo. ca. y ¶ Tōponendū. ⁊ ſic compoſitio in decimis poteſt ferri ꝑ ſacerdotē. sͣ. eo. ex multiplici. que ꝑſonalis videt̉ niſi ꝑ ſuperiorē fuerit cōfirmata. sͣ. de trāſac. veniens. Sed nūquid ciſtercien̄. ⁊ alij monachi nō habē tes populū poſſunt p̄ſcribei decima? non videt̉: qꝛ decīas de iure habere non poſſunt. ut. xvi. q. i. ꝑuenit. gͦ eas non poſſunt p̄ſcribere.s. de pre ſcrip. cauſaꝫ que. Sed videt̉ hic exquo nomīe cōpoſitiōis eas poſſunt hr̄e ꝙ eas poſſi preſcribere: ſatis poſſet ſuſti neri ꝙ non poſſunt p̄ſcriber̄ decimas: ut in p̄dicto. c. cām que. ⁊ sͣ. eo. ti. dudū. decime enī intuitu diuini officij tātū debite ſunt iure diuino sͣ. e. tua nobiſ. ſed iſti nemini ſub miniſtrant ſpūalia ⁊ decime iſtis tantū ꝑ pͥuilegia concedunt̉ qꝛ iure cōi eas habere nō poſſunt alias ſuꝑfluū eēt priuilegiū qꝛ que de iure cōi cōpetunt ſuꝑfluū eſt p̄cibus impetrare. C. de theſau. l. i. li. x. ff. ad municip. l. i. vn̄ cuꝫ iſti allegarent p̄ſcriptionē ne ceſſe habebāt oſtendere titulū qꝛ eis daret cām preſcribē di s. eo. dudū. que loquit̉ de hoſpitalariis hieroſolymitanis qui de iure cōi decimas poſſider̄ non poſſunt ⁊ ideo in his que de iure cōi poſſi dere non poſſunt neceſſari us eſt titulus: ⁊ ſic poteſt intelligi. sͣ. de preſcrip. ſi diligē ti. vbi de hoc. z ¶ Alios. hic habes argu. ꝙ res inter alios acta alijs preiudicat. ⁊ Nterdicimus. ad alie nas eccleſias ꝑtinētes Iſtud poteſt intelligi de deci mis laicis in feudū conceſſis ut nulla perſona eccleſiaſtica ad quā ꝑtinent recipiat illas ī pignꝰ: ut ſi penes laicū remaneāt citiꝰ redeāt ad eccleſiā ad quā ꝑtinēt ſaltē poſt mortē: cū in decimis non habeat locū ſucceſſio. sͣ. e. ad hoc. lꝫ ſuccedant heredes in decimis antiquitus cōceſſis in feudū: ⁊ hac rōne ſufficit ſi laicus de cōſenſu ep̄i decimas tales alij eccleſie donauerit. sͣ. de his que fi. a prela. ſine cōſen. ca. cū apoſtolica. eccleſia v̓o ad quā ꝑtinent bene pōt eas in pign recipere qꝛ ꝑ hoc citius rehabebit decimas ſuas cū tunc nō teneat̉ cōputare fructus in ſortē. jͣ. de vſur. c. i. ⁊. c. ꝯqueſtus. ⁊ sͣ. de feu. c. i. Idē eſſet ⁊ multo fortiꝰ ſi laicus de facto tantū decīas retineret: ⁊ hec fuit ꝓhibitōis cā ut per hoc ꝓuideret̉ eccleſijs ad quas iſte decime ꝑuenire debent. Ullus. tondeat̉.ſ. ad ꝓfitendū ut ſit monachus. xx. q. i. illud. clericus tū poſt. vii. an. poteſt fieri qꝛ tunc eſt doli capax. xxviii. di. de his. ⁊. lx. xvii. di. quicūqꝫ. ⁊. c. in ſingulis. Sed ar. ꝯͣ. sͣ. de prebē. ſuper. ibi dr̄ ꝙ pueri non ſunt idonei ad beneficium obtinendum. b ¶ In legitima.ſ. xiiii. an. c ¶ Spōtanea. qꝛ ſi coactus non valeret. xx. q. iii. preſens clericus. d Iquis. tonſuratus. ut fiat monachus uel regularis canonicus. xx. q. ii. ſi in qualibet. e ¶ Infra annum. ⁊ idem. xx. qōe. ii. puella. ⁊ tutor contradicere poteſt infra idem tempus: ut ibi dicitur. f ¶ Ad principē.i. ad papā. de ꝯſe. di. i. corꝑa uel ad pͥncipē uel p̄latū eccīe. b. g ¶ Ad miſſuꝫ.i. vicariū ep̄i qui gerit vices ſuas. sͣ. de inſti. ex querimoniis. h ¶ Permaneat. quo ad parētes qꝛ poſt annū filiū reuocare non poſſunt ut hͦ pꝫ. ⁊. xx. q. ii. puella. Ipſe v̓o puer qn̄cūqꝫ vſqꝫ ad finē. xiiii. an̄. poſſꝫ reſilire jͣ. eo. ſignificatū. ⁊. c. cū ſimus. poſtea v̓o non poterit exire. xx. q. i. illud. i ¶ Per vim. illatam ſibi a parentibus. k ¶ Clericus.i. monachꝰ ꝑmaneat. Sed ex mora tanti tꝑis p̄ſumit̉ ꝯſenſiſſe ⁊ intellige ſi potuit reclamare. jͣ. de ſpon. ad id quod. ⁊.i. q. i. cōſtat. ⁊. jͣ. de de ſpon. īpu. de illis ii. alias aūt nō teneret monachatus.sͣ. qd̓ me. cā. ꝑlatum. T clerici fingunt. No. ꝙ fictio ſiue ſimulatio qn̄qꝫ fit ex honeſta cā: qn̄qꝫ ex inhoneſta. Ex honeſta cā. xxii. q. ii. vtileꝫ. ⁊. xxiii. q. ii. dn̄s. ⁊ ſi aliquis ſimulat religionē ex honeſta cā ita ꝙ ꝓteſtatio precedat nō nocet. sͣ. de his que vi metuſue cā fi. ꝑlatū. vbi de hoc. Simulatio v̓o ex inhoneſta ſuo tranſit: ea per cen. eccle. deci. mare cogant̉ eccleſijs quibꝰ de iur̄ debentur. ¶ Dem in eodem. Uper abbates ciſtercien̄. or Odinis in generali concilio cō gregati ad cōmonitionē noſtrā pro uide ſtatuerūt: ne decetero fratres ipſius ordinis emant poſſeſſiones de quibus decime debeant̉ eccle ſijs: niſi forte pro monaſterijs no uiter fundandis: ⁊ ſi tales poſſeſſi ones eis fuerint pia fideliū deuoti on collate aut empte pro monaſte rijs de nouo fundādis: cōmittant̉ alijs excolende: a quibus eccleſijs decime ꝑſoluant̉: ne occaſione pri uilegioꝝ ſuoꝝ eccleſie ulteriꝰ pre grauent̉. Nos autē decernimꝰ ut de alienis terris ⁊ āmodo acquirē dis: etiā ſi eas ꝓprijs manibꝰ aut ſumptibus excolunt: decimas ꝑſol uant eccleſijs quibꝰ rōne predioꝝ antea ſoluebant̉: niſi cū ipſis eccle ſijs aliter duxerint cōponendūʸ: et hoc ipſum ad aliosᶻ regulares qui gaudēt ſimilibꝰ priuilegijs extēdi uolumꝰ ⁊ manclamꝰ: ut eccleſiarū prelati prōptioreſ ⁊ efficatioreſ exi ſtant ad exhibendū eis de ſuis ma lefactoribꝰ iuſticie cōplementum eorūqꝫ priuilegia diligētius ⁊ ꝑfe ctius ſtudeant obſeruare. Rego. ix. Nterdicimꝰ vniuerſis ꝑſōis eccleſiaſticis ut decimas detē tas a ſaicis ad alienas eccleſias ꝑti nētesʳ in pignus recipere ab eiſdē facit monachū ⁊ compellit̉ redire ad monaſteriū ꝓpter dolū ſunꝫ xxvii. di. quod interrogaſti. Et ita iſti clerici fingūt ſe monachos ex honeſta cā ab initio exquo dat̉ ei optio. Sic ettā dico in matrimonio: ꝙ ſi aliquis ꝑ dolū eo ꝓpoſito copulet̉ alicui mulieri ꝙ pa lit ſtare legitime cū ea ⁊ hoc ſit paratus ꝓbare nō eſt audiēdus qin ſponſalibus ſiue matrimoniis recui rit̉ ad cōem intelli gentiā verboꝝ. jͣ. d̓ ſpon. ex lr̄is. ar. eſt hic ad queſtionē illiꝰ qui finxit ſe mu lierē ⁊ ſuſcepit habitū in monaſterio monialiū: ut poſſit corrūpere moachā ⁊ in. c. quod interrogaſti. b. m ¶ Ueri clerici. et ſic datur eis optio: vtrū velint eſſe cle rici uel monachi. ſi. sͣ. de elec. cū cāꝫ ⁊ ar. xvi. q. i. nemo pōt. arg. ꝯ. jͣ. c. ꝓxi. ⁊.xxvii. di. qd̓ īterrogaſti. vbi cōpellūt in monaſterio remaner̄: ſic poteſt ſolui hic conſtabat eos. tales eſſe lꝫ ſta rent in habitu mo nachali in contra riis non conſtabat īmo tanꝙͣ veri mo nachi ſtabant ⁊ ſe gerebant unde nō audiunt̉ volentes iurare contrariū. n ¶ Idua. ſpon te. ſecus ſi ꝑ vim.s. de his que vi metuſue cauſa fi unt. ꝑlatū. tan. o ¶ Impoſuerit. ip̄a met vidua velum conuerſionis ſibi poteſt imponere: ut hic patꝫ. ⁊. xxvii q. i. viduas. poteſt etiam illud recipere a ſacerdote. jͣ. qui cleri. uel vo. conſuluit. ⁊. xx. q. i. vidua. aut ab epiſcopo. sͣ. quod me. ca. perlatuꝫ. velū v̓o conſe cratōnis a nullo recipiunt. xx. q. i. deuotis. ſole enī virgines conſe crantur. ut. c. deuotis. ⁊. c. placuit. e. q. p ¶ Oblationē deo obtulerit. reſpicit loci conſuetudinem: vbi forte velate offerunt panē ad euchariſtiam conficiendā. ſi. xxvii. q. i. vi. dua. Et ita eo ipſo ꝙ ſic ſtetit in eccleſia cū alijs monacha iudicat xxvii. di. quod interrogaſti. ⁊. xx. q. i. quoniā progenitores. ſi vero alias habitaſſet ibi etiam in longo tempore non iudicaret̉ mona cha. in aut̉. ut conſti. que interpreta. conſti. circa mediuꝫ. colla. vi. Et ideo conſueuit dici ꝙ habitus ſine profeſſione non facit mona chum. jͣ. eo. porrectum. q ¶ Licet ſacramento.ſ. tantuꝫ: ſed ſi adiuuetur alijs bonis preſum ptionibus tunc forte ad plenam probationē ⁊ perſona honeſta ſit poſſet ſibi deferri ſacramentū. C. de reb. credi. in bonefidei. sͣ. de proba. ſicut conſuetudo. sͣ. de iureiurā. c. vlti. ⁊ etiam ſine iuramen to ſi haberet alias probationes sͣ. quod me. ca. perlatū. vin. Sed hec vidua non potuit probare per legitimas probationes ſed allegabat fictionem ex alia cauſa honeſta ⁊ iurare volebat: ſed iuramentum ſuū non ſufficit ⁊ ideo remanet in monaſterio: ⁊ ſecundu hoc intelligit̉ illud ca. ⁊ illa palea. xxvii. qōe. ii. viduas uelare. de f ctōne ex honeſta cauſa: alias ſi fictio ex inhoneſta cauſa fuiſſet nul la ꝓbatio iſtius audiret̉ propter dolū ſuū: ⁊ ſi illud ꝓbaret̉ ſic po teſt intelligi. c. illud. xxvii. di. quod interrogaſti: ut dicit̉. sͣ. c. ꝓxī quicunqꝫ ergo ficte monaſteriū vult intrare ex honeſta cauſa ꝓte ſtet̉ illud p̄ſentibus teſtibus: ut fecit illa in. c. perlatū. ⁊. c. illud qd̓ interrogaſti. poteſt intelligi in eodē caſu cū iſta decre. ut intelligat de fictōne ex honeſta cā: ſed mulier illa hoc ꝓbare nō potuit: ⁊ io cōpellit̉ redire ad monaſteriū ꝓut intellexit Hug. I Oannes. in monaſteriū. hoc. c. loquit̉ de his qui cauſa leuilaicis nō preſumant. ¶ De regularibus ⁊ tranſeūtibꝰ ad religionem. ¶ X concilio maguntino. Ullus todeatur: niſi le gitima etate ⁊ ſpōtanea uoluntate. EX eodem. I quis ante ānos legitimos .I tonſoratus eſt ſine conſenſu parentū ſuoꝝ. ſi parētes ipſius īfra annūᵉ nō reclamauerīt ad principē aūt ꝓpriū epiſcopū: uel adᵍ miſſuꝫ dominicū: in clericatū ꝑmaneatʰ. Si uero poſt legitīos ānos ꝑ vim clericusᵏ factus eſt: ⁊ nec ipſe nec parentes eius infra annum ad me moratas ꝑſonas reclamauerint in clericatū ꝑmaneat: ſicut is de quo ſuperius dictū eſt. EX concilio toletano. T clerici quiⁱ ſe fingūt habi tu ⁊ nomine monachos ⁊ nō ſūt: corrigant̉ ut veri monachi ſint uel ueri clericiᵐ. EX concilio arelaten̄. ¶IIdua ſi ſponte uelū cōuerſi onis quāuis n̄ ſacrū ſibi īpoſuerit et in eccleſia int̄ uelatas oblationē deo obtulerit: uelit nolit ſāctīonie habitū ulteriꝰ debet habere: lꝫ ſa. cramētoq firmare uelit eo tenore ue lamen ſibi impoſuiſſe ut deponere poſſet. ¶ Reg. ix. anath. ſubdia. Oannes frater: ⁊ īfra. Pre ſēti iuſſiōe mādamꝰ: ut neqꝫ mōacͣhū de mōaſterio ī mōaſteriū

a ¶ Peculiare. niſi cauſa adminiſtrationis. jͣ. de ſta. mo. monachi. ali as niſi in morte reſignauerit. cū ipſa pecunia in ſterquilinio ſubter retur. jͣ. de ſta. mo. ⁊ ca. regu. cū ad monaſteriū. ¶ Reddat̉. quē tenet̉ abbas recipere ne vagabūdus in anime īcur rat detrimentū. ⁊ cōpellit̉ abbas ſi noluerit. jͣ. e. c. vlti. ⁊ ar. xviij. q. ij. abbates. Item ſi gnatur cōtrariū. xx vij. q. i. ſi qua mona chaꝝ. ⁊. c. ſi quiſ ra puerit. vbi dicit̉ ꝙ monachi delinquē tes debent tradi ar tiori monaſterio. ſo lu. Illa intelligunt̉ cū priora monaſteria redarguunt̉ de ſolutōne. Quid ho die dꝫ fieri de iſtis fugitiuis. dicit̉. jͣ. e. c. vltimo. Uia. hoc. c. in quibuſdam li bris habet̉ pro pa lea. xxi. q. i. x ¶ Xviij. annū. hoc ſpeciale eſt propter aſperitatē locorum alias regular̄ eſt ꝙ poſt tēpus puberta tis taꝫ maſculi ꝙͣ fe mine poſſunt ꝓfite ri. xx. q. i. c. i. ⁊. q. ij. ſi in qualibꝫ. ⁊. c. pu ella. On eſt vobis permittatis. ⁊ merito. qꝛ qui mutat locuꝫ de minori ad maioreꝫ mutare debet. xciij. di. legi mus. in fin. et. sͣ. de tranſla. licet. ⁊. c. i. ⁊ hoc ideo precipit̉ qꝛ nō reperitur ordo artior. et pro ec ꝙ dicit licentia ſuꝑ ple maxime. qꝛ nec abbaſ poſſet in hoc diſpēſare ut ad minorē tranſiret. Uel intellige ꝙ de licen tia abbatis: poſſet tranſire ad equaleꝫ iuſta de cauſa. z ¶ Celerit̓. poſt ad monitionē. et celeri tas iſta ad arbitriū iudicis refert̉ exq nō determinatur.s de off. dele. de cāis ff. de iur. deli. l. i. in fi. De iſtis vagabū dis tene ut dicitur. jͣ. eo. c. vlti. O noſtrā ſtatim penituit. arg. nō dici factū qd̓ nō durat.i. q. i. UIoſſat. ff. quod cū eo qui in alie. poſ. ſi filius. ff. de in rē ver. ſi ꝓ parte.§. verſum. ⁊. xxiij. q. vi. vides. ar. cōtra. qꝛ exquo ſemel placu ſt amplius diſplicere nō pōt. xxxij. q. v. horrēdus. C. de ꝯͣhē. empt. nō iccirco. ⁊. iiij. di. erit aūt. ⁊. c. in iſtis. ⁊. xiij. q. ij. dilectiſſimi. So. ibi coſtat de facto ⁊ eius qͣlitate nō eſt querendū de eius ꝑſeueran lia. nā ſufficit ꝙ ab initio ꝯſtitit cū v̓o cōſtat de facto ſꝫ de intētione ſſeſcit. recurrimꝰ ad p̄ſūptionē perſeuerantie ut in caſu iſto ⁊ ꝯſi. b ¶ Ante cōſumationem. Nota ex hoc verbo ꝙ in caſu iſto annus inceptus pro cōpleto nō habetur. xx. q. i. illud. ⁊. q. ij. ſi in qualibet. c. j. eo. ſignificatū. ⁊ in alio caſu. sͣ. de elec. cū in cunctis. Arg. cōtra ſ. de mu. ⁊ hono. ad rem publicā. ⁊. lxxviij. di. preſbyter. ⁊ in. c. p̄di cio. cū in cunctis.§. inferiora. Solu. in dignitatibus fauor ꝯſideralui. ⁊ ideo annus inceptus pro cōpleto habetur. ſꝫ in ep̄o eſt ſpāle. in ſegule obſeruatōne grauitas eſt ⁊ labor ⁊ ſic odiū. ⁊ ideo annus cōpletus exigitur. ar. s. e. qꝛ in inſulis. temere migrar̄ liceat: nec eorū ali quem peculiareˢ quicquaꝫ habere ſed ſi hoc preſumpſerit mōaſterio in quo ab initio ꝯuerſatus eſt: ſub abbatis ſui regula cōpetenti coher tione reddatur. EX regiſtro greg. Uiaᵘ in inſulis dura eſt ꝯgre ¶gatio monachoꝝ: pueros in eorum monaſterijs ante. xviij. an numˣ ſuſcipi prohibemus. Lex. iij. archiepūs ⁊ alijs eccleſia rū prelatis per galliā conſtitutis. On eſt uobis dubium: ⁊ īfra Uniuerſitati ueſtre mādamꝰ quatenus monachos uel cōuerſociſtercien̄. ordinis poſt ꝓfeſſioneꝫ ſine licentia abbatuꝫ ſuoꝝ per epi ſcopatꝰ ur̄os recipi nullatenꝰ per mittatisʸ: ⁊ ſi qui ex eis ſine licētia abbatū ſuoꝝ de monaſterio exire preſumpſerīt ⁊ ꝯmoniti celeriter nō redierīt: eos ingredi ꝯpellatis ¶ Dē magr̄o. f. ciuitaten̄. canōico. ¶ D noſtrā noueris audientiā ¶Iꝑueniſſe: ꝙ heremite de mōte fo. quoſdaꝫ pueros ſeduxerunt in tātū ꝙ quidā ſuaſionibꝰ eoꝝ aſſenſū prebētes ſtatiꝫ religionis ha bitū in ipſoꝝ monaſterijs ſuſcepe rūt: quoꝝ unus. t. noīe ſtatim peni tuitª ꝙ habitū īduiſſet: ⁊ īfra. Quo circa mādamꝰ: quatenꝰ ſi ꝯſtiterit ꝙ prefatus. t. ante conſumationeꝫ xiiij. anni ſuſceptū habitū depoſue rit: aut ſi poſt. xiiij. annū habitū ip ſum ſine ꝓbatione ſuſceperit: ⁊ in fra triduūᶜ depoſuerit: eum ab īpe. titiōe predictoꝝ heremitaꝝ denūcieſ abſolutū: ⁊ eā quā poſtquā exi uit: iurauit acciper̄ in uxorem libe re poſſe traducere: ſi alia cā rōnabilis non obſiſtat. ¶ Dem elien̄. epiſcopo. Uper eo quod queſituꝫ fuit de clericis qui religionis ha votum cōtinentie nō admittit̉ diſpenſatio. quia cōtinētia caſtitatis ⁊ abdicatio ꝓprietatis ita inherent oſſibus monachoꝝ ut nec ſummus pontifex vale at diſpēſare. jͣ. de ſta. mona. cū ad monaſteriū. in fi. Dicas ergo ꝙ iſte ſine de liberatione ⁊ ex mentis impetu intrauit ⁊ illectus fuit. ⁊ ita quo ad deum nō fuit obligatus qui cōſiderat cor ⁊ nō opus. xiiij. q. v. ſi quid inueniſti. ⁊. xv. q vi. c. i. in fi. ⁊ ideo nec apd̓ ec cleſiam cū habeat certa iudi cia de tali voto facto impetuoſe ex eo ꝙ ſine ꝓbatione ha bitū ſuſcepit. ⁊. qꝛ infra tridu um penituit. ⁊ quia ꝓpe pue ritiā fuit. iure ergo cōi ipſum abſoluere debuit. ⁊ ita nō fu it obligatus ꝙͣtum ad deuꝫ ⁊ eius eccleſiam. ar. xxii. q. iiij vnuſquiſqꝫ ⁊ xv. q. i. ſane. ar. xvij. q. iiij. ſunt qui opes. d GUper eo. ſuſceperūt eo Canimo ut ad ſeculū non redirēt nulla facta ibi ꝓfeſſio ne. jͣ. e. ſtatuimꝰ. ita ꝙ de hoc cōſtabat ut ibi dicitur. e ¶ Ne cōtra votū. quo renū ciauerūt ſeculo generalit̓ nō dū facta profeſſione alicuius religionis: vnde cogēdi ſunt remanere: vel ibi uel ad mitō rē tranſire ſi ſponte voluerīt. ut hic dicit. ⁊. jͣ. e. cōſulti. f ¶ Habitum. de quo premiſit quo renūciauerūt ſeculo. b ¶ Redire. moribus emēda tis. jͣ. e. cōſulti. c ¶ In eadē veſte. Sꝫ in qͣ ve ſte poſiti in ꝓbatione debent eſſe. videt̉ ꝙ in illa in qua ve nerūt. liij. legē. ⁊. liiij. di. mul tos. in fi. ar. xxvij. q. ij. ſi quiſ incognitus. Dic ꝙ monacha li habitu ut hic dicit. ⁊. jͣ. e. ſta tuimus. alioꝗn nō poſſet pro bare auſteritatē monachaleque in veſtibus ꝓ magna par te cōſiſtit. ⁊ qd̓ dicit̉ hic in fi. in eadeꝫ veſte redeant in qua venerunt. ſic intellige. qꝛ fini ta ꝓbatiōe ſi noluerint ibi re manere reſtituent̉ eis veſtes cū quibus venerūt ⁊ cum eis recedēt. ⁊ ſic ſeruat̉ pro regu la monachoꝝ. et. c. que dicūt ꝙ ꝓbari debēt in veſte laica li nō ſeruant̉. ſꝫ intelligas de veſte in qua venerūt. vel dic in veſte laicali.i. in veſte nou. tioꝝ qui ſunt in ꝓbatione: q̄ differūt ab illis que dant̉ ꝓfi tētibus. jͣ. e. ſtatuimus. d CAne. remanere ꝑmittas Sed cōtra videtur. xix. .q. iij. mādamus. vbi dicit̉ ꝙ ſi canonicꝰ regularis ad mo naſteriū trāſeat ad canonicā reducat̉ ⁊ in vituperiū memoriale cucullā portet. ſed illud intellige qn̄ cauſa leuitatis uel vanitatis nō petita licētia tranſit hic qn̄ cauſa maioris religionis ⁊ bono zelo. jͣ. e. licet. e Ignificatū. a parentibus oblatus. ſi fuiſſet a parētibus oblatꝰ an̄. xiiij. Cannū exire nō debuit ſed poſt. xiiij. annū ibi ſtare nō cogit̉. jͣ. eo. cum ſimus. alias ſi nō fuiſſet traditꝰ a parētibus qn̄cunqꝫ vellet poſſet exire ut hic inhuitur. f ¶ Si vero fuerit oblatus. maxime. g ¶ Intrauit. qꝛ tunc retinet quod fecit. xx. q. i. illud. h ¶ Ratā habuerit. qd̓ intellige ſi expreſſe ꝯſentiat. īmo certe etiā tacite: ſi vl tra illud tēpus remaneat. jͣ. d̓ deſpo. impu. lr̄as. ⁊. c. acceſſit. tn̄ cā maioris cer titudinis in pͥncipio. xv. anni eius volūtas requirēda eſt. xx. q. i. c. illud. ⁊ ſic ſeruāt plures religioſi ⁊ bene. Itē eſt hic ar. ꝙ ea que ab initio nō valent tractu tēporis cōualeſcūt. ſi. jͣ. de deſpon. impu. de illis. ij. ſed dic valet ut ex nūc ſed nō ut ex tunc. ff. de offi. ꝓcōſu. obſeruare. in fi. i ¶ Ad aliam religionē. hoc nō videtur. quia ſi fecit profeſſionē ibi ad aliaꝫ po ſtea minorē tranſire nō poteſt. arg. sͣ. eo. nō eſt. ſed dic ad aliam eiuſdē relig onis. uel maioris ſupple hic queſiuiſti. UUm virū. diſcretionis annos.i. infra annos ad votū uel matrimonium cōtrahendū aptos qui in puella. xij. in puero. xiiij. ut. xx. q. i. c. i. ⁊. ij. na ante dicuntur carere iudicio. ff. de iudi. cum pretor.§. non autē. ⁊. iij. q. vij.§ bitū ſuſceper̄t: ⁊ ante ꝓfeſſionē ad priorē ſtatū ſūt reuerſi rn̄demꝰ: ꝙ ſi auſteritatē religionis ad quā mi graſſe ſe noſcuntur: ſeruare nolue rint: ad minorē religionē ſūt cogēdi trāſire nec āpliuſ ī eccleſijs ſecu laribus debēt aſſumi ne ꝯtra uotū quod dn̄o fecerūt uenire ꝓbentur Ueꝝ ſi ante ſuſceptum huiuſmodi habitūʳ ī ꝓbatiōe poſiti recedere uoluerīt: ſecūdū r̄gulā beati bene dicti nō uidēt̉ ꝓhiberi ad priorem ſtatū redire que uident̉ ꝑcipere: ut in eadēᶜ ueſte ī qua ueniūt reuer tantur. ¶ Dē ābianen̄. epō. An̄e de canonico qui ī eccleG ſia aromaten̄. ꝓfeſſionē fecerat: ⁊ fugerat ab eadē: in monachū a quodaꝫ abbate recepto id. t. f. ſi gnificamꝰ: ꝙ ſi locꝰ ubi nunc ꝑma net: maioris religionis quā eccleſia aromaten̄. exiſtit: ipſū in eodeꝫ loco cū pura ꝯſcīa remanere ꝑmit tas: alioquin eū ad priorē eccleſiā redire compellas. ¶ Dem belu. epiſcopo. Ignificatū eſt nobis: ⁊ infra. OMandamus: quatenus ſi in ueneris: ꝙ. g. non fuiſſet a parenti busᵉ oblatus: ⁊ infra. xiiij. annū fa cti uoti penitens a religione receſ ſerit: ab illo uoto ꝓfeſſionis quod fecit: denuncies abſolutū. Si autē a parētibꝰ fuerit oblatus ſeu. xiiij. annū compleuerit: cū religionē in trauitᵍ ſeu poſt. xiiij. annū ꝓfeſſionē a ſe prius factā rata habuerit eum ad eandem uel ad aliā religioneꝫ tranſire compellas. QLemens. iij. Um. T. uirum: ⁊ infra. Utꝝ ea que infra diſcretionis an nos a parentibuſ monaſterio tradita habitum religionis induens benedictionem accepit: ⁊ exiens poſtmodum ſe cuidam militi

tria. in prin. ⁊ dic iudicio.i. diſcretione. ſed quo ad beneficiū reſtitutionis im plorandū vſqꝫ ad. xxv. annū dicit̉ fragile ⁊ infirmū huiuſmōi etatis cōſiliuꝫ ff. de mino. l. i. l ¶ Tolletani. xx. q. i. monachum. m ¶ Deuotio. paterna deuotio qn̄qꝫ facit monachū occaſionaliter. aliqn̄ eniꝫ filius obtēperat voluntati pa terne ex debito honeſtatis n̄ neceſſitatis. xx. q. i. illud. ⁊. c. puelle. ſic ⁊ in matrimonio in tellige. jͣ. dedeſpō. impu. c. i. a lias nō cogit̉ filius ad hͦ obtē perare patri. ut hic in fi. et in p̄dicto. c. puelle. ⁊. jͣ. e. cum ſi mus. qꝛ res eſt voti nō precepti. xxxij. q. i. integritas. et. c. puelle. ⁊ expone aūt pro ⁊. qꝛ paterna deuotio facit monachū cū ſequit̉ ratihabitio fili⁊ eadē expoſitio fit. C. de v̓. ſig. l. pe. vbi aut ponit̉ pro et. n ¶ Quicꝗd horū. Ex hoc v̓bo videt̉ ꝙ per ſe ſufficiat alrerū iſtoꝝ ſed nō eſt verū. vn̄ de ſic intellige. paterna deuo tio cū ratihabitione filij adul ti ſufficit ꝓpria ꝓfeſſio filij ſi ne patris deuotione ſufficit. ⁊ ita ſi incipias a primo vtrū qꝫ neceſſariū eſt. ſi a ſecundo ſufficit ſecundū tantū. ſi. sͣ. d̓ reſcript. olim. o ¶ Recipiūt. Sed quid ſi an te reciperent? Rn̄deo. Non obſtat exire volenti. quia nō tenet ꝓfeſſio infra diſcretōis annos. xv. q. i. illd̓. ⁊. c. i. sͣ. e. ſignificatū. ⁊. jͣ. e. cū ſimus. ſi cut nec matrimoniū. niſi ma licia ſuppleret etateꝫ. jͣ. de de ſpō. impu. puberes. ⁊. c. a no bis. ⁊. c. vlti. p ¶ Roborat̉. ar. ꝙ ea que ab initio nō tenēt tractu tēporis cōualeſcūt. ſic. sͣ. eo. ſignifica tū. ⁊. jͣ. d̓ deſpō. impu. de illis i. q. i. ꝯſtat. Dic ꝙ ex nunc in cipit valere ⁊ nō ut ex tūc. ut dixi. sͣ. e. ſignificaſti. q ¶ Nec obloquit̉. Hic reſpō det tacite queſtioni que poſſet fieri per. c. illud puelle. xx. q. i. a cōtrario ſenſu. vbi dicit̉ ꝙ puelle que ſuſcipiūt habi tū virginitatis nō coacte īpe rio parentū: deſerere nō pn̄t habitū ſuſceptū. ergo ſin coa cte fuiſſent a contrario ſenſu bene poſſunt deſerere. at iſta fuit coacta. ergo nō debet ꝯpelli redire ad mo naſteriū. nō obſtat illud. c. a ꝯͣrio ſenſu inductū. qꝛ illud intelligit̉ de adultis ꝗ non pn̄t habitū ſemel ſuſceptū relinquer̄. ⁊ hic loquit̉ de ea que adhuc erat infra annos diſcretionis que facta adulta ꝓfeſſionē fecit nec cōtradicit. Uel ſin coacta fuit poſtea ꝯſenſit vnde exire nō poteſt. ⁊ eſt ſi. C. qd̓ me. ca. l. ij. sͣ. de his que vi. metuſue cā fi. ad audientiā. ¶ Orrectū. habitus. Hic euidēter apparet ꝙ habitus nō facit monachuꝫ ſꝫ ſola ꝓfeſſio regularis. ſic. jͣ. qui cle. uel vouē. cōſuluit. ⁊. jͣ. e. ex parte. ⁊ sͣ. e. ut clerici. Sꝫ cōtra videt̉. xxvij. di. qd̓ interrogaſti. ⁊ sͣ. eo. vidua. ⁊. c. ſuꝑ eo. Sol. illud veꝝ eſt ꝙ habitus ſine ꝓfeſſione nō facit monachū. ſola enī ꝓ feſſio vera uel p̄ſumpta monachū facit ⁊ ſolēnizat votū. Dicaſ ergo ꝙ quicu qꝫ facit ꝓfeſſionē in manu abbatis ſeu etiā alicuius monachi. ⁊ vbicūqꝫ. dūmodo recipiat̉ eius ꝓfeſſio ab abbate ⁊ fratribus monachꝰ eſt ⁊ ſolēnizatū eſt votū illius. jͣ. qui cle. uel vo. inſinuāte. ⁊ hic. et illa. c. ꝙ interrogaſti. ⁊. c. vi dua. intelligunt̉ de p̄ſumpta ꝓfeſſione. exqͦ enī morant int̉ aliaſ moniales ⁊ gerūt ſe tāꝙͣ monachas monache ſunt cēſende. xx. q. i. quoniā ꝓgenitores. ⁊ qꝛ ab initio eo ꝓpoſito ⁊ eo aīo intrauerunt ut monache eſſent tacite. exquo nullā ꝓteſtationē fecerūt ⁊ multo tꝑe ibi fuerūt ſaltē per annū in habitu ꝓfeſ ſoꝝ. jͣ. e. ex ꝑte. vnde poſtea nō audiunt̉ etiā ſi velint iurare ꝯtrariū. Illud. c. ſuper eo. intelligitur de illis qui habitū recipiendo renunciauerūt ſeculo ta cite uel expreſſe. ut ibi dicit̉. ⁊. jͣ. eo. cōſulti. ⁊. c. ſtatuimus. quod in eodē caſu loqui videtur cū illo. c. conſulti. s ¶ Profeſſio. que hic interceſſit ex eo qd̓ dicit. iunctis manibus tibi ſe reddi dit in monachū ⁊ in fratrē ſaltē tacite. licet forte nō expreſſit formam ꝓfeſſi onis quā habes. xx. q. i. vidua. ⁊ perinde fuit ac ſi formā illā ſeruaſſet. Sꝫ lit copulauit: ad monaſterium redire cogatur cō. t. t. r. ꝙ cum iuxta cōci. tolleta. cenſurā mōachū aūt pater naᵐ deuotio aut propria ꝓfeſſio faciat: quicquid hoꝝⁿ fuerit allegatū tenebit reuertendi ad ſeculū aditu penitus interdicto. nō enī uidetur illa monaſtice profeſſionis a ſe poſ ſe iugum excutere. cum eam nō cō ſtet euidenter contradixiſſe cū benedictionem acceperit: quaꝫ non niſi in etate diſcretionis recipiuntꝰ que uelantur: preſertim ſi ratihabi tione ſequta: ⁊ ſi eam quandoqꝫ cō tradixiſſet conſtiterit quod ante ge ſtū fuerat roboraturʸ necq obloqui tur: quod de pre.n. leonis pape cō ſtitutione per contrariuꝫ ſenſum ſu mitur: ut puelle que coacte parētū imperio uirginitatis habituꝫ ſuſce perunt: ipſum poſſint ſine preuari catione deſerere cū de ea recte poſ ſit intelligi: que in etate nubili noſcitur cōſtituta. tunc enī: quia libe. rū habet arbitrium in electione ꝓ poſiti ſequi parentum non cogitur uoluntatem. I Dem. ¶ Orrectum nobis ex parte tua petitorium continebat: ꝙ.i. canoicuſacherontiꝰ īfirmitate gra uatus uotum: ut fieret monachus ſe aſſerit emiſiſſe. unde metuēs nec uoto decederet non cōpleto: iūctiſ manibus tibi ſe reddidit in monachum ⁊ in fratrē: ⁊ infra. Inqui. t. t. r. quod cū monachuꝫ non faciat habitꝰʳ ſꝫ ꝓfeſſioˢ regulariſ: exquo a conuertendo uotū emittit̉: ⁊ reci pitur ab abbate talis ut fiat monachus: ⁊ reddat domino que ꝓmiſit: erit utiqꝫ ꝯpellēdus. dn̄o que promiſit. ⁊cͣ. Sed tu expone fiat monachus.i. ſtet et viuas ut monachus. vel intellige ꝙ votū fecit ſolūmodo ut fiat monachꝰ tradēdo ſe in manus abbatis. ut. jͣ. de vot. ⁊ vo. redēp. per tuas vbi fuit ſimilis ꝓmiſſio ⁊ hoc ꝓbat littera illa exquo a cōuertēdo votū amittit̉ ut.ſ. fiat monachus. talis ergo qui ſic ꝓmiſit ⁊ vouit ꝙ ītra bit religionē ꝯpellē dus ē ut fiat mona chus ⁊ reddat dn̄o ꝓmiſſū ⁊ votū ſuū ⁊ ſic plane ſonat lr̄a et ita collige ex hͦ ꝙ qui ꝓmittit ſe intra tuꝝ aliquā religiōꝫ tenet̉ ꝯplere ꝓmiſſuꝫ. ⁊ pōt ⁊ dꝫ ꝯpel li. j. de vot. ⁊ vo. redēp. ꝑ tuas. qd̓ pͥus dixi verius puto qꝛ reddēdo ſe in mani bus abbatis in monachū ⁊ fratrē ſtatī fuit monachus. Um ſimus. di Aſcretionis. dic de hͦ ut dictū eſt. sͣ. eo. cū virū. u ¶ Ad annos diſcre tionis. xiiij.ſ. qꝛ tūc liberū eſt ei ſtare ſi voluerit remanere. uel recedere ſi ei nō placet. xx. q. i. illud. ⁊. q. ij. ſi in qualibꝫ. x ¶ Et bona pat̓na. quibus pͥuari n̄ po tuit legittīa iure na ture et reliqͣ per te: mōaſterio ꝯpetēte: qͥ ipſo ingreſſu ꝯpe tit. xix. q. iij. ſi qͣ mu lier. ala. que erit ter tia illius partis que ſibi ab inteſtato debetur uel medietas ſecundū numerū fi lioꝝ. C. de inffi. te. in aut̉. nouiſſima. y ¶ Proueniūt. sͣ. de teſta. raynutiꝰ. ⁊. c. rainaldus. vbi de hͦ z CIcut. caſus. ſa cerdoſ iſte ī in firmitate grauiſſia laborabat ita ꝙ extra ſe poſitus deſpe rabat de vita p̄ſenti ⁊ in tali articulo cō ſtitus indutus fuit habitu monachali ⁊ ad monaſteriū deportatus tandē ꝯualuit ⁊ habitū dimiſit ⁊ de abbatis licētia monaſteriū dere liquit. Cōſuluit ſacerdos dn̄m papā quid eſſet ei faciendū. ⁊ ip̄e re ſpondit ẜm qd̓ ſequit̉ in littera. ⁊ ¶ Repugnatia. vn̄ nō videbat̉ audiēdus sͣ. de ap. ſolicitudinē. xx. iij. q. vij. qd̓ aūt. ⁊. C. de libe. ca. cū precū. Mentē. ſi aūt integrū haberet iudiciū licet grauiſſimā pate¶ Iret̉ infirmitatē bene obligaret̉ ſi voueret. ar. inſti. qui. nō eſt ꝑ miſ. fa. teſta.§. p̄terea. tenetur aūt hoc ꝓbare.ſ. ſe tūc tēporis extra mentē fuiſſe.s. de ſucceſ. ab inteſta. cū dilectus. arg. cōtra. iij. q. ix. indicas. lau. b ¶ Habitu monachali. ita ꝙ votū feciſſet. qꝛ ſolus habitus nō facit monachū ſed ꝓfeſſio. sͣ. e. porrectū. ⁊. jͣ. e. ex parte. c ¶ Abſolutū. ⁊ ita nullū eſt votū ſiue obligatio que fit mente aliena ta. ſic. xvij. q. i. gonſaldus. d ¶ D apoſtolicā. anni. ut. xvij. q. i. gonſaldus. qn̄qꝫ tn̄ ſtatuit̉ biē niū. xix. q. ij. monaſterijs. qn̄qꝫ trienniū. xviij. q. ij. ſi quis in cognitus. qꝛ diuerſa tēpora ſtatuunt. videt̉ eſſe arbitrariū qd̓ ſatis poteſt cōcedi. qꝛ etiā ſtatim poſſet recipi ⁊ renūciare beneficio hu ius ꝓbationis. ut. jͣ. e. c. dicit̉. ⁊. c. ſtatuimus. Dici cōſueuit ꝙ cleri cus ignotus ⁊ laicus notus ꝓbant̉ per bienniū. ſed clericus notus per annū. laicus ignotus per trienniū. ⁊ ſic intelligi cōſueuerūt. c. predicta. Sꝫ nō credo ꝙ hodie ſeruet̉ illa diuerſitas. īmo quilibet ſtatim pōt admitti ut dictū eſt. ber. AEleſtinus. iij. Umſimꝰ: ⁊ infra. Sane nr̄is ¶ auribꝰ eſt relatū: ꝙ cū. b. miles ſe cū ſuo filio diſcretiōisᵗ ānos nullatenꝰ attingēte ad quoddā mo naſteriū cū bonis ſuis etiā ꝯtuliſſꝫ dictū filiū ſuū fecit habitū ſuſciper monachalē. ⁊ īfra. diſ. t. t. r. ꝙ ſi di ctus puer ad ānosª diſcretiōis per uenerit: ⁊ habitū retinere noluerit monachalē ſi ad hoc induci nequi uerit: nō eſt ullatenꝰ ꝯpellendꝰ: qꝛ tūc libeꝝ ſibi erit eum dimittere: ⁊ bona paternaˣ que ipſi ex ſucceſſio ne proueniuntʸ poſtulare. UNno. iij. epō ⁊. c. cargen̄. Icutᶻ tenor lr̄aꝝ: ⁊ infra. Cō ſul. v. t. r. ꝙ licet iſta duo īter ſe repugnātiaʳ uideātur: ut quiſquā ſ. ſit extra ſe poſitꝰ ⁊ de preſenti uita deſperet: ſi tamen eo tēpore quo p. ſacerdos lator preſentiū poſit extra mentēª aſſerit̉: indutꝰ fuit habituº monachali cū alienatꝰ non ſētiat ac ꝑ hoc nō ualeat ꝯſentire: eū denūcietis ab obſeruatione mona ſtici ordinis abſolutūᵉ niſi poſtquā mentis ſue factus eſt cōpos ſpōtanea uolūtate ꝓfeſſiōem fecerit mo nachalem. ¶Dem Piſano archiepō. ¶ D apoſtolicā ſedem: ⁊ infra. ¶ Cū monachū fieri ante uni anni ꝓbationē regularis inſtitutō interdicat: ⁊ infra. Queſtionibꝰ. t t. r. ꝙ licet tēpus ꝓbationis a ſan ctis patribus ſit indultū nō ſolū in fauorem ꝯuerſi: ſed etiā mōaſterij ut ⁊ ille aſperitatis iſtiꝰ ⁊ iſtud mo res illiꝰ ualeat experiri: quod utrū qꝫ diligēter eſt obſeruādū: preſertim cū ab utroqꝫ de reliquo certa

nore alicuius introductū eſt in odiū eius nō dꝫ retorqueri. C. de le ci qd̓ fauore ⁊ iure cōi potior eſt ꝯditio ꝓhibētis. ut ar. C. de ſeru ruſti. p̄di. ꝑ fundū. ⁊. ff. cōi diui. ſabinus. t. De cōi tn̄ cōſenſu poteſt vterqꝫ renunciare iuri ſuo ut hic dicit. cū ſit ꝑſonale ⁊ ſingulare be neficiū. sͣ. de offi. dele. gratū. C. de pac. ſi quis in ꝯſcribendo. ff. de min. ſi iudex. ⁊. vij. q i. ꝙͣ periculoſū. ſe cus ſi eſſet cōebene ficiū ⁊ fauore oīum introductū. sͣ. d̓ fo. cōpe. ſi diligēti. vbi de hoc. ⁊. iiij. q. iij. §. item parentes. f ¶ Ubtinet firmita teꝫ. ut. xvij. q. i. nos nouimus. ⁊. xxvij. di. ſi vir. ⁊. ij. q. vi.§ biduū. ber. g ¶ Prohibendū. qꝛ graue eſt in expertos dei ẜuitio appli car̄. xix. q. iij. mona ſterijs. ⁊. C. de re. mili. cōtra publicā. li. xij. ⁊. ff. d̓ va. mu. p̄tor.§. vlti. ⁊ tener̉ ꝗs de mala electiōe ar. xxiij. di. tales. ff. nau. caup. ſta. l. vl. §. ij. C. d̓ colle. illi. l. vna. li. xi. vbi tene tur quis: eo ipſo ꝙ admiſit ignotū. h ¶ Corrigendi. arbitrio iudicis exqͣ pena nō adijcit̉.s. de offi. dele. de cāiſ ff. d̓ iu. deli. l. i. in fi. i C Icut nobis. d̓ morte ſecurꝰ ſi tn̄ ſane mētis fuit alias nō obligaret̉ sͣ. e. ſicut tenor. xvij q. i. gonſaldus. xxx ij. q. vij. c. neqꝫ furi oſus. ⁊. C. de tranſ ac. l. ſanū mente. ſꝫ querit̉ qualiter alias timor mortis im pedit monachari. sͣ qd̓ me. ca. ꝑlatū. ⁊ notat̉ hic. Rn̄. monachatur ibi ut eua dat mortē corꝑis. hͦ n̄ monachat̉ ut eua dat mortē corꝑis. ſꝫ potiuſ mortē aīe. io. k ¶ Bonis ſuis quō daꝫ. ſi tenuit mona chatus. ſic. xxvij. q i. ſi quis rapuerit. ⁊ jͣ. qui cler. uel vouē. c. vlti. l ¶ Et ſcientibꝰ. vn̄ tenebāt̉ eū reuocare. jͣ. e. c. vlti. ſed ad bona ipſius ſi mortuus eēt ⁊ ip̄m non reucauerūt aſpirar̄ nō deberēt. qꝛ queꝫ viuū ꝯtempſerunt: nō pn̄t mortuū ſuū dicere. C. de lati. li. ber. iol. l. vna.§. ſed ſcimus. ⁊. jͣ. de infan. ⁊ lang. expo. c. vno. b. m ¶ Sua ꝓfeſſione. alias ſolus habitus nō facit eū monachū. sͣ. eo. porrectū. n ¶ Cato tꝑe. nullus annoꝝ numerꝰ ip̄m excuſat. xxxiij. q. v. ꝙ deo pali. imo tāto grauius delinꝗt. sͣ. de ꝯſue. c. vl. ⁊. jͣ. de ſimo. nō ſatis eridiculū eēt ut dicit lex meliorē eſſe furis ꝯditionē ꝓpter ꝯtinua tione furti. ff. de fur. inficiādo.§. infans. io. Sed huic ſimile habes ſsͣ. de teſta. qꝛ ingredientibus. ol Icet. quibuſdā. monac his. sͣ. eo. nō eſt. ¶ Canonicis. xix. q. iij. ſtatuimus. ⁊. c. mandamus. b. notitia nō habetur: ſi tamē ante tēpus ꝓbationis regulariter prefini tum is qui conuerti deſiderat: habitū recipit: ⁊ ꝓfeſſionē emittit: ab bate per ſe uel per aliū ꝓfeſſioneꝫ recipiēte monaſticā ⁊ monachaleꝫ habitū concedente: uterqꝫ renūci are uidetur ei quod pro ſe noſcitur introductuꝫ. Ideoqꝫ obligatur ꝑ ꝓfeſſionem emiſſam pariter ⁊ acce ptam ad obſeruātiam regulareꝫ: ⁊ uere monachꝰ eſt cenſendus: quia multa fieri prohibent̉: que ſi facta fuerint obtinētᶠ firmitatē. ¶ Pro hibendūᵍ eſt abbatibus: ne paſſim ante tempus probatiōis quoſlibet ad ꝓfeſſionem recipiāt: ⁊ ſi contra formā preſcriptam quoſlibet indi ſcrete receperint: animaduerſione ſunt debita corrigendiⁿ cum ī ſubſi dium fragilitatis humane ſpaciuꝫ probationis ſit regulariter inſtitutum. ¶ Dem acon̄. epō. Icut nobis fuit ꝓpoſitū: qui dā clericꝰ cū egritudīe nimia laboraret: quaſi de morteⁱ ſecurus ⁊ recuperanda ſanitate deſperans habitum canonicoꝝ regulariū pe cijt ⁊ accepit: ſed nec ad eccleſiam tranſijt nec bonisᵏ ſuis uti ceſſauit uidentibus ⁊ ſciētibusⁱ epō ⁊ cano nicis eccleſie nazaren̄. a quibꝰ ha bitū ſuſceperat regularē: ⁊ īfra. F. t. t. r. ꝙ ſi regulare habitū ſe poſtulante ſuſcepit ⁊ ad obſeruationem religionis canonice ſua ſe ꝓfeſſioneᵐ ligauit: ad reſumēdū habitum eccle. eſt diſt. cogendus: cum ꝙ tā to tempore extra canonicā manſit non in excuſatiōem eius ſed in ma ioris trāſgreſſionis augmentū me rito ualeat allegari. IDem priori ⁊ conuentui dimo lienſi. Icet quibuſdamº monachis ⁊ canonicisᵖ: necnō ⁊ hoſpita larijs ⁊ templarijs a ſe. ap. ſit īdul tum ne poſtquā aliquis profeſſus fuerit apud eoſ? ad aliū locū poſſit ipſius inuitis arctioris etiā religio nis obtentū tranſir̄: ut unuſquiſqꝫ ſecundum apoſtolū in eaq uocatione permaneat: in qua dinoſcit̉ eſſe uocatꝰ: quia tamē ubi ſpiritus dei ē: ibi libertas ⁊ qui dei ſpiritu agū tur: non ſunt ſub lege: qꝛ lex nō eſt poſita iuſto: ea rōne uidetur hoc il lis fuiſſe conceſſum: ne quis ex temeritateʳ uel leuitate in iacturā uel iniuriā ſui ordinis ſub pretextu ma ioris religionis ad aliuꝫ ordinem trāſuolaret: ſicut frequēter a multiſ cōſtat eſſe preſumptū: non quideꝫ ut ei trāſeudi licētia deneget̉: qui eā cum humilitate ac puritate duxe rit poſtulādam: ut non ficte ſed ue re ad frugem melioris uite ualeat trāſmigrare. Talis ergo poſtquaꝫ a prelato ſuo trāſeūdi licētiāᵗ poſtu lauerit ex lege priuataᵘ que publice legi preiudicat abſolutusʸ liber̄ po teſt ſanctioris uite propoſitū adim plere: non obſtante proterua indiſcreti contradictione prelati: quia priuilegium meret̉ʸ amittere: qui conceſſa ſibi abutitur poteſtate: cū etiā ro. pon. qui ſupremā in eccleſia obtinet poteſtateꝫ: archiepīs ⁊ epīs cedendi licentiā exᶻ iuſta cau ſa petentibus ſine difficultate concedat. Quocirca nouerint uniuer ſi quibus huiuſmodi priuilegium eſt cōceſſum. ſe ad concedendā li. cētiam tranſeundi taliter poſtulan tibus de iure teneri. quia ſicut ſub ditus a prelato cum humilitate ⁊ puritate debet tranſeundi licentiā poſtulare ne bonuꝫ obedientie contemnere uideatur. ſic profecto prelatus ſubdito ſine difficultate ⁊ prauitate qualibet debet tranſeūdi licētiā indulgere: ne uideatur ꝓpo ſitum īpedire diuinitus inſpiratuꝫ Si uero ꝓbabiliter dubitetur utꝝ quis uelit ad ordinē arctiorē aūt la xiorem ex charitate an ex temerita te trāſire: ſuperiorisª eſt iudicium requirendum: ne forte angelus ſa thane in lucis angelū ſe trāſformet Illa ſemper regula inuiolabiliter obſeruata: ut nullus abſqꝫ licentia ro. pon. preſumat occaſiōe quacū qꝫ deſerere preſulatū: quoniā ſicut maius bonuꝫ minori bono prepo nitur: ita cōmunis utilitas ſpeciali utilitati prefertur: ⁊ in hoc caſu recte preponitur doctrina ſilentio ſo licitudo cōtēplationi ⁊ labor quie ti. Ad quod utiqꝫ deſignāduꝫ uni genituſ dei filius ieſus chriſtus nō de racheleº ſecundū carmen natus eſt: ſed de lia. nec legitur euꝫ in do q ¶ In ea vocatione. xxi. q. i. c. i. ⁊. q. ij placuit. ⁊. vij. q. i. nō oportet. r ¶ Sub lege. xix. q. ij. due ſunt. ber. ſ ¶ Ex temeritate. aduerte qͣliter interp̄tat̉ priuilegiū iſtoꝝ.ſ. ꝙ nullus taliuꝫ poſſit tranſire ad ſtrictiorē religionē. hoc eſt verū ut dicit temeritatis cā. ſic enī cū ꝓhibet̉ iurametū temerariū tantū intelligit̉ ꝓhibitū. xxij. q. i. ita gͦ. io. t ¶ Licentiā poſtulauerit. ſuf ficit ergo petere licentiā licet nō obtineat̉. ſic. sͣ. de arbi. cū olim. ⁊ sͣ. de loca. ⁊ ꝯduc. po tuit. C. de iur. emphit. l. vlti. Ar. cōtra. sͣ. de elec. cū in veteri. ⁊ ad idem etiā poſſet induci circa princ. Sed quid ſi aliquis nō petita licētia receſerit ad ſtrictiorē vitā nunꝗd eſt reuocandus. Cōſueuit di ci ꝙ nō dūmō leuitatis cauſa nō tranſeat ut hic in fi. innui tur. Sed obſtat. xix. q. ij. mādamꝰ. ⁊ illud pōt intelligi: qu leuitatis cauſa tranſit. adhuc videt̉ cōtra. sͣ. de eta. ⁊ qual. intelleximꝰ. vbi tranſiuit quꝫ dā ſine licentia ad aliud monaſteriū nec ideꝫ punitus videt̉. Sꝫ qualiter pōt quis inuito p̄lato ſuo perſonā ſuā ali enare cū rem alienare nō po ſſit. ⁊ maior ſit alienatio per ſone ꝙͣ rei. xij. q. i. p̄cipimus. ⁊. xvi. q. i. c. iij. cū forte cleri. cus teneat̉ iuramento obedi re. viij. q. i. ſciendum. ⁊ sͣ. de maio. ⁊ obe. cuꝫ in eccleſijs. nec etiā poteſt peregrinare ſi ne licentia ſui ep̄i. de cōſe. di. v. nō oportet. ⁊ ſepe propter obedientiā bonū intermittit̉ xi. q. iij. quid ergo. cū obediē duꝫ ſit vbicūqꝫ nō eſt contra preceptū dn̄i. vel dubiū ſit ꝙ nō contra preceptū domini. xxiij. q. i. quid culpatur. in fi. ſed illud auctoritate canonis fit inſtinctu ſpūs ſcī: ⁊ ita nō ꝯſtringit̉ ꝑ legē. xix. q. ij. due ar. jͣ. de diuor. gaudemus. u ¶ Ex lege pͥuata. q̄ eſt amor dei ſiue caritaſ. de qͣ dr̄. habe caritatē ⁊ fac. ꝗcꝗd vis. d̓ pe. di. ij. radicata. lau. x ¶ Abſolutꝰ. ab hac vniuerſi tate excipit̉ vxor carnalit̓ co gnita īpubes ⁊ ẜuus. jͣ. de cō uer. ꝯiu. quidā intrauit. xxi. q. ij. c. i. ⁊. ij. ⁊. liiij. di. ſi ẜuus Itē excipit̉ ep̄s. jͣ. e. c. v̓. illa ſē per regula ⁊ curie aſtrictus. liij. di. legem. y ¶ Meret̉. amittere. xi. q. iij puilegiū. lxxiiij. di. diſtincti. vbi iſta. C. d̓ iude. l. iij. ⁊. l. iu deos. z ¶ Ex iuſta cā. que ſit iuſta cā ⁊ que nō. oſtēdit̉. sͣ. de renū. niſi cū pridem. a ¶ Suꝑioris. ſi. xi. q. i. ꝑuenit jͣ. de iurepat. nullus. in autēde ſanctiſ. epiſco.§. ſi a clero. colla. ix. vin. b ¶ Ita cōmunis. vtilitas. xx vi. q. v. nec mirum. ⁊. xxix. q. i.§. i. vtilitaſ. ſimile. vij. q. i. ſci as. et in autē. de reſti. ⁊ ea que pa.§. licet. collati. v. ⁊ sͣ. de poſt. prela. c. iij. hoc intellige cum per publicā non impeditur priuata. quia ordinata charitas in cipit a ſe. xxiij. q. v. ſi nō liceat. ⁊ de peni. di. iij. qui vult. et. xix. q. ij. due. xiiij. di. quod ait. ff. de iudi. ſi longius. in fi. ff. de preſcrip. ver. qui ſeruandarū. ſic nō debet prelatus ſua negocia preponere negocijs eccleſie. xij. q. iiij. quicūqꝫ de hoc etiā dicit̉. sͣ. de poſtu. prela. c. iij. c ¶ Solicitudo ꝯtēplationi.i. vita actiua que in hoc caſu p̄ponitur ꝯtēplatiue. d ¶ De rachele. Rachel ſignificat vitā contemplatiuā que eſt formoſa ſicut il la fuit. lia ſignificat vitā actiuā que fecunda eſt in ſobole. ⁊ ideo p̄fertur pulchritudini rachelis sͣ. de renū. niſi cū pridem. b.

e ¶ Corde puro. qꝛ preſumit̉ prima facie ex ipſo facto qd̓ habet ſpeciē boni. ni ſi ꝓbetur ꝯtrariū. sͣ. de ſcru. c. vno. ⁊ sͣ. de p̄ſump. dudū. f ¶ Nō cōicat alienꝰ.ſ. a caritate. de pe. di. i.§. itē ut xp̄s ait. ber. Eniens. amitā cognouiſſe. Si hoc verū fuit nō fuit matrimonium quo g5 ad deū. vnde ſi probaret̉ ſepararent̉. jͣ. de eo qui cog. cōſang. vxo. ſue. ſu per eo. alias non ſeꝑarent̉. ut eo. ti. de illo. h ¶ Illicitū iuramētū. et ideo nō ſeruandū. ſic. sͣ. de iureiu. tua. ij. Sed nūꝗd aliqui pn̄t licite ſe abiurare ⁊ ꝓmittere ꝑpetuā ꝯtinentiā? vr̄ ꝙ ſic. qꝛ talia mr̄imonia ſanctiora ſūt alijs. xxxiij. q. v. qd̓ deo pari. Ad hͦ dicūt quidā ꝙ tali mō nō poſſunt ſe abiurare ut re maneat in ſeculo. niſi trāſeāt ad religionē. ar. jͣ. ti. ꝓxi. ex ꝑ te..i. ad fi. Io. cōtrariū dixit. ⁊ iſti nō abiurauerant ſe pro pter perpetuā ꝯtinentiā: ſed ut poſſēt adulterari. ⁊ ꝙ neu ter illoꝝ alterū accuſaret. talis abiuratio ꝓhibetur hic. ⁊ sͣ. de iureiu. tua. ij. īmo ſine a liquo iuramēto ſe poſſent ob ligare ad perpetua cōtinenti am. arg. p̄dicti. c. ꝙ deo pari nullū enī iuramentū obſtat: quin alter crimē alteriꝰ denū ciare ſaltē poſſit. sͣ. de iureiu. quēadmodū. i ¶ Prēſatā recipiat. arg. con tra. jͣ. de diuor. ſignificaſti. ſꝫ hic locum habet. Nihil mihi tu vel ego tibi nil cathilina ce thego. xxxij. q. vi. per totū. ⁊ sͣ. de iureiuran. tua. ij. ⁊. jͣ. de adult. c. penul. ⁊. vlti. io. ⁊. ff. ſolu. ma. viro atqꝫ vxore. b. k ¶ Audituri poſtmodū. ⁊ ita queſtio reſtitutōnis p̄cedere debet. sͣ. de reſti. ſpo. ex ꝯque ſtione. ⁊ sͣ. de ordi. cogn. ſuꝑ ſpoliatione. l ¶ Poſſit in ſuo ꝓpoſito ⁊ cō pellenda etiā in propoſito re manere ſi maritus vellet ra tū habere uel obſeruare ꝓpo ſitū. ar. jͣ. ti. ꝓxi. quidā intrauit. ⁊. xxviij. q. v. qd̓ deo. i0. m¶ Onſulti. nouitij.ſ. cauſa ꝓbationis habitus no uitiorū debet diſcerni ab ha bitu profeſſorum. jͣ. eo. ſtatui mus. n ¶ Uel noxa. nota verſum. Noxia delictuꝫ: delinquens noxa vocat̉. Quādoqꝫ tamē vnū ponitur pro alio. ut hic. vnde melius dixiſſet noxia. inſti. de noxa. circa prin. o ¶ Diſtinguendū. diſtinctio iſta hodie nō videtur habere locū per decre. jͣ. e. ſtatuimus exquo eniꝫ ſimplicit̓ aſſumit habitū nouitiorū libere ante annū pōt redir̄ ad ſeculū. niſi euident̉ appareat ꝯͣrium. ut ibi. lau. p ¶ Abſolute. ita ꝙ euidenter appareat. jͣ. eo. c. ꝓxi. q ¶ In primo caſu. ſic intelligitur. sͣ. e. ſuper eo. eo enī ipſo ꝙ abſolute religio ne intrauit. licet nō fecerit ꝓfeſſionē. intelligitur renūciaſſe ſeculo cū nullam premiſerit ꝓteſtationē. vnde vel ibi remanere debet uel ad laxioreꝫ tranſire. ut dictū eſt in. c. ſuper eo. ar. ꝯtra. jͣ. eo. ſtatuimus. vbi de hoc. r ¶ Seculariter.i. diſſolute. arg. lxxxi. di. dictū. s ¶ Remeare. Nunquid licebat tali cōtrahere matrimoniū exquo licet ei re dire ad ſeculū. Dicunt quidā ꝙ non cū ſit ſimpliciter vouens. xvij. q. ij. nos nouimus. Si autē contraxit tenet. xxvij. di. ſi vir. xxvij. q. i. nuptiarum. et. j. qui cleri. uel vouen. rurſus. Quod nō eſt verū. quia nec fuit expreſſum votū intendit nec continere nec tenere qui tantū ſub cōditione vouet. Sicut nec obligatur qui ſub conditione cōtrahit matrimoniū conditione deficiente. jͣ. de condi. appo. de illis. mū ſuā maria recepiſſe ſed martha unde quando poteſt epiſcopꝰ prodeſſe pariter ⁊ preeſſe: non debꝫ ce denti licentiā poſtulare aūt etiā ob tinere. Cuꝫ ergo. r. monachus ui ad fr̄es ciſtercien̄. ordinis trāſmi grauerit: n̄ ut ordini ueſtro aliqua tenus derogaret: ſed ut apud eos uitā duceret arctiorē: mādamꝰ qua tenus ſuper eo quod de cordeᵉ puro ⁊ ꝯſcīa bona ⁊ fide nō ficta feciſſe dignoſcitur: euꝫ nullatenꝰ mole ſtetis quia charitas eſt fons ꝓpri cui non communicat alienus. Deꝫ prepoſito ⁊ decano ⁊ ſcho laſtico demeren̄. colon̄. dioce. Eniēſ ad ap. ſe. g. mulier ſuꝑ plici nobis inſinuatiōe monſtrauit: ꝙ cū matrimoniū cū. e. ī fa cie eccleſie contraxiſſꝫ ⁊ diutiuſ co habitaſſet eidem: orta eſt diſſenſſio inter ipſos in tantū: ut ꝙ deinceps alter non requireret alteꝝ: uterqꝫ corꝑaliter preſtitit iuramētū. hanc uir ipſe diuortij cām aſſignans: q quādam ipſius mulieris amitāᵍ co gnouiſſet antequaꝫ eam duceret in uxorem: quod licet aſſererēt quam plurimi: nō fuit ſuper hoc eccleſie facta fides. Cū aūt poſtmoduꝫ ad ſecunda uota cōuolaſſet uterqꝫ: ſecundo uiro uiam uniuerſe carnis ī greſſo priore ſuperſtite dicta muli er ſe fecit in arto loco ad penitētiaꝫ agēdā includi: poſtulāſ ut ei digna remur impendere conſiliū ſalutar̄. Nos igit̉ attendentes: ꝙ illud fu. it illicitum iuramentū: mādamus quatenus prefatum uiruꝫ mo. pre. compellatis: ut ea quam ſuperduxit excluſa: prefatamⁱ muliereꝫ reci piat: audituri poſtmodū ſi quid fu erit queſtiōis. Si uero contra matrimoniuꝫ nihil fuerit oſtenſum: ⁊ uir ſeculo derelicto maluerit ad re gulareꝫ uitam migrare: uos ei ſuꝑ hoc licentiā tribuatis: ut ⁊ illa poſ ſit in ſuo propoſito permanere. IDeꝫ abbati de affligen̄. ⁊ magi ſtro. r. ⁊. g. canonicis traiecten̄. Onſulti ſumus frequenter a multis: utruꝫ is qui monaſte rium ingreſſus eſt habitum ſumen t ¶ Proteſtet̉. Quid ſi nō ꝓteſtet̉ nūquid ſumit̉ pro religione. vide tur ꝙ ſic. qꝛ ſumma eſt ratio que ꝓ religione facit. ff. de reli. et ſūp fu. ſunt perſone. Dixit io. ꝙ p̄ſumi debet ꝙ potius voluerit abſolu te mutare ſeculū ꝙͣ cōditionaliter. niſi proteſtatio p̄cedat. ⁊ ſic eſ hic arg. ꝙ ꝓteſtatio neceſſaria eſt. sͣ. de his que vi metuſue cau. fi perlatuꝫ..xxxi. q. ij. lotharius. vij. q. i. pontifices. ⁊ sͣ. de ē lec. cumana. arg. cō tra. sͣ. de ꝯſti. cu. m. ⁊ sͣ. de appel. ſolici tudinē. vbi nō valet ꝓteſtatio qui cōtra illā facit. ⁊ ita preſu mit̉ hic in dubio in ſecuriorē parteꝫ. qꝛ religio ſecurior eſt. jͣ. de reg. iur. eſtote. ff. e. ti. ſemper in ob ſcuris. Sicut cū du bitat̉ an aliquis ſit excōicatus p̄ſumit̉ ipſum excōicatū. ut abſoluatur ſaltē ad cautelaꝫ. ⁊ tunc po ſtea debꝫ abſtinere ratione dubij. jͣ. de cleri. excō. mi. illud ⁊. jͣ. de ſentē. ex. per tuas. Sed cōtra vi det̉ exquo aſſumit habitū nouicij. nec facit ꝓfeſſionē. nec renunciat ſeculo ex preſſe ꝙ nō intēdit ſe obligare ſimplici ter. jͣ. eo. ſtatuimus vbi de hoc dicit̉. ni ſi euidenter appare at ꝙ tales ⁊cͣ. quod verū eſt. ⁊ ſic intelli ge iſtā decr. ẜꝫ illā. Oſtulaſti. minoribus. Hec queſtio n̄ habet du bitationē. qꝛ ſi erāt infra. xiiij. annū nō tenuit ingreſſus. et ita poſſunt liber̄ ex ire. sͣ. eo. ad noſtrā. ſignificatū. ⁊. c. cuꝫ ſimus. et. xx. q. i. il. lud. Sed tamē ver bū iſtud dubiuꝫ eſt quia pōt intelligi ꝙ fuerunt infra. xiiij. annū. ⁊ ſic nō videtur queſtio ⁊ ꝙ fue rint minores. xxv. ⁊ maiores. xiiij. sͣ. d ꝓba. in pn̄tia. ⁊ tūc dicas ꝙ nō ꝯſtabat euident̉ ꝙ ſeculum vellēt mutar̄ qn̄ ha bitum ſuſceperūt q̄ re poſſunt redir̄ ad priſtinū ſtatū. jͣ. eo. ſtatuimꝰ. Si vis in telligere ꝙ eſſent. jͣ. xiiij. annos. hec po tuit eſſe dubitatio. quia forte erant doli capac̄es. et ſic videbatur o malicia ſuppleret etatem ſicut in matrimonio carnali. jͣ. de deſpon. impu. a nobis. ⁊. c. tue. qꝛ ⁊ poterant ſe obligare diabolo ſic et deo. jͣ. de delic. pue. pueris. Sed papa reſpondet ꝙ libere poſſunt mini ſtrare in eccleſijs poſtea receptis. ⁊ ſic non obligant̉ ante. xiiij. an nū. Hug. vero dicebat ꝙ bene obligat̉ doli capax ⁊ tenebat mona chatus. qꝛ poterat ſe obligare diabolo. per. c. illud. pueris. ⁊ Inno. fuit in eadē opinione qui in decre. iſta reſpondet ꝙ ingreſſus tenu it. ſi malitia ſupplebat etatē ut in antiqua decreta. patet. ſed hodie non prodeſt. X parte. habitus. sͣ. eo. porrectuꝫ. vbi de hoc. ⁊. jͣ. qui cleri. uel vouen̄. conſuluit. ber. y ¶ Dioceſana.i. lege iuriſdictionis. nam regulares nō ſubſunt ep̄o do nouitijᵐ: ſi ante profeſſionem e miſſā infra tempus probatiōis exi re uoluerit: licite poſſit abſqꝫ apo ſtaſie nota uel noxaª preſertim cum debita morum correctione ad ſecu lum remeare. Licꝫ autē ſuper hoc ſenſerint diuerſi diuerſa: nos tamē credimus diſtinguēdūº: utrum is qui conuertitur: propoſuerit abſo luteᵖ uitaꝫ mutare: ut ſub habitu re gulari omnipotenti deo decetero famulet̉ anconditionaliter experi ri obſeruātiaꝫ regularem: ut ita de mum ſi infra annuꝫ ſibi placuerit ꝓ fiteatur ordīs diſciplinā: aut ſi forte nō placuerit: moribus emendatus ad ſtatū reuertatur priſtinum. In primoq caſu debet ut regulariter uiuat ad laxiorem ſaltē regulaꝫ pertrāſire. In ſecūdo poteſt ad ſeculū nō tamē ut uiuat ſeculariter re meareˢ. Vt ergo que ſit eius inten tio plenius agnoſcatur: ꝓpoſitum ſuū ī prīcipio ꝓteſtet̉ᵗ. ¶ Dem Oſtulaſti: ⁊ īfra. Tertio que ſiuiſti: utrum illi qui in annis minoribusª conſtituti nouitiorum habitum ſuſceperunt: ⁊ infra annū poſtmoduꝫ non facta ꝓfeſſione ad ſeculuꝫ ſūt reuerſi: ⁊ epiſcopiſ ſuis hoc ſcientibus ad ſacros ordines ſunt promoti: ſuſtineri debeant in illis eccleſijs miniſtrar̄ in quibus ſunt ab eiſdem epiſcopis inſtituti. Nos. f. t. t. r. ꝙ ꝓpter hoc non ſūt ab eccleſijs ipſis amouēdi: ſed in eis poſſunt libere miniſtrare. IOno. iij. ueneten̄. epōX parte tua fuit ꝓpoſitum: q nōnulli ſunt qui licet pluribꝰ annis geſtauerunt habitum mona chalem: profeſſionem tamen monaſticā non fecerunt: unde cuꝫ ſuꝑ eo quod habent proprium: ⁊ alias irregulariter uiuūt: a te uel ab alijſ arguūtur: non erubeſcūt dicere ſe ad carentiaꝫ proprij ⁊ continentiā ac alias regulares obſeruātias nō teneri: cum habitusˣ non faciat mo nachum: ſed profeſſio regularis: ⁊ infra. Ieoqꝫ. f. t. mandamus quatenꝰ quoſlibet tibi lege dioceſana ſubiectos: qui predicto mō terraꝫ

quantū ad legē dioceſanā. xvi. q. i. cum pro vtilitate ſed lege iuriſdi ctionis. Que differentia ſit inter legem dioceſanā ⁊ legē iuriſdictō nis. dicit̉. sͣ. de offi. or. dilectus. ¶ Duabus vijs. ⁊ male. quia in vno eodemqꝫ officio nō debet eſſe diſpar profeſſio. vi. q. vii. noua actione. ⁊ ſic s. de elec. cum cauſaꝫ. et eſt ſi. quod dicit̉ yſquequo claudica tis in duas partes. xlix. diſ. c. vlti. ⁊ nemo pōt duobus do minis ſeruire. ut. x. xvij. di. acutiꝰ. ⁊ de peni. di. i.§. item ut chriſtus ait. iteꝫ ar. eſt ꝙ allegans ꝯtra ria nō eſt audiēduſ sͣ. de appel. ſolicitudinē. xxiij. q. vij. ꝙ autē. ⁊ ideo iſti n̄ fu erūt auditi. t ¶ Per annum. hoc ideo dicit. qꝛ per an nuꝫ debet quis eſſe in probatōe anteq̄ ſiat monachꝰ. xvij. q. i. gonſaldus. ⁊ sͣ. eo. ad apoſtolicaꝫ. niſi renuciet illi be neficio ut ibi dicit̉. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. qui ergo poſt annum rema net in habitu monachali ⁊ non recla mat intelligit̉ tunc ipſo facto tacite vo uere. vn̄ poſtea exi re nō poteſt: ut hic patet. immo cōpel litur expreſſe profi teri niſi proteſtatio preceſſiſſet sͣ. quod me. ca. perlatū. et hec eſt preſūptio iu ris et de iure: ita ꝙ nō admittitur ꝓba tio in contrariū. qꝛ exquo nulla ꝓteſta tio preceſſit. xxvij. di. quod interrogaſti. sͣ. e. vidua. xx. q. i. quē progenitores. ſimul preſumptio eſt. jͣ. de ſpon. ad id quod. ⁊. c. is qui. et jͣ. de iude. c. vlti. ⁊. liiij. di. fraternitatem. ⁊ ꝙ dicit per annuꝫ poſſet ſuppleri maxime ſi intelligit̉ de habitu monachali qui dari profitētibus cōſueuit. ut. jͣ. c. ꝓxi. alias locū habet quod dicit̉ de anno. vbi nō eſt diſtinctus habitus nouitioꝝ ab habitu ꝓfeſſoꝝ. u ¶Tatuimus. habitū. Noͣ ꝙ eſt habitus ꝓfeſſionis qui votum habet annexū. ⁊ eo ipſo ꝙ quis taleꝫ habitū recipit monachꝰ efficit̉. ⁊ per talem habitū intrando religionē ſolennizat votū. qua re poſtea reclamare nō poteſt exquo cepit cum alijs canere. ⁊ de ta li hitu loquit̉ hic. ⁊ ſic pōt ītelligi. s. e. vidua. ⁊. xxvij. di. qd̓ int̓roga ſti. ⁊. xxvij. q. i. vidua. ⁊. xx. q. i. quē ꝓgēitores. ⁊ talis hītꝰ īpedit ⁊ di rimit mr̄imoniū. xxvij. q. i. c. i. Itē eſt hītus ꝓbatiōis qui differt ab hitu ꝓfeſſoꝝ ut hic in fi. dr̄. ⁊ talis hītus nō obſtat qͦ minꝰ poſſit re dire ad ſeculū jͣ. annū ante factam ꝓfeſſionē ut hic dicit̉. ⁊ sͣ. eo. cō ſulti. niſi euidenter appareat ꝙ voluit ſeculū mutare ut ſtatim dicitur. Sed pone clericus eſt in ꝓbatione. nūquid expectabit ep̄s vſqꝫ ad tēpus ꝓbationis ut cōferat beneficiū: cū eccleſia vacare n̄ de beat vltra ſex menſes. sͣ. de cōceſ. prebē. nulla. dicit. io. ꝙ ſi auctori tate ep̄i receſſit videt̉ ei dediſſe licentiā vſqꝫ ad tempus ꝓbatōnis Si vero ſine licentia receſſerit tunc poterit eū legittimo tēpore ela pio priuare. vel dicas ꝙ ſi euidēter appareat ꝙ voluit abſolute mu lare ſeculum. ſtatim pōteſt beneficiū illius ep̄us conferre. Si vero no conſtet de hoc tunc videtur ꝙ ep̄us teneatur ip̄m expectare vſqꝫ ad tempus ꝓbationis cū habeat illud tempus a iure ille conuer lendus.s. eo. ad apoſtolicā. ⁊ dicit decretū ꝙ licentiaꝫ ab apoſtolo data nemini auferre poſſumus. xxviij. di. de his. ſi iudex minus tē pus dederit ꝙͣ ſit ſtatutum a lege ſuppleretur a iure. ff. de re iudi. l. iiij.§. ſi quis. quia videtur iuſta de cauſa abeſſe. vnde nō debet pri uari. s. de cleri. nō reſi. inter quattuor. ⁊. c. vlti. Verius tamen vide tur ꝙ ſi epiſcopus nō vult eum tantū expectare. et eccleſia propter buiuſmodi abſentiā damnū incurrat debet euꝫ citare ut redeat uel ut profiteatur. Et ſi ad terminū non redierit poteſt ordinare eccleſiam per iura proxi. allegata. Nec credo illam eſſe iuſtā cauſam ex pectandi. quia priuata vtilitas nō debet preferri cōmuni vtilitati. sͣ. eo. licet. sͣ. de poſtu. prela. c. iij. Idem credo ſeruandū ſi alter ſpon duabusᶻ uijs ingredi nō uerentur: ut poſtquā per annumᵗ geſtauerūt habitum monachalē regulam ẜm formam ordinis profiteantur ⁊ ſer uent: ec. cen. compellas. QR eg. ix. Tatuimus nouitios in ꝓbatione poſitos ante ſuſceptum religionis habitum qui dari profi tentibus conſueuit: uel ante profeſ ſionem emiſſam ad priorem ſtatuꝫ redire poſſe libere infra annū: niſi euidēter appareatˣ ꝙ taleſ abſolute uoluerint uitam mutare ⁊ in religion ꝑpetuo domino deſeruire: cū quilibet renunciare ualeat ei quod pro ſe noſcitur introductū: nihilominus ſtatuentes ad omneꝫ ambi guitatē penitus amouendū: quod cuꝫ in quibuſdam locis religioſis nouicioꝝ habitusʸ nō diſtīguatur ab habitu profeſſoꝝ profeſſionis tempore benedicantur ueſtes que profitentibus conceduntur: ut nouitiorum habitus a profeſſoruꝫ habitu diſcernatur. ¶Dem. Ereligioſi uagādi occaſionē habentes ſalutis proprie detrimentum incurrant: ⁊ ſanguis eo rum de prelatoruꝫ manibus requi raturᶻ: ſtatuimus. ut preſidētes ca. pitulis celebrandis ẜm ſtatutū cōſus intret religioneꝫ ꝙ infra certū tempus profiteatur. alioquin compellitur redire ad ſponſam. quia ⁊ ibi periculum imminet fornicationis. jͣ. de cōuer. cōiuga. ex publico. arg. sͣ. ut lit. nō conteſta. quoniam frequenter.§. i. Satis poſſet dici ꝙ epiſcopus nō poſſit illum priuare vſqꝫ ad tempus ſtatutuꝫ ⁊ in terim faciat deſeruiri in eccleſia per aliuꝫ cui prouideat de bonis eccleſie. ar. sͣ. de appel. peruenit. ij. et. sͣ. de cleri. nō reſi. c. penult. Se cus in muliere cui conſuli in terim non poteſt. hoc equius videtur fauore religiōis. ſum ma enim eſt ratio que pro re ligione facit. ff. de reli. ⁊ ſum pti. fune. ſunt perſone. b. x ¶ Niſi euidenter appareat. Ex hoc videtur ꝙ qui ſimpli citer intrat religionē dum ta men nō faciat ꝓfeſſioneꝫ: uel nō recipiat veſtes que profi tentibus cōcedunt̉. licet nullam faciat ꝓteſtationē ꝙ ſem per poſſit redire ad priſtinuꝫ ſtatu infra annū. et ſic preſumitur ꝙ cōditionaliter volu it experiri obſeruantiā regu larem: niſi appareat euiden ter ꝙ ſeculū mutare voluerit Sed qualiter apparet ꝙ hoc voluit. Dico ꝙ ſi renunciaue rit ſeculo expreſſe. vel ſi aliud dicat uel faciat per qd̓ volur tas eiꝰ appareat. vel ſi ſtatim recipiat veſtes que tantū dā tur profitentibus. Sed ſi ni hil dicat uel faciat non appa ret euidenter ꝙ voluerit mu tare. jͣ. qui cleri. uel vouē. con ſuluit. optime facit. ⁊ ſic po teſt intelligi. sͣ. eo. conſulti. et ſic nō preſumitur pro religio ne ſi voluerit redire ad priſti num ſtatū. quia non eſt veriſimile ꝙ ſit immemor ſue ſa lutis.i. q. vij. ſancimꝰ. ⁊ ꝙ ei ſit credendum. Eſt argu. de rapt. cum cauſa. et ita nō preſumitur pro religiōe vbi ſim plicit̓ intrauit exquo vult an te annum exire. immo preſumimus ꝙ cōditionaliter habitum aſſumpſit. ſic ergo debet apparere ꝙ voluerit ſeculū mutare. quod patet ex eo qd̓ dicit: cū quilibet valeat renunciare ei quod pro ſe. ⁊cͣ. ⁊ ex eo qd̓ dicit. sͣ. e. conſulti. in fi. propoſitū ſuū in principio proteſtetur. ſcilicꝫ ꝙ vult ſeculū mutare hoc ex preſſe dicendo in contrarium tamē cōſueuit ibi dici prout dixit ibi Io. et ſic intelligimus illam ſecundū iſtam. y ¶ Habitus diſcernat̉. ⁊ ſic pꝫ ꝙ alius eſt hītus ꝓfeſſionis ⁊ alius hītus ꝓba tionis ſiue nouitioꝝ ut dr̄. s. ut per hͦ appareat qui ſint ꝓfeſſi ⁊ qui nō. b. ¶n E religioſi. requiratur. ⁊ ita prelatus tenetur de facto ſubditi. niſi eum Icorrexerit. sͣ. de offi. ordi. irrefragabili. ⁊. jͣ. de ſta. regu. cuꝫ ad monaſte rium. ad fi. ⁊. xliij. di. epheſijs. ⁊ ¶ Concilij generalis. qd̓ habes. jͣ. de ſta. mona. in ſingulis. ꝯ ¶ Qui.ſ. preſidentes. uel abbates. 2 ¶ Diſciplina. hoc eſt dicere impoſita eis penitentia ſecundū ꝙ regula illiꝰ ordinis requirit ⁊ precipit. a ¶ Si abſqꝫ ſcandalo. nihil omnino cum ſcandalo faciendū eſt. sͣ. de tempo ordi. ad aures. sͣ. de preſcrip. nihil prodeſt. ⁊ ve homini illi per quem ſcanda lum venit. jͣ. de no. ope. nunti. cū ex iniuncto. ber. b ¶ Uite neceſſaria miniſtrentur. ⁊ quis miniſtrabit ei neceſſaria abbas prio ris monaſterij uel ſecundi? Credo ꝙ abbas prioris monaſterij ut ſi aliquid habeat de ſuo ꝓuideat ei de illo. xvi. q. vi. de lapſis. ⁊ etiam ſi nō habuiſſet a liquid prouidebit monacho ſuo tempore penitentie. alias monaſteriuꝫ illud ſecundū quare grauaretur. Reterea. ſupple queſiuiſti. A Reuocari. ſic patet ꝙ nō ſufficit vxoris licentia ut vir poſſit intrare monaſteriū. ſic. jͣ. e. ex parte. i. xxxiij. q. v. notificaſti. ⁊. jͣ. e. cōiugatus. ſed ꝯtra. xxxiij. q. v. qui vxorē. xxvij. q. ij. agathoſa. Solu. dicas ꝙ ſi talis eſt vxor que nō poſſet eſſe in ſeculo ſine ſuſpitione fornicatōis nō ſufficit ſola licentia vxoris. niſi ⁊ ipſa ſimiliter cōuertat̉. quo caſu hec decre. pōt intelligi ⁊ oīa ſimilia. Si v̓o ſenex eſt ſufficit ſola licētia interueniēte aucͣte ep̄i ⁊ ip̄a vo ueat ⁊ remaneat in ſeculo. jͣ. e. cū ſis. ⁊. c. ad apoſtolicā. ⁊. c. vxoratus. ⁊ in ca ſu iſto intellige illa iura que vident̉ dicere ꝙ alter ꝯiugū pōt ad religionē tra ſire de ꝯſenſu vxoris ea in ſeculo remanēte. Alij volūt dicere ꝙ ſuffic̄ vxoris licētia. jͣ. e. ex ꝑte. ⁊. c. ꝯſuluit. ⁊ hͦ. c. loquit̉ de licentia extorta. uel qꝛ fuit iuris cilij generalisʳ ſeu patres abbates ſeu priores: fugitiuos ſuos ⁊ eiectos de ordine ſuo requirāt ſollici te ānuatim. Quiꝰ ſi in monaſterijs ſuis recipi poſſunt ẜm ordinē regu larē abbates ſeu priores eoꝝ mo. pre. ꝑ cen. ec. ꝯpellant̉ ad receptio nē ipſoꝝ ſalua ordinis diſciplinaʳ. Quod ſi hoc regularis ordo non patit̉: auctoritate nr̄a ꝓuideant: ut apud eadē monaſteria ī locis cōpe tētibꝰ: ſi abſqꝫ graui ſcandaloª fieri poterit: alioquin in alijſ religioſis domibꝰ eiuſdē ordinis ad agēdaꝫ ibi penitētiā talibꝰ uite neceſſaria miniſtrēt̉. Si v̓o huiuſmodi fugiti uos uel eiectoſinobediētes īuene rint: eos excōicent: ⁊ tādiu faciant ab eccleſiaꝝ p̄latis excōicatos pu blice nūciari: donec ad mādatū ip ſoꝝ humiliter reuertantur. De conuerſione coniugatorum. Lex. iij. ubergen̄. epō. Reterea utꝝ laicꝰ uxo ratꝰ: qui pn̄tibꝰ ſacerdo tibꝰ ⁊ mōachis ignorā i te epō de licētia ⁊ ꝑmiſ ſiōe uxoris monaſteriū īgreſſus ꝓ feſſionē fecit: uxore in ſeculari habitu remanente nec trāſeūte ad religionē: an ꝑpetuā ꝯtinentiā uouē te ab epō ſuo poſſit ad thoꝝ r̄uoca ri uxoris: an illa compellēda ſit cō

d ¶ Tranſierit cū non poſſit eſſe in ſeculo ſine ſuſpitione turpitudinis. xxvij. q. ij. ſcripſit. ⁊. c. ſunt qui dicunt. e ¶ Promiſerit. manēdo in domo ꝓpria ſi ē ſenex. jͣ. e. cū ſis. ⁊. c. ad apoſtolicā Erū. monaſterium. xxvij. q. ij. deſponſatā. jͣ. eo. ex publico. arg. contra jͣ. de ſpon. cōmiſſum ibi ſoluit̉. ber. g ¶ Quidam ſancti. ſicut bea tus machariꝰ ⁊ alexiꝰ. xxvij. q. ij.§. ecce. h ¶ Remanere. ⁊ cū alia contrahere. jͣ. eo. ex publico. Et dicunt quidā ꝙ nihilominuſ remanet vinculuꝫ prioris ma trimonij ſꝫ prorſus inefficax propter ingreſſum. ⁊ ſic habe bit duas vxores ſed nō obeſt tale vinculum. arg. de cō. di. iiij. c. ij. ſed contra eos facit. xxxi. q. i. quomō virginibus. ⁊ jͣ. de diuort. gaudemus. vn̄. de primi matrimonij vinculū ſoluitur per ingreſſum religi onis. in autē. de ſanctiſ. epiſ. §. ſi vero cōſtante adhuc ma trimonio. colla. ix. Uidā intrauit. votum non tenuit plene tenuit tamē quo ad ea que erant in eius poteſtate.ſ. non exigere debitum carnis qd̓ in ipſius fuit poteſtate. ſic. jͣ. eo. placet vnde compellitur continere: ſed nō compellitur ad mona ſteriū redire. ut. jͣ. eo. placet. arg. contra. jͣ. eo. ex parte. et c. conſuluit. vbi compellit̉ ad monaſterium redire. ſed ibi ſoluitur. k ¶ Nō tenet̉.i. non debet ab eccleſia ꝯpelli. ipſe tn̄ peccat ſi nō perficit qd̓ venit ex qua impedimētū ceſſauit. ar. xvi. q. ij. nos nouimus. l ¶ Non exigere. ſic. jͣ. eo. placet. ſed hec ratio nō videt̉ bo na. ſic enī beata maria cōtra here nō debuit: cū propoſuit ſe nō exigere. xxvij. q. ij. bea ta maria. ⁊ tn̄ legittime ꝯtra xit ut ibi dicit̉. Rn̄. īmo bona eſt hec ratō. quia poſt tale vo tū contrahere nō debuit pro pter pronitatē quā habet exi gendi debitū. ⁊ quod dicitur de beata maria: hoc fecit ex reuelatione diuina. Sed pone ꝙ cōtrahat quid erit? Tā. dixit ꝙ tenet marimoniū. qꝛ votū non fuit ſolenne. arg. jͣ. qui cleri. uel vo. rurſus. Alij dicunt ꝙ nō tenet matrimoniū ⁊ debent ſeparari. jͣ. eo. ex parte. ⁊. c. cōſuluit. ⁊ hoc verius vide tur. quia quantū ad cōtinentiā ſeruandā ſatis ſolennizauit ip̄m votū per ſuā profeſſionē. Uel ſi vis dicere ꝙ matrimoniū teneat ipſe tamē debitū ab vxo re exigere nō debet ꝙͣꝙͣ reddere debet exactus. quia faceret cōtra cōſcientiā arg. sͣ. de reſti. ſpo. litteras. ⁊. jͣ. de ſen. excō. inquiſitionū. Item querit̉ vtruꝫ mulier poſſit intrare monaſteriū in caſu iſto inuito viro? Hic pōt diſtingui. an ſit recōciliatus ei ⁊ eductus de monaſterio. et tunc nō poteſt eo inuito in trare. arg. xxxiij. q. v. ꝙ deo pari. Si vero eſt recōciliatus poteſt tranſire ad religionē eo inuito. xxvij. q. ij. agathoſa. ⁊. xxxiij. q. v. qui vxorem. Sed vide tur ꝙ nō obſtante eo ꝙ eſt recōciliatus: ⁊ ꝙ ipſa poſſit intrare religioneꝫ eo inuito. quia ipſe iam nō poteſt ab ea exigere debitum. ⁊ ſicut ille ea inuita re nūciauit exactioni debiti coniugalis. ita ⁊ ipſa eo inuito poteſt renūciare ſer uituti quā habet in ipſum. hoc verū eſt quantū ad huiuſmōi ſeruitutē. quia ⁊ ipſe debet ad monaſteriū redire vbi fecit profeſſionē. jͣ. eo. placet. quo ad alia tamē que vir debet vxori ⁊ ecōuerſo nō videtur ꝙ viro inuito poſſit tranſire poſtꝙͣ illa eduxit eū de monaſterio ⁊ ei eſt reconciliatus. quia nō ſolū tenen tur coniugati ad debitū carnale reddendū ſed ad mutuū auxiliū ⁊ obſequiū qꝛ in quibuſdā mr̄imoniū eſt legis obſequiū. xxvij. q. i. nuptiaꝝ. b. m¶ Um ſis. cōſtitutioni. xxvij. q. ij. ſunt qui dicunt. agathoſa. quia agatho. ⁊. c. ſcripſit nobis. in iſtis cōſtitutionibus dicit̉ ꝙ cum vir ⁊ vxor poſtꝙ copulatione coniugij vna caro effecti ſunt nō poteſt alter ad religionē tranſi re altero in ſeculo remanente. n ¶ Sterilis ratione etatis ⁊ nō nature. quoniā multe ſunt ſteriles ⁊ iuuenes que cōtinere nō poſſunt nec volunt. o ¶ Sine ſuſpitione. ſic. jͣ. e. vxoratus. ⁊. c. ad apoſtolicam. tinentiam obſeruare: dicimus q̄ niſi uxor ad religionem tranſierit aut perpetuo caſtitatem ſeruare. ꝓ miſeritᵉ uir poteſt ⁊ debet de mona ſterio reuocari. ¶ Dē ſalerni. archiepō. Erū poſt conſenſū legitimuꝫ de pn̄ti licitū eſt alteri altero etiā repugnāte eliger̄ monaſteriū ſicut ſancti quidāᵍ de nuptijs uoca. ti fuerūt: dūmodo carnaliſ ꝯmixtō nō interuenerit īter eos: ⁊ alteri re manenti. ſi cōmonitꝰ ꝯtinētiā ſerua re noluerit: licitū eſt ad ſecūda uo ta trāſire: qꝛ cū nō fuiſſēt una caro ſimul effecti: ſatis pōt unꝰ ad deuꝫ tranſire ⁊ alter in ſeculo r̄manere ¶ Dem piſano archiepō. Uidam intrauit monaſteriū inuita uxore: qua ipſum repe tente coactꝰ ē ad eā redire: ea mor tua queris an ipſe cogatur reuerti ad monaſteriū: an aliā poſſit ducere ī uxorē. Cō. tue taliter rn̄demuſ ꝙ uotū nō tenuitʳ. unde rōne uoti ad monaſteriū nō tenet̉ᵏ redire. ul teriꝰ uero non poterit uxorē accipe re. ꝓmiſit enī ſe nō exigereⁱ debitū quod in eiꝰ ptāte erat: ⁊ ideo quo ad hoc uotum tenuit. non reddere autē non erat in eius ſed mulieris poteſtate. unde apoſtolus uir non habꝫ poteſtatem ſui corporis: ſſed mulier. ¶ Dem exonen. epō. Um̄ ſis preditꝰ ſcīa litterarū ignorare nō debes ſanctoruꝫ patrū conſtitutioni eſſe cōtrarium ut uir uxore ſua aut uxor uiro eius non aſſumēte religionis habitū de beat ad religionem tranſire: ⁊ infra Inde ē ꝙ auctoritate ap. prohibemus: ne in epātu tuo uirū uel uxop ¶ Diſſimulare. diſſimulatiōe approbationis. qꝛ ⁊ talis tranſitꝰ hs approbat̉ ſi conſentit mulier. jͣ. e. vxoratus. ⁊. c. ad apoſtolicā. q ¶ Dniugatus ad ſacros ex eo ꝙ ꝓhibet ꝙ cōiugatus nō ꝓmoueat̉ ad ſacros ordines. datur intelligi ꝙ poſſit ad minores. qꝛ qd̓ de vno negat̉ de alio cōſequens intellectus patet. xxv. di. qualis.ſ. nō eſt verū. quia cō iugati ꝓmoueri nō debent sͣ. de cler. cō iug. diuerſis fallaci is. īmo ſi clerici ſūt in minoribus ordi nibuſ beneficijs de bent priuari. eo. ti. c. i. r ¶ Continentiam. Sed nūquid ſufficit hoc? videt̉ ꝙ ſic xxxij. di. ſeriatim. ⁊ lxxvij. di. ep̄s bene dictionē. que potiꝰ contradicit. ſed ibi exponit̉ religioneꝫ .i. caſtitateꝫ. ſic. sͣ. d̓ cleri. ꝯiug. ſane. qd̓ concedebat Ale. ſi vir remaneat in ſe culo. Alij dicunt oͥ ordinari nō debet: niſi ad religionē cō uertatur vterqꝫ: qd̓ dicitur hic. ītellige in eo caſu in quo eſ ſet ſenex ⁊ ſterilis: ita ꝙ nulla eſt ſuſpi tio de vxoris incon tinentia. ⁊ ſic intell git̉ illa. ſane. de cle. cōiug. nam qui pro mouetur ad ſacros ordines eo ipſo in telligitur continēti am profiteri. ⁊ ſi iu uenis eſſet vxor p̄ ſumptio eſſet vtrū qꝫ. arg. sͣ. c. prox. in fi. vnde non debet ꝓmoueri talis: niſi ambo tranſierīt ad religionem. Secus ſi ſit ſenex ⁊ ſine ſu ſpitione. Uel dicaſ ut dixit Ala. ꝙ ali ud eſt in eo qui pro mouetur ad ſacros ordines remanēdo in ſeculo. qꝛ ibi ſufficit ꝙ cōmuni con ſenſu continentiā promittant ut dicunt iura primo inducta quia eti am cōmuni cōſenſu ſine ſuſpitione ordinū poſſunt continentiā pro fiteri remanendo in ſeculo. xxxiij. q. v. quod deo pari. Et aliud eſt in his qui cōuertuntur. quia locum ibi habet. quod dicit̉ sͣ. c. ꝓxi. ⁊ jͣ. eo. ad apoſtolicā. s CAne. vxoratū. ſi de fraude nō ſit ſuſpectus ratione vxoris ⁊ fi Cliorū a prelatura ⁊ ab adminiſtratione nō repellitur. in quo ca ſu intelligitur hoc. xxxi. di. omīno. ſecus ſi ſuſpectus. quia ſepe per tales ſubſtantia eccleſiaſtica deperire ſolet. xxviij. diſt. de ſyracuſa ne. ⁊ sͣ. de cleri. cōiug. diuerſis fallacijs. lxi. di. cathinenſis. t ¶ Sacrum velamen. ſed quid ſi eſſet vetula. nunquid ſufficit ſi cō tinentiā profiteatur. jͣ. eo. vxoratus. ⁊. jͣ. eo. ad apoſtolicam? Reſpo deo non ſufficit niſi cōuertatur. ⁊ eſt ſpeciale in vxore epiſcopi alias cōtradiceret. c. precedenti. u X publico. religionē. Quid ſi vellet remanere in domo ꝓpria U ⁊ ſeruare religionē nō eſt audiēda. jͣ. eo. ex parte. ij. in fi. qꝛ ad bonū ⁊ ad malū ſe poſſet habere. ⁊ ideo quod certius eſt tenendu eſt. jͣ. de ſpon. iuuenis. ⁊. de pe. di. vij.§. i. x ¶ Sufficienti. noīe ſufficientis cautionis intelligunt̉ pignora. uel fideiuſſores. ff. mā. ſi mādato.§. vl. ſatis putarē in caſu iſto dari cau tionē ad arbitriū iudicis. xxiiij. di. ꝙͣꝙͣ. y ¶ Infra duoꝝ. Nūquid iſtud tp̄s eſt ordinariū ⁊ regulare ut ſem per tantū tp̄s indulgeat̉ ⁊ nō minus. lꝫ dicat̉ de duobus menſibus credo ꝙ iſtud ꝯmitteret̉ arbitrio iudicis vtrū plus uel minus tpe reꝫ: niſi uterqꝫ ad religionē migra uerit tranſire ꝑmittaſ. Ueruꝫ ſi ita uxor ſenex eſt ⁊ ſterilis: ꝙ ſine ſuſpitiōe poſſit eſſe in ſeculo diſſimulareᵖ poteris: ut ea in ſeculo remanente caſtitatem ꝓmittente ad reli gionem tranſeat uir eiuſdem. ¶Dem ſtrigonen̄. ⁊ colonen̄. ar chieꝑiſcopis. Oniugatus: ⁊ infra. Nullus coniugatoꝝ eſt ad ſacrosq ordines ꝓmouendus: niſi ab uxore ꝯtinentiā ꝓfitēte fuerit abſolutus. ¶ ¶Dem eiſdem. Ane ſi ꝯiugati ꝯſenſerint ordinari: uxoris uolūtaſ prius requi renda eſt: ⁊ infra. F. u. auctoritate ap. ꝓhibemꝰ ne uxoratūˢ preſuma tis in epūꝫ ordinare: niſi uxor priꝰ ꝓfeſſa ꝯtinētiā ſacrū ſibi uelamēⁱ īponat: ⁊ religioſā ueſtē uel uitā aſſu mat. ¶ Dem Brixien̄. epō. Xpublico inſtrumēto nobis Uinotuit: ꝙ cū ueronen̄. epūs cām matrimonij: que inter. a. uirū ⁊.m. mulierē uertebat̉: ſuſcepiſſet terminādā: iudiciali ſnīa matrimo niū approbauit. ⁊ eidē mulieri pre cepit ut ad uiꝝ rediēs exhiberet ei dē cōiugalē affectū. quod cū renue rit: fuit uīculo excōicatiōis aſtricta Ceteꝝ qꝛ licꝫ a prefato uiro deſpō ſata fuit: adhuc tamē ſicut aſſerit: ab ipſo eſt incognita: mādamus: qua tenus ſi predictus uir ipſam carna liter non cognouerit: ⁊ eadem ad religionem tranſire uoluerit: rece pta ab ea ſufficiētiˣ cautione: ꝙ uel ad religionem tranſire uel ad uirū ſuum redire infra duorumʸ menſiū ſpatium debeat: ipſam a ſententia qua tenetur abſoluaſ: ita ꝙ ſi ad re

ſtatutū. nūquid adhuc poteſt intrare religionē? Dico ꝙ ſic. ſemper ante carnalē copulā. iudex tn̄ debet p̄figere terminū peremptoriuꝫ infra quē profiteat̉. uel cōuertatur ad virū alioquin illam excōicet. nec dabit ei tēpus ꝓbationis ep̄s niſi maritus cōſentiat. de hoc dic ut. sͣ. ti. ꝓxi. ſtatuimus. z ¶ Reſtituat. qd̓ ob tinet vbicunqꝫ mr̄i moniū diſſoluit̉ ex iuſta cauſa. jͣ. d̓ do. poſt diuor. reſt. c. i. ⁊. jͣ. de cōiug. ſer. ꝓ poſuit. C. de ſpō. l. vlt. C. de ep̄i. ⁊ cle. deo nobis. t ¶ Cōſumatū. Sꝫ cōtra videt̉. qꝛ ma trimoniū mandato dei perficitur. xxvi. di. dein̄ opponitur. Solū. eſt ꝯſumatō que ſit quo ad mr̄imonij eſſentiā que fuit facta in paradi ſo ab ipſo dn̄o ꝑ cō iunctionē animorū que deſignat cōformitateꝫ fidelis anime ad xp̄um ut ibi⁊ eſt quēdaꝫ conſu matio quo ad ſacra mentū xp̄i ad eccle ſiam per incarnatō nē verbi dei in vte ro virginali qd̓ deſi gnat̉ per illud mr̄i. moniū qd̓ eſt carna li copula cōſumatū ut hic. ⁊ sͣ. de biga. debituꝫ.xxvij. q. ij. in omni. uel ſaltem quo ad hͦ ꝙ impedi re poſſit ꝓpoſitum religionis. Lau. no tauit hic ala. ꝙ mr̄i moniū nō conſuma tum ſortit̉ naturam ex ꝯſtitutione eccle ſie. ideo circa illud latiſſime patꝫ pape poteſtas. Uinc. dixit ꝙ papa per diſpenſationeꝫ poſſet diſſoluere tale mr̄imoniū. poſſet etiaꝫ ſtatuere ꝙ per ſecū dū matrimoniū rū peretur primū. ſec de ꝯſumato qd̓ ab ipſo dn̄o naturā ſuam ſortit̉. ⁊ ideo ſola interpre tatio circa illud pertinet ad papā nō diſpenſatio uel cōtraria conſti tutio. cōtra tn̄ ar. jͣ. de ſpon. duoꝝ. c. vlt. ber. Xoratus. recipiat. Sꝫ pone ꝙ de licentia vxoris recipiat̉ ⁊ ꝓ Ufeſſionē faciat ſolēniter ⁊ habitū recipiat ſed vxor nō ꝓmittit continentiā. nec ꝓmiſit tranſire ad religionē ſiue ſit ſenex ſiue iuue nis. nūquid tenet monachatus cū nō ſit ſeruata forma huius. c. ⁊. ēͣ e. cum ſis. ⁊. jͣ. e. ad apoſtolicā. Ego credo ꝙ monachus ſit ⁊ votuꝫ ſolenizauit omnino quo ad ſe ita ꝙ nō poſſit exire monaſteriū. nec vxor poteſt eū repetere iure ſeruitutis. qꝛ renunciauit illi ſeruituti: dando ei licentiā. ep̄us tn̄ per officiū ſuum poteſt virū de monaſte rio reuocare ⁊ reddere vxori ne illa incidat in fornicationē cū hoc ad ipſum pertineat ſi ſuſpecta eſt. xciij. di. diaconi. ⁊ ita intelligunt̉ iura de hac materia loquentia. ſed ea mortua cōpelletur redire ad monaſteriū. ⁊ ſic intelligit̉. sͣ. eo. c. i. ⁊. jͣ. eo. ex parte. conſuluit. ⁊ sͣ qd̓ me. cau. c. i. ⁊ licet dicatur hic ⁊ sͣ. eo. cum ſis. ⁊. jͣ. eo. ad apoſto lica. ꝙ alter cōiugum nō recipiat̉ niſi alter tranſeat ad religionem: uel ꝓmittat ꝯtinentiā. verū eſt hͦ ꝙ nō debet recipi. nec ille etiā dꝫ traſire. tn̄ ſi recipiat̉ p̄dicto modo tenet monachatꝰ ut dictū eſt: qꝛ inulta fieri nō debēt facta tn̄ manēt. de hͦ no. jͣ. e. c. ꝓxi. nec dr̄ in ali qua iſtaꝝ decr. ꝙ monachatꝰ nō teneat ſꝫ ꝙ ita fieri debeat. ber. A Minus cōtinenter. ſic. sͣ. e. cū ſis. ⁊. jͣ. eo. ad apoſtolicā. a¶ Et familia. ſi. xx. q. i. vidua. xxvij. q. i. muliēs. ar. ꝯͣ. e. cā. q. ii. ſcpͥſit b ¶ Tonſorare. xxx. di. ſi mulier. c ¶ Ad habitandū. qꝛ hmōi duplicitas reprobat̉. xviij. q. ij. diffini mus. ⁊. xxxij. di. interdixit. xij. q. ij. cognouimus. ligionē tranſierit: uterqꝫ reſtituatꝰ alteri quod ab eo noſcit̉ recepiſſe: ⁊ infra. Sane ꝙ dominus in euan gelio dicit nō licer̄ uiro niſi ob cāꝫ fornicationis uxorem ſuaꝫ dimitte re: intelligendum eſt ſecundū īter pretatione ſacri eloquij de his quo rū mr̄imoniū carnali copula eſt cō ſumatūʳ: ſine qua confrmari nō po teſt. ¶ Dem priori ⁊ fratribus ſan cti ioannis. Xoratus ſine licētia uxoris in ¶ Iter uos nullatenꝰ recipiatur que integre opinioniſ exiſtat: ita q̄ nulla marito ſuſpicio habeat̉ eam ad ſecunda uota uelle migrar̄: uel ꝙ minusˣ continenter debeat uiue re que ſi talis extiterit: marito eius in conſortio ueſtro recepto ipſa pu blice in conſpectu eccleſie continē tiā ꝓfeſſa in domo ꝓpria cuꝫ filijs ſuis ⁊ familiaª poterit permanere. Si aūt talis fuerit: que ſuſpitione nō careat: uoto cōtinētie celebrato a ſeculariū hoīum ſe cōuerſatione remoueat ⁊ ī loco r̄ligioſo ubi deo ſeruiat perpetuo cōmoretur. Nullus ueſtrum mulierem aliquam tō ſorare uel ad habitanduꝫᶜ ſecū pre ſumat aſſumere. Rbanꝰ. iij. priori ſancte crucis X ꝑte abbatis ſancti petri ad audiētiam noſtram peruenit: ꝙ cum. d. in infirmitate poſitus cō ſentiēte uxore uotum uouens caſti tatis monachalem habitum ſuſcepiſſet: poſtmodū liberatus uxoreꝫ retinuit: ⁊ aliam ea defuncta ſibi te mere copulauit. Quia uero lꝫ pre dictus. d. uxore ſua remanente ī ſe culo de iure ad religionēᵉ nequiuerit proficiſci: ea tamē ſublata de me d FX parte. ꝯſentiēte. Sed eſto ꝙ ſit iuuenis. nūquid vouet dando licētiaꝫ nam nō pōt in ſeculo remanere. sͣ. e. cū ſis. Lau. dixit. ꝙ ſi ſcit ius uel ei dicat̉ intelligitur vouere alias nō. ⁊ dic cōſentiente ⁊ ꝓmittente intrare reli gionē. xxvij. q. ij. agathoſa. ar. uel dic ut in no. ſe. dicit̉. ala. e ¶ De iure ad religionē. colligit̉ hic ar. ꝙ vxoris licentia nō ſufficit ad hoc ut ad monaſteriuꝫ poſſit trāſire vir eius. ſi. sͣ. eo. ti. c. i. ⁊. xxx. iij. q. v. notificaſti. Sed cōtra videtur. xxvij. q. ij. agathoſa ⁊.xxxiij. q. v. qui vxorem. qui dam dicūt ꝙ licentia vxoris nō ſufficit niſi ⁊ ipſa cōuerta tur. ⁊. c. qui vxorem. loquitur de conſilio. ⁊. c. agathoſa. ex ponitur ita ꝙ huic dicto con cordat. Alij dicunt ꝙ ſufficilicentia vxoris. ⁊ dando ei licentiā intelligit̉ ſolēnizare vo tū. ar. xxxij. di. ſeriatim. xviij. di. diaconi. ⁊. c. ſi qua vidua. ⁊. h. c. ⁊ ſimilia loquunt̉ de l centia extorta. Tan̄. ⁊ quidā alij dicunt ꝙ hoc intelligi de bet ẜm diſtinctionē illius. c. sͣ eo. cū ſis. ⁊. jͣ. e. ad apoſtolicā ſed hec diſtinctio nō videtur hic haber̄ locū. quia ſi fuit iu uenis nō ſufficiebat dare licē tiā niſi ipſa cōuerteret̉ ut ibi dr̄. vn̄ nō tenuit votuꝫ nec dꝫ ꝯpelli redire ad monaſteriuꝫ ut. sͣ. e. quidā. Si erat ſenex: bene potuit tranſire de licen tia vxoris. ut ea. iura dicunt. ⁊ hic dic̄ ꝙ de iure trāſire nō debuit. Hu. dicebat ꝙ illa de cre. quidā intrauit nō tēbat. qꝛ bn̄ dicebat illuꝫ cōpelli ad monaſteriū redire qꝛ votū te nuit. ⁊ hͦ idē pōt dici ẜm eū d̓ illa. jͣ. e. placet. ꝓpe. fi. vbi nō cogit̉ redire ad monaſteriū. ⁊ ſic ſtabit̉ huic. ⁊. jͣ. e. c. ꝓxi. hͦ ſatis vr̄. ſꝫ dicat̉ ꝙ ex decr. illa quidā intrauit. tenet. ⁊ il le nō ꝯpellit̉ redire ad mona ſteriū qꝛ votū nō fuit ſolēne. qꝛ īuita vxorē hͦ fecit. nec ſec̄ ibi ꝓfeſſionē. hic v̓o ꝯſentiē te vxore ꝓfeſſiōꝫ fec̄. jͣ. c. ꝓx. ⁊ ſic oīmodo quo potuit votū ſolēnizauit. vn̄ ꝙͣuis nō debu erit vir trāſire vxore ī ſeculo r̄manēte. tn̄ tenuit votū ⁊ mo nachus fuit. qꝛ multa fieri nō debēt facta tn̄ manēt. sͣ. ti. ꝓ xi. ad apoſtolicaꝫ. vn̄ ꝯpellit̉ redire ad monaſteriū vxore mortua. Sꝫ ꝯͣdicere vr̄. sͣ. c. i. vbi mulier dedit li centiā viro ⁊ tn̄ de monaſterio reuocat̉ ⁊ reſtituit̉ vxori. niſi vxor caſtitatē ꝓ miſerit aūt ad religionē trāſierit. ſed nō dicit̉ ꝙ monachatus nō tenuerit. vn̄ mortua vxore ꝯpelli debuit ad moſteriū redir̄. ⁊ ita ꝯcordat cū iſta. ⁊ hͦ ꝓbat̉ sͣ. qd̓ me. cā. c. i. Hug. dixit ꝙ decr. illa nō tenet. qꝛ cōſentit marito ⁊ debebat ꝯpelli ad caſtitatē uel monaſteriū intrare ſi iuuenis eſſet. ⁊ p̄terea nō dicitur ibi ꝙ mulier poſſet reuocare maritū: ſed ep̄s ex officio ſuo. tn̄ ꝯpellit̉ redire ꝓpter ea que dixi. illa. jͣ. e. placet. ibi ſimilit̓ nō fuit ſolēne votuꝫ. qꝛ nō habuit licentiā viri. vnde nec illa cōpellit̉ redire ad monaſteriū. ¶ Onſuluit. tranſiens. de cōſenſu vxoris que ſenex erat uel promiſit vitā mutare. xxvij. q. ij. agathoſa. vel ipſe poſt mortē vxoris ratuꝫ habuit qd̓ prius fecit. ſi. sͣ. qd̓ me. ca. perlatū. ber. g ¶ Tranſierat regulam. ipſe maritus. ⁊ ita idem eſt in canonico regulari qd̓ in monacho cū parua ſit differentia inter. xx. q. iij. preſens clericus. jͣ. de ſta. mona. ꝙ dei timorem. h ¶ Dirimendū. ergo votum eius fuit ſolenne exquo ſeparat matrimoniuꝫ. jͣ. qui cleri. uel vo. rurſus. qd̓ verū puto qꝛ de licentia vxoris intrauit. et ita te nuit ingreſſus. alias eſſet cōtra. jͣ. e. placet. in fi. i MHariſſimus prebuiſſe cōſenſuꝫ. ar. ꝙ ſufficit alterius ꝯſenſus ad hoc ut ¶ alter poſſit intrare religionē. de hͦ dic ut dictū eſt. sͣ. e. c. i. ⁊ ex eo ꝙ dicit ad tꝑ̄s videt̉ ſi ſimplicit̓ licentiā dediſſet ꝙ ſufficeret. ⁊ ex eo ꝙ dicit maxīe: ſi vir eius ꝯtinentiā vouiſſet qd̓ veꝝ eſt. qꝛ vir ⁊ vxor cōi ꝯſenſu poſſunt con tinentiā vouere perpetuo remanendo in domo ſua. xxxij. q. v. ꝙ deo pari. et dio uotū ſine ſalutis ſue ꝑiculo nō potuit uiolare: mādamꝰ: quatenuſ ſi ueꝝ eſt quod aſſerit̉ predictū. d. per excōicatiōeꝫ ꝯpellas: ut mulie re dimiſſa ad ſuū mōaſteriū reuer tatur ſub regulari habitu decetero domino ſeruiturus. QLemens tertius. Onſuluit nos. g. ſacerdos Autꝝ uir ad religionē trāſiēs ⁊ in ea ꝑ annū ⁊ amplius morā faci ens uxore ſua poſtquā ad domum trāſierat regularemᵍ de preſenti ui ta ſublata: ſecularē habitū reſumei ualeat ⁊ aliam ducere in uxorē: uel ſi ductā ei liceat retinere. Conſultationi huiuſmodi taliter rn̄dem ꝙ predictus uir nec habitū poteſt abijcere quē aſſumpſit: nec aliquaꝫ ſibi mr̄imonio copulare. Quod ſi ꝯtraxerit matrimoniū ipſuꝫ decer nimus dirimendum. CEleſtinus. iij. MHariſſimus: ⁊ infra. Frater ¶ nitati ueſtre mandamus: qua tenus ſi inueneritis uxorem regis ſueuie graui infirmitate depreſſam cōtinētiā nouiſſe: ⁊ uirū eius ad tēpus prebuiſſe cōſenſūˡ: maximeᵏ ſi nō idē uir cōtinētiā uouit ꝑpetuam eandeꝫ uiro cohabitare faciatis: ⁊ utrūqꝫ inuiceꝫ maritali affectione tractare. ¶ Dem. Lacet nobis: ⁊ infra. Sollici tudo tua nos conſuluit: utruꝫ mulier que credens mortuū maritū habitum religionis aſſumpſit: ⁊ eo reuerſo de monaſterio educta fuit. poſt obitū uiri ſit ad regularē obſeruātiaꝫ compellenda. Super quo reſpondemus: ꝙ licet uotum

reddendum. xxxiij. q. v. ſi dicat. m ¶ In poteſtate ipſius. ſic. sͣ. eo. quidam intrauit. n ¶ In eius ptāte nō erat. ⁊ ſic aucte ꝓpria exire n̄ poterat. Quid ſi exiuiſſet de facto. nūquid poſſet cōpellenda redire? videt̉ ꝙ non per id qd̓ dicit̉ in fi o ¶ Tenuit ar. ꝙ ſentētia pro parte tenet ⁊ pro parte nō tenet. ff. de re iudi. de vno quoqꝫ. ff. d̓ mino. etiā.§. i. ar. cōtra. C. de repu. l. vna. ff. fami. here. l. in hoc iudicio de cō. di. ij. cōperimus. dic ꝗ ſi ſentētia ꝯtinet plures arti culos ſiue plura capitula.i. di uerſa. pōt pro parte valere et pro ꝑte nō valere. ⁊ ſic pōt ꝓ parte cōfirmari ⁊ pro ꝑte infirmari. exempla patent. sͣ. d̓ teſta. raynutius. et. c. raynaldus. ⁊. l. p̄dicta etiā alias aut tota cōfirmatur aūt tota caſſatur. de conſe. di. ij. comper. mus. p ¶ A quo poterat. ſic ecōtra ſoluit̉ iudiciuꝫ quod firmum erat ſi ad eum ſtatū deuenit: a quo incipere nō potuit. ff. d̓ iudi. ſi a me. ⁊. l. ſi alter. ſecus eſt in matrimonio. xxxiij. q. vij. illi qui ſani. ⁊. c. neqꝫ furi oſus. jͣ. de eo qui cog. cōſang. vxo. ſue. diſcretionē. q ¶ Nō cogendaꝫ. Sed nun quid tenet matrimoniū ſi mu lier iſta cōtraheret? dic ut dictū eſt. sͣ. e. quidā intrauit. hic nō fuit votū ſolēne. qꝛ nec ha buit licentiā viri vnde nō cō pellit̉ redire ad monaſteriuꝫ ſic. sͣ. eo. quidam. D apoſtolicā. ut ſine ſu Iſpitione. ſic. sͣ. e. cuꝫ ſis ⁊. c. vxoratus. X ꝑte. viduitatis.i. velū qd̓ dat̉ viduis. ar. xxvij. q. i. viduas quoqꝫ. nec dicit hͦ ꝙ votū emiſerit vnde poſtea diſtinguit̉ circa fi. nec dic̄ velū ꝓfeſſionis. lꝫ enī aſſumat habitū ſiue velū religionis p̄ ſumit̉ tn̄ ꝙ voueret. ſꝫ nō eſt ſufficiēs p̄ſumptio niſi deuo ueat ſe alicui religiōi ut dicit̉ in fi. Lau. t ¶ Internuntijs. Noͣ ꝙ mr̄i moniū pōt contrahi per nūti os inter abſentes ut hic vide tur. xxxij. q. ij. honorant̉. ff. de ſpon. ſufficit. l. vl. ff. de ri. nun. mulierē. u ¶ Arra. licet arra poſſit apponi in cōtractu matrimonij nō tn̄ pena. C. de ſpon. l. vlt. ff. de ver. obli. ticia. jͣ. de ſpō. gēma mulier. ⁊ hec arra poſt ꝙ mulier intrauit monaſteri um pōt repeti a viro et exigisͣ. eo. ex publico. C. de epiſ. ⁊ cleri. deo nobis. olim nō po terat ut ibi dicitur. x ¶ Cōplexus. querebat̉ vtꝝ veli ſuſceptio impediret mr̄imoniū inter eos. y ¶ Ratū coniugiū. qꝛ cōtumelia creatoris nō ſoluit ius matrimonij inter fideles. licet alter labat̉ in hereſim. qꝛ matrimoniū ratum eſt inter eos. ſꝫ ſi du orū coniugū infideliū alter cōuertat̉ ad fidē. tunc cōtumelia creatoris ſoluit ius matrimonij ẜm qd̓ dicit̉. jͣ. de diuor. quanto z ¶ Omnē legē. xix. q. ij. due ſunt. sͣ. de regu. licet. jͣ. de diuor. gaudemus. ⁊ ¶ Sanctis. sͣ. eo. verū. xxvij. q. ij. ecce.§. item beatus. ꝯ ¶ Cauſa. falſa enī demonſtratio uel cauſa legatū nō perimit. C. de fal. ca. adiec. leg. l. ij. ff. de cōdi. ⁊ demō. falſa demonſtratio. nec mendaciū obligan tis impedit obligationē. ar. jͣ. eo. veniens. ff. de pig. ac. l. i. ⁊. l. ſi rem alienam. nec viciat diſpenſationē. jͣ. de conſang. quia circa. ⁊ ita nō conſiderat̉ que fue rit cauſa impulſiua. ar. sͣ. de iureiu. quēadmodum.§. vlt. arg. contra. jͣ. de vo. ⁊ vot. redempt. magne. in fi. nam in huiuſmodi ſpiritualibus etiaꝫ dolus ad uerſarij nō viciat contractū. sͣ. de his que vi metuſue cau. fi. c. cum dilecti. et tenꝰ tamen fuit obligatorium quatenus ſe poterat obligar̄: promiſit enim intrando monaſterium ſe nō exacturā carnis debitū: quod erat in poteſtate ipſiusª. redir̄ uero ad ſeculuꝫ in eius poteſtate non erat ſed in poteſtate mariti. ⁊ ideo quā tum ad ipſam tenuit uotum quod poſt uiri obitum tenere non deſij cum ad eum caſum a quo poterat efficax habere principium perueniſſe noſcatur. Conſultius itaqꝫ di cimus ⁊ ei congruentius ad ſalutē ut ad monaſteriū redeat: ubi bona ducta intentione profeſſionē fecit: ⁊ habitū religionis accepit. Si ue ro ad hoc induci non poterit: ipſaꝫ inuitam credimus nō cogendāq. Nno. iij. piſano archiepō. ¶ D apoſtolicā ſedem: ⁊ infra. Cum aūt uir ⁊ uxor una caro ſint per copulam ꝯiugalem effecti necuna pars conuerti poſſit ad do minuꝫ ⁊ altera in ſeculo remanere ꝓfecto non eſt alter coniugum reci piendus ad obſeruantiam regula. reꝫ niſi reliquus ꝑpetuā ꝯtinentiā repromittat. ſed ⁊ uitam debet mu tare niſi forte ſit eius etatis: ut ſine ſuſpitioneʳ incontinentie ualeat ī ſe culo remanere. Dem lugduū. archiepō. X parte tua eſt ītimatū: ꝙ cuꝫ quedam mulier uelū uiduita tis corā duobus abbatibꝰ aſſūpſit ſet: benedictione ſolemni cum cele bratiōe miſſe ac letania ſicut debu. it accedente: quidam nobilis ꝓpo nebat ſe prius mulierē ipſam medi antibuſ internuncijsᵗ per uerba de preſenti: arraᵘ etiam interpoſita de ſponſaſſe: ⁊ infra. At illa ſe in illuꝫ ꝯſenſiſſe confeſſa: dixit ꝙ audierat eum eſſe lepra percuſſuꝫ: ⁊ ob hoc eius fuerat abomīata complexus ⁊ infra. Nos aūt inquiſitiōi tue ta liter reſpondemus: ꝙ ⁊ ſi poſſit nō inconſulte uideri: ꝙ exquo matrimoniuꝫ inter legittimas perſonas per uerba de preſenti contrahitur illis uiuentibuſ in nullo caſu poſſit diſſolui: ut uiuēte reliquo alter ad ſecūda uota trāſmigret. etiā ſi unꝰ jͣ. e. dudū. ⁊. c. accedens. nec conſiderat̉ cauſa uel intentio cōtrahē tis. C. de cōdi. ob cau. da. ſi repetēdi. ⁊ sͣ. de regu. vidua. xxvij. di qd̓ interrogaſti. Tan. x ¶ In veli ſuſceptione. ſic. jͣ. qui cler. uel vouē. cōſuluit. xxxiij. o v ꝙ deo pari. tn̄ ſolus habitus nō facit monachuꝫ ſed profeſſio. sͣ ti ꝓxi. porrectuꝫ. niſi ferat per annū. sͣ. d̓ regul. ex parte tua. uel niſi ſit habitꝰ ꝓ feſſionis qui datur profitentibus. sͣ. ti. proxi. ſtatuimus. et .c. vidua. et. xx. q. i. queꝫ progenitores. ⁊ eſt hic ar. ꝙ ſuſce ptio veli ſiue habitꝰ nō facit monachuꝫ a ¶ Propoſitum caſtitatiſ. bene dicit ꝓ poſitum. quia ſi vere caſtitatis votum deuoueret alicui re ligiōi ſancti Augu ſtini uel Benedicti in ꝓpria domo manendo bene ſolēnizaretur votū. xxvi. q. i. de viduis. ⁊. c. mulieres. xx. q. i. vt dua. jͣ. qui cleri. uel vo. inſinuante. Uel dic ꝙ talis religio: nō ſoluit ſponſalia de preſēti. ſicut nec diſſolueretur ſi vir fierꝫ clericꝰ. xxvij. c ij. ſi vir. De vita he remitica dicūt quidā ꝙ ſoluit ſponſalia de preſenti. arg. xxvij. q. ij.§. ecce. Alij dicunt ꝙ non. vnde ſi heremita cō trahet matrimoniū teneret. quia poteſt habere propriū. xix q. iij.§. econtra. io. Sed quid ſi in veri tate leproſus fuiſſꝫ Si ſit ſponſa de fu turo ſoluūtur ſpōſa lia propter lepram. vnde nō tenetur cō trahere. sͣ. de iur̄iu. quemadmodū. Si eſſent ſponſalia de preſenti bene compelleretur conſuma re matrimoniū niſi vellet intrare religi onē ſicut hic innuit̉ b ¶ Niſi voto.i. pro feſſione. Onſtitutꝰ. ad gradum ſacer docit quod bene fie ri potuit. cū illa vx or ſua: publice fuit adulterata. vnde amiſit ius quod ha bebat in eū. jͣ. de diuor. ſignificaſti. Item ſi fuiſſet vidua uel ab alio cognita ꝓmoueri nō debuit. xxxiiij. di. curandū ſi cuius. d ¶ Cogere. Sed videtur ꝙ talis coactio ei obeſſe non debet: quo minus repetat virum. quia in facie eccleſie nupſit tolerāte eccleſia ꝙͣ diu ſaltem appareat. An fuerat matrimoniuꝫ inter illos. ar. j. de frigi. ⁊ malefi. fraternitatis. jͣ. de diuort. gaudemꝰ. in fi. Rn̄deo no excuſatur propter hoc. immo magis puniri debet. quia taliter nup ſit nulla ſentētia ſeparationis premiſſa. vnde illa debet ſeparari ab eo cui iuncta fuit per adulterium. quia viuente viro priori alteri nō potuit copulari. licet perdiderit ius quod habebat in illum. qꝛ ma nent cōiuges etiā ſeparati propter adulteriū. xxxij. q. vij. c. i. ⁊. ij. et ſic obſtat ei exceptio fornicationis. jͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. xxvij. q. ij. agathoſa alias ſi fornicata nō fuiſſet poſſet ip̄um repetere. ut in. c. agathoſa. fidelium inter quos eſt ratum con iugiūʸ fieret hereticus: ⁊ nollꝫ per manere cum altero ſine contume lia creatoris: niſi forte ſecus fieret ex reuelatione diuina: que ſuperat omnē legemᶻ: ſicut a quibuſdam ſā ctisʳ legitur eſſe factū. Nos tamē nolētes a predeceſſorum noſtroꝝ ueſtigijs declinare: qui reſpondere conſulti antequā matrimonium ſit per carnalem copulam conſum matū licer̄ alteri coniugū reliquo inconſulto ad religionem tranſire ita ꝙ reliquuſ ex tunc legittime po terit alteri copulari: hoc ipſum tibi conſulimus obſeruandum in arti. culo prenotato: quāuis falſa ſit cau ſaᶻ per quā ad ſuſceptiōeꝫ ueli pre dicta mulier eſt inducta: cum ſine qualibet tali cauſa idipſuꝫ religio nis obtentū facere potuiſſet. Por ro licet predicta mulier uideat ī uo li ſuſceptione religionis habitum aſſumpſiſſe: tamen uelit in domo. ꝓ pria remanere quaſi propoſitū ca ſtitatisª ī ſeculo ſeruatura: nihilominus conſumādum eſt matrimo niū iam contractū niſi ſe uoto aſtri xit ad obſeruātiā regulareꝫ: ī quo caſu compelli poteſt: ut r̄licto ſecu lo religionis propoſituꝫ exequat̉. ¶ ¶ Dem Rudinen̄. epō. Onſtitutus in preſentia.n. h ſua nobis confeſſione mōſtra uit ꝙ in acolitatus ordine conſtitu tus quandam puellam. r. noīe ī facie eccleſie duxit uxorem. quaꝫ cū carnaliter cognouiſſet orta diſcordia inter eum ⁊ amicos puelle ipſa fuit cuidam alij. v. noīe copulata ⁊ tu memoratum. h. uſqꝫ ad graduꝫ ſacerdotijᶜ ordinaſti. Cum aūt euꝫ ſua conſcientia remorderet habitū ordinis ciſtertien̄. aſſumpſit: ⁊ īfra Ideoqꝫ mandamus: quatenus ſi res ita ſe habet predictam mulierē ut a dicto. v̓. recedat cui per adulte rium eſt coniuncta: nec predictum monachum inquietat quominus regulare uotum ualeat adimplere per cenſuram eccleſiaſticam coge. reª non omittas. ¶ Dem pictauienſi epiſcopo ⁊ ab

Eniens. manu ſua. ⁊ ita iuri ſuo renunciauit. arg. sͣ. de cōſuet. ex litteris. c ¶ Profeſſionē fecit. qd̓ facere nō debuit ea in ſeculo remanente. sͣ. e cū ſis. ⁊. c. ad apoſtolicā. ⁊ sͣ. e. c. i. cū eſſet iuuenis. ſecus ſi ſenex. ut ibi dicitur. g ¶ Quod captioſe. hic eſt ar. ꝙ lꝫ dolꝰ interueniat in ſpūa libus tenet ꝯtractꝰ jͣ. e. dudū. ⁊ sͣ. d̓ hiſ que vi metuſue cā. fi. cuꝫ dilecti. vbi de hoc. aliud ſi minus īducta fuiſſet ut da ret viro licentiā talis licētia nulla eſt. xxxiij. q. v. notifica ſti. ⁊ ideo p̄iudican dū eſt huic mulieri qꝛ nō cōtinuit ſꝫ inhoneſtoſ amatores admiſit ut expreſſe dicit̉ in fi. alias ſi cō tinuiſſet nō preiudi caſſet ſibi per hͦ qd̓ fecit ꝙ nō promiſerit trāſire ad religionē. nec etiā conti nentiā ꝓmiſerit cū eſſet iuuenis sͣ. eo. ad apoſtolicā. ⁊ sͣ. e. c. i. io. h ¶ Spōte ſuppoſu it. bene dicit ſponte qꝛ etiaꝫ ſi vir inuita muliere intraſſꝫ religionē. licꝫ talis in greſſus nullus fuerit. jͣ. eo. c. ꝓxi. ſi tn̄ poſtea fornicet̉ non pōt ipſū repetere. x. xvij. q. ij. agathoſa. jͣ. d̓ diuor. ſignificaſti. Sꝫ pone ꝙ vir nolit excipere. quia nemo cogit̉ excipe re ſicut nec ꝯpellit̉ agere. C. ut ne. in ui. age. uel accu. co. ga. l. i. ⁊ quilibꝫ iuri ſuo pōt renunciare sͣ. d̓ regu. ad apoſto licā. ⁊. c. ſtatuimus. quid erit? Dicas ꝙ monaſteriū eo inui to pōt r̄cipere ⁊ euꝫ defendere ne ꝑmit tat eū in peioreꝫ ſta tū detrahi. ff. de lib. cau. l. i. ⁊. ij. lꝫ enim pͥmo n̄ tenuerit. votū tn̄ ꝙͣtū ad ipſum vouēte tenuit.s. eo. quidā intrauit. ⁊. c. placet. ⁊ ꝙͣcito ipſa fuit fornicata ſtatiꝫ ꝑdidit ius exigēdi. ergo cuꝫ ſit liberatꝰ a ẜuitute mulieris ſtatī monaſteriū hꝫ plenū ius in eū. ⁊ ſic exceptio que ꝯpetit viro acquiſita ē monaſterio cū res ad eū ſta tū ꝑuenit a quo potuit hr̄e pͥncipiū. sͣ. e. ti. ꝓxi. placet. Sꝫ quid ſi ex iret ⁊ nollet exciꝑe. qꝛ pōt ei remittere. sͣ. de iureiu. quēadmodū. in fi. Credo ꝙ bene pōt illā recipere nō obſtāte cōtradictione mona ſterij. qꝛ votū ex toto nō tenuit cū decepta fuerit. nec ipſa etiā voue rit. arg. op. sͣ. e. c. ꝓxi. niſi vir profeſſionē feciſſet poſtꝙͣ illa fuit for nicata tunc nō poſſet ep̄s eū de monaſterio educere nec eū ꝯpelle re ut ea reciperet ꝓpter fornicationē. Sꝫ quid ſi vir fornicet̉ in mo naſterio cui mulier dedit licentiā nūquid ip̄m repetere pōt? noͣ. xx. xiij. q. v̓. ꝙ deo pari. qꝛ perdidit omne ius qd̓ habuit in viro. qꝛ pro pter ꝯſequēs delictū nō renaſcit̉ ſeruitus amiſſa. de cō. di. iiij. querans ius illud.ſ. ꝙ ſi dederit licentiā viro teneat̉ relinqͣre ſeculū: iterū poteſt eū repetere. ⁊ ſic ſubuenit̉ ignorāti hoc ius naturale. Lau. Tcedens. votis inuita ⁊ coacta. ut pꝫ per p̄miſſa v̓ba. vnde votū viri nō ¶ tenuit. qꝛ alter inuito altero vouere nō pōt. sͣ. eo quidam. xxvij. q. ij. aga thoſa. ⁊. xxiij. q. v. notificaſti. ⁊. c. ſi dicat. vbi idem caſus ponit̉. b ¶ Proceſſu tēporis. Sed vi det per ſpaciū ſequētis tēpo ris ⁊ patientiā ipſius mulie ris ratificaſſe ingreſſuꝫ viri. ar. jͣ. qui cle. uel vo. inſinuāte cū vterqꝫ poſt ingreſſuꝫ tāto tēpore tacuerit ⁊ patientiā ad hibuerit. nec videt̉ ꝙ poſtea audiat̉. īmo vir debet cōpelli redire ad monaſteriū. arg. jͣ. de ſpon. ad id qd̓. jͣ. de frigi. ⁊ malefi. c. i. ⁊.i. q. i. ꝯſtat. Sed hoc nō eſt verū. īmo cuꝫ ipſa nō mutauerit ſeculū. nec pro miſerit continentiā: ſemꝑ ad huc intelligit̉ diſſentir̄. quod apparet ex eo ꝙ ꝙͣcito exiuit eum repetijt. ⁊ ſic per primuꝫ ⁊ vltimū colligitur ꝙ medio tēpore nō cōſenſerit. ſic. xxv iij. di. qꝛ ſunt culpe. et p̄cipue cum preſumatur ex hoc ꝙ ſit iuuenis: ſiue ſit iuuenis ſiue vetula nunꝙͣ debet intrare ſi ne licentia vxoris. ſed ſeruat̉ quod dicitur. sͣ. eo. ad apoſto licam. Sed nunquid iſte cuꝫ fuerit redditus vxori poterit exigere debituꝫ. Dicas ꝙ nō poterit exigere debituꝫ. quia renunciauit illi iuri quod ha bebat in vxore intrando mo naſterium quod fuit in eius poteſtate. ſed exactus redde re debet. ut dixi. sͣ. eo. quidaꝫ intrauit. de hac materia con ſueuit notari. xxvij. q. ij. aga thoſa. ⁊. xxxiij. q. v. ꝗ vxoreꝫ c CIgnificauit. ſuſpitio. et Aita videtur ꝙ ſi mulier iuuenis ſit nō ſufficit ꝙ cōti nentiam promittat ad hoc ut maritus poſſit religionem in trare. niſi ⁊ ipſa ſimilit̓ intra uerit vitā. sͣ. eo. ad apoſtolicā ⁊. c. cum ſis. Ex eo enī ꝙ dic̄ ſi ſuſpitio de ea haberi nō po teſt non debet cōpelli. intelligo ꝙ ſi ſuſpecta debet cōpelli religionē intrare exquo pro miſit continentiā. cum veriſi mile nō ſit ꝙ eam ſeruet ſi re manſerit in ſeculo. arg. sͣ. eo. ex parte. in fi. licet non inten deret ab initio religionem in trare. ⁊ ar. ad hoc. xxxiij. q. v qui vxorem. quia eoipſo ꝙ li centiaꝫ dedit viro ⁊ promiſit continentiam intelligitur ta cite promiſiſſe intrare religio nem cum ſit iuuenis. arg. bo. sͣ. eo. veniens. verſus fi. ⁊ que ſine cōditione vo uentur ſine conditione ſoluant̉. xxxij. q. vlti. c. vlti. ⁊ dominus exigit oblatuꝫ quod nō exegerat offerendū. xxvij. q. i. nuptiarū. in fi. ⁊. xlv. diſ. de iudeis. et ſic cū teneatur ad cōtinentiā per ſuā promiſſionē tenetur ad id ſine quo eam ſeruare nō poteſt. arg. sͣ. de offi. deleg. preterea. ⁊. c. prudentiā. ad fi. ⁊ ſic in uita cōpellitur intrare religionē. quia fecit id propter qd̓ cōpellitur. ſicut quā doqꝫ ex officio ſuo cōpellitur intrare monaſteriū. l. di. ſi ille. xxvij. q. i. ſi quis rapuerit. C. de adult. autē. nouo iure. ⁊ autē. ſed hodie. jͣ. c. proxi. Alij dicunt ꝙ vir ſibi debet reſtitui ex officio iudicis. sͣ. eo. c. i. qd̓ ſatis poteſt dici ut not. s. eo. vxoratus. ¶Audemus. ceciderunt. ⁊ ſunt cōdemnate per ſententiā. vel adulteriuꝫ reoꝝ publicū ⁊ notoriū eſt ſecuta ſnīa. vnde viri eas reciꝑe nō cogunt̉. jͣ. de diuor. ſignificaſti. etiā ſi ſint emendate ut hic dicit̉. ber. e ¶ In clauſtris. ⁊ ita mulier de adulterio cōdemnata uel publice deprehenſa detruditur in monaſterio ad agendam perpetuā penitentiā ſi eaꝫ emendata vir recipere noluerit. tamē infra bienniū poteſt ea recipere ſi vult. ſi vero no luerit eam recipere. vel ſi prius moriatur ꝙͣ eaꝫ recipiat tunc tondeatur ⁊ ha religionis habitū aſſumpſiſſet: mu lier in domo monialium nullo ibi habitu religioniſ aſſumpto: uel uo to cōuerſionis emiſſo permanſit. proceſſu uero temporis cum ideꝫ uir ad ſeculum rediens religionis habitum reliquiſſet: eadeꝫ mulier ſe inſtanter ab ipſo petijt reaſſumi ⁊ infra. Quocirca diſcre. v̓. māda mus quatenus ſi res ita ſe habet: dictum uirum ut eam recipiat eiqꝫ affectum exhibeat coniugalem ap pellatione remota cogatis. ¶NNno. iij. epō ⁊ decano ⁊ theſau rario linconienſi. Ignificauit nobis a. mulier ꝙ cum ipſa. f. uiro ſuo coram decano ſancti quiriaci uiceſ archie piſcopi ſenon̄. in hac parte fungen te licentiam conceſſerit religioneꝫ intrandi: continentie tamen uoto ē idem iniuncto ⁊ recepta fide ab ipſa ꝙ perpetuo contineret: idem decanus poſt factam profeſſionem a uiro predicto in monaſterio: in quo habitū aſſumpſerat monacha lem aſſeruit ipſaꝫ debere religionē iutrare: quāquā id primo non expreſſiſſet eidem: ⁊ hoc expreſſo illi licentiā non dediſſꝫ: ⁊ infra. Quo circa mandamus: quatenus ſi ē ita ⁊ eſt talis etatis: de qua ſuſpitioᶜ ha beri non poſſit: ipſam uotum conti nentie obſeruantem intrare mona ſterium compelli non permittatis inuitam. ☞Regorius. ix. Audemus in domino: ⁊ īfra ¶ Mulieres uero que relicto maritalitoro lapſu carnis ceciderunt. ſi mariti earum a te diligēter commoniti eas ad frugem melioris uite conuerſas noluerint recipere propter deum in clauſtris cum religioſis mulieribus ſtudeas collocare ut perpetuam penitē tiam ibi agant. ¶Dem.i. moniali monaſterij de plauda.

ut nulli iudi. li. ha. lo. ſer.§. ſi vero quādo adulterij crimen. colla. ix. vnde ſum pta fuit hec decre. ⁊. C. de adulte. aut. ſed hodie. ⁊ cum rebus ſuis ne ſit one roſa monaſterio. ut in autē. illa ſed hodie cōtinetur. nō tamen propter hoc ē rit monacha. niſi amplius proceſſum fuerit. ⁊ ſic quandoqꝫ propter culpā ſu am aliquis compellitur intrare monaſteriuꝫ. l. diſ. ſi ille. ⁊. xvi. q. vi. de lapſis. xxvij. q. i. ſi quis rapuerit. et idem videtur dicere decretū xxxij. q. i. de benedicto. et. ij. q. i. in primis. verſus princi. ⁊ xxxiiij. di. fraternitatis. in fi. Olim vero alia pena punie bantur adultere. quia lapida bantur conuicte de adulterio ſecundū legeꝫ moſaycā. xxx. iij. q. v. hec ymago. et. C. de adulte. caſtitati. vbi legitimis penis ſubijcitur. Sed hec pe na non imponitur cum nō agitur criminaliter. sͣ. de procu. tue. Udum. renūciauit om nino. quod ei licuit etiam ſi non tenuiſſet votum ex toto. quia hoc erat in poteſta te ipſius sͣ. eo. quidam. et. c. placet g ¶ Si omnino. ſimile omīno habes sͣ. de reſcript. cum cō tingat. ff. de fideiuſſo. l. grece §. illud. vbi dicitur ꝙ fideiuſ ſor in duriorē cauſam nō obli gatur omnino. h ¶ Obſequio ſe deuouit. et ſic ſolennizauit votum de vouē do ſe religioni illius hoſpita lis. vnde compelli debꝫ ut re licto ſeculo ſuum exequatur propoſitum. sͣ. eo. ex parte. in fine. i ¶ Calore iracundie. ſi hoc eſ ſet verum nō teneret votum. quia inconſultus calor calū nie vicio caret. ij. q. iij.§. notā dum. ⁊. c. ſi quis iratus. tem pore enim furoris iuſtum pu tat eſſe quod facit. xi. q. iij. il la propoſitoruꝫ. ⁊ ira ſepe in nocentes ad crimen inducit. ea. cauſa. ⁊ ea. q. ira ſepe. ⁊ lu bricum lingue facile ad cōſequentiam trahi nō debet. ff. ad. l. iul. ma. famoſi. C. ſi ꝗs impe. maledi. l. vna. arg. con tra. xvij. q. iiij. ſunt qui opes. ⁊ hoc verum eſt niſi poſt calo rem iracundie ꝯſentiat. ut in c. ſi quis iratus. ⁊ sͣ. de regu. ſicut. in fi. k ¶ Subſtantiā veritatis. hec erat ſatiſ bona defenſio. quia nihil refert narrandi diuerſi tas vbi eadem dicuntur. ut. jͣ de verb. ſign. nihil obſtat. ſic quolibet loquendi genere for mata inſtitutio valet ſi modo per eā liquebit voluntatis in tentio. C. de teſta. quoniā in dignuꝫ. in prin. ⁊ eſt arg. pro teſtibus diuerſo modo narrā tibus. dum tamē in ſubſtātia facti nō diſcordent. viij. q. i. in ſcripturis. de cō. di. ij. quotidie. ber. l ¶ Spes. nota hic arg. īmo quaſi expreſſum eſt ꝙ in hmōi ſpirtualibꝰ dolus aduerſarij nō viciat contractū. ſic. sͣ. de his que vi metuſue cau. fi. cū dilecti. sͣ. eo. ex parte.. ⁊. c. veniens. alias ſi dolus dat cauſam cōtractui nō tenet con tractus. ff. de dolo. ⁊. elegant̉. Sed quare in hmōi ſpiritualibꝰ. licet dolus al terius interueniat nō viciat̉ talis cōtractus. qꝛ talis dolus bonus dolus eſt ⁊ bonus dolus nō prohibetur. ff. de dol. l. i. dolus calliditas ad decipiendū dicitur. ut in p̄dicta. l. ſed per talē dolum nō decipitur nec ad malū inducit̉. immo conditionē ſuā nō facit meliorē. ⁊ ideo nō viciat cōtractum. m ¶ Uoluntarie. ⁊ ſic licet ab initio deceptorie inductus fuiſſet exquo poſtea ſponte hoc fecit proxima cauſa turpitudinis ablata eſſe videt̉. ſi. jͣ. de deſpō. impu. de illis. in fi. ⁊ ſi. qd̓ me. ca. l. ij. ff. de cōdi. ob tur. ca. l. ſi ob turpē. n ¶ Suſpitione. vnde cōpelli debet vitā mutare. sͣ. eo. ſignificauit. maxime cū Udum. a. c. laico mota cōtra te: quā uxorem ſuam dicebat materia queſtionis. r. ſancte. m. in comeſd. diaco. cardi. dedimuſ auditorem corā quo dictus. c. cōque rendo ꝓponens: ꝙ indebite recu ſabas eidem cuius uxor eras ꝑ cō ſenſum de preſenti ⁊ carnis copulā ſubſecutā matrimonialiter adhere re: te ſibi reſtitui poſtulauit: ad qd̓ fuit reſponſum: ꝙ ipſe pro anime ſue remedio pura ⁊ ſpontanea uolūtate preſentibus duobus religio ſis ſacerdotibus: ⁊ adhibitis. v. te ſtibus fide dignis omni iuri quod in te habuerat renūciauit: oīnoᵍ re ſignādo illud in manibus alterius ex ſacerdotibꝰ ſupradictis qui in ꝑ ſonam eccleſie reſignatione huiuſ. modi recipere procurauit: ⁊ ꝙ idē .c. ſe caſtitatem ſeruaturū promiſit pauperum hoſpitalis de ponte ob ſequio ſe deuouit: promittēs uoto ſolēni omnia ⁊ ſingula ſupradicta ⁊ tribuēs tibi licentiam ad monaſte. rium tranſeundi te uerſauice ſimili ter promittente ac tribuente illi licentiam: ⁊ ius quodlibet reſignāte ſicut hec omnia dicebantur per pu blicum inſtrumentuꝫ eſſe probata manu. b. notarij aretin̄. confectum Ueruꝫ prenominatus. c. propoſu it ꝙ caſu amiſſo inſtrumento prefa to illud in prima perſona ꝙ prius erat in tertia īſertis pluribus ī uno aliter quā in alio fuit ab ipſo forma tum. ⁊ cū tibi iratus fuiſſet ſicut uer ba ⁊ uerbera indicabant: nondum calore iracundie quieſcente quidā ipſum deceptorie allexerunt: ꝓpo nentes eidem ꝙ in hoſpitali predi cto cibis ad libitum poſſet uti ac ꝓ priuꝫ retinere prefato. b. ſibi nihil ominus promittente: ꝙ non ſoluꝫ ardorem ſed etiam appetitum libi dinis extingueret in eodeꝫ: ꝓpter quod quicquid in hac parte feciſſe dinoſcitur: iratus ſeductus pariter ⁊ illectus ⁊ ſub ſpe promiſſionis ac ſub ea conditione uel modo ſi poſ ſet continentiaꝫ obſeruare: aſſeruit a ſe factum. Sed ad iſta reſponde batur ecōtra ꝙ an tabellio in tertia hoc promiſerit ut patet ſupra. Ulier. remanſit. viro tranſeūte ad infideles. puta ſarracenos Quel iudeos uel etiam hereticos. p ¶ Iudicio eccleſie. ergo a cōtrario ſenſu videtur ꝙ ſi nō fuit iudicio ē ccleſie ſeparata ꝙ eo inuito religionē intrare nō poſſit. ⁊ ita ali ud eſt quando iudi cio eccleſie fuit ſepa rata ab illo. ⁊ aliud quādo nō fuit ſepa rata ſed ab illo propria auctoritate re ceſſit. ſi. jͣ. de diuor. de illa. ſed ſi nollet intrare religionē cō pelli debet ad ipſuꝫ redire vtroqꝫ caſu. ſiue fuerit iudicō ec cleſie abſoluta ſiue nō. jͣ. de diuor. ꝙͣto in fi. nō obſtante illa ſpirituali fornica tione cū iaꝫ ſit emē datus ⁊ incipit eſſe qd̓ nō fuit. l. di. ferruꝫ. ſecus in carnali fornicatione ſiue iudicō eccleſie ſit ſe parata ſiue publice ſit fornicata non te netur illam reciper̄ niſi velit ꝙͣuis emē datā.sͣ. e. gaudemꝰ ⁊ hec ſeꝑatio fit tātū quo ad mutuam ſeruitutē. quia vinculū mr̄imonij non diſſoluit̉ in hoc caſu. cū alter fideliuꝫ trāſit ad infidelitatem. ut in. c. p̄dicto ꝙͣto. Sed que ē ra tio quare in fornica tione carnali nō cō pellitur maritus re cipere vxorē etiam emendatam. ſed in ſpirituali compelli tur. Hec poteſt eſſe ratio ſi maritus cognoſceret vxorem: poſt carnaleꝫ forni cationem. poſtea ꝓ moueri non poteſt ea mortua propter defectū ſacramenti ⁊ ſic preiudiciuꝫ ei fieret. xxxiiij. diſ. ſi laici. ⁊. c. ſi cuiꝰ vxor ſꝫ hͦ nō ꝯtingit ī for nicatione ſpūali. qꝛ per pnīam purgata eſt. Itē alia ē ratio ī fornicatōne carnali aīa et corpus pollui tur. ſed in ſpūali tā tū aīa. et in carnali fornicatiōe nō tātū fit in aīa qd̓ diſpli ceat marito ſed eti am in corꝑe qd̓ nō ſit in. ſpūali. ⁊ vir magis ſcādalizat̉ ex eo ꝙ fit in corꝑe ⁊ magis offendit̉ ꝙͣ ex eo qd̓ fit in aīa. ⁊ ita cā maioris ſcāda li illati viro ſit ut poſt carnalē fornicatiōꝫ nō ꝯpellat̉. ſꝫ poſt ſpūaleꝫ fornicatiōꝫ ꝯpellit̉. niſi ad religionē tranſire voluerit ut hic dicit. qͣ I Audabile. Triburiēſis cōcilij. qd̓ hēs. xxxi. q. i. ſi ꝗs viuete. qꝛ eas nō pn̄t hr̄e ſi in mortē ipſoꝝ aliꝗd machinate fuerūt ut f dicit̉. Idē eſt ſi fidē dederūt. ut. e. cā ⁊. q. c. relatū. jͣ. d̓ eo qui dux. in matri. c. i. vel ſi de facto ꝯtraxit. ut. jͣ. eo. ſuꝑ hoc. ⁊. c. cū hr̄et. ita tn̄ ꝙ poſt fidē datā cognouit eandē vxorē vxore ſua viuente. alias ſola fides data nō īpedit mr̄imoniū. jͣ. de eo qui dux. in matri. quā poll. per adulte. c. vltimo. r ¶ Tali lucro. ſic. xiiij. di. ꝙ ait. xxxiij. q. v. ſi dicat. ſi i. q. i. nō eſt pu tanda. jͣ. de vſur. ſuper eo vero. xxij. q. ij. ne quis arbitret̉. ſ ¶ Et xp̄iani. ſimilit̓ pugnātes ꝓ patria ⁊ fide: ob quā patriā pater perſona inſtrumentū conficiat uel in prima dummodo non mutetur ſubſtantia ueritatis nihil intereſſe videt̉. Inſuper quāuis aliquādo ſpesⁱ memorato. c. data fuiſſꝫ ꝑ quā ad hoc ſe propoſuit inductum: eo tamen tēpore quo talia facta fuerūt pure ſimpliciter ac uoluntarieᵐ ꝓ a more dei: ⁊ r̄medio aīme ſue id ſo lummodo ad uotuꝫ ⁊ ad alia ſupra dicta noſcitur proceſſiſſe: propter quod a cōſortio ſecularium hoīum debet diſcēdere: uitamqꝫ mutare. cum ſe illius etatis eſſe proponat: ut ſine ſuſpitioneⁿ incontinentie nō ualeat in ſeculo remaner̄. Nos ita qꝫ habito. f n. conſilio te ab impe titione dicti. c. ſentētialiter duximꝰ abſoluendum perpetuuꝫ illi ſuper hoc ſilentium imponentes ¶Dem. Ulier que in fide remāſitº po teſt nolēte viro qui ab infide litate reuertitur: propter quam ab eo fuerat iudicio eccleſieʸ ſeparata ad religionem libere conuolare. ¶ De conuerſione infidelium. ¶Eleſtinus tertius. Audabile: ⁊ īfra. Inter rogaſti de ſaracenis qui dum in captiuitate eſſēt quarundam chriſtianarū uiros earum inſidijſ ⁊ machinatio nibus occiderunt: utrum quia poſtea per ipſas ad fidem chriſtianaꝫ conuerſi ſunt: eas de iur̄ poſſint ac cipere in uxoreſ: uel ſi duxerint: cō iugiū teneat eorundem. Hic tribu rienſis concilijq regula contenti ſu mus aſſerentis: ꝙ ſi in morteꝫ ipſo rum malicioſe fuerint machinate licet earum ſtudio ad fidem acceſſerint: nec tamen eis adherere de bent: nec ſūt ſi adheſerīt etiā tollerādi: cū tale dānū tali lucroⁱ eccleſia compenſare non uelit. Ad hoc ſarraceni quidaꝫ in bello ſunt chri ſtianos interfeciſſe notati: ⁊ chriſti ani ſimiliterˢ ſarracenos. poſtea ue ro ſarraceni ad fideꝫ conuerſi uxores eorum: quos in belli certamīe occiderunt: ſibi matrimōialiter co pularunt: ⁊ idipſū chriſtiani de ſar

in filiū. ⁊ filiꝰ in patrē inſurgere dꝫ. ff. de re. ⁊ ſūp. fu. minime. ⁊ ma ritꝰ in vxorē. xxviij. q. i. vxor. in fi. xxiij. q. vlt. legi ſyromaſtren̄. t ¶ Procurauerīt. ex eo qd̓ hic dic̄. ⁊. xxxi. q. i. ſi ꝗs viuēte. jͣ. de eo ꝗ puxr. in ma. c. vl. Ad hͦ ut mr̄imoniū impediat̉ duo exigunt̉.ſ. affectus cū oꝑe ſubſecuto. ⁊ ē ſi. ff. de ꝯdi. ⁊ demō. l. ij. in fi. hic enī tunc puniūt̉ cū ꝯcordit̉ ad hͦ ꝓcedūt. xv. q. vi. c. i. in fi. ⁊. c. ſi ꝗs nō iratꝰ. qn̄qꝫ puni tur opꝰ ſine affectu quo ad legē ꝓmotō nis. xv. q. i. ſi ꝗs nō iratꝰ. qn̄qꝫ affectus ſine oꝑe. ut. i. q. i. ꝗ ſtudet.s. d̓ biga. nu per. ibi tn̄ intuenit opus nō cū effectu ꝗd gͦ ſi ratū hūerūt eos int̓fectos eſſe: idē videret̉. qꝛ ī ma leficijs ratihabitio retro trahit̉ ⁊ man dato ꝯꝑat̉. ff. de vi ⁊ viar. l. i.§. ſed ⁊ ſi cū ꝗs. ꝯͣ credo. ar. jͣ. de ſpō. cū apud. cū edictū de mr̄imōio ꝯͣhendo ſit ꝓhibito riū ut ibi. u X lr̄is. ꝑducen UIdus. Iuſta fu it ca petitiōis ⁊ honeſta. ⁊ ita ſumit̉ hͦ ar. ꝙ cā petitōis ſē ꝑ inferēda ē in ipſa petitiōe alias repel lit̓. sͣ. de libel. ob. c. ij. ⁊. iij. vbi d̓ hͦ. Sꝫ noͣ ꝙ pr̄ pōt petere filiū in ptāte ſua cō ſtitutū ꝑ interdictū de liberis exhibēdit ꝯͣ matrē ⁊ ꝯͣ quēlibꝫ detinente. mater tn̄ qn̄qꝫ hꝫ exceptionē ꝯͣ marituꝫ. puta ſi ē minor triēio cū apud eā tunc debeat educari. vel etiaꝫ ſi iudicatū eēt in ꝯͣri um. ff. de li. exhi. l. i.§. ſi v̓o. ⁊ ī alio caſu hꝫ exceptōnē ob neꝗciā patris ut ſine diminutione pa trie ptātis apud eā filiꝰ moret̉. ff. e. de inde.§. etiā ſi maxīe. Circa hͦ diſtīgue. aut filiꝰ a nullo detinet̉. aut ab aliquo. Si ab aliquo. ⁊ tūc volēs aut īuitus. Primo caſu petere poſſū ꝑ officiū iudicis. ff. de lib. exhi. l. iij.§. hͦ aūt. Si ab aliquo vo les detinet̉ pōt peti rei vēdi. adiecta cā de iure quiritū ꝯgnitōe p̄to ria. ff. de rei. vē. l. i.§. i. qd̓ ius ꝓprie romanoꝝ eſt. inſti. de pa. po.§. i. In tertio caſu locū hꝫ interdictū. de lib. exhi. ut. ff. de lib. exhi. l. i. i. rūſo. ⁊. ff. de rei ven. l. i.§. i. Noͣ ꝙ filius ꝯditionē pr̄is uel matriſ ꝯuerſi ad fidē ſeꝗ dꝫ. xxviij. q. i. iudei. Et in hͦ caſu filiꝰ infans non doli capax ſeꝗt̉ meliorē ꝯditionē. alias ſi doli capax eēt nō deberet baptizari niſi ſpōte. xxiij. q. v. ad fidē. xlv. di. de iudeis. qn̄qꝫ tn̄ ſeꝗ tur deteriorē ꝯditionē.ſ. mr̄is ſi ſerua ſit. xxxii. q. iiij. c. vlti. f ¶ Legitia ꝯiunctio. mr̄imoniū dr̄ legitīa ꝯiunctio maris ⁊ feīe in diuidua vite ꝯſuetudinē retinēs. xxvij. q. ij.§. inſti. de pa. po. in pͥn. Et hec ē rō que ꝯſueuit aſſignari a doctoribꝰ qͣre potiꝰ dicat̉ matri moniū ꝙͣ patrimoniū illa cōiunctio. r ¶ Poteſtate. pr̄ enī dr̄ hr̄e filiū in ptāte ⁊ nō mr̄. inſti. de pa. pote.§ vl. ⁊. C. de adop. mulierē. vn̄ filiꝰ pr̄is familiā ſeꝗtur ⁊ nō mr̄is. in ſii. de leg. ag. tu.§. i. vn̄ iſta v̓ba fuerūt ſūpta. ⁊ expone familiā.i. ag natione. lꝫ alias hͦ nomē familia multas hēat ſignificatiōes. ff. de v̓. ig. ꝓnūciatio.§. familie. ⁊ fac̄ ad hͦ inſti. de pa. po. in fi. ⁊. C. de v̓ ſig. l. vl. nō.n. denoīat̉ filiꝰ a ꝯgnitōne mr̄is ſꝫ pr̄is. ar. ff. ad mūi. l. i. z ¶ Inſidient̉. Noͣ ꝙ mortuo pr̄e pupillus educari nō dꝫ apud illas ꝑſonas q̄ ipſius pudicicie pn̄t inſidiari. ff. vbi pu. edu. de. uel mo. l. vii. ptor enī decernere dꝫ ut ſine vlla ſuſpitione alat̉ partꝰ etiā ꝯtra voluntatē pr̄is. ff. e. l. i. ⁊ extimabit ex affectu ſinguloꝝ ꝗͣs magiſ ad ſueceſſionē ⁊ ſpē ſucceſſiōis ſit pͥor. C. e. l. ij. veꝝ tn̄ educatio pupil racenis mulieribus cōuerſis ad fi dem feciſſe noſcūtur. que poſtquā de priorum uirorum morte ꝯpere rint ueritatem: diuorcium cōſtāter expoſcunt. ¶ In his igitur reſpōdemus: ꝙ cum taleſ nō procuraue rintᵗ uiroꝝ interitum: defūctoꝝ ma trimoniū inter huiuſmodi ꝑſonas licite poteſt cōtrahi: ⁊ taliter copu lati diuorcium nequeūt poſtulare. ¶RRegoriꝰ. ix. Argentinenſi epi ſcopo. X litteris tuis accepimus: ꝙ Uquidā de iudaice cecitatis er rore ad chriſtum uerum lumen ad ductus uxore ſua in iudaiſmo reli cta ī iudicio poſtulauit inſtāter: ut eorum filius quadriennis aſſigna retur eidem: ad fidem catholicam quaꝫ ipſe ſuſceperat perducēdusᵘ. Ad quod illa reſpondit. ꝙ cuꝫ pu er adhuc īfans exiſtat. ꝓpter quod magis materno īdiget ſolatio quā paterno ſibiqꝫ ante partū oneroſuſ doloroſus in partu: poſt partum la borioſus fuiſſe noſcatur: ac ex hoc legittima coniunctioˣ maris ⁊ femi ne magis mr̄imoniū quā patrimo nium nūcupetur dictus puer apud eā debet cōuenientius remanere: ⁊ infra. Cum auteꝫ filius in patris poteſtateʸ conſiſtat: cuius ſequitur familiā ⁊ non matris: ⁊ in etate tali quis non debet apud eas remanere ꝑſonas: de quibus poſſit eſſe ſu ſpitio ꝙ ſaluti uel uite inſidient̉ᶻ illius: ⁊ pueri poſt triēiūʳ apud pa. trem non ſuſpectum ali debeant ⁊ morari: materqꝫ pueri ſi euꝫ rema nere contingeret apud eā: poſſet il lum adducere ad infidelitatisᶻ errorem: in fauorē maxime fidei chri ſtiane reſpondemus patri eundeꝫ ueꝝ aſſignandum. ¶ De uoto ⁊ uoti redemptione. ELexander. iij. exonen̄. epō. Eperegrinationis uo tiſ: an elemoſynis redi mi poſſent uel pro neceſſitate in aliud cōmu tari: reſpondemus: ꝙ ab eius qui preſidet pēdet arbitrioʳ: ut conſideret diligentius qualitatem perſone ⁊ cauſaꝫ cōmutationisª ſcilicꝫ an ex infirmitate ſeu affluentia diuitiaꝝ an alia cauſa probabili pere grinatio an recompenſatio melior fuerit ⁊ deo magis accepta: ⁊ ſecun dum hoc debet exinde diſpenſare. ¶ Dem noruicen̄. epō. Enientiſ ad nos. R. ſua nar ratione accepimus: ꝙ in pue riliᶜ etate conſtitutus hieroſolymā diſpoſuit proficiſci. cuidaꝫ quoqꝫ qui ſepulchrum dominicum ꝓpoſuerat uiſitare: fidem dedit ⁊ ſuam recepit ab eo: ꝙ ſibi inuiceꝫ in uia ſocij fidelesᵉ exiſterēt: ⁊ īfra. Nos autē ipſum a uoto: quod in etate te nera facilitate potius quam ex arbitrio diſcretionis promiſit abſoluimus: ita tamen ꝙ idem uotū ele moſynis redimat ⁊ iuxta conſiliuꝫ noſtrum toto uite ſue tempore uni pauperuꝫ chriſti: dūmodo ad hoc ſue facultates ſufficiantᵍ: debeat ꝓ uidere. I Dē mgr̄o. a. de mandeforde. Itterarum tuarū: ⁊ infra. Cū ex quadam minatione nimio fuiſſes mortis pauore ꝑterritꝰ: hec uerba protuliſti: non diu hic mora bor: proponens in animoª: ꝙ reli gionis habitum eſſes aliquando li nulli magis ꝯmittēda eſt ꝙͣ matri. niſi victricū ei inducat. C. e. l. i. Si v̓o vi uo patre qͥō eſt apud quē educet̉ filiꝰ facto diuortio oliꝫ extīabat p̄tor qn̄ apd̓ patrē ⁊ qn̄ apud matrē alat̉. C. de diuor. l. vna. Hodie diſtinguit̉. ut ſi pr̄ cam diuortij p̄ſtitit tunc ali dꝫ apud matrē. ſi v̓o mater cām p̄ſtitit diuortij tūc ali dꝫ apud patrē. C. e. aut̉. ſi pater. gͦ hic ali dꝫ apud patrē. qꝛ mater p̄ſtat cāꝫ di uortij. jͣ. de diuor. gaudemus ⁊. c. quāto. que nō ſequit̉ ma ritū cōuerſum ad fidē quē ſe qui debet. xiij. q. ij. vnaquēqꝫ ⁊ quia inſidiaret vite ipſius: ut hic dicit̉. ⁊ per iura p̄dicta ⁊ ¶ Poſt trienniū. filiꝰ minor triennio apud matrem debet ali. maior triēio apud patrē C. de pat. poteſta. nec filium arg. C. de infan. expo. l. ij. et jͣ. eo. c. vno. ꝯ ¶ Ad infidelitatis erroreꝫ. Hac de cauſa etiā ſi eſſet mi nor triennio. vel pater vellet eū perducere ad fidem cū ſit in eiꝰ poteſtate: patri debuit aſſignari in fauorē fidei chriſtiane. cū alias ſi eſſet maior: ⁊ proclamet ſe velle fieri chri ſtianū debeat de manibus illorū eripi. arg. jͣ. de iude. ſicut iudei. E peregrinatiōis ſupple q̄ſiuiſti arbitrio. ar. de pene C cōmuta. lxxxij. diſ. preſbyter. xxij. q. iiij. innocēs de pen. di. i. medicina. xxxvi. q. i. de raptoribus. xli. diſ. nō cogant̉. jͣ. de maledic. c. ij. xij. q. ij. fraternitas. Arg. cōtra. xvi. q. i. decīe. ⁊. c. de decimis xxxij. q. vlti. c. vlti. Solu. cō mutatio pene adhibenda eſt quādoqꝫ hac ꝯſideratione p̄ habita. ut illud quod vice comutationis preſtat̉ in tantuꝫ uel amplius ſit deo acceptuꝫ ſimiliter hic in fi. ⁊. jͣ. eo. ſcripture. ⁊ eſt arg. ꝙ ep̄i poſſūt diſpēſare in voto. Tan. a ¶ Cauſaꝫ cōmutatōnis. cau ſā ſemper conſiderari debet: quare fiat cōmutatio. arg. jͣ. eo. magne. in fi. ⁊. c. quod ſuper his. b ¶ Recompenſatō. In omni voto ſiue cōſiſtat in faciendo ſiue ſit ſolēne ſiue ſit ſimplex poteſt habere locū ꝯpenſatō dūmodo ante votuꝫ fuerit li bere voluntatis. hoc dicit ꝓpter articulos fidei quos vnuſquiſqꝫ vouit in ba ptiſmo. qꝛ illud ante baptiſmū eſt neceſſitatis. ſed in voto ꝯtinentie ſecus eſt cui eque bonū uel maius inueniri nō poteſt. arg. xxxij. q. vlti. c. vlti. Et caſti tas ſola eſt que potens eſt deo animas p̄ſentare. in aut̓. de leno.§. ſancimus. colla. iij. et que ſuaderi poteſt imꝑari nō pōt. xxvij. q. i. integritas. jͣ. de ſtatu mona. cum admonaſteriū. Enientis. in puerili. Intellige ꝙ erat doli capax. alioquin cōpenſatio q̄ ſequitur nō erat imponenda. vel forſitā in maiori etate ratū habuit. vnde tenebat̉ illud adimplere. alias nō. xx. q. i. illud. ⁊ sͣ. de regula. ſignificatū. ⁊. c. ſicut. Tan. d ¶ Diſpoſuit. procedendo ad actū exteriorē ut patet ex littera ſequēti. vnde mortaliter peccaſſet niſi cōpleuiſſet votū ſi ꝯmutatio nō fuiſſet ſubſecuta. ar. xvij. q. i. qui bona. e ¶ Socij fideles. Sed nūquid papa potuit illū abſoluere ab obligatōne qua ſocio tenebat̉? vtiqꝫ. arg. ix. q. iij. per principalē. C. de quadri. preſcript. bene a zenone. C. de preci. impera. oſſe. quotiens. nec erit dicēdus voti tranſgreſ ſor. jͣ. eo. nō eſt. Ala. f ¶ Facilitate. arg. ꝙ votū ex facilitate emiſſuꝫ obligat. ſimile. xvij. q. iiij. ſunt qui opes. ar. ꝯtra. s. de regu. ad noſtrā. xxij. q. iiij. vnuſquiſqꝫ. ⁊. xxvij. q. i. nu ptiaꝝ. ſed hoc ut dictū eſt poſtea ratū habuit factus maior. g ¶ Sufficiant. nam poſſibilitas ſemper ſubauditur. sͣ. de iureiurā. querelaꝫ. ⁊. c. breui. arg. iiij. di. erit autem. ⁊. ff. de ſta. liber. l. cum heredes.§. ſtichus. ⁊ xlvij. di. quod ad nos. Sic impoſſibile preceptū nō obligat. ff. que ſent. ſine appel. re. l. paulus. h Itterarū. proponens in animo nō tamē animo obligandi. nec firmiter hoc proponēdo ſeu eligēdo: tunc mortaliter peccaſſet: ſi nō impleuiſſet

propoſitū. xvij. q. i. qui bona. ⁊.§. i. ⁊ sͣ. e. c. ꝓxi. vbi dicit diſpoſuit ꝓficiſci. et iō dic̄. jͣ. ſi plus nō eſt in voto ꝓceſſū. qꝛ nō dicit hoc aīo obligādi vnde nō fu it mēdaciū. xxij. q. ij. ꝙ ait. ⁊ nemo ſe obligat niſi ꝗ animū hꝫ obligandi. ff. de act. ⁊ obli. l. obligationū. arg. ff. ſi cer. pe. ſi ego. i ¶ Qd̓ dixiſti. ar. cōtra. xxij. q. v. iuramenti. Itē argumētū ꝙ ex nudo pacto nō orit̉ actio. lꝫ ſit ar. ꝯtra. xij. q. ij. quicūqꝫ ſuffragio. ⁊. q. v qꝛ ioānes. ⁊.xxvij. q. i. he v̓o. in fi. lau. k ¶ Cripture. tēporale obſe quiū. nō enī eſt illi neceſ ſaria certa delicti ſatiſfactio: cuius totū vite tēpus obediē tie impedit̉ ſui conditoris de pe. di. i.§. his auctoribus. ſic nō frangit ꝓpoſitū qui illud in melius cōmutat. sͣ. de iure iurā. peruenit. ⁊ ita eſt ar. ꝙ intranti monaſteriū nō ē imponenda penitētia ꝓ peccato ante cōmiſſo. ſic enī remittit̉ aſtulpho pnīa publica ſi monaſteriū volueit īgredi. xxxii q. ij. admonere. ⁊ hͦ ꝓpter cō tinuationē pnīe ⁊ exercitij in quo ſemꝑ debēt eſſe mōachi. ar. xvi. q. i. nos aūt. ſi v̓o poſt ꝙͣ monaſteriū ingreſſi fuerīt delinquūt bene ſubijciuntur pnīe ⁊ diſcipline abbatis ẜm regulā illius loci. sͣ. de regul. c. vl. ⁊. jͣ. de ſen. ex. cū illoꝝ. On eſt. de auctoritate ſe. ap. Arg. ꝙ papa pōi diſpēſare in voto ⁊ ep̄i etiā. sͣ e. c. i. ſꝫ cū vota ex neceſſitate ſint ſoluēda. xvij. q. i. c. i. ⁊ de iure naturali nō videt̉ ꝙ ibi habeat locū diſpenſatō. qꝛ di ctū eſt. vouēte ⁊ reddite dn̄o vota vr̄a. jͣ. e. magne. ⁊. c. ꝓx. vnde in his votis nō diſpēſat ſꝫ declarat. cū enī quis vouer peregrinari: ſubītelligit̉ ſi cō mode fieri poteſt. ut. s. de iu reiu. ꝙͣto. vbi de hoc. ⁊ de vo to ⁊ iuramēto dic ut ibi. ſicut nec frangit votū ꝗ illud ī melius ꝯmutat. sͣ. c. ꝓxi. et de hͦ dictū eſt. sͣ. e. c. i. m ¶ Adimplere ſi iuſta cauſa ſubeſt. sͣ. e. c. i. alias nō eſt ſe curꝰ qͦ ad deū cuꝫ quo papa diſpēſat niſi ſubſit cā diſpēſā di. ſicut nec dicitur abſolutuſ qui cauſaꝫ excōicationis ſuꝑ primit. sͣ. de offi. ordi. ex par te. ⁊. jͣ. de ſentē. excō. cū cauſa habebit tn̄ exceptōnē quo ad eccleſiā ille cū quo ſine cauſa diſpenſatū eſt. arg. ff. de fur. inter omēs.§. pe. quo ad deū ſibi allegatio non valebit. vbi iudicabit̉ eo teſte quo iudice ix. q. iij. alioꝝ hominuꝫ. ⁊. xi. q. iij. audi. n ¶ Regnū ipſum. ſic ergo pa pa prefert vtilitatē priuatam cōi vtilitati ꝯtra id quod hēs sͣ. de poſtu. c. iij. vij. q. i. ſcias ⁊. viij. q. i. in ſcripturis. et. sͣ. de regu. licet nō ſunt cōtraria. qꝛ hic nō prefert ſed differt. ⁊ qd̓ differt̉ nō au fertur. xxxij. q. ij. ancillā. de pe. di. vij. nemo. dI Icet. liberū arbitriū. vnde dicit Auguſtinus que nō cepit deliberet que Legreſſa eſt perſeueret. xxvij. q. i. nuptiaꝝ. ⁊ ea ſūt in noſtris officijs gratiora: que cū liceret ea nobis nō impēdere. cauſa tamē dilectionis inpendimꝰ xxxviij. q. i. iam nunc. p ¶ Reſilire. in aliud tamē poteſt cōmutari de auctoritate ſuperioris ⁊ iuſta d̓ cauſa. ut. sͣ. e. c. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. e. c. magne. a ¶ Cōmiſit fidei tue exequendū. arg. ꝙ aliquis poteſt ieiunare pro alio ⁊ vo tu alterius adimplere. qꝛ mortuꝰ ſoluit votū ſuū per ſuperſtitē. ar. xiij. q. ij. anime defunctoꝝ. ⁊. xxvi. q. vi. ſi aliquis fuerit. r ¶ Oecaſione qualibet. ſupple minus idonea. qd̓ in generali verbo ſubintelli ſuſcepturuſ: ⁊ infra. Tibi igitur re ſpondemus. ꝙ ſi plus nō eſt in uo to proceſſum tranſgreſſor iudicari non poteris: ſi nō impleas quod dixiſti. ¶ Dem. Cripture: ⁊ infra. Reus fracti uoti aliquatenuſ non habe tur qui temporale obſequiuꝫ in ꝑ petuam noſcitur religionis obſeruantiam commutare. ¶ Nno. iij. ſtrigen̄. archiepō. On eſt uoti dicendꝰ trāſgreſ Iſor: qui quod uouit auctorita te ſe. ap. diſtulit adimplere. Sane ſignificauit nobis rex ungarie:: ꝙ cum in regni perturbatione con ſilium ⁊ auxilium tuuꝫ ſibi ſenſerit hactenus ꝓfuiſſe: utilitati eius nō modicum derogaret: ſi hieroſolimā: ſicut ex uoto teneris: regno ꝑ geres inpaccato: ⁊ infra. Ideoqꝫ mandamꝰ quatenuſ non prius iter arripias hieroſolimam adeundi: quam regnum ipſuꝫª fuerit trāquil litati priſtine reſtitutum: uel ſuper hoc receperis ab ap. ſe. mandatū. Dem Andree duci. Icetuniuerſis liberum ſit ar bitriumº in uouendo: uſqꝫ a. C deo tamen ſolutio neceſſaria ē poſt uotuꝫ: ut ſine proprio ſalutis diſpē dio alicui non liceat reſilireᵖ. Accepimus ſiquidem: ꝙ cum rex un garie pater tuus agens in extremiſ uotum quod uouerat domino: hie roſolimitanaꝫ prouinciam in forti manu humili corde uiſitare: ſub in terminatione maledictionis pater ne cōmiſerit tue fidei exequēduꝫ ⁊ tu aſſumpto cruciſ ſignaculo te id impleturum ſine dilatione qualibꝫ promiſiſti: ⁊ infra. Mandamus: quatenus poſtpoſitis ceteris ſolli citudinibus uſqꝫ ad feſtum exalta tionis ſancte crucis debitum acce. pte crucis exoluenſ propoſitū iter arripias ⁊ humiliter proſequaris ne ſi onus tibi a patre iniunctum ⁊ a te ſponte ſuſceptum occaſiōe qua libetᶠ detractaueris: paterna te red das ſucceſſione indignum: ⁊ here ditatis emolumento priueris: cuius recuſaueris onera ſupportare ſciturus extunc anathematis te uin gitur. ar. sͣ. de elec. cām qͣ. ⁊ sͣ. de offi. dele. ex parte. ij. ff. de ri. nup ꝙ ꝙͣ. ⁊ de iureiurā. veniens. ⁊. c. quintauallis. s ¶ Si dictus rex. frater ipſius ducis: cōtra quē dux ipſe ꝯuerter at aciē bellatoꝝ quā ꝯͣ inimicos crucis dirigere ſimulauit. t ¶ Priuandū. dicit hͦ inno. ꝙ qui nō adimplet volūtatē defuncti ſic ei auferēda tota he reditas ⁊ idē dic̄ ca nō. xi. q. i. ſilueſter. ⁊ hͦ ꝯcordat legi an tique. C. d̓ fideicō. l. vlt. in fi. aut̉. tn̄ illud obſeruat̉ in exͣneo herede. ſed licꝫ filiꝰ inſtitutꝰ heres nō adimpleat volū tateꝫ defuncti nō iō totū perdit ſꝫ reſer uat̉ ei legitia. C. de fideicō. aut̉. hoc am plius. ⁊ ſatis pōt di ci ꝙ lex in hoc caſu p̄iudicet canoni ra tiōe eꝗtatis. uel hic auxit penā legis ob fauorē terre ſancte. vel melius dic ꝙ id qd̓ dicit lex de legit tima relinquēda nō pōt habere locuꝫ in hmōi dignitatibus cū diuidi n̄ poſſint qꝛ regnū vnicuꝫ dꝫ eſſe. ⁊ ſi ꝯtīgeret ꝙ talit̓ diminueret̉ ci to deſtrueret̉. ſed a lie her̄ditates bene diuidunt̉ int̉ here des. ſꝫ hic vnus tā tū debet eſſe rex. et iō dic̄ ꝙ totū regnū deuoluet̉ ad alium fratrem. Agne deuotō rnis. noluiſti ſi ne ꝯſilio. ⁊ bn̄. quo niā nemo iuramen tū ſuū uel votū dꝫ terp̄tari. sͣ. de elec. venerabilē. ⁊. jͣ. e. ex multa. niſi certꝰ eēt ꝙ nō eſſet obligat ar. jͣ. de ſen. exco. in quiſitioni. t. x ¶ Liceat. hec tria ſemꝑ ꝯſiderāda ſūt arg. xi. q. i. aliud. ⁊. iiij. di. deniqꝫ. in fi. y ¶ Sane no. hic in cipit on̄dere ꝙ vo tū ſuū ꝑficere teneatur. z ¶ Ut venires. non obſtāte ꝙ cauſa vo ti ceſſat. cum etiam ſi ſine cauſa vouiſ ſet nihilominus te neretur. sͣ. de ꝯuer. coniugat. ex parte. facilius enim diſpē ſari poteſt ceſſante cauſa. ut dicit in fi. cauſa enim nō impedit niſi exprimat̉. C. de cōdi. ob tur. ca. da. ſi repetēdi niſi a iure ſubintelligat̉. ff. de iur. do. ſtipulationē. io. ⁊ ¶ Prophetica.ſ. dauid. ꝯ ¶ Primū.ſ. vouete. 2 ¶ Secundū.ſ. reddite. a ¶ Sed nō decēs videbat̉. ut venires cōtra votū. b ¶ Retro apoſtatādo. ſi. jͣ. de apoſta. quidā. nā apoſtata dicit̉ retre ſtās. xxvi. q. vij. nō obſeruetis. ⁊. iij. q. iiij. btūs. de pe. di. ij. pēnata. c ¶ Agit̉ a p̄latis. iuxͣ illud ꝯponit̉ orbis regis ad exemplū. xi. q. iij. p̄cipue. nam p̄lati ſunt tāꝙͣ ſignū poſiti ad ſagittā. vnde inferiores vita eoꝝ reſpiciūt. jͣ. de accu. qualiter ⁊ qn̄. d ¶ Uerū etatis. hic allegabat ꝙ nō teneat̉ perficere votū. culo ſubiacere: ⁊ iure quod tibi: ſi dictus rexº ſine prole decederet ī re gno ungarie cōpetebat ordine ge niture priuandumᵗ. ⁊ regnum ipſū ad minorem fratrem tuum ap. poſt poſita deuoluendum. ¶ Dem trecenſi epō. Agne deuotionis: ⁊ īfra. Cū trecen̄. eccleſia contra liberta tem eccleſiaſticam grauaretur: nec per alium quā per campanie comi tem iu ultra marinis partibus con ſtitutū eideꝫ eccleſie crederes poſ ſe de facile ſubueniri: ad ipſum pro poſuiſti accedere: ac in ſignum pe regrinatiōis ⁊ deuotioniſ terre ori entalis crucem dominicam aſſūpſi ſti: ⁊ infra. Quāuis autem audita morte ipſius intentionem tuam cō ſpiceres iam fruſtrataꝫ: noluiſti ta men ſine cōſilio ap. ſe. ad propria remeare: ſed ingreſſus urbem intē tionis tue propoſitum ac ſtatuꝫ tre cen̄. eccleſie nobis hūiliter expreſ ſiſti: ⁊ infra. Et quidem tria preci pue duximus in hoc negocio atten denda. quid liceatˣ ẜm equitatē: ⁊ quid deceat ſecūdum honeſtatem ⁊ quid expediat ſecūdum utilitatē Sane non uidebatur circa uotum licitū: ut uenir̄sᶻ cū uox clamet pro pheticaᵗ uouēte. ⁊ reddite dn̄o deo ur̄o ut primūᶻ ad conſiliū ſecūdū ad imperiū referatur. Sed nec de cenſ uidebaturª cū ſit ſcriptū in euā gelio: nemo mittens manū ad ara trū ⁊ reſpiciens retro aptus eſt re gno dei. ⁊c̄. Preterea nō uidebat̉ expedire: cū ex abſolutione tua ſcā dalum poſſet laicoruꝫ mētibus ge nerari dicentiū: ubi eſt deus cleri. coꝝ ⁊ hoc exemplo credentium ſe ad uoti obſeruantiam non teneri. Quod enim agitur a prelatis faci le trahit̉ a ſubditis in exempluꝫ iu xta quod dominus inquit ad moy ſen ī leuitico: ſi ſacerdos qui eſt un ctus peccauerit: faciet delinquere populum: ueruꝫ etatisᶜ uite ſeneſcē tis defectus atqꝫ canicies que uix labores ⁊ dolores ſuos tollerare poſſunt in ꝯtrariū allegabant: ⁊ ec cleſie trecen̄. ſuſpiria cui uīculo pa ſtoralis ſollicitudinis es ligatus:

¶Afeduu i cut clericus ſine licētia epiſcopi ſui nō debet ab eccleſia ab eſſe uel recedere ab eadē. vij. q. i. preſen tium. ⁊ sͣ. de renū. admonet. ſic ⁊ ep̄s ſine licētia pape. sͣ. de tranſſa. inter cor palia. h ¶ Cum igitur. hic incipit oſtendere ꝙ votū cōmutari poſ i ¶ Cōmutari poſſit Cū igitur mandatū domini ⁊ votum pari paſſu ambulēt ut hic dicit. ⁊ mandatum domini pōt adimpleri ꝑ aliud e quipollens. ut. xx. q. iiij. innocens. er go ⁊ votuꝫ. ſic argu mētatur hic Inno. ioannes. k ¶ Sinite illos. ut xi. q. iij. inter v̓ba. i ¶ Redeundo factu rus. Hec tria tēpo ra cōſiderantur cū aliquis condemna tur alij in expenſis factis in proſequen da appellatione. sͣ. de appel. reprehen ſibiliſ. C. qui accu. nō poſ. qui crimen. ſimila. sͣ. de conceſ. preben. quia diuerſitatem. in fi. m ¶ Sine diminuti one. preter illam di minutionem que fi et in pecunia trāſfe renda. quia ille qui eā portabat ſuis ex penſis nō militabit s. de preſcript. cum ex officij. ⁊ xij. q. i. charitateꝫ. vel intel lige ꝙ hec pecunia mitti debet per ali quē religioſum qui alias eſſet illuc itu rus. vinn ¶ Ceſſauer̄ cauſe. arg. ꝙ ceſſante cau ſa ceſſat priuilegiū jͣ. de ver. ſign̄. abba te. ī fi. ⁊. xvi. q. i. ge neraliter. ⁊.xxv. q. ij.§. vlti. et. inſti. de auc. ut. ⁊ cura.§. fi. ⁊. C. de teſta.§. vlt. ⁊ sͣ. de deci. ſugge ſtum. io. ⁊ sͣ. de renū. poſt tranſlatiōꝫ vbi de hoc. et. sͣ. de iureiuran. ⁊ ſi chriſtus. in fi. ber. Uod ſuꝑ his. cum iſti ſcilicꝫ debiles. p ¶ Et illi. ſcilicet in oꝑes q ¶ Qui temporalē. ſine cuius aſſenſu uotuꝫ peregrina tionis emittere forſitan nō debue. rasᵉ: ⁊ infra. Ipſū etiā uotuꝫ quod ex ſui forma ſanctū ⁊ honeſtuꝫ erat ex ꝑſona uiuētis minus licitū uide bat̉. Cū.n. iuxta canonica inſtituta clericꝰ abſqꝫ ſui epī licētia peregrinari n̄ dēat: ⁊ epūſ nō minꝰ īmo potiꝰ ſe. ap. ſit aſtrictꝰᵍ: uideri me rito poterat: ꝙ abſqꝫ generali uel ſpāli licētia uotū ꝑegrinatiōis: qua te tādiu abn̄tares: emittere non de beres: ⁊ īfra. Cū igit̉ʰ in lege ueteri: ī qua nō minus preceptu dn̄i ob ligabat: quā uotū hodie obliget in eccleſia: primogenita que dn̄o mā dabāt̉ offerri quedā dn̄o redderē tur: ut primogenita leuitaꝝ quedā redimerēt̉: ut aliaꝝ tribuū: quedā ꝯmutarētur in aliud. ſicut primoge nitū aſini qui ꝓ oue ꝯmutabat̉: ex hoc attēdētes ꝙ uotū ꝯmutari poſ ſit in opus aliud pietatis: nō curātes ꝙ os loquētiū iniqua loquatur dū tamē nō recedamꝰ a tramite ue ritatis: de illiꝰ auctoritate ſecuri: ꝗ cū audiſſet a diſcipulis: nonne ſcis qꝛ phariſei audito hoc uerbo ſcan dalizati ſūt. rn̄dit: ſinite illosᵉ: ceci ſūt ⁊ duces cecoꝝ: tibi ꝓ te ⁊ famu lis tuis licētiā ꝯcedimꝰ uotū ꝑegri natiōis taliter ꝯmutare: ut expēſas quas fueras in eūdo morādo ⁊ re deūdo facturꝰʳ: alicui religioſo cō mittas in neceſſarios uſus terre il lius ſine diminutioneᵐ qualibet tranſferendas: ⁊ infra. Laborem etiam laboribus recōpenſes: ſollicitius inſtando uigilijs deuotius uacās or̄onibꝰ ⁊ in ieiunijs fortius te exercēs. Ad hāc aūt indulgētiā tibi faciēdā ſpāliter nos induxit: ꝙ cū ꝓ libertate trecen̄. eccleſie ꝑ di. ctū comitē aſſequēdā precipue uo tū ꝑegrinatiōis emiſeris: eo ſubla to de medio: qꝛ ceſſauer̄ cauſeⁿ faci lius ceſſare potuit ⁊ effectus. ¶ Dem Cantuarienſi archiepō. Uod ſuꝑ his: ⁊ infra. Queſi uiſti de his qui ꝓ ſuccurſu ter re ſancte̓: ſigno crucis aſſūpto ꝑꝑ ī firmitatē uel pauꝑtatē: uel aliam iu ſtā cām uotū nō poſſunt utiliter ad implere cū ſine diſtinctiōe recepe ris in mādatiſut eos qui ſignū cru cis aſſūptū abiecerūt: ad reſūptio nē ipſius ⁊ executiōeꝫ uoti ꝯpellas Nos aūt inquiſitiōi. t. t. rn̄. ꝙ de biles ⁊ inopes magis illuc in defe ctū quā ad ꝓfectū accedūt: cūº iſti pugnare nō poſſint ⁊ illiᵖ mēdicar̉ cogant̉ niſi forte ſint nobiles ⁊ ma gnates: qui ſuis ſecū expenſis bel latores adducāt: uel artificeſ ⁊ agri cole qui de laboribus ſuis ſibi poſ ſint acquirer̄ neceſſaria ⁊ terre ſub ſidia miniſtrare quamuis nō multi taliū ꝓpter breuitateꝫ poſſeſſionū ⁊ paucitatē inhabitātium ibi ſint o portuni. Unde credimus diſtīguē dum inter illos qui temporalemq ⁊ eos qui ꝑpetuā impedimēti cauſā credunt̉ habere: ꝙ primis ē indul genda dilatioʳ: ſecundis aūt eſt re demptio iniūgenda: ac reꝝ faculta te penſata quas poſſunt aūt quas fa cturi eſſent expenſas perſonarum preterea compēſato laboreˢ in ſubſidiū terre ſancte tranſmittant: exē quētes per alios quod ꝑ ſe neque unt adimplere. Rurſus inter illoſ qui pro defenſione terre ſancte uotum peregrinatiōis emittūt. ⁊ eos quibus pro ſatiſfactiōe ſuoꝝ crimi nū iter peregrinatiōis iniūgit̉: cre dimꝰ diſtīguēdū: ꝙ circa primos plus terre ſancte ſuccurſus ⁊ circa ſecundosᵘ plus labor itineris ſecū dum intentionē uouentis uel peni tentis debet attendi. Unde ſi quis hoc modo uouentūˣ eſt inutilis ad pugnandū: quāuis abilisʸ ſit ad eū dum melius eſt redimere uotum quā expenſas conſumere: quod ⁊ de penitente qui propter debilitatem non poteſt iter iniūcte peregri nationis implere ſane ualet intelli gi: non aūt de illo qui quāuis ſit im potens ad bellandū: potens tamē eſt ad eūdum: ⁊ infra. De mulieri busʳ aūt hoc credimus obſeruādū ut que remanere noluerint: uiros ſuosᶻ ſequāt̉ˣ. cetere v̓oª niſi forte ſint diuites: que ſecum in ſuis expē ſis poſſint ducere bellatores: uotū redimant quod uouerunt. ¶ ¶ Dem eidem. X multa tue ſollicitudinis ꝓUuidentia: ⁊ infra. Ex conſulta tione quam ad inquiſitiōem tuā ſu per negocio cruce ſignatorum oliꝫ edidimus: uiam inueniſti ad alias queſtiones: ⁊ utrum quod in ea di citur ius cōſtituat generale: ut paſſim prelatis quibuſlibet illos ſecū dum formā expreſſam abſoluere li ceat. qui eoꝝ ſunt iuriſdictioni cōmiſſi ſollicite r̄quiſiſti. Ad hoc igitur rn̄demus ꝙ in cōſultatione no ſtra iuſeditur: ⁊ licꝫ ad qualesᶜ ad quos tamē ſpāliter ſpectat eiuſ exe cutio nullatenꝰ explicat̉. illis autē ſolūmodo ius hoc exequēdū incū bit̉: qui ſuꝑ hoc mandatū receperit a ſe. ap. ſpāle. Sic ergo illi ē in quiſitiōi rn̄ſū: qua ꝯſequēter tua. f. requiſiuit de quibꝰ religioſis ītelli gēdū hoc eēt: utꝝ.ſ. ibi r̄ligioſiᵉ uo cēt̉ hi tātū qui religiōis habitū ſuſceperūt quoꝝ plures idiote ſūt ⁊ iuris ignari: an epī qui ſicut digni tate precellūt ſic ⁊ religione debēt alijs preeminere. nā ad neutrosᵍ il lius executio iuris ſpectat: niſi per eandem diſtinctionē facit lex in iudice. ut ſi nō poteſt intereſſe propter tēporalem impotentiā expectandus eſt. ⁊ ſi habeat perpetuū impedimentum remouendus eſt. ff. de va. mu. l. vlti. ⁊. ff. de iudi. ſi longius. arg. ad idē. sͣ. de re ſcript. ſciſcitatus. io. r ¶ Dilatio. expectandi enī ſunt quouſqꝫ cauſa impedimenti ceſſauerit. ſimiē. jͣ. de ſent. excō. decetero. ⁊ c. ꝙuis. in fi. Idem eſt ſi per fortuitos caſus impediretur nihilominus cū poteſt adim plere tenet̉. ff. de ver. obli. in ter ſtipulantem.§. ſacraꝫ. niſi certa res eſſet promiſſa nō in genere. C. ſi cer. peta. incendium. Io. nijs ⁊ orationibus. ut. sͣ. c. ꝓ xi. circa fi. la. vel videt̉ ꝙ tā tū mittere teneantur pro quā to nollent ſuſtinere laborem hunc. ſed vix poteſt eſtimari prima expoſitio melior eſt. t ¶ Cum primos.ſ. qui ꝓ ſuccurſu terre ſancte votuꝫ emi ſerunt. u ¶ Circa ſecundos.ſ. quibuſ pro ſatiſfactione ſuoꝝ criminum labor peregrinationis ē iniunctus. x ¶ Uouentiuꝫ.ſ. ſponte ⁊ nō per penitentia iniunctam. y ¶ Quāuis ſit abilis. Hic for matur ſecunda queſtio ſeq. c. §. ij. queſiuiſti. z ¶ Potens tamen. vnde non ſubeſt cauſa cur debeat īmutare. alias qui iniūxit vel qui libet maior eo eam poſſet im mutare iure ꝯmuni. ſed īmu tationē huiuſmodi penitētie videtur hic reſeruare ſibi ⁊ il lis quibus ſpecialit̉ a ſede a poſtolica iniungit̉. ⁊ eſt ſpeci ale. jͣ. eo. c. ꝓxi. vin. ⁊ ¶ De mulieribus nō vouen tibus.ſ. uit archiep̄s tertiā qōꝫ. jͣ. c. ꝓ xi.§. ꝙ autem. centia vouerūt. uel ex cā ꝯce dit papa ꝙ viri poſſūt vouer̄ ſe ituros in ſubſidiū terre ſcē inuitis vxoribus. jͣ. c. ꝓxi. v̓. in tanta quoqꝫ de ꝗbus fiebat mētio in. c. ꝓ ſ ¶ Rec openſato labore ieiuꝯ ¶ Uiros ſuos. ⁊ hic formaꝝ ¶ Sequant̉ qui de vxoꝝ lia ¶ Cetere v̓o.ſ. vouentes. X multa. expreſſam. sͣ. c. proximo. ¶ ¶ Ad qͣles.ſ. viros religioſos xi. ꝙ ſuꝑ. ſꝫ illa clauſula r̄mo ta fuit q̄ poſita erat ſub illo. jͣ. ante.§. illū de mulieribus. d ¶ Incūbit. ecce hic vnū mirābile ⁊ ē ius cōe: ut diſpēſet̉ in voto cū debilibus ⁊ hmōi. ar. sͣ. e. c. i. ⁊ tn̄ eiꝰ executio n̄ permittit̉ alicui: niſi cui papa ſpāliter ꝯmittit. qd̓ tn̄ reſtrin gendū eſt circa votū hmōi.ſ. ꝓ ſuccurſu terre ſcē emiſſū. gͦ cū hͦ papa ſibi diſpēſatiōꝫ re ẜuet. in alijs votis ep̄s diſpēſatiōꝫ indulget. ar. s. e. c. i. j. d̓ ſen. excō. nuper. e ¶ Religioſi. religioſi dn̄r nō ſolū monachi ⁊ r̄gulares ſꝫ ⁊ clerici ut.i. q. i. nullꝰ. ⁊ etiā lai ci dicunt̉ religioſi. xviij. di. ſi qua vidua. f ¶ Religione.i. q. i. viliſſimꝰ. viij. q. i. qualis erit. g ¶ Ad neutros. ar. generalit̓ dictū nulli eſſe dictum. sͣ. de

offi. deleg. ex parte. ij. ar. C. de pig. l. ij. io. h ¶ Tn̄ ꝯſilij. idē dixit lex in aduocatis qui no minꝰ ꝓuidēt gn̄i humano ꝙͣ ſi patriā armis defenderēt. C. de aduo diuer. iu. l. aduocati. ⁊ lex dic̄ ꝙ oībus eq̄ poſtliminiū eſt nō ſolū his qui pugnare pn̄t. ſꝫ oībus qui eiꝰ nature ſūt ut ꝯſilio uel auxilio uel alijs mōis vſui eſſe pn̄t. ut. ff. de cap. ⁊ poſt li. re. l. poſtli miniū.§. vl. ⁊ ꝯſilio pollet cur viꝫ natura negauit. ⁊ eſt ſi. ff. de vaca. mu. l. ij.§. quoniā ita ⁊.§. ſequenti. i ¶ Superiꝰ. ponit̉. sͣ. c. ꝓx. in fi. ⁊ hoc ſtatim ſequit̉. k ¶ Uiri p̄ter vxoꝝ. ſpāliſſimꝰ caſus ē iſte ꝙ vir pōt emitter̄ votū p̄ter licentiā vxoris ꝯͣ il la iura. xxxiij. q. v. ꝙ deo. ⁊.x xvij. q. ij. ſi tu abſtines. ⁊ per hoc vr̄ ꝙ aliqd̓ votū ſit maiꝰ voto ꝯtinētie. nā ꝓpter ꝯtinē tiā etiā ad tp̄s nō liceret hͦ fieri. ut. xxxiij. q. v. c. i. ſꝫ in vo to abſtinētie ſecus vr̄ dum tn̄ ꝑ tale votū neutri fiat p̄iudici uꝫ. xxxiij. q. v. noluit itaqꝫ. io. l ¶ Inhabiles ad pugnanduꝫ clerici v̓o pugnare nō debent arma enī clericoꝝ ſūt lachri me. xxiij. q. viij. clerici qui in quacūqꝫ. ⁊. c. quicūqꝫ. ⁊. c. cō uenior. lꝫ nō minus pugnet ꝗ cōſilio pugnat ut dictū eſt in notula. idem̄ dicit lex. m ¶ Obſequio deputati. qꝛ ex debito officij eos ſeꝗ teneret̉ jͣ. de ſen. ex. inter alia. n ¶ In penitētia ē iniūctꝰ. vr̄ gͦ ꝙ mutatio voti nō poſſit fi eri in his pnījs imponendis ar. ꝯͣ. lxxxij. di. preſbyt̉ ſi for nicationem. Er tuas. duos ſi hoc nō appoſuiſſet nihilominꝰ tenebat ſuſciꝑe habitū regu larē. ⁊ debēt ad hoc ꝯpelli. cū ad hͦ voto ſolēni ſe aſtrīxerīt. sͣ. de ꝯuer. ꝯiug. ex ꝑte. in fi. sͣ. de regu. porrectū. Sꝫ quid ſi p̄latus ⁊ fratres p̄dicti loci nollēt ip̄m poſtea reciꝑe? tūc nō diceret̉ trāſgreſſor voti ſi per eū nō ſtetit: jͣ. tp̄s. ſi. jͣ. de ſpō. ſicut. ſꝫ ipſi pn̄t ꝯpelli ut eū recipiāt exquo ꝓmiſerūt illū reciꝑe. qꝛ qua rōne ille cō pellit̉ ad votū reddendū per decre. p̄dictā porrectū. eadē rōe ⁊ illi. exqͦ votū ſuū emit tit ⁊ recipit̉ ab abbate. arg. sͣ de regu. c. vlti. niſi aliud ratō nabile obſiſtat. p ¶ Reddas altiſſimo vota. ſic .s. eo. magne. cū hoc ſit p̄ce ptū ut ibi. qꝛ dn̄s exigit oblatū qd̓ nō exigeret offerendū. xxvij. q. i. nuptiaꝝ. in fi. q ¶ Eligendū. ⁊ ſic patꝫ ꝙ ca nonicꝰ regularis pōt eligi ad regimē eccleſie ſeculariſ. quia hec geben̄. eccleſia ſecularis ē. alias qͣre diceret redde do mīo vota tua. ⁊ de iure cōi. ex quo dicit: duxerit eligendū. ⁊ ad idē facit. jͣ. ti. ꝓxi. ꝙ dei timorē. vbi de hͦ. tn̄ ibi ꝯͣ pōt ſumi ar. ꝙ nō de iure cōi vbi dicit ſicut annuendū duximus poſtula toni. ⁊c̄. ſed tn̄ aliud vr̄ hic. qꝛ eccleſia geben̄. cathedralis eſt. ⁊ ſunt ibi mona chi regulares ⁊ de iure cōi pn̄t eligi in ep̄os. xviij. q. i. c. i. ⁊. ſic nō ꝓbatur per hanc decr. ꝙ de iure cōi eligi poſſūt ad inferiores dignitates cura aīaꝝ habē tes. ⁊ iſte monachꝰ fieri nō poterat exiſtente ep̄o. niſi reſignaret ep̄atui cū ec cleſia geben̄. ſecularis eſſet. Oſtulaſtis. viceſimā quā ſoluē tenebant̉ oēs tā clerici ſeculares ꝙͣ regu lares ad ſubſidiū terre ſcē ẜm ꝙ fuerat ꝯſtitutū in ꝯcilio gn̄ali in decreLilla. ad liberandā. q̄ nō eſt in hac ꝯpilatiōe: ſꝫ qui erāt cruce ſignati uel qui etiā vellēt ſignari nō tenebant̉ ad hoc. īmo ſibi poterāt retinere ut hic dicit. s ¶ Enormiter. ⁊ ita nō vult papa ꝓpter ſuccurſuꝫ terre ſancte eccleſias iſtas enormiter aggrauare in abſentia iſtoꝝ. in quo caſu ceſſet priuilegiū. sͣ. de de apoſtolicā ſe. eis ſpāliter deleget̉: Secūdo queſiſti utꝝ quod dicitur ſi quis nouētium eſt inutilis ad pu gnādū quāuis ſit abilis ad eūduꝫ melius eſt ut redimat uotū: quam ꝯſumat expenſas generaliter accipi debeat ut nobiles ⁊ magnates ꝗ ſūt ꝯſilio ſtrēnui ⁊ multos ſecū poſ ſunt trahere bellatores an mīores tātūmodo uerbū huiuſmodi ꝯpre hēdat. Ueꝝ ſi ad ſuꝑiora occultuꝫ tue ꝯſideratōis extēdaſ: queſtione iſtā inuenies in ſerie ꝯſultatōis no ſtre ſolutā: ubi dicit̉ ꝙ debiles ⁊ īo pes magis indefectuꝫ terre ſancte quā ad eius ꝓfectum accedunt ⁊c̄ Quāuis poſſit aliter rn̄deri: ꝙ nō ſūt īutiles ad pugnādū: qui ⁊ ſi per ſe pugnare non poſſunt maturitate tamē ꝯſilij ad eſſe ualēt pugnātibꝰ ⁊ ꝑſone defectū ꝑ alios releuare ⁊ ī fra. Quod aūt ſuperiꝰ ponit̉ⁱ mulieres que remanere noluerint ⁊c̄. de illis ītelligēduꝫ eē uidet̉: que ſe ad peregrinatiōis ꝓpoſitū nullius uoti uinculo aſtrinxerūt: ⁊ īfra. In tāta quoqꝫ neceſſitate populi chriſtiani: ne terre ſancte impediat̉ ſub ſidiū: uiri preter uxoꝝ aſſenſū huius ꝑegrinatiōis ꝓpoſituꝫ nouere libere ualēt: ⁊ quod uouerīt libere adimplere: ut aūt ꝯſentiāt ſūt atten tiꝰ ꝯmonēde. De clericis uero du ximꝰ rn̄dēdū: ꝙ cū clericatꝰ officiū eos reddat inabiles ad ſpugnādū niſi uel conſilio ſtrēnui uel officio predicatiōis īſtructi aut magnatuꝫ ſint obſequio deputatiᵐ: aut uſqꝫ a deo diuites fuerīt ⁊ potētes: ut ī ex penſis ſuis aliquos ſecū ducere ua leāt bellatores: magis ab eis expe dit redemptiōem accipere: quā ad uotū illos cogere ꝓſequēdū: ſi ne ceſſitas exigit uel utilitas ꝑſuadet Hec aūt de uouētibꝰ dicimꝰ: nō de his quibꝰ labor ꝑegrinatiōis ī pe nitētia eſt iniunctus. ¶ Dem. Er tuas nobis lr̄as intimaſti te ī granopolitana eccleſia ſuſcipiēdi habitū regularē uotū ſolēniter emiſiſſe: ⁊ poſtea ꝓmiſiſſe in manibꝰ prelati eiuſdē eccleſie te in fra duos mēſes poſtquā ad ap. ſe. ci. ſuggeſtū. ⁊. jͣ. de v̓. fig. quid per nouale. ⁊ ſi nō pōt alteri ſubueni ri quin alter ledat̉. ꝯmodius ē neutrū iuuare ꝙͣ alterū ledere. xiiij q. i. deniqꝫ. xxij. q. ij. primū. ff. de ꝯdi. inde. nā hec natura. Itē nō ꝙ hic nō prefert̉ publica vtilitas priuate. ar. ad hoc. sͣ. e. nō eſt. Et eū ar. ꝯtra id. xij. q. i. ſcias. ⁊ sͣ. de poſtula. c. iij. vbi de hoc. t ¶ Uerbo.ſ. p̄dicatōis. qꝛ lꝫ ꝓpter of ficiū ſuū inhabiles ſint ad pugnanduꝫ poſſūt tn̄ in alijs ſē vtiliter habere. sͣ. e. ex multa. u ¶ Exemplo. bone vite.ſ. qꝛ verbo ⁊ ex ēplo dicimur p̄dica re. xliij. di. ſit rector x ¶ Conſcīe vr̄e. ecce ꝙ relīquit̉ aliꝗs ꝓprie cōſcīe ſue. ſic s. c. ꝓxi. ⁊. xxxiij. q. iiij. vir cū ꝓpria. sͣ. de renū. niſi cū pridē. in fi. ⁊. xxxiij. di. habuiſſe. ⁊. iiij. diſ. deniqꝫ. ⁊. xv. q. viij c. i. ⁊.s. de iureiur. mulieri. qꝛ de neīe p̄ſumendū eſt ꝙ ſit īmemor ſue ſalutis i. q. vij. ſancimus. y ¶ Procuratoribuſ Nō arg. ꝙ p̄latus qn̄ ſe abſētat ab eccleſia iuſta de cā: et de licentia ſuꝑioris dimittere dꝫ ꝓcura torē ī loco ſui qui ꝓ curet vtilitaē ecclie. z ¶ Tenemini. Sꝫ qͣ re dic̄ tenemini cuꝫ alt̓ iſtoꝝ nōdū fece rit votū. ſꝫ dicat tātū deſiderat inſigni ri. Sꝫ dic: ꝙ iſte lꝫ votum adhuc nō emiſerit iam iaꝫ in a nimo ſuo plene deliberauerat et propoſitū ſuū in hoc fi xerat. vnde ſine pec cato ꝯtrauenire nō poterat. xvij. q. i. ꝗ bona. ſic. sͣ. eo. c. ij. alias non diceretur tranſgreſſor. sͣ. eo. litterarū. Heodoſius di ſcipline. hoc ī tellige cū monachi populum nō habēt quia tunc ſolam diſciplinā debent. xvi q. i. cū pro vtilitate. niſi ſit honeſtū ſeruiciū debitū ex con ſtitutione uel cōſue tudīe. xviij. q. ij. ſer uitiū. ⁊.i. q. iij. que ſitū. Si enī haberēt populū tunc mona ſteria ſubſunt ep̄o rōe populi quo ad legeꝫ dioceſanā. ar. xviij. q. ij. eleutherius. de hoc dictū eſt. sͣ. de offi. ordi. dilectus filius. ⁊ ¶ Inferatis. niſi hoc ſolū quod canones iubent. xviij. q. ij. hͦ tan tum ꝙͣ ſit luminoſo. 9 ¶ Acceſſerit. in vita. quoniā ſi in morte cauſa ſepulture aliquid re linquetur: inde epiſcopꝰ debet habere canonicā portionem.s. de ſe pul. de his. ⁊. c. cū ſuꝑ. et. sͣ. d̓ teſta. reꝗſiſti. niſi ꝯſuetudo repugnei. ¶ Onachi. p̄cio. jͣ. de ſimo. quoniā ſimoniaca a L ¶ Peculium. niſi pro iniuncta adminiſtratōne. ut. jͣ. ſequitur. b ¶ Parrochialis. ⁊ ſic patet ꝙ monachi ſinguli in parrochialibus eccleſijs eſſe nō debent. ⁊ iſtud quidē ius cōmune eſt quod hic dici tur ex diſpenſatione. tamē videtur ꝙ monachus poteſt p̄fici in parochiali eccleſia. xvi. q. i. in parrochia. cum pro vtilitate doctos. c. u rediſſes uotum quod emiſiſti īple turuꝫ. Cūqꝫ termīo ipſo tranſacto nō curaſſes quod uoueras adīplere: tandē exiſtens uoti trāſgreſſor uocatꝰ fuiſti ad regimē eccleſie ge ben̄.: ⁊ infra. Nos igitur. t. di. coſulimꝰ. ut ſi tuam ſanare deſideras conſcīam reſignes eccleſie memo rate: ac reddas altiſſimo uotaᵖ tua Quod ſi capituluꝫ geben̄. eccleſie te poſtmoduꝫ canonice duxerit eli gendumq: electionem recipere po teris de te factam. ¶ Hono. iij. hareſben̄. ⁊ bēgad. prepoſitis. Oſtulaſtis a nobis an profeſ ſis ordinē regularē: quorum alter cruce ſignatus eſt: ⁊ reliquus caracter̄ crucis deſiderat inſigniri liceat uiceſimā ꝓuentuꝫ eccleſiarū ueſtraꝝ deputatā ſuccurſui terre ſā cte deferre uobiſcū: ⁊ īfra. Diſcre tioni ueſtre taliter reſpōdemꝰ: ꝙ ſi eccleſie ur̄e per abſentiā ur̄aꝫ enor miterˢ nō ledant̉: ⁊ uos utiles fueri tis terre ſancte uerbo pariter ⁊ ex emploᵘ quod ꝯſcīeˣ ueſtre duximuſ relinquēdum dimiſſis ꝓcuratoribusʸ idoneiſ in eccleſijs ueſtris po teſtis ⁊ teneminiᶻ uotuꝫ peregrina tionis implere: ⁊ ſic poteſt in uſus ueſtros tranſire uiceſima eccleſiaꝝ ueſtrarum terre ſancte ſubſidio de putata. De ſtatu monacboruꝫ ⁊ canonico rum regularium. Rego. ix. archiepō Neapo. ¶ Heodoſiꝰ: ⁊ infra. Ali cui monaſterio nec tu nec preſbyteri tui pret̉ diligentiā diſciplineʳ ali quid moleſtie īferatis: aut ſi ꝗd il lic ꝓ diuerſoꝝ deuotiōe acceſſerit uobis uēdicari eſtimetis cū mona chis ibi ẜuiētibꝰ dēat ꝓficere quic quid a fidelibꝰ talit̉ offerri ꝯtīgit. ¶Ex concilio lateran̄. Onachiˢ nō precio recipiant̉ in mōaſterio: nec peculiūª per mittāt̉ habere nec ſinguli ꝑ uillas ⁊ opida ꝑ quaſcūqꝫ parrochialesⁱ ponāt̉ eccleſias: ſꝫ in maiori ꝯuen tu aūt cū aliquibꝰ fratribꝰ maneāt

monachus. ſi quis monachus. In collegiata vero eccleſia videt̉ ꝙ de iure cōmuni poſſint eligi. jͣ. eo. ꝙ dei timoreꝫ. ⁊ arg. sͣ. tit. proxi. per tuas. Tan. ¶ Ue ſoli. vij. q. i. illud. lxxxi. di. in omnibus. 4 ¶ Ad ſacros ordines. ⁊ inſuper de monaſterio expellat̉ ſecunduꝫ ꝙ traditur. jͣ. de ſy. mo. quoniā ſimoni aca. vel debꝫ ſibi pe cunia reſtitui et in tret aliud monaſte riū. eo. ti. veniens. e ¶ Adminiſtratiōe permiſſum. alias ꝓ priuꝫ habere nō po teſt. xij. q. i. nō dica tis. xxvij. q. i. mona cho. xviij. q. i. c. i. et jͣ. eo. cum ad mona ſteriū. arg. cōtra. x. xvij. q. i. de viduis. illud planum eſt ꝙ monachus ꝓpriuꝫ haber̄ nō poteſt. im mo ⁊ ſi ſub ea cōditione fieret monachus ut habeat pro priū cōditio frangi tur ⁊ r̄manebit monachus. ar. jͣ. de cōdi. appo. quicunqꝫ. vbi tenet matrimonium ⁊ cōditio frāgitur. arg. ad hͦ. ff. ſi vſufruct. peta. l. i.§. i. ff. de vſu. ⁊ habit. ſed neqꝫ. ⁊. C. d̓ in ſti. ſub condi. repre hendenda. arg. cōtra manifeſtū. jͣ. de ꝯdi. appo. c. vlt. vbi dicit̉ ꝙ ſi conditio que ſit cōtra ſubſtā tiaꝫ matrimonij ap ponat̉ in matrimo nio: matrimonium nullum eſt. ſed hec conditō de proprio retinendo eſt cōtra ſubſtātiā monacha tus: ut videt̉. quia dominꝰ papa in eo diſpenſare non po teſt. ſicut nec incōti nentia. jͣ. e. cum ad monaſteriū. in fi. et eſt arg. ad hoc. xxx ij. q. ij. ſolet. In hac opinione fuit Hug et idē credo ꝙ n̄ ſit monachus. quia ꝓ prietatis abdicatio ⁊ cōtinentia caſtita tis ſunt de ſubſtan tia monachatus. ſicut in matrimonio carnali. arg. contra sͣ. de cōuer. cōiuga. dudum. f ¶ Sepulturā. ſic. jͣ. eo. cuꝫ ad monaſte riuꝫ. ⁊. c. ſuper quo dam. ⁊ hoc idem lo cum habet in quolibet quē conſtat deceſſiſſe in mortali peccato. lx. xxviij. di. neqꝫ apud. viij. q. ij. pro obeuntibus. ⁊. xxiij. q. v. placuit S ¶ Nulli tradantur. ut fiat ibi cuſtos uel ꝓcurator ibi cōſtituat̉.i. qͥ i. ſi ep̄us. ⁊. q. iij. ſaluator. h ¶ Non mutent̉. hoc intelligitur de illis qui inſtituunt̉ perpetuo ꝑ canonica electionē capituli ⁊ confirmationē ſuꝑioris. iſti ſine certa cauſa remoueri nō debēt. qꝛ ſine culpa nemo priuari debet iure ſuo tvi. di. ſatis peruerſū. ⁊. xvi. q. vlt. inuentū. ⁊ sͣ. de iudi. c. i. Alij prio res ꝗ per electiōꝫ canonicā nō creant̉ ad voluntatē abbatū ſuorū re mouent. j. eo. cū ad monaſteriū.§. tales. ⁊ hmōi regularibus nō cō firmant̉ prioratus. sͣ. de cōfir. porrecta. tan. nec ſoli inter ſeculares hoīes ſpūa liū hoſtiū ꝯflictū expectēt: ſalomo ne dicēte: ue ſoli qꝛ cum ceciderit: nō eſt qui ſubleuet eū. Si quis aūt exactꝰ ꝓ ſua redēptiōe aliquid dederit. ad ſacros ordines nō aſcendat. Is uero qui eū recipit officij ſuſpēſiōe mulctet̉. Qui uero pecu liū hūerit niſi ab abbate fuerit ei ꝓ iniūcta adminiſtratiōe ꝑmiſſūᵉ a cō munione remoueat̉ altaris. ⁊ qui ī extremis cū peculio inuētus fuerit ⁊ digne n̄ penituerit: nec oblatio ꝓ eo fiat: nec inter fratres accipiat ſe pultura quod etiā de uniuerſis re ligioſis precipimꝰ obſeruari. abbaſ aūt qui iſta diligēter nō cauerit officij ſui iacturā ſe nouerit incurſu rum. Prioratꝰ quoqꝫ ſeu obediē tie precij donatiōe nulli tradāturᵍ. alioquin dātes ⁊ accipiētes a mini ſterio fiāt eccleſiaſtico alieni. Pri ores aūt cū in eccleſijs ꝯuētualib ꝑ electiōem capituloꝝ ſuoꝝ canōice fuerint inſtituti niſi ꝓ manifeſta ⁊ rōnabili cā nō mutēt̉ʰ: uidelicꝫ ſi fuerīt dilapidatores: ſi incōtinēter uixerint: aut tale aliquid egerint: ꝓ quo amouēdi merito uideāt̉: aut ſi etiā ꝓ neceſſitate maioris offici de ꝯſilio fratꝝ fuerīt tranſferēdi. ULex. iij. abbatibus ⁊ ꝯuētibus ciſterci. ordinis. Ecolētes qualiter hec ſancta plātatio: ⁊ īfra. Dolētes dici ymus: ꝙ ⁊ ſi nō ab oībꝰ neqꝫ ī oībꝰ. a pleriſqꝫ tamē ⁊ in pluribus ab illa ſācta inſtitutōe dicit̉ declina tū: in tātū ut aliqui ex uobis pr̄ie in ſtitutiōis obliti ꝯtra ordinis ur̄i re gulā uillaſ eccleſias ⁊ altariaᵐ poſſi dēt: fidelitateſ ⁊ hominiaⁿ ſuſcipiūt iuſticiariasº ⁊ tributariasᵖ tenēt: ⁊ ī fra. Ideoqꝫ precibꝰ ⁊ monitis ex hortamur quatenꝰ domꝰ ille que a prima ſui origīe in ipſo ordine ſūt fūdate: ꝯſtitutiſtermīsq ſint ꝯtēte ⁊ īfra. Si.n. relictis originalibꝰ ordinis īſtitutis ad cōia uolueritis a lioꝝ mōaſterioꝝ iura diuertere: o portebit uos cōi iure cenſeriʳ qꝛ di gnū ē: ut qui ſimilē cū alijs uitaꝫ ſu ſcipiūt: ſimilē ſentiāt in legibꝰ diſci plinā. Ceteꝝ domꝰ ille qui de alijſ īſtitutiōibꝰ ad ur̄m ordinē ſe trāſtu i ¶ Dilapidatores. propter hoc bene remouentur. iij. q. ij. qꝛ ea que. ⁊. jͣ. de ſi mo. licet hely. ⁊. c. per tuas. et. sͣ. de offi. dele. venerabilis. ⁊ hͦ ſi ꝓbetur. ⁊ ꝓ pter incontinentia remouet̉ abbas. xviij. q. ij. ſi quis abbas. k Ecolentes. obliti. qui eam ſciuerunt. Eccleſias. quas poſſunt habere nigri monachi. m ¶ Altaria.i. q. iij. queſitum vbi eccleſie vulgari vocabulo altaria nuncupant̉. ſed hic re ſtringitur ad decimas ꝓpter verbū eccleſias. n ¶ Hominia. vaſallis feuduꝫ ab eiſdē tenentibus. o ¶ Iuſtitiarias.i. officia iudi cū ſeculariū qui iuſticiarij in aliquibus locis appellant. p ¶ Tributarias.i. officia col ligentiū tributa. qui enim de ſeruiunt deo talibus ſe impli care nō debent. xxi. q. iij. c. i. et. ij. q ¶ Cōſtitutis terminis. quia ꝗlibet dꝫ eſſe cōtentus termi nis ſuis. xiij. q. i. c. i. ⁊ sͣ. de ſe pultu. c. i. r ¶ Tenſeri. quia per hoc priuilegio ſuo renūciare vident̉ exquo abutunt̉ eo. xi. q. iij.I uilegiū. ſi. sͣ. de vi. ⁊ honeſta. cleri. c. vlti. ⁊ sͣ. de cle. cōiug. ex parte. quia duplici iure cē ſeri nō debēt. xij. q. ij. cogno uimus. in fi. et. s. de deci. cuꝫ in tua. s ¶ Uel ꝯmutatis datis villiſ pro agris. quia villas habere nō debent ut. sͣ. dicit̉. t ¶ Coaptēt. ⁊ ita id qd̓ aggre gatur alij ipſiꝰ naturā imita ri debet. xvi. q. i. ⁊ tēporis qͣl tas. ⁊. c. ſeq. ⁊ sͣ. ne ſe. va. c. i. vbi notat̉ de hac vnione. u ¶ Uper quodā ꝓpriū qd̓ contra cū talibus nō dignatur dn̄s fieri pars calicis eoꝝ xij. q. i. clericꝰ. ⁊. c. nolo. x ¶ Sepultura. ꝓ eo ꝙ ī mor tali peccato mortuꝰ eſt. ſic. sͣ. e. monachi.§. qui vero. ⁊. jͣ. e. c. ij. ꝓ talibus enī ſancta non orat eccleſia. xiij. q. ij. pro obe untibꝰ. ⁊. xxiij. q. v. placuit. b. y ¶ Maximo ſcādalo. ꝓ quo vitando multa fiūt ⁊ omittū tur. dūmō ſine peccato mortali poſſint fieri vel omitti. jͣ. de no. ope. nū. cū ex iniūcto. z ¶ Proijci. ſi oſſa illiꝰ pn̄t diſ cerni ab alijſ. sͣ. d̓ ſepul. ſacriſ. ⁊ ¶ In ſimilibus. ſic. sͣ. de re ſcrip. inter ceteras. ⁊ ita de ſi milibus ad ſimilia proceden dū eſt. ff. de legi. nō pn̄t. ber. Uod dei timorē. ꝓmiſſionē. ex qua obligatus fuit ad obſeruantiā regularē ſeruandā licet nō fecerit pro feſſioneꝫ. vnde poſſet cōpelli ex ſua ꝓmiſſione ſi nollet. sͣ. de regu. porrectū. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. per tuas. a ¶ Miniſtrares ibidem. ali ter nō poterat ibi miniſtrare niſi de licentia ep̄i cū iam renunciaſſet officio plebanie quantū in ſe fuit. sͣ. d̓ renun. ꝙ in dubijs. tn̄ intelligo ꝙ renunciatio tenuit. b ¶ Concilio lateranen̄. sͣ. e. monachi. c ¶ Laxiori. alias equiparant̉ monachi ⁊ canonici regulares in multis. xx. q. iij. p̄ſens clericus. ⁊. jͣ. ne cle. uel mo. ſuꝑ ſpecula. ⁊ sͣ. de poſtu. ex parte. d ¶ Canones. xvi. q. i. doctos. in parrochia. ⁊. lv. di. priſcis. e ¶ Regimē in p̄ſbyteros. vtrū monachi de iure cōi uel ex diſpenſatione poſſint ad regimē aīaꝝ aſſumi: dubitari cōſueuit. Dicunt quidā ꝙ hodie poſſūt de iure coi: olim tn̄ ex diſpēſatione. ut. lv. diſ. priſcis. Alij dicūt ꝙ nec hodie pn̄t niſi ex diſpenſatiōe: cū lateran̄. ꝯciliū hoc ꝓhibeat. sͣ. e. c. ij. Satis pōt di ci ꝙ oliꝫ monachi nō poterāt p̄fici eccleſijs niſi ex neceſſitate. ut. lv. di. p̄ſcis lerīt: ur̄is oīno ſe ſatagāt uſibꝰ con formare: ⁊ relictis poſſeſſiōibꝰ uel etiā ꝯmutatis quas īſtitutō ur̄a nō recipit ſic ſe in oībꝰ religiōi ur̄e co aptetᵗ: ut quēadmodū gaudēt ſe in ſocietatē ordīs ⁊ hītꝰ idētitatē aſſūptas: ſic etiā ī pauꝑtate ſeculariuꝫ reꝝ ſe letētur ur̄is inſtitutiōibꝰ cōformatas. QLemens. iii. Uper quodā canonico regulari: qui ī articulo mortiſ agēt lꝫ a priore ſuo ꝯmonitꝰ: ꝓpriū qd̓ ꝯtra r̄gulā latēter hūerat noluit re ſignare: ⁊ ſic diē clauſit extremū:: ⁊ fuit īter alios fr̄es traditꝰ ſepulture ⁊ īfra. Inqui. t. t. r. ꝙ ille canōicuſ n̄ tātū fuit chriſtiana ſepulturaˣ priuādꝰ: ueꝝ etiā ſi ſine maximo ſcan daloʸ potuit fieri: de ipſa ꝓijciᶻ dignꝰ ē eccleſia. Hoc aūt cū forte cō tigerit in ſimilibꝰª eſt agendum. Nno. iij. v. plebano ſancti ga. uini. Uod dei timorem pre oculis habeas ex fructibus tuis col ligit̉ euidēter: cū oꝑa que facis teſtimoniū ꝑhibeant ueritati. Sane quōdā deſiderās ad frugem melio ris uite trāſire: officiū plebani reſi gnās coraꝫ fratribꝰ ſancti uictoris bonon̄. ꝓmiſſionēᶻ de tua ꝯuerſiōe feciſti: neqꝫ ꝓfeſſionē ſolēnē emittēs neqꝫ habitū religiōis aſſumēs ſed parrochiani plebis eiuſdē attē dētes te laudabiliter prefuiſſe a flo rētino epō īpetrauerūt: ut miniſtra resª ibidē. hoc etiam. p. preſbyter cardinalis tunc ap. ſe. le. ꝓponit̉ ānuiſſe quod iam dicti ꝑrochiani a nobis ratū haberi ſuppliciter poſtularūt: preſertim cū de licētia pri oris ſancti uictoris noſcaris hacte nus id feciſſe. Licet aūt in latera. ꝯci. de monachis caueat̉: ne ſingu li per uillas ⁊ oppida ꝑ quaſcunqꝫ prochiales ponantur eccleſias ⁊c̄. qꝛ tamē iſtud de canonicis regula. ribꝰ ſpāliter non cauet̉: qui ⁊ ſi a ſā ctorū monachoꝝ ꝯſortio non putē tur ſeiuncti: regule tamē inſeruiū laxioriᵉ: ⁊ per antiquos canones etiam monachi poſſunt ad eccleſia rum parrochialiuꝫ regimen in pre ſbyteros ordīari. exquo debēt pre dicationis officium quod priuile.

hodie poſſunt etiā vtilitate ſuadēte. ſed regulares ut dicit hic: licite pn̄t eligi ad regimē eccleſiaꝝ vtilitatis cā ⁊ de iure cōi ut videt̉. ar. sͣ. ti. ꝓxi. ꝑ tuas. ſꝫ in hoc eſt differētia inter monachos ⁊ canonicos regulares ꝙ monachus te net̉ habere ſocios ſecū ſui ordinis. sͣ. e. ti. c. ij. ⁊. jͣ. de capel. mo. c. pe. ⁊ vl. Sꝫ regulares ad hͦ nō tenent̉ niſi ꝯmode poſſint ut hic dicit̉. ſed lr̄a ſequēs ꝯtra riū innuit ubi dicit ſic annuē dū. ⁊cͣ. ⁊ hͦ tutius ē dicendū. Preterea dr̄ hͨ circa pͥncipiū ꝙ plebanꝰ iſte ꝓmiſſionē fecerat ſolūmō de ſua ꝯuerſiōe nec ꝓfeſſionē fecit nec hītuꝫ religiōis aſſūpſit. ⁊ ita n̄ fue rit canōicꝰ regularis nec am plius in voto fuit ꝓceſſuꝫ. qd̓ pꝫ per hanc littera. Quare gͦ papa nō mandat ꝙ votū ſuū dn̄o reddat ne dicat̉ voti tn̄ſ greſſor. ꝓpter qd̓ ſignat̉ con trariū. sͣ. ti. ꝓxi. per tuas. vbi dicit papa ꝙ reſignet regimē eccleſie geben̄. et reddat dn̄o vota ſua. ⁊ poſtea ſi electꝰ fue rit poterit electionē recipere de ſe factā. pōt reſpōderi ibi neceſſe hēbat reſignare ep̄a tū. aliter nō poterat fieri monachus aūt regularis canoncus cū eccleſia geben̄. eſſet ſe cularis ⁊ poſtmodū ſine aliqͣ diſpenſatiōe pōt eligi in ep̄m ſiue cathedraliſ eccleſia ſit re gularis ſiue ſecularis ꝓpter excellentiā ep̄alis dignitatis ſic̄ clericus ſecularis pōt eligi in ep̄m ſiue eccleſia ſit ſecu laris ſiue regularis. hic vero etiā ſi eſſet iā canonicꝰ regu laris nihilominus poterit di ſpēſatiue aſſumi in plebanū. ergo multo fortiꝰ poterat ibi remanere de licētia ep̄i ⁊ prioris diſpēſatiue. ſed ꝯͣ ꝓmiſ ſionē nō poterat diſpēſare cū renūciatio ſua n̄ tenuiſſꝫ ſim pliciter. ⁊ iō diſpēſat papa cū ipſo propter ꝓmiſſionē ut re maneat in offi. plebani ꝓpter maius bonuꝫ nō facta aliqua ꝓfeſſione. ⁊ ex hac ꝓmiſſiōe debet viuere regulariter tan ꝙͣ profeſſus ut dicit in fine. Quidaꝫ tn̄ dicunt ꝙ fecerat profeſſionē. ſed ex littera hoc nō colligitur. Sed in illa de cre. per tuas nō petebatur di ſpenſatio ut ibi remaneret tā ꝙ monachus. ſed petebat cō ſiliū quid ei faciendū eſſet ſu per voto quod fecerat. Papa reſpondet ſibi de iure ꝙ red dat domino vota ſua ⁊ ſic nō cōtradicit huic. ⁊ ſi ideꝫ fuiſſet petituꝫ idem fuiſſet reſpō ſum. ber. f ¶ Priuilegiatum. in hoc eſt priuilegiatū officiuꝫ predicādi. quia nemo debet predica re niſi ei ſit cōmiſſum ab epiſcopo loci: uel ab apoſtolica ſede. jͣ. de heret. excōicamus. §. quia vero. ⁊ illi qui per electionē ad hoc eliguntur. g ¶ Et regularis. Sed nūquid tenetur regulā obſeruare ꝓpter illā ꝓmiſſio ne? Dico ꝙ ſic ut dixi. sͣ. eo. c. in princi. ⁊ ita patꝫ ꝙ per ſolā promiſſionē obli gatur quis ad obſeruantiā regularē. ber. Um propriū. ſic. sͣ. e. c. ij. ⁊. c. ſuper quodā. i ¶ Reſignet. sͣ. eo. monachi. k ¶ Expellat. uel poteſt mitti in arctius monaſteriū ne euaget̉ ut ſic peniteat ⁊ reſtituat illud. ar. xvi. q. vi. de lapſis. ⁊. xxvij. q. i. ſi quis rapuerit. l ¶ In morte. ſecus ſi in vita. qꝛ tunc debet cōuerti in vtilitatem eccleſie. sͣ. de offi. ordi. quanto. ⁊. xviij. q. iij. abbates. m ¶ In ſterquilino. ſic. sͣ. eo. monachi. ⁊. c. ſuper quodaꝫ. quia in mortali pec cato deceſſit ut ibi dicitur. arg. cōtra. xxiij. q. vlti. quicūqꝫ. ſed illud intelligitur de penitēte. Sed ad terrorē alioꝝ nō orat pro eo eccleſia: ſicut contingit giatumʳ eſt exercere ſic annuenduꝫ duximꝰ poſtulaſtis: ut exercēs ple bani officiū ſi ꝯmode fieri poterit unū canonicuꝫ regularē tecū hēas ad cautelā: cuiꝰ in his que dei ſunt ⁊ regularisᵍ obſeruantie tam cōſor tio quā ſolatio ꝑfruaris. ¶ Dem abbati ⁊ conuentui ſub lacen̄. Um ad monaſteriū ſublacē. ⁊ infra. Firmiter inhibuimuſ ne quis decetero monachoꝝ lineis camiſeis uteret̉: ⁊ īfra. Prohibemꝰ quoqꝫ diſtricte ī uirtute obe dientie ſub obteſtatiōe diuini iudi cij: ne quis monachoꝝ ꝓpriūⁿ aliquo mō poſſideat: ſꝫ ſi quis aliꝗd hēat ꝓprij totū incōtinēti reſignet Si uero poſt hec ꝓprietatē aliquā fuerit deprehenſus habere. regula ri mo. pre. de mōaſterio expellat̉ nec recipiat̉ ulteriꝰ niſi peniteat ſe cūdū monaſticā diſciplinā. Quod ſi ꝓprietas apud quequā īuēta fue rit in morteⁱ ipſa cū eo in ſignū ꝑdi tiōis extra monaſteriū in ſterquili nioᵐ ſubterret̉. ẜm ꝙ beatꝰ grego. narrat in dialogo ſe feciſſe. unde ſi quicquā alicui fuerit ſpāliter deſtinatū nō preſumat illud accipere ſꝫ abbati uel priori cellerario aſſigne tur. In oratorio uero refectorio ⁊ dormitorio ꝯtinuū ſemꝑ ſilentium obſeruet̉: in clauſtro quoqꝫ certis horis ⁊ locis ẜm antiquā ꝯſuetudi nē mōaſterij laudabiliter obſeruatā. In refectorio uero nullus oīno carne ueſcat̉ⁿ. Nec ī quibuſdā ſolē nitatibꝰ: ſicut aliquādo fieri cōſue uit: ꝯuētus exeat cū abbate paucis ibi relictis: ut extra r̄fectoriū edāt carnes: cū illis diebꝰ precipue re gularis diſciplina ſit ſtudioſiꝰ obſ uāda. Sed nec extra refectoriū ni ſi in īfirmatorio eſū carniū credāt ſibi licere: quāquaꝫ ex indulgētiaᶜ poſſit abbas īterdū aliquos fratrū nūc hos nunc illoſ: ꝓut neceſſitas poſtulauerit aduocare: ipſoſqꝫ ſecū in camera ſua meliꝰ ⁊ pleniꝰ ex hibere. Porro debiles ⁊ infirmi qui munitiōe īdigēt uel aliqua me de his qui moriūtur in torneamentis. jͣ. de torneato. c. i. ⁊. jͣ. de rap to. c. ij. n ¶ Carne veſcat̉. de cō. di. v. carnē. o ¶ Indulgentia. Sic ergo abbas poteſt diſpēſare in regula monachali quantū ad eſum carniū ut hic. ⁊ arg. de cōſe. di. v. carnē. Iteꝫ in cella ſpeciali con ſtituenda. xx. q. vlt. monachum. Item diſpenſat in ordine .jͣ. de eo qui fur. ordi. recepit. cum. h. Item diſpenſat cū eo qui excōmunica tus ordines ſuſcepit. jͣ. de ſentē. excō. cum illoꝝ. io. p ¶ Delicatus. arg. ad hoc. xli. diſ. non cogantur. ff. ad. le. fla. de plagia. l. fi. q ¶ Perpetuo. Hoc verum eſt: quando nō eligitur canonice a capitulo ſed ab bas cōmittit ei adminiſtrationē. de hͦ habes. sͣ. e. c. ij. r ¶ Amoueri. Iſtie tiam regulares canonice electi ex leui bus cauſis remouē tur. jͣ. de ſymo. per tuas. s ¶ In omnibus. q. tota poteſtaſ mona ſterij ad abbatē per tinet. xviij. q. ij. nul lum. etiam ſi duruꝫ eſſet mandatum ei parendum eſt. xxii. q. ij. quid culpatur. t ¶ Negligens. quo niam pro negligentia poteſt remoueri xviij. q. ij. ſi quis ab bas. ⁊. lxxxi. diſ. di ctum. ⁊. lxxxvi. diſ. c. i. ⁊. xi. q. iij. placu it. ⁊. c. di. quoniam. et.i. q. i.§. ecce cum honoris. ⁊. C. d̓ of fi. p̄fec. ori. ſi quos. .ff. de cuſto. ⁊ exhi. re. carceri. ⁊. l. milites. quod veruꝫ eſt ſi eſt magna negli gentia. ff. de verb. ſig. magna. io. u ¶ De ſuis manibꝰ ſic. sͣ. de offi. or. irre fragabili. vbi īueni es cōcor. de hoc. x ¶ Abdicatio ꝓpri etatis. et ita habes hic ꝙ papa ī multiſ preter articulos fi dei diſpenſare non poteſt. ſcꝫ ut mona chus ꝓpriū habeat ⁊ in voto ꝯtinentie Idē in ſecundo gradu cōſanguinitatis. sͣ. de reſti. ſpo. lr̄as. Itē nec cōtra apoſtolū. xxv. q. i. ſunt quidā. Itē nec cōtra quattuor cōcilia xv. di. ſicut. qd̓ vſquequaqꝫ verū nō eſt. quoniā papa diſpenſat cō tra multa ſtatuta qͣttuor ꝯcilioꝝ ꝙͣuis cōcilia nō audeat reprobare ⁊ tamē qd̓ hic dicit: verū eſt ꝙ papa nō poteſt in his diſpēſare: quo niā abdicatio ꝓprietatis ⁊ cuſtodia caſtitatis ſūt de ſubſtātia mona chatꝰ. Uin̄. ⁊ io. dixerūt ꝙ papa nō pōt diſpēſare: ut moͣchus heat ꝓpriū exn̄do monachus. ſꝫ de monacho pōt facere nō monachuꝫ Alij dicūt ꝙ pōt diſpēſare ꝓpter plenitudineꝫ poteſtatis ꝙ mona chus habeat ꝓpriū quonia pōt auferre ſub̓am rei. ar. C. de rei vx. ac. l. i. in prin. ⁊ de nihilo poteſt facere. iij. q. vi. hoc quippe. arg. de cōſe. di. ij. reuera. ⁊ exponūt qd̓ hic dicit nō poteſt licentiā indulge dicina nō ſeorſū in cameris: ſꝫ oēs ī īfirmatorio que neceſſaria fuerīt ſibi tam in carnibus quā in alijs re cipiant cōpetenter. Quod ſi quis eorum debilis fuerit aut etiam deli catusᵖ ut nō poſſit cōibus cibis eē contentus: ſic ei prouideatur ſine ſcandalo aliorū ut ſi abbas uel prior uoluerit in refectorio miſericor diam facere ſpecialem cibū aliquē cōpetentē non ante illum: ſed ante ſe faciat apportari: de quo ipſe illi faciat pitantiaꝫ pro ſuſtentatiōe na ture. Tales autem ad agenda offi cia monaſterij deputētur: qui fideles fuerint ⁊ diſcreti. Nec alicui cō mittatur aliqua obedientia perpe tuoq poſſidenda: tanquam in ſua ſi bi uita locetur: ſꝫ cum oportuerit amoueri ſine contradictione quali bet reuocetur. Prior autem preceteris poſt abbateꝫ potens ſic in opere ⁊ ſermone: ut exemplo uite uerboqꝫ doctrine fratres ſuos ⁊ in ſtruere poſſit in bono ⁊ a malo etiam reuocare zelum religionis habens ſecūdum cōſcīaꝫ. ⁊ delinquē res corribiat ⁊ caſtiget: obediētes foueat ⁊ cōfortet. Abbas uero cui omnes in omnibꝰˢ reuerenter obe diant: quanto frequentius poterit ſit cuꝫ fratribus in conuentu uigilē curam ⁊ diligentem ſollicitudineꝫ gerens de omnibus: ut de officio ſibi commiſſo dignā deo poſſit red dere rationem. Quod ſi preuari. cator ordinis fuerit aut cōtemptor ſeu negligensᵗ aut r̄miſſus pro certo ſe nouerit non ſolum ab officio deponendum: ſed ⁊ alio modo ſecundin regulam caſtigandum: cuꝫ offenſa non ſolum propria uerum etiam aliena de ſuis manibusª re quiratur. Nec eſtimet abbas ꝙ ſu per habenda proprietate poſſit cū aliquo monacho diſpenſare: quia abdicatioˣ proprietatis: ſicut ⁊ cuſtodia caſtitatis adeo ē ānexa regu le monachali ut contra eam nec ſū mus pontifex poſſit licentiā indul gere.

ꝙ papa in his duobus licentiā indulgere nō poteſt. vt lr̄a iſta dicit etiā ſi vellet. nam cōtra votū caſtitatis diſpenſare nō poteſt. qꝛ nul lum inuenitur eque bonū. in quo poſſit cōmutatio fieri. qꝛ nihil eſt melius cōtinentia. qꝛ virginitas replet paradiſuꝫ. xxxij. q. i. nuptie. ⁊ caſtitas ſola eſt que cū fiducia pōt deo animas preſentare. in aut̄. de leno.§. ſancimꝰ. col. iij. ⁊ nullam cō mutationeꝫ poteſt dare homo pro ani ma ſua cū ſit precio ſior omnibus rebꝰ xxiiij. q. iij. ſi habes ar. xij. q. i. p̄cipimꝰ Iteꝫ nota. ꝙ mona chatio p̄iudicat oīhͦ nons ato ſpe regrinationis.s. d̓ vo. ſcripture. Item p̄iudicat etiā iura ramento. jͣ. de ſpō. cōmiſſum. Itē ma ior eſt ꝙͣ penitētie impoſitio. xxxiij. q ij. admonere. Iteꝫ p̄iudicat matrimonio ante carnalē co pulam. sͣ. de ꝯuer. ꝯiug. ex publico. et c. veꝝ. ⁊. c. ex ꝑte. b y I N ſinguliſ. ſal no iure dioce ſarum in viſitatiōi bus ꝓcurationibuſ ⁊ correctionibus. Et eſt arg. ꝙ ꝓcuratio neceſſaria eſt ſi. ix. q. iij. ſaluo. ⁊ vii. q. i. pontifices. z ¶ Nō ꝯſueuerūt. per hoc vr̄ ꝙ abbates exēpti teneant̉ venire ad tale capi tulū qd̓ verū eſt. jͣ. in. c. ꝓx.§. ſi v̓o. ⁊.§ ꝙ ſi abbas. ⁊ ¶ Ad hoc aptū ha bita rōne diſtantie. quo ad omneſ. lxii di. cum longe. 9 ¶ Iſtis quattuor. Quid iuris ſit qn̄ plures ſunt iudiceſ ⁊ in pari vel impari numero diſcordāt. dr̄. sͣ. d̓ re iudi. c. ul. ſed iſti non vident̉ delegati ſed potius ordinarij auctorita te huiꝰ conſtitutōis a ſede apoſtolica. vnde ẜm hͦ ſi diſſē tiunt in nūero pari tenet ſnīa eoꝝ ꝗ ab ſoluūt. ff. de re iud. inter pares. ⁊ sͣ. de re iu. c. ul. x ¶ Et appellatiōe remotis. inquiſitio iſta fit cauſa corretōis ⁊ reformatiōis quare locū non ha bet appellatio. sͣ. d̓ appel. reprehēſibis ⁊. c. cū ſpeciali. ī fi. ⁊ sͣ. de offi. ordi. irrefragabili. niſi forſam modū excederent. ut ibi vbi de hoc. nec eti am recuſare poſſunt. qꝛ cū eos elegerint eoꝝ perſonas approbaueſunt. iij. q. iij. offeratur. ⁊ sͣ. de cā poſ. cū olim. niſi ex noua cā ſuper ueniēte. sͣ. de of. del. inſinuāte. quia iuſta recuſatio nulli eſt denegā da. lij. q. v. qꝛ ſuſpecti. ⁊. C. de ſen. interlo. o. iud. l. ul. ar. ¶ Proportionaliter.i. ꝓ numero perſonarū ⁊ ẜm facultates cuiuſliber. ſicut in naui fit collatio ẜm proportionem ⁊ eſtimationem rerum. ff. ad. l. rho. de iac. l. ij.§. cum in eadem. N ſingulis regnis ſiue ꝓuin cijs fiat de triēio in triēium ſaluo iure dioce ſanoꝝ pontificum cōe capitulū abbatum atqꝫ priorū abbates ꝓprios non habentiū qui non conſueuerūtᶻ tale capitulū cele brare: ad quod uniuerſi cōueniant prepeditionē canonicā non haben tes apud unuꝫ de monaſterijs ad hoc aptum hoc adhibito modera mine ut nulluſeoꝝ pluſquā ſex eue ctiones ⁊ octo ꝑſonas adducat. ad uocēt aūt in huiuſmodi natiuitatis primordijs duos ciſter. ordi. uicinos abbates ad preſtādū ſibi ꝯſili um ⁊ auxiliū oportunū cū ſint ī hu iuſmodi capitulis celebrādiſ ex lō ga ꝯſuetudine pleniꝰ īformati: qui abſqꝫ ꝯtradictōe duos ſibi de ipſiſ aſſociēt: quos uiderīt expedire ac ipſi quattuor preſint capitulo uniuerſo: ita ꝙ ex hoc nullus eoꝝ ſibi auctoritateꝫ prelatiōis aſſumat: un̄ cū expedierit ꝓuida poſſit deliberatione mutari. Huiuſmodi uero capitulū aliquot certis diebꝰ conti nue iuxta morem ciſter. ordi. celebret̉ ī quo diligēs habeatur tractꝰ de reformatione ordinis ⁊ obẜuā tia regulari ⁊ quod ſtatutum fuerit illis quattuorᶻ approbātibuſ inuio labiliter obſeruetur oī excuſatione ⁊ ꝯtradictione ⁊ appellatiōeˣ remo tis: ꝓuiſo nihilominus ubi ſequēti termīo debeat capituluꝫ celebra ri: ⁊ qui cōuenerīt uitā ducāt cōem ⁊ faciāt ꝓportionaliterª ſimul oēs cōes expeſas: ita ꝙ ſi nō oēs poterūt in eiſdē: ſaltē plures ſimul in di uerſis domibꝰ ꝯmorent̉. Ordinē tur etiaꝫ in eodē capitulo religioſe ac circūſpecte ꝑſone: que ſingulaſ abbatias eiuſdē regni ſeu ꝓuincie non ſolū monachoꝝ ſed etiā moīa lium ẜm formā ſibi prefixā uice no ſtraᶜ ſtudeāt uiſitare: corrigentes ⁊ reformātes que correctionis ⁊ reformatōis officio uiderīt indigere ita ꝙ ſi rectorē loci cognouerit ab adminiſtratione penitꝰ amouēduꝫ denūtiētᵈ epō ꝓprio: ut illū amoue re ꝓcuret. Quod ſi non fecerit: ui ſitatores hoc referant ad apo. ſe. examē. hoc ipſū regulares canoni cos ẜm ordinē ſuū uolumꝰ ⁊ preci pimꝰ obſeruare. Si uero ī hac no uitate quicquā difficultatiſ emerſe rit: quod ꝑ predictas ꝑſōas neque b ¶ Singulas abbatias. ⁊ ſic emptas. jͣ. c. ꝓx.§. ꝙ ſi abbas. v̓. hec eadem. c ¶ Uice noſtra. tanꝙͣ delegatus auctoritate huiꝰ ꝯſtitutionis. ſimile. sͣ. d̓ of. or. irrefragabili. Nunquid ꝑ hͦ fit preiudiciū ep̄o loci videt̉ ꝙ nō ꝑ hoc quod dicit in prin. ſaluo iure ⁊c̄. vn̄ ſatis poteſt dici. ꝙ iſti tūc demū corrigēt cū ep̄i eſt negligens. qꝛ alias nulla viſitatio uel correctio neceſſaria eſt. immo graua rent̉ monaſteria ex eoruꝫ acceſſu ⁊ aliorum iuriſdictionē vſurparent: cum ſua iuriſdi ctio epiſcopo non ſeruat̉. vn̄ ordo ep̄orum ꝯfundit̉. xi. q. i. ꝑuenit. vr̄ etiā ꝙ ſi ep̄us eſſꝫ negligēs ꝙ pͥmo debeat ad moneri. ar. s. de of. or. quāto ⁊. ix. q. iij. nunc vero. Sꝫ veri us vr̄ ꝙ ſine aliqua admoni tione poſſint viſitare. ⁊ qꝛ me lius ſciūt hoc ꝙͣ ep̄i. nec ep̄o fit preiudiciū. qꝛ ſi inueniant aliquē amouendū denūtiant epiſcopo ut illuꝫ amoueat. ⁊ ita ſaluo iure ep̄i hͦ officiū ex ercent: tn̄ ſi ep̄us vellet viſita re locū. ipſi p̄ponerent̉ ep̄o: qꝛ videret̉ ꝙ ep̄us hͦ faceret malitioſe ca impediendi eos monaſteria vero exempta ſine aliqua diſtinctione viſitabāt. jͣ. e. c. ꝓx. immo nō obſtā te viſitatione ep̄oꝝ ipſi exercent officiū ſuū. ut dicit inferiꝰ. jͣ. e. c.§. porro. d ¶ Denuntiēt proprio. ſic. jͣ. c. ꝓx.§. ſi vero. e ¶ Acceſſerīt viſitatores. hic pꝫ ꝙ viſitatores iſti poſſunt viſitare etiā ſi epiſcopi nō fue rint negligentes f ¶ Iniurias ſuſtiner̄. ne inde naſcat̉ iniuria. vn̄ iura naſcū tur. jͣ. de accu. qͣliter ⁊ qn̄. i. ⁊ C. vn̄ ui meminerint. ber. g ¶A que loci. Correctio Cmonachi pͥmo loco ſpe ctat ad abbatē. sͣ. d̓ of. or. quā to. qui ſi negligens fuerit. de uoluitur poteſtas ad ſuperio rem. ut ibi. ⁊ alias puniet̉ de negligentia ut ſequit̉. jͣ.§. ꝓx h ¶ Modum culpe. ut in quo maior fuerit culpa. maior exerceat̉ vindicta. l. di. qꝛ tua. ⁊ xxiiij. q. i. nō auferamꝰ. in fi. ⁊ ſi ſtultus fuerit in culpa. ſaſapiēs ſit in pena. xxxiiij. di. qꝛ ea. nec pena ampliꝰ extē dat̉ ꝙͣ delictum fuerit reper tum.s. de his que fi. a maio. par. ca. queſiuit. ⁊. C. d̓ pen. ſancimus. i ¶ Perſonarum delectu. ſi. sͣ. de iud. nouit. ⁊ sͣ. de preben. c. penul. ar. ꝯͣ qꝛ plus punitur qn̄qꝫ vnus ꝙͣ alter. xxiiij. q. i qui ꝯͣ pacē. xl. di. homo chri ſtianus. xi. q. iij. p̄cipue. xxv. q. i. nulli. ⁊. C. de modo mul. eos. in fi. hic gͦ nō habet locū diſtinctio ꝑſonaꝝ. cū oēs ſūt equales nec aliꝗs cēſet̉ amō nobilis uel potēs qꝛ iā nō hꝫ ꝓpriam voluntatē. xij. q. i. nō dicatis. xx. q. iij. pn̄s clericus ⁊. xxvij. q. ij. ſcripſit. ⁊ ideo ſi ne delectu perſonarum ſunt percellendi qui ibi delinquūt ar. tamen contra. sͣ. e. c. cū ad monaſterium. k ¶ Rebellibus. quia in cōtumacia perſiſtentibus nos ꝯuenit eſſe ſeueros. ij. q. v. quanto. sͣ. de poſtula. c. i. Si vero ſine ſcandalo hoc fieri non poſſet refe ratur ad apoſtolice ſedis iudiciū. ar. sͣ. e. c. ꝓx. v̓. ſi vero in hac nouitate. l ¶ Duem morbidā quia reſecande ſunt putride carnes. xxiiij. q. iij. reſecāde. qꝛ vna ouis morbida totū gregē inficit. xlv. di. ſed illud. m ¶ Seipſis ſeu monachis. pͥmo enim debent ſeipſos corrigere abbates. de muꝫ monachos. xlij. di.§. i. ⁊. xlvij. di.§. neceſſe. ſi. ff. d̓ neg. ge. ſi pupilli.§. ul. ant expediri: ad apo. ſe. iudicium abſqꝫ ſcandalo referat̉ ceteris irre fragabiliter obſeruatis. que ꝯcordi fuerit deliberatiōe ꝓuiſa. Por ro dioceſani epī mōaſteria ſibi ſub iecta ita ſtudeāt reformare: ut cum ad ea predicti uiſitatores acceſſe. rintᵉ plus in illis inueniāt quod cō mendatiōe quā quod correctione ſit dignū: attentiſſime precauentes ne ꝑ eos dicta monaſteria indebitis oneribus aggrauētur: qꝛ ſic uo lumꝰ ſuperioꝝ iura obſeruari: ut ī ferioꝝ nolumꝰ iniuriasⁱ ſuſtinere. Ad hoc diſtricte precipimꝰ tā dio ceſanis epīs quaꝫ ꝑſonis que pre erunt capitulis celebrādis: ut ꝑ cē ſurā eccleſiaſticā appellatiōe remo ta ꝯpeſcāt aduocatos patronos ui cedn̄os rectores ⁊ ꝯſules magna tes ⁊ milites ſeu quoſlibet alios: ne monaſteria preſumāt offendere in ꝑſonis aut rebus: ⁊ ſi forſitan ofenderint: eos ad ſatiſſactiōem cōpellere non omittāt. ut liberius ⁊ quietiꝰ deo ualeāt famulari. Ono. iij. abbatibꝰ ⁊ monachiſ in lombardia ⁊ marchia teruiſina conſtitutis. A que ꝓ religiōis honeſtate ⁊ īfra. Porro cū uiſitatores ẜm ſtatutū generalis ꝯcilij ordina ti a generali abbatū capitulo ꝓceſſerint ad uiſitatiōis officiū exequē dum de ſtatu monaſterioꝝ ⁊ obſer uātijs regularibꝰ diligēter īquirāt ⁊ tam in ſpūalibꝰ quā tēporalibus corrigāt ⁊ reforment que uiderint corrigēda: ita tamē ꝙ monachos delinquētes ꝑ abbatē lociᵍ corrigifaciāt eiſqꝫ iniūgi penitētiā ſalutarē iuxta beati benedicti regulā ⁊ a poſtolica inſtituta: nō ſecūdū normā praue ꝯſuetudinis: que quaſi pro lege in quibuſdā eccleſijs ino leuit. Ipſi etiam uiſitatores mona chos quos contumaces inuenerīt ⁊ rebelles iuxta modum culpeʰ uice noſtra regulari cenſura ꝑcellāt abſqꝫ perſonaꝝ delectuⁱ non parcē do rebellibus ob ſuā ꝑtinaciā uel potentia amicorum: quin ouē mor bidam eijciant ab ouili: ne inficiat oues ſanas. Si uero abbateſ ī cor rigendis iuxta uiſitatorum manda tum ⁊ regularia inſtituta ſeipſis ſeu monachiſ inuenti fuerint negli gentes: proclamentur ⁊ corripiāt̉

⁊. ff. de pac. cum in eo. ff. de fideiuſ. tutor. ⁊ a quo d̓ꝫ ſuos monachos prohibe re multofortius ⁊ ſeipſum. ff. ſi ſer. ven. altius. nec poteſt alios corrigere cuꝫ tacitus reſpondeat eadē que corrigit cōmiſiſſe. xxv. di. primū. ⁊. xxvi. di. vna tantuꝫ. qꝛ primo dꝫ eijcere trabem de oculo ſuo ꝙͣ feſtucam de oculo fratris iij. q. vij.§. porro. in fi. ⁊.i. q. i. mul ti. n ¶ Publice in capitulo qꝛ pu blice deliquerant. ⁊ qꝛ admo niti fuerant negligētes. arg. ij. o. i. ſi peccauerit. o ¶ In exemplū. ut. ij. q. vij. q̄ propter. ⁊. C. ad. l. iul. repe. l i. ⁊. ff. de. pe. l. capitaliū.§. famoſos. ff. depoſi. bona fides. i. rn̄ſo. in. fi. p ¶ A iudicioꝝ ſtrepitu. qꝛ d̓ plano ⁊ ſine iudicioꝝ ſtrepitu. jͣ. de ac. oliꝫ. ⁊ hoc ideo. qꝛ huiuſmodi regulares de faci li remouēt̉ a ſuis adminiſtra tionibꝰ. jͣ. de ſy. ꝑ tuas. nō eſt ordo iudi. vſqꝫq̄qꝫ ẜuandus in huiuſmodi inquiſitionibꝰ regulariū. jͣ. de ac. qͣliter ⁊ qn̄ in fi. ⁊ in caſu iſto non eſt am pliꝰ querendū de talibꝰ. cū iā ꝯſtet ꝑ inquiſitionē viſitatoꝝ qꝛ de delicto vniꝰ hominis ſe piꝰ nō eſt querendū. ff. nau. cau. ſta. l. licet. ī fi. Itē habes hic ꝙ iudex pōt de cā cogno ſcere. nō tn̄ pōt ſnīam ferre. ſi in cā ep̄oꝝ. iij. q. vij. ꝙͣuis dudū. ſed hͦ ideo fit. ne p̄iudi cet̉ ep̄o dioceſano ⁊ in hͦ caſu ſaluū eſt ius eoꝝ. sͣ. e. c. ꝓxi. ī prin. Idem eſt etiam in exēptis. quorum depoſitio ſedi apoſtolice reſeruat̉. ut. jͣ. dici tur. ber. q ¶ De cōmuni ꝯtributione. ſi. ff. ad. l. rho. de iac. l. nauis in prin. ⁊.§. cum aūt iactus. ⁊ l. i. ⁊. ij. in prin. r ¶ Et eorū negligētias. ⁊ ſic aliꝗs poſt depoſitū officium tenet̉ reddere rōnem de his q̄ geſſit uel que male admini ſtrauit. ſi curator tenetur de ſua adminiſtratione. ⁊ ꝯueni tur poſt depoſitum officiuꝫ. C. de tranſac. l. iij. ⁊ ſic etiaꝫ magiſtratus reipublice de la ta negligentia tenet̉. ff. de ad mi. re. ad ci. perti. magiſtratꝰ ſ ¶ Clericos ſeculares. qꝛ in vno eodemqꝫ officio diſpar non debet eſſe profeſſor. nec eſt arandū in boue ⁊ aſino. x. vi. q. vij. in noua. ⁊ sͣ. de elec. cum cauſam. ber. Unc autem. dedicant da.i. conſecranda. tūc enim appellatur eccleſia. ſicut electus in cōſecratio ne nomē aſſumit epiſcopi. ſic monachus tunc dedicat̉ deo cū facit profeſſionē. xxvij. q. i. virginibꝰ. ⁊. c. ſi quis ſacro. u ¶ Ad cuius cōſignationeꝫ. ex iſtis duobꝰ.ſ. ꝙ dicit bap tizauerit ad cuius conſigna tioneꝫ ſub annua deuotione concurrerint apparebit. ad cuius iuriſdictionem debeat pertinere. xvi. q. iij. licet in re gulis. ⁊. q. v. poſſeſſio territo rij. Et hoc videtur habere lo cum. vbi limes certas parro chias non diſtinguit. ſed ſi limes diſtinctus eſſet. non videtur eſſe dubitatio quis eam conſecraret. niſi alter preſcripſiſſet populum. x ¶ Terminis diſtinctis. inter ciuitates ꝑ ciues. x. di. lege. ⁊. iij. q. vi. hoc quip pe. uel terminis nouis.ſ. quoniam antiquis bene diffinit̉. ar. sͣ. de parroch. ſuper eo. ⁊. xvi. q. iij. inter memoratos dilectio. io. ⁊ ita puniātur publiceⁿ in capitulo generali ꝙ pena ipſoꝝ ſit alijs ī ex emplum. Quod ſi abbas nō exēptus fuerit auiſitatoribꝰ nimis ne gligens ⁊ remiſſus inuentus: id lo ci dioceſano denūtiēt ſine mora: ⁊ ꝑ illū detur ei fidelis ⁊ prouidꝰ co adiutor uſqꝫ ad capitulū generale Si aūt dilapidator īuentus fuerit uel alias merito amouendꝰ ꝑ dioceſanū poſtquā hoc ſibi a uiſitatori bus denūtiatū fuerit: amoueat̉ abſ qꝫ iudicioꝝ ſtrepituᵖ a regine abbatie ac monaſterio ꝓuideat̉ interim adminiſtrator idoneꝰ: qui tēporalium curam gerat: donec ipſi monaſterio fuerit de abbate ꝓuiſū Quod ſi forſan epūs hoc adīpler̄ noluerit uel neglexerit: uiſitatoreſ uel preſidentes capitulo generali defectū epī apoſtolice ſedi nō diffe rant intimare. hec eadē circa exem ptos abbates fieri precipimꝰ ꝑ uiſitatores uel preſidentes capitulo generali depoſitiōe epōꝝ ſe. ap. re ſeruata: ita ut abbate qui amouēdꝰ uidebit̉ interiꝫ per uiſitatores uel in capitulo preſidētes ab adminiſtratione ſuſpenſo: adminiſtrator idoneus monaſterio deputet̉. Illoꝝ aūt exceſſus ⁊ alia que uiſa fue rint intimāda capitulo preſidenteſ nobis denūtiēt per fideles nūtios ⁊ prudētes: quibꝰ de cōi ꝯtributio neq abbatū iuxta cuiuſlibet faculta teꝫ ſufficienter miniſtrent̉ expenſe Sequentes autem uiſitatores per quirant prioꝝ uiſitatoꝝ ueſtigia di ligenter ⁊ eoꝝ negligētiasʳ ⁊ exceſ ſus referant ſequenti capitulo ge nerali ut iuxta culpā publice debitam penā portēt. Idem etiā de ab. batibus preſidentibꝰ generali capitulo precipimus obſeruari. ¶ Precipimꝰ quoqꝫ ut ī illo mona ſterio ad prebedas recipiāt decete ro abbates ⁊ monachi clericos ſecularesª: nec hi qui iam recepti ſūt locū uel uocē in capitulo dormito. rio uel refectorio ſeu clauſtro ſibi uendicare ꝯtēdāt: ſeu monachorū cētibꝰ īportune ſe preſumāt miſce re: ſed beneficijs ſibi ꝯceſſis ꝯten ti ꝯuerſent̉ honeſte opportuna ob ſequia in monaſterijs fideliter īpē dentes: nihilqꝫ ultra in ſpūalibus aūt tꝑalibꝰ exīgāt in ipſis monaſte rijs uel uſurpent. Si qui uero taliū auiſitatoribꝰ inuēti fuerīt crimi noſi per dioce. in nō exēptis ⁊ ꝑ uiſitator̄s uel preſidētes generali ca pitulo in exeptis beneficijs priuēt̉ eiſdē. Hec aūt oīa etiā in monaſte rijs que non habent abbates proprios ſed priores necnon in monaſterijs monialiuꝫ quo ad articu los abbatiſſis ⁊ monialibuſ cōgru entes precipimus obſeruari. De religioſis domibus ut epiſco poſint ſubiecte. ¶ Greg. uictori archiepiſcopo ne qpolitano. e Um autem ad baſilicaꝫ que dedicāda eſt: debꝫ diſquiri: cu ius ciuitatis epiſco pus antequaꝫ funda retur baptizauerit incolas: ⁊ ad cu ius ꝯſignationemª ſua annua deuo tione concurrerint. non enim ter minisˣ hec aut locisʸ conuenit diffi niri: ſed ille ad conſecrationeꝫ uo ceturᶻ: cui per hunc moduꝫ quem ſcripſimus conſtat debere permit ti. ¶ Dem agapito abbati. Uia monaſteriū quod in fun do martiano ſitum eſt: hoſti litate faciente dicitur deſolatum. il lud tuo monaſterio cū oībus rebꝰ ſuis: uel que ei ꝯpetunt actionibuſ ꝑſpeximus uniendūʳ ⁊ infra. Ipſū autem monaſterium ſic tue nos or dinatiōi cōmiſiſſe cognoſcas: ut ta men iuriſdictiōem illic non epūs ſurrētinus in cuius ciuitate mona ſterium tuū eſt ſitum: ſed nucerinꝰ cuius eſt dioceſis habeat. nā ſic hu iuſ loci ordīatōeꝫ diſponimꝰ: ut ta men iura ſua ſingulis epīs inuiola ta ſeruemus. EX decretis.s. eugenij pape. Exenodochijſꝰ ⁊ alijs ſimili bus locis per ſollicitudinem epōrum in quorum dioceſiˣ exiſtūt ad eaſdem utilitates quibus cōſti tuta ſunt ordinentur. Urbanus. iij. arimenſi epō. ¶ D hec: ⁊ infra. Inquiſitioni tue taliter r̄ſpōdemuſ: ꝙ ſi lo cus ad hoſpitalitatis uſuꝫ ⁊ paupe rum ꝓuiſionem fuerit ſicut moris eſt auc. pon. deſtinatus cum ſit re y ¶ Locis.i. ꝓprietate loc̄oꝝ qꝛ ꝓprietas loci nō facit dyoceſim. xvi .q. iij. lꝫ. ⁊. q. v. poſſeſſio. ⁊. c. ſi ꝗs epiſcopoꝝ. Eiꝰ ergo auctoritate conſecrabitur eccleſia. qui populo hec duo ſacramenta ſub anuua conſignatione contulit. ber. z ¶ Uocetur. ⁊ ſi ei queſtio moueatur. interim in poſſeſſione defen ditur. viij. q. iiij. nō ne. ⁊ sͣ. ut li. pen. a memoria. ⁊. c. ſe. Uia monaſte riuꝫ vniendū de hac vnione dic ut. sͣ. ne ſe. va. c. i. Cuius eſt dioceſis ꝑ hāc vnionē nō fit preiudiciuꝫ epiſcopo. ī cuiꝰ territorio eſt. Et ſic eſt ar. ꝙ papa non intendit iuri alteriꝰ deroga re per ſuū priuilegi uꝫ.sͣ. de ꝯſuetu. cū olī. ⁊ sͣ. de vſu. pal. ex tuaꝝ. ⁊ sͣ. de of. or. licet. ⁊. ff. ne ꝗd in lo. pub. l. ij.§. ſi quis a principe. ⁊.§ merito. ⁊ sͣ. d̓ mai. ⁊ obe. cuꝫ inferior. qꝛ ſi vnicuiqꝫ ep̄o rum ſua iuriſdictio nō ſeruat̉. eccleſia cus ordo confundi tur. xi. q. i. ꝑuenit. ſi sͣ. de dona. inter di lectos. ber. 9 ¶E xenodochi is. locis ſupple ſtatuimus. 2 ¶ In quoꝝ dioce ſt?. Hic manifeſte pꝫ ꝙ mōaſteria ⁊ alia loca religioſa perti nent ad ep̄um loci d̓ iure cōi. xvi. q. v. ſi ꝗs ep̄orū. ⁊. q. vij oēſ baſilice. ⁊. xviij q. ij. monaſteria. ni ſi on̄dant exēptio nem. xviij. q. ij. abbatibꝰ. ⁊ sͣ. de p̄ſc. cum non liceat. a ¶ D hec. auctorita te pōtificis. hoc iō dicit. qꝛ pͥuatus locū nō facit ſacrū. ff. de re. di. in tantū. §. ſacre. ff. de ſepul. vio. l. iij.§. ſi quis ī ſepulchro. dolo ma lo. ⁊.§. ſi quis in ſepulchro. b ¶ Mūdanis vſibus. Qd̓.n. ſemel deo dedicatuꝫ ē ad humanos vſus am pliꝰ redire nō dꝫ. j ij. q. ij. nulli lꝫ. ⁊ sͣ. d̓ re. ꝑmu. mācipia ⁊. c. ſe. ⁊. de ꝯſe. di. i. ligna. ⁊. c. veſtimē ta. ⁊. xix. q. iij. q̄ ſe mel. et. ff. de reli. ⁊ ſūp. fu. ſi ꝗs ſepulchrū.§. i. ar. ꝯͣ. liiij di. ex antiꝗſ. ⁊. c. fre quēs. Prīa rubrica v̓a ē regularit̉. Cō traria loquunt̉ de ẜuis qꝛ eo ipſo ꝙ ꝓmoti ſūt dn̄is eoꝝ ignorātibꝰ peccauerunt ⁊ io ī eo puniunt̉. qꝛ reuocāt̉ ī ẜuitutē excepto ſacerdote diacono ⁊ ſub diacono ꝗ redimēt ſe. diaconꝰ dabit vicariū. ut in. c. ex antiꝗs ⁊ ſub diaconꝰ eodē pͥuilegio gaudet cū diacono. sͣ. d̓ ſer. n̄ ordi. miramur

an̄t alienari ſi expedit. xij. q. ij. ſine exceptione. ⁊ x. q. ij.§. hͦ ius. b. Nter qͣttuor. ꝑ regulares. in eccleſia regulari nō pōt ep̄us po nere canonicos ſeculares ut hic pꝫ. ⁊ xix. q. iij. que ſemel. ⁊. xv. mij. q. ij. ꝑuenit. ⁊ sͣ. de re. ec. alie. vel no. poſſeſſiones. sͣ. d̓ ſta. mo. ea que. ſꝫ hoīes diſtrictioris vite ſūt ibi ponēdi uel alteriꝰ religiōis. jͣ ne cle. uel mo. relatū. dū tn̄ hr̄i poſſint alias ponerēt̉ ſecu lareſ. ut hic dr̄ qꝛ ne ceſſitas legē n̄ hꝫ. sͣ de ꝯſue. ꝙͣto. ⁊. jͣ. d̓ re. iur. qd̓ nō ē. ⁊ de ꝯſe. di. i. diſcipulos ſic̄ ⁊ d̓ ſeculari eccle ſia pōt fieri mōaſte riū. jͣ. de ec. edi. ad audientiam. ber. d ¶ Cōſtitutꝰ recognoſcebat.i. ꝯfeſſ fuēat iuſpr̄onatꝰ ad vr̄aꝫ eccleſiā ꝑtine̓ e ¶ Iuſ ep̄ale. ꝗd ſit ius ep̄ale. ⁊ ī ꝗbꝰ cō ſiſtat. hēs. sͣ. de of or. ꝯquerēte. ⁊. c. di lectus. f ¶ De iure cōi. xvi. q. vij. oēs baſilice. ⁊ xviij. q. ij. moͣſteria ⁊ sͣ. e. d̓ xc̄odochijſ g ¶ Alban̄. forte di v̓ſis tꝑibꝰ uel vno tꝑe potuit hr̄e ꝑ di ſpenſationē dn̄i pa pe. xxi. q. i. relatio. h ¶ Pertinētes. ſꝫ n̄ pieno iur̄. tūc v̓buꝫ ꝑtiner̄ latiſſimā hꝫ ſignificatiōeꝫ. ff. de ver. ſig. v̓bū ꝑtinei i ¶ Peſione.i. cēſu. k A quocūqꝫ. hic vr̄ ꝙ ep̄s poſſit ali qua eccleſiā exime re ī totū a iur̄ ep̄ali jͣ. de cēſi. cū venera bilis. ar. ꝙ n̄ ē veꝝ. ut ibi no. ⁊ ar. ad hͦ sͣ. de dona. paſtora lis. tn̄ ep̄i pn̄t ꝯfer re pͥuilegia. sͣ. d̓ hiſ q̄ fi. a p̄la. ſi. cō. ca. ꝙͣto. ⁊ sͣ. de re iud. cū int̉. ſꝫ in p̄iudici um alioꝝ pͥuilegiū ꝯferre nō pōt. ut vr̄ qꝛ ſolꝰ pͥnceps pōt auferre vni ⁊ dare alteri. ix. q. iij. nunc vero. ⁊. c. ꝑ pͥncipa lē. ⁊. C. de qͣdri. p̄ ſcrip. bn̄ a zenōe nā ep̄us rē vniꝰ eccleſie alt̓i eccleſie dar nō pōt. sͣ. d̓ re. ec. nō alie. c. i. ⁊ ep̄s in p̄iudiciū archidiaconi aliquē puilegiare nō pōt. jͣ. de exceſ. p̄la. ad hec. ar. ad hͦ. sͣ. d̓ his q̄ fi. a p̄la. ſi. co. ca. cū apoſtolica. Io. dixit ꝙ ep̄s bn̄ pōt dare pͥuilegiū vni ec cleſie ī p̄iudiciū alteriꝰ. ⁊ inducebat. xvi. q. i. ſtatuimꝰ. vbi dr̄ ꝙ nul liꝰ p̄ter ꝯſcientiā ep̄i dꝫ dare decīas exͣ baptiſmalē eccleſiā. idē ar gumētat̉ a ꝯͣrio ſenſu. ꝙ de ꝯſenſu ep̄i pōt. ⁊ gratianꝰ ſic argumēta tur in ſe.§. Hug. tn̄ dicit ꝯͣ. ꝙ hoc nō pōt ep̄us. ⁊ ītelligit. c. ſtatuimꝰ de decimis ad ep̄um ꝑtinentibꝰ. Ueriꝰ credo qd̓ dicit hu. ꝙ ep̄s n̄ poſſit dar̄ res vniꝰ eccleſie clericis īuitis alt̓i eccleſie ꝑ iura p̄miſſa niſi certa ⁊ rōnabili cā on̄deret̉. qꝛ lꝫ pͥnceps hͦ poſſit ep̄i tn̄ hͦ n̄ pū̄t l ¶ Uobis tertiā ẜm ꝯſuetudinē illius loci. s. de teſta. reꝗͥſiſti. m ¶ Confirmauit ex certa ſcientia ſupple. n ¶ Economus. in prin. fuit ep̄us alban. in cā. ut dicit̉ in princi. poſtea creauit economum. ut hic innuitur. o ¶ Recōpenſationeꝫ. vr̄ ꝙ ſimoniacus fuerit talis ꝯͣctꝰ. ⁊ p̄cipue ſi pactū interuenit. qꝛ tꝑale ꝓ ſpūali dari nō pōt. sͣ. de re. ꝑmu. ad qōeſ ⁊. c. ul. ſꝫ ſine pacto eſt ar. ꝙ poſſit. sͣ. ut ec. bn̄fi. c. vno. Quare gͦ in dubio potiꝰ interpretat̉ ꝯͣctu eē nō ſimoniacū. niſi qꝛ in dubio acci plendū eſt id qd̓ vicio caret. ff. de legi. in ambigua. Dico ꝙ nō com Nter quattuor: ⁊ jͣ. Quādiu mōaſteria ꝑ regulares rema nere poterint ordinata: nō ſūt ad ſe culares clericos trāſferēda. ſed ſi regulares defuerint: ꝓpter eorum defectū in eis ſeculares clerici poterunt ordinari. ¶ Dē abbati ⁊ fr̄ibꝰ cripte ferrate. ¶ Onſtitutꝰ in pn̄tia nr̄a epūs alban̄. in eccleſia caſtri quod ¶ pauli dicit̉: in qua iuſpr̄onatꝰ mōa ſterio ur̄o recognoſcebat̉: a uobiſ ius epāleᵉ petebat: quoniā ſita erat in dioce. alban̄. ⁊ ideo de iure cōi ei tenebat̉ in epālibus rn̄dere: ⁊ ī fra. Ueꝝ economus ur̄ ꝓpoſuit ex aduerſo: ꝙ ⁊ ſi eccleſia ſita eēt ī dio ceſi alban.ᵍ ei tamē nō tenebat̉ ī ali quo reſpōdere cū dn̄icꝰ lauitanus epūs: ꝗ fuerat epūs alban̄. uniuer ſas eccleſias ad ur̄um monaſteriū ꝑtinētes in dio. eiꝰ ſitas ⁊ quic ꝗd iuris tam in monaſterio ur̄o quam in eis habebat: ī emphiteoſim ſub ānua octo den̄. uſualiū penſiōeⁱ mo naſterio ur̄o ꝯceſſit: ita uidelicet ut licer̄t abbati ⁊ fr̄ibꝰ a quocūqꝫ uel lēt epō tā ordinatōeꝫ clericoꝝ quā ꝯſecratiōem altariū in monaſterio ipſo ⁊ predictis eccleſijs obtinere in quibꝰ etiā nob̓ tertiāˡ mortuario rū incluſit: ⁊. c. papa. pre.n. qd̓ ab eo factū fuerat ꝯfirmauitᵐ. ueꝝ ⁊ ſi eccleſia ipſa fuiſſet aliqn̄ eccleſie al ban̄. ſubiecta: monaſteriū ur̄um ni hilominꝰ legitīa ſe poterat p̄ſcripti on tueri: cū ꝑ. xl. an. ipſā pacifice poſſediſſꝫ. Ceteꝝ economꝰⁿ epī cō ceſſionē epī lauitani nō tenere dice bat utpote ꝯtinētē ſimoniacā praui tatē. cū.n. tertiā mortuarioꝝ mōaſterio ꝯceſſiſſꝫ ⁊ tā in ordinatiōibꝰ clericoꝝ quā altariū ꝯſecratiōibuſ īdulſiſſet ei plenariā libertatē nō ē dubiū: quī cū ſpūalia hec exiſtant eo ipſo ꝙ ſuꝑ his r̄cōpēſatiōeꝫ cer te pēſiōis accepit: ꝯmiſerit uiciū ſi mittit̉ hic aūt ī ꝯſimilibꝰ exēptionibꝰ ſimonia qꝛ plus ꝑcipiebat ep̄s tꝑalis cō modi ab illa eccleſia ꝙͣ erāt iſti denarij. ⁊ ita potuit remittere totū retētis ſibi octo denarijs. ⁊ iſtud nō dr̄ ꝑcipere ꝓpter aliꝙͣ recompenſationē ſed potius in ſignum ſubiectionis. jͣ. de cenſi. c. ij. io. p ¶ Aliꝗd qd̓ pōt. qꝛ etiā pr̄onus hͦ facere pōt. jͣ. de iurepa. p̄terea. ⁊. jͣ. d̓ cēſi. cū venerabilis. ⁊. xvi. q. ij. vi ſis. ⁊ sͣ. d̓ dona. paſtoralis. q ¶ Penſionis.i. cenſus. r ¶ Economo. ⁊ ita formatur hec ſnīa ī ꝑſonā economi ep̄i ⁊ mōaſterij. ⁊ in pͥncipio fuit ep̄us in cā ut pꝫ in pͥncipio. e ⁊ ſic eſt ꝯͣ ſnīam. M. De hac materia dic. ut dixi. sͣ. d̓ elec. q̄ relā. ſnīa tn̄ mādabit̉ execu tioni in ꝑſonā dn̄i. ff. de re iu di. l. iiij.§. i. ſ ¶ Penſionis.i. cenſus. t ¶ Iuxta ratā. hͦ iō dicit qꝛ pe ſio iſta ꝓ pluribꝰ eccleſijs ſol uebat̉. Itē ē hic ar. ꝙ ſi ꝗs ſte terit vltra bienniū. ꝙ nō ſol uerit canonē nō cadit a iure ſuo. qꝛ iſti ꝯn̄dēnant̉ ad reſti tutionē pēſionis ſubtracte a xl. anniſ citra. ſꝫ hoc iō ꝯtīgiqꝛ nō fuit actuꝫ illo iure.i. ad reuocatiōeꝫ rei emphiteotica rie. īmo ſatis vr̄ actuꝫ ad hoc petēdo iura ep̄alia q̄ ep̄s con ceſſerat monaſterio ſꝫ nō ex p̄ſſe. qd̓ pꝫ ex petitiōe ep̄i. uel dic ꝙ vere pͥuari debuit moͣa ſteriū iure qd̓ hēbat ī p̄dicta ꝯceſſione. ſi v̓e ꝯͣctus ille fuiſ ſet emphitheoticꝰ ex eo ꝙ n̄ ſoluerit penſionē debito tꝑe. sͣ. de loca. ⁊ ꝯduc. potuit. ⁊ ſi actū fuiſſꝫ ad hoc qꝛ ẜm modum agēdi ⁊cͣ. jͣ. de accu. qͣlit̓ ⁊ qn̄. ij. ⁊. jͣ. de ſimo. lꝫ hely. v̓ſus fi. Sꝫ reuera hic nō fuit ꝯͣctꝰ emphiteoticꝰ. in qͦ ꝯͣctu n̄ trāſfert̉ dn̄iuꝫ directu ī em̄ phiteotā ſꝫ vtile ſꝫ fuit cēſualis ꝯͣctus. in qͦ directū ⁊ vtile dn̄iuꝫ trāſiuit in monaſteri um. ⁊ hoc apparet ex illa lr̄a. vbi dicit ⁊ ꝗcquid iuris tā in monaſterio ꝙͣ in eccleſijs in dioce. eiꝰ ſitis ⁊cͣ. vn̄ quātūcū qꝫ tꝑe ſteterit ꝙ cenſū nō ſol uerit nō ꝑdit ꝓpt̓ hͦ res dona tas. ſꝫ cenſuꝫ totiꝰ tꝑis teneī̉ reſtituere. ⁊ bn̄ fuit cēſus pe titus petēdo ius ep̄ale. ut pꝫ ī pͥn. ⁊ iō ꝯdemnatu fuit moaſteriū ad integrā penſionē.i. cenſū totiꝰ tꝑis.ſ. xl. an. ſubtractū. nā ſub hac petitione peto ius ep̄ale. nō ſolū cōpre hendit̉ ius ep̄ale qd̓ ipſo iur̄ cōi debet̉. ſꝫ ⁊ qd̓ ꝯſtitutū eſt pacto uel ꝯſuetudine. sͣ. d̓ pre ſcrip. auditis. ar. Et vbicūqꝫ inueneris in hac decre. penſionem expone.i. cē ſum ⁊ hec expoſitio ꝓbatur ꝑ illud qd̓ papa dicit gratis cenſum accipimus ⁊ vbi dicit cenſus exprimimus quatitatem. ⁊ ita plana eſt decre. b. u ¶ Alijs reddimꝰ. ep̄alibus.ſ. ⁊ ita pēſio iſta cōprehendebat̉ ī petitiōe ep̄i. b. Um venerabilis. eccleſiā ſancti. hic videt̉ ꝙ ſi vna eccleſia agat de ſub Liectione alteriꝰ ꝙ nō ſit agendū cōtra ipſam eecleſiā. ſed potiꝰ ꝯͣ ipſam eccleſiaꝫ que eſt in poſſeſſione illiꝰ. sͣ. de elec. querelā. ⁊. xvi. q. iij. inter memo ratos. ⁊ sͣ. d̓ preſcrip. auditis. vbi de hoc. ff. de li. exhi. l. ul. ff. de ſerui. l. ul. ij rn̄ſo. ⁊. ff. ſi ſer. ven. is cuiꝰ familia. ar. ꝯtra. sͣ. de ap. ad audientiā. ⁊ sͣ. ut li nō ꝯte. quoniā frequenter.§. ꝙ ſi. xij. q. ij. quicūqꝫ militū. ⁊ sͣ. de elec. querelā ſed ibi ꝯuenit̉ ſubditus ſuo noīe ⁊ non nomine eccleſie. y ¶ Pertinentijs. petitio iſta nimis larga vr̄. ſic. sͣ. de reſt. ſpo. cū ad ſedē. quia verbum ꝑtinere late patet. ff. de ver. ſig. verbū pertinere. quid iuris ſit de h dictum eſt. sͣ. de libel. obla. c. ij. ⁊ sͣ. de do. inter dilectos. z ¶ Locauiſſe. ſꝫ hͦ nō ſufficit sͣ. d̓ fi. inſtru. int̄ dilectos. ⁊. C. loca. ad ꝓbatōe: ⁊ ¶ Annotatio.i. in annis dn̄i. Idē eſſet in inditiōe in qua citius cōprehendit̉ falſitas.sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. io. ꝯ ¶ In dioc. ſabin. vnde iure cōmuni ad eum ſpectabat. sͣ. e. de xenodochijs ⁊. xviij. q. ij. monaſteria. ⁊. xvi. q. vij. oēs baſilice. c. di. ꝯͣ morem. ber. lā obtinet firmitatē. ꝯfirmatio autē ap. ſe. fuerat ꝑ ſurreptiōem obtēta cū in eadē pēſiōe nulla mētio hēat̉ ⁊ īfra. Cū aūt nec īſolitū ſit nec no uū: ut cū epī eccleſias ꝯceſſerīt pijſ locis aliquidᵖ ſibi reẜuēt ī eis noīe pēſionisq: nos quoqꝫ cū libertatiſ priuilegiū uel ꝓtectiōis preſidiū a līquibꝰ eccleſijs īdulgemꝰ: gratis accipiamꝰ cenſū gratis oblatū: ⁊ ī lr̄is nr̄iſ ad ſucceſſoꝝ nr̄oꝝ memo riā cenſus exprimamꝰ etiā quātita tē: auditis ꝓpoſitis economū mor naſterij ur̄i economoʳ eiuſdē epī ec cleſie noīe in ſolutiōeꝫ pēſiōis pre dicte iuxta ratāᵗ: que cōtingit eccleſiā predictaꝫ ⁊ reſtitutiōem ſubtra cte a. xl. an. ẜm ratā eandem ꝑ diffi nitiuā ſnīam ꝯdēnamꝰ: ⁊ eūdē eco nomū ur̄uꝫ ab impetitiōe economi eiuſdem epiſcopi ſuper alijs reddimꝰᵘ abſolutum perpetuum illi ſi lentium imponentes. ¶ Dem abbati ⁊ ꝯuentui farben̄ Uꝫ uenerabilis. f. n. j. ſabin. epiſcopus eccleſiaꝫ ſanctiˣ an geli de cauceia cum ſuis pertinentijsʸ ⁊ poſſeſſionibus petijſſet aſſerens eā ad ſe tam in ſpūalibuſ quā in temporalibus pertinere: allegauit ante omnia ius cōmune quia cū conſtituta ſit in dioce. ſabinen̄. ſub ipſius debebat cōſiſtere poteſtate In tēporalibꝰ quoqꝫ ad ſe dictam eccleſiam pertinere nitebatur oſtē dere per publicum inſtrumētū: in quo cōtinebat̉ expreſſe.i. ſabin. epiſcopū. h. farben. abbati ⁊ duabꝰ ꝑſonis poſt ipſū dictā eccleſiā cum ſuis ꝑtinētijsᶻ locauiſſe ꝓ ānua qua tuor ſolicloꝝ papien̄. penſiōe. Sꝫ ꝑs ur̄a ꝓpoſuit inſtrumento predi cto nullā fidē penitus adhibendaꝫ ꝓpter ſuꝑlinearē ſcripturaꝫ ⁊ raſu ram loco ſuſpecto factam: ubi uide licet annotatio temporis recenſet̉ ⁊.jͣ. Quia igit̉ nob̓ ꝯſtitit eccleſiā ſupradictā ꝯſtitutā in dioc. ſabiū.

z ¶ Epiſcopale ius. hoc in multis cōſiſtit. sͣ. de of. or. conquerente. a ¶ Propter predicta.ſ. propter raſuram in loco ſuſpecto. ⁊ lineareꝫ ſcripturā ſic. sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. ad hoc.n. ut credatur inſtrumēto oportet q̄ ſit ſine omni ſuſpitione. ar. sͣ. de reſcrip. cū adeo. ⁊. c. ad audientiam. ⁊. C. de edic. di. adri. tol. l. ul. Sed quid ſi raſura repoſita fuerit de eadē manu nō vi ꝙ obſtet. ar. jͣ. de priuil. cum olim. C. de fi. inſtru. cōpara tiones. ſi cōſtet ꝙ de eadem manu ⁊ in loco non ſuſpecto non obeſt. Itē quid ſi raſura ſit in vno loco. ⁊ tn̄ per alia q̄ poſita ſunt in inſtrumēto pro bentur bn̄ propoſitū. videt̉ ꝙ ſufficiat ad probandū. ar. bonū. sͣ. d̓ re iudi. cū. i. ⁊. a. ⁊. C ſi ex fal. inſtru. l. iij. ⁊. hͦ ſatis poteſt cōcedi. qꝛ non eſt pre ſumptio ꝙ ī fraudē factū ſit quia ⁊ ſine illa raſura conſta bat. Item hoc ipſuꝫ ꝙ inſtru mentum falſatū fuit. ſufficie bat ad imponendū ei ſilentium. sͣ. de reſcrip. cum olim. Um dilectus. ratihabi tione. notare vult differentiam inter litteras ꝓcura torias ⁊ lr̄as de rato. naꝫ vbi quis ſimpliciter ꝯſtituitur ꝓ curator. lꝫ generalit̓ ꝯſtituat tn̄ trāſigere ſine cōpoſitione non poteſt. ut. sͣ. de arbi. ꝑ tu as. ⁊. C. de tranſac. l. trāſac tionis. ⁊ ſic intelligitur. ff. de ꝓcu. mādato. Sed ſi adijcia tur clauſula illa. ⁊ quicꝗd ali ud etiā ſuꝑ hͦ fecerit ratū ha bebit tunc poterit tranſigere ſiue cōponere. alias nihil ope raretur illa adiectio. et ſic differre iſta duo. ar. ff. iudi. ſol. l. iij.§. procuratoreꝫ. ſimi le habes.sͣ. de offi. del. coraꝫ. vel dic ꝙ nō eſt differētia int̓ mandatuꝫ ꝓcuratoriū ⁊ lr̄as de rato. mandatum ꝓcurato riū appellat hic lr̄as de rato. ⁊ ſic intellige. sͣ. de of. del. co. rā. sͣ. de tranſac. cōtingit ⁊ iō dicunt̉ littere de rato. qꝛ ī mā dato ꝓcuratorio ꝯſtitues ſem per adijcit in fine. ꝙ ratū ha bebit quicꝗd ꝓcurator fece rit ſuꝑ cauſa illa ad quā datꝰ eſt. ff. de ꝓcur. l. ſi procurato reꝫ. ⁊ cautio rati dāda eſt qꝛ̓ de mādato dubitat̉. C. de ꝓ cura. l. i. ber. c ¶ Repromiſit. nō.n. potuit ꝓ pter hͦ renūtiare pͥuilegio ſuo s. de arb. cū tꝑe. ⁊ qꝛ nō habu it aſſenſum fratrum ſuoꝝ nō obfuit. qꝛ delictum ꝑſone ⁊cͣ. xvi. q. vi. ſi epiſcopum. ⁊ sͣ. d̓ exceꝑ. cū venerabilis. d ¶ Preſcriptione tueri. hic de vna defenſione ſiue exceptione trāſit ad ꝯtra riam. ſic. sͣ. de preſcrip. auditis. ff. de excep. nemo ſimiliter de vna actione trā ſit ad cōtrariaꝫ. ar. sͣ. de iudi. examinata. C. de inoffi. teſta. ꝯtra maiores. ar. cōtra s. de appel. ſolicitudinē. ff. de tribu. qd̓ in heredē.§. eligere. C. de non nu. pecu. aut. qui ꝯtra propriā. Sed quid ſi debuit p̄ponere omnes exceptio nes infra certu terminū? non videt̉ ꝙ poſtea ſit audiēdus. sͣ. de excep. paſtoralis. Et qui in vna excuſatione ſuccūbit volens aliā ſtatim ꝓponere: nō au ditur. niſi hoc faciat infra terminū prefixū. inſti. de excu. tu.§. qui aūt. Dicaſ ꝙ ſi alicui copetunt plures exceptōes que nō ſūt ꝯͣrie in eo caſu ſi nō ꝓponit omnes.ſ. infra terminū poſtea nō auditur. ⁊ ſic intelligitur.§. inſti. de excu. tu.§. qui aūt. niſi ẜꝫ tenorē illius decre. paſtoralis. Si aūt ſunt ꝯͣrie. puta qꝛ pͥ mo dixit ſe exemptū ⁊ ſuccūbit poſtea poteſt aliaꝫ ꝓponere puta preſcriptio nem ut hic. ⁊. c. auditus. ⁊. l. predicta contra maiores. ꝯͣrium tn̄ eſt in actioni bus. qꝛ tūc ab initio dꝫ eligere. alias poſtea non auditur volens aliam inten tare contrariā. ut in. l. predicta. ꝙ in heredem.§. eligere. e ¶ Enimia nouā religionem. nā nouū collegium nō poteſt cōſtitui incon ſulto principe. ff. de colle. illi. l. iij. ſic nec noua dignitas ſine auctoritate pape. sͣ. de conſuetu. cum olim. ⁊. xxij. di. c. i. f ¶ De approbatis. ſic qui nouam dignitatem inſtituit in eccleſia. ꝯſtituet eaꝫ ẜm ꝯſuetudinem aliaꝝ dignitatum.s. de conſue. cum olim. ſimiliter noua eo epāleᶻ ius in oībus ſpūalibus eidē epō adiudicauimꝰ in eadē illis tan tum exceptis que per auctētica ſcri pta ei dinoſcūtur eſſe ſubtracta: ⁊ ī fra. Quia uero inſtrumentū predi ctum per quod epūs eccleſiā inten debat quo ad tꝑalia uendicare: ad faciendā ſuꝑ hoc fidem inualiduꝫ eſſe cognouimꝰ utpote ꝓpter predictaª de iure ſuſpectuꝫ: uos ab īpe titione ipſius quo ad tꝑalia eiuſdē eccleſie duximus abſoluendos. ¶Dem. Um dilectus filius: ⁊ infra. Quia cā nō poterat ī nr̄a pre ſentia terminari cū nūciuſ monaſte rij ſuꝑ ꝓcuratiōe uel ratihabitioneꝰ lr̄aſ nō haberet: eā ur̄o duximꝰ exa mini ꝯmittēdā: mādātes quatenꝰ ſi conſtiterit abbatē ad ſe. ap. antequā epūs in eū ſuſpenſiōis uel excōicatiōis ⁊ in monaſteriū interdi cti ſnīas tulerit legitime appellaſſe uel monaſterium a iuriſdictiōe epī eiuſdē exemptū eo nō obſtante ꝙ abbas ab eo circūuētꝰ preter fratꝝ ſuoꝝ aſſenſū ei obediētiā repromi ſitᶜ cū fraus ⁊ dolꝰ ei pr̄ocinari non debeant iudicetis illas ſnīas non tenere. Quod ſi abbas in exēptio nis ꝓbatiōe defecerit: nec legitima ſe poterit preſcriptōeᵈ tueri: licet ꝓ bet ſe ante predictas ſnīas appellat ſe: nihilominꝰ tamē mōaſteriuꝫ iu dicetis aurien̄. eccleſie ſubiacere in cuiꝰ eſt dioceſi fūdatū. ſimiliter eo in ꝓbatiōe appellatiōis deficiē te: ſi uob̓ ꝯſtiterit: de exēptione uel legittima preſcriptiōe: tam abbatē quā monaſteriū ab īpetitione epī abſoluatis. PDem in concilio generali. Enimia religiōis diuerſitas grauē in eccleſia dei ꝯfuſionē inducat firmiter ꝓhibemꝰ: ne ꝗs de cetero nouā religionēᵉ inueniat ſꝫ quicūqꝫ ad religionē cōuerti uo cleſia dꝫ regi ẜm conſuetudinē aliarum. jͣ. de cenſi. ſuper eo. g ¶ Pluribus monaſterijs. ſic pꝫ ꝙ nullus poteſt eſſe monachꝰ ner abbas in pluribus monaſterijs. ſic etiam de iure nullus poteſt prefici in diuerſis eccleſijs ſecularibꝰ. sͣ. de preben. de multa. nec ſimul prebendam ⁊ dignitatem hr̄e. sͣ. de conceſ. prebē. cū noſtris. ⁊. c. lit teras. nec abbaſcū fratribus poſſet di ſpēſa r̄. ut monachꝰ haberet locū in diuerſis monaſterijs ar. sͣ. d̓ elec. ꝯſtitutꝰ pͣ Reccleſut mōachorū Hoc iuſ cō mūe. videi ut.s. de teſta. mo. monachi vbi prohi bētur poni per par rochias ſignantur ꝯtraria. xvi. q. i. do ctos. noſ aūt in par rochia. Sol. qd̓ hic dicitur intellige de monacho clauſtrali. qui non eſt a po pulo electus nec ab ep̄o inſtitutus. mo nachi debēt habere capellanū qui mini ſtret populo ſacr̄a ab ep̄o inſtitutū de conſilio monacho rū. ut hic dicit ꝗ cir cumeat parrochiaꝫ cū neceſſe fuerit. ꝙ monachi facere no debēt. Ibi de illis qui preficiunt̉ par rochialibus eccleſi is ꝑ epiſcopū. hic n̄ ⁊ hͦ. c. loquit̉ vbi eſt congregatio mona chorum. i ¶ Ex ſolius epiſco pi. hͦ ideo dicit quia monachi nō poſſūt remouere eu. ſed ſi delinqueret ꝑ ep̄m debet remoueri or dine iudiciario. et ita excludunt̉ monachi quantū ad hͦ ſed ſi debēt deponi tuc neceſſarij ſunt alij epiſcopi. xvi. q. vij. felix. ſi quis tu midus. ¶Uectꝰ inſcin tinijs. ſic. sͣ. d̓ ma. ⁊ obe. his que ſcrutiniuꝫ. hic ⁊ ibi appellantur catheciſmi ſiue exorciſmi qui fiunt baptizandi. ꝑ. xx. dies ante baptiſmū. de quibꝰ legitur de ꝯſe. di. iiij. ante baptiſmū. ⁊. c. ante viginti. ⁊. x. q. i. ꝑuenit. ⁊ eſt vul gare romanoꝝ. aliter accipitur ſcrutiniū. sͣ. de ſcru. c. vno. ⁊ alit̓ ac cipit̉ in cōci. lug. sͣ. de elec. in electionibus. ⁊. c. quia propter. l ¶ Capitulis.i. ſinodo ſiue conuentu. vbi vicia corriguntur. m ¶ Et petitoriū. Et ſic due actiōes ſimul in eodē libello poſſunt ꝓ poni. ſicut ⁊ de poſſeſſione ſoli interdicto vn̄ vi poſſuꝫ experiri. ⁊ ī rebꝰ vi ablatis ad exhibendū uel ui bo. rap. ff. d̓ ui ⁊ ui ar. l. i.§. ſi fi dus de quo ⁊ ꝓ eadē re poſſunt iſti duo ſimul intentari ⁊ ab eadēparte ut hic. sͣ. de cā poſ. c. ij. iij. ⁊. iiij. ⁊. c. cum dilectus. vbi materis iſta expeditur. ⁊. c. paſtoralis. Iteꝫ ⁊ vnū iudiciū ſufficit ad plure: ſocietates. ff. pro ſo. cū duobꝰ.§. ſi plures. alias incipit lex illa ſubo eſt iſte.§. ſi inter fratres. ar. ff. famil herciſ. heredes.§. ſi de plurib ⁊.§. ſeq. ⁊ hoc ſit cā dirimendaꝝ litiū. ar. ff. de ac. emp. nō eſt nouū. ⁊.s. de cā poſ. ad vltimum. n ¶ De iure communi. sͣ. ti. ꝓx. conſtitutus. o ¶ Preſcriptionē. immo ⁊ ſi allegaſſet eam non iuuaretur niſi alle garet eam ex alterius perſona. sͣ. de reſcrip. cum ex officij. p ¶ Uerteretur. ſuper diuerſis articulis.ſ. petitorio quantū ad ſcru luerit unaꝫ de approbatisʳ aſſumat Similiter qui uoluerit religioſam domum de nouo fundare: regulaꝫ ⁊ inſtitutiōem accipiat de approba tis. Illud etiā ꝓhibemus ne quis in diuerſis monaſterijs locum mo nachi habere preſumat: nec unus abbaſpluribusᵍ monaſterijs preſi dere. De capellis monachorum ⁊ alio. rum religioſorum. ¶ Rbanus tertius. N eccleſijs ubi mo nachi habitant: populus per monachū non regat̉: ſed capel lanus qui populum regat ab epō per con Li ſilium monachorum inſtituat̉ ita ut ex ſoliꝰⁱ epī arbitrio tam ordina tio eius quā depoſitio ⁊ totiuſ uite pendeat conuerſatio. UNno. iij. archipreſbytero ⁊ cle ricis ſancte cecilie. Ilectus filiꝰ. m. ſindicus eccleſie ur̄e ab economo ſancti laurētij de piſcinia in ſcrutinijsᵏ ba ptiſmate ⁊ capitulis ⁊ ſimilibꝰ ſub iectiōem poſtulās poſſeſſoriū ⁊ pe titoriūᵐ intentabat. Cum enī eccle ſia ſancti laurentij ſit in parrochia ueſtra ſita debꝫ de iure cōiⁿ eccleſie ueſtre in predictis oībus ſubiacer̄ qꝛ nec priuilegiū exemptōis habꝫ nec preſcriptiōeꝫº pro ſe poterat al legare: cum illa eccleſia ſancte ceci lie preſcripſiſſet: ſicut ꝑ teſtes dice bat legitime cōprobatum. Prete rea cum coram. c. papa pre.n. ſuꝑ predictis inter ur̄am ⁊ predictā ec cleſiā queſtio uerteret̉ᵖ. m. preſbi ter eiuſdem eccleſie fuit ſpōte ꝯfeſſus: ꝙ eccleſie ſancte cecilie ſcrutinium ⁊ baptiſma debebat. Cūqꝫ pars ueſtra teſtes qui ſe illū diuer ſis temporibus ad capitulū uocaſ ſe ipſumqꝫ ueniſſe aſſerebāt: ī me

non fuit modo probatum de ꝓprietate quo ad capitulum. abſoluit̉ eccleſia ſancti laurenrij. quo ad capitulum ut in fi. dicitur. cū eccleſia romana habuit ibi inſtitutionem ⁊ deſtitutionem. ⁊ eccleſia ſancte cecilie illa ſolūmodo habebit poſtea que preſbyter confeſſus fu ir quantuꝫ ad proprietatē corā celeſtino papa. cū in omnibꝰ alijs ec cleſia ſancti lauren tij pertineat ad eccleſiam romanā. ut in fi. patet. q ¶ Uocatuꝫ. ꝑ hoc igitur ꝓbatur poſ ſeſſio obedientie. ꝙ aliquis vocatus a ſynodū venit ar. sͣ. de his q̄ fi. a ma. par. ca. ex ore. ar. sͣ. ꝯ de reſti. ſpo. c. olī r ¶ Confeſſus. ⁊ ſic confeſſio ꝓcurato ris preiudicat dn̄o Iſte preſbyter ꝓcu rator erat eccleſie ſancti laurentij. de hoc no. sͣ. ut li. non ꝯte. c. i. ⁊ ſponte di cit. qꝛ ſecus ſi coac tus. jͣ. de accu. ſi cō ſtiterit. ⁊ cōfeſſio ī vno iudicio facta coraꝫ celeſtiuo. va let hic in alio corainnocētio. ut pꝫ. b. ſ ¶ Curauit. eodeꝫ iure debuit ꝓnun tiare diffinitiue ſu per p̄dictis duobꝰ articulis ſꝫ noluit. b t ¶ Scrutinium. et baptiſma. in iſ duo bus obtinuit. ī om nibꝰ alijs ſuccubuit. ut. jͣ. ſequit̉. n ¶ Titulo.i. plebi ſeculari. xviij. q. ul. peruenit. ⁊. c. dudū Sed nōne ſubijcit̉ ep̄o qui ē ſecularis ſed illud. eſt ut di xit vin. ꝓpter excel lentiam dignitatis immo verius videtur. ut. t. dixit. ꝙ d̓ iure cōi monachi pn̄t ſubeſſe titulo. i. plebi ſeculari. xvi. q. i. alia. ⁊. ca. eccleſia habet. et. c. legi. ar. xciij. di. a ſubdia cono. x ¶ Economuꝫ ſan cti laurentij. hic format̉ ſententia in perſonam ꝓcuratoris ſiue eco nomi. nō tn̄ ipſe ꝯueniet uel ꝯueniet̉ actōe iudicati. niſi eſſet defen ſor tantū uel datꝰ in rē ſuā. ff. de ꝓcu. plautiꝰ. ar. ꝯͣ. ꝙ in ꝑſonā dn̄i. s. de ꝓba. lꝫ de hoc traditur. sͣ. de elec. querelam. l ¶ Beneret̉. ⁊ ita papa iudicat ꝙ ei nō obſit exceptio rei iudicate. ſi. s. de re iud. c. ſuborta. vn̄ bn̄ p̄ſcribit̉ ꝯͣ monaſteriū exemptū ſpa cio legittimo. xl. an. licet nō ꝯͣ papam. xvi. q. iiij. nolumus. ¶ In inſtitutionē. hic pꝫ ꝙ in quibuſda iuribꝰ ep̄alibꝰ pōt preſcribi. ita ꝙ nō ꝓpter hoc in alijs. ⁊ ita fallit regula illa. ꝙ per partē to la ſeruitus retinet̉. ut. ff. de ſerui. ru. p̄di. vna eſt via. de hͦ dr̄. sͣ. de p̄ ſcrip. auditis. ⁊ hͦ ideo eſt qꝛ ius ep̄ale eſt genus multas habēs ſpe cies ſub ſe quaꝝ multe enumerant̉. sͣ. de of. or. ꝯquerēte. ⁊. c. dilectꝰ. X parte litteraꝝ. Littere iſte tales fuerūt. Impetrauerūt mo Unachi iſti lr̄as ad quoſdam iudices. ne ep̄us dioceſanus com pelleret eos plures monachos inſtituere in quibuſdā pͥoratibus ſu i vbi ſinguli monachi eſſe ꝯſueuerunt. cuꝫ pluribꝰ nō ſufficerēt fa cuitates eorundem inquiſita priꝰ veritatē de facultatibꝰ prioratuū. becalione talium litterarū dicebāt ẜm ꝙ inferiꝰ continetur. ¶ Aſſerūt. ⁊ male quia licet in eccleſijs illis nō poſſent eſſe plures monachi. non tamen papa concederet ꝙ ſoli monachi in ſingulis priorātibus ſingulariter ponerentur qꝛ illud eſſet cōtra concilium lateran. sͣ. de ſta. mo. c. ij. ⁊ eſt expreſſum. jͣ. c. ꝓx. vnde littere iſte d̓ conſcientia pape non enumerauerint. ber. diū ꝓduxiſſet: eis iurare ꝑatis pre dictꝰ preſbyter ſe uocatūq iuiſſe ad capituluꝫ eſt cōfeſſusʳ: unde predi ctus pre.n. eccleſiā ueſtrā capitulo quo ſe cōqueſta fuerat ſpoliatā ſaluo iure proprietatis eccleſie ſancti laurētij reueſtire curauitˢ ſicut ī ei lr̄is cōtinet̉. per hoc ergo ꝓprieta tem quo ad ſcrutiniūᵗ ⁊ baptiſma ⁊ poſſeſſionē quo ad capitulū ur̄ uoluit ſindicꝰ cōprobare. Ad hoc ſā. cti laurentij economus ex aduerſo reſpōdit ꝙ eccleſia illa nullo me dio ad romanaꝫ eccleſiā ꝑtinebat. Cū enī monaſteriū monialiuꝫ fue rit ⁊ generaliter ſeruet̉ in urbe: ut nullū mōaſteriū tituloᵘ ſit ſubiectū incōgruū uidebat̉: ut regulares ſe cularibꝰ ſupponātur: preterea uſqꝫ hodie nos in ea inſtitutionē ⁊ deſti tutiōem liberaꝫ exercemꝰ: ⁊ infra. Nos igitur auditis ꝓpoſitis economūˣ ſancti laurentij ſindico ur̄o in baptiſmo ⁊ ſcrutinio ꝯdēnamus ita ut per hoc eccleſie romane nullū preiudiciū generet̉ʸ ſi quādo for te ius ſuū duxerit ꝓſequēdū. In īſtitutioneˣ aūt ⁊ deſtitutiōe ⁊ capitu lo economū ipſū ab impetitiōe ſin dici ueſtri prorſus abſoluimus ſin dico ueſtro ſuꝑ hoc ꝑpetuū ſilentium imponentes. ¶ QQQno. iij. epō uenetenſi. X ꝑte tua fuit ꝓpoſitū: ⁊ īfra ¶ AAbbas ⁊ ꝯuentus riuen̄. ueneten̄. dioce. occaſione lr̄arūᶻ apo ſe. aſſerūtˣ ſibi eſſe ꝯceſſum: ut ī ſin gulis ipſoꝝ prioratibꝰ ſinguli monachi ꝯmoretur: ſi pluribus facultates non ſuppetūt eorūdē. Cum aūt id obuiet latera. conci. de quo nulla mētioª eſt in lr̄is antedictis f. t. b. reſpōdemus ꝙ huiuſmodi lit teras ab ap. ſe. nō credimus emanaſſe. ꝙ ſi per occupatione forſitā a ¶ De quo nulla mentio. Et ſic pꝫ ꝙ ſi quis lr̄as impetrat cōtra aliquod ius ſiue concilium. non valent. niſi fiat mentio de illo iure. sͣ. de reſcrip. nonnulli ⁊ sͣ. de eta. ⁊ quali. eam teb ¶ Decupationem. ſic. jͣ. de ſen. excō. ſi aliquādo. C. de lib. cā. iubemus. ideꝫ eet ſi ꝑ importunitatē petētis. C. d̓ pe. bo. ſublatis. l. i. li. x. ar. sͣ. d̓ reſcrip. ſiqn̄ c ¶ Nolumꝰ. tn̄ ſi vellet bn̄ poſ ſet diſpenſare ꝯͣ cōciliū. quia auctor iſtius concilij in pareꝫ nō habuit poteſtatē. sͣ. d̓ elec. innotuit. ⁊ papa maior eſt q̄ cōciliuꝫ. sͣ. de elec. ſignificaſti i. iuriſdictionis. de hac lege nota. sͣ. de of. or. dilectꝰ. pa lateran̄. concilium gn̄ale qd̓ hēs. sͣ. de ſta. mo. c. ij. ſed ꝯciliuꝫ ino. ſemꝑ ſic appellai̓ f ¶ Eiſdē aſſociēt. ⁊ ita ep̄i cō pellere debēt abbates. ne mo nachoſ per villas ſoloſdimit tant. ſecus in canonicis regu laribus. ſi eligerent̉ ad regimen animarū. nam illi nō cō pellunt̉ alios ſecum habere niſi id cōmode facere poſſint sͣ. d̓ ſta. mo. ꝙ dei timorē ſed ibi eſt collegiū vnde idem vi detur de regularibꝰ.ſ. ꝙ n̄ de berent eſſe ſoli in capellis. Elatum. diuidi non debeat. qꝛ ad mutabilitatē mundanarū neceſſitatuꝫ eccleſia turbari n̄ dꝫ. x. di. lege. ⁊. iij. q vi. hoc quippe. ⁊. c. di. c. i. jͣ. e. querimoniam. ⁊ no. ꝙ. iuſpa tronatus apud vnūquēqꝫ he redū eſt inſolidū quo ad oēꝫ eiꝰ effectū. ff. de bo. li. ſi liber tus. in fi. preter ſacerdotis p̄ ſentationē que eſt apud oēs ita ꝙ apud nullū ut hic pꝫ. ⁊ jͣ. c. ꝓx. ſicut electio. qꝛ reſſim plex eſt ⁊ indiuiſibilis. ⁊ ſic ad quemlibet heredem inſo vie. C. de relig. ſi ſepulchruꝫ ⁊. ff. e. l. ꝙ ſicut. ⁊. l. vſufructꝰ communidiui.§. ſi de vſufruc. h ¶ Simultates.i. latentia odia ſiue diſcordie. i ¶ Celebrētur. ſic. xvi. q. vij. ꝯſideranduꝫ. ⁊. c. ſi plures. ſꝫ hͦ hodie ẜuari n̄ dꝫ ſi aliquomodo ſine ſcandalo poſſit eccleſia ordinari. jͣ. e. quoniam. ber. ¶ Uecūqꝫ reliquias. quidam dicunt ſicut melendus. ꝙ hoc. c. non tenet ⁊ illa. c. ſimiliter non tenent. xvi. q. vij. conſiderandū. ⁊. c. ſi plures. ꝑ. c. ſe. quoniā. ⁊. c. eam te. niſi forſitan ex facto epiſcopi magnū ſcandaluꝫ oriret̉. tūc poſſet ſeruari hoc quod hic dicit̉ ad tēpus. qd̓ ſatis videt̉. Io. fa. dicebat tollat reliquias.i. non. ponat. Ala. intelligit de reliquijs. que ſunt in capſis ex altare. qd̓ ē veꝝ qꝛ de illis que ſunt in altari non intelligitur. Uoniam fundatores. Nota ꝙ ex fundatione eccleſie acquiritur iuſpa tronatus. ut hic. ⁊. xvi. q. vij. filijs. ⁊. jͣ. e. nobis. ſed ex refectiōe uel repa ratione non acquiritur. ut dicebat la. ar. ff. ne quid in lo. pub. l. pretor.§. vici nales. ea videlicet ratione quia qd̓ humani iuris eſſe deſijt ſeruitutē non reci pit. ff. cōmuni. predi. tam vrb. ꝙͣ ru. l. caueri. quod intelligo cū omnino nō eſt deſtructū monaſteriū uel eccleſia. ſed ſi funditus deſtructū ſit ⁊ de conſenſu epiſcopi aliquis velit reedificare eccleſiam. credo ꝙ acquirat iuſpatronatus quia perinde eſt ac ſi ab initio eccleſiam ꝯſtruxiſſet. jͣ. de iude. conſuluit. arg. Item quid ſi reedificata eſt eccleſia de eadem materia. nunquid prior patro nus remaneat patronus? videtur ꝙ ſic. quia eadem eccleſia intelligitur. ff. de emanauerīt: nolumusᶜ per hoc de rogari ꝯcilio ſupradicto. ¶ Dem burdegalen̄. archiepō D audientia noſtram ꝑuenit ꝙ nō nulli monachi lege tibi dioceſanaº ſubiecti: in quibuſdam prioratibus habitāt ſolitarij cōtra ſtatutū generalisᵉ cōcilij. Ideoqꝫ mandamus: quatenuſ ipſoꝝ abba tes ſeu prioreſ: ut uel ipſos ad clau ſtrum reuocēt facientes in ipſis ec cleſijs deſeruiri per clericos ſeculares uel alios monachos eiſdem aſſocient: cum quibus uitam poſ ſint ducere regulareꝫ monitiōe pre miſſa per cenſurā eccleſiaſticaꝫ cō pellas. De iurepatronatus. EXconcilio mediomatricis. Elatum eſt: ⁊ īfra. No bis uiſū eſt: ꝙ eccleſia inter heredes pr̄oni di uidi nō debeat̉. Et ſi ſi multates inter eos ſurrexerint ꝑꝑ quas ſacerdos ſuo ibi officio cano nice fungi non poſſit ſi aliter ꝓuide ri non poterit: precipiat̉ ab epō ut nullo modo ibi miſſaꝝ ſolēnia cele brēturᶠ: donec ad ꝯcordiā redeant ⁊ eccleſia ſacerdotē canonice hēat qui libere ſuū miniſteriū ualeat ex ercere EX concilio triburien̄. Uecūqꝫ eccleſia: ⁊ infra. Si cōtīgat ꝓ eccleſia diſſidere pa tronoſ: ut eā nolint ſubuno preſbi tero ꝓcurari epūs: ſi aliter non po terit ipſi ꝯſulere: tollat inde r̄liqui asᵉ: atqꝫ eiuſdē eccleſie claudat ho ſtia: ut ſacꝝ myſteriuꝫ nullus in ea celebret: antequā unū eligant preſbyteꝝ qui ſacroſancta ſit idoneus procurare. EXͣ ꝯcilio lateran̄. Uoniā in quibuſdā locis fun datores eccleſiaruꝫ aut here des eoꝝ ptāte in qua eos eccleſia q ¶¶ Daudientiā. dioceſana e ¶ Beneralis. hic vocat pa g lidum tranſit etiā ſi ex diuer ſis ⁊ inequalibus partibus ſint heredes. ar. ff. de ſerui. ⁊. ff. ad. l. fal. l. i.§. ſi vſufruct ⁊. ff. d̓ vſu. ⁊ habi. vſus. quia incorporalia diuidi non pn̄t ar. vij. q. i. nihil. Quid ſi non conueniāt. poſſent ne paciſci ad inuicē ut alterius vicibus preſentarent? argu. ꝙ ſic. ff. d̓ vſufru. quotiens. ff. de ſerui. via in fi. ff. communidiui. l.

l. ij. in fi. ff. de vſufruc. dominus in prin. ff. de ſeruitu. ruſti. predi. attilicinus. Ar. contra quia deſinit eſſe patronus. ⁊ obligatio ſemel extincta ⁊cͣ. ff. de ſolu. qui res.§. aream ⁊ de conſecra. di. iiij. queris. quod verius videtur. m ¶ Abutuntur. ⁊ ita perdere debent priuilegium. xi. q. iij. priuilegium. ⁊. lxx. iiij. di. ubi iſta didiciſti. n ¶ Qui maioribus. ſi. lxiij. di. ſi forte. Sed nunquid reꝗ ritur ꝙ maioris. ſit meriti et ꝙ plures eum preſentent? hͦ videt̉ velle hec littera. ſed vi ſufficere ſi ſit idoneus. dum tamē habeat maiorē partē. lꝫ alius ſit melior de hac mate ria dicitur. sͣ. de elec. eccleſia vr̄a. ⁊ sͣ. de offi. cuſto. c. ij. o ¶ Sine ſcandalo. ar. ꝙ pro pter ſcandalū receditur a iure sͣ. de preben. cū teneamur ⁊. jͣ. de no. oper. nun. cū exin iuncto. ⁊ sͣ. de tem. or. ad au res. vbi de hoc. p ¶ Ordinet. ponendo ibi re ctorem. ita ꝙ ipſuꝫ poſtea re p̄ſētet ſi voluerit. ar. jͣ. e. ſi v̓o. q ¶ Quattuor. jͣ. e. cum propi contra. jͣ. e. eā. te. ibi ſoluitur Reterea. inſtituant. xvi q. vij. laici. ⁊. c. ꝑ laicos. ſ ¶ Eccleſiaſtica. xvi. qōe. vij. decimas. t ¶ Per laicos. jͣ. de priuil. cuꝫ ⁊ plantare. u ¶ Priuetur. ⁊ ita non eſt ipſo iure ſuſpenſus qui recipit eccleſiam a laico. et per hͦ intellige illos canones. xvi. c vij. ſi quis deinceps. cum aliis. c. ſe. que hoc dicere viden tur. Item alia pena etiam im ponitur ei qui per abuſuꝫ lai corum conſentit ſue electioni quia fit ineligibilis. sͣ. d̓ elec. quiſquis. ar. contra. jͣ. e. cura ꝙ.ſ. eccleſia poſſit haberi per laicum. ibi ſoluitur. ¶ Uod auteꝫ. poſſidētis ſic. jͣ. e. paſtoralis. hoc in tellige cum laicus preſentat ſecus ſi eccleſiaſtica perſona cui taliter variare nō licet. jͣ. e. cum autem. ſed epiſcopus punitur. ut in. c. paſtoralis. ⁊ eſt ſimile quod dicitur. C. de rei ven. quotiēs ſimile. sͣ. de p̄ſcrip. ad aures. ⁊ ita ille po tior eſt in iure ꝗ prior poſſeſ ſionem fuerit adeptus. y ¶ De conceſſionibꝰ eccleſia rum. ſic. jͣ. c. illud. z ¶ Si conſenſus. ⁊ ita ſi conſenſus epiſcopi acceſſerit. valet talis donatio uel conceſſio. jͣ. c. illud. ⁊. c. nullus. Sed quid intelligitur dare patronus eccleſiā dare non poteſt. quia ad eum non ꝑtinet immo ad ep̄m. lau. dixit ꝙ iuſpatro natus ſolummodo intelligitur donare qd̓ ſuū eſt de cōſenſu tamē ep̄i. sͣ. de dona. paſtoralis. ne deluſoria intelligatur donatio. ut res potiꝰ valeat ꝙͣ pere at. ⁊ ar. ff. de le. i. ſi domꝰ.§. ul. ⁊ hͦ probat̉ ex eo qd̓ dicit ꝓ nō dato habet ⁊cͣ ⁊ ¶ Pro non dato. ſic gͦ pro non dato habet̉. quod ab illo datur qui de iure da re nō poteſt. ff. de acqui. re. do. traditio. ⁊. C. de pe. l. ij. ff. e. l. ii.§. ul. ⁊. jͣ. d̓ do. poſt. di. reſti. nuper. ⁊ iudices tn̄ dare poſſunt. ⁊. C. qui pro ſua. iur. l. vna. ⁊ i. q. vij. daibertū. ar. ꝯͣ. jͣ. e. cura. ⁊ meliꝰ. c. conſultationibꝰ. ſupple hic nec ē in poſſeſſione uel quaſi. alias ſi eſſet in quaſi poſſeſſione nō ui nō clā nō p̄cario nulla qōe ſibi mota. qꝛ tunc ius acquirit̉ preſentato ⁊ obtinet. jͣ. e. ex lr̄is. ⁊. c. ꝯſultationibus. ſed iſti laici erant in poſſeſſiōe ſaltē de facto. ⁊ niſi cōſenſus ep̄i acceſſerit. nō valet donatio ⁊ ita ꝯcordat cum illa. jͣ. e. cura. Uia clerici aduocatias.i. iuſpatronatꝰ qd̓ qn̄qꝫ dr̄ aduocatio ut hic. qn̄ qꝫ vicedominatus uel cuſtodia ſiue guardia. ut. jͣ. eo. preterea. item di citur ius frequentationis uel proceſſionis. xv. q. vij. pie mentis. frigentius. quandoqꝫ gratia. xvi. q. v. ſi quis epiſcoporum. t. 2 ¶ Comparant ꝑ ſe tantū. qd̓ eſſe non pōt cū ſit ſpūali annexū. jͣ. e. de iure. ſed cū vniuerſitate poteſt obligari. jͣ. e. c. ꝓx. ⁊. vendi. jͣ. e. cū ſeculuꝫ ad inſtar fundi dotalis. ff. de fun. do. l. i. ff. de acqui. re. do. l. quidam. a ¶ Filij. licet aliꝗs ſit patronꝰ. ſe preſentare nō pōt. jͣ. e. per nr̄as. filios aūt ſa tis credo ꝙ poſſit pn̄tare. ff. ꝙ cuiuſqꝫ vni. l. illud. ar. ꝯͣ. jͣ. e. ꝯſuluit. vbi de hͦ b ¶ Spoliando. Sꝫ cui applicabitur pōt dici ꝙ eccleſie cui ꝑ huiuſmodi em̄hucuſqꝫ ſuſtinuit abutūt̉ᵐ: ⁊ cū una eccleſia unius debeat eſſe rectoris ꝓ ſua diſſenſione plurimos repreſentat: preſenti decreto ſtatuimus: ut ſi forte in plures partes fundato rū ſe uota diuiſerint ille preficiatur eccleſie qui maioribꝰⁿ iuuat̉ meri tiſ ⁊ plurimoꝝ eligit̉ ⁊ approbatur aſſenſu. Si aūt hoc ſine ſcandalo eſſe nequiuerit: ordinetᵖ antiſteſ eo cleſiā: ſicut melius eā ẜm deum uiderit ordinandā ⁊ id ipſū etiā faci. at ſi de iurepatronatuſ queſtio emi ſerit inter aliquos ⁊ cui competat ī fra. iiij. menſesq nō fuerit diffinitū. X eodem. Reterea qꝛ in tātū quorūdā laicoꝝ ꝓceſſit audacia: ut epi ſcoporuꝫ auctoritate neglecta cleri cos inſtituant in eccleſijs ⁊ remo ueāt cum uoluerīt poſſeſſionē quo qꝫ atqꝫ alia eccleſiaſticaª bona pro ſua uoluntate plerūqꝫ diſtribuant: ipſos anathemate decernimꝰ feri endos. Clericus aūt qui eccleſiaꝫ ꝑ laicosᵗ ſine ꝓprij epiſcopi auctoritate receperit: cōmunione priueturª ⁊ ſi perſiſterit: a miniſterio eccleſiaſtico ⁊ ordine deponatur. ALex. iij. eboracen̄. archiepō. Uod autē conſulis: ſi clericꝰ idoneus ad uacantē eccleſiaꝫ preſentatus non fuerit ab epō dioceſano admiſſus: ⁊ poſtmodū aliꝰ idoneus preſentatus ⁊ inſtitutꝰ ab epiſcopo poſſeſſionē tenuerit corporalem: an primo clerico eccleſiam petente debeat poſterior remo ueri uel poſterior priori preferri dubium non eſt quin in caſu iſto melior ſit ꝯditio poſſidentisˣ: quo niā antequā preſentatio per dioceſanū epiſcopum approbet̉: ratum non eſt quod a patrono fuerit īcho ptioneꝫ facta eſt ſimoniaca iniuria. ar. jͣ. de ſimo. de hoc. ⁊. xvij. q i. ij. ſi quis in atrio ⁊ ſic eccleſia erit patrona ſui ipſiꝰ. Sꝫ quid ſi ipſa eadē eccleſia emiſſet iuſpatronatus a ſuo patrono. nunꝗd amitti patronus iuſpatronatus. ut ſic remaneat apud ipſaꝫ eccleſiā. ar ꝙ non. jͣ. e. illud. qꝛ vēditio non tenuit. qꝛ ſpūale uel ſpūali annexū vē di non poteſt. jͣ. de ſimo. q̄relā. ⁊. jͣ. eo. d̓ iur. ⁊. ſic remanebit penes patronū reſtituta. pecunia. ar. ꝯͣ. poſſet hic col ligi. quia hic dicit̉. ꝙ emptor ſpolietur et nō veditor vnde eo ipſo ꝙ imponit̉ pena emptori ⁊ nō venditori. videt̉ re manere peneſ ip̄m patronū iuſpatronatus. qꝛ ſi voluiſſꝫ priuari hoc dixiſſꝫ. ſicut de alio uel dic qd̓ pͥus dixi. berX lr̄is. ad firUmam. dicūt ꝙ daꝫ ꝙ tale ꝯtractū celebrauerūt inter ſe ꝙ vtile dn̄iuꝫ trā ſiret in ꝯductoreꝫ. ⁊ ſic in ipſum trāſi uit iuſpatronatus. ſecus in creditore. sͣ. de re iudi. cū ber toldus. ber. d ¶ Preſentauit. ſup ple. ⁊ ep̄us ipſum recepit. e ¶ Apud cantuari enſem. qui fecit pri muꝫ remoueri ⁊ in ſtitui preſentatū ꝑ abbatiſſaꝫ. vn̄ orta fuit cōtentio inter eos. f ¶ Excepto. arg. cō ceſſum videri qd̓ n̄ eſt noīatiꝫ exceptū jͣ. de ſpō. cuꝫ apud. Item ar. ꝙ ideꝫ in ris eſt ī toto ⁊ ī par te. ar. ff. d̓ offi. pre. vr. l. i.§. iij. ⁊. xij. ꝙ. ij. cognouimꝰ de hͦ tractatur. sͣ. de trāſ la. inter corporalia. g ¶ Uel anteꝙͣ. ar. ē hic a ꝯͣrio ſenſu. ꝙ res litigioſa nō dꝫ trāſferri in aliam ꝑ ſonaꝫ lite pen. xi. q. i. qꝛ res. ⁊. xvi. q. iiij. volumꝰ. ⁊ sͣ. ut li. pen. a me moria ⁊ quaſi per totū ⁊ ita videt̉ ꝙ ſi moueatur alicui queſtio de iurepatronatus. ⁊ interiꝫ vacet eccleſia ꝙ non poſſit preſentare an finem cauſe. Sed non eſt veꝝ hoc ẜm quoſdā ꝓut dicitur. sͣ. de in inte. reſti. cū veniſſent. immo ſi quis eſt in eꝗtate poſſeſſione preſetandi nō debet inde amoueri. ut dicūt quidā vſqꝫ ad finē cauſe. xvi q. iiij. volumꝰ. ⁊ sͣ. ut lit. pen. a memoria. ⁊ ſufficit eſſe in poſſeſſiōe jͣ. e. conſultationibus. ⁊ ſupplent hic maxime. Sꝫ lr̄a iſta manifeſte cōtradicit ⁊ certe veriꝰ videt̉ ꝙ eligere uel preſentare quis nō poſit poſtꝙͣ ei mouet̉ queſtio ſuꝑ ꝓprietate. uel ſi dicat̉ ꝙ poſſit preſentare lite mota tn̄ preſentatꝰ nō dꝫ inſtitui pendēte ꝯtrouerſia ex qua pēdet. sͣ. de in inte. reſti. c. ij. ⁊ eſt ar. op. s. de elec. cumana. vbi clerici ⁊ capellani erant in quaſi poſſeſſione eligēdi. ⁊ mota fuit eis queſtio ſuꝑ iure eligēdi vacate eccleſia. ⁊ qꝛ non ꝓbauerunt de iure ſuo nō valuit eoꝝ vox. nec obſtāt ꝯͣria que dicunt ꝙ lite pendente non eſt pͥuandus poſſeſſor ſua poſſeſſione. qꝛ ibi alia ratio eſt. Ibi enim omnia reſtituunt̉ ⁊ fructus poſt litē ꝯteſtatā. ſed hic non dn̄i reſtitui fructus preſentationis. qꝛ canonice inſtitutus nō remouet ſine culpa. ⁊ hoc veriꝰ credo ꝯͣ tn̄ notauit io.ſ. ꝙ pōt licite eligere qui eſt in quieta poſſeſſione. licet moueat̉ ei queſtio. sͣ. de in intereſti. cū veniſſent. ⁊ ita ſi fuit iſte preſētatus ante qōnem mota obti nebit. qꝛ ille credebatur patronꝰ cū eſſet in poſſeſſione totiꝰ ville ⁊ ita credebat ſe eſſe patronū ⁊ bona fide ſic. jͣ. e. conſultationibꝰ. ⁊ ſ poſtea obtineat abbatiſſa in iurepatronatus. qꝛ ꝓbabit ꝙ exceph atū ¶ De cetero tue pru. r. ꝙ ſi lai ci clericis uel collegijs de ꝯceſſiōi busʸ uel donationibus inſtrumēta cōfecerint in hec uerba uel ſimilia conceſſi uel dedi eccleſiam ⁊ preſē ti charta firmaui ſi cōſenſusᶻ epī nō acceſſerit: nihil agiuidetur: qꝛ pro non datoʳ habetur quod ab illo da tur qui non pōt de iure donare. ¶ Dem exonen̄. epō. Uia clerici ꝗdā aduocatias ¶Aeccleſiaꝝ cōparātª uel quocū qꝫ modo poſſunt acquirūt: ut poſt modū eoꝝ filijª uel nepotes ad eaſ dem eccleſias preſentent̉: precipimus ut id artius īhibere procures ⁊ eoſdē aduocationibus taliter ac quiſitis appellatione poſtpo. ſpoli ando. DDem heforden̄. epiſcopo ⁊ ab bati de forde. ℟ litteris.i. ſaleberien̄. epi ſcop̄i accepimus ꝙ defuncta perſo na eccleſie de laton̄. g. miles: qui uillam in qua eccleſia ſita eſt a mōa ſterio de uinto adᵉ firmaꝫ: tenebat ad eandem uacantem gu. clericuꝫ predicto epiſcopo preſētauit. poſt modum abbatiſſa predicti mōaſte rij alium preſentauitᵈ eidem ad ec cleſiam ſupraſcriptam. quo nolēte pn̄tatum ab ea recipere apudᵉ cātu arien̄. archiepūꝫ graueꝫ de epiſco po depoſuit queſtionē: ⁊ īfra. Mā damus: quatenus ſi uobis cōſtite rit: ꝙ prefato militi preſcripta uilla fuerit nō excepto iurepatronatur ad firmaꝫ conceſſa: uelᵍ antequam de iurepatronatus inter abbatiſſaꝫ ⁊ militem controuerſia eſſet ſubor ta prefatꝰ gu. in preſcripta eccleſia per epiſcopum ad preſentationem militis inſtitutus fuiſſꝫ ei dūmodo alias ſit idoneus adiudicetis eccle

iuſpatronatus. reſpondebit illi de temporalibus. xvi. q. ij. ſane. ⁊. jͣ. de priuil. cū ⁊ plantare.§. in eccleſijs. ⁊ hoc dicit hic in fi. Cōtra hͦ tū. s. de re iud. cū bertoldꝰ. ⁊. jͣ. e. ꝯſultationibus. vbi dicit ſi tempore p̄ſentationis ſue iuſpr̄onatus eccleſie poſſidebat. ſꝫ hic nō erat ī poſſeſſione iuriſpr̄onatus licet poſſideret villā. qꝛ hͦ nō colligit̉ per lr̄am. ſed intellige ꝙ erat in poſſeſſio ne iuriſpr̄onatꝰ et ſic ceſſant ꝯͣria. ⁊ ſa tis bene colligitur ꝙ miles erat ī poſiuriſpa. ex eo qd̓ di cit in fi. ita ꝙ ſi ab batiſſa obtineat ad uerſuꝫ militē. illi de tꝑalibus debeat re ſpondere. ex hͦ ap paret ꝙ miles reꝰ erat ⁊ abbatiſſa cō tra militē agebat. ⁊ ſic relinquit̉ ꝙ miles credebat̉ pr̄on ⁊ ſic agebat ut pr̄o nus. vnde tenuit p̄ ſētatio ⁊ inſtitutio eo tꝑe facta quo ꝗt te iuſpatronatus eo cleſie poſſidebat. jͣ. eo. ꝯſultationibus ⁊ sͣ. de elec. querelam. ⁊ ita lite mota non debet preſenta re. uel ſi p̄ſentat ſu ſpendit̉ inſtitutio ī euentū ſentētie. ut dictum eſt. b ¶ Llud eccleſiā quidā intelligunt ꝙ ꝑ hanc ꝯfeſ ſionē laicꝰ iſte intēdebat dare eccleſiā quo ad ꝓprietatem vel eccleſiā in vſus ꝓprios. qd̓ facere nō poterat. sͣ. d̓ do na. paſtoralis.x. q. i. nouerint. ⁊. c. ſic quidē cū alius eam poſſideret. ſecus ſi dediſſet iuſpatro. etiā ſine conſenſu ep̄i. ut dicūt. ut no. jͣ. e. c. nota. hic lr̄a innuit ⁊cͣ. i ¶ Impedire. ar. ꝙ non preſtat impedimentū quod de iure nō ſorti tur effectū. ar. sͣ. e. ꝙ autem. sͣ. de elec. bone. ar. ꝯͣ. sͣ. de elec. conſide rauimus. ⁊. c. auditis. ⁊. jͣ. de ſpon. ad audientiam. k ¶ De re nō vacante ⁊ ita pꝫ ꝙ eccleſia non vacās ꝯferri non pōt puate ꝑſone. ut. sͣ. de dona. ꝯſultationibus. ſed loco religioſo de au cioritate ep̄i eccleſia non vacās poteſt ꝯcedi. ut ī decre. ꝯſultatōibꝰ l ¶ Nemini.i. nulli pͥuate perſone licet. m ¶ Religioſo. hec littera innuit. ꝙ laicus poſſit dare iuſpatronatꝰ loco religioſo ſine auctoritate ep̄i. ſꝫ eccleſiā n̄. ar. xvi. q. ult. nemini regū. ſed non credo. vn̄ ſupple hic de conſenſu ep̄i qꝛ ſiue concedat eccleſia ſiue iuſpatronatus. neceſſaria eſt auctoritas ep̄i. sͣ. e. ꝙ aūt ⁊ sͣ. de dona. ꝯſultationibus. ⁊. jͣ. e. nullus. n ¶ Contulerit de auctoritate ep̄i: ut dixi. Sed nūquid laico poteſt dari iuſpatronatus vin. dixit ꝙ ſic ar. jͣ. eo. ex inſinuatione ſed ibi non fuit donatio. ſed frater ceſſit fratri ius ſuuꝫⁱ ſeu renuntiauit ei quantum ad ſe ius preſtādi. ⁊ ita non fuit donatio cum ipſe inſolidum eſſet patronꝰ ut ibi dicitur. ſed cū vniuerſitate bene poteſt do nari uel vendi ⁊ obligari. sͣ. e. ex litteris. ⁊. jͣ. e. cū ſeculum. Uerimoniam. mutationes. licet patroni mutentur ſucceſſiōe el alio modo. eccleſie ſtatus propter hoc mutari non debet tum in ipſorum diſpoſitione eccleſia non ſit. ſed potiꝰ epiſcoporum nec poſſunt illam extrahere de ſua poteſtate. x. q. i. ſic quidem ⁊. c. nouerint. ar. ꝯͣ. xvi. q. ul. decernimus. ⁊. c. filijs. ſed hic habent tan tuꝫ ptātem defendēdi eccleſiā ⁊ denūtiare ſacerdotis exceſſus ep̄o ſed ſuꝑ rebꝰ nullam habent poteſtatem. sͣ. e. preterea. p ¶ Mutentur. ſi. x. di. lege. ⁊. c. ꝑuenit. ⁊. iiij. q. vi. hoc quippe. Um laici penitentia ducti. ⁊ ita licitum eſt penitere ⁊ contra factum ſuum venire. ut. sͣ. de elec. noſti. ⁊. ij. q. vi.§. ſi quis libellos. xij. q. i. certe. ff. de mino. ſi minor. C. qui bo. ce. poſ. l. ij. ff. de mnū. ⁊ ho. ut gradatim.§. ſed ⁊ reprobari. ff. depoſi. l. i.§. ſi vero depoſuero. ⁊ sͣ. de depo. bona fides. ⁊. ff. de ac. emp. ⁊. ven. ſi ſterilis. ſiam: ita ꝙ ſi abbatiſſa obtineat ad uerſus militē: illi de tꝑalibuſ debe at reſpondere. ¶ De uinton̄. epō Llud pretereūdū nō duxim Iꝙ ſi laicus epō īcōſulto eccle ſiam non uacanteꝫ cōcedit religio ſe domui ⁊ poſtea cū uacauerit. ad pn̄tatiōem eiuſdem laici clericꝰ ibi fuerit per dio. epūm inſtitutus: pr or ꝯceſſio ẜam inſtitutiōeꝫ quo mi nuſ habeat̉ rata ⁊ firma nō poteſt a liquatenus impedireᵗ: cū illa cōceſ ſio de iur̄ nullius poſſit eſſe momē ti. tuꝫ qꝛ de reª nō uacante facta eſt. tū qꝛ laicus ſine auctoritate epī neminiⁱ pōt eccleſias dare licꝫ religio ſoᵐ loco iuſpatronatꝰ ꝯferendi libe rā habeat facultatē. Si uero iuſpa. tronatus uacāte eccleſia religioſo loco ꝯtuleritⁿ: ⁊ aliquis ſine pn̄tatō ne fratꝝ eiuſdē loci fuerit in ipſa ec cleſia inſtitutꝰ eius ẜm rigorem iu ris eſt inſtitutio irritanda. ¶Dem eidem. Uerimoniaꝫ: ⁊ infra. Abſur dum uidet̉ oīo: ut ad ſingulaſ patronoꝝ ẜm humanā ꝯditionem mutationes eccleſiaꝝ ordinatiōeſ mutenturᵖ ⁊ uiciſſitudines eccleſia rū ab aduocatis uel alijs preſumā tur. ¶ Deꝫ eboracen̄. archiepō. ¶ Um laici epīs neſciētibꝰ aut non ꝯſentiētibuſ eccleſias cle ricis cōcedūt: ī quibꝰ habēt iuſpa tronatus ⁊ poſtea pn̄iaq ducti alios ad eaſdē epīs repreſentāt: ⁊ illi ad §. ul. ar. ꝯͣ. sͣ. de fi. preſby. veniens. ⁊ sͣ. de cle. cōiug. diuerſis fallacijs. ⁊. xvij. q. iiij. ſunt qui opes. jͣ. de ſpon. impu. de illis. ⁊. iij. q. iij. offeratur. Sol. non ē locus penitentie. niſi in caſibꝰ. puta ſi. iuſta cauſa ſubeſt. xij. q. i. certe. lxiij. di. §. verum. uel ſi aliquid inopinatū emergat. xxij. q. ij. ne quis arbitret̉. ⁊ in om nibus delictis ⁊ maleficijs. ar. l. di. ponderet. ⁊ sͣ. de re. ec. alie. uel non. ſi ꝗs preſbyterorū. uel in his que fauore ſui tantum ſunt intro ducta. quibus renunciare po teſt. vij. q. i. ꝙͣ periculoſum ⁊ in his que que recepta non ſunt plene. ff. de iuriſ. om. iu ſi ꝯuenerit: vin. ⁊ in caſu iſto ut hic patet. ⁊. jͣ. e. cum auteꝫ ⁊. c. paſtoralis. r ¶ Que nulla ē. ſic. sͣ. e. illud. ⁊ ita prima electio que nulla eſt non impedit ſecundā. sͣ. d̓ elec. bone. ⁊. c. congregato. ⁊ sͣ. de ap. ꝯſtitutis. ar. ꝯͣ. sͣ. de elec. auditis: vbi colligitur ꝙ electio que nulla eſt impediar ſecundā ſed illud ꝯͣ ibi ſoluit̉ ſ ¶ Laicis nec etiā clericus pa tronus lꝫ eccleſiaꝫ ordinare. vnde habes ſimilem caſuꝫ d̓ clericis ei qd̓ dicitur hic d̓ lai cis. jͣ. e. c. ul. ala. t ¶ Ura laicorum. laici.n. eccleſias ꝯferre nō poſſunt. xv. q. ul. ſiquis deīceps. ⁊. c. ſiꝗs ep̄us. ſiquis clericus ꝑ laicoſ ⁊. jͣ. de pͥuil. cū ⁊ plātare. nec debent intereſſe electionibꝰ. ut ibi habeāt vocē in eccleſia collegiata.sͣ. de elec. maſſana ⁊. c. ſacroſancta. u ¶ Legittima.i. quadragena ria que ſola currit ꝯͣ eccleſiaꝫ ut. xvi. q. iij.§. poteſt. ver. qͣs actiones. ſed obijcit̉ ꝯͣ hoc. iſti monachi uel clerici qui p̄ ſcripſernnt has eccleſias. aut habuerunt bonā fidē aut ma lā. Si dices bonā. hoc nō po tuit eſſe niſi ignorabant ius. ſed ignorantia iuris nō pro deſt ad vſucapiendum. ff. de vſuca. nunꝙͣ. ⁊ qui ꝯͣ legū int̓ terdicta mercatur nō preſcr bit. C. de agri. ⁊ cenſi. quem admodum. li. xi. ⁊ inſti. ꝯͣ interdicta canonū receperunt eccleſias. xvi. q. vij. ſi quis deinceps. ſi quis epiſcopus. ſi quis clericus per laicos. sͣ. e. preterea. ⁊. c. quod aūt. ⁊. c. illud. ⁊ ita preſcribere nō poſſunt. ſi malā fidem habuerūt nulla preſcriptione iuuant̉. sͣ. de preſcrip. vigilanti. ⁊. c. quoniā omne. ⁊. xxx iiij. q. ij. ſi virgo. poteſt dici ꝙ hic tollatur huiuſmodi preſcriptio ꝓpter ſcan dalum. quia eccleſie non poterāt reuocari ſine ſcandalo. Quidam dicunt ꝙ eo ipſo ꝙ epiſcopo ſciente ⁊ non ꝯtradicente poſſederunt. intelligit̉ ep̄s con ſentire. ⁊ quod ſequitur. aut dio. habuit poſtea conſenſum ſupplent expreſſum. ⁊ tunc nō eſt neceſſaria p̄ſcriptio cū habēt conſenſum ep̄i. uel poteſt dici ꝙ illi qui eccleſias receperunt de manu laicoꝝ. non poſſent preſcribere. qꝛ cōtra iura recipiunt ſed eorū ſucceſſores preſcribere poſſunt qui hoc ignorāt ⁊ bonā fidem habēt. ex quo inueniunt eccleſiam in poſſeſſione. qꝛ qui in locū alteriꝰ ſuccedit iuſtā habet ignorātie cauſam. ff. de reg. iu. qui in alterius x ¶ Cōſenſū. ar. ꝙ ratihabitio retrotrahit̉. xvi. q. i. c. ul. ar. ꝯ. ff. d̓ re. iur. l. pey ¶ Niſi ius qd̓. nemo.n. poteſt plus iuris in aliū tranſferre ꝙͣ ipſe habeat. ff. de reg. iur. nemo. jͣ. de do. poſt. di. re. nuper. ff. de acquirē. re do. traditio.s. e qd̓ aūt in fi. liiij. di. abbati. ar. ꝯͣ. ff. de acꝗ. re. do. non eſt nouuꝫ. inſti. qui alie. non licet.§. econtra. C. de diſtrac. pig. ꝙͣdiu. ⁊. l. ſi ceſſante. ff. de vſufruc. qd̓ noſtrū. ff. de acqui. poſ. interdū. So. primū verum eſt. ⁊ iſta ꝯͣria ſpālia ſunt. nec etiā iſtud ius quod habēt.ſ. iuſpatronatꝰ pn̄t cōferre ſine auctoritate ep̄i ut dixi. sͣ. e. illud. ⁊. jͣ. e. nullus. CI v̓o ꝓrogat̉. vltra quattuor menſes. sͣ. e. quoniā. ⁊. jͣ. e. cum propter. ⁊ ¶Repreſentet̉. ſed quid valet hec repreſentatio. cū iā ſit inſtitutus ⁊ ius habeat. per hanc preſentationem nullum ius acquiritur huic. ſed preſentat̉ ut patronus per hoc ſit in quaſi poſſeſſione ſui iuris. nec poſtea vexetur de facto. jͣ. eo. conſultationibus. Um ſeculum. emptorum. ſic ergo iuſpatronatus trāſfertur venditione Ucum vniuerſitate ⁊ hoc verum eſt. niſi ſpecialiter ſit exceptum. sͣ. e. ex lit teris. ⁊ venditio feudi facta intelligitur de voluntate domini. aliter non vale ret in cōſti. frede. de feudis. tranſfert̉ etiā in ſucceſſione. sͣ. e. quoniā. in qui buſdam. ⁊. c. i. ⁊. ij. ⁊. xvi. q. vij. filiꝰ. ⁊. ꝑmutatione. xvi. q. ul. nemini regum. ⁊ eoꝝ preſentationeꝫ in eiſdeꝫ eccle ſijs ab epiſcopis inſtituuntur: eoꝝ debet inſtitutio ſtare: qui auctorita te. ſunt epiſcopi inſtituti: conceſſione priori que nulla eſt omnino eua cuata. Non.n. licet laicis clericoſ in eccleſijs preſumptione propria ordinare. ¶ Deꝫ abbatibus prio ribus ⁊ clericis per archiepiſcopa tum eboracen̄. conſtitutis ¶ Ura paſtoraliſ: ⁊ infra. Mi Fͣ damus quatenus ex donatio ne laicorūᵗ: niſi auctoritas dio. epi ⁊ conſenſus adſit: nullus ur̄um ali quas ſibi eccleſias uendicare preſumat uel retinere taliter acquiſitaſ niſi legitimaᵘ fuerit preſcriptōe mu nitꝰ: aūt dioceſani epī habuerit po ſtea conſenſumˣ. Cum.n. laici non poſſint ī alioſ: niſi iusʸ quod habēt tranſferre huiuſmodi cōceſſiōes in ritas penitus eſſe cenſemus. ¶ Dem lingon̄. epō. Iuero ordinatio alicuius eo A cleſie que ad tuā inſtitutiōeꝫ ſpectat: ⁊ pro cōtrouerſia laicoruꝫ de iurepatronatuſ inter ſe diſceptā tiuꝫ ꝓrogaturᶻ: fas tibi ſit appel. re mota in eandeꝫ ꝑſonā idoneā inſti tuer̄ ita ꝙ repreſentetur ab eo qui ius euicerit patronatus. ¶ Dem hoſpitalarijs. Um ſeculum reliqueritis: ⁊ infra. Prohibemus ne cuꝫ rōne feudorum emptoꝝ aliterue acquiſitoꝝ uel etiā alio modo iuſ

heres. Res permutata donatio venditioqꝫ. b ¶ Minuere. ⁊ ita nihil plus iuris debent iſti religioſi habere ꝙͣ illi a quibꝰ ius habuerunt. ⁊ ſic ep̄us ius ſuū integrum habebit. qꝛ permutationē talē ec cleſie ordinatio mutari non debet. sͣ. e. querimoniam.s. e. cura. ſi. sͣ. de dona. inter dilectos sͣ. de re. do. quia monaſterium. X inſinuatione. contuliſet. ſic ergo videt̉ ꝙ lai cusⁱ iuſpatronatus poſſit do nare priuato etiā ſine conſen ſu epiſcopi. ſꝫ ſupple quod de conſenſu epiſcopi hoc fecit. verius videt̉ ꝙ hec nō erat vera donatio. qꝛ vterqꝫ iſtoꝝ fratrū erat verꝰ pr̄onus inſo lidū. sͣ. e. c. i. ⁊. ff. de ope. libe. ſi libertus. in fi. qꝛ res eſt īdiuiſibilis. ar. ff. ſi. ſerui. vē. lo ci corpus.§. ſi fūdus. ⁊ iō ni hil dedit in veritatē. ſꝫ ꝯceſſit fratri tantū liberā ordinatio nem eccleſiaꝝ. ut ip̄e ſolꝰ poſ ſet p̄ſentare. ⁊ eſt ſi. ff. d̓ ẜui. ſeruitutes.§. ſeruitus. d ¶ Reſtituant. qꝛ non habue runt canonicū ingreſſum. vn̄ debēt expelli ſic. xvi. q. vl. de cernimus. Unſuluit. hereditaria ſucceſſio hereditaria in ( eccleſia eſſe non debet. viij. q i. apoſtolica. sͣ. de fi. preſbyte. ex tranſmiſſa. ⁊. c. ad extirpā das. f ¶ Auctoritate. ſecus ſi ad p̄ ſentationem parentū. qꝛ ipſe ſe repreſentare non poſſet. jͣ. ē. ꝑ tuas. vn̄ nō vr̄ hic ꝓhibe ri pn̄tatio filij vn̄ ꝑmitti inte ligitur. ar. jͣ. de ſpōſa. cū apud g ¶ Concedāt. auctoritate ꝓ pria idem intellige de clericiſ jͣ. e. ti. c. ult. ſed ep̄o p̄ſentare poteſt patronus filiuꝫ. ut di ctum eſt. sͣ. quia ſuffragiū pa tris valet filio. ff. quod cuiuſqꝫ. vniuer. illud notandum. ſed ſi plures ſunt patroni nū quid poſſunt vnū pro ſe pre ſentare. credo ꝙ ſic. ar. s. de electi. cum in iure hEiure. vendi. per ſe tātum. ſed cū vniuerſitate bene poteſt vendi. sͣ. e. cuꝫ ſe culū. ⁊ ēt obligari. sͣ. e. ex lr̄is i ¶ Annexū. sͣ. de iudi. quāto k ¶ Irritū. ipſo iure. qꝛ ſpūale uel ſpūali annexū vēdi ū pōt nec etiā redimi. jͣ. de ſimo. q̄ relā. ff. de ꝯtrahen. emp. hac legē. qꝛ res ſacra non recipit eſtimationem. ff. de re. di. ſa cra loca. ī fi. ſi tn̄ res ſacra ab ignorante ematur ad intereſ ſe agitur ex contractu. ff. de ꝯtrahen. emp. l. iiij. ⁊ inſti. eo. ti.§. ul. ſed quis habebit ius illud. nunquid ille qui vendidit ꝑdet illud hoc ipſo ꝙ vendidit. de hoc dixi. sͣ. e. quia clerici. Ullus. decimas. ſupra de his que fi. a prela. ſi. conſen. capi. cum apo ſ ſtolica. m ¶ Eccleſiam. sͣ. e. ꝙ autem. in fi. ⁊ expone eccleſiam.i. ius patronatus. qꝛ donando eccleſiam quod ſuum eſt donare videtur de conſenſu epiſcopi.ſ. iuſ patronatus.sͣ. de dona. paſtoralis. n ¶ Eccleſiaſtici iuris.ſ. ſpūalis. qꝛ ſi eſſet tꝑale ius ibi nullius auctoritas re quiritur. dum tamen res ſit donantis. Dicunt tamen quidam ſicut vincen. ꝙ iuſpatronatus poteſt laicus donare loco religioſo. etiā ſine auctoritate ep̄i s. e. illud. ſed contradixi ibi. o ¶ Conferat. ſi tamen contulerit ⁊ ſubſequatur poſtea cōſenſus epiſcopi bene valet talis donatio. xi. q. i. c. ul. ⁊. jͣ. e. ſuggeſtum. sͣ. eo. cura paſtoralis. ⁊ sͣ. eo. ꝙ autem. in fi. p ¶ Offeratur. niſi iuſta cauſa ſubſit. quare epiſcopus hoc denegauit qꝛ tunc papa non concederet. nec ep̄m cōpelleret ad dandam licentiā. ar. lxiij. di. litteras. ⁊. lxxxv. di. archidiaconum. in fi. q ¶ Significaſti. preſentauerint ep̄is uel alijs inferioribus p̄latis in quoꝝ parrochijs eccleſie ſite ſunt. ⁊ clericū cuiuſcūqꝫ dioceſis pn̄t preſentare ut. xvi. q. v. ſi quis epiſcoporum ⁊ ſic intelligit hug. illud. c. ⁊ eſt priuilegium patronatus in eccleſijs parrochialibus acquiſieritis: ep̄o ius parro chiale minuere preſumatis. ¶ Dem. X inſinuatione. o. clerici acce ¶ Lpimus: ꝙ cum ei frater eiꝰ iuſ patronatus: quod in quibuſdaꝫ eo cleſijs habebat liberaliter contuliſ ſetᶜ eas quidem ſine ipſius aſſenſu occuparunt ⁊ detinent occupatas: ⁊ īfra. Mādamus quatenus ſi eſt ita earum detentores ut eaſdeꝫ pre dicto clerico reſtituant per eum li bere ordinandas mo. pre. compel las. ¶ Dem adon̄. epō. Onſuluit nos: ⁊ infra. Cum ſanctuariū dei iure hereditarioᵉ teneri nō poſſit: nō decꝫ aliqua tenꝰ ſuſtineri ut clerici eccleſias a parētibꝰ ſuis fūdatas ꝓpria aucto ritateⁱ detineant: aut laici filijs uel aliquibus laicis concedantᵍ eaſdē. IDem. Eiure uero patronatus: ⁊ in ra. Mandamus: quatenus ſi. r. illud comparauit: cuꝫ in cōue niēs ſit uendi iuſpatronatus quod eſt ſpūali ānexum: ꝯtractum illū ir ritum eſſe decernas. ¶Dem. Ullus laicus decimas aut ec cleſiamᵐ aūt quicquid eccleſi aſtici iuris eſt: ſine conceſſione ſui pontificis monaſterijs uel canoni cis conferatº: ⁊ ſi quis epūs impro bitatis uel auaricie cauſa cōſentire uoluerit ro. pōtifici nūciet̉. ⁊ quod offerēdū eſt tūc eius licētia offeraturᵖ. ¶ Dem. Ignificaſti: ⁊ īfra. Si epī pꝰ ꝓmotionē ſuā pn̄tatiōes ꝑſo naꝝ ad eccleſias a patronis earuꝫ pro eccleſijs ſibi commiſſiſ adepti fuerit perſone idonee quas ad eas uacantes preſentauerītq ſunt admit tende. ¶ Dē abbati ſancti alberti. Onſultatiōibus: ⁊ infra. Si aliquis clericuſ ab ordinario iudice in eccleſia fuerit inſtitutꝰ ad ep̄i ut dicit. ſed lr̄a illud non dicit expreſſe. ſed dicit ordinet quos deſiderat clericos ibi ponere. ⁊ ſic eſt ꝯͣ illud. lxxi. di. hortamur ⁊ c clericos. ⁊ sͣ. de cleri. peregri. c. ul. r ¶ Unſultationibꝰ. credebatur. ⁊ erat in quaſi poſſeſſione iuſpa tronatus qꝛ tūc tenet preſentatio. etiā ſi in veritate nō ſit pr̄o nus sͣ. de elec. querelā. ⁊ sͣ. de cā poſ. ⁊ ꝓprie. cū olim. et hic. Itē eſt hic ar. quod plus valet qd̓ eſt in opiniōe ꝙͣ ꝙ eſt ī veritate.i. q. i. ſi ꝗs a ſimoniacis. iij. q. vij.§. tria. ⁊.§. veruꝫ. jͣ. qui fi. ſint le. cum inter. ⁊. c. ꝑ tuas. ⁊ sͣ. de biga. nuper. in fi. ar. ꝯ. x. xix. q. ij. ſi quis. ⁊. viij. di. v̓itate. ⁊ ita ſola poſſeſſione ac quiritur titulus. lꝫ ille dn̄s non ſit qui preſentat. ſed hͦ fa cit bona fides. ſ Remoueri. qꝛ qd̓ legitime factum eſt nō dꝫ irritari. lꝫ ad eū caſum deueniat a quo incipere non potuit. lv. di. prececepta. ff. de iti. actu qꝛ pri. l. ij. ⁊. ff. d̓ po ſtu. l. i.§. caſuꝫ. xxx ij. q. vij. neqꝫ furio ſus. ⁊ qd̓ rite ⁊ ẜm leges factum eſt ex alio euentu reſuſci tari non debet. C. de admi. tu. ſanci mus. ⁊ quod legitti me factum eſt. pe nam non meretur. C. de adulterijs. l. grachus. t ¶ Poſſidebat. bo na fide. ut dixi. ⁊ n̄ ui. ar. C. de p̄ſcrip. xxx. uel. xl. an. ſi ꝗs emptionis.§. ſed hͦ ⁊. xvi. q. iij. licet in regulis. ſed nunꝗd ille qui eſt in quaſi poſſeſſiōe p̄ſentan di. ſi ei moueatur q̄ ſtio ꝓprietatis. po terit interī p̄ſentat an̄ ſnīam. dic de hͦ ut dixi. sͣ. e. ex lr̄is. ꝓpt̓ hͦ tn̄ nulluꝫ fit piuditium vero pa trono ī poſteruꝫ. ut hic dicit ber. Remoueri. quia u nō p̄ſentatus a pr̄ono. xvi. q. vij. decernimꝰ. ⁊ ſic credulitas ſine poſ ſeſſione non valet uel non prodeſt. x S Uggeſtū. pͥus factā. ſimilē caſū hēs. sͣ. d̓ his q̄ fi. a p̄l. ꝯtinebat y ¶ Auctoritas ep̄alis. sͣ. e. ꝙ aūt. ⁊. c. illud. ⁊. c. nullus. ⁊ sͣ. d̓ dona. cōſultationibꝰ. ⁊. c. cura. ⁊. hic. ⁊. c. preterea. ⁊. c. ſignificantibus. z ¶ Subſecutꝰ. ar. qd̓. ab initio erat. inualidū ꝑ ſubſequenteꝫ ꝯſenſu ꝯfirmat̉ ⁊ fit validū. sͣ. e. cura. ⁊. xvi. q. i. c. ul. ſi. sͣ. de his q̄ fi. a p̄l. ſi con. ca. cū nos. ⁊ sͣ. de dona. paſtoralis. ⁊ sͣ. e. cura. ⁊ ¶ Poſteriꝰ. ar. ꝙ lr̄e q̄ poſſent elidi ꝑ exceptionē nō p̄ſtant impedi mentū ſecundis. ꝙͣuis de pͥmis nō faciāt mētionē. sͣ. de ꝯfir. bone. ꝯ ¶ Fulcit̉. ar. ꝙ vbi plura faciūt ꝓ aliquo ꝙͣ ꝯͣ obtinere debet. arg xiij. di. duo mala. ⁊. c. nerui. C. de iur. ⁊ fac. igno. l. i. ⁊ sͣ. de re iudi. cauſamqꝫ. vbi ſunt argu. de hͦ. ar. ꝯͣ. xxij. q. i. mouet te. a ¶ Elatuꝫ. recognitions.i. ꝯfeſſionis ī iure facte donationis uel ¶ conceſſionis prius facte de re quacūqꝫ. qd̓ melius eſt. ⁊ ē vul gare anglicorum. ala. b ¶ Uendicare. ideſt retinere. c ¶ Per hoſtiū. vij. q. i. nō furē. ⁊. xxiij. q. iiij. tres ꝑſonas. ⁊.i. q. i. or dinationes. d ¶ Indigni. in tantū ꝙ deponi dn̄t. ⁊ excōmunicationi ſubijciendi ſunt. xvi. q. vij. ſi quis deinceps. ſiquis epiſcopus. ſi quis clericus preſentationem illius qui eiuſdeꝫ credebaturʳ eſſe patronuſ: ⁊ poſtea iuſpatronatus alius euicerit in iudicio: inſtitutus non debet ab ipſa propter hoc r̄moueriˢ: ſi tempore preſentatiōis ſue ille qui eum pre ſentauit iuſpatronatus eccleſie poſ ſidebat: cū ex hoc ei qui de iure de bet habere nullum in poſteruꝫ pre iudicium generetur. ſi uero nō poſ ſidebat ſed tantum credebatur eſſe patronus cum non eſſet poterit ab eadem eccleſia remoueriª. ¶ Demeboracen̄. archiepō. Uggeſtum eſt: ꝙ cum eccleſia quedam de aſſenſu domi. ni fundi auctoritate eboracen̄. ar. chiepiſcopi eccleſie beati petri ebora. cōceſſe ⁊ aſſignate ſint in pre bendam: canonici de nouo burgo conceſſionem illam irritare nitunt̉ occaſione donationis quam ſibi aſ ſerunt priusˣ factam. Unde licet in donationibus eccleſiaruꝫ requirēdus ſit ⁊ expectandus patronoruꝫ conſenſus: quia tamen eccleſie niſi auctoritasʸ interuenerit pontificalis canonice concedi non poſſunt: ſignificamus ꝙ prior cōceſſio ſi cū aſſenſu patroni ⁊ auctoritate dio. epiſcopi facta eſt aut eius aſſenſus fuerit poſtea ſubſecutusᶻ: poſterio ri conceſſioni prefertur: alioquin illa debꝫ preferri quāuis poſteri facta que conſenſu domini fundi ⁊ epiſcopi auctoritate fulciturꝰ ¶ Dem archiepiſcopis ⁊ epiſco pis per angliam conſtitutis. Elatum eſt: ꝙ nonnulli occa ſione laice r̄cognitiōis nō re quiſita epiſcopi audiētia beneficia eccleſiaſtica ſibi preſumunt in ur̄is parrochijs uendicare. Quoniaꝫ igitur huiuſmodi perſone nō ītrāt per hoſtiūᶜ ſed aliunde cōſcendūt ac per hoc indigni ſūtᵈ paſtoris no mine uel p̄rogatiua gaudere man damus quatenus eos ſi commōiti

hodie tamē imponit̉ pena p̄dictoꝝ canonū. ſed ſtatur eī quod hic picitur. ⁊ ſi quis conſentiat electioni de ſe facte per abuſum laicoꝝ ineligibilis fit. nec pōt ꝓmoueri ſine diſpenſatione. sͣ. de elec. ꝗſꝗs. ¶ Seculari. ẜm illa regulā. actor forum rei ſequat̉. sͣ. de fo. cōpe. cū ſit gn̄ale. xi. q. i. experiētie. ſed nōne cōmittunt iſti ſacrilegiū ꝗ talit̓ ſpoliant eccleſias qͦ ſunt ꝑ eccleſiā iudi candi. ut probat̉. sͣ. de fo. cōpe. conque ſtus. ⁊ arg. xij. q. ij nulli licet predia. et homicide dicuntur xij. q. ij. qui abſtulerit. eſt gͦ verum ꝙ iſti malefactores ſb̓ eccleſiaſtico iudice ſunt cōueniendi. et fauore eccleſie eſt hͦ introductū. sͣ. d̓ fo. cōpe. cū ſit genera le. ⁊ ẜm illā regulaꝫ nō ꝯſequeretur intentionē ſuā. ſꝫ po ne ꝙ eccleſia agat ꝯͣ eos coram iudice ſeculari. ⁊ ipſi lai ci volūt ꝯuenire ec cleſiaꝫ. qꝛ forte hec erat intentio ipſoꝝ nunquid ſunt audi endi. dicas ꝙ non. ff. de iudic. l. ij.§. ſꝫ ſi agant. ⁊ alia etiaꝫ ratiōe quia queſtio ſpoliationiſ priuile giata eſt ut eam intētans reconueniri nō poſſit niſi d̓ alia ſpoliatione sͣ. d̓ or. cog. ſuper ſpoliatio ne. ⁊ sͣ. de iu. ſignificauerunt. f ¶ Subdatis. Hic patet ꝙ ſiquis pro hibeatur ſub pena anathematis. ſiue excōmunicationis licet quis contrafaciat nō eſt excōmunicatus. ſꝫ debet excōmunicari. ſecus videt̉ ſi dicat̉ ſub interminatiōe anathematis. jͣ. de eo qui fur. or. rece. c. i. uel ſi dicat̉ ſub excōicationis int̓ poſitione qꝛ qui ꝯͣfacit excōmunicatus eſt. lxiij. di. ſalonitane. ⁊ sͣ. de loca. ⁊. ꝯduc. c. i. qꝛ per illa verba innuitur. ꝙ excōmunicationis ſententia lata ſit. Dic de hoc ut dr̄. jͣ. de ſimo. ſicut el. ij. g ¶ Am te. ſex menſes. ꝯtra. sͣ. e. quoniaꝫ. ⁊. jͣ. c. cum propter vbi dantur tantū quattuor menſes. xvi. q. vii. ſi plures. conſiderā dum. ⁊ sͣ. e. quecunqꝫ. Sol. cuꝫ eſt intentio de electione inter patro nos tunc obtinet quod dicitur. sͣ. e. quoniā.i. rn̄ſo. ſi autē eccleſia or dinari non poſſit ſine nimio ſcandalo patronum. tūc ſatis poſſet dici ꝙ epiſcopus tollat reliquias ⁊ claudat hoſtia. ⁊ ſic poſſumus lenere decreta predicta ſi plures. ⁊ conſiderandum quia propter magnū ſcandalū ea que ſine peccato mortali poſſunt cōmitti qn̄qꝫ omittimus. jͣ. de no. oper. nunc cū ex iniuncto. alias ꝓpter modicū ſcandalum non dimittat epiſcopus eccleſiam ordinare. ut dicitur in. c. quoniā. tamē conſueuit dici ꝙ non ſtatur hodie illis decre. ſed illi decre. quoniā vbi dicit̉ de ſex menſibus. ſi vero eſt contentio in ter aliquos de iurepatronatus. tūc ep̄us expectet vſqꝫ ad ſex menſes. ⁊ tūc auctoritate ſua ordinet eccleſiā. ſi infra ſex menſes poſtꝙͣ vacauerit illa qō diffinita non fuerit ut hic dicit. ſaluo iure illiꝰ ꝗ po ſtea euicerit iuſpr̄onatꝰ in poſteꝝ. sͣ. e. ſi vero. ⁊. c. ꝯſultationibꝰ. ⁊. j. eo. cū ꝓpter ſed ſi nō vult tantū expectare. poſt qͣttuor mēſes ordinet eccleſiā. sͣ. e. quoniā. ⁊. jͣ. e. cū ꝓpter. ꝗbꝰ ſtandū eſt. ut dicit lau. qꝛ licet illa decre. quoniā preceſſit iſtā. inno. concor. cū illa decreta. quonia. q̄ eſt lateran̄. ꝯcilij. Quidā tn̄ ita dicebant ꝙ hic computātur ſe x mēſes a tēpore vacationis. ⁊ ita concor. concil. lateran̄. sͣ. de ꝯceſ. ꝓben. nulla ⁊ illa quoniā. ⁊. c. cū ꝓpter. intelligūt̉ a tꝑe mote li tis. ꝙ ſatis poteſt ꝯcedi. ⁊ hoc ſatis innuitur per lr̄am illaꝝ decre. ī quibus dicitur ſi queſtio emerſerit. ⁊ hic dr̄ poſtꝙͣ vacauerit. tamē epiſcopus poteſt facere ꝙ iſtorum magis placet. ſi vero contentio ſit inter epiſcopū ⁊ patronū. puta ep̄us dicit preſentatū indignum batronos idonenm. tunc epiſcopꝰ ponat economū ibi pro fructibꝰ conſeruandis quouſqꝫ fuerit expeditum. sͣ. de offi. ordi. cum nos. Credo potius ſtandum ei quod dicit Lau. ſi ep̄s voluerit quod di citur a tempore mote litis nō hꝫ rōnem. qꝛ ſic poſſet vacare eccleſia quaſi per octo menſes. ⁊ decre. illa preceſſit tꝑe illam quoniā. sͣ. e predicta minime reſignauerint. ni ſi epiſcopali conceſſione fuerīt mu niti: ab officio reddatiſ ⁊ beneficio alienos: ⁊ infra. Ad hoc quoniaꝫ quidam laici eccleſias poſſeſſionibus ſpoliāt: ut ſic uiros eccleſiaſti cos faciant coraꝫ ſeculariᶜ iudice litigare: uobis iniungimus: ut id pu blice ſub interminatione curetis a nathematis ꝓhibere. Si quis au tem prohibitionis ueſtre contemptor extitexit: eum excōmunicatiōi ſubdatis. ¶ Dem. Am te decet: ⁊ īfra. Illas au Item eccleſias: de quarum patronatū controuerſia fuerit: ſi īfra ſex menſesᵍ poſtquam uacauerint non fuerit controuerſia terminata licituꝫ tibi ſit de perſona idonea or dinare. TUcius. iij. Reterea quoniaꝫ aduocatiꝰ eccleſiaꝝ ius aduocatōisⁱ do natiōis uel emptiōis titulo alijſqꝫ ꝓ ſua uolūtate ꝯtractibus in alios trāſferre preſumunt: fodrūⁱ alber garias regiūᵐ: ⁊ ſimilia tāquaꝫ a ꝓ prijs ruſticiſ ab eccleſijs extorquē tes: preſenti decreto ſtatuimꝰ eos ſiue aduocati ſiue patroni uel uice domini ſiue cuſtodeſ uel guardias habentes ſeu quocūqꝫ alio nomīe licet hec ſit poſterior in titulo. quia ambe ſunt einſdem auc̄toris. b. Reterea aduocati.i. patroni. Ius aduocationis.i. iuſpatronatus uel potius ius aduocatiōis nā alij h dicuntur patroni. ⁊ alij aduocati. ut. jͣ. eo. c. patet. k ¶ Emptionis. qualiter iuſpatronatus tranſferat̉ venditiōe ſeu alijs modis dictū eſt. sͣ. e. cum ſeculum. l ¶ Fodrum. fodrum eſt colle cta quam imponebant iſti pa troni eccleſijs. ⁊ eſt vulgare lumbardorum. m ¶ Regium. quod regi debe tur ſiue tributuꝫ regi debitū. xi. queſtione.i. ſi tributum. ⁊ xxiij. q. viij. conuenior. n ¶ Inſtitutos. ſtatui gͦ poſſūt redditus patrono vice tributi ſiue penſionis. ut hic patet et. xiij. q. ul. tributuꝫ. ⁊ ar. xv iij. q. ij. eleutherius. ⁊ hͦ ante conſecrationem eccleſie ⁊ nō poſt. ar. C. de dona. que ſub modo. l. perfecta. ⁊. xvi. q. ul. filijs. poſſunt etiā ſtatui vice bn̄ficij. ⁊ ante ⁊ poſt. xvi. q. v illud. ⁊. q. i. poſſeſſionis. ⁊. q. iij. clerici. ⁊. c. ſi epiſcopꝰ. am plius vero habere non debēt ꝙͣ reperiatur in iure ꝑmiſſuꝫ jͣ. de pe. in quibuſdā. quod ſi preſumpſerit puniant̉ ut hic dicit. ⁊. c. in quibuſdā. ⁊ sͣ. d̓ ſta. mo. in ſingulis. in fi. o ¶ Huiuſmodi. de quibus ꝑ miſſum eſt.ſ. donationis ven ditionis/ ⁊ alijs. ⁊ ſic patet ꝙ iuſpatronatus vendi non po teſt. sͣ. e. qꝛ clerici. ⁊. c. de iure uel donari ſine ꝯſenſu ep̄i. sͣ. eo. nullꝰ. ar. ꝯtra. sͣ. eo. illud. ibi ſoluitur. ¶VUm autē. alium. dādo ¶Iecundū videt̉ recedere a pori. ſicut ille qui plures cō ſtituit ꝓcuratores diuerſis tē poribꝰ. ff. d̓ ꝓcu. ſi ꝗſcū ꝓcura torio.§. ul. ⁊ sͣ. d̓ ꝓcu. n̄ īiuſte q ¶ Iudicio ep̄i. ⁊ ſic locus eſt gratificationi. ff. loca. in naue. in fi. sͣ. de offi. dele. d̓ cauſis. ar. xvi. q. vij. tēpora. ff. de reli. l. ul. ff. qui ſatiſda. cog. de die. Sꝫ ꝯͣ eſt. jͣ. e. c. in fi. ⁊. C. de dili. quoniā plerunqꝫ. ff. de fideicō. li. generaliter.§ quid gͦ. So. cū dubitatur quis potior ſit in iure. locꝰ eſt gratificationi. uel cuꝫ aliqͥs nō pōt ſubuenire vtriqꝫ. ff. ad ſille. l. ſi ꝗs ingraui.§. ſi cum omnes. r ¶ Perſona. qꝛ clerici patroni pīguius ius hn̄t ꝙͣ laici. ar. xvi. q. v. ſi quis ep̄o rum. uel quia clerici variare non debēt in penam eorum hoc ſtatutū eſt. ala. ſ ¶ Tempore. ſic. jͣ. e. paſtoralis. ⁊ ita habes hic ꝙ qui prior eſt tempore potior eſt iure. sͣ. de maio. ⁊ obe. c. i. vbi de hoc. a ¶ Obis. dioceſani. alias non poteſt de conſe. di. i. nemo. jͣ. in auten. d̓ mo na.§. illud. colla. i. b ¶ Conſtruxerit. ⁊ ita ex ꝯſtructione acquiritur iuſpatronatus xvi. q. vij. fri gentius. ⁊. c. pie mentis. ⁊. c. filijs. c ¶ In conuentuali. cōuentualis dicitur ex quo duo uel tres in collegio ſunt. s. de elec. c. i. ſed videtur ꝙ tres adminus debeant eſſe. ff. de verbo. ſig. neratius. tn̄ in vno retinetur ius collegij. ff. ꝙ cuiuſqꝫ vniuer. ſicut.§. ul. d ¶ Honeſtius. immo neceſſe eſt ꝙ requiratur. ut videtur. sͣ. de elec. cum ter. ra. ⁊ melius. e. ti. ſacroſancta. quia poſſet excipere contra ipſum ſi non eſſet idoneus. etiam poſt ꝯfirmationem ſi male verſatur tenetur denunciare ep̄o. xvi. q. vij. filijs. ⁊ ar. op. xviij. q. ij. abbatem. e ¶ De ſua iuriſdictione. non videtur ꝙ iſtud ſtare poſſit. quia ſi intelligas hͦ generaliter de quocūqꝫ patrono. obſtat manifeſtū contrariū. sͣ. de elec. ſacro ſancta. ⁊. c. maſſana. vbi habes ꝙ ius eligendi non cadit in laicū in collegiata eccleſia. nec valet aliqua conſuetudo. ut laicus interſit cum clericis in ele ctione prelati. ⁊ hic videtur permitti. qualiter ergo reſpondebimus cōtrarijs poteſt dici ẜm quod notauit hic tan. ꝙ hͦ intelligi debet cū eccleſiaſtica perſo na ius obtinet patronatus. puta abbas uel alia eccleſiaſtica perſona. quia hu iuſmodi perſone bene poſſunt intereſſe electioni faciende cum clericis. exq conſueuerunt ibi intereſſe electioni faciende. uel qꝛ in fundatiōe reſeruauerunt ſibi iſtud ius de conſenſu epiſcopi. ⁊ ſic de iuriſdictiōe ſua intereſſe poſ ſunt. ar. xviij. q. ij. eleuterius. ⁊ ſic nō contradicit. ut no. in. c. ſacroſancta. uel potes hoc intelligere generaliter etiā de laico. uel expone de ſua iuriſdictiōe ſibi ſpecialiter conceſſa in ipſa fundatione quā conceſſionem oſtendere de bet. argu. c. di. contra morem. ⁊ ab eo qui hoc concedere potuit. ſcilicet domi no papa. quia epiſcopus non poſſet hic concedere ſicut credo. argu. predicte decr. eleutherius. ⁊ hoc bene probatur. xvi. q. i. hinc etiā. vbi datum fuit tale priuilegium ꝙ rex ſimul cū monachis eligat abbatem. aliter vero patronus cenſeant̉ a grauaminibus eccleſiarum ceſſare: nihilqꝫ in ipſis preter antiquos ⁊ moderatos redditus a locoruꝫ epiſcopis inſtitutosª exi ger̄: aut ſi aliud exegerint excōmu nicationi ſubdant̉: contractus quo qꝫ huiuſmodiº quos fecerintiuel fa cient in futuꝝ uim aliquā decerni. mus non habere. ¶ Dem noruicen̄. epō. Um autemᵖ aduocatus cleri cū idoneū epō preſentauerit ⁊ poſtulauerit poſtmodum eo non refutato alium eque idoneum ī ea dem eccleſia admitti: quis eorum alteri preferatur: iudicioq epiſcopi credimus relinquendum ſi laicus fuerit cui ius competit preſentādi ueꝝ ſi collegiuꝫ uel eccleſiaſtica ꝑ ſona preſētatiōem haberet: qui pri or eſt temporeˢ: iure potior eē vr̄. QLemens. iij. Obis fuit: ⁊ īfra. Inquiſitio ni. t. tale damus reſponſuꝫ q̄ ſi quis eccleſiam cuꝫ aſſenſu dioce ſaniª cōſtruxit ex eo iuſpatronatus acquirit. Ceterū in cōuentualiᶜ eccleſia nō electioni prelati faciende ſed iā facte honeſtius patroni poſtulatur aſſenſus: niſi aliter de ſua iuriſdictiōeᶜ obtineat: ut ꝑtes ſuas īterponer̄ debeat electiōi tractāde

in electione eſſe non debet. ⁊ ſic vtroqꝫ modo ceſſant predicta contraria. con ſuetudo enim hic non prodeſt. f ¶ In capella. Sed nunquid inuito patrono poſſet fieri hec capella collegia ta eccleſia cum ſic amitteret preſentationē? nō videt̉. ar. ad hoc. ff. ſi ſer. ven. is cuiꝰ familia. in fi. ⁊. ff. d̓ vſu. ⁊ habi. l. ul. ⁊. x. q. i. c. i. ar. ꝯͣ. x. q. i. ⁊. c. decretū. vbi ordinatio eccleſie ꝑtinet ad epiſcopum. ⁊. c. nouerint. ⁊. ff. de vſu. ⁊ habi. l. ul. in fi. ſatis poſſet concedi. ꝙ poſſꝫ in fauoreꝫ eccleſie ⁊ ſic punie tur patronus ſine culpa ſꝫ nō ſine cauſa. sͣ. ut lit. non ꝯteſt. quoniā.§. ſi vero. in fi. ⁊. xxij. di. renouantes. in alijs omni bus remanet patronus pre terꝙͣ in electione p̄lati. in ip̄a eniꝫ fundatione hoc euenire poſſe patronꝰ proſpicere de buit ⁊ ſibi cauere per ſuperio rem. ff. loca. ſi quis domuꝫ.§ i. ⁊. xxiij. di. in nomine dn̄i. ⁊ sͣ. de elec. licet. Sed his non obſtantibus videtur ꝙ inuito patrono capella in preiudi cium patroni non poſſit fieri collegiata eccleſia. ut videtur bene probari. xvi. q. vij. mo naſterium. ⁊. c. ſe. vbi dicitur expreſſe ꝙ epiſcopus nō pōt auferre eccleſiaꝫ a diſpoſitio ne patroni ⁊ ita eo inuito col legiata fieri non poteſt. ſicut eo inuito non poteſt ei aufer ri directe ius preſentādi. xvi. q. vij. decernimus. ⁊. jͣ. e. ti. cū dilectus. vbi de hoc. gͦ nec in directe. ⁊ vbi aliquid vna via ꝓhibetur alia via non cōced tur. sͣ. de ꝓcu. c. tue. cuꝫ ſuis cōcor. ibi poſitis. Item ⁊ alia rōne non debet fieri collegia ta inuito patrono. Cum eniꝫ eccleſia teneatur ꝓuidere pa trono ſi ad inopiā vergat ſi hͦ fieret nō poſſet ſibi poſtea ꝓ uidere ſicut prius poterat. g ſua intereſt ne fiat collegiata quod ꝓbatur. xvi. q. vij. qui cunqꝫ. directe ergo nō poteſt priuari iure preſentādi. ut di ctuꝫ eſt ergo nec indirecte fa ciendo eccleſiā collegiataꝫ. hͨ credo verum ⁊ equū ⁊ honeſtum. ut per hoc laici inuiten tur ad conſtructionem eccle ſiarum. ſicut per contrarium a ꝓuiſione eccleſiaꝝ reuocarent̉. ⁊ ita patrono inuito capella nō pōt fieri collegiata. ſꝫ dn̄s rei nō pōt vſum rei īmutare etiā in melius inuito vſufructuario. ut dicit. l. predicta. ff. de vſu. ⁊ habi. l. ul. in fi. Sed dato ẜm dictū alicuiꝰ. ꝙ capella poſſit fieri collegiata eccleſia inuito pa trono. nō ꝑdit ꝓpterea ius preſentandi rectorē. Si vero conſentiat ut poſſit fieri collegiata ſine proteſtatione iuris ſui. in eo caſu dicerē electionem recto ris ad collegium tantū ꝑtinere. ⁊ hoc etiā tēpore fundationis fieri potuit. ar. sͣ. eo. preterea. ij. ⁊. xviij. q. ij. eleutherius. vtroqꝫ tamen caſu remanet patronus quantū ad alia. ⁊ hoc. c. ⁊ alia iura que dicunt ꝙ in eccleſia collegiata pa tronus in electione eſſe non debet. intelligitur de illis eccleſijs que ab initio de voluntate patroni facte ſunt collegiate. Ber. g ¶ Modeſte. habito reſpectu ad facultates eccleſie ⁊ qualitatē perſone. x. q. iij. c. ul. ⁊. ff. de vſufruc. ſed ⁊ ſi quid.§. i. Unde verſus. Patrono debetur honor. onus. vtilitaſqꝫ. Preſenti preſit defendat alatur egenus. h ¶ Canonibus. xvi. q. vij. quicunqꝫ. Er noſtras. ingerere. hͦ ipſo tanꝙͣ ambitioſus dꝫ repelli. viij. q. i. in ſcripturis. ⁊.i. q. vi. ſicut is qui. ſi. C. de ep̄i. ⁊ cle. ſi ꝙꝙͣ. ⁊. ff. de procu. que omnia. qꝛ non ambitione ſed labore vnūquenqꝫ ad honorem cōuenit perue nire. C. d̓ re mil. l. contra publicam. li. xij. ⁊. lxi. di. miramur. ad fi. ar. contra sͣ. de elec. cum in iure. k ¶ Preſentare. qꝛ differentia debet eſſe intͣ preſentatuꝫ ⁊ preſentantē danteꝫ ⁊ recipientem. sͣ. de inſti. cum ad noſtrā. ⁊ inter baptizatū ⁊ baptizanteꝫ. jͣ. d̓ bap. ⁊ eius effec. debitū. ⁊. ff. de tuto. ⁊ cura. da. ab his. pretor. ⁊. ff. de offi. p̄ to. l. ul. ⁊ hec eſt ratio quare perſona electa nō videtur cōputanda inter eligē tes ut augeat numerū eligentium quia a ſe ipſo oriri non debet. xxiiij. q. i. didicimus. ⁊ intus ortus occidit.i. q. i. quibuſdam. Um propter. quattuor. sͣ. e. quoniā. ar. ꝯtra. sͣ. e. eam te. ibi ſoluitur qd̓ dicitur hic intellige per id quod dicitur. sͣ. e. quoniam. ⁊. c. eam te. ſecus tamen eſt in capellaʳ: in qua unus preſbyter a patrono eligit̉: ⁊ pro inſtitutione habenda loci epō preſentatur. ¶ Pro fundatione quoqꝫ eccleſie honor proceſſiōis fundatori ſeruatur: ⁊ ſic ad inopiā uergat ab eccleſia illi modeſteᵍ ſuccurritur: ſicut in ſacris eſt canōib inſtitutum. ¶ Nno. iij. rothomagen̄. archiepiſcopo. Er noſtras poſtulaſtis litteras edoceri: utrum clericus ad uacātem eccleſiā in qua ius obtinet patronatus: ſeipſum ſi eſt ido neus ualeat preſentare. Cum igit̉ nullus ſe ingerere debeat eccleſia ſtice prelationis officijs reſponde mus: ꝙ nullus ſe poteſt ad perſōatum alicuiꝰ eccleſie preſentare quā tūcūqꝫ idoneus ſit: ⁊ quibuſcunqꝫ ſtudijs ⁊ meritis adiuuetur. ¶ Dem conuentren̄. epō. Um propter diſcordiaſ laico rū: ⁊ īfra. F. t. mādamꝰ: qua tenus ſi de iurepatronatuſ queſtio emerſerit īter aliquos: ⁊ ab eo cui competit infra quattuor mēſes nō fuerit diffinitum: extunc eccleſiam ipſā de ꝑſona non differas idonea ordinare: ita ꝙ illi ex hoc nō debe at in poſteruꝫ preiudiciū generari qui ius euicerit patronatus. ¶Dem archidia. ⁊ cancellario al tiſiodoren̄. Um dilectus filiꝰ: ⁊ īfra. Cū Ioſtien̄. epūs tūc apud ſe. ap. le. archidiacono carnot. mādauerat ut eccleſiā quā ī archid. ſuo pri mo uacare cōtingeret donatiōi ſue ſeruaret: inhibens ne alicui confer m ¶ Um dilectus. preſentauit epiſcopo dioceſano. ſed non fuit Iadmiſſus. ut. jͣ. ſequitur. n ¶ Eccleſiā de berouilla.ſ. m. qua legatus inſtituerat prdictū gu. ſꝫ dio. ep̄us fecit ibi quandam cōmutationem de conſenſu partiuꝫ p̄ benda illa que vacabat in eccleſia ſancti martini carnoten̄. debebat aſſignari. h. clerico vnde gu. renunciauit illi eccleſie d̓ berouilla quā habuit a legato. ⁊ ep̄us ei contulit illaꝫ prebē dam in eccleſiā ſan cti martini quā debuit habere. h. ⁊ illā eccleſiam de berouilla ſic vacanteꝫ ad preſentationem predicti archidiaco ni contulit. h. clerico. vn̄ orta fuit con tentio inter iſtū. h. ⁊ predictū. gu. quē primo preſentauit archidiaco. contra mandatuꝫ legati. o ¶ Laicuſ. ratione patrimonij. ⁊ papa argumentatur duo bus modis. ⁊ vtro qꝫ modo ducitur il le ad inconueniēs. Primo ſic. ſi preſen tat eum tanꝙͣ laic melior eſt conditio poſſidentis. sͣ. e. ꝙ autem primo reſpo ſo. ſi tanꝙͣ clericus ergo preſētatio nō tenuit. quia erat in terdicta per legatū ⁊ ita pro non dato habetur. sͣ. e. ꝙ aūt in fi. primi rn̄ſi. p ¶ Statutū alexādri. sͣ. e. ꝙ autem i. reſponſo. q ¶ Reſeruandam. Sed quid ſi exiret prouinciam ⁊ vaca ret? credo ꝙ archidia. tunc illam poſ ſet cōferre. qꝛ egre diendo prouinciaꝫ finitur legatio. sͣ. d̓ offi. lega. nouit. ca. ul. ſed ſi reſeruaſſet donationi pape. tunc non credo ꝙ poſſet illam conferre. ſecus in negocijs iam ceptis anteꝙͣ egrediatur prouinciam. sͣ. de offi. lega. c. ul. r ¶ Clericus. ſecus ſi tanꝙͣ laicus. qꝛ tūc poſſet non obſtante reſer uatione legati. ſ ¶ Preſētare ⁊ ita patet hic ꝙ legatus poteſt reſeruari ſue donatio ni primam vacaturam. ⁊ ſi contra fiat non valet. Sed videtur ꝙ ta lis prohibitio non valeat. ar. sͣ. de preben. dilectus. quia conceſſio de prima vacatura facta a legato non tenuit ibi. Sed non eſt cōtra quia hoc nō dedit ſed reſeruauit ſue donationi ſed ibi dedit. Preti rea iſtud videtur fieri in fraudem canonis. vnde non deberet vale re. sͣ. de conceſ. preben. conſtitutus. aliud eſt de ep̄o. qꝛ non habet tantam poteſtatē ſicut legatus. vnde ep̄us non poſſet ſibi reſeruare primā vacaturam cū talem poteſtatē nō habeat. immo ſi vacaret cū ad eum non pertineret ꝯferre non poſſet. Itē videt̉ ꝙ liberam ele ctionem poſſet legatus auferre capitulo. qꝛ qua ratione poteſt reſeuare ſibi pͥmam vacaturā ⁊ ſecundā ⁊ tertiā. ⁊ ſic non eligerent. Oi cas ꝙ liberā electionē non poteſt auferre quia ſic eſſet priuare eos in totū quod non poſſet licet tempore ſue legationis poſſet interdi cere ⁊ reſeruare ſibi electiones. Sed nunquid legatus poſſet dare eccleſiā inuito patrono laico? quod videt̉ qꝛ plus iuris habet in co ceſſione p̄latus ꝙͣ in preſentatione patronus. sͣ. de offi. lega. dilect qꝛ quilibet pr̄onus vndecūqꝫ habeat patronatū ſubeſt legato quan tum ad iuſpatronatus.i. quantū ad cognitionem iuriſpatronatus. ar. sͣ. d̓ iudi. quāto. ſed hoc videtur ſpeciale in legato domini papi qꝛ epiſcopꝰ inuito patrono nō poſſet eccleſiā dare. xvi. q. vij. decer nimus. Sed certe ꝙͣuis patronus ſubſit legato quantū ad iuſpro ret eādem: de qua gu. clerico diſpo ſuerat prouidere: ⁊ eccleſia de berouilla ibi uacaſſet: idē archidia. contra mandatum eiuſdem legati ad ipſam. g. ſubdiaconū preſentauit cuiꝰ facto ab eodem legato caſ ſato ipſe prefato. g. conceſſit eccleſiamⁿ ſic uacantem: ⁊ infra. Uacāte uero quadaꝫ prebenda in eccleſia ſancti martini carnoten̄. dioce. epi ſcopus dictam eccleſiaꝫ ad preſen tationē archidia. h. clerico preben daꝫ uero prefato gu. aſſignare curauit unde ipſe. h. ſupplicabat ean dem ſibi eccleſiam cōfirmari: utpo te quam ad preſentationem archidiaconi ueri patroni ſe dicebat ade ptum: ⁊ infra. Nos igitur attendē tes ꝙ ⁊ ſi prefatus archidi. memo ratum. g. tanquam laicus ad illaꝫ eccleſiam preſentaſſet: quia tamen per dioceſanū admiſſus nō fuit: ſꝫ dictus. h. ab eodem archi. preſen tatus a dioceſano epō inſtitutus iuxta ſtatutum alexādriᵖ pape nō pri mus ſed ſecunduſius eſt aſſecutus in eccleſia memorata: ⁊ ſi archidi. prefatuꝫ. g. tanquā clericus preſen tauit: quoniā in eo quod tanquam clericꝰ faciebat: ſuberat iuriſdictio ni legati: unde poſtquam idem legatus donationeꝫ illiꝰ eccleſie ſibi decreuerat reſeruandamq: ad eam tanquam clericusⁱ nō potuit quem piam preſentareˢ preſentationē ipſi us minus canonice factam decerni mus irritā: ⁊ ea nō obſtāte ꝯceſſio nem eiuſdem eccleſie factaꝫ preno minato. h. ꝓnūciamus canonicam extitiſſe: adiudicātes eidem prefa

poſſit auferre preſentationem ꝓuenientē ratione patrimonij ſicut poſſet prouenientē ratiōe eccleſie. ⁊ hͦ innuitur hic. ⁊ ex hac diſtinctionē. alias quare diſtingueretur preſentatū a laico uel clerico. Li cet enim papa concederet ꝙ legatus concederet eccleſias inuitis patronis. non tamen ſequitur ꝙ conceſſerit inuitis patronis habē tibus iuſpatronatꝰ ratione patrimonij ar. ff. ne quid in lo. pub. l. i.§. ſi quis a principe. Quidam preferunt primū di ctum. ſed iſtud ma iori nititur equitate ut patronus ratiōe patrimonij qui do tauit eccleſiaꝫ non priuet̉ iure ſuo nec fiat ei hec iniuria. ⁊ propter hoc ſub traherentur ⁊ ipſe ⁊ alij a fundatione eccleſiaꝝ ⁊ hͦ veꝝ ē t ¶ Perceptis. quia malefidei poſſeſſor fuit. exquo preceſſit mandatū. nec fu it ꝑ epiſcopum ad miſſus ut hic dicit̉ ⁊ ita nullam habet excuſationeꝫ. C. d̓ rei ven. certum. im mo ⁊ quos percipe re potuiſſet legitīe inſtitutus. quia eſt violētus poſſeſſor. sͣ. de reſti. ſpoli. gra uis. vbi de hoc. B. Aſtoralis. ap bellauerit ſimi Nlis appellatio eſt. jͣ. De. c. ul. Sed nunꝗd tali appellatiōi erit deferendū? videtur ꝙ ſic. qꝛ ex ſola pre ſētatiōe ſcā a v̓o pa trono acquirit̉ ius preſentato. ita ꝙ ſi alium nō preſenta uerit obtinere debꝫ aduerſus aliū inſti tutum. sͣ. de re iudi. cum bertoldus. ⁊ xv. q. vij. decernimus. ⁊ ita tenet appellatio cum hullus alius ſit ad hoc preſentatus. Poteſt dici ꝙ appellatio ab ini tio tenet. ſed ſi patronus poſtea alium preſentauerit. ⁊ ep̄s inſtitue rit ipſum iam non obſtat appellatio cum ſit ei permiſſum a iure va riare.s. ē ꝙ autē. ⁊. c. cū autē. Epiſcopus vero punitur. qui illū primum preſentatum nō admiſit. ut hic dr̄. ſed non ex ui appellatiōis ſed quia malitioſe ipſum repulit. x ¶ Diſtinguens. sͣ. ē. cum autem. y ¶ Tenſuit. sͣ. e. ꝙ autem. z ¶ Robur. ecce vnam differentiam inter p̄ſentatos a laico ⁊ int̓ p̄ ſentatos a clerico quia laicus variare poteſt clericus nō. sͣ. e. cū aūt vnde videt ꝙ ſi laicus preſentet indignuꝫ non ꝑdit ius eligēdi. ar. sͣ. de offi. ordi. cum vos. vbi de hoc. z ¶ Malicioſe. ſed quis ꝓbabit malicioſe nō admiſerit? ep̄us non: qꝛ pro ipſius facto p̄ſumitur. sͣ. de elec. bone. i. ⁊ sͣ. de ꝓba. poſt ceſ ſionem. Item nullo aliquid obijciente ipſe poteſt eum repellere. sͣ. de elec. venerabilem. ⁊. c. cum nobis olim. argu. xxviij. diſtin. pri uiꝙͣꝫ. ⁊. xxxix. di. petrꝰ. ſed potius contrarium eſt verum. quia qui maliciam obijcit eam probare debet. ff. de proba. quotiens.§. qui dolo. ⁊. vi. q. ij. placuit. ⁊. c. ſi tantum. Dicendū eſt hic ꝙ ep̄us debꝫ oſtendere ꝙ ille non ſit idoneus. quia quilibet p̄ſumitur bonꝰ niſi probet malus. sͣ. de ſcru. in or. fa. c. vno. ⁊ sͣ. de p̄ſump. dudū. alias preſumit malicia ep̄i. ar. ff. de rei vendi. is qui dolo. ⁊ fuit hoc no uum ius ⁊ exquiſitū ut ep̄us propter dolū ſuū teneatur ei ꝓuidere ar. predicte. l. is qui dolo. ⁊ ī hoc preiudicat ſucceſſori. ſicut ſi ordi naret illum ſine titulo. sͣ. de prebē. cū ẜm apoſtolū. ⁊ eſt ſimile. ꝗ n. ſecuſat idoneū fideiuſſorem tenet̉ actione iniuriaꝝ. ff. qui ſatiſda. tos. ſi vero. in fi. ⁊ eoipſo probatur malitia. ꝙ eum repellit nulla ex aminatione facta de ipſo. 7 ¶ In quo. ſic gͦ punit̉ aliꝗs in eo in qͦ deliquit. sͣ. de trāſla. qͣnto. ⁊ cxiſt corporalia. ⁊. jͣ. d̓ immu. eccle. c. ul. xvij. q. iiij. frater ⁊ coep̄us. MUſtulaſti. vtruꝫ electio. due proponunt̉ hic queſtiones. Una tam eccleſiam cū fructibus medio tempore ꝑceptisᵗ ex ea plene ac pa cifice poſſidēdā predicto. g. ſuper hoc perpetuū ſilentiū imponendo ¶ Dem elien̄. epō. Aſtoralis officij: ⁊ īfra. Po ſtulaſti edoceri: an clericus ad aliquam eccleſiā a patrono laico preſentatus: ſi dioceſanus epūs ipſuꝫ nō duxerit admittēdū: ex huiuſmo di preſentatione aliquid iuris aſſe quatur in illa: ⁊ ſi forte idem ad ſe. ap. appellaueritᵘ ⁊ poſt appellatio nem ab ipſo interpoſitā ideꝫ patro nus alium curauerit preſentare: ac ſecundum inſtituit epūs preſentatum idem ab ipſa eccleſia debeat a moueri. Nos igitur alexan. pape ueſtigijs inherentes: qui inter pre ſentatos a clerico ⁊ laico patronis diſtinguensˣ inter preſentatos a lai co ꝯditionē poſſidētis cenſuitʸ me liorem: dicimus ꝙ inſtitutio preſē tati ſecūdo loco a laico patrono ro burᶻ obtinet firmitatis. Uerūtamē conſtituimus: ut epūs qui preſentatum idoneuꝫ malicioſeˣ recuſauit admittere ad prouidēdū eidē in cō petēti beneficio compellatur: qua tenus puniatur ineo in quoᶻ ipſum non eſt dubium deliquiſſe. ¶ Dem aurien̄. epō. Oſtulaſti per ſe. ap. edoceri ūt cū rectores parrochialiuꝫ eccleſiaꝝ quoſdam preſentent ad ſuaꝝ eccleſiaꝝ titulos ordinādos utrum electioª taliū ad ipſos recto eſt. ſi ſacerdos parrochialis poſſit aliquē ordinandū preſentare ad titulū ec cleſie ſue irrequiſito patrono. Secunda. ſi vacante eccleſia ille ſic intitulatus ſit alij p̄ferendus quē patronꝰ p̄ſentauerit. Ad primā queſtionē non videtur reſpondere. Ad ſecundā reſpondet. ꝙ non fit preiudiciū patrono quin poſſit preſentare quē velit. Per hͦ pōt dici ꝙ vtriqꝫ queſtioni reſponſū eſt. ut ſic illi intitulati maneāt in eccleſia. patronus tn̄ pōt pn̄tare quē velit qui erit prelatus ec cleſie. ⁊ iſti intitulati ius non habent in eccleſia qꝛ nec ſunt ibi ut collegium ſꝫ ſimplicem ſuſtentationē hn̄t nec eoꝝ cō ſenſus reqͥritur in electiōe ſa cerdotis. ſꝫ ſolus pr̄onus eliget. ⁊ ita non fit preiudicium pr̄ono per talē intitulationeꝫ quantū ad preſentationē cuꝫ eo inuito poſſint intitulari. ſed ſi ꝯſentiret intitulationi. tūc fit ei preiudiciū qꝛ poſtea tenet̉ illu p̄ſentare ut dicit in fi. Et ꝙ hoc fieri poſſit inuito patrono eſt ar. s. d̓ fi. p̄ſb. propoſuit. ⁊. vij. q. i. illud. aliud videt̉ in patrono ep̄o. xvi. q. v. ſi quis ep̄orum. Sed ꝗd ſi pn̄te ⁊ non ꝯtradicente pa trono intitulat̉? videt̉ ꝯſenti re. exquo non ꝓteſtatur ius ſuū. ar. liiij. di. ſi ſeruus. ij. ff. d̓ exerci. l. i.§. magiſtrū. ff. ac muni. l. ij. ſed hoc nō eſt veꝝ. qꝛ non nocet ei taciturnitas. ſi ei inuito poſſunt fieri talia vel poſſet intelligi aliter qd̓ dicit inferius. ut nullū patro nis preiudiciū generet̉. dixit Io. non p̄iudicatur quin poſ ſint remoueri ab ipſis patro nis poſt mortē ſacerdotis. ſꝫ cōtra videtur ꝙ ſucceſſor te netur nihilominus illis ꝓuidere. sͣ. de p̄ben. cuꝫ ẜm apo ſtolū. ⁊ hu. dic̄ qꝛ ad pr̄onum vr̄ ſpectare non tantū p̄ſenta tio ſacerdotis ſed aliorū clericoꝝ. lxiij. di. principali. ⁊ xv. iij. q. ij. eleutherius. ⁊. xvi. q v. ſiquis ep̄oꝝ. in aut̓. d̓ ſan. epiſ.§. ſiquis oratorij domū. col. ix. dumtamen adſit conſē ſus prelati. ar. sͣ. de fi. preſby. ꝓpoſuit. nā patroni iudiciū multū eſt ſequendū qui ita dilexit eccleſiā. ut ei ſua ꝯferret. ar. ff. de confir. tu. ſi patronus. Contrarium tamen notauit io. in. c. principali ꝙ electio clerici nō ꝑtineat ad pr̄o nū ſed ad p̄latum. credo potius ſtandū ut hic notatur vbi ſunt tantū duo in eccleſia.ſ. rector ⁊ clericus. ꝙ patronus preſentet vtrunqꝫ cū eccleſia nō dica tur collegiata. ut no. sͣ. de elec. c. i. ſed in collegiata eccleſia nullū pōt p̄ſentare Ranſmiſſe. poſt appellationem. que appellatio non tenuit cū nullū ius haberet. cū ad ipſū non ꝑtineat conceſſio ſed p̄ſentatio. ut. jͣ. ſequit̉. qꝛ ꝓ n̄ dato habet̉ ⁊cͣ. sͣ. e. ꝙ aūt. ī fi. ⁊ ita nō ītererat eiꝰ appellare. qꝛ n̄ ſolēt audi ri ⁊cͣ. ij. q. vi. nō ſolēt. s. de elec. cū inter. r. ⁊ sͣ. de his q̄ fi. a ma. pa. ca. ex ore. c ¶ Ex vi. Nota gͦ vim ⁊ poteſtatē quā hꝫ pr̄onus. qꝛ pr̄onus in eo ꝙ. pr̄onus eccleſiā donare nō pōt s. ē. ꝙ aūt. ⁊. c. illud. ſꝫ ſolā pn̄tationē ut hic pꝫ. vn̄ nil aliud ſibi vēdicare dꝫ. sͣ. e. cū ſeculū ⁊ ita conceſſio iſta nulla fuit. vn̄ nō p̄ſtitit impedimentū ſecunde p̄ſentationi. quā idē capitulū poſtea fecit. ſic. sͣ. e. illud ⁊. c. cū laici. ⁊ eſt ar. hic. ꝙ nō p̄ſtat īpedimentū qd̓ d̓ iure nō ſortit̉ effectum. Sed videt̉ ꝙ capitulū eboracen̄. faciendo qd̓ non licet ꝯcedendo eccleſiā. pͥ uari debuit poteſtate ſaltē ea vice preſentādi. qꝛ dixit ſibi ius ut puniat̉ in eo in quo deliquit. sͣ. e. paſtoralis sͣ. d̓ trāſla. quāto. ⁊ ar. xvi. q. vi. placuit. ꝓpter hoc nō puniunt̉ qꝛ ⁊ ipſi ijdem correxerūt factū ſuū p̄ſentādo ꝓut debebāt: nec eſt iſte caſus in quo pͥuetur quis ptāte eligēdi. qꝛ cū ſit illud pena non dꝫ imponi niſi exprimat̉ ꝙ ſit imponēda. Preterea nō peccauerūt eligendo. ꝙ nō elegerūt gͦ puniri nō debēt in eo in quo non peccauerunt. d ¶ Potiorē. ⁊ vere potior eſt. qꝛ nullū ius habuit alter ut dictum eſt. a Ancitum. iſtud. c. habes. xxiij. q. ul. ſancituꝫ. b ¶ Manſus. manſus dicitur in vulgare ytalicoruꝫ quantitas terre que ſuf ficit duobus bobus in anno ad laborandum. c ¶ Ullo ſeruitio. Sed quid dices ſi manſus ille primo fuit tributarius alteri us eccleſie. quia eccleſia alia parrochialis decimas idē ꝑcipiebat. Ala. dixit. ꝙ manſus iſte in fauorē eccleſie a tributo liberat̉. ſicut ſeruus factꝰ p̄ſbyter a res pertineat uel etiā ad patronos ⁊ ſi in his patronoꝝ nō eſt requirē dus aſſenſus: utꝝ ius illis ſaluum maneat eligendi: ut cū ipſas eccleſias uacare cōtigerit: intitulati hu iuſmodi non ſunt alijs preferendi Ad quod breuiter rn̄. ꝙ per ītitulationem huiuſmodi nulluꝫ patro nis preiudicium generetur: quin poſſint alios ad illas eccleſias cuꝫ uacauerīt preſētar̄: niſi de patrono rum proceſſiſſet aſſenſu. QReg. ix. archiepō eboracen̄. Ranſmiſſe ad nos tue littere continebant: ꝙ cum capitulū eboracen̄. eccleſiaꝫ de gameforde uacantē in qua ius obtinent patronatus. r. clerico conceſſiſſent: ipſi poſtmodum. l. clericum tibi ad eā dem eccleſiam preſentarūt poſt ap pellatiōem ab eodem. r. ad ſe. ap. interiectam: ⁊ infra. Conſultatiō tue rn̄. ꝙ cum ex uiᵉ iuriſpatronatꝰ non conceſſio ſed preſentatio pertineat ad patronuꝫ: preſentatum ſi ei aliquid non obſiſtat canonicum inſtituere in ipſa eccleſia poteris utpote potiorem. ¶ De cenſibus ⁊ exactionibus ⁊ procurationibus. EX concilio apud guarmaciam. Ancitum eſt: ut unicuꝫ qꝫ eccleſie unꝰ māſus integer̄ ⁊ abſqꝫ ulloᶜ ſer uitō tribuat̉. Et preſby teri in eis cōſtituti non de decimis neqꝫ de oblationibus fidelium nō

⁊. l. ſe.§. ſi fundus. ⁊.xxiij. q. ul. tributū. ⁊. xi. q. i. ſi tributū. ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cle. l. iij. in fi. niſi forſitan quid ſpeciale dicat̉ in dote eccleſie. ar. sͣ. de deci. nouuꝫ genus. Sed veriꝰ credo. ꝙ manſus ille qui dat̉ eccleſie etiā in ipſa fundatione. ſi primo erat tributarius uel ſoluebant̉ decime de ipſo eccleſie parrochia li. non debet eccleſia ꝓpter hoc iure ſuo pͥuari. xvi. q. i. eccleſie antiquitus. xx. iij. q. viij. tributuꝫ. niſi fortaſ ſis modicū lederetur. qd̓ d̓ fa cili pati poſſet ſed ſi ex hoc lederet̉ nō debet iure ſuo priua ri. qꝛ tūc etiam pͥuilegiuꝫ per ditur ꝓpter enorme detrimē tum. jͣ. de verbo. ſig. quid per nouale. ⁊ hͦ bn̄ licitū eſt ꝙ ta le ſeruitiū tributū eccleſiaſti cū appellari pōt ad qd̓ tenet̉ eccleſia. ut. jͣ. ſequitur. d ¶ Eccleſiaſticū. ecce ꝙ eccleſia pōt ſoluer̄ tributū eccleſia ſticū. ar. xviij. q. ij. ẜuitiū. ⁊. x. ij. q. ii. eccleſiaꝝ. ⁊. xi. q. i. ſi tri butū. ⁊. xxiij. q. ul. tributū. ut dictum eſt. c ¶ Senioribus.i. dominis. ⁊ eſt ar. ꝙ res trāſit cum onere ſuo. xvi. q. i. ſi quis laicus. c. di. rationis. ber. f ¶ Seruitium.i. cenſum. g ¶ Umnis anima. vos ſubdi ti. Hoc dictū fuit laicis ſicut illud. xi. q. i. magnum. ⁊ sͣ. de maio. ⁊ ob. ſolite ⁊ pōt extēdi ad clericos circa exteriora. x xiiij. q. ul. tributū. uel qꝛ obedir̄ dn̄t p̄latiſ ſuiſ. xxiij. di. ꝙͣ ꝙͣ. sͣ. d̓ electi. ſignificaſti. vin. h ¶ Probatio. x. q. iij. illud. C de ep̄i. ⁊ cleri. nulli. Cientes. preſbyteruꝫ. ideſt epiſcopū. xciij. di. legimus. ⁊. xcv. di. ecce. ⁊. xv iij. q. ii. hoc. tantū. k ¶ Ab initio. ſic gͦ ab initio poteſt imponi cenſus ab ip̄o patrono de cōſenſu ep̄i. s. ti. ꝓxi. preterea. ij. ⁊. xviij. q. ij eleutherius. jͣ. e. quanto. poſtea vero imponi nō pōt. nec impoſitus augeri. jͣ. e. prohi bemus. ⁊ ita eſt hic ar. initiū eſſe ſpectandū. C. de bo. qꝫ lib. cū oportet. in fi. ff. de pe. ſi quis.§. qui ab ora tionis.i. q. i. quibuſdam. C. cōia de vſucap. l. i. ⁊ ul. de conſe. di. i. placuit. ⁊. ff. como. l. i. in fi. ⁊. vi. di. teſtamentū. ⁊ sͣ. de loca. ⁊ ꝯduc. propter ſterilitateꝫ.§ i. ⁊. ff. de nego. ge. ſed an̄ vltro.§. i. in fi. ff. de ver. ob. continuus.§. cū quis. ff. de cōtra. tu. ac. quid gͦ.§. ſufficit. ar. ꝯͣ.ſ. finē eſſe ſpectandū. jͣ. ꝗ fi. ſint legit. tā ta. in aut̓. de nup.§. qꝛ vero. col. iiij. xxij. q. ij. ꝙ ait. ff. ꝗ ſatiſda. cog. ſi anteꝙͣ. d̓ pe. di. iij.§. i. in fi. vij. q. i. ſuggeſtū. ⁊ sͣ. de renun. c. i. ar. ꝯͣ.ſ. mediū eſſe ſpectā dū. vn̄ illud. Cū media ſemꝑ gaudebat ludere forma. Maior.n. medijs gr̄a rebꝰ ineſt. sͣ. de teſti. cū tu. ⁊. xlv. di. diſciplina. ⁊. c. ſunt nāqꝫ. ⁊ sͣ. de of. dele querenti. ⁊. xxiij. q. iiij. quidā cū bonorū. in fi. ff. de pen. reſpiciendum. C. de cuſto. ⁊ exhi. re. ſi quis. argu. ꝯͣ. ꝙ medium non ſit inſpicienduꝫ. C. de here. inſti. ſed ⁊ ſi.§. ſolemus. Solu. mediū ſpectandum eſt in diſſentione opinionum. ⁊ opinio media magis eſt amplectenda. sͣ. de offi. dele. querēti. ꝙ dicit̉ initium eſſe ſpectandū ⁊ finem eſſe ſpectandum. ſoluitur. sͣ. de elec. dudum. vbi de hoc inuenies alias concordantias. Icet multum. Hec eſt pars illius. sͣ. de reſti. ſpol. licet. Non ꝑmittas. Quid ad papā de iſto ceco. cum non videatur eſſe de m ſua iurffdictione ſed potius ad ſecularem. immo cū ſit miſerabilis ꝑſona eiꝰ protectio pertinet ad eccleſiā. lxxxvij. di. c. i. ⁊. ij. ⁊ ratione peccati ſaltem per tinet ad eccleſiam. sͣ. de iudi. nouit. ⁊ ar. xi. q. i. relatum. vin. n ¶ Miſereri. potius eſt miſerandū talibus ꝙ auferendum. C. ne no. vec. l. i. qui.n. morbo corporali laborant. a perſonalibus muneribꝰ excuſantur. C qui mor. excu. l. i. ⁊. ij. li. x. ſed priuilegiū illud non extendit̉ ad filios. C. eo. l. vlti. ⁊ ſatis iſte affligit̉ nec debet ampliꝰ affligi. sͣ. de cle. egro. c. i. ⁊. vij. q. i. cū percuſſio. ⁊. iij. q. ix. indicas. Eruenit. Abbas fraxiuoren̄. depredatus fuit eccleſiā carpen̄. occaſione cuiuſdā cenſus. queꝫ abbas petebat ab eccleſia carpen̄. dicebat archi preſbyter carpen̄. ꝙ neſciebat cām quare ſoluere deberet illum cenſuꝫ. queſi uit a papa quid iuris eſſet: ⁊ ipſe rn̄det ꝓut ſequitur in littera. Iſte due eccle ſie ſūt ī dio. mutiū. ⁊ comitiſſa matthilda fuit dn̄a ⁊ pr̄ona in vtraqꝫ eccleſia. p ¶ Ignorantie.i. cuius cā ignoratur. ff. de fideiuſ. ſi quis poſtꝙͣ. ⁊. l. ſi quis ꝓ eo. ⁊. ff. qn̄ dies. le. ce. huiuſmodi legatū. Sed nunquid talis cenſus ſiue ꝯſi mile ſeruitiū pōt acquiri tꝑe? videt̉ ꝙ non qꝛ ſicut tempus non tollit obligade domibus neqꝫ de areis uel de hortis iuxta eccleſiaꝫ poſitis neqꝫ de predicto māſo aliquod ſeruitiū faciāt preter eccleſiaſticum ⁊ ſi aliquid aplius habuerint inde ſenioribꝰᵉ debitum ſeruitiūⁱ impendant. E Ugu. ſuꝑ epiſtola ad romanoſ. Mnis aīa ſublimioribꝰ ptātibꝰ ſubdita ſit: ⁊ īfra. Et uos ſubditiᵍ eſſe debetis. Ideo eniꝫ tri buta ptātis: qꝛ hec eſt ꝓbatio ſubiectiōis MReg. ſtephano cātori. Cientes: ⁊ īfra. Aſſeruit pre dictꝰ abbas preſbyteꝝⁱ maſſe 5 nouas mōaſterio ꝯſuetudines uel le imponere: ⁊ infra. Mādamus quatenus ſi abª initio hoc nō fuerit etiā labētibꝰ tēporibus aliquid no uiter nō permittas imponi. ¶ Deꝫ conſtantinopolitano epō. Icet multum: ⁊ infra. Dixit quoqꝫ predictuſ cecus: ꝙ ad I collectas inter alios pariter cōpel latur. quod fieri nō permittasª: qꝛ eū quē cecitas ſua grauat: inhuma nū eſt nimis in collectione afflige re cui debuerat ex collectiſſi eēt ne ceſſitas miſereri. Aſcalis. ij. comitiſſe matthilde. L Eruenit ad nos: ⁊ infra. In quiſitiōi. t. t. r. ꝙ cenſus igno Aātieᵖ nec diuinisq nec humanis legibus īueniturʳ. oportet quippe ut oīs cēſus ad quid ⁊ qn̄ ꝑſolui debe at preſciatur. EX concilio lateranenſi. annis.i. q. i. nullus epiſcopus. ad fi. queſtionis. vbi de hoc̄. x. q. iij. quia cognouimus. C. ne vx. pro ma. l. ul. ar. ꝯͣ. xviij. q. ij. ſeruitiū. q. iij. queſitū. in fi. ff. de vſur. cū de in rem verſo. ff. d̓ aqͣ plu. arc. 1. ul. ff. ſi ſeru. ven. ſi quis diuturno. licet ius non probet̉. ut ibi dicit̉ Sol. licet ex tēpore non acquirat̉ obligatio tamen huiuſmodi ſerui tia ſiue ẜuitutes bn̄ acquiruntur etiam ſi non habeant con tinuam cauſaꝫ. C. d̓ ſerui. ⁊ aqua. l. i. ⁊. ij. ⁊. ff. de aqͣ plu. ar. l. ul. ⁊ d̓ ſeruitijs tempore acquirendis loꝗ videt̉. l. C. de agri. ⁊ cenſi. litibus. li. xi. argu. xvi. ij. q. ij. ſeruitium. ⁊ ideo huiuſmodi ſer uitia acquiri poſſūt ſpacio. xl. annoruꝫ. ⁊ hͦ intellige de his que iuſcōe poſſide ri non vetat. alia ve ro que poſſideri nō poſſunt nō preſcribuntur ſine titulo. ut dixi. sͣ. de p̄ſcri. ſi diligēti. quia nec poſſeſſor in talibuſ defēderetur. Et ſi quis aliquid petat tale ſibi deberi. ſuf ficit allegare cauſā in libello ꝙͣuis illā non probet. dumta men ꝓbet tempus ar. ff. ſi ſer. ven. l. ſi quis diuturno. ut dixi. sͣ. de conſue. c. ul. Alij dicūt ꝙ nō eſt neceſſe aliquam cauſam exprimere ſed hec littera in fi. ꝯtradicit ibi. ad ꝗd ſolui debeat preſcia tur. ſed priori dicto concordat. iij. q. v. qꝛ ſuſpecti. q ¶ Diuinis.i. cano nicis. iij. q. v. quia ſuſpecti. r ¶ Inuenitur. ſupple quod ſolui debeat ſine cauſa. ⁊ ideo qui petit cauſam alleget. ut dixit ber. ¶ Um apoſtolus. exhibendos.i. procurādos. xxviij. q. i. iaꝫ nūc in fi. xxi. q. i. c. i. b ¶ Graues.i. oneroſi. quod facere nō debēt. immo ſi grauant̉ eccle ſia ſuis expenſis debet viſitare. x. q. iij. cauenduꝫ. ⁊.i. q. iij. placuit. c ¶ Conſumat. vſqꝫ ad exinanitionē extreme virtutiſ. x. q. iiij. int̄ ce tera. x. q. i. cauendū.i. q. ij. placuit. d ¶ Archiep̄i. ar. ꝙ archiepus debet viſitare prouinciam ⁊ ꝓcurationes a ſubditis ſuffraganeoꝝ ſuoꝝ exigere. jͣ. e. ſopite. e ¶ Ep̄i. x. q. iij. inter cetera. ꝯͣ vbi dicit̉. ꝙ. l. ſꝫ illud corrigit̉ ꝑ īſtud. f ¶ Decani.i. archipreſbyteri rurales. g ¶ Exiſtant. Quid ergo ſi plures ducant. nunquid poterūt ī ſuꝑ fluo ꝓhiberi. vr̄ ꝙ ſic. ff. de aqua coti. ⁊ eſti. l. i.§. trebatiꝰ. ⁊ x. q. iij. quia cognouimus. lxiij. di. quia per ambitiones. jͣ. de exceſ. prela. cum ad quorundam. poteſt dici ꝙ poteſt denegari in ſuꝑfluis. ſed ſi propterea ſubditi excōicentur tenet forte ſententia. qꝛ ſnīa paſto ris ſiue ſit iuſta ſiue iniuſta timenda eſt. xi. q. iij. c. i. ⁊. ij. ⁊ illa decre. cū ad quorundā. ꝯtinet ſpec ialem indulgentiā ut ꝗdā dicūt. ta. h ¶ Canibus. jͣ. de cleri. vena. c. i. ⁊. ij. ⁊. xxxiiij. di. quorundam. ⁊. lx. xxvi. di. eſau. ⁊. c. amputatis. i ¶ Que ſua. lxiij. di. noſce. ⁊. viij. q. i. ſūt in eccleſia. lxv. di. licet. k ¶ Sumptuoſas. xxxv. di. eccleſie principes. iiij. di. deniqꝫ. ſed ep̄i incontrariū faciunt. nam vix cautela diuerſorum coquorū eos pōt ſatiare. vnde dicit. l. ꝙ ex nimia ingurgitatione olet os. ff. de ediſ. edic. qui clauuꝫ.§. is cui. habeat gͦ pauperē cibū. xlij. di. c. ult. xxxv. di. eccleſie pͥncipes. xij. q. ij. gloria epiſcopi. Lau. l ¶ Rationabilis. ſi de hoc dubitetur ſuperioris arbitrio determini tur. ar. x. q. iij. quia cognouimus. xi. q. i. ſi clericus. m ¶ Filijs. xvi. q. i. predicator. ordine enim nature filius ſuccedit pr tri ⁊ nō econuerſo. ff. vnde li. ſcripto.§. non ſic parētibus. iſte tamē ordo plerūqꝫ turbat̉. ff. d̓ inof. teſta. nā ⁊ ſi. vn̄ dixit dn̄s bulgarꝰ cū Un apoſtolus ſe ac ſuos pro prijs manibus decreuerit exhibendosª ut locū predicādi aufer ret pſeudo apoſtolis: ⁊ illis quibꝰ predicabat nō exiſteret oneroſus: Graue nimiſ eē dinoſcit̉: ꝙ quidā prelatoꝝ ita ī ꝓcuratiōibꝰ graues exiſtāt ut interdū eccleſiaſtica orna menta ſubditi exponere ꝯpellant̉: ⁊ lōgi temporis uictū breuis hora conſumat. Quocirca ſtatuimꝰ: ꝙ archiepi parrochias uiſitantes a diuerſitate prouinciaꝝ ⁊ facultatibus eccleſiaꝝ. xl. uel. l. euectionis numeꝝ. epiſcopiᵉ aūt. xx. uel. xxx. cardinales.xxv. nūquā excedant. archidiaconi uero. v. uel. vij. deca ni conſtituti ſub epiſcopiſ duobus equis cōtenti exiſtātᵍ nec cum cani bus uenatorijs ⁊ auibus ꝓficiſcā tur ſed ita ꝓcedant: ut non queⁱ ſua ſunt: ſed que ieſu chriſti querere ui deantur nec ſūptuoſasᵏ epulaſ que rant: ſed cū gr̄arum actiōe recipiāt quod honeſte ac cōpetēter illis fu erit miniſtratū. Prohibemus eti am ne ſubditos ſuos tallijs ⁊ exa. ctionibus epiſcopi grauare preſu mant. ſuſtinemus autē pro multis neceſſitatibus: que aliquotiens ſu perueniūt: ut ſi maīfeſta ac rōnabi lis cauſa extiterit: cū charitate mo deratū ab eis ualeāt auxiliū poſtu lare. Cū enī dicat apoſtolꝰ n̄ debēt filij theſaurizare ꝑentibꝰ ſꝫ ꝑentes filijsª: multuꝫ longe a paterna pie

u ¶ Exactiones. ad opus ſuum ſine mandato ep̄i. uel ſupple niſi in caſu premiſſo. nam que premittunt̉ in prefationibus in ſubditis re petita intelligunt̉. ff. de verbo. obli. titia.§. i. ⁊. xxxij. q. vij. apoſtolꝰ ⁊ de appella. ſecundo requiris. o ¶ Poteſtatē. quia quod prouiſum eſt ad leuamen. extendi non dꝫ ad grauamen. xlv. di. licet. sͣ. de appel. cū ſpeciali. ⁊. c. ſug geſtum. ⁊. jͣ. de pe. in quibuſdā. lau. Rohibemus. Qnoui.i. de no no. cū ab initio im poſiti nō fuerint. sͣ. e. ſcientes. ⁊ qui ab alijs eccleſijs nō ſol nunt̉. jͣ. e. eccleſijs. q ¶ Tenſus. qui im ponitur in ipſa fun datione. puta ut ſin gulis annis ſoluat vnū cereum ſiue li bram cere uel pipe ris. ſiue etiaꝫ certā quantitatē pecunie puta. x. ſolidos uel minus uel etiā pluſ qui preſtatur in ſi gnum ſubiectionis s. e. c. ij. ⁊. iij. ⁊ sͣ. d̓ cauſa poſ. c. ul. Nō credo ꝙ poſſit augeri ab ep̄o uel ab bate. licet augeant̉ poſſeſſiones. ſecus in procuratione. jͣ. e. ꝙ to. qꝛ ꝓcuratio non dr̄ propie cēſuſ ſed penſio videt̉ ꝙ poſſit imponi ſiue augeri auctoritate ep̄i. jͣ. c. proxi. hͦ intellige ſi iuſta cauſa ſubeſt alias non r ¶ Ueteres. Nota ergo cenſus nō eſſe augendos ſiue im ponēdos de nouo. C. de paſ. priua. l. i. li. xi. ⁊ sͣ. de tranſ ac. de cetero. ar. ff. de acꝗ. re. do. locꝰ. ē. de p̄ben. auaricie vbi etiam de hͦ tangitur. et. C. ne no. vec. l. i. ij. ⁊. iij. vbi dicitur ꝙ noua vectig. nō poſſunt im poni niſi a principe jͣ. e. ſignificauit. ⁊. jͣ de verbo. ſig. ſuꝑ ꝗ buſdam. ⁊. xviij. q. ij. ſeruitiū. ⁊.i. q. i. nullus ep̄us grauamen. in fi. C. de allu. l. ul. ar. contra. ff. de fidei comiſſa. liber. l. generaliter.§. ſi quis alienuꝫ. ff. de flumi. l. i.§. ripa c. n. qui ē a qui. ſi mortis. ⁊. jͣ. e. quanto. So. ſi per vbertatē fructuū fiat incrementum. cū eorū ſit caſus fortuitus ⁊ dubius. C. de vſur. ſi ea lege. propter hoc augeri non debet cenſus. ſed ſi accedat nouū predium noua parrochia uel aliquid tale. iuſtā videtur habere ra lionem eiꝰ. ar. ff. de vſufruc. item ſi fundi.§. ſed ſi inſula. ar. ꝯtra. sͣ. de ul. ⁊ ho. cle. quoniam ut ait. ⁊. jͣ. e. ti. quanto. lau. l ¶ Preſumant. vbi tantū cenſuꝫ habere debent. ⁊ eſt ar. ꝙ epiſcopꝰ frūctus parrochialium eccleſiarum ſiue etiā prebendarum ſibi reti nere non debet vltra modum ſibi ꝑmiſſuꝫ. x. q. iij. quia cognouimꝰ. gLec. benefi. c. vno. ar. ad hoc. s. de deci. quoniam. ala. ¶ Minoribus. xcv. di. eſto. ⁊. xxij. q. v. de forma. ⁊ ſi iura vnicuiqꝫ eccleſie non ſeruentur. eccleſiaſticus ordo ꝯfunditur. xi. q. i. perue nit. ⁊. ij. q. vi. qui ſe ſcit. u ¶ Irritum etiam ſi iurauerit. hoc. jͣ. e. grauis. ⁊. c. ſignificauit. Reterea ignorante. ſecus ſi ſciente ⁊ iuſta cauſa ſubeſſet. pone Cꝰexemplum. quando volunt iſti ſacerdotes conſtituere cenſuꝫ. ut eoꝝ conſanguinei ſuccedebant poſt mortē illorū. jͣ. e. cuꝫ clerici. f ¶ Soluerint. ſupple ſunt puniendi. jͣ. e. cum clerici. tate uidet̉: ſi prepoſiti ſubditiſ ſuis graues exiſtant: quoſ in cunctis ne ceſſitatibꝰ paſtoris debent more fa uere. Archidiaconi uero ſiue decani nullas exactionesª ſiue tallias in preſbyteros ſeu clericos exerce re preſumāt. ¶ Sane quod de pre dicto numero euectionis ſecūduꝫ tollerātiā dictū ē: in illis locis poterit obſeruari: in quibuſ āpliores ſunt redditus ⁊ eccleſiaſtice faculta tes. In pauꝑioribꝰ aūt locis tātaꝫ uolumꝰ tenere mēſurā: ut ex acceſ ſu maioꝝ minores merito nō dole ant ſe grauari. Nec ſub tali indulgētia illi qui paucioribuſ equis uti ſolebāt hactenꝰ: pluriū ſibi credāt ptātemº indultam. EX eodem. Rohibemus inſuꝑ: ne ab ab batibꝰ epīs uel alijs prelatis nouiᵖ cenſusq imponātur eccleſijs nec ueteres augeātur: nec ꝑtē reddituū ſuis uſibꝰ appropriare preſu mātᵉ. ſꝫ. libertatē quaꝫ ſibi maiores ꝯſeruare deſiderāt: minoribꝰⁱ ſuis bona uolūtate ꝯſeruēt. Si quis ue ro aliter fecerit: irritum quod ege rit habeatur. Lex. iij. vigor̄. epō. Reterea illi qui epō ignoran teˣ auctoritate ſua pēſionē ānu aꝫ de eccleſijs quadā illuſiōe ſolue rintʸ ſiueᶻ receperint eis defūctisᵉ ī receptiōe pēſiōis nō ſūt aliquatenꝰ audiēdi: ſi pōtificis aut alteriꝰ qui de iure id facer̄ potueritᶻ auctorita tē ⁊ aſſenſū ſuꝑ hoc nō interueniſſe ꝯſtiterit. nō enī ſimplices ſacerdo tes uel clerici poſſūt eccleſias quibus preſunt auctoritate ſua preẜtꝫ poſt deceſſū ſuū efficere cēſuales. ¶ Dem carnoten̄. epō. ¶ Ccleſijs quaſde nouo epī de ( Imanibꝰ laicoꝝ eripiūt preter cathedraticuꝫ ⁊ iura oīa que alijs eccleſijsª imponūt̉: exactionē pro bibemus imponi. ¶ Dem. z ¶ Siue. pro et. ⁊ ¶ Et eis defunctis. quia penſio illa non ligabat ſucceſſorem eius qui eccleſi am non potuit conſtituere cenſualē. ut dicit hic in fi. ⁊ sͣ. de tranſac. de cetero vnde ſi petant monachi penſionē a ſucceſſore. non debet ſoluere. ꝯ ¶ Potuerit. Hic eſt ar. bonum. ꝙ cenſus de auctoritate ep̄i poſſit imponi d̓ nouo ſiue etiaꝫ augeri. dic ut no. sͣ. e. c. prox. ber. Ccleſijs. alijs eccleſijs ¶ ut. x. q. iij. illud. b ¶ Prohibemus. per decret. lateran̄. concilij. sͣ. e. prohibemus. ⁊. xviij. q. ij. hoc tantuꝫ. ar. eſt ergo hic. ꝙ cōſuetudo aliarum eccleſiarū ſeruari dꝫ jͣ. e. ſuper eo. ar. sͣ. de conſue. cum olim. c ¶ Nnouamꝰ. quod iaꝫ ſta tutum erat. xxiiij. q. iij. paternarū. d ¶ Regum. Reges eniꝫ ⁊ pͥn cipes tantū ptātem habēt no ua pedagia cōſtituendi. ff. de publi. ⁊ vec. l. vectigalia. ⁊. C ne no. vecti. l. i. ii. ⁊. iij. alia oīa pedagia interdicta intelligū tur. niſi ex conſuetudine. cu ius nō extat memoria exigā tur. jͣ. de verbo. ſig. ſuper qui buſdam.§. i. e ¶ Careat. Hec eſt pena canonica. ẜm leges exilio ꝑpe tuo puniri dꝫ. C. ne no. vecti. l. ul. Um clerici. colluſione. U colluſio eſt inter reuꝫ ⁊ actorem occulta ⁊ illicita pa ctio. ꝑ quā alt̓ ī iudicio ſe ſuꝑa ri ꝑmittit. ſi. sͣ. eo. preterea. g ¶ Epiſcopi maxime. qꝛ col luſio mala nō excuſaretur au ctoritate ep̄i qꝛ nec ipſe nouū cenſum ſiue penſionem pōt imponere. sͣ. e. prohibemus. vbi d̓ hoc. alias iuſta ⁊ hone ſta cauſa interueniente vide tur ꝙ poſſit. ut ibi dicitur. h ¶ Nepotes. Hec eſt cā qua re iſta ꝯſtituebāt ⁊ mala. ⁊ iō eiꝰ cauſatū eſt malū. cuiꝰ.n. cauſatū eſt malū ipſuꝫ quoqꝫ malū ē. vn̄ puniūt̉ ut hic dr̄. b A que. collectam. preſta ¶ tio quedam eſt quaꝫ an glici ſoluunt romane eccleſie ⁊ dꝫ eſſe moderata. ut certuꝫ ⁊ determinatū quid detur. ff de dam. infec. ex dāno. ar. C de iude. iudeos. ala. k ¶ Grauetis.ſ. quoniam ſub ſpecie tributoꝝ nō debent il licite exactiōes fieri ut hic pꝫ ⁊. ff. d̓ of. p̄ſ. illicitaſ.§. illicita l ¶ Auferetur. ne dum queritis vſurpare quod veſtruꝫ non eſt. perdatis quod vobis cōpetere videbatur. xiij. q. i.§. ij. circa fi. queſtionis. ⁊. xxv. q. ij. ſic decet. quia priuilegium meret̉ admittere. xi. q. iij. priuilegium. b. m Ignificauit. ep̄ali auctoritate. quod videt̉ ſufficere iuſta tamē de cauſa s. e. preterea.s. de preben. auaricie. ar. jͣ. de ec. edi. ad audientiam. n ¶ Interdixit. Sed in hoc dubito cui potius debuit obtemperare. vr̄ ꝙ ep̄o vi. q. iiij. qui reſiſtit. ⁊. xxiij. q. i. quid culpatur. Sed videtur potiꝰ. ꝙ ſeruare debeat iuramentū. maxime cū habeat prababilē cauſaꝫ quia predeceſſor ſol uit ⁊ ſic erūt monachi in qͣſi poſſeſſione. vnde non debēt priuari vſqꝫquo cō ſtet. sͣ. ut li. pen. c. i. Lau. dixit ꝙ potius ſeruare debet mandatū ep̄i. ⁊ littera illa preſtat. ar. ad hoc ut prohibitionē relaxet. ꝙ ſatis pōt concedi. quia cōdi tio ſubintelligebatur in iuramēto hec.ſ. niſi rationabile aliquod impediat. ⁊ quia p̄ſumptio eſt cōtra eos. ex eo ꝙ ipſum iurare fecerūt ad quod non fue rat compellendus. etiam ſi de iure ſolui debeat. o ¶ De nouo. ⁊ ita ab initio pōt imponi. sͣ. e. ſcientes. sͣ. de iurepa. preterea. ⁊ ar. sͣ. ut ec. bene. c. vno. ſed ex poſtfacto non poteſt imponi cenſus nec etia ꝑ compoſitionē. sͣ. de tranſac. decetero. Sed quē dicis cenſuꝫ nouū? Poteſt di ci nouus qui nō eſt impoſitus in fundatione ipſiꝰ eccleſie. xviii. q. ii. eleutherius. ⁊ sͣ. de iurepa. preterea. uel qui nō eſt preſtitus tāto tꝑe ꝙ ad legittimā preſcriptionē peruenit ſed multum refert vtrum quis alleget preſcriptioneꝫ Nnouamꝰᶜ: ⁊ īfra. Nec quiſ quā alicui nouas pedagioruꝫ exactiōes ſine auctoritate ⁊ ꝯſenſu regūª ⁊ principū ſtatuer̄ aliquo mō preſumat. Si quis autē cōtra hoc fecerit ⁊ cōmonitus non deſtiterit donec ſatiſfaciat: cōiōe careatᵉ chri ſtiana. ¶ Dē cantuari. archiepō ⁊ eius ſuffraganeis. Um clerici: ⁊ infra. Ad hoc qꝛ clerici quidā cū religioſis colluſiōe facta citra auc. dioce. epi ſcopiᵍ eccleſias quas tenent eis cō ſtituunt cenſuales: ut poſt deceſſuꝫ eoꝝ eedē eccleſie per r̄preſentatio nem eorundem religioſorum ad fi lios uel nepotesʰ clericoꝝ ipſoruꝫ poſſint tranſferri: precipimus: ut ſi qui inuenti fuerint facer̄ talia: eos a preſcriptis eccleſijs non differatis ap. poſtpo. remouere. ¶ Deꝫ. A que de auaricie: ⁊ infra. Cū autē ꝓpter beati petri ui ſitationem denariorum collectam per archidiaconatus ueſtros fece ritis: eccleſias uel parrochias nō grauetis. Quod ſi ſecus preſum pſeritis: id quod uidemini habei auferetur a uobis. IUcius tertius. Ignificauit nobis. t. rector eccleſie de fulcig. ꝙ cuꝫ a mo nachis de caſtig. ad regimen ipſiꝰ eccleſie fuiſſet electus: de ſoluēdo eis annuo cenſu trium marcharuꝫ quas predeceſſor eiꝰ ſoluerat preſtitit ſacramentum. poſtmodū epi ſcopus dio. ne ipſum cenſum monachis ſolueret niſi prius cōſtaret ꝙ epiſcopaliᵐ auctoritate fuiſſet īpoſitus in periculū ordinis ſui īter dixitⁿ: ⁊ infra. Quocirca mādam quatenus ſi prefatuꝫ cenſum aucto ritate preſulis ⁊ non de nouoº īpo ſitum fuiſſe cōſtiterit epiſcopo pre cipias ut prohibitionem ſine dila

quia ea probata obtinet. licet in veritate fuerit nouus. an vero cenſum ab ini tio conſtitutū quia tunc non iuuatur tempore niſi conſtet ꝙ legitime fuerit conſtitutus uel poteſt appellari nouus qui impoſitus fuerit poſt lateran̄. con cilium. sͣ. e. prohibemus. ⁊. jͣ. e. grauis. Lau. p ¶ Auctoritate ep̄i. hic euident apparet. ꝙ epiſcopi nouū cēſuꝫ nō pn̄t impo nere. ⁊ tu ſupple verum eſt ſi ne rationabili ⁊ iuſta cauſa. ut no. sͣ. e. prohibemus. dic Cut. ibi. q Opite. procurator. ⁊ tn̄ conſtitutus erat ab vniuerſi tatibus pluribus ſed ꝓcura tor proprie dr̄. qui mandato domini res ipſius tractat. ff. de ꝓcur. l. i. non eſt differen tia in nominibꝰ ẜm canones dum tn̄ cōſtet ꝙ ei detur po teſtas agendi. sͣ. de procu. pe titio vbi de hoc. ⁊ in aut̉. de ſan. ep̄i.§. aliū aūt. ⁊.§. ſi vero ep̄i. col. ix. ⁊.i. q. iij. ſaluator. r ¶ In alijs. ergo ⁊ in mona ſteriis bonon̄. qꝛ idē iuſdebꝫ habere in his ⁊ in alijs. sͣ. eo. eccleſiis. jͣ. e. ſuper eo. qꝛ vna ⁊ eadem res diuerſo iure cēſeri non debet. xii. q. ii. cogno uimus. ⁊ sͣ. de deci. cū in tua ⁊ ita ē hic ar. ex eo quod alij faciunt qui cēſentur eodē iure ⁊ ſub eodem dominio ⁊ tu facere debes. niſi oſtēdas cōtrarium. c. di. contra morem. ſ ¶ Iure cōmuni. quod ſoluꝫ ſufficit. ⁊ hoc ius ē. x. q. i. decernimꝰ ep̄um. ⁊. c. placuit. Nec obſtat qd̓ dr̄. xviij. q. ij. luminoſo. qꝛ illud intelligit̉ de exempto. t ¶ Conſuetudine. ⁊ ſic dupli ci iure cenſetur. vn̄ fortiꝰ de buit ꝓ ipſo iudicari. cū vtrū qꝫ ꝑ ſe ſufficeret. C. de edic. diui. adri. tol. l. fi. u ¶ Facultates. quod quideꝫ ſemper ꝯſiderandū eſt. sͣ. e. cum apoſtolus. x. q. iij. cauen duꝫ inter cetera. ⁊. jͣ. c. ul. jͣ. e. ꝙͣto. ⁊. c. cū nuper. ⁊ hͦ intelli ge qn̄ cauſa correctionis ⁊ vi ſitationis accidit. jͣ. e. cū nuꝑ. Sed ſi ex alia cauſa puta pro negocijs proprijs. tūc nō habebit procurationē. ar. x. q. iij relatū. ⁊. jͣ. e. ti. ꝓcuratiōes. b Rauis. concilij lateran̄. Usͣ. e. prohibemus. ⁊. c. p̄ terea. b D Iuratoria. quod potius periuriū ꝙͣ iuramentuꝫ pōt dici. sͣ. de iureiu. ſic̄ nr̄is. c ¶ Fideiuſſoria. Hec fideiuſ ſio non tenet cum ſit acceſſo ria ei quod non tenet ſic. C. de le. non dubiū. sͣ. de fo. cōpe. ſi diligenti. ⁊ sͣ. d̓ re. permu. c. ul. sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. C. de ſa. ſanc. eccle. ſancimus. ne mini. ff. de cōdi. ſi. cā. auunculo. jͣ. de do. poſt diuor. re. ⁊ ſi neceſſe. fallit hic. sͣ de iureiuran. debitores. ⁊. cuꝫ contingat. C. ſi aduer. ven. l. i. ff. qui mo. vſuf. amit. quid tamen.i. reſponſo. d ¶ Conſtitutionis. ar. ꝯſtitutiones ad futura tantū extendi. sͣ. de conſti. co gnoſcentes niſi dicatur in eis. ꝙ preterita reſpiciant. sͣ. de cōſti. c. ul. vbi de hͦ ⁊ de hoc habes. lxxxij. di. c. ij. ⁊. iij. in fi. ⁊. xxxii. q. iiij. dixit ſarra. e ¶ Abſolui. ar. ꝯͣ. sͣ. de iureiuran. tua nos. Hic vero vnū tantū fuit iuramen tum ⁊ temerariū. ibi vero duo ita ꝙ periurium vitari non poterat. ⁊ ideo ibi ab eccleſia remouentur. ⁊ dic abſolui.i. abſolutos nunciari. f ¶ Punientes pena vero illorum. qui ꝯtra canones veniunt. multiplex eſt. ꝓ ut no. sͣ. de elec. nihil eſt. ⁊ sͣ. de of. ordi. ad reprimendā. ſed qͣliter puniūt̉ in iſto caſu? pōt dici ꝙ eccleſia pͥuabit̉ ex eo ꝙ ſcient̉ poſt ꝓhibitiōꝫ ꝯͣriū fac̄. b. b¶ UUanto. ſic ergo pꝫ. ꝙ ab initio de volūtate fundatoris pōt īponi cēſus s. d̓ iurepa. p̄terea. xviij. q. ij. eleutheriꝰ. ⁊ ar. xvi. q. ul. filijs decernimꝰ. i ¶ Teneatis. ⁊ ita ſine cauſa cōſtituta videtur. vnde non videtur ꝙ teneat. sͣ. eo. peruenit. ſed bene ſeruanda eſt huiuſmodi liberalitas. ar. sͣ. de dona. per nouo impoſitus: ſine auctoritate epī hoc factum fuerit ſiue non: eoſ dem monachos ut clericum a iura mento abſoluant ap. re. cōpellas. ¶Dem rauen̄. archiepō. UOpite: ⁊ infra. Sane cum in ter te ⁊ mōaſteria bononie ſu per procuratiōibꝰ quas ab eis exē geras cōtrouerſia uerteretur: ⁊ infra. Abbas ſancti proculi omīum aliorum procuratorq: ſicut ex lr̄is quas portauit apparuit: ſuper hoc diutius litigauit: ⁊ infra. Sed tu ꝓ curatiōes ipſas in alijs mōaſterijſ tue ꝓuincie aſſerēs tibi ſine ꝯtradi ctiōe preſtare eas predeceſſoribuſ tuis in monaſterijs bonon̄. exhibi tas per teſtes idoneos probauiſti inde utiqꝫ uidimus intentiōem tu am iureˢ cōi ⁊ predeceſſoruꝫ tuoꝝ conſuetudine adiuuari ea propter monaſteria ſupradicta cōdemnaui mus ad ꝓcurationē ẜm facultates eoruꝫ tibi tuiſqꝫ ſucceſſoribus exihibendam. ¶ Lemens. iij. Rauis admodū: ⁊ infra. Ec cleſiaſtice perſone: cū eccleſias uacare contingit: nō aliter quēquā ad ipſoꝝ regimen uolūt uoca re: niſi aūt nouū cenſum eccleſijs illis imponant: aut ueterem cōtra cōſtitutionē cōci.ª lateran̄. augmen tent ad ipſius ſolutionē inſtituēdā preſbyterū iuratoria uel fideiuſſoria cautiōe cogētes: ⁊ īfra. Diſ. ue ſtre mandamus: quatenus quecū qꝫ conſtiterit contra conſtitutionē predictam ſuper eccleſijs uel earū cenſu a tempore conſtitutionisᵈ hu ius attentata in irrritum reuocāter preſbyteros quos ſuper his iura menta illicita preſtitiſſe noueritis congrua ſaſfactione impoſita facia tis abſoluiᵉ: eos qui de cetero con tra formam canonū ſuper his ueni re preſumpſerint canonice punien la certa quantitate taxata pro illa procuratione. vnde ſimpliciter te nebantur procurare fratres illos quotcunqꝫ eſſent. ar. jͣ. de prinil quia circa. ⁊. ff. de ſerui. vrba. predi. ſi ſeruitus. vbi verbuꝫ ſimplici ter poſitum generaliter intelligendum eſt. ut ibi. ⁊. xix. di. ſi roma. norum. ſed ex eo ꝙ non determinatur. debebat̉ ꝯueniens ſiue mediocris. ff. de aur. ⁊ arg. le. qui lancem. ff. de edil. edic. ſciēdum.§. illud. ff. de le. iij. nimis. C. cōmunia. dele. duobꝰ §. ſed ⁊ ſi quiſ. So. qꝛ grauabat̉ eccleſia. dabitur tantum ad primā menſurā ⁊ tot fratres ꝓcura būt modo. quot ab initio ꝯſueuerunt. Si vero quantitas conſtituta fuiſſet ꝓ illa procuratione. il la non augeretur. etiam auctis facultatibus. ar. x. q. iij. relata. ludibriū.n. eſſet ſi quod ſtatutum fuit ab initio. momento quolibet mutaretur. arg. C. de bo. qꝫ. li. l. ult.§. vbi auteꝫ puell. nō enim quod rite et ſcd̓m leges ab initio actuꝫ eſt. ex alio euentu ſuſcitari de bet. C. de admini. tu. ſancimus. l ¶ Excreuerit. quo cunqꝫ modo. sͣ. de conſti. cum. m. Si vero parum excre ſcerent. non augere tur procuratio nec modicum lucrum aufertur conducto ri. quia ⁊ modicum damnum ſuſtinet. ff. locati. ſi merces. §. uis maior. Eſt er go euidens. argu. ꝙ ſi excreſcant res dꝫ procuratio cre ſcere ſicut ecōuerſo diminuit̉ ꝓpter ſte rilitatē. ff. loca. ſi vno. ⁊ sͣ. e. ti. ꝓpter ſterilitatē. ꝯͣrioꝝ.n. eadē eſt diſciplina. ff. d̓ v̓b. obli. int̄ ſti pulantē.§. ſacrā reꝫ ar. idē meliꝰ inſtit. d̓ hs ꝗ ſunt ſui uel alie. iu. in pͥn. ar. ꝯͣ. C. de allu. l. ul. C. de fun. rei pͥui. l. ij. li. xi. Sol. illa locū hn̄t. cū dili gentia cultoꝝ res uel fructus augmentant̉. hic cū dei ꝓuiſione ⁊ fi delium oblatione res augmentat. ſicut ꝯtingit cū caſu fortuito res deteriorant̉ merces remittit̉. Si v̓o vicio rei ſiue culpa coloni. puta qꝛ vinū acuit. uel ſi ſegētes herbis corrupte ſunt. ꝯductori obeſt. ff. loca. l. ex ꝯducto.§. viciū rei. tn̄ ſine culpa coloni dānuꝫ ꝯtingēs no obeſt colono. sͣ. e. ti. ꝓpt̓ ſterilitatē. Itē eſt ar. op. ꝙ creſcētibꝰ facul tatibus eccleſie creſcere dꝫ numerus. etiā ſi ſit numerus canonico rum ſtatutus. sͣ. de ꝯſti. cu. M. que non admittit hāc diſtinctionē vtrū facultates creſcunt ꝓuiſione dei. an diligētia hominū. q̄ etiam nec in iſto caſu debet admitti. ſufficit.n. ꝙ res augmētate ſunt. lau. ¶Um inſtantia. quotidiana. quia pro republica noctes ducit in ſomnes. in aut̓. ut iudi. ſine quoquo ſuf. in prin. col. ij. ⁊ volu tarios labores appetimus dicit imperator. ut quietē alijs prepare mus. in aut̄. ut diuine iuſſi. col. viij. in prin. ber. n ¶ Non credimus. qꝛ romana eccleſia nō ſolet aliquē pͥuilegiare? ſe. ar. C. de ſa. ſan. ec. iubemus. nullā ar. sͣ. de p̄ſcrip. cū ex officij. ⁊ ibi etiam dicitur ꝙ in procuratione nō currit preſcriptio. ber p ¶ Pregrauari. illud ſemper eſt obſeruandum. ut ẜm facultates eccleſiarum procuratio exhibeatur. x. q. iij. inter cetera. ⁊. c. ul. s. e. cū tesᶠ. ¶Nno. iij. abbati ⁊ cōuentui bel liuille Uantoⁿ creatori: ⁊ infra. Accepimus ꝙ ab ipſo domꝰ ue ſtre primordio de fundatoriſ uolū tate: proceſſit: ut fratribus ſancti irenei procurationem unam annis ſingulis liberaliter exhiberet: cuꝫ nihil teneatisⁱ ab eis: ꝓpter quod huiuſmodi ꝓcuratio ipſis debeat exhiberi. uerum tunc propter fratrū ⁊ ſeruientiū paucitatem talis ꝓ curatio nō grauabat: ſed nunc in tā tum excreuit numerus eorundem ꝙ ad ꝓcurationē uix quattuor mar che ſufficerēt: que pro vna fieri cōſueuit: ⁊ infra. Indulgemus igit̉ ne ultra primam menſuram in pro curatione ipſa ſitis ulterius predi ctis fratribus obligati: ſed expenſis que conſueuerunt ſufficere ſint contenti: niſi facultates eccleſie in tantum excreuerintᵗ: ꝙ ſine graua mine ampliato fratruꝫ numero ad ſoluendum debitum procuratiōis extēdi poſſit quātitas expenſaꝝ. ¶ Dē primicerio ⁊ clero mediola. Um inſtantia ueſtra quotidi Ianaº: ⁊ infra. Poſtulatiōi. v. t. r. ꝙ cuꝫ oēs eccleſie legatis ⁊ nū cijs ſe. ap. ꝓcuratiōes impendere teneāt̉ ab eaꝝ preſtatiōe nullā hr̄e liolumus excuſatam: niſi forte per ſpāle priuilegiū ſe. apo. quod nō credimus ſit exempta: etiam ſi lon giſſimo tempore procuratiōis ob ſequium non impenderint: cum in talibus preſcriptio ſibi locū neque at uendicare: qꝛ nos a prouiſione paſtoralis ſollicitudinis circa oēs eccleſias nūquā omnino ceſſamuſ Sane in his exigendis euꝫ modū ⁊ ordinem uolumus obſeruari: ut nulla eccleſia uel prelatus ſe inde bite pregrauariᵖ rōnabiliter ꝯque ratur. Si uero de cōi collecta lega

ſtolus. jͣ. e. cum nuper. ⁊. c. prox. ſi.n. tenuis eſt patria. ex ordiuerio auxilio iuuanda eſt. C. ne no. vec. l. i. immo a paupere nō de pet exigere.i. q. ij. placuit. quia nec iudex exigit ſportulas a pauperibus. in aut̉. de man. prin.§. ſit tibi quoqꝫ. col. iij. nec etiam tenuis uue homines ſub aduentu officialium iniurijs affici. debent. ff. de offi. preſi. illicitas. §.ij. ⁊. sͣ. e. ea. dabi tur.n. legatiſ lac ad bibendum. ut dicit io. ne rubentibꝰ buc cis predicent ieiuniorum doctrinaꝫ. xxxv. q. vi. die. ⁊. c. eccleſie. nec bibent vltra tertiam viceꝫ xliiij. di. in illa palea. qn̄ comedēt lar dum vel carnes cū aceto. C. de eroga. mi. an. l. i. li. xij. ar. cōtra. xli. di. non co gātur. cui ſtatur. ⁊ ī hoc caſu eſſet eis denegandum. ſi ultra vires peterent. jͣ. de exceſ. prela. cū ad quorundam. ff. de aqua cot. ⁊ eſti. l.i.§. trebatiꝰ. ⁊.x. q. iij. quia cognoui mus. ⁊ sͣ. de of. or. conquerente. Procurationes ēͣ procurationes. r ¶ Ab alijs. ceſſis actionibus ſibi a le gato. ar. ff. d̓ cenſi. cū poſſeſſor. uel cō ditione ex hoc canone. ar. ff. d̓ cōdi ex lege. l. vna. dabit enim legatus litte ras ſuas illi qui eū ꝓcurauit. ut ab aliis recipiat. quod ul tra partem ſuā expendit. ſic obſeruatur de facto. ar. l. p̄ dicte cū poſſeſſor. ſ ¶ Requiſitus. etiā in prouincia in qua non eſt legatus in eundo ⁊ redeundo sͣ. de iureiu. ego.n. t ¶ Cōpellātur. quo niam particularis exactio ⁊ ſolutio n̄ modica habet incō moda. ff. ſami. her. l. plane. ar. ꝯͣ. ff. ad l. fal. lineā. ⁊. l. plau tius. ⁊. ff. de pac. l. epiſtola.§. ul. ⁊. C. de pac. debitori. X parte. vota. Uab his paniſtē pore cladis promiſſa. Lau. b ¶ Paruiſſimam. quod facere non debent. quoniam omnes ad cō mune menſurā terre ſoluere dn̄t. ff. de ꝯtrahē. emp. imperatores. c ¶ Primo caſu.ſ. cū omnes ad eandē menſurā ſoluunt. ⁊ ita ꝙ ma ior pars facit illi ſeruare tenent̉. c. di. cōtra morē. sͣ. de capel. mo. di lectus. ⁊ ar. sͣ. e. ſopite. Item ar. eſt ꝙ in dubijs ſeruanda eſt ꝯſueiudo vicinorum. ar. sͣ. de ꝯſue. cū olim. ⁊. jͣ. e. ſuꝑ eo. ⁊ sͣ. e. eccleſijs n. de le. i. ſi ſeruus pluriū.§. ul. Item in dubijs nō ſequimur qd̓ ma ximū eſt. ſꝫ qd̓ minimū. ff. de le. iij. minimis. ff. d̓ reg. iur. ſemꝑ in ſti pulationibus. ar. tn̄ eſt hic. ꝙ mediocritas eſt ſequēda de hͦ notantur ar. plura. sͣ. e. quanto. in notula in hoc a ¶ Cogēdi. ſupple ſi ſoluentes plures ſint nō ſoluentibꝰ. sͣ. de his q ri. a ma. par. ca. c. ul. ⁊ sͣ. de elec. dudū. i. ⁊. xix. di. in canonicis. ff. ue pac. ⁊ ſuū heredē. in fi. uel etiā pares dignitate p̄cellētes. sͣ. de te ſti. inr̄a. ⁊. ff. de pac. maiorē. veriꝰ vr̄ ꝙ ſiue ſint plures ſiue paucio fes. ex qͦ nō apparet de mēſura an̄ceſſoꝝ. ſeꝗ dn̄t menſurā ſoluen tiū. illa.n. p̄ſumi fuiſſe īſtitutā. ⁊ ad eoſ a ſuiſ maioribꝰ ꝑueniſſe. vī. toꝝ ⁊ nunciorum noſtroꝝ expēſas duxeritis faciendas: quod uobis nō duximus inhibendū: ex hoc no bis ⁊ noſtris nullū preiudiciuꝫ uo lumꝰ generari: quo minus poſſint a quocūqꝫ maluerīt procuratiōes ſibi debitas poſtulare: ita ꝙ ſi exactus ultra ſuam fuerit grauatus facultatē ſibi ab alijsʳ reſtauret̉. Nū cijs tamen in noſtris neceſſarijs ex hibendis pareat quicūqꝫ fuerit re quiſitus: ita ꝙ in fraudem nihil pe nitus attentetur: nec per cōmunes miniſtros procuratiōis obſequiuꝫ ſi noluerint recipere ſcompellātur Qui uero contumaciter eis duxerit reſiſtenduꝫ: diſ. ſunt ec. compel lendi. ¶ Dem zamoren̄. ⁊ ſalamantino epiſcopis. X parte compoſtellani archi ¶ Iepī fuit ꝓpoſitū: ꝙ cuꝫ hi qui uotaˢ beati iacobi continue perſoluer̄t ad cōem terre ſue menſuram: cū qua uidelicet emunt ⁊ uendunt ipſa ꝑſoluerint hactenus ⁊ perſoluant. quidam quia lōgis temporibꝰ ab eoruꝫ ſolutiōe ceſſarunt nunc quādam mēſuram exhibent paruiſ ſimāᵇ ⁊ ignotā: ⁊ infra. Cum ergo nō ꝯſtet ad quā menſurā anteceſſo res eoꝝ predicta uota ꝑſoluerint: credimus diſtinguendum: utrū ha bitatores regiōis ipſiꝰ: ea cōtinue ꝑſoluerint: ad unam ⁊ eandem mē ſurā huiuſmodi uota ꝑſoluerīt: an ad uarias ⁊ diuerſas. In prīoᶜ eniꝫ caſu ad eādem ⁊ illi ſoluere ſunt co gendi. In ſecūdo uolētes ſoluer̄ ad minorē non ſunt cogendi ut ad maiorem ꝑſoluāt: quoniā cum huiuſmodi uota gratuita fuerint ab īi tioᵉ benignius ſunt a uiris eccleſiaſticiſ exhibēda. ne tāquā exactoreſ uideantur lucris temporalibus in biare. ¶ ¶ Dem ceſar auguſtan̄. epō. Umolim: ⁊ infra. Quia nob̓ Ifides facta fuit: ꝙ eccleſie de luna ⁊ de beſ. in tua ſunt dio. cōſtie ¶ Ab initio. ſi. sͣ. de vo. ⁊ vo. re. licet. in pͥn. ideo ꝓ eis bona ſit interp̄tatione ipſorum munificētia erga eccleſias reta rdaret̉. ar. C. de bo. qꝫ libe. l. ij. alias dona plenius ſunt interpretanda.sͣ. de dona. cū dilectus. in fi. ne excogitata fraude aliꝗs poſſit obuiare ſue donationi. xvi. q. ij. viſis. xvij. q. ij. ſūt ꝗ opes C. de dona. ſi quis argentum.§. ul. ber. Um olim. per alia. forte Iper teſtes. Inſtrumentis. ex quo cō g tinetur in aliqͣ ſcriptura publica de finibus alicuiꝰ ep̄atus ei ſtandum eſt donec probet ꝯͣrium. lꝫ illa ſcriptura princi paliter facta ſit ob aliud arg C. de cōtrahen. ⁊ cōmittenſtipu. optimā. C. de iure de lib. cū aliquis. ⁊.sͣ. de p̄ſum illud. ⁊ per libros antiquos probant̉ ꝯfines ep̄atus.sͣ. d̓ proba. cū cām. vbi de hoc. et ar. sͣ. d̓ parrochijſ. ſuꝑ eo. ī fi. h ¶ Dminuꝫ. Hoc ius diuer ſum eſt. qn̄qꝫ.n. dr̄ medietas x. q. i. antiquos. quādoqꝫ ter tia. ut ea. ca. q. i. de his quā doqꝫ quarta. xvi. q. i. conſtitu tum.sͣ. de preſcrip. de quarta ⁊ hic. quādoqꝫ dicitur. ꝙ nil dꝫ habere. x. q. iij. c. i. Lau. di xit ꝙ. c. illa loquunt̉ ẜm diuer ſa tꝑa. Ep̄us dꝫ hr̄e medieta tē omniū reddituū ep̄alis ec cleſie. de parrochialibꝰ eccle ſijs tertiam. poſtea iſta tertia mutata ē in qͣrtaꝫ. xij. q. ij. qͣt tuor ꝯceſſio d̓ redditibꝰ. De mū ſtatutū fuit ꝙ nihil ꝑcipe rent niſi velint ſubire onꝰ fa brice. x. q. iij. c. i. ⁊. c. vnio. ho die potius locū hꝫ ꝯſuetudo ſicut dr̄ de qͣrta uel tertia uel medietate teſtamētoꝝ. ꝙ ibi ſeruat̉ ꝯſuetudo loci. sͣ. de ſe pul. certificari. Quid iuris ſit de decimis. dr̄. sͣ. de deci. cū ꝯtīgat. cū ī tua. ⁊. c. dudū. h ¶ Deductionibus hͦ ꝯtingit culpa abbatis ꝗ reprobauit quantū in eo fuit inſtrumen tū qͦ ꝯtinebatur ꝙ deductio nes fieri poterāt. ut. jͣ. ſequit̉. i ¶ Licet rn̄ſio tacite qōnis. k Conſequi. No. ꝙ aliquiſ fructū ex eo ꝯſeꝗ nō dꝫ. qd̓ ni tit reprobare. ar. xiij. q. ij. q̄ p̄poſterum. sͣ. de teſti. preſen tiū qd̓ verū eſt ſi vſqꝫ ad ſententiā ꝑſeuerauerit. ff. d̓ inof. teſta. papinianus.§. meminil ſe. C. d̓ his qui. ut indig. alia eſt. Iteꝫ hēs hic ꝙ inſtrumētū qd̓ quis approbat pro ſe te netur reciꝑe ꝯͣ ſe. iiij. q. iij.§. ſi quis teſtibꝰ. xix. di. ſi roma noꝝ. C. de re. cre. l. generali ter. ar. ꝯͣ. xxxviij. di. ſi ꝗd veri. ij. q. vij. ſi hereticus. l ¶ Tacite. C. de re. cre. l. ſi quis iuſiurandū. C. ad. l. cor. de fal. qui falſas sͣ. de his que fi. a ma. par. ca. queſiuit. ⁊. c. ex ore. vbi de hoc. m ¶ Oſtendebat. erat.n. abbas ipſe ꝯͣrius ſibi ⁊ ideo nō erat audiēdus ſaltē eadē inſtantia iudicij. ar. sͣ. de appel. ſollicitudinē in fi. ⁊ inſtrumētis iſtis ꝯti nebatur. ꝙ ep̄us eccleſia iſtam conceſſerat monaſterio uel aliquid iuris con ceſſerat in eccleſia. vnde per hoc apparebat ꝙ eſſet in eius dioceſi. n ¶ Petebat. alias petebat ⁊ melius Lim. proteſtatus. Hic ergo colligit̉ ꝙ non prodeſt proteſtatio. cum ali ¶ quis in contrarium facit per id quod dicit̉ in fi. quia ſi preſcriptio com pleta fuiſſet clerici obtinuiſſent non obſtante tali proteſtatione. ſimile sͣ. de conſti. cum. M. ⁊ sͣ. de appel. ſolicitudinem. ad fi. p ¶ Reuocata. ⁊ ſic pꝫ ꝙ confeſſio aduocati ſicut etiam propria confeſſio pre iudicat niſi fuerit reuocata. ut hic patet. ⁊ sͣ. de appel. cuꝫ cauſam. quedaꝫ tamen confeſſio reuocari poteſt quandocunqꝫ ante ſententiā. C. de iur. ⁊ fac. igno. l. error facti. ⁊ sͣ. de confeſ. c. ul. ⁊ hoc intellige ſi probat quis ſe erraſſe. ff. ad. l. aquil. inde neratius.§. ul. ff. de confeſ. non fatetur qui erat. Sed ſi cōfeſſio aduocati fuerit incōtinenti reuocata ſiue eadē die. quia tunc nō video tute: non ſolū per alia ueꝝ etiā per hoc ipſum ꝙ in inſtrumentisᵍ ꝯpo ſitionū cōtinetur expreſſe: ut abbaſ ſancti ioannis prilaten̄. taꝫ de quar ta decimaꝝ quā de ceteris epālib tibi debeat reſpondere: abbatē ipſū ad integram ſolutiōeꝫ quarte oī uꝫ decimaꝝ nullis factis deductō nibꝰʰ ⁊ ad preſtatiōem procuratio num ⁊ aliorū epiſcopalium iurium in predictis eccleſijs cōdemnamꝰ licet enim ex forma ſecunde ꝯpoſitionis deductioneſ eſſent alique fa ciende: quia tamen compoſitioneꝫ idem abbas nullatenus approbauit: ſed ſtuduit multipliciter impu gnare: ex ea nō debuit beneficium conſequiᵏ cui renūciaſſe taciteⁱ uide batur. Abſonum erat preterea: ut negaret illam eccleſiam in tua dioce. conſtitutam: ſuper quā īſtrumē ta predeceſſoris tui oſtendebatᵐ in iure monaſterio fuiſſe conceſſa per que epāle ius petebatⁿ expreſſe. Dem Spoletano epiſcopo. Lim cauſam quam aduerſus clericos plebis rupine ſuper ſynodatico proponebas: tuderti epiſcopo ⁊ collegijs ſuis ꝯmiſim terminandum. Coram quibus ex parte tua fuit propoſituꝫ: ꝙ cū idē clerici predeceſſoribus tuis tres ī feſto natiuitatiſ ⁊ tres infeſto reſui rectioniſ dominice pro ſynodatico ſoluerint den̄. papien̄. nunc tan tū tres lucenſes pro ſingulis dena rijs papienſibus perſoluebant cuꝫ tame unus denarius papien̄. ualeat ſex. lucen̄. unde petebas eos ad papien̄. ſolutionē compelli: cum ⁊ ſi tu lucen̄. primo anno receperis ſemper tamē ius tuū poſtmodum fueris proteſtatusº: ⁊ infra. Cum igitur conſtet: ꝙ papien̄. olim pro ſynodatico ſoluebātur: ꝙ ex eo eti am ſequitur ꝙ lucen̄. ſoluti ſūt poſt modū ꝓ eiſdē: cum ex dictis teſtiū ⁊ confeſſione aduocati alteriꝰ ꝑtis non reuocataᵖ poſtmodū appareat euidenter: ꝙ tempore. l. predeceſ

eam ratam habere. exquo eadem die eam reuoco. ſufficit reuocatio ſimplex. ar. decre. predicte cum cauſamqꝫ. alia ratio eſt ibi. Sed videtur ꝙ ante lit. cō teſta. poſſit indiſtincte error reuocari. ff. de noxa. ac. l. electio.§. penul. ⁊ eti am poſt ſi nulla captio eſt aduerſarij. ff. de interro. ac. de etate.§. ul. quando qꝫ etiam poſt ſententiaꝫ reuocatur error probabilis. ff. quādo ac. de pe. eſt an. l. ij. alias eſt.§. ul. in. i. l. Nec obſtat quod dr̄ de triduo. C. de erro. ad uo. l. iij. qꝛ ſic ibi contingit de facto ⁊ nō ponit ius. i0. q ¶ Triginta ſex. ex hoc colli git̉ ꝙ ſi lucenſes recepti fuiſ ſent pro papien̄. xl. annis. ꝙ preſcriptum eēt in ſolutione papien̄. ⁊ ſic proteſtatio non valuiſſet. ut dixi. sͣ. in prima notula. naꝫ ſi quis vtit alia a qua ꝙ inter partes ꝯueuerit preſcriptum eſt in illa. ff. quē admodum. ſer. admit. ſi quis alia. ⁊. l. ſi cōeꝫ.§. i. ⁊ ſi ꝗs pau cioribꝰ iuribꝰ vtit̉ ꝓ pluribꝰ preſcriptū eſt pro pluribꝰ. ff. de ſer. vrb. predi. vna eſt via. Cōtra de preſcrip. auditis. Sed ꝯͣ videtur ꝙ non eſſet preſcriptū in papien̄. qꝛ ꝗ ali quid recipit loco alteriꝰ illud recipere videt̉. xxi. di. in no uo. ⁊. xciij. di. c. i. ⁊ sͣ. de pre ſcrip. auditis. ff. de admi. tu. ita tn̄.§. geſſiſſe. Itē qui p̄cio fruit̉ ⁊ re frui videt̉. ff. de vſu fruc. quia qui precio. ⁊ penes eum eſt peculiū penes quem eſt preciū. ff. d̓ pecu. ſed ſi ꝗs ſeruū. Sed contrariū eſt ve rū ut pꝫ. ꝑ pͥmas concor. r ¶ Uel extimationem. ar. ad queſtionē dn̄icalem. ꝙ ad an tiquā monetā ⁊ menſuraꝫ an tiquam facienda eſt ſolutio li cet noua ſit melior. sͣ. de iure iurā. ꝙͣto. ⁊ ē exp̄ſſuꝫ. jͣ. e. cū canonicis. arg. ff. ſi cer. pe. l. iij. argu. ꝯͣ. xxxij. q. iiij. quis ignoret. ⁊. ar. ff. de ꝯtrahen. emp. imperatores. ideꝫ eſſet ſi moneta minor ſit modo in vſu. qꝛ ſoluere dꝫ extimationem antique ut hic patet. Um venerabilis. procu ratio contra quam non currit preſcriptio. sͣ. e. cuꝫ in ſtantia. ⁊ sͣ. de preſcrip. cum ex officij. t ¶ Correctiōis. hic pꝫ ꝙ qui buſcunqꝫ generalibus v̓bis ep̄us eximat aliquā eccleſiaꝫ tn̄ ſemꝑ retinet cathedraticu ⁊ procurationem ⁊ viſitatio nem. alias enim eſſet ꝯͣrium qd̓ habes. xvi. q. ij. viſis. ī fi. sͣ. d̓ dona. paſtoralis. nec obsͣ. de reli. do. conſtitutus. vbi videt̉ ꝙ generaliter poſſit ex imere. quia illud fuit confirmatuꝫ auctoritate pape. ſic̄.n. ſubditus nō poteſt a ſe eijcere ſiue eximere iu riſdictionem epiſcopalē. sͣ. de fo. cōpe. ſi diligēti. sͣ. de renun. admonet. ſic ne prelatus ſua iuriſdictionem. ita nec patronus quantumcūqꝫ verbis genera libus vtat̉ aliqua iura tn̄ retinet in liberto. C. de bo. li. l. iij. io. u ¶ De cōi. Ergo de cōi iure ꝓcuratio peti poteſt. sͣ. e. ſopite. ⁊ ita non fuit re miſſa ꝓcuratio per verba illa aliud ſeruitium non imponeret. Et ita notatur ar. ꝙ in generali remiſſione non veniunt ea q̄ in ſpeciali nō remittunt̉. ſicut in obligatione generali. C. que res pig. obli. poſ. l. i. ff. de pig. obligatione. x ¶Moderatam. sͣ. e. cum apoſtolus. ⁊. c. cum inſtantia. ber y ¶ Bis in anno. hoc nouum videtur. qꝛ ſemel in anno ſufficit viſitare. sͣ. de of. archi. mandamus. ⁊ hoc ſiue liqueat eſſe neceſſe ſiue non. ut videt̉..x. q. i. decernimus. ep̄um placuit. vin. Sed vere credo. quia ſi certus eſt ꝙ eccleſia non indigeat viſitatione non dꝫ eā viſitare. qꝛ cauſa correctionis viſitare de bet ut hic dicit. gͦ ceſſante cauſa ceſſabit effectus ergo ꝙ dicit hic bis in anno intelligo ſi totiens opus fuerit. xviij. q. ij. viſitandi nō ſemel. ⁊. x. q. i. regenda ſolennis. procuratio ſemel tantum in anno dari debet videlicet cum ep̄us ſo ſoris. t. pro ſynodatico papien̄. fu. it moneta ſoluta: ⁊ a tēpore dicti. l. non niſi trigintaſexq an ad plus tēpꝰ effluxerint: ⁊ ſit legittime cōpro batū ꝙ tres lucen̄. qui pro uno papien̄. poſt mortē ipſiꝰ. l. ſoluebant̉ v. uel. vj. ualebant ex illis qui hodie ſūt in vſu: intelligentes ex hoc ꝙ per monete declinatiōeꝫ accide rit: ut uſqꝫ ad tēpus tuū lucen̄. dati fuerint pro ſynodatico: ſicut erant in uſu procuratorem aduerſe ꝑtis nomine clericorū plebis predicte tibi ad ſolutionem denar. papien̄. uel extimatiōem eoꝝ pro ſynodatico per diffinitiuam ſententiaꝫ cō demnamus. ¶ Dem priori ſancti ſtephani. Um uenerabilis. f. n. fauen̄. ¶ Iepūs: ⁊ infra. Cognouimꝰ ꝙ preſatus epūs ſpallas quas habet ab eadem eccleſia tam ipſe quā pre deceſſores ſui recipere cōſueuerāt eccleſie prefate r̄miſit ⁊ ſtatuit ꝙ aliud ei ſeruiciū non imponeret ſibi ⁊ eccleſie ſue ānuatim triuꝫ libraꝝ cereo penſionis nomine reſeruato Quia ergo uiſitationi annexa ē ꝓcuratioʳ: ⁊ epiſcopus ratione epālis iuriſdictionis quā habet in ea. teneatur cauſa correctionis eccleſi am uiſitare prefatam: nec intelliga tur quaſi nouū īponi: quod ab ipſa fundatione de cōiª fuerat iur̄ impoſitū decernimꝰ: ꝙ idem epūs cum ad ipſam eccleſiam cauſa correctio nis acceſſerit: moderatamˣ ab ea ꝓ curatiōeꝫ accipiat bis in annoʸ ſeo nihil aliud preter penſioneꝫ ⁊ pro curationes preſcriptas ab eadem eccleſia exigere uel extorquer̄ pre ſumat. ¶ Dem compoſtellano arcihepi ſcopoUper eo quod. f. t. nos cōſuOler uoluit: ut quia fere tota ꝓ uicia compoſtel. de nouo eſt ad iu riſdictionem eccleſie tue conuerſa qualiter tibi prouinciam uel partē prouincie uiſitanti obſequi debeat ⁊ ſeruire nec non in procuratiōibꝰ lito ordine anteceſſorum ſuorum viſitat. ff. de offi. proconſul. obſer uare. alie dabunt̉ non cuꝫ tanta ſolennitate. qꝛ etiam dantur hoſpi tibus. ar. sͣ. de p̄ben. de monachis. uel forſitan impoſita fuit hec ſer uitus ab ipſa fundatione. ar. ex littera illa. nec intelligitur imponi quaſi nouuꝫ quod ab ipſa fundatione de cōi iure fuit impoſitum. ⁊ cum eam non viſitauerit. nihil recipi at. jͣ. e. procuratiōeſ x. q. i. relata. ber. z ¶ Uper eo. ī vi cinis. No. ꝙ ī procurationibꝰ faci endis ⁊ alijs ſeruicijs. ſi certum quid ſtatutum nō ſit. cōſuetudo vicinaruꝫ eccleſiarum eſt atte denda. sͣ. eo. eccleſi is. ⁊ sͣ. e. ſopite. ⁊. sͣ. d̓ capel. mo. c. ij. sͣ. de cōſue. cū oliꝫ. sͣ. d̓ elec. cū eccleſia vulterana. jͣ. de cogna. ſpiri. ſuper eo. ar. cōtra. xij. di. illa ⁊. c. illud. lxxvi. di. vtinam. de cōſe. di. ij. quotidie. Prima pars vera eſt. Con traria vero ſignata non contradicunt. quia ibi vnuſquiſqꝫ locꝰ ſuā hꝫ ꝯſuetudinem. ſed hic non erat certū quid ſta tutū eſſet uel de cō ſuetudine obtentū ⁊ ita non obſtant. Rocuratiōes. viſitationis. hͦ ideo forte dicit. qꝛ triplex ē ꝓcuratio. Una q̄ rōne viſitationis debet̉. ut hic ⁊ sͣ. e. cū venerabi lis. ⁊. jͣ. e. cum nuꝑ. alia rōne ꝯſuetudinis. xviij. q. ij. ſerui tium. Tertia rōne pacti qd̓ appoſituꝫ fuit ī ipſa fundatio ne. sͣ. ti. ꝓx. p̄terea. ij. ⁊. c. qn̄. ⁊. xviij. q. ij. eleutherius. ⁊.s. eo. quanto. b ¶ Debent̉ ep̄is. hͦ iō dicit ad dr̄am ꝓ curationuꝫ q̄ dant̉ rōne cenſus. ut albergarie. ut. sͣ. ti. ꝓ xi. preterea. b. c ¶ Perſonaliter. uel etiā ꝑ aliū cū ipſe ī tereſſe nō poſſit ꝓ pter latā ⁊ diffuſaꝫ dioceſim. sͣ. de offi. or. inter cetera. ⁊ ꝓ curatio exigi nō dꝫ. niſi cū viſitat. sͣ. e. cum venerabilis. d ¶ Concilio. sͣ. e. cum apoſtolus. e ¶ Nō q̄ ſua ſunt. lxiij. di. noſce. ⁊. viij. q. i. ſunt.n. in eccleſia. ⁊. x. q iij. quia cognouimus. ⁊. c. cauendum. ⁊ sͣ. de renunc. quidam. f ¶ Impendat. Sic gͦ qui grauat eccleſiā in ꝓcuratione punit̉ in duplu. ⁊ qui grauat eā in exennijs punit̉ in qͣdruplū. xviij. di. quonia. ꝯtra. jͣ. de immu. eccle. quia pleriqꝫ. ibi ſoluitur. g ¶ Enerabili. villa. Hec allegatio erat potius contra monachos ꝙ pro eis. quia ſi monaſteriū ſitum erat in dioce. cenoman̄. ſiue in ciuitate cenomaneū. gͦ iure cōi ſuberat epiſcopo. xvi. q. ul. oēs baſili ce. ⁊. xviij. q. ij. monaſteria. ⁊ sͣ. de reli. do. de xenodochijs. h ¶ Nō ſoluerūt. hec excuſatio uel allegatio n̄ valebat qꝛ ī ꝓcuratōe q̄ rōe viſitatōis debet̉ n̄ currit p̄ſcriptio. sͣ. d̓ p̄ſcri. cū ex officij. sͣ. e. cū inſtātia. ſic̄ nec ꝯͣ ip̄aꝫ viſitatōeꝫ. aliꝰ tn̄ p̄latꝰ poſſꝫ p̄ſcriber̄ vtrū qꝫ ꝯͣ ep̄um. ut ibi dicit. ſic ⁊ ꝯͣ ꝓcurationē q̄ debet̉ legatis dn̄i pape non preſcribit̉ sͣ. e. cum inſtantia. Et ideo dixi ratione viſitatiōis. prouidere tibi duximus reſpōdē. dum: ꝙ illud obſeruare tenet̉: qd̓ in uicinisᶻ ꝓuincijs obſeruat̉. ¶ Dem in concilio generali. Rocurationes que ratiōe ui ſitatiōisª debent epīs uel ar. Achidiaconis uel quibuſlibet alijs etiam apoſtolice ſe. legatis aut nūcijſ abſqꝫ manifeſta ⁊ neceſſaria cā nullatenus exigantur: niſi quādo ꝑſonaliter officiū uiſitatōiſ īpēdūt ⁊ tunc euectionū ⁊ perſonaruꝫ mediocritatem obſeruent in lateran̄. concilio diffinitam: hoc adhibito moderamine circa legatos ⁊ nūci os apoſtolice ſe. ut cuꝫ oportuerit eos apud aliquem locū moram fa cere neceſſariam: ne locus ille pro pter illos nimium aggrauetur: ꝓ curatiōes recipiant moderatas ab alijs eccleſijs uel perſoniſ: que nō dum fuerant de ſuis ꝓcurationib aggrauate: ita ꝙ numeruſ procura tionum numerum dieruꝫ: quibus huiuſmodi moram fecerint non ex cedat: ⁊ cum aliqua non ſuffecerit per ſeipſam due uel plures coniun gantur in unam. ¶ Porro uiſitatiōis officium exercentes non que. rant que ſua ſūt ſed que ieſu chriſti predicationi ⁊ exhortationi correctioni ⁊ reformationi uacando: ut fructū referāt qui nō perit. Qui au tem contrauenire tentauerit: ⁊ qd̓ accepit reddat: ⁊ eccleſie quā talit̉ aggrauauit tantundē impendatꝰ. PUOnoriuſ tertius detiron ⁊ ioſa phat abbatibus. Enerabili fratre noſtro ceno manen̄. epō accepimꝰ ꝯque rente: ꝙ cum cauſa que inter ipſuꝫ ex parte una ⁊ abbatem ⁊ conuentum de cultura ex altera ſuper ꝓcu rationibus quas ab eis petit: ideꝫ epiſcopꝰ noſcitur agitari uobis fu erit ab apo. ſe. ꝯmiſſa: dicti abbas ⁊ conuentus ex eo fruſtrari intētio nem eiuſdem epiſcopi moliūtur q̄ eorum monaſterium in cenomane ſi uillaᵍ ſitum eſſe dinoſcit̉: ⁊ ipſi ꝓ curatiōem hactenus nōʰ ſoluerūt.

quia in ꝓcuratione que cōpetit rōne inſtitutiōis ſiue cōſuefudinis bene currit preſcriptio. ar. xviii. q. ii. eleutherius. ⁊. c. ſeruitiū. i ¶ Rōnabile. puta pͥuilegium.s. e. cum inſtātia vel ſi allegarent p̄ ſcriptionē nomine alterius ⁊ ꝓbarent. sͣ. de p̄ſcrip. cū ex officii. alias ſe tueri nō poſſunt. vel niſi allegarent tantā pauꝑtatē ꝙ ipſū pro curare nō poſſent. tunc.n. ſuis ſūptibꝰ dꝫ viſitare. ar. x. q. iii. cauendū. ⁊ xxv iii. q. i. iā nunc. de hͦ dicit sͣ. e. cū īſtātia. k¶VUm nuper. Aauctoritate ꝓ pria. qd̓ ei ꝯpetit de iure cōi. sͣ. e. ſopite. ⁊ hͦ ītellige cū ep̄s ē negligens: alias ſe ī tromittere non dꝫ. ar. ix. q. iii. cū ſimꝰ. ⁊. c. cōqueſtus. In quibꝰ caſibus archi ep̄s poſſit ſe intromittere auctoritate metropolitana d̓ ſb̓ ditis ſuoꝝ ſuffraga neoꝝ. no. sͣ. de offi. ordi. paſtoralis. l ¶ Noſtra in quo caſu pōt ſe intromi tere quādocūqꝫ au ctoritate pͥuilegii. ⁊ tunc pōt adiri tam ꝑ appellationē ꝙͣ ꝑ ſimplicē querelam: quod nō pōt in alio caſu. ſic. sͣ. de offi. le ga. cū nō ignoretis. m ¶ Uiſitationis. alias nō tenet̉. sͣ. e. procurationes. n ¶ Facultates. q̄ ſemꝑ in his cōſide rāde ſūt. sͣ. e. ſopite vbi de hoc. o ¶ Um canoni cis annis. videt̉ ꝙ duo ſufficiant: quia pluralis elocutio du orum numero cōtēta eſt. iiii. q. iii.§. vbi numerus. ⁊ de con ſec. di. hec quoqꝫ. ⁊ ſi poſt annos liber eē iuſſus ē poſt bien nium liber erit. ff. de manumiſ. teſta. libertas.§. vlt. ⁊ ſi data fuerit conditio in diebus: ſi nihil adijciat̉ biduo cōditionē impleri opor tet. ff. de v̓. ſig. inter illam. in fi. immo exigit̉ ꝙ legitimo tempore ī ſtita ſit: ad hoc ut in futurum teneantur niſi cā eſſet in euidenti. de hoc dicit̉. sͣ. e. peruenit. p ¶ Pecunie. que ab initio fuit conſtituta: ⁊ nō ad nouā que maior eſt. Si enim moneta diminuta fuiſſet illā recipere nollent.s. e. cum oſim. Cum ergo minorem recipere nollent: maiorem exigere non debent. ff. de da. infec. qui bona.§. ſi quiſꝙͣ. ⁊. C. de ſolu. l. penulti. q ¶ In vſu. tunc eſtimationē illius antique ſoluant. ut. sͣ. e. olim. ī fi. Sed nūquid poſſet ſolui pͥma ſi inueniret̉: ſi non minus valet? ſi vo minus valet: ⁊ nō eſt in vſu nō pōt ſolui qꝛ reproba monēta non liberat ſoluentē. ff. de pig. ac. eleganter.§. qui reprobos. ſi. ff. ad vel cle. ꝙuis.§. ſi conuenerit. ⁊. ff. qui ſatiſ. cog. quotiens. ber. ¶ Uctoritate viſitationis talis ꝓcuratio nō preſtat̉: niſi quan do ꝑſonaliter viſitant locum cā correctionis. sͣ. e. ꝓcuratōeſ: ſed in gragiis iſtis nulla fit viſitatio licet ibi quādoqꝫ monachi cele brent: ſꝫ ad caput accedit p̄latus cā viſitationis: ⁊ ibi nō conſueue runt morari monachi ſed conuerſi cā colēdi agros ſuos: ⁊ ita cum nulla fiat viſitatio: nulla propter hoc: ꝙ ibi aliquando celebrant: de bet preſtari procuratio. I D hec. altare.i. menſa altaris. ſic exponitur de conſe. di i. ſi motum. quādoqꝫ tabula conſecrata de loco ad locuꝫ mouet̉: nec tamē deſecrat̉. de con. di i. cōcedimus qd̓ in ſelligo quādo nō eſt affixa ⁊ ꝙ dicit motū.i. mutatū. quo ad formā et infra. Diſcretioni. v. mādamus quatenꝰ niſi aliud rōnabileⁱ oſtēde rint: uos eos ad exhibenduꝫ eam ſicut ius dictauerit cōpellatis. ¶ Rego nonus. Um nuper archiepūs bene uentanus beneuētanā prouin ciam viſitaret: ⁊ infra. Mandamꝰ quatenus cū eundē archiepiſcopū ſiue auctoritate ꝓpria: ſiue noſtra beneuētanam prouinciā contigerit viſitare: procurationes rōne viſita tionisᵐ debitas iuxta facultates ec cleſiaꝝ ueſtrarū exhibeatis eideꝫ alioquin ſententiaꝫ quam ipſe rite tulerit in rebelles rataꝫ habebim et faciemus auctore dn̄o inuiolabi liter obſeruari. ¶ Dem. VUm canoniciſ maioris eccleſie quandaꝫ ſūmam pecunie pro penſione eccleſie tue debitam aliquot annis ꝑſolueris: et ijdem ſūmaꝫ illam ex integro de meliori moneta exigant ſibi ſolui: tibi damus noſtris litteris in mandatis: ut canonicos illos ſolutiōe prioriſ pecunieᵖ. uel ſi nō ſit in uſu eſtima tione penſionis antique facias ma nere contentos. ¶ Dem. ¶ Uctoritate preſentiū inhibe ¶ Imus ne quis pro eo ꝙ in ora torijs que in grangijs ueſtris habetis īterdū aliqui ueſtrū celebrāt procurationes: que rōne viſitati. onis debent̉ a uobis exigere: uel extorquere preſumat. ¶ De conſecratione eccleſie uel Itaris. ILexander. iij. ⁊ ſtructure inferioris: ⁊ ita ſi mēſa fuerit remota uel aliquiſ de lapidibꝰ tāgēs mēſā ipſā: execratū eſt altare: ⁊ dꝫ iterum ꝯſecrari. ſed ſi aliquid addat̉ altari non execrat̉: ſed ſacrū trahit ad ſe nō ſacrum. jͣ. e. ꝙ in dubiis. b ¶ Sigillum. quod in lapide fit in conſecratione c ¶ Diminutus. enormiter. jͣ. e. quod in dubiis. d ¶ Cōſecrari. ipſū altare ⁊ nō eccleſia. Alia.n. eſt conſe cratō eccleſie ⁊ alia altaris: ut ſequitur in littera. e ¶ Canones. de conſec. di i. ſi motū. īnuit̉ ibi ꝙ eccleſia debeat conſecrari: dū dicit ſi motū fuerit altare: denuo coſecret̉ eccleſia: ſed exponitur altare.i. menſa ſiue tabula ec cleſia.i. altare quod eſt dicere ſi mota fuerit tabula cōſecre tur altare. ber. f Ua. ꝙͣ pͥuatis. quolibꝫ Fergo die poſſūt fieri cō ſecrationes eccleſiaꝝ vel alta rium. virgines etiā ꝓpter ne ceſſitatē diebus pͥuatis veluꝫ ſacrum acciꝑe poſſunt. xx. q. i. deuotis. qꝛ neceſſitas legeꝫ non hꝫ. de conſe. di. i. ſicut. et sͣ. de conſue. quāto. ⁊ ſic ma gna neceſſitas hoc inducit ut ibi dicitur. ⁊. jͣ. de reg. iur. qd̓ nō eſt. ordines vero ſacri nō conferunt̉: niſi certis diebus sͣ. de tēpo. ordi. c. i. ⁊. ii. lxxv. di. c. vl. ⁊ criſma certo tēpore cōficit̉. d̓ cōſec. di. iiii. omni tē pore. qd̓ in ſuꝑficie potius cō tradicit. ſed exponit̉ oī tēpore.i. oī anno ante paſca certo die. ⁊ qꝛ iſta certis tēporibus cōferunt̉: dubitauit: an idem eēt de conſecratiōe eccleſiaꝝ. g¶¶ Uod in dubiis. ſi mo a. de conſe. di. i. ſi mo tum. ⁊.s. e. c. i. h ¶ Cōſecrari. de hac conſe cratiōe dic ut. sͣ. e. c. i. ꝑ quod intellige. quod hic dicit̉. i ¶ Conſecrato. ⁊ ita ſacruꝫ taꝙͣ dignius trahit ad ſe non ſacrū. xiii. q. ii. nō eſtimemus ⁊. ff. d̓ rei. ven. que religioſis. ſimile. ff. de ſolu. ſi alieni. ff. d̓ vſucapio. eum qui edes. ſecūſ ſi vinū apponatur ſāguini. jͣ. titu. proxi. cuꝫ marthe.§. que. ſiuiſti. verſi. preterea. ar. contra. ꝙ minus dignum trahit ad ſe magis dignuꝫ argu. sͣ. de iurepatro. ex litteris. ⁊. c. cum ſecundum. ⁊ ar. sͣ. de offi. deleg. ſuꝑ queſtionum.§. ſi vero duo ſunt. Item ar. ꝙ in reficiendis ſacris veſtibus fili um non ſacrum ſiue pannus non ſacer poteſt apponi: nec eſt opus noua con ſecratione. ioannes. Rp Ropoſuiſti. reconciliari. Nota quando eccleſia debet conſecrari uel πeconciliari. Primo ſi dubitatur an ſit conſecrata. Idem de altari quod pro pter dubium debet conſecrari. de conſe. di. i. eccleſie uel altaria quia non dici tur iteratum quod neſcitur eſſe factum. de conſec. diſtin i. ſolennitates.i. ſic eſt de baptiſmo. jͣ. de baptiſ. c. ii. ⁊ ſimile. lxviii. diſtin. preſbyteri quos. ⁊.§. ſe Item ſi eccleſia eſt exuſta tota uel maior pars debet iterum conſecrari. de cō ſecra. di. i. eccleſiis ſeml̓. argu. ff. de contrahen. emp. domum. ſi vero tectum corruerit: ⁊ parietes illeſi remaneant: vel etiam modicum de ipſis parietibus deſtructum fuerit non debet propter hoc conſecrari. jͣ. eo. ligneis. Et ſi tota eccleſia ſimul deſtructa fuerit uel maior pars debet iterum conſecrari. ſi ſuc ceſſiue ſufficit aſperſio aque benedicte. de conſe. di. i. de fabrica. Pro remotio ne altaris uel fractura enormi non reconſecretur eccleſia. ut. sͣ. c. i. Pro ſan guinis effuſione ⁊ pro adulterio debet tantum reconciliari. ut hic patet. ⁊. jͣ. de adultē. ſignificaſti. ⁊. argu. jͣ. e. c. vlti. arg. contra de conſe. di. i. eccleſiis ſe mel. ſed illud intelligitur ẜm hoc: ꝙ ſanguinis effuſione uel ſeminis pollutionē non conſecratur. per quem debet fieri hec reconciliatio? dicitur infra eodem aqua. lA Um̄ ſis. plura altaria. argu. contra bazianum. qui dixit ꝙ conſecrato maiori altari omnia alia altaria eſſent conſecrata: ſi digito demonſtrē tur. argu. ff. de acqui. poſ. quod meo.§. ſi per venditorem. C. d̓ natura. liber. ſi quis habens. ſic plures clerici poſſunt ordinari. sͣ. de tempo. ordi. de eo. ⁊ lxxv. di. ꝙ a patribus. ⁊ plures epiſcopos poteſt conſecrare. modica fuit hec dubitatio. ſed non credebat: ꝙ licet plures clericos poſſet ordinare ꝙ poſſet plura altaria uel epiſcopos conſecrare. ber. 9 D hecq ſi altare motū fu erit: aut lapis ille ſolum modo ſuperpoſitus qui II ſigillum cōtinet cōfractꝰ aūt etiam diminutus: debet denuo conſecrari. Propter hoc uero ne quaquā reiterare ſuam conſecrationem eccleſia cōſueuit: licet id qui dam canones inuenire videant̉. ¶ Nno. iij. tornac. epō. Ua. f. ⁊ infra. Inquiſitioni. t. C t. r. ꝙ in dio. tua licet tibi ec cleſijs dedicationē impēdere: tam diebus dominicis quā priuatis. ¶ Dem indroſien̄. epō. Uod ī dubijs: ⁊ īfra. Altare uero in quo tabula cui conſe crationis benedictio pōtificali me niſterio adhibet̉: ſi motaᵍ uel enor miter fracta fuerit: debet n̄ īmerito cōſecrariʰ. Nec negamꝰ quinoleū non cōſecratum: conſecrato poſſit oleo cōmiſceri. ¶ Dem compoſtella. archiepō. Ropoſuiſti ꝙ uenientibꝰ ad eccleſiam ſancti iacobi ex diuerſis regionibꝰ peregrinis: ⁊ uo lentibus alijs ab alijs per conten tiones ⁊ rixas altaris de nocte cu ſtodiā uendicare: homicidia cōtin gunt fieri interdū: ⁊ aliquādo vulnera inferūtur: ⁊ infra. F. t. b. r. ꝙ manēte eccleſia ⁊ altari ipſa recōci liariᵏ poterit per aquam cū vino et cinere benedictam. ¶ Dem. ¶ Um ſis: ⁊ īfra. Noueris igit̉ ꝙ plura in eccleſia vna alta ria ⁊ plures epiſcopos ſimul po teris conſecrare. ¶¶ Dem.

m Igneis. parietibus. ꝙͣdiu parietes integri ſunt: non eſt eccleſia recon ſecranda: quia in parietibus conſecratur eccleſia ⁊ non in tecto: aut ſi ſucceſſiue reꝑati eſſent. de conſe. di. i. de fabrica. de hoc dictum eſt. sͣ. e. ꝓpo ſuiſti. ⁊ de tabula. sͣ. e. c. i. ⁊ que ibi dicta ſunt: hic poſſent dici. u¶c UUnſuluiſti. cimiteria. Sicut ergo eccleſa reconciliatur ita ⁊ cimiteriū: cum ſit conſecratuꝫ ut hic patet: ⁊ illa corꝑa ſi diſcer ni poterunt ſunt exhumanda ⁊ extra cimiteriuꝫ eijciēda. sͣ. de ſepultū. ſacris. ⁊ eadē gau det immunitate eccleſia ⁊ cimiteriuꝫ. xvii. q. iiii. ſi quis cō tumar. ⁊. c. ſequē. ⁊ ita idē iuris eſt ī acceſſorio quod ī pͥn cipali. sͣ. de offi. dele. prudentiaꝫ.§. vlt. cū ſuis ꝯcordātiis. o ¶ Sicut ī dedicationibus. sͣ. e. propoſuiſti. d̓ con. di. i. ſi motū. ⁊. c. ſe. ber. n¶ c¶ Um ſicut. conſecran da. nec ēt fundāda: ni ſi pus cōpetens dos fuerit ei aſſignata. d̓ conſe. di. i. nemo in aut̓. ut nulluſ fa. ora. domū §. i. col. v. ⁊ in aut̄. ut deter. ſit nume. cleri.§. i. colla. i. vel ſi hoc omiſſum ſit in fundatiōe ſicut hic: nō dꝫ conſecrari eccleſia: niſi dos ei prius fuerit aſſignata. ut. xvi. q. vlt. pie mē tis.i. q. ii. placuit. ⁊ hic: cum ad hoc ex debito teneatur fū dator: ut dicit in fi. Sed que erit cōpetens dos Rn̄deo: ſi ſit monaſterium: tunc dos dꝫ eſſe tanta: ꝙ p̄ſbyteri diaconi ⁊ ſubdiaconi cātores ⁊ lecto res poſſint ibi eē: ꝓut tradit̉ ī aūt. ut deter. ſit nume. cle.§. i. Si vero alia eccleſia colle giata dos ad minus dꝫ eſſe ꝓ duobus. ar. sͣ. de fi. p̄ſby. propoſuiſti. vii. q. i. illud. aut tri bus. de cōſec. di. i. hec quoqꝫ ⁊ ꝙ poſſit reciꝑe hoſpites et ep̄alia iura perſolue̓.s. d̓ preben. de monachis. sͣ. de ſupneg. prela. c. ii. Sꝫ quid ſi epi ſcopus conſecrat vel fundat eccleſiam non aſſignata dote? dicit bazi. ⁊ beneꝙ epiſcopus tenetur dotare eccleſiam: ſicut tenetur prouideri illi quem ordi nat ſine titulo. sͣ. de preben. c. ii. c. epiſcopus. ⁊. c. cuꝫ ẜm apoſtolum. ⁊ hoc cre do verum dummodo ſine leſione eccleſie ſue hoc facere poſſit: alias non niſi haberet proprium quia delictum perſone ⁊c̄. ut. xvi. q. vi. ſi epiſcopum. sͣ. d̓ ex cep. cum venerabili. ⁊ tunc fundator dotabit eam: ⁊ poſſet ad hoc cōpelli. ar. xvi. q. vl. pie mentis. ar. ad hoc. ff. de ritu. nup. qui liberos. ⁊ heres fūdatoris ad hoc tenet̉ in aut̉. de ec. ti.§. ſi aūt. ⁊.§. ſi quis edificationē. col. ix. q ¶ ¶ Qua. cōſuetudine. No. ergo ꝙ conſuetudo que eſt ꝯͣ iuris naturā nō ꝓdeſt: ⁊ ꝯͣ illud ius non pōt preſcribi. sͣ. de cōſue. cuꝫ inter vos. ⁊. c. cū ꝟenerabilis. ⁊. c. ꝙͣto. ⁊. c. vlt. vbi de hoc. r ¶ Iuriſdictionis. puta iudicare cognoſcere de cauſis inſtituere beneficia conferre: ⁊ omnia alia que aſſecutus eſt ep̄s in confirmatione. ar. sͣ. de elec. trāſmiſſam. hec omnia committere pōt ⁊ delegare vnicuiqꝫ maiori vel mino ri. Sed ea que ſunt epiſcopalis ordinis demandare nō poteſt in inferioribꝰ: puta clericos ordinare virgines conſecrare criſma conficere ⁊ cōſimilia: que miniſterium cōſecrationis deſiderant. Sed que eſt ratio quare illa que ſunt iuriſdictionis poſſit committere clericis inferioris gradus: ⁊ non illa que ſūt ordinis demandare? hec poteſt eē ratio iuriſdictio ſola voluntate ⁊ verbo cō mittitur ſiue delegatus fuerit ſiue ordinarius ⁊ reuocatur. sͣ. de offi. dele. ſuꝑ queſtionum.§. intentionis. ⁊.§. porro. ff. de iudi. iudicium: ſꝫ collatio ſacramē torum non cōfertur ſola voluntate vel verbo: īmo facto eſt opus qꝛ neceſſaria eſt viſibilis vnctio et exterior: que eſt ſignū interioris vnctiōis in corde. sͣ. de ſac. vnc. c. vno. que ꝑpetua eſt ⁊ amitti nō pōt: licet executio quādoqꝫ ſuſpen datur.i. q. i. ꝙ quidē. v̓. ſi forte militie ⁊c̄. ⁊ ita patet ꝙ non poſſunt taliter de mandari ſicut iuriſdictio uel reuocari ⁊ talia ꝯferri non poſſunt niſi ab eis ꝗ habēt ea ꝑ collationem. lxviii. di. preſbyteri quos. ⁊ ſic reconciliatio talis nul la eſt: cū ſacerdotes illi nō habuerunt poteſtatē illam ꝑ talem demandationē que ē ordinis epiſcopalis ſicut conſecratio. ſed vnus epiſcopus alij epiſcopo poteſt hoc demādare. ⁊ per huiuſmodi demandationem nihil ei committit: cum ipſe epiſcopus habeat ea que miniſterium conſecrationis deſiderant: et ei deeſt tantum auctoritaſ: quia in alienam meſſem falcem mittere non debꝫ: niſi de volūtate ⁊ mādato illius cuiꝰ ē dioceẜ. vi. q. iii. ſcriptum ē. ¶ Tolleramus. Sed videtur ꝙ iſta ſola tolerantia non ſufficiat ſibi: niſi ite rum reconcilietur per epiſcopum: quia nulla fuit reconciliatio. ergo iteruꝫ de Igneis edificijs eccleſie ur̄e caſu conſūptis parietibusⁿ tn̄ illeſis ac menſa principalis altaris in ſua extremitate modicam paſſa fracturam: ⁊ infra. Inqui. t. t. dux rn̄. ꝙ cū parietes in ſua integritate ꝑmanſerint: ⁊ tabula altaris mota uel enormiter leſa nō fuerit: ob cāꝫ predictaꝫ nec eccleſia nec altare de bet denuo conſecrari. ¶ Dem ſenon̄. epōOnſuluiſti: et infra. Cimite riaⁿ in quibus excōicatorum corpora ſepeliri contingit: reconci liāda erūt aſꝑſione aque ſolēniter benedicte: ſicutº in dedicationibus eccleſiaꝝ fieri conſueuit. P Onorius. iij. regine vngarie. Um ſicut ex relatiōe capituli ¶ oradien̄. nobis innotuit: q eorū feceris eccleſiā conſecrari: et infra. Cum non ſit eccleſia niſi de dote prouiſuꝫ ei fuerit conſecrādaˣ eo liberalius ad dotandū predictā eccleſiam aperire manus munificē tie tue debes: quo ad hoc ffortius tanquā ex debito iam teneris. GReg. ix. aſtoricen̄. epō. ¶ Qua ꝑ epiſcopū benedicta ¶eccleſiā recōciliari poſſe per alium epiſcopū nō negamꝰ: ꝑ ſacer dotes ſimplices hoc fieri decetero prohibētes: nō obſtante conſuetu dineq prouincie bracharen̄. que di bet recōciliari. ſicut ſi aliquis ordinatur ab eo qui ordinandi poteſtatem nō habebat iterum debet ordinari. lxviii. di. preſbyteri. ⁊ jͣ. de preſby. nō bap. c. i. ⁊. iii. ſed dic ꝙ per talem tolerantiā ratam ha bet talem reconciliationem ⁊ incipit valere ex nunc cum prima nul la fuiſſet: ⁊ ita de nihilo facit aliquid. ſic. iii. q. vi. hoc quippe. ⁊ d̓ cō ſe. di. ii. r̄uera. quia pōt princeps muta re naturam rei. C. d̓ rei vxo. act. l. vna. circa princi. ber. t ¶ CIeccleſia. n̄ Sꝯſecrata. no. ꝙ dicit non cōſecra ta: ergo multofortiꝰ cōſecrata.sͣ. e. ꝓpoſuiſti. ſic ⁊ cimiterium ſi taliter polluatur reconciliari dꝫ. ut. sͣ. e. ꝯſuluiſti. ar. ꝙ ſi aliquis excom municatus uel paganus ibi ſepelitur ſunt inde eijciendi: nec in ea debet cele brari ante eiectionē ⁊ aſperſioneꝫ aque benedicte: licet con ſecrata priuſ nō fue rit: ⁊ parietes ſunt radendi. de conſe. diſtī.i. eccleſia. ⁊. c. vbi. ⁊. c. ſe. ⁊ ita eccleſia nō cōſecrata gaudet eodeꝫ priuilegio quo ⁊ cōſecra ta: ut hic patet: ⁊ hͦ eſt expreſſum. jͣ. de ī mu. eccle. c. pe. ⁊ ita ſi aliquis illuc cōfugerit debet ab eccle ſia defēdi. ⁊ hoc iō: qꝛ locus ille auctori tate ep̄i dedicatus eſt diuino cultui: et quod ſemel deo d̓di catum eſt ad ꝓpha nos vſus redire nō debet. xii. q. ii. nulli liceat. ⁊ sͣ. de re. ꝑmu. mācipia. ⁊ tamen grauius peccat qui ſic deliquit ꝙͣ ī nō ꝯſecrata: ſicut magis peccat ⁊ grauius punitur qui ī ma iorē ꝑſonā ꝙͣ qui in minorem: nam ex ꝑſona conſideratur iniuria ⁊ crime. inſti. de iniur.§. atrox. jͣ. de ſen. ex. cū illoꝝ. ⁊ crimē auget̉ dignitate p̄poſiti. ff. de re. mili. omne delictū.§. i. Sed nunquid ⁊ iſti violatores ſunt dicendi ſacrilegi ẜm diſtinctionē ſacrilegii? nō vide tur. xvii. q. iiii. ſacrilegiū. ſꝫ credo ꝙ tāꝙͣ ſacrilegi iudicādi ſūt. lꝫ lo cus ad hoc ꝯſecratus nō ſit. ar. sͣ. de fo. ꝯpe. cōqueſtus. ⁊ qꝛ eodē pͥ uilegio gaudet ac ſi eēt cōſecrata. jͣ. de īmu. eccle. c. penul. u ¶ Lauet̉. ſꝫ ꝑ quē dꝫ lauari? ꝙ ꝑ ep̄m tātum sͣ. c. ꝓx. In hͦ caſu ſatis credo ꝙ ꝑ ſimplicē ſacerdote poſſit lauari: qꝛ ſi ītellexiſſꝫ papa ꝙ ꝑ ep̄m deberet lauari illd̓ dixiſſet ſicut dixit ī ꝓxi. c. p̄cedēti. cuꝫ papa ī vtroqꝫ. c. ſcribat eidē: ⁊ qꝛ dixit exorcizata lauet̉: q̄ fit ꝑ ſim plicē ſacerdotē ⁊ nō cū aqua bn̄dicta cū vino ⁊ cinere: cū qͣ recōcilia tur eccleſia ꝯſecrata. sͣ. e. ꝓpoſuiſti. ⁊ ar. ad hoc. sͣ. de tēp. or. cū ī diſtribuēdis. ⁊. ar. de ꝯſe. di. ii. c. fi. ar. tn̄. ꝯͣ. jͣ. de īmu. ec. c. penul. ber. Reſbyter. ꝑſoluat. ꝯſiliū ē ut ſimul dicat oēs horas: ne ſuper ueniētibus occupationibꝰ aliquā horā dimittat. ⁊ ītelligit̉ hͦ de clericis pauꝑibus: quos ad opus rurale oportet exire: ut ī lr̄a pa tet alias ſuo loco ⁊ tꝑe dicende ſūt ſingule hore. b ¶ Cōpetētibus. ſignatis cāpanis vel alio ſigno. sͣ. de elec in cāis ⁊.s. de offi. cuſto. c. i. ⁊. i. di. ius militare. c ¶ A ſcholaribꝰ. hͦ exaudio: cū aliqͣ ſuꝑueniēte neceſſitate ip̄e offi ciū ſuū ꝑfice̓ n̄ pōt. vii. q. i. illd̓. ⁊ facit ad hͦ. sͣ. d̓ vi. ⁊ ho. cle. ut ꝗſqꝫ. d ¶ Rurale. Clericꝰ.n. cui eccleſia n̄ ſuffic̄: ex artificio ſuo victu ⁊ veſtitum querat. xci. di. clericus victū abſqꝫ officii ſui detrimēto. ⁊ xxi. q. i. c. i e ¶ Ieiunus de cō. di. ii. liquido. d̓ ꝯͣ. di. i. ſacramēta. ⁊ di. v. ieiuni ⁊. c. ut ep̄i. ⁊. vii. q. i. nihil. ber. f ¶ Succurrere. miſſam celebrando vſqꝫ ad ſtatutā horam: ut hic dic̄. i. nonam. de ꝯſe. di. i. ſolent. vel vſqꝫ ad tertiā quandoqꝫ. xliiii di. non liceat. hͦ in diebus cōibus. g ¶ Septenariꝰ. Sūt ſeptē hore ſicut ſunt ſeptē dona ſpūs ſancti. xxx. q. i. ꝑuenit. ſeptē dies ſeculi: ⁊ ſeptē etates quibꝰ ꝯpletis finiet̉ mundus: ſeptē petitōes ī oratione dominica: ſeptē pſalmi penitētia cenda eſt potius corruptela: quia licet epūs cōmittere ualeat que iuriſdictionis exiſtunt: que ordinis epiſcopalis ſunt: nō pōt inferioris gradus clericiſ demadare. Quod autē mādantibus epiſcopis ſuper reconciliatione factū eſt hactenus ꝑ eoſdē: miſericordit̉ tolleramꝰˢ. ¶ Dem eidem. Ieccleſia non conſecrata cu iuſcūqꝫ fuerit ſemine aut ſan guinis effuſione polluta: aqua pro tinus exorcizata laueturª: ne diuine laudis organa ſuſpēdant̉: eſt tamē quācitius fieri poterit conſecrāda. ¶ De celebratione miſſaꝝ ⁊ ſacra mēto euchariſtie ⁊ diuinis officijs. Ex concilio agaten̄. Reſbyter mane matuti nali officio expleto pen ſum ſeruitutis ſue videlicet primā tertiā ſextam nonam ueſperāqꝫ ꝑſoluatª ita tn̄ ut horis ꝯpetētibꝰᵇ iuxta poſſibilitatē aūt a ſe aut a ſcholaribꝰᶜ publice cō pleant̉. Deinde ꝑactis horis ⁊ in firmis viſitatis ſi uoluerit exeat ad opus rurale ieiunusᵉ: ut iteruꝫ ne ceſſitatibꝰ ꝑegrinoꝝ ⁊ hoſpitū ſiue diuerſoꝝ cōmeātiū infirmoꝝ atqꝫ defūctoꝝ ſuccurrere poſſit uſqꝫ ad ſtatutā horam pro temporis quali tate: propheta dicente ſepties ī die laudem dixi tibi. qui ſeptenariusⁱ

ies: itē ſeptē diaconi: ſicut ſeptē candelabra. xciii. di. diaconi qui. Et ita ſeptē ſunt hore ad quas tenent̉ ſacerdotes: de alijs nihil dicit. vnde videt̉ ꝙ nō teneant̉ ſꝫ certe tenēt̉. ar. sͣ. de p̄bē. cū ẜm apoſto lum. xci. di. c. i. ⁊. ii. ⁊. xcii. di. c. vlt. h ¶¶Uidā peculiares.i. ſpāles. de ꝯſe. di. i. ⁊ hͦ attendēdū ē. ala. i Nō fiat. non qꝛ maluꝫ ſit audire tales miſſas: ſꝫ malū eſt ꝓpter talē dimitter canonice ſta tutas miſſas de die ut dicit̉ in fi. ſi. xxi. di. deniqꝫ: vbi ꝓhibet̉ minori bn̄dice̓ pn̄te maiore. ⁊ dare elemoſynā nō ē pec catum: ſed dare ad iactantiā maluꝫ eſt i. q. i. nō eſt putāda. ⁊. c. vide ꝙͣtum. Et ita eſt ar. ꝙ aliquid ꝓhibet̉ nō ꝓpter hͦ ꝙ malū ſit: ſed ꝓpt̓ id quod ex eo ſequi pot. sͣ. d̓ iureiuran. ⁊ ſi xp̄s. ⁊. xxii. q. i. in nouo. ⁊. xi. q. iii. nolite. lxiii. diſti.§. verum. k ¶ Nō ꝓ alia deuotione qͣſi melius ſit miſſas iſtas audire. ꝙͣ alias canonicas de die. ¶ A Onſuluiſti. natiuitatis die. nlnatiuitatiſ do mini plures miſſe celebrant̉. de cōſe. di.i. nocte ſcā. et celebrant̉ tres etiam miſſe ꝓpter myſterium: quoniā ꝑ illaſ tres miſſas repreſē tatur triplex ſtatus ſcilicet ſtatus āte le gē ſub lege ⁊ ſtatus gratie. Illa que can tat̉ in nocte repreſē tat ſtatum illuꝫ qui fuit ante legē quando oēs erant ī tenebris. vnde dicitur ī miſſa illa ꝓphetica. Populus gentiū ꝗ ambulabat in tenebris. ¶Secunda que dicit̉ ī aurora: repre ſentat tp̄s ſub lege in quo iā incipiebāt exꝑte ſcire xp̄m ſed nō plene ꝓpt̓ dicta legis ⁊ ꝓphetaꝝ. ⁊ iō cātat inter diem ⁊ noctē: ⁊ dicitur of ficium: lux fulgebit hodie Tertia dicit̉ ī die ꝑ ꝙͣ deſignat̉ tp̄ſgratie.ſ. pn̄s. vn̄ dr̄ officiū puer natꝰ ē ⁊c̄. qd̓ potes ītelliger̄ his v̓ſibꝰ Tres in natali debēt miſſe celebrari. Quaꝝ pͥ ma ſacrā xp̄i ſignat genitu ram. Altera venturi deſignat gaudia xp̄i. Tertia iam factum quod lex fore ſacra deſignat. m ¶ Neceſſitatis. Sꝫ quā dicit neceſſitatē? Rn̄deo ſi celebrauit de die ⁊ poſtea ēt moriat̉ aliꝗs uel ēt cā honeſtatis uel vtilitatis: ut ſi dicta miſſa d̓ die ſuꝑueniat aliqͣ magna ꝑſona que velit miſſā audit̉ ar. sͣ. e. c. i. ⁊. ii. alias gͦ ſufficit ꝙ vna miſſā celebrat ꝗs ī die. de ꝯſe. di. i. ſufficit. ⁊. jͣ. e. te referente: nec exp̄ſſe ꝓhibet̉ ꝗn̄ plures poſſint celebrari. ex eo ꝙ dicit ſufficit: vn̄ pōt vna celebrare de die ⁊ aliā ꝓ de functis ⁊ quotiēs celebrat totiēs ſumat corpus xp̄i ⁊ ſanguinē. d̓ conſec. di. ii. cōꝑimus. ⁊. c. tribus. numerus a nobis implet̉: ſi matutini prime tertie ſexte nōne ueſpere cōpletorij tēpore noſtre ſeruitutis officia ꝑſoluamus: nam de noctur nis vigilijs ideꝫ ipſe propheta ait media nocte ſurgebam: ⁊ cetera. ergo his temporibus laudes crea tori noſtro ſuꝑ iudicia ſue iuſticie referamus. Eͣ concilio triburien̄. Uidam laicoꝝ habent in cō ſuetudine ut ꝑ ſingulos dies audiant euāgeliū in principio erat uerbū: ⁊ miſſas peculiares hoc ē de ſancta trinitate: ⁊ de ſancto michaele: ⁊ ideo ſancitum eſt in eodē concilio: ut ulterius hoc nō fiat̉ niſi ſuo tēpore: ⁊ niſi aliquis uelit ꝓpt̓ reuerentiā ſancte trinitatis: nō pro aliaˣ deuotiōe audire. Sed ſi uolu erint ut ſibi miſſe cantent̉: de eadeꝫ die miſſas audiant ꝓ ſalute viuoꝝ ⁊ etiam defunctoꝝ. ¶Nno. iij. vigoren̄. epō. Unſuluiſti: ⁊ infra. Reſpon demus: ꝙ excepto die natiuitatis dominice: niſi cauſa neceſſita tisᵐ ſuadeat: ſufficit ſacerdoti ſemel in die vnam miſſam ſolūmodo celebrare. IDem archiepō bracharen̄. Onſilium noſtrum: ⁊ infra. Requiſiſti utrū in diebus ꝓfeſtisᶻ in quibus ad honorem ſācti ſpūs: beate virginis: ⁊ ſancte crucis miſſam celebrarecōtingit: hym nus angelicusº ſymbolum ac prefatioq ꝓpria debeat decātari: ⁊ īfra. Inquiſitioni. t. t. r. ꝙ apud nos in diebus profeſtis cū miſſarū ſolēnia in honorē beate virginis celebrāt̉ neqꝫ hymnus angelicꝰ neqꝫ ſymbolum decantat̉: licet in miſſa pro pria prefatio decantet̉: ut inter cōmemorationē ⁊ ſolēnitatem differē tia oſtendat̉: vnde te deum lauda mus regulariꝰʳ dimittit̉ quā dicat̉ in laudibus matutinis. IDem clericis ſācti. p. magaleū. VX parte ueſtra: ⁊ infra. Po ſtul. v. t. r. ꝙ ſemꝑ ſacerdos vino ꝑfūdereᵗ debet poſtquā totūˡ accepit euchariſtie ſacramētū: niſi cū eodē die aliam miſſā debuerit ce lebrare: ne ſi forteˣ vinuꝫ ꝑfuſionis n ¶c Onſilium. ꝓfeſtis.i. priuatis quaſi ꝓcul a feſto. o ¶ Angelicus.ſ. gloria in excelſis deo. p ¶ Symbolum.i. credo in vnum deum. q ¶ Prefatio. prefatio beate virginis habetur. lxx. di. ſanctorum. reliquas ha bēs de conſecra. di. i. inuenimus. r ¶ Regularius.i. regulare ē ut dimittat̉ nō ut dicat. ſimile vii. q. i.§. cū āt. ibi.n. ꝯꝑatiuū ponit̉ electiue: hic ponit̉ nega tiue ſic minꝰ.i. non. ff. de tributo. illud. ſ ¶ U X ꝑte. vino querebat̉ quo ꝑfūdere dꝫ ſacerdos ma nus ſuas reſpondit ꝙ vino. t ¶ Perfundere: manꝰ.ſ. p ꝑceptionē corꝑis ⁊ ſanguinis domini. u ¶ Totum. bene dicit quia vel totum recipiat uel nihil. d̓ cōſe. di. ii. comꝑimus. x ¶ Ne ſi foͣte. qꝛ ſacramēta a ieiunis ſūt ꝑcipiēda. vii. q. i. nihil. de ꝯſec. di. v. ut ieiuni. lxxv. di. qd̓ a pr̄ibꝰ. ⁊ sͣ. d̓ tēp. or. lr̄as. Iō dicit forte: qꝛ quo rūdā ē opīo: ꝙ ꝗcꝗd admiſce tur ſāguini: ſāguis efficit̉. ar. sͣ. ti. ꝓx. qd̓ ī dubiis ⁊ ẜm illoſ ꝗ ꝑfuſionē acceꝑit ieiunꝰ erit ſꝫ potiꝰ vr̄ dubitatiuū illd̓ for te. ⁊ illa opi. hͨ euacuat̉. ſꝫ magis affirmatiue vr̄ poni qd̓ cō ſuetudo īterp̄tat̉: qꝛ ſic obſeruat̉ q̄ ē optīa legū īterp̄s. sͣ. d̓ ꝯſue. cū dilectꝰ. ſic ponit̉. xxx iii. q. ii. admonere. ⁊ sͣ. d̓ ꝓcu. tue ⁊ ſic ē hͦ ar. ꝙ nō ē ieiunꝰ ꝗs poſtꝙͣ bibit. ſꝫ poſt medici nā ſūpta vr̄ ꝙ nihilominꝰ poſ ſit celebrare: qꝛ medicina non ꝯputat̉ inter alimēta. ff. d̓ pe. le. nō oē qd̓ bibet̉. Sꝫ nō ē ve rū qꝛ ſi nō dꝫ pꝰ ꝑfuſionē: mul to minꝰ pꝰ medicinā qꝛ in ho noe tāti ſacr̄i pͥuſ ſumi dꝫ cor pus ⁊ ſāguis dn̄i de cōſ. di. ii. liꝗdo. ⁊. vii. q. i. nihil. ⁊ āteq̄ cibꝰ geſtꝰ ſit corpꝰ xp̄i ſumi n dꝫ. de cō. di. ii. tribꝰ. qd̓ ſi cōfi ceret ſacerdos pꝰ aliquē cibū vel potū ſūptū male faceret: tn̄ ꝯfic̄. de ꝯͣ. di. ii. liꝗdo. Hu. dixit ꝯͣ. ſuꝑ d̓cre. illo. lxxv. di. qd̓ a pr̄ibꝰ. a ¶c ¶ Uꝫ marthe. myſteriū iſtud ē v̓bū d̓ quo queſiuit.ſ. ꝗs adiecit illd̓ ī canone miſſe. b ¶ Dixiſſe. ar. ii. q. v. ꝯſuluiſti sͣ. de trāſla. int̄ corꝑalia. ſꝫ hͦ cū rōne ē additū. xxxiii. q. ii. quos deꝰ. ⁊. jͣ. e.§. ex eod̓. i fi. c ¶ Alia duo.ſ. eleuatiſ oculis in celum: ⁊ eterni teſtamenti: ꝓut ſequitur. d ¶ Multa. multa.n. ſeruat eo cleſia que ab apoſtolis nō ſūt tradita: que tn̄ cū ſint lōga cō ſuetudine approbata: nō ſunt minoris aucͣtiſ. ut. xi. di. eccle ſiaſticaꝝ. xii. di. illa. e ¶ Beatiuſ eſt dare. xvi. q. i. p̄ dicator: qꝛ dādo placet homo accipiendo diſplicet. vnde v̓ſus. Temporibus noſtris quicunqꝫ placere labo rat. Det: capiat querat plurima pauca nihil. f ¶ Abortiuo. Paulus appellat ſeipſū abortiuū: qꝛ ſicut fetꝰ abortiuus cū la bore ⁊ anguſtia ⁊ attractione ad lucē attrahit̉. ita paulus cum attractione ve nit ad fidē. xxiii. q. iiii. diſplicet. ⁊. c. quis nos. g ¶ Sunt omiſſa. nā qd̓ legibus omiſſum ē ſupplēdum ē a iudice. ff. de teſti. quēſitū. ⁊ sͣ. de elec. cuꝫ nobis. ⁊ dn̄s qn̄qꝫ diminute dixit. xvi. q. vii. ⁊. hoc di ximus ⁊ ipſius facta ſupplemus. ⁊ ꝯͣria ſuis factis facimus ⁊ iuſte ꝑ vſum ec cleſie diu factum ad hoc ut iuſtum preſumi debeat de ꝯſe. di. ii. liquido. ⁊ ſuffi cit ꝙ a liquido ſit diu ſeruatuꝫ ad hoc ut preſumi debeat uel apoſtolū uel aliu iuſtum auctorem habuiſſe. xi. di. eccleſiaſticaꝝ. xii. di. illa. acciperet: celebrationē aliaꝫ impe diret. ¶ Dem.j. quōdam archi epiſcopo lugduū. Um marthe: ⁊ infra. Queſi¶ Auiſti que ſint forme uerboruꝫ quas ipſe chriſtus expreſſit cū in corpus ⁊ ſanguinē ſuū panem ſub ſtantiauit ⁊ vinum: illud in canone miſſe quo eccleſia utitur generalis adiecerit: quo nullus euāgeliſtaꝝ legitur expreſſiſſe. Cum.n. in eua gelio ſic legat̉. Accipiens calicem gratias agens benedixit: ⁊ dedit diſcipulis ſuis dicens. Bibite ex hoc oēs: hic eſt enī ſanguis mens noui teſtamēti qui pro uobis ⁊ pro multis effundet̉ in remiſſionē pec catorū in canone miſſe ſermo iſte videlicet myſteriumª fidei uerbis ipſis interpoſitus inuenitur. vnde cū n̄ euāgeliſta chriſtū hoc dixiſſe teſtetur miraris ꝙ aliquis aſſeue. rare tētauerit eum aliquid plus di xiſſe quā aliquis euāgeliſtaꝝ aſſeueret. Uerū ſi formaꝫ ipſius cano nis inſpicias diligēter: pret̉ hoc de quo tua fraternitas requiſiuit alia duoᶜ videlicet eleuatis oculis in ce lum ⁊ eterni teſtamenti poteris in ipſo canone reperire que in textu euangelico nō legūtur. Sane mul ta tam de uerbis quā de factis do minicis īuenimus ab euangeliſtis omiſſa: que apoſtoli uel ſuppleuiſſe v̓bo uel facto expreſſiſſe legūtur. Paulꝰ.n. in actibꝰ apoſtoloꝝ ſic ait: meminiſſe nos oportet v̓bi dn̄i ieſu qui dixit: beatiusᶜ ē dare quam acciꝑe. hec nullus quattuor euāge liſtaꝝ deſcripſit: nullꝰ etiam hoꝝ expreſſit quod pau. de chriſto ad corinth. ſcribēs ait. viſus eſt plus quā quīgētis fratribꝰ ſimul: deīde viſus ē iacobo. nouiſſīe autē tāqua abortiuo viſus eſt ⁊ mihi. Ipſi ēt euāgeliſte mutuo int̉ ſe ſuppleuiſſe legunt̉: que ab eoꝝ aliquo uel aliquibꝰ ſūt omiſſaᵍ. vn̄ cū tres euan geliſte poſuerūt hoc ē corpus meū ſolus lucas adiecit quod ꝓ uobis tradet̉. ⁊ cū matheꝰ ⁊ marcꝰ dicāt ꝓ multis: lucas dicit ꝓ uobis. ma theus autē in remiſſionē peccatoꝝ adiūxit. Ceterū ea que addūtur in canone miſſe poſſunt ex alijs locis

am īdignum. xiii. q. ii. c. vlti ē voluntas d̓functi vſqꝫ ad ſu p̄mū vite exitum. ff. d̓ adimē. le. l. iiii. ff. d̓ dona. intͣ vi. ⁊ vx. cū hic ſtatus.§. pn̄tiā. ⁊. C. d̓ codi. l. iiii. ⁊. C. ꝗ teſta. fac. poſ. ſi ꝗs. vn̄ pōt mutari teſta mētuꝫ ēt ſi pactū īteruenit ne poſſit mutari. C. de pac. pac tū qd̓ dotali ēt ſi fuerit ꝑ pͥnci pē ꝯfirmatū ar. C. d̓ teſta. oī uꝫ qꝛ nemo hāc legē ſibi dicē̓ pōt. ut a pͥori teſtamento ſibi recedere nō lꝫ. ff. de leg. iii. ſi quis in pͥn.i. rn̄ſo. m ¶ Dicētes. de cōſecra. di. ii. ego berengarius. n ¶ Sanguinis veritatem. de corꝑe xp̄i tres ſūt opi. vna di cit ꝙ illa ſubſtātia que pͥuſ fu it panis. ⁊ vinū. poſtea fit cor pus ⁊ ſāguis xp̄i. d̓ ꝯſe. di. ii. panis ī altari. ⁊. c. qꝛ corpꝰ. ſe cunda tꝫ ꝙ ſubſtātia panis et vini deſinit eē. ⁊ tn̄ accidētia ipſoꝝ remanēt.ſ. ſapor color ⁊ pōdus. ⁊ ſb̓ illis accidētibꝰ ē corpꝰ xp̄i. ⁊ hͦ approbat̉. sͣ. de ſū. tri. ⁊ fide catho. c. i. tertia dicit ꝙ remanet ſubſtātia pa nis ⁊ vini. ⁊ ī eodē loco ⁊ ſub eadē ſpē ē corpꝰ xp̄i. io. o ¶ Exēplū. d̓ ꝯͣ. di. ii. nō opor tet. noſ.n. ⁊. c. forte dicaſ. ⁊. c. in quibus. ⁊. c. ſemel mortu us eſt. p ¶ Sacramētū.i. q. i. multi ſe culariū. d̓ ꝯͣ. di. ii. ſacrificiuꝫ. q ¶ Ueritas ſicut ipſi heretici dicunt. r ¶ Myſteriū fidei. de cō. di. ii. forte dicas. ⁊. c. ī quibus et c. ſemel mortuus. ⁊ hic oſten dit qͣre dicatur myſterium. s ¶ Sacramētuꝫ.i. ſacre rei ſi gnuꝫ. de cō. di. ii. ſacrificium. t ¶ Secūdum ē ſacramētū de co. di. ii. hoc ē quod dicimus. ⁊. c. dupliciter. u ¶ Sed pͥmū.ſ. forma panis ⁊ vini ē ſacramētum gemine rei.i. corꝑis xp̄i. ⁊ vnitatis ⁊ ita eſt figurans tantum. x ¶ Secundum.i. corpuſ xp̄i ē ſacr̄ꝫ.ſ. vnitatiſ. ⁊ ē reſſacr̄i.ſ. ſpērum panis ⁊ vini. ⁊ ita ē ſi gnans ⁊ ſignatuꝫ. y ¶ Tertiuꝫ v̓o.ſ. vnitas ē res ſiue ſignatuꝫ gemini ſacramē ti.i. duoꝝ ſacramētoꝝ. p̄cedē tium.i. corꝑis xp̄i. qd̓ ē ſacramentum vnitatis ⁊ ſpēꝝ panis ⁊ vini que ſunt ſacr̄m cor poris xp̄i. ⁊ ita iſtud tͣtium ē tātū ſignatuꝫ ꝑ illa duo ſacr̄a ſpēs paniſ ⁊ vini ⁊ corpꝰ xp̄i. pͥmū v̓o ē tātū ſacr̄m ſignās. ſcd̓m ē ſignās ⁊ ſignatum ter tium eſt ſignatum tantum. z ¶ Credimus. cōcludit ex p̄ miſſis ſolutioneꝫ principalis qōnis. ⁊ de hac habes. xi. di. eccleſiaſticarum. b ¶ Probabilius. no. arg. ꝙ exquo qn̄qꝫ leuauit ꝙ poſtea leuauerit.i. q. i. iu dices. ī fi. ⁊ ē. ar. ex eo ꝙ quis face ꝯſueuit. xxviii. di. qꝛ ſunt culpe. jͣ. de pig. il. lo vos. ff. de vſu. qui ſemiſſes.i. rn̄. ff. de vi. tri. ⁊ ole. leg. ex vſu. ff. d̓ pecu. leg dn̄s ſticho.§. teſtō. ff. de fū. inſtru. cū delanionis.§. aſinā. ⁊. ff. de le. i. ſi ẜuus ppl̓m.§. ſi numerꝰ nūmoꝝ. ⁊. ff. ad mace. inter.§. ꝙ dr̄. io. i ¶ Et eterni. h̓ on̄dit quare adiectum fuit ⁊ eterni. ber. k ¶ Immobile ꝑſeuerat. C. d̓ ſa. ſa. ec. l. i. C. d̓ teſt. quoni l ¶ Nō valet. ābulatoria enī euāgelij cōprobari. Ioannes eniꝫ ſuſcitationē lazari deſcribēs: ieſum ſurſū oculos leuaſſe aſſerit ⁊ dixiſſe pater gratias ago tibi quoniā audi ſti me: ⁊ infra. Si tūc igit̉ in celū oculos leuauit ad patrē: cū ad corpus exaīe animā lazari reuocauit: probabiliꝰʰ eſſe vr̄ ꝙ tūc oculos le uauerit ad patrē in celū: cū panē et vinū in corpus ⁊ ſāguinē ꝓpriū cō mutauit. Ceterū ſicut ſuperius eſt expreſſū cū in tex. euangelico noui teſtamenti ponat̉: hic interponit̉ ⁊ eterniⁱ nā uetꝰ teſtamētū qd̓ hirco rū ⁊ vituloꝝ fuit ſāguine dedicatū tēporalia ꝓmittebat. Nouū auteꝫ quod ē chriſti ſāguine cōſecratū: ꝓ mittit et̓na: ⁊ ideo teſtamētū illud fuit uetus ⁊ trāſitoriū: hoc autē no uū eſt ⁊ eternū: uel ut utamur alia rōne. vn̄ nouū.i. ultimū eſſe deſcri bitur: inde eternū.i. ꝑpetuū cōpro bat̉: nouiſſimū etenī homīs teſtamentū morte īmobile ꝑſeuerat: qꝛ teſtatoris obitu confirmatur: iuxta quod apoſtolꝰ teſtamētū in morte aſſerit ꝯfirmatū: alioquin nō ualet dū vixerit qui teſtat̉. Preterea nō ſolū ſcriptura ſed etiā ꝓmiſſio dicit̉ teſtamentū: iuxta quod apoſtolus ipſe ſcribit: ideo noui teſtamēti me diator ē: ut repromiſſionē accipiāt qui uocati ſūt hereditatis eterne. Sic ergo intelligi debet quod in ipſo canone reperit̉. hic eſt enī ſan guis meus noui ⁊ eterni teſtamēti ideſt noue ac eterne promiſſionis .ſ. ꝯfirmator: ſicut dn̄s repromittit qui māducat inquiēs carnē meā ⁊ ſāguinē meū bibit: habet vitā eter nā. Ex eo autē v̓bo de quo mouit ſ. t. queſtionē videlicet miſteriū fidei munimentū erroris: quidā tra here putauerūt dicētesᵐ in ſacramē to altaris nō eſſe corporis chriſti ⁊ ſāguinis ueritatēⁿ: ſed imaginē tan tū ⁊ ſpeciē ⁊ figurā: ꝓ eo ꝙ ſcriptu ra interdū cōmemorat id quod in altari ſuſcipit̉ eſſe ſacramentū ⁊ my ſteriū ⁊ exemplūº: ſed tales ex eo laqueū erroris incurrūt: ꝙ nec au ctoritates ſcripture cōueniēter ītel ligūt: nec ſacramēta dei ſuſcipiūt re uerēter. Si enī quia figura ē ſacra mentūᵖ altaris: ueritasq eſſe negatur: ergo nec mors nec reſurrectio chriſti: cum figura ſit: ueritas eſt credenda: ſiquidem mortem et re ſurrectionem chriſti ſimilitudinē ⁊ imaginē eſſe apoſtolꝰ manifeſtat chriſtꝰ inquiēs mortuus eſt ꝓ deli ctis nr̄is: ⁊ reſurrexit ꝓpter iuſtifi catiōem nr̄am. Apoſtoloꝝ etiam prīceps petrꝰ ſic in epiſtola ſua ſcri bit. Chriſtuſ paſſus eſt ꝓ nobis re linquēs nobis exēplū ut ſequamini ueſtigia eius. Sic ergo tā mors chriſti quā eius reſurrectio eſt exē plū ut ⁊ noſpeccato mortui iuſticie iā uiuamꝰ. Quare ſi non fuit ueri. tas: qꝛ fuit exemplū: ergo nec uere mortuꝰ fuit chriſtꝰ: nec uere a mor tuis reſurrexit. Sꝫ abſit a fideliuꝫ cordibꝰ error iſte: cū ꝓpheta de ip ſo teſtet̉: ꝙ uere lāguores nr̄os ip ſe tulit: ⁊ dolores nr̄os ipſe portauit. Dicitur tamē miſteriuꝫ fidei quoniā aliud ibi credit̉ quā cerna tur: ⁊ aliud cernit̉ quā credat̉ cernitur ſpecies panis ⁊ uini: ⁊ creditur ueritas carnis ⁊ ſanguinis chri ſti ac uirtus unitatis ⁊ charitatis: ⁊ īfra. Diſtīguēdū eſt tamē ſubtiliter inter tria que ſūt in hoc ſacramēto diſcreta: uidelicet formā uiſibilem ueritatē corporis ⁊ uirtutē ſpūaleꝫ forma eſt panis ⁊ uini: ueritas car. nis ⁊ ſāguinis: uirtꝰ unitatis ⁊ cha ritatiſ. Primū eſt ſacramētūˢ ⁊ nō res. ſecūdūᵗ eſt ſacramētū ⁊ reſ. ter tiū eſt res ⁊ nō ſacramētū. Sed pri mūª eſt ſacramētū gemine rei: ſecū dūˣ eſt ſacramētū uniꝰ: ⁊ alteriꝰ res exiſtit. tertiūʸ eſt res gemini ſacramēti. Credimꝰᶻ igit̉ ꝙ formā uerboꝝ ſicut in canone r̄perit̉ ⁊ a chri ſto apoſtoli: et ab ipſis eoꝝ acceperint ſucceſſores. ¶ Queſiuiſti etiā utꝝ aqua cū uino in ſanguineꝫ ꝯuertat̉. Suꝑ hoc auteꝫ opiniōes apud ſcholaſticos uariāt̉. Aliqui bus enī uidet̉ ꝙ cū de later̄ chriſti duo precipua fluxerint ſacramenta redēptiōis in ſanguine ac regeneratiōis in aqua in illa duo uinū ⁊ a qua: que ꝯmiſcētur in calice: diui na uirtute mutātur: ut in hoc ſacra mēto plene ſit ueritasᶻ ⁊ figuraʳ. A lij uero tenēt: ꝙ aqua cū uino tranſ ſubſtātiat̉ª in ſanguinē: cū in uinuꝫ tn̄ſeat mixtauino licꝫ phyſiciˢ ꝯtra riū aſſeuerēt: qui aquā a uino ꝑ ar tificiū poſſe aſſerūt ſeparari. Pre terea pōtᵉ dici: ꝙ aqua nō trāſit in ſanguinē ſꝫ remanet prioris uini ac cidētibꝰ circūfuſa: ita ꝙ uini ſapol rē aſſumit: quod inde ꝯuincit̉ qꝛ ſi poſt calicis ꝯſecratiōeꝫ aliud uinū mittat̉ ī calicē: illud quidē nō trāſit ī ſanguinē: nec ſāguini ꝯmiſcet̉ ſed accidētibꝰ priori ſᶜ uini ꝯmixtū cor pori: qd̓ ſub eis latet undiqꝫ circū fundit̉ nō madidās circūfuſū. ipſa tn̄ accidētia uinū appoſitū uidēt̉ af ficere qꝛ ſi aqua fuerit appoſita: ui ni ſaporē aſſumit. Cōtīgit igit̉ acci dētia mutare ſubiectū: ſicut ⁊ ſubie ctū ꝯtīgit accidētia ꝑmutare: cedit quippe natura miraculo: ⁊ uirtꝰ ſu pra ꝯſuetudinē oꝑat̉. Sꝫ nec īcōue niēs credit̉ aut abſurdū. ſi aqua in corꝑe xp̄i eē credat̉ cū legat̉ de ipſiꝰ corꝑe ꝓceſſiſſe: ⁊ īfra. Ueꝝ īter o piniōes predictas illa ꝓbabiliorᵍ: a ¶ Trāſubſtantiant̉. ita quod deſinit ibi eſſe aqua ⁊ vinum. b ¶ Phyſici. qui dicunt. ꝙ aqua ⁊ vinum nō commiſcetur ꝑ minima.i. nō ita ꝙ īſeꝑabilia ſint ſꝫ talis ſeꝑatio īpoſ ſibilis vel difficilis vr̄ poſtꝙͣ bn̄ admix ta ſūt. ar. ff. de acꝗ. re. do. adeo.§. cum ꝗs. ⁊ de cō. di. ii. cū. oē. verſus finem. c ¶ Pōt dici. hec eſt tertia opinio. d ¶ Trāſit. ꝯͣ iſtos ē qꝛ ſi ꝗs ſūpſerit hāc aqua cū ſāguine. iā nō erit ieiunꝰ. ⁊ ita illa die non poterit ꝯficere. sͣ. e. ex ꝑte. ſed ꝯͣ. de ꝯſe. di. ii. relatum. ⁊ sͣ. e. ti. cō ſuluiſti. ⁊. c. ex ꝑte. e ¶ Prioris. lꝫ logici dicāt: ꝙ accidentia nō poſſint ꝑmutare ſubiectū qd̓ verum ē ſecunduꝫ naturā. ſed hic natura cedit miraculo. vt lr̄a dic̄ f ¶ Et infra. ſub hoc jͣ. ponit̉ alia opinio que ponit̉ ī antiqua cōpilatōe que ē. jͣ. e. ti. in quadam. g ¶ Probabilior. nū quid hoc diffiniuit ut papa nobis ꝓhibēs aliaſ opiniones an ut doctor ut non īponat nob̓ neceſſi tatē. eius ergo opi nio ē āplectenda. ut sͣ. de fer. capellanꝰ ⁊ tn̄ nō vr̄ aliquā re probare. sͣ. de reſti. ſpoli. litteras. h ¶ Cum vino. ideſt vinum aquaticum. non enim tranſeūt duo in ſanguinem. ſed vinum quod a quaꝫ ſibi incorpora bit. ⁊ ita expone aquam cum vino id eſt compactum uel compoſitum ex eiſhec expoſitio eſt ſe cundum illam opi nioneꝫ que aſſerit: ꝙ aqua cum vino tranſubſtantiatur ī ſanguinem: ⁊ illa ꝓ babilior eſt ut dici tur hic. i ¶ Eluceat. alias eluceſcat. k ¶ Populi multi. d̓ con. di. ii. cum om ne. ⁊ diſtinctōe. iiii. proprie. l ¶ Suſcepit ipſe. de con. di. ii. in chriſto patri.

m ¶ Idem eſt ratione. arg. vbi eadē ē rō dꝫ eē idē ius. ff. ad. l. acquil. illud. equitatis enim rō ſimilia iura ſuadere videt̉. C. ad. l. fal. l. vl. ⁊ sͣ. de cōfir. vti. cum dilecta. vbi de hoc. n ¶ Inueſtiget. ſꝫ qͣre papa ponit hunc caſū ī hāc dubitationē. vtrū habeat locū hic illa diſtinctio uel nō. cū augu. dicat ꝙ non ꝓ valde malis ꝓpitiationes ſūt. xiii. q. ii. tempꝰ. Forte iō qꝛ dubiuꝫ eſt qui mediocriter mali appellāt̉. ſi.n. illi tātum appellāt̉ mediocriter mali g nō deceſſerunt ī ali quo mortali pecca to. ſed tātū ī veniali bus peccatis. ſed hͦ idē eſt ꝙ mediocrit̉ boni. ſi āt appellat illos mediocrit̉ ma los. qui deceſſerunt in aliquibus morta libꝰ peccatis. nō tn̄ valde magnis. obſtat. xiii. q. ii. ꝓ obeuntibuſ. vbi dr̄ ꝙ ꝓ nullo ē orādum qui deceſſerit ī mortali peccato. Itē ſi p̄ceſ valent ꝓ illis qui d̓ ceſſerunt ī mortali peccato. pone ꝙ ali qͣliter elemoſyne et or̄ones valeant ad tollēdā ꝑtē illius pe ne. ſcd̓ꝫ hoc poſſūt tot or̄ones ⁊ elemo ſyne fiēi ꝙ pena to lat̉ tota. ⁊ ita dānatuſ ſaluabit̉. ad hoc poſſꝫ dici. ꝙ medio criter mali dicunt̉ ꝙ hn̄t multa venialia. mediocrit̉ boni qui pauca. uel meliꝰ dicas ꝙ mediocriter mali dicunt̉. ꝗ mortalia ꝯmiſſerūt pec cata. lꝫ leuia ⁊ ī qui bꝰ nō eſt neceſſaria īſcriptio. ff. d̓ accu. leuia. ⁊ in ꝗbꝰ ꝓcurator ꝯſtitui pōt. ff. an ꝑ aliū cauſe. ap. ex. poſ. l. i. ⁊ ẜm hoc dicas. ꝙ ſi vnus de nariꝰ aliquātā ꝑteꝫ pene tollat ſiue qͣr tā ſiue tertiam: ſecū dus tollat tātū. tan tum dico ī ꝓportōe ſed nō in ꝙͣtitate. ẜꝫ hͦ ēt ſi totus mund effunderet̉ ſꝑ aliꝗd remaneret. ideꝫ pōt dici de indulgētiis que fiūt ī dedicatio nibus eccleſiaꝝ. b. eEhoīne. neceſſitateꝫ. qꝛ forte dieſfeſtus īmi net uel funꝰ alicuiꝰ. p ¶ Quālibꝫ.i. aliꝙͣ qcunqꝫ illa ſit. xvi. q. i. mulier. ⁊.i. q. v. ii. ſi quis omnem. q ¶ Supp̄ſſis.i. facitis. quia n̄ dicit illa v̓ba ꝗbꝰ cōficitur corpꝰ xp̄i. r ¶ Pretendit.i. fingit ſe celebrare. S ¶ Falſa. qꝛ populus vana ſimulatione non eſt fallenduſ. xxvii. di. ꝙ interrogaſti. ⁊. C. de la. li. tol. l. i.§. ſed ⁊ qui. t ¶ Que v̓is. ſūt ꝑiculis grauiora io. ſic expōit.i. manifeſtis ꝑiculis. u ¶ Grauiora qͣſi diceret grauiꝰ ē peccare occulte ꝙͣ manifeſte. xii. q. li. certe. xi. q. iii. p̄cipue. ꝯͣ ī hoc.n. ꝑiculoſius ē. qꝛ occulte peccās nō hꝫ qui eū corrigat: alio āt reſpectu magis peccat qui publice pec iudicat̉: que aſſerit aquā cū vinoʰ ī ſāguinē trāſmutari: ut expreſſiꝰ elu ceatⁱ ꝓprietas ſacramēti. Nā cuꝫ a que multe ſunt populiª multi: iuxta quod alibi legit̉: beati qui ſemināt ſuꝑ aquas. Ideo vino aqua vnit̉ ut chriſto populus adunet̉: ꝑ hoc enī quod ſuſcepit ipſe de noſtro: et accepimꝰ ipſi de ſuo: tā inſolubili nexu cōiungimur: ut qui eſt vnū cū patre ꝑ ineffabilē vnitatem fiat vnū nobiſcū ꝑ admirabilē vnionē: ac ꝑ hoc ipſo cōiter mediante cū pater vnū efficimur: pater inquit ſancte ſerua eos quos dediſti mihi: ut ſīt vnū ſicut ⁊ nos: nō pro his rogo tā tū: ſed pro eis qui credituri ſunt ꝑ v̓buꝫ eoꝝ in me: ut ⁊ ipſi in nobis vnū ſint: ⁊ mūdus credat qꝛ tu me miſiſti. Tertio loco. f. t. requiſiuit quare fuerit mutatū ꝙ ī ſecreta be ati leonis ſecūdū antigores codices continet̉: ſic videlicet. Annue nobis dn̄e ut aīe famuli tui leonis hec proſit oblatio: cū in moderniſ ſacramētarijs habeat̉: ānue nobis queſumꝰ dn̄e: ut interceſſiōe beati leonis hec nobis proſit oblatio. Super quo reſpōdemꝰ ꝙ cū ſacre ſcripture dicat auctoritas: ꝙ īiuriā facit martiri qui orat pro martire: idēᵐ eſt rōne cōſimili de ſāctis alijs ſētiendū: qꝛ orationibꝰ nr̄is nō īdi gēt: pro eo ꝙ cū ſint perfecte beati oīa eis ad uota ſuccedunt: ſed nos potius orationibꝰ eoꝝ indigemꝰ: quos cū miſeri ſimus vndiqꝫ mala noſtra ꝑturbāt. vnde quod in pleriſqꝫ orationibꝰ cōtinet̉: proſit uel proficiat huic ſācto uel illi talis ob latio ad gloriā ⁊ honorē: ita debet intelligi: ut ad hoc proſit ꝙ magis ac magis a fidelibꝰ glorificet̉ in ter ris: licet pleriqꝫ reputēt nō īdignū ſāctoꝝ gloriaꝫ uſqꝫ ad iudiciū augmētari: ⁊ ideo eccleſiā interī ſane poſſe augmētū glorificationis eoꝝ optare. Uerū utrū in hoc articulo locū habeat illa diſtinctio qua docet̉: ꝙ defūctoꝝ alij ſūt ualde boni alij ſunt ualde mali: alij mediocrit̉ boni: alij mediocriter mali. vnde ſuffragia que fiūt a fidelibꝰ in eccleſia ꝓ ualde bonis: actiōes ſūt gra tiaꝝ: pro ualde malis conſolatiōeſ viuoꝝ: expiatiōes uero pro mediocriter bonis: ⁊ propitiatiōes pro mediocriter malis tua diſcretio in ueſtigetⁿ. I Dem rectoribꝰ romane frat̉. Ehomīe: ⁊ īfra. Queſiuiſti quid de incauto preſbytero videat̉ ꝗ̄cū ſe ſciat ī mortali crimi ne cōſtitutū: miſſaꝝ ſolēnia que nō pōt ꝓpter neceſſitatēº quālibetᵖ ini mittere: ꝓpter ſui facinoris cōſciē tiā dubitat celebrare: ꝑactiſqꝫ cete ris circūſtantijs miſſā celebrare ſe fingit: ⁊ ſuppreſſisq uerbis quibus conficit̉ corpus chriſti panē ⁊ vinū tantūmodo pure ſumit: ita credēs ꝑ id quod pretendit populo ſatiſfa cere: ut ꝑ hoc quod intēdit deū nō debeat ꝓuocare. Cum ergo falſa ſint abijciēda remedia: que ueris ſūt periculis grauioraᵘ: licet is qui pro ſui criminis cōſciētia reputat ſe indignū peccet grauiterˣ ſi ſe ingerat irreuerēter ad illud: grauius tn̄ uidetur offendere qui ſic fraudulē ter illud preſūpſerit ſimulare: cum ille in ſoliꝰ miſericordis dei manū incidat: iſte uero non ſolū deo: cui nō reueretur illudere: ſed populo quem decipit ſe aſtringat. ¶ Dem Ferrarien̄. epō. N quadam noſtraª decretali Lepiſtola aſſeriſte legiſſe illud fuiſſe nefariū opinari: quod quidā dicere preſūpſerūt in ſacramēto uidelicet euchariſtie aquā in fleuma conuerti: nā ⁊ de latere chriſti non aquā: ſꝫ humorē aquaticū mentiūt̉ exiſſe: ⁊ infra. Nos igit̉ ad tue ſuꝑ plicationis inſtātiā reſpōdem: ꝙ quidā dixerūt ſed errauer̄t chriſtu nō fuiſſe ueꝝ deum ſed adoptiuum ut miſeri arrianiᵉ. alij chriſtum nō fuiſſe ueꝝ hoīem ſed fantaſticum: ut impij manichei. Sed aduerſus huiuſmodi hereſes ioānes apoſto lꝰ ī epiſtola ſua loquit̉ dicēs. Treſ ſūt qui teſtimoniū dāt ī celo: pater uerbūª ⁊ ſpiritꝰ ſcūs: ⁊ hi tres unū ſūt. ꝑ hoc intēdēs oſtēdere ꝙ chriſtꝰ ſit uerus deus: ⁊ tres ſunt qui te ſtimoniū dant in terra: ſpiritꝰ aqua ⁊ ſanguis: per hoc intēdens oſtendere: ꝙ chriſtus ſit uerus homo: nam ad eſſe hoīs duo prīcipaliter exigunt̉: videlicet corpus ⁊ aīa: ex quoꝝ coniūctiōe uerus homo ſub ſiſtit. Per hoc autē ꝙ in articulo mortis chriſtus īclinato capite tra didit ſpirituꝫ: de quo uoce magna clamauerat: pater in manus tuas cat ꝙͣ qui occulte. qꝛ p̄ſtat alijs exēplū delinquendi. vt in. d. c. p̄cipue. qꝛ pecca tū ſuū tuetur rōibus. ⁊ ſic intelligit illd̓. xxxii. q. iiii. nemo. ⁊. xiiii. q. v. penale. Tan. ītelligit ut iacet lr̄a quoniā grauiꝰ peccat ſacerdos criminoſus ꝗ ſimulat celebrare ⁊ nō celebrat. ꝙͣ ſi criminoſus celebraret: qꝛ ī pͥmo caſu ī pluribꝰ de linquit. deū.n. offendit ⁊ ꝓximū decipit. In ſcd̓o caſu ſolū deū offēdit: ⁊ iſte ē bonꝰ ītellectꝰ. qꝛ talia reme dia nullus dꝫ inuenire. qꝛ fal ſe ſunt ex eo ꝙ nō ꝯficit. cum videat̉ ꝯficere. ⁊ iō grauiora ſunt ꝙͣ vera ꝑicula peccatoriſ qui ꝯficit. ⁊ hoc īnuit bn̄ litte ra ſequens. x ¶ Grauit̉. ſic pꝫ ꝙ quicūqꝫ ē in mortali peccato. celebrare nō dꝫ. vi. di. teſtamentū. ⁊ de cōſecra. di. ii. quotidie. ⁊.i. q. i. ſacerdotes ſacroſācta. ⁊ oīs talis ſuſpēſus ē quo ad ſe. sͣ. d̓ coha. cle. ⁊ muli. c. vlt. ſed nō quo ad alios ut ibi: niſi ſit ſy moniacus uel notorius forni cator: quoniā illi ſuſpēſi ſunt quo ad ſe ⁊ quo ad alios. ut xxxii. di.§. veꝝ nullus. ⁊. c. p̄ter hoc. ⁊. jͣ. de ſymo. tāta. Sꝫ nunꝗd talis ſacerdos pōt cele brare ſi hēat ꝯtritionē cordiqꝛ forſitan dū īſtat neceſſitas celebrādi: nō pōt hr̄e cui cōfi teat̉? ſatis pōt dici ꝙ ſic: dum tn̄ hēat ꝓpoſitū ſatiſfaciēdi: ⁊ illud poſtea ꝙͣcito pōt ꝯfitea tur. ut. jͣ. de ſen. exc. decetero ⁊. c. a nob̓. ii. ⁊. c. ꝙͣuis. ⁊. xx. vi. q. vi. qui recedunt. de con ſe. di. ii. quotidie. N qͣdā. noſtra. sͣ. e. cū Imarthe. ſꝫ illa opinio remota eſt modo inde. b ¶ Reſpōdemꝰ ad qōnē ma giſtri hug. ep̄i ferrarien̄. qui opi. p̄dictā ſecutus fuit dice bat.n. hug. ſi illa fuit v̓a aqua que de latere xp̄i exiuit nō in telligebat qͣliter ꝑ illā ꝓbatur ꝙ xp̄s ſit verus hō: nec ītelli gebat ſcd̓m hoc auctoritateꝫ illā ioānis apoſtoli: nec gloſā ibi poſitā treſ ſūt qui teſtimo nium dāt ī terra ſpūs aqua ⁊ ſāguis: ⁊ hi tres vnuꝫ ſunt ⁊ glo. ſuꝑ illo loco ſic ſe habet ſpiritus ideſt humana anima que emiſit in paſſione aqua ⁊ ſanguiſ que effluxerunt de la tere chriſti: ſed dato ꝙ illa aqua nō fuiſſet aqua: ſed aqua ticus humor humani corpo ris: tam auctoritas apoſtoli ꝙͣ gloſa intelligibilia ſibi vi debantur. vnde quoſiuit a do mino papa: ut exponeret ſibi predictas auctoritates ⁊ glo ſam: ⁊ ipſe reſpondet. c ¶ Arriani ⁊ bonoſiani. xxii ii. queſtione. iii. quidam ver ſi. bonoſiani: ſed arriani ſunt illi qui dixerunt filium non coeternum patri. xxiiii. qōne iii. quidam. v̓. arriani. de ſec ta manicheorum non habet̉. xxiii. q. iiii. quidam. ſed forte alibi. ber. d ¶ Uerbum. pater dedit te ſtimonium deitatis: quando dixit hic eſt filius meus dilectus in quo mihi bene complacui: filius dedit teſtimonium deitatis quando in montem tranſfiguratus potentiam deitatis ⁊ ſpēm eterne beatitudinis oſtendit: ſpūs ēt ſanctus dedit teſtimonium deitatiſ quando ſuper baptizatum in ſpetie columbe requieuit uel quando ad in uocationem nominis xp̄i corda credentiuꝫ adimpleuit. e ¶ Principalit̓. ⁊ ita chriſtus ē duo neutri generis: quia ⁊ eſt deus ⁊ homo. j. de herę. cum chriſtus. lau.

g ¶ Uitalē. ẜm ꝙ phyſici diui dūt ſpūm vitale.ſ. aīam. laur. h ¶ Humanū. cū nō poſſit hr̄e ī ſicco. ar. xxxii. q. ii. moyſes. nec corpꝰ hūanū vegetari po teſt: niſi ꝑ animā. nā ſi aliqn̄ ſpūs malignꝰ corpus mortui hoīs ſubintret. ut. xxvi. q. v. nec miꝝ. nō tn̄ illud viuificat nec vnū cū illo efficit̉: ſꝫ illud mouet ad īſtar vēti qui laruā ſubintrat: ⁊ mouet ipſā. i ¶ Dixiſſꝫ. ſic. sͣ. de trāſla. int̓ corꝑalia. ⁊ sͣ. d̓ deci. ad audiē tiā. ⁊ ē ar. nō eē recedēdū d̓ fa cili a forma v̓boꝝ. jͣ. de ſpō. ex lr̄is. ⁊. C. de lib. p̄te. l. iii. ff. d̓ iure do. ꝑmittēdo. Et hͦ ſi iuri ꝯſonat: alias ad iuriſperiti in terp̄tatōm recurrēdū ē. ff. de vſufruc. leg. ſi alij. ar. sͣ. de cō ſue. ex lr̄is. jͣ. de. v̓. ſig. p̄terea ⁊. ff. de leg. iii. nō aliter. k ¶ Moyſes. ſic d̓ ꝯſ. di. ii. reuera. Hic gͦ exigit̉ expreſſa ſi militudo īter ea que ſunt ī no uo teſtō: ⁊ ea q̄ ſunt ī veteri. a libi nō exigit̉ diuerſitas ne vi deamur iudaizar̄. ar. sͣ. d̓ ſac. vnc. c. vno. v̓. veꝝ tamen vnctionis ⁊c̄. lau. l ¶ Illis.ſ. in frigiditate ⁊ cali ditate ſiccitate ⁊ humiditate quā ꝯuenientiā phyſicoꝝ ꝓ p̄riuꝫ ē aſſignare. m ¶ Olētes. ſincopa. de cō. di. iiii. rettulerūt vnde v̓ſus. Sincopa de medio tollit qd̓ epentheſis auget. d̓ iſtis figu ris dicitur. jͣ. de v̓. ſig. forus. n ¶ Sub pena. ⁊ ita nō ē canō late ſnīe: ſꝫ potiꝰ ferende. sͣ. d̓ iureꝑa. relatum. vbi de hoc. o ¶ Diuinū officiū ad qd̓ ēt ſi ne iſto p̄cepto tenent̉. sͣ. e. pre ſbyter. ⁊ ita ꝗ ꝯͣ hͦ p̄ceptū faci unt īobediētiā īcurrūt. vn̄ vi ꝙ ſint ſuis bn̄ficijs pͥuādi ꝑꝑ īobediētiā. ar. sͣ. d̓ ma. ⁊ obe. illud: qꝛ peccatū paganitatis īcurrit ꝗſꝗs ſedi ap obedire cōtēnit. lxxx. di. ſi qui ſt̓ p̄ſbꝰ teri. ⁊ infidelis eē ꝯuincit: ēt ſi fidelis eē videat̉. xiii. q. i. ſci endū. ſꝫ hͦ eēt veꝝ: īmo qꝛ eſt multi punirēt̉ d̓ īobediētia q̄ ē grauiſſimū peccatū: ut pꝫ ꝑ iura p̄dicta. Sꝫ dicas ꝙ ꝗ ca nonis īobedientiā īcurrit: cū eo mitiꝰ agit̉ ꝙͣ cū eo qui iudi cis īobediētiā īcurrit. ar. jͣ. de cle. exc. mini. ſi celebrat. ⁊. ff. de arbi. celſus. ber. p ¶ Ane ꝯuerſet̉ ſub fide libus clauibus ne ſiniſtra manus ad ea poſſit extēdi. jͣ. de cuſto. eucha. c. i. q ¶ Inclinet. flexis genibus ⁊ pōt dicer̄ iſta v̓ba: Salue lux mundi: v̓bū pr̄is hoſtia v̓a: vi ua caro: deitas ītegra: verus hō. vel iſta. Trāſubſtātientur res iſte ī corpꝰ ⁊ ſāguinē tuuꝫ dn̄e ad honorē ⁊ laudē nomiſ tui ad cōfeſſionē peccatoꝝ ⁊ ad ſalutem aīaꝝ noſtraꝝ vel orationē dn̄icā. v̓ba iſta tranſubſtātient̉ res iſte ⁊c̄. debēt. dici anteꝙͣ hoſtia eleuet̉ ante illa v̓ba. hic ē ſanguiſ meꝰ ⁊c̄. cōmendo ſpiritū meum: manifeſte probatur ꝙ ipſe ſpiritum habebat nō ſolum flatū vitalemᵍ ſed animā rationalē de qua predixerat: triſtis eſt anima meauſqꝫ ad mortē: ⁊ po teſtatē habeo ponendi animā meā et iterum ſumendi eam. Per hoc autem ꝙ vnus militū lancea latus eius aperuit: ⁊ cōtinuo ſanguis exi uit ⁊ aqua: probatur aperte ꝙ chri ſtus uerū corpus habebat. Nam de fantaſtico corpore nec ſanguis nec aqua potuiſſet exire. vnde ille qui vidit teſtimoniū ꝑhibuit: ⁊ teſtimoniū eius eſt uerum. quia tres ſunt qut teſtimoniū dant in terra: ſpiritus aqua ⁊ ſanguis. Quod vi delicet chriſtus ſit uerus homo ex aīa rōnali ⁊ hūana carne ſubſiſtēs: probat̉ ex eo ꝙ ſpiritū vitalēᵍ emiſit. ⁊ uero corpore ꝓbat̉: quoniā ex eo ſanguis exiuit ⁊ aqua. rōnalis quippe aīa nō poſſet viuificare niſi corpus humanūʰ ex quibus uerus homo conſiſtit. Ceterum ſicut fuit uerus ſpiritus ⁊ uerus ſanguis: ita proculdubio uera aqua: cū chriſt ſit ueritas: ⁊ a ueritate oīs fallacia ſit penitus aliena. nam ſi nō fuiſſet aqua ſed fleuma quod de latere ſal uatoris exiuit: ille ꝗ vidit ⁊ teſtīo. niū ueritati ꝑhibuit: profecto non aquam ſed fleuma dixiſſetᵗ: nec in hoc uerum regenerationis ſacra mentum fuiſſet oſtenſum: cum per ſacramentū baptiſmi non regene. remur ī fleumate ſꝫ ī aqua. Neqꝫ per hoc poſſet uero argumēto pro bari ꝙ in ſacramēto euchariſtie ad miſcenda ſit aqua vino: ſi de latere chriſti nō aqua ſed fleuma cū ſāgui ne profluxiſſet: ſed nec uera fuiſſet figura que ſuper hac re preceſſit in ueteri teſtamento: quādo moyſes virga ꝑcuſſit ſiliceꝫ: ⁊ ex ea nō fleu ma ſed aqua emanauit. Reſtat igit̉ ut qualiſcūqꝫ fuit illa aqua ſiue na turalis ſiue miraculoſa: ſiue de no uo diuina virtute creata: ſiue de cō ponētibus ex parte aliqua reſoluta proculdubio uera fuit: cū naturalit̉ poſſit ⁊ compoſitū in componētia: et elementatū in elementa reſolui: quēadmodum uerus extitit ſudor ipſius ſicut gutte ſanguinis decurrentis in terram. Cum autē ad cō poſitionem humani corporis quat tuor elementa cōcurrant: videlicet terra aqua aer ignis: ⁊ ad uegetati onem eiuſdem corporis quattuor humores cōſimiles illisˡ cōueniāt videlicet ſanguis colera fleuma ⁊ melanconia: ut ueritatem humani corporis expreſſius demonſtraret vnum ex illis ⁊ vnum ex iſtis ioan nes expreſſit illa que potius ex illiſ et ex iſtis: que magis myſterio cō gruebant: ex elementis aquam et ex humoribus ſanguinē. in quib duobus duo maxime ſacramenta redemptionis videlicet ⁊ regenerationis elucent. ¶ Dem in concilio generali. Olentes referimus: ꝙ nō ſo lū quidā minores clerici: uerū etiam aliqui eccleſiarum prelati circa cōmeſſatiōes ſuꝑfluas ⁊ fabu lationes illicitas: ut de alijs tacea mus fere medietatem noctis expē dunt: ⁊ ſonno reſiduū relinquētes uix ad diurnū concentum auiū excitātur trāſcurrēdo undiqꝫ ꝯtinua ſincopa matutinū. Sūt ⁊ alij ꝗ̄ miſ ſarum ſolēnia uix celebrant quāter in anno: ⁊ quod deterius eſt intereſſe contēnūt: ⁊ ſi quando dum hec celebrātur interſint chori ſilentiuꝫ fugientes intendūt exterius collo cutiōibus laicoꝝ: dūqꝫ auditū ad ī debitos ſermoneſeffundūt: aures intētas non porigūt ad diuina: hec igitur ⁊ ſimilia ſub penaᵘ ſuſpenſionis penitus inhibemus: diſtricte precipiētes in uirtute obedientie: ut diuinūº officiū nocturnum pariter ⁊ diurnum: quātum eis dederit deus ſtudioſe celebrēt pariter ⁊ de uote. ¶OOno. tertius. Aneᵖ cum olim: ⁊ infra. Ne ꝓpter incuriam ſacerdotū di uina īdignatio grauius exardeſcat diſtricte precipiēdo mādamꝰ: qua tenꝰ a ſacerdotibꝰ euchariſtia ī lo co ſingulari mūdo ⁊ ſignato ſemꝑ honorifice collata deuote ac fideli ter ꝯẜuet̉. Sacerdos uero frequē ter doceat plebē ſuā: ut cum in cele bratione miſſaꝝ eleuat̉ hoſtia ſalu taris: ſe reuerēter inclinetq: ideꝫ fa ciēs cū eā portat preſbyter ad infir mū: quā in decēti habitu ſuꝑpoſito mundo uelamīe ferat: ⁊ referat ma nifeſte ac honorifice ante pectuſ cū omni reuerētia ⁊ timore: ſemper lu mine precedēte: cū ſit cādor lucis eterne: ut ex hoc apud oēs fides et deuotio augeat̉. Prelati autē hu iuſmodi mādati punireʳ nō differāt tranſgreſſores: ſi ⁊ ipſi diuinā ⁊ no ſtram uolunt effugere ultionem. Dē vniuerſis eccleſiaꝝ prelatis Um̄ creatura non habeat ꝗo ¶ pro meritis reſpondeat crea tori: ⁊ infra. mandamus quatenus nullū in uos torporē negligētie ob repere ꝑmittatis: quo minus ⁊ pro āniuerſarijsˢ defūctoꝝ ⁊ pro feſto uel feria tēporū cōgruētia miſſarū ſolēnia cōuetualiter celebretis. ¶Dem. Ereferēte: ⁊ īfra. Cū cuilibꝫ ſacerdoti quacūqꝫ dignitate prefulgeat: vnam in die celebrare miſſaꝫ ſufficiatª: nā ⁊ ualde eſt felix qui celebrat digne vnā. f. tue man damus. quatenꝰ die cene dn̄i in ec cleſia ſipōtinaᵉ dūtaxat in qua tene ris criſma cōficere: miſſaꝝ ſtudeaſ ſolēnia celebrare ¶ Dem archiepō ablaſen̄. Ernitioſus in tuis partibus inoleuit abuſus: videlicet ꝙ ⁊n maiori quantitatē de aqua ponit̉ in ſacrificio quā de vino: cū ſecūdū rōnabilē cōſuetudine eccleſie gene ralis plus in ipſo ſit de vino quam puniēt̉: qui hoc nō ẜuauerunt: cū pena certa hͨ n̄ ſtatuat̉ sͣ. d̓ offi. d̓leg. d̓ cāis. ⁊ ff. d̓ iure deli. l. i. ī fi. vbicūqꝫ.n. pena nō ſtatuit̉ ad arbitriuꝫ iudicis. imponitur. ſ ¶ Um creatu ra. āniuerſa riū dr̄ qd̓ ꝓ d̓fūcto fit anno reuoluto a die mortis ſue: ſꝫ di hic āniuerſariū offi cium.ſ. qd̓ ſit quoti die ꝓ defunctis: qd̓ face̓ dn̄t ſacerdotes qꝛ aīe defūctoꝝ ſoluunt̉ aut or̄onibꝰ ⁊ ſacrificiis ſacēdotū: aut p̄cibꝰ ſcōruꝫ aut ieiunijs ⁊ elemoſynis cognatoꝝ. xiii. q. ii. aīe defūctoꝝ. ⁊ qꝛ neſcimꝰ ꝗbꝰ ꝓſūt ꝓ oībꝰ hec ſt̄ facien da. e. cā. ⁊. e. q. n̄ eſti memus niſi ꝓ illis quos ꝯſtat ī moͣtali pctō d̓ceſſiſſe. xxiii. q. v. placuit. Iſti.n. negligētes erat ī officijs mortuoꝝ. vn̄ mādat papa: ut tor porē negligētie abiiciāt: ⁊ miſſaꝝ ſolē nia celebrēt ꝓ anni uerſariis defūctoꝝ ꝯuētualit̓ ⁊ ꝓ feſto cū aduenerit: ⁊ miſſā de feriis celebrēt qn̄ nō ē feſtū: ita ꝙ nō dimittāt officiu mortuoꝝ ⁊ ī cōuētu n̄ ſingularit̉: cū pau cis forſitā nolebāt plures miſſas dicē a C E referēte. ſufficiat. d̓ cō ſe. di. i. ſuffic̄. ⁊ sͣ. e. ꝯſuluiſti. niſi ī nati uitate dn̄i: ut ibi dr̄. b ¶ Digne vnā. ⁊ me liꝰ ē celebrare illā d̓ die ꝙͣ aliā. sͣ. e. ꝗdā. c ¶ Sipōtina. archi ep̄s ſipōtin̄. ī die ce ne dn̄i d̓ antiqͣ ꝯſue tudīe ꝯfice̓ tenetur criſma in eccleſia ſi pōtina: ſꝫ idē archi ep̄ſ eod̓ die mane d̓ ꝯſuetudine accedit ad garganicā eccleſiā: ut recipiat ibi ꝑ egrinos ipſiꝰ loci et ibi a clero ⁊ populo ipſiꝰ loci celebrar̄? pellit̉. vn̄ ſuꝑ hͦ īplo rauit ꝯſiliū pape. et papa rn̄dit: ꝙ tātū ī eecleſia ſipōtina ī qͣ tenet̉ criſma ꝯficer debeat celebrare. et ſic ē. ar. ꝙ miſſa ſit d̓ ſb̓a ꝯfectōis criſ matis: ſicut dici cō ſueuit ꝙ ſit de ſb̓a collationis ordinū. ar. sͣ. de trāſla. inter corꝑalia. b. Ernitioſus. cōſuetudinē. no. ꝙ

conſuetudo attendit̉ in ſacr̄o altaris: ſic ēt conſuetudo attenditur ī baptiſmo. de cō. di. iiii. de trina. ⁊ ī ipſa miſſa cōſuetudo metropolitane eccleſie ⁊ in alijs diuinis officijs ab alijs eccleſiis ſue ꝓuincie dꝫ obſeruari. de cō. di. ii. inſtitutio. ⁊. xii. di. c. vlt. ſic ⁊ in matrīonio qn̄qꝫ attendit̉. jͣ. de cog. ſpi. ſuꝑ eo. ⁊ ī ieiunio. jͣ. de obẜ. ieiu. c. ii.§. i. ⁊ ſic pꝫ gnaͣlē eccleſie cōſuetudinē ab oībus eē obſeruandā. c. di. ꝯͣ morē. et ſic ſaltē credamꝰ ꝙ hec ꝯſuetudo a ſan ctis eccleſie pr̄ibus fuit inſtituta. quaſ dā.n. ꝯſuetudines ſolus vſus approba uit. xi. di. eccleſiaſti caꝝ. ⁊ ita ſolo vſu ā tiquoꝝ patrū ponitur plus de vīo ꝙͣ d̓ aqͣ. Et alia rō poſſꝫ aſſignari vinū delectabilius ē ad bibē dū ꝙͣ aqͣ: ⁊ iō ponit̉ plus d̓ vino ꝙ d̓ aqͣ nā ſi plus poneret̉ de aqͣ nō traſiret ita ſuauiter: ⁊ ne horro rē gnaͣret. vn̄ poſſet ꝑiculū īminere: qꝛ aqͣ malū ſtomachū facit. qͣre aqua mi ſceat̉ cū vino. dr̄. sͣ. e. cū marthe.§. que ſiuiſti. ad fi. ſicut dr̄ de ſanguine xp̄i qꝛ ſub alia ſimilitudīe ſanguinē xp̄i bibis ne aliquiſ horror ſit de ꝯſe. di. ii. panis. ¶ Itteras. con feſſuſ ergo ꝓ conuicto hr̄i dꝫ.s. d̓ ꝯfeſ. cū ſuꝑ. ⁊. C. e. ti. l. vna. f ¶ Fermentato. qd̓ quidē nō licet. quia ſcriptū eſt: nō in fer mento veteri ſꝫ ī azi mis ſinceritatiſ ⁊c̄. vn̄ dixit hū. ꝙ ſi ꝗs cōficeret de fermē to pane ī eccleſia oc cidētali nihil fieret. de cō. di. ii. in ſacr̄o. g ¶ Tigneo. qd̓ non lꝫ. d̓ co. di. ii. vaſa ꝓ pter hoc tn̄ non mi nus ꝯficeret: qꝛ olī in vaſis ligneis cōficiebant ſacerdotes. Sꝫ ꝓpter decꝰ eccleſie Sil ueſter papa octauus īſtituit: ut vaſa argētea eēt ī eccleſia. ut de cō. di i. vaſa d̓ ere aut aurichalco nō fiat calix: qꝛ ob vini v̓tutē eruginē pit ⁊ vomitū ꝓuocat: nec hodie d̓ ligno vel vitro fieri dꝫ. de conſe. di. i. calix. h ¶ Iterās. nō ſuꝑ his crībus ſuꝑ quibꝰ inꝗſitio facta fuit: ſꝫ ſuꝑ ali ſs. j. de accu. d̓ his. jͣ. de collu. c. vlt. qꝛ crīa ſemel dimiſſa iteꝝ in vl lionē venire nō patimur. xxiii. q. iiii. ſi illic. ⁊ de delicto vnius hoīs non eſt ſepe querendum. ff. nau. cau. ſta. lꝫ.§. vlt. l ¶ Sine igne. qd̓ fieri nō dꝫ qꝛ legit̉ ignis ī altari meo ſemꝑ ardebit c ille ignis luxit ſub aqua. lxx. ānis qui extinctus fuit antiocho vēdente ſacerdotiū iaſoni.i. q. i. ſicut eunuchus. Itē nec ſine aqͣ ſacri ficare potuit: ſꝫ vtrunqꝫ ī calice mixtū eē debuit: qꝛ vtrunqꝫ de late re ſaluatoris exiuit. sͣ. e. in quadā. ⁊ d̓ cō. di. ii. c. i. ⁊. ii. alios errores de iſto ſacr̄o hēs. de cō. di. ii. cum omue crimen. f ¶ Nimia deſipiētia. vn̄ ei ꝑcendū nō fuit: qꝛ ab alijs querere pote fat. xxxvii. di.§. iii. ⁊ vlt. ⁊. xliii. di. qui ea. ⁊ de cō. di. ii. c. iii. b. Iꝗs immerẜit.i. in mergēdo dixerit. ī nomīe. p. ⁊. f. ⁊c̄. b Ego baptizo. Nunquid ꝓnomē ego ē d̓ ſb̓a hmōi? non: qꝛ plenū generat ſenſū hec vox baptizo ſine hͦ ꝓnomīe ego. ar. de co. di. iiii. rettulerūt. vbi dr̄ ſi ꝗs ita dicit. baptizo te ī noīe p. ⁊. fi. ⁊c. baptizatꝰ eſt: qꝛ exquo baptizare ītēdit: ꝓnomē ibi n̄ pōit̉. c ¶ In noīe pr̄is. de cō. di. iiii. ī ſynodo multi. ar. ꝯͣ. di. e. a quodā. ſo. illa littera ī nomīe trinitatis ītelligit̉ explicite: ⁊ qd̓ ſequit̉ in nomīe xp̄i tantū diſpoſitū fuit illud ab apoſtolis ex cā: ut in pͥn. baptizarēt de aqua ponendum: ideoqꝫ frater nitati tue mandamuſ: quatenus id nō facias nec in tua prouincia fieri patiaris. ¶ Dem epō berxinen̄. Itteras tuas recepimꝰ conti uētes: ꝙ cū ſuꝑ exceſſibꝰ pre I ſbyteri eccleſie ſancte brigide ber xien̄. inquireres cōfeſſus eſt: ꝙ cū quadā die hoſtiā ⁊ calicem non ha beret: in pane fermentato ⁊ cypho ligneoᵍ miſſarū ſolennia celebrare preſūpſit: ⁊ infra. Intellecto iterū ꝙ predicta eccleſia ꝑ maliciā dicti preſbyteri multipliciter ledebatur inquiſitiōis officiū iterans ex eius confeſſionibꝰ inueniſti: ꝙ idē ſine igneⁱ ſacrificabat ⁊ aqua. Cū igitur uel ex aperta malicia: uel nimia de ſipientia peccaſſe probet̉: mandamus: quatenus officio ⁊ beneficio perpetuo ipſum priues. ¶ De Baptiſmo ⁊ eius effectu. ELexander. iij. I quis puerū ter in aqua īmerſeritª in noīe. p. ⁊ f. ⁊ſ.ſ. amē. ⁊ n̄ dixerit ego baptizo te in noīeᶜ patris et filij ⁊ ſpiritus ſancti: nō eſt puer baptizatus. ¶ Dem. E quibus dubium eſtᵉ an bapti zati fuerīt: baptizant̉ his uer bis premiſſis: ſi bapzatus es nō te rebaptizo: ſed ſi nondū baptizat es ego te baptizo ⁊ cetera. Nno. iij. arelaten̄. archiepō. Aiores eccleſie cauſasᵍ preſertim articulos fidei contin gentes ad petri ſedem referēdas intelligit: qui eūʰ querenti dn̄o quē diſcipuli dicerēt ipſū eē reſpōdiſſe notabit: tu es chriſtꝰ filius dei viui et pro eo dn̄m exoraſſe ne deficiat fides eius. Quibuſdā igit̉ qōnibꝰ in noīe xp̄i: in quo v̓bo intelligit̉ vnctus inungens: ⁊ ꝑ quē vngitur.i. pater fi lius ⁊ ſpūs ſanctus: ſed hodie nō ẜuatur forma illa: tamen ſi aliquis ſic hodie baptizaret̉ ſub his verbis baptizatus eēt: licet fieri nō debeat ut dixit io. ī illo c. a quodā. hec forma baptiſmi q̄ hic tradit̉ ē illa ꝙͣ ſeruat eccleſia ẜuāda ē ⁊ qui omittit hāc formā nihil agit. jͣ. ti. ꝓx. veniēs: ſaluo eo qd̓ dicit̉ in nomine xp̄i: qꝛ illud intelligit̉ implici te. quod eſt in iſta explicite. Et hoc dicūt quidam dictū fuiſſe ex cā ī pͥmitiua eccleſia ut ampliaret nomē xp̄i ī illo tempore: qd̓ nomē hoīes ab horrebant tunc: ⁊ qd̓ tunc im plicite dicebat̉ ī noīe xp̄i: mō explicite dꝫ dici nomini triuꝫ ꝑſonarum expreſſis ut dicit ī hac decre. alias nicolaus d̓ce piſſꝫ illos quibꝰ rn̄dit illos eē baptizatos qui baptizati erāt ī noīe trinitatis vl̓ ī noīe xp̄i tantū in pͥmitiua eccleſia: ut ī actibuſ apoſtoloꝝ legit̉: ut dr̄ in. c. predicto a quodam. vbi hugo manifeſte ꝯprobat for ma que hic tradit: oſtendendo cam: qͣre in pͥmitiua eccle ſia tempore apoſtoloꝝ bapti zabant ī hac forma ī nomine trinitatis ſiue ī noīe xp̄i tātū. Et nicolaus in ſua reſpōſiōe quā fecit ī. c. a quodā rettulit ſe ad tēpus pͥmitiue eccleſie. Dixit hugo. ꝙ de hac forma que hic tradit: nihil ē mutan dū vel diminuendū ẜm ꝙ no tauit de conſ. di. iiiii. multi. b. d ¶ Baptizatus. ar. ꝙ vbi ali quid deeſt de ſb̓a eius qd̓ exi git̉ ad eſſe rei nihil actū ē. ar. i. q. vii. daibertū. ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ ſacra. nō ite. c. i. ⁊. c. vlt. vbi ſuꝑ plent̉ que emiſſa erāt: ſed illa vnctio nō ē de ſb̓a ſacramēti. eEquibꝰ dubiū. ſic de cō. di. iiii. ſi nulla. ⁊ di. i. ſolennitates. ⁊. c. eccleſie vel altaria. idem̄ ⁊ ī ordīe. lxviii. di. p̄ſbr̄i quos. ⁊.§. ſequenti. f ¶ Rebaptizo. dicunt quidaꝫ ꝙ ſi pͥus fuit baptizatus: eun dē caracterē iterare nō ē incō ueniens ut reiteret̉. ar. illiꝰ. c. lxviii. di. preſbr̄. qd̓ nihil facit ⁊ dicūt ſimile: qꝛ eadē poſſeſſio ex pluribus cauſis acqui rit̉. ff. de acqui. po. poſſideri §. ſi ex pluribus. ſed hoc nō ē veꝝ: qꝛ ſi pͥmo baptizatus fuit nihil ſcd̓o addit̉: ſed ad vo cē refert̉ talis reiteratio: ⁊ eſt ſignū ſolūmō ꝙ ſit baptizatꝰ. ar. ad hoc. lxviii. di.§. qꝛ v̓o. v̓bi gr̄a. hoc dic̄. ar. C. d̓ īdi. vi. l. ii. vbi dicit̉ ſcd̓aꝫ manumiſſioneꝫ nihil addere vel diminuere. ala. g ¶ Aiores. cās. xvii. di. huic ſedi. ⁊. xxiiii. q. i. quotiens. Eum.i. petrum. h i ¶ Ne deficiat. ex hoc pꝫ ꝙ eccleſia n̄ pōt eē nulla. xxiiii. q. i. pudēda. in fi. vbi augꝰ. hoc ꝓbat ad idē. xxi. di.§. i. ad fi. in v̓. ego ꝓ te rogaui. ⁊c̄. k ¶ Charitas. operit. hec ē pͥma obiectio hereticoꝝ: ꝙ ſi nō habuerimꝰ chari tatē: ēt ſi ſanguinē noſtrū effuderimꝰ ⁊ noſtrā ſubſtātiā totā dederimus paupibus: magis tormēta ſunt ꝙͣ corona victorie.i. q. i. vide ꝙͣtū boni. vn̄ dicitur charitas ē recta volūtas bōis tͣrenis ac pn̄tibꝰ ſꝑ aduerſa. d̓ pe. di. ii. charitaſ. l ¶ Circumciſioni. q̄ ſupplebat vicē baptiſmi ī ꝑuulis ꝗ erāt de ſtirpe abrahe: ī alijs āt ſupplebat fides parentū. de cō. di. iiii. qd̓ apd̓. ⁊. c. exquo. alias exquo. m ¶ Circucidimī. xxviii. q. i. ſic.n. circa fi. ꝑ vnā colūnā. v̓. ecce ego paulꝰ. ⁊c̄. n ¶ Ex precepto. in veteri teſtamento. o ¶ Femine. Sed circūciſio ad feminas nō pertinebat ſꝫ offerebant̉. xxviii. di. in tēplum: ⁊ ibi nomen imponebat̉: vnde baptiſmus generalior eſt. p ¶ Peribit de populo. hic colligitur ꝙ per circunciſionem ſaluabantur ī ve teri teſtamento. ſic de conſe. di. iiii. ꝙ apud. ⁊. c. exquo. Sed ꝯͣ d̓ pe. di. i.§. itē ut xp̄s ait ī fi. vbi dicitur ꝙ circunciſio data eſt abrahe in ſignum iuſticie nō ī cā iuſtificationiſ. ſed illud ītelligit̉ quo ad ipſū abrahā ꝗ iā iuſtificatꝰ erat ⁊ nō quo ad alios vel exponitur illa littera ⁊ ſuppletur ibi ſolum uel tantuꝫ. ber. q ¶ Non intrabit. de cōſe. di. iiii. firmiſſime. r N Excludens. immo includit: quoniam ſub nomine maſculino dum dixit: quas cōtra catholicos heretici mo uerant: nos poſtulas reſpondere. Aſſerunt enim paruulis inutiliter baptiſma ꝯferri: quod nitūt̉ ꝓbare illud prīo ⁊ precipue īducētes: ꝙ cū ſecundū uerbū iacobi apoſtoli dicētis ī epiſtola ſua: charitas ope rit multitudineꝫ peccatoꝝ: ⁊ iuxta illud teſtimoniū ueritatis in euangelio de peccatrice que ipſius pedes lauerat ꝑhibētis: dimiſſa ſūt ei peccata multa: quoniā multū dile xit: nō niſi ꝑ charitatē ⁊ ī charitate crimīa dimittant̉ paruulis qui nec ſentiūt nec cōſentiunt et charitatē nō habēt: que ſentiētibꝰ ⁊ cōſentiētibus tantū infundit̉ peccatū nō di mittit̉ in baptiſmo: ⁊ infra. Ad id autē. t. r. ꝙ cū baptiſma ſucceſſerit circūciſioni. abſit enī ut ī illā dāna tam hereſim īcidamꝰ: que ꝑperā affirmabat legē cū euangelio: ⁊ cir cūciſionē cū baptiſmo ſeruandam: quoniā ſecundū apoſtolū dicētem ad galathas: ſi circūcidiminiᵐ chri ſtus nihil uobis ꝓdeſt. Cū ergo circūciſio tā adultis quā paruulis ex preceptoⁿ dn̄i ꝯferretur: ne bap tiſmus qui ſuccedit loco ipſiꝰ et ge neralior tn̄ exiſtit ⁊ tā uiri quā femi neº baptizant̉ mīoriſ uideat̉ effectꝰ tā adultis quā ꝑuulis ē ꝯferendus ſicut eniꝫ ſineſdiſtinctione qualibꝫ moſayca lex clamabat: anima cuiꝰ prepucij caro circumciſa nō fuerit peribitᵖ de populo ſuo: ita nunc in diſtincte uox intonat euangelica: niſi quis renatꝰ fuerit ex aqua ⁊ ſpi ritu ſancto non introibitq in regnuꝫ dei ab hac generalitate nec ſexum nec etatem excludens. Caute ta men notanduꝫ eſt: quantum plus baptiſmus hodie conferat chriſtia

de peni. di. i. ſi quis cum telo. s ¶ Culpa remittitur.i. originale peccatum. non tn̄ penitus adhuc eſt ſubla tum: ſed manet in homine non tamen obeſt. de conſe. di. iiii. c. ii. t ¶ Peruenitur. de conſe. di. iiii. per quam. u ¶ Reſerauit. de conſecra. di. iiii. proprie. x ¶ Auctoritateſ.ſ. iacobi.ſ. charitaſ oꝑit multitudinē ⁊c̄. ⁊ illam in euangelio de pecca trice. dimiſſa ſunt ei ⁊c̄. y ¶ Saluꝰ erit. Qui āt non crediderit nec baptizatus fue rit: cōdemnabitur. z ¶ Tota auctoritas. vnifor mis.n. dꝫ eē cuiuſlibet auc̄tis ītellectus. ar. xvi. q. vii. ⁊ hoc dicimꝰ. ar. ꝯͣ. iii. q. iiii. hi qui. ⁊ ¶ Ad aptitudinē. Sicut ⁊ illud ꝑticipiū retinēs: qd̓ po nit̉ ī deſcriptōe matrīonij ad aptitudinē nō ad actū refert̉ que hētur. xvii. q. ii.§. i. matri moniū ē coniūctio maris ⁊ fe mine īdiuiduā vite ꝯſuetudi nē retinēs: ītellige ꝙuis non retineat̉ quo ad actū: tn̄ quo ad aptitudinē retinet̉: ſicutſueuit dici de iuſticia. ff. de iu ſti. ⁊ iu. l. iuſticia. ẜm ꝙ iuſticia eſt in creatura. 9 ¶ Abſolute..i. indifferent̉. 2 ¶ Ex hac ſolutōe: ⁊ ita ori tur queſtio ex ſolutōne: ſic. sͣ. de vo. ex multa. a ¶ In ꝯſimilibꝰ. ar. ꝙ de ſi milibus ſimile iudiciū dꝫ eē sͣ. de reſcrip. int̄ ceteras. ⁊ sͣ. de trāſla. int̄ corꝑalia. ⁊ sͣ. de re iudi. ī cāis. ⁊. ff. de legi. nō poſſunt. ⁊. C. de legi. l. vlti. et s. d̓ cōfir. vti. cū dilecta. quia vbi eadē rō ⁊ idē ius: ut ibi. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. cū marthe.§. finali. b ¶ Duplex. d̓ conſe. di. iiii. non ex quo. c ¶ Sine ꝯſēſu ꝑtiū. jͣ. d̓ re iur. oīs reſ. ⁊ de co. di. iiii. filiꝰ d̓id ¶ Imꝑfectōis. duplicitatis enī deus aſꝑnator ē. xxii. q. v. qui peierare operatus ē.§. ex his oībus. e ¶ Ex ꝑte. de ꝯſe. di. iiii. rege nerāte. ⁊ de pe. di. iiii. ſūt plu res. Et ē ar. ꝙ ſi aliquiſ excōi catus eſt pluribus excōicatōi buſ: ſi abſoluatur oīo eſt abſo lutus. ſed ē ar. ꝯͣ. jͣ. de ſen. ex. cū ꝓ cā. ii. q. iii.§. p̄uaricator. v̓ſi. ſi crimīa plura. Itē ar. ꝙ nihil reputat actuꝫ: dū aliꝗd ſuꝑeſt ad agendū. vii. q. i. nihil. ⁊. xxxviii. di. q̄ ipſis. C. ad ſille. l. vlt. ⁊ ar. ꝙ ſnīa non dꝫ ꝓ ꝑte valere ⁊ ꝓ ꝑte nō va lere. ff. famil. herciſ. in hoc iu dicio. Itē nō valet ꝓ ꝑte ali quid fieri: niſi id totū fiat. ff. de ꝓcura. ī cauſe. ff. ꝓ derelio to. l. iii. ff. d̓ trāſac. cum hi. ſic nec liberat̉ pignꝰ lꝫ de ꝑte de biti ſit ſatiſfactū. C. d̓ diſtra. pig. ꝙͣdiu. ⁊ qui aliꝗd dꝫ face̓ faciēdo ꝓ ꝑte nō liberat̉. ff. d̓ v̓bo. ob. ī executionibus.§. pe nul. ⁊ impietas eſt ab eo qui iuſtus eſt dimidiam ſperare veniam. ut in prealleg.§. ſunt plures. f ¶ Carētia viſionis. Paruuli.n. qui ſine baptiſ mō decedūt: ī tenebris manēt de ꝯ. di. iiii. nulla p̄ter: ⁊ pena illa mitiſſima ē omniū. de ꝯſe. di. iiii. regenera te: ⁊ tn̄ ſempiterno igne puniunt̉. di. e. firmiſſime. Sꝫ mitis dr̄ pena illa carē tia viſionis reſpectu aliaꝝ: ſꝫ mors ꝑpetua dicit̉. xxx. q. i. ad limina. g ¶ Propter originale. Sꝫ nōne ꝓpter actuale debet̉ carētia viſionis dei adul to? Quid ergo expedit hic originali dimitti: cū ⁊ ſi dimittat̉: tn̄ debet̉ carētia nis quā quōdā iudeiſ circūciſio cō tuliſſet: dictū eſt in fine prdicte auctoritatis īducte de ueteri lege: pe ribit de populo ſuo: in euangelica uero ueritate ſubiūctū eſt: nō intra bit in regnū dei: quoniā etſi originalis culpa remittebat̉ ꝑ circūciſi onis myſteriū: ⁊ dānationis periculū vitabatur: nō tn̄ ꝑueniebat̉ ad regnū celoꝝ: quod uſqꝫ ad mortē chriſti fuit oībus obſeruatū: ſed ꝑ ſacramētū baptiſmi: chriſti ſāguīe rubricati: culpa remittit̉: vitat̉ peri culū: ⁊ ad regnū celoꝝ etiā ꝑuenit̉ cuiꝰ ianuā chriſti ſanguis fidelibꝰ ſuis miſericorditer reſerauitª. Ab ſit enī ut vniuerſi paruuli pereant: quorū quottidie tanta multitudo moritur: quoniā ⁊ ipſis miſericors deus qui neminem vult perire ali qd̓ remediū ꝓcurauerit ad ſalutē. Ceterū ex vi littere ſatis patet pre dictas auctoritatesˣ ītelligēdas eē tantūmodo de adultis. qui habent multitudinē peccatoꝝ: cū de paruulis nō poſſit ītelligi: qui peccato tantū originali tenent̉. Similiter et illa auctoritas ē ſoluēda: qui cre diderit ⁊ baptizatꝰ fuerit ⁊ cetera cū non poſſint credere paruuli ſec adulti: et ob hoc tota auctoritas hic ītelligēda eſt de adultis: ne ad alios prima ⁊ ad alios ſecūda clau ſula referat̉: quāuis nōnulli conce dant ꝙ paruuli credāt: nō ꝑ uſuꝫ ſꝫ ꝑ habitu fidei quē ſuſcipiunt in ba ptiſmo: ſicut ⁊ alia multa uerba ẜm cōmunē uſū loquēdi nō ad actū ſed ad aptitudinēᵉ referūtur. Illud v̓o quod opponētes inducūt: fidē aut charitatē aliaſqꝫ virtutes paruulis utpote nō conſetiētibꝰ nō infūdi: a pleriſqꝫ nō cōcedit̉ abſoluteª ⁊ ꝓpt hoc inter doctores theologos qͥo referat̉: alijs aſſerētibꝰ ꝑ virtutē ba ptiſmi paruulis ꝗdē culpā r̄mitti: ſꝫ gratiā nō conferri: nōnullis dicēti. bus dimitti peccatū ⁊ virtutes infū di habētibꝰ illas quo ad habitū no quo ad uſū: donec ꝑueniat ad etatē adultā. Uerū quidā ex hac ſoluti oneˣ īueniſſe ſe credūt viā ad alias qōnes: argumētātes ex eo quod di cimꝰ paruulis in baptiſmate pecca tū originale dimitti: quod ⁊ adultiſ dormiētibꝰ uel amētibus peccatū ſi baptizent̉ rōne ſimili dimittatur. Cū enī neutri ſentiāt tūc uel conſē tiant: dicūt idē in cōſimilibꝰª iudicandū. Hic uero dicimꝰ diſtinguēdū: ꝙ peccatū eſt duplex origīale .ſ. ⁊ actuale: originale quod abſqꝫ cōſenſu contrahit̉: actuale quod cō mittitur cum conſenſu. Originale. igitur quod ſine conſenſuᵉ contrahi tur: ſine conſenſu per vim remittit̉ ſacramenti. Actuale uero quod cō ſenſu contrahitur: ſine conſenſu mi nime relaxatur. Sed adhuc queri tur. quare non ſaltem originale pec catum amentibus ⁊ dormientibus in baptiſmo ſicut paruuliſ dimittat̉ Ad hoc talit̓ reſpōdendū: ꝙ dn̄s qui totum hominem ſaluum fecit ī ſabbato: opus imperfectiōis non nouit: ⁊ ob hoc peccata non ex ꝑteº ſed ex toto dimittit. Preterea pe na origīalis peccati eſt carentia vi ſionis dei: actualis uero pena peccati eſt gehenne perpetue cruciatꝰ vnde ſi dimittetur alicui primum altero non dimiſſo: talis non caret viſione dei propter origīaleᵍ dimiſ ſū: ⁊ cruciaretur in gehena ꝑpetuo propter reatum criminis actualis: ſed hec tanquā incōpaſſibiliaʰ ſeſe minime patiuntur: īmo ſibi mutuo aduerſantur. Item queritur utruꝫ dormientibus ⁊ amentibus ſacra menti ſalteꝫ caracter in baptiſmate imprimat̉: ut excitati a ſōno uel ab egritudine liberati non ſint denuo baptizandi. Sunt autem nonnulli qui dicūt ꝙ ſacramēta que ꝑ ſe ſor tiuntur effectum: ut baptiſmus ⁊ or do: ceteraqꝫ ſimilia: non ſoluꝫ dor mientibus ⁊ amentibus: ſed īuitis et contradicentibus: ⁊ ſi non quan tum ad rem quantum tamen ad ca racterem conferuntur: cum nō pat uuli ſolum qui non conſentiūt: ſed ficti: qui quāuis non ore corde tamen diſſentiunt recipiāti ſacramen tum. Sed opponitur talibꝰ ꝙ qui fuiſſent inuiti ⁊ reluctantes īmerſi: ſaltem ratione ſacramenti ad iuriſdictionem eccleſiaſticaꝫ pertinerēt vnde ad ſeruandā regula fidei chri ſtiane forent rationabiliter compel remiſſa: alia petitio reſtat. vnde qui repudiauit ſucceſſionē ꝑ vnde liberi: admittit̉ ad ſucceſſionē ꝑ vnde cognati. ff. de ſuc. edic. l. i.§. ſꝫ ⁊ videndū. ⁊ ar. ff. de ſer. vrba. pre. ſi. domus. ar. ꝓ. ⁊ ꝯͣ. sͣ. d̓ cā poſ. paſtoralis. ⁊ sͣ. de iudi. examinata. Sꝫ pōt dici ꝙ hec rō ſuperficia lis ē: ⁊ pͥma verior eſt: qꝛ deus opus imꝑfectionis nō nouit: quia in baptiſmo oīa crina dimittunt̉. de cōſe. di. iiii. regenerante. vel diuerſifica: pro actuali reuera debe tur: nō ſolū carētia viſionis dei: ſed et maio pena: ⁊ ita nō directe: ſꝫ ꝓ origīa li debet̉ tantū carē tia viſionis dei dire cte: ⁊ ſic nō ꝓdeſt di miſſio origialis pec cati: cū poſtea actua le ſuperuenit: tanō maius de quo non penituit: qꝛ qui pec cat ī vno factus eſt omnium reus. jͣ. de re iudi. defleat. Sꝫ ꝑuuli nullum pecca tum habēt actuale: ⁊ ideo nō eſt ſimile de amētibus ⁊ dormientibus qui originali ⁊ actuali gra uantur: ⁊ ideo etiaꝫ originale non tollitur: quia nō prodeſ ſet nec debet proba ri: quo probato non prodeſt. C. de proba. ad probationeꝫ. ⁊ sͣ. de offi. dele. cū ꝯtingat. in illa glo. que incipit nota ꝙ non debet ⁊c̄. h ¶ Incompaſſibi lia. argu. ꝙ eadem res nō operatur cō trarios. effectꝰ. lvii. di. ſi quis in egritu dine. preſumit eniꝫ ibi: ꝙ peccata non ſint dimiſſa ei qui ti more egritudīs ba ptizatur que preſū ptio nō tollitur per baptiſmum: cum ba ptiſmus ipſam īdu cat vnde non ope ratur hos contrari os effectus. ſic ead̓ res non parit obligationem ⁊ libera tionem. ff. de ſolut. qui homineꝫ.§. vlt. i ¶ Per ſe ſortiun tur ideſt abſqꝫ conſenſu accipientis. aur. k ¶ Ad rem. ideſt quātum ad ſolutionem peccatorum. l ¶ Sed ficti. ut. i. queſtione.i. ſicut fi cti. ⁊ de conſecrati. di. iiii. ſolet queri. m ¶ Contrarium. argu. ꝙ ad fidem nullus debet compelli inuitus: ſed ſicut libera voluntate periit ita libero arbitrio conuerta tur. xlv. diſtin. de iudeis. ⁊. c. qui ſyncera. ⁊. xxiii. queſtione. v̓. ad fi dem. arg. contra. xxiii. q. vi. c. i. vbi dicitur ꝙ paulus coactus venit ad fidem: ſed illud diuino iudicio fuit factum cuius facta ad conſe quentiam trahi non debent. ſpāle in ipſo fuit uel ita: paulus perſe quebatur fideles: ⁊ inter ipſa flagella mutatus fuit ⁊ factuſ volens

n ¶ Cōditionaliter volēs. Et ſic coacta voluntas volūtas ē. xv. q. i. merito quare. Et ita coactio ꝯditionalis nō īpedit ſacramētū bapriſmi: ut hic pꝫ: ſicut nō īpedit ſacr̄m ordinis. lxxiiii. di. vbi iſta. xlv. di. de iudeis. neqꝫ ſacr̄m matrimonii. xxii. q. iiii. inter cetera. ⁊. jͣ. de ſpō. veniēs. Talia.n. iuramēta ſine īteritu ſalutiſ eterne poſſunt ſer uari. sͣ. de iureiurā. ſi v̓o. ⁊. c. cū ꝯtīgat. īpedit tn̄ matrimo niū ſpūale. sͣ. qd̓ me cā. ꝑlatum. ſꝫ ibi fu it iuſtus metus moͣ tis.ſ. qui cadit ī con ſtantē viꝝ: ī p̄dictis v̓o concor. non fuit metus qui caderet ī cōſtātē viꝝ: ſꝫ coactio quēdaꝫ ꝯditio nalis que nō īpedit matrimoniū ſpūale ſiue carnale: qꝛ ideꝫ eēt ī vtroqꝫ. Sꝫ nū quid ille qui ꝯditio nali coactione recipit ordinē tenet̉ cōtinere? bene videt̉ ꝙ ſic: qꝛ coacta voluntas ē. xv. q. i. me rito. maxime ſi dica tur ꝙ votū ē ānexū ordini. xxviii. di. di aconi. ⁊. lxxxiiii. di. cuꝫ ī p̄terito? Satis videt ꝙ cōtinere ꝯpellat: qꝛ licet quodāmodo inuitus or dinē ſuſceperit volēs tn̄ fuit. vnde rōe illius indirecte voluntatis cogit̉ cōtinere. Io. dixit ꝙ n̄ cogit̉: qꝛ integritas corꝑis res ē voti et nō p̄cepti. xxxii. q. i. integritas. ⁊ sͣ. qd̓ me. ca. ꝑlatū. nā cō tinentia nō ē niſi vo luntaria. xxxi. di. an̄ trienniū ⁊ ar. xx. q. iii. p̄ſens clericus. ⁊ ſic ordinatus nō ha bet priuilegium cle rici: ſi tn̄ vult vti eo poteſt. ſecus dicit ī baptiſmo: quia illd eſt ſacramentuꝫ neceſſitatis: ſimilit̓ nō ualet teſtamētuꝫ eiꝰ qui inuitus teſtatuſ eſt: uel ſi teſtes tene antur inuiti. ff. de te ſta. qui teſtamento. §. vltimo. o ¶ Toletani. xlv. di. de iudeis. cuiꝰ v̓ba hec ſunt. p ¶ Plus ē. ſic. jͣ. d̓ ſi mo. ſicut. ⁊. jͣ. de ho mi. petrꝰ. ⁊.i. q. iiii. quia p̄ſulatus. ar. ⁊ ff. de arbi. nō cogen dū ī fi. ⁊. C. d̓ fi. fa. l. i. li. x. ſimile eſt ī ꝑ ſonis ꝯiunctis que agere pn̄t ſine man dato.s. de reſcript. nōnulli. ⁊. c. ex ꝑte. ff. de procura. pōponiꝰ ad fi. Sꝫ ꝯͣ mādatum non poſſunt. ff. eo. ſed ⁊ he perſone. q ¶ Perdurare. ſi. jͣ. de ſen. ex. a nobis. nam ſemper durare preſumi tur voluntas niſi probetur mutata. sͣ. de his que vi metuſue cā fi. ꝑ latum. ff. de ꝓba. eū. qui. ⁊. ff. de le. ii. l. luciꝰ. ī ſi. ſed quid ſi ꝗs ab in fatia fuit ames: nūquid ꝓdeſt ei ſi baptizet̉? ar. ꝙ ſic. ff. de leg. ii. cū pr̄.§. ſurdo: qꝛ ꝑinde habet̉ ac ſi nūc ſit infās: qꝛ nullo peccato gra uat niſi originali. iii. q. ix. indicas. Sed qͣre amens vel dormiēs nō recipit ſacr̄m baptiſmi: ⁊ ille qui coactione abſoluta cogitur: cuꝫ in diſtinguūt: ꝙ is qui terroribꝰ atqꝫ ſupplicijs violenter attrahit̉: et ne detrimentum incurrat: baptiſmi ſu ſcipit ſacramentum: talis ſicut ⁊ is qui ficte ad baptiſmū accedit caracterem ſuſcipit chriſtianitatis īpreſ ſum: ⁊ ipſe tanquā cōdicionaliter uolens: licet abſolute non uelit: co gendus eſt ad obſeruantiam fidei chriſtiane: in quo caſu debet intelli gi decretum concilij toletani: ubi dicitur ꝙ qui iam pridem ad chri ſtianitatem coacti ſunt: ſicut factuꝫ eſt temporibus religioſiſſimi prin cipis ſiſibuti: quare iam cōſtat eos ſacramentis diuinis aſſociatos: et baptiſmi gratiam ſuſcepiſſe: ⁊ criſmate vnctos eſſe: et corporis dn̄i extitiſſe participes: oportet etiam ut fidem quam neceſſitate ſuſceperunt: tenere cogant̉: ne nomen dn̄i blaſphemetur: ⁊ fides quam ſuſce perunt vilis ac contēptibilis habe atur. Ille uero qui nūquam cōſen tit: ſed penitus contradicit: nec rē nec caracterem ſuſcipit ſacramenti quia plus eſtᵖ expreſſe cōtradicere quam minime conſentire: ſicut nec ille notam alicuius reatus incurrit qui contradicens penitus ⁊ reclamans thurificare idolis cogitur vi olenter. Dormiētes autem et amē tes ſi prius quam amentiam incur rerent aut dormirent: in contradictione perſiſterent: quia in eis ītel ligitur contradictionis propoſituꝫ perdurareq: ſi ſic fuerint īmerſi ca racterem non ſuſcipiūtʳ ſacramenti ſecus autem ſi prius cathecumini extitiſſent: ⁊ habuiſſent propoſituꝫ baptizandi: vnde tales in neceſſita tis articulo cōſueuit eccleſia bapti zare. Tunc ergo caracterem ſacra mentalis imprimit operatio: cum obicem uoluntatis contrarie non inuenit obſiſtentemᵗ. ¶ Dem meten̄. epō. Ebitū: ⁊ infra. Sane intima ſti: ꝙ quidam iudeus in mor tis articulo conſtitutus: cum inter iudeos tantum exiſteret: in aqua ſe ipſum īmerſit dicendo: ego me ba ptizo in nomīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūs ſancti amen: ⁊ infra. Reſpōdemꝰ ꝙ inter baptizantem ⁊ baptizatum debet eſſe diſcretio: ſicut ex uerbiſ dn̄i colligitur dicentis apoſtolis. baptizate omnes gentes in nomīe baptiſmo non requirit̉ intentio baptizati ſed baptizātis.i. q. i. ſicut ficti. ⁊ de con. di. iiii. ſolet. Hec queſtio quā mouet hic io. ſoluit̉ ꝑ lr̄am: qꝛ amens ⁊ dor miens qui ante cathecumini fuerunt: recipiunt bene ſacr̄m. qui v̓o ſemꝑ inui ti fuerunt ⁊ ꝯͣdixerunt nō recipiunt. vnde adhuc p̄ſumunt̉ inuiti: ⁊ nemo īuitus ad fidē ꝯpellit̉. ut dicit̉ in. c. ſicut ficti. ⁊. c. ſolet. nō ꝯͣdicunt: qꝛ illi ore exp munt: lꝫ corde diſſentiāt: ⁊ iō ſacr̄ꝫ recipiunt: qꝛ eccleſia da re intēdit. ſꝫ tale ſacr̄m nō ꝓ deſt ad remiſſionē peccatoꝝ. niſi cū fictio illa receſſerit. de cō. di. iiii. tunc valere. r ¶ Nō ſuſcipiūt. Sed quid ſi excitati ſōno ratū habeat? nō ꝓdeſt: qꝛ nihil recipit: ⁊ iō nō eſt qd̓ ratum habeat. ſed ite rum baptizetur. ſ ¶ Tales.ſ. cathecuminos. t ¶ Obſiſtentē. ſi. d̓ ꝯſecra. di. iiii. queris a me. ff. ad ſe. con. ma. ſi filius. ⁊. ff. de acqui. he redi. l. ii.§. ſi his ald Ebituꝫ. diſcretio. Sicut inter preſētatū ⁊ ī ſētatē. sͣ. de iurepatro. ꝑ tuaſ. ⁊ inter dantē ⁊ recipientē. sͣ. de inſtit. c. vlti. qꝛ nemo oriri debet a ſe ipſo. xxiiii. q. i. didi cimuſ. pōt tn̄ apd̓ ſemet ip̄ꝫ ē mācipari. ff. d̓ adopt. ſi cōſul. b ¶ A ioanne. de cōſec. di. iiii. ꝑ aquā. ⁊. c. cathecuminum. c ¶ Talis.ſ. iudeus ille. d ¶ Euolaſſet. de pe. di. vii. c. vlt. v̓ſi. ſi nullus expectet qn̄ peccare non poterit. e ¶ Ueritas ait.i. q. i. firmiſſime. f ¶ In carnali. ſicut alia ē ſimi litudo inter carnalē ⁊ ſpūalē gnātionē: ut ſicut vir non pōt ſibi filiū legitimuꝫ carnalem querere: cuiꝰ vxor mater non ſit: ita nec ſpiritualē quin vxoͣ eiuſdem commater ſit paren tibus illius. xxx. q. iiii. ſi quis vnus. ⁊. jͣ. de cogna. ſpi. mar tinus bertam. lauren. g ¶ Referant̉. Natura enim correlatiuorum eſt: ꝙ ſimul n̄ patiunt̉ ſe in eodem ſubiecto ar. xxxv. q. i. c. i. la. h¶On ut. v̓bum.i. q. ii. d̓. trahe. vbi d̓ hoc. Iſta duo neceſſaria ſunt in baptiſ mo aque: ſecus in baptiſmo ſanguinis uel flamminis. de conſe. di. iiii. baptiſmi vicem. quod dicit verbum: ſic intelli ge: ſi quis baptizat: ⁊ non dicit in nomine patris ⁊ filij et ſpiritus ſancti: non eſt bapti zatus: quia nec elementum nec verbuꝫ tantum ſufficiūt uel verbum.i. filium quaſi di ceret: ſi quis baptizat ⁊ non addit in nomine filij non eſt baptizatus. de conſecrati. di. iiii. in ſynodo. uel verbum id eſt forma: quaſi diceret: ſi nō ſeruetur forma que traditur. sͣ. e. c. i. ⁊ hic non ē baptiſmꝰ. i ¶ Elementum.i. aqua. ⁊ ſic non eſt baptiſmus ſine aqua. k ¶ Ueritas ait. de conſec. di. iiii. proprie. l ¶ De elemento. de conſe. di. iiii. c. i. ⁊ i. q. i. c. firmiſſi me. Hic enim exprimit̉ forma baptiſmi: que ſi obſeruata non fuerit: non eſt. baptiſmus. de hoc dictuꝫ eſt ſupra. eo. c. i. m ¶ Utrunqꝫ.ſ. aqua ⁊ verbum. nL Icet grecos. reuertentes. de iure enim eccleſia grecorum ſubiecta ē ro mane eccleſie. xxiiii. q. i. rogamus. pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūs ſancti. memoratꝰ iudeus ē denuo ab alio baptizādꝰ: ut oſtendatur ꝙ alius eſt qui bapti zatur: ⁊ alius qui baptizat. Ad qͥd etiam deſignandum ꝙ ipſe chriſtꝰ non a ſeipſo ſed a ioanneⁱ uoluit ba ptizari: quanuis ſi talis continuo deceſſiſſet: ad patriaꝫ protinus euo laſſet propter ſacramenti fidem: et non propter fidei ſacramētum. In baptiſmo quippe illa ſpiritualis ge neratio celebratur: de qua ueritas ait: oportet uos naſci denuo: quia niſi quis renatus fuerit ex aqua et ſpiritu ſancto: nō intrabit in regnū celorum. ¶ Sicut ergo in carnali generatione qua proles ex viro et femina naſcitur: alius eſt qui carna liter gignit: ⁊ alius qui carnalit̓ gͦ gnit̉. ſic in ſacramētali generatiōe qua ſoboles ex aqua ⁊ ſpiritu ſācto renaſcitur: alius debet eſſe qui ſpiri tualiter generet: ⁊ alius qui ſpiritu aliter generetur. ¶ Sane cum cor pus exterius ſiue cum cor interius baptizatur: oportet ut utrobiqꝫ pa ternitas ⁊ filiatio ualeat inueniri: quibus baptizans ⁊ baptizatus ad inuicem referanturᵍ. Dem morofien̄. epōOn ut apponēs: ⁊ īfra. Po ſtulaſti utrum paruuli ſint pro chriſtianis habendi: quos in articulo mortis conſtitutos propter aque penuriam ⁊ abſentiam ſacer dotis aliquorum ſimplicitas in ca put ac pectus ac inter ſcapulas pro baptiſmo ſaliue conſperſione liniuit. Reſpondemus: ꝙ cū in baptiſ mo duo ſemper: videlicet uerbuꝫ et elemētum neceſſario requirant̉: iuxta quod de uerbo ueritas ait. eū tes in mundum vninerſum predi cate euangelium omni creature: et baptizate omnes gentes in nomīe patris ⁊ filij ⁊ ſpiritus ſancti. Eademqꝫ dicat de elemēto: niſi quis renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpiritu ſan cto non intrabit in regnum celorū dubitare non debes illos uerum non habere baptiſmum: in quib non ſolum utrumqꝫ predictorum ſed eorum alterum eſt omiſſum. IN concilio generali. Icet grecos diebus noſtris ad obedientiaꝫ ſedis apoſto lice reuertētesⁿ fouere ac honorare uelimus: mores ac ritus eorum in

SS. di. ii. cathecuminū: ſꝫ ꝯͣ de ꝯͣ. di. iiii. firmiſſime. ⁊. xv. q. i. firmiſſime. ī ꝗbꝰ dr̄ ꝙ ſin̄ baptiſmo nullus ſaluat̉ qd̓ ve rū ē de eo ꝗ pōt baptizari ⁊ n̄ baptizat̉: iſte v̓o credebat ſe baptizatū: ⁊ ī fide illa ſaluat̉ ⁊ iſte non cōtēpſit. Et ē triplex baptiſmꝰ.ſ. flumīs flāmīs et ſāguiniſ. hͨ āt baptiſmo flāmi nis inuiſibili baptizatus fuit per fidem: quā habuit de ba ptiſmo. ſi. sͣ. ti. proxi. debituꝫ. d ¶ Auguſtini. ꝓut habes de con. di. iiii. baptiſmi vicē. ⁊. c. cathecuminum. ⁊. c. non dubito. alias non dubium. e ¶ Ambroſii. legit̉ beatum ā broſiū dixiſſe d̓ valētiniano: ꝗ dū ꝓperaret ad baptiſmū: ī itinere deceſſit vētrē meū do leo qꝛ quē regeneraturus erā ꝑdidi ille tn̄ gratiā quā popo ſcerat n̄ amiſit laur. Sic gͦ pꝫ ꝙ iſte ꝑ ſolā fidē quā hēbat d̓ baptiſmo ſaluꝰ ē. Iſte credebat ſe ſacerdotē fuiſſe: ſꝫ non erat ī v̓itate. sͣ. e. c. ꝓxi. j. e. c. ꝓx. Nunꝗd ꝯficiebat? non ī v̓itate: ſꝫ quo ad ſe bn̄ ꝯficiebat: ⁊ quo ad alios ꝗ hͦ crede bāt ⁊ tāꝙͣ veꝝ ſacr̄m ꝯficeret ſibi ⁊ r̄cipiētibꝰ ab ipſo credo ꝙ ꝓficiebat. De hac maͣ dici tur. sͣ. de elec. dudū. ii. f ¶u¶ Eniēs. euāgelii. Ite ꝑ mūdū vniuerſū baptizate oēs gētes ī noīe patris ⁊ filii ⁊ ſpūs ſcī: quā hēs. sͣ. ti. ꝓx. nō ut apponēs. ⁊. c. d̓bitū de conſe. di. iiii. proprie. g ¶ Dmniū ſacramentorum. xxxii. di.§. verum. h ¶ Supedificari.i. q. i. cū paulus. i ¶ Per ſacr̄m fidei ī cuiꝰ ꝑce ptione gr̄a ꝯfert̉: ſecꝰ ī ſacr̄o mr̄imonij qd̓ ē ēt apud infide les. jͣ. d̓ diuor. gaudemꝰ. ⁊. xxvi. di. deīde opponit̉. ⁊ sͣ. de trāſlatio. c. quāto. k ¶ Sꝫ ꝑ fidē. quā ꝗs hꝫ d̓ ip̄o ſacr̄o: lꝫ ipſū ſacr̄m nō hēat ſꝫ credat ſe hr̄e. sͣ. eo. c. ꝓx. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. debitū ⁊ ita taliſ baptiſ mꝰ dr̄ baptiſmꝰ flāmis. idē ē ī baptiſmo ſāguinis: ꝑ quē ſaluati ſunt innocentes. l ¶ De nouis.i. de ſacramētis noui teſtamenti. m ¶ De veteribus.i. de ſacr̄is veteriſ teſtamenti. n ¶ Coniugii. jͣ. de diuor. gaudemus. ⁊. c. quanto. ⁊. xxvi. di. deinde. o ¶ A non baptizatis.ſ. baptiſ mo fluminis ſed baptiſmo flā minis baptizatis: cuꝫ illi quo ad gratiā baptizati ītelligāt̉: ⁊ accipere poſſunt ſacramentum euchariſtie. p ¶ Uidet̉. ſꝫ non ē veꝝ ꝙ cō ferat̉. ut. jͣ. pꝫ. ſꝫ allegando di cit hoc. q ¶ In ꝯcilio. apd̓ ꝯpēdiū. sͣ. ē. c. i. ⁊ hic ponit qōis ſolutōꝫ a NIquis preſbyt̉ ordinatꝰ de facto: qꝛ ꝗ de iure ordinatꝰ nō ē p̄ſbyt̉ nō ē cēſendus. ut..i. q. i. ſi ꝗs ꝯfugerit. ⁊. c. ſi ꝗs ꝑ ignorātiā. Ordinet̉. Ex hͦ pꝫ ꝙ nullū ordinē recepit. jͣ. e. veniēs. qꝛ baptiſmꝰ L ē ianua omnium ſacr̄oꝝ. xxxii. di.§. veꝝ. ⁊. jͣ. e. veniens. ſi ergo primo ordinē ſuſcepiſſet: iterum non eēt ordinādus.i. q. i. quod quidā. ber. c ¶ Poſtolicā. ab origīali. ⁊ ēt ab actuali peccato quantum cum dn̄o poſſumus ſuſti nendo: in his tamen illis deferre non uolumꝰ nec debemus que pe riculum generant animarū: ⁊ eccleſiaſtice derogant honeſtati. Poſt quaꝫ enim grecorum eccleſia cum quibuſdam cōplicibus ⁊ fautoribꝰ ſuis ab obediētia ſedis apoſtolice ſe ſubtraxerunt: in tantum greci ce perunt abominari latinos: ꝙ inter alia aque in derogationem eorum impie cōmittebant: ſi quādo ſacerdotes latini ſuper eorum celebraſſent altaria: non prius ipſi ſacrifica bant in ipſis: quam ea tanquaꝫ per hoc inquinata lauiſſent baptizātos etiā a latinis ipſi greci rebaptizare auſu temerario preſumebant: ⁊ ad huc ſicut accepimus quidam hoc agere non uerentur. Uolētes igit̉ tantum ſcandalum ab eccleſia dei ammouere: ſacro ſuadēte concilio diſtricte precipimus; ut talia de ce tero non preſumant: conformanteſ ſe tanquam filij obedientie ſacroſā cte romane eccleſie matri ſue: ut ſit vnum ouile ⁊ vnus paſtor. ¶ Si quis autem tale quid preſūpſerit: excōicationis mucrone percuſſus: ab omni officio ⁊ beneficio eccleſi aſtico deponatur. ¶ De preſbytero nō baptizato. EX concilio apud compend. I quis preſbyter ordi natꝰª deprehēderit ſe non eſſe baptizatum: baptizetur: et iterum ordinetur. ¶ Nno. iij. epō cremonen̄. Poſtolicā ſedem conſulere decreuiſti: ⁊ infra. Inquiſi. t. t. r. preſbyterū quem ſine vnda ba ptiſmatis extremū diem clauſiſſe ſi gnificaſti: quia in ſancte matris eccleſie fide: ⁊ chriſti nominis cōfeſſione perſeuerauit: ab originaliᶜ pec cato ſolutum ⁊ celeſtis patrie gaudium eſſe adeptum aſſerimus incū ctanter. Lege ſuper. viij. librū Au guº. de ciuitate dei: ubi inter cetera legitur. baptiſmus inuiſibiliter mi niſtratur: quem non cōtemptus re ligionis: ſed terminus neceſſitatis excludit. Librum etiam beati ambroſijᵉ de obitu ualētiniani idē aſſe rētis reuolue. Sopitis igitur que ſtionibus doctorū patrum ſentētiā teneas: ⁊ in eccleſia tua iuges preces hoſtiaſqꝫ deo offerri iubeas, ꝓ preſbytero memorato. ¶ Nnō. iij. ferrarien̄. epō. Eniēs ad apo. ſe. j. lator pre. nobis expoſuit: ꝙ cū ad gradum ſacerdotij aſcendiſſet: cōperit tandem ꝙ non fuerit ſecundū formam euangelij baptizatus: vnde nos eum rite fecimus baptizari. tius diſputatū: quidā in eam decli nauerūt ſētentiā: ut cum baptiſmꝰ ſit fūdamentū omniū ſacramētoꝝ ante ſuſceptionē baptiſmi non ſuſci piatur aliud ſacramentū: quoniam ubi fundamentū non eſt: ſuperedificariʰ non poteſt. Porro econtra videri poſſet. Nam cuꝫ quis non ſolum per ſacramentū fidei: ſed ꝑ fideꝫ etiā ſacramēti efficiat̉ procul dubio mēbruꝫ chriſti: ⁊ qui chriſtū habet per fidē: etiā ſi baptiſmū nō habeat: habet utiqꝫ fūdamentum: preter quod aliud poni non poteſt quod ē chriſtꝰ ieſus: ſupedificare poſſe videt̉: ſicut ſalutifera opera ſic ⁊ quelibet eccleſiaſtica ſacramē ta: cū illud nō ſit generaliter ueruꝫ neqꝫ de nouisⁱ neqꝫ de ueteribꝰᵐ ſa cramētis: ꝙ baptiſmꝰ ſit fūdamētū illoꝝ: quoniā ⁊ ſacramētū cōiugij ⁊ euchariſtie a n̄ baptizatis recipi pōt. Preterea ſacramētū ordinis nō ſolū pōtificalis ſꝫ ſacerdotalis etiā ⁊ leuitici ex inſtitutiōe ſua preceſſit baptiſmū: ꝑ qd̓ forſitan vr̄ᵖ ꝙ ante baptiſmū huiuſmodi ordines poſſēt rite ꝯferri: maxīe his qui ba ptizati credūtur. Quia v̓o in cōci lioq apud ꝯpēdiū legit̉ cōſtitutū: ꝙ̄ ſi quis ī preſbyterū ordinatꝰ depre hēderit ſe n̄ eē baptizatū: baptizet̉ ⁊ iterū ordīet̉: nos circa latorē pre ſentiū in hoc dubitabili caſu qd̓ tu tius eſt ſequētes mādamꝰ: quatenꝰ ipſū ꝑ ſingulos ordīes uſqꝫ ad ſacerdotiū ꝓmouere ꝓcures ⁊ ꝑmit tas eū ī ſacerdotio mīſtrare: qꝛ nō ītelligit̉ᶜ iteratū quod ambigit̉ eſſe factū: nec maleᵘ de ſacramēto ſentit̉ cū illud nō religiōis ꝯtēptus: ſꝫ ar ticulus neceſſitatisˣ excludit: ⁊ cer te de illo qui natus de chriſtiāis pa rētibꝰ īter chriſtianos ē fideliter cō uerſatꝰ: tā violēter preſumit̉ ꝙ fue rit baptizatꝰ: ut hec preſūptio pro certitudīe ſit habēda: donec euidē. tiſſimis forſitan argumētis contra riumʸ probaretur. ¶ De cuſtodia euchariſtie cri ſmatis ⁊ alioꝝ ſacramentoꝝ. ¶ Nno. iij. in concilio generali. Tatuimꝰ: ut in cūctis eo cleſijs criſma ⁊ euchariſtia ſub fideli cuſtodiaʳ clauibus adhibitis cōſer uentur ne poſſit ad illa temeraria manus extēdi ad aliqua horribilia uel nefaria exercenda. Si uero is ad quē ſpectat cuſtodia: ea incaute reliquerit: tribus menſibus ab offi cio ſuſpendatur: ⁊ ſi per eius incuriam aliquid nefandum inde conti gerit: grauiori ſubiacet ultioni. ¶ Dem in eodem RIeAFIIſ cramentū baptiſmi ⁊ ꝯtēnit illd̓ recipere: ſtatim amittit ſa cramentū fidei: vn̄ iteꝝ ordinat̉: qꝛ cer tuſ ē ꝙ non receꝑat ordines āte baptiſ mū. Sꝫ que forma ẜuabit̉ ꝯͣ iſtuꝫ ſi oīo certū eēt ꝙ nō fuit baptizatꝰ: tūc ꝯmunis forma ẜuabitur quā hēs. sͣ. ti. ꝓxi. n̄ ut apponens. ſꝫ ſi il lud dubiū haberet̉ ẜuabit̉ forma illa. sͣ. ti. ꝓxi. c. i. t ¶ Intelligit̉ iteratū. ſic d̓ con. di. i. ſolēni tates. u ¶ Male. tacita rn̄ ſio. videt̉. q. d. lꝫ dicamꝰ iſtū baptizandū nō iō male ſenti mus d̓ ſacr̄o baptiſmi: qꝛ ſi aliquis ī ar ticulo mortis velit baptizari: nec ē qui velit eū baptizare: ꝓpter hoc nō minꝰ erit ſaluus. sͣ. ti. ꝓx. debitū de cōſecra. diſt. iiii. cathecuminū. cū illud nō religionis contēptꝰ: ſed neceſſitatis articuluſ impediuit. x ¶ Neceſſitatiſ. vel ignorātie facti que excuſat. sͣ. c. ꝓx. y ¶ Contrarium ꝓ baretur. nota violē tam preſumptioneꝫ admittere probatio nem in contrarium xxxv. q. vi. extraor dinaria. ⁊ xxvii. q. i. nec aliqua. sͣ. de ꝓ ba. propoſuiſti. ⁊. c. cām matrimonij Tatui a mus. fi .ſ. deli cu ſtodia. ſimile. sͣ. de celebra. miſſ. ſane ⁊ per laicos ad infirmos nō debet deferri eucha riſtie ſacramentum ſed preſbyter hoc fa cere debet. de cōſe. di. ii. peruenit vel ꝑ diaconuꝫ ſi neceſſe eſt. xciii. di. preſen tem. ⁊. c. diaconos. ſecundum formam que traditur. sͣ. de cele. miſſa. ſane.§ ſacerdos vero. b ¶ Grauiori. argu.

ꝙ propter culpā tenet̉ quis ad oīa illa que ſequuntur ex illa culpa. xxxi. q. ii. de neptis. ⁊.i. q. i. placuit. ar. ꝯͣ. xv. q. i. inebriauerunt loth ff. de fur. verū. Itē ar. ꝙ qui occaſionem dāni dat dānuꝫ dediſſe vi detur. l. di. ſepe. ff. ad. l. aqui. qui occidit.§. in hac. Et hec pena erit ad arbitriū iudicis: exquo nō determinat. sͣ. de offi. dele. d̓ cauſis. ¶ ¶ Elinqui. eccleſias. in ec cleſiis tamen pōt ⁊ dꝫ iudiciū eccleſia ſticū exerceri. ii. q. ii. preceptum. ſꝫ no ſecularia. jͣ. de īmu. eccleſi. c. i. d ¶ Ueſtimēta. ve ſtimēta eccleſie honeſta ⁊ munda dn̄t eē. de conſe. di. i. ve ſtimēta. e ¶ In prophaniſ. i. pͣriuatoꝝ veſtibꝰ. Et ita ē ar. ꝙ clerici dn̄t īcedere ornati veſtibus: dū tn̄ n̄ ad iactātiā. xxi. q. ii ii. omnis iactātia: qꝛ diſſolutos ⁊ frac ios veſtibus nō re cipimus. xli. di. ꝑſimoniā. ⁊ incōpoſi tio corporis qualita tē indicat mentis. ut dicit̉. e. di.§. vlti. in fi. nec tamen pro hibitas portare dn̄t ā. de vi. ⁊ hone. cle. cltrici. Udiuimus. cū vix. q. d. nō in or caſu: qꝛ tūc nō orat eccleſia ꝓ eo: cum e brietas fuerit moriale peccatū: utputa aſſidua. de ꝯſecra. di. v. nullus. ⁊.xxv. di.§. alias ea demū⁊. xxxv. di. ep̄s. ſecꝰ cū ebrietaſ fuerit ve niale peccatū. xxv. di.§. alias. ver. quo tiens. b ¶ In ebrietatbꝰ. in ebrietate enī non potuit d̓mereri. xv. q. ii. ſane. ⁊. c. ſi con cupiſcentia: ita nec meritū augeri. arg. hic. ⁊. xxii. qōe. iiii. ypuſquiſqꝫ. c ¶ Miracula. quo niā miracula fiunt qn̄qꝫ ꝑ malos.i. q. i. teneamus. iō non dꝫ venerari ꝓ ſācto quiſꝗs miracula fa cit: niſi ab eccleſia romana pͥus fuerit ꝑ teſtes legitimos approbatus. ut hic dic̄. ⁊. jͣ. c. ꝓx. ⁊ sͣ. d̓ ieſti. venerabili. vbi teſtes ſuꝑ vita ⁊ mi raculis recipiuntur qꝛ quem ipſa repro bat reprobandus ē ⁊ quē approbat ap probandus ē. xxiiii. q. i. hec eſt fides. ⁊ c. quoniam vetus. ⁊. q. ii. ſane profertur. ¶c Um ex eo. venales quod eſſe non dꝫ qꝛ reliquie ſanctorum Umartyrū vel ipſi martyres vendi nō poſſunt. C. d̓ ſacroſāc. eccleſi. nemo. qꝛ res ſacra nō recipit eſtimationē. ff. d̓ re. diui. ſacra X parte ueſtra queſitū fuit: utrum ſi natiuitatē domini uel aſſumptioE nē beate marie uel feſti uitatē alicuius apoſtoloꝝ ī ſecūda feria contingerit euenir̄: die ſabba tiᵉ precedentis uigilia debeat ieiunari ⁊ utꝝ in uigilia beati mathie a poſtoli ſit ieiunium iniungenduꝫ. Ad quod bre. reſpon. ꝙ die ſabba ti feſtiuitateſ prelibatas ſecunde fe rie precedentis ⁊ beati mathie apoſtoli debet uigilia ieiunari. ¶Dem bracharenſi archiepō. Onſilium noſtrum: ⁊ infra. Con. tue. t. reſpon. ꝙ oīum apoſtolorum uigilie ſunt in obſer uatione ieiunij celebrande: preter uigilias apoſtoloꝝ philippi ⁊ iaco bi ⁊ beati ioanniſ euangeliſte: quo niam eorum ſolennitas infra ſolen nitatē paſchalem iſtius autem īfra natale domini celebratur. Ieiunium etiam apud nos in aduentu do mini agitur. ¶ Sanctoruꝫ quoqꝫ uigilie quoruꝫ feſtiuitates oportet ſecunda feria celebrari: in precedē tiq ſunt ſabbato ieiunande. De fe. ſtiuitate uero beati bartholomei a poſtoli de cuius celebratione dubietas oritur apud quoſdā: reſpon demꝰ ꝙ in hoc cōſuetudinēᵉ tue regionis obſerues: ⁊ īfra. ¶ Cū au tem queſieris: que ſit illis peniten tia iniūgēda qui diebꝰ quādrageſi malibus tempore quo tante famis inedia īgruebat ꝙ magna pars po puli ꝓpter īopiā anone periret: car nes comedere ſunt coacti: reſpondemuſ ꝙ ī tali articulo illos nō cre dimꝰ puniēdos: preces tn̄ dn̄o ꝓ illis ⁊ cum illis effundas: ne ipſis aliquatenꝰ īputet̉: qꝛ bonaꝝᵍ mēti um eſt ibi timere culpā: ubi culpa minime reperitur. ¶ Item de illiſ qui ꝓpter debilitatē in ſabbato car nes ſumūt: quod ī partibꝰ tuis nul latenꝰ fieri conſueuit: cum hoc ab alijs moleſte feratur: ⁊ oriatur īde illis occaſio detrahēdi. Rn̄demꝰ ꝙ ſuper hoc conſuetudinē tue re gionis facias obſeruari: ſic tamen quod debilibꝰ ⁊ infirmis ſuꝑ hoc periculū nō emergat. Pretrea de illis qui in quadrageſima uel alijs ieiunijs ſolēnibus infirmant̉ ⁊ pe tunt ſibi eſum carniū indulgeriˢ: re ſpondemus: ꝙ cum non ſubiaceat legi neceſſitas deſideriū infirmoꝝ cū urgens neceſſitas exigit ſuppor tare potes ⁊ debes: ut maius peri culum in eis euitetur loca.§. vlt. ⁊ iō non pōt vendi: qꝛ venditio ſine p̄cio non conſiſtit. inſti. de em ptio. ⁊ vendi.§. p̄ciū. ⁊. ff. e. l. ii.§. ſine precio. ⁊ ſpūalia vendi nō poſſunt: nec ſpiritualibus annexa. jͣ. de ſimo. querelā. sͣ. de iurepatro. de iure. īmo qui ſpiritualia vendit: capitale crimē cū ſimonia ꝯmittit.i. q. i. qui ſtudet: ideoqꝫ reli quie ſacre vendi ꝓhibent̉. ut. jͣ. ſequitur. e ¶ Auctoritate. ut. sͣ. e. c. ꝓx receptis teſtibꝰ ſuꝑ vita ⁊ mi raculis illiꝰ. sͣ. d̓ te. venēabili. a ¶D X ꝑte. die ſabbati ſi. jͣ. de v̓. ſi. queſiuit: ſic vi det̉ ꝙ dies ſabbati debeat ẜuitutē diei lune. Sꝫ ꝯͣ dieſ do minicꝰ qui ē mediꝰ īpedir̄ dꝫ illā ẜuitutē nā locꝰ ſacer īterueniēs īpedit illā ẜuitutē. ff. d̓ ẜui. ẜuitutes.§. ſacer ⁊ mediū p̄diū qd̓ nō fuit ī ẜuitute: īpe dit ẜuitutē. ff. de ſeruit. ruſti. p̄di. qui ſella.§. ī ruſticis. ſed iſtud nō ē ẜuitꝰ: īmo ē debitū quoddā. vn̄ eū nō poſſit ſolui vna die dꝫ ſolui alia. ar. lxxvi. di. ieiuniū. v̓. ⁊ hoc ſciendū ē. ſic. sͣ. de do. ⁊ ꝯtu. cū dilecti. ff. de arbit. celſus.§. i. quia ad duo tenet̉.ſ. ieiunare vigiliaꝫ apoſtoli ⁊ ieiunare. vnde ſi n̄ pōt ieiunare vigiliā ob reue rentiā diei dominice: ieiunet die ſabbati. arg. p̄dicte legis. ⁊. ff. de vſuris. debitor. b ¶c ¶ Unſiliū. apoſtoloꝝ. ꝗ oīuꝫ dixit nihil excipit niſi tres vigilias que ſequūt: ergo ī oībꝰ alijs ē ieiunādū ni ſi conſuetudo ꝯͣria ſit. ut ī.§. ꝓx. exquo excipit tātū d̓ iſtis ergo de oībꝰ alijs ītelligēduꝫ ē: qꝛ doli clauſula nō refert̉ ad ea de quibꝰ ſpāliter cautū eſt ff. de v̓b. obl. doli clauſula nō obſtātibus v̓ſibꝰ illis. Petr ⁊ andreas paulus cū ſimone iudas. ut ieiunemus nos ad monet atqꝫ matheus. c ¶ Paſchalē inter quā nullu ieiuniū neceſſitatiſē. lxxvi. di. nō āt. niſi rogatōes ⁊ vigi lia pēthecoſtes. de conſe. di. iii. rogatiōes. d ¶ In p̄cedēti ſabbato. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. de v̓bo. ſig. queſiuit. e ¶ Cōſuetudinē. ar. cōſuetu dinē cuiuſcunqꝫ regionis ſer uādā. xii. di. illa. sͣ. de ſepul. certificari. lxxvi. di. utinaꝫ. jͣ. in. e. c.§. iteꝫ. f ¶ Puniendos. ⁊ ſic neceſſi tas excuſat que legē nō hꝫ de con. di. i. ſicut. ⁊. jͣ. e. c.§. ultīo. g ¶ Bonaꝝ. v. di. ad eiꝰ. ī fi. tn̄ ꝓpter ābiguū duplicitatis pōt talibꝰ pn̄tia imponi. xxiii. q. v. excōicatorum. xxxiiii. q. ii. in lectum. h ¶ In ſabbato. que ī ſabba to ꝯmēdi nō debēt. de cō. di. iii. ſabbato. ⁊ arg. xii. di. illa i ¶ Cōſuetudinem a qua re cedi nō debet ſine magna cā cū ex hoc ſcādalum generet immo tāꝙͣ contēptores leguꝫ puniēdi ſunt ꝗ ꝯͣ faciunt. xi. di. ī his. ſi tn̄ periculum conti gerit non eſt ẜuāda: ut hic di cit īferius: qꝛ utilius etiā ſcā dalum naſci ꝑmittit̉: ꝙͣ v̓itas relīquatur. jͣ. de re. iu. qui ſcā dalizauerit. k ¶ Indulgeri. non ex debito ſed ex humanitate. l ¶ Meceſſitas. de con. di. i. ſicut. ⁊. jͣ. de re. iu. quod non eſt. m ¶ Ut maius ꝑiculum.ſ. mortis ſicut olī ꝑmittēdat̉ dare libellum repudi: ut maius ꝑiculum vitaretur. ut. xxxiii. q. ii. ſi quod uerius.

n CeXplicari. nec voto. ergo ſi voto tenent̉ nō debēt comedere carnes: qꝛ qͣ ſin ꝯditōe vouēt̉: ſine ꝯditōe ſoluāt̉. xxxii. q. vl. c. vl. qꝛ exquo ī voto e miſſo nihil exceperūt. gnaͣlit̓ tenēt̉. ar. jͣ. d̓ pͥuil. qꝛ circa. ⁊. ff. d̓ ẜ. vr̄. p̄. ſi ẜuitꝰ. o ¶ Cōſuetudine. q̄ ꝓ lege ẜuari dꝫ. xi. di. ī his rebꝰ. ⁊. xii. di. diuturni. ⁊ ſic cōſuetudo eccleſie gnaͣlis ẜuanda ē tāꝙͣ lex. sͣ. de cele. miſſa. pernitioſus. p ¶ Uoluerīt. īmo magis lau dādi ſūt: qꝛ ea ſunt ī nr̄is offi ciis gratiora: que cū lꝫ nobis nō īpendere: gr̄a tn̄ dilectōis īpendimꝰ. xxviii. q. i. iā nunc: qꝛ maioris gr̄e ē offerre qd̓ n̄ debes: ꝙͣ reddere qd̓ teneriſ. xxxiii. q. v. qui ſitit: alias ē ſb̓ illo. c. cū ſaluabit̉. qꝛ nemo in neceſſitatibꝰ liberalis exiſtit. ff. de adimē. le. l. reꝫ legatā. ⁊ ff. de dona. inter vi. ⁊ vxo. ſi quis pro vxore. Eniens. certi dies .ſ. ꝓ maſculo. lx. di es. ꝓ femina. lxxx. di. v.§. i. ⁊ iō ad lr̄am hoc ſie bat: qꝛ reputabāt̉ īmūde vſqꝫ ad tꝑ̄s illud. r ¶ Intrare voluerīt ꝓhibe ri nō debēt: ne pena eis verta tur in culpā. v. di. ſi mulier. ⁊ c. ad eius vero. ⁊. vii. q. i. cum percuſſio. s ¶ Ex veneratōe. de cō. di. ii. quotidie: ⁊ qꝛ bonaꝝ mētium ē ⁊c̄. sͣ. ti. ꝓx. ꝯſiliū.§. ii. ⁊ v. di. ad eiuſ vo concubitum. a qUicunqꝫ. ad tecta. nā vbi eſt emolumētū. ibi dꝫ eē onꝰ: qꝛ nō ē ferēdus is ꝗ lucrū āplectit̉: onus āt ſubire recuſat. C. de ead. tol. l. vna. §. ꝓ ſecūdo. ī fi. ⁊.§. ne āt. v̓ſ. ſi nec talis: ſic̄ ad quē ſpectat onꝰ ⁊ emolumētū. C. de fur. manifeſtiſſimi.§. pe. ī fi. ſic. sͣ. de his que fi. a ma. par. ca. c. vlt. ⁊. jͣ. e. de his. Nam ⁊ ipſe fructuariꝰ tenet̉ ad ſarta tec ta. C. de vſufruc. eū ad quē ⁊. ff. e. l. vſufructu legato.i. rn̄ ſo. ī fi. ⁊.§. hactenus. alias. ē lex ⁊ hoc ītelligo cuꝫ qͣrta ad hͦ deputata nō ſufficit. d̓ qͣ hēſ x. q. iii. vnio. alias ſi ſufficeret non teneretur. b ¶ Um dicat. tot. ſꝫ quot ſufficiunt? forte. x. ut. x. q. iii. vnio. vel ēt pauciores dumō velint eccleſiam dotare. ar. d con. di. i. nemo. c ¶ Ueteribꝰ. veteres.n. eccle ſie ꝓpter nouas ledi nō dn̄t xvi. q. i. quicūqꝫ. eccleſie tn̄ d̓ decimis modicū dānuꝫ pn̄t ſuſtinere. jͣ. c. ꝓxi. d ¶ Alioꝝ iniuriā. ar. nullius inopiā releuari cū alterius ia ctura. xxii. q. ii. pͥmū. ⁊. ff. de ꝯ. īde. nā hͦ a r. xiiii. q. v. deniqꝫ. ar. C. de emē. li. nec auus qꝛ ⁊ ſi pͥnceps ꝯcedit alicui edificare ī loco publico: hͦ ītelligit̉ face̓ ſi ne dāno alteriꝰ. ff. ne ꝗd ī lo. pub. l. ii.§. ſi ꝗs a pͥncipe. ⁊. ff. ad treb. ſꝫ cū ab he rede. ff. d̓ admi. tu īpuberi. ⁊. jͣ. e. ad audiētiā. Sic.n. īterp̄tāda ſūt bn̄ficia pͥn cipis: ut nō īcipiāt eē iniqͣ. ff. de vul. ⁊ pu. ſub. ex facto. ff. de p̄to. ſtip. l. paulus ff. ex ꝗ. ca. ma. l. ſciēdū. sͣ. de vſu pal. ex tuaꝝ. ⁊ sͣ. d̓ offi. ordi. licet. e ¶ Nutrimētis. de oībꝰ āt alijs ſoluēt decīas. exquo de iſtis tātū ꝓhibent̉: qꝛ qd̓ de vno ꝓhibet̉ de alio ꝯceſſū ītelligit̉. xxv. di. qͣlis niſi religionē aliquo rū aſſumeret tunc gauderent eoꝝ pͥuilegio. sͣ. de ſta. mo. recolētes. in fi. ⁊ ar. s. de deci. ex parte. io. fD audiētiā. magna difficultate. hec ē iuſta cā ꝯſtituēdi eccleſiā ī alteriꝰ ꝑrochia ⁊ ī eiꝰ piudiciū: ⁊ ita difficultas aliꝗd ꝑmittit qd̓ alias ꝓhibet̉. ſimile lxiii. di. cū lōge. ⁊. xciii. di. i. iſta. ⁊. ff. de iudi. ſi locꝰ. ff. de arbi. ſi cuꝫ dies.§. ſi arbiter. ⁊. C. ī qui. ca. hn̄ti tu. da. tu. l. ꝓpter late. ⁊. l. cū ob augmētū. ſimile. sͣ. de reſcrip. nōnulli. sͣ. de elect. nihil eſt.§. vlti. ⁊. vii. q. i. ut tꝑis qualitas.§. i. g ¶ Conuenienter alias non permitteretur. xvi. q. i. quicunqꝫ eccleſie de de cimis sͣ. c. ꝓxi. xii. q. ii. bone rei. h ¶ Rectoris. rectoris pn̄tatio ē neceſſaria: qꝛ ille ē. ei ſubiectꝰ. ar. xxiii. di. qn̄ HOnorius. iij. pragen̄. epō. Xplicari per ſedem apoſtoUlicā poſtulaſti: ⁊ īfra. Reſpō demꝰ: ꝙ illi qui nec uoto nec regu lari obſeruātia ſunt aſtricti; in ſexta feria ſi feſtum natiuitatis dominice die ipſo venire contigerit: carnibꝰ ꝓpter feſti excellētiā ueſci poſſūt ſe cūdū cōſuetudinēº eccleſie gnͣalis. Nec tamen hi reprehēdēdi ſūt qui ob deuotionē uoluerintᵖ abſtinere. de purificatione poſt partū. Nno. iij. armacan. epō. Eniens: ⁊ infra. Licet ſe cundū legem moſaycam certiq dies determinati fu liſſent: quibus mulieres poſt partum a templi ceſſarēt īgreſ ſu: quia tamen lex per moyſen data eſt gratia ⁊ ueritas ꝑ ieſum chriſtū facta eſt. Inqui. t. t. r̓. ꝙ poſtquaꝫ vmbra legis euanuit ⁊ illuxit ueri tas euāgelij: ſi mulieres poſt prolē emiſſam acture gratias eccleſiā intrare uoluer ītʳ: nulla ꝓinde peccati mole grauant̉: nec eccleſiaꝝ eſt ei aditus denegāduſ: ne pena illis cō uerti videat̉ inculpā. Si tn̄ ex uenerationeˢ uoluerīt aliquādiu abſti nere deuotionē earum nō credimꝰ improbandam. ¶ De eccleſijs edificandis uel rebarandis. E concilio maguntinen̄. Uicūqꝫ eccleſiaſticū be neficiū habēt: oīno adiu uent ad tectaª eccleſie re ſtaurāda uel ipſas eccleſias emendandas. Ex concilio lateran̄. Um dicat apoſtolus: ⁊ infra. Cōſtituimꝰ: ut ubicūqꝫ totᵇ ſi ( mul leproſi ſub cōi vita fuerint con gregati: ꝙ eccleſiam cuꝫ cimiterio ſibi cōſtituere: ⁊ ꝓprio gaudere ua leāt preſbytero ſine ꝯtradictiōe ali qua ꝑmittant̉ habere. Caueāt tn̄ ut iniurioſi ueteribꝰᶜ eccleſijs de iure parrochiali nequa quā exiſtāt: qͥd l. di. in capite. ⁊ qd̓ ipſū tāgit approbare dꝫ. sͣ. d̓ tēpo. or. ſi archiep̄s ⁊. C. de auc. p̄ſta. l. vlt. ⁊. xvi. q. i. ſtatuimus. ⁊ sͣ. de offi. archi. qꝛ in fi. Sꝫ qͣre pn̄tatio nō ſpectat pͥncipalit̓ ad pr̄onū: ut. sͣ. de iurepa. ꝑ totū? pōt dici ꝙ iō ſpectat ad maiorē eccleſiā: qꝛ in eius p̄iudicium fundat̉ alia ī ipſiꝰ ꝑrochia. vn̄ quaſi quadā ꝯpenſatione ꝑ̄ſentat cū aſſenſu patroni. ⁊ hͦ ꝓuidit papa forte d̓ cōſenſu patroni uel pōt dici ꝙ patronꝰ tantū eliget: ⁊ p̄ſen tabit electū rectori maiōis eccleſie: qui illū poſtea ep̄o preſentabit ar. xxiii. di. qn̄. ſed pͥmū verius vr̄. Sꝫ quid ſi patro nus nō cōcordat cū illo rectore? niſi iuſtam cām ꝯͣdictōis oſtendat non nocet uel dic ꝙ ābo ſt̓ patrōi ⁊ ābo dn̄t ſimiliter eligere: qꝛ d̓ bo nis vtriuſqꝫ dotat̉ eccleſia ⁊ p̄ſbyteruꝫ pn̄tabūt achiep̄o. b. i ¶ Obuētiones. ⁊ ita vr̄ qd̓ d̓beāt hr̄e decimas illiꝰ ville. Sꝫ ꝯͣ. xvi. q. i. ꝗcun qꝫ. ⁊. c. eccleſie. non ſunt ꝯͣria ſꝫ papa hͦ fecit ex plenitudīe ptātis: ⁊ hoc iō qꝛ p̄ ter ꝓuētꝰ illiꝰ ville rector maioriſ eccle ſie poterat ꝯpetent̓ ſuſtētari: ut s. dr̄ ſꝫ ep̄s hͦ facē nō poſſꝫ niſi de ꝯſenſu recto ris maioriſ eccleſie: qꝛ nō pōt iura illius eccleſie dare alteri. sͣ. de re. ec. nō ali. c. i. ⁊ ar. xvi. q. vlt. cō ſtitutū. ⁊.§. ſic̄ duo. Gratianꝰ tn̄ ꝯͣdicer̄ vr̄ ut colligit̉ ex illo §. ſic̄ duo a ꝯͣrio ſen ſu p̄cedētiū capitu loꝝ: lꝫ poſſꝫ dici ꝙ papa nō ītellexit de decimis p̄dialibus: ſed de obuentōibuſ alijs.ſ. oblationibꝰ ⁊ de ꝑſonalibꝰ deci mis: que dāt̉ diebꝰ quibꝰ accedūt ad eo cleſiā: ⁊ ex mortua riis ⁊ ꝯſimilibuſ: qꝛ de iure cōi ꝑceptio decimaꝝ ꝑtinet ad ꝑrochialē eccleſiaꝫ. s. de deci. cū in tua. ⁊ ſi papa de illis ītel lexiſſet bn̄ exp̄ſſiſſꝫ. ar. sͣ. d̓ deci. ad audiētiā: ſicut exp̄ſſit d̓ obuētōi bus: exp̄ſſiſſet de decimis ar. ꝯͣ. jͣ. de v̓. ſig. cum īter vos. k ¶ Bonor.ſ. ut aliquid annuatim in ſignum ſubiectionis preſtetur ar. sͣ. de cenſi. omnis anima. l ¶ Acras. menſura terre eſt. ⁊ eſt vulgare angloꝝ. m ¶ Diſtulerit. ⁊ patronus cum eo. n ¶ Moderandū. ad arbitriū epiſcopi. 9dE his cogi debēt. Si ꝑtē fabrice recipiant. ar. x. q. i. decerni mus. ⁊. q. iii. vnio: īmo certe ⁊ ſine illa ſi poſſunt: ut colligit. sͣ. de his que fi. a ma. par. ca. c. vlt. ⁊ ar. xii. q. iii. pontifices. ⁊ sͣ. d̓ tē ſta. cum in officiis. ⁊ s. e. c. i. ubi de hoc. p ¶ Exemplo. qui aliū inuitat ad aliquid faciendū ī ſe dꝫ habere qd̓ p̄dicat. xxvi. di. vna tantum. ⁊. xxv. di. primū. ⁊. ff. d̓ neg. geſt. ſi pu pilli.§. ult. ⁊. ff. de fideiuſ. tutor. ff. ſi ſerui. ven. altius. ⁊. lxi. di. mira mur. xlii. di.§. i. ⁊. xlviii. di.§. neceſſe. a ¶ ¶ D audientiā. īdulgemꝰ. Sꝫ quid valet iſta īdulgētia cū hoc nō poſſit ſine licētia dioceſani: qꝛ ⁊ hoc idē poterat: ſi tātū li centiā ep̄i habuiſſet? ꝙͣtū ad hoc paꝝ valet: niſi qꝛ epiſcopꝰ citius enim eis pietate cōcedit̉: ad aliori iniuriāq nolumꝰ redūdare. ¶ Sta tuimꝰ etiā ut de ortis ⁊ nutrimētis aīaliū ſuoꝝ decīas tribuere nō cogāt̉. ¶LLex. iij. eboracē. archiepō. D audiētiā noſtrā noueris ꝑ ueniſſe: ꝙ villa que dr̄. h. tan tū ꝑhibet̉ ab ecclīa prochiali diſta re ut tꝑe hiemali cū pluuie īundāt nō poſſit ꝑrochiani ſin̄ magna diffi cultate ipſā adire: vn̄ nō ualēt con gruo tꝑe eccleſiaſticis officijs int̉ eſſe. Quia igit̉ dc̄a eccleſia ita dicit̉ redditibꝰ abūdare: ꝙ pret̓ illiꝰ ville ꝓuētꝰ miniſter illiꝰ cōueniēterᵍ ua leat ſubſtētationē habere. mādamꝰ quatenꝰ ſi res ita ſe hꝫ: eccleſiā ibi edifices: ⁊ in ea ſacerdoteꝫ ſublato ap. ob. ad preſētationē rectorisᵇ ec cleſie maioris cū canonico fūdatoris aſſēſu īſtituas: ⁊ ad ſuſtētationē ſuā eiuſdē ville obuētionesⁱ eccleſi aſticas ꝑcepturū. prouidens tn̄ ut cōpetēs in ea honor pro facultate loci eccleſie matrici ſeruet̉: quod quidē fieri poſſe vr̄: cū eiuſdē ville dn̄s. xx. acrasⁱ terre frugifere uelit ad uſus ſacerdotis cōferre. Si v̓o perſona matricis eccleſie virū ido neū preſētare diſtuleritᵐ: uel opus illud uoluerit īpedire: tu nihilomi nus facias ideꝫ opus ad ꝑfectionē deduci: ⁊ virum bonuꝫ ap. ceſ. dif. inſtituere nō omittas. DDem lexonien̄. epō. Ehis qui parrochialeſ eccle ſias habent: duximꝰ reſpōdē dum: ꝙ ad reparationē ⁊ īſtitutio. nē eccleſiaꝝ cogi debētᵈ cū opꝰ fue rit de bonis que ſūt ipſius eccleſie ſi eis ſuꝑſint ꝯferr̄: ut eoꝝ exēploceteri īuitēt̉. ¶ Rbanus tertiꝰ. D audientiam noſtrā ꝑuenit ꝙ tu in eccleſia de qua ī epūꝫ uocatꝰ fuiſti: regulares canonicos deſideras ordinare. inde ſiquideꝫ eſt: ꝙ hoc deuotiōi tue auctoritate apoſtolica īdulgemusª ſi tibi epūs dioceſanus ꝯſenſerit in hac parte.

inuitis: dūmō eque ibi uel alibi ꝓuideat eis: alias eis īuitis hoc facere nō poſſet. ſimilis indulgentia ē. sͣ. de vſu. pal ex tuaꝝ. ⁊ eſt op. ar. ꝙ papa non intēdit alicui facere p̄iudiciū ꝑ ſuū priuilegium de hoc no. plura argu. sͣ. e. cum dicat. y ¶ Ibi. ſꝫ hoc videtur ꝯͣ ius qꝛ homīeſ diuerſe ꝓfeſſionis ī eodē officio nō dn̄t aſſociari. xvi. q. vl. ī noua. ⁊ sͣ. d̓ elec. cū cām. ar. sͣ. de poſtu. c. i. ī fi. In ptāte iſti us ep̄i erit: an velit eis ꝓuidere ibi uel alibi. ſꝫ honeſtiꝰ eſt ut eis alibi ꝓuideat ar. eſt hͦ ꝙ aliꝗs pu nit̉ ſine culpa: quod eē nō dꝫ. lvi. di. ſatiſ ꝑuerſū. ⁊. xv. q. vlt. inuētū. Et hͦ quidē regulare ē: ſꝫ hoc fa cit papa ex ſpāli indulgētia: ut remoue ant fauore religiōiſ tē ſūma rō que pro religione facit. ff. d̓ rel. ⁊ ſūp. fu. ſunt ꝑ ſone: ꝓpt̓ quā multa fiunt que alias n̄ fierēt. jͣ. d̓ apoſta. c. ij. ⁊ sͣ. de fi. preſ. c. i. c ¶ Nō poſſumꝰ. ſic gͦpatet ꝙ rei que n̄ eſt nō dat̉ pͥuilegiū. non.n. ante rō querenda ē ꝙͣ ꝑſona. ff. de iure codi. ꝗdā re ferunt. ⁊. ff. cōia. p̄ di. l. i. ⁊. jͣ. de deſpo. ipu. ad diſſoluēdū. ſic reſcriptū nō dat̉ ad lites que nondū ſunt. sͣ. de reſcrip. c. vlt. vbi plureſ ꝯcor. ſūt ad hoc. ar. ꝯͣ. ff. de ſer. vr̄. p̄di. ſi ſeruitꝰ.§. futuro. Sol ue iſtd̓ ꝯͣriū cū ſuis concor. ⁊ dic ꝙ futu ro edificio non pōt ẜuitus ꝯſtitui: ut ſta ti ſit ẜuitus: qꝛ non ē cui ẜuiat. ſꝫ aliquiſ pōt obligari ad eaꝫ ꝯſtituendā: cuꝫ fuerit edificiū ar. ff. famil. herciſ. heredes (au ea ſtipulatio. A ¶ Ua. non alie Unādis. ſi. xx. viii. di. de ſyracuſane. x. q. vl. c. vl. ⁊. sͣ. de re. eccle. non alie. ut ſuꝑ. ſic ⁊ rex in ſua coro natōe iurat regni ſui iura illibata cōſeruare.s. d̓ iureiurā. ītellecto. e ¶ Deſtitui videret̉. trepidauit. ubi nō fuit timor. ī hͦ facto videbat̉ pludiciū fieri eccleſie ſue. qꝛ ꝑrochiani illi veniebant forte ad eccle ſ ¶ Iuramenti. iuramentū.n. nō extēdebat̉ ad hunc caſū: lꝫ illi eēni prochiani ſui: exquo populus īdigebat. ar. sͣ. de ꝯſti. cū. M. ⁊ sͣ. e. ad audientiā.i. nec poterat illd̓ ẜuari iuramētuꝫ ſine ꝑiculo aīaꝝ ꝓ pier carentiā ſacerdotum vnde ſi ꝓpter ep̄i negligentiā aliqui perſeut: imputaret̉ ipſi. xxvi. q. vi. ſi preſbyter. ⁊. c. ſe. I¶ ¶Indigenti. ecce cā quare noua pōt conſtitui eccleſia ī p̄iudiciuꝫ On minus: ⁊ infra. In diuer ſis mūdi partibꝰ cōſules ciui tatis ⁊ rectores: necnō ⁊ alij ꝗ pote ſtateꝫ habere vident̉: tot onera frequēter īponūt eccleſijs: ut deterioris ꝯditiōis factū ſb̓ eis ſacerdotiū videat̉: quā ſb̓ pharaōe fuerit: ꝗ le gis diuine noticiaꝫ nōᵏ hēbat. Ille ꝗdē oībꝰ alijs ẜuituti ſb̓actisⁱ ſacer dotes ⁊ poſſeſſiōes eoꝝ ī priſtīa li b̓tate dimiſit: ⁊ eis alimoniā de publico admīſtrauit: iſti v̓o onera ſua fere vniuerſa īponunt eccleſiis: et tot āgarijsᵐ eas affligūt: ut eis qͥd hieremias deplorat cōpetere vide at̉. Prīceps ꝓuīciaꝝ fc̄a ē ſub tributo. Siue quidē foſſata ſiue expe ditiōes ſeu alia quelibet ſibi arbitrent̉ agēda de bois eccleſiaꝝ: ⁊ cle ricoꝝ ⁊ pauperū chriſti: uſibꝰ depu tatis uolūt fere cūcta ꝯpleri: iuriſdictionē etiā ⁊ auctoritatē prelatoꝝ ita euacuāt: ut nihil ptātiſ eis ī ſuis videat̉ hōinibꝰ remāſiſſe. Quocir ca ſub anathematis diſtrictiōe fieri de cetero talia ꝓhibemꝰ: niſi epūs ⁊ clerus tātā ncc̄itatēº uel utilitatē a ſpexerint: ut abſqꝫ ulla coactiōe ad releuādasᵖ cōes utilitateſ uel neceſ ſitates: ubi laicoꝝ n̄ ſuppetūt facul tates: ſb̓ſidia ꝑ eccleſias extimēt cō ferenda. Si autē cōſules aūt alij de cetero iſta ꝯmiſerīt: ⁊ cōmonitiq de ſiſtere noluerīt: tā ipſi quā fautoreſ eoꝝ excōicatiōi ſe nouerīt ſb̓iacere nec cōioni reddant̉ donec ſatiſfacti onē fecerīt ꝯpetētē. L Ucius. iij. Um eccleſiaʳ dei ẜꝫ euāgelicā v̓itatē domꝰ or̄onis eē deat nō ſpelūca latronū aūt ſāguinis foꝝ: ſe culareſ iudices cās ubi de ſāguiniſ effuſiōeˢ ⁊ corꝑali pena agit̉ ī eccleſijs uel cimiterijs agitare ſb̓ īt̓mīa tiōe anathēatisª ꝓhibemꝰ. abſurdū .n. ē ⁊ crudele ibi iudiciū ſāguīs ex erceri: ubi ē tutelaˣ refugij ꝯſtituta. INno. iij. illuſtri regi ſcotie. Nter alia: ⁊ jͣ. Tuiſ qōnibꝰ. r. iuxta ſacroꝝ ſtatuta canonum xlii. di.§. i. ⁊ sͣ. de ſup. neg. prela. ſicut. ⁊ sͣ. de p̄bē. de monachis. I Eruenit nullum. de hominibus eccleſie. Hodo.i. ſub hoc p̄textu excuſari: ꝙ ſit homo eccleſie noſtre uel ſue. g ¶ Omnes. niſi ſint ſenes: ut eo p̄textu excuſent̉. C. d̓ decur. l. vl. li. xii. ⁊. xii. q. ii. eccleſiaꝝ. ſed nos ꝯͣ: ſed hoc eſt ſpāle. h ¶ Uigilātibꝰ. viciſſim ⁊ ſucceſſiue: uel ēt ſi ꝑiculū īminꝫ: qꝛ expedit rei pub. plureſ hr̄e defenſores. ff. d̓ no. oper. nūci. nā reipublice. vīcē. iI Ndicatū. ruſtici. de il lis intellige ꝗ glebe ſūt aſtric ti: ut recedere n̄ poſſint. C. d̓ agri. ⁊ cē. cū ſatis oīo. li. xi. de ꝗbꝰ hēs. jͣ. d̓ iude. multoꝝ.§. i. k ¶ On minꝰ. nō hēbat. et iō minꝰ peccauit. vn̄ a poſtolus: miẜicordiā merui: qꝛ ignorans feci. viii. di. con ſuetudo. ſꝫ iſti excuſationem hanc habere non poſſunt. l ¶ Subactis.i. redactis. m ¶ Angarijs. angarie dicūt̉ ꝑſonalia obſequia ꝓpriis ſūptibus p̄ſtita: ꝑ angarie ubi ꝑ ſona ſeruit ſumptibꝰ alienis. n ¶ Sub tributo. arg. ꝙ ſacer dotes ⁊ clerici dn̄t eē īmuneſ ab oī exactōe ſeculai. xxiii. q. vlt. ꝯuenior. ⁊.§. ꝙuis. C. de ſa. ſāc. ec. l. ad īſtructiōes. ⁊. l. placet. ⁊. xi. q. i. ſi tributū. ⁊. x. vi. q. i.§. nouaꝝ. ⁊. xi. q. i. ſace̓ dotes. ar. ꝯͣ. xxiii. q. viii. tribu tū. ⁊. xi. q. i. magnū. sͣ. d̓ cē. c. i. ī fi. C. de ep̄i. ⁊ cler. d̓ his. ff. d̓ publi. ⁊ vec. īꝑatores. ſo. q̄ vſibꝰ eccleſiaſticis deputāt̉ quo ad fūdatōꝫ eccleſiaꝝ ⁊ ci miteriū ⁊ domos ⁊ hortos iu xta poſitos īmunia dn̄t eē ab oī exactōe: cetera aūt trāſeūt cū ſuo onere ad eccleſiā. arg sͣ. de cenſi. c. i. vbi de hoc. o ¶ Tātā neceſſitateꝫ. ⁊ ita ex arbitrio ep̄i depēdet īſpicere hāc neceſſitatē tn̄ aliꝗd ꝯfer re n̄ dꝫ niſi ſuꝑ hoc pͥuſ roma nus pontifex cōſulat̉. jͣ. e. ad uerſus.i. rn̄ſo. ī fi. p ¶ Releuādas. ꝯferre.n. dn̄t ſic̄ ⁊ alij poſſeſſores ad iter fa ciēdū uel pōtē edificāduꝫ uel pōtē faciēdū vl̓ r̄ficiēdū ī aut̉. d̓ eccle. ti.§. ad hͦ colla. ix. C. de ſacroſāc. ec. ad īſtructōes. q ¶ Cōmoniti. admonitio.n. ſꝑ p̄ceder̄ dꝫ vīdicta. xii. q. ii. īdigne ⁊ niſi ſe correxerint p admonitionē: ſūt ipſo iure ex cōicati ut hic dicit: ⁊ fautores ipſoꝝ ⁊ ſucceſſoreſ ipſoꝝ ſi n̄ ſatiſfecerīt. jͣ. mēſē. jͣ. e. aduerſus.§. vl. ber. r ¶ cUꝫ eccleſia. Hic gͦ ꝑreuerētiā loci nō tractāt̉ cauſe ſeculariū ī eccleſia.s. e. c. i. ſic ⁊ alibi expellut d̓ eccleſia. ii. q. vii. accuſatio alibi hēs de reuerētia diei vel dei quo cauſe ēt ex cō ſenſu ꝑtiū tractari nō poſſūt. xv. q. iiii. c. i. C. de fer. oēs ⁊ meliꝰ. sͣ. d̓ fer. c. vl. s ¶ Effuſione. maxīe qꝛ nec alie ciuiles cauſe. sͣ. e. c. i. ſecꝰ d̓ eccleſiaſticis. ii. q. ii. p̄ceptū. ⁊ ar. sͣ. de ap. qͣ frōte. Quid gͦ ſi alteri ꝑti uel vterqꝫ eēt īterdictꝰ ingreſſus eccleſie? Rn̄deo nihilominꝰ pn̄t ītrare qꝛ īterdictū nō extēdit̉ ad hūc caſū. ar. ꝙ ēt pꝰ votū uel iuramentū de carne nō comedēda: comedere dꝫ: ut ſe purget ſi eēt ſuſpectꝰ. xxx. di. c. vlt. ar. sͣ. de ꝯſti. cū. M. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. c. vlt. ue tūc cauſe tractāt̉ extra eccleſiā: ut illic ẜuet̉ īterdictū: qꝛ nihilominꝰ ualet iu diciū. nec ē p̄ceptū ita ꝙ nō poſſit alibi tractari ꝙͣ ī eccleſia ſꝫ d̓ honeſtate dic tū ē: ut ꝑꝑ loci reuerētia forte magis caueant a ꝑiuriis ⁊ mendaciis. t ¶ Timiteriis. que eodē pͥuilegio gaudent cū eccleſiis. xvii. q. iiii. quiſquis. ⁊ c. id cōſtituimus. ⁊ sͣ. de cōſe. ec. uel alta. conſuluiſti. y ¶ Anathematis. Non credo ꝙ ipſo iure ſint excōicati. ſed poſt admonitionem ſunt excommunicandi. ber. x ¶ Tutela. ſic confugiens ad eccleſiam tutus debet eſſe: qꝛ eſt tutela refugii: ut hic dicit. ⁊. jͣ. c. ꝓx. ⁊. xvii. q. iiii. diffiniuit. ber. ¶ Nter alia. canonuꝫ. xvii. q. iiii. diffiniuit. conſtituit reum ad eccleſiam a

⁊. c. metuentes. b ¶ Legum. C. de his qui ad eccle. confu. l. pn̄ti. c ¶ Extrahēdus. ēt iudeus dūmō abſit ſimulatio. C. d̓ his ꝗ ad eccle. cōfu. l. i. d ¶ Ad penā. ab oī genere penaꝝ interim ſunt ſecuri. xvii. q. iiii. id ꝯſtituimꝰ. e ¶ Puniēdus. pecuniariter dūtaxat uel alia ſatiſfactione preter penā corpora lem. xvii. q. iiii. reum. ⁊. c. id cōſtituimus. ſ ¶ Latro. ut. xvii. q. iiii. ſicut antiquitus. lex tn̄ plures ꝑſo nas excipit ī aut̄. d̓ mā. pͥn.§. ꝙ ſi delinquētes. colla. iii. v̓. neqꝫ vbi homicide adulteri ⁊ raptores virginū extrahunt̉ ab eccleſia: ſcd̓m ꝙ iſti de qui bus hic dr̄: ſed decret. tātum duas ꝑſonas extrahit: ut hic ⁊ canon exp̄ſſe p̄ſtat īmunita tē raptoribus virginum. xxx vi. q. i. de raptoribus. ⁊ ſic in caſu iſto derogat̉ illi aut̉. per iſta iura oībꝰ alijs īmunitatē p̄ſtat: niſi ī caſu. jͣ. e. c. vlt. pub licos enī latrones cuilibet im pune occidere lꝫ ⁊ ſine pecca to. xxiii. q. v. cuꝫ hō. ⁊. C. qn̄ li. vnicuiqꝫ. ſi iudi. ſe vindi. l. i. ⁊ tales famoſi latrones cap ti ī furto ī furca ſuſpendunt. ff. de pē. capitaliū.§. famoſoſ. ſed ſi famoſus nō ē: tunc iube tur caſtigari: ſed nec vitā nec mēbrum ꝑdit. C. de ſer. fur. aut̉. ſed nouo. vin. g ¶ Depopulator. de iſtis duo bus hēs. C. qn̄ li. vnicuiqꝫ. l. i. cuius v̓ba hec ſunt. ⁊. l. ii. h ¶ Canonicas. ſignataſ ī pͥn. decret. i ¶ Cōpellit̉. xvij. q. iiii. metuē tes. ⁊. c. id ꝯſtituimꝰ. ⁊. C. de his qui ad eccle. ꝯfu. ſi ẜuus. k ¶ Duerſus. lateran̄. con ciliū. sͣ. e. nō minꝰ. cuiꝰ v̓ba hic inferius ponuntur. l ¶ Excōicationi.ſ. poſt admo nitionē. sͣ. e. nō minus. m ¶ Propter īprudentiā. ab hͦ loco vſqꝫ ad finē addit̉ predi cto conci. lateranen̄. n ¶ Mādato. ſic. sͣ. de procu ra. conſuluit. o ¶ Tēpore valiture. Sic ergo pꝫ ꝙ ſnīa tꝑe excōicationiſ la ta nulla ē. jͣ. de here. excōica mus.§. credētes. nec ēt cōualeſcere pōt: ut hic pꝫ: īmo ⁊ ſi detegat̉ poſt ſnīam: qꝛ aliquis fuerit publice excōicatus: retractat̉ ſnīa. sͣ. de re. iudi. ad ꝓbandum: qꝛ hec exceptio ī qualibꝫ ꝑte lit̓ pōt opponi. sͣ. de excep. exceptionē. imo nec pͥuilegio ipſoruꝫ valent. iii. q iiii. nullus. p ¶ Infra tēpus. Et ita ē hic ar. qd̓ iudex poſt officium depoſitū cōueniri pōt ⁊ hoc iō qꝛ cōuenit̉ de maleficio qd̓ ꝯmiſit ī ipſo officio ſecus ſi conueniret̉: ex ꝯͣctu: nā adminiſtratores ciuitatū ⁊ tutores ⁊ curatores cōueniunt̉ pꝰ de poſitū on̄icium ex ꝯͣctu quē fecerunt noīe ciuitatis uel pupilli. ff. de admi. re. ad ci. ꝑti. curatores.§. ī eum: ⁊. C. de admi. tu. cū quedā. ff. de euic. illud.§. i. ſꝫ ex maleficio ꝯuenit̉ depoſito officio.i. q. i. iubemus. ⁊. l. ſequētibus ad fi. qōis ⁊ ē illa lex. C. ad. l. iul. repe. iubemus. tn̄ ꝓcurator negociorū bene conuenit̉ depoſito officio. ff. de ꝓcuratoribus procurator. qui ꝓ euictione. q ¶ Succeſſorē. ⁊ ita delictum p̄deceſſoris p̄iudicat ſucceſſori. ſꝫ hoc nō ē verum: īmo ē ꝓprium delictum: exquo ipſum nō purgat qꝛ conſentit: ⁊ ſic īcipit eē ꝓprium delictum vnde punit̉ eadē pena cum p̄deceſſore. ſi. sͣ. ut li. nō con teſt. c. i. in fi. Preterea cū iſte generalis ſucceſſor habet̉. vn̄ ſi ſuccedit ī viciuꝫ eadē ſnīa ligat̉. ff. de diuer. ⁊ tēpo. p̄ſcrip. cū heres. ⁊ vicia a maioribus ꝯͣcta ꝑdurat. C. de acqui. poſ. vitia. ff. de acqui. poſ. pōponius.§. i. ⁊ facto actoris ſucceſſio dānatur heredis.i. q. i. cito turpē. tn̄ iſte ſucceſſor pͥus cōicauit ei in crimine: ſtatim fuit excōicatus poſt admonitionē. jͣ. de ſen. ex. nuꝑ. ⁊. c. ſi con cubi. Sed cum ille iudex nō excōicat̉ expreſſo noīe quare ſtatim nō trāſit ad ſucceſſorē. sͣ. de offi. dele. quoniā abbas. ⁊ sͣ. de offi. or. paſtoralis. Rn̄. hoc ꝓ uenit ex delicto. vnde non deſcendit ſtatim ad alios. xxiiii. q. iii. ſi heres: ſed ⁊ traditiōes legumᵇ ciuiliū ita duxi mus diſtīguēdū: ꝙ fugiēs ad eccle ſiā aut liber aut ſeruus exiſtit. Si liber quātūcūqꝫ grauia maleficia ꝑpetrauerit: n̄ eſt violēter ab eccleſia extrahendus: nec inde dānari debet ad mortē uel ad penāº: ſꝫ rectores eccleſiaꝝ ſibi obtīere debēt mēbra ⁊ vitā. Suꝑ hoc tn̄ quod ini que fecit: eſt alias legitīe puniēd et hoc uerū eſt niſi publicꝰ latroᶠ fu erit: uel nocturnus depopulatorᵍ agroꝝ: ꝗ̄dū itinera frequētata uel publicas ſtratas obſidet: aggreſſionis īſidijs ab eccleſia extrahi pōt īpunitate nō preſtita: ẜm canōicas ſāctiōes. Si v̓o ſeruꝰ fuerit qui cō fugerit ad eccleſiā: poſtquā de īpu nitate ſua dn̄s eius clericis iuramē tū preſtitit ad ẜuitiū dn̄i ſui redire cōpellit̉ⁿ etiā inuitꝰ: alioquin a dn̄o poterit occupari. ¶ Dem in concilio generali. Duerſus cōſules ⁊ rectores ¶ Iciuitatū uel alios ꝗͥ eccleſias ⁊ ecclēſiaſticos viroſ tallijs ſeu col lectis ⁊ exactionibꝰ alijs aggrauar̉ nitunt̉: uolēs īmūitati eccleſiaſtice lateranꝰ. cōciliū ꝓuidere: preſūpti onē huiuſmodi ſub anathematiſ di ſtrictiōe ꝓhibuit trāſgreſſoreſ ⁊ fau tores eorū excōicationiⁱ ſubiacere precepit: donec ſatiſfactionē īpēderint cōpetētē. Uerū ſiqn̄ forte epūſ ſimul cū clericis tantā neceſſitatē ⁊ utilitatē proſpexerīt: ut abſqꝫ ulla coactione ad releuādas utilitates uel neceſſitates cōes: ubi laicoꝝ n̄ ſuppetūt facultates: ſubſidia duxe. rit ꝑ eccleſias ꝯferēda: predicti lai ci hūiliter ⁊ deuote recipiāt cū gratiaꝝ actiōe: ꝓpter īprudentiaꝫ tn̄ quorūdā: romanus pōtifex prius cōſulat̉: cuiꝰ int̉eſt cōibꝰ vtilitatibꝰ ꝓuidere. Quia v̓o nec ſic quorundā malicia cōtra dei eccleſiā cōqui euit: adijcimꝰ ut cōſtitutiōes ⁊ ſen tentie: que a talibꝰ uel de ipſoꝝ mā datoⁿ fuerīt promulgate: inanes et irrite habeāt̉: nullo vnquā tēpore ualiture ¶ Ceterum quia fraus ⁊ dolus alicui patrocinari nō debēt: nullus uario decipiat̉ errore: ut in fra tēpusᵖ regiminis ſuſtineat anathema: quatenꝰ poſt illud nō ſit ad ſatiſfactiōis debitū ꝯpellēdus: nā ⁊ ipſū qui ſatiſfacere recuſauerit: et ſucceſſoremq ipſius: niſi ſatiſfecerit infra menſeꝫ manere decernimꝰ ec cleſiaſtica cenſura concluſū: donec ſatiſfecerit cōpetenter: cum ſuccedat in onere: qui in honore ſubſti tuitur. ¶ Dem in eodem. Uia pleriqꝫ prelati: ut procu ¶Lrationeꝫ aūt ſeruitiū aliquod impendant legato: uel alij plus ex torqueant a ſubditis quam ſoluāt: et in eorum damnis lucra ſectātes: querūt predam potius quam ſubr ſidium. In ſubiectis id decetero fi eri prohibemꝰ: quod ſi quis forte preſūpſerit: ⁊ ſic extorta reſtituat: et tantūdē cogat̉ pauperibꝰⁱ elargiri. Superior autem cui fuerit querela depoſita: ſi negligens fuerit in huiuſmodi executiōe ſtatuti: canonice ſubiaceat vltioni. ¶Rego. iij. aſtoricen̄. epō. ¶ Ccleſie in qua diuina myſte ria celebrant̉ˢ: licet adhuc nō E extiterit conſecrata: nullo iure pri uilegiuꝫ īmunitatis adimit̉ᵗ: quia obſequijsᵘ diuinis dedicata: nulliꝰ eſt temerarijs auſibꝰ ꝓphanāda. ¶Dem toleta. ⁊ compoſtellano archiepiſcopis. Mmunitatē eccleſiaſticā: et Iinfra. Nōnulli īpunitatē ſuorū exceſſuū ꝑ defēſionē eccleſie obtinē̓ ſperātesˣ: hōicidia ⁊ mutilationes mēbroꝝ in ipſis eccleſijs uel eaꝝ cimiterijs cōmittere nō uerentur: que niſi ꝑ eccleſiā ad quā fugerint crederēt ſe defēdi: nullatenꝰ fuerāt cōmiſſuri: ⁊ infra. Cū in eo in quo delīquitʸ pūiri ꝗs debeat ⁊ fruſtraᶻ datur tempus infra quod purget illud vicium quo elapſo: niſi hoc fecerit. preſumitur conſentire.i. q. i. conſtat: quia exquo ſuccedit in honore: dꝫ ſuccedere in onere. ut dicit in fine. MUia pauꝑibus. Supra de cenſi. ꝓcurationes ꝯͣ ī fi. vbi dicit̉ ꝙ illud dari dꝫ eccleſie: a qua illud accepit: ⁊ hic dat̉ pauperi bus. So. hic ignora tur ꝙͣtuꝫ quilibꝫ cōtuliſſet: ⁊ iō iubetur dari pauperibus: ut dixit io. Sed hec ſo lutio nō ē vera. qꝛ ſi cut reſtituit ſic extō ta vltra ꝙͣ d̓buit. ita pōt eiſdē a quibꝰ re cepit: tantūdē dare ⁊ ita n̄ ē veꝝ: qꝛ dic̄ io. ꝙ ignorat̉ ꝙͣtuꝫ quilibet ꝯtuliſſet: qꝛ īde pōt fieri ſcriptu ra: ⁊ quilibet ſcit ꝙͣ tuꝫ dedit. Unde dicas ꝙ illud. c. ꝓcu rationes loquit̉ in alio caſu.ſ. cum p̄la tus viſitat eccleſiaꝫ ſibi ſubiectaꝫ: ſi tūc exigit plures ꝓcura tiones ꝙͣ ſint dies: quibus ibi moratur grauiuſ excedit ꝙͣ ī pn̄ti caſu: ⁊ pluſ grauat eccleſiā ⁊ dicit̉ tunc cōmittere cri mē concuſſioniſ: vn̄ poſſet puniri ī quadruplum. xviii. di. quoniā quod ī fi. ⁊ i. q. vii. ſancimꝰ. ⁊. x. xiii. q. i. militare. qd̓ optime dicit hic. qꝛ tanꝙͣ calūniator. et cōcuſſor tales puni ri debēt. ſed in hoc c. ꝓcurationes punit illoſ pena dupli. in caſu iſto non ita excedit crimē concuſſionis quia a nul lo exigit vltra quaꝫ ſoluat: ſed facta coa ceruatione plus recipit. Sufficit ergo iſtis ut recipiant qd̓ vltra dederunt ⁊ ille in penam ſui tantundē ſoluat paupe ribus. ſi. jͣ. de iudeis. ad liberandam. QCeleſie cele. brantur. ex hͦ videtur ꝙ ſi ad huc ibi non ſunt diuina officia celebrata nō dum gaudeat prīuilegio illarum in quibus celebrantur diuina. quia nondum plene de dicata videtur diuinis obſequiis. vnde ſacrilegium ibi non diceret̉ cōmitti: nec dꝫ aſpergi ꝓpter hoc: qꝛ nullū diuinū officiū fuit ibi ce lebratū. aſꝑgi tn̄ dꝫ ſi aliquid turpe ibi factū ē āte ꝙͣ ibi celebraret̉. t ¶ Adimit̉: ſic gͦ pꝫ ꝙ eccleſia nō conſecrata eodē gaudet pͥuilegio: quo ⁊ conſecrata rōe diuini officii quo ad pͥuilegiū īmunitatis. vn̄ ſi cuiuſcunqꝫ ſeīe uel ſanguine fuerit polluta: dꝫ aqua exorcizata la uari anteꝙͣ celebret̉ in ea s. de cōſe. ec. uel al. c. vlt. ⁊ de ꝯͣ. di. i. eccle ſia. ⁊ cōfugiētes ad ipſū pͥuilegiū īmunitatis ac ſi conſecrata eſſent habebunt. sͣ. e. inter alia cum ſuis concor. u ¶ Obſequiis diuinis. quicquid.n. dn̄o ꝯſecrat̉: ſanctū ſāctoꝝ erit dn̄o. xii. q. ii. nulli licet vnde ad vſus ꝓphanos ⁊ ad humanos redi re nō dꝫ. sͣ. de re. ꝑmu. mācipia. ⁊ sͣ. de re. do. ad hec. x ¶ Omunitatē. ſperātes: nemo.n. ſub ſpe venie peccare debꝫ jͣ. d̓ cle. ex. mi. illud. ⁊ d̓ ꝯͣ. di. iiii. qn̄ quis: qꝛ facilitas venie incētiuū tribuit delīq̄ndi. xxiii. q. iiii. ē iniuſta. ⁊ sͣ. d̓ vi. ⁊ ho. cle. ut clericoꝝ. y ¶ Delinquit. ſic. sͣ. d̓ tēp. or. litteras. ⁊ sͣ. d̓ iurepatrona. paſtoralis cum ſuis concordantiis. z ¶ Fruſtra legis. jͣ. de vſuris qꝛ fruſtra. jͣ. de ſen. ex. in audientia. ff.

de minori. auxilium in fine. ¶¶ Quo faciunt ſe īdignos. ⁊ merito qꝛ nō iure ad ſupplicādum dꝫ admitti: ubi ꝯmittere ſacrilegiū nō expauit. xvii. q. iiii. frater ⁊ co. cp̄s. ⁊. c. ſe. vnde hoc ſūptū fuit. idē dicit lex: quō illis qui ī eccleſia ſcelus ſtuduerunt ꝑpetrare: p̄mittimꝰ aliqd̓ auxiliū ex terminis ec cleſiaſticis īuenire ī aut̉. ut li. ma. ⁊ auie §. qꝛ v̓o. col. viii. ⁊ ē h ꝯ. h. qui dixit ſuꝑ illo. c. frat̓ ⁊ coep̄s: qd̓ ⁊ iſti debēt hr̄e īmunitatis pͥuilegiū ſi ꝯfugerīt ad eccleſiam: ⁊ niſi ſatiſfece rint nō admittūtur: poſtea ad ſupplicādū: hoc ē ēt orandū in eccleſia ⁊ ꝓ eo ē. sͣ. e. inter alia: ubi tā tum due ꝑſone exci piunt̉. xvii. q. iiii. ſic̄ antiquitꝰ: ubi canō tātuꝫ publicū latronē excipit: ⁊ ita hoc contradicit p̄dictis iuribus ꝓximis. et hu. dicas ꝙ nō con tradicunt: qꝛ illa de cre. inter. ⁊ oīa illa iura que illud dicūt intelligunt̉: qn̄ confugientes ad eccle ſiaꝫ nō deliquerunt in eccleſia vel cimiteriis ſed alibi. vnd̓ eccleſia p̄ſtat tunc eis immunitatē. Et hū. maledixit ꝙ iſti nō hēbant immuni tatem ab eccleſia: qꝛ reddiderunt ſe īdi gnos eo p̄ſidio: et ſi fuerint ſtulti ī cul pa: ſint ſapientes in pena. xxxviii. di. q. ta. Sed quare publicus latro ⁊ depo pulator potiꝰ extrahunt̉ ab eccleſia q̄ aliꝰ malefactor: qui forte d̓terior: qꝛ plu rimum intereſt illoſ puniri ꝙͣ alios malefactores: cum plu ribus exicia cogitēt quā alii. xxiii. q. iiii. eſt iuſta. Ulta pauca. cut eoruꝫ exēplo oīa ſimilia caueant̉: ⁊ exempli cā pauca ſunt expͥmēda. xxv. di. §. criminis appellatio. xxiiii. q. v. de liguribꝰ. ⁊. ff. ad. l. aquil. ita vul neratus.§. vlt. ſic quod vni dicitur omnibus intelligitur eē dictum. lx. di. miramur. ⁊ de pe. di. nunc autem. b ¶ Appetit. xxxii. q. iiii. origo. c¶ Munera. xiiii. q. iiii. clerici. ⁊. c. ꝗcūqꝫ. xi. q. iii. nō lꝫ. ⁊. xviii. di. quoniā ꝗdē. d ¶ Dare. xiiii. q. v. nō ſane. e ¶ Conducere. ad peccādū ꝙ nō licet. xii. q. iiii. ſi ad peccandū. uel ꝓ ſeculari queſtu ꝓhibito clericis: qꝛ nec per ſe nec per alium licet. lxxxviii. di. negociatorem. ⁊. c. fornicari. ſ ¶ Lites. xi. q. i. te quidem ⁊ qꝛ criminibus materiam creare noſcū tur. C. de iudi. ꝓperandum in pͥn. g¶ Rixas. lxi. di.§. i. ⁊ in aliis per totum. h ¶ Secularibus. sͣ. de poſtu. clerici. ¶ Orphanoꝝ. lxxxviii. di. c. i. ⁊ in aliis pluribus. c. k ¶ Cōductores. ſi tamē cōductori ſuccedunt: bene poſſunt in con ductione remanere. ff. de ꝓcu. l. decurio ar. ¶ Procuratores in negociis ſecularibꝰ: ſꝫ ꝓ eccleſiaſticis pn̄t ī aut̓. de ſci. epiſ.§. aliū. col. ix. ⁊. xxi. q. iii. credo ⁊ ca. ciprianꝰ. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. m ¶ Ioculatorem. xlvi. di. clericum ſcurrilem. ſ ¶ Aleas. xxxv. di. c. i. ⁊ vlt. ⁊ in aut̓. de ſanc. epi.§. interdicimus. coll. ix. ⁊ sͣ. de vi. ⁊ ho. cleri. clerici. legis auxiliū inuocat: qui cōmittit in legem: mandamus quatenꝰ pu blice nūcietis tales nō debere gau dere īmūitatis priuilegio: quoⁱ faci unt ſe indignos. ¶ Ne clerici uel monachi ſecula ribus negocijs ſe īmiſceant. Ex concilio maguntino. Ulta ſunt negocia ſecula ria: de quibus paucaᵘ per ſtringamus: ad que perti I net omnis carnalis concupiſcentia. Quicquid plus iuſto appetitº homo turpe lucruꝫ eſt mu neraᵉ iniuſta accipere: uel etiam da re ꝓ aliquo ſeculari queſtu precio aliquem conducere contentiones uel lites uel rixasᵍ amare in placi tis ſecularibusʰ diſputare: excepta defenſione orphanoꝝ aūt viduaꝝ conductoresᵏ ſeculariū rerum aut ꝓcuratores eſſe: turpis uerbi uel facti eſſe ioculatorem uel iocuꝫ ſe cularem diligere: aleas amare: or namentumº inconueniens ꝓpoſito ſuo querere: in delicijsᵖ viuere uel le: gulaꝫ ⁊ ebrietatē ſequi: pōdera iniuſta uel mēſuras habere: nego ciū iniuſtū exercere: nec tamen iu ſtum negocium eſt contradicendū ꝓpter neceſſitates diuerſas: quia legimus ſāctos apoſtolosʳ negoci atos fuiſſe: ⁊ in regula beati bene dicti precipitur prouideri: ꝑ quoꝝ manus negocia monaſterij procu rentur. ¶ Canes ⁊ aues ſequi ad uenandū: ⁊ omnibus quibuſlibet cauſis ſuꝑfluis ītereſſe: ecce ⁊ alia et his ſimilia miniſtris altaris dn̄i necnō ⁊ monachis omnino contra dicimus. de quibus ait apoſtolus nemo militans deo implicat ſe ne gocijs ſecularibus. Ugenius papa lucen̄. epō. q ¶ Pondera. sͣ. de emp. ⁊ ven. ut menſure. r ¶ Apoſtolos. paulum.ſ. xxi. q. i. c. i. in fi. s ¶ Canes. jͣ. de cle. ve. c. i. ⁊. ii. ⁊. lxxxvi. diſt. qui venatoribus. ⁊. c. eſau. ⁊. an putatis. t ¶ Nemo militans. xxi. q. iii. c. i. ii. ⁊. iii. ⁊. jͣ. e. ſed nec. v ¶¶ Acerdotibꝰ. ꝓcurato res. ſic. sͣ. c. ꝓxi. ſacris enī dei ſacerdotes vacar̄ opō tet aſſidue. xxxi. di. ſacerdoti bus. ⁊. ff. de ar. non diſtīgue mus.§. tertio. x ¶ Ab eccleſia ſubueniri. qꝛ ſe fecerunt indignoſ veniēdo ꝯͣ ipſius ꝓhibitionē admini ſtrationē ſecularē recipiēdo: ⁊ fruſtra legis īplorat auxiliū qui cōmittit in legeꝫ. ſic. sͣ. ti. ꝓx. c. vlt. Et ex hac littera ſu munt quidā ar. ꝙ laicus auctoritate huius canonis poſſit clericū occaſione adminiſtra tionis capere: ceſſante pͥuile gio clericali: qd̓ eſt falſum: qꝛ ꝓhibiti ſūt laici clericos auo care a diuinis officiis. xxi. q. iii. ciprianuſ. ⁊. lxxxviii. di. c. vlt. vnde ſi contrafecerint nō debent ex delicto ꝓprio ꝯmo dum reportare. ar. xvi. q. i. le gi. ⁊. ff. d̓ dona. inter vi. ⁊ vx. l. iii.§. i. ⁊. ff. d̓ re. iur̄. nō frau dant̉.§. nemo. ff. de fur. itaqꝫ fullo.§. ſed nemo. ⁊ vnde ſūt puniendi. pͥuilegiū hr̄e nō de bent. xiiii. q. i. didicimus. In telligo ergo qd̓ tali clerico nō ſubuenit̉ ab eccleſia poſtꝙͣ le gitime admonitus ē: ut hͨ dic̄ in pͥn. cum ꝓ hoc delicto cō monitus tertio ab eccleſia ſit alienus. ſi nō deſiſtat. ar. jͣ. de ſen. ex. in audientia. Uel ve rius non dꝫ ei eccleſia ſubue nire ī fraude ꝯmiſſa in admi niſtratione nec pecunia nec a lio auxilio cū alias eccleſia te neatur clericos defendere ab oppreſſionibus laicoꝝ. y. ¶nOn magno obtētu. ar. ꝙ p̄textu ſiue ꝯpēſatō ne boni malū nō ē faciēdū.i. q. i. nō ē putāda. xiiii. q. v. for te. xxvii. q. ii. ſi tu abſtines. et jͣ. de vſur. ſuꝑ eo. xxxii. q. iiii. ſicut ſanctus. xxii. q. ii. pͥmuꝫ ne ꝗs arbitret̉. ar. ꝯ. xi. q. iii. ꝙ p̄deceſſor. xxxiii. q. v. tunc ſaluabit̉..sͣ. de iureiurā. perue nit. So. multiplex eſt recōpēſatio. Quandoqꝫ enim recōpenſat̉ minus malum ut maius euitetur: ⁊ hec cō penſatio penitus inhibetur. xiiii. di. quod ait: niſi forte in vna ⁊ eadem perſo na. xiii. di. c. i. ⁊. ii. ⁊. xxxiii. q. ii. ſi quod verius. Quandoqꝫ malum compenſa tur propter ſequelam alicuius boni ut cum quis committit furtum uel rapi nam: ut paſcat pauperes uel ſubtrahit debitum vxori cauſa continentie uel fa cit contra votum uel contra matrimoniuꝫ ut aliqua efficiatur xp̄iana. omnis talis compenſatio inhibetur: ut in pͥmis concor. ⁊ xxx. q. i. noſce. xxxiii. q. v. ſi dicat. xxxii. q. iii. ſic non ſunt. quandoqꝫ compenſatur damnum corporale ꝓpter bonum ſpirituale ⁊ hec compenſatio ꝓhibetur. lv. di. ſi euangelica. qn̄ qꝫ cōpenſatur damnum corporale ꝓpter bonū corporale: ut cum femina amit tit florem virginitatis. ut ei recōpenſet̉ in fructu ſobolis. hͦ nō reprobat̉. ſꝫ lau dat̉: ut. xxxiii. q. v. tunc ſaluabit̉. Quādoqꝫ relaxatio iuris eccleſiaſtici recom pēſat̉ ꝑ acquiſitionē aliquoꝝ ⁊ hͦ ſimiliter admittit̉. xxiii. q. iiii. ipſa pietas. v̓. item inquiunt donatiſte. Quandoqꝫ illicita communio alicuius reconpenſa tur per acquiſitionem plurium. ii. q. i. multi. xi. q. iii. anteceſſor quod predeceſ ſor. uel poteſt dici ꝙ primum verum eſt. ſecundum ſic exponitur. ſub compē ſatione boni malum non eſt faciendum.i. illud quod eſt de genere mali ꝙ ali as eēt malū: niſi canonis auctoritate excuſaret̉. ut patet per ꝯtraria ſignata. z ¶ Infra duorum. verba iſta habebis. jͣ. e. c. ult. ubi de hoc. ⁊ ¶ Miſericordia no. ꝙ abbates uel ep̄i cū talibus diſpēſare non pn̄t ar. ꝯ. j. de ſen. ex. cū illoꝝ in fi. ſed hoc ad terrorē alioꝝ ⁊ cautelam ſtatutum fuit. uel quo ad dignitates hoc intelligitur. b. a ¶ Ed nec villaꝝ. xvi. c. i. de pn̄tiū. xxi. q. iii. c. i. ii. ⁊. iii. ⁊ sͣ. e. c. i. ii. iii. cuꝫ ꝯcordātiis ibi poſitis. b ¶ Nemo. sͣ. e. c. i. ⁊. xxi. q. iii. c. i. ii. ⁊. iii. Acerdotibus ⁊ clericis tuis denuncies publice: ne mini ſtri laicoꝝ fiant: nec in rebus eorū ꝓcuratores exiſtant: quod ſi poſt modū facere preſūpſerint: ⁊ occa ſione ipſius adminiſtrationis pro pter pecuniariā cauſam deprehen dantur in fraude: indignum eſt eis ab eccleſiaˣ ſubueniri: ꝑ quos con ſtat in eccleſia ſcandalū generari. ELex. iij. in concilio turon̄. On magnoꝑe ātiqui hoſtis īuidia: ⁊ infra. Inde nimirū eſt ꝙ ī angelū lucis ſe more ſolito trāſfigurās: ſub obtētuʸ languētiū fratrū cōſulēdi corporibꝰ et eccleſi aſtica fideliꝰ ꝑtractādi: regulares quoſdā ad legēdas leges ⁊ cōfecti ones phyſicales ponderandas de clauſtris ſuis educit. Unde ne oc caſiōe ſcīe ſpūales uiri mundanis rurſus actionibꝰ īuoluāt̉: ſtatuim ut nulli oīo poſt uotū religiōis poſt factā ⁊ in aliquo loco r̄ligioſo ꝓfeſ ſionē ad phyſicā legeſue mūdanaſ legēdas ꝑmittāt̉ exire. Si v̓o exie rit ⁊ ad clauſtꝝ ſuū īfraᶻ duoꝝ mēſi uꝫ ſpatiū n̄ redierīt: ſicut excōicati ab oībꝰ euitēt̓ ⁊ nulla cā ſi pr̄ocini uꝫ p̄ſtar̄ uoluerit audiāt̉. Reuerſi aūt ī choro capitulo mēſa ⁊ ceteris ultimi fratꝝ exiſtant: ⁊ niſi forte ex miſericordiaʳ ſe. ap. totiꝰ ſpeꝫ ꝓmo tiōis amittāt. ¶ Dē ī ꝯcilio latera. Ed nec ꝓcuratōes uillaꝝª aūt O iuriſdictiōes etiam ſeculares ſuꝑ aliquibꝰ prīcipibꝰ ⁊ ſecularib uiris: ut iuſticiariꝰ eoꝝ fiat clerico rū quiſquā exercere preſumat. Si quis autem aduerſus hec uenir̄ tē tauerit: qꝛ ꝯtra doctrinam apoſtoli dicētis: nemo militās deo īplicet ſe ſecularibꝰ negocijs: ſeculariter agit: ab eccleſiaſtico fiat miniſterio

c ¶ Diſtrictius. ar. ꝙ dignitas ꝑſone aggrauat peccatū. xxxii. q. v. ꝗ viderit. sͣ. de iureiu. cuꝫ quidā: ubi de hoc ⁊.xi. di. hō chriſtianus. ⁊. xxv. q. i. nulli ſane. dęc VLericis. toletano. xxiii. q. vlt. his a quibus. jͣ. e. ſnīam. jͣ. d̓ rap. in archiſep̄atū ⁊ xxiiii. q. iii. illud facit. e ¶ Iudicent: ꝑ ſe quidam iudicare non debet prelatus aut clericus quicūqꝫ qui hꝫ iuriſdictione vel ipſe met īferre uel ꝯſiliū dare aut ſnīam dictare: nec ēt intereſſe jͣ. e. ſnīam. qꝛ efficeret̉ irregu laris ⁊ deponeret̉. jͣ. de exceſ. p̄la. ex litteris. ⁊ hic. Debꝫ er go p̄latus habēs iuriſdictōm tēporalē ꝯmittere generaliter alicui laico: ut faciat de oībus malefactoribꝰ vindictā. iuxta illud homicidas ⁊ maleficos nō patiaris viuere. xxiii. q. v. rex debet. ſi homicidium. qui malos homicidas. quoniam multa licent ī genere que nō licent in ſpē. sͣ. d̓ of. ordi. ſi ſacerdos. viii. q. i. ꝗd aūt. de ꝯ. di. ii. nō ꝓhibeat: ſi ex māda to generali aliquos īterficiat non īputaret̉ ei. xxiii. q. v. de occidēdis. ar. ii. q. viii. horta tu oī tēpore. Sed quid ſi ad eum appellaretur qui delega uit? iterum deleget alij qꝛ per ſe hoc facere nō debet: ut hic dicit. ⁊. xxiii. q. ult. his a quibus. jͣ. e. ſententiam. f ¶ Prepoſiti ſeculari. sͣ. eo. c. ꝓx. ⁊.s. d̓ vi. ⁊ ho. cle. clerici. g ¶ Excōicationi. ⁊ ſic videt̉ ꝙ ſit canon late ſententie. sͣ. ti. proxi. c. nō minus. h. Ecūdū. cā lucri. Sꝫ cā neceſſitatis pn̄t. sͣ. e. c. i. ad fi. i ¶ Firmas. qꝛ ſuſceptōem hꝫ cupiditatiſ: ⁊ qͣſi negociatio ē ar. sͣ. e. c. i. hoc ītellige ſuo no mine ut hic dicit ſꝫ noīe monaſterii cauſa neceſſitatis lici tum eſt. sͣ. e. c. i. in fine. k ¶ Neqꝫ laici. nullā diſpoſitō nē de rebꝰ eccleſiaſticis laici hr̄e debēt. sͣ. d̓ eta. ⁊ qͣli. ex rō ne. ꝗbus obſequēdi manet ne ceſſitas nō auc̄tas imꝑandi. xvi. q. vii. nō placuit. ⁊. c. ſe. ⁊ sͣ. d̓ ꝯſti. eccleſia. ubi de hoc ⁊ sͣ. de re. ec. nō alie. c. fi. IElatū. remota maxīe: qꝛ idē ēt ſi nō apponat̉: qꝛ in huiuſmodi correctionibꝰ non admittit̉ appellatio. sͣ. de ap pe. reprehēſibilis. ⁊. c. cū ſpāli. in fi. ⁊. c. ad noſtraꝫ. m ¶ Eis eiectis. ī penā illorū eps enī illud auc̄te ſua facere poſſet. ar. xvi. q. vi. de lapſis. xviii. q. ii. abbates. ſed ſi non delinquunt eos expellere nō pōt. xvi. q. ult. inuētuꝫ. lvi. di. ſatis ꝑuerſū. nec etiā artiorē regulam poteſt eis īponere. ar. xxxii. q. i. integritas. sͣ. de eccle. edi. ad audiētiam..ii. item dicitur hic ꝙ uniuerſitas delinquere poteſt. ar. xxv. q. ii. ita nos ⁊ vii. q. i. ſicut uir. ⁊. ff. quod me. cā. metum.§. aīaduertendum. n ¶ Inducas. ſed qualiter ibi erunt refert qualiter introducantur: ⁊ qualiter illi expulſi ſint: an in perpetuum an ad tempus: donec illi corrigantur et re uertantur. argu. j. de diuor. gaudemus. C. de pe. l. ſeruus. et. lxxxi. di. dictuꝫ et hic in fi. dicitur. o ¶ Impiorum. xxiii. q. vii. quicunqꝫ. et. c. ſe. p ¶ Icut. ſicut clericis in ſacris. Sed qͣre iſti ꝓhibent̉ exercere officiū taO bellionatus dūtamē abſtineāt a ſeuis ſcripturis ſiue ſentētiis? dicaſ ꝙ iſti paſſim vtebant̉ officio illo in oībus cauſis in quocunqꝫ foro: ut habet ī in tegra. vel verior eſt illa ratio: officium illud extraneum eſt ab officio clericoꝝ ſaltē in ordine ſacro. xx. q. iii. eos. qꝛ genus negociationis ē ēt abſtinēdo a criminalibꝰ maxīe ſi ꝯpetētia beneficia hn̄t. ar. sͣ. de poſtu. c. i. Sꝫ nunꝗd ī cā ec cleſiaſtica ſiue ſpūali corā eccleſiaſtico iudice pn̄t eē tabelliones? vr̄ ꝙ non: qꝛ ſimpliciter prohibentur. vnde generaliter intelligendum ē ar. xix. di. ſi roma alienus: pro eo ꝙ officio clericali neglecto fluctibꝰ ſeculi: ut poteſta tibꝰ placeat ſe īiūgit. Diſtrictius autē decernimꝰ puniendū: ſi religi oſoꝝ quiſquā aliquid predictoruꝫ auſujs fuerit attētare. ¶ Dem cantuari. archiepō. Lericis in ſacris ordinibꝰ cō ſtitutis ex concilio toletano iudiciū ſanguinis agitare nō licet. Unde prohibemꝰ: ne aūt ꝑ ſe trun catiōes mēbroꝝ faciāt: aut iudicēt inferēdas: quod ſi quis tale ꝗd fecerit: honore priuet̉ ⁊ loco. Iube mus etiā ſub int̓minatiōe anathēa tis ne quis ſacerdos officiū hēat vicecomitiſ: aut prepoſiti ſeculariſ Si quis autē cōtra hoc uenire pre ſūpſerit: ⁊ cōmonitꝰ emēdare nolu erit: excōicationiᵍ ſubiaceat. ¶ Dem london̄. epō. Ecūdū īſtituta predeceſſoꝝ hoſtroꝝ ſub ītermīatione ana thēatis ꝓhibemꝰ: ne monachi uel clerici cauſaʰ lucri negociētur: ⁊ ne monachi a clericis uel laicis ſuo nomīe firmasⁱ habeant: neqꝫᵏ laici eccleſias ad firmā teneant. ¶ Dem eidem. Elatūˡ eſt ꝙ monachi de. h. ſeculariter viuūt: ⁊ alios exē plo ſuo corrūpunt. Iōqꝫ mādam quatenꝰ eos ad obſeruatiā regule ap. re. cōpellas. uel ſi tibi reſtiterit auſu temerario: eis eiectisᵐ fra tres alteriꝰ ordinis ſi n̄ pōt preſcri ptū monaſteriū in ſuo ordine refor mari: in illud inducas: ut labores impioꝝº iuſti edāt: ⁊ illi tandeꝫ ru bore perfuſi ad ſui ordiniſ obſeruā tiā reuertāt̉. ¶ Nno. iij. eſtul. epō. Icut te accepimus referente v ¶ ⁊ infra. F. t. mādamꝰ: quate nꝰ clericisᵖ in ſacris ordinibꝰ cōſti tutis tabellionatꝰ officiū ꝑ beneficioꝝ ſubtractiōem ap. poſtpo. īter dicas. ¶ Deꝫ in ꝯcilio generali. Ententiaꝫ ſanguinisq nullus clericus dictet aut ꝓferat: ſed nec ſanguinis uindictam exerceat aūt ubi exerceat̉ interſit. Si ꝗs aūt norum. ⁊. jͣ. de pͥui. qꝛ circa. ff. de ſerui. vr. p̄. ſi ẜuitꝰ. ar. ꝯͣ. sͣ. de pro bati quoniam. xxvii. q. ii. multoruꝫ. q ¶Ꝙ Ententiam. ſanguinis epiſcopi non poſſunt ſententias ſan guinis ferre. jͣ. de exceſ. prela. ex litteris. ⁊. sͣ. eo. clericis. ubi de hoc. nec dare conſilium nec intereſſe nec dictare nec ſcribere ſē tentiam: ut hic dicit ⁊. xxiii. q. iiii. illud. ſed alijs debent vices ſuas committere: ut dictum eſt. sͣ. e. clericis. ⁊ arg. pre dicti decre. illud. et ii. q. vii. ſicut. licet ſe cundum leges non poſſit delegare: niſi cum iudex neceſſariam habeat cauſaꝫ proficiſcendi. ff. de offi. eius cui man. ē iuriſdic. l. i. ſed ſi in tereſt tantū nunꝗd propter hoc efficit̉ irregularis: ut propter hoc d̓ponatur non videtur ꝙ debeat deponi: ſed ali as debet puniri: qꝛ interfuit contra pre ceptū huiꝰ canoniſ. r ¶ Principum. ſu pra eo. clericis. ⁊. c. ſed nec. s ¶ Aduſtionem. ex hoc videtur ꝙ eccle ſia penam aduſtio nis infligere non d̓ bet: ⁊ ſic eſt contra illud. jͣ. de fal. ad au dientiam: ubi uidet̉ ꝙ nota cuꝫ ferro cā denti imponitur in fronte: ſed illud intelligitur ita ꝙ ad effuſionem ſangui nis non procedat. a ¶ Uper ſpecu a. phyſicam C. de ep̄i. ⁊ cle. re petita. ⁊. l. parabo. lam b ¶ Menſium. a tē pore ſcientie huiuſmodi conſtitutioniſ ſiue publicationis connumerandum: ⁊ niſi deſtiterint ip ſo iure ſententiam excommunicatiōis incurrunt. ut infra ſequitur. verba iſta que hic ponuntur vſqꝫ ibi: uerū quia: ſunt turon̄. concilii. ſupra eod̓ non magno. c ¶ Audiātur. tanꝙͣ ipſo iure excommunicati: alias etiam monachi ⁊ canoni regulares ab aduocatione repelluntur. sͣ. de poſtul. c. ii. ⁊ xvi. q. i. alia eſt. placuit. monachi. de preſentium. ⁊. xv. queſtione. ii. c. i. in fi. niſi pro vtilitate eccleſie ſue abbate nihilominus imperante. ut in predicto. c. monachi. d ¶ Amittant. dic ut. sͣ. e. c. non magno. e ¶ Facto. ſic ipſo facto negamus deum. xxii. q. v. c. cauete. ⁊ ipſo fa cto amittit quis priuilegium ſuum. ſic. sͣ. de vi. ⁊ honeſta. cleri. c. vl. ubi plures concordan. de hoc. f ¶ Predictis penis.ſ. ꝙ ꝓmoueri non poſſunt ſine diſpenſatione a poſtolice ſedis ⁊ alijs ſuperius poſitis. g ¶ Bellatorum.i. predicatorum: qui poſſunt hereticis reſiſtere auctoritate diuine ſcripture: qui ꝯͣ nos ſurgunt: ⁊ ex aduerſo īpugnat nos quos prelati eccleſiarum de ſua dioceſi expellere tenentur: ī ta tum ꝙ ſi negligentes extiterint ab adminiſtratione remoueantur. jͣ. de here. excōicamus. in fi. huiuſmodi occaſione ſtatuti eccleſijs uel eccleſiaſticis perſonis aliquod preſūpſerit inferre diſpendi um: per cenſurā ec. ꝯpeſcat̉: nec ꝗſ quā clericus lr̄as dictet aūt ſcribet pro uindicta ſanguinis deſtinādas unde in curijs principum hec ſolli citudo nō clericis ſꝫ laicis ꝯmittat̉ Nullꝰ quoqꝫ clericꝰ ruptarijs uel baliſtarijs aut huiuſmodi uiris ſan guinum preponat̉: nec ullam chi rugie artē ſubdiaconꝰ diaconꝰ uel ſacerdos exerceat que aduſtionē uel īciſionē īducit: nec ꝗſquā pur gationi aque feruentis uel frigide ſeu ferri cādētis ritū cuiuſlibet bn̄ dictiōis aut ꝯſecratiōis īpēdat: ſal uis nihilominꝰ ꝓhibitiōibꝰ de mo nomachijs ſiue duellis ante ꝓmul gatis. ¶ Ono. iij. Uper ſpecula: ⁊ infra. Cōtra religioſas ꝑſonas de clauſtrit exeūtes ad audiēdū leges uel phſicāª. a. predeceſſor noſter olim ſta tuit in conci. turon̄. ut niſi īfra duo rū mēſiūº ſpaciū ad clauſtꝝ r̄dierīt ſicut excōicati ab oībꝰ euitētur: ⁊ ī nulla cā ſi patrociniū preſtare uolu erint: audiant̉ᵉ. reuerſi aūt ī choro mēſa capitulo ⁊ ceteriſ ultimi fratꝝ exiſtāt: ⁊ niſi forte ex miſericordia ſe. ap. totiꝰ ſpeꝫ amotiōis amittāt Ueꝝ qꝛ nōnulli ex talibꝰ ꝓpt̓ quo rūdā opiniones diuerſas excuſati onis aliquid aſſumebāt nos uolētes: ut decetero ipſo factoᵉ ſnīaꝫ ex cōicatiōis incurrāt: diſtricte precipimus ⁊ mādamꝰ quatenꝰ ta a dio ceſanis ⁊ capitulis ipſoꝝ quā a ce. teris epīs in quoꝝ dioceſibꝰ huiuſ modi ſtudēt: tales excōicati ⁊ pre dictisʳ pēis obnoxij publice nūciēt Quia vo theologie ſtudiū cupimꝰ āpliari: ut dilatato ſui tentorij loco fuīculos ſuos faciat lōgioreſut ſi fi des catholica circūcīcta muro īex pugnabili bellatoꝝᵍ quibꝰ reſiſter̄ ualeat aſcendētibꝰ ex aduerſo: ad archidiaconos decanos plebanoſ prepoſitos cantores ⁊ alios clericos perſonatus habenteſ: necnon

¶ Preſbyteros. ad oēs predictas ꝑſonas pena iſta extendit̉ etiā ſi huiuſmodi ꝑſonatus curā aīaꝝ non habeat qꝛ idē iudiciū eſt de ꝑſouatibus curā aīaruꝫ nō habētibus ſicuti de beneficiis curā aīarū habentibus annerā. sͣ. de elec. dudū. ⁊ ꝙ habētes curā aīarum tenent̉: pꝫ qꝛ qui ad curā aīarū eligit̉ debet pͥmo ꝓmoueri ad ordi nē ſacerdotii: alias ſit ea ipſo iure pͥua tus. sͣ. de p̄ben. extirpāde.§. qui v̓o. ⁊ in ꝓpria ꝑſona de ſeruire niſi in duobus caſibus ut ibi dr̄: ⁊ idē iudiciū de ꝑſonatibus ⁊ d̓ habētibus curā aīaꝝ eſt habendū: ut in predicta decre. dudū. ⁊ sͣ. de p̄ben. d̓ multa. maior enim ratio eſt de habēti bus curā aīaꝝ ꝙͣ d̓ ꝑſonatibus nō habētibus curā aīarū Credo ꝙ nullꝰ ar. chidiaconus: deca nus: plebanus: pre poſitus: cantor: et nulli qui habēt ꝑſo natus ⁊ qui habēt curā aīarū poſſint audir̄ leges uel phi ſicā p̄ter penā iſti cōſtitutōis nulla fa cta diſtinctione ex quo tales ſunt niſi aliā interp̄tationeꝫ ſuꝑ hoc viderē: qꝛ papa nullā adhibu it interpretationeꝫ gͦ nec nos adhiber̄ debemꝰ. ii. q. v. cōſuluiſti. ⁊ sͣ. d̓ trāſ la. inter corporalia ſufficit.n. ꝙ ita ſcri ptū eſt: ut. vi. q. iii. ſcriptū eſt in lege. ⁊. ff. ꝗ ⁊ a qui. ma. li. l. ꝓſpexit. i ¶ Ab his.ſ. legibꝰ uel phyſicā de ꝗb p̄miſſuꝫ eſt. sͣ. k ¶ Spatiū preſcriptū. duoꝝ menſiū cōnumerandoꝝ a tꝑe publica iōīs huius conſtitutōis: qꝛ ante publicatōeꝫ nemo tenet.sͣ. de ꝯſti. c. ii. exquo enī cōſtitutio publice ꝓmulgata eſt ⁊ publicata quilibet tenet̉ ad eius obſeruantiā poſt duos mēſes. in aut̓. ut fac. no. ꝯſti. circa. pͥnci. colla. v. xvi. di. quod dicitis. sͣ. de poſtu. c. i. ſed ante nō. ar. xxxii. q. iiii. dixit ſara. lxxxii. di. ꝓpoſuiſti. ſed cū iſta cōſtitutio ſit iā diu publicata nullus habet excuſationē. Sed nūquid ep̄i poſ ſunt tales abſoluere? credo ꝙ ſic: qꝛ cōditor huius ꝯſtitutōis nō re finuit ſibi abſolutionē ⁊ ideo alijs relicta videt̉. jͣ. de ſen. ex. nuper. l. de fal. dura. ⁊ sͣ. de p̄ben. de multa. in fi. l ¶ Extendi.ſ. premiſſas penas de quibus ſuꝑius facta eſt mētio.ſ. ꝙ ſint excōicati ⁊ in nulla cā patrociniū preſtātes audiant̉: ⁊ ita vr̄ ꝙ iſti ſpem ꝓmotōis amittūt niſi cū eis per ſedē apoſtolicā fuerit diſpenſatū: ſicut dr̄. sͣ de monachis qꝛ hoc ꝓnomē hoc oſtēdit oēs penas ſupradictas. Sed hoc nō credo ꝙ iſti ꝓpter hoc ſine diſpē ſatōe dn̄i pape ꝓmoueri non poſſint: ⁊ ꝙ dicit hoc extēdi ⁊cͣ. reſpi cit tantū qd̓ dixit. sͣ. excōicati. ⁊ ꝙ ī nulla cā eoꝝ patrociniū admit tat qꝛ ſi hoc voluiſſet hoc dixiſſet de iſtis qd̓ dixit de illis. ar. sͣ. de tranſla. inter corporalia. sͣ. de deci. ad audientiā. ⁊ pene nō ſunt am puade ſiue odia ſed potius reſtringēde. de pe. di. i. pene. ff. de li. et poſthu. cū quidā. ff. de here. inſti. l. i.§. vlti. ⁊ illa clauſula: niſi forte ex miſericordia ⁊cͣ. reſpicit tantū precedentia ⁊ non ſubſequentia. ar. s. de appel. inquiſitionē. tutius eſt dicere ꝙ incurrat oēs penas p̄dictas cū lr̄a hoc expreſſe dicat: dū dicit hoc extēdi ⁊cͣ. ⁊ sͣ. dū di cit: predictis penis obnoxii. b. ¶ Efrancia. lege.i. conſuetudine. g Legibus.i. conſuetudinibus. Francoꝝ. quā putabat eſſe de ſubſtātia matrīonij. ar. xx x. q. v. aliter. vbi vr̄ ꝙ matrimoniū omiſſis ſolēnitatibus non valeat: ſed nō eſt veꝝ qꝛ illa que dicunt̉ in. c. aliter. potius ad ſolenitates referunt̉ que tn̄ ſeruāde ſunt: ſed ꝙͣuis non ſeruent̉ tenet mr̄ioniū: qꝛ ſolꝰ ꝯſenſus facit matrimoniū. xxvii. q. ii. ſufficiat. preſbyterosʰ: niſi abⁱ his infra ſpa ciūᵏ preſcriptū deſtiterint hoc extē diˡ uolumꝰ ⁊ mandamꝰ ⁊ appellati one poſtpoſita firmiter obſeruari. ¶ Liber Quarius. De Sponſalibꝰ ⁊ matrīonijs. ¶ X concilio triburienſi. E francia quidā nobilē muliereꝫ de ſaxonia lege ſaxonū duxit ī ux orem: uerū quia nō hiſdeꝫ ututur legibꝰ ſaxones et francigene: cauſatus eſt ꝙ eā nō ſua ideſt frācoꝝᵉ lege deſpoſauerat dimiſſaqꝫª illa aliam ſuꝑduxit: diffi niuit ſuꝑ hoc ſācta ſynodus: ut ille tranſgreſſor euangeliceᵉ legis ſubijciat̉ penitētie: et a ſecūda cōiuge ſeꝑaret̉: ⁊ ad priorē redire cogat̉. Nno. iij. exon̄. epō Reterea hi qui de matrimonio contrahendo pure ⁊ ſine omni cōditionē fidem dederūt: cō monendi ſūt: et modis oībus īdu d ¶ Dimiſſaqꝫ. qd̓ facere nō debuit aucͣte ſua: ut. xxxiii. q. ii. ſeculares. xxxv. q. vi. multoꝝ. et ſi impedimentū manifeſtū ſubeſſet. jͣ. de diuor. porro. e ¶ Euāgelice legis. qua dr̄: nullus dimittat vxorē ſuā excepta cā fornicatōis xxxii. q. i. dixit dn̄s. jͣ. e. ex parte. fReterea. ſine cōditōe. ꝑ hoc videt̉ ꝙ ſolui non poſſit quia que ſine cō ditiōe ꝓmittunt̉ ſine cōditōe ſoluunt. xxxii. q. vl. c. vl. ⁊.xx ii. q. iiij. inter cetera. g ¶ Inducēdi. ⁊ etiā cōpellen di ſi iuraſſent. jͣ. e. ex lr̄is. ꝓ pter periculū iuramēti. ar. 5 jͣ. e. requiſiuit. ſed illud ſoluii ibi. ſed contra videtur. jͣ. e. c. ultimo. h ¶ Noluerint.i. abſolute reſtiterint. i ¶ Deterius.ſ. adulteriū cuꝫ ſcd̓a: uel ꝙ eam forte inter ficeret. k ¶ Odio. qꝛ qd̓ quis non diligit facile ꝯtēnit. xx. q. iii. pre ſens clericus. ⁊. xxxi. qōe. ii §. i. ber. l ¶ Societatē. ff. ꝓ ſo. l. veꝝ.§. vl. ⁊. l. actōne.§. diximus. m ¶ Interpoſitōne fidei. ſiue ꝑ iuramentū etiā qꝛ equipol lent. sͣ. de fideiuſ. ꝑuenit. ⁊. x xii. q. v. iuramenti. n ¶ Tolerari. Hoc ideo dicit qꝛ exquo nō eſt ꝓceſſum ad matrimoniū ꝯͣria voluntate accedēte poſſunt ſe inuicem abſoluere ut vr̄: qꝛ oīs res ꝑ quaſcūqꝫ cās naſcit̉ ⁊cͣ. jͣ. de reg. iur. oīs res. ⁊. ff. de reg iur. nihil tā naturale. qꝛ in ta li caſu fide preſtita ſiue iura mēto ſubintelligēda eſt cōdi ditio.ſ. ſi in eadē volūtate ꝑ māſerint. ar. sͣ. de iureiuran. quēadmoduꝫ. ⁊. xxii. q. ii. ne quis arbitret. hec fuit opi. t. dicentis: ꝙ hec decre. cōtine bat ius cōe. Hu. dicebat ⁊ bn̄ ꝙ loquit̉ de cōꝑatiua ꝑmiſſi one. ut. jͣ. qui cle. uel vo. c. ve niens. qd̓ ⁊ mihi vr̄: ⁊ loquit̉ diſpēſatiue: ⁊ hͦ aꝑte indicāt iſta v̓ba hoc poſſit in patiētia tolerari ne deterius inde cōtingat. nā multa ꝑ patientiā toleramꝰ ⁊cͣ. sͣ. d̓ p̄bē. cū iā dudū. alias d̓ iure me ro debēt cōpelli ut fidē ſiue iuramentū ſeruarēt de hͦ dr̄. jͣ. e. ex lr̄is. ii. b. Uuenis. dubia. Sic gͦ pꝫ ꝙ in dubiis ſemꝑ certius eſt tenēdū. de pe. di. vii. c. ii.§. itē ſi. vbi dr̄ tene certū ⁊ dimitte incertū. ⁊. jͣ. de homi. ad audiētiā. ⁊. xiiii. di. ſicut. ⁊ ī re dubia certa non pōt ferri ſnīa. xi. q. iii. graue ⁊. xxiii. di. habuiſſe. ⁊. xxxii. q. vl.§. vl. ⁊ inſti. de re. di.§. illud queſitū. inſti. d̓ ac.§. curare. Qn̄qꝫ tn̄ cū obſcura ſunt iura ꝑtiū certa fert̉ ſnīa. sͣ. d̓ fi. inſtru. inter dilectos. in fi. ſed non dr̄ dubia res ibi qꝛ actor nō ꝓbauit clare: ⁊ ita ꝓ poſſeſſore iudicari debet. Sed quare dicit in his que dubia ſunt qꝛ ſi ex toto ante ſeptēniū ducta fuit ⁊ poſt. vii. annos non conſenſit uel ante receſſit res nō eſt dubia ſed certa qꝛ non impedit̉ matrīoniū cū cōſanguinea etiā cū ma tre. jͣ. ti. ꝓx. lr̄as. acceſſit. ſi poſt ſeptimū annū ꝯſenſit ſpōſalia tenuerūt: ⁊ ita non eſt res dubia. jͣ. e. ſponſā. ⁊. jͣ. fi. ꝓxi. ꝯtinebat̉.§. ſi v̓o. Solu. ſic intellige: puella iſta poſt. vii. annos non cōſenſit uel nō ꝯſtabat de conſenſu qꝛ ſtatim receſſit ab eo uel mortua eſt: veꝝ tn̄ qꝛ tētauit forſitā qd̓ cōplere nō potuit pre ſumit̉ ꝙ erat doli capax ſiue qꝛ malitia ſupplebat etatē quo ad ſpōſalia: ſicut ſupplet malitia quo ad matrīoniū. jͣ. ti. ꝓxi. de illis. ⁊. c. vl. vn̄ ꝓpter hoc du biū qꝛ hͦ plene nō ꝯſtabat: tū ēt ꝓpter honeſtatē eccleſie non pōt habere ꝯſo brina illius. jͣ. c. ꝓx. ar. alias nō vr̄ ꝙ poſſet ſtare illa lr̄a ſi diceremus ꝙ poſt vii. annos cōſenſit: ut dixit. t. qꝛ ſic non eſſet res dubia. p ¶ Coniunx.i. ſponſa. q ¶ Diuidas. ar. ꝯ. xxxv. q. iii. exͣordinaria. ſo. ibi exͣ naturalia eā polluit ⁊ nō maritali affectu. hic v̓o tētauit in naturalibus ⁊ maritali affectu. ¶ D audientiā. qd̓ ſi ille. hec cōditio nulla fuit qꝛ exquo deſpōſatur vni r fratrū alius eā habere non pōt. xxvii. q. ii. ſi quis vxorē. ⁊. c. ſe. niſi for te ante ſeptenniū cōtracta eſſent ſpōſalia. jͣ. ti. ꝓxi. lr̄as. ⁊. c. acceſſit. ⁊. c. duo. pueri. ceſſante eo qd̓ dr̄. sͣ. c. ꝓxi. xxvii. q. ii. ſi quis deſpōſauerit. s ¶ Sponſaꝫ fratris. xxvi. di.§. ioannes. xxvii. q. ii. ſi quis deſponſauerit. ar. ꝯͣ. viii. q. i. olim. ⁊. jͣ. de diuor. c. vl. Sol. illud myſticum fuit ⁊ obtinuit in fra tre ſine ſobole defuncto: hodie ſecus. t ¶ Habere non pōt. Sed videt̉ ꝙ hec rō nulla fuerit quia inter ens nullū ob ligatoriū vinculū de iure fuit ꝯtractū ꝯſanguinitate īpediēte qꝛ impoſſibiliū 3 cendiᵍ: ut preſtitā fideꝫ obſeruent. Si autē ſe ad inuicē admittere no luerint: ne forte deteriusⁱ inde cō tingat: ut talem.ſ. ducat quaꝫ odio habet: videt̉ ꝙ ad inſtar eorū qui ſocietatē interpoſitiōeᵐ fidei cōtra hunt: ⁊ poſtea eandē ſibi remittūt hoc poſſu in paciētia tolerariⁿ. Ugenius papa. Uuenis qui puellam nondū Aſeptennē duxit: quāuis etas repugnaret: ex humana tn̄ fragilitate forſan tētauit quod cōplere nō potuit. Quia igitur in his que du biaº ſunt quod certius eſtimamus tenere debemus: tum ꝓpter hone ſtatem eccleſie: quia ipſa coniunx ipſius fuiſſe dicitur: tum ꝓpter pre dictā dubitationē. Mādamꝰ qua tenus cōſobrina ipſius puelle quā poſtmodū duxit diuidasq ab eodē. ALex. iij. papien̄. epō. D audientiā noſtri apoſtolatꝰ ꝑuenit ꝙ cū. h. papien̄. ciuis filiam ſuam cuidam filioꝝ. l. uellet dare uxorē: iurauit ꝙ ſi ille habere eam caſu aliquo interueni ente non poſſet alteri filio quem de alia uxore genuerat: eandē matrimonio copularet: cōtractis autem a filio priore ſponſalibꝰ: quidā con ſanguinitatē inter eos eſſe iuramē tis īterpoſitiſ firmauerūt. Ideoqꝫ prefatus. h. eandē dare alteri filio nititur ut iurauit. Sed quoniā ſcri ptum eſt ꝙ ſponſamᵉ fratris frater habereᵗ nō pōt: mādamꝰ quatenus

nulla eſt obligatio. inſti. de inuti. ſtip.§. ſi impoſſibilis. ⁊. ff. que ſen. ſine ap. reſcin. paulus. Sed impoſſibile eſt id qd̓ cōtra bonos mores eſt. ff. de cōdi. inſti. filiuſfamilias. ⁊. xxii. q. ii. faciat hō. ⁊ eius qd̓ eſſe nō poteſt nulla eſt ꝓ miſſio. inſti. de inuti. ſtip.§. i. Et ar. op. in decre. grego. sͣ. de pac. c. ulti. gͦ hic nulla ſponſalia fuerūt que ſunt ꝓmiſſio futurarū nuptiarū. xxx. q. v. nōſtrates. ff. de ſpon. l. i. ergo nulla fuerunt p̄dicta ſponſalia: gͦ n̄ preſtāt impedimentū quo mi nus illa poſſit ꝯͣhere cū alio fratre. jͣ. ti. ꝓxi. litteras. ⁊. c. acceſſit. Sed ꝯͣ matrimoniū plerūqꝫ attendit̉ cōſiderato facto nō iure. sͣ. de biga. nuꝑ ⁊. C. de adul. eū qui. plus.n. in talibus ꝯſiderat̉ qn̄qꝫ op nio ꝙͣ veritas. jͣ. ꝗ fi. ſint leg. cū inter io. Quid ergo reſpo des? poteſt dici ꝙ publice ho neſtatis iuſticia impedit: ut sͣ. c. ꝓxi. ⁊. xxvii. q. ii. ſi quis deſponſauerit. u ¶ Propoſitū. quo illicitū fu it ⁊ ideo non ſeruandū. xxii. q. iiii. in malis. x ¶ Compellas. argu. ꝙ quis cōpelli pōt ad ſatiſfacienduꝫ de quolibet crimine. xxiii. q. iii. itaqꝫ. ⁊. vi. q. i. illi qui. ⁊. x xii. q. i. predicandū. ⁊ ad eccleſiā pertinet decernere de quolibet peccato ⁊ corripere quēlibet chriſtianū. sͣ. de iu di. nouit. ber. E illis. tranſferentes. vnde non tenent̉ ſeg ipſuꝫ vagabundū. ff. de ope libe. qd̓ niſi fiat.§. ex ꝓuincia Et ſic de ſponſa intelligunt quidaꝫ illud. c. xxxiiii. q. ii. ſi quis. Sed nō eſt veꝝ: īmo d̓ vxorē iam cognita. z ¶ Libeꝝ erit. poſt tres an nos ẜm leges. C. de repu. l. ii. ⁊ hoc intellige de ſponſa d̓ futuro de qua hic loquit̉: ſe cus in ſponſa de p̄ſenti. jͣ. eo. in p̄ſentia. ⁊. jͣ. de ſecū. nupt. dijs noſter. t ¶ Si ꝑ eas ſteterit. vnde in culpa fuerūt quare imponit̉ eis penitētia. Sed ſi ꝑ eas ſtetit quare dat eccleſia licentiā ꝯͣhendi? ℟n̄deo ne deterius inde cōtingat.ſ. periculū fornicatō nis. ſi. jͣ. qui cle. uel vo. veniens. ſed ſi ꝑ eas nō ſteterit quo minus mr̄ioniuꝫ cōpleuiſſent non imputaret̉ eis ꝑiuriū. jͣ. eo. ſicut. ſi hoc certū eſſet: ſi v̓o dubiū eſſꝫ ꝓpter tale dubiū imponit̉ eis penitētia ſaltē ad cautelā. Habes ergo vnū caſū in quo ſpōſalia de futuro ſoluūt̉. aliū habes.sͣ. de iureiurā. quēadmodū. Iteꝫ ſi ꝯtrahit cū aliqua ꝑ verba de preſenti. jͣ. eo. ſi inter virum. ⁊. jͣ. de ſpon. duo. c. i. ber. I E muliere. inter vim ⁊ vim. hoc ideo dicit qꝛ duplex eſt vis ſiue metꝰ I 5 qui cadit in conſtantē viꝝ: ⁊ ille metus excuſat niſi poſtea cōſentiret. jͣ. ti. ꝓi. de illis. ii. ⁊ alius metus vanus ſiue vis ⁊ illa vis nō excuſat. jͣ. eo. veniēs. c. cōultatōi. ⁊ sͣ. de his que vi metuſue cā fi. cū dilecti. ⁊. ff. de re. iudi. ſi quis ab alio. ⁊. ff. qd̓ me. cā. l. intelligi. ii. b ¶ Certū. qꝛ neſciuit que violētia fuit illata. vn̄ certū non potuit dare reſpō ſuꝫ. xi. q. iii. graue. ⁊. xxx. q. vl.§. ul. ⁊ sͣ. e. iuuenis. vnde dicit lex ut congruū poſſis habere reſpōſuꝫ: inſere pacti exemplū. C. de trāſac. ut reſponſū. po terat tn̄ ſi voluiſſet reſpondere diſtinguēdo inter vim ⁊ vim. ut. jͣ. c. veniens. ⁊. c. conſultationi. ſi. de eo qui renūci. epiſco. c. i. X litteris. ſcientia.i. diſcretione. Naꝫ furioſus ꝯͣhere non pōt qꝛ non ( habet conſenſuꝫ. xxxii. q. vii. neqꝫ furioſus. ⁊. jͣ. e. dilectus. niſi ꝑ inter ualſa dilucida laboraret. vii. q. i. ꝙͣuis triſte. iii. q. ix. indicas. d ¶ Etate. xii. annoꝝ. in muliere. ⁊. xiiii. annoꝝ. in viro. jͣ. ti. ꝓxi. atteſtatōes. ⁊. c. cōtinebat̉. uel cū malitia ſupplet etatē. jͣ. ti. ꝓxi. de illis. ii. ⁊. c. vl. e ¶ Intellexerit.i. ſi dicat ſe nō intellexiſſe ſiue ꝑ ſe ſiue ꝑ interpretē. ff. de v̓ bo. obli. l. i. in fi. cū tn̄ ꝯͣriū preſumat̉ cum ſint eiuſdē vulgaris. f ¶ Propoſuit. Nota ẜm canones ſi actor tantū dolū adhibet intelligēda ſūt verba ut reus intelligit qui non adhibet dolū. xxii. q. v.§. itē obijcit̉. ⁊. c. quacūqꝫ. Si v̓o reus tantū tunc ẜm ꝙ actor intelligit. xxii. q. v.§. ex his. ⁊. c. qui cūqꝫ. ⁊. q. ii. ne quis. ſi ergo vterqꝫ dolū adhibet locuꝫ habet qd̓ hic dicit̉: ut verba ꝓlata in ſuo ꝓprio ſenſu intelligant̉. Et ſic eſt ar. ꝙ non eſt credendū a ſignificatōe verboꝝ niſi cū conſtet teſtatorē aliud voluiſſe. ff. de leg. iii. non aliter. ⁊. jͣ. de v̓bo. ſigni. intelligentia. ar. de cōſe. di. iiii. rettulerūt. ⁊. ff. qui et a qui. ma. l. proſpexit. quia non ex opinionibꝰ ſinguloꝝ: ſed cōi vſu noīa ſunt intelligenda. ff. de ſuppel. leg. l. labeo. ⁊ sͣ. de deci. ad audientiam. arg. ꝯͣ. C. eum ſuū implere propoſitūᵘ nō per mittas: ſed ut penitentiam agat de illicito iuramēto mōitiōe premiſſa ęc. diſtrictione compellas. ¶ Dem panormitano archiepō. E illis auteꝫ qui preſtito iu ramento promittūt ſe aliquas mulieres ducturos: ⁊ poſtea eis in cognitis dimittūt terraꝫ: ſe ad ꝑtes alias tranſferentesʸ: hoc tibi uolu mus innoteſcere: ꝙ liberūᶻ erit mu lieribus ipſis: ſi non amplius in fa cto eſt proceſſū: ad alia ſe uota trāſ ferre recepta tamen de ꝑiurio peni tentia: ſi per easʳ ſtetit quo minꝰ fu erit matrimoniū conſūmatū. ¶ Dem paduano epō. muliere que eſt inuita tra dita viro ⁊ detenta: cū inter vim et vim ſit differentia: utrū poſtea con ſenſus interceſſerit. certu nobis ni hil poſtea expreſſiſti: nihil certum inde tibi poſſumus reſpondere. Dem cantuarienſi archiepō. X litteris: et infra. De hoc autē quod conſuluiſti: quid debeat obſeruari: quando inter ali quos ſponſalia cōtrahunt̉: nec ītel ligit alter quod alter proponit: reſpondemꝰ ꝙ inſpiciendū eſt iudici ſi matrimoniū cōtracturi ad id faci endū ſint idonei ſcientia ⁊ etate: quo cognito ſi alter nō intellexerit quod alter ꝓpoſuit: ad cōmunem uerbi intelligentiāᵍ recurrat̉: et co de verbo. ſigni. cum quidam. ⁊ de conſe. di. ii. in calice. g ¶ Intelligentiā. huiuſmodi ambiguitas v̓boꝝ qn̄qꝫ incidit in iudicijs: qn̄qꝫ in ꝯͣctibus. In iudiciū circa litis exordiū plus credit̉ actori ꝙ reo. ff. de v̓bo. obli. inter ſtipulantē.§. i. poſtea in cōfeſſio. nibus vrgeri debet cōfitens ut certū confiteat̉ alioꝗn id accipietur qd̓ magis expedit aduerſario ſuo. ff. de cōfeſ. certū. ff. d̓ interro. acti. de eta te.§. nihil. In ꝯͣctibus ⁊ pactis diſtin guit̉: aut certuꝫ eſt ꝙ cōſenſerūt ⁊ tūc valꝫ qd̓ agit̉: aut ꝙ non conſenſerūt ⁊ tunc non valet qd̓ agit̉. ff. de ꝯͣhen. emp. ⁊ uen. in venditōibus. ⁊. xxx. q. ii. vbi. Aut dubita tur quid ſenſerint: ⁊ tūc ſubdiſtingue qꝛ aut valet intelle ctus ẜm vnā partē aūt ẜm vtrāqꝫ: ſi ẜꝫ vnā partē cōmodiꝰ eſt id accipi: ut res de qua agit̉ magis ualeat ꝙͣ pereat. ff. de re. iu. quotiens ideꝫ ſermo. ⁊. ff. de v̓bo. obli. l. quotiēs ⁊ sͣ. de fi. inſtru. in ter dilectos. ⁊. jͣ. de v̓bo ſign. abbate. ſi ẜm vtrāqꝫ: tunc io qd̓ veriſimilius eſt accipiendū eſt. ff. d̓ v̓bo. obli. eū qui ka lēdis. ⁊ qd̓ qn̄qꝫ cō ſueuit accidere. xx viii. di. de ſyracuſa ne. uel cōtra euꝫ fit interp̄tatio qui pactum appoſuit qui debuit legere.i. pactū aꝑtius appone̓ ff. de pac. veteribꝰ. placꝫ ⁊ ẜm ꝓmiſſo rem fit interpretatio quia liberū fuit ſtipulatori verba late conciꝑe ff. de verbo. obli. quicquid. ber. h Ponſaꝫ. nubili. illud maxime ponit̉ ꝓpͥe cōꝑatiue: qꝛ exquo habet. vii. annos. tenēt ſponſalia. ⁊ ita nullus conſanguine oꝝ poteſt eā habere. jͣ. ti. ꝓxi. lr̄as. acceſſit ergo multo fortius impe dit cū eſt proxima nubili etati. Idē videt̉ ſi eſt ꝓxima ſeptennio ⁊ doli capax. sͣ. eo. iuuenis. X parte. ꝓ coniuge teneret. ⁊ ſic contractū fuit matrīonium inter eos. Sed nūquid ꝑ iſta v̓ba tantū ꝯtrahit̉ matrioniū. Iuro ꝙ decetero habebo te ꝓ legitima cōiuge ⁊ ecōuerſo ⁊cͣ. non videt̉ qꝛ iſta verba tantū futuꝝ tempus reſpicere vident̉. Hec que ſtio ponit̉. xxx. q. v.§. ſi quis diuinis. Et dicit io. ꝙ eſt matrioniuꝫ ẜm ꝙ ex illa nouella ſatis pꝫ. ⁊ hoc videt̉ hug. aliter intelligere illa verba.ſ. ꝙ poſt matrimoniū contractū de preſenti accedant verba ut notauit ibi. ar. ꝯtra. sͣ. c. de illis. k ¶ Eandem. ſupple ⁊ cum alia contraxit. l ¶ Manifeſta. ꝓbata.ſ. ⁊ ſnīa ſubiecta qꝛ alias non licet dimittere xxxiii. qōe. ii. ſeculares. ⁊.§. in hoc. ⁊ xxxv. qōe. vi. multorum. et. jͣ. de diuor. porro. m ¶ Continere. qꝛ non pōt cuꝫ alia contrahere. xxxii. q. i. dixit. ⁊ ſi cum alia poſtea fornicaret̉ compelleret̉ redire ad ipſam non obſta te ſententia. jͣ. de diuor. ex litteris. n ¶ Cogatis. ⁊ ſuꝑinductā ſi nollet ab ea recedere vel ſi impedimē tu preſtaret poſſet excōicare. jͣ. e. veniens. in fi. X lr̄is. tam patres. ſi. xxxi. q. iii. ſi qui parentes. Sed vr̄ ꝙ ¶ iſtud iuramentū non valeat ⁊ ſic anceps ꝑiuriū cuꝫ ſit de fa cto alteriꝰ. ff. re. amo. marcellus.§. i. ⁊. ff. de in li. iurā. videamus. ⁊ ar. ad hoc. ff. de v̓bo. obli. ſtipulatio iſta quia ut ibi dicit qui alienū factū ꝓmittit non obligat̉: tn̄ hͦ factū ſuū potius ꝓmiſerunt ut ꝓcu rarent bona fide ꝙ filij cōtraherēt: ut. e. l. ⁊ in. l. in illa ſtipulatōne. p ¶ Sub iuramēto. iſti erant impuberes: vn̄ non tenuit iuramentū xxii. q. v. paruuli. ⁊. c. pueri. ⁊. iiii. q. iii. c. i. ſed illa intelligunt̉ cū ad teſtimoniū ꝑhibendū inducunt̉: ſed alias ſi ſint doli capaces bene tenet iuramentū. jͣ. de delic. pue. pueris. hic poſuit Lau. talē qōem gatur uterqꝫ uerba prolata in eo ſē ſu retinere quem ſolent recte intelli gentibus generare. ¶ Dem vigilien̄. epō. ☞ Ponſaꝫ alterius maxime ſi eſt nubili etati proxīa: nullus conſanguineoꝝ aliquo modo ſibi pōt mr̄imonio copulare. ¶ Deꝫ abbatibus.ſ. admūdi ⁊ demer. X parte. c. mulieris nobis in timatū eſt: ꝙ andreas iuramē tu preſtitit: ꝙ eam ab eo tēpore ꝓ cōiugeⁱ teneret: ⁊ ei ſicut uxori ſue fidem ſeruaret. Ipſa quoqꝫ eideꝫ andree iurauit ſe illū ꝓ marito ha biturā: ⁊ fidē ei tanquā viro ꝓprio ſeruaturā: quo facto prenomīatꝰ. a. reliquit eandēᵏ. Quia igit̉ nemini licet uxorē ſuā ſine manifeſta cauſa fornicatiōis dimittere: ⁊ tūc eā ſibi recōciliare debet: aut ipſa viuente cōtinereᵐ. Mādamꝰ: quatenꝰ eū deꝫ ut ſuꝑinducta dimiſſa ad uxorē ſuā redeat: ⁊ eā maritali affectione ꝑtractet: monitione premiſſa ꝑ eccleſiaſticā cenſurā cogatis. Dem pictauien. epō. X litteris ſiluani epiſcopi ac cepimꝰ ꝙ cū duo nobiles viri ſui epātus gu.ſ. de mōſtra: ⁊. b. filios ⁊ filias īpubeſcētes haberēt: int̓ ſe ꝯuenerūt ꝙ eoſ adīuicē matrīonij copularēt ⁊ hoc tā patresº quā filij ſub iuramētoᵖ ſe ꝓmiſere facturos inter quos ſi quidē. g. filiā alterius

Aliquis iurauit acciꝑe in vxorē vnā de filiabus titij: ⁊ poſtmodum dormiuit cū vna illaꝝ: querit̉ an preciſe debeat compelli eā ducere cū aliā ducere non poſſet. ar. ꝙ ſic. ff. de ꝯͣhen. emp. ſi in emptōne § ſi emptio. ⁊. ff. de ſolu. ſtichū aut pamphilū. ⁊ ipſe ſe ad hoc arta uit. ff. ſi quis cau. l. ii.§. vlti. xv. q. i. ſi quis inſaniēs. īmo vr̄ ꝙ ſtatiꝫ ſit matrimoniū. jͣ. d̓ cōdi. appo. de illis. ⁊. jͣ. e. is qui. arg. ꝯͣ. ff. de ritu. nupt. ge nerali. ⁊. ff. ſi quis cau. ſed ⁊ ſi.§. queſitū. ⁊. ff. d̓ vſufru. quotiens. Quidaꝫ dixerūt eū non cōpellendū: qꝛ inuite nuptie ⁊cͣ. xxxi. q. ii.§. i. ⁊. c. i. ⁊ sͣ. eo. p̄terea. ſed ꝯͣriū eſt veꝝ ꝙ debeat com pelli ſed videt̉ ꝙ n̄ ſit cōpellēdus eam reciꝑe qꝛ in veritate nec ſpōſalia p̄ceſ ſerūt nec matrimo niū qꝛ cū dixit volo acciꝑe vnā de fi liabus titij nulla cū aliqua illaꝝ ſponſa lia cōtracta ſunt: qꝛ in ꝑſonā certā ꝯſētire debuit ⁊ incer ta ſpōſalia non ſūt ſpōſalia. ar. xxx. q. v. noſtrates. ar. ff. de teſta. tute. l. duo ſūt titii. ⁊ ſi dico ex heredo vnum de fi liis meis cū plures habeam nullus eſt exheredatus. ff. de libe. ⁊ poſthu. noīa tim. ⁊ certus dꝫ eē heres alias n̄ valet teſtamentū. ff. d̓ he re. inſti. in tp̄us.§. quotiēs. ⁊. ff. d̓ manu. teſta. cū ex pluribus. Dic̄ ꝙ nō cō pellit̉ ex vi ſpōſalioꝝ ſed ꝓpter iura mentū forte dꝫ cō pelli lꝫ ad illaꝫ reci piendaꝫ nō ſe obligauit directe niſi deterius inde ꝯtingeret. ut no. sͣ. eo. preterea. ⁊. jͣ. in gl. que incipit. ar. contrarium. ber. q ¶ Eum moneas. ⁊ ſi nō acquieuerit. ar. ꝙ admonitio ſemꝑ debet precedere vindictā. xii. q. ii. indigne. ⁊. jͣ. de ſen ex. ſacro. r ¶ Compellas. ar. ꝯ. jͣ. e. requiſiuit. hoc cōſueuit intelligi pluribus modis qd̓ hic dr̄ de rigore intelligit̉ ibi de miſericordia ne deteriꝰ inde ꝯtingat. ar. sͣ. e. p̄terea. uel cōditionalit̓ ſunt cogēdi ut de nolē tibus fiāt volētes ſed nō finaliter. xxiii. q. vi. vides. ſed neutra ſolu tio vr̄ ſufficere qꝛ iſte mortaliter peccat veniēdo ꝯͣ iuramentū: gͦ po teſt cōpelli finalit̓. xxiiii. q. iii. tā ſacerdotes. ⁊. c. ecce crīa. Sꝫ quō pōt iſte excōicari qꝛ nondū venit ꝯͣ iuramentū? pōt dici ꝙ ille ꝗ iu rauit de iure cōi cōpelli debꝫ ut iuramentū ſeruet lꝫ nondū ſit trāſ greſſus qꝛ poſt tranſgreſſionē ꝯͣhendo cū alia ꝑ v̓ba de p̄ſenti non poſſet vlterius cōpelli cum iā fortius vinculū ſuꝑuenerit ⁊ eccleſia non ſolū peccata cōmiſſa punire dꝫ ut dicūt iura predicta: ſed etiā ꝯmittēda ꝓhibere ut ſi videat aliquē vicinū precipitio uel paratuꝫ ad peccanduꝫ. xciii. di. diaconi. xxiii. q. iiii. ipſa pietas. ⁊. xxii. q. v. hoc videt̉. alioquin cōſentire vr̄. lxxxiii. di. quaſi ꝑ totū: ⁊ ſic debet eccleſia excōicare ⁊ facere qd̓ pōt qꝛ excōicatio eſt medicinalis. ii. q. i. multi. ⁊. xxiiii. q. iii. corripiant̉. ⁊. c. notandū. ⁊ hoc ſolū bn̄ agit ut vita hoīuꝫ corrigat̉. xxiii. q. v. ꝓdeſt hoc quidē ius cōe eſt: caſus in pōt eſſe vbi non cōpellit finaliter ex cā: ut in. c. requiſiuit. jͣ. e. et ca reddit̉ in lr̄a ipſius. c. requiſiuit. ⁊ sͣ. ę. p̄terea. ex cā qn̄qꝫ detrahit ſeueritati: ut. l. di. ut cōſtitueret̉. uel pōt exponi lr̄a ipſius. c. reg ſiuit. potiꝰ monēda ꝙͣ cogēda.i. pͥus monēda ⁊ poſtea cogenda niſi acquieſcat: ⁊ ita non ꝯdicit iſto mō: īmo cōcordat cū iſta tn̄ ſi ꝯͣhat cū alia tenet cōtractus ⁊ abſoluet̉ nec cōpellit̉ finaliter. ᵍ ¶ Rationabilis cā. puta conſanguinitas uel affinit as uel aliquid aliud perpetuū impedimentum. cōſentiente patre ſe iurauit ducere in uxorē: quo uolente ad alia uota migrare: eū epūs cōpellere uoluit ut quod iurauerat adīpleret: ⁊ īfraQuia igit̉ predicto. g. ꝑiculoſū eſt cōtra ſuū iuramētū uenire. f. t. man damꝰ quatenꝰ ſi hoc tibi cōſtiterit eū moneasq: ⁊ ſi nō acꝗeuerit monitis ec. cen. cōpellas ut ipſaꝫ niſi rōnabilis cā obſtiterit: in uxorē re cipiat: ⁊ maritali affectiōe ꝑtractet. ¶ Dem archiepīs ⁊ alijs prelatiſ per angliam conſtitutis. On eſt uobis ſicut arbitrāur ſcognitū: qualiter rex angloꝝ per diſcordiā que int̓ ipſū ⁊ filios ſuos eſt ſuborta: uxores eoꝝ detineat: ⁊ infra. Nos itaqꝫ attēdentes iuſtuꝫ ⁊ honeſtū eſſe: ut viri ſuas petāt ux ores: mādamꝰ quatenꝰ eundē regē ad eas reſtituēdas ſolicite monea tis: ⁊ ſi iuxta cōmonitionē ueſtram filijs ſuis uxores ſuas infra certuꝫ terminū nō reſtituerit: extūc ī quacūqꝫ prouinciaꝝ ueſtraꝝ detinent̉ uel tranſferūtur donecᶜ ibi fuerint nulla diuina officia preter baptiſmūᵈ paruuloꝝ ⁊ penitētias moriē tium celebretis: nec ꝑmittatis ali quatenus celebrari. ¶ Dem epō ſancte agathe. Reterea de muliere que a vi ro impetit̉: cuiꝰ conſāguineuſ cū ea ſe deliquiſſe ꝓponit: ſed hoc publice confiteri recuſat: propter mētū ⁊ potentiam mulieris taliter reſpondemꝰ: ut matrimoniū ipſuꝫ fieri: niſi iuramentūᵍ int̓ueniſſet: di ſtricte ꝓhibeas ne deteriꝰ inde cō a On eſt vobis. vxores. poſſunt enī filii regis petere vxores ſuas ꝑ int̓ dictū de libe. exhi. immo de vxore exhibēda. ff. de libe. exhi. immo. ⁊ ¶C. eo. ti. ad inſtar. ⁊. C. de nup. ſi inuita. Et hoc hꝫ locū cū inuita detinetur vxor ſicut hic. Si v̓o volens detinet̉ tūc ꝑ officiū iudicis uel ep̄i loci. Cū enī volēs detinet̉ filius nō dat̉ interdictū de li. exhi. niſi inter duos qui dicūt ſe eſſe patres uel dn̄os ⁊ cōtro uerſia eēt. ff. de lib. exhi. l. vl. b ¶ Prouinciaꝝ. Sic gͦ ꝓ de bito vnius tota ꝓuincia int̓ dicit̉: ut. sͣ. de offi. dele. ſane. c ¶ Donec ipſi fuerūt. gͦ vr̄ ꝗ poſtꝙͣ inde receſſerit poſſint celebrare. ar. ff. de poſtu. im perator. C. ex qui. ca. infa. irro. ſi ſeuerior. ar. ꝯͣ. C. e. ti. ad tempus. dico ꝙ hec ē ſuſpenſio iuris ⁊ cū tꝑis diffini tōe ⁊ ideo tꝑe elapſo nō indi get abſolutōe: ⁊ ita illis rece dētibus celebrabūt. ſi. lxxxi ſi qui ſunt p̄ſbyteri. vin. ſed nūquid tunc poſſunt celebra re ſb̓miſſa voce ⁊ ianuis clau ſis? non: niſi eſſent pͥuilegis ti. jͣ. de pͥuil. qd̓ quibuſdā. vel niſi eēt ep̄s. jͣ. de priuil. ꝙ nō nullis. ⁊ ſingularit̓ in cōuen tualibus eccleſiis bini ⁊ bini poſſunt dicere horas ſuas ut legere videant̉ potiꝰ ꝙͣ can tare. jͣ. de pe. ⁊ re. qd̓ in te. d ¶ Baptiſmū paruuloꝝ. iſta hͦ a n.l duo ſacr̄a ſemꝑ excipiunt̉ de quolibꝫ interdicto qꝛ ſunt ſa ℟.λτλμτρ cramēta neceſſitatis.i. q. i.§. ſed notandū ē. ⁊.§. ecce ſi cle ricus. ⁊ melius. xxxij. di.§. veꝝ. vn̄ ēt in neceſſitate poſ ſūt recipi ab heretico. xxiiii. q. i. ſi quē forte. ſecus de alijs xxiiii. q. i. cepit. e ¶ Morientiū. ⁊ p̄ter coīonē que viaticū appellat̉. jͣ. de pe ⁊ remiſ. qd̓ in te. ⁊ etiā ſuſcipientibus ſignū crucis ⁊ ꝑe grinis penitētia concedit̉: ut in. c. qd̓ in te. ber. Reterea. publice cōfiteri. Quid ſi publice cōfitet̉? duplici rōne nō debꝫ ei credi. Primo qꝛ vnius cō feſſio in alieno facto nulla ē iiii. q. iii.§. itē in criminali. v̓. item vnius teſtimoniuꝫ. ⁊ sͣ. de teſti. veniens. Secūdo qꝛ turpitudinē ſuā confitet̉. sͣ. de dona. inter dilectos. xiiii. q. v. non ſane. ⁊. jͣ. de eo qui dux. in matri. c. i. ſed ꝯſanguineo reue lare tenet̉. xxxv. q. iii. ſi autem homo. g ¶ Niſi. iuramentū. ⁊ ita ſi iuramentū interuenit non debet matrimonium prohiberi propter confeſſionē illius ſecretam: niſi aliter probaret̉. nam ſi le gitima affinitas probaret̉ impediret̉ matrimoniū non obſtante iuramento illo quod habuit conditionē annexaꝫ.ſ. niſi iuſta cauſa prohibeat. sͣ. de iure iuran. quenadmodū. immo iaꝫ contractuꝫ ſepararet̉. jͣ. de eo qui cogno. con ſan. vxo. ſue. de illo. Si vero iuramentū non interueniſſet ad teſtimoniū vni us ſiue ad famā impediret̉ matrimoniū cōtrahendū. sͣ. de teſti. ſuper eo.§. i. ⁊. jͣ. de conſan. et affini. ſuper eo. et hic. Eniens. reclamantem. ergo non fuit matrimoniū. xxxi. qōe. ii. c. i. et k ii. et. jͣ. eo. c. proximo. i ¶ Cognoſci permiſit. qd̓ ſi feciſſet amplius reclamare non poſſe. jͣ. de eo qui dux. in ma. quā pol. ꝑ adul. c. ii. ⁊. jͣ. qui ma. accu. poſ. inſuper. k ¶ Inter eos.ſ. ipſam mulierē ⁊ primū virum. l ¶ Separauit. xxxv. q. iii. nullā progeniē cōtradicimus. m Tractaret̉. cum ſecundo uel potius cum primo. ber. n ¶ Nuꝑſit. quod fieri non debuit lite pendente: ut. argu. jͣ. de ſpon. duorum. tua fraternitas. o ¶ Deceſſit. maxime quia idē eſſet ſi viueret quia ſi inuita tradita ei fuit nul lum fuit matrimoniū. jͣ. c. proxi. p ¶ Recipiat. ergo propter ſolum ſcandalum non ſeparatur matrimonium: quia iudicium eccleſie non expectauit. jͣ. eo. cum in apoſtolica. et. jͣ. de matri. contract. contra interdic. eccle. c. i. ⁊. ii. et eſt hic argumentū ꝙ non preſtat impedimentū quod de iure non ſortitur effectum. sͣ. de iurepatro. illud. cum ſuis cōcordantiis. q ¶ Reſtiterit. omnes impedientes iuriſdictionē iudicis poſſunt excōicari.s. de offi. deleg. c. i. ⁊ sͣ. de teſti. tam litteris. Ber. tingat. ¶ Dem procuratori ⁊ ca non. ſoran. Eniēs ad ap. ſe. mariota ſuꝑ plici inſinuatione mōſtrauit: ꝙ quendam adoleſcentem adama uit ī tātū: ꝙ uterqꝫ de matrimonio cōtrahendo ſub trium perſonaruꝫ teſtimonio preſtiterit iuramentuꝫ quod parētes mulieris ipſiꝰ igno rantes eam inuitam ⁊ reclamateꝫ in uxorē alij tradiderūt: quē ita ex horruit: ꝙ ſe ab eo nullo modo co gnoſciⁱ permiſit. Cūqꝫ publice fateretur: ꝙ a priori uiro cognita eēt atqꝫ iurata: epūs ſoran̄. cognito: ꝙ ꝓxima inter eos eſſet linea con ſanguinitatis: ipſos abīuicē ſeparauit. Ceteꝝ cū cā ipſa tractaret̉ᵐ ⁊ uiro cui tradita fuerat a parētibꝰ ꝯſentire nolente ⁊ ipſe aliam ī uxo rem traduxit: ⁊ illa cuidā. t. nomi. ne publice in ꝯſpectu eccleſie nupſit. Tandē cū de illo filium genu iſſet: pater ipſiꝰ. t. ei oppoſuit ꝙ fi liū ſuū non potuit in virū habere: eo ꝙ ab alio qui defunctꝰ eſt prius deſponſata fuiſſet: ⁊ infra. Manda mus quatenꝰ ſi inueneritis ꝙ pre dicta mulier a priori viro iudicio eccleſie fuerit ſeparata: ⁊ ab eodeꝫ .t. ſine cōtradictione eccleſie in ux orē traducta: ⁊ ille cui a parētibꝰ fu it copulata de pn̄ti vita deceſſitᵈ pre dictū. t. mo. premiſ. cōpel. ut prefa tā mariotā recipiatᵖ: ⁊ ſtudeat mari tali affectiōe tractare: alioquī eū ⁊ ſuꝑīductā: ⁊ patrē eiꝰ ſi huic rei re ſtiteritq. excōicatiōi ſubdatis. Dem papienſi epiſcopo.

Um locū. metus. qui poſſit cadere in conſtantē virū. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. con r( ſultatiōi. in fi. ⁊. ff. qd̓ me. cā. metū. minor tn̄ metus magis excuſat femina ꝙ viꝝ. ar. xxxii. q. vi. indignant̉. ⁊ ar. jͣ. de homi. ſicut dignū. i. ℟n̄. s ¶ Solo. cōſenſu. xxvii. q. ii. ſufficiat. ⁊ ita oīa que dicunt̉. xxx. q. v. aliter. et c. noſtrates. referunt̉ tantum ad ſolēnitatem. t ¶ De ipſo.ſ. conſenſu. u ¶ Plena debet. ille uel illa ꝗ in aliū uel aliā conſentire dꝫ x ¶ Indagandus.i. inquirendus ad conſentiendū. y ¶ Prouenire. qꝛ quod quis non diligit facile cōtenit.xx. nla Nhe q. iii. preſens. ⁊ sͣ. e. preterea. i. ⁊. jͣ. eo. requiſiuit. ⁊ xxxi. q. ii.§. i. z ¶ Nihil timere. eſt ergo hic arg. ꝙ ad officiū iudicis ꝑti net locū ſecurū aſſignare ꝑti bus ⁊ honeſtū. iii. q. ix. horta mur. ⁊. xxxiiii. q. ii. ſiue. ⁊. ff. de arbi. ſi cū dies.§. arbiter. alioꝗn pōt appellari ſi requi ſitus iudex hoc non fecerit. sͣ. ut li. non cōte. accedens. ii. ⁊.sͣ. de appel. ex parte. i. a ¶ Donec.i. quouſqꝫ conſtet de matrīonio iſtius puelle in ter eos qui illaꝫ petunt ⁊ cui ipſa conſenſerit ſic ſtabit qͣſi in ſequeſtro ī loco tuto. Iſta puella timebat ſibi inferri violētiā a quibuſdā nobilibus ciuibus papien̄. ⁊ iō ne raperet̉ ab illis ponit̉ in loco ſecu ro poſtꝙͣ conſtiterit cui con ſenſerit tradet̉ ei ut in fi. Eniens. receperit. ut concubinam. c ¶ Preſtitit. poſt prolē ſuſcepta: ⁊ ſic ſponſalia de futuro cōtracta fuerunt. vnde ſi poſtea anteꝙͣ contraheret cum alia illā cognouit inductū fu it matrimoniū preſumptū ꝯͣ quā preſumptionē ꝓbatio in contrariū non admittit̉. jͣ. e. ſi is qui. ⁊. jͣ. de ꝯdi. appo. de illis. ber. d ¶ Pernoctauerit. pernocta re totā noctē ſignificat. ff. de v̓bo. ſig. urbana.§. ꝑnoctare. ſic. jͣ. de accu. ſi conſtiterit. e ¶ Cognouerit. quod ſi ita ē matrimoniū eſt inter eos ut dixi ꝙͣuis non credebat tali tacito conſenſu cōtrahere: veluti ſi quis ſe filiū familias exiſtimauerit cū ſit pater familias poterit acquirere hereditatē. ff. de ꝯdi. ⁊ demō. multū int̓eſt. f ¶ In virū conſtantē. qꝛ tunc nullū fuit matrīoniū. jͣ. e. conſultatōi. qꝛ liberta te debet habere qui cōſentit. sͣ. c. ꝓxi. Quis metus excuſet ⁊ quis nō: dictuꝫ eſt. sͣ. de his que vi metuſue cā fiunt. cū dilectus. ⁊. c. abbas. g ¶ Vt vxori. qꝛ fortius vinculū ſuꝑueniēs p̄iudicat primo. jͣ. de ſpon. duo. c. i. ſicut matrimoniū adoptōi. ff. de ritu nup. non ſolū.§. ii. ⁊ eſt hic ar. ꝙ lꝫ cu pa mea inciderim in mētū nihilominꝰ excuſor ꝓpter mētū. arg. ff. qd̓ me cā. nec timorē. cū. l. ſe. Ar. ꝯͣ. ff. e. ſi mulier. ber. hF Ommiſſuꝫ. lege. xix. q. ii. due ſunt. ⁊ sͣ. de regula. licet. ⁊ sͣ. de renūci. niſi cum pridē.§. ſed dices. i ¶ Tutius. Sed ꝯͣ videt̉ qꝛ dicit̉ qui ſe dat nuptui bene facit qui ſe non danuptui melius facit: ut. xxviii. q. i. nuptiarū. ⁊ vtrūqꝫ expedit: ſed vnū plus: alterū minus. xxviii. q. i. ſic enī neqꝫ. v̓. ideo. ⁊ ſic tutius eſſet non ꝯͣhere ſaltē ꝓpter pronitatē exigēdi poſtea debitū non ꝯͣdicit qꝛ hoc faciēdo pōt vtrūqꝫ ſeruare ⁊ iuramentū ⁊ ꝓpoſitū ſuū: ⁊ ideo dicit tutius. vel dic tutius ſaltem quo ad opinionē ne de facto dicat̉ iſte uenire ꝯͣ iuramentū. preterea non vr̄ infringere iuramentū qui illud in melius cōmutat. sͣ. de iureiurā. ꝑueuit. sͣ. d̓ vo. ⁊ vo. redēp. ſcripture. ⁊ ſic ille intrando religionē ſeruat iuramentū: ⁊ ita tutius eſt non contrahere: ⁊ qui bonū agunt ſi meliora deliberata non faciūt ceciderunt in conſpectu dei. xvii. qōe.i. qui bona. ⁊ ſi contrahat videt̉ facere contra conſcientiā ⁊ ſic peccat: ergo non eſt tutius. xxviii. q. i.§. ex his. Sed dicas: iſte nullū votum emiſit ſed ad votū ſuſpirat. vnde non debet dici voti tranſgreſſor etiam ſi non intret religionē ſi amplius non proceſſit. sͣ. de vo. ⁊ vo. redemp. litteraturā. ⁊ non facit cōtra propoſitū ſuū: quia licet gerat in corde virginitateꝫ conſentire poteſt in matrimonio. xxvii. q. ii. beata maria. Poteſt ergo ſeruare vtrunqꝫ ut dixi ſi vult tamen ſine peccato poteſt intrare religionem. ⁊ non contrahere. ber. Um locum nō habeat cōſen ſus ubi metꝰʳ uel coactio īter cedit neceſſe eſt: ut ubi aſſenſus cu iuſquā requirit̉: coactiōis materia repellat̉. Matrimoniū autē ſolo cōſenſu contrahitur: ⁊ ubi deᵗ ipſo querit̉: plenaª debet ſecuritate ille gaudere: cuiꝰ eſt animꝰ īdagādus ne ꝑ timorē dicat ſibi placere quod odit: ⁊ ſequat̉ exitus qui de inuitis ſolet nuptijs ꝓuenireʸ. Quocirca mādamus: quatenꝰ puellā de cuiꝰ matrimonio queſtio uentilat̉ in do mo in qua nihil eam timereᶻ opor teat facias honeſte teneri donec predicta cauſa termīata fuerit: et ſē tētia ſine cōtradictione cuiuſquā ua leat executioni mādari. Dem. Eniēs ad nos gu. ſua nobis relatione monſtrauit ꝙ in do mo ſua mulierē quandā receperit de qua prolē habuit: ⁊ cui fidē corā pluribus preſtitit: ꝙ eam duceret iuxorē. Interī autē cū apud domū vicini ſui ꝑnoctauerit: eiꝰ filia no cte illa ſecū ꝯcubuit: quos pr̄ puel le ſimul in vno lecto īueniēs: ipſū eā ꝑ v̓ba de pn̄ti deſponſare coegit. Ideoqꝫ mādamꝰ: quatenus ſi īue neris ꝙ primā poſt fidē preſtitā co gnoueritᵉ: ipſū cū ea facias remane re: alioquin ſecunde niſi metu coactus: qui poſſet in virūʳ conſtantē cadere eam deſponſauerit: adhererę facias ut uxoriᵍ. Dem exon̄. epō. Ommiſſū: ⁊ infra. Significauit nobis fra. tua: ꝙ quidā cuidā mulieri de cōtrahēdo matri monio fidē dedit: ⁊ ſe cū ea infra bi t Equiſiuit. cum libera. ff. eo. cum locū. ⁊. ar. s. de procu. acce dens. ⁊ sͣ. eo. preterea.i. ⁊. xxxi. q. ii.§. i. ⁊. c. i. ⁊. iii. xx. q. iij. preſens. Sed nunquid erit minus libera ſi compellat̉ ex poſtfacto ad quod iureiurādo ſe aſtrinxerit? videt̉ ꝙ non: quia nec inuitus creſcere ad ordines dicit̉ qui propter iam ſuſceptū beneficiū ad or dines urgetur. lx. di. in nouamꝰ. ⁊ sͣ. de eta. ⁊ quali. c. i. ⁊. c. queris. cū ſpōte ſuſceperit benefi ciū: ⁊ non dicit̉ inuitus qui propter voluntariā promiſ ſionē vrget̉ ad pro miſſi ſolutionē. xii. qōe. ii. quicūqꝫ. ii. Item propter delictū precedens quā doqꝫ quis cōpellit̉ ad matrimoniū. jͣ. de eo qui duxit in matri. quā pol. per adulte. ca. i. ⁊ ita vi det̉ ꝙ iſta cōpellen da ſit. ſimile. sͣ. eo. ex litteris. ar. xxii. q. iiii. inter cetera Sed littera iſta cō tradicit potius mo nenda ꝙ cogenda ſed potius expone monenda.i. prius monenda: ⁊ poſtea cogenda propt̓ iuramentū ſuuꝫ. ſimi lis expoſitio. xxiii. q. iiii. non inuenit̉. ī fi. Dic ſuper hoc ut dixi. sͣ. eo. ex lit teris. Ber. Um in apo k ſtolica. ſug geſſa. Nūquid debuit ei credi? non abſqꝫ litteris iudi cis. viii. q. v. c. vlti. ſimile. viii. qōe. iiii. nonne. C. de mā. princi. l. vna. Qua re ergo excuſatur mulier: cū lite pen dente nihil debeat īnouari: ut. sͣ. ut li. pen. c. i. Ideo excu ſat̉ quia omnes ita credebant ⁊ verius qꝛ nullū erat matrimoniū cū prima. l ¶ Neſciā. ⁊ ideo videt̉ ꝙ marito priuari non debuit mortua pͥma etiā ſi fuiſſet matrimoniū cū prima. jͣ. de eo qui dux. in matri. quā pol. per adul. c. i. ⁊. xvii. q. ii. nos nouimus. in fi. m ¶ Impoſita viro penitētia. Sed quare imponit̉ viro penitētia cū nullū fuerit matrimoniū primū? ideo: qꝛ lite pendente cōtraxit cuꝫ ſecunda in contemptū eccleſie. jͣ. de matri. cōtrac. contra interdic. eccle. c. i. ii. ⁊. iii. n ¶ Cōmertio. interim. Sed quare punit̉ hic mulier in debito ſuo poteſt dici ꝙ ipſa ex poſtfacto cōſenſit ut preſumit̉ quia poſtea ca tractata fuit uel punit̉ vir in exigendo ſed nō in reddēdo ſi exigat debitū ab vxore. ſi. jͣ. de ſen. exco. inquiſitōe. ⁊. jͣ. de ſecū. nup. dn̄s Si v̓o illa ſciuiſſet puniret̉ ut dixi. jͣ. de matri. cōtrac. contra inter dic. eccle. c. ii. ⁊. iii. o ¶ Remanere. Sic pꝫ ꝙ ſi aliquis habēs vxorē lꝫ ea viuēte ⁊ etiaꝫ pendēte cōtrahat cū alia: ſoluto pͥmo matrīonio tenet ſecundū. ſed hoc locū habet cū primū matrimoniū fuit nullū ut hic. sͣ. eo. veni ens. ⁊ etiā ſciente ſecunda uxore: ⁊ ꝙ dicit ſupra facti neſciā dicat maxime qꝛ non preſtat impedimentū qd̓ de iure non ſortit̉ effecti ut hic. ⁊ sͣ. de iurepa. illud. ⁊. c. cū laici. cū ſuis cōcor. ⁊. jͣ. de deſpo. impu. lr̄as. ⁊. c. acceſſit. ⁊ tunc pͥmo apparet per ſnīaꝫ ꝙ nullū fuit pͥmū matrimoniū. ſi. jͣ. de fri. ⁊ male. fraternitatis. ī fi. ar. ꝯͣ. sͣ. e. ad audientiā. ⁊ sͣ. de biga. nuper. ſi v̓o cōtrahat cū ſecunda ignorante pͥma vxore cū qua de iure tenuit matrimoniū tunc nullū eſt mr̄io niū cū ſecunda ſed mortua pͥma poteſt remanere cū ſecunda ſi ip̄a voluerit. ⁊ vir cōpellit̉ eam reciꝑe ꝓpter dolū ſuū. jͣ. de eo qui dux. enniū ꝑ v̓ba de preſenti cōtracturū preſtito iuramēto firmauit: nūc aūt priuata legeʰ ductus ad frugē meli oris vite ſuſpirauit: ⁊ infra. Fra. t. .t. rn̄. ꝙ tutiusⁱ eſt ei religione iura mēti ſeruata prius cōtrahere: ⁊ po ſtea ſi elegerit ad religionē migrar̄ ſi tn̄ poſt deſponſationē copula nō dinoſcit̉ interueniſſe carnalis. ¶ Lucius. iij. rapulen̄. epō. Equiſiuit a nobis tua fraternitas: qua cenſura mulier cō pelli debeat: que iuriſiurādi religi on neglecta nubere rēnuit: cui ſe nuptura int̓poſito iuramēto firma uit: ⁊ infra. Ad quod. b. r. ꝙ cū li beraⁱ debeāt eſſe matrīonia: monēda eſt potiꝰ quā cogenda: cū coacti ones difficiles ſoleant exitus frequēter habere. ¶ Urbanus. iij. Um in apoſtolica: ⁊ īfra. In telleximꝰ ꝙ cū int̉ villicuꝫ de n. ⁊ uxoreꝫ eius matrīonij queſtio tractaret̉ ante publicationē teſtiuꝫ villicꝰ reuerſus eſt ad propria pu blice inter ſe ⁊ uxorem ſuā ꝓpoſuit ſentētiam diuortij iudicio eccleſie promulgatā: ⁊ ſic falſitate ſuggeſta quandā aliam facti neſciam ſibi co pulare preſūpſit. Poſtmodū v̓o ſuꝑ prioris matrīonij qōne litteris īpetratis delegati iudices ſentētiā diuortij protulerunt. Uerum quia villicū ⁊ mulierē quam ſuꝑinduxit pendēte lite prioris uxoris: inuicē aſſeris conſenſiſſe. Conſul. t. t. rn̄. ꝙ īpoſitaᵐ viro penitētia competēti et infra penitentie tēpus carnali cō mertio īterdicto poſtmodū in ma ritali copula poterūt remanere.

⁊. e. ſignificauit. jͣ. de cōiug. ſer. ꝓpoſuit. Si v̓o ſcienter ꝯͣxit cū illo tunc nullū eſt matrimoniū nec eſſe poteſt etiā poſt mortē prioris. .jͣ. de eo qui dux. in ma. quā pol. per adul. ex tuarū. ⁊. c. cū haberet. N preſentia. ꝙͣtocūqꝫ. ar. ꝯͣ. ff. de diuor. vxores. vbi dr̄ ꝙ ꝑ p 5 quinquenniū debꝫ expectari. lex illa ⁊ cōſimiles non tenent ꝑ aut. C. de repu. l. hodie. ¶ ¶ Uiris. vbi tamē veriſimiliter preſu mit̉ de morte ſi mu lier nubat excuſat̉ ⁊ viro reuerſo: niſi ſpōte redeat ad vi. rū ſtatim pena me rito ſunt notande. xxxiiii. q. ii. cuꝫ per bellicā. ſi v̓o matrimonio ꝯͣcto dubitant de morte non exigant debitū ſed reddāt: ⁊ ſi poſtea certificate fuerīt d̓ vita ſtatim recedāt jͣ. d̓ ſecū. nup. dn̄s r ¶ Donec certum nunciū. ſic. jͣ. de ſecū. nup. dn̄s. ⁊. C. de repu. aut̓. hodie ⁊ ī aut̉. ut liceat ma tri ⁊ auie.§. ꝙ aūt. col. viii. Sed pone ꝙ fuit aliquiſ in ex ercitu ſarracenoꝝ uel etiā in alijs nec ē reuerſus nec pōt certificari mulier d̓ mortē ꝑ magiſtruꝫ militū uel ꝑ alium tūc mittat ad locuꝫ ſi pōt: uel ad vicina loca ut inquirat ſi poteſt alias expectet ꝙͣdiu certifica ta fuerit de morte: ut pꝫ hic ⁊ per iura predicta. Nter opera 8 5 Lreuocare. hͦ eſt vnū genus elemoſinaruꝫ. xlv. di. tria ſunt genera. et hoc ꝙͣtuꝫ in te eſt. xliii. di. epheſijs. ⁊ pͥmo a te alias inor dinata eēt talis ele moſyna. vnde dicit Augꝰ. qui vult dare elemoſynaꝫ a ſe debet inciꝑe: vnde ſcriptū eſt: miſerer̄ aīe tue placēs deo. de pe. di. iii.§. ſed ſi verba in. c. ꝗ vult. ſine hac elemoſyna nulla valet ad vitā. Ad hoc enī p̄cipue tenent̉ prelati. xxiii. q. iiii. ita plane. hic tn̄ crimē me retricij ſub diſſimulatiōe ꝑtranſit eccleſia. f ¶ Publicas. nulla neceſſitas eas excuſat. ff. de ritu. nup. palā.§. nō̄ eſt. xxxii. q. v. ita ne. ar. jͣ. de pe. ⁊ remiſ. cū infirmitas. in fi. quas ēt vilitas vite indignas. facit legū obſeruatōe. C. de adul. l. que adul teriū. in fi. Et dr̄ meretrix que multoꝝ libidini paret. xxxiiii. di. vi dua. vel quaꝝ publice venalis eſt turpitudo. xxxii. q. iiii. mētrices. u ¶ In vxores. xxxii. q. i. nō eſt culpādus. ar. ꝯͣ. e. cā. q. i. c. i. So. cōtrariū loquit̉ de illa que meretricari nō deſinit ⁊ illa nō eſt retinen da ne patronus turpitudinis videat̉ hic de ea que ꝯtinere libenter vellet ſi inueniret qui eā ducere vellet in vxorē. ber. a ¶ ¶ D id quod. vndecim annos. ⁊ ſic infra duodecim annos po teſt eſſe vxor: ⁊ hoc ſi malitia ſupplet etatē. jͣ. ti. ꝓxi. de illis. ii. ⁊. c. vlti. ber. b ¶ Dimidiū. Et ita per patientiā ſequentis tꝑis ꝓxima cā ſublata eſt per conſenſuꝫ ſequentē: ſicut. jͣ. ti. ꝓxi. de illis. ii. Et. jͣ. de eo qui dux. in ma. quā pol. ꝑ adul. ſignificauit. ⁊. jͣ. qui ma. accu. poſ. inſuꝑ ē eo ipſo ꝙ in domū viri traducta patienter ꝑfecit etatē ⁊ amplius pſumit̉ conſenſiſſe. ff. de ritu nup. minorē. cōtra quā preſumptionē ꝓbatio incontrariū non admittit̉. jͣ. e. is qui. ⁊. jͣ. de condi. appo. de illis. ⁊ p̄cipue quia hec non poſſꝫ ꝓbare ſe virginē ſi vir dicat ꝙ eā FLe. iij. ceſar auguſtenſi epō. N preſētia noſtra queſiuiſti: quid agendū ſit de mulieribꝰ que viros ſuos cauſa captiuitatis uel peregrinatiōis abſentes: ultra ſeptēniū preſtolate fuerint: nec cer tificari poſſunt de vita uel morte ip ſoꝝ: licet ſuper hoc ſollicitudinem adhibuerint diligentē: ⁊ pro iuue. nili etate ſeu fragilitate carnis nequeūt cōtinere: petentes alijs ma trimonio copulari. Conſul. ergo tue. t. r. ꝙ quantocūqꝫᵖ annorū nu mero ita remaneāt: viuētibꝰ viris ſuis nō poſſunt ad alioꝝ conſortiū canonice cōuolare: nec auctoritatē eccleſie ꝑmittas cōtrahere: donec certum nunciuꝫ recipiāt de morte viroꝝ. ¶Dem. Nter opera charitatis nō mi nimū eſt errantem ab erroris ſui ſemita reuocareˢ: ⁊ infra. Sta tuimꝰ: ut oībus qui publicasᵗ mulieres de lupanari extraxerint ⁊ du xerint in uxoresᵘ: quod agunt in re miſſionē proficiat peccatoꝝ. ¶Dem. ¶ Did quod ꝑ tuas lr̄as inti maſti: de quadā parrochiana tua: quā ſuus victricus cuidā theu tonico matrīonialiter copulauit. t. r. ꝙ quāuis vndeciꝫª annos habēs ab initio īuita fuiſſet ei tradita: ⁊ re nitēs tn̄ quia poſtmodū ꝑ annū ⁊ dimidiūᵇ ſibi cohabitās conſenſiſſe videtur: ad ipſum eſt cogenda re dire: nec decetero recipiendi ſunt teſtes: ſi quos memorata mulier ad probandū ꝙ non conſenſerit in eūdem nomīauerit producēdos: cū mora tāti temporis huiuſmodi probationē excludit. Mandamꝰ igit̉ ut ꝓpter hoc non omittas quo minus utrūqꝫ ꝯpellas ad alterum maritali affectione tractandū: niſi forte uellent ad religioneꝫ pariter cognouit ꝑ aſpectū corꝑis cū iam ſit corrupta: ut dicit in fi. Itē eſt hic ar. ad multa de tacito conſenſu.i. q. i. cōſtat. l. di. ꝑſbyteros. Et. ff. de libe. exhibē. l. vlti. Unde v̓ſus. Effuge cū poteris ne conſenſiſſe puteris. c ¶ Tranſiuit. vnde neuter poteſt obijcere alteri adulteriū quia paria delicta mutua cōpenſatione tollunt̉. jͣ. de adul. c. pe. ⁊ vlti. ff. ſolu. ma. viro atqꝫ vxo re. ⁊ xxxii. q. vi. nihil. d ¶ Icut. iurātis. Hic vr̄ ꝓmitti factū alterius ⁊ ꝙ alteri poſſit ſtipulatio fi eri. Sed cōtra inſti. de inutiſtip.§. alteri. ⁊. ff. de v̓bo. ob. .l. ſtipulatio iſta.§. alteri. ⁊. l. ſtipulatōe. ⁊ ſi puella nollet il li nubere non dr̄ pater ꝑiur dūmodo ꝑ patrē non ſtet qꝛ hoc ſoluꝫ intelligit̉ iurare ſe facturū ⁊ curaturū ut illa cōtrahat cū illo ſi poterit alias eſſet periurus. de hoc dr̄. sͣ. eo. ex litteris. ii. e ¶ Per mulierem. vnde non fuit ei imputanduꝫ ſi hoc ve ruꝫ fuit. arg. sͣ. de offi. or. pa ſtoralis. ⁊. xlvii. di. quid ad nos. ⁊ sͣ. eo. de illis. immo ꝓ cōpleta habenda eſt condito ff. de conditi. ⁊ demon. iure ciuili. f ¶ Annis. non tenebat̉ ſpon ſus tādiu expectare niſi vellꝫ C. de ſpon. l. ii. niſi cā ſubeēt ff. eo. l. pe. ſed hoc verū eſt ſi terminus fuiſſet appoſitus. ut. jͣ. ſequitur ubi iuramentū interuenit. g ¶ Ad ſtatutū. Sed videt̉ ꝙ etiā nihilominus poſt termi. nū teneat̉. ar. sͣ. de do. ⁊ ꝯtu. cū dilecti. ff. de arbi. l. celſus. §. i. Sed aliud eſt in matrīo nio qꝛ res ipſa non capit tan tā dilationē ꝓpter periculuꝫ fornicatōis.s. ut li. non ꝯteſ. quoniā.§. i. ⁊ vbi terminꝰ ap ponit̉ vltra terminū nō tene tur ad ꝯͣhendum: alias nihil operaret̉ appoſitio termini vbi terminus non apponit̉: ei nocet qui vltimo eſt in mo ra. ff. de peri. ⁊ cōmo. rei vē. illud ſciendum. ⁊ qꝛ nulla eſt cōtracta obligatio de p̄ſenti ſed in cōtrariis obligatio eſt pura ⁊ de preſenti: quare obligatio non tollitur propter lapſuꝫ terminū ſed ſolutione eius quod debetur. arg. ff. de actio. ⁊ oblig. l. obligationuꝫ. ii.§. placet. ⁊ ita iſta ſunt diſ ſimilia. h ¶ Seruare compellas. sͣ. eo. ex litteris. ii. ar. contra. sͣ. eo. requiſiuit. dic ut dixi. sͣ. eo. ti. ex lr̄is. ii. i ¶ Tamdiu ſit. ſic. sͣ. de proba. cauſam matrimonij. ⁊. jͣ. de conſan. ⁊ affini. ex litteris. ⁊ xxx. qōe. v. iudicanteꝫ. Et ita eſt hic argu. ꝙ in cauſa matrimo niali. ſecundo inducantur teſtes ſuper eodem articulo poſt publicationem: ut in predictis capitulis. Um apud. ſurdus. qui prorſus non audit quia de alio non eſt du k bium quin poteſt poſtulare. ff. de poſtu. l. i.§. propter caſum. ſic ergo ſurdus ⁊ mutus poſſunt contrahere matrimoniū. ff. de iure do. mu tus. ⁊. jͣ. eo. tue. Que fuit ergo dubitatio huiuſmodi queſtionis? Illa potuit eſſe dubitatio: quia certa forma eſt expreſſa ad contrahendū. jͣ. eo. ſi inter. ⁊ .jͣ. de ſpon. duo. licet. Et quia iſti non poſſunt ſeruare illam: dubitat̉ quid iu ris: ⁊ quantū ad eccleſiam verſa ſunt neceſſaria. jͣ. eo. titu. tue. vnde altero ſubtracto non videbatur matrimoniū. argu.i. qōe.i. detrahe. ſed non eſt ita quia ſolus cōſenſus ſufficit ut hic dicit. ⁊.xxvii: qōe. ii. ſufficiat. Unde ſi nō poteſt exprimi per verba: exprimatur per nutum uel ſignum: ut hic patet in fine. et. jͣ. eo. tue. l ¶ Prohibitoriū. quia certe ꝑſone prohibent̉ ut hic pꝫ. ⁊ xxx. q. iiii. qui ſpiritualē. vn̄ oēs admittunt̉ qui non expreſſe ꝓhibent̉. ff. de ꝓcur. mutus. ſi. ff de teſti. l. i. alit̓ accipit̉ prohibitoriū. ff. de no. oꝑ. nūc. p̄tor.§. hͦ enī int̓dictū m ¶ Prohibet̉. ar. id qd̓ non ꝓhibet̉ cōceſſuꝫ videt̉. ar. ꝯͣ. ff. de col. illi. l. iii. ⁊ ii. q. v. conſuluiſti. de hoc tradit̉. sͣ. de trāſla. inter corporalia. conuolare: penitentia eis iniuncta pro eo ꝙ ad alienos ⁊ illicitos con cubitus uterqꝫ tranſiuitᵉ. ¶Nno. iij. fernatinati epō. Icut ex litteris tue fra. acce O pimus: cū lau. parrochianus tuus. p. mulierē ſe ducturū in cōiu gem in manus eiuſdē. p. iurantis ꝙ eam ſibi traderet in uxorē: pro prio firmauit iuramēto: nec ꝑ virū ſteterit: ſed ꝑͤ mulierē potius quo minus inter eos matrionialis ſolē nitaſ ſit ſecuta: quattuor poſtmodū uel quinqꝫ annis elapſis: idem. l. e. muliere per uerba de preſenti: ut eius conſangninei aſſerūt deſpon ſauit: ⁊ īfra. Poſtulat. t. t. rn̄. ꝙ ſi tibi cōſtiterit ꝙ idem. l. p. ꝑ uerba de futuro. e. uero deſponſauerit ꝑ v̓ba de preſenti: impoſita ei penite tia cōpetēti: quia primā fidē irritaꝫ fecit: niſi forſan in iuramēto ſuo cer tum terminū infra queꝫ dictam. p. duceret in uxorem prefixit: nec per eum ſtetit quin ad ſtatutūᵍ terminū matrimoniū confirmauerit matrimonium ſecūdo loco contractum legitimū iudices: ⁊ ad illud ſeruan dum cōpellas eundem. Quod ſi forte ꝑ uerba de futuro ſponſalia cū utraqꝫ contraxit: iuramentū primū ſicut licite factum eſt ipſum ſeruare compellas: de ſecūdo ei penitētiaꝫ iniūcturus. Quod ſi de his nō cō ſtat ad plenum: tamdiuⁱ adhuc co gnoſcas de cauſa: donec ſuper his ſufficienter inſtruaris. ¶ Dem arelaten̄. epō. Um apud ſe. ap. ⁊ īfra. Sane conſuluiſti nos: utrum mutꝰ et ſurdus alicui poſſint matrimoni aliter copulari. Ad quod. t. r. ꝙ cum ꝓhibitoriū ſit edictū de matri monio cōtrahendo: ut quicūqꝫ nō prohibeturᵐ: per conſequentiā ad mittatur: ⁊ ſufficiat ad matrimoniū

Ilectus. copulauit. ignorans ꝙ ille eſſet furioſus. Furore. ſi tꝑe contracti matrionij taliter laborabat non fuit matrīoI niū. xxxii. q. vii. neqꝫ furioſus. ſi. sͣ. de regula. ſicut. ſi tn̄ tꝑe ſane mentis cōtraxit: durat. ut in. c. neqꝫ. qꝛ etiā retinet dignitatē. ff. de ſta. ho. qui furere. ⁊. ff. de ſponſa. qui furē. ⁊ retinet filios in poteſtate. ff. de his qui ſui uel alie. iur. ſunt. l. patre furioſo. Sed quō potuit hoc eſſe: qꝛ ſi quādo mulier iſta cōtraxit laborabat illa furore ſtulta fu it. ſed hoc non eſt veriſimile ꝙ aliqua cū tali cōtraheret: ſed ſi tunc non laborabat furore tenuit matrīoniū: vnde adueniēte furore non diſſoluit̉ gͦ non debēt iſti ſeꝑari: qꝛ initiū conſiderandū eſt ut. x xxii. q. vii. hi qui. ⁊. c. neqꝫ: Poteſt dici ꝙ ille tꝑe contra ctꝰ erat furioſus. ⁊ pater iſte ⁊ filia ignorabāt illū furioſuꝫ Sepe enī furioſi ſunt cōſtitu ti in cōſpectu vmbrate ꝗetis. ff. de acqui. poſ. quod in eo. §. ſi furioſo. nec tn̄ ſunt mentis ſane licꝫ videant̉ ⁊ ſi tunc mulier iſta cū eo cōtraxit nō tenuit matrīoniū ⁊ ſi hoc ꝓ bauerit ſeparabunt̉. Et qui tali furioſo tradit poſſeſſiōe: non tranſfert eā in ipſuꝫ nec adipiſcit̉ poſſeſſione: ſed tra dens eā perdit. ſufficit eniꝫ ſi exiſtimat ſe tranſferre. ff. de acqui. poſ. qd̓ in eo.§. ſi furi oſo. Quādoqꝫ tn̄ furioſus ꝑ dilucida interualla redit ad ſanā mentē ⁊ tunc ſi ꝯtrahat tenet. ar. vii. q. i. ꝙͣuis. et. iii. q. ix. indicas. ff. de offi. preſi. diuus. ⁊. C. de cura. furio. l. pe. Sed pone ꝙ mulier con trahat cū furioſo ſi cōſentiat in euꝫ poſtꝙͣ reuerſus eſt ad ſanā mentē nunꝗd eſt matrimoniū? vr̄ ꝙ ſic. jͣ. de eo qui dux. in ma. quā pol. ꝑ adult. ca. i. ⁊. c. ueniens. ⁊. jͣ. de con iug. ſer. ꝓpoſuit. Io. dixit ꝙ non eſt matrīoniū qꝛ ibi non fuit cōſenſus. xxx. q. ii. v̓. nō eſt. ff. de v̓bo. obli. l. i. veꝝ eſt qd̓ dixit Io. ſi referas te ad pͥmū cōſenſuꝫ. Tan. dixit ꝙ eſt matrimoniū: qd̓ intellige non ex tunc ut referas te ad pͥmū ſed ut ex nunc ex nouo conſenſu. p ¶ Ue fraternitati. conſenſum. xxvii. q. ii. ſufficiat. sͣ. eo. cum ad locum. q ¶ Uerba. Licet enī ſolo cōſenſu contrahat̉ matrimoniū ſine verbis: ut in mutis. sͣ. eo. cū apud. tamē in his qui loqui poſſunt non cōtrahit̉ ſine verbis per que exprimat̉ conſenſus que ad hoc inuēta ſunt. xxii. q. ii. is qui. vel per aliquod aliud puta ipſo facto per qd̓ intelligunt̉ conſentire cōtraheret̉ ma trimoniū: ſicut dicit lex de fideicō. ꝙ nutu relinqui poſſit dūtamen poſſit lo qui. C. de fideicō. in epiſtola. ff. de leg. iii. nutu. Si tamē parētes cōtrahant ꝓ filiis preſentibus ⁊ ſcientibus ſufficit nutu eoꝝ taciturnitas. xxxii. q. ii. ho norant̉. ff. de ſpon. ſed que patris. Et idē credo ſi per alios cōtrahat̉ ſubſe quēte annuli ſubarratōne. ut no. jͣ. ti. ꝓxi. c. vlti. in prima notula. Et in mutis ſolus cōſenſus non ſufficit: īmo ſigna neceſſaria ſunt cōſenſuꝫ exprimentia. Et ita hoc idē faciunt ſigna in mutis quod verba in loquentibus. sͣ. eo. cum apud. Et hoc intelligo cū matrimoniū contrahit̉ ſolis verbis exprimētibus conſenſuꝫ mutuū de preſenti: ⁊ hoc expreſſe apparet ex forma conſultatiōis dum dicit vtrū ex ſolis verbis. ⁊ ad hoc reſpōdet: ſecus in matrionio preſū pto vbi de ipſo facto preſumptiue contrahit̉ mr̄imoniū. jͣ. eo. is qui. ⁊ ẜm ꝗ no. jͣ. ti. proxi. c. vlti. ⁊ sͣ. de re iudi. tenor r ¶ Nam. ⁊ iſtud nam reſpicit qd̓ dixit. sͣ. per legitimū viri ⁊ mulieris cōſenſuꝫ quia mutus contrahit per conſenſuꝫ. s ¶ Sine verbis. ſed non ſignis uel nutibus sͣ. eo. cum apud. t ¶ Uerba. ergo patꝫ ꝙ duo ſunt neceſſaria ad iſtud ſacramentū.ſ. verba ⁊ ſigna uel cōſenſus altero ſubtracto non eſt matrimoniū: ſicut dicit̉ de baptiſ mo i. qōe.i. detrahe. u ¶ Non cōtrahunt. qꝛ non poſſunt reddere debitū. jͣ. de frigi. ⁊ malefi. quod ſedem. ⁊ conſenſuꝫ non habent: ut hic dicit: quia etas illa ignorat quid vide at. C. de fal. mo. l. i. ſolus cōſenſus illoꝝ de quoꝝ quarūqꝫ coniunctionibꝰ agitur: videt̉ ꝙ ſi talis uelit cōtrahere: ſibi non poſſit uel debeat denegari: cū qd̓ uerbis non poteſt: ſignis ualeat de clarare. ¶DDem vercel. epō. Ilectuſ filius. r. propoſuit: ꝙ filiam ſuam cuidaꝫ matrimo nialiter copulauitⁿ: ⁊ infra. Cū aūt eadem mulier cū ipſo viro qui cō tinuo furoreº laborat morari n̄ poſ ſit: ⁊ ꝓpter alienationē furoris legi timus nō potuerit interuenire con ſenſus: mandamus: quatenus ſi rē noueris ita eſſe: prefatas perſonas cures ab inuicem ſeparare. ¶ Dem brien̄. epō. Ue frater. ⁊ īfra. Poſtulaſti utrū ex ſolis v̓bis ⁊ ex ꝗbus matrimoniū contrahat̉. Nos igit̉ inqui. t. t. r. ꝙ matrimoniū in ueri tate contrahit̉ ꝑ legitimū viri ⁊ mu lieris conſenſūᵖ: ſed neceſſaria ſūt quantū ad eccleſiam v̓baq conſenſū exprimentia de preſenti. Namʳ ſur di ⁊ muti poſſūt contrahere matri moniū ꝑ cōſenſū mutuū ſine v̓bis et pueri ante annos legitimos per uerbaᵗ ſola non cōtrahūtˢ: cū intel ligant̉ minime cōſentire. Dem. Ua nos duxit.f. conſulēdos et īfra. Cōſequēter queſiuiſti cū quandaꝫ mulierēª quidaꝫ aliter inducere nequiuiſſet: ut ſibi cōmi ſceretur carnaliter niſi deſpōſaſſet eandem: nulla ſolēnitate adhibita uel alicuius preſentia dixit illi: te ioannes deſponſat: cū ipſe ioānes non uocaret: ſed finxit ſe uocari io annem: nō credēs eſſe cōiugiū: eo ꝙ ipſe nō uocaret̉ hoc nomīe: nec a Ua nos. mulierem. Si iſte de ſponſauit iſtam mulierē quibuſcunqꝫ verbis vſus fuerit potius conſiderandū eſt quid fuerit factū ꝙͣ quid dictū. ar. s. de appel. ad audientiā. et. ī de v̓bo. ſigni. in his. C. plus ua qd̓ agi. ſi quis. Iteꝫ ſimulatio ſiue dolus non impedit matrioniū ſpūale. xxvii. di. quod interrogaſti. ergo nec carnale. Sed hec nō procedunt quia ſimulate nuptie nō ſunt nuptie. ff. d̓ ritu nup. ſimulate. ⁊ propter rationē que inferiꝰ reddit̉. Sed pone ꝙ aliquis ꝓteſtet̉ coram pluribus ꝙ oīa que dicit uel fa ciet non faciet aīo cōtrahendi matrimoniū: ⁊ poſtea pu blice dicat cōſentio in te: nūquid ē hic eſt hic matrīoniuꝫ uel nō? In cāu iſto dico ꝙ eccleſia iudicare debet ꝓ ma trimonio qꝛ recurrendū eſt ad cōem verboꝝ intelligentieꝫ. sͣ. eo. ex lr̄is. i. talia eniꝫ verba nō poſſunt ſeruire ſue intentōni. p̄terea ſi probꝫ ꝙ illa verba ꝓteſtatꝰ fuit pͥmo potuit poſtea rece dere ab illa volūta te ⁊ cōſentire in illam ⁊ hoc videt̉ ꝑ illud quod poſtea publice facit: ⁊ ſi di cat ꝙ adhuc tꝑe cō tractus erat in eadē volūtate nō credit̉ ei qꝛ cōtra eum debet fieri interpre tatō qui dolū adhi bet: ut dictū eſt. sͣ. e. ex lr̄is.i. b ¶ Copula ſubſecu ta. ꝑ hoc videt̉ con ſenſiſſe. jͣ. e. is qui. ⁊. jͣ. de cōdi. appo. de illis. ⁊. c. ꝑ tuas. c ¶ Forte. quibuſda non recte intelligētibus eſt dubiū ſed recte intelligen tibus nō eſt dubiū. d ¶ Qualiter conſfiterit. imo bene potuit conſtare quia vir ille hoc ei cōfitebat̉ qꝛ hoc dicimur ſcire qd̓ ab alijs audiuimus. xxii. q. v. hoc videt̉. uel qꝛ ille hoc ei cōfeſſus fuit in penitētiali iudicio ī quo cuilibet eſt credendū. ut. jͣ. de homi. ſignificaſti. qꝛ ſoli ſibi fit p̄iudi ciū. vn̄ nō eſt veriſimile ꝙ ſit īmemor ſue ſalutis.i. q. vii. ſancimꝰ. ſed in iudicio ꝓ tribunali nō crederet̉ ei in p̄iudiciū alterius. e ¶ Nec forma. no. ꝙ ad eſſe matrimonii duo ſunt neceſſaria.ſ. ſub ſtantia ⁊ forma: ſicut ad eſſe hoīs ꝓ ſubſtātia eſt ibi cōſenſus: ⁊ ꝓ forma verba ad exprimendū cōſenſū deputata. quā formaꝫ habes jͣ. e. ſi inter. jͣ. de ſpon. du. licꝫ p̄ter: ⁊ qꝛ hic defuit ſubſtātia e forma nullū fuit matrimoniū. Idē eſſet ⁊ ſi alteꝝ deeſſet. sͣ. e. cū apud. et c. tue. ⁊. jͣ. de fri. ⁊ male. quod ſedē. ⁊ matrimoniū ꝙͣuis duo exigat res tn̄ ſimplex eſt ⁊ indiuidua. xxvii. q. ii.§. i. ⁊ in matrimonio pre ſumpto ipſuꝫ factū habet̉ ꝓ ſubſtantia per quod preſumit̉ ſuffici eijs conſenſus. jͣ. eo. īs qui. ¶ Sine quo. sͣ. e. cum locū. ⁊. xxvii. q. ii. ſufficiat. g ¶ Um in tua. bannis.i. denūciatōibus: ⁊ hodie cōſuetudo iſta re ducta eſt ad ius cōe. jͣ. de clādeſti. de ſpō. cū inhibitio. h ¶ Licet priuatū. ⁊ ſic eſt fama aliquid quod dr̄ occultū ſiue priua tū. sͣ. de coha. cle. ⁊ muli. tua. ⁊ iō dr̄ fama priuatū impedimentuꝫ: qꝛ ꝑ famaꝫ ſolam non cōſtat de impedimēto niſi alia ꝓbatio adſit ut in ca. tua. ſed ſi fama hec erat de conſanguinitate quare non in terdicit̉ matrimoniū: ut. jͣ. de cōſan. et affi. ſuper eo. quod ſignatur haberet propoſitū cōtrahendi: ſed copulam tantū exequendi carnalē utrū inter predictos ſit matrīoniū celebratū: cū mulier cōſēſerit in eū dem: ⁊ ille diſſenſerit: ⁊ diſſentiat: nec aliud aliquid egerit quā ſupe rius eſt expreſſū: niſi ꝙ cognouerit eandem. Super quo. t. r. ꝙ cū pre fatus vir predictā deſpōſauerit mu lierem: in propria ꝑſona ⁊ ſub noīe alieno: quo uocari tunc ſe finxit: et inter eos ſit carnalis copula ſubſecuta: videtur forte pro cōiugio pre ſumēdū: niſi tu nobis expreſſe ſcri pſiſſes ꝙ ille non ꝓpoſuit nec con ſenſit illaꝫ ducere in uxorem: quod qualiter tibi cōſtiterit nō videmꝰ. Nos auteꝫ quid iuris ſit reſcriben tes: dicimꝰ: ꝙ ſi res ita ſe habuerit videlicet ꝙ ille eam non propoſuit ducere in uxorem: nec vnquā con ſenſit in predictā ꝑſonam: nō debet ex illo facto cōiugium iudicari: cū in eo nec ſubſtantia cōiugalis contractus: nec formaᵉ cōtrahendi con iugium ualeat inueniri: quoniā ex altera parte dolus ſolūmodo affuit et defuit oīno conſenſus: ſine quo cetera nequeūt fedus ꝑficere cōiugale. ¶ Dem epō beluacen̄. Um in tua dioceſi: ⁊ īfra. Sa ne quia contingit īterdum ꝙ aliquibus uolētibus matrimoniū contrahere: bannisᵍ: ut tuis uerbiſ utamur: ī eccleſijs editis: ac nullo contradictore publice comparente licetʰ fama priuatū impedimentū deferat parentele: cum ex parte cō trahentium. iuramenta maiorū de ſua propinquitate ut ſuſpiciōis tol latur materia offeruntur: quid tibi ſit faciendum in caſibus huiuſmodi queſiuiſti. Ad quod taliter rn̄.

¶ Perſona grauis. īmo ⁊ turpis ꝑſona vr̄ admitti ad impediendū g. e. preterea. ſed illud obtinet cū impedimentū orit̉ a ꝑſona denū ciante cōſanguinitatē que tenet̉ reuelare impedimentū cōſanguineo. xxxv. q. iii. ſi autē homo. Eſt gͦ hic ar. ꝙ criminoſi non admittunt̉ ad denunciatōem criminū. ar. xxxv. q. vi. ſi ep̄us. in ſynodo. ⁊ sͣ. de teſti. cogen. p̄terea.§. i. d̓ hͦ no. ii. q. i. ſi peccauerit. k ¶ De fama. ergo fama ꝓbari pōt. sͣ. de teſti. taꝫ litteris. ⁊. c. cū cām. i. ar. ꝯͣ jͣ. de accu. inquiſiti. nis. in fi. Iteꝫ ſola denunciatio nō im pedit matrimoniū niſi adſit fama: ⁊ ita ſola fama impedit matrimoniū. jͣ. de conſang. ⁊ affi. ſuꝑ eo. ⁊ vnꝰ teſtis sͣ. de teſt. ſuꝑ eo. ii. ſed iſte denūcians non teſtificabat̉. l ¶ Scandalo. No. ꝙ ꝓpter ſcādalum impedit̉ matrimo niu: ut hic pꝫ. ſic. jͣ. de cog. ſpi. ſuꝑ eo in fi. ⁊ ita habes ꝙ ſcandalū ſiue conſuetudo reddit ali quos inhabiles ad contrahenduꝫ ẜm ꝙ no. in illa decre. ſuper eo. m ¶ De plano. ſum maria cognitio ſuf ficit hic. ſic. jͣ. de ac cuſa. ſicut oliꝫ. ⁊. c. oliꝫ. ſic eodē modo vr̄ ꝙ iudex poſſit ī quirer̄ de fama alicuius de plano ⁊ ſi ne iudicioꝝ ſtrept tu. multiplex.n. cla mor fama inducit: ita ut prelatū mo ueat ad inquirēdū .jͣ. de accu. qualiter ⁊ quando. ii. n ¶ Famā. No. hic ꝙ ſi ꝓbes famā. ꝯ aliquē ꝙ pōt ꝓbari contrariū ad tollendam famā: ⁊ ita ſi ꝓbaſti aliquē eſſe male fame ipſe poteſt ꝓbare ſe eſſe bone fame. ii. q. v. preſbyiter. ⁊. c. ſi mala. jͣ. de accuſa. inquiſitionis. in fi. o ¶ ¶ Onſultatōni. aſſertio. aſſertioni illaꝝ non eſt credendū ſed potius teſtibus qui iurati ꝓbauerūt contrariū. ergo ſi vellēt ꝓbare cōtrariū videt̉ ꝙ ſint audiende: ſed non videt̉ ꝙ poſſent hͦ ꝓbare cū ſit negatiua.ſ. ꝙ nunꝙͣ conſenſerūt. sͣ. de elect. bone memorie. immo poſſent ꝓbando metū: ut dicit in fine. p ¶ Ante carnalē copulaꝫ. ſecus ſi poſt: qꝛ tunc cōſenſiſſe videntur ita ꝙ poſtea in cōtrariū reclamantes nō audiant̉. sͣ. eo. ad id quod Et. jͣ. qui ma. accu. poſ. inſuper. q ¶ Cum diligentia. No. ꝙ dicit cū diligentia: qꝛ vbi maius pericu lū vertit̉ cautius ⁊ diligētius agendū eſt. vii. q. ii. c. vlti. ⁊ circa ma ſora maius periculū vertit̉. xlii. di. quieſcamus. ff. ad carbo. l. i.§. ſi ꝗs.§. iii. ⁊ ar. lxi. di. miramur. vnde cāe matrīoniales non ſunt cō mittēde niſi iuriſperitis. ⁊ qui poteſtatē habeāt iudicādi. jͣ. de con an. ⁊ affini. ex lr̄is. in fine. f ¶ In conſtantē. ſic. sͣ. e. veniēs. ii. ⁊ talis metus cōtinet mortis periculū aūt corporis cruciatū. C. de trāſac. interpoſitas. sͣ. de his q̄ vi. mētuſue cā fi. cū dilecti. ⁊. c. ꝑlatū. xxxi. q. ii. lotharius. ⁊ ea. cā. q. ii. ſi verū. alias vanus timor non excuſat. ff. qd̓ me. cā. metū aūt. ii. ff. de re iudi. ſi quis ab alio. s C Emma. infra ſeptenniū. vnde non tenuerūt ſponſalia. jͣ. ti. Ꝙ ꝓxi. lr̄as. acceſſit. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. ex ꝑte. gͦ nec pena ſi licita fuiſſet alias non tenuit qꝛ ſi pͥncipale non tenuit: nec acceſſoriū sͣ. de re iudi. cū inter. C. de legi. non dubiū. cū ſuis cōcor. ſed ſi poſt vii. an. forte conſenſerunt ⁊ tenuerunt ſponſalia: pena tamen non tenuit t ¶ Libera debeant. ab omni coactiōe. sͣ. e. cū locū. ⁊. c. requiſiuit. et ꝙ ſi perſonaⁱ grauis cui fides ſit ad hibenda tibi denūciet: ꝙ hi qui ſūt matrīonio copulādi ſe propinqui tate contingāt: ⁊ de fama uel ſcāda loˡ doceat: aut etiaꝫ ꝑ teipſū poſſis certificari de planoᵉ: nō ſolū debes iuramēta parentū ſponte oblata nō recipere: uerū etiam eos qui ſic cō trahere nitūtur ſi moniti induci ne quiuerit: ꝯpellere ut a tali cōtractu deſiſtant: uel cōtra famaꝫⁿ huiuſmo di ſecundū tue diſcretiōis arbitriū iuramēta exhibeant propinquoꝝ: alioquin ſi ꝑſona denūcians nō extiterit talis ut diximꝰ: ⁊ de fama uel de ſcandalo non poterit edocere: ad deſiſtendū monere poteris: nō cōpellere cōtrahētes. T Onor. iij. epō berguen̄. Onſultationi tue. b. reſpōde mus: ꝙ muliereſ que ueniūt ad ualuas eccleſie benedicende cū ſponſis: ⁊ ibi reclamātes affirmāt ſe nūquā in eoꝝ matrīoniū conſen ſiſſe audiri ſponſis legitime probā tibus cōtrariū nō oportet cum legi timis ⁊ idoneis teſtibus nō debeat illaꝝ ſimplex aſſertio preualere. Sane illis que benedictione acce pta mox a ſponſis aufugiunt ante carnis copulāᵖ ſubſecuta: aſſerētes ſe nūquā in illos ueraciter conſenſiſſe: ſed metu illato cōpulſas v̓ba protuliſſe conſenſus: licet animo diſſentirēt: nō ſtatim eſt audiētia de neganda: ſed de illato mētu eſt cū diligētia inꝗrendū: ⁊ ſi talis mētuſ īueniatur illatus qui potuit cadere in conſtantēʳ virū: erūt nō īmerito audiendę. ¶Rego. ix. c Emma mulier nobis expoDſuit ꝙ cū. t. filia eius cū. c. cō cōtraxit matrimoniū. b. de afferio ea occaſione ꝙ inter. p. filium ſuuꝫ et predictam puellam infra ſepten niumˢ conſtitutos ſponſalia contra cta fuerunt: penam ſoluendā a ꝑte que contraueniret: in ſtipulatione appoſitam ab ipſa nititur extorque rē. Cum itaqꝫ libera matrimonia eſſe debeat: ⁊ ideo talis ſtipulatio propter pene interpoſitionem ſit merito improbanda. mandamus quatenus ſi eſt ita: eundem. b. ut ab extorſione predicte pene deſi. ſtat: eccle. cenſura compellas. ¶IDem epō cenomanen̄. S qui fidem dedit. m. mu lieri ſuper matrimonio cō trahēdo carnali copula ſub ſecuta: ⁊ ſi ī facie eccleſie ducat aliā et cognoſcat: ad primam redire te netur: quia licet preſumptum pri mum matrimonium videatur con traʸ preſumptionem tamen huiuſ. modi non eſt probatio admittēda. Ex quo ſequit̉ quod nec aliquod cenſetur matrimonium quod de fa cto eſt poſtmodum ſubſecūtum. ¶ Dem. 3 Tinter virum et muliereꝫ legitimus conſenſus inter ueniat de preſēti: ita ꝙ vnꝰ alterum mutuo conſenſu uerbis cō ſuetis expreſſo recipiat utroqꝫ dicente: ego te in meam accipio: et ego te accipio in meum uel alia etiam a pena pecuniaria: ut hic patet. u ¶ Stipulatio. ſtipulatio pene in ſpōſalibus appoſita non tenet ꝓpter ratōeꝫ que reddit̉ in lr̄a ſed arras datas ꝓ ſponſalibus ꝑficiēdis amittit qui reſilit ſine iuſta cā. C. de ſpon. l. vlt. ⁊. ff. de v̓bo. obli. titia. vnde hec decre. ſumpta fuit. C. de inuti. ſtipu. l. ii. ⁊ hic. Sed vid et̄ ꝙ ideꝫ ſit in arra qd̓ dr̄ de pena: qꝛ eadeꝫ eſt ratio vtrobiqꝫ: gͦ eadem debet eſſe ꝓhibitio ⁊ idē ius. sͣ. de confir. cuꝫ dile cta. cū alijs cōcor. ibi poſitis. ⁊.sͣ. de trāſla. inter corꝑalia. ſed ſecus eſt ẜm leges ut dic̄ .l. p̄dicta. de ſpon. in. C. Squi. tenet̉. ſic. sͣ. eo. veniens. ⁊. jͣ. de cōdi. appo. de illis. ⁊. c. ꝑ tuas. y ¶ Contra p̄ſumptionē. no. circa huiuſmodi p̄ſumptōes Preſumptio alia eſt iuris et canonis ſiue legis: alia hoīs alia nature: alia facti. Preſū ptio iuris ⁊ canonis ſiue le gis ſiue iuris ſiue de iure qd̓ idē eſt: non recipit ꝓbationē in cōtrariū: ut lex p̄ſumit mu lierē dotē ſtipulata ſibi reddi que nō eſt ſtipulata: ⁊ ſi quis uellet ꝓbare cōtrariū nō au dit̉. C. de rei uxo. acti. l. i.§. .i. Idē eſt in arrogato qui ſē per intelligit̉ ſtipulatꝰ quar tā partē de bonis arrogatoris ſi emancipet̉. ff. de adop. ſi arrogator. ⁊ de tali loquii hic. Et ita preſumptuꝫ dicit̉ iſtud matrimoniū. ſimilis p̄ſumptio eſt. xi. q. i. ſi qui cleri coꝝ. ⁊. jͣ. qui ma. accu. nō poinſuꝑ. ⁊ sͣ. e. ad id qd̓. ⁊. liiii. di. fraternitatē. ⁊. jͣ. d̓ iude. c. vlt. quod loquit̉ in eodē caſu cū. c. fraternitatē. Preſūptio homīs eſt cū preſumit̉ cōtra aliquē hominē ꝓpter malaꝫ famā. cōtra hanc preſumptio nē bene admittit̉ ꝓbatio in cōtrariū. sͣ. eo. cū in tua. ⁊. ii. q. v. preſbyter. ⁊. c. ſi mala fa ma. jͣ. de purga. cano. cū. p. ⁊ ff. qd̓ me. cā. nō ē veriſimile Preſumptio nature eſt: ut cū exheredo filiū meuꝫ p̄ſumit̉ cōtra me ꝙ iniuſte exhereda ueriꝫ eū ⁊ hoc ꝓpter naturā ⁊ ideo heredes mei probare tenent̉ ꝙ iuſte exheredauerim eū. C. de inoffi. teſta. aut̓. non liceat parenti. Preſumptio facti alia p̄cedentis circa futura ut ſi ſemel calūniatus es cōtra me ⁊ iterū velis me accuſare: preſumit̉ modo te velle iteꝝ calūniari. ff. de ac cuſa. ſi cui.§. hiſdē. iii. q. x. placuit. ⁊. c. ſi accuſator. ⁊ sͣ. de p̄ſūp. mandata. et c. ſcribā eis. Preſumptio facti ſubſequētis circa p̄terita eſt: ut ſi alicui fuerit accuſati de crimīe adulterii qd̓ depellebāt p̄textu ꝓximitatis ſi poſtea ī ma trimoniū ſe cōiunxerint manifeſte preſumit̉ facinus in quo accuſati fuerūt. C. de adul. ſi qui adulteriū. ff. ad macedo. iteꝫ ſi filius. alias incipit: ſed iulia nus.§. interdū. circa fi. ⁊ in aut̓. ut nulli iudi.§. ſi quis v̓o. colla. ix. Eſt ⁊ alia p̄ſumptio iuris tantū: ut ſi vir diu cohabitauit vxori p̄ſumit̉ ab eo cognita. x. xxii. di. dixit dn̄s. ⁊. xxvii. q. i. nec aliqua. ⁊ cōtra hanc p̄ſumptionē probatio admittit̉. sͣ. de proba. ꝓpoſuiſti. ⁊. ff. de ꝓba. ſi cirographū. ſed hic non fuit ſubſtantia ⁊ forma cōiugalis cōtractus. de qua dr̄. s. e. tua. vnde non eſt ma trimoniū. Satis dr̄ hic fuiſſe ſubſtātia ⁊ forma: qꝛ conſenſus ⁊ forma fuit hͨͦ. licꝫ ꝑ verba de futuro que ꝑ carnalē copulā ſubſequentē fiunt de p̄ſenti p̄ſū ptiue: ſed ꝑ carnalē copulā ſubſequentē p̄ſumit̉ cōſenſus. ꝑ v̓ba p̄cedētia de ſignat̉ forma: lꝫ illa ab initio fuerint de futuro. a ¶ I inter. dicente. ergo altero loquēte tantū non eſt matrīoniū qꝛ nō lo quēs ſuū cōſenſuꝫ nō expͥmit. ar. xxx. q. ii. c. i. Itē ar. ꝙ qui tacet nō cō ſentit qꝛ verba ſunt neceſſaria ꝯſenſuꝫ expͥmentia. sͣ. e. tue. ſi. ff. de ꝓcur. fili uſfa.§. inuitū. ⁊ ſi cōſenſuꝫ expͥmat alter aliquo ſigno uel nutu: lꝫ nihil expri mat ore ſatis videt̉ idē. Ar. ꝯͣ. ꝙ nō ſit matrimoniū qꝛ ſtipulatio non ꝯhitur niſi vtroqꝫ loquēte etiā ſi annuat ſine verbis. ff. de v̓bo. obli. l. i. in pͥn. ⁊.§. ſe. ſi quis ita. ergo idē in matrionio. ar. iſtiusⁱ lr̄e vtroqꝫ dicente. muti tamē ſine iſta forma ꝯtrahere poſſunt dū tamē cōſenſuꝫ expͥmant ſignis. sͣ. e. cū apud. ⁊. ff. de iur. do. mutus. ar. ff. de tute. muto. ⁊ illa ſigna equipollēt huic forme ⁊ ita nō refert dūmodo ꝯſenſus expͥmat̉ etiā in loquēte ſubſecuta ſubarrato ne ꝑ īmiſſionē annuli. nā multe ꝓpter verecundiā annuūt potius ꝙ loquat maxime preſentibus parentibus. xxxii. q. ii. honorantur. ꝝ 4

b ¶ Alia uerba. sͣ. eo. ex parte. ⁊. xxx. qōe. v.§. ſi quis diuinis. c ¶ Iuramentū. ⁊ ita iuramentum eſt de ſubſtantia matrimonii. d ¶ Ad alia vota. ad religionē tamē bene poſſet ante carnalē copulā tranſire s. de cōuerſi. cōiuga. ex publico. e ¶ Separari. qꝛ fortius vinculū ſuꝑuenit. ⁊ ſic ſoluunt̉ ſpōſalia non obſtāte iuramento. Sic ⁊ votū ſimplex ſoluit̉ ſuꝑueniēte matrimonio. xxvii. di. ſi vir. ⁊.xxv ii. q. i. nuptiarū. Et minꝰ pu nit propter bonū matrīonit ſubſequētis: ut. c. ſi vir. Doleſcēs. de preſenti ¶I ꝯtraxit. ⁊ ſic ſoluta fu erunt pora ſpōſalia. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. de ſpon. duo. duobꝰ. ⁊ ſic remanebit cū ſecunda et agꝫ penitentiā de fide mētita: ut dicit. c. duobus. g ¶ Nec preſumptū. veꝝ non fuit qꝛ ibi non fuit conſenſus de preſenti. p̄ſumptū nō fui qꝛ non fuit carnalis copula ſubſecuta. De p̄ſumpto matrīonio habes.s. eo. is qui. et sͣ. de re iudi. tenor. vbi d̓ hoc ⁊. xxvii. q. ii. ſi quis vxorē. h ¶ Conatus. No. ꝙ conatꝰ ſiue voluntas ſine effectu nō nocet: ut hic pꝫ. ⁊ de pe. di. i. §. hec autē v̓ba. ⁊.§. cogitatio nis penaꝫ. ⁊. ff. qui mo. pig. uel hypo. ſol. ſicut.§. ſi volun tate. Et. xvii. q. iiii. ſi ꝗs ſuadente. et. ff. qd̓ quiſqꝫ iur. l. i. in fi. ⁊ eū condēnatuꝫ acciꝑe debemus tantū qui iure con dēnatus eſt ita ut ſnīa teneat Et ſi nulla eſt ſnīa non dr̄ cō dēnatus. ff. de re iudi. ſi ſe.§ condēnatum. Item argu. ꝙ verba cū effectu ſunt accipiē da. sͣ. de cle. non reſi. relatū. ⁊. ff. ne quis eū qui ī ius vo vi. exi. l. pe.§. docere. Arg. ꝯͣ ꝙ voluntas ſiue conatus de linquētiſ puniri debeat ꝙͣuis ſine effectu. sͣ. de biga. nuꝑ. ⁊ c. vlti. ⁊. l. di. ſi quis poſt acce ptū. et de pe. di. i. ſi ꝗs nō di cā. ſi quis cū telo. et qͣtuor.§. ſe. et. ff. de exͣor. cri. l. i. et. C. ſi quacūqꝫ p̄di. po. l. i. in pͥn. ⁊.s. eo. iuuenis. Ua. cōſentit. ſi coa ctōe paterna ductus cōſentiret in aliquaꝫ qua alias nō eſſet ducturus: eā voluiſſe videt̉ ⁊ eſt matrimoniū. ff. de ritu. nupt. ſi pa tre. cogi tn̄ non debꝫ. ff. e. nō cogit̉. et. C. de nup. nec filiū nec pōt eū compellere inuitū ff. de ſpon. filiofamilias. qꝛ inuite nuptie difficiles exitus conſueuerunt hr̄e. sͣ. ti. ꝓxi. requiſiuit. et. xxxi. q. ii.§. i. ſecus videt de filia ẜm leges. nam illa cō tradicere non pōt niſi pater dederit ei turpē uel moribus ſuis indignū. ff. de ſpon. ſꝫ q̇ patris. ſecꝰ tn̄ ẜm canones. sͣ. ti. ꝓxi. cū locū. et. xxvii. q. ii. ſufficiat. b ¶ Debet. debito honeſtatis non neceſſitatis. sͣ. de teſti. c. i. Bi non eſt cōſenſus. verus uel preſumptus. d Canonibus. Etas ad matrioniū ꝯͣhendū tam ẜm leges ꝙͣ ẜm cano nes eſt. xii. an. in femina. ff. de ritu nup. minorē. et. jͣ. eo. cōtinebat̉. In viro. xiiii. an. j. e. atteſtatiōes. Quantū ad ſpōſalia etas. vii. annoꝝ. ff. d̓ ſpo. et in ſponſalibus. jͣ. eo. lr̄as. acceſſit. et. c. duo. e ¶ Cōiungant̉. matrimonialit̓: qꝛ conſentire nō poſſunt. jͣ. de frigi. et male. quod ſede. vel intellige ꝙͣtum ad ſponſalia: ⁊ ideo prohibent̉ qꝛ ſepe mutant poſtea voluntate. vn̄ preterea orit̉ diſcordia inter ipſos et diuertentes cōſan uineis copulant: ut. sͣ. ti. ꝓxi. iuuenis. qd̓ eſſe nō pōt. sͣ. ti. ꝓxi. ſponſā. f ¶ Pacis. No. pro bono pacis admittendū quod alias ꝓhibet̉. iii. q. vi. hoc quippe. vnde v̓ſus. Pax ut ſeruet̉ moderamen iuris habetur. Uberes. xiiii. an. xx. q. i. illud. ⁊ sͣ. de regula. ad noſtram p ¶ Tardiſſime. quid ſi iſte qui iam cōpleuit. xiiii. annos talis appareat ꝙ nullo modo poſſit generare ⁊ contrahat nunquid tenet matrimoniū? Di cunt quidā ꝙ tenet matrimoniū. Contrariū credo: quia nec eſt pubes ut. jͣ. uerbaᵇ ꝯſenſum exprimētia de pre ſenti: ſiue ſit iramentūᵉ interpoſitū ſiue nō: nō licet alteri ad alia uota tranſirequod ſi fecerit ẜm mr̄imo. niū de facto cōtractū: etiaꝫ ſi ſit car naliſ copula ſubſecuta: ſeparariᵉ de bet: et primū in ſua firmitate mane re. Verū ſi inter ipſos acceſſit tantū mō promiſſio de futuro: utroqꝫ dicente alteri: ego te recipiā in me am: et ego te in meuꝫ: ſiue uerba ſi milia: ſi alius mulierē illā per uer ba de preſenti deſponſauerit: etiaꝫ ſi inter ipſam et primū iuramentuꝫ interuenerit: ſicut diximus de futu ro huiuſmodi deſponſationis intu itu ſecundū matrimoniū non pote rit ſeparari: ſed eis eſt de uiolatiōe fidei penitentia iniungenda. ¶DemDoleſcens qui deſponſataꝫ ſi bi per uerba de futuro: licet ſe pe nixus fuerit: carnaliter non co. gnoſcēs: cū alia poſtmodū per uer ba de preſentiʳ ꝯtraxit: nō primā cū qua nec fuit uerum matrimonium: ex forma cōtractus: nec preſūptūᵍ: cum conatus nō habuiſſet effectū ſed ſecundam debet habere uxorem. De deſponſatione impuberum. ¶ Ono. euſebio epiſcopo. Ua. fra. requiſiuit de fi. lio adulto quē pater mr̄i moniū uult contrahere ſi ne uolūtate adulti filij facere poteſt. Ad quod dicimꝰ: ſi ali quomō non cōſentitª filius: fieri n̄ poſſe. Poteſt autem filiū nōdum adultum uoluntas cuius diſcerni non poteſt: pater cui uult matrimo nio tradere: et poſtquā filius per uenerit ad perfectam etatem omni nō debet hoc adimplere. ¶IIcolaus papa. Bi non eſt cōſenſusᵉ: et infra ¶ Diſtrictius inhibemus. ne ali mentū xxvii. q. ii. omne. Itaqꝫ iſte non eſt talis qui poſſit habere prolem quod etiam ſatis patꝫ per litterā ſequentem. Argu. contra .jͣ. eo. de illis. i ¶ Oſtendit generare. ergo pubertas ex vigore naturali non ex annorum numero comprobatur quod verum eſt quo ad matrimoniū contrahenduꝫ ut dixi. ⁊. jͣ. de illis. ij. ⁊. c. vlti. vbi mali tia ſupplet etatē. ex quibus etiā proba tur ꝙ matrimoniū conſideratur ex pu bertate tantū ⁊ nō ex annoꝝ numero quo ad tutelaꝫ uel curam etas annoꝝ tantū conſiderat̉. C. quando tu. uel cur. eſſe de. indeco rum. inſti. qui. mo. fiunt tut. in princi. ſed quo ad matrīo. niū bene inſpicitur mulier ⁊ ēt vir an ſint apti ad matrīo niuꝫ. xxvii. q. i. nec aliqua. ⁊ sͣ. d̓ ꝓba. ꝓpoſuiſti. ⁊. c. cām matrimonij. k Itteras. diſ ſoluas. arg. ꝙ ſponſalia contra cta de facto non in ducūt publice honeſtatis iuſticiam. arg. ꝯtra. sͣ. ti. ꝓxi. ad audientiā. vbi d̓ hoc. ⁊. c. iuuenis. l ¶ Extunc.ſ. poſt vii. annos. xxx. q. ii. c. vlti. m ¶ Placere cōſue uerunt. ⁊ ſi placue rint ſola ratihabiti on confirmantur lꝫ ab initio nulla fu iſſent ⁊ intelligunt̉ ratū haber̄. niſi ex preſſe contradixerint etate legitima adueniente ut hic colligit̉: ſed intelli go ꝙ ſponſalia de beant placere cum ſimul cohabitant: quia tūc intelligūt̉ cōſentire exquo nō contradicunt. ff. d̓ ritu nup. minoreꝫ. ſecus credo ſi ſeor ſum habitant quia tunc nō intelligūt conſentire: niſi uel verbo uel ipſo facto puta quia vadit ad domuꝫ ſuaꝫ uel dat aliqua munuſcula ⁊ conſimilia que ſpōſi facere cōſueuerunt. ar. ad hoc. jͣ. c. ꝓxi. in pͥn. vbi dicit: ⁊ poſtea in eū non con ſenſerint. Item ar. ad ea que frequētius accidunt iura adaptari de bent. xxviii. di. de ſyracuſane. ⁊ sͣ. de cleri. ꝯiug. diuerſis fallaciis. C. de la. li. tol. l. vnica.§. ſed ⁊ ſi quis. ⁊. xiiii. q. v. deniqꝫ. Et inſti. de re. diui.§. illud. ⁊. xix. q. ii. due ſunt. ⁊. ff. de ſerui. ru. predi. cum eſſent.§. per pluriū. ff. de vſuca. l. iuſto. i. ℟n̄. in fi. ff. de legi. nam ad ea. ⁊. iii. q. v. accuſatores. īmo qn̄qꝫ ad ea que nūꝙͣ uel raro acci dunt. ff. ſi ꝑs here. pe. l. antiqui. xix. di. in canonicis. in fi. ff. de re. iur. ea que raro. de cō. di. iiii. ſanctū eſt baptiſma. in fi. C. de legi. here. ſi maior. ⁊. li. di. qui in aliquo. v̓. quocunqꝫ. ff. de ſta. ho. nor ſunt. ⁊. l. ſeq. Solū. regulariter obtinet.i. rubrica: cōtraria caſu alia ſunt que negociis nō coherent. ff. de reg. iur̄. ea que raro. n ¶ Filiam. quā habere non poteſt propter affinitatem ſuperueni entem.xxxv. qōe. iii. nec eam quam. nec matrem: propter publice honeſtatis iuſticiā: ut. jͣ. c. proxi. ⁊ sͣ. ti ꝓxi. ad audientiam. ⁊. jͣ. eo. continebatur.§. vl. o ¶ Cceſſit. conſenſerit. dic ſuꝑ hoc ut. sͣ. ca. proxi. pAbſolutus. maxime. hec abſolutio factu tantū reſpicit cuꝫ nulla fuiſſent ſponſalia. sͣ. c. proxi. qui quorū uterqꝫ uel alter ad etatē legibus uel canonibꝰᵈ determina. tam non ꝑuenerit: coniūgant̉ᵉ: niſi forte aliqua urgētiſſima neceſſitate interueniente: utpote pro bono pa cis talis coniūctio tolleret̉. ¶ Sidorus. y Uberēs a pube ſūt uocati id eſt a pudentia corporis nūcu pati: quia hec loca primo lanuginē dacunt. Quidam tamen ex annis pubertatem exiſtimāt: ideſt eū eſſe puberem qui. xiiij. annosᵍ impleuerit: quāuis tardiſſimeʰ pubeſcat. Certuꝫ autem eſt eum puberē eſſe qui ex habitu corporis pubertateꝫ oſtenditᶠ ⁊ generare iam poteſt. et puerpere ſunt que in annis puerili bus pariunt. ELex. iij. herforden̄. epō. Itteras tue fraternitatis acce pimus: ex quaꝝ tenore ꝑperdimus: ꝙ cuꝫ quidam eſſet ꝑfecte etatis: quandam puellam in cunabulis deſponſauit: procedēte uero tempore matrem puelle cognouit: et eam in uxorem accepit: ⁊ infra. Conſul. t. t. r. ꝙ ſi prefatus vir ma trem puelle antequam ſeptimū an num compleſſet in uxoreꝫ accepit: matrimoniū non diſſoluasᵉ: cū de ſponſationes huiuſmodi nulle ſūt: que in cunabulis fiunt. Uerum ſi poſtquam puella ſeptimuꝫ annum compleuit: predictus vir matrem eius accepit uxorem: cū ſponſalia extuncᵗ placere conſueuerint inter eos ſentētiaꝫ diuortij non differas promulgare: nec ipſaꝫ filiāⁿ ſeu ma trem habere ꝑmittas. Dem eboracen̄. epō. ceſſit ad preſētiā noſtrā: et īfra. F. t. mādamꝰ. quatenꝰ ſi tibi ꝯſtiterit ꝙ puella n̄ eēt ſeptēnis qn̄ ab. gu. deſpōſata fuit: ⁊ poſtea in eū ꝯſēſeritº: ⁊ ꝙ idē gu. ab huiuſmodi deſpōſatiōe ꝑ te fuerit abſolutus

¶ ¶ Prolē. qꝛ vbi mr̄ioniū legitimū ē ⁊ filii legitimi erūt. xxxiiii. di. ſi quis viduā. ⁊. xxxii. q. iiii. dicat aliꝗs. ⁊ ſi mr̄ioniū reputat̉ legiti mū lꝫ nō ſit: filii tn̄ erūt legitimi. jͣ. ꝗ fi. ſint legi. cū inter. hodie idē obtinet denūciatiōe p̄miſſa. jͣ. de clādeſti. de ſpō. cū inhibitio. r ¶ Accedit. tacite uel expreſſe: ut dictū eſt. sͣ. c. proxi. s ¶ Ante deſpōſatō nē. ipſius puelle. i ¶ Ipſo iure. hͦ id̓o dic qꝛ cuꝫ maior ꝯͣhit ſpōſalia cū mīo re adueniēte etate ſi mīor noluerit cōſentire in mr̄ioniū ab eccleſia dꝫ abſol ui: et ꝗa illa noluit ꝯſentire fuit abſo lutus ab ep̄o. nec ītelligas ipſo iure.i. ſponſalia nulla fue rūt ip̄o iure ut ꝗdā dixerunt qꝛ ip̄a nō ꝯſenſit in ſpōſalibꝰ ſed hͦ ſtare non pōt qꝛ ſi hͦ fuiſſet nō ſe ꝑaret̉ mr̄ioniū con tractū cū matre cū nulla fuiſſent ſpōſa lia: ut pꝫ ꝑ pͥnci. c. vbi non ſeꝑant̉. n ¶ Inhoneſtuꝫ. qꝛ nullā de ꝯſanguini tate illiꝰ puelle poterit reciꝑe in vxo rē: gͦ multo minus matrē. sͣ. ti. ꝓxi. ad audiētiā. ⁊. c. ſpōſā ⁊. c. iuuenis. cū illa puella fuerit ſpōſa illius: ut. jͣ. ī. c. ꝓxi. in fi. Ontinebat̉. ī decretis. xxx iiii. q. i. ſi ꝗs vxorē acceꝑit.§. i. b ¶ Uiri ſtāduꝫ. ar. ꝯ. xxvii. q. ii. qd̓ int̓ rogaſti. ⁊. xxxiii. q .i. reꝗſiſti. Sol. vbi vir ſe dic̄ cognouiſ ſe vxorem ⁊ iſta ne gat ſtat̉ v̓bo viri ut hic. ⁊. xxxiii. q. i. ſi ꝗs vxorē recepit. ſꝫ c. requiſiſti intelligit̉ qn̄ vterqꝫ cōfitet̉ ꝙ carnalit̓ iungi ꝓpter frigi ditatē nō poſſūt ⁊ vterqꝫ ſeptima manu ꝓpinquoꝝ dꝫ iurare ꝙ n̄ poſſunt carnalit̓ cōmiſceri. c. qd̓ interrogaſti. intelligit̉ qn̄ maritus nō dicit ꝙ vxorē cognouerit vn̄ audit̉ mulier. Preterea qd̓ dic̄ hͦ f. des ē adhibēda viro ſi iurauerit hͦ ītellige qn̄ mulier n̄ ꝓbat ſe virg nę ꝑ aſpectū corꝑis qꝛ tūc bn̄ audit̉. sͣ. d̓ ꝓba. ꝓpoſuiſti. ⁊. c. cām. c ¶ Iuramēto. Sꝫ qͣre cōpellit̉ iſte iurare cū ſit reus. vi. q. v. actor: Io cōpellit̉ iurare ne hoc diceret in fraudē ⁊ in p̄iudiciuꝫ mulieris. nec credere tenet̉ ei mulier ſine iuramēto p̄cipue in cā mr̄ionii ꝓ pter periculuꝫ aīe. Lau. dixit: ꝙ hoc iō qꝛ fundata videbat̉ intētio mulieris qꝛ traducta mulier fuerat mīor: vn̄ ad tollēdā p̄ſumptōeꝫ illa dꝫ iurare: ſecus eēt: ſi mulier oīno nihil ꝓbaſſet. ut. sͣ. d̓ iureiu. c. vl. vbi d̓ hͦ. ſi. jͣ. e. atteſtatōes. Et ſic ē ar. ꝙ ī cāis mr̄ionialibꝰ n̄ dꝫ omitti iuramētū ne in fraudē aliꝗd tenet̉. sͣ. de teſti. tuis qōibus. u ¶ Proxima. Sꝫ qn̄ dr̄ etati ꝓxīa? pōt dici ꝙ cū diſtat a pubertate ꝑ ſex mēſes uel minus. jͣ. e. atteſtatōes. ⁊. ff. de excu. tu. nō tātū. ſic ⁊ ꝓximꝰ pubertati furti obligat̉. inſti. de ob. q̄ ex delic. naſ.§. ī ſum ma. ⁊ intellige nihilominꝰ ꝙ malitia ſupplebat etatē alias non eſſꝫ matrimoniū etiā poſt. xii. annū. ut dixi. s. eo. puberes. e ¶ Preſertim.i. maxime. ⁊ ꝙ parentes confitebant̉ illam legitime Iatis: multū facit pro viro ⁊ contra puellam. f ¶ Alicui. de conſanguinitate. ſic. sͣ. e. acceſſit. in fi. sͣ. ti. ꝓxi. ad audientiā. ⁊. c. iuuenis. ⁊. c. ſponſam. §ſ E illis. annos. tres articuli cōtinent̉ in hac decre. Primus eſt de illis vſqꝫ ſi v̓o. Scd̓s eſt ibi: ſi v̓o alter iſtoꝝ. Tertius ibi: mulier autem. ber. p ¶ Ullatenꝰ audiēdi. ꝓpter fragilitatē etatis. ⁊ eſt ar. ꝙ impubes o eo qd̓ fac̄ an̄ pubertatē reclamare nō vꝫ. ar. xxviii. di. d̓ his. ⁊ xx. q. i. illud. ⁊. ff. de neg. ge. pōponiꝰ. ⁊ ar. ad hͦ. ff. d̓ mīo. deniqꝫ.§. i. b. matrīoniū inter eundē gu. ⁊ matrē puelle celebratū precipias inuio labiliter obſeruari: ⁊ eorū prolem denūcies eſſe legitimā: quia deſpō ſationes ⁊ matrīonia ante ſeptē an nos fieri nō poſſūt: ſi conſēſus poſtea nō acceditʳ. Sane ſi prefata pu ella āte deſpōſationē ſeptimū annū cōpleuerat: licet predictꝰ vir a deſponſatione ipſius puelle ipſo iure fuerit abſolutꝰ: cū ea in eū conſentire noluerit: inhoneſtūᵘ tn̄ videt̉ ut matrē habeat cuius filia fuit ſibi deſpōſata. ¶ Deꝫ noruicen̄. epō Ontiebat̉ in lr̄is tuis ꝙ cū q̄ dā puella. jͣ. nubileſ ānos cui da in uxorē tradita fuerit ⁊ ab ipſo traducta: hec ad nubiles ānos ꝑue niēs: alij nubēdi licētiā poſtulauit: aſſerēs ſe in eundē nullatenꝰ conſē ſiſſe: ⁊ infra. Conſul. t. t. r. ꝙ cū in decretisª habeat̉ expreſſū: ꝙ ſi vir dixerit ꝙ uxorē ſuaꝫ cognouerit: et mulier negauerit: viri ſtanduꝫ eſt ueritari: prefato viro ꝗ dicit ſe mu lierē ipſā cognouiſſe. fides eſt adibēda: ſi id firmauerit iuramētoᶜ Si aūt fuerit etati ꝓxīa: ut ī. xi. uel cir ca. xij. ānū: ⁊ cū ſuo aſſēſu deſpōſata et cognita ab eodē viro ſeparari nō debet: preſertim cū parentes eius ipſā fuiſſe etatis legitīe faterēt̉. Si uero puella infra nubiles ānos ali cui deſpōſata fuerit: nō licet alicui de cōſanguinitate ipſius cui deſpō ſata fuerit eam ducere in uxorē: nec fas eſt eidē ſponſo de cōſāguinitate ſponſe: ſibi aliquā copulare. ¶ Dem barthonien̄. epō. exiſtebat quādo ſponſalia cōtrahebant̉ ſi alter ꝑueniat ad etatē nō eſt audiē dus: ſi petat ſeꝑari ſed expectabit quouſqꝫ alter ad etatē ꝑuenerit. Quidam dicebant ꝙ alter eoꝝ erat maior ⁊ alter minor quādo ſpōſalia cōtrahebant̉: ẜm hoc non differret a ſequenti verſu. Ala. k ¶ Minoris etatis. videt ꝙ in optōe illius qui vltīo ad etatē ꝑuenit ſit recla mare. Et tu dic ꝙ idē iuris ē de alio ꝙ pōt reclamare etiā ſi mīor vellet cōſentire alit̓ n̄ differret a ſequēti verſu. l ¶ Iudicio eccleſie. ſic. jͣ. ca. ꝓxi. ⁊ ita pꝫ ꝙ ſpōſalia diſſol ui debēt iudicio eccleſie tātū niſi fortiꝰ vinculū ſuꝑueniat puta mr̄ioniū cū alio uel vo tū ſolēne tunc ip̄o iure ſoluta ſunt. ar. sͣ. ti. ꝓxi. ſi inter. ⁊. jͣ. de ſpon. duo. c. i. ar. ꝯͣ. jͣ. e. ex lr̄is. vbi ſoluūt̉ ſpōſalia an̄qͣ alter ꝑueniat ad etatē. ſed nō eſt ꝯͣ qꝛ ibi non tenuerūt ſpō ſalia ut patꝫ ex fine: hic v̓o te nuerūt. Itē ſi. sͣ. ti. ꝓxi. p̄ter ea. ⁊. ca. requiſiuit. ibi ſimilit̓ ſoluūt̉ ſpōſalia ne deteriꝰ in de cōtingat: ⁊ ita ſpōſalia cō trahētes ſi nolunt vterqꝫ uel alter ꝑficere mr̄ioniū nō ſūt cōpellēdi ut colligit̉ ꝑ hec iu ra. Sꝫ ꝯͣ eſt expreſſū ꝙ oīno ſunt cōpellēdi ꝑ eccleſiaſticaꝫ cenſurā. sͣ. ti. ꝓxi. ex lr̄is. ii. ⁊ c. ſicut. Quid gͦ reſpōdebis? dicas ꝙ illa decre. ex lr̄is. ii. ⁊. c. ſicut. loquūt̉ qn̄ iuramē tū interuenit lꝫ illi etiā eſſent īpuberes ſed erāt doli capa ces ita ꝙ tenuit iuramentū: vnde ꝓpter periculū iuramē ti cōpelli debēt ad ꝯͣhenduꝫ ⁊ illa decre. requiſiuit. reducit̉ ad illā ex lr̄is. ut ibi plene dictū ē. ⁊ qd̓ dicit illa decre. p̄terea. potius eſt diſpēſatio: ut ibi dictum eſt. ⁊ qꝛ vterqꝫ diſſentiebat iō facilius tolle rat̉: hic gͦ loquit̉ de ſpōſalib minoꝝ. Si gͦ iuramētū inter ueniat cōpellēdi ſunt ꝑficere matrīoniū: ſiue ſint maiores ſiue mīores dū tn̄ fueriūt do li capaces: qꝛ etas illa plena ē ꝑiuriis. jͣ. d̓ delic. pue. pueris Si v̓o iuramentū nō interue nit in ſpōſalibꝰ non ſūt īuiti cōpellēdi: qꝛ inuite nuptie difficiles exitus ꝯſue uerūt hr̄e. Et ita planū ē ex cā tamē cōpellunt̉: ut dictū eſt. sͣ. d̓ ſpo. ex lr̄is. ii. m ¶ Nupſit.i. ſpōſalia ꝯͣxit: qꝛ mr̄ioniū ꝯͣhere nō poterat. ſic. jͣ. c. ꝓxin ¶ Semel cōſenſerit. ar. qd̓ ſemel ꝓbatū eſt amplius nō poſſuꝫ reprobare. iii. q. iii. offerat̉. ⁊. viii. q. ii. dilectiſſimi. ⁊. xx. q. iii. eos qui. xxxii. q. v. horrendus. ⁊. iiii. di. in iſtis. ⁊ sͣ. de cā poſ. cū oliꝫ. ff. de neg. ge. pōponius. i. ⁊. ff. de adul. ſi vxor. in fi. ar. ꝯͣ. ff. de mu. ⁊ ho. ut gradatim.§. reprobari. Itē ar. ꝙ cō tractus claudicat. ar. sͣ. de elec. noſti. ⁊. xxxii. q. v. ꝓpoſito. ⁊. q. ii. aliquādo. ⁊ xxxiii. q. v. manifeſtū. xii. q. ii. ſi qua de rebꝰ. ⁊ inſti. de auc. tu.§. i. ⁊. C. de ꝓ cu. non eo minꝰ. ar. ꝯͣ. ff. de arbi. ſi cū dies.§. ſed ⁊ ſi. ⁊. l. ſed ſi interpellat̉.§. vl. xxi. q. v. ſi quis cuiuſlibet. ⁊. iiii. q. v. ꝗſꝗs. Sol. veꝝ eſt ꝙ multi cōtractus claudicant: ⁊ ex vna ꝑte poſſūt tenere ⁊ ex altera nō: ut ſi pupillus ꝯͣhat cuꝫ minore ſine tutoris aucte. inſti. de aucͣt. tu.§. i. ⁊. l. p̄dicta. non eo minꝰ. ⁊. c. ſi qua de rebus. ſecus in mr̄ionio qꝛ illud vinculū non pōt cōſtare niſi ex duo bus cōſenſibus. sͣ. ti. ꝓxi. tua. ⁊ qd̓ dicit hic nō obſtat: qꝛ ille tenet̉ expectare non rōne matrimonij ſed rōne ſue ꝓmiſſionis. vnde ſi cōtraheret cum alia teneret etiam ſi iuramentū interueniſſet. sͣ. ti. ꝓxi. ſi inter. o ¶ Nobis. mr̄ionii. noīe.ſ. futuri qꝛ loquit̉ de ſponſalibus sͣ. c. ꝓxi. p LI Conſenſuꝫ non habēt. quouſqꝫ ꝑueniāt ad etatē legitimā: ſic etiā et in voto. xx. q. i. firma. jͣ. de fri. ⁊ malefi. qd̓ ſedē. Sed pone ꝙ dicāt accipio te in meū ⁊ ego te in meā: intēdentes etiā ꝯhere matrīoniū. ℟n̄. mr̄ioniū non ꝯtrahūt etate ꝓhibēte ſpōſalia non ꝯͣhunt qꝛ nolunt. ff. de ſpon. queſitū. ar sͣ. de offi. dele. cū ſuꝑ. ⁊. C. ſi quis alteri uel ſibi. multū intereſt. ſi in eadē vo luntate ꝑſiſtant vſqꝫ ad legitimā etatē: matrioniū pͥus inutile ratihabitōe ta cita uel exp̄ſſa cōfirmat̉. ar. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. ff. de ſpon. queſitū. de ritu nup. in īorē Poſſet tamē ꝓbabiliter dici ꝙ ſpōſalia cōtrahunt iuris poteſtate. lꝫ ea cōtra here non intendāt. jͣ. e. atteſtatōes. ar. ⁊. c. duo. ala. q ¶ Tenent̉. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ xx. q. i. illud. xxviii. di. de his. Anticipare. jͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. c. vlti. ⁊ sͣ. e. puberes. s E illis. d̓ſpōſat̉. ⁊ traducūt̉ ī domū pꝰ ea allegāt mīorē etatē uel violētiā. E illis qui īfra annosᵍ aptos matrīonijs ſpōſalia cōtrahūt ſiue uterqꝫ ſiue alter reclamet ante quā ad annos matrimonijs aptos ꝑuenerīt: ⁊ poſtulēt ſeparari: nō ſūt ullatenus audiendi. Si uero alter uter iſtoꝝ ad annos pubertatis ꝑ uenerit: infra eoſdē anos altero ex iſtente cūⁱ ſpōſalia cōtrahūtur: ſi is qui minoris etatis eſt cū ad annos illos ꝑuenerit reclamauerit: nec in alterū uoluerit cōſētire: iudicio eo cleſie poterūt abīuicē ſeparari: mu lier autē que poſtquā ānos nubileattīgit: ei qui nōdū ad ānos aptos matrīonijs uenerat: nupſitᵐ: cū in eū ſemelⁿ cōſenſerit: āplius nō pote rit diſſētire: niſi ipſe cui nupſit poſt quā ad legitimā etatē ꝑuenerit: in eaꝫ ſuū negauerit preſtare cōſenſū. ¶Dem. ¶ Nobis tua diſcretio re ꝗſiuit Lutrū his qui infra annos nu biles matrīonij nomīe coniūgunt̉ uel eorū alteri: antequā ad annos aptos matrīonio ꝑueniant: liceat a matrīonio tali diſcedere. Ad ꝗd reſpōdemus ꝙ pro eo ꝙ ante nubi les annos cōiugalem conſenſūᵖ nō habent: uſqꝫ ad legitimā etateꝫ expectare tenent̉q: ⁊ tūc aūt cōfirmet̉ matrimoniū: aut ſi ſimul eſſe nolu erit: ſeparent̉: niſi carnis cōmixtio ante interuenerit: cum interdū illa tēpus āticipareʳ ſoleat pubertatis. ¶ Dem genuen̄. archiepō. E illis qui ī minori etate de ſponſant̉ˢ: ⁊ infra. Reſpōde mus: ꝙ ſi ita fuerint etati proximi:

t ¶ Copula carnali cōiungi. Hoc ſolū conſiderat̉ ut poſſint cōiugali vinculo ſociari ⁊ non numerus annoꝝ. sͣ. e. puberes. u ¶ Conſenſiſſe. quod facere poterunt licꝫ nondum ꝑuenerit ad etatem cum pubertas preueniſſet etatem. x ¶ Malitia. alibi appellat̉ prudētia. jͣ. eo. c. vl. ſi. C. ſi minor ſe ma. dixe. l. iii. y ¶ Excuſare. ſic. sͣ. e. ti. ꝓxi. veniēs. ii. ⁊. c. conſultatōni. z ¶ Cōſenſus. exp̄ſſus uel p̄ ſumptus: ut ſi patiēter coha bitet illi talis violētia tranſit in ꝯſenſuꝫ. sͣ. ti. ꝓxi. ad id qd̓ ⁊. jͣ. qui cle. uel vouē. inſinuā te. C. qd̓ me. cā. l. ii. uel ſi car nalis copula ſubſequat̉. jͣ. de eo qui dux. in ma. quā pol. ꝑ adult. ſignificauit. ⁊. jͣ. ꝗ ma. accu. poſ. inſuper. ber Tteſtatōes. niſus fuiſ ſet. ⁊ ita conatus non F piudicat cū non habuit effe ctum sͣ. ti. ꝓxi. ca. vlti. vbi de hoc. ber. b ¶ Euaſiſſe. cui credit̉ in hͦ ꝙ ꝯ ſe cōfitebat̉. xiiii. q. ii.§. i. ⁊. ff. de inter. ac. de etate.§. i. alias ſtaret̉ v̓bo viri: ut s. e. ꝯfitebat̉. ꝓut ibi dicitur. c ¶ Per teſtes. quod facere nō poterit nō obſtāte publicatō ne alioꝝ teſtiū cū iſte ſit aliꝰ articulꝰ. d̓ teſti. fraternitatis ⁊. c. tā litteris. ⁊. c. cauſā. ii. ⁊ c. ex tenore. ⁊. c. ſeries. d ¶ Circa finē. forte ꝑ ſex mē ſes. ff. de excu. tu. non tantū. ii. ff. de mu. ⁊ hono. ad rē pu blicā. ⁊ sͣ. eo. continebat̉. ar. cōtra. xx. q. i. illud. hoc intellige ſi iuuenis iſte tunc eſſet viripotēs qꝛ malitia preueniſ etatē quādoqꝫ. sͣ. e. c. ꝓxi. ali as nō tenet matrīoniū etiā ſi cōpleuiſſet. xiiii. an. ut. sͣ. eo. puberes dictū eſt. e ¶ Ab ipſo iuramento. Sed quare exigit̉ iuramentū cuꝫ ipſe ſit reus. vi. q. vlti. actorIdeo defert̉ ei iuramentum qꝛ p̄ſumptio erat ꝓ muliere qꝛ cōſtabat ꝙ cū ipſa cōtraxerat: ⁊ quia aſpirauerat ad carnalē copulā. vnde ex hoc erat p̄ſumptio cōtra illū. ſic sͣ. eo. cōtinebatur. dic ut ibi. Quādo debeat iuramentuꝫ deferri reo uel actori? quere illud. sͣ. de iureiur. c. vlti. Et ideo iurat ꝙ poterat eē poſt xiiii. annos cōſenſiſſet in illā ⁊ timore iuramenti confite bat̉ veritatem. ber. X litteris. deſponſata ſea non conſentiente. g ¶ Potius. electiue ⁊ non cō paratiue. h ¶ Per annū. Si hoc feciſſꝫ ſponte ſic tenuiſſent ſponſalia ex patientia conſequentis tꝑis. sͣ. ti. ꝓxi. ad id quod. et ſic non fuiſſet iſta mulier au dita quouſqꝫ alter ꝑueniſſet ad etatē. sͣ. eo. de illis i. i ¶ Carnaliter. quod ſi feciſſet ſtatim p̄ſumeret̉ conſenſiſſe. jͣ. de eo qui dux. in matri. quā pol. per adult. ſignificauit. k ¶ Tribuas. argu. cōtra. sͣ. eo. de illis. i. ⁊. c. a nobis. Sol. illud veꝝ eſt quan do certum eſt ꝙ ſponſalia tenuerūt: hic non tenuerunt: ⁊ ideo dat̉ ei licētia cum alio cpn̄trahendi. ay Uo pueri. matrimonialiter.i. ut matrīonialiter iungerent̉ etate adue niente: ſed ſponſalia contrahendo. b ¶ Per tres annos. Et ita tenuerūt ſponſalia ratihabitiōe ſequenti. sͣ. eo. ex litteris. ⁊ qui patri in ſponſalibus non cōtradicit conſentire videtur. ff. de ſponſa. ſed que patris. c ¶ Rediret. rediit ille pater ad id quod dānauerat. xxvi. q. v. nec miruꝫ potuerīt copulaᵗ carnali cōiungi mi noris etatis intuitu ſeparari nō de bent: ſi vnus in alium viſus fuerit conſenſiſſeᵘ: cum in eis etatem ſuꝑ pleuiſſe maliciaˣ videat̉. ſed cuiuſcūqꝫ ſint etatis ſe poſſunt per illatā violentiam excuſareʸ: niſi poſt vio Ientiam conſenſusᶻ accedat. Rbanus. iij. cenomon. epō. Tteſtationes ſuper cauſa ma trimonij: que inter. h. iuuenē ⁊. g. mulierem uertitur accepimus ⁊ ipſis inſpectis nobis innotuit: q̄ predictus iuuenis nondum duode cimum annum attigerat: cum prefa tam. g. accepit uxorē: ⁊ licet niſus fuiſſet: ſicut uterqꝫ cōfeſſus ē ipſā corrumpere: mulier tamen credit ſe virginem euaſiſſe uerum ipſe an tequam ad annum. xiiij perueniſſꝫ a memorata muliere r̄ceſſit que cu xvij. annos habeat: eadem ꝓ viro ſibi uēdicare cōtendit: ⁊ infra. Cō ſul. t. t. r. ꝙ ſi mulier per idoneos teſtesᶜ probare nequiuerit: ⁊ poſt xiiij. annuꝫ etatis ſue uel circa finē xiiij. anni predictus iuuenis conſe ſiſſet in eam ab ipſo iuramentoᶜ recepto: ꝙ poſtquam ad legitimā eta tem peruenit: ipſam habere nō cō ſenſit uxorem: ab īpetitione mulie. ris eum pōtes ⁊ debes abſoluere et ad alia uota utriqꝫ dare licentiaꝫ tranſeundi. ¶Dem piſano archiepō. VX litteris. t. fra. accepimꝰ: q puella quedam anno. xij. iurata fuit ⁊ deſponſata cuidaꝫ puero ix. uel. x. annoꝝ: ⁊ tempore proce. dente de uolūtate parentū potiusᵍ quā de ſua: ſicut aſſerit ad domum patris pueri adducta: ubi nolens et inuita minis parentum impulſa moram fecit per annum ⁊ ampliuſ et tandem inde recedēs: ad domū propriam eſt regreſſa: ⁊ infra. Cū autem dictus puer nondū ad. xiiij. annuꝫ peruenerit: nec ad eandem carnaliter acceſſum habuit: diſ. t. .t. r. ꝙ ſi puella cōmonita ut donec compleat idem puer annum. xiiij. expectet: non duxerit expectanduꝫ ei ſecundū ea que ꝓpoſita ſunt: accipiendi alium virum liberam tribuasˣ facultatē. FLe. iij d ¶ In vxorem. quā habere non potuit. sͣ. ti. ꝓxi. ſponſam. e ¶ Matrimoniū. ſed ſponſalia fuerūt tunc iuris poteſtate qꝛ ſi nō valet ut ago: valeat ut valere poteſt. Intendebāt enī obligari ad in uicē: ⁊ ideo interpretatio fieri debet: ut res potius valcat ꝙ pereat sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos.§. ceterū: ut dictū eſt. sͣ. eo. a nobis. et hoc pꝫ per ſequen tia. arg. ꝯtra. ff. de acti. ⁊ obli. obligati onū.§. verboꝝ obligatio. f ¶ Honeſtatis iuſti ciā. que impedit ēt matrimoniū cōtra hendum ⁊ dirimit iam contractū: qͣre ille gulielmus non pōt habere aliquaꝫ de cōſanguinitate gulielme.s. ti. ꝓxi. ad audientiā. iuue nis. ſponſaꝫ. ⁊ sͣ. e. acceſſit. in fi. ⁊. ca. litteras. In quibuſ dā tamē ſublata eſt publice honeſtatis iuſticia: ut ī ſobole ſuſcepta ex ſecūdis nuptiis: ⁊ in ſecun do ⁊ tertio genere affinitatis. jͣ. de cōſang. ⁊ affini. non debet. g ¶ Legitime.i. per matrimoniū quod tanꝙͣ fortius vinculū ſoluit ſponſa lia. sͣ. ti. ꝓxi. ſi int̓. ⁊ jͣ. d̓ ſpon. duo. c. i. alias non contraxit legittime quia non debuit frange re fideꝫ de qua debet agere penitētiā ut. c. ſi inter. h ¶ Caput. ſic. xxx. iii. q. v. cum caput. vnde ſibi potiꝰ cre dit̉ ꝙͣ vxori. sͣ. eo. continebat̉. ⁊ xxx iii. qōe.i. ſi quis acceperit. i ¶ Dicat. ſatis fuit de facili credendū quia nihil iuris ac quirebat̉ alterūter quia ſiue cognoue rit ſiue non eā ha bere non poteſt: ut sͣ. eo. patet. ſecus ſi coitus faceret ad ꝓ bationē obligatōis ut. sͣ. de ꝓba. ꝓpoſuiſti ⁊. jͣ. d̓ frigi. et malefi. ca. i. k ¶ Siue antea. hͦ ē poſtꝙͣ fuerit cōpul ſus redire ad guli elmā ſiue ante com pulſioneꝫ ſiue poſt cognouit ſtephanā l ¶ Dabit̉. Sed qͣre hoc cū inter guliel mū ⁊ gulielmā nō fuit mr̄ioniū: pōt dici ꝙ ꝓpter ſcādalū ut innuit lr̄a precedēs: vel potius ꝓpter delictū vtriuſqꝫ ꝓpter ſponſalia q̄ preceſſerāt inter eos: ⁊ ſic orta erat publice honeſtatis iuſticia vn non poterāt gu. ⁊ ſtephana vlterius carnaliter ꝯiungi: ⁊ iō ꝓhibet qꝛ ex certa ſciētia cōtraxerūt ⁊ carnalit̓ ꝯiūcti fuerunt: tn̄ ſi ꝯhunt matrīoniū tenebit. jͣ. de ma. ꝯͣc. cōtra interdic. eccle. c. i. m ¶ Cum. m. niſi voluerit eū repellere pretextu adulterii. n ¶ Requiſito. No. ꝙ ſine iudicio eccleſie nullus debet dimittere vxorē ſuā cū hec ſit pena q̄ nulli ē inferēda niſi ꝑ iudicē. xxxiii. q. ii. ſeculares. ⁊.§. in hͦ ca. ⁊ xxxv. q. vi. multoꝝ. ꝙͣtūcūqꝫ ēt īpedimetū Uo pueri gulielmus ⁊ gulielma matrionialiterª ſunt con iuncti puero vi. puella uero. vij annū agente: qui ſimul per tres an nos manſerunt: tunc pater puelle ſubtrahens eam ſponſo ipſaꝫ alteri m. nomine copulauit: cū quo per vij. ānos quiete remāſit: ipſe uero tunc reliquit eandē: quia credebat eam alium virum habere: guliel.ſ. cui prius fuerat deſponſata: prior autem ſpōſus ad annos diſcretiōis perueniens: a prede. tuo contrahē di: cū alia licētiam impetrauit: qui quādā nomīe.s. cōſobrinā prioris in uxorē accepit: ⁊ cū ea ꝑ aliquod tempus exiſtens: eam ut ipſe fatet̉ carnaliter nō cognouit: licet illa ſe ab eo cognitā aſſeueret. Cum autē pater memorate. gu. eam vidiſſet a ſecūdo viro relictā: prenomīatuꝫ gu. cui prius eam deſponſauerat: compulit ut.s. neptem ſuam omni no dimitteret: ⁊ ad gu. ſuam deſpō ſatam rediret: qui poſtmoduꝫ per biennium cohabitauit eidē. Quia igitur quid tibi facienduꝫ ſit poſtu las edoceri. b. r. ꝙ impediēte puerili etate matrimoniumᶜ inter gu. ⁊ gu. non fuit. ⁊ licet idem poſtquā illa nupſit alij: potuerit aliam duce re in uxorem: tamen quia dictā.s. duxit cōſobrinā mulieris eiuſdem ſiue eam cognouerit: ſiue non: nō debet tamen cum eadē s. propter publice honeſtatis iuſtitiam rema nere. nec ad primaꝫ habere regreſ ſum quia alteri fuit legittimeᵍ cōpu lata: ⁊ infra. Cuꝫ uero uir caput ſit mulieris ⁊ gu. dicat ſe non cognouiſſe prius.sͣ. ſupradictam: aliaꝫ ſi uoluerit poterit ducere in uxoreꝫ ⁊ s. uiro legittimo copulari. poſt ſeparationem uero pro uitando populi ſcādalo: utriqꝫ ad tempus eſt penitentia iniungenda. Si uero le gittime conſtaret ipſaꝫ.s. ab eo: ſi ue poſt: ſiue antea cognitam extitiſ ſe: neutri uiuente altero dabiturˡ licentia contrahēdi. Remanebit er go gulielma cumꝰ. m. impoſita ipſi m. ad tempus penitentia competē ti: qui pro ſua opinione ſola guliel mā iudicio eccleſie non requiſito dimiſit.

D diſſoluendū. accuſatōne. Hoc intellige ita. quidā io. noīe contraxit cū quadā puella infra ſeptēniū conſtituta tandeꝫ er ꝑte puelle accuſabat̉ matrioniū ꝓpter cōſanguinitatē: ⁊ dū vellent ꝓducere teſtes ad ꝓbandā ꝯſanguinitatē cōtra illos accuſatores exceptōes ꝓpoſite fuerūt ex ꝑte viri ut ab accuſatiōe repelle rent̉ ſuꝑ hoc ꝓnuciauit papa ẜm ꝙ ī lr̄a ſequit̉ ber. p ¶ Matrimoniuꝫ. ſi s. de reſt. ſpo. ex parte. nec cōſenſit poſt. vii. an. quia ſi poſt cōſenſiſſet tenuiſſent ſpōſalia ni ſi ꝯſanguinitas im pedirꝫ. s. e. lr̄as. ac ceſſit. ſi. sͣ. de iudi. examinata. ſic iſti ī eptā ꝓpoſuerūt ac cuſatōnē manifeſte ⁊ iō ſtatim dicunt̉ repelli: ut ibi dr̄. vn̄ adhuc poſſunt pro ponere aptaꝫ.ſ. de nunciare. ¶ ¶ Accuſari. bene dicit qꝛ pͥmo dꝫ exi ſtere ī rerū natura id de quo agit̉: nec ante iuris rō quaꝫ ꝑſona querenda ē. .ff. de iure codicil. quidā referūt.§. i. ſic ⁊ collegio quod nondū eſt non dar pͥuilegiuꝫ. sͣ. de ec. edifi. ad audientiā ii. nec reſcriptū datur ad liteſ futuras sͣ. de reſcrip. c. vlti. nec pōt dici verum qd̓ nūqͣ fuit. d̓ pe. di. ii. in fi. nec dicit̉ mortuū qd̓ nōdum vixit. xxx. q. ii. qd̓ non. vbi de hͦ. ⁊. jͣ. d̓ homi. ſicut. ex tuarū. ⁊ teſtamētū qd̓ nondū eſt rūpi nō pōt. ff. de iniu. rup. teſta. nā ⁊ ſub cōditiōe. ar. ff. de edil. edic. bonē. §. ul. ſic aqua que nondū apparet nō poteſt conſtitui aque ductus. ff. ſi ſer. uen. l. vlti. ⁊ ei qd̓ nondū natū eſt nō preſcribit. C. de an. excep. l. i.§. nemo. ff. quēadmo. ſer. amit. ſi quiſ alia. vbi dr̄ ꝙ ꝙͣdiu paries nō eſt ſeruitus nō acquirit̉: alias admittit̉. Ar. ꝯͣ. qꝛ edificio qd̓ nondū eſt preſcribit̉. ff. de ſerui. ur. predi. ſi ſeruitus.§. futuro. ⁊ ff. de ſerui. ru. predi. labeo. ⁊ vſuris futuris preſcribit̉. C. de vſur. eos. ⁊. ar. sͣ. de cōſue. cuꝫ oliꝫ. So. verū eſt ꝙ rei que nondū eſt nō pōt ſeruitus cōſtitui: ut dicunt prime concor. poteſt tamē obligatio acquiri de ipſa conſtituenda cum res fuerit in rerū natura: ⁊ ſic in telliguntur contraria. r ¶ Denunciari. ⁊ ita denūciari poteſt crimē nondū cōmiſſuꝫ. xciii. di. diaconi. ff. de dā. infec. l. ii. īmo vnus ſolus pōt īpedire matrīo niū. s. ti. ꝓxi. p̄terea. ii. ⁊ valet denūciatio in pͥnci. nā ſtatim dicunt̉ malefidei poſſeſſores. ar. C. de rei vendi. ſi fundū. ⁊ in matrionio ꝯhendo id qd̓ certius eſt tenendū eſt. ff. de ritu nup. adoptiuꝰ.§. i. in fi. ⁊ s. ti. ꝓxi. iuuenis. ad hanc denunciatiōeꝫ non admittit̉ niſi ſit grauis ⁊ honeſta ꝑſona. sͣ. ti. ꝓxi. cū in tua. ꝗlibet tenet̉ ad hanc denunciatōeꝫ. jͣ. de cog. ſpiri. tua nos. ⁊ etiā admittunt̉ qui denun ciat famā. sͣ. ti. ꝓxi. cū in tua. ⁊ de auditu. xxii. q. v. hͦ vr̄ ſine aliqua admonitōe p̄miſſa ꝙ nō fit in alijs denūciatōibus. ii. q. i. ſi peccaue rit. ⁊ sͣ. de iudi. nouit. ⁊ eſt ius cōe qd̓ quilibet tenet̉ ⁊ pōt denūcia re. jͣ. de clāde. deſpon. cum inhibitio. a ¶ Saluis exceptōibus. ſic pꝫ ꝙ cū variat̉ modus agendi poſſunt bpponi exceptōnes omiſſe in pͥmo iudicio. ſic. sͣ. de teſti. veniēs. ii. vn non ob. sͣ. de excep. paſtoralis. io. Sed que fuerūt huiuſmōi ex ceptōes? pōt eſſe ꝙ excipiebat vir ꝙ accuſatores erāt crioſi uel ma ſe fame: uel forſan dicebat ꝙ admonitio nō p̄ceſſerat ſed in iſto ca ſū non eſt neceſſe admonitionē p̄cedere. vel forte dicebat nō ſunt admittēdi ad accuſandū tanꝙͣ ſuſpecti qꝛ tꝑe cōtractus nihil dixeſunt ⁊ erant p̄ſentes quādo denunciatu fuerat matrimoniū cōtrahendū. jͣ. qui ma. accu. poſ. cum in tua. b ¶ Interdicimꝰ. ita ꝙ ſi ꝑ extorſionē uel violentiā quicꝙͣ fieret in INno. iij. c. ⁊. p. quondā filijs malabrance. D diſſoluendū quod factuꝫ fuerat inter. j. ⁊ sͣ. ⁊ īfra. Ac II cuſationeᵈ pro puella ſuper conſan guinitate ꝓpoſita: prefatus j. mul tas exceptiōes ꝓpoſuit: per quas nitebatur uos ab accuſatione multi pliciter remouere: ⁊ infra. Interlo quendo pronūciamꝰ inter iuuenē ⁊ puellam nec matrīoniūᵖ nec ſpon ſalia fuiſſe contracta: cū conſtet pu ellam nondū ad ſeptēniū ꝑueniſſe. Quocirca nec accuſatio locū habe bat: cū non eſſet quod poſſet legitime accuſariq. Denūciari tamen poterat conſanguinitas: ut interdiceretur matrimoniū cōtrahendū. Ad denunciationē ergo legitime probandam terminū aſſignamus. ſaluis exceptionibus: non ſolum propoſitis: ſed etiam proponēdis. Ne uero quicquā in puellam inte rim attentetur aucto. ap. interdici. mus: ne in negocio de nouo procedatur ulterius: donec uel a denū ciatione ceſſetur: uel ea probata or dine iudiciario ꝓcedatur: Quod ſi contra interdictum noſtrū in pre iudicium ipſius aliquid fuerit attē tatum: id irritum eſſe decernimꝰ: et viribus omnino carere. ¶ Dem epō abbaten̄. Ue nobis exhibite littere cō 75 tinebant: ꝙ quidam filiā ſuā c ¶ Irritū. quo ad iudiciū qd̓ mouet̉ in p̄iudiciū ipſius. ſi. sͣ. de p̄ben. inter ce tera. ſecus eſſet ſi clauſula illa non apponat̉ lꝫ mandat papa aliquid fieri. sͣ. d̓ p̄ben. dilectus.i. ⁊. c. dilectꝰ. ii. Sꝫ quid ſi ꝯͣherēt matrioniū ꝯͣ interdictū pape nūquid irritabit̉ mr̄ioniū? Dico ꝙ non ſed ſeparabunt̉ ad tp̄s. sͣ. de ſpō. cū in apoſtolica. quouſqꝫ cognoſcat̉ de impedimēto. jͣ. de ma. ꝯtrac. ꝯͣ intdi. eccle. ex lr̄is. de muliere. naꝫ fortius eſt matrimoniū ꝙͣ in terdictū pape. ¶Ue. ſubarrauit. ſic. xx vii. q. ii. ſi quis vxorē. ⁊. c. ſeq. Et hec ſubarratio fit qn̄qꝫ per īmiſſionē annuli: iu xta illud: annulo ſuo ſubarra uit me. qn̄qꝫ ꝑ dationē aliaꝝ reꝝ uel alioꝝ inſigniū. ⁊ qn̄ꝫ fit talis ſubarratio interueni ente cōſenſu expreſſo ut hicqn̄qꝫ etiā non interueniente ſed ſiue interueniat ſiue non dūmō conſtet de ſubarratōe p̄ſumit̉ matrioniū donec ꝓ bet̉ ꝯͣriū. ar. xxx. q. v. noſtra tes. ⁊. ca. femine. ⁊. xxvii. di. ꝙ interrogaſti. ⁊ sͣ. de ſpon. is qui. qꝛ nihil intereſt an fa cto an v̓bo quis declaret vo luntatē ſuā. xliii. di. c. i. ibi pa ſtorē recte loqui timuiſſe ꝗd aliud dicere ꝙ terga tacēdo prebuiſſe uel ibi veſtimēta ſa cerdotis ꝗd alid̓ ꝙͣ recta oꝑa ⁊cͣ. ubi d̓ hoc. ff. de le. de ꝗbꝰ ⁊ sͣ. de regu. c. pe. arg. op. ⁊ ſi fiat a patre p̄ſumunt ſponſa lia: ut. c. noſtrates. ſꝫ int̓ ſpō ſos p̄ſumit̉ matrīoniū ut hic ī fi. niſi ꝯſuetudo in cōtrariū eēt. ar. sͣ. de p̄ſump. illud. e ¶ Circiter. ſic. sͣ. e. ꝯtinebat̉ ⁊. c. atteſtatōes. Ad modicaꝫ quātitatē refert̉ hec dictō cir citer ⁊ conſimiles. ff. de v̓bo. ſigni. hec adiectio. f ¶ Nubilis. no. nubilis etas in viro eſt. xiiii. an. in femina xii. ut dixi. sͣ. e. vbi. ⁊ ita ſi nō fuit talis nō fuit matrīoniuꝫ it̄ eos ſꝫ ſpōſalia tātū niſi ma litia ſupplerꝫ etatē ut. jͣ. ſeꝗt̉. g ¶ Prudentia.i. carnalis cōcupiſcētia. ar. xxxii. q. ii. niſi enī alibi appellatur malitia. sͣ. e. de illis. ii. ſic etiā in delictis doli capacitas ſupplet etatē. jͣ. de de lic. pue. pueris. ⁊ inſti. he oblig. que ex delic. naſ.§. in ſumma. circa fi. ⁊. ff. ad l. aquil. ſed ⁊ ſi quecunqꝫ.§. i. C. ſi mi. ſe ma. dixe. l. iii. ſi. lxxvii. di. monach nouitius. ⁊. C. de his qui ve. eta. impe. l. ii. h ¶ Subarrata. ⁊ ita collige ꝙ ꝑ ſubarrationē ꝯͣhit̉ matrimoniū veꝝ uel pre ſumptū: ut dixi in pͥnc. niſi etas repugnet: ut hic pꝫ. ⁊ eſt hic argu. manifeſtū ꝙ ſi minor in cōtrahendo vtat̉ verbis ꝑtinentibus ad matrimoniū contrahenduꝫ contrahit ſponſalia. CIquis. viro incumbit probatio: qꝛ caput eſt mulieris. xxxii. q. vi. non mechaberis. xxxiii. q. v. cuꝫ caput. ⁊. q. i. ſi quis vxorē. hoc dicit. r. Ex hac lr̄a innuit̉ ꝙ ſiue vir neget deſponſationē ſiue mulier ſemꝑ viro incūbit ꝓbatio. Sed hͦ nō vr̄ quia negantis factuꝫ nulla eſt ꝓbatio. vi. q. v. actor.§. vlti. ⁊ sͣ. de elec. bone. i. ⁊ ei qui dicit nō qui negat incumbit ꝓbatio. ff. de ꝓ ba. ei qui. Dixit Ala. ꝙ viro incumbit ꝓbatō vbi ipſe negat clādeſtine ductā eſſe vxorē qꝛ potiꝰ negat ius ꝙͣ factuꝫ: ⁊ qui ius negat ꝓbare dꝫ. ff. de ꝓbat. ab ea ꝑte. Sed ille intellectꝰ nō placet qꝛ exquo publice ꝯfitet̉ factuꝫ corā eo cleſia approbat̉ matrimoniuꝫ. jͣ. c. ꝓxi. Dixit. t. ꝙ legit̉ ẜm ꝙ dixit Gratianꝰ xxxii. q. vii.§. ſed illud ambroſij. ut vir dicat̉ hic a virtute uel a virilitate quia ſtat ꝓ matrīonio ⁊ nō a ſexū ⁊ mulier a mollicie mētis. Et dic viro.i. qui ſtat ꝓ matrimonio. vel dicas ꝙ. ca. legit̉ cū reduplicatōe lr̄e hoc modo. Si quis clam deſponſauerit aliqua ⁊ mulier negat deſpōſationē viro incūbit ꝓbatō ⁊ ſi vir negat deſponſationē mulieri incūbit ꝓbatio ⁊ ideo nō reſumpſit expreſſe quia idē iudiciū eſt de muliere quod de viro. ſic. xxxii. q. vii. apoſtolus ⁊ hoc verū eſt: ⁊ ſic ſeruatur ſi vir negat matrimoniū mulieri incumbit pro batio ⁊ econuerſo Uod autē. cōpellendi. ſi alter uel vterqꝫ negauerit ſe cōtraxiſſe nō de b bēt cōpelli ut ſimul maneant exquo nō ꝓbat̉ quia eccleſia nō iudicat de occultis. xxxii. di. erubeſcant. ⁊. xxxii. q. v. chriſtiana. ⁊ hic. immo potius ſunt ab inuicem ſeparandi quia contubernia uel ſtupra preſumuntur. xxxv. qōe i. ca. i. c ¶ Rationabilis cā. puta ꝯſanguinitas. xxxii. q. v. horrēdus. xxxv. q. iii. ꝯdici mus. vel affinitas uel aliud. jͣ. de eo qui cog. ꝯſan. vxo. ſue. ſuper eo. d ¶ A pͥncipio. ar. ꝙ ab initio nō valebat tractu tēꝑis cōualeſcit. sͣ. de elec. ꝙ circiter. xij. annos habentē cuidaꝫ nobili deſponſauit: qui ſubarrauit eandeꝫ conſenſu mutuo accedēte. ⁊ infra. Quia uero nobis conſtare non potuit cuius etatis eſſet puella cū eidem viro extitit deſponſata: cum dicatur ꝙ circiterᵉ.xij. annos habebat: utrum ne prudentia tunc in illa ſuppleret etatem. Reſpon. demus ꝙ ſi puella nubilis nō erat etatis: cū ſepe prefatus vir deſpon ſauit eandem: ⁊ etatem in ea prudē tiaᵍ nō ſupplebat: proculdubio ini eos non cōiugiū ſed ſponſalia con tracta fuerunt: quāuis ab ipſo viro eadem fuerit ſubarrata. ¶ De clamdeſtina deſponſatiōe. Ex concilio arelaten̄. I quis clam deſponſauerit aliquam ⁊ mu lier uel vir negat huiuſmodi deſpoſationē C viroª incūbit ꝓbatio. ex. iij. beluacenſi epō. Uod nobis: ⁊ infra. Si ma trimonia occulte contrahunỉ quod exinde legitima probatio nō appareat: hi qui ea contrahunt ab eccleſia non ſunt aliquatenus com pellendi. Uerum ſi perſone con trahentium hoc uoluerint publica re: niſi rationabilis cauſa prepe diat: ab eccleſia recipienda ſunt et cōprobanda tanquā a principio in eccleſie conſpectu contracta.

ſicut.§. ſi autē. ar. ꝯtra. sͣ. de elec. dudū. i. vbi de hoc. sͣ. de cenſi. ſcientes. ſed hoc in pͥncipio valebat quo ad deū licꝫ non quo ad eccleſiā: ſed nūc pͥmo de clarat̉. ſic. jͣ. de frigi. ⁊ male. fraternitatis. in fi. ſi. ff. ſi ſer. uen. ſicut autē.§. ſꝫ ſi querit̉. ff. de acquirē. re. do. adeo.§. cū quis. in fi. Um inhibitio. reuocata. ꝑ illā ꝯſtitutōeꝫ. jͣ. de ꝯſan. non debet. (( f ¶ Predeceſſoꝝ. sͣ. e. c. ꝓxi. ⁊ xxx. q. v. c. i. ber. g ¶ Clādeſtina. dicit̉ clādeſti nū matrimoniū tribus mōis vno mō cū nō habent̉ teſtes sͣ. ca. ꝓxi. Secūdo cū non fit cū ſolēnitate. xxx. q. v. aliter. Tertio dr̄ clādeſtinuꝫ qd̓ fit cōtra tenorē huius cōſtitutio nis videlꝫ nō p̄miſſa denūciatiōe tenet tn̄ quo ad eccleſiā ſed filij nati inde detecto im pedimento illegitimi erunt: ut. jͣ. ſequitur. h ¶ Locoꝝ. jͣ. qui ma. accuſa. poſ. cū in tua. ⁊ sͣ. de ſponſa. cum in tua. i ¶ Uoluerit. quaſi publicum crimē videt̉: qꝛ ꝗlibet admit tit̉: īmo quilibet tenet̉ ſaltem denūciare. jͣ. de cog. ſpi. tua. ⁊ sͣ. de ſpon. cū in tua. vbi ēt de hoc cōſanguinei tn̄ poti admittunt̉ ꝙͣ exͣnei. xxxv. q. vi. c. i. Sed pone mr̄ioniū co tractū nulla p̄miſſa tali denū ciatōe aliquibus pn̄tibus qn̄ contrahit ⁊ ſciētibus īpedi mentū ⁊ nihil obijcientibus nūquid iſti debēt admitti po ſtea ad accuſandū uel ad te ſtificandū cōtra illud matri moniū in vita uel etiam poſt morteꝫ: vr̄ ꝙ nō: qꝛ qui ſciuit certiorari nō debuit. ff. d̓ act. emp. ⁊ ven. l. i. in fi. qꝛ denun ciatio non fit niſi ꝓpter igno rātes. Itē lꝫ ꝯͣhentes nō fue rint in culpa tn̄ ſciētes impe dimentū fuerunt in dolo: et dolus preponderat culpe. ff. ad. l. aquil. itē mela. in pͥn. et exquo factū eſt publice non admittit̉ ꝯͣdictor. viii. q. i. lꝫ. quare iſti quibus vidētibus ⁊ ſcientibus īpedimentū ma trimoniū ꝯͣctū eſt non debēt amplius admitti qꝛ nō vidēt̉ carere ſuſpitōe. Qui gͦ debeant admitti poſt denūciatōeꝫ dr̄. jͣ. ꝗ ma. accu. poſ. uel nō cū in tua. poſt mortē etiā ad mittit̉ accuſatio ꝓpter bona .jͣ. qui fi. ſint le. cauſaꝫ. C. ne de ſta. defunc. ꝙͣuis. k ¶ Probabilis ꝯiectura. no. ꝙ ꝓbabilis cā īpedit matrīo niū cōtrahenduꝫ. sͣ. de ſpon. p̄terea. ⁊. ca. cū in tua. ⁊. jͣ. de ꝯſang. ⁊ affi. ſuper eo. l ¶ Clādeſtina.ſ. non premiſſa denunciatōne: ut dictum eſt. sͣ. m ¶ Interdicta. poſt cauſam ꝓbabilem allegatā nec finitam. n ¶ De tali.ſ. clādeſtina uel interdicta. o ¶ Si ambo parentes. ⁊ ideo non ꝓdeſt opinio eccleſie ſi ambo parētes ſciant impedimentū qn̄ ſint filii illegitimi. Sed quid ſi vnus ſcit ⁊ alter neſcit: Dixit. b. ⁊ la. ꝙ ꝙͣtuꝫ ad ſcientē ſunt illegitimi: ꝙͣtuꝫ ad ignorantē legitimi ar. C. de inceſt. nup. qui cōtra. qd̓ non credo: īmo legitimi ſunt. jͣ. qui fi. ſint legi. ex tenore. monſtrū enī eſſet ſi aliquis eſſet partim legitimus ⁊ partim ilegitimus: ſicut ꝙ aliquis eſſet partim ſeruus ⁊ partiꝫ liber. ff. de ſta. libe. ſi duobus. ⁊ hoc innuit̉ cū dicit ambo parentes. p ¶ Tales.ſ. poſt allegatum impedimentum. q ¶ Penitentia. No. ꝙ puniunt̉ cōtrahētes: ⁊ tn̄ nullū ſubeſt impedimentuꝫ ſed illud ideo fit qꝛ cōtrahunt ꝯͣ interdictū eccleſie. vnde puniunt̉ nō ꝓpter impedimentū: ſed qꝛ mandatū eccleſie ꝯtēnunt. jͣ. de ma. ꝯc. ꝯtra interdi. ec c..i. mandatū enī iudicis contēni non dꝫ: ut ibi. ⁊. ff. ne quid in lo. pub. l. vlti. ⁊ ita eſt arg. ꝙ iudex pōt punire illū qui venire ad eius citationē ꝯtēnit. ff. ſi quis in ius vo. non īerit. l. ii. etiā ſi ius non habeat actor. r ¶ Malicioſe. Qui enī calūnioſe denunciat punit̉: ut hic dicit: ⁊ hec pena ar Nno. iij. in concilio generali. Um inhibitio copule coniugalis ſit in ultimis tribꝰ gradibus reuocataᵉ: eam in alijs uolu mus diſtricte ſeruari. Unde prede ceſſoꝝ noſtroꝝ ueſtigijs īherēdo clādeſtinaᵍ coniugia penitꝰ inhibe mus: ꝓhibētes etiā ne quis ſacer dos talibus intereſſe preſumat. Quare ſpecialē quorundā locoꝝ cōſuetudinē: ad alia generalit̓ pro ganda ſtatuimꝰ: ut cū matrīonia fu erint cōtrahenda in eccleſijs ꝑ pre ſbyteros publice ꝓponant̉: cōpetenti termīo prefinito: ut infra illū qui uolueritⁱ ⁊ ualuerit legitimum impedimētū oppōat: ⁊ ipſi preſbi teri nihilominꝰ inueſtiget utrū ali quod īpedimētū obſiſtat. Cū autē apparuerit ꝓbabilis cōiectura cō tra copulā cōtrahēdā: cōtractꝰ int̓ dicat̉ expreſſe: donec quid fieri de beat ſuꝑ eo manifeſtis cōſtiterit do cumētis. Si quis uero huiuſmodi clādeſtinaⁱ interdicta cōiugia inire preſūpſerit in gradu ꝓhibito etiaꝫ ignoranter: ſoboles de taliⁿ cōiun ctione ſuſcepta prorſus illegitima cenſeat̉: de parētū ignorātia nulluꝫ habitura ſubſidiū cū illi taliter con trahēdo nō exꝑtes ſciētie: uel ſaltē affectatores ignorantie videant̉. Pari modo proles illegitīa cenſeat: ſi amboº parētes īpedimentū ſciētes legitimū preter omnē inter dictū etiā in cōſpectu eccleſie cōtra here preſūpſerunt. Sane ſi parro chialis ſacerdos talesᵖ cōiūctiōes ꝓhibere contēpſerit: aut quilibet etiā regularis qui eis preſūpſerit intereſſe: ꝑ triēniū ab officio grauius puniedus ſuſpendat̉: ſi culpe qualitas poſtulauerit. Sed his ꝗ taliter preſūpſerint etiaꝫ in gradu cōceſſo cōpulari: condigna penitē tiaq iniūgat̉. Si quis autē ad impe diendā legitimā copulā malicioſū impedimētū obijecerit: canonicaꝫ non effugiet ultionem. bitrio iudicis cōmittit̉. sͣ. de offi. deleg. de cauſis. tn̄ clericus qui co lūnioſe denunciat ab officio ⁊ beneficio ſuſpendet̉. jͣ. de calū. c. ii. Uobus. pactionis ⁊ cōſenſus. hoc eſt dicere: vna eſt fides deſponſatiōis de futuro: ⁊ altera cōſenſus de preſenti. b C ¶ Non debet. tamē ſi duxerit tenet ⁊ agat penitentiā de fide mentita: ut hic dr̄. ⁊.sͣ. de ſpō. ſi inter. in fi. forſitan trium annoruꝫ. xxvii. di. ſi vir. c ¶ Sacramentuꝫ. de iſto ſacr̄o habes sͣ. de biga. debituꝫ. qd̓ diſſolui non dꝫ ꝑ ſponſalia que ſūt minus vinculū. ar. ff. de fideiuſ. ſi debitori. d ¶ Priori vxori. nō obſtāte aliqua con ſuetudine in ꝯtra rio. jͣ. e. c. vlti. e ¶ Eſt autē. exponit quod dixerat ī principio. f ¶ Si ꝑmiſerit. ſi d̓ fornicario coitu in telligas cōditio tur pis ē: ⁊ ideo ꝓ non adiecta debet habe ri. jͣ. ti. ꝓxi. ⁊. c. vlt. vnde ſi poſtea rem ſecū habuerit ſtatī eſt matrioniū. jͣ. ti. ꝓxi. de illis. ⁊. c. ꝑ tuas. ſi de legitimo ītelligas multo for tius tenet matrīo niū ſi coitus ſubſequat̉. potius enī vi det̉ hortatio.i. ꝙ ꝑ mittat ei rem ſecuꝫ habere. ſi. ff. de tutel. muto. Ala. T. dixit: ꝙ iſtud ſi nō tenet̉ cōditiōaliter ſed cauſatiue qꝛ in oī mr̄ionio hec cā .ſ. carnalis copula dꝫ īteruenire ſaltē quo ad ꝓpoſitum. xxvii. q. ii.§. cuꝫ gͦ. v̓. beata maria. Et expone ſi permiſe rit.i. quia ꝑmiſerit ſimile. sͣ. de elec. ſi gnificaſti. in v̓bo ſi diligiſ me. Lau. di xit ꝙ ꝑ hoc qd̓ dic̄ ſi permiſerit ⁊cͣ. no tat conditionalem fidem pactōnis: ꝑ hoc quod ſequitur uel etiam pro conſenſu notat ſimpli cem ⁊ abſolutaꝫ fidem pactionis: uel per vtrunqꝫ notat̉ conditio vel poteſt dici ꝙ per hoc notat̉ ꝙ fides pactionis.i. ſponſalia ſub conditōne contracta duobus modis tranſit in fidē conſenſus.i. in matrimoniū de preſenti.ſ. per carnalē copulā uel ꝑ conſenſum de preſenti. ut. jͣ. ti. ꝓxi. de illis. ⁊. c. per tuas. g ¶ Stringit. forte ꝑ annuli īmiſſionē. xxx. q. v. femine. Cū.n. ſtrin git manū ſignū dilectōis ē: vel forte alludit ꝯſuetudini alicꝰ. loci. b. h ¶ ¶ Ccepiſti. deſpōſatā. ꝑ verba de p̄ſenti: ut. sͣ. c. ꝓxi. i Nunꝙͣ tibi poteſt. ar. qd̓ ab initio non valet tractu tꝑis no conualeſcit. ſic. sͣ. de elect. auditis. ⁊. c. dudū. ⁊ argu. xvi. q. iii.§. po teſt. v̓ſi. ꝙ ſi priuatus. ⁊. ff. de regu. iur. l. penul. Ar. contra. sͣ. titu. ꝓxi. c. ii. ⁊ sͣ. de elec. ꝙ ſicut. k ¶ Carinā. vulgare eſt italicoꝝ. ⁊ dr̄ carina a carētia hoīuꝫ uel etia cibarioꝝ. nam in illis. xl. diebus includunt̉ in aliquo loco ſecreto iuxta eccleſiaꝫ vbi non habēt conſortiū hominū. De Sponſa duoꝝ. IUguſtinus de fide pactionis et conſenſus. Uobis modis dicitur fides: ꝑactionisª ⁊ ꝯſen ſus. ¶ Si aliquis aliG cui mulieri fideꝫ fecerit pactionis: non debet aliaꝫ ducere ſi aliam duxerit penitentiam debet agere de fide mētita: maneat tamē cum illa quam duxit. ¶ Non eniꝫ reſcindi debet tantum ſacramentū Si autem fecerit fidem conſenſus non licet ei aliam ducere ſi autē du xerit: dimittet ipſam ⁊ adherebit priori. ¶ Eſt autemᵉ fides pactio nis: quando aliquis promittit alicui fidem: ꝙ eam ducet: ſi permīſe rit eum rem ſecum habere: uel etiā pro conſenſu. Fides auteꝫ conſen ſus eſt quando non ſtringitᵍ manū corde tamen ⁊ ore cōſentit ducere ⁊ mutuo ſe concedunt unus alij. mutuo ſe ſuſcipiunt. Exͣ brocardo libro. xxx. Ccepiſti illam in uxorem tibi quam alter ſibi deſponſatam habuerat: dimitte illam: quia nunquamˡ poteſt tibi fieri legittima: ⁊ xl. dieſ ī pane ⁊ aqua quod carinā uocant: cuꝫ vij. ſequentibus annis pen iteas. ELexander. iij. ſalerni. archiepi ſcopoIcet preterⁱ ſolitū: ⁊ īfra. Cō ſul. t. t. r. ꝙ ſi inter virū ⁊ mu liere legitimꝰ cōſenſus interueniat de preſenti: ita quidem ꝙ vnus al terū in ſuo mutuo conſenſu uerbis cōſuetis expreſſe recipiat: utroqꝫ dicente ego te accipio in meam: et ego accipio te in meum: ſiue ſit iu ramentū īterpoſitū ſiue nō: nō licet mulieri alij nubere: ⁊ ſi nupſerit et̓ ſi carnalis copula ſit ſecuta ab eo ſeparari debet: ⁊ ut ad primū rede at ec. diſtric. cōpelli: quāuis aliter a quibuſdā predeceſſoribꝰ noſtris ſit aliquando iudicatum.

¶ Ua. ante deciſionē. appellatōne enī pēdente nihil innouari Idebet. ii. q. vi.§. appellatōne. ⁊. ff. nihil inno. appel. pen. l. i. o ¶ Poteris irritare. ſi. sͣ. de de ſpō. impu. ad diſſoluendū. in fi. Ex quibus colligit̉ ꝙ mr̄imoniū ꝯͣ interdictū eccleſie ꝯtractū ſit oīno dirimendū. ⁊ xxxv. q. iii. cōtradicimꝰ. ⁊ xxxiii. q. iiii. nō oportet. ii. ⁊. x. di. videſ. ⁊. C. de legi. nō dubiū. ⁊ xxv. q. ii. imꝑiali. ⁊ C. ꝗ ꝓ ſua iuriſ. l. vna. ar. ꝯͣ. jͣ. de ma. ꝯtrac. ꝯͣ inter. ec. c. i. ii. ⁊. iii. Sol. cum matrioniū interdr̄ ab eccleſia aut cā ꝓ hibitōis eſt ꝑpetua aūt tꝑalis. Si ē per petua ſeparāt̉ a co habitatōe quouſqꝫ cognoſcat̉ de īpedi mēto quo ꝓbato ſe parant̉ ex toto lata ſnīa diuortii inter eos. jͣ. de ma. ꝯͣc. ꝯͣ interdi. ec. de muli ere. ⁊ ſic ītelligitur c. cōtradicimus. vi des. ⁊. l. nō dubiū. ⁊ ſic intellige quod dicit hic. ⁊. c. ad diſ ſoluendū. quo non ꝓbato remanebūt ſimul. Si v̓o cā ꝓ hibitōis fuerit tꝑa lis puta tp̄s in quo mr̄ioniū ꝓhibetur cōtrahi ꝓpter reue rentiā dierū uel cō ſenſus d̓ futuro cū alio tūc non debe rent ſeparari ſꝫ pe nitētia eis dꝫ impo ni qꝛ ꝯͣ interdictuꝫ eccleſie hͦ fecerunt. jͣ. de ma. ꝯͣc. ꝯͣ. int̓. ec. c. ii. tn̄ ne māda tū iudicis cōtēptibile videat̉ ſi vult pōt eos ad tp̄us ſe parare. ⁊ ſic intelli git̉. c. non oportet. ⁊. jͣ. de ma. ꝯc. ꝯtra interdic. ec. c. i. int̓ dictū enī eccleſie n̄ eſt tāte efficatie ut ſeparet̉ matrīoniū ꝯͣ illd̓ ꝯͣctū niſi ſub ſit cā ꝑpetua tn̄ pe nitētia dꝫ ſemꝑ īp̄oni ſiue cā ſit ꝑpetua ſiue nō: ꝓpter cōtēptū eccle ſie ut pꝫ ꝑ iura p̄dicta. jͣ. de ma. ꝯc. ꝯͣ int̓. ec. ꝑ totū. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. c. iii. Uas dudū. cognouiſſet. videbat̉ ꝙ ſecūdus iō eſſet potior qꝛ illi tradita eſſet poſſeſſio ſicut eſt in vēditōne ⁊ donatōe. C. de rei ven. quotiēs. ⁊ in mr̄ionio ſpūali. sͣ. d̓ iurepa. ꝙ aūt. ⁊. c. paſtoralis. ⁊ in obligatiōe pignoris. ff. qui po. in pig. ha. potior. ſed nō eſt ita: īmo qui potior eſt tꝑe potior eſt iure. sͣ. de ma. ⁊ ob. c. i. qꝛ ia ꝯctus ꝑfectus eſt ꝑ ſolū cōſenſuꝫ lꝫ cū ſecūdo ꝓceſſuꝫ ſit ad car nale copulā que mr̄ioniū non facit ſine cōſenſu: ut. jͣ. dr̄. ſi. sͣ. d̓ iure pa. cū aūt. ⁊. ff. loca. in operis. lꝫ hic circa mr̄ioniū nō ſtet̉ cōſuetu dini alias tn̄ ſeruat̉ cōſuetudo: ut qui legitimꝰ eſt ad mr̄ioniū ꝯſue tudo facit illegitimū. jͣ. de cogna. ſpiri. ſuꝑ eo. q ¶ Curpis. ſic. viii. di. qui cōtra mores. ⁊. xi. di. nolite. ⁊. xii. di. c. i. ⁊.s. de preſcrip. cū non liceat. f ¶ Beati petri ſedē. ⁊ ſuā metropolim. Hec v̓ba ſunt. xi. di. nolite. ⁊. xii. di. c. ult. ⁊ sͣ. de poſtu. p̄la. c. i. l ¶ Et ſi ſolus. ſolus cōſenſus facit matrioniū. sͣ. de ſpon. cū locum. ⁊. xxvii. qōe. ii. ſufficiat. Uicūqꝫ. frangat̉. Intellige hoc. c. de conditōe turpi que tn̄ nō ſit ꝯͣ natura matrīonii: ut. jͣ. e. c. ulti. ꝑ qd̓ intellige hoc. c. utputa ſi furtū fecerit: ſi hoīeꝫ interfecerit: talis ꝯditio non īpedit mr̄ioniū: īmo ꝓ nō adiecta dꝫ haberi: ut. jͣ. e. c. vl. vbi de hoc. Um ꝓpriū ſit. hac ꝯditiōe. ar. ꝯͣ. i. q. ii. ꝙpio. ⁊ sͣ. de pac. pa ſctiōes. Dixerūt quidā ꝙ libertas eſt res ſpūalis: ⁊ iō poteſt uenire in cōmutationē cū alio ſpūali. ar. sͣ. de ſer. non ordi. nullus vel dic ꝙ nō ꝯtradicūt qꝛ monachatus hic nō dat̉ ſub cōditiōe ſed ¶ ¶ Dem genuen̄. archiepō. Ua fraternitas nos cōſuluit: et infra. De his uero que co ram te ſuper deſponſatione facta ꝑ conſenſuꝫ mutuū de preſenti cōtro uerſiam mouent: ⁊ appellatiōe pen dente quam ante ſententiam uel co gnitionem cauſe ad ſe. ap. interpo. nunt: accipiūt alias uxores: hoc ar bitramur agenduꝫ: ut ſi āmodo in tali caſu duxerint appellanduꝫ eis in eccleſia publice īterdicas ne āte deciſionemⁿ cauſe aliud contrahāt matrimoniū: ⁊ ſi contra interdictū eccleſie publice factum uenire preſumpſerint: matrimonium tam pre ſūꝑtuoſe cōtractū poterisº irritare. Nno. muti. epō. Uas dudum: ⁊ infra. De cō ſuetudine que diu ī mutinen̄. obtinuit ciuitate: utrū ſi quis iura ret aliquam ducturū: ⁊ citra carnis copulam deſponſaſſet: ſi conſequē ter deſponſaſſet aliā ⁊ etiam cogno uiſſetᵖ: primo cognita adiucaretur viro: non que prius extitit deſpon ſata: ⁊ infra. Ne uero turpisq ſit ꝑ: que ſuo non congruit vniuerſo: et eccleſia mutinen̄. tenere debeat hu militer ⁊ ſeruare ꝙ beatiʳ petri ſedem ⁊ ſuam metropolim ſequi vi derit et docere: in matrimonijs de cetero contrahendis illud te uolumus obſeruare: ut poſtquam inter legitimas perſonas conſēſus legitimus interuenerit de preſenti qui ſufficit in talibus iuxta canoni cas ſanctiones: ⁊ ſi ſolusª defuerit cetera etiam cū ipſo coitu celebrata fruſtrātur: ſi perſone iuncte legitīe cū alijs poſtea de facto contrahāt prius quod de iure factum fuerat libertas dat̉ ſi voluerint monachi alias non erūt iſti liberi nec poſſent ad h compelli. xxxii. q. i. integritas. c ¶ Ubi ipſe fuerat. Pōt intelligi ꝙ ipſe fuerit clericus uel patronꝰ. xx. q. iii. preſens. ⁊ nō monachus: quoniā monachꝰ libertatē donare nō pōt cū nihil habeat. liiii. di. abbati. nec ſeruū ꝓpriū pōt habere. xii. q. i. non dicatis. niſi hͦ feciſſet in ip̄o ingreſſu: vel ꝙ dicit vbi ipſe fuerat.ſ. ipſe p̄ ſbyter. ⁊ ſic planū eſt. d Seruituti iteꝝ. ſic gͦ videt̉ ꝙ in ſeruitutē redigi poſſūt ſi inde exierint exquo hac cō ditōe liberi facti ſunt. ar. sͣ. d̓ ſer. nō or. d̓ famulis. ⁊. c. nul lus. C. de ep̄i. ⁊ cle. aut̓. ſi ſer uus. qd̓ quidā ꝯcedūt. Lau. ⁊ Tan. dixerūt. ꝙ hec verba non fuerūt efficacia ad reuo candā libertatē ⁊ ſic remane bit liber ⁊ iudicis officio cō pelli dꝫ iuſſa teſtatoris adim plere. ff. de ma. teſta. meuia. ⁊. l. imperatores. ⁊ littera. c. coadiuuat ad hͦ.ſ. ut nec illi deſerēdi ⁊cͣ. Alia rō videt̉ fu iſſe quare iſte non reuocatur in ſeruituteꝫ: quia iſte ꝙͣcito acceptauit conditionē fuit liber ⁊ monachus: et ſic mona chatū vlterius deſerere non potuit etiā ſi vellet redire in ſeruitutē: īmo papa cum ipſo diſpēſare nō poſſet ut mona chus non eſſet. sͣ. de ſta. mo. cū ad monaſteriū. in fi. vnde dr̄. jͣ. ſic te exhibe ut nec illi deſerēdi monaſteriū ſit facul tas: exquo enī ſemel fuit mo nachus ſemꝑ erit monachꝰ. Et iō ꝯdito appoſita nec pōt reuocare illū in ſeruitutē ſed cōpelli dꝫ ut in monaſterio ꝑ ſeueret: ſecus circa alios con tractus qui reuocari poſſūt ſi pactū ſiue modus appoſi tus nō ſeruet̉. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ ſec in his ꝗ ꝓmouent̉ ad clerica tū. sͣ. de ſer. nō ordi. de famu lis. ⁊. c. nullus. E illis. huiuſmodi v̓I bis. ſtatim conditione adiecta alias ex īteruallo ad mitti nō dꝫ. C. de dona. que ſub mō fiūt. l. ꝑfecta. f ¶ Si tantū. talis cōditio li cita eſt in ſponſalibus: ut hic patꝫ: ⁊ hͦ ſi patri meo placue rit. jͣ. eo. ti. ſuper eo. ⁊. c. per tuas. ſi tn̄ in modū pene adijciat̉: ut ſi tecuꝫ non contrahā dabo centū non valet. sͣ. de ſpon. gēma. ⁊. C. de ſpon. l. vlti. ⁊. ff. de v̓bo. obli. titia. ⁊. C. de in uti. ſtipu. l. ii. g ¶ Conſenſus de p̄ſenti: tunc enī recedit a conditōe appoſita. ⁊ ſimplicit̓ in telligit̉ conſentire. ſi. sͣ. de ſpon. impu. de illis. in fi. h ¶ Carnalis. et ꝑ hoc receſſiſſe videt̉ a conditōe. jͣ. e. ꝑ tuas. et ſic eſt matrīo niū p̄ſumptū contra qd̓ non admittit̉ ꝓbatio. sͣ. de ſpon. is qui. et ſic duobꝰ modis recedit a conditōne. jͣ. e. c. ſuper eo. Erum. quelibet.i. aliqua de quibuſlibet. ſic. xv. q. i. mulier. et. i. q. vii. ſi quis omnem. k ¶ Conditōe donat̉. ſi aliꝗs donet aliqd̓ prediū eccleſie ſub aliqͣ cōditōe: pu ta ut illud reſtituat̉ titio ſi cōſul factus fuerit: vel cōſimili ſtatiꝫ tenet donatō uel ꝙ reſtituat̉ eidē qui donauit uel heredibus ſuis donū reuocari nō pōt ni ſi ꝯditōe adueniēte. ſic. x. q. iii. pontifices. in fi. ꝗlibet enī in traditōne ſue rei pōt apponere pactū legibus nō īprobatū. ff. de pac. in traditōibꝰ. ⁊. C. de cō trahē. emp. l. iii. ī fi. ⁊ ſic donatio ſtatiꝫ tenet lꝫ poſſit ꝑ ꝯditionē reſolui ſicut vēditio. sͣ. de pig. illo uos. ⁊. ff. de in diē adiec. l. ii. ſed huic intellectui ꝯͣdicit verbū qd̓ eſt in fi. c. ea ceſſante. vn̄ expone interpoſita ꝯditōe.i. mō uel pacto Un̄ nota differētiā int̉ donationē ſub ꝯditōe: et donatōeꝫ ſub mō. Donatio enī ſub ꝯditōe facta nō tenet niſi adueniēte ꝯditōe ſiue ea īpleta. ff. de ꝯdi. et demo. qui heredi.§. ul. ⁊. l. ꝗ ſub cōditione. ſic et vēditio. ff. d̓ ꝯͣhen. emp. hec vēditio. ff. de le. iii. ſi tibi legatū. ff. loca. inſulā.§. vl. ar. jͣ. e. ſuꝑ eo. et. c. ꝑ tuas et de tali non intelligit̉ hec decre. Donatio ſub mō ſtatī tenet et non reuocat̉ ꝙͣdiu modꝰ ſeruat̉ mō illo nō extāte pōt reuocari ꝓut dictū ē ab initio ſi hoc dictū ſit ut reuocet̉ ſi modꝰ nō ſeruet̉: ut dicit in fi. et. C. de dona. q̄ ſub mo. l. i. et. ii. et de tali donatōe loquit̉ decre. iſta. et huic donatiōi ꝯcor. qd̓ dicit: ea non poterit irritari. ¶ De cōditionibꝰ appoſitis in de ſpōſatione: uel in alijs cōtractibꝰ. EX concilio aphricano. Uicunqꝫ ſub conditiōis nomine aliquam deſpon ſauerit: ⁊ eam relinquere uoluerit: dicimus ꝙ fran gaturª conditio: ⁊ deſpon ſatio irrefragabiliter teneatur. Rego. epō ſpoletano. Um ſit propriuꝫ: ⁊ infra. H. preſbyter cōqueſtus eſt dia( conem quendaꝫ manumiſiſſe duo mācipia ſub hac cōditione: ut mo nachi fierēt: ⁊ ī eo monaſterio ubi ipſe fueratᶜ ꝑmanerēt: adijciēteſ: ut ſi quis cōtrafaceret: ſeruituti iterū ſubderet̉: atqꝫ vnū ex his hac con ditione deſpecta monaſteriū deſeruiſſe: ⁊ ſe inter clericos ſociaſſe. Tu ergo ſi ita eſſe reperieris: ſic te exhibe: ut nec illi monaſteriū deſe rendi ſit facultas: ⁊ manumittētis uolūtas nō ualeat preteriri. ALex. iij. panormitano archiepō. E illis: ⁊ infra. Si uero ali quis ſub huiuſmodi v̓bis iuramentuꝫ alicui mulieri preſtitit ego te in uxorem accipiaꝫ: ſi tantū mihi donaueris: reus periurij nō habebitur: ſi eam nolentem ſibi ſol uere quod ſibi dari petijt: non acce perit in uxorem: niſi conſenſusᵍ de preſenti: aut carnalisʰ ſit inter eos commixtio ſubſecuta ¶ Dem. ¶ Erum cū alicui eccleſie poſſeſſio quelibet interpoſita cō ditiōe donat̉: a donatore donū po ſtea reuocari nō pōt: niſi forte tali ſit cōditione collatum: ꝙ ea ceſſāte

ceſſante debeat reuocari. ſic gͦ expone ꝯditione.i. mō uel pacto. hec expō ꝓ bat̉. ff. de manu. teſta. l. meuia. ⁊ fit ſic: dono tibi hoc ut ſingulis annis hͦ faci as uel cōſimile aliqd̓: ſiue ut alimēta mihi p̄ſtes: alioꝗn reuocet̉ donatio. do natio ſub ꝯditōe fit ſic: dono tibi uel lego ſi hoc feceris. vn̄ v̓ſus. Scito ꝙ ut modus eſt: ſi conditio: quia cauſa. j ¶ Debeat reuocari. ſic gͦ pꝫ ꝙ lex in donatōe dicta ſerua ri dꝫ alias reuocat̉. C. de cō di. ob cau. da. dictā legē. ⁊. l. ſi ut. ⁊. C. d̓ reuo. do. l. i. ⁊. C. de do. q̄ ſub mo. l. i. ⁊. ii. arg cōtra. C. de reſcinuen. ea co ditiōe. ſed ibi nō fuit dictū ut vēditio nō valeret ſi nō ſatiſfecerit reipublice. vn̄ ibi agit̉ tantū ad intereſſe ut fiat qd̓ cōuenerit: ut. ff. de manu. te ſta. l. meuia. ⁊ ex hoc vr̄ ꝙ res tali mō donata.ſ. ut non alienet̉ alienari nō poſſit qd̓ ſi fiat reuocabit̉. Sed pone cauſam neceſſitatis alienādi īminere: puta debitū uel redenptionē captiuoꝝ nūquid poterit res iſta alienari uel alia que ſic tradita eſt ne alie net̉ alias reuocet̉: vr̄ ꝙ ſic qꝛ talis cōditio ne liceat alienar rem meā: reprobat̉ a iure. ff. de pac. l. pe. ⁊ caſus iſti excipiūt̉ a iure. x. q. ii.§. hoc ius. Ar. ꝯͣ expreſſuꝫ eſt ꝙ aliena ri non pōt exquo prohibet̉ a donatore. in aut̉. de aliena. ⁊ emphi. cōtra.§. ſanctiſſimas col. ix. C. de re. alie. uel non alie. l. ulti. ⁊. C. de pac. inter emp. ⁊ ven. l. vl. T. ⁊ alij ꝗdā dicunt ꝙ in tali caſu res tali mō ſine cōditōe donata eccle ſie ne alienet̉ bn̄ pōt alienari dūmō alias poſſeſſiones nō habeat eccleſia: quoniā ſi ali as haberet non poſſet aliena ri ꝓpter inhibitionē teſtatoris ſiue donatoris: in quo ca ſu dicūt intelligendū aut̓.§. ſanctiſſimas. col. ix. qꝛ ut dic̄ canon ꝓ captiuoꝝ redēptiōe res eccleſie alienant̉. xii. q. ii. aurū. Alii dicunt qd̓ verius videt̉ ꝙ res tali mō donata ne alienet̉ alienari non pōt etiā ꝓ redemptōe captiuoꝝ: ut dicit aut̉.§. ſanctiſſimas. qꝛ non inuenit̉ expreſſuꝫ cō trariū in eo caſu ergo illi ſtabimus. ⁊. c. aurū non loquit̉ de talibus rebus ſꝫ de vaſis tantū loqui videt̉. Ber. m ¶ Uper eo. ſi pater. ſic. jͣ. e. c. ꝓxi. ſic gͦ matrīoniū ꝯͣhit̉ ſub cōditiōe: ſicut O ⁊ emptio uel alij ꝯͣctus. ff. de ꝯͣhen. emp. hec vēditio. nec ob. ff. de reg iur. actus legitimi. actus enī illi nō ſunt ꝯͣctus ſed quaſi contractus. n ¶ Alieno arbitrio. vbi ſubſtātia ꝯtractus cōfert̉ in arbitrio exp̄ſſe ꝑſone nō valet ꝯͣctus niſi ille arbitret̉. C. de ꝯͣhen. emp. ſuꝑ rebus. ſed teſtamentū in alterius volūtate exp̄ſſe cōmiſſuꝫ non valet: ut ſi ita dicā: inſtituo te heredē ſi titius voluerit. ff. de here. inſti. ſi ꝗs ſemproniū. ⁊. ff. de cōdi. ⁊ demō. nonnūꝙͣ. ſic nec legatū exp̄ſſe ꝯmiſſū in alterius volūtate ut ipſe det: ſed ut arbi tret bene. ff. de le. ii. l. i. Sꝫ pone: iſte ſignificauit hͦ patri abſenti ſed an̄ꝙͣ pater cōſentiat mutat volūtatē: ⁊ dicit: ꝙ nullo mō vult illā ea ſciēte etiā ſi pat̓ cōſentiret: pater hͦ ignorās ꝯſentit nūquid eſt mr̄ioniū inter eos? vr̄ ꝙ ſic. ff. man. ſi mādaſſeꝫ. ⁊.sͣ. de reſcrip. ex ꝑte. ⁊ sͣ. de ꝓcur. mādato. dico: ꝙ exquo pater cōſenſit cōpelli dꝫ ut illā recipiat. ar. sͣ. de deſpon. īpu. de illis. in fi. nō eſt tn̄ matrioniū inter illos. vn̄ ſi ꝯͣhāt cū alia tenebit qꝛ non dr̄ ꝯſenſus niſi ſit tꝑe quo pater cōſenſit qꝛ nec dr̄ hr̄e talē poteſtatē niſi cui ꝯceſſa durat. ar. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuer. itē eoꝝ.§. ꝙ ſi actor. qꝛ vbi deeſt legitimus cōſenſus nō eſt matrimoniū. ber. o ¶ Non īprobēt. ar. ꝯͣ. sͣ. e. c. i. ibi loquit̉ de conditione inhoneſta que tamen non eſt contra ſubſtantiā matrimonii. jͣ. e. c. vlti. ber. p ¶ Alexander. sͣ. eo. de illis. q ¶ Conſenſus. de preſenti. ſic. sͣ. e. de illis. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. r ¶ Nequaꝙͣ. ſic hoc facit cōditio appoſita que ſuſpēdit contractum vſqꝫ ad tempus conditionis extantis ut dictū eſt. sͣ. e. verum. Er tuas. nō negaret. ſed cōfitebat̉ ſe illā pluries diuerſis tꝑibus cogno uiſſe poſt ſpōſalia contracta ex tali confeſſione ꝓcedit̉ contra ipſuꝫ qꝛ non ꝓbauit contradictionē ante carnalē copulam. t ¶ Sūbſecuta. pluries ⁊ diuerſis tꝑibus alias nō videret̉ bene ſnīatuꝫ cū ꝓ batū fuerit ꝑ teſtes viri ꝙ poſt ꝯͣdictionē patris eā cognouit. ſi. sͣ. de fi. īſtru. cū io. ad fi. ⁊ sͣ. de ꝓba. in p̄ſentia. ⁊ ita dubia ꝓbatio non ſufficit. u ¶ Preiumendū. Sꝫ qͣre p̄ſumit̉ iſtū receſſiſſe a cōditione: qꝛ non eſt preſu debeatˡ reuocari. ¶ Rbanus. iij. Uper eo v̓o quod poſtulaſti D utrū ille qui in quandā muliere cōſenſit: ſi pater eius ſuū preſta ret aſſenſū: ſit ad cōſumandū matri moniū cōpellēdus. Reſpondemꝰ ꝙ cū conſenſus liber dici nō poſſit qui in alieno arbitrio reſeruat̉: ac conditionē ipſam canonica nō improbentº inſtituta: niſi uolūtas pr̄is poſtmoduꝫ intercedat: nequaqua cogendus eſt ad matrimoniū contrahendū. Nam licet alexāderᵖ pa pa rn̄derit ꝙ ſpōſalia īterpoſita cō ditione cōtracta ipſa nō impleta ſi cōſenſusq de preſēti intercedat: uel carnalis copula ſb̓ſequat̉: diſſolui nō debēt: ſed firmiter obſeruari ne quaquāʳ eſt noſtre diffinitioni aduerſū: cū huiuſmodi conſenſus nō ſit de preſenti habendus: licet per uerba de preſenti euidētius exprimatur: qui in alieno arbitrio nō ha bito ſed habendo cōſiſtit. Nno. iij. maſican̄. epō. Er tuas litteras intimaſti ꝙ cū quedā mulier. p. nomine mn. poſtularet in virum: aſſerēs īter ſe mutuū de preſenti conſenſū īter ueniſſe: ⁊ carnalem copulam acceſ ſiſſe: vir ipſe quāuis contracta ſpō ſalia: ⁊ carnis copulaꝫ nō negaret aſſerebat tamen ſe illam in uxoreꝫ ducere nō teneri: quia ſpōſalia īter mendū aliquē recedere a iure ſuo. sͣ. de renūc. ſuꝑ hoc. cū p̄cedeno cōſenſus durare intelligat̉. ar. sͣ. de bap. maiores. in fi. ⁊ ex eo ꝙ s mo ⁊ vltimo ꝯͣdixit p̄ſumit̉ ꝙ medio tꝑe nō conſenſit. xxviii. di o ſunt culpe. ⁊ sͣ. de cele. miſ. cū marthe. v. ſi tunc igit̉ in celū. ⁊..i. o iudices. in fi. ⁊ p̄cedens volūtas ꝓbat̉ ꝑ ſequentē. xxxiiii. q. i. cū p bellicā. Preterea ſi pēdēte cōditōe res tradat̉ ⁊ poſtea nō exiſtat cōditio res tradita repetit̉. ff. de condi. inde. ſub conditōe. ff. de ꝑi. ⁊ cōmo. rei ven. qd̓ ſi. Preterea ꝯdito. nalis cōſenſus nul lus eſt an̄ cōditōeꝫ extantē. ff. d̓ v̓. ſig. cedere diē. ſi gͦ nullus p̄ceſſit ꝯſenſus ſolus coitus mr̄ioniū non facit. sͣ. ti. ꝓxi. c. vlt. Dicas gͦ ꝙ cōſenſus p̄ceſſit de futuro ut pꝫ ī fi. ꝙͣuis ꝑ v̓ba de pre ſenti exp̄ſſit. sͣ. ca. ꝓxi. ⁊ ita carnalis copula ſubſecuta īducit mr̄ioniū preſumptū. sͣ. d̓ ſpon. is qui. ⁊ sͣ. e. d̓ illis ⁊.sͣ. c. ꝓxi. ⁊ fauore mr̄ionii inducta ē hęc preſumptio qꝛ ꝑ carnalē copulam ipſo facto vr̄ ꝯſenſuꝫ expͥmere de p̄ſenti ⁊ a cōditōe re cedere ſic ꝑ puram cōditionē recedit̉ a ꝯditiōali. ff. d̓ ꝯͣhē. empt. ſed celſus.§. vl. ſed ꝗd ſi ante co itū ꝓteſtet̉ ſe nolle ꝓpter hoc receder a conditōe: nec illd̓ ꝓdeſt. sͣ. de conſti. cū. m. ⁊ sͣ. de appe. ſollicitudinē. Itē quid ſi dicā: cōtraho tecū: ſi te virginē inuenero: vr̄ ꝙ ſit matrioniū. sͣ. e. c. i. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. xxxii. q. ii. ſolet. qꝛ nec talis error dirimit mr̄ioniū. xxviii. q. ii.§. i. ſed nec dirimit emptionē. ff. de ꝯͣhē. emp. alioꝗn.§. i. Dico ꝙ talis cōditio nō impedit mr̄ioniū Itē quid ſi cōtraho cū aliqͣ ſub cōditōe: deinde cū alia pure? teuet mr̄ioniū. Sed pone ꝙ poſtea exiſtat cōditio? videt̉ ꝙ teneat pͥmū qꝛ ꝑinde videt̉ ac ſi a pͥncipio pure cōtraxiſſet. ff. qui po. in pig. ha. potior. ar. jͣ. de fri. fraternitatis. in fi. ſed ſecus eſt in mr̄ionio qꝛ no trahit̉ retro vbi ab initio non fuit: quātū tn̄ ad filios legitimādos retro trahi vr̄. jͣ. ꝗ fi. ſint le. tanta. Itē quid ſi ꝯͣhit̉ mr̄ioniū ſub con ditōe que oīuo extitura eſt: vr̄ idē ac ſi pure cōtraxiſſet. ff. de cōdi. inde. ꝙ ſi. ⁊ ẜm hͦ eſt matrīoniū an̄ꝙͣ exiſtat cōditio. ſꝫ ꝙ nō eſt ibi mr̄ioniū ſꝫ expectat̉ euētus cōditōis ⁊ tūc pͥmo erit. ⁊ ſi medio tꝑe ꝯͣheret cū alia teneret matrīoniū lꝫ videat̉ ꝙ ex futuro euētu pēde at an ſit mr̄ioniū: ut dixit io. ꝑ decre. jͣ. de frigi. fraternitatis. x ¶ Spōſalibus. ergo ſi cōtraxiſſet ante carnalē copulā coitus nihil poſtea oꝑaret̉ qꝛ nihil eſt ibi purū uel ꝯditōale qd̓ cōfirmet uel du cat ad eſſe talis coitus. sͣ. ti. ꝓxi. c. vl. in fi. ar. sͣ. de cōfir. exaīata. b. a ¶ Probatū. no. ꝙ ꝯͣ eū fit interp̄tatio ꝗ teſtes ꝓduxit cū exp̄ſſe f̄ ꝓbat id ad qd̓ inducūt̉ ſꝫ obſcure. ſic. sͣ. d̓ ꝓba. in pn̄tia. ⁊ qꝛ ꝑ ꝯfel ſionē vtriuſqꝫ cōſtabat pluries ꝙ pꝰ ſpōſalia ꝯͣcta carnalis copule fuit ſb̓ſecuta: ⁊ iō qꝛ nō exp̄ſſe ꝯſtat ꝑ teſtes ꝙ ꝯͣdictio pr̄is p̄ceſſit copulā fit īt̓p̄tatō ꝓ mr̄īonio p̄ſūpto cū iā eēt fūdata ītētō mulieris b I cōditiones. ꝯͣ ſubſtantiā cōiugii. Qd̓ dr̄ hic ſumptū fuit de illo canone. xxxii. q. ii. ſolꝫ. ⁊. c. aliqn̄. No. gͦ. ꝙ quedā ꝯditōe: apponi poſſunt in mr̄ionio licite q̄ a iure admittunt̉: puta ſi centuꝫ mihi dederis ſi patri meo placuerit: ut. sͣ. e. de illis. ſuꝑ eo. ꝑ tuas huiuſmōi.n. cōditiones honeſte ſūt: nec ſunt ꝯͣ ſb̓am matrīonii. qꝛ pōt eſſe cū illis ⁊ ſine illis. vnde non ꝓbat hoc eſſe qd̓ ab hoc cōtin git abeſſe. sͣ. de trāſla. int̓ corꝑalia. Eſt ⁊ alia cōditio honeſta q̄ eſt de ſubſtātia mr̄ionii ut cū chriſtianus dicat iudee uel heretice: con traho tecū ſi vis fieri chriſtiana ſine iſta nō teneret matrīoniū. xxj iii. q. i. non opꝫ. Sūt ⁊ alie cōditiōes īhoneſte ⁊ turpes: de ꝗbꝰ hic fit mētio: ⁊ illaꝝ quedā ſunt cōtra ſubſtātiā matrīonii ita ut illis ap ipſos ſub hac fuerūt conditione cō tracta ſi pater eius ⁊ patruus ſpon ſalibus conſentirent: ſed ipſi quāci to nouerūt: ⁊ ſponſo cōtradixerūt et ſponſe. ¶ Uerum mulier replicabat: ꝙ licꝫ fides preſtita fuerit ab utroqꝫ ſub conditione preſcripta: nō tamen ſibi fuerat a patre viri uel patruo aliquando contradictum: ⁊ ante tēpus contradictiōis expreſſū a teſtibꝰ: ⁊ poſt dicebat inter ſe car nalem copulam acceſſiſſe: ⁊ infra. Conſul. t. t. r. ꝙ cū liquido conſter ꝙ poſt contracta ſponſalia carnalit eſt inter eos copula ſubſecutaᵗ: pro matrimonio eſt preſumendūᵏ quia videtur a conditione oppoſita receſſiſſe. Nam ⁊ ſi probatum ſit ꝗ poſtquā pater ⁊ patruus viri cōtra dixere ſponſalibꝰˣ: idē vir mulireꝫ illā carnali coniūctiōe cognouerit nō eſt tamen aliquo modo ꝓbatū ꝙ antequā ipſe cognouiſſet eandē pater eius ⁊ patruus contradicere curauiſſent. Q Rego. ix. QI cōditiōes cōtra ſubſtantiā cōiugij inſerant̉: puta ſi alter dicat alteri: cōtraho tecū ſi genera tionē prolis euites: uel donec inue niam aliā honore uel facultatibꝰ di gniorē. aut ſi ꝓ queſtu adulterādā te tradas: matrīonialis cōtractus quātūcūqꝫ ſit fauorabilis caret affe ctu: licet alie cōditiōes appoſite in

aliqn̄. Sunt ⁊ alie inhoneſte turpes aut īpoſſibiles: ut ſi dicat̉: con traho fecū ſi furtū feceris: ſi homicidiū feceris. iſte enī ſunt turpes Adē eſt ſi ſit īpoſſibilis: ut ſi dico ꝯͣhō tecū ſi dederis mihi imperiū ſi digito celū tetigeris. ff. de iniu. rup. teſta. l. cū in ſcd̓o. huiuſmodi ꝯditōes non ſūt ꝯͣ ſb̓am mr̄ionii: ⁊ de talibꝰ intelligit̉ qd̓ dr̄ in fine ſi turpes aut īpoſſi biles: ⁊ iō ſi appo nant̉ ꝓ nō adiectis hr̄i debēt ut dicit ī fi. ⁊ sͣ. eo. c. i. qd̓ de huiuſmōi ꝯditōibꝰ intelligit̉ ⁊ matrīoniū tenet. Et ſic vr̄ ꝙ oīs ꝯditio q̄ eſt ꝯͣ naturā ꝯͣctꝰ ip̄m īpediat ſi apponat̉ Et hec ē rō cū triā debeāt eē bona ma trionii ſaltē quo ad ꝓpoſitū.ſ. fides ꝓ les ⁊ ſacramētū. xx vii. q. ii. oē itaqꝫ. ꝑ illas tres cōditōes extinguūt̉ illa tria bona q̄ in quolibet matrīonio neceſſa rio reꝗrūt̉ alit̓ non erit matrīoniuꝫ: ut hic pꝫ. Sꝫ ꝯͣ videt̉ x. q. i. c. ii. vbi tꝫ ꝯͣc tus nō obſtāte ꝯdi tōe ꝯͣ naturā ꝯͣctus Et ar. ꝯͣ. xxviii. di. diaconi vbi tꝫ ordi natio lꝫ dicat ſe vel le habere vxorē qd̓ eſt ꝯͣ ordinis ſb̓am Ite ꝗd ſi dicat: ꝓfi teor talē religioneꝫ ita ꝙ poſſiꝫ ꝓpͥum habere ⁊ uti matri monio: videt̉ ꝙ tꝫ mōachatꝰ. jͣ. ti. ꝓx. iſinuāte. nō credo ꝙ teneat monacha tus ſub hac ꝯditōe quia illa eſt ꝯͣ ſb̓aꝫ mōachatꝰ. sͣ. d̓ ſta. mo. cū ad monaſte riū. in fi. ⁊ ar. sͣ. de cōuer. ꝯiug. dudū. hec fuit opinio hu. quā inuenies. xix. q. vlti. nūc autem. alij contradicunt. t ¶ Impoſſibiles. ſi. sͣ. de pac. c. vl. ſic ⁊ in teſtō turpis ꝯditio ꝓ nō adiecta hr̄. C. de īſti. ⁊ ſubſti. rep̄hēdēda. ⁊. ff. d̓ ꝯdi. īſti. ꝗdā. ⁊. C. de his q̄ pe. no. relin. l. vna. ī fi. ⁊. ff. de le. i. turpia. ff. de vſu ⁊ ha. ſꝫ neqꝫ. ſic turpis ſiue īpoſſibilis ſtipulatio ēt ī alijs ꝯͣctibꝰ nō obligat ff. de v̓bo. ob. gn̄alit̓. ⁊. l. ſe. ⁊. ff. de ac. ⁊ ob. non ſolū. inſti. de inuti. ſtipu.§. impoſſibilis. d ¶ Propter eius fauorē. ſic gͦ matrīoniū res fauorabilis eſt. vn̄ ꝓ pter ipſiꝰ fauorē pater ⁊ mater in ipſius p̄rogatiua ad teſtimoniuꝫ admittunt̉ qui in alijs ꝯͣctibus repellunt̉. jͣ. qui ma. accu. poſ. videt̉ in fi. ⁊ plura alia ſpēalia ibi obſeruant̉: ut no. sͣ. ut li. nō ꝯte. c. i. I Ediacono. vxorē accepit. de facto quia non potuit de iure. x xxii. di. erubeſcant. placuit. ¶ Contrito ⁊ hūiliato. alias nō eſt recipiēdus: qꝛ venia nō dat̉ niſi correctis. xxiiii. q. ii. legat̉. nec pōt gaudē ſe correctū niſi pͥꝰ doleat ſe fuiſſe ꝑuerſū. xxiii. q. vii. quēadmodū. Et dixit lex delicti enī ve niā penitētibꝰ indulgemꝰ. C. de here. manicheos. ⁊. C. de ſū. tri. ⁊ fide ca. l. vl. ⁊ de pe. di. i. neminē. ⁊ de ꝯſe. di. iiii. oīs qui. Et dixit ſa lomo qui abſcōdit peccata ſua non videbit lumē in eternū. b ¶ Abſolutiōe obtēta. non dicit a quo. vn̄ vr̄ ꝙ a papa tātū. xvii. ꝗ iiii. ſi ꝗs ſuadēte. ⁊ p̄cipue ꝓpter atrocitatē facti. vn̄ etiā ſi eēt moa cbus abbas ipſuꝫ abſoluē non poſſꝫ. jͣ. de ſen. ex. cū illoꝝ. vel forte ex iſta indulgētia ſpēali ipſū potuit abſoluē: qd̓ ē veꝝ ut pꝫ ī antiqͣb ¶ Diſpēſatiue. ⁊ ita ep̄i pn̄t etiā diſpēſare cū clericis ꝯſtitutis ī ſa cris ordinibꝰ ſi cōtrahāt de facto. ſic. sͣ. de cle. ꝯiug. ſane. ii. Ar. ꝯͣ s. de biga. nuꝑ. ſꝫ illud intelligit̉ de illo ꝗ in ſeculari habitu vnā ha buit de iure vxorē: ⁊ in ſacro contraxit cū illo tanꝙͣ cū bigamo non poteſt diſpēſari. ar. ꝯͣ. jͣ. c. ꝓxi. Sol. ut ibi. ber. ¶ Interfecerit. putabat enī forte iſte archiep̄s ꝓpt̓ homicidiū qd̓ degradari debeat ⁊ ꝙ amiſiſſet ordinē qd̓ non eſt veꝝ. qꝛ caracter in aīa imp̄ſſus non tollit̉: ut. i. q. i. ꝙ quidā. vn̄ non pōt ꝯͣhere: ꝓpt̓ belictū non eſt alicui ſubueniēduꝫ. ff. qui. ex cau. ma. ſꝫ ⁊ ſi ꝑ p̄torē. matrīonio ſi turpes aut impoſſibi lesᶜ fuerint: debeant ꝓpter fauorē eius pro non adiectis haberi. Qui clerici uel vouentes ma¶ trimoniū contrahere poſſunt. Aex. iij. remen. archie pō. E diacono qui ī ſabbato ſācto aliū diaconē vulne rauit: ⁊ uxoremᵉ accepit: hoc. t. pru. rn̄. ꝙ ſi ꝯtrito ⁊ hūiliato corde ad eccleſiā redire uoluerit: dimiſſa illa quam accepit in uxorē: ⁊ abſolutiōeᵍ obtenta iniū cta ſibi penitētia de utroqꝫ exceſſu poſt eā ꝑactā diſpēſatiueʰ poteris ei diaconatꝰ officiū reddere: ⁊ ſi ꝑfe. cte vite ⁊ cōuerſatiōis fuerit: eu in preſbyteruꝫ ordinare. ¶ Subdis conū autē ſiue hominē interfecerit ſiue nō: matrīoniū nō poſſe contra here ſacroꝝ canonūᵏ cenſura demō ſtrat. ¶ Dem cenoman̄. epō. X litterarū tuaꝝ tenore acce pimꝰ: ꝙ lator preſētiū in ſub diaconatꝰ officio cōſtitutꝰ quādaꝫ ſibi ī cōiugiū copulauit: quā eūdeꝫ .p. nomīe abiurareⁱ feciſti: ſuꝑ quo pru. tue in dn̄o cōmandātes māda mus: quatenꝰ ſi ad monaſticū ordi nē trāſire uoluerit: ⁊ tibi poſt lauda bilē cōuerſationē ipſius viſū fuerit eū ad maiores ordines promoueri cōcedas: ꝙ ſi ad religionē ſe tranſ ferre noluerit: eū neqꝫ in ſubdiaco natu miniſtrar̄: neqꝫ ad ulterioreſ ꝑmittas ordines ꝓmoueri: ī mino §. actio. nec ſtulti melioris ꝯditōnis debēt eſſe ꝙͣ periti. ff. ꝙ vi aut clā. ſeruꝰ. nemo enī delinquēdo fit melior. ff. ad. ſ. fal. precia. ⁊. xvi. q. i. legi. ſic malefi. dei poſſeſſor non debet eſſe melioris cōditiōis ꝙͣ bone fidei. ff. de peti. here. ſi a patre.§. ſi predo. k ¶ Canonū. xxxii. di. ſi ꝗs eoꝝ. ⁊. c. de illo. ⁊. c. i. ⁊. lxxxiiii. di. cū in p̄torio. b. X litteraꝝ. abiurare. ar. F ꝯͣ. sͣ. de co. cle. ⁊ mu. clericos. illud ītelligendū ē vbi ſuſpitio habet̉ de ꝑiurio ut ſe pe faciūt inter ſe cōcubinarit tūc non exigit̉ iuramentū ut ibi ſatis colligit̉: uel illud circa cōtuberniū hoc in diuortō cuiuſcunqꝫ matrīonii. xxxv. q. vi. ab iſto die. m ¶ In ſubdiaconatu mīſtra re. ar. ꝯͣ. sͣ. c. ꝓxi. vbi diſpēſat̉ cuꝫ eo qui in pluribꝰ delique rat ꝙͣ iſte. Que fuit gͦ rō? pla cuit hoc dn̄o pape ut maiorē gratiā faceret illi ꝙͣ iſti. Illa potuit eſſe ratio qꝛ non vide bat̉ vere penitēs ⁊ p̄ſumptio erat ꝯͣ ipſuꝫ de ſua incōtinen tia ⁊ cū talibus nō eſt diſpen ſandū dum ꝓ reuerſione ſpe praue actōis deſideria ꝯciꝑe nō formidant. l. di. c. i. ⁊. c. ut cōſtitueret̉. ⁊ iō papa ꝓhibet ne cum ipſo diſpēſet cū alias ſuo iure diſpenſare poſſet: ut sͣ. c. ꝓxi. ſed ſi intrare volue rit religionē tunc fauore religionis poterit circa ordinem diſpēſare. ſic. jͣ. d̓ apoſta. c. ii. uel de cōſilio loquit̉ cū de iu re ſuo ep̄s poſſꝫ diſpēſare cū ipſo: ut. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. de cleri. coniuga. ſane. ber. n ¶ In mīoribꝰ. ſi. l. di. placuit. xv. q. viii. ſi ꝗs p̄ſbyter. b. Eminimꝰ. Caſus. Ali quis ꝓmiſit tranſire ad religionē ⁊ habitū religionis ſuſcepit: poſtea ꝯͣxit mr̄ioniū querit̉ ꝗd iuris? ⁊ rn̄deo ꝓ ut ſequit̉ in littera. p ¶ Profeſſionē. que etiā ſola facit monachū. sͣ. de regula. porrectū. vn̄ in ſeculo rema nere nō debuit nec ꝯͣhere mr̄ioniū: īmo ꝯpelli dꝫ redire ad monaſteriū. sͣ. de regu. ſicut. ut hic dr̄. ar. xxvii. di. qd̓ interrogaſti. ⁊. xxvii. q. i. quaſi ꝑ totū. n ¶ Nec habitū. maxime quia ſolus habitus non facit monachū ſed ꝓfeſſio regularis. sͣ. de regula. porrectū. niſi geſtaret habitū monachalē cū alijs per annū tunc preſumit̉ profeſſionē feciſſe ut poſtea ei exire non liceat. sͣ. de regula. ex parte. ⁊. c. vidua. o ¶ Tranſiturū. promiſit. Et ita votū fuit ſimplex tantū qd̓ per fortius vincū lū tollit̉. jͣ. e. rurſus. xxvii. di. ſi vir. xxvii. q. ii. nos nouimus. equalit̓ tn̄ cū ſo lēni obligat apud deū: ut dicit illa decre. rurſus. vbi de hoc dicet̉. Onſuluit. mutauit habitū. nulla facta ꝓfeſſione ſeu voto: vnde nō impedit̉ matrimoniū. xvii. q. ii. gonſaldus. ⁊ sͣ. e. c. ꝓxi. q ¶ Uelamē.ſ. ꝓbatōis qui diſtinctꝰ eſſe debet ab habitu ꝓfeſſoꝝ. sͣ. de reguc. pe. qui nō dirimit mr̄ioniū iā contractū. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. rurſus. r ¶ Non renūciauit. ꝑ hec que hic enumerant̉ patꝫ ꝙ nō aſſumpſit religionē nec habuit ꝓpoſitū mutādi ſeculū: vn̄ libere exire potuit infra annū ⁊ ēt āno cōpleto. sͣ. de regu. c. pe. vbi dr̄ ꝙ euidēter dꝫ apparere ſi ſeculū mutare volu erit: ⁊ ita ſigna mutatiōis euident̓ debēt apparere ad hͦ ut aliquis cēſeat̉ monachus alias exire poterit infra annū ⁊ anno finito. xx. q. i. illud. s ¶ Suꝑ altare. vide qualit̓ quis pōt ꝓfiteri ī manu ep̄i. xxvii. q. i. viduitatis. ⁊ in manu etiā monachi. jͣ. e. inſinuāte. ⁊ corā ſacerdote ꝑ ipſius bn̄dictioneꝫ xxvii. q. i. ſciendū. ⁊. xx. q. i. vidua. ⁊ ſuꝑ altare ut hic dicit. t ¶ Non dirimit. xxvii. di.§. hinc diſtinguendū. ⁊. c. ſi vir. ⁊. jͣ. eo. rurſus. ⁊ sͣ. de regula. porrectum. u ¶ Suſceptus. Sed videt̉ ꝙ eo ipſo ꝙ ſuſcepit habitū ⁊ velamē votū ſuū ſo lenicauerit ita ut ad monaſteriū redire cogat̉. ar. sͣ. de regu. vidua. xxvii. di. qd̓ interrogaſti. lr̄a iſtiꝰ. c. ſatis ſoluit cōtraria illa. hic ꝯſtabat ꝙ abſolute ha bitū nō mutauit ibi v̓o eo aīo ⁊ ꝓpoſito habitū ⁊ velamē ſuſceperūt ut mona che eſſent vnde poſtea nō audiunt̉ etiā ſi ꝯͣriū vellent iurare. ber. Eniēs. abſenti. Ar. ꝙ matrīoniū inter abſentes ꝯͣhi pōt. xxxii. q. ii. ho a ribꝰⁿ tn̄ ordinibꝰ poterit miniſtrar̄. ¶ Dem vuigorien̄. epō. Eminimꝰº: ⁊ infra. Rn̄. ꝙ ſi aſquā qui ſe religiōi deuouit ſet habitu ſuſcepto ꝓfeſſionēᵖ fecit: poſtmodū ſibi aliquā cōpulauerit eſt cōgendus ab ea recedere: ⁊ ad eccleſiā cui ſe cōtulit ſine cōtradicti one trāſire. Verū ſi nec habitūⁿ ſuſcepit nec profeſſionē: ſed uotū ſolūmodo fecit: ⁊ ſe ad religionē trā ſiturūº promiſit: licet poſtea matrimoniū cōtraxerit: nō eſt cogēdꝰ ad religionē trāſire: ⁊ matrīoniale uo tū reſcindere. ¶ Deꝫ lucen̄. epō. ¶ Onſuluit nos. t. f. quid faciē Iduꝫ ſit de nobili muliere que ueſtibꝰ precioſis abiectis mutauit habitūᵖ ⁊ de manu preſbyteri uelamenq aſſūpſit: ſed nō renūciauitʳ pro prijs: nec iurauit clauſtrū: nec ī ma nū alicuiꝰ epī: abbatis: uel abbatiſe: aut ſuꝑ altareˢ profeſſa ē: uel obe diētiā ꝓmiſit: poſtmodū v̓o elapſo anno: abiecto religiōis habitu: cur dā nobili nupſit. Con. t. t. rn̄. ꝙ ſic̄ ſimplex uotu matrīoniū īpedit con trahēdū: ⁊ nōᵉ dirimit iam cōtractū ita habitꝰ ſine ꝓfeſſione ſuſceptus ne cōtrahatur impedit: ſed contractū nequaquā diſſoluit. ¶ Dem. Eniēs ad preſētiā noſtrā. m heremita propoſuit ꝙ. I. mu lier cuidā viro abſentiª fide data ſe nupturaꝫ promiſit: ſed poſtmodū audiens plura de ſeueritateᵉ ipſius

ad matrimoniū ꝯͣhendū ꝓpter fidē datā ſi ille cū alia non ꝯͣxiſſet nō obſtāte voto ſimplici. ar. sͣ. de ſpon. ex lr̄is. ii. pͥma enī fides ſeruari dꝫ. sͣ. de ſpon. ſicut. niſi fortius vinculū ſuꝑueniat. ut. s. de ſpon. ſi inter. d ¶ Continētie votū. mulier iſta vouit cōtinentiā: nec mutauit locū nec veſtē nec etiā fecit ꝓfeſſionē ⁊ tn̄ poſt votū ꝯtinētie de preſenti ꝯͣhere pōt. ⁊ ita eſt ar. op. ꝙ votū nō ſolēnizat̉ ꝑ votū cōtinētie tantū. de hoc dicit̉. jͣ. c. ꝓxi. ber. e ¶ Fornicatōnis. Ar. minus malū tollerādū ut maius eui tet̉ xxxiii. q. ii. ſi qd̓ verins. x xvi. q. ii. hi qui. xxii. q. i. conſi dera. ⁊. iiii. di. deniqꝫ. f ¶ Uoto violato.i. violando. ſi. ff. de iureiur. admonēdi. ī v̓bo abſolutꝰ.i. abſoluēdus. vel dic violato animi deſtina tōe qꝛ petebat ſibi dari licentiā cōtrahēdi nec intelligo ꝗ īponat̉ penitentia niſi ſub ea cōditōne ſi ꝯͣxerit uel īponer̄ poſtꝙͣ ꝯͣxerit: uel etiā d̓ volū tate mutata agit̉ penitentia. ar. xvii. q. iiii. ſunt qui opes. g ¶ Non poſtponas. Sꝫ qͣlit̓ dat̉ huic licētia ꝯͣhendi ꝯtra votū ꝯtinētie licꝫ ſit ſimplex cuꝫ apud deū eqͣliter obliget cū ſolēni. jͣ. c. ꝓxi. gͦ debuit cō pelli ut ſeruet votū ſicut fit d̓ ſpōſalibꝰ. sͣ. de ſpō. ex lr̄is. ii. Dicas ꝙ nō dat hic eccleſia licentiā ꝯͣhendi directe: ſꝫ eſt hic quedā cōꝑatiua ꝑmiſſio ne deteriꝰ inde ꝯtingat ut ex lr̄a pꝫ: ⁊ qꝛ in ꝑturbatōe aī vo tū emiſit. ar. xvii. q. ii. gonſal dus. vn̄ dat̉ ei licētia ꝯͣhendi alias non daret̉. nā votū ꝯti nētie ſeruandū eſt etiā a coniugatis. xxxiii. q. v. quod deo pari. h ¶ Urſus. caſtitatis ſim Apliciter. sͣ. e. c. ꝓxi. i ¶ Apud deū. gͦ vr̄ equaliter obſeruandū ut ſolēne: qd̓ fal ſuꝫ eſt qꝛ ſolenne ſeruat̉ poſt ꝯͣctū mr̄ioniū. jͣ. c. ꝓxi. iſtud v̓o non. xxvii. di. ſi vir. ⁊ hͦ di cas ꝙ ab initio ſūt equaliter obſeruāda ⁊ vtrūqꝫ in tantū obligat ꝙ qui cōtrauenit pec cat mortalit̓. Et dic nō minꝰ ideſt nō mīori tꝑe qꝛ vtrūqꝫ in ꝑpetuū obligat: ⁊ vtriuſqꝫ fractio eſt mortale peccatū: lꝫ vnus minꝰ peccet alio qd̓ pꝫ ex minori penitētia. xxvii. di. ſi vir. et xxvii. q. i. virginibꝰ. ⁊. c. deuotā. Uel hoc ꝯtingit ꝓpter adiunctū.ſ. ꝓpter bo nū mr̄ionii. ar. xxvii. q. i. nuptiarū. ⁊ eſt ſimile qd̓ dr̄ inter ſimplicē loquelā ⁊ iuramentū non facit deus differentiā. xxii. q. v. iuramēti. ⁊ collige ex hoc qd̓ hic dicit̉ votū ex ſui natura nō dirimere matrīoniū ſed ꝯſtitutio facta ſuper voto. Quia fit hic mētio de voto ſimplici ⁊ ſolēni: vide ꝗd ſit vtrūqꝫ votum. Solēne eſt qd̓ fit interueniēte aliqͣ iſtaꝝ ſolēnitatū videlꝫ ꝑ ſuſceptionē ſacri ordinis. xxviii. di. diaconi. ⁊. lxxxiiii. di. cū in p̄terito. Itē ꝑ ſuſceptionē ſacre veſtis que tantū ꝓfitētibꝰ dari dꝫ. sͣ. de regula. ſtatuimꝰ. ⁊ maxime ſi cū alijs incipiat catare ⁊ oblationē facere in eccleſia. xxvii. q. i. vidua. ⁊ sͣ. de regu. vi dua. ⁊ xxvii. di. qd̓ interrogaſti. Tertio mō cū ꝑ ꝓfeſſionē deuouet ſe alicui religiōi in manu abbatis uel abbatiſſe uel etiā in manu monachi. sͣ. de regu. ſtatuimus. ⁊ sͣ. e. cōſuluit. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. pn̄tibus teſtibus ꝑ quos poſſit ꝓbari ꝓ feſſio: ſi ille negaret: ⁊ ne hoc negari poſſit fiat inde publica ſcriptura. xxvii. q. i. oēs femīe. in qua ſcriptura ꝓfiteat̉ ſe velle religioſe viuere. xx. q. i. vidua ⁊ tale votū impedit matrioniū ꝯhendū ⁊ dirimit iā ꝯctū. xxvii. q. i. c. i. ⁊ per totū uſqꝫ ad. c. nuptiaꝝ. alias autē votū cōtinētie factū ꝙͣuis corā multis dr̄ ſimplex quaſi nō veſtitū ſiue inſtitutū aliqua ſolēnitate: ⁊ tale notū impedit matrioniū ꝯhenduꝫ ſed nō dirimit iā cōtractū. q. d. non debet ꝯͣhere poſt ta le votuꝫ: tn̄ ſi ꝯtrahat tenet. sͣ. e. ꝯſuluit. ⁊. c. veniens. ⁊. xxvii. q. i. nuptiaꝝ. cū ſe. c. ⁊ poſt hoc votū ꝯtinentie cū quis dicit: voueo cōtinentiā dat eccleſia li centia ꝯhēdi. sͣ. eo. c. ꝓxi. Hec opi. hodie quaſi cōis eſt ⁊ in hac opi. fuit Gra tianus. xxvii. di.§. vlti. ⁊. c. vl. Hu. v̓o dixit ꝙ votū cōtinentie ꝑpetue int̓ oīa vota impedit ⁊ dirimit matrīoniū iā ꝯtractu: ⁊ in nullo caſu eſt matrīonium poſt votuꝫ ꝑpetue ꝯtinētie quo ad deū: ⁊ ſi poſtea ꝯͣhat de ſolo facto ꝯtrahit ⁊ mortalit̓ peccat: ⁊ hoc dicit eſſe veꝝ ſi uotū ꝯtinētie ꝓprie teneat̉. ꝓprie dr̄ votum continentie cuꝫ dico: uoueo ꝑpetuā cōtinentiā. Improprie cum dicit̉ voueo ſiue ꝓmitto ꝙ poſt annū ſiue poſt mortē vxoris mee vouebo ꝑpetuā cōtinentiā qd̓ eſt dicere votū de p̄ſenti ⁊ de futuro. Et dicit Hu. ꝙ ſolēnita ei noluit copulari. ¶ Cum itaqꝫ ti meret ne illi nubere cogeret̉: ī ma nibus ſuis uotū continētie ꝓmiſit nō tamen locū aūt ueſtem mutauit quo audito: vir aliā ſibi copulauit. ¶ Nos itaqꝫ attendētes tutius eē ut prefata mulier poſt fideꝫ ⁊ uotū ſimpliciter oblatu matrīoniū cōtra hat quā fornicatiōis reatū incurrat mādamꝰ: quatenus ſi plus nō pro ceſſit: ſibi de fide mētita: ⁊ uoto violato cōgruā ſatiſfactionē indicas et ei cui vult nubēdi in dn̄o licentiā tribuere nō poſtponasᵍ. leſtinus. iij. Urſus quidā uotū caſtitatis emittens iurauit ſe quandam ducturū poſtea in uxorem. Unde a.f. tua requiſiti arbitramur: ꝙ cuꝫ ſimplex uotū apudⁱ deum nō minꝰ obliget quā ſolēne: ꝓ eo ꝙ iurauit temere penitentiā agat. Et uotum quod deo fecit ſtudeat obſeruare. ꝙ ſi poſtquā huiuſmodi preſtitit iu ramentū: ad nuptias ꝓprio motu cōuolaſſet: cū uotuꝫ ſimplex matri moniū impediat cōtrahendū: non tamen dirimat iam cōtractū: nihil ambiguitatis qō tua cōtinere vr̄ˡ. ¶ Nno. iij. libon̄ ⁊ lubicen̄. epīs. Nſinuante.j. nobili muliere noſtro ē apoſtolatui reſeratū ꝙ a quibuſdā curialibus fuit religi onen̄. pro ipſiꝰ copula ſupplicatu. quod cū ad cōſanguineoꝝ eius no ticiā ꝑueniſſet: ut maritū acciperet ei ſub obteſtatione regia ſuggeſſe. rūt: ipſa uero ꝙ tunc non nollet nu tes premiſſe non ſunt de ſubſtātia voti ſed ſigna ⁊ ꝓbatiōes voti ſi votū reuocet̉ in dubiuꝫ. Io. dixit ꝙ ſi aliꝗs corā tota eccleſia dicat voueo ꝑpetuā ꝯtinentiā nō ſolēnizat̉ votuꝫ niſi aliquid de p̄miſſis interueniat. vnde ſi poſtea cōtrahat tenet matrioniū. Hu. v̓o ꝯtro ut pꝫ. Sed certe quod dicit hu. magis videt̉ tutuꝫ licet enī aliquis non efficiat̉ monachꝰ bene pōt ſe obligare ad ꝯtinentiā ꝑpetuā ꝑ votum ſicut poteſt ſe obliga re ad alia vota ꝗa votū ꝯtinentie excedit oīa alia vota. vnde nō poſſet cōmutari ī maius bo nuꝫ. arg. xxxii. q. i. nuptie. vnde ⁊ ſi cō iugati cōtinentiā ꝓ mittant eā ſeruare tenent̉. xxxiii. q. v. qd̓ deo pari. Hug. contradicit alex s. c. proxi. cui potius ſtandum eſt. k ¶ Obſeruare. ꝙ ſi prius iuraſſet ⁊ po ſtea votuꝫ ſimplex emiſiſſꝫ tene quod dicitur. sͣ. de ſpon. cōmiſſuꝫ. l ¶ Uidet̉. quia remanebit cuꝫ illa. sͣ. e. conſuluit. m ¶ Nſinuante. Iſupplicatū. ꝯͣ illa iura. nā a pͥncipe non eſt petenda vxor. xxxvi. qōe. ii. nullꝰ. ⁊ penā d̓portatōis meret̉. C. ſi nup. ex reſcrip. pe. l. i. ⁊ qꝛ debēt eſſe li bera matrīonia. sͣ. de ſpon. gēma. n ¶ Qd̓ in manibꝰ. ⁊ ita ſolēnizauit vo tū cōtinētie traden do ſe ordini ſancti auguſtini in manibus illiꝰ monachi: ut. jͣ. pꝫ ⁊ habitū ꝓ feſſoꝝ ſuſcipiēdo. o Vt domo ꝓpͥa. gͦ nō erat monac ha exquo pōt ꝓpriū retinere. ar. sͣ. de ſta. mo. cuꝫ ad monaſteriū. in fi. cuꝫ talis ꝯditio ſit ꝯͣ ſb̓aꝫ monachatus. sͣ. de ꝯdi. appo. c. fi. ⁊. xxxii. q. ii. ſolet. et. ar. ff. de ac. et obli. nō ſolū. Ar. ꝯͣ. x. q. i. ſic quidā. ⁊ sͣ. de cōdi. appo. c. i. talis eniꝫ cōditio eſt ꝯͣ ſb̓aꝫ mo nachatꝰ: vnde ea retēta impedit monachatū. Quidā tn̄ dicunt ꝙ ea adiecta tenet monachatus ⁊ ꝓ nō adiecta haberi debet. ar. hui littere. de hoc dixi. sͣ. de cōdi. appo. c. vl. v̓ba iſta in domo ꝓpͥa cuꝫ oī etiā ſua ſubſtātia: ſic expone.i. cū vſufructu ſue ſubſtātie oliꝫ an monachatuꝫ: ut de vſufructu illaꝝ rerū victuꝫ ⁊ veſtituꝫ haberet ī vita ſua: quicꝗd eniꝫ ſuꝑeſt debet eſſe ⁊ eſt monaſterii: ⁊ ſi quid de eſt ei ſupplet̉ a monaſterio. Similis enī expoſitio habet̉. xxvii. q. i. ſi quis rapuerit. ⁊ ſic iſta erit monacha ⁊ pōt remanere in domo quondā ſua cum vſu reruꝫ quas cōtulit monaſterio. ſic. xxvii. qōe. .i. de viduis. p ¶ Metu regio. ar. ꝙ īperiū regiū nō ſufficit ad iſtuꝫ metuꝫ. ar. C qd̓ me. cā. ad īuidiā. ar. ꝯͣ. C. e. l. pe. ⁊. xxiii. q. viii. ꝙ ꝯuēior. ſimilit impiū ꝑentū n̄ ſuffic̄. ff. de ri. nup. ſi patre. xxxii. q. vii. oēs cātiōes. q ¶ Uel modica coactio. no. ꝙ leuis metꝰ nō excuſat ī voto: ut hͨ ⁊ s qd̓ me. cā. cū dilecti. ſꝫ ī electōe leuis metꝰ ſufficit.i. q. vi. ſi ꝗs autē ſimilit̓ in matrīonio ut videt̉: qꝛ plena dꝫ ſecuritate gaudere: ut. s. de ſpon. cum locum. ff. de ri. nup. ſi patre. tn̄ talis dꝫ eſſe qui poſſit cadere in cōſtantē viruꝫ. sͣ. de ſpō. ueniens. ii. ⁊. c. cōſultatōi. r ¶ Patiētia. No. ꝙ rōe tꝑis euaneſcit exceptio qꝛ p̄ſumit̉ ꝯſentire i. q. i. cōſtat. sͣ. de ſpon. ad id qd̓. jͣ. de fri. c. i. C. qd̓ me. cā. l. ii. ff. de cōdi. ob tur. ca. ſi ob turpē. ff. de ritu. nup. ſi pater. Ropoſitum. inſciā. hoc excuſauit mulierē ab adulterio: qꝛ a ignorās nō cōmittit adulteriū. xxxiiii. q. ii. in lectum. ⁊. ff. de adul. l. vl. alioꝗn ſi fuiſſet ꝯſcia nō poſſet poſtea cuꝫ eo rema nere. jͣ. e. cuꝫ haberet. īmo plus ꝓdeſt: qꝛ filii de tali matrīonio leg bere proteſtans: conſilium accepit ab eis ꝙ uotum emitteret caſti tatis: quodⁿ in manibꝰ cuiuſdaꝫ de fr̄ibus ſācti auguſtini fecit: adiecto tenore: ut in domoº ꝓpria cū omni ſubſtātia ſua remāeret. Sane ī eiuſ dem ordinis habitu biēnio poſt ꝑ manſit: licet id ſe inuitaꝫ feciſſe aſſe rat: ⁊ coactam nō tam metu regioˡ quā parētum: ⁊ infra. ¶ Tandem attendens ꝙ inuita uotuꝫ emiſerit eo dimiſſo de parentum conſilio. p. Michaeli publice fuit matrimoni aliter copulata: de quo quattuor ſu ſtulit filios tempore procedente: ⁊ infra. ¶ Nos igitur attendentes ꝙ in emiſſione uoti quod proceſſit nulla uelq modica coactio affuiſſet: quam pacientia ⁊ perſeuerantia ſe quentis temporis penitus profugauit: ⁊ ꝙ ſequens coniūctio poti iniqua fuit ⁊ violenter extorta: mā damus: quatenꝰ premiſſis ueritas ſuffragatur: prefatam mulierem ad male dimiſſum religionis habituꝫ reſumendum ⁊ reſeruanduꝫ quod nouit: monere ⁊ inducere procu. retis: ⁊ ſi opus fuerit per cenſuraꝫ eccleſiaſticam coercere. ¶ De eo qui duxit in matrīonit quam polluit per adulterium. FLex. iij. abbati ſancti albani. Ropoſitum eſt nobis ꝙ vir quidam uxoreꝫ habens: ſibi aliam hu iuſmodi rei inſciāª copulauit: ſꝫ prīa mortua nititur diſcedere a ſecunda: ⁊ infra.

ę. c. cum inter. ⁊ tn̄ nō fuit matrimoniū inter eos etiā poſt mortem prime vxoris. lꝫ enī iſta crederet eū liberū ligatus tn̄ erat ⁊ in pͥmo cōſenſu qui nullus fuit intelligit̉ perdurare. ſicut nec matrimoniū cōtrahit̉ cū ſeruo licꝫ credat̉ liber. alias nō ꝯtractura etiā ſi poſtea manumitteret̉ eo ignorāte. qꝛ poſt manumiſſionē factā manēdo cū eo approbare ſemꝑ intelligit̉ primū coſenſuꝫ qui erroneꝰ fuit ⁊ nō aliū. vnde matrimoniū nō ꝓ cedit. Arg. ꝯtra. ff. de offi. ꝓconſu. obſeruare.§. vlti. īmo videt̉ exp̄ſſuꝫ. ff. d̓ iur. do. ꝓculus. pri us dictū veꝝ eſt. tn̄ ſi mulier vult cōpel lit̉ ip̄am ducere pro pter dolū ⁊ fraudē illius ut in fi. dicit. b ¶ In canonibꝰ. x xxi. q. i. c. i. ⁊. jͣ. e. ex tuarū. cū haberet. ⁊ c. vlt. in fi. c ¶ Fidem dederat uel ſi de facto eā du xit. jͣ. e. cū haberet. ⁊ ſupple ⁊ eā ꝯgno uit viuēte ſua vxor̄ alias nō impediret̉ contrahere cū ea. jͣ. e. c. vlti. d ¶ Machinata. xx xi. q. i. ſi quis viuen te. ⁊. jͣ. e. ſuper hͦ. t ¶ De ſuo dolo. sͣ. de reſcrip. ſedes a poſtolica. ⁊. xxx. q. i. dictum. f ¶ Niſi mulier. ⁊ ita cōpellit̉ vir remane re cū ea ſi voluit ꝓ pter culpā ⁊ dolum ipſius viri ſꝫ nō ecō uerſo. ſi. jͣ. de adul. c. ij. ⁊ ita eſt hic ar. ꝙ ꝯtractus ꝓ parte tenet ⁊ pro parte nō. sͣ. de deſpo. īpu. de illis. ff. man. pōt C. de reſcin. vē. l. ij ⁊ inſti. d̓ auc. tu. cir ca prin. ff. locati. ſic̄ emptio.§. interduꝫ ⁊. ff. d̓ ac. emp. ⁊ vē. iulianuſ.§. ſi quis a pupillo. xxix. q. ij. ſi quis ingenuus. xx xij. q. v. ꝓpoſito. et xxxij. q. ij. aliqn̄. et xxvij. q. ij.§. i. ⁊. xx xi. q. ij. c. i. ⁊. ij. ſi tn̄ cōtraheret cū alia teneret matrimoniū. jͣ. e. veniens. Ignificauit. Iſte. o. coactus fuit quandā deſpōſare in vxorem preſtito iuramēto. poſtea vero ꝯtraxit cū alia ſpōtanea volun tate cōſcia huiꝰ facti. pͥma petit illū in virū corā eboracen̄. archiep̄o qui eū cōpulit recedere a ſecūda p̄ſtito iuramēto donec lis eſſet iu dicio eccleſie terminata inter ip̄m ⁊ primaꝫ lite pendēte mortua eſt prima. dubitat iſte. o. an deberet redire ad ſecundā quā ſpōte duxe rat in vxorē. reſpondet papa ꝓut ſequitur. h ¶ Tanta vis. que poſſet cadere in cōſtantē virū. sͣ. de ſpon. veniēs ij. ⁊. c. cōſultationi. ſi. sͣ. qd̓ me. cā. perlatū. ⁊. c. cū dilecti. Arg. cōtra xv. q. i. merito querit̉. ⁊.sͣ. de iureiu. ſi vero. Iuramentū iſtud pote rat ſeruari ſine interitu aīe. ergo debuit ſeruari ut ibi dicit̉. ⁊ hec n̄ habēt hic locū. qꝛ mr̄imonia libera debēt eſſe ⁊ nō coacta. sͣ. de ſpō cū locū. ⁊. c. preterea. requiſiuit. gemma. ¶ Cognouerit. ꝙ ſi fecit anteꝙͣ ꝯtraheret cū ſecūda ꝯſenſiſſe vide tur. vnde ampliꝰ ſecundā habere nō poſſet. sͣ. de ſpō. ad id qd̓. ⁊ sͣ. de deſpō. impu. de illis. ⁊. jͣ. de his qui ma. ac. poſ. inſuper. ⁊ eſt ar. ꝙ ratihabito retrotrahit̉. ſi. sͣ. de regu. ſignificatū. ad fi. i. q. i. ꝯſtat. . di. ſalonitane. de cōin. ſer. ꝓpoſuit. ⁊ sͣ. qd̓ me. cā. perlatū. Licet aūt in canōibꝰᵇ habeatur: ut nullus copulet matrimonio: quaꝫ prius polluerat adulterio: ⁊ illam maxime: cui fideꝫ dederatᵉ: uxore ſua uiuente: uel que machinata eſt in morte uxoris: quia tamē prefata mulier erat inſcia: ꝙ ille aliam haberet uxorem uiuenteꝫ: nec dignū eſt: ut predictꝰ uir qui ſcienter con tra canones uenerat: lucruꝫ de ſuo dolo r̄portet. Conſul. t. t. rn̄. ꝙ ni ſi mulierʳ diuortium petat: ad petitionem viri non ſunt aliquatenꝰ ſe parandi. ¶Dem abbati de fontibus. Ignificauitᵍ nobiſ. o. andega uenſis: ⁊ infra. Mandamus quatenus ſi conſtiterit: ꝙ eidem o tanta uisʰ illata fuerit: ꝙ non ſponte in primā cōſenſerit: nec poſt pre. ſtitum iuramentū ipſam carnaliter cognoueritʳ: propter hoc nō dimit tas quin ac aliam quam poſtea in uxorem accepit: reuertendi liberā tribuas facultatē: alioquin ſibi ne ad ſecundam reuertatur ſub interminatione anathematis inhibens des ei licentiam ducendi aliam in uxorem. ¶ Dem baranen̄. epō. Uper hoc quod queſiuiſti an D liceat alicui cū ea contrahere matrimonium quam uxore ſua uiuente ſibi de facto matrimonio co pulauit. t. r. ꝙ ſi adultera eſt ī mor tem uxoris aliquid machinata: ſiue fidem dedit ſiue nō ꝙ ea defun cta hanc eſſet ducturus ſecundū ca nones ab eius conſortio prohibe tur: ⁊ hec prohibitio perpetuo eſt ſeruanda. ¶ LLemens tertius. X litterarum tuarum inſinua Itione accepimus ꝙ. t. uxoreꝫ ſuam in adulterio deprehenſaꝫʸ de tui anteceſſoriſ aſſenſu abiecit: que l ¶ Reuertat̉. Ar. eſt hic ꝙ ab initio nō valet tractu tēporis nō ꝯualeſcit. licet ꝑueniat ad eū caſū a quo potuit habere initiū. inſti. de le.§. an ſeruo. ij. q. i. in pͥmis. circa pͥn. inſti. qui teſta. fa. poſ.§. vlt. xxxvi. q. ij. c. vl. ar. ꝯͣ. xxx. q. i. ad li mina. ff. d̓ ſerui. ut pomū. xxxiiij. q. ij. in lectū. Prima rubrica locū hꝫ qn̄ per petuū ſubeſt īpedimentū ꝯria adaptant̉ ad hanc regulā multa impediūt faciendū que iam factū nō diri munt. quia quod ab initio legittime factū eſt ex ſuꝑueniē ti delicto nō mutat̉. ff. de iti. actuqꝫ pri. nec enim niſi lege uel canone illud exprimat̉ ut patet per ꝯͣria qd̓ perpetuo ꝓ hibet fieri. quolibet caſu ſuꝑ ueniēte ꝓhibitio durat: ut in pͥmis ꝯcor. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. m Uper hoc. cōpulauit. ⁊ Ceā viuente ſua vxor̄ co gnouit alias nō ꝓhiberet̉. jͣ. ē. c. vlt. ⁊ ea ſciēte ꝙ haberet vxorē. ſecus ſi ignoraret. sͣ. e. c. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ. e. ti. ex tuarū. ⁊. c. cū haberet. n ¶ Machīata. xxxi. q. i. ſi ꝗs viuēte. ⁊ sͣ. eo. c. i. ⁊ intellige cū effectu ut dicit. c. ſi quis vi uente. qd̓ dicit machinata. qꝛ verba cū effectu ſunt accipiē da. sͣ. de cle. nō reſi. relatū. et sͣ. de ſpon. c. vlt. de pe. di. i.§. hec aūt verba. ⁊. ff. qd̓ quiſqꝫ iuris. l. i.§. hoc aūt. ⁊. arg. jͣ. c. vl. Quidā dicūt ꝙ ſufficit co natus ſine effectu ⁊ ſuffic̄ ꝙ ita ſcriptū eſt. ff. qui ⁊ a ꝗbus ꝓſpexit. ⁊. vi. q. iij. ſcriptū eſt quod nō eſt verū. jͣ. eo. c. vlti. Quid ſi aliquis interficit ali quē in bello nō eo ꝓpoſito ꝙ velit vxorē eius ſumere. nun quid pōt illā ducere in vxorē Dicas ꝙ ſic. sͣ. de ꝯuer. in fi. laudabilem. o ¶ Fidē dedit. xxx. q. i. relatū ⁊. jͣ. e. ſignificaſti. b. X litterarum. deprehen Iſam.i. conuictā. ſola enī deprehenſio nō ſufficeret ad hoc ut ſepararetur. ij. q. i. c. ij ⁊. iij. licet ſufficiat ad infami am. ff. de rit. nuptia. palaꝫ.§ vltimo. q ¶ Aliā ſuperinduxit. in vxo rē. que fuit ꝯſcia ꝙ aliā habe bat vxorē. alias nō noceret. sͣ e. c. j. ⁊. jͣ. e. veniens. r ¶ Seꝑare. jͣ. e. c. ſignificaſti. xxxi. q. i. relatum. s ¶ Aliam poterit. acta penitentia. arg. sͣ. de ſpon. cum in apoſtolica. uel etiaꝫ parte pe nitētie ſi timet̉ de incōtinētia xxxiij. q. ij. in adoleſcētia. b. Um haberet. perpetua cōtinentia. hoc fit ꝓpter cauſas que hic ponun tur. ⁊ quia ambo p̄ceſſerant in dies ſuos. tamē ſi timeret̉ de incōtinentia ipſorū. puta ſi eſſent iuuenes daretur eis licentia cōtrahendi. xxxiij. q. ij. in adoleſcentia. ⁊. c. vlti. Sed cōtra videt̉. sͣ. c. proxi. vbi datur licētia cōtrahi di in ſimili caſu. ſed ratio reddit̉ in littera ꝙ iſti plus peccauerūt ꝙͣ alij vnde lus puniunt̉. ⁊ quia ſenes videbant̉. b ¶ Leo papa. xxxi. q. i. c. i. c ¶ Et ꝙ hic plus. ſic. jͣ. eo. c. vlti. Sed videt̉ ꝙ caſus iſte non ſit alius ab alijs duobus de quibꝰ habēs.sͣ. eo. ſuꝑ hoc. quia ſi ducit illā fidē dat illi. ⁊ ita idem eſt ducere eaꝫ ſic de facto ꝙ fidē dare. Satis poteſt dici ꝙ iſte caſus nō eſt di uerſus ab illis. ⁊ hic nō dicitur ꝙ ſit alius omnino: ſed ꝙ plus eſt hic ꝙͣ ſi fides tantū detur. qꝛ hic primo interuenit fides in deſpōſatione tali de facto ⁊ poſtea eā ducit. ſed verius eſt ꝙ eſt tertiꝰ: ⁊ bene differt ab alijs. qꝛ hic eſt fides de preſenti cōtrahendo cū ea quatenus pōt. ſed in alio caſu eſt tantuꝫ fi des de futuro. ⁊ eſt ſimilis differētia: ſicut inter ſpōſalia ⁊ matrimoniuꝫ. arg jͣ. c. vlti. ⁊ plus eſt hic ꝙͣ fidē dare ut hic dicit̉ ⁊ plus peccat. d ¶ Cum eadem.ſ. vxore. e ¶ Iuramēti. iuramentū iſtud quod fecit iſte ut ei vlterius nō adhereret: nō ſufficit ꝙ eā habere nō poſſit. quia idē eſſet ſi eā abiuraſſet. cū aliud ſubſit im pedimentū. ut pꝫ per hanc litterā. vnde ſupple maxime. f ¶ Tam greg. ꝙ triburien̄. xxxi. q. i. relatū. ⁊. c. ſeq. A poſtmodum accepit habituꝫ mōa chalem. ſed dictus. t. antequā illa decederet: aliaꝫq ſuꝑinduxit: ⁊ plu res ſuſcepit filioſ ex eadē: ⁊ īfra. F .t. igitur. r. ꝙ illos debes abīuicē ſeꝑare: ideꝫ uero uir indicta ei de adulterio penitētia aliāˢ ducere po terit in uxorem. ¶Dem. Um haberet uxorem legitimam. a. nomīe.j. lator preſē tiū: cū. m. adulteriū ꝑpetrauit. Cū qꝫ ſuꝑ hoc fuiſſet in ius uocatꝰ: ab iurauit adulteram; ⁊ poſtmodum iuramento cōtempto viuente leg tima cum ea matrimonium contra here ⁊ ipſi diu cohabitare preſūp ſit demū predicta. a. de preſēti luce ſubtracta memoratꝰ..j. cū adultera per decenniū eſt moratus: de qua decem filios ꝓcreauit. Tale ergo damus conſul. t. reſponſum: ut ſeparent̉ omnino: ⁊ eis iniuncta penitentia perpetua continētia indicatur preſertim cū in dies ſuos am bo proceſſerint: ⁊ tamdiu publice in adulterio ⁊ ꝑiurio ex certa ſcien tia ꝑdurātes eccleſiā in graui ſcan dalo ꝑturbauerīt. Noſti.n. ꝙ leo papa ſtatuit: ut nullus ducat in ma trimonium quaꝫ adulterio polluit ⁊ ꝙ hic plus proceſſū fuit: quā ſi fi des preſtita dūtaxat fuiſſꝫ adultere ut defūcta legitīa eā duceret in uxo rē: cū eadēª etiā viuente quaſi matrimonialiter mecche mecchuſ ad herere preſūpſit: ⁊ ſacramētū ſuuꝫ temere uiolare: quod utiqꝫ connu bium ubi etiam nulla interceſſit re ligio iuramētiᶜ tā grego. papa quā triburien. ſynodꝰ deteſtat̉: ⁊ utrū. qꝫ hoc mō coniūctum precepit pu blice pnīe ſubijci: ac perpetuo ſine ulla ſpe coniugij permanere: nec a liquod eiſdeꝫ. j. ⁊. m. adminiculū afferūt ut ſimul maneāt ꝙ decēnio

g ¶ Multiplicitas. quādoqꝫ tn̄ fauor filioꝝ diſpenſationē inducit. xxxv. q. vi ij. de gradibus. ⁊. ff. de ri. nup. qui in ꝓuincia. alias incipit diuus. h ¶ Nō minuat. jͣ. de ſimo. nō ſatis. ⁊. c. ſe. ⁊ sͣ. de cōſul. l. vlt. i ¶ Intererit. apud quē debeāt demorari filij facto diuortio. habes. C. de di uor. fac. l. vna. ⁊ apud talē cōmorari debēt qui eoꝝ vite uel ſanguini nō inſidi etur. sͣ. de cōuerſi. in fi. c. vlti. vbi de hoc. k ¶ Secundū facultates. hoc eſt regulare ꝙ ẜm facultates alimēta miniſtrent̉. ff. de lib. agno. ſi quis a liberis.i. rn̄ſo ⁊.§. ſiquis ex his. ⁊. C. d̓ alē. lib. ſi cōpetenti. ⁊. l. vlt. ſic ⁊ ꝓ curatio exhiberi debet ẜm fa cultates eccleſie. sͣ. de cēſi. ſopite. ⁊. c. cuꝫ nuper. Et noͣ ꝗ ſilius minor triēio ali debet apud matrē. maior triennio: apud patrē. C. de pa. po. nec filiū. ⁊ sͣ. de cōuer. in fi. c. vl. ⁊ ar. ff. de libe. ag. ſi quis a liberis.§. nō tantū. Illud ſcias ꝙ ſicut parētes alere debent filios.i. di. ius naturale. ſic et filij parētes ſi egeant. ut in. l. p̄dicta. ſi quis a liberis. ī pͥn. ⁊.§. ſi impubes. ⁊. C. de alē. li. l. i. ⁊. ij. ⁊. xxx. di. c. i. ⁊.xxij q. iiij. inter cetera. tamē recu ſare pōt pater aler̄ filiū iuſta de cauſa ſi forte eū accuſauit ut ī. l. p̄dicta ſi quis a liberis. §. ſi quis ex his. in fi. vbi autē pater ⁊ filius egent: mat̄ cōpellit̉ eos alere. ut. e. l.§. vtrū ⁊..l. penul. ⁊. C. de alē. li. aut̓. quemadmodū. ⁊ in aut̉. ut li. ma. ⁊ auie.§. illud. Si aūt ma ter alit filiū dū pater abūdat poteſt petere expēſas ſi hͦ fuerit ꝓteſtata. ff. de nego. geſ. nenſenius: poſt trienniuꝫ ta mē. ſꝫ hec que dicta ſubintelli gūt̉ de legitimis. vnde ſignā tur cōtraria in autē. qui. mo. na. ef. le.§. vlt. ⁊. C. de inceſ. nup. aut̉. ex cōplexū. ⁊. C. de na. lib. aut̉. licet patri. ⁊. jͣ. qui fil. ſint legit. per venerabileꝫ. Sed illa cōtraria intelligunt̉ de rigore iuris ciuilis. qd̓ vi detur inductū in deteſtatiōꝫ criminis. hoc intelligit̉ de be nignitate canonica que vigo rē ſumit a iure naturali. nam educatio filioꝝ de iure natu rali eſt. i. di. ius naturale. ⁊ ex inſtinctu nature procedit. vn de ius iſtud prefert̉ ciuili. tn̄ filij nō ſuccedent in bonis patris ⁊ illegittimi ſunt. sͣ. de clādeſti. de ſpon. cuꝫ inhibitio.§. i. 15 Ignificaſti. adheſit. ⁊ qꝛ eā nō dimittebat fuit excōicatus. et ideo dicit in fi. ſi petierit abſolutionē ip̄m abſoluas. m ¶ Machinatus. xxxi. q. i. ſi quis viuēte. ⁊ sͣ. e. ſuper hoc. n ¶ Fidē dederit. xxxi. q. i. relatū. ⁊. jͣ. eo. c. vlt. Ideꝫ eſt ſi de facto eā in vxorē ducat.s. c. ꝓxi. ⁊ hoc verū eſt cū mulier iſta ſcit illū aliā habere. alias nō noceret quo minus poſt mortē vxoris poſſet ſecū remanere. sͣ. e. c. i. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. o ¶ Si petierit. īmo videt̉ ꝙ cōpelli debet. ar. xxij. q. i. predicandū. ⁊. xciij. di. diaconi. Sed qualiter poteſt cōpelli cū iaꝫ ſit excōicatus hoc mō ut alij ꝯpel ſant ne ei cōicent. jͣ. de vſur. poſt miſerabilē. Alij dicunt ꝙ nō eſt abſoluēdus niſi petat ut iſta littera ſatis innuit. qꝛ impenitenti non dat̉ remiſſio. xxiiij. q. I. legatur. ⁊. xxiij. q. vij. quēadmodū. ſed hec nō eſt cōtrarietas. qꝛ vtrūqꝫ fie ri poteſt ut ille indirecte cōpellat̉. ⁊ ſic petet abſolui ⁊ ſatiſfaciet. pEniēs. inſciam. ſi hoc fuit. legittime. poterit remanere cū illo. ſi. sͣ. e. c. i. q ¶ De nouo. ut ſic teneat matrimoniū ut ex nunc ſi illa voluerit in eū cōſentire. alias nō cōpelleret̉ ſed vir. sͣ. e. c. i. ſic ⁊ tranſactio dolo alterius tantū in ita ab eo reuocari nō poteſt. C. de trāſac. tranſactiōe. ſi. ff. de offi. ꝓcō. obſer uare.§. vlt. ſic. ff. de le. iij. l. i.§. i. r ¶ Fidē adultere. hoc iō dicit. qꝛ ⁊ ſi illa hoc ſciuiſſet ⁊ ꝙ haberet aliā vxorē adultera diceret̉. vnde nō poſſet eſſe cū illo ꝓpter fidem datā. ⁊ qꝛ etiā plus fuit hic. quia in vxorē eam duxit. sͣ. eo. cū haberet. ſed quia fuit ignorās adul teriū nō cōmiſit. xxxiiij. q. ij. in lectū. ff. de adult. l. penul. I quis. cognouit eandē. Sic patet ꝙ ſola fides data uel tantū de facto cohabitauerint adinuicē: ac deceꝫ filios ſuſceperint: cum multiplicitasᵍ prolis ita ſuſcepte magis eoꝝ crimen exaggeret: ⁊ diuturnitas tē poris peccatū non minuatʰ ſed au. gmentet. Sollicitudinis tamē tue intereritʳ: ut uterqꝫ liberis ſuis ſecūdum ꝙ eis ſuppetunt facultates ſeceſſaria ſubminiſtret. Nno. iij. epō ſpoletano. Ignificaſti nobis ꝙ. p. ciuis ſpoletanus quandaꝫ mulierē duxiſſe legitime in uxorem ea relicta cuidam meretrici adheſitˡ: ⁊ infra. Uerum cum uxor ipſius eſſet uiam uniuerſe carnis ingreſſa: me retricem cui adheſerat deſpōſauit. Nos igitur īqui. t. t. r. ꝙ niſi alter eorum in mortem uxoris defuncti fuerit machinatus: uel ea uiuente ſibi fidemⁿ dederit de matrimonio cōtrahendo: legitimū iudices mr̄i moniū ſupradictum: excōicato mu nus abſolutionis ſi petieritº iuxta formā eccleſie impenſurus. Dem meſſanen̄. capitulo. Eniens ad preſentiam nr̄am Ig. laicus humili inſinuatione monſtrauit: ꝙ cuꝫ in ciuitate lemo nicen̄. quandam ſibi matrimonialiter copulaſſet: ab ea recedēs meſ ſanā aduenit: ubi. m. mulierē inſci amᵖ ꝙ aliam haberet uxorem ſibi ſolenniter copulauit: uerum cum eidē pn̄ia fuiſſꝫ iniūcta ut ad legiti mā rediret uxorē: ⁊ ipſe ꝓpter hoc in ſuam patriam redijſſet uxorem ſuam inueniens carnis debita ꝑſol uiſſe: ad meſſanam redijt ciuitateꝫ ⁊ ſupradicte. m. tāquā legitime co habitauit uxori: ⁊ infra. Licet autē uiuēte uxore legitima predictā. m. ſibi copulare nequiuerit ī uxoreꝫ quia tamē uxore defuncta utpotel a cōtrahere nō impedit matrimonium vxore defuncta niſi ad carnalem copulā ſit proceſſuꝫ. ⁊ ſic intellige omnia illa iura: que dicūt ꝙ nullus ducat in matrimoniū cui dedit fidē de ea ducenda poſt mor tē vxoris. uel cū qua cōtraxit de facto. ⁊ ita eſt arg. ꝙ voluntas ſiue factū niſi fuerit ſubſecutus effectus nō nocet. quia nō fuit conatus vbi iniuria n̄ habuit effectū. sͣ. de ſpō. c. vlti. vbi de hoc. ⁊ ar. xxxv. q. iij. extra ordinaria. et. ff. qd̓ quiſqꝫ iuris. l. i. ī fi. Arg. cōtra. xxxij. q .v. qui viderit. ⁊ sͣ. de biga. nuper. ⁊. c. vl. ⁊. l. di. ſi quis ac ceptū. ⁊ de peni. di. i. ſi quis cuꝫ telo. sͣ. de ſpon. iuuenis. et ideꝫ intellige de eo uel ea que machīata eſt in mortē alterius.ſ. cū effectu ut xxxi. q. i. ſi quis vi uente. alias ſolꝰ conatus nō impedirꝫ ar. iſtius. c. qꝛ eadē ratio videtur vtrobiqꝫ Eruenit. de cōſue tudine q̄ eſt iure 2 canoni co approbata. sͣ. de ec. edi. cuꝫ dicat. qꝛ ut ibi patet cū alijs habitare nō debent et etiā de iure veteris teſtamēti. xxxiij q. ij. hoc ipſum. ſed in hͦ ꝙ viri ſani nō ſequunt̉ vxores uel ecōuerſo mala erat cōſetudo ut. jͣ. ſequi tur. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. b ¶ Una caro. hͦ expoſituꝫ eſt. sͣ. de biga. debitū. c ¶ Sine altero. xx xiiij. q. ij. ſi quis ne ceſſitate. ⁊.xxxij. q v. ſi vxorē. d ¶ Diutius. hic nō determinat̉ quātuꝫ extēdat̉ iſtud diuti us. ⁊ iō in arbitrio boni viri ꝯſiſtit. sͣ. d̓ offi. dele. de cāis. ⁊ ff. de iur. deli. ait p̄ tor. permittunt̉ tn̄ mariti qn̄qꝫ ab vxoribꝰ recedere ⁊ abeſſe ꝑ mul ta tꝑa in fauorē tn̄ terre ſancte. sͣ. de vo. ex multa. ad fi. Diutius qn̄ qꝫ extendit̉ vſqꝫ ad bienniū. ff. loca. cū dn̄i horreoꝝ. qn̄qꝫ uſqꝫ ad quinquēniū. ff. de ſeꝑa. l. i.§. qd̓ dicit̉. e ¶ Sequant̉. Nota ꝙ vir tenet̉ ſequi vxorē ſic̄ ecōuerſo cum nō ad imparia iudicent̉. xxxij. q. i. ſi quis vxorē. in fi. ⁊ hoc cū ex iuſta cau ſa recedit vxor. alias retineat ea maritali poteſtate. xxxiij. q. v. cum caput. ⁊. c. manifeſtū. ⁊. c. noluit. ⁊ mulier ſemper tenet̉ ſequi viruꝫ ex quacūqꝫ cauſa. xiij. q. ij. vnaqueqꝫ. niſi ipſaꝫ trahere vellet ad in fidelitatē. jͣ. de diuor. queſiuit. vel niſi efficiat̉ vagabūdus. xxxiiij.c ij. ſi quis ineuitabili neceſſitate. ar. ff. de ope. lib. qd̓ niſi. in fi. f ¶ Miniſtrent. Nūquid in eodē lecto ⁊ domo morari debēt? nō de bent ad lectū ꝯtinue cōpelli. ſꝫ ſufficit leproſo ꝙ ſuo debito nō frau det̉. Sed quare nō cōpellunt preciſe. xxxiij. q. v. c. ij. Rn̄deo forte ideo ne leproſi nimis īprobi efficiant̉ in exactione ſui iuris. tn̄ ſi ſa ni oīno recuſarēt bn̄ ꝯpellerent̉. ſed pͥmo exhortādi ſunt ut hic dic ut in fi. patet. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. in fi. nam illud nō pōt referri ad ꝯtinentia que ſuaderi pōt. imꝑari vero minime. xxxij. q. i. integritas. ⁊ vnā ſo la cam excipit dn̄s. j. c. ꝓxi. ⁊. xxxij. q. vij. oēs cauſationes. g ¶ VUoniam. cauſa fornicationis. xxxij. q. i. dixit dn̄s. ⁊. q. vij. apo ſtolus. ⁊. c. oēs cauſationes. h ¶ Lepra. Sic ꝓpter leprā alter alterū dimittere nō pōt. sͣ. c. ꝓxi. ⁊.sͣ. de iureiu. quēadmodū. ſed ſponſa de futuro dimitti pōt ꝓpter lege ipſius ſolutus in eādeꝫ. m. de nouo potuit matrimonialiter con ſentire dūmodo nō preſtiterit fidē adultereʳ: uel machinatus fuerit in mortem uxoris: mandamus quatenus ſi eſt ita: eidem. g. ut ſupradi cte. m. affectu adhereat cōiugali li centiam concedatis. QReg. ix. fratri. r. I quis uxore uiuente fide da ta ꝓmiſit aliaꝫ ſe ductuꝝ: uel cū ipſa de facto ꝯtraxit: ſi nec ante nec poſt legitīa eiuſ ſuꝑſtite cogno uit eādē quāuis utriqꝫ ipſoꝝ ꝓ eo in hoc grauiter deliquerīt: ſit pn̄ia iniūgēda: nō eſt tamē mr̄imonium quod cū ea ꝯtraxit: poſtuxoris obitum dirimendū. ¶ Ceteꝝ tole. rari nō dꝫ ſi priꝰ uel poſtea dū uixe rit uxor ipſius: illam adulterio poluiſſet. De coniugio leproſorum. ¶ LLex. iij. cantuar. archiepō. Eruenit ad nos: ꝙ cuꝫ hi ꝗ lepre morbū incur rūt de ꝯſuetudine gn̓a li a cōione hoīum ſepa rent̉. nec uxores uiroſ nec uiri uxo reſ taliter egrotātes ſequūt̉. Quo niā igit̉ cūuir ⁊ uxoruna caro ſint n̄ dꝫ alter ſine alteroᶜ eē diutiꝰº: mā damꝰ: quatenꝰ ut uxores uiros ⁊ viri uxores ꝗ lepre morbū īcurrūt ſequant̉ᵉ: ⁊ eis ꝯiugali affectiōe mi niſtrētʳ ſolicitis exhortatiōibꝰ īdu cere nō poſtponas. Si v̓o ad hoc ī duci n̄ poter̄t eis artiꝰ īiūgas. ut ut̓ qꝫ altero uiuēte ꝯtinētiā ẜuet. Qdͣ ſi mandatum tuū ſeruare cōtēpſerit uinculo excōicatiōis aſtringas ¶Dem baronen̄. Voniā nemini licet excepta cā fornicatiōisᵍ uxorē dimitte re ꝯſtāt ꝙ ſiue mulier lepra ꝑcuſſa

i ¶ Graui infirmitate. xxxij. q. vij. h. qui ſani. ⁊. q. v. ſi vxorē quis. ſi s. de cle. egro. c. i. ij. iij. ⁊. vlt. ⁊. ff. de tu. ⁊ cura. nec ille. ⁊. vij. q. i. pon tifices. arg. ꝯͣ de cle. egro. tua ſed ibi ſoluit̉. k ¶ Liberū. cū nō ſit eis ꝓhibitū. qꝛ edictū de matrimonio ꝓhibitoriū eſt. sͣ. de ſpon. cum apud. l ¶ Generali p̄cepto Noͣ ꝙ gn̄aliter dr̄: gn̄aliter ē intelligē dū. de cōſ. di. iiij. ut on̄deret. ⁊. ff. de ꝓ cu. ꝓcurator cui. xij. q. i. dilectiſſimis. ff. mā. creditor.§. luci us. īmo etiā indefinita gn̄aliter intelli git̉. xix. di. ſi romanoꝝ. ⁊.xxiij. q. v. ſi nō licet. ⁊. jͣ. de pͥui. qꝛ circa. ff. d̓ ſer. vr̄. p̄di. ſi ẜuitus. ⁊. ff. d̓ acceptila. pluribus Ar. ꝯ ꝙ indefinita nō eꝗpollet vniuer ſali..sͣ. de deci. ad audientiā. ff. de le. iij. nō aliter. de ꝯſe. di. ij. liquide. Item ꝯͣ ꝙ generale v̓buꝫ reſtrigit̉. ij. q. ij. oēs leges. ⁊. di. i. oēs leges. ⁊. jͣ. de ſent. ex. ſi vero.§. ſi vero. et ff. ad. l. acquil. ſcīaꝫ §. qui. ff. de pig. act. obligati. So. verbū gn̄ale intelligendū eſt generalit̓ ꝓut hͦ dr̄ ⁊ in pͥmis ꝯcor. niſi ꝯſtet ꝯtrahen tē uel teſtatorē alit̓ intellexiſſe de ꝗbuſ dā. C. de tranſac. a ge cum geminiano uel niſi ſenſus n̄ pa tiat̉ ut in vlt. cōcor. ⁊ qd̓ dicit̉ indefini ta egpollet vniuer ſali illud regularit̓ obtinet in iure ſi lege uel canone n̄ de terminat̉. xxxi. q. i. ꝙ ſi dormierit. b. m ¶ Exceptō. ⁊ ideo nos ex ꝯſenſu nr̄o: exciꝑe nō debemuſ ij. q. v. cōſuluiſti. et ly. di. ſi euāgelica. ⁊ lxi. di. miramur. vij. q. i. ſcripſit. ⁊. xxxi. q. i. ꝙ ſi dormierit. et. sͣ. de traſſa. inter corꝑalia. ar. ꝯͣ de cō. di. ij. liquido. Itteras. cogi nō dꝫ. Sic ergo pꝫ ꝙ lepra ſuꝑueniēs ſoluit ſpōſalia de futuro. ⁊ eadē rōne q̄libet alia enormis deformitas. ut s. de iureiu. quēadmodū. ſecꝰ in matrimonio de pn̄ti ut pꝫ ex proxi mis. c. s. e. ⁊. c. quēadmodū. Itē ar. ꝙ ea que de nouo emergūt au xilio indigēt. ff. de int̓. ac. de etate.§. ex cā. ⁊ sͣ. de offi. dele. inſinuā te. ⁊. Cad velle. ſi mulier in iure. Ignū eſt. in chriſto ieſu.i. in fide chriſti ſuſcipiēda. A ſacramētis. q̄ ſuſcipiētis cauſa ꝯferunt ut baptiſmus ꝯfirmatio ſacr̄ꝫ euchariſtie viaticū pnīa. ab iſtis ſacr̄is nul Ilus fidelis dꝫ excludi. īmo tenet̉ ea reciꝑe. jͣ. de pe. ⁊ re. oīs vtriuſqꝫ. ſic a matrimonio nullus dꝫ excludi. qꝛ edictū de matrimo nio ꝓhibitoriū eſt. sͣ. de ſpō. cū apud. ſecus de alijs ſacr̄is ut ordo. qui ratione alioꝝ dat̉. quoniā nullus ẜuus dꝫ ordinari p̄ter dn̄i vo luntatē. sͣ. de ſer. nō or. ꝯſuluit. ⁊ ꝑ totū ti. nullus legitīe natꝰ. sͣ. d̓ fi piby. c. i. ⁊ ꝑ to. ut hͦ ꝓbat̉. i. q. i.§. ſi gͦ ſacr̄a. ⁊.§. ecce ſi clericus. c ¶ Remouedus. in aut̓. de monachis.§. hic nobis aūt. col. i. d ¶ Inter ſeruos. nec etiā inter liberū ⁊ ancillā ſi ꝯͣhere voluerīt ſci enter. xxix. q. ij. ſi quis ingenuus. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. t ¶ Diſſoluēda. ꝯiunx.n. a ꝯiuge ſeꝑari nō dꝫ. C. cōia vtriuſqꝫ iur. poſſeſſionū. ꝑtus tn̄ penes dn̄m ācille remaet. ff. d̓ ſta. ho. l. ⁊ ẜuoꝝ l ¶ Seruitia. Ergo ſi dn̄s ſeruitiū exigit ⁊ vxor debitū a viro petit eodē tꝑe dn̄o eſt potiꝰ obediendū. Dicūt quidā ꝙ potius ē obediē au dn̄o. niſi periculū fornicatōis timeat̉. uel magnuꝫ p̄iudiciū fiat vxori. ſꝫ potius vr̄ ꝙ vxori prius reddat debitū cū per hoc nullū p̄ fuerit ſeu alia grauiⁱ infirmitate detenta: non eſt a uiro ꝓpterea ſeparanda uel etiam dimittenda. lepro ſi aūt ſi continere nolūt: ⁊ aliquam que ſibi nubere uelit inuenerit: libeꝝ eſt eis ad matrimoniū ꝯuola re. Quod ſi uiꝝ ſiue uxoreꝫ lepro ſum fieri cōtigerit: ⁊ infirmꝰ a ſano carnale debitum exigat: generaliꝰ precepto apoſtoli quod exigitur ē ſoluendū cui precepto nulla ī hoc caſu exceptio inuenitur. Rbanus. iij. epō florentino. Itteras: ⁊ infra. Quia poſtu laſti utruꝫ ſi poſt ſponſalia de futuro inter legitimas perſonaſ cō tracta antequā a uiro mulier tradu catur: alter eorum lepre morbum incurrat: alius ad conſumandā co pulam maritaleꝫ compelli debeat reſpondemus: quod ad eaꝫ accipi endam cogiᵐ non debet: cum non dum inter eos matrimonium fuerit conſumatum. De coniugio ſeruorum. ¶ Adrianus papa ſancte burgēſi archiepiſcopo. Ignum eſt: ⁊ infra. Sane iuxta uerbum apoſtoli ſicut in chri. ſtoª ieſu neqꝫ liber ne C qꝫ ſeruus eſt a ſacra mentis eccleſie remouendus: ita nec interº ſeruos matrimonia debentullatenus prohiberi: ⁊ ſi ꝯtra dicentibus dominis ⁊ inuitis contracta fuerint: nulla rōne ſūt ꝓpter hoc diſſoluendaᵉ: debita tamē ⁊ cō ſueta ſeruitia non debent minꝰ ꝓprijs dominis exhiberi. ¶ ILex. iij. prępoſito ⁊ priori mor tarienſi. iudiciū uel ſaltē modicū fiat dn̄o ꝓpter moraꝫ modici tēporis. niſi forte dn̄s in auxiliū ꝑſone peteret ſeruū ſuū. Quid ſi dn̄s vellet vendere ſeruū ſuū alicui qui vellet eū ducere ad exͣneas partes forte in greciā? Dixit ala. ꝙ pōt: et vxor tenet̉ eū ſequi. Verius vr̄ ut alij dicūt ꝙ talis venditio ꝓhibenda ē. ar. C. cōia vtri. iu. poſſeſſionū. ar. liiij. di. fraternitatē. ⁊. ar. jͣ. de iude. c. vl. inter eſt enī reipub. ne quis re ſua male vtat̉. inſtit. de his ꝗ ſui uel al. iur. ſunt.§. pe. ⁊. ff. e. ti. ſed dominꝰ. Ropoſuit. liberā eē cregi debat. et ſic nullum fuit mr̄imoniū ſi erat anc illa quā credebat liberā. xxix. q. ij. per totū. error enī ꝯditionis īpe dit matrimoniū. xxix. q. ij.§ his ita. h ¶ Audiuit. ſupple ⁊ credidit nō enī cuilibet referēti crede re tenet̉. ar. xxiij. q. iiij. ꝙͣ ma gnū. ⁊. ff. qd̓ cū fal. tu. l. ij. titu bās enī ꝓ ignorāte habendū. eſt. C. de ꝯdi. inde. l. vl. ff. de lib. ho. exhi. l. iij.§. is qui. ar. jͣ. de ſecū. nup. dn̄s. ⁊. xxxiiij. q. ij. cū per bellicā. ar. ꝯͣ. xxij. q. iiij. innocēs. ⁊. ff. de pe. he re. itē veniūt.§. cū anteꝙͣ par tes. Dic ꝙ ſi iſte hꝫ ꝯſcīaꝫ ſer uitutis ex ꝓbabili cā ⁊ diſcre ta tunc p̄iudicat ſibi ſi carna lit̉ ꝯgnoſcat. ſi ex leui ⁊ teme raria cui credi nō debet n̄ vi ꝙ ei p̄iudicet. ar. jͣ. de ſen. ex. inquiſitōis. ⁊. jͣ. e. c. vlti. Sed pone ꝙ iſte mouet ei litē ꝯditionis ip̄a petit ꝙ lite pendēreddat ei debitū. cū lite pēdē te iure ſuo pͥuari nō debeat. sͣ. ut li. pēden. c. i. ⁊. ij. ⁊. xvi. q iiij. volumus. viij. q. iiij. nōne Nūquid eccleſia dꝫ ei p̄cipe re ut debitū reddat? qd̓ videtur ꝑ iura p̄dicta. Dicūt qui dā ꝙ bene tenet̉ reddere de bitū ad mandatū eccleſie. ſed ipſe nō dꝫ exigere nec ſibi fit p̄iudiciū. T. dixit ꝙ nō dꝫ ex igere nec exigēti reddere. qꝛ ei fieret p̄iudiciū qd̓ videt̉ ꝑ iſtā lr̄aꝫ innuere. ⁊ ſi ꝯpellat nō reddat. qꝛ ſi eaꝫ cognoſcit vxoris affectu fit ei p̄iudiciū ſi habeat ꝯſcīaꝫ ex ca ꝓbabili ⁊ diſcreta. ⁊ ſic ſtatiꝫ eēt ma trimoniū. ſi fōͣnicario affectu peccaret mortalit̓. qd̓ facere nō debꝫ. īmo potiꝰ pati dꝫ ex cōicationē. sͣ. de reſti. ſpo. lr̄as. ⁊ hoc dixit ar. illius decre. inquiſitōis. Sꝫ ſa tis vr̄ ꝙ poſſit reddere ad mandatū eccleſie ut ex primo ꝯſenſu ei ꝯiūgat̉ q̄ diu ꝯſtet per ſnīaꝫ de īpedimēto ꝯditionis ⁊ hͦ vbi nō eſt certus. lꝫ aliquas in de hēat p̄ſumptiōes. ſecus ſi ſciret ꝓ certo. Et qd̓ dicit lr̄a iſta poſtꝙͣ audiuit illā ancillā ꝯgnouit eandē. intellige ante litē motā ⁊ ſine mādato eccleſie. tūc enī intelligit̉ ꝯſentire nō obſtāte illo impedimēto. ⁊ ita ſecus videt̉ ſi ad man datū eccleſie eam cognoſcat. i ¶ Pro dote.i. vice dotis. nō enī fuit dos ſi fuit ancilla. ff. de iur. do. ſi mulier. §. vltj. alias. l. ꝓculus. kI Icet. ẜm legē ꝓuincie. īnuit aliter eē de iure cōi. qd̓ eſt veꝝ. C. de rei vē. partū. ff. de ſta. ho. l. ⁊ ſeruoꝝ. ⁊ sͣ. de ſer. nō or. c. vlt. vbi de hoc. l ¶ Decennio. ſufficit tn̄ quinquēniū. C. ne de ſta. defunc. ſi pater. ⁊. l. i. ſed hͦ ita cōtingit de facto. m ¶ Fauore libertatis. fauore enī libertatis multa ꝯͣ rigorē iuris ſtatuta ſunt ff. de fideicō. lib. generalit̓.§. ſi quis ſeruo. C. cōia de manumiſ. l. i. sͣ. de ꝓba. ex lr̄is. ⁊ sͣ. de re iudi. c. vlt. xij. q. ij. cū redemptor. n ¶¶ D noſtrā. cōditionis ſeꝑauit. qd̓ bene potuit. sͣ. e ꝓpoſuit. ⁊. xxix. q. ij. ſi quis ingenuus. qꝛ errātis nullus ꝯſenſus eſt. e. ca. q. i.§. is ita. ⁊. ff. de iu riſdi. om. iudi. ſi per errorē. ⁊. C. de iur. ⁊ fac. ig. nō iccirco. o ¶ Nec facto. puta carnaliter cognoſcēdo eaꝫ poſtꝙͣ intellexit illā eſſe ancilla. s. e. ꝓpoſuit. xxix. q. ij. ſi quis ingenuus.sͣ. de ꝯdi. ap. de illis. ⁊ sͣ. de ſpō. is qui. ⁊ ita ipſo facto matrimoniū ꝯhit̉ ſicut ⁊ verbo. xxxij. q. ij. honorant. ⁊ ff. de ſpō. ſꝫ que. Itē pꝫ hic. qꝛ matrimoniū qd̓ nullū eſt tractu tꝑis cōfirmat̉ ſic. sͣ. de deſpō. impu. lr̄as. acceſſit. ⁊ sͣ. e. ꝓpoſuit. ff. de ri. nup. ſi ꝗs. Sꝫ ꝯͣ vr̄ ꝙ v̓ba neceſſaria ſint. sͣ. d̓ ſpō. tue. ⁊. c. ſi int̓. ⁊ de cō. di. iiij. cū pro ꝑuulis. In Ropoſuit nobis. m. mulier ꝙ cum uir eius cum ea diutius permanſiſſet: notam ei uilis cō ditionis obiecit: aſſerens eam eſſe ancillā quā liberaꝫᵍ eſſe credebat: cū eam duxit in uxorē: ⁊ īfra. Mā damus: quatenus ſi conſtiterit: ꝙ idem uir prefatam mulierem poſt quā iſtā audiuit eſſe ancillam: car naliter cognouit: ipſū mōitiōe pre miſſa compellas: ut eam ſicut uxo rem maritali affectionē pertractet ſi uero aliter fuerit. ⁊ ſententiaꝫ di uortij proferre contingat: mulieri pecuniaꝫ: quā prefato uiro pro do te conceſſit reſtitui faciatis. Rbanus. iij. ariminen̄. epō. Icet: ⁊ infra. Sane ſuper eo quod fuit propoſitum: an mu lier poſſit diuortium poſtulare: ꝓ eo ꝙ uir cum quo ſue conditionis ignara ꝯtraxit ſeruꝰ monaſterij ꝓ ponatur: cū ecōtra idem uir patreꝫ ſuū cuius ꝯditiōem ſecūdūᵏ leges ꝓuīcie ſequeret̉: tēpore mortis ꝓ libero ſe geſſiſſe: ⁊ iam elapſo decē nio nec patris nec ſuo noīe ſe ſtatꝰ ꝯtrouerſiā paſſū ꝯſtanter affirmet. uidet̉ nobis rōne tēporis ⁊ fauor̄ libertatis pro parte uiri ſecuriꝰ iu dicādum. ¶Nno. iij. h. epō. D nr̄am noueris audiētiam ꝑueniſſe: ꝙ. g. preſbyter cat di. ap. ſe. le. r. militē a mulier̄ qua dā ꝓpter ꝯditiōisⁿ ſeparauit errorē. Ideoqꝫ mādamꝰ. quatenus ſi ꝯſtiterit ꝙ miles ignorāter ꝯtraxit cū ancilla: ita ꝙ poſtquā intellexit ꝯditiōem ipſius: necº facto nec uer bo ꝯſenſerit in eādeꝫ: ꝓpter quod ꝑ card. eūdē ab eius fuerit ꝯſortio ſeparatus: cōtrahēdi cū alia liberā

requirit̉ exp̄ſſus ꝯſenſus. ff. de ri. nup. in eo. p̄terea prior ꝯſenſus nō fac̄ ma trimoniū. qꝛ nullus fuit ſꝫ nouꝰ requirit̉. sͣ. de eo qui dux. in ma. quā pol. veniēs. ⁊. c. i. ⁊ ita vr̄ antiquus ꝑdurare. niſi nouꝰ expͥmat̉. ſi. sͣ. de bap. maiores in fi. ff. de p̄ca. ſꝫ ſi manēte. ff. de arbi. ſi cū dies. in pͥn. ⁊. l. labeo.§. pe. ⁊. ff. de v̓. obli. l. i.§. adijcit̉. Dicas ꝙ de facto tunc ꝯͣhit̉ matrimoniū: qn̄ aliqua v̓ba p̄ceſſerūt ad ſpōſalia uel mr̄i mōiū. lꝫ tunc nō haberēt effe ctū. poſtea v̓o ipſo facto ꝯͣhit̉ matrimoniū ſiue ſpōſalia. sͣ. de ſpō. īpu. lr̄as. acceſſit. ⁊. ff. de ſpō. ſꝫ que pr̄is. ⁊ tale mr̄i moniū p̄ſumptū appellat̉. sͣ de ſpō. is qui. Sꝫ pone ꝙ ali quis ꝯtraxit cū ancilla igno rant̉ ⁊ dn̄s poſtea illā etiam māumittat viro ignorāte nūquid eſt mr̄imoniū. Dico ꝙ nō. qꝛ ad hūc ꝯmiſcet̉ ei ex pͥ ori ꝯſenſu qui nullus fuit. ar. C. ad velle. ꝙͣuis. ⁊. l. ſi muli er. ij. ff. d̓ min. l. iij.§. ſcio. Itē ſi dn̄s ancille tanꝙͣ liberā eā alicui tradat in vxorē qui lib̓ eſt eo ipſo intelligit̉ ei dediſſe libertatē. in aut̉. de nupt.§. ſi v̓o ab initio. colla. iiij. Sꝫ po ne libera ꝯtraxit cū eo quem credebat liberū. poſtea ſciuit illū eſſe ẜuū nihilominꝰ vult eſſe cū eo ſꝫ ille nō vult rema nere. Dixit io. ꝙ nō eſt matri moniū. tn̄ ille dꝫ cōpelli exo vult cū eo eſſe. ſi. sͣ. de eo qui dux. in ma. quā pol. ꝑ adul. c. i. io. qd̓ verum credo. a Ndecēs. ex liberta fallit tn̄ in caſibus xv. q. vlt. cū multe. itē in alio. jͣ. d̓ iude. ita quorundā. b ¶ Hmōi documētis. q̄ dicebat mulier iſta ſe hr̄e de māu miſſione mr̄is ſue ſiue de ſua quedā inſtr̄a que forte oſten dit pape. quibꝰ inſtr̄is ſtabit̉ niſi ex ꝑte eccleſie ꝯͣria īſtrumēta oſtēdant̉. ⁊ ſic eſt ar. ꝙ inſtr̄m per aliud inſtrumētuꝫ pōt reprobari. ⁊ ꝑ alias etiaꝫ ꝓbationes poterit eccleſia re ꝓbari hmōi documenta. c ¶ Ab eccleſia. lxxxvij. diſt. li bertos. d ¶ A qͣ tueri. ar. ꝙ nō debeo id facere a quo teneor aliū ꝓ hibere ⁊ qui me defender̄ tenet̉ me nō dꝫ impugnare. ff. ſi ẜui. vē. l. altius. ff. de ꝯdi. inde. frater a fratre. ⁊ xxvi. di. vna tantū. ⁊. xxv. di. c. vl. ⁊ xi. q. i. ſilue ſter. ff. de fideiuſ. tutor. ⁊. xlij. di.§. i. ff. de admi. tu. quotiēs.§. ij. ff. de neg. ge ſi pupilli.§. videamus. ſecꝰ in marito qui alios ab vxore ꝓhibere dꝫ. ⁊. ar. iij. q. vi. ꝙͣuis. So. in p̄miſſo generali ſupplet̉ niſi ſit tale factū qd̓ ſibi ſoli ex offi cio cōpetebat. Trū autem filij.ſ. duoꝝ ꝯpatrū. Poſteriuſ. Primꝰ canō eſt. xxx. q. iij. poſt ſuſceptū ⁊ dꝫ eſſe paſca lis primi. lꝫ in quibuſdā libris dicat̉ paſcalis ſecūdi. canō poſteriꝰ editus ē. e. cā ⁊. q. e. ſuꝑ quibꝰ. qui corrigit primū ut hͨ dicit. ſꝫ canō ille ita pōt legi ꝙ teneat ꝓut ibi exponit̉. ſꝫ alex. alit̓ illā intellexit ut hic patꝫ. c ¶ Niſi ꝯſuetudo que ſcādalū. Hu. dic̄ ꝙ alex. male dixit hͦ. qꝛ īnuit hic ꝙ le gittie ꝯiuncti debeat ſeꝑari qd̓ eſſe nō dꝫ ꝓpter aliquā ꝯſuetudinē uel ſcādalū. qꝛ a deo ſunt ꝯiuncti ⁊ quos deus ꝯiunxit hō nō ſeꝑet. xxxiij. q. ij. quoſ de us. ⁊cͣ. ar. ꝓ eo. sͣ. de ſpō. du. c. vl. vbi nō ſtat̉ ꝯſuetudini ſꝫ potiꝰ iuri. Ar. ꝯͣ ꝙ ꝯſuetudo ꝑſonas legittimas ad ꝯͣhendū reddit illegittīas. jͣ. e. ſuꝑ eo. ⁊ sͣ. de cle. ꝯing. cū olim. ⁊. ar. xxxii. di. placuit. Sol. pōt dicit ꝙ hͦ locū hꝫ in mr̄imo nio ꝯhendo ut ꝓpter ſcandalū impediat̉ mr̄imoniū qd̓ alias legittimū eſt. ſꝫ nō dirimit iā ꝯtractū ꝓpter ſcandalū. ⁊ hoc ſatis pꝫ ex cōſultatione ⁊ nō dic̄ hic alex. ꝙ ꝯiuncti ſeꝑent̉ ſꝫ rn̄det ꝙ ꝯiūgi nō debet ſi ſcandalū eſt. nā multa fieri ꝓhibent facta tn̄ manēt. sͣ. de iureiu. quēadmodū. ⁊ sͣ. de regu. ad apoſtolica. ⁊. xxx. q. v.§. ſed obijcit̉. ⁊. xv. q. i.§. vlt. Uel dic ꝙ ꝓpter ſcandalū de rogat̉ iuri ut ꝓpter ſcandalū ſeparent̉. licet de iure nō deberēt ſeꝑari. ut. jͣ. e. ſuper eo. ſed prius veriꝰ videt̉. qꝛ ꝓpter ſcandalū matrimoniū ꝙ deo aucto re in paradiſo inſtitutū fuit per eccleſiā diſſolui nō debet. xxvi. di. deinde op ponit̉. ⁊ ita remanet ꝯͣria illa decre. ſuꝑ eo. ſed intellige hoc ꝓut ibi dicitur. d QI vir. inſtitutum. xxx. q. i. c. i. ⁊. ij. Statuerūt. xxx. q. i. dictū de eo. ad limina. ipſi cōcedaſ auctoritate apoſtolica facultatem. De natis ex libero uentre. QRegorius nonus. Ndecens eſſe credi mus: ut progeniti ex libertaª ſiue libera fiI lij ad ſeruitium retra hātur. Propterea tibi precipimꝰ: ut ſi documēta nulla ſint ab eccleſie ꝑte: que documētis huiuſmodiᵇ debeant obuiar̄ ab eius moleſtia ſine aliqua retractatione cōpeſcas eandem. durum eſt enī: ut ſi alij ꝓ mercede libertates tribuunt. ab eccleſia a qua tueri de bent: reuocentur. Lex. iij. ſaler mitano archiepō. De cognatione ſpirituali. Trum autē filijª ante uel poſt paternitateꝫ geniti poſſit adīuice copulari: canones ſe O cundum diuerſorum locorum conſuetudines contrarij inueniuntur: ⁊ licet primus canon exinde editus natos poſt cōpater. nitatem adinuicem copulari prohi beat ⁊ alter tamen canon poſteriꝰ editus primum uidetur corrigere per queꝫ ſtatuitur: ut ſiue ante ſiue poſt compaternitatem geniti ſunt: ſimul poſſunt coniungi: excepta illa perſona dūtaxat: per quaꝫ ad cō. paternitatem uenitur. unde nobis uidetur: ut ſecundum poſteriorem canonē debeat obſeruari: niſi con ſuetudoᶜ eccleſie que ſcandaluꝫ ge neret: aliter ſe habere noſcatur. ¶Dem eidem. f ¶ Debitū ſubtrahere. Sed nūquid pōt exigere. Poteſt dici ꝙ illqui hoc fecit ignorāter poteſt reddere ⁊ exigere. qꝛ nō peccauit. qui vero ſcienter ſatis videret̉ ꝙ nō deberet exigere ſed reddere tenet̉ tamē nō inuenimus ꝓhibitū in hoc caſu ꝙ nō exigat. ergo nec nos prohibeamus. ¶ Ignoratia. 4bo bili. alias nō excuſa ret̉ a peccato. sͣ. de eo qui renū. ep̄i. c. i. in fi. ⁊. jͣ. de cler. ex. mi. apoſtolice. ⁊ eſt ar. hic ꝙ ignorātia excuſat ut ibidē. ⁊. i. q. iiij.§. vlti. ⁊. viij. di. ꝯſuętudo. h ¶ Patrocinari. sͣ. de eo qui dux. ī ma. c. i. ⁊. jͣ. de collu. audiuimꝰ. xxx. q. i. dictū. ⁊ sͣ. de reſcrip. ſędes apoſtolica. i ¶ Uper eo alte rū uel vtrūqꝫ s. eo. c. i. ⁊.xxx. q. iij ſuper quibus. k ¶ Seꝑare. qꝛ ꝯtra canones coniuncti ſunt vnde ſeꝑandi ſunt. x. di. vides. et C. de le. ⁊ ſe. cō. nō dubiū. ⁊. xxxv. q. iij. cōtradicimus. l ¶ Metropolitane ſic. xij. diſt. de his. Sed cōtra ꝙ ꝯſuetudo romane eccle ſie potius ſit ſequēda. de cō. diſ. iiij. de trina. xi. di. quis ne ſciat. in fi. Contraria intellige de forma ſacramētoꝝ ſer uāda quaꝫ quilibet tenet̉ ſeruare ⁊ cre dere ꝓut tenet romana eccleſia. jͣ. de here. ad abolendā. i. rn̄ſo. Item eſt ar. ꝙ prius recurrēdū eſt ad ꝯſuetudineꝫ metropolitāe eccleſie ꝙͣ aliaꝝ ad qua ruꝫ cōſuetudine re currenduꝫ eſt. sͣ. de cenſi. ſuꝑ eo demū ad romanā. ar. ff. de le. de quibus. uel potius ad ius ſcriptū primo. m ¶ Cōſuetudo. ⁊ intellige de tali ꝯſuetudine que ſcandalū genera ret niſi fuerit obſeruata.sͣ. eo. c. i. in fi. ⁊ ſurgit ꝯſuetudo iſta ex qua dā affinitate ꝯtracta ex cōpaternitate vniꝰ filioꝝ: ut etiā alij cōiungi nō poſſint ꝓut olim obſeruabat̉ ẜm intellectu alex. ut. sͣ. eo. c. i. ⁊ xxx. q. iij. poſt ſuſceptū. lꝫ illud īmutatū fuerit ut omnes poſſint cō iungi. preter illas ꝑſonas quibus mediātibus ꝯpaternitas ꝯtracta fuerit. xxx. q. iij. ſuꝑ quibus. ⁊ sͣ. eo. c. i. ⁊ ſic ſi ſcandalū magnuꝫ ſit in aliquo loco ꝙ tales cōiūgant̉ uel remaneāt cōiuncti ad hūc pro pter ſcandalū ſeruabit̉ ibi illud ius nō obſtante ꝯſtitutiōe que ema nauit poſtea in cōtrariū. vnde forte ſimili modo pōt dici. ſi ī aliquo loco eſſet magnū ſcandalū ⁊ horror ꝙ aliqui ꝯtraherent in quinto gradu illud nō tolleraret̉ nō obſtāte cōſtitutione illa. jͣ. de cōſang. ⁊ affi. nō debet. qꝛ ꝓpter ſcandalū multa etiā ꝯtra ius omittunt. ergo multo fortius ubi alia ratio ſubeſſe videt̉. ⁊ ita hic ⁊ sͣ. eo. c. i. in fi. Scandalū impedit mr̄imoniū ⁊ dirimit. ⁊ eſt ſimile. qꝛ cōſuetudo facit aliquē illegittimū ad eligendū. sͣ. de cle. cōiug. cū olim. In pro hibitione talis matrimonij nullū eſt peccatū. ergo ſi ſcandalū eſt qͥ cōiugant̉ ꝓpter ſcandalū ꝓhibendi ſunt. ar. jͣ. de no. ope. nū. cū ex iniuncto. ſed ſi nulla ꝓhibitio vnꝙͣ fuiſſet inter tales perſonas con tractū matrimoniū nō deberet diſſolui ꝓpter ſcandalū. qꝛ talis diſ ſolutio ſine peccato mortali fieri nō poſſet. ar. p̄dicte decre. cū ex in iuncto. Quidā tamē volunt intelligere verſiculū iſtū ita ꝙ ſi eiuſd̓ Iuir uel mulier ſcienter uel ignoranter filium ſuum de ſacro fōte ſuſceperit: an propter hoc ſeparari debeāt: cōſul. t. t. r. quod quamuis generaliter ſit inſtitutuꝫ ut debeant ſeparari: quidam tamē humanius ſentiētes aliter ſtatuerūtᵉ. Ideo nobis uidetur: quod ſi ue ex ignorantia ſiue ex malitia id fecerint: non ſunt ab inuicem ſęparandi nec alter alteri debitum debet ſubtrahere: niſi ad continentiā ſeruandam poſſint īduci: quia ſi ex ignorantia id factum eſt: eos igno rantiaᵍ excuſare uidetur. ſi ex mali. cia ei ſua fraus non debet patroci. nariʰ uel dolus. ¶Dem uigilien̄. epō. Uper eo quod a nobiſ tua fra Oternitas requiſiuit de duoruꝫ compatrum filijs: reſpōdemus: ꝙ ſi tales filij fuerint: ꝑ quoruꝫ alteꝝ uel utrūqꝫ parētes ad compaterni tatem uenerunt eos coniungi nulla ratione ſuſtineas: ⁊ coniunctos pontificali auctoritate non differaſ ſeparare. Ceterum ſi per neutrū eoꝝ ad cōpaternitatem uentuꝫ fue rit: de his te uolumus conſuetudineꝫ tue metropolitaneᵗ eccleſie uel aliaꝝ circūpoſitaꝝ inquirere ⁊ diligentius imitari: ita ꝙ ſi eiſdeꝫ ec cleſie cōſuetudoᵐ habeat inter eos non ſuſtinere coniugium fieri nec factum firmitatis robur habere: tu ſimili modo ī eccleſia tibi commiſſa coniugium huiuſmodi fieri non permittas: ⁊ ſi quos taliter coniun ctos inueneris. iuxta earūdē eccle ſiarum conſuetudinem ipſos ſepa

poterit iſte diſſimulare ita ꝙ nec cōſentiatᵗ nec cōtradicere videat̉. propter rationē que infra ſequit̉. n ¶ Diſſimulare. talis diſſimulatio loco approbationis tacite habet̉ merito cū nullū ſubſit impedimentū. o ¶ Nec cōtradicere. Nota qui tacet neqꝫ cōſentit neqꝫ negat. ff. de regu. iur. qui tacet. Qn̄qꝫ tn̄ taciturni tas habet̉ pro ꝯſen ſu. liiij. di. ſi ſeruus sͣ. d̓ preſump. nōne. ⁊ aliqn̄ pro cōtradi ctione de cō. di. iiij. cū pro paruulis. ff. de ꝓcu. filiuſfamili as.§. inuitū. lxv. di. ſi forte. p ¶ Circūadiacenti um. ⁊ ita vicinoruꝫ locoꝝ nō eſt contēnēda ꝯſuetudo. im mo ſeruanda. ne ſi ꝯtrariū fieret ſume ret̉ inde exempluꝫ qꝛ cū illa ꝯſuetudo ſatis ſit honeſta nō debet iſte videri au ctor ut alij recedāt ab illa cōſuetudine et ita taceat: ſi ſine ſcādalo id ſuſtineāt q ¶ Aſſumi. ab alijs qui talia ꝯiugia n̄ ꝯͣ hūt de cōſuetudīe. Artinus. ꝑ cō abiū.i. ꝑcar nalem copulā. xxvi q. ij. agathoſa. s ¶ Eius.ſ. lotharij t ¶ Una caro. xxx. q. iiij. ſciſcitat̉ ⁊. c. ſi quis vnus. u ¶ Cum quo.ſ. lothario. Noͣ ꝙ poſt matrimoniū carna li copula ꝯſumatuꝫ in quo intellige qd̓ dicit̉ hic ſi alter co iugū ſuſcipit filium alteriꝰ de ſacro fon te ambo ꝯiuges cōpatres efficiunt̉ pa rentibus infantis. et ita vir ſuſcipiēdo filiū alterius de ſacro fonte vxor me diāte viro cōmater efficit̉ parētibus in fantis ⁊ mater ſpiri tualis efficit̉ illiꝰ et ecōuerſo. xxx. q. iiij. ſciſci tat̉. ſi quis vnus. Si v̓o ꝯpaternitas mr̄i moniū preceſſit ſiue carnalē copulā. puta ſuſcepti filiū berte ⁊ mar tini de ſacro fonte ⁊ poſtea cōtraiſti cū teberga. ⁊ eā cognouiſti. vel lꝫ ꝯtraxiſti nondū tn̄ carnaliter illā ꝯgnouiſti. ꝙͣuis illā poſtea co gnoſcas vxor tua nō efficit̉ cōmater parētibꝰ illius infantis. qꝛ non dū eras effectus vna caro cū ea. qꝛ per vnionē carnis ſequētē cōpa ternitatē nō tranſit̉ ad vnionē ſpūs p̄cedente mr̄imoniū. vn̄ te mor tuo ⁊ mortua vxore martini quorū filiū anteꝙͣ haberes tebergā de ſacro fonte leuaueras. martinus poterit habere tebergā in vxoreꝫ xxx. q. iiij. qui ſpūalē. ⁊. c. poſt obitū. et ſic teberga pōt habere duos cōpatres vnū poſt aliū. vn̄ nota verſus. Que mihi uel cuiꝰ mea na tu fonte leuauit. Hec mea cōmater fieri mea nō valet vxor. Si qua mee natū nō ex me fonte leuauit. Hanc poſt fata mee nō inde veta bor habere. Sic qn̄qꝫ facto ſuo alter cōiugū ſolennizat votū alteriꝰ puta vir qui volente vxore ordinē ſuſcepit. xxviij. di. quia ſunt. Ontracto. ſacrati ſalis. de cō. di. iiij. ſal celeſtis. bI ¶ Concubine. quidā dicūt ꝙ ille filius tantū erat filius ꝯcubi ne ipſius. p. de alio viro dicētes ꝙ ꝯpaternitas ꝯtrahit̉ per illud ſa cramentū ſacrati ſalis. ſed ẜm hoc nulla fuiſſet queſtio. M Uix ꝯͣhendo. ex hoc vr̄ ꝙ ꝑ illa que p̄cedūt baptiſma nō ꝯͣhatur cōpaternitas. ar. xxxij. di.§. verū. in fi. vbi dr̄ ꝙ baptiſmus ē ianua omniū ſacr̄oꝝ. Itē ꝓpter catheciſmū nō fit aliꝗs aptus ꝯͣhere mr̄i rari ab inuicē nō dimittas. Ueꝝ ſi de ꝯſuetudine habeat̉ ut alia cōiugia permittātur hic in eccleſia tua diſſimulareⁿ poteris ita ꝙ nec contradicereº nec tuū uidearis preſtar aſſenſuꝫ: qꝛ ſicut graue eſt antiquā ꝯſuetudinē circūadiacentiūᵖ eccle ſiaꝝ ſuꝑ his ꝯtēner̄: ſic quoqꝫ grauius uidetur: ſi propter eas huiuſ modi coniugijs tuū īdulges aſſen. ſum: cū poſſet ſic in exēplu aſſumi. Lemens tertius. Artinꝰ bertā duxit uxoreꝫ: te Ibergā ſibi copulauit lothariꝰ qui berte ⁊ martini filiū de ſacro fō te ſuſcepit. l. uero ⁊. b. ſublatis de medio. m. cū. t. prefata contraxit. Nos aūt conſul. t. t. duximꝰ rn̄. ꝙ cū ſecūdū uerbuꝫ dn̄i uir ⁊ mulier efficiantur per conubiūl una caro. liquidū eſt tebergā nō poſſe matri moīaliter copulari martino: qui cō pater eiꝰᵍ fuerat. cū quo una caro teberga noſcit̉ extitiſſe. ¶ Dem. Ontracto matrimonio īter Ip. ⁊.a. uxorē ſuā: quidā ꝯſan gͣuinei eiuſdē. a. ꝯtra matrimoniū obiecerunt: ꝙ eadē in primo ſacra tiª ſalis pabulo filiū quondā concu bine ipſius. p. tenuit ⁊ infra. Ueꝝ ſi cōſtaret uera eē que diximꝰ: non ideo tamē ꝯtractū matrimoniū ſol ueret̉ que res uix ꝯtrahendo mr̄i mōio impedimētū afferret. Ideo qꝫ mādamꝰ: quatenꝰ prefato. p. au ctoritate noſtra iniungaſ: ut memo ratā. a. ſicut uxorē maritali affectio ne ꝑtractet: ⁊ carnale debitū ab ea licenter exigat ⁊ ꝑſoluat ſiue ipſam ante matrimoniū ꝯtractū cuꝫ. p. ſi ue poſtea cōſtiterit hoc egiſſe: duꝫ tamē ſi in fraudē hocfecerit cā mr̄i monij ſeparādi: penitētiaꝫ pro pre ſumptiōe accipiat mr̄imonio ī ſua firmitate durante. Nnocentius. iij. epiſcopo ⁊ ar chidiacono linconien̄. Eniēs ad apoſtolicā ſedē. c. Canglicꝰ: ⁊ infra. Mādamus quatenꝰ ſi ꝯſtiterit. h. mulierē pre dicti uiri filiū de ſacroq fōte leuaſſe antequāᵉ eā deſpōſaſſet uxorē: uos īter eoſdiuortiū ap. poſt. celebreti¶ Dē mgr̄o.s. canōico herfordē Ua nos duxit diſcretio ꝯſulē dos: an natus ante ꝯpaterni tatem filiāʳ ꝯpatris ſui uel comatriſ ſibi poſſit matrimonialiter copula re: ⁊ ſi ꝯtraxit: an debeāt ſeparari:: ⁊ an conſcij talis matrimonij teneā tur illud in publico accuſar̄. Suꝑ quo reſpondemꝰ: ꝙ huiuſmodi ꝑ ſone nō poſſunt matrimoniū cōtra here: ⁊ ſi cōtraxerint poſſuntᵍ ab in uicem ſeparari ⁊ qui contractū ſciuerīt: debēt eccleſie illud nūciar ¶Regorius nonus. X litteris ueſtris accepimus ꝙ cum martha mulier coraꝫ officiali cantuar̄. alanum peteret ī uirum: ⁊ ſe affidatā ab eo ac carnaliter cognitā per teſtes idoneos ꝓ bauiſſet: dictorum tandē teſtiuꝫ de poſitiōibus publicatis idē. a. excipiendo ꝓpoſuit: ꝙ eā habere non poterat īuxorē: ꝓ eo ꝙ ipſū pater mulieris eiuſdē qui ſacerdos extitit baptizauitˢ. Sꝫ cū idē officialis exceptiōe huiuſmodi non admiſſa diffinitiuā tulerit ſnīam ꝯtra ipſum ⁊ idem ad ſe. ap. appellauit: māda mꝰ: quatenꝰ ſi eſt ita: eundē. a. ſuꝑ hoc ab impetitiōe mulieris abſoluatis ipſiꝰ: eidē mulieri ꝑpetuū ſilentium imponentes. De cognatione legali Icolaus ad conſulta bulgaro rum. ⁊ ſic eſt adhuc mēbrū diaboli. ergo nō pōt eſſe ſpūalis filius. Ar. ꝯͣ ꝙ ꝯͣhatur ꝯpat̓nitas ꝑ catheciſmū. xxx. q. i. c. i. ubi dr̄ ꝙ a prīo pabulo ſacrati ſalis vſqꝫ ad ꝯfirmationē ꝯhitur ꝯpaternitas. ea. cā. q. iiij. ſi quis vnus. de cō. di. iiij. in catheciſmo. nā ⁊ xp̄iana dicit̉ poſtꝙͣ eſt cathetizata. xxxviij. q. i. caue. Hu. di xit ſuꝑ illo. c. ꝑuenit. xxx. q. i. ꝙ ſicut ſeptē ſunt dona ſpūs ſancti. ⁊ ita ſeptem dona baptiſmi. et ꝑ qd̓libet il loꝝ ꝯtrahit̉ cōpaternitas ita ꝙ impedit ⁊ dirimit mr̄imo niū. Primū eſt collatio ſacra ti ſalis. de cō. diſ. iiij. ex hinc. Secundū auriū ⁊ nariū lini tio cū ſputo. di. e. poſtea tāgū tur. Tertiū in fronte ⁊ in pe ctore crucis ſignatio. di. e. po ſtea ſignat̉. Quartū olei ſacri perunctio. di. e. deinde. Quī tū ablutio baptiſmi. di. ea. ve nit. Sextū in vertice criſma tis ꝑunctio a ſacerdote. di. e poſtꝙͣ aſcendit. Septimū cō firmatio criſmatis in frōte ꝑ ep̄ꝫ. di. e. p̄ſbyteri. Et illi qui ſequunt̉ hug. dicūt ꝙ ille fili us nō fuit filius petri ſꝫ tātuꝫ cōcubine. ⁊ dicūt hanc decr. nō tenere dato ꝙ fuerit filiuſ petri. Alij dicūt ꝙ ꝑ tria ſacͣmenta tantū ꝯhit cōpaternitas.ſ. per catheciſmū baptiſ mū ⁊ cōfirmationē. de co. di. iiij. in catheciſmo. xxx. q. iiij. ſi quis vnus. ⁊ hec mulier nō tenuit illū filiū ad totū cathe ciſmū ſed tantū ad īmiſſionē ſalis qd̓ ſatis apparet ꝑ hanc lr̄am. Alij dicūt ꝙ lꝫ cōpater nitas ꝯͣhatur ꝑ catheciſmuꝫ: per illā nō tn̄ dirimit̉ mr̄imo niū ꝯͣctuꝫ ꝓut innuit̉ ꝑ hanc lr̄am tali ratiōe. qꝛ baptiſmuſ eſt ianua omniū ſacr̄oꝝ ut di ctū eſt in.§. veruꝫ. xxxij. di. et sͣ. de p̄ſby. nō bap. c. i. ⁊. iij. er go ſi ianua nō eſt aperta nullū ſacr̄m recipit̉. Itē alia ra tiōe. qꝛ ante baptiſmuꝫ nō eſt filius eccleſie. qꝛ ſine eo nul lus ſaluat̉ ut dictū eſt. ergo ſi nō eſt filius eccleſie nō eſt fi lius ſpiritualis. ⁊ ſi nō eſt fi lius ſpiritualis nulla per euꝫ eſt cognatio cōtracta. ergo ꝓ pter hoc nō debet matrimoniū ſeparari. Sed certe ꝯtra iſtos qui dicūt ꝙ etiā per catheciſmuū nō dirimat matri moniū manifeſte faciunt illa duo. ſi quis vnus. et. c. in catheciſmo. qꝛ ibi equiparātur iſta tria. catheciſmus baptiſmus ⁊ cōfirmatio. vnde credo ꝙ ſi quis teneat a liquē in toto catheciſmo in quo vnꝰ patrinus debet eſſe ꝙ ille ſi cōpater effe ctus parētibus infantis. ſed hͦ mulier nō tenuit illū filiū infantē niſi in primo pabulo ſacrati ſalis. nec exp̄ſſe dicit lr̄a ꝙ fuerit filiuſ. p. ⁊ ideo dico ꝙ cathe ciſmus impedit ⁊ dirimit matrimoniū. ſcilicet iam cōtractū ut dicūt quidaꝫ. T. dixit ꝙ ꝯpaternitas per catheciſmū ꝯtracta inualida eſt ad matrimoniū dirimendū ꝙ ſatis poſſet tolerari rōne p̄dicta. ut dixit. t. d Eniens de ſacro fonte. idem ſi tenuiſſet eum in catheciſmo uel in cōfir matione. ut. sͣ. c. ꝓxi. dictum eſt. e ¶ Anteꝙͣ. bene dic̄ anteꝙͣ. qꝛ ſi poſt cōtractū mr̄imoniū hoc feciſſet nō ſeꝑa ret̉ matrimoniū ꝯͣctu. sͣ. e. ſi vir. ⁊. xxx. q. i. ad limina dictū de eo. Ua nos. filiam ſpiritualē per quā ꝯpaternitas eſt cōtracta. sͣ. eo. c. i. ⁊. c. 1( ſuper eo. in principio. g ¶ Poſſunt.i. debent de iure. sͣ. eo. c. i. ⁊. c. ſuper eo. in prin. h ¶ Nunciare. No. ar. ꝙ denūciatio criminū ad omnes ſpectat ⁊ n̄ tantū ad platos. Itē perſone ille que ſciuerūt cōtrahi matrimoniuꝫ nō admittunt̉ ad accuſationē matrimonij. aut etiā ad teſtificationē. jͣ. qui ma. accu. poſ. cum in tua. nō tn̄ repellunt̉ a denūtiatione ut hic pꝫ ⁊ tn̄ hic cōſequit̉ idē per denun ciationē in hoc caſu qd̓ per accuſationē. nō enī pōt penitere ille cui denuncie tur tale crimen niſi remota vxore. xiiij. q. vi. ſi res. ar. Itē alia via excludit et alia admittit̉. ſic. sͣ. de iureiu. quēadmodū. sͣ. de ſpon. impu. ad diſſoluendū. ¶ Ar. cōtra. sͣ. de ꝓcu. tue. vbi de hoc. X lr̄is. baptizauit. ⁊ ita fuit filius ſpūalis ipſius ſacerdotis. xxx. q. i. oēs quos. vbi de hoc. ⁊. c. non debet. ⁊. q. iiij. ſi quis vnus. arg. ergo ⁊ filia illius

effecta eſt ſoror ſpūalis viri ac ſi ipſuꝫ ſacerdos de ſacro fonte leuaſſet. quia tunc illā habere in vxorē nō poſſet. qꝛ ea mediante cōpaternitas eſſet cōtra cta. sͣ. eo. c. i. ⁊. c. ſuꝑ eo. ⁊ xxx. q. iij. ſuper quibus. ergo multo fortius cum ſit pater ſpūalis illius. Sed quid mouit iſtū officialē ad ſentētiandū ꝓ mr̄imo nio. hec potuit eſſe cā. quia edictū de matrimonio ꝓhibitoriū eſt s. de ſpon. cum apud. ſed hoc nō inueni ebat̉ ꝓhibitū expreſſis v̓bis de his qui baptizāt ꝙ filij eo rum cū talibus nō poſſent cō trahere. ſed lꝫ expreſſe nō eēt ꝓhibitū ſatis videbat̉ eſſe ꝓ hibitū exquo pater eſt ipſius ſpūalis. qꝛ in eo qd̓ minus eſt ꝓhibitio inuenit.ſ. in filio illius qui aliā de ſacro fonte le uauit. ſimile eſt qd̓ dicit vrba nus. nulla rōne ꝓhibitū īuenit̉ ꝙ vir ⁊ vxor ſimul nō po ſint filiū alterius de ſacro fō te ſuſcipere. xxx. q. iiij. qd̓ aūt hͦ eſt veꝝ verbis exp̄ſſis. ſed in genere ꝓhibitū eſt dū pro hibet̉ ꝙ plures ſimul n̄ ſuſci piāt puerū de ſacro fonte. de cō. di. iiij. nō plures. ⁊ quia ꝓ hibet̉ ꝯmiſceri filie ſpūali. ut c. nō debet. Sed nūquid filiꝰ ſacerdotis pōt ꝯtrahere cū fi lia illius quā recipit ad peni tentiā. videt̉ ꝙ no. qꝛ in illa fi lia ſpūalis eſt. ſicut illa quam baptizat. xxx. q. i. omēs quos ſꝫ nō eſt ita. qꝛ nō cōtrahit̉ tā ta affinitas in penitētia ſicut in baptiſmo. qꝛ per penitētiā nō efficiunt̉ filij ſacerdotis aſ fines filijs eoꝝ quibus peni tentiā iniungūt. nec vſqꝫqua qꝫ inuenit̉ prohibitū directe uel indirecte. ergo intelligit̉ eſſe cōceſſum.sͣ. de ſpon. cuꝫ apud k Iqua. ꝙͣdiu. xxx. q. iij. ita diligere. qͦ ea finita cū ea poſ ſum cōtrahere. inſti. de nup. §. ſi qua. Itē arg. hic ꝙ cauſa ceſſante ceſſat effectus. sͣ. de renū. poſt tranſlationē. sͣ. de iureiū. ⁊ ſi xp̄s. ad fi. ⁊. lxi. di.§. his omnibus. ff. de ri. nup. ꝑ adoptionē. Nō ad intelligentiā huiꝰ decret. ꝙ cognatio: quedā eſt ſpūalis de qua dicit̉. sͣ. ti. ꝓxi. Quedā etiā legalis de qua hic dicit̉. Legalis ꝯgnatio fit duobus mōis vel per adoptionē. vel per arrogationē. Dicimur autē arrogare illū qui ſui iu ris eſt. ⁊ per arrogationē tranſit in noſtrā poteſtatē. ⁊ fit arrogatio principis aucͣte. Adoptio aūt per quēlibet magiſtratū. inſti. de adop.§. ij. ⁊. iij. nec trā ſit in poteſtatē adoptātis. C. de adop. l. vlt. ⁊ inſti. eo. ti. ſed hodie. ſed remanet in ptāte ſui patris. Et tā arrogati ꝙͣadoptati dicūt̉ filij adoptiui ſiue fra tres ⁊ inter fratres adoptiuos ſiue naturales ⁊ legittimos impedit̉ mr̄imo niū ꝙͣdiu durat adoptio ut hic. ⁊. ff. de ri. nup. per adoptionē. ⁊ xxx. q. iij. ita diligere. Sed inter aſcēdentes ⁊ deſcēdentes.i. inter adoptantē ⁊ adoptatū ſemꝑ impedit̉ matrimoniū. ff. de ri. nup. adoptiuus. lꝫ ſoluat̉ adoptio. ff. eo. ti. quin etiā. Itē poſſet dici ꝙ filius adoptatus poſſit copulari filie adoptātiſ cū adoptatus nō trāſeat in ptātem adoptatis. inſti. de adop.§. ij. ſic etiaꝫ pōt dici ꝙ filius illegittimus pōt copulari filie adoptiue. qꝛ illegittimus nō eſt in ptāte patris. inſti. de nup.§. vlt. Illegittimꝰ nō pōt copulari filie ſpūali. Alij dicūt ꝙ adoptatus nō pōt copulari filie adoptātis. qꝛ lꝫ adoptatus nō trāſe at in ptātem adoptātis. acquirunt̉ tn̄ ei quedā iura per adoptionē que diſſol uunt per emancipationē. C. de adop. l. penul.§. ſin aūt. ⁊ hͨ ideꝫ videt̉ per de cre. iſta que indiſtincte loquit̉ de adoptōne nō diſtinguēdo inter arrogatū ⁊ adoptatū. ⁊ hͦ impedimentū deſinit per emācipatione alterutriꝰ. ff. de adop. in omni. ff. de ri. nup. per adoptionē. Sꝫ nūquid filij adoptiui pn̄t ꝯtrahere inter ſe. Dici poteſt ꝙ ſic. qꝛ nō inuenit ꝓhibitū. Iteꝫ quid ſi adoptiuus du rante adoptiōe ꝯtrahat cū legittīa. Dicūt quidā ꝙ nō diſſoluit̉ matrimoniū cū illud impedimentū ſit tēporale. Hu. dicit ꝙ nō eſt matrimoniū. nec obſtat ꝙ tēporale ſit impedimentū ⁊ inducit ſimile. hodie nō poſſū cōtrahere cū il la que habet virū. tamē cras potero mortuo viro ſuo. ⁊ hec decre. facit ꝓ. h. Iꝗs cū filiaſtra. xxxij. q. vij. quedā. qui dormierit. ⁊. c. ſi ꝗs vidua. Scienter. ſecus ſi ignorāter. xxxiiij. q. fi. in lectū. bſ c Petere. exactus tn̄ reddere tenet̉. jͣ. e. ti. tranſmiſſe. nō obſtāte affi nitate inique ex poſtfacto cōtracta. ⁊ ſine culpa priuari iure ſuo ne mo debet. jͣ. eo. diſcretionē. ⁊. c. vlti. ⁊. c. tue. d ¶ Nec ille. poſt mortē vxoris. e ¶ Cōpulare ꝓpter inceſtū. xxxij. q. vij. qui dormierit. ⁊. jͣ. eo. ex lr̄is. tn̄ ſi cō I qua ꝑ adoptionē mi hi ſoror eē ceperit: quā diūu durat adoptio iter me ⁊ ipſā nuptie ꝯſiſtei nō poſſunt. De eo qui cognouit cōſanguineā uxoris ſue uel ſponſe. X conci. apud metiam. Iquis cū filiaſtraª ſua ſcieterº fornicatus fuerit: nec a matre debitū petereᶜ nec filiam unquam habere pōt uxo rē: nec filiaſtra necº ille ullo unquā tempore alij ſe poterunt matrimo. nio copulareᵉ Lex. iij. pictauien̄. epō. Enies ad nos pn̄tiū lator: ⁊ ī fra. Inquiſi. t. t. r. ꝙ ſi matrē ſponſe ſue cognouit: ſi ſponſe nun quam carnaliter adheſitᵍ: imponē da eſt ei penitentia paulo maior quam pro adulterio. qua peracta uel partęⁱ ipſius poterit ex diſpen ſatione cum alia matrimonium contrahere. ceterum ſi ſponſam co gnouit antequaꝫ matrem: uel poſt nūquā eam uel aliaꝫᵘ poteſt accipe re in uxorem. ¶ Dem. Eillo quruxorem fratris antequā ei matrimonio iungere tur: ſe propoſuit cognouiſſe: reſpō demus: ꝙ niſi hoc publicum ⁊ no torium fuerit aūt idoneis teſtibus cōprobatū: predictuꝫ matrimoniū traherent tenet matrimoniū. ⁊ etiā ſi eſſent iuuenes diſpenſaretm cū eis. xxxiij. q. ij. in adoleſcētia. Eniens. matrē ſponſe. de futuro. vnde affinitate ſuꝑueniente ( illaꝫ in vxorē habere nō poterit ſolutis ſpōſalibus. jͣ. de cōſan. ⁊ affi. c. ij. ⁊. jͣ. eo. ex litteris. Adhelit poſſō cognouit matrē. h ¶ Paulo maior q̄ pro adulterio. qua re maior penitētia imponit̉ ꝙͣ pro adulterio. cū tantū pu blice honeſtatis iuſtitiā violauerit cuꝫ illa eſſet tantū ſpō ſa de futuro. Dicas ꝙ nō ſoluꝫ violauit publice honeſtatis iuſtitiam: ſed adulterium commiſit cum matre ſponſe ſue que nupta erat patri ſuo ut patꝫ in antiqua. alias ſi mi ſponſe nō eſſet con iugata: nō puniret̉ plus nec etiā tantū vnde iſte multū plꝰ debet puniri ꝙͣ pro adulterio. propter tria puniri debꝫ. ꝓ pter honeſtatis iuſtitiā. ꝓpter adulte riū ⁊ inceſtū. etiam quoniā perpetrauit cognoſcēdo affineꝫ primi generis ⁊ pri mi gradus. i ¶ Uel parte. ar. ꝙ ſufficit aliquid in choar̄ ſi nō ſit com pletū. sͣ. de elec. cuꝫ in cunctis.§. inferi ora. k ¶ Ex diſpēſatione inceſtuoſi enī cōtra here nō debēt. et iō diſpenſatur cuꝫ eo. qꝛ iuuenis erat. ali as ſine peccato cōtrahere nō poſſet. xxxiij. q. ij. in adoleſcētia. tn̄ ſi cōtraheret citra aliquā diſpenſationē teneret matrimoniū. l ¶ Cognouit anteꝙͣ matrē. vnde ſtatī fuit matrimoniū preſumptū s. de ſpon. is qui. ⁊ sͣ. de cōdi. ap. de illis. vnde matrē ulterius habe re nō poſſet etiā ſi nō eſſet cognita. ⁊ hoc idē eſſet etiā ſi nunꝙͣ co gnouiſſet ip̄am. sͣ. de ſpon. ſponſam. m ¶ Eam.ſ. matrē ut dictū eſt. Uel dic eam.i. ſpōſam ſuā. ⁊ ſecūdū hæcͣ nō tenet. jͣ. eo. diſcretionē. ⁊. c. vlti. n ¶ Aliā. poſt mortē iſtius. qꝛ exquo eam cognouit anteꝙ matrē nō diſſoluit̉ matrimoniū. licet poſtea cognouerit matrē. j. eo. diſcretio nē. ⁊. c. pe. ⁊ vlti. ſed ea mortua cū alia propter inceſtū ꝯtrahere nō debet. jͣ. e. tranſmiſſe. in fi. E illo. occaſione. qꝛ cōfeſſio illa ſola nō preiudicat. etiam ſi ru mor vicinie ꝯſentiret. jͣ. e. ſuper eo. ſecus eſſet in matrimonio cōtrahendo. sͣ. de ſpō. preterea. ij. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. c. ij. b. Ranſmiſſe. illicita rem. inceſtui adulteriū adiūgēdo legittime Et ſic pꝫ ꝙ inceſtus nō impedit quo minus matrimoniū ſit le gittimū. licet cōtrahere nō debeat. ſicut votū ſimplex. sͣ. qui cle. uel vo. rurſus. talia enī crimina impediūt matrimoniū cōtrahendū. ſꝫ nō dirimūt iam ꝯtractū niſi in tribus caſibus. ſi machinatꝰ fuerit in mortē alterius. ſi dedit fidē adultere. ſi duxit eā de facto. sͣ. de eo qui dux. in ma. cū haberet. ⁊. c. ſuper hoc. q ¶ Fuerit requiſitus. ⁊ ſic intellige. sͣ. e. c. i. r ¶ Cōiugij. xxxij. q. vij. ſi quis viduā. ⁊.xxxv. q. iij. de inceſtis. sͣ. e veniens. ⁊ sͣ. de pe. ⁊ re. c. ij. vbi de hoc. s ¶ Uper eo. cōfeſſionē. Sed videt̉ ꝙ cōfeſſioni ſtandū ſit. qꝛ cō O feſſus in iure pro iudicato habet̉. C. de cōfeſ. l. vna. ⁊. ff. e. fi. l. i. ⁊. l. certū. ⁊ sͣ. de cenſi. olim cauſam. Dicas ꝙ in caſu iſto nō ſta tur cōfeſſioni cōtra matrimoniū propter rationē que hic in littera redditur. Et eſt ratio. qꝛ cōtra ſe quiſqꝫ teſtificari poteſt. pro ſe ve ro minime. xiiij. q. ij.§. i. ⁊. ff. de inter. act. de etate.§. i. preterea iſte nō cōfitet̉ cōtra ſe īmo pro ſe. vnde de iure cōmuni nō prodeſt ei ta occaſioneº illa ipſum impetere nō permittas. Eleſtinus tertius. Ranſmiſſe nobis tue littere demōſtrarūt: ꝙ. c. uxore ſua defuncta filiam eius priuignam uidelicet propriā copula carnali co gnouit. poſtmodum aliam accipiens in uxorem: cuꝫ priuigna publi ce tanquā canis ad uomitum redi ens illicitamᵖ rem committere nō expauit. Quia uero ſuper his con ciliuꝫ requiſiſti: preſenti pagina re ſpondemꝰ: ꝙ legitime uxori coha bitans ⁊ neceſſaria ſubminiſtrans non cognoſcat eam quādiu uixerit niſi ab ea fuerit requiſitusq ⁊ tūc ad ipſā nō ſine graui cordis dolore ac cedat: qui etiam pro inceſtu ⁊ adul terio donec cum ea ꝑmāſerit: iuxta moderamē tui arbitrij penitentiaꝫ agens: poſtmodum ſi ſuꝑuixerit ei perpetuo ſine ſpe coniugijʳ ꝑmane bit. ¶ Dem. Uper eo quod poſtulāſ: utꝝ coniugatus qui ante cōtractu matrimoniū uxoris ſue conſangui neam carnali cōmixtiōe cognouit cum id fateatur uterqꝫ ⁊ aliqua ꝑſ uicinie hoc acclamare dicat̉: ſit ab uxore ſua iudicio eccleſie ſeꝑanduſ t. fra. reſpondemus: ꝙ ꝓpter eoꝝ confeſſionēˢ tantum uel rumorem uicinie ſeparari non debent: cuꝫ ⁊ quandoqꝫ nōnulli īter ſe cōtra ma

dicaretur tuuc videt̉ ſtandū ſue ꝯfeſſioni. ſed ut dixi ſpeciale eſt in matrimonio vbi nō credit̉ viro uel vxori in p̄iudiciū cōiugis. ſed ſi cōfiteatur pro matrimonio ꝯtrahendo bene ſtatur cōfeſſioni. puta ſi petam aliquā in vxorē. ſed ipſa confitet̉ matrimoniū preiudicat̉ ei licet ipſa nollet me habere. quia modo directe ꝯfitetur contra ſe ſecus in cōfeſſione que fit quantuꝫ ad thori ſeparationeꝫ: ꝓpter adulteriū ibi ſtatur cōfeſſioni. jͣ. de diuor. ex litteris ar. cōtra. xxxv. q. vi ſi duo. So. ibi cōfitentur ꝯſanguinita tem eſſe inter eos ⁊ fama publica cōfeſſioni coniugū ꝯſen tit ⁊ tunc ſtatur fa me ⁊ cōfeſſioni. ſed hic tantū eſt rumor ⁊ aliud eſt fama ⁊ a liud rumor ut hͦ videtur t ¶ Concurrenduꝫ. quod facienduꝫ nō eſt ꝓpter rationem hic expreſſam. īmo ex colludio puniri debēt. ij. q. iij. ſi quē ꝙͣ. ⁊. jͣ. de collu. c. i. ij. ⁊. iij. u ¶ Rumor. Ar. cō tra. sͣ. de p̄ſump. illud. ⁊. c. iij. ut dixi. aliud eſt rumor q̄ fama ⁊ illa decr. ter tio loquit̉ de matri monio cōtrahendo qd̓ ad ſolā famā im peditur. jͣ. ti. ꝓxi. ſu per eo. Iſcretionē tra Ldidit. ⁊ iō non pōt illi opponer̄ ad ulteriū. ar. xxxij. q. .v.§. i. et. c. i. et. iiij. nec adulteriū dicit̉ hͦ cōmiſiſſe ut ibi di citur quia nō cōſen ſit. ⁊ hoc patꝫ ex eo ꝙ ꝙͣcito potuit au fugit. ut ſequit̉ ar. i. q i. cōſtat. ſecus eēt ſi occaſionē adulterandi ei dediſſet qꝛ nihilominus impu taret̉ ei. ar. xxvij. q. .ij. agathoſa. ⁊. c. ſi tu abſtines. jͣ. de di uort. ſignificaſti: ff. ſolu. ma. cū mulier ff. de adul. l. ij.§. i. Sed cōtra videt̉ ꝑ c. p̄dictū ſi tu abſtines. ⁊. arg. xxiij. q. .iiij. nabuhodono. ſor. ⁊ ī aut̄. ut li. ma tri ⁊ auie.§. qꝛ vero plurimos. in fi. col. viij. vir enim debet eſſe mulieri auctor colendi bonos mores. ff. de adul. ſi vxor.§. ſi iudex. ⁊ xxxij. q. xi. indignat̉. alioꝗn eēt detrahendo a viri poteſtate. C. de epiſ. audi. ſi lenones. b ¶ Publicā honeſtatē.i. affinitatē que ſic inique cōtrahit̉. c ¶ Reatū adulterij. quia primus eſt maritus illius et nō ſecundus Et eſt hoc notabile ꝙ adulteriū cōmittit̉ cū ſponſa nōdum cogn ta a viro. vnde ſi alias cōmiſiſſet adulteriū poſſet accuſari a ſpoſo ff. de adult. miles.§. querebatur. sͣ. de iureiu. quēadmodū. quia in iuria facta eſt ei. ff. de iniur. item apud.§. ſponſum. a ¶ Preſertim.i. tantum. qꝛ in talibus que ſine peccato mortali cō mitti nō poſſunt mandatū nō obligat. xxxij. q. v. ita ne. ⁊ sͣ. qd̓ me. cau. ſacris. trimoniū uelint colludere: ⁊ ad cō feſſionē inceſtus facile proſilirent ſi ſuo iudicio crederēt per iudiciuꝫ eccleſie concurrēdūᵗ. rumorª auteꝫ uicinie nō adeo ē iudicādꝰ ualid ꝙ niſi rōnabiles ⁊ fide digne ꝓbationes accedant: poſſit bene cōtra. ctū matrimoniū irritari. no. tertius prepoſito magde burgenſi. Iſcretionē tuam: ⁊ infra. Sa ne ex ꝑte tua fuit propoſitum ꝙ quidam cum muliere quadaꝫ le gitima per uerba da preſenti cōtra xit: quam poſtmodum a ſe īcognitā cuidā cōſanguineo ſuo tradidit inquātū potuit renitēteꝫ. Ille uero cū ipſa licet īuita mr̄imonij ſolēnia celebrauit: ſed mulier quācito fuit reddita libertati: aufugit ab eo ⁊ ſe priori uiro r̄ſtitui poſtulauit. Nos igit̉ inquiſi. t. t. r. ꝙ ⁊ uiro ꝓ tā tur pi facinore grauis eſt penitētia īiū genda: ⁊ mulier propter publicaꝫ honeſtatem eſt monēda ſolicite: ut nec primū repetat: cuius cōſangui neus licet eam inuitam cognouit: nec redeat ad ſecundum cui nō pōt propter reatuꝫᵉ adulterij cōmiſceri ſed in cōtinentia maneat: donec pri or fuerituiaꝫ uniuer ſe carnis īgreſ ſus. ꝙ ſi forſitan ad id induci nequi uerit: uir prior cogatur redire ad ipſam: ⁊ maritali euꝫ affectione tra ctare: cum adulteriuꝫ ei non poſſit obijcere. qui eā adulterandam tra didit: preſertimᵈ inuitam. nam ⁊ᵉ ſi ſecūdum euangelicaꝫ ueritatē nun quā niſi propter fornicatiōis cauſā aut uir uxore aūt uxor poſſit dimittere uirū. nō tamen ſemper ꝓpter cām eandem uel uxor uiruꝫ uel uir dimittere poteſt uxorem: cum poſſit exceptioneᵍ uel replicatiōe legitima īpediri. ſed nec affinitas que poſt contractuꝫ legitime matrimo nium inter uirum ⁊ uxorem inique contrahitur: ei debet officereˡ que huiuſmodi īiquitatis particeps nō exiſtit. cum ſuo iure nō debeat ſine ſua culpa priuari. quāquā a quodā predeceſſoreˡ nr̄o dicat̉ in ſimili caſu fuiſſe diſtinctuꝫ: utꝝ inceſtus uel adulterium manifeſtū fuerit an oc cultū: alijs aſſerentibꝰ inter gradū ꝓximū ⁊ remotū eē potiꝰ diſtīguēdū. ¶ Dē biſuntinen̄. archie. Raternitati tue: ⁊ infra. Diuortij ſnīaꝫ approbamꝰ: quā in eum canonice ꝓmulgaſti: qui il lam ſibi poſtea copulare preſupſit cuiꝰ antea ſororeꝫ adhuc ſeptēnem contractis ſponſalibus extraordi nariaⁿ ibidine noſcitur polluiſſe. ¶ ¶ Dem epō gerundinen̄. X lr̄is. f. t. accepimꝰ: ꝙ. g. la Itor eaꝝ matrem puelle quaꝫ infra nubiles annos deſponſauerit in uxorēº carnaliter ſepe cognouit ⁊ poſt carnaliᵖ cōmixtione puellaꝫ tractauit adultam: ⁊ infra. Nos au tem eidē uiro penitētiāq iniūgi feci mus pro peccato: conſul. t. reſpon dentes: ꝙ eis abinuiceꝫ ſeparatis mulier alteri uiro nō nubat: ſi poſt quaꝫ nouit uiri ⁊ matris delictum ei non erubuit commiſceri. uir etiaꝫ ⁊ mater mulieris nūquā debēt ad alias nuptias ꝯuolare: ſed ſem per ꝯtinētiā ſeruare tenent̉: ⁊ enor me deflere delictū: quod ꝓ nefāda libidine ꝯtraxerunt: preſertiꝫ ſi cir ca ꝑſonas huiuſmodi de lapſu car. nis minime timeatur. ¶Dem archiepō madeburgen̄. Eniēs ad apo. ſed. e. laicus nobis propoſuit: ꝙ cum tem pore infantieª ſue quandam puellā ſe ducturuꝫ iurauerit in uxorē: quā cito ad legitimā perueniſſet etateꝫ pater puelle confederatione huiuſ modi fideiuſſorum obligatiōe hīc inde firmata euꝫ in propria domo recepit ⁊ nutriuit inſimul cuꝫ puel la: deinde exconuerſatione diutur na ſorori puelle carnaliter ſe cōiūxit: tandem amicoꝝ ſuorū deuictꝰ inſtantia quam iurauerat in uxorē accepit ⁊ nuptijs celebratiſ quādo ſe illi oportunitaſ īgerebat: cogno ſcebat utranqꝫᵉ. Verum licet ī pre ſentia tua ſuper hoc fuerat accuſatus: conuinci tamen nō potuit: nec ſuū uoluit confiteriʳ delictum. nūc auteꝫ reuerſus ad cor penitens de cōmiſſis: ſalutis ſue concilium requirit īpendi. Cū igitur nō tantuꝫ a maloᵍ ſꝫ ab omni ſpecie mali pre. cipiat apoſtolus abſtinere. manda mus quatenꝰ predicto. e. pro hue ¶ Et ſi. reſponſio videt̉ tacite queſtionis. f ¶ Fornicationis. xxxij. q. vij. omnes cauſationes. g ¶ Exceptione. puta ꝙ ipſe tradidit eam inuitā. vel qꝛ idem ſimilit̓ fornica tus eſt. jͣ. de adul. c. pe. ⁊ vlt. ⁊. xxxij. q. vi. nihil. h ¶ Nec affinitas. hic reprobat̉ illoꝝ opinio qui dicebant ꝙ per fornicariuꝫ coitū nō cōtrahit̉ affinitas. ⁊ jͣ. e. c. pe. ⁊ vlti. ar. xxxv. q. iij. nec eam. Ar. cōtra. ff. de gradi. nō facile.§. ſciendū. ⁊.§. af fines. ſed illa nō obſtant. i ¶ Officere. arg. qd̓ legitime factū eſt nō irritatur. licet de ueniat ad eū caſum a quo nō potuit habere principium. ff. de iti. actuqꝫ pri. nō enim. ff. de poſtulan. l. i.§. caſum. ⁊. x xx. q. i. ad limina. Ar. contra ff. de iudi. ſi a me. k ¶ Sine culpa. hoc generale eſt. ſi. jͣ. e. c. vlti. ſi qua contra ria ſunt. caſualia ſunt. l ¶ A predeceſſore.ſ. alexandro. ſed illa decre. remota eſt de hac cōpilatione. m ¶Raternitati. contractiſ ſponſalibus. ⁊ ſic mari tali affectu cū eſſet ſponſa ip ſius eaꝫ polluit. ſic. sͣ. de ſpo. iuuenis. ⁊ ita nō eſt cōtrariū xxxv. q. iij. exͣordinaria. n ¶ Extraordinaria.i. extra naturalia cum nondum eſſet idonea. X litteris. in vxorem fuCturam. p ¶ Carnali cōmixtione poſt cōtractā affinitatē. vn̄ illaꝫ in vxorē habere nō poterat. q ¶ Penitentiā pro inceſtu. ſꝫ maior debet imponi quā pro adulterio. quia inceſtus vincit adulteriū. xxxij. q. vij. ad ulterij. ⁊ sͣ. e. c. ij. r ¶ Separatis. ſi ita eſſe cōſti terit alias fiat qd̓ dicitur. jͣ. c. ꝓxi. Et noͣ ꝙ affinitas ſuper ueniēs ſpōſalibus de futuro rūpit ea. sͣ. e. c. ij. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. c. i. et. ij. ſecus in matrimonio. sͣ. e. diſcretionē. ⁊. jͣ. e. c. pe. et vlti. xxxiiij. q. ij. in lectū. s ¶ Nunꝙͣ debent. inceſtuoſi contrahere nō debent ꝓpter enormitatem delicti. ut dictū eſt. sͣ. eo. c. ij. t ¶ De lapſu carnis. ſi timere tur de hoc diſpenſaretur cuꝫ eis. sͣ. eo. c. i. et. xxxiij. q. ij. in adoleſcentia. Eniens infantie. Infan tia dicit̉ ante ſeptenniū C. de iur. delib. ſi infanti. ſed tales iurare nō debent nec te net iuramentū eorū cum ipſi nō intelligant. xxij. q. v. par uuli. nam ⁊ furtū nō cadit in infantē. ff. de furt. impuberē ſecus poſt infantiaꝫ ſi ſit doli capax ut ibi. ⁊. jͣ. de deli. pue. pueris. Sed hic potius vide tur ſumi pro etate pueri poſt ſeptimū annum. b ¶ Firmata obligatio. que interuenit in matrimonio nō recepit pene adiecti onē. sͣ. de ſpō. gēma. ⁊. C. e. ti. l. vlt. ⁊. C. de inuti. ſtipu. libera. ⁊. ff. de ver. obticia. ⁊ lꝫ alienū factū in matrimonio ꝓmittat̉ tn̄ ꝓmittēs nō tenet̉ ad aliud niſi ut det operā quā pōt. ff. de v̓. obli. ob. ſti. iſta. ⁊. l. ticia. in prin. c ¶ Carnalit̓. ⁊ iō affinitate int̓ueniēte illā quā deſpōſauerat hr̄e nō potuit de iure. nec illā eandē quā ꝯgnouit. sͣ. e. fraternitati. ⁊ sͣ. de ſpon. ſponſam. d ¶ In vxorē de facto. qꝛ de iure nō potuit eo ſibi via p̄cludente. e ¶ Utrāqꝫ addens iniquitatē iniquitati. ſi. sͣ. e. tranſmiſſe. f ¶ Confiteri. tn̄ talis ꝯfeſſio nō ꝓfuiſſet ut matrimoniū ſepararet̉ in facie ec cleſie cōtractū. niſi aliter probaret̉ sͣ. e. ſuper eo. g ¶ A malo. sͣ. de vi. ⁊ ho. cle. cum ab omni.

b ¶ Conſulas. Hoc intellige eſſe dictum in iudicio anime ut ad neutram ac cedat. ⁊ ſi propterea excōmunicetur ſuſtineat potius excōmunicationem ꝗ veniat contra conſcientiā. jͣ. de ſen. ex. inquiſitioni. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. litteras. ſed in iudicio eccleſie precipietur ut ei debitum reddat. ⁊ ita aliud eſt iudici um eccleſie ⁊ aliud iudicium anime. sͣ. de offi. ordi. ſi ſacerdos. Sed contrarium videtur. sͣ. c. proxi. non eſt cōtrarium. quia queritur quid de iure ſit ibi facienduꝫ Et reſpōdetur ꝙ ſi ita eſt ſeparentur. hoc vero conſulit̉ in iudicio anime quid ſit faci endum: cum factum eſſet oc cultum. ⁊ ſic non contradicit ⁊ illa clauſula ſi res ita ſe ha bet debet ibi ſuppleri. ſicut erat in antiqua cōpilatione. Ue fraternitatis. hone ſtatem.i. affinitatem. s. eo. diſcretionem. ſi. jͣ. c. ꝓxi. k ¶ Soluere. ſed nō exire. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. e. c. i. ſi. jͣ. de ſent. ex. inquiſitioni. l ¶ Affinitas sͣ. e. diſcretionē ⁊. jͣ. c. proxi. m ¶ Ordane. carnaliter cognita. ⁊ ſic ſtatī fuit ma trimoniuꝫ malicia ſupplente etatē. sͣ. de de ſpō. impu. a no bis. ⁊. c. vlti. n ¶ Sine propria culpa. null culpa ſua iure ſuo debet pͥua ri. ſi. sͣ. eo. diſcretionē. lvi. di. ſatis peruerſuꝫ. xvi. q. vlti. in uentū. ar. cōtra. sͣ. ut lit. nō cō teſta. quoniā frequenter.§. ſi vero in fi. ⁊. jͣ. de priui. antiqͣ. Cōtra. xxij. diſ. renouantes. ſed ibi cauſa ſubeſt quare pu niunt̉ ſine culpa. o ¶ Penitētia. et maior debet imponi ꝙͣ pro adulterio. sͣ. e. c. ij. qꝛ inceſtus vincit adulte riū. xxxij. q. vij. adulterij. p ¶ Exactus. ſed exigere ipſe nō debet. ſi. sͣ. e. c. i. ⁊. c. tranſ miſſe. ⁊ poſt mortem vxoris iſte cōtrahere nō debet. sͣ. eo. c. ij. ⁊. c. ex lr̄is. X litteris. ſubarraſ ſet. ſi. sͣ. de ſpō. im pu. c. vlt. vbi de hͦ. b ¶ Quarto gradu cōſanguinitatis. vnde mulier illuꝫ ha bere nō poterat cū eſſet ei af finis in primo genere affinitatis ⁊ in quarto gradu. xxx. y. q. v. porro. c ¶ Iuramēto. ⁊ ſic mr̄imoni um cōtraxerunt publice ⁊ in facie eccleſie. d ¶ Corā archipreſbytero for te ad hoc delegato uel de lo ci cōſuetudine que tribuit iu riſdictionē. sͣ. de offi. ardi. c. vl. ⁊. C. de emā. lib. l. i. ⁊. vlt. e ¶ Quinto cōſanguinitatis gradu. Primi dixerūt d̓ quar to nō nocet. qꝛ aliud iudiciuꝫ fuit illud nec fuit aliquid pro batum. f ¶ Coram te iuraret. ſed qua re poſt publicationē iterū inducunt teſtes ꝯtra illud in aut̉. sͣ. de teſti.§. illud colla. vij. ⁊ sͣ. de teſti. fraternitatis. Dicunt quidā ꝙ hoc eſt ſpeciale in matri monio. Uel dicas ꝙ nō iurant iterū. qꝛ iſti erāt accuſatores. vnde neceſſe ha bebant teſtes ꝓducere. ⁊ nulli teſtes inducti fuerūt in cā iſta. Et hic no. arg. ꝙ in cauſa matrimoniali iterū recipiunt̉ teſtes poſt publicationē. ar. ad hoc s. de ſpon. ſicut. in fi. ⁊ sͣ. de cōiug. ſer. c. vlti. ⁊ sͣ. de proba. cauſam matrimo nij. ſed hoc nō bene colligitur hic. g ¶ Maiores. illi dicūtur omni exceptione maiores qui repelli nō poſſunt aliqua exceptione. h ¶ Quarto gradu. Sꝫ quare dicit papa ꝙ ſeparent̉ ſi ſunt in quarto gradu: iuſmodi enormitatis exceſſu iniun cta penitentia ꝯpetenti: conſulas ei monens illum ſalubriter ⁊ indu cenſ: ut decetero abſtineat ab utra M. ¶ Deꝫ archiepiſcopo ſtrigoniē. Ue fraternitatis deuotio poſtulauit: utrum is qui cum ſo rore legitime coniugis fornicatur: cū uxore poſſit poſtmodum ꝯmorari ⁊ exigere debitum ac ſoluere requiſitus. Nos igit̉ reſpondemꝰ ꝙ uxor ut a ꝯmixtione uiri abſtine at propter publicam honeſtatemˡ ⁊ in continentia maneat: donec uir uiaꝫ uniuerſe carnis ingreſſus fue rit: diligentiꝰ eſt monēda. Quod ſi forte ꝯmonitioni recuſans talis fuerit: ut de lapſu timeat̉ ipſiuſ: uir eius poterit ⁊ debebit cū dei timo re debitū ei ſoluere ꝯiugale: cū af finitas poſt matrimoniū iniqꝫ cōtracta illi nocere nō debeat qui iniquitatis ꝑticeps non exiſtit. ¶Reg. ix. epō pictauien̄. Ordane mulieris petitio cō tinebat: ꝙ. j. laicꝰ cū ipſa que nōdu decimū etatis ſue ānu cōpleuerat: ꝑ uerba de futuro cōtraxit. ⁊ ea īfra eiuſdē āni ſpaciū carnaliter cognitaᵐ mr̄eꝫ ipſius ſibi mr̄imōia liter copular̄: ⁊ ad dānate ꝯmixtio nis āplexꝰ ꝓcedere nō expauit: ī fra. Quare prefata.j. ſupplicauit: ut cū carnis ſtimulis reſiſtere ne queat: ſibi ne iure ſuo ſine ſua propria culpa fraudetur: prouidere ſa lubriter dignaremur. Ea propter mādamꝰ quatenꝰ: ſi res ita ſe habꝫ utrūqꝫ ipſoꝝ ad uouēdam ꝑpetuā continentiā arcentē moneas ⁊ inducas: ⁊ ſi ad eam induci nequiue rint: memoratuꝫ.j. iniūcta ei primi tus pro commiſſo inceſtu peniten tia competenti: ut eideꝫ cohabitet ⁊ cōiugale debitū reddat exactusˡ eccleſiaſtica cen. compellas. de conſanguinitate ⁊ affinitate. ¶ Lex. iij. caſſinen̄. abbati. X litteris tuis accepimus: ꝙ cum quidam ſecreto quandaꝫ uidu am ſubarraſſetˢ: ⁊ carnaliter cognouiſſet: ⁊ infra. Tādē cōtraxerunt. xxxv. q. viij. de gradibus. ⁊ ideo dicit ꝙ ſeparentur in quarto ⁊ nō in quinto uel vlteriori. i ¶ Ut canones. xxxv. q. iij.§. equaliter nullū de ꝓpinquis. in fi. k ¶ A cōſanguineis vxoris. Iſtud dicit ſi cōtraxiſti ſpōſalia ſiue ma trimoniū cū aliqua. mortua illa nullā poteris poſtea ducere in vxo rem de cōſanguinitate illlus. ⁊ ecōuer ſo illa ſponſa uel vx or tua te motuo nul lū poterit habere d̓ cōſanguinitate tua de ſpon. ſponſā. ſic ergo mulier iſta nō poterat illū habere qui fuerat priori vi ro ſuo ī quarto gra du ſiue in quīto uel vlterioribus cōiun ctus ẜm antiqua iu ra. hodie vltra quar tū non impeditur. j. e. nō debet. l ¶ Poteſtatē. nō ꝗ duo exigunt̉ ad co gnoſcēdū ⁊ iudicā dū de cā matrimoniali.ſ. ſcīa canonū ⁊ ꝙ habet iuriſdictionē ordinariā uel delegatā. ar. xxi. di. §. i. ⁊ ar. ꝙ cauſa nō eſt delegāda niſi pe rito ⁊ execitato. ar. ij. q. ij. c. vlti. de pe. di. vi. c. i. in princ. ⁊ C. d̓ iudi. certi. Itē habes hͦ arg. ꝙ de cā matrimoniali nō̄ pōt in arbitriuꝫ cō promitti. ⁊ exp̄ſſuꝫ eſt de tranſac. c. vl. ē. sͣ. de reſtit. in īte. c. pe. in fi. ⁊. a. ff. de arbi. non diſtingue mus.§. iulianꝰ. ⁊.§. ſeq. et pōt eſſe ratio arbitriū enī nō con ſtrīgit niſi metu pe ne. C. de arbi. l. i. ⁊ pena nō debꝫ appo ni in mr̄imonio. sͣ. de ſpon. gēma. cum libera debeāt eſſe ⁊ ne alia via fiat ꝙ a lia via prohibet. sͣ de ꝓcu. tue. cū ſuis ꝯcor. uel qꝛ mr̄imo niū deo auctor̄ fuit ꝯſtitutū. jͣ. ti. ꝓxi. c. vlt. ⁊ ita nō pōt diſſolui qͦ ad eccleſiā niſi ꝑ illū qui hꝫ au ctoritatē cū iuriſdi ctione quā nō hꝫ ar ter m ¶Uꝑ eo. nōduꝫ nubilē legittīa tn̄ fu it ad ſpōſalia. n ¶ Fide.i. iuramēto exquo mulier forti us ius queſiuit pe tendi illum ar. sͣ. de ſpon. preterea. o ¶ Manifeſtū. ita ꝙ notoriū. ij. q. i. de manifeſta. p ¶ Cognouiſſe. ſi ꝯgnouit ꝓpinquā illius ſoluta fuerāt ſpōſalia. sͣ. ti. ꝓx. c. ij. ⁊. c. ex litteris. q ¶ Fama. noͣ ꝙ fama impedit matrimoniū ꝯͣhendū. sͣ. de ſpon. cū in tua. ⁊ plus facit fama hͦ ꝙͣ dictū vniꝰ vbi iuramētū interuenit. sͣ. de ſpon. p̄terea. alias dictū vniꝰ ſicut ⁊ fama impedit matrimoniuꝫ cōtrahendū. sͣ. de teſti. ſuper eo.§. i. Uod dilectio. Stipite. ſtipes appellat̉ cōis parens a quo plures deſcenderūt. ſicut yſaac fuit ſtipes eſau ⁊ iacob. ⁊ ſtipes n facit gradū. de hoc ſtipite habes. jͣ. e. c. vlti. cum uir paratus eſſet eam in cōſpe ctu eccleſie ſubarrare: ſurrexerunt duo proponentes: ꝙ iſte qui eam ſubarrare uolebat: priorem uirum quarto gradu conſanguinitatis at tingit. unus autem ita ſe audiuiſſe iurauit: alius noluit id iuramēto firmare: ⁊ infra. Nunc queſtio pr ma reuixit: ⁊ iurauerunt duo corā archipreſbytero plūbarole: ꝙ primus uir fuit ſuperſtiti quinto conſanguinitatis gradu coniunctus. Quocirca mandamus. quatenus utramqꝫ partem ante tuam preſen tiam conuoces: ⁊ facias teſtes coram te iurare: ⁊ īfra. Inquiſita ue ro diligentius ueritate: ſi per teſteⁱ circūſpectos omni exceptione ma ioresᵍ inueneris: ꝙ primus uir ſuperſtitē quarto gradu cōſanguini tatis attingit: non differas diuortij ſententiam promulgare. eque eniꝫ ut canonesⁱ dicunt abſtiuendū eſt a cōſanguineis uxoris ut proprijs ¶ Ceterum tuam prudentiam uo lumus non latere: ꝙ non ſunt cau ſe matrimonij tractande per quos libet: ſed per iudices diſcretos qui poteſtatemⁱ habeant iudicandi: ⁊ ſtatuta canonum non ignorent. R banus tertius burdegalenſi archiepiſcopo. Uper eo quod iuuenem aſſe ris puellam nondum nubilē fideⁿ interpoſita deſponſaſſe que iā facta nubilis eum repetit: ⁊ ille excipit dicens ſe non debere eam du cere: pro eo ꝙ poſtquam puellam affidauit eandem. carnaliter propī quam ipſius cognouit. Inqui. t. t. r. ꝙ ſi manifeſtum eſt iuuenem co gnouiſſeᵖ propinquaꝫ predicte pu elle. uel ſi non eſt manifeſtū fama tamen loci hoc habet: cuꝫ eſſet ſpō ſa tantūmodo de futuro: idem ab eius impetitione debet abſolui CEleſtinus tertius. Uod dilectio: ⁊ infra. Que ſiuiſti: utruꝫ is qui a ſtipiteª deſcendentem lineam ſexto uel ſe ptimo gradu diſtat: poſſit ei que ex altera parte per lineaꝫ deſcenden tem ab eodem ſtipite ſecundo uel tertio gradu diſtat matrimōialiter

c vlt. ⁊ iſte due linee deſcendentes vnā faciunt tranſuerſalem. c ¶ Indulgentiā. que de auctoritate ſpeciali dn̄i pape facta fuit. ali as nō tenuiſſet. quia ſolus papa in tali facto diſpenſat. jͣ. eo. qꝛ circa. ⁊ sͣ. de tranſla. c. vlti. a ¶ Quolibet. hanc regulā habes. jͣ. eo. c. vlti. ⁊ intellige vſqꝫ ad linea equalitatis. qꝛ in ſequentibus gra dus adijcitur. e ¶ Proximioreꝫ.i. ꝓpter eum qui ē in gradu ꝓximiori a ſtipite. f ¶ Uterqꝫ ꝯiūgen dorū. arg. con. ff. de cōſti. princi. l. vlti. ⁊ sͣ. de dona. c. cū di lectus. in fi. et. jͣ. de ver. ſig. olim. ⁊. jͣ. c. vlt. Solu. beneficium pͥncipis latiſſime interpretanduꝫ ē ab alijs. ſed ab eo a quo indultum eſt vel cuius auctorita te pōt interpretari: ꝓut ei placet. ff. de leg. l. ⁊ ideo. ar. jͣ. de ſen. ex. inter alia. et ratō lr̄e interpretat̉ indulgentiaꝫ. qꝛ ſic obſeruabat̉ de ꝯſue tudine ut vterqꝫ eſſet in ſexto gradu a ſtipite alias ſcanda lum erat. ut. jͣ. eo. c. vlt. ⁊ loquit̉ de iure cōmuni. ſꝫ hodie n̄ habet locū talis in dulgētia. jͣ. e. nō dꝫ. g ¶ Nō debēt. quia ꝙto remotiores ſūt a ſtipite tāto minor memoria cōſangui nitatis habet̉ quod hic cōſiderabat̉. xx xv. q. iij. de conſanguinitate. ⁊. c. in co pulatione. b ¶ Obſeruate con ſuetudini. Nota ꝗ antiqua cōſuetudo que tn̄ nō ſit a iure reprobata ſeruāda eſt ⁊ p̄cipue ꝓpter ſcādalū. ix. q. iij. cō queſtꝰ. ⁊ mos fideliſſie vetuſtatis ſer uandus eſt. C. d̓ te ſta. teſtamēta. ⁊. ff. de pub. ⁊ vec. licita tio.§. eaꝝ. ⁊.sͣ. d̓ cō ſue. cū dilectuſ. ⁊ in matrimonio ſeruat̉ ꝯſuetudo. sͣ. d̓ cog ſpi. c. i. in fi. ⁊. c. ſuꝑ eo. Itē ar. pro ſcandalo vitādo. sͣ. de regu. c. vlt. ⁊. jͣ. de no. ope. nū. cū ex iniuncto. l ¶ Nouitate. Nota nouitates vitandas.sͣ. de cōſue. cōſuetudinis ⁊. xi. di. quis neſciat. k E infidelibꝰ ꝯuerſis. ſupple queſiuiſtis. l ¶ A canone. xxxv. q. ij. c. i. ⁊. ij. ⁊. c. cōtradicimus. ⁊ in alijs ibidem ⁊. q. v. ad ſedem. m ¶ Dn̄s requiſitus. xxvi. di. deinde opponitur. n ¶ Eſſe matrimoniū int̓ eos. ſi mr̄imoniū eſt int̓ iudeos ibi eſt in diuidua ꝯiunctio. xxvij. q. ij.§. i. ſꝫ ipſi ſeꝑāt̉ dato libello repudij. x xxiiij. q. ij. nō ſatis. ergo nō eſt mr̄imoniū inter eos. ſꝫ hoc nō fit ſi ne peccato. jͣ. de diuor. gaudemꝰ. Itē alter infideliū ſi conuertat̉ ad religionē reliquo nolēte illi cohabitare ſine ꝯtumelia creatoris ſoluit matrimoniū. jͣ. de diuor. gaudemus. in fi. ⁊. c. ꝙͣto. ergo non eſt inter eos indiuidua ꝯiunctio. ⁊ ſic nō eſt mr̄imoniū. Sꝫ poteſt ex poni indiuidua.i. apta nō diuidi. Uel intellige illā deſcriptionē de mr̄imonio rato ⁊ cōſumato qd̓ eſt tantū inter fideles. Itē alia rōne copulari propter indulgentiāᵉ apo ſtolice ſedis legati: qua permiſſuꝫ eſt hoībus terre illius in ſexto gra du cōiungi. quod uidetur poſſe fie ri ſecūdū regulā: qua dicit̉: quoto gradu quis diſtat a ſtipite ⁊ a quolibetᵈ per aliaꝫ lineā deſcēdētiū ab eodē: cū tamē de ꝯſuetudine terre ſi quādo talis caſus emerſerit īco le ꝓpter ꝓximiorēᵉ gradū ꝯiūctos ſepararēt: ⁊ impediāt copulari uolentes. Nos itaqꝫ reſpōdemꝰ ꝙ ī dulgentia illa ſic eſt intelligēda: ꝙ uterqꝫ cōiūgendoꝝʳ diſtat a ſtipite ſexto gradu. Si v̓o alter ſexto uel ſeptimo gradu diſtat a ſtipite. alter autē ſecūdo uel tertio: ꝯiūgi nō de bētᵍ. unde in hac ꝑte ꝯſultiꝰ duximus multitudini ⁊ obſeruate con ſuetudini differēdū: quaꝫ aliud in diſſenſionē ⁊ ſcādalum populi ſtatuendū quadā adhibita nouitate. ¶no. iij. archiepiſcopo ⁊ capi tulo tirenen̄. E infidelibus ad fidem ꝯuer ſis utrū ſi ante cōuerſiōem ſu am ſecundū legis ueteris inſtituta circa gradus ꝯſanguinitatiſ a cano neⁱ denotatos cōiuncti fuerint: ſepa rari debeāt poſt baptiſmū: cōſul. t duximꝰ reſpōdēduꝫ: ꝙ matrimoni um ſic contractū nō eſt poſt baptiſmi lauacrum ſeparandum. cū a iudeis dn̄s requiſitusᵐ ſi liceret uxorem ex quacūqꝫ cā dimittere: ipſis reſpondit: quos deus ꝯiunxit. hō nō ſeꝑaret: per hoc innuēs eēⁿ ma trimoniū inter eos. ¶ Dem roſſanen̄. archiepō. Uod ſuper his: ⁊ infra. Suꝑ igitur: ꝙ pater ⁊ filiꝰ cū matre ⁊ filia ⁊ duo cognati cū duabus co gnatis auūculꝰ ⁊ nepos cū duabuſ ſororibꝰ ꝯtrahūt mr̄imonia taliter tibi duximꝰ reſpōdēdū ꝙ licet oēs ꝯſanguinei uiri ſint affines uxoris ⁊ oēs ꝯſanguinei uxoris ſint uiri af fines: inter ꝯſanguineos tamē uxo ris ⁊ uiri ex eorūdē ſcilicꝫ uiri ⁊ ux oris cōiugio nulla ꝓrſus affinitas eſt cōtracta ꝓpter quā īter eos ma trimoniū debeat impediriº. ¶ Ne aūt infra graduſ prohibitos matri moniū cōtrahat̉: debes publice in hibere: ⁊ preſumptores eccleſiaſti ca diſtrictiōe punire: non obſtāteⁱ cōſuetudine que dicēda eſt potius corruptela. ¶ Dem. Uia circa: ⁊ īfra. Porro de Quobili uiro.n. ꝓ cuius diſpēſatiōe indulgētia ſcilicet remanēdi cū ea: que ipſū quintoq ꝯſanguinita tis gradu cōtīgit: a ſede ap. obtinē da falſaª nobis cā fuerat allegata: ꝓ les uidelicet: cū tamē ante diſpēſa. tiōem obtētā unica filia quā habebat: uiā fuerīt uniuerſe carniſ īgreſa: ꝓ ut tua ꝯſultatio cōtinebat: diſ ſimulare poteris ut remaneāt ī copula ſic ꝯtracta: cū ex ſeparatiōe: ſi cut aſſeris: graue uideas ſcādaluꝫ imminere. ¶ Dem. Ua nos duxit.ſ. cōſulendos Iutꝝ illoꝝ ſufficiat teſtimoniū ad matrimoniū dirimendū qui cō ſanguinitatis gradus ab auūculo ⁊ nepote uidelicet fratris filio uel ſo roris īceperint computare. Nos igitur inqui. t. t. r. ꝙ cū coniugium multū fauoris obtineat: teſtes qui ad diuortiū celebrādū ꝓducti cōſanguinitatis gradus ꝯputāt: a ſti pite debent incipere.i. a parentibꝰ uel germanisª: ⁊ ſic per ordineꝫ di ſtīguere gradus nominibꝰ ꝓprijs uel equipollentibusˣ indicijs deſi gnādo ꝑſonas: preſertim cū ſepiuſ teſtimonium perhibeāt de auditu. quod quia minꝰ eſt ualidū: ⁊ nō ē in articulo huiuſmodi nimiū laxan da facultas: cū qua rōne ꝯputatio nē inciperēt a ſecūda: eadē ab ulte rioribꝰ inchoarent. ¶ Dem in conci. generali. On debet r̄prehēſibile iudi cari: ſi ẜm uarietatē tēporuꝫ ſtatuta quandoqꝫ uarientur huma na: preſertim cū urgens neceſſitas nō eſt matrimoniū inter eos. Ipſi enī ꝯtrahūt eo ꝓpoſito ut cū voluerint ſe parent̉ dato libello repudij. ſꝫ hoc eſt cōtra ſubſtantiā matrimonij. xxxij. q. ij. ſolet aliqn̄ ⁊ sͣ. de cōdi. ap. c. vlt. Rn̄deo ſi hoc pactū exprimat̉ in ipſo con tractu nec inter eos nec inter xp̄ianos eſſet matrimoniū. ſed nō copulant̉ ec pacto. lꝫ poſtea obijciant vxores de facto. eſt ergo matrimoniū inter eos ſed nō ratū. jͣ. de diuort. quāto. o Uod ſuꝑ. impediri. affi nitas enī cōtracta inter cōſanguineos viri ⁊ vxorē ip ſius nō tranſit ad ꝯſanguine os vxoriſ nec ecōuerſo. vnde poſſunt legittīe copulari. p ¶ Nō obſtante ꝯſuetudine ergo ꝯſuetudo nō excuſat in matrimonio. sͣ. de ſpon. du. c. vlti. Ar. ꝯtra. v. de cog. ſpi. c. i. ⁊. c. ſuꝑ eo. xxxij. q. iiij. obij ciunt̉. Sꝫ cōſuetudo qn̄qꝫ ꝓ pter ſcandalū legittimas ꝑſo nas ad cōtrahendū facit ille gittimas ⁊ ſic loquunt̉ ille de cre. sͣ. de cog. ſpi. Et. c. obijci unt̉ nō cōtradicit. qꝛ qn̄ mos ille erat crimē nō erat contra here cū illis perſonis ſed mō eſt. ſed cōſuetudo ꝙͣtumlibet longa nō pōt perſonas illegit timas ad cōtrahendū facere legittimas ꝓut hic intelligit̉ nulla cōſuetudo poſſet facere matrimonia inter ꝯſanguine os licita. īmo qn̄ plus ſimul eſſent tanto grauius peccāt jͣ. eo. n̄ debet. ſed ecōuerſo be ne. ut in. c. ſuper eo. vbicūqꝫ ꝯſuetudo rōnabilis eſt ⁊ pōt ſeruari ſine mortali peccato ⁊ ſine ſcandalo iuri p̄iudicat exemplū habes.sͣ. eo. qd̓ dile ctio. ⁊ sͣ. de cog. ſpi. ſuꝑ eo. Uia circa. in quinto. ho die n̄ ē ncc̄e ī iſto gradu aliqua indulgentia. jͣ. eo. non debet. r ¶ Apoſtolica. Noͣ ꝙ ſolꝰ pa pa poteſt diſpēſare circa gra dus cōſanguinitatis ⁊ nō le gatus.sͣ. de tranſac. c. vlt. ⁊ x xxv. q. iij. quedā lex. ⁊. c. ſcripſit. ⁊. ar. cōtra. sͣ. eo. qd̓ dile ctio ibi ſoluitur. s ¶ Falſa cauſa. Nō ꝙ falſa ca allegata nō viciat diſpēſa tionē. ſic ⁊ falſa cā n̄ impedit religionē. sͣ. de ꝯuer. ꝯiug. ex ꝑte. ij. ⁊ falſa demōſtratio nō ꝑimit legatuꝫ. C. de fal. cau. adiec. lega. l. ij. ⁊. ff. de cōdi. ⁊ demō. l. falſa demōſtratio. et l. cū tale.§. falſum. inſti. d̓ le. §. hinc ꝓxima. ⁊.§. lōge. ⁊. ff. dele i. ſi ſic.§. i. Item cā ſiue ꝓbata ſiue vera ſiue falſa cōceſſum ex illa cauſa nō reuo catur. inſtit. qui et quibus ex cau. manumit. nō poſſunt.§. ſemel. Sꝫ cōtra videt̉ ꝙ iſti ex tali diſpenſatiōe nō ſunt ſecuri. qꝛ tacita veritate ⁊ falſo ſuggeſto diſpenſatio eſt obtēta. vnde nō debet valere. sͣ. de reſcrip. ſuꝑ lr̄is. ⁊ exp̄ſſum videt̉. jͣ. de. ſen. ex. cū pro cā vbi de hoc. ſic ⁊ in voto. ⁊ sͣ. de fi. inſtru. qd̓ ſuper. ⁊. ij. q. ij.§. notandū. ar. eſt in hoc ꝙ dicit diſſimulare ꝙ falſa cā nō viciat diſpenſatione. Item habes hͦ ꝙ proles eſt cauſa diſpenſandi in gradu ꝓhibito. ſic. xxxv. q. viij. c. i. ⁊. ff. de ri. nup. qui in prouincia. nō credo ꝙ valuiſſet iſta diſpenſatio ſic obtēta. niſi hec decre. poſtea emanaſſet. ⁊ ita ex iſta diſſimulatione ex cauſa que hic ſub ijcitur licite poterant ſimul eſſe. alias nō eſſent tuti. t ¶Ua nos. multū fauoris. sͣ. de ꝯdi. ap. c. vl. jͣ. qui ma. accu. poſ. videtur. u ¶ Uel germanis. ⁊ ita nō ē neceſſe incipere a ſtipite ſꝫ ſufficit a fratribꝰ. sͣ. de teſti. ſeries. ⁊. c. lꝫ. in pͥn. ⁊ xxxv. q. v. c. i. ⁊. jͣ. de diuort. porro. ad fi. ſic gͦ pꝫ ꝙ oēs gradus ⁊ ꝑſone ſunt deſignāde. xxxv. q. vi. de parentela. sͣ. de teſti. lꝫ x ¶ Equipollentibus. nō refert an ꝓprio noīe uel per circūlocutionē exp̄ſſaꝫ aliꝗd expͥmat̉ qd̓ equipolleat ꝓprio nomini. sͣ. de teſti. lꝫ. ⁊. ff. ſi cer. pe. certu. ¶On debet. tempoꝝ. xxix. di. ſciendū. iij. diſt. erit aūt. ⁊ xxxij. q. iiij. quis

ſenten. excō. ſuper eo. b ¶ Mutauit. de pe. di. i. nouit deus. xxij. q. iiij. incommutabilis. c ¶ In ſecundo ⁊ tertio. Vt melius intelligas hanc litteram. videas quid ſit primū genus affinitatis quid ſecundum ⁊ tertiū genus. Primū ⁊ ẜm ⁊ terci um inuenire debes ꝑ hanc regulā. Perſona addita perſone per carnis cōpu lam mutat genus ⁊ non gradum genus dico atinētie. ver bi gratia. Ego ⁊ frater meus ſumus conſanguinei in primo gradu ꝯſanguinitatis fra ter meus ducit vxorem. illa ē perſona addita perſone per carnis copulā. illa mutat ge nus attinētie.i. alio genere at tinentie attinet mihi ꝙͣ frat̓ meꝰ. qꝛ ille eſt mihi ꝯſanguineus ⁊ illa eſt affinis. ſed nō mutat gradū. qꝛ ſicut frater ē mihi ꝯſanguineus in primo gradu ſic ⁊ illa mediante fra tre meo eſt mihi affinis in pͥ mo gradu prime affinitatis: ergo ſi uis habere primum genus affinitatis. adde ꝑ car nis copulā alicui de tua conſanguinitate aliquā perſonā ⁊ illa perſona eſt affinis omnibus cōſanguineis viri ſui in primo genere affinitatis ⁊ hoc genus tantū hodie ꝓhibitionem habet. vnde mortuo viro illius mulieris puto fratre tuo. illa non pōt habere aliquē de ꝯſanguinitate vi ri ſui. ergo patet ꝙ omnes cō ſanguinei ⁊ cōſanguinee vxo ris mee ſūt mihi affines in pͥ mo genere affinitatis. ſi vis habere ſecundū genus affini tas. adde perſona per carnis copulā primo generi hͦ modo vxor fratris mei ē mihi in pri mo genere affinitatis mortuo fratre meo. adde illi aliuꝫ viꝝ. ⁊ ille erit mihi affinis. ⁊ in ſecundo genere affinitatis. ⁊ ille ẜm antiqua iura mortua illa po terat acciper̄ aliquā de ꝯſanguinitate prioris mariti vſqꝫ ad quartū gradū. ⁊ de iſto ſecundo genere habes. xxxv. q. iij. de ꝓpinquis ſꝫ hodie nō ꝓhibet̉. ut ibi dicit̉. Si vis habere tertiū genus adde perſonā perſone per carnis co pulam ſecundo generi. ⁊ ſic habes tertiū genꝰ. verbi gratia. Seius fuit ma ritus relicte fratris tui mortua illa relicta maritus eius qui eſt tibi in ſecūdo genere accipit aliā illa eſt tibi in tertio genere. ⁊ illa oliꝫ mortuo uiro ſuo nō poterat copulari alicui de cōſanguinitate tua cū illa eſſet tibi ⁊ cōſanguineis fratris tui in tertio genere vſqꝫ ad ſecundū gradū de hoc genere habes. xxx v. q. iij. porro. ⁊ primū genus ꝯtrahit̉ tantū ex vna parte. ſecundū ⁊ tertiū ge nus qn̄qꝫ ex vna parte. ⁊ in predictis exemplis qn̄qꝫ ex vtraqꝫ parte. ut in vxoribus duoꝝ fratrū que ſunt inter ſe in ſecūdo genere ex vtraqꝫ parte ap poſituꝫ altero fratre mortuo. ſi illa copulatur alteri. ille erit in tertio genere vxori alterius fratris. Primū genus dicit̉. qꝛ primo emanat de cōſanguini tate. uel qꝛ vna perſona mediante ꝯtrahit̉. Secundū dicitur quia ſecundo loco emanat poſt primū. vel quia duabus perſonis mediantibus cōtrahitur Tertiū. qꝛ in tertio loco uel quia tribus perſonis mediantibus emanant. ſic intellige quod hic dicit̉. Sed nūquid publica honeſtas eſt ſublata. videt̉ ꝙ nō. quia de ea nihil dixit. Sed cōtra videt̉ per. c. xxxv. q. iij. porro. vbi ꝓhibe tur ſecundum genus. ⁊ preter iſtud impedimentum eſt ibi publica honeſtas ut in vxoribus duoꝝ fratū ſiue cōſobrinorū. ſed ſecundū genus remotuꝫ eſt ergo illa publica honeſtas. Poteſt dici ꝙ vbi publica honeſtas ſimul incidit in eundē caſum cum ſecundo uel tertio genere ut in vxoribus duorū fratruꝫ ſiue conſobrinorum. vno ſublato tollitur ⁊ aliud ꝑ hāc ꝯſtitutionē. quotiens enim viciū ex vna etiā radice naſcit̉ cōſequens eſt ut vna lege tollatur. C. d̓ nup. l. ul. in fi. ⁊. ff. de iure iurā. duobus.§. colonꝰ. ⁊. ff. ar. fur. ce. l. ſi colonus ar. ⁊ alia publica honeſtas. ut ſoboles ſuſcepta ex ſecūdis nuptijs nō copulā da cognationi iuri prioris ſublata eſt ut ſtatiꝫ dicit ſequēs littera. alias vero publica honeſtas adhuc eſt. sͣ. de deſpon. impu. ij. pueri. d ¶ Secundis nuptijs. Hoc ita intellige. Frater meus habet vxoreꝫ: eo mor tuo relicta eius contrahebat cum ſecundo. ſoboles nata de illis ſecūdis nuptijs nō poterat olim copulari alicui de cōſanguinitate prioris mariti. ⁊ hoc ꝓpter publice honeſtatis iuſticiā que hodie ſublata ē in hoc caſu. in alio ca ſu adhuc durat ut dixi in ſponſa de futuro. quia in matrimonijs nō quid lice at ſꝫ quid honeſtum eſt cōſideratur. ff. de ri. nup. ſemper. ⁊ ideo frater impe ditur ſumere ſponſam fratris propter publicā honeſtatē. quia ſcriptū eſt ſpō ſam fratris frater habere nō poteſt. sͣ. de ſpon. ad audientiā. ⁊ ar. ad hoc. ff. de adop. qui in adoptione. Io. dicit ꝙ publica honeſtas in omnibus eſt ſub lata. niſi in ſponſa de futuro. Ego intelligo eſſe tantū ſublatā in caſibus om uel euidēs utilitaſ id expoſcit. quo niam ipſe deus ex his que in uete. ri teſtamēto ſtatuerat: nōnulla mu tauit in nouo. Cum ergo prohibi tiones de coniugio in ſecūdo ⁊ ter tio affinitatis genere minime con trahēdo ⁊ de ſobole ſuſcepta ex ſe cundis nuptijs cognatiōi uiri nō copulanda prioris ⁊ difficultatem frequenter inducant: ⁊ aliquando periculum pariant animaruꝫ: cum ceſſante prohibitione ceſſet effectꝰ ꝯſtitutionis ſuper hoc editaſ ſacri approbatione concilij reuocātes preſenti conſtitutione decernimuſ ut ſic contrahētes deceteroʳ libere copulentur. ¶ PProhibitio quo qꝫ copule coniugalis quarum con ſanguinitatis ⁊ affinitatis gradum decetero non excedat: quoniam in ulterioribus gradibus iaꝫ non po teſt abſqꝫ gradu diſpendio huiuſmodi ꝓhibitio generaliter obſeruari. Quaternarius uero numerꝰ bene congruit prohibitioni coniu gij corporalis de quo dicit apoſto lus: ꝙ uir nō habet poteſtatem ſui corporis ſed mulier: neqꝫ mulier habet poteſtatem ſui corporis ſed nibus qui hic ponunt̉ ⁊ nō in alijs. e ¶ Reuocantes. Greg. tamen dicit. qui diſſoluit hec genera affini tatis negat verbum dei ineternū manere. xxxv. q. x. fraternitatis vltra mediū. verſus fi. qualit̓ ergo innocentius diſſoluit hoc intel lige ſine cauſa ⁊ ab alio ꝙ a ſucceſſore gre. f ¶ Decetero libere. Sic ergo videt̉: ꝙ matrimoniū illorū qui ante cōſtitutionē iſtam cōtraxerat in quinto uel in ſex to gradu nō confirmetur hic. quia cōſtitutiones mr̄imonij nō trahunt̉ ad preterita matrimonia. xxxv. q. iij. d̓ in ceſtis. ⁊. xxxi. di. an te trienniū. ⁊ generaliter cōſtitutiōes nō trahunt̉ ad preterita. niſi hoc ibi dicatur. sͣ. de cōſti. c. vlti. Sed pone ꝙ poſt iſtaꝫ conſtitutionē publicatam ſi mul ſteterunt ſcien ter. Dico ꝙ hoc ipſo intelligunt̉ ratuꝫ haber̄ matrimoniū ar. sͣ. de cōiug. ſer. ꝓpoſuit. ⁊ sͣ. d̓ ſpō. impu. litteras. acce ſſit. ⁊. ff. de ri. nup. ſi quis in ſenatorio quia ⁊ ſi primus cō ſenſus nullus fuit: poſtea poteſt cōfirmari. ī aut̓. de nup. §. ſi vero ab initio. colla. iiij. Sed vide tur ꝙ verba neceſſaria ſint. sͣ. de ſpō. tue. ⁊. xxix. q. ij. ſi quis ingenuus. ⁊ nouus con ſenſus requiritur. sͣ. de eo qui dux. in ma. c. veniēs. niſi expreſſe cō ſentiant antiquus cōſenſus videt̉ perdurare qui nullus fuit. ff. de preca. ſed ſi manēte. ff. de arbi. ſi cū dies. in princi. ⁊. l. labeo.§. pe. ff. de ver. obli. l. i.§. cum adijcit. Io. dicit ꝙ pro matrimonio ſtandum eſt exquo ex certa ſcientia poſt publicatā conſtitutionē ſimul ſtęterunt ipſo enim facto matrimoniū innuitur ſalteꝫ p̄ſumptū. b. g ¶ Humores de quibus habes. sͣ. de cele. miſ. in quadam. in fi. h ¶ Nulla longinquitate. ⁊ ita nulla preſcriptio currit cōtra matrīmoniū. ſicut olim currebat. ſic ⁊ cōtra votū nulla currit preſcriptō xxxiij. q. v. ꝙ deo pari. ⁊ sͣ. de regu. ſicut nobis. in fi. i ¶ Infelicē. ſic. sͣ. de ꝯſue. c. vl. ⁊. c. ꝙͣto. ⁊. jͣ. de ſimo. nō ſatis. ⁊. c. ſe. Ir qui. quarto idē eſſet ſi tertio uel ſecundo ẜm regulā ſequētem. quia nihil attinet ei qui eſt ex alia linea in quinto. licet magis appropinquet communi parenti. l ¶ Approbata. Nota ꝙ regula a magiſtris tradita approbat̉ hͨ a iure. ⁊ ſic pro iure ſeruabimus regulā iſtā. ar. sͣ. e. ꝙ dilectio. m ¶ Remotior. Si uis ſcire in quo gradu alique due perſone diuer ſarū lineaꝝ ſibi attineant. recurre ad cōmunem ſtipitē ſiue paren tem a quo deſcenderunt ⁊ deſcende equaliter cōputādo ꝑ ambas lineas quouſqꝫ alter illarum pͥmo occurrat. ⁊ ſi ambo ſimul occur rant. erunt in eodē gradu primo ſecundo tertio uel quarto. ⁊ iſte ꝑ ſone que equaliter deſcendūt non dicunt̉ diſtare gradu. ſed potiui ſunt in gradu equali deſcendenti a cōmuni ſtipite equaliter ⁊ ſi ſui infra quartū gradū non poſſunt matrimonialiter coniungi. Sed ſi vna prima occurrit ꝙͣ altera. deſcende per lineam alterius vſqꝫ ad illaꝫ. ⁊ ſemper poſt illū gradum in quo occurrit prima perſona additur gradus pro numero perſonaꝝ ⁊ ſic habebis quoto gradu vna diſtat ab altera. ⁊ iſte perſone non dicuntur eſſe in gradu. ſed diſtant gradu. ſicut iſte perſone de quibus hic dicitur. cum vna diſtet quarto gradu ⁊ alia quinto a cōmune parente qd̓ planuꝫ eſt vi dere. ⁊ quoto gradu remotior perſona diſtat a cōmuni parente to to diſtat a quolibet alio deſcendente per aliam lineaꝫ. verbi gratia Cōmunis parens iſtorum fuit patruus. eius filij fuerunt martin ⁊ berta. qui ſunt in primo gradu. de martino deſcendit ioannes. de berta ex alia parte natus fuit robertus qui ioannes ⁊ robertus ſui in ſecundo gradu equaliter deſcendentes a petro. de ioanne natus eſt ſtephanus. de roberto eſt albertus natus. qui ſunt in tertio gra du ⁊ equaliter deſcēdunt a petro tertio gradu.ſ. d̓ ſtephano natus ē vir iſte. de quo hic queritur. de alberto natus eſt ticius qui eſt in qͣſ to gradu cum viro iſto equaliter diſtantes a petro. Primo loco ocuir: quia quattuor ſūt humoresᵍ in corpore: qui conſtant ex quattuor elementis. Cuꝫ ergo iam uſqꝫ ad quartum gradum prohibitio cōiu galis cōpule ſit reſtricta: eaꝫ ita uo lumus eſſe perpetuam: non obn̄tibus conſtitutionibus ſuper hoc dudū editiſuel ab alijſ uel a nobis ut ſi quis cōtra prohibitionem hu iuſmodi preſūpſerit copulari: nullaʰ longinquitate defendatur anno rum: cum diuturnitas temporum nō minuit peccatum ſed auget: tan toqꝫ ſunt grauiora crimina: quanto diutius infelicem animam detinent alligatam. MRego. ix. Ir ꝗ a ſtipite quarto gradu ⁊ mulier que ex alio latere di ſtat quinto: ſecundum regulam ap probataꝫⁱ qua dicitur quoto gradu remotiorᵐ differt a ſtipite: ⁊ a quo libet per aliam lineam deſcenden tiū ex eodem licite poſſunt mr̄imo nialiter copulari. De frigidis ⁊ maleficiatis ⁊ īpotentia coeundi. Exͣ brocardico libro. xx.

currit tibi vir iſte. qui quarto gradu diſtat a petro. ⁊ ſic eſt vltima ꝑ ſona in ꝯſanguinitate petri ex vna linea ⁊ ticius ex alia linea. de ti cio nata eſt hec mulier de qua hic queritur. ⁊ diſtat quinto gradu a petro ⁊ ſic exiuit iā ꝯſanguinitatē petri. gͦ eodē gradū diſtat a quo libꝫ alio deſcēdenti per aliā lineā. ⁊ ſic diſtat quinto gradū a marti nō ioāne ſtephāo. ⁊ ab iſto viro vꝫ filio ſtephani. iōqꝫ recte pōt illū hr̄e in virū ⁊ quēlibet deſcēdētē a petro ꝑ aliaꝫ lineā poſſꝫ acciꝑe cū oēs ille ꝑſone huic ſint in ꝗnto gradu: hͦ in arbore melius videtur. ciū.ſ. ꝙ vterqꝫ iurꝫ ſeptīa manu ꝓpinqͦ ꝝ. xxxiij. q. i. c. ij. b ¶ Diiudiceris. nō ꝯrij oꝑis euidentia mēdaciū ꝯuinci. sͣ. de p̄ſūp. lr̄as. ar. sͣ. de ma. ⁊ ob. legeba tur. ⁊.xxij. q. v caue te. c ¶ Reparare. noͣ ꝙ ſnīa ꝯͣ matrimoniū lata nō tn̄ſit in rem iudicatā cū appare at ex poſtfcō eccleſi am fuiſſe deceptaꝫ ſic. sͣ. d̓ re iud. lator cōſanguinei. et. jͣ. e. frat̓nitatis. qͣre pri ora etiā mr̄imonia reſtaurant̉ etiā mu liere ꝯͣdicēte ſi frau dis fuerit ꝯſcia. ff. de adult. ſi. vxor.§. iudex. ⁊.§. vl. vbi di xit ala. Si v̓o ꝯſcia fraudis nō fuē̓it po terit repellere eū ſi voluerit p̄textu ad ulterij. ar. xxxij. q. i de bn̄dicto. ⁊. q. vi. nihil. ſꝫ nō credo ꝙ hoc obſtet ꝗn mr̄imonia pͥora debeāt reſtaurari. jͣ. eo. lau dabilē. ⁊. c. frat̓ nita tis. Itē ar. ꝯͣ. xxxiij q i. ſi ꝑ ſortiarias. ſꝫ ibi ſeꝑant̉ ꝓpt̓ maleficiū nō ꝓpter fri giditatē d ¶ Miſſuꝫ. ſi. sͣ. de regu. c. ij. ⁊ expone miſſū.i. vicariū qui fungit̉ vice ep̄i. sͣ. d̓ inſti. c. iij. e ¶ Affirmas. ꝙ eam cognouiſti. i ¶ Caput. sͣ. de ſpon. impu. ꝯtinebat̉. xxxiij. q. i. ſi quis acceperit. ⁊ hoc intellige niſi ipſa velit ſe ꝓbare virginē per aſpectū corporis. ē de ꝓba. propoſuiſti. ⁊. c. cām matrimonij. ¶ Tacuit. gͦ vr̄ ꝙ poſt annū ⁊ dimidiū reclamare nō poterit. Sꝫ ꝯͣ vr̄. C. de repu. in cāis. vbi dr̄ ꝙ vſqꝫ ad duos annos poterit recla mare. īmo vſqꝫ ad trienniū. in aut̉. de nup.§. ꝑ occaſionē. col. iiij. ⁊ j. e. laudabilē. qd̓ dicit̉ in iſtis duabꝰ vlt. ꝯcor. tenēdū eſt ⁊ nō tenequod hic dicit̉ de anno ⁊ dimidio. ⁊ eſt ar. ad preſcriptionē. ſi quis taceat vſqꝫ ad cōpletā preſcriptōnē. qꝛ geſta tacīturnitate firmauit C. de his qui a nō do. ma. l. vlti. h ¶ Probari. hͦ iō dicit qꝛ nō eſt ſtandū eoꝝ ꝯfeſſioni ꝯͣ mr̄imoniū ⁊ ſi vterqꝫ cōfiteat̉ nō vr̄ credendū ne in fraudē hͦ diceret̉. sͣ. de eo qui cog. ꝯſang. vxo. ſue. ſuꝑ eo. niſi qd̓ aſſerūt ꝓbauerint ſeptīa ma nū ꝓpinquoꝝ. xxxiij. q. i. c. ij. ſꝫ pro matrimonio bene credit̉ eis. sͣ de cla. de ſpō. c. ij. ⁊ qd̓ dr̄ nō credit̉ eis ꝯͣ matrimoniū. verū eſt quā tū ad hͦ ut ꝯhendi facultatē acquirāt. ſed ſi vellent in ꝯtinentia ma nere credit̉ eis. xxxiij. q. v. ꝙ deo pari. Ccepiſti mulierem: ⁊ per aliquod tempꝰ ha buiſti: per menſē aut per treſ: aut per annū II a nunc primuꝫ dixiſti te eſſe frigide nature: ita ut non po tuiſſes coire cum illa nec cū aliqua Ic olia: ſi illa que uxor tua eſſe debuit eadem affirmat que tu dicis: ⁊ pro bari poteſt per ueruꝫ iudicium ita eſſe ut dicitis: ſeparari poteſtis. ea tamen ratione. ut ſi tu poſt aliaꝫ ag ceperis: reuſperiurij diiudiceris ⁊ iterum poſt peractam penitētiam priora cōnubia reparare debebis Illa autem ſi prior poſt annum aut dimidium ad epiſcopum aūt eius miſſum proclamauerit dicens: ꝙ non cognouiſſes eā: tu aūt ꝯtrariū affirmasᶜ tibi credendum eſt: eo ꝙ caput es mulieris: quia ſi ꝓclama re uoluit: cur tādiu tacuitᵍ: cito enī ⁊ ī paruo tꝑe ſcire potuit ſi ſecū coi re potuiſſes. ſi aūt ſtatim in ipſa no uitate poſt mēſem aūt duos ad epi ſcopū aūt eius miſſuꝫ proclamaue rit dicens: uolo eſſe mater uolo fili os procreare: ⁊ ideo marituꝫ acce pi: ſed uir quem accepi frigide nature eſt ⁊ non poteſt illa facere pro pter que illū accepi: ſi probariˢ po teſt per rectum iudicium ſeparari poteſtis: ⁊ illa ſi uult nubat in dn̄o. Lexā. iij. ambien̄. epō. Uod ſedē: ⁊ infra. Sicut pu er qui non poteſt reddere de bitum non eſt aptus coniugio. ſic qui impotentesᵏ ſunt minime apti ad contrahenda matrimonia repu tantur. ¶ Dem. X litteris tuis accepimus: q quidam ſexdecim annorum quandam annoruꝫ tredecim duxit uxorem: qui cum debitum reddei non poſſet: mulier tam grauem in firmitatem contraxit: ut oīno uiro ſit facta inutilis: ⁊ inſtrumentū eiꝰ k ¶ Impotētes. hac rōe vr̄ ꝙ ſenes qui naturali calore defecerāt ꝯͣhere n̄ poſ ſunt. ſꝫ ꝯriū eſt veꝝ. C. de nup. ſancimꝰ. xxvij. q. i. nuptiaꝝ. qꝛ in ſenibus di eſſe legibꝰ obſequiū ⁊ hūanitatis ſolatiū ut ibi. ⁊. xxxi. q. i. aperiāt. qd̓ ſi dormierit. ſꝫ hoc nō loquit̉ de tali īpotentia. ſꝫ de eo qui ſecuſ eſt ⁊ qui perpetuo impotens eſt: ſed ſenes aliqn̄ aliquo beneficio mouentur. X lr̄is. ꝯͣxit.i. ꝯͣxiſſe ap paruit. vel in veritate ꝯͣ xit ex eo ꝙ ꝯͣ naturā vi ei for ſan ītulit. qꝛ arta fuit. vn̄ nullo mō ſibi potuit ꝯmiſceri vn̄ magis inhabilis reddita fuit ⁊ ſic nō fuit matrimoniū. jͣ. e. fraternitatis. ſi enī nō loq̄ret̉ de īpedimēto p̄cedēte matri moniū ſtare nō poſſet. qd̓ dr̄ in fi. xxxij. q. i. dixit. ⁊. q. v. ſi vxorē. ⁊ sͣ. de ꝯiug. lepro. c. i. ⁊ ij. m ¶ A naͣ. qꝛ erat arta ut dixi. n ¶ Medicoꝝ. jͣ. e. frat̓nitatiſ ⁊ ita nō fuit mr̄imoniū. ⁊ in tellige qd̓ dicit nō poterit ad iuuari ope medicoꝝ ſine ꝑiculo corꝑali alias nō deberēt ſeꝑari. īmo modicā violentiā dꝫ ſuſtinere. ut ar. jͣ. e. frater nitatis. ⁊ ſi talis nō fuit n̄ ha buit ꝓpoſitū reddendi matri monij debitū exacta uel exigēdi ⁊ ſic nullū matrimoniū. xxxij. q. ij. ſolet. ⁊. c. aliqn̄. et sͣ. de ꝯdi. ap. c. vl. ⁊ ẜm leges eſſet in cā redibitionis. ff. de edi. edic. querit̉.§. muliereꝫ Ar. cōtra. jͣ. c. ꝓxi. Unſultatiōi. incredibi oē le. qꝛ ꝯditionē corꝑis ſui ſciēs nō ꝯͣheret de leui. ala. p ¶ Iudicare. gͦ ⁊ nos ſic iudi care debemꝰ. sͣ. de re iudi. in cāis. C. de le. ⁊ cōſti. princ. l. vlti. qd̓ verū eſt ubi ipſa ſic p̄ cepit iudicandū. ar. xi. q. iij. nolite. alias bn̄ ꝑmittit̉ aliter fieri. xi. di. quis neſciat. ſꝫ hͦ nō p̄cepit eius ꝯſuetudinē eē ſeruandā ſꝫ potius ꝯſiliū eſt tn̄ intellige qd̓ hic dr̄ ẜm illā decre. jͣ. e. fraternitatis. ut di xi. sͣ. c. proxi. Audabilē. celebrati. ⁊ a q tꝑe cohabitationis. nec ſufficit cohabitare. niſi dent operā carnali oꝑi. xxxiij. q. i. requiſiſti. r ¶ Frigiditas. quod hic dici tur de frigido ⁊ idē intelligo de maleficiato ut uſqꝫ ad tri enniū expectet maxime quia magis ſperandū eſt ꝙ impe dimentū remoueri poſſit: qd̓ nō ꝓceſſit a naturalibꝰ. laij. s ¶ Prius probari. Ar. ꝙ ſi prius probari poſſit impedimētū: nō expectabūt per trienniū. jͣ. eo. c. ꝓxi. Si vero manifeſte nō conſtet tunc cohabitent ſimul per trienniū continuū in quo debent dare operā carnali operi. ut hic. ⁊. ar. jͣ. e. c. vlti. in aut̉. de nup.§. per occaſionē. col. iiij t ¶ Gregorij. xxxiij. q. i. ꝙ autem. u ¶ Iuſtum iudiciū.i. per teſtes uel aſpectum corporis. arg. sͣ. de proba. ꝓpo ſuiſti. ⁊. jͣ. eo. c. vlti. x ¶ Separentur. propter naturalē frigiditatē. ſecus ſi propter maleficiū. xxx iij. q. i. ſi per ſortiarias. y ¶ Quod ſi ambo uel ſolūmodo mulier. ille enī qui ſcienter cōtraxit nō vide tur ꝙ poſſit cōtradicere. arg. sͣ. de eo qui dux. in ma. c. i. ff. de le. con. l. ij. Vel dicas ⁊ verius. qꝛ neceſſe eſt ut ambo cōſentiant. ſufficit ꝙ ita ſcriptuꝫ eſt: ⁊ ſi per ꝙͣ durū eſt. ff. qui. ⁊ a quibꝰ. manu. li. l. ꝓſpexit. ⁊. vi. q. iij. ſcriptū eſt. qꝛ cū nullū ſit matrimoniū nō tenet̉ alter alteri. z ¶ Septima manu. ſi. jͣ. eo. c. vlti. ⁊. xxxiij. q. i. requiſiſti. ⁊ ¶ Uterqꝫ iureiurando. vterqꝫ vir ⁊ mulier iurare debēt ꝙ fide bona dede runt opera copule carnali per trienniū. nec vna caro effici potuerunt. ꝓpinqui iurabunt ꝙ credunt eos verū iuraſſe. ar. jͣ. de pur. ca. quotiens. ꝯ ¶ Hi qui.ſ. vir ⁊ vxor ⁊ nō alij cōpurgatores. ſi bona fide iurauerūt. ꝝ ¶ Redire. cum ꝓpter frigiditatē ſeparant̉. ſecus ſi propter maleficiū. xxx impeditum: ita ꝙ uir ei cōmiſceri nō pōt. Reſpōdemus igitur: ꝙ ſi uiciū illud mulier a natura cōtraxit nec ope medicoꝝⁿ poterit adiuuari: uiro aliam accipiendi liberā tribuas facultatem. Ucius tertius. Unſultationi tue qua nos cō ſuluiſti: utrum femine clauſe īpotentes cōmiſceri maribus matrimonium poſſunt contrahere: ⁊ ſi contraxerint: an debeat reſcindi t. reſpondemus: ꝙ licet incredibi leº uideatur ꝙ aliquis cum talibus ꝯtrahat matrimoniū. ro. tamē ec. cōſueuit in conſimilibus iudicareˡ ut quas tanquā uxores habere nō poſſūt habeāt ut ſorores. ¶ Eleſt. tertius. Audabilem: ⁊ infra. Requi ſiſti quātum tempus īdulgēdum ſit naturaliter frigidis ad ex perientiā copule nuptialis: ⁊ īfra.Nos uero in pn̄ti ꝯſultatiōe ſenti mus: ut a tꝑe celebratiq coniugij: ſi frigiditas priusˢ probari nō poſſet cohabitēt per trienniū: quo elapſo ſi nec tunc cohabitare uoluerint ⁊ iuxta decre. gre. mulier per iuſtū iudiciū de uiro ꝓbare potuerit: ꝙ cū ea coire non poſſit: accipiat aliu ſi aūt ille aliā acceperit: ſeparent̉ quod ſi amboʸ ꝯſentiant ſimul eſſe uir eam ⁊ ſi non ut uxorem ſaltem habeat ut ſororē. Si aūt ꝙ nūquā ſe inuicē cognouerint: ambo faten tur: ſeptimaᶻ manu ꝓpinquoꝝ uel uicinoꝝ bone fame ſi propīqui de fuerint: tactis ſacroſanctis euange lijs uterqꝫª iureiurādo dicat. ꝙ nū quā per carnis copulā una caro ef fecti fuiſſent. ⁊ tunc uidetur: ꝙ mulier ualeat ad ſecūdas nuptias cōuolare. Verum ſi ille aliaꝫ duxerit tūc hiꝰ qui iurauerant: rei ꝑiurij teneant̉ ⁊ ꝑacta penitentia cogāt̉ ad cōnubia priora redireᶻ.

a Raternitatis. matronas. talibus credendū eſt ſi honeſte ſint ⁊ perite in arte illa. ff. de ven. inſpi. l. i. in prin. ⁊ sͣ. de ꝓba. propoſuiſti. ⁊. c. cauſam ⁊. jͣ. c. proxi. oculos enī obſtetricū cum in talibus ſepe fallitur. xxvij. q. i. nec a liqua. ⁊ in hoc caſu nō requiri. iuramentū propinquoꝝ ſicut in frigiditate ut. sͣ. c. proxi. b ¶ Diſtricte. per iuramentū hoc nō eſt remittenduꝫ iuramentū iſtis teſtibus ne aliꝗd in fraudeꝫ matrimonij dice rent. sͣ. de eo qui cogno. con ſang. vx. ſu. ſuꝑeo. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. c ¶ Poterat eſſe. Sed qualit̓ hoc potuit probari cuꝫ ſit negatiua. ſic potuit probari. dicendo ꝙ hec mulier caret mē bro apto ad copulā carnalem qualiter negatiua probatur. sͣ. de elec. bone dictū eſt. d ¶ Deerat. Nota ꝙ nō dicit̉ eſſe qd̓ inutile eſt.sͣ. d̓ trāſla. inter corporalia. ⁊. ff. qd̓ cuiꝰ qꝫ vniuer. l. i.§. ⁊ quideꝫ. nec dicitur habere actionem qui habet inutilē. ff. de dolo nam his. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. olim no bis. arg. sͣ. de ſolu. c. pe. e ¶ Inuenit. nō dicit ꝙ ꝑ me dicū uel aliū. f ¶ Diuinū miraculum. ar. ꝙ nullū maleficium eſt perpetu um. cū poſſit remoueri p̄ter diuinū miraculuꝫ ſaltem per illum qui ipſuꝫ induxit. quia quicquid ligatur: diſſolubile eſt in aut. de nupt.§. nuptias colla. iiij. ⁊ ẜm hoc nō tenet il lud. c. ſi per ſortiarias. xxxiij. q. i. ut quidaꝫ dicunt. Poteſt dici ꝙ aliud eſt cuꝫ allegatur impotentia ex parte mulieriſ ut hic. aliud vbi ex parte viri allegatur maleficiū ut in. c. ſi per ſortiarias. ⁊. jͣ. eo. c. ꝓxi. ⁊ hic allegata fuit falſa cauſa ut poſtea apparuit. vnde po ſtea debet reſtitui viro. ar. sͣ. de re iudi. lator. ⁊. c. ꝯſangui nei. ad hanc cauſaꝫ refertur hec ratio attendentes ꝙ im pedimentū. ⁊cͣ. vel poteſt di ci ꝙ maleficiū eſt perpetuuꝫ exquo eniꝫ mulier cohabita uit viro per trienniū ⁊ dede runt operam copule carnali. nec potuerunt cōmiſceri pre ſumit̉ perpetuū impedimen tū ⁊ poſſūt ſeꝑari ⁊ alteri nu bere. ut in. c. ꝑ ſortiarias. qꝛ pōt aliquiſ maleficiatꝰ eē cuꝫ vna ⁊ nō cū alia. ⁊ hͦ intelligo de maleficio qd̓ p̄ceſſit matri moniū. nā poſt mr̄imoniū ꝯ ctū ſi ſuꝑueniat īpedimentuꝫ n̄ debēt ſeꝑari. xxxij. q. vij. hi ꝗ ſani. ⁊. q. v. ſi vxorē. Si v̓o poſt ſeꝑatōꝫ eā ꝯgnoſceret mr̄imoniū dꝫ reinte grari ut hic pꝫ. qꝛ impedimentū nō erat perpetuum. g ¶ Corꝑali ꝑiculo. vbi v̓o graue ꝑiculū timeret̉ nō eſt mr̄imoniū. ſꝫ vbi leui periculo pōt remoueri dꝫ illud pati. jͣ. e. c.§. per hoc a ꝯrio ſenſu. h ¶ Per errorē. ꝓpt̓ quē excuſat iudex. jͣ. de ſen. ex. ſacro. ⁊ intellige ꝙ error iſte intuenit ī aſpectu corꝑis in qͦ mr̄one decepte fuerūt. qꝛ manꝰ ⁊ oculꝰ ob ſtetricū ſepe fallit̉. sͣ. de ꝓ. cāꝫ mr̄imonij. ⁊. xxvij. q. i. nec aliqͣ. ⁊ ſic pꝫ ꝙ ſnīa ꝑ errorē lata a qͣ nō ē appellatū reuocat̉ ſi error ꝓbabilis poſtea detegat̉. jͣ. d̓ pur. vul. ſignificātibꝰ. ⁊. ff. de cōdi. ſine cā. l. ij. Itē habes hic ꝙ ſnīa ꝑ errorē lata ꝯtra matrimoniū nō tranſit in rē iudicata quominus poſſit reuocari qn̄ cūqꝫ apparuerit eccleſiaꝫ deceptā fuiſſe ut hic patet. ⁊ sͣ. de re iud. lator. ⁊. c. ꝯſanguinei. ⁊. jͣ. eo. c. proxi. ⁊.s. eo. c. i. ⁊. c. proxi. i ¶ Erat illi. ſcilicet primo viro a quo fuerat ſeparata. k ¶ Simili. ſic. xxxiij. q. i. requiſiſti. ⁊ innuit̉ hͦ ex eo qd̓ in fine huius. c. dicit̉. ꝙ ſic prior vir nō poſſit eā cognoſcere ſine graui ꝑiculo ꝙ nō ſit reddēdo pͥ mo viro. lꝫ ex poſtfacto per cōſuetudinē ſecūdi viri reddita ſit apta priori qͥd̓ bene poteſt cōcedi. quia nō fuit matrimoniū inter eos ut dixerūt vin. io. ⁊. t. l ¶ Remaneat. qꝛ ſi ingreſſa fuit ⁊ profeſſa ſtatim ſolutū fuit matrimoniuꝫ ſi qd̓ fuit inter eos. sͣ. de ꝯuer. cōiug. ex publico. ſecus ſi ingreſſa fuit cā ꝓbatō Nnocentius. iij. altiſiodor. epi § i. Raternitatiſ tue litteras rece Ipimus continenteſ: ꝙ. o. mu lier cuidam uiro matrimonialiter nupſit. cuꝫ quo per multos annos morata non potuit carnalit̓ ab ipſo cognoſci. Licet aūt ꝑ archipreſby. terum tuum ſuper hoc fuiſſes edoctus: tu tamen uolens habere certitudinem pleniorē: quaſdam ma tronasª ſue parrochie prouidas ⁊ honeſtas ad tuam preſentiam euo caſti. diſtricte illi iniūgens ſub periculo animarum: ut muliereꝫ ipſā prudenter inſpicerent ⁊ perquire. rent diligenter: utrum idonea eſſꝫ ad uiriles amplexus. que tandem in fide ſua tibi aſſeruere conſtanteꝙ eadem nūquam poteratᶜ eſſe ma ter aut coniunx: tanquam cui natu rale de eratᵈ inſtrumentuꝫ. unde in ter ipſam ⁊ uirum diuortium celebraſti: mulierem inducens: ut ad religionem aliquam ſe tranſferret perpetuam continentiaꝫ ſeruatura ⁊ uiro licentiam tribuiſti ut uxoreꝫ duceret: quia pater fieri cupiebat. Contingit auteꝫ poſtea: ꝙ mulier inuenit qui ſeras huiuſmodi reſerauit: ⁊ abijciens continētiam quā promiſit: gu. lator preſentium ſuꝑ nupſit. Quāuis igitur ſemiplene nobis expreſſeris quomodo dicta mulier ſe ꝓmiſerit ꝯtinētiā ſeruatu rā: utrum uidelicet ſimplici uerbo an uoto ſolēni: utruꝫ ue ad religio nem tranſierit ut ꝓmiſit: an contra ꝓmiſſionem ſuā in domo remanſe rit ⁊ qualiter ſeras illas fecerit reſe rari utrum uidelicet artificio medi ci an concubitu uiri ſeu alio quolibet modo. Nos tamē ꝑſpicaciter attendentes: ꝙ impedimētū illud non erat perpetuū ꝙ preter diuinū miraculū per opꝰ humanū abſqꝫ corporaliᵍ periculo potuit remoue ri: ſnīam diuortij per erroremʰ licꝫ nis. qꝛ ſi iſta tunc ad ſeculū rediret ꝯpellit̉ redire ad virū priore: m ¶ Alioquin.i. ſi nō tranſiuit cum effectu. n ¶ Se voto ſolenni.ſ. ⁊ tunc debet cōpelli votū ſeruare. et per hointelligitur fornicata cum ſecundo. cum ipſa cōtrahere non potuit poſt votum ſolenne. o ¶ Fornicario. qꝛ ſi legittīe ꝯtraxiſſꝫ cū altero illud ei obijci n̄ poſſet nec p̄textu talis fornicationis poſſet r̄pelli a viro. ar. jͣ. d̓ diuor. gaude mꝰ. īmo vr̄ ꝙ nullā fornicatōꝫ ei obiice re poſſet. nullā eniꝫ iniuriā fec̄ nec inte debat facer̄ viro. qꝛ fornicata fuit tanꝙͣ ſoluta. xv. q. i. illud ff. locati. ſi ignorās quis. nā adulteriuꝫ nō cōmittit̉ ſine do lo. xxxiiij. q. ij. in le ctū. ff. de adul. l. pe. Iteꝫ ſi aliqui ſint ſe parati per ſententiam eccleſie: ⁊ poſt alter eorū fornicet̉ minorē iniuriaꝫ cōmittit ⁊ minus pec cat. xxxij. q. vij. quē admodū. Preterea per primā fornicationē non fuit apta viro ſuo. ſed forte nec per multas ali as. ergo illaꝫ ſolam poteſt ei opponere cum reddita fuerit apta pͥmo viro que poſtea ſecuta ē: qui tunc primum ledit̉ ius matrimonij. ar gu. sͣ. de dona. apoſtolice. Poteſt dici: ꝙ ſicut ex futuro euentu apparet retro fuiſſe matrimonium ut dicitur in fine. ſic ex futuro euentu apparet retro fuiſſe factam in iuriam priori viro. ff. de capt. ⁊ poſt li. re. in bello.§. i. ⁊. ff. ad macedo. l. i.§. i. Sed quid ſi poſt pͥ mum coituꝫ cum ſe cundo prior petit eam? Dico: ꝙ eſt ei reddenda. ⁊ ſi non inuenerit eā aptam eſt reſtituēda ſecūdo. ⁊ ſic etiā poſt ſe cūdū uel tertiū coitū ſcd̓i ⁊ ſic in īfinitū ut dixit io. Tā. dixit ꝙ vſqꝫ ad tertiā vicē tantū ⁊ nō vltra dꝫ reſtitui pͥmo. īmo remanere dꝫ cū ſecūdo. quoniā due tantū ſnīe poſt prima ſunt ferende. qꝛ tertio appellare nō licet. ij. q. vi. ſi quis in quacūqꝫ. ⁊ sͣ. de ap. ſua nobis. p ¶ Preſumi. ſi. xxxiiij. q. ij. per bellicā. ⁊. jͣ. de diuor. gaudemus. q ¶ Ammodo.ſ. veritate reuelata ꝙ fuerat vxor primi. r ¶ Solutā. Arg. a cōtrario ſenſu ſumpto ex illo verbo. sͣ. eo. c. i. ibi abſqꝫ corporali periculo. ⁊cͣ. ⁊ eſt ar. validū a ꝯtrario ſenſu. sͣ. d̓ hil que fi. a prela. cū apoſtolica. in fi. ⁊ sͣ. de regu. cum virum. s ¶ Idonea prohiberi. ⁊ certe non. t ¶ Similiter reſume. per hoc noueris queſtionem illam eſſe ſolutam qua queritur. vtrum illa que viro cui. ⁊cͣ. u ¶ Debeat. quaſi dicat nō debet. hoc intellige tamē ẜm diſtinctione p̄miſſam: an ſit graue periculū ſi reddatur apta uel non. Uin. x ¶ De talibus. ſimile. sͣ. de in integ. reſti. cum veniſſent. y ¶ Nō eſt facile. quia neſcitur an ſit apta viro primo. ⁊ hoc aliquo iure perpendi non poteſt ſed potius per experientiam facti. ſimile sͣ. de dona. apoſtolice. cum ſuis cōcordantijs. z ¶ Ex futuro. ſic. ff. de re. du. quedā. et. ff. ſi cer. pe. ꝓinde. ⁊. ff. qui ꝓbabilē nouimus eſſe prolatā: cuꝫ pateat ex poſtfacto: ꝙ ipſa cognoſcibilis erat illi: cuius ſimili cōmi ſcet̉: ⁊ ideo inter ipſam ⁊ primum uirū dicimꝰ mr̄imonium extitiſſe. quar̄ inter eā ⁊ prefatū gu. mr̄imo niū nō eē cēſemꝰ eoſqꝫ precipimꝰ ab inuicē ſeparari. ⁊ ſi predicta mu lier ad religionē tranſiuit ſicut aſſe rit ꝓmiſiſſe: primus uir qui nō cognouit eādē: cuꝫ ea remaneat cum qua poſtmodū eccleſie auctoritate ꝯtraxit alioquīᵐ ea dimiſſa dꝫ ad il lā r̄dire: cū qua prīo ꝯtraxit. niſi ſe uotoⁿ mulier illa ꝯſtrinxerit ad ꝯti nentiā obſeruādā: ut ītelligat̉ per hoc cū prefato gu. fornicata fuiſſe: uel niſi ſe fornicario modo alijuiro miſcuerit: ut primꝰ uir pretextu fornicationis eius uelit cōſortium declinare. nā ſi tātū ſimplici uerbo ſe promiſit cōtinētiam ſeruaturā: ⁊ poſtea in conſpectu eccleſie nupſit memorato gu. quamdiu articulus iſte dubitabilis erat: preſumiᵖ non debet ꝙ fornicaretur cum illo: ſed āmodoq non debet cum illo aliqua tenus remanere. Per hec autem queſtionem illam noueris eſſe ſolutam qua queritur utrum ea que adeo arcta eſt: ut nulli poſſit carna liter commiſceri: niſi per inciſionē aut alio ſibi modo uiolentia infera tur: non ſolūmodo leuis: ſed forte tam grauis ut ex ea mortis periculum timeatur ad matrimoniū ꝯtra hendū debet idoneaˢ ꝓhiberi. Si militerᶜ illa que uiro cui nupſerat a deo arcta eſt. ut nūquā ab eo ualeat deflorari: ſi ab eo ſit per iudiciū eccleſie ſeparata nubat alteri cui ar cta nō ſit: ⁊ per frequētē uſum ſecūdi reddat̉ etiā apta primo: utrum ad eum redire debeatⁿ cū quo priꝰ fedus inierat coniugale. de talibꝰ autē nōʸ eſt facile iudicādū cū fina. le iudiciū pendeat ex futuroᶻ. ¶Onorius tertius.

po. in pig. ha. ⁊ potior. ff. ad mace. l. i.§. i. nec intellige ꝙͣ matrimo. niū retro trahat̉. ſed hoc iō dicit. qꝛ in dubio eſt an ſit matrimoniū cū primo. nec intelligas ꝙ tunc primo incipiat eſſe apta ſibi ſꝫ tunc primo declarat̉ fuiſſe matrimoniū. ſi. ff. de ſer. vē. ſicuti.§. ſꝫ ſi querit̉. ⁊. ff. de acqui. re. do. adeo.§. cū quis. in fi. ⁊. xxxiij. q. i. requiſiſti ff. qui teſta. fa. poſ. l. heredes palā.§. i. ſber. Ittere. ad huc integra. ⁊ intellige ꝙ viripotens erat hec que virum pati poterat lꝫ eſſet v̓go dicit̉ viripotēs. ff. de verb. ſig. mulie. ris. in prin. b ¶ Cognoſcendi a lias. ⁊ ita allegabat iſte maleficiū ꝙͣtuꝫ ad iſtā ⁊ nō quantū ad alias ⁊ nō frigi ditatē. qꝛ ſi quis eſt frigidꝰ quo ad vnā quo ad omēs eſt fri gidus cum impedi mentū a natura ꝓ cedat. ar. sͣ. e. ex lit. teris. ſecus in male ficiato ut dicū eſt. sͣ c. ꝓxi. vnde poſtꝙͣ cōſtiterit de malefi ciato poſt trienniuꝫ debēt ſeparari ⁊ ad alia vota trāſire. xx xiij. q. i. ſi per ſortia rias. ſecus in frigi do. ut. sͣ. eo. c. i. ⁊. c. laudabilē. ⁊. xxxiij. q i. requiſiſti. c ¶ In fraudē. cōfeſ ſioni coniugū ꝯtra matrimoniū nō eſt credendū ꝓpt̓ colluſionē quaꝫ multi facerēt.s. de eo qui cogno. cōſang. vxo. ſue. ſuper eo. d ¶ Fide dignis. sͣ. eo. c. ꝓximo. vbi de hoc. e ¶ De cōmiſſis. qꝛ infirmitas corpora lis frequenter ꝓue nit ex peccato. ⁊ ſic cauſa ceſſante forte ceſſabit effectus. jͣ. de pe. ⁊ re. cū infirmitas. ſ ¶ Inſtitutor. ſi. xx xii. di. deinde oppo nit̉. ⁊ ar. sͣ. ti. ꝓxi. d̓ infidelibuſ. ⁊. xxxij q. ij.§. his ita. Et ꝗdā dicūt ꝙ his ver bis fuit inſtitutum matrimoniū. hͦ nūc os ex oſſibus meis ⁊cͣ. ſꝫ illa v̓ba ꝓlata ſunt ab adā. ut. sͣ. d̓ biga. debitū. vn̄ videt verius ꝙ ꝑ illa v̓ba. creſcite ⁊ multiplicamini. ab ipſo domino prolata. g ¶ Continuū trienniū. qui enī ſeparant̉ ꝓpter frigiditatē naturalē per trienniū ꝯtinuū debent cohabitare ſimul ⁊ dare operā carnali operi. sͣ. e. laudabilē. ⁊ in aut̓. de nup.§. per occaſionē. coll. iiij. Idē ſempus dico dandū maleficiato ⁊ multo fortius cū ſit accidentale illud impedimentum. P ¶ Septīa manu. Sꝫ qͣre requirunt̉ iuramenta ꝓpinquoꝝ cū ſufſicere debeat iuramentū viri ⁊ mulieris cū iuramēto illaꝝ que illā virginē aſſeuerant. ut. sͣ. de ꝓba. ꝓpoſuiſti. ⁊. c. cāꝫ matrimonij. uel etiā iuramēta ꝓpinquoꝝ ſufficiūt cū vterqꝫ id cōfitet. xxxiij. q. i. re quiſiſti. ſed hic vterqꝫ cōfitebat̉ ſed hoc ideo. qꝛ ſepe fallit̉ ⁊ manꝰ Ittere ueſtre nobis exhibite cōtinebant: ꝙ cum cām mr̄imonij que inter. m. muliereꝫ ⁊.a. eius uiꝝ uertitur: uobis fuiſſet ab j. papa predeceſſore noſtro cōmiſſa: dicta. m. ꝓpoſuit: ꝙ octo annis elapſis dicto. a. fuiſſet matrimonia liter copulata: ⁊ diu cohabitaſſet ei dē adhuc integraª ꝑmanebat: eo ꝙ predictus uir eiuſ non habebat po tētiam coeundi: quare petebat diuortiū celebrari. predictꝰ uero. a. fatebatur ꝙ illā nūquam cognoue rat: tamen ſe habere potentiam co gnoſcēdiᵇ alias aſſerebat. Uos ue ro ne id cōfiterētur in fraudemᵉ: a matronis bone opinionis fidedignis ac exꝑtiſ in opere nuptiali di ctā feciſtis inſpici mulierē: que per hibuerūt teſtimoniū ipſam adhuc uirginē ꝑmanere: poſtmodū ꝑ pre ſbyteꝝ de cuius parrochia uir exiſtit feciſtis inquiri: utꝝ ipſe aliquā cognouiſſet: nec per inquiſitioneꝫ ipſaꝫ uobis conſtare potuit aliquā eſſe carnaliter cognitam ab eodeꝫ Muliere aūt requirente diuortiū ⁊ dicēte: ꝙ mater eſſe uolebat ⁊ fili os procreare: ꝓponente uero uiro ꝙ paratus erat ſtare conſilio eccle ſie: iniunxiſtis eiſdem: ut agerēt pe nitentiā de cōmiſſis: ⁊ ſic forte pla ceret deo qui mr̄imonij fuit inſtitu tor ⁊ autor ut opus mr̄imonij ꝯſumarent. qui poſt plures terminos ad ueſtram reuerſi pn̄tiam cōſona uoce dixerunt ꝙ non poterant car naliter cōmiſceri. Quo circa man damuſ: quatenus ſi ita eſt: ⁊ conſti terit uobis prefatum uirū ⁊ mulie. rem infra predictos octo annos ꝑ continuūᵍ trienniū inſimul habitaſ ſe: ipſis cum ſeptimaʰ ꝓpinquoruꝫ manu firmātibus iuramento ſe cō miſceri carnaliter nequiſſe: proferatis diuortij ſnīam inter eos. De matrimonio contracto contra interdictum eccleſie. Lex. iij. paduan̄. epō. Ittere quas nobis tua fraternitas deſtinauit: expreſſe declarāt: ꝙ cū quidā ſororē ſuā iā nubilē cuidā datuꝝª uxoreꝫ ea pn̄te ⁊ ꝯſētiēte p̄ſtito iuramēto firmaſſent ⁊ illa non poſt multos dies donaᵉ ⁊ munera uiri ſecūdū morē terre ſpō te ſuſcipiens: ipſuꝫ tanquāᵈ propri um uirum ſepe āplexata fuiſſet. tan dem mortuo fratre a ꝓprio uiriᵉ fra tre ſe deſponſari permiſit ⁊ ꝙ ab il lo cognita fuiſſꝫ: mēdacit̉ aſſeuerat Cunqꝫ ei ꝓhibuiſſesᵍ publice: ne cui illoꝝ uel alicui ſe copularet: ip ſa ſpretis monitis tuis alij nubere n̄ expauit. demū mr̄i ⁊ mulieri pre cepiſſes: ut ad domū mr̄is rediret ipſa noſtrā audiētiam appellauit: ⁊ infra. Mādamus: quatenus ſi eſt ita: prefatam mulierem: ne mādatum tuum contemptibile uideatur ad domum matriſ redire cōpellas ⁊ impoſita ſibi de tanto exceſſuᵏ penitentia condigna poſtquā ī domo materna per menſeꝫ ſteterit ad ter tium reuerti permittas. ¶ Dem vigoren̄. ⁊ baron̄. epīs. E litteris cātuarienſis. archi epī ad nos peruenit: ꝙ cū. g de ſabcto leodegario. m. filiam ſuā abſentem cuidaꝫ. r. nomine deſpō ſaſſꝫ: ⁊ infra. Poſtea orta ſuſpitio ne ꝙ prefatꝰ. r. ad alia deſideraret uota tranſir̄ ad examen fuerit dicti archiepiſcopi cauſa ꝑlata. qui ſub anathematis interminationē pro hibuitⁿ: ne antequaꝫ de preſcripto negocio plene conſtaret: uir ad ſecunda uota tranſiret. ſed ipſe preſcripta prohibitione contempta filiam gu. in facie eccleſie ſibi ſolen niter copulauit uxorem: ⁊ īfra. Cū archiepiſcopus uellet de matrimo nio primo cognoſcere: dicta. m. ap pellationis uoceꝫ emiſit. cuius ap pellationi archiepiſcopus deferēs eideꝫ ſub excōicationis intermina tiōe diſtrictiusº īterdixit: ne cui nu beret: donecᵖ cauſa ipſa finem debi tum ſortiret̉: ipſa tamē de remedio appellationis confiſa cuidam alij gu. nomīe nupſit: ⁊ infra. Manda mus: quatenus ſi nihil conſtiterit quod impediat preter conſenſum de futuro qui inter prefatoſ. r. ⁊. m aſſeritur preceſſiſſe. ſecunda matri monia inuiolabiliter obſeruanda ſublato ap. obſtaculo iudicetis. li cet enim contra interdictum eccle ſie ad ſecunda uota tranſire non de buerit: non eſt tamen conueniens ut ob id ſolū ſacramentum cōiugij ⁊ oculus obſtetricuꝫ.xxvij. q. i. nec aliqua ideo iuramenta ꝓpinquorū requi runt̉. omnis enī cautela que adhiberi pōt in talibus eſt adhibēda ꝓpter periculū anime. ⁊ ideo circa maiora cautiꝰ eſt agendū. ar. vij. q. ij. c. vl. ⁊. xlij. di. quieſcamus. ⁊. ff. ad carb. l. i.§. ij. ⁊. lxi. di. miramur. tamē ſi alterū omittere tur nihilominꝰ valeret ſnīa. ut. c. requiſiſti. ⁊. c. ꝓpoſuiſti. ⁊. c. cāꝫ mr̄imonij. Ittere. daturū in vxorē futuraꝫ.ſ. cum ſponſalia tantū cōtraherentur. b ¶ Pn̄te ⁊ ꝯſentiente expreſ ſe. ⁊ hoc agebatur ꝙ mediāte fratre tanꝙͣ per procura torē ſponſalia ꝯtraherent̉ qd̓ fieri pōt. ff. de ſon. vlt. alias ſi per fratrē tantū ꝯtrahent̉ nō valeret. niſi ipſa poſtea ꝯſen tiret. ſed frater tantū ad hoc obligat̉ ut ſororeꝫ inducat ut cū illo matrimoniū cōtrahat ff. de verb. obli. in illa ſtipula tione. ⁊. l. quotiēs. quis aliū. c ¶ Dona ⁊ munera. differen tia eſt inter donū ⁊ munꝰ. ff. de ver. ſig. inter donū. d ¶ Tanꝙͣ virū. ſpē futuri ma trimonij nō rei p̄ſentis. ⁊ ita nō eſt matrimoniuꝫ. ⁊ hoc pꝫ per fi. ⁊ hoc ipſo etiā ſi ea ab ſente cōtracta fuiſſent ſpōſa lia ꝯſentire videt̉ ipſo facto. e ¶ Uiri.i. ſponſi. ſic. xxvij. q ij. genuit. f ¶ Permiſit. ⁊ male qd̓ facere nō debuit. sͣ. de ſpon. ad audi entiā. ⁊. c. ſponſam. g ¶ Prohibuiſſes. ⁊ bene. sͣ. d̓ ſpo. du. tua. ⁊. c. ſe. h ¶ Alij.ſ. tertio. i ¶ Mandatū. Noͣ ꝙ remitti tur cauſa ad eū a quo appel latū eſt. vel quia nō tenuit ap pellatio. vel qꝛ ipſa nō fuit ꝓ ſecuta ſuā appellationē ⁊ epi ſcopus factū ſignificauit pa pe. vnde mandat ei ut ſi ē ita ipſā ꝯpellat redire ad domū matris. qꝛ ipſa ꝯtēpſit māda tū eccleſie: a tertio viro ꝓpte rea n̄ ſeꝑabit̉. ⁊ ē hͦ ar. ꝙ mā datū iudiciſ nō eſt ꝯtēnendū xxxiiij. di. c. i. ar. ⁊. viij. q. i. ſci endū. xi. q. iij. ſi aūt nobis. et c. qn̄ gͦ. ⁊. ff. ne ꝗd ī lo. pub. l. vlti. ⁊ punire cōtēptores ut hͦ pꝫ. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. l. p̄dicta. ⁊ ar. ff. ſi ꝗs iuſ di. n̄ ob. l. vna. alias deluſoriuꝫ videretur edi ctū iudicis. ff. de re iudi. l. cō tumacia.§. cōtumax. k ¶ Exceſſu. ſcilicꝫ de fide vi olata prioris ſponſi. ⁊ quia d̓ ſponſari ſe permiſit a fratre ſponſi ⁊ quia mandatū eccle ſie cōtempſit. ⁊ ſic patet ꝙ iu dex poteſt punire cōtumaceꝫ ut dictū eſt. litteris. abſentē que poſtea cōnſenſit. alias nō tenuiſſent ſponſalia. ⁊ ita inter abſenteſ contrahuntur ſponſalia ⁊ matrimoniū. ff. d̓ ſpon. l. vlt. ⁊ xxxij. q. ij. hono rantur. m ¶ Interminatiōe. cōminatio tantū fuit nō ſnīa. ar. ꝯͣ. jͣ. de eo qui fur. ordi. re. c. i. ⁊ sͣ. de loca. c. i. n ¶ Prohibuit. qd̓ facere debuit. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. o ¶ Diſtrictius interdixerit. Nota ꝙ licet iudex deferat appellationi. nihilo minus nihil poteſt interdicere ne faciā id ꝓpter qd̓ appellaui uel qd̓ ex eo ſe quit̉. nec mirū cū ſit ordinarius pōt etiā ſtatuere terminū appellanti. sͣ. de ap pel. ſepe cōtingit. de cauſa tn̄ inuito appellante poſtꝙͣ detulit appellationi cō gnoſcere nō poſſet. quia iam remiſit eā ad ſuperiorē. ij. q. i. nomen. ⁊ sͣ. de of fi. leg. licet. p ¶ Donec cauſa ipſa. Hic fert̉ ſentētia ipſa ſub cōditione. lxiij. di. ſalonitane v. q. i. quidam. xvij. q. iiij. ſi quis ſuadente. ⁊ sͣ. de appel. preterea. arg. cōtra

c. preterea alie vero ſententie nō debēt ferri ſub cōditione late tamen tenēt. ut in. l. predicta biduum. q¶ ¶ Ob id. ſic patet ꝙ interdictū eccleſie nō diſſoluit matrimoniū ut. sͣ. c. ꝓx. qꝛ nō eſt perpetuū impedimentū ut dixi. sͣ. de ſpon. du. tua. ſed penitentia de bet ei imponi. qꝛ mandatū eccleſie cōtempſit.s. c. ꝓxi. E muliere. contra inter I ictū quod facere nō de buit ut. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ de ſpō. du. tua. vbi de hoc. xxxiij. q. iiij. non oportet. s ¶ Donec ſeparent̉. Hec ſen tentia eſt ad tempꝰ. vnde ex tempore tollitur ſine omni aliqua abſolutione ut hic vide tur. ar. sͣ. de ſpō. nō eſt nobis ⁊. lxxxi. di. ſi qui ſunt. ſed tu tius eſt ꝙ etiā poſt ſeparatōꝫ abſoluat ſaltē ad cautelam. lꝫ videant̉ excōicati tantū duꝫ ſimul manent. t ¶ Quouſqꝫ. ar. sͣ. d̓ ſpō. du. tua. in fi. ſed ibi ſoluitur qua lit̓ illud ⁊ ea que in hoc titu lo dicunt̉ intelliguntur circa huiuſmodi ſeparationem. ¶Onqueſtus. acceꝑit ī vx Ioreꝫ. ⁊ ſic legittīata fuit per ſubſequens matrimoniū jͣ. e. tanta. b ¶ Legittimā. inſti. de nupt. §. vlt. in aut̉. qui mo. na. effi. le. ⁊ ſui.§. ſancitū. col. vi. ⁊. jͣ. eo. tanta. ⁊ xxx. q. v. nullum. c ¶ Hac occaſiōe. quia exquo pronunciata fuerit legittima ceſſabit occaſio iſta. vn̄ ſi pro pter hoc vellet eam moleſtar pōt ⁊ dꝫ ab eccīa excōicari cū cauſa matrimonij ad eccleſiā ſpectet. ⁊ per cōſequens legit timatō que eſt acceſſoria. ar. cōtra. jͣ. eo. cām que. nō eſt ꝯͣ ibi principaliter cōmittit̉ cau ſa ſuper queſtione ſpoliatio nis que ad papā nō pertinet inter eos qui nō ſunt ſue iuriſdictionis ſed ad iudiceꝫ ſe cularē ut ibi pꝫ. ⁊.viij. di. quo iure. Hic vero pͥncipalit̓ cōmittebat̉ cauſa filiatiōis que ad eccleſiam pertinet. ⁊ ea de terminata determinat̉ per cō ſequens cauſa inquietationis que fiebat huic mulieri eo ꝙ illegittima dice batur. ⁊ ita ceſſante illa cauſa pꝫ ꝙ iniuſta eſſet vlteriꝰ inquietatio ex illa cā. vnde papa ratione ſaltē peccati poteſt ſe intromittere. sͣ. de iudi. nouit. et ar. ij. q. i. ſi peccauerit. vel papa habebat hic vtrāqꝫ iuriſdictionē. arg. sͣ. de ap. ſi duobus. ⁊ ita nulla eſt oppoſitio. Um inter. publice.ſ. denunciatione premiſſa in eccleſia publice. alias ¶ Ihodie dicitur clandeſtinū. sͣ. de clā. deſpon. cum inhibitio. e ¶ Sine contradictione. ſiquis contrahat nō p̄miſſa denuntiatione uel ea p̄ miſſa contingat matrimoniū ex iuſta cā interdici. ⁊ non obſtāte ꝯͣdictione ꝯ hat. ſi poſtea impedimentum ꝓbetur filij medio tēpore nati illegittimi erunt ⁊ ideo publice dicit hic ⁊ ſine cōtradictione. ut hoc totū habes in illa cōſtitu tione cum inhibitio. f ¶ Concepti fuerant. ſic ergo tēpus cōceptionis ſpectandū eſt. cū de cōmodo alicuius tractatur. ff. de ſta. ho. paulus ⁊ quotiens de cōmodo alicuiꝰ tra ctat. pro iam nato habetur. ff. e. qui in vtero eſt. ff. de ſenator. emancipatū. v̓ ſi quis ꝯceptus ſit ⁊cͣ. ⁊ iſti de ingenu.§. ex cōtrario. ar. ꝯ. xv. q. viij. cū multe ⁊ de conſe. di. iiij. firmiſſime. Ar. ꝯͣ. ff. de decur. l. ij.§. in filijs. ⁊.§. ſe. ꝓ prīa parte facit. xxvi. q. iiij. igitur in fi. So. quod pͥmo dicitur. veꝝ eſt ꝓpter fauo rem filioꝝ ⁊ libertatis. quandoqꝫ tn̄ conſideratur odiū paternū. ut in. c. cum multe. ꝯriū illud igit̉ locū hꝫ. ut varietas fatorū adaptet̉ diuerſitati horaꝝ. g ¶ Sniam. pro iam nato habet̉ cum ante ſententiā ſit cōceptus ut dictuꝫ eſt Ar. cōtra. C. de li. ca. l. vlti. ſed illi qui naſcunt̉ poſt lit. cōteſta. cōditiōe ma tris vtuntur. h ¶ Nutriant̉. xxx. di. ſi quis reliquerit.i. di. ius naturale. jͣ. de infan. expo. c. vno. qualiter filij alendi ſunt. dicit̉. sͣ. de ꝯuer. in fi. c. vl. ⁊ sͣ. de eo qui dux. in ma. cū haberet. Sed quid ſi moueat̉ queſtio alicui puero uel infanti ꝙ nō ſit filius illius cuius dicit̉ iudex ſummatiꝫ cognoſcere dꝫ ⁊ alat̉ rebus interdū forſitan alienis. C. de car. edic. l. vlt. ⁊. ff. de carb. l. iij.§. cāe cognitio. la. Ranſmiſſe. a vicinia. multū valet in talibus fama vicinie. sͣ. de p̄ſump. 30 I illud. ⁊ sͣ. de ꝓba. per tuas. iiij. q. iij.§. itē ſepe. xxxv. q. vi. ſi duo. k ¶ Spurius.i. nō legittimus uel naturalis. quia forte ſuſceperat eum de alia diſſoluatur: alia tamen penitentia eis debebit imponi: quia contra ꝓ hibitionem eccleſie hoc fecerunt. ¶Dem paduano epiſcopo. Emuliere: ⁊ infra. Illos au tem qui pro conſanguinitate ꝓhibent̉ coniungi: ⁊ poſt ꝯtra īter dictūʳ eccleſie ſe receperint: excōicationi debes ſubijcere: donecº tādiu ſeparētur quouſqꝫʳ legitime co gnoſcatur: utrū eorū matrimoniū poſſit ⁊ debeat iure ſtare. ii filij ſint legitimi. ¶exander tertius. Onqueſtus eſt nobis h. ꝙ cum quādam mu lierē in uxoreꝫ accepe rit. r. patruus mulieriſ ipſaꝫ exheredare conatur. eo ꝙ an te deſponſationē matris ſue nata fu erit: licet poſtea pater mulieriſ pre fate matre ipſius acceperitª in uxo. rem. Ideoqꝫ mādamus: quaten ſi eſt ita: eam legitimāº inducetis: predicto. r. inhibētes: ne dicte mu lieri hac occaſioneᵉ ſuper heredita te paterna moleſtiā inferat uel gra uamen. Si autē contra hoc uenire preſumpſerit: euꝫ ſeueritate eccleſiaſtica procedatis. ¶ Dem. N Um inter.j. ueterem ⁊ t. mu liereꝫ. diuortij ſnīa canonice ſit prolata filij eoꝝ nō debēt exīde ſuſtinere iacturam: cū ꝑentes eoꝝ publiceª ſineᵉ cōtradictiōe eccleſie inter ſe contraxiſſe noſcant̉. Ideo. qꝫ ſancimus: ut filij eorū quos an muliere uel ante matrimoniū uel durāte matrimonio. ⁊ ita ſpuriꝰ l ¶ Negabant. talis negatio p̄ſumptionē inducit cōtra illū ſed preiudiciū nō generabat. qꝛ licet aliquis neget̉ filius nihilominus de inofficioſo teſtamēto agere pōt. ff. de īoff. teſta. ſi inſtituta.§. i. ſicut ecōuerſo. lꝫ appellet̉ filius nō tn̄ ſuccedit cū alijs ſi ꝓbat̉ ꝙ non ſit filius. C. de teſta. neqꝫ ꝓfeſſio. ⁊. C. de here. inſti. ſi pat ⁊. C. de ꝓba. nō nu dis. m ¶ Mota. Sꝫ ꝗs ꝓuocauit hic ad iu diciū planuꝫ eſt. qꝛ filij legittimi prouo cauerunt pꝫ per lit terā. sͣ. vbi dicit qui bus paternā hereditatē petētibꝰ ⁊ ex eo ꝙ dic̄. noluit ſta re iuri fuit excōicatus. ipſe enī heredi tatē poſſidebat vel parte. vnde iſti pete bant illā dicētes ipſum nō fuiſſe legittimū. Sed qūo iſti poterāt agere cū pa rentes iſtorū viuerēt ut videtur ex eo ꝙ dicit ſtanduꝫ eſt verbo viri ⁊ mulieris. quia de hereditate viuētis agi uel paciſci nō pōt. C. d̓ pac. l. vlti. nec dicit̉ hereditas niſi mor tuo eo cuius fuit. ff. de here. uel ac. ven. l. i. Dicunt quidam ꝙ illi erāt facti monachi. vel forſitan pater ꝯceſſerat eis hereditatē totā retentis aliquibꝰ fructibus ꝓ victo ſuo ⁊ vxoris. vel poteſt dici ꝙ iſti iam mor tui erant ⁊ qd̓ dicit̉ ſtandū eſt verbo vi ri ⁊ mulieris.ſ. quo dicebant illū publice filiū ſuuꝫ nō eſſe dum viuebant. ar. sͣ. de proba. per tuas. ⁊ merito ſtatur verbo illoꝝ quia nō eſt veriſimile ꝙ paterna pietas ꝯͣ illū mota fuiſſet ſi filiꝰ fu it. sͣ. de p̄ſump. afferte. C. de adop. l. pe.§. ſi vero. ⁊. C. de inoffi. te ſta. ſi mater. xxiiij. q. iij. ea vindicta circa prin. ⁊ nullus affectus vīcit paternū. C. de cura. fu. l. vlt.§. i. ⁊ affecto cām ſuſpitionis remo uet. ff. de ri. nup. nō ſolū.§. de vno. ⁊ ideo eis etiā credit̉. qꝛ iſte nūꝙͣ fuit in poſſeſſione filiationis. qꝛ vicinie fama hoc habebat. qꝛ in talibus credit̉ cū verbo viri ⁊ mulieris. ar. sͣ. de p̄ſump. illud. ⁊. xx xv. q. vi. ſi duo. n ¶ Indicijs. per indicia fit.n. ꝓbatio. C. de rei ven. indicia. ⁊. l. cū ſuper. ⁊. C. de fi. inſtru. l. i. ⁊ sͣ. de ꝓba. ꝑ tuas. ⁊. C. famil. herciſ. l. in ipſius. ⁊. C. de pac. pactum qd̓. exquo negat̉ filius. cū non ſit in poſſeſſione filiationis. eū oportet probare. ff. de ꝓba. l. i. ⁊. ij. ⁊ ulti. ⁊ viderentur ſufficere huiuſmodi indicia. ſi ꝓbet. ꝙ illi tenebant. eum pro filio ⁊ ille eos ꝓ parentibus. ⁊ maxime ſi fama vicinie cō ſentiret. ut dicit decre. per tuas. ⁊ qꝛ natus eſt de illoꝝ matrimonio quia his filius eſt quē nuptie demonſtrant. ff. de in ius vo. qꝛ mat. ⁊ dicit lex ꝙ dꝫ ꝓbare ſe filiū. ſi negat̉ filius a pr̄e. ut. ff. de libe. ⁊ poſthu. l. ſi poſthumus.§. ul. ⁊. ff. de his qui ſui uel alie. iur. ſunt nepotes.§. filium. arg. alias eſt lex. o ¶ Et teſtibus. quibus ꝓbantur indicia. qꝛ res iſta vere probari nō poteſt. niſi per indicia exteriora ut dictū eſt. ⁊ hic eſt argu. ꝙ ſtatur p̄ſumptionis.ſ. dicto pr̄is ⁊ matris donec ꝓbetur ꝯͣrium.i. q. i. ſi ꝗl a ſimoniacis. ⁊ ꝙ p̄ſumptio ꝯtrariam admittat probationē..s. de p̄ ſump. qꝛ veriſimile non eſt. ⁊ sͣ. de renun. ſuper hoc. ⁊. ff. ꝙ me. ca. non eſt. Ar. contra.ſ. qꝛ p̄ſumptio preſumptione reſcinditur. xi. q. iij. abſit. ⁊. xxxiiij. di. quorundā. ⁊ sͣ. de p̄ſump. cū in iuuētute. ⁊. C de ep̄i. ⁊ cle. eū qui. ⁊. ff. de in integ. reſti. diuus. fortiori p̄ſumptior ſtatur ſuꝑ. de hac materia dr̄. sͣ. de ſpon. is qui. Auſam que in muliere. ⁊. de. r. ꝓut ſequit̉ in alia cla. Sed qua re queritur modo de natiuitate agathe. utrū nata ſit de legitti te diuortium habuerūt: ⁊ qui conceptiʳ fuerant ante latam ſnīam nō minus habeātur legitimi: ⁊ ꝙ ī bo na paterna hereditario iure ſuccedani ⁊ de parentum facultatibꝰ nu triāturʰ. ¶Dem rothōagen̄. archiepō. Rāſmiſſe nobiſtue littere cōtinebāt: ꝙ cum.n. uſqꝫ ad iuuentutem quendam puerum nutri uiſſet: uxore ſua. m. tunc nō deſpōſata ſibi cohabitāte poſtmoduꝫ ipſam legitime deſponſauit: ⁊ filios ſuſtulit ex eadem quibus paternaꝫ hereditatē petentibus predictꝰ iuuenis cōtradicit gerēs ſe filiū ⁊ he redē: quāuis a uiciniaⁱ que ipſū fili uꝫ eoꝝ eſſe credebat: ſpuriusᵏ dice retur. predicti uero.n. ⁊ uxor eius prefatum iuuenē ſpurium ſuuꝫ aut legittimū filiuꝫ eſſe negabantⁱ ſꝫ di cebant ꝙ euꝫ pietatis intuitu nutri uiſſent. Cum autem queſtio coraꝫ te mota eſſet: ⁊ predictus iuuenis pro eo ꝙ iuri ſtare nolebat: uinculo ſit excōicationis aſtrictus. Con ſul. t. reſpondemus: ꝙ in tali caſu ſtandum eſt uerbo uiri ⁊ mulieris niſi certis indicijs ⁊ teſtibus tibi conſtiterit eſſe filium iuuenem me moratum. ¶ Dem exonien̄. vinconien̄. epi ſcopis ⁊ abbati herforden̄. Auſam que. ⁊ infra. Si con ¶ Aſtiterit: ꝙ agatha de anelina muliereᵖ tempor̄ alaniq uiri ſui ipſa cū eo: tanquaꝫ cum uiro ſuo morā te uel. r. patre dicte agathe ipſa. a.

mo matrimonio uel nō. qꝛ de hereditate patris ipſius agathe. que ſucceſſit ſibi in hereditatē agebat̉ inter. r. filiū agathe ⁊.ſ. auūculū magnū ipſius. r. qui.ſ. fuit frat̓ patris agathe. ⁊ iſte.f. ſpoliauit iſtū r. hereditate aui ſui. ut. jͣ. e. cām q. ⁊ iſte due cāꝫ que. ⁊ illa. sͣ. de do. ⁊ cōtu. cām que. ⁊ sͣ. de offi. dele. cāꝫ que. loquūt de eodem facto. ⁊ oliꝫ hic ⁊ ille due.ſ. erant vna decre. in hoc titulo. ¶ Cepor̄ alani vr̄ poſt morteꝫ alani ſi r. ꝯͣxiſſet cū anelīa legittimari n̄ poſſet per cōſequens mr̄i moniū. jͣ. e. tanta. r ¶ Tenēte. tāꝙͣ vxo rem. s ¶ Uiri ſui. ſcilicet alani. t ¶ Alij.ſ. r. patri a gathe ſcienti ꝙ illa habebat aliū viruꝫ ſuū.ſ. alanū. vn̄ nō poſſet eſſe vxor illi us etiā poſt morteꝫ alani viri. qꝛ plus ē eā ducer̄ de facto q̄ fidē dare. sͣ. de eo ꝗ dux. in ma. cū habe ret. ſecus ſi ignoraſ ſet illā habere aliuꝫ virū exquo bona fi de ⁊ publice cōtraxiſſet cū illa. filij ſic ſuſcepti iudicarent̉ legittimi. jͣ. eo. ex te norē. ⁊ cum ea poſt mortē mariti rema nere poſſet. sͣ. de eo qui dux. in ma. c. i. ⁊. c. veniens. a Ator. iure ſucceſſorio. qd̓ ve rū ē ſi eēt naturalis exqͦ alia ꝓles ei le gittia ſuꝑerat. alias enī filiꝰ naͣlis ſucce dit patri ab inteſta to in duabꝰ vncijs. C. de na. lib. aut. li. ceat patri. ⁊ in aut̓. qui mo. na. effi. leg.§. ſi ꝗs aūt. col. vij. de quo lo quit̉. C. e. ti. l. nec igit̉. alias illegittimi in nihilū ſuccedūt. b ¶ Natiuitatis. que ad iudiciū eccleſie tantū pertinet. jͣ. eo. cauſam que. ⁊ sͣ. eo. c. i. ⁊ tanꝙͣ preiudicialis primo debet terminari anteꝙͣ intentetur queſtio hereditatis. sͣ. de ordi. cogni. tuam. b. c ¶ Appellatum ex parte ipſius.i. proſequentis appellationē altera parte eam nō proſequente. b. d ¶ Infra duos. Nota ꝙ terminus certus ſtatui poteſt a ſuperiore volenti agere: poſt quē nō auditur iuſta cauſa ceſſante..sͣ. de clā. de ſpō. cū inhibitio. ⁊. jͣ. qui ma. ac. poſ. cuꝫ in tua. ⁊. C. de inge. ma. l. diffamari. nec iſtud tempus prorogari poteſt preter cōſenſum par tium. sͣ. de offi. dele. de cauſis. e ¶ Legittime probare. Sed videtur ꝙ iſte potius debeat probare patrē ſuū legittimū. qꝛ preſumit̉ adulteriū niſi probet̉ matrimoni um. ut. xxx. q. v. aliter. ſed ibi agit̉ cōtra clam cōiunctos. vnde p̄ſumit potius adulteriū. hic pater ipſius. r. erat in poſſeſſione filiatō nis. qꝛ hētur ꝓ filio ⁊ poſſidebat bona pr̄na ⁊ natus fuerat de ea q̄ credebat vxor eo mortuo. h. iſte cepit totā hereditatē poſſidere. f ¶ Nō dimittat. Sed videtur ꝙ iudex ſecularis poſſet cognoſcere de queſtione natiuitatis. C. de iudi. quotiens. ⁊. c. de ordi. iudi. ad ite. Quare ergo nō ꝓceſſit index iſte. Dic ꝙ cuꝫ cauſa iſta ſit mere ſpiritualis principaliter ſpectat ad eccleſiā. sͣ. de ord. cog. tuā. vnde ſecularis iudex nō incident̓ nec alio modo pōt de ea cognoſcere. jͣ. &. cauſam. nec de annexo ſpirituali. sͣ. de iudi. ꝙͣto. Anta. legittimi. Ecce quanta eſt uis matrimonij ut illegittīos faciat legittīos. inſti. de nup.§. vlt. in aut̉. qūo natu. effi. ſui.§. ſi quis igit̉ dotalia. col. vi. ⁊. C. de na. li. cū quis. inſti. de here. que ab inteſt. de fe.§. nec nō. ⁊ sͣ. e. c. i. Sꝫ nūquid dicēs tales legittios quo ad ordines ⁊ honores: vr̄ ꝙ nō. qꝛ nō ſunt nati de legittio ma irimonio. sͣ. de elec. cū in cunctis. ⁊ arg. xxx. q. v. qualiter. Sꝫ credo ꝙ legittimi ſunt quo ad omnia. qꝛ matrimoniū oīa precedētia purgat. ⁊ ſic ꝓxima ſiue cauſa precedens turpitudinis ſublata eſt. li. C. qd̓ me. ca. l. ij. ff. de cōdi. obtur. ca. ſi ob turpem. ¶ Aliā. conſciā adulterij. sͣ. e. cām que. ſecus ſi ignoranter. ar. sͣ. adhuc habente uiruꝫ publice tenē te nata fuit: eā non fuiſſe legitimaꝫ eiuſdem. r. filiam iudicetis qꝛ non potuit eē uxor que uiri ſuiˢ thoꝝ ma culans: alij dum ille uiueret cōpu lari preſumpſit. ¶ Dem exonien̄. epō ⁊ abbati herford. Ator pn̄tium. r. ⁊ infra. Cuꝫ aūt idē. r. h. corā ſeculari iudice ſuper hereditate aui eiuſdem r. patris dicti. h. traxiſſet in cām: il le ſibi preſūpſit obijcere: ꝙ pater eius non fuit de legitimo matrimo nio natus. ⁊ ideo de hereditate aui ſui nihil poſſit iureª ſucceſſoriouen dicare. tandem cum ſuper queſtio ne natiuitatis coram uoruicen̄. epi ſcopo tractatum fuiſſet: ad noſtraꝫ extitit audientiam appellatum: ⁊ ī fra. Ideoqꝫ mādamus: quatenus cauſaꝫ ſuper queſtione natiuitatis patris eiuſdem. r. infraᵇ duos men ſes ſubla. appellationis obſtaculo terminetis. Si uero īfra duos mē ſes prefatus. h. non poterit proba re legitimeᵉ qd̓ obiecit: extūc ſecū lari domino ſub cuiꝰ iudicio de he reditate cauſa uertitur intimetis: ut pro queſtione natiuitatis nō dimittat: quin cām ſuꝑ hereditate au diat ⁊ decidat. ¶ Dem exon̄. epō Anta eſt uis matrimonij: ut qui antea ſunt geniti. poſt con e. cum inter. ar. jͣ. e. ex tenore. sͣ. de eo qui dux. in ma. c. i. cōtrariuꝫ videt̉.ſ. ꝙ talis nō ſit legittimus. qꝛ hͦ nō diſtinguit̉. ſed primuꝫ verius eſt. b. i ¶ Licet poſt mortem. ar. ꝙ licet res deueniat ad eū caſuꝫ a quo incipere po tuit non tn̄ valet. ar. cōtra sͣ. de cōuer. ꝯiug. placet. vbi de hoc. Iteꝫ ar. ꝙ ab initio nō tenuit tractu temporis nō valere. xxvi. q. iij.§. poteſt. v̓. quod ſi pri uatus. arg. cōtra hic in prin. k ¶ Repellendus. Noͣ ꝙ qui dam filij legittimi dicunt̉ tātum: ut adoptini ſiue arroga ti. de quibus habes.sͣ. d̓ cog. le. c. vno. Alij dicuntur legit timi ⁊ naturales ut nati ex le gittimo matrimōio uero uel putatio ſiue ab initio uel poſt facto iſti ſuccedūt parentibꝰ ſuis. sͣ. e. cū inter. ⁊. jͣ. e. ex tenore. ⁊ sͣ. e. c. i. ⁊. C. de le. he re. per totū. Alij dicunt̉ natu rales ⁊ nō legitimi. ut nati ex cōcubinis in domo. iſti ſucce dūt in duabus vncijs ab inte ſtato. C. de na. li. aut̉. licet pa tri. Alij dicunt̉ ſpurij ut nati ex adulterio uel qui vulgo cō cepti. ff. d̓ ſta. ho. vulgo. ⁊ iſti in nullo nec īſtitui poſſunt a patre. ut in predicta aut̓. licet patri. ⁊. xxxij. q. iiij. dicat ali quis. nec ali debēt de bonis patris. C. de inceſ. nup. aut̉. ex cōplexū. ar. cōtra.sͣ. de eo qui dux. in ma. cū haberꝫ. ibi ſoluitur. Auſam. Nota ordineꝫ huiꝰ facti. Radulphus de quo habes sͣ. eo. cauſā qͣ. ⁊.ſ. iſte de quo habes hic fue runt fratres. r. iſte ſuſcepit a gathā de anelina mulier vxo re alani. agatha iſta de legitti mo matrimonio ſuſcepit iſtū .r. de quo habes hic. et ſic. r fuit auus iſtius. r. Radulphꝰ iſte.ſ. auus iuit vltra mare et dimiſit iſtum. r. ⁊ agathā ma trem ipſius radulphi in poſ ſeſſione omnium bonoruꝫ ip ſius. Audito: ꝙ radulphus mortuꝰ eſſet ultra mare: iſte f. ſtatim ſpoliauit ipſum. r. poſſeſſione omniū bonoꝝ radulphi aui ſui in quo rum poſſeſſione remanſit quādo iuit vltra mare. quia dicebat agathā neptē ſuam: matrem ipſius. r. non fuiſſe natam de legittimo matrimonio. ut. sͣ. eo cauſam. ⁊ ſic nec ipſa nec. r. eius filius debebat ſuccedere. r. fratri eiuſdem.f. ſed ipſe.ſ. vnde iſte. r. ſic ſpoliatus a.f. auūculo ſuo impetrauit litteras ſuper reſtitutione ſua iſtis epiſcopis london̄. ⁊ vugoren̄. ⁊ exonen̄. ſub hac forma. ut ante ingreſſum principalis cauſe deberēt cognoſcere ſuper eo ꝙ mater ip ſius. r. dicebatur de nō legittimo matrimonio nata. ita tamen ut ante princi palis cauſe ingreſſum deberent ei reſtituere hereditateꝫ aui ſui. ſed quia reꝫ turbatus ⁊ motus fuit ꝙ papa iudicium poſſeſſorium cōmiſerat illis: reuoca uit iudicium iſtud de reſtitutionē quod pertinet ad regem ⁊ mandat ut pro cedant ſuper queſtiōe natiuitatis ipſius agathe prout patet in littera. poſtea vero quia iſti epiſcopi forſitan nō procedebant. iſte impetrauit eandē cauſaꝫ cōmitti epiſcopis exonien̄. vuigorien̄. ⁊ eidem londonen̄. ⁊ quia.ſ. habebat e piſcopum londonen̄. ſuſpectum fecit illuꝫ remoueri ⁊ loco illius ſubſtitui ab batem herfordien̄. ut. sͣ. de offi. deleg. cauſam que. ⁊ sͣ. eo. cauſaꝫ. ⁊ ſic habes hic totam cōtinentiā iſtaꝝ decre. ⁊ hec decre. haberet p̄cedere in ti. iſto aliā. m ¶ Ad regeꝫ. Et ſic patet ꝙ iuriſdictio ſpiritualis ⁊ temporalis diſtincta eſt ⁊ diuiſa. de conſe. di. iij. celebritatem. in fi. ⁊ in aut̓. de inſtru. ca. circa prin. per vnam columnā. ⁊ ſic papa nō habet vtranqꝫ iuriſdictionē. arg. sͣ. e. lator. ⁊. xxiij. q. v. regum. ⁊. viij. diſt. quo iure. ⁊. xxxiij. q. ij. inter hec. in fine. ⁊. xxiii. q. iiij. queſitum. arg. ꝙ papa intromittit ſe de hereditate. Arg. cōtra. sͣ. e. c. i. ⁊. xx. q. iij. preſens. in fine. xv. q. vi. alius. ⁊. xxiiij. q. i. loquitur. Hug. dixit ꝙ imperator a ſolo deo habet poteſtatem in temporalibus. papa vero in ſpi ritualibus. ⁊ ſic diuiſa eſt iuriſdictio. Prius enim fuit imperator ꝙͣ coronam reciperet a papa ⁊ gladium ab altari. xciij. di. legimus. quia ante fuit imperi um ꝙͣ apoſtolatus. Sed ala. ⁊ tan. dixerunt ꝙ imperator licet imperiuꝫ a ſe lo deo dicatur proceſſiſſe. executionem gladij temporalis recepit ab eccleſia Eccleſia enim eſt vnum corpus ergo vnū ſolum caput debet habere. Idem deus vtroqꝫ gladio vſus eſt. ut not. de iudi. nouit. hic adde quod ibi dicitur. Item moyſes vtrunqꝫ gladium habuit cuius ſucceſſor eſt papa. preterea pa pa ipſum cōfirmat ⁊ conſecrat ⁊ coronat ⁊ eum deponit. sͣ. de elec. venerabilem. ⁊. xv. q. vi. alius. hoc vltimū verius credo. tractum matrimoniuꝫ legitimiᵍ ha beātur. Si aūt uir uiuēte uxor̄ ſua aliam cognouerit: ⁊ ex ea prolem ſuſceperit licet poſt morteꝫ uxoris eandem duxerit: nihilominꝰ ſpuri us erit filius ⁊ ab hereditate repel lendusᵏ preſertiꝫ ſi in mortē uxoriſ prioris alteruter eorum aliquid fu erit machinatꝰ. ¶ Dem londo nen̄. ⁊ vuigoren̄. epiſcopis. Auſaꝫ que inter. r. ⁊.f. ſuper eo ꝙ mater dicti. r. dicitur nō fuiſſe de legitimo matrimonio nata: agitari dinoſcitur: uobis commiſerimus terminandam. Veruꝫ quia litteris noſtris inſeri fecimus ut ſepefato. r. poſſeſſionem omniū quorum poſſeſſor extitit: quando auus ſuus proficiſcendi hieroſoli. maꝫiter arripuit: ante principalis cauſe ingreſſum feceritis reſtitui: ſi eadem poſſeſſione fuiſſet per uio lentiam ſpoliatus. Nos attenden tes ꝙ ad regemᵐ pertinet non ad eccleſiam de talibus poſſeſſionibuſ iudicare: ne uideamur iuri regis anglorum detrahere: qui ipſarum iudicium ad ſe aſſerit pertinere f. .u. mandamuſ: quatenus regi poſ ſeſſionum iudicium relinquentes de cauſa principali uidelicet: utꝝ materⁿ predicti. r. de legitimo ſit matrimonio nata: plenius cogno ſcatis: ⁊ cauſam huiuſmodi termi

¶ Incongruū. qꝛ crimina morte extinguunt̉. C. ſi reus uel ac. mor. fue. l. i. ij. ⁊. iij. xxiij. di. quorundā. ⁊.xxxiij. q. ij. admonere. Et iō poſt mortē nullus accuſari pōt niſi in tribus caſibꝰ. ut de hereſi. xix. qſane profert̉. ⁊ forte ī cri mine leſe maieſtatis ꝓpter bona ⁊ filios. ar. vi. q. i.§. verū. v̓. ſi quis cū militi bus. ⁊ hac ratione bonoꝝ querit̉ de delictis aliquoꝝ poſt mortē.ſ. vtrū aga tha fuit nata de legittīo ma trimonio. dicebat̉ enī nata d̓ anelina ⁊ radulpho. ⁊ modo querit̉ vtruꝫ inter eos fuerit legittimū matrimoniū. ſic. sͣ. e. lator. ⁊ de ſtatu alicuius qn̄ qꝫ querit̉ ꝓpter bona. C. de lib. ca. principaliter. ⁊. C. d̓ ſta. defunc. l. ꝙuis. p ¶ Genitricis.i. matrimoniū de quo nata eſt agatha geni trix p̄fati. r. ut dixi. ⁊ non de matrimonio de quo natus fu it. x. qꝛ nō agit̉ de illo. ¶ Erlatū. parētibꝰ. ⁊ ami Eis ſimilit̓ mittere debu it. ff. ex qui. ca. ma. in inte. reſti. l. ergo. ⁊ edictū publice ꝓponi debet. sͣ. de do. ⁊ ꝯtu. cam que. ⁊. c. vl. ſed in hͦ caſu nō eſt taliter ꝓcedendū. niſi ſe per ꝯtumaciā abſentaſſet. sͣ. ut li. nō cōteſta. quoniaꝫ.§. porro. ⁊.§. ſeq r ¶ Promulgauit. ꝓbato īpe pedimēto ꝑpetuo. Sꝫ nūꝗd ep̄us iſte legittime ꝓceſſit lite nō cōteſta. ar. ꝙ ſic. jͣ. ti. ꝓ xi. c. i. ⁊ illud factuꝫ vr̄ ex neceſſitate ne ius mulieris peri ret. Sꝫ ꝯtra. sͣ. ut li. nō ꝯteſt. quonia.§. porro. ⁊.§. ſeq. cui hodie ſtādū vr̄. Sꝫ vtrū ep̄s bene uel male ꝓceſſerit nō qͣ rebat̉. ſꝫ tantū vtrū filij nati de alio viro cū quo auctorita te ep̄i cōtraxit legittimi eēt Et reſpōdet̉ ꝙ ſic ⁊ nō ad a liud. ar. ff. ſi quid in frau. pa. l. i.§. ſi quid in fraudē. ⁊ qꝛ d̓ illo queſitū nō fuit reſponſū nō extitit. ſi. sͣ. de elec. innotu it. ad fi. ⁊ iō filij iſti legittimi erūt. qꝛ aucͣte eccleſie ⁊ publi ce ꝯtraxit. sͣ. e. c. ij. Uod nobis. de clādeſti no. quot modis mr̄imo niū dicat̉ clādeſtinū. dicit̉. sͣ. de clā. deſpō. cū inhibitio. b ¶ Fuerint. poſt approbatuꝫ matrimoniū ab eccleſia ẜua ta ſolēnitate que tradit̉. sͣ. de clā. deſpō. cū inhibitio. qꝛ le gitimi erūt. etiā ſi poſtea ma trimoniū ſeꝑaret̉ iuſta de cā. ſecus ſi ante approbationē generati fuerūt de clādeſtino matrimonio ab eccleſia nō approbato. vel nō ẜuata forma p̄dicta ꝯͣxerūt. qꝛ filij nō excuſant̉ ſi cōtra matrimoniū aliquid poſtea probet. ut in p̄dicta cōſtitutione cū inhibitio. tales ergo filij.ſ. de clādeſtino matrimonio ante probationē eccleſie nati poſt approbationē legittimi erunt. xxxij. q. iiij. dicat aliquis. ⁊ sͣ. eo. tanta. ar. ſi poſtea cōtra matrimoniū aliquid nō probe tur de quibus hoc intelligit̉. sͣ. de clādeſt. deſpon. c. ij. cuius pars hec eſt. ⁊ sͣ. eo. tanta. cEferente. Caſum pone per illā. sͣ. de deſpō impu. c. duo pueri. ſic Qui dam cōtraxit ſponſalia de futuro cum quadā. tandē illa mutata voluntate cōtraxit per verba de preſenti cū alio. ⁊ ſic ſoluta fuerunt ſponſalia prio ra. ille vero qui ſpōſalia cū ea cōtraxerat matrimoniū cum quadā conſanguinea illius ex certa ſciētia vtriuſqꝫ cōtraxit. de tali matrimonio nati ſunt filij. querebat̉ an eſſent legittimi. ⁊ reſpondet̉ ꝙ nō. quia publice honeſtatis iuſti cia impediete nō potuit eſſe matrimoniū int̉ eos. nec ignorātia excuſat eos. qꝛ parētes ſcieter ꝯtraxerūt. nec diſpēſatio eccleſie fuit ſecuta. d ¶ Seꝑari. ſic pꝫ ꝙ impedimentū iſtud ꝑpetuū eſt exquo impedit ⁊ dirimit matrimoniū iam ꝯtractū. ſic. sͣ. de ſpon. ad audientiā. ⁊. c. iuuenis. e ¶ Permiſſionē.i. eccleſia nō approbāte tale mr̄imoniū uel ꝑmiſſionē.i. diſpē ſatōꝫ. qꝛ poſtea eccleſia cū eis n̄ diſpēſauit. ꝑ diſpēſatiōꝫ eccleſie approbat̉ ma trimoniū cā filioꝝ. sͣ. d̓ ꝯſan. ⁊ aſ. qꝛ circa. jͣ. e. ꝑ venerabilē. ⁊ xxxv. q. viij. c. i. f ¶ Ignorātiā. pr̄na enī ignorātia vtriuſqꝫ uel alteriꝰ tantū excuſat filios ſiue netis: licet incongruumˢ uideatur ut matrimoniū genitriciſᵖ prefati. r impetatur: quod ea uiuente non fu it ut dicitur impetitum. ¶ Dem epō ⁊ archid. uicentino. Erlatum eſt ad audientiā no ſtram ꝙ cū. h. ad partes conſtantinopo. tranſiſſet: ⁊ ibi moram per decennium ⁊ amplius faciens ad.j. uxorem ſuam non rediens ip ſa apud bon. me. uicentinū epiſco pum aduerſus eū querelam depo ſuit: ⁊ ꝙ eū nō poſſet diutius expectare nihilominus allegauit. epūs uero ſicut uir prouidus ⁊ diſcretuſ parētibusq uiri mādauit: ut pro eo mitterent: ⁊ ipſum ad ꝓpria reuocarēt. cūqꝫ elapſo lōgi tēporis ſpa cio uir nō remearet ad ꝓpria: epūſ in conſpectu eccleſie auditis rōnibus mulieris īter eos ſnīam diuor tij ꝓmulgauitʳ ⁊ mulieri ut aliuꝫ du ceret facultatem indulſit. Ideoqꝫ mādamus quatenus ſi conſtiterit ꝙ epūs inter eos ſnīaꝫ diuortij tulerit: ⁊ filios quos ſuſtulit de alio ad cuius copulam auctoritate predicti epī migrauit legitimos iudicetis: eos hac occaſiōe ab heredi tate non patientes excludi. ¶ Dem beluacen̄. epō. Uod nobis: ⁊ īfra. Si qui au ¶ tē de clādeſtino matrimonio poſtmodum ab eccleſia cōprobato generati fuerint: eos legitimos iu dices filios ⁊ heredes. Eleſtinus tertius eboracen̄. ar chiepiſcopo. Eferenteᶜ nobis: ⁊ infra. f. t. t. r. ꝙ publice honeſtatis iuſticia ꝓhibente matrimonium inter eos contrahi non potuit: ⁊ ꝯtractū debuit ſeꝑariº ac ꝑ hoc cuꝫ filij nec per eccleſie permiſſionem nec per filios omiſſa illa ſolēnitate. sͣ. de clā. de ſpō. cū inhibitio. Eruenit. ſi ē ita. ar. ꝯͣ. sͣ. e. cām qͣ. ibi mandat̉ inquiri de matri monio poſt mortē ꝯiugū. hic aūt videt̉ denegari. Ala. dicit ꝙ hic lapſū erat quinquēniū a morte cōiugū ibi nō. ar. ff. de ſta. defiā l. i. ⁊. ij. ⁊. C. e. ti. ſi is qui. ⁊ per totū. vel hic mat̄ dicebat̉ nata de n̄ legittīo matrimōio īpediente ſtatu. vn̄ poſt mortē queri n̄ dꝫ ſꝫ hoc ē diuīare. vn̄ dicimꝰ exquo cō ſtat mr̄imoniū ī facie ecclie ꝯͣctū ⁊ bo na fid̓ filij legittimi ſūt ut hͦ. ⁊ iō dic̄ ſi ē ita ꝙ legittīe ꝯͣctuꝫ ſit. ⁊ hec mulier ꝓbare dꝫ. ⁊ ſic intelli git̉ qd̓ dicit̉. ſꝫ ibi n̄ ꝯſtabat de mr̄imonio. qꝛ dicebat̉ ꝙ a gatha nata fuit eo tꝑe quo anelina mr̄ eius habebat aliuꝫ virū. ⁊ hoc aduerſa riꝰ ꝓbare debebat. ut. s. e. cauſam que ⁊ hic nō negat̉ quin alia pars poſſit pro bare contrarium ſi voluerit. vnde ſi ni hil probat eoip̄o ꝙ parētes iſtius in fa cie eccleſie cōtraxerunt. ⁊ approbante eccleſia ſimul fuer̄t vſqꝫ ad morteꝫ pre ſumitur legittimuꝫ matrimoniuꝫ inter eos. quare filij legit timi ſunt habendi quouſqꝫ contrariū oſtēdatur. aliud cō trarium fortius ſignatur..sͣ. eo. lator ⁊.sͣ. de ordi. cog. tu aꝫ. ibi ille qui oppo nit aduerſus legit time natum: debet hoc probare hic cō tra quod videtur in iquū. Pōt dici ꝙ hͦ nō ꝯſtabat de mr̄imonio parētū iſtiꝰ vidue. nec erat cōis opi. ꝙ illi fuiſſēt le gittime cōiuncti. et ideo mulier debꝫ ꝓ bare narrationē ſu aꝫ. vnde dicit papa ſi eſt ita. ar. ad predicta. jͣ. c. proxi. Er tuas. affidauerat.i. fidē dederat ꝙ eam duceret in vxoreꝫ Ex ea. quam affidauerat. k ¶ Filiū appellauit. eoip̄o ꝙ ꝗs filiū naturalē in extrema volūtate noīat filiū ⁊ heredē inſtituit intelligit̉ eū legittīaſſe. C. de nat. lib. aut̓. itē ſi ꝗs. Et hͦ intellige ſi alios legittīos nō hꝫ. aut̉. qui. mo. na. effi. legi.§. ſi vero nō habēs. col. ix. Itē ſi pater offerat filiū natura lē imꝑatori. ⁊ fiat curialis legittimꝰ erit. in aut̓. qui. mo. na. effi. ſui. §. ſi quis igit̉. col. vij. Itē ſi nullo alio filio exiſtēte ip̄e filius natura lis pr̄e defuncto offerat ſeip̄m curie legittimꝰ efficit̉. in aut̓. e. ti.§. ⁊.§. ſi ꝗs igit̉. Itē ſi pat̓ filiū naͣlem in publico inſtr̄o uel cū ſubſcri ptiōe teſtiu eū noīauit filiū nec adijcit naturalē legittimꝰ eſt. ī aut. ut li. ma. ⁊ auie.§. ad hͦ. col. viii. Itē eſt hic ar. ꝙ ſola noīatiōe aliꝗs acquirit ius. xxxij. q. iiij. dicat aliquis. ⁊ ar. sͣ. de p̄ſump. illud. ⁊ s. de ꝓba. ꝑ tuas. inſti. de adop.§. vl. ⁊. ff. de ꝓba. l. vl. ar. ꝯͣ. ij. q. i. mul ti. in fi. xxvij. q. ij. inuenta. xxiij. q. iiij. forte. C. de ꝓba. neqꝫ. ⁊. l. nō epiſtolis. ⁊. C. de lib. cā. l. iubemꝰ. de hͦ dictū fuit.s. e. tranſmiſſe. l ¶ Cōmiſſum.i. a iudice ſeculari cā filiatōis fuit huic remiſſa. ar. s. e. lator. uel forte a papa fuit ei cauſa cōmiſſa. m ¶ Ex quadam decre. sͣ. e. tranſmiſſe. n ¶ Cōprobauit. ſic videt̉ ꝙ aliquis poſſit probare ſe filiū alicuius. s. de fi. preſby. michael. de hoc dicit̉. sͣ. eo. tranſmiſſe. paternam ignorantiamʳ excuſentur ad ſucceſſionē bonoꝝ paternorum nō uidentur aliquatenus admitten di. ¶Dem. Eruenit ſane ad nos ex inſinuatione. l. uidue: ꝙ cū inter g. patrē ſuū ⁊ a. matrem illiꝰ matri moniū fuiſſet legitime celebratum ⁊ quādiu uixerunt quiete ꝑmanſerūt poſt illoꝝ deceſſum quidam aſſerentes eam de non legitimo mr̄i monio fuiſſe ſuſceptam: a paterna hereditate tanquā illegitimā amo uere conantur. Mandamus itaqꝫ quatenꝰ ſi eſtᵍ ita: dictam uiduā legitimā nuncietis. ¶ Nno. iij. Er tuas litteras intimaſti: ꝙ r. ex muliere quam ſecūdum opinionē maioris partis uicinie in cōcubinaꝫ habebat: prole ſuſcepta quādā poſt ⁊ aliā ea defuncta duxit in uxorē: ⁊ ea de qua prolem ſuſceperat: virum ſibi alium copulauit proceſſu uero temporis idem. r. in preſentia multoꝝ firmauit proprio iuramento: ꝙ eam quaꝫ habere ui ſus fuerat ꝯcubinā: prius affidaue ratʰ in uxorem quā ex ea filiū genu iſſet: ⁊ poſtea cum ageret in extremis: eum quem ex ea ſuſceperat: ī teſtamento heredem inſtituens le gitimū filiū appellauit. cum autem tue inquiſitioni fuiſſet cōmiſſuꝫ: an filius ſic ſuſceptus legitimus eſſet heres ipſius. r. ⁊ ad eius patrimo niū admittendꝰ. tu preter id quod exᵐ quadā decretali bo. me. alexā. pape prede.n. ſtanduꝫ eſſe ſuꝑ hoc uerbo uiri ⁊ mulieriſ credebas: re ceptis teſtibus a filio eiuſdē. r. pro ductiſ quibus legitime ꝯprobauit predictum. r. matrem ſuam ī capel la ſancti ſergij affidaſſeº: eum ipſiꝰ

vntra quam preſumptionem non admittit̉ probatio in contrariū sͣ. de ſponſa. is qui. alias ſi ſimplicit̓ probaſſet. ꝙ eam affidaſſet. nō peterminando tempus inſufficiēs fuiſſet talis probatio. sͣ. de ꝓba. in pręſentia. sͣ. de condi. ap. per tuas. p ¶ Agitur. C. plus. va. qd̓ agi. per totū. in rubro ⁊ in nigro. q ¶ Ipſo facto. ſicut ip̄ſo facto negatur matrimoniū. ſic et ipſo facto renuncia tur matrimonio ſpi rituali ſiue pͥulegio clericali. sͣ. de ui. ⁊ ho. cle. c. ul. ſic ope re contrario uel facto negamus xp̄m xxij. q. ul. cauete. et xi. q. iij. exiſtimant. ⁊ ſic p̄ſumitur ꝙ a primo odio receſſit xxxiij. q. i. reꝗſiſti. ⁊. q. ij. c. i. r ¶ In caſu. diſſimi ſi. nam ibi parētes teſtificabātur ꝯtra illuꝫ qui dicebat ſe eoꝝ filium. hic v̓o pro ipſo filio. ⁊ ita multum prodeſt fi lio dictum parentū ff. de proba. etiā. et ff. de lib. agno. l. i.§ iulianus. ⁊ sͣ. de p̄ ſūp. afferte. ⁊. C. d̓ rei vxo. ac. l. vna.§ ſi liceat. ⁊. ff. de pro ba. l. ul. ff. ad carbo. l. i.§. ſi quis. ⁊. l. qd̓ labeo. io. i¶Er venerabi leꝫ archiep̄m nunc. olim fuit ſe des ep̄alis. ut viij. q. iij. artaldus. ⁊ fu it ſuffraganeꝰ narbonen̄. ut ibi. l ¶ Habeat poteſta tem. ex eo.n. ꝙ legittimat alique ī ſpi ritualibꝰ ꝑ ꝯſequētiam ⁊ in tꝑalibus. prout ipſe papa ar gumentatur hic. ꝓ pter hoc tn̄ ꝙ legit timat aliquē in ſpiritualibus non pro batur ꝙ habeat iuriſdictioneꝫ in tꝑa libus. legitimar̄.n. pertinet ad voluntariam iuriſdictiōꝫ ff. de offi. procōſul. l. ij. Itē quia ad pa pa nihil ſpectat de temporalibus sͣ. e. cauſam que. ⁊. c. la tor. ⁊ sͣ. de iudi. no uit. niſi in caſibus. sͣ. de fo. cōpe. lꝫ. et c. ex tenore ut ibi di citur. ⁊ ſic videtur ꝙ papa quo ad tē poralia legitimare non poſſit. vbi non habet temporalem iuriſdi ctionem. Ad hoc dixit io. ꝙ dominus papa non habet poteſtatem legitimandi in temporalibus. ſed eo ipſo ꝙ legittimat aliqueꝫ quo cad ſpiritualia. ⁊ per conſequens legittimat euꝫ quo ad temporalia. que ſunt minus digna. ⁊ ſic legittimat per conſequentiam ſed nō di recte ſepe.n. permittit̉ aliꝗd indirecte. quod non permittitur dire cte. ar. iiij. q. iij.§. ſerui i. rn̄ſo. ⁊. ff. de auc. tu. l. i. Io. adheſit allega tioni qua ponit hic primo dn̄s papa. Sꝫ contrariū credo.ſ. ꝙ dn̄s papa non poſſit legittimare aliquē quantū ad hoc ut ſuccedat in he reditate tanꝙͣ legittimꝰ heres ꝗ nō ſit. dico de ſua iuriſdictōe tꝑali. ſic.n. eſſet mittere falcē ī meſſē alienā ⁊ vſurpare alienā iuriſdictōꝫ qd eē non dꝫ. sͣ. de iudi. nouit. ⁊. vi. q. iij. ſcriptū eſt. ⁊ pͥuare aliqueꝫ r. heredem eſſe legitimū iudicaſti. Nos autē attendentes ꝙ plus eſt quod in ueritate agiturᵖ quā quod ſimulate concipitur: licet dictus. r. cū ea dimiſſa: quam ut concubinaꝫ habuerat: ad alia uota tranſiuerit: uideatur ipſo factoq matrimonium quod inter eos celebratū fuerat de negaſſe: quia tamen deſponſatio ꝑ teſtes legitimos comprobata eos matrimonialiter fuiſſe coniunctos oſtendit: ſiue deſponſatio ipſa fue. rit de preſenti: ut conſenſum legitimū per uerba de preſenti expreſſuꝫ copula matrimonij īter eos fuerit celebrata: ſiue per uerba de futuro carnali copula ſubſecuta: non tam decretali dicti pre.n. que ī caſuʳ diſ ſimili loquit̉: quā inductis probationibus īnitentes te proceſſiſſe le gitime reſpondemꝰ: ſententiā tuaꝫ auctoritate apo. confirmantes. ¶Dem nobili uiro gu. mōtis peſ ſulani. Er uenerabilē. f. n. arelaten̄. archiepūmª tua nobis humititas ſupplicauit: ut filios tuoſ legi timationis dignaremur titulo deco rare: quatenus eis quo minuſ tibi ſuccederent: natalium obiectio nō noceret. Quod auteꝫ ſuper hoc a poſtolica ſedes plenaꝫ habeat po teſtatem ex illo uidetur: ꝙ diuerſiſ cauſis inſpectis cum quibuſdā minus legitime genitis non naturali busᶜ tātū ſed adulterinis etiā diſpē ſauit: ſic ad actuſ ſpūales illos legi timās: ut poſſint ī epiſcopos ꝓmo ueri: exquo ueriſimiliuſ credit̉ ⁊ ꝓ babilius reputatur: ut eos ad actꝰ legitimare ualeāt ſeculares: preſer timᵉ ſi preter romanos pontifices ī ter homines ſuperiorem alium nō cognoſcant qui legitimandi habe at. poteſtatem: quia cum maior in ſpiritualibus taꝫ prouidentia quā auctoritas ⁊ idoneitas requiratur quod in maiori conceditur: licituꝫ eſſe uidetur: ⁊ in minoriˢ: per ſimi le quoqꝫ id uidetur poſſe probari cū eo ipſo ꝙ aliquis ad apicem epi ſcopalis dignitatiſ attollitur: eximi tur a patria poteſtateᵗ. Preterea etiam ſi ſimplex epiſcopus ſciēter iure ſuccedendi. vn̄ credo ꝙͣ non poſſit legittimare niſi quo ad actꝰ ſpūales. tn̄ ꝗdam legittimationē extedunt ad honores ſeculares. ut ꝑ hͦ intelligat̉ eſſe legittimatus. ut poſſit eē iudex ⁊ habere huiuſmodi honores tꝑales quos ali as habere non poſſet. ⁊ in hac ſnīa fuerunt la. vin. ⁊ tan. t̓ ¶ Non naturalibꝰ. naturales large oēs appellantur p̄ter adoptiuos ⁊ ſpūales. xxx. q. iii.§. i. plerūqꝫ.n. illi tantū qui ex liberis ꝯcubi nis naſcunt̉. ut hic. ⁊. xxxij. q. iiij. liberi. d ¶ Adulterinis. ut puta filijſ p̄ſbyteroꝝ qui cuꝫ fornicani adulterant̉ cū ſint qͣſi mariti eccleſiaꝝ. ut. lvi. di. cenoma nenſem. e ¶ Preſertim.i. maxīe ẜm io. ẜm alios p̄ſertim.i. tantum. f ¶ Superiorem. papa.n. ſuꝑ oēs eſt. xcvi. di. duo. ſūt. ⁊ ix. q. iij. cūcta. ⁊ sͣ. de ma. ⁊ obe. ſolite. g ¶ Reꝗrat̉. ſupple ꝙͣtū ad tē poralia. h ¶ In minori. xcv. di. illud. xvi. q. ij. c. i. ⁊ sͣ. d̓ deci. ex par te. ⁊ econuerſo cui interdicit̉ minus ⁊ maius interdictū eē vr̄. jͣ. de ſen. excō. cū illoꝝ. et lxxiiij. di. geſta. ⁊. ff. d̓ ſer. ex por. error.§. cui. ⁊. ff. de int̓. ⁊ re. l. relegatoꝝ.§. ſolet. i ¶ A patria ptāte. liiij. di. ſi ſeruꝰ. ⁊ in aut̓. q̄ dig. li. a pa. po. palā. col. ix. k ¶ Ordinaret. liij. di. ſi ſeru ij. abn̄te. ⁊. c. ex antiquis. l ¶ Beati petri. dicebat io. ma xime. ſed tu dic tantum ut dixi. sͣ. quia quo ad foꝝ ſeculare non pōt legittimare. niſi pͥnceps ei ꝑmitteret. in ſeruo ſciēte ordinato ſecus ē. ſꝫ ipſe tenet̉ dn̄o ſatiſfacer̄. ut hic di m ¶ Per ſnīaꝫ. cui ſtandū erat donec in ꝯͣrium ꝓbaret̉. sͣ. d̓ re iudi. ſicut. ⁊ sͣ. de renū. in pn̄tia. lꝫ iniqͣ. ff. d̓ iuſti. ⁊ iur̄. l. pe.§. i. ⁊. ff. de regu. iur̄. res iudicata. la. n ¶ Separaſti. qd̓ facere non debuit. etiā ſi cā eſſet manife ſta. jͣ. de diuor. porro cū talis ſeparatio ſit pena q̄ nō dꝫ in ferri. niſi ꝑ iudicē. xxxiij. q. ij. §. in hoc. o ¶ Non ſeruatū. iudiciariuꝫ ut. ij. q. vi.§. diffinitiua. ⁊ ar. sͣ. d̓ ꝓba. quoniā. ⁊ sͣ. de elec dudū. ⁊ sͣ. ut li. non ꝯte. acce dens. arg. ꝯͣ. sͣ. ut. li. non ꝯte c. i. ⁊. c. quoniaꝫ.§. i. vbi dicit̉ ꝙ ordo iudiciarius non vſqꝫ quaqꝫ ſeruat̉ in cauſis matri monialibꝰ. ſed hic caſſata fu it ꝓpter hoc ſnīa. Illa cōtraria intelligunt̉ qn̄ altera pars eſt abſens per ꝯtumaciā. tūc enim. ordo iuris nō ſeruatur per omnia immo teſtes reci piuntur li. non conte. ⁊ fertur ſententia propter periculum fornicationis. ut. in. c. quoni niā. ſꝫ vbi altera pars nō ē abn̄s ſꝫ pn̄s vtraqꝫ pars. dꝫ ordo iuris ẜuari. alias n̄ vꝫ ſpīa ut hͨ. ⁊ dic caſſata.i. caſſa ⁊ irrita nūciata. ut. c. accedēs. sͣ. ut. li. n̄ ꝯt p ¶ De tribꝰ bonis. No. ꝙ tria ſunt bona matrimonij. ut hic dicit.ſ. fides ꝓ les ⁊ ſacramentum. xxvij. q. ij. omne itaqꝫ. xxxij. q. i. non.n. in ſola. Fides qꝛ nullum adulterium dr̄ fides tori coniugalis. ut. c. nō enim. Proles.i. ipſe de Sacramentū quia nullū dꝫ eſſe diuortiū. ut. c. omne. vbi alterū iſtorū nō ſer uatur. frangit ſex matrimonij. Iſte non ſeruauit iſta tria.ſ. fidem. qꝛ cuꝫ alia adulteriū cōmiſit. ſed rex francie non fecit hoc propter ſententiam ⁊ ꝙͣuis fi des non ſeruetur matrimonium tamen durat. ut hic dicitur. q ¶ Uioſaſſet.i. diſſoluiſſet. quia in nullo caſu ſoluitur matrimoniū fidelium poſt carnalem copulam niſi in caſibus. jͣ. de diuor. gaudemus. r ¶ Dubitari. ⁊ ſic ex futuro euentū pēdet an ſint iudicandi legittimi. ar. sͣ. de 3 ſeruū alterius in preſbyteruꝫ ordi naretᵏ licet ordinator ſatiſfacere do mino teneret̉: ordinatus tn̄ iugum euaderet ẜuitutis. uideretur ſiqui dem monſtruoſum: ut qui legitimus ad ſpirituales fieret actiones circa ſeculares actus illegitimꝰ re maneret. vnde cū in ſpiritualibꝰ di ſpenſet̉ conſequēter intelligit̉ in tē poralibus diſpenſatum. Id auteꝫ in patrimonio beatiˡ petri liber̄ po teſt apoſto. ſed. efficere: in quo et ſummi pontificis auctoritateꝫ exer cet: ⁊ ſūmi principis exequit̉ pote ſtatem. videbat̉ autem ex eo trahe re maiorem audaciam poſtulandi ꝙ cū rex francoꝝ reginam dimiſe rit: ⁊ ex alia poſtmodū ſuperducta puerum ſuſcepit ⁊ puellam: ⁊ tu ſimiliter excluſa legitima ſuꝑduxeriſ aliam: ex qua filios ſuſcepiſti: ſicut cum filijs regis eiuſdem ſic cū tuiſ credebatur de benignitate ap. ſe. diſpenſandum. Verum ſi ueritas diligenter inſpicitur: non res ſimi lis: ſed ualde diſſimilis inuenitur nam rex ipſe a regina ꝑ remen̄. archiepiſcopum apoſtolice ſedis legatum fuit per ſententiam ſepara. tus: tu uero uxoreꝫ tuam a te teme ritate ꝓpria ſeparaſtiⁿ. ipſe quoqꝫ priuſquā ad eū ꝓhibitio de non cō trahendo cum altera perueniſſet: aliā ſuperduxit: ex qua prolem ge minam noſcitur ſuſcepiſſe: ſed tu ī cōtemptū eccleſie aliaꝫ ſuper indu cer̄ attētaſti. Preterea rex ipſe cō tra matrimoniuꝫ impedimentum affinitatis obiecit: ⁊ coram prefato archiepō teſtes induxit: cuius ſen tentia quia caſſata fuit ſolommodo propter iudiciarium ordinem non ſeruatuꝫ: nos poſt reſtitutionem regine alios cognitores duximus deputādos: tu uero uxori tue nihiquod diuortiū induceret obieciſti cum ⁊ ſi fides thori ſit vnum de tri busᵖ bonis cōiugij: non tamē ipſi us uiolatio coniugale uinculum ui olaſſetq. De filijs ergo eiuſdem regis utrum legitimi uel illegititimi fuerint quamdiu pendet que ſtio affinitatis obiecte poteſt non ī merito dubitariˢ. Nam ſi affinitas

frig. ⁊ malefi. c. fraternitatis in fi. Sed certe contrariū videtur ſi ẜm matrimonium contractum fuit auctoritate eccleſie ex ui ſententie late. ⁊ toleratum fuit lite pendente ſuper primo. filij legitimi erunt. sͣ. e. perlatuꝫ. ⁊. c. cū inter. ⁊. c. referente. ar. ⁊ ita ſine aliqua diſpenſatione legittimi erunt. ſ ¶ Cōprobata. maxime. quia ⁊ ſi non fuerit cōprobata ⁊ reſtituatur viro. nihilominꝰ ꝓles legitima erit nata ex ſecunda vxorē. quaꝫ aucͣtate eccleſie recepit poſt ſnīam lataꝫ ut dixi in ꝓxi. no tula. ſed non eſt verum. quia ſententia non tenuit ꝓpter or dinem non ſeruatum ⁊ ideo neceſſaria eſſet diſpenſatio. ſi non probaretur affinitas. t ¶ Recognoſcat. de facto. de iure tamē ſubeſt romano imperio. vij. q. i. in apibus. d̓ hͦ dr̄. sͣ. de elec. per venerabilē. u ¶ Potuit. ff. de iuriſ. om. iu. eſt receptum. x ¶ Tanꝙͣ princeps. nota ꝙ facit aliquid nō tanꝙͣ rex. ut sͣ. de elec. ꝙ ſicut.§. penulti. ⁊. c. cuꝫ inter canonicos. ⁊ x xiij. q. iiij. ſi eccleſia. in fi. ⁊. ff de adop. ſi conſul.§. i. ⁊. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuerſi. item eoruꝫ. §. i. ⁊ ita rex erit hic actor. et iudex proprij facti. ⁊ licet for te rex hoc facere poſſit. meli us tamē facit. ſi abſtinet a ta libus. ff. de offi. procōſul. ne quicꝙͣ. ne videatur preſtare auctoritatem ſuo proprio facto. ut. sͣ. de inſti. c. ul. ⁊ sͣ. de iurepatro. per tuas. io. y ¶ Regi gratiam. quia nō po tuit rex legitimare filiū ſuuꝫ licet poſſet alienum. uel quia licet euꝫ poſſet legitimare ut ſubdituꝫ.ſ. ut ſuccederet ali non tamen ut ſuccederet ſibi ar. viij. q. i. in ſcripturis. ⁊. xx iiij. q. i. didicimus. immo vi det̉ ꝙ ipſo iure legitimi erāt cuꝫ nati fuiſſent de matrimo nio auctoritate eccleſie cōtra cto. ſed nō eſt ita. ut. sͣ. dictuꝫ eſt in notula. maxime. z ¶ Patrimonio. illos tantum d̓ patrimonio ſuo legitimare pōt. ut dictum eſt ſupra. a ¶ Certis cauſis.ſ. cū requi rimur. ⁊ hoc probatur aucto ritate deutro.ſ. cū variatum eſt inter iudices ſiue ambigu um. tunc requiritur ad iudici um eccleſie. ut. jͣ. ſequit̉. ⁊ licꝫ ex certis cauſis non ideo eſt ordinarius quo ad tempora lia. sͣ. de of. ordi. paſtoralis i. rn̄ſo. ſed caſualiter ut dicit lit tera. sͣ. de fo. cōpe. licet. ⁊. ca. ex tenore. ⁊. c. ex parte. ⁊ ita eſt hic ar. de iuriſdictione di ſtincta. sͣ. e. cauſam. que. vbi de hoc. ⁊ sͣ. de iudi. nouit. ⁊. sͣ. de appel. ſi duobus. b ¶ Inter ſaguinem. Hec ver ba exponuntur inferius. c ¶ Uideris variari. inter iudices ſiue ſapientes. d ¶ Uenies ad ſacerdotes. ar. ꝙ ex defectu iudicis ſecu laris requiritur ad eccleſiaſti cum. sͣ. de fo. cōpe. licet. ⁊. xx iij. q. v. adminiſtratores. e ¶ Sane hic incipit papa exponere auctuoritatem deutro. f ¶ Ex ui vocabuli. interpretatur enim noua lex antiquam. g ¶ Reuerſus. ipſe petrus ⁊ ibi poſtmodum martyriū ſuſtinuit. ij. q. vij. beatus petrus ⁊ paulus. ¶ E Cſi galicalicaſctciccitoliiꝰ eiʰ qd̓ peniſit in aucie dentronomij. fuerit ꝯprobataˢ predictā reginam nō eſſe regis coniugē apparebit. ⁊ per conſequens alia uidebitur ſibi legitime copulata: ⁊ filios ei legiti mos peꝑiſſe. Inſuper cū rex ſuperiorē ī tēporalibꝰ minime recogno ſcatʳ ſine iuris alterius leſione ī eo ſe iuriſdictioni noſtre ſubijcere po tuitᵘ: in quo uideretur aliquibꝰ: ꝙ ꝑ ſeipſuꝫ non tanquā pater cū filijs ſed tanquāˣ princeps cum ſubditis potuit diſpenſare. tu autem noſceris alijs ſubiacer̄: ⁊ infra. Rōnibꝰ igitur his inducti regiʸ gr̄aꝫ fecimꝰ requiſiti: cauſam tam ex ueteri quā ex nouo teſtamento trahentes: ꝙ non ſoluꝫ in eccleſie patrimonio ſuper quo plenā in temporalibus gerimus poteſtatem: uerū etiaꝫ in alijs regionibꝰ certisª cauſis īſpectis temporalem iuriſdictionē caſu aliter exercemus nō ꝙ alieno iuri preiudicare uelimꝰ ſed qꝛ ſicut in deutrono. cōtinet̉: ſi difficile ⁊ ābi guū apud te iudiciū eſſe proſpexeris: interº ſanguinem ⁊ ſanguinem cām ⁊ cām: leprā ⁊ lepram ⁊ iudici um inter portaſ uideris uariariᶜ ue nies adº ſacerdotes leuitici generiſ ⁊ ad iudicem qui fuerit illo tempo re qui iudicabūt tibi iudicij uerita tem ⁊ facies quecūque dixerit que preſunt loco quem elegerit dominꝰ: ſequeriſqꝫ eoꝝ ſentētiā. qui au tem ſuꝑbierit nolenſ obedire ſacer dotis imperio: qui eo tēpore mini ſtrat dn̄o deo tuo: decreto iudicis moriet̉. Saneᵉ cū deutronomium lex ſecūda īterpretet̉ ex vi uocabuli ꝯprobatur ut quod ibi deceruit̉ in nouo teſtamēto debet obſeruari locꝰ enī quem elegit dn̄s ap. ſe. eē cognoſcit̉. cū enī petrꝰ urbem fugi ens exiuiſſet: uolens eum dn̄s ad locum quem elegerat reuocare: in terrogatus ab eo: domine quo uadis: reſpōdit uenio romā iteꝝ cru cifigi quod intelligens pro ſe dictū ad locum ipſum protinus eſt reuer ſusᵍ. Sunt aūt ſacerdotes leuitici generis fratres noſtri qui nobiſ iu re leuitico in executione ſacerdota lis officij coadiutores exiſtunt. is uero ſuꝑ eos ſacerdos ſiue iudex exiſtit cui dominꝰ inquit in petro: quodcūqꝫ ligaueris ſuper terram erit ligatum ⁊ in celis. Eius uicari us qui eſt ſacerdos ineternuꝫ ſecū dū ordinē melch. conſtitutꝰ a deo iudex uiuoꝝ ⁊ mortuoꝝ: tria quipk ¶ Criminale eccleſiaſticum ẜm c̓anones. l ¶ Precipitur. xi. q. iij. abſit. m ¶ Mortuus. xi. q. iij. nihil. ⁊. c. ſic debet. ⁊. xxiiij. q. iij. corripiant̉ n ¶ Canonica. lvi. di. c. i. ⁊ sͣ. d̓ fil. preſby. c. i. ⁊. xv. q. viij. cuꝫ multe o ¶ Deteſtatur. niſi cū eis fuerit diſpenſatū. lvi. di. cenomanenſem. p ¶ Manzeres. de his dictum eſt. sͣ. d̓ renunc. niſi cū pridem.§. perſone. q ¶ Canone. sͣ. de elect. cuꝫ in cūctis. r ¶ Etiaꝫ alimenta. C. de nat. li. aut. lꝫ patri. ⁊. C. d̓ inceſ. nup. aut̓. ex ꝯplexu ar. ꝯ. sͣ. d̓ eo ꝗ dux. in matri. cuꝫ haberet. Sol. ibi. X tenore. re Iſtitui poſtularet. tanꝙͣ tutrix. C quando mu. tu. of. fū. l. ij. ⁊ aut̓. matr. olim ſi mater curaꝫ uel tutelam filioruꝫ ſubire volebat opor tebat eaꝫ iurare ꝙ non tranſiret ad ſe cūdas nuptias. ho die vero remittitur illud iuramentum. quia veniebant ꝯͣ. ſed renunciant bn̄ ficio velleiani in au tent. ut ſine prohi. ma. tu. ge.§. qꝛ mulierem. col. vij. ⁊ p̄ dicta aut̉. matri. et ſi contraxerit. ſtatī expellitur a tutela. C. eo. ti. aut̓. ſacra mētū. ⁊.sͣ. d̓ appel. ex parte. vbi. de hͦ. t ¶ Ignaraꝫ. gͦ igno rantia facit. ꝙ filij ſunt legittimi cenſe di. alias non eſſent legittimi. ⁊ sͣ. e. re ferente. vbi de hͦ. u ¶ Legitimū. ex h patet ꝙ ſufficit bo na fides alteriꝰ pa rentis. ut filij dicā tur legitimi. ⁊ ſi na ſcantur lite mota le gitimi ſunt. licet po ſtea ſeparentur. uel ſi ante ſententiā ſit conceptus.sͣ. e. cuꝫ int̉. circa huiuſmo di ſcientiā uel igno rantiā tenendū eſt ut dicitur. sͣ. de clā deſt. de ſpō. cū inh bitio. Sed nūquid idē eſſet ſi aliquis crederetur liber cū eſſet ſeruus. ut fili eiꝰ ꝓpter opiniōes eccleſie iudicet̉ lib̓ ⁊ lagitimus quo ad ordinē? non. ut. C. ſolu. ma. l. iij. ar. ꝯͣ. ff. ſol. ma. l. ſi. cū do tem.§. ul. XIy ¶ Audemꝰ. con iunctionibꝰ.ſ. I paganorū ſiue iudeoꝝ ad fidē poſtea conuerſoꝝ. ut. sͣ. de ꝯſang. ⁊ affi. de infidelibus. ⁊. jͣ. de diuor. gaudemꝰ. cuius pars hec eſt. y ¶ Opinionem. talis opinio non legittimat. ſed preſtat occaſioneꝫ legittimandi. ar. sͣ. e. c. prox. ⁊. c. ꝑ venerabilē. ⁊. ff. de ritu. nup. ꝗ in prouincia. Sed nunquid eſt matrimoniuꝫ inter tales? videt ꝙ ſic xxvi. di. deinde. ⁊ sͣ. de cōſang. ⁊ af. de infidelibꝰ. ſolutionē collige. pe diſtinguit iudicia. Primum in ter ſanguinem ⁊ ſanguinemᵐ. per quod criminale intelligitur ⁊ ciuile. Ultimum inter lepram ⁊ leprā per quod eccleſiaſticum ⁊ criminale notatur. Mediū inter cām ⁊ cām quod ad utrūqꝫ refert̉ taꝫ ec cleſiaſticū quā ciuile: in quibꝰ cuꝫ aliquid fuerit difficile uel ambiguum ad iudicium eſt ſedis ap. recur rendū: cuiꝰ ſnīam qui ſuperbiens cōtempſerit obſeruare mori precipitur.i. per excōicatiōis ſnīam ue lut mortuus a cōione fideliū ſepa rari. Paulus etiaꝫ ut plenitudinē ptātis exponeret: ad corithios ſcri bens ait. Neſcitis quoniam ange los iudicabitis quantomagis ſecū laria. Licet igitur cuꝫ filijs ſepedi cti regis de quibus an fuerint legi timi ab initio dubitat̉: duxerimus diſpenſandū: qꝛ tamē taꝫ lex moſa yca quam canōicaⁿ ſobolē ſuſceptā ex adulterio deteſtat̉º: teſtante do mino: ꝙ manzeresᵖ ⁊ ſpurij uſqꝫ in decima generationē in eccleſiā nō intrabunt. canoneq uero uetante ta les ad ſacros ordines ꝓmoueri: ſe cularibus quoqꝫ legibus nō ſoluꝫ repellētibꝰ eos a ſucceſſione pater naͣ: ſed negātibꝰ ipſis etiāʳ alimēta petitiōi tue non duximꝰ annuēdū. ¶Dem. h. ⁊ r. canonicis beneuē tanis. x tenore litteraꝝ ueſtraꝝ no bis innotuit: ꝙ cum. g. uidua hereditatem quondam. r. mariti ſui ſibi ⁊ pupillo filio ſuo r̄ſtitui po ſtularetˢ: pars aduerſa petitionem eius nitebatur excludere pro eo ꝙ r. maritum ipſius uidue de adulte. rio genitum aſſerebat: ⁊ infra. Intelligentes ꝙ pater predicti. r. ma trem ipſius in faciem eccleſie igna ram: ꝙ ipſe aliam ſibi matrimoni aliter copulaſſet: duxerit in uxoreꝫ ⁊ duꝫ ipſa coniunx ipſius legitima putaretur dictum. r. ſuſcepit ex eadem: in fauorem prolis potius de clinamus memoratuꝫ. r. legitimū reputantes. ¶ Dem epōtib. ¶ Audemus: ⁊ infra. Ceteruꝫ prolem de infidelium coniūctionibus natam qui ſecundo ter tio uel ulteriore gradu ſecundum opinionemʸ illorum matrimoniali contraxerunt affectu: poſt fideꝫ re ceptam utilitate publica ſuadente legitimā uolumus reputari.

j. de diuor. ti. gaudemus. cuius hec eſt pars ⁊ deciſa videtur ante illum.§. qui a ut. ⁊cͣ. ut precedat ſermo de ꝯiunctis cū ſecundis poſt diuortium factum adhuc viuentibus repudiatis in quibꝰ nō eſt ma trimoniū. ut ibi dr̄ filij tn̄ eoꝝ reputant̉ ab eccleſia legittimi vtilita te publica ſuadente. ut alij facilius ꝯuertantur. ſed ſi intelligat̉ de filijs illoruꝫ de qui bus dicitur in prī. illius. c. gaudemus tunc planum eſt. qꝛ inter illos eſt matri moniū. ut ibi patet ⁊ ſic decidit̉ ante.§ qꝛ vero. qd̓ potius credo. ⁊ filij talium legitimi ſūt. Elatum a liquot annos. Sed de quot ānis intel ligis? pōt dici ꝙ de duobus qꝛ pluralis locutio duoꝝ nūero ꝯtenta eſt. iiij. q. iij. v̓. vbi numerus ff. de v̓. ſig. int̓ illaꝫ in fi. ⁊. ff. de manu. teſta. libertas.§. ul. ⁊. ff. de teſti. vbi nu merus. b ¶ Exiuit. nōne illa euꝫ ſequi tenebat̉: qd̓ vr̄. xiij. q. ij. vna q̄qꝫ. ⁊. xxxiij. q. ij. ſi quiſ ineuitabili. Et pōt dici ꝙ tenebat̉ qꝛ ibi remanere nō poterat iuſta de cā niſi forte vagabun dus diſcurreret. ꝙꝛ tunc non poſſet ip̄ꝫ( ſequi. ar. ff. de ope. libe. qd̓ niſi.§. ex ꝓ uincia. c ¶ Manifeſtū. ita ꝙ notoriū. alias nō bene ſequeret̉ aut legitimi ⁊c. qꝛ quod manifeſtuꝫ eſt probatur. xi. q. iij. eoꝝ qui in fi. d ¶ Legitī. ẜꝫ ꝙ tra dit̉. jͣ. e. c. cū ī tua. t ¶ Teſtes. ergo altera parte abſente. ⁊ non ꝑ contumaci am teſtes recipiun tur. li. non ꝯte. ⁊ ſētentia fertur. ut dicit. nam ordo iuris in caſu iſto non eſt vſquequaqꝫ ſeruandus sͣ. ut li. non ꝯte. c. i. Sed ꝯͣ. sͣ. ut li. non conte. quoniam.§. ij. cū iſte nō ſit abſens ꝑ contumaciā. ut ibi. poſſet dici. ꝙ cum iſte propter culpam ſuam abſens fuerit nec poſſet inueniri. illa culpa loco ꝯtumacie ha betur. ut contra eū procedatur nec debeat mulieri obeſſe. que ī culpa non fuit. iniquum eſt enim aliū alteriꝰ odio pregrauari. C. de in offi. teſta. ſi quis in ſuo. ad fi. nec propter hͦ ius mulieris dꝫ perire. maxime cum habeat legitimos teſtes ⁊ accuſatores. ⁊ tāto tꝑe fuerit expectatus. ⁊ cū diligētia requiſitus. vn̄ procedi potuit contra il lum. ⁊ illa decre. quoniā. non contradicit. ſi tu bene videas illaꝫ. qꝛ ibi dicitur cū ſine culpa ſit abſens. ⁊ non malicioſe voluntate. hic gͦ culpa ⁊ malicia facientibus eſt abſens ſed p̄ſumptio in hoc videt contra mulierē. ꝙ eo preſente tāto tēpore tacuit. ſed preſumptio tol litur. ſi teſtes ⁊ accuſatores legittimi ſunt. prout dicit̉. jͣ. e. cum tua Quidam dicunt ꝙ corrigere per illam decre. quoniā ⁊ ei ſtandum eſt. Itē ſic ꝯtra videt̉. sͣ. ti. ꝓxi. perlatū. ſed ibi non agitur. an ſnīa enuerit uel non. ſed an filij legittimi eſſent. ¶ Nobis. accuſatione. lꝫ lr̄a iſta videatur intelligēda de accuſatore tamē de teſte potius intelligit̉. de vtroqꝫ tn̄ eſt verum. de accuſatore habemus. ij. q. ul. preſcripta. qd̓ eſt de teſte veꝝ ſimiliter teſtibꝰ. n. ⁊ nō teſtimonijs ē credendū. iij. q. ix. teſtes. ⁊ sͣ. d̓ cohab cleri. ⁊ mulie. tua nos. ⁊ ꝙ debeat intelligi de teſte colligit̉ ex illa lit tera. niſi quantum ad preſumptioneꝫ ⁊c. quia ſententia ad dicta te ſtium profertur non ad dicta accuſatoris. 8 ¶ Ad p̄ſumptionē. No. ꝙ p̄ſumptio nō ꝓbat. niſi ſit violēta. xxxij Qui matrimoniū accuſare poſſūt uel contra illud teſtificari. Ler. iij. pariſien̄. epō. Elatum eſt: ꝙ cum pa ter cuiuſdam puelle eā . cuidam ciui pariſien̄. C nuptui tradidiſſet: maritus poſt aliquotª annos quibꝰ cū uxore permanſit: ꝓpter homicidi uꝫ quod ꝯmiſit: de ciuitate timore mortis exiuit: nūc autē dicit̉ poſſe ꝓbari: ꝙ pater puelle euꝫ de ſacro fonte leuauit: ſed litteris tuis queſi tus nondum potuit īueniri: lꝫ qui quēniū ſit trāſactum: ⁊ infra. Cete rum conſul. t. t. r. ꝙ ſi manifeſtuꝫ ē quod aſſerit̉: aut legitimi accuſato res ⁊ teſtes appareant: poſtquam iuuenis fuerit cū omni diligētia re quiſitus: etiam ſi nequiuerit inueniri: teſtes recipere poteris: ⁊ fine canoni co iudicium terminare. ¶¶ LLemens tertius. ¶ Nobis eſt queſitum: utruꝫ a liqui ſuꝑ accuſatiōe matrimo nij nihil uoce propria depromētes debeāt ꝑ ſolā chartule ꝯſcriptiōeꝫ admitti. Ad hoc reſpondemus ꝙ in talibus niſi quātuꝫ ad preſūptio nemᵍ nullius momenti eſt conſcriptio quo ad ſnīam proferendam: niſi alia legitima adminicula ſuffra gētur. Lemens papa florentino epō. Idetur nobis: ⁊ īfra. Quod parētes fratreſ ⁊ cognati utri uſqꝫ ſexus in teſtificatiōe ſuoꝝ ad matrimoniū cōiungendum uel dirimendū admittātur: tam antiqua conſuetudine quā legibus appro batur. Ideo.n. maxime parētes: ⁊ q. i. dixit. ⁊. ij. q. i. pͥmo. ⁊ hoc eſt regulare. ff. de teſti. l. iij.§. idem diuꝰ. ⁊. iij. q. ix. teſtes. ⁊ sͣ. de coha. cle. ⁊ mu. tua. tn̄ p̄ſumptio coadiuuat ſi adſint alia ſuf fragia. sͣ. de ſuc. ab inteſt. cū dilectꝰ. ⁊ sͣ. de teſti. p̄terea. ⁊ sͣ. de p̄ſump. illud. ⁊. c. iij. ⁊ ꝓpter p̄ſumptionē defert̉ iuramentū qn̄qꝫˡ actori qn̄qꝫ reo. ⁊.sͣ. de iureiurā. c. ul. hic v̓o ꝯͣ mr̄imoniū nō defert̉ iuramentū. sͣ. d̓ eo ꝗ cogno. ꝯſā. vx. ſue. ſuper eo. Idet̉. antiqua conſue tudine. No. ꝙ antiqua conſuetudo pro lege ſeruan da eſt. xi. di. in his. ⁊. xij. diſ. diuturni. ⁊. ix. q. iij. conque ſtus ⁊ mos fideliſſime vetu ſtatis ſeruandus eſt. C. d̓ teſta. teſtamenta. ⁊ hec con ſuetudo ſeruatur quo ad pa rentes. tn̄ in matrimonio cōiungēdo fallit. cū alter eſt ſu perior nobilitate potētia uel diuitijs. parentes inferiores non admittunt̉ pro matrimo nio coniūgēdo. sͣ. de teſti. ſuꝑ eo. quia ſuſpectuꝫ eſt tunc te ſtimonium illoꝝ. ſed hec de cre. non videtur loqui in eo caſu. ut dicitur. jͣ. i ¶ Legibus.i. canonibus. ſic xxxi. di. nicena. ⁊ loquit̉ de il lis canonibus. xxxv. q. vi. c. i. ⁊. ij. ⁊ ſic tam de conſuetudine approbata ꝙͣ ẜm canoneſ admittūtur. Si vis intellige re de legibꝰ ciuilibus. dicas ꝙ ad probanduꝫ ꝙ matrimo nium contrahi poſſit non ob ſtante cōſanguinitate. uel ad dirimendum matrimonium ꝓpter ꝯſanguinitatē eſt argu mentandū. ꝙ parentes ⁊ cō ſanguinei ſint admittendi. qꝛ melius ſciunt ſuam proximi tatē ꝙͣ extranei. C. d̓ in inte. reſti. mi. de tutela. ⁊. C. de li be. cā. ſi filiū. ⁊. ff. de probaº etiam. ⁊ ꝙ alijs preferantur eſt ar. ff. de adulte. ſi maritꝰ. k ¶ Genealogiam. Hec eſt rō quare huiuſmodi perſone ad mittant̉ ⁊ alijs preferantur. xxxv. q. vi. c. i. ⁊. ij. l ¶ Sciunt conſanguinitatem ſcilicet ⁊ per hoc videtur ꝙ non loquitur de teſtimonio ferendo pro ipſo cōſenſu. qꝛ ſi extraneus intereſſet eque bene ſciret ſicut pater ⁊ ma ter an conſenſiſſent tunc ad inuicē ſed lr̄a ſequēs bn̄ innu it de ipſo conſenſu. m ¶ Nullum. xxx. q. v. aliter. ⁊. ff. de ritu nup. l. ij. n ¶ Non recipiatur. iiij. q. iij.§. iteꝫ teſtis idoneꝰ. ⁊. ff. de teſti. l. teſtis idoneꝰ o ¶ Cōniungendo. ex hoc videtur ꝙ ad probandū matrimoniū eſſe ꝯtractū admittantur parētes. ⁊ inducit̉ ad hoc a pluribꝰ. ſi. sͣ. de teſti. ſuꝑ eo. ſed non loquitur in eo caſu. ſed ꝙ dicit in cōiungendo. intellige ſi diceret ꝙ eſſent cō ſanguinei. qui ꝯtrahere volunt. uel fama eſſet de hoc. pater ⁊ mater ⁊ cōſan guinei admittunt̉ ad probandā ꝯſanguinitatē. sͣ. de ſpo. cum in tua. intellige loqui hanc decre. qn̄ propter conſanguinitatem tantum dicit̉ ꝙ non poſſunt coniungi. ⁊ quando propter conſanguinitatē debent ſeparari. ⁊ hoc etiaꝫ ſa tis colligitur ex rubri. conſueuit tamē induci. ꝙ pater ⁊ mater admittuntur ad probandū ad ipſum contractū matrimonij. qd̓ veꝝ eſt ẜm diſtinctionem illius decre. ſuper eo. p ¶ Fauorabilis. sͣ. de cō. ap. c. vl. vbi de hoc. ⁊ ar. ff. de reg. iu. in ambiguis. ⁊ s. de appel. dilecte. in fi. a ¶ Nſuper. probat ideſt probare intendit iuxta illud. eſt mihi pro facto ſe pe quod eſſe poteſt. l. b ¶ Fama. tales.n. dn̄t teſtes eſſe ſine omni ſuſpitione infamie. ij. q. vi. teſtes. c ¶ Cum potuit. ſi.n. ſemꝑ in vita detenta fuiſſet. ⁊ verbo ⁊ facto contradixiſ ſet. audiret̉ qn̄cunqꝫ poſtea. ar. xvi. q. iij. prima. ſed ex tēpore p̄ſumitur con tra iſtam. ſic. sͣ. de ſpon. ad id quod. ⁊ ar. i. q. i. conſtat. d ¶ Anno. xij. in muliere. ff. de ritu nup. minorē. ⁊. xiiij. in viro. sͣ. de de ſpon. impube. atteſtationes. e ¶ Carnali copule. exquo.n. carnali copule conſenſit. omnis vio entia ſublata intelligitur ⁊ matrimoniū tenet. sͣ. de deſpon. impube. de illis.sͣ. de eo qui dux. in matri. quaꝫ pol. c. ij. ⁊ sͣ. de ſponſa. veniens. ⁊ ita ratihabitio ꝯfirmat ſi defuerint parentes proximiores admittūtur: quoniā unuſquiſqꝫ ſu am genealogiāᵏ cū teſtibus ⁊ chartis: tum etiam ex recitatione maio rum ſcire laborat. qui enī meliꝰ re cipi debent: quā illi qui melius ſci unt: ⁊ quoruꝫ eſt intereſſe: itaut ſi non interfuerint: ⁊ conſenſum non adhibuerint: ſecūdū leges nullū fiat matrimoniū. quod uero legit̉ pater non recipiaturⁿ in cauſa filij nec filius in cauſa patris: in crimīa libus cauſis ⁊ contractibꝰ uerū eſt in matrimonio uero cōiungendo ⁊ diſiūgendo ex ipſius cōiugij pre rogatiua ⁊ quia fauorabilisᵖ res ē: congrue admittūtur. Dem. Nſuper adieciſti: ꝙ aliquis cū quadaꝫ innubili puella cō traxit que tandem etatis metas attingens: ab illo pluries cognita cō tra matrimonium proclamauit: aſſerens ſe ſemper ab initio diſſenſiſ ſe: quod per teſtes probatª fama ⁊ conuerſatione preclaros. In hoc itaqꝫ caſu ſentimus: quod aduerſus matrimoniuꝫ audiri non debꝫ que ante cognitionem ſui legitimū annum attingens: cum potuitᵉ minime reclamauit. ſicut enim ante le gitimum conſenſum qui in duodecimo annoº ſpectatur: potuit diſſen tire: ſic poſtquam legitimo tempo re accedente ſemel etiā copule car naliᵉ conſenſit: ex ratihabitione ſibi ſuper hoc ſilentium non ambigi tur indixiſſe. Nnocentius tertius archiepō prepoſito ⁊ priori ſancte marie de albanen̄. genuen̄.

ſine validum facit quod ab initio non valebat. sͣ. de regula. cum virum. Ignificante. malicijs. ff. de rei ven. in fundo. ⁊. ff. de arbi. ita demum. ⁊ fe s. de reſcrip. ſedes apoſtolica. quandoqꝫ tamen auditur qui non facit. niſi ut noceat. ut dixit. l. ar. inducit. C. de natu. libe. aut̓. licet ſicut ⁊ prior penitentia ficta nō prodeſt. ⁊ tn̄ aufert vſum ſequētis. de pe ni. di. iij. in ſalicibꝰ. g ¶ Repellētes. No. ꝙ repellitur accuſator propter turpē queſtum. ſi. ij. q. i. prohibent̉. Item repellitur ſi infra tem pus ſtatutū non accuſauerit. jͣ. e. c. ꝓxi. niſi iuſta de cauſa. ut ibi. Et eſt arg. ꝙ ſymonia committi poſſit in matrimo nio cū ſit ſpirituale. Sed con tra dici ꝯſueuit. ꝙ ibi gratia confertur. Um in tua. conſuetudi Inem. Hec conſuetudo cōſona fuit iuri. vnde hodie pro iure cōmuni ſtatuitur. qͣ omiſſa ſi poſtea impedimen tum appareat. filij non erunt legitimi. sͣ. de clan. ſpon. cum in tua. que eſt pars. iſtius ⁊ ei continuatur in integra. i ¶ Non potuit. qꝛ erat in re motis partibus. ſi. xvij. q. ij. ſi quis incognitus. k ¶ Feruore. xv. q. i. illa. ⁊. xv ij. q. i. gonſaldus. ⁊ sͣ. d̓ regula. ſicut tenor. l ¶ In annis. Sed quomodo poteſt hoc eſſe. ꝙ iſte in tali bus annis denunciationē fa ctaꝫ nō cōprehendat. ⁊ ad im pedimentū ꝯtrahendū habi lis videat̉. qꝛ videt̉ ꝙ impedimentū debeat ſcire tꝑe cō tracti matrimonij? ſed pōt eſ ſe ꝙ tūc neſciebat. nec ſuffici ebat etas ad hͦ. ſicut nec ad cōprehenſionē denūciatiōis ⁊ tn̄ poſtea potuit ſcire impe dimentuꝫ ut. jͣ. ſequit̉. tn̄ tꝑe denunciatiōis eius etas ſuffi cere non valebat. qꝛ etas illa neſcit quid videat. C. de fal. mo. l. i. ⁊ ar. sͣ. de ſponſa. tue fraternitatis. m ¶ Publice. ⁊ ideo nullꝰ poteſt ignorare. xvi. di. quod di citis. ⁊ xij. q. ij. qui ⁊ huma nis. ⁊ sͣ. de poſtu. c. i. ar. lxxx ij. di. propoſuiſti. n ¶ Repellendus. ⁊ ita qui in fra tēpus ꝯſtitutū nō ꝓponit ius ſuū. poſtea repellit ⁊ ab accuſatione ⁊ a teſtimonio. ar. sͣ. de clā. deſpon. cū inhibitio a contrario. ⁊. C. de ingenu. diffamari. ⁊ sͣ. de ꝓba. licet. Sꝫ nū quid admittunt̉ ad denunciandū? videtur ꝙ ſic. cū ⁊ iuramentum ei non ob ſtaret. sͣ. de iureiu. quēadmodū. ⁊. ar. sͣ. de cog. ſpi. tua. dicas ꝙ nō eſt admittendus. cū ſit ſuſpectus ut hic dicit. ⁊ ſuſpecte ꝑſone remoueant̉ a denuncia tione ſicut ab accuſatione. jͣ. de ac. dilectus filius. ⁊ sͣ. de ſymo. cū in tua. nam cui vna via aliquid prohibetur. alia via ad idē non debet admitti. sͣ. de ꝓcu. tue. cum ſuis cocor. ibi poſitis. ⁊ ita taciturnitas nocet accuſare volenti. niſi forte tacuit. qꝛ non habuit tunc probationē. ij. q. vij. pleriqꝫ. Et ideo dixi for te. ꝙ licet tunc non haberet teſtes. ipſemet potuit impedire matrimoniū con trahendum. vn̄ non ꝓdeſt. ꝙ propter hoc tacuit. sͣ. de ſpon. preterea. ⁊ sͣ. de teſti. ſuꝑ eo. ⁊ ſola fama impedit matrimoniū. sͣ. de ꝯſang. ⁊ affi. c. ij. tacitur nitas v̓o ipſoꝝ ꝯtrahentiū non preiudicat eis. ar. sͣ. de reſti. ſpol. ex ꝯqueſtio ne. ⁊ sͣ. de clā. deſpon. cū inhibitio. ⁊. jͣ. de ſen. ex. inquiſitioni. o ¶ Iuramento. ſic. sͣ. de teſti. preſentiū. ⁊ sͣ. de excep. paſtoralis. Itē no. hic ꝙ plus valet iuramentū vnius ꝙͣ preſumptio iuris. qꝛ per iſtud iuramentuꝫ eliditur iuris preſumptio. xxxv. q. iij. extraordinaria. p ¶ Excluderet. hic habes ꝙ aliquis admittit̉ ad accuſandū cuiꝰ auctor repel litur. ſecus eſt in teſtibus. sͣ. de teſti. licet. ⁊. jͣ. de hereti. fraternitatis. ar. Sed que eſt ratio diuerſitatis? dic ꝙ aliud eſt in accuſatore ⁊ aliud in teſte. modi cum preiudicium fit. ſi accuſator admittitur cuiꝰ auctor repellitur propter cul pam propriā. ⁊ iſte culpabilis non exiſtit ⁊ ad dictum accuſatoris nulla fit co demnatio niſi adſint legittimi teſtes. ſed ad dictum teſtis qui condemnat̉. et ideo debent eſſe tales auctores ut ipſoꝝ dicta ſufficerent ad hoc ut illi admit tantur qui cauſam habuerunt ab eis. ar. C. de acqui. poſ. vicia. Sed nunꝗd ſtatim elapſo termino obſtabit talis taciturnitas? videtur ꝙ in cōtinenti. niſi jͣ. terminū accuſet. xxxij. q. ij. mulier. ar. sͣ. de offi. dele. cū oliꝫ. ff. de le. ij. cū ꝗ Ignificante. m. de canula no Oſtro eſt apoſtolatui declaratū ꝙ cū.n. duxiſſꝫ legitime in uxoreꝫ s. mater ipſius uiſa eſt matrimoni um accuſar̄: ut ab eo pecuniā extor queret: ⁊ licet intellectui ſuo praua non poſſint opera reſpōdere: nihil ominꝰ uult habere pecuniā: ut ab accuſatione deſiſtat. Cum igit̉ non ſit malicijsⁱ hominū indulgenduꝫ mādamus quatenus ſi eſt ita: ipſā ab accuſatione matrimonij repellē tesᵍ eideꝫ ſuper hoc ſilentiū īpona tis. ¶Dem. Um̄ in tua dioceſi: ⁊ īfra. Si uero poſt contractū matrimo niuꝫ aliꝗs appareat accuſator cū n̄ ꝓdierit ī publicū qn̄ bāna ẜꝫ ꝯſue tudinēʰ ī eccleſijs edebāt̉: utꝝ uox ſue debeat accuſatiōis admitti me rito queri poteſt. Suꝑ quo ſic duximus diſtinguēdū ꝙ ſi tꝑe denunciatiōis premiſſe is qui iam cōiunctos impetit extra dioceſim exiſte. bat: uel alias denūciatio nō potuit ad eiuſ notitiā peruenire: utputa ſi nimie īfirmitatis feruoreᵏ laborās ſane mentis patiebat̉ exiliū: uel in ānis tam teneris ꝯſtitutꝰ: ꝙ ad cō prehēſionē taliū eiꝰ etas ſufficere nō ualebat: ſeu alia cā legitima fue rit īpeditꝰ: eiꝰ accuſatio debet audi ri: alioquī cū rōnabiliter preſuma tur: ꝙ denūtiationē publiceᵐ factaꝫ idem exiſtens in ipſa dioceſi mīme ignorauit: tāquā ſuſpectꝰ eſt ꝓculdubio repellendꝰⁿ niſi proprio firmauerit iuramēto: ꝙ poſtea didicerit ea que obiecerit: ⁊ ad hoc ex malicia non procedit: qꝛ tūc etiam ſi didiciſſet ab illis qui denūtiatiodā ī fi. ⁊. ff. ad mace. ſi filiꝰ. ar. ꝯͣ. xx. q. ij. puella. vbi vſqꝫ ad annū ⁊ diē tutores ⁊ parētes puelle q̄ ſacrū velamē aſſumpſit. ꝯdicere pn̄t vltra nō. ut ibi ſaltē vſqꝫ ad. x. dies. ff. de ꝯſti. pecu. promiſſor. 2. C quomodo ⁊ qn̄ in. ab eo. io. dixit ꝙ taciturnitas iſta cū quodā tēpa mento intelligi dꝫ. ar. ff. de ſolu. qd̓ dicimus. ⁊. ff. ex qui. ca. ma. ab hoſtibus.§. ul. ⁊ bn̄ facit ad hoc. sͣ. d̓ loca. c. pe. ⁊. ult. Ego credo ꝙ ꝙͣdiu res ē integra. ꝙ poteſt dos admitti. ꝯͣcto vero matrimonio de p̄ſenti nō videt̉ audiēdus tanꝙͣ ſuſpectus ſi potuit in fra tēpus procede re ⁊ denunciare im pedimentum. a Iqua. voluerit qꝛ ꝙͣ tum ad hͦ. quo min contrahere poſſit poſt morteꝫ vxoris cū tale homicidiuꝫ directe non fuerit voluntariuꝫ nō impedit. ⁊ homicidiū non impedit matri monium contrahē dum. niſi in caſibꝰ. xxxiij. q. ij. interfe ctoreſ. ⁊. c. admone re. ⁊. jͣ. de pe. ⁊. re. c. ij. niſi ſint iuuenes ut. c. interfectores. ⁊. e. cā. in. c. in adoleſcentia. ⁊ tunc diſpenſatiue. b ¶ Inſidiatrix. licꝫ mulier iſta non fuit conſecuta effectū nihilominus punit quo ad legē ꝯiugij. ⁊ eſt ar. ꝙ conatꝰ ſi ne effectu punitur. ſi. li. di. ſiquis poſt. ⁊ de pe. di. i. ſiꝗs cū telo. ⁊ sͣ. d̓ biga. nu per. ⁊. c. ul. Et arg. ꝯͣ. sͣ. de ſpon. c. ult. cū ſuis ꝯcor. ibi po ſitis vbi de hͦ. tn̄ ſi ꝯtraheret teneret. Ueſiuit. uel a ¶ Nio crimine. ꝓ nullo crimine pōt vir dimittere vxorē uel vxor viꝝ. uel ꝓ aliquo qd̓ ei ꝯtingat. xxxij. q. i. in cōiugio. ⁊. q. v. ſi quis vxorē. p̄cepit. p̄ceptū ⁊. q. vij. oēs cauſationes niſi ꝓ crimine fornicationis. ut in. c. predi ctis. uel pro ſpūali fornicatione. xxviij. q. i. idolatria. ⁊ hic etiā ſi vi ro ſuo mortē machinetur. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ ſi talis turpis cōditio in matri monio apponat̉ ſi furtū feceris ꝓ nō adiecta hr̄. sͣ. d̓ ꝯdi. ap. c. vlti. d ¶ Nō licebit. cū matrimoniū eoꝝ ſit ratū ⁊ ꝯſumatū. ſecus eſt de matrimonio infidelium. jͣ. e. quanto. ⁊. c. gaudemus. e ¶ Coniuges erunt. qd̓ vinculū cōiugij ſemel habitū nūꝙͣ amittit viuentibꝰ ꝯiugibꝰ etiā ſeparatis. xxvij. q. vij. c. ij. ⁊. iij. ſicut nec bap tiſma. uel ordo. i. q. i. ꝙ quidam. v̓. cum videamus. f ¶ In viris. quia vir ⁊ vxor non ad imparia iudicantur. xxxij. q. i. ſi quis vxorē. ⁊. q. v. precepit. ⁊. q. vij. apoſtolus. la. ¶Orro. notoria. ar. ꝙ ī notorijs ẜuādus ē ordo iuris. ar. xi. q. ii. Ceoꝝ. ⁊..xxiiij. q. i. pudēda. ī fi. ⁊. iij. q. v. qꝛ ſuſpecti. ar. ꝯͣ. ii. q. i. d̓ manifeſta. ⁊. jͣ. d̓ accu. euidētia. ⁊ sͣ. d̓ iureiur. ad nr̄aꝫ. ⁊. ff. ad. l. aꝗl. ꝓinde. ī fi. So. qͦ ad ſnīaꝫ. ſemꝑ ẜuādus ē ordo iuris. ꝙͣtū ad alia n̄ h ¶ Seꝑari. xxxiij. q. ij. ſeculares. xxxv. q. vi. multoꝝ. ⁊ eſt rō q̄re. qꝛ ſnīa diuortii pena eſt. ⁊ pena nō eſt inferēda niſi ꝑ iudicē. xxxiii. q ii.§. in hoc. ⁊. C. ut nemo ius ſibi di. ꝑ totū. ⁊. C. de iude. nullus. i ¶ Petit reſtitutionem. reſtitutio.n. faciēda eſt. sͣ. de offi. del. cāꝫ ma trimonii. ⁊ sͣ. d̓ reſt. ſpo. ex ꝯqueſtione. ⁊ sͣ. ut li. nō ꝯte. accedēs. ii. in fi. ar. ꝯͣ. sͣ. de reſti. ſpo. lr̄as. vbi dicit ꝙ ſi ꝓbatiōes in ꝯtinēti ſui parate non eſt facienda reſtitutio ergo multominus eſt faciēda vbi notoriū eſt impedimentū ut hic. dic ꝙ faciēda eſt preterꝙͣ ad carnalē copulā. ut intelligas iſtam decre. ẜm illam. nis tempore ſiluerūt: claudi nō dꝫ eiſdem aditꝰ accuſandi. quoniaꝫ ⁊ ſi ab īpetitiōe huiuſmodi culpa de ſilentio tali contracta illoſ exclude retᵖ: iſte tamē amoueri nequiret cū culpabilis non exiſtat. De diuortijs. Ex concilio apud vurmaciā. I qua mulier in mortē mariti ſui cum alijs cō ſiliata eſt: ⁊ ipſe aliquē C illoꝝ ſe defendēdo occiderit: poteſt ipſe poſt mortem ux oris ſi uoluerit aliam ducere: ipſa aūt inſidiatrix penitētie abſqꝫ ſpe coniugij ſtet ſu biecta. ¶ Lex. tertius. Ueſiuit a nobis: ⁊ īfra. Nos itaqꝫ. t. reſpondemꝰ: ꝙ muli er ꝓfurto uel alio crimine uiri ſui niſi fidei ſue religionē corrumpere uelit ab eo ſeparari non debꝫ: ueꝝ ſi cōiugē ſuā ad īfidelitatis maleficium ꝯtraxerit a uiro poterit ſeparari: ita ꝙ ei nubere alij nō licebitꝰ qꝛ lꝫ ſeparēt̉: ſemꝑ tn̄ ꝯiugēs erūt ī uiris quꝑqꝫ preſentis ſnīe forma ſeruetur. ¶ Dē ambien̄. epō. Orro de comite pontini qui b. uxorem ſuaꝫ abſqꝫ iudicio eccleſie dimiſit: qꝛ eā cognatā fuiſſe uxoris defuncte ꝓponit: pruden tia tua cognoſcat: ꝙ ſi etiā parētela eſſet publica ⁊ notoriaᵍ abſqꝫ iudicio eccleſie ab ea ſeparari non potuit: quare ipſum ad eā recipiēdaꝫ que petit reſtitutiōem ipſius diſtri cte cōpellas. quā ſi recipere nolue rit euꝫ ⁊ ſuperīductamᵇ uinculo ex cōmunicatiōis aſtringas. ¶ Pre terea de. h. qui cognatam ſuam du

¶ Seu publica. ⁊ ſi manifeſta nō eſſet uel publica. dūmodo fama eſ ſet ꝙ eſſent ꝯſanguinei in gradu ꝓhibito ex officio ſuo poſſꝫ ep̄us inquirere ⁊ cōpellere ut quicunqꝫ veritatē ſciret ꝑhibeat teſtimoni um. xxxv. q. vi. ep̄us in ſinodo. ⁊ sͣ. de teſti. cog. p̄terea. ⁊ sͣ. de offi. ordi. c. i. ⁊. ii. q. i. deus omnipotēs. immo quilibet tenet̉ denunciare eccleſie. sͣ. de cog ſpi. tua. m ¶ Uel ſecundo. ⁊ ita vr̄ ꝙ ꝯſanguini tas vltra ſecunduꝫ gradum nō poſſet eſſe notoria. ſed fama eſſe publica pōt xxxv. q. vi. ſi duo. u ¶ Intereſt.i. ad ec cleſiam pertinet. a Ignificaſti. T materiaꝫ. qd̓ vr̄. qꝛ ipſe dedit ei materiā adulterādi quare ſibi imputer vir. ar. xxvii. q. ii. ſi tu abſtines. ⁊. ff. de mino. cum mandato. ff. ſo. ma. ſi muli er. qd̓ magiſter. io. fauentibus ꝯcedebat. quia qui occaſi onem dāni dat. dānum dediſſe videt̉ l. di. ſtudeat ſepe. et ff. ad. l. aꝗl. qui occi dit.§. in hac. ⁊. jͣ. de dā. da. c. ul. ī fi. ⁊ ar. ad hͦ. sͣ. d̓ eo ꝗ cog. ꝯceſ. vx. ſue. ſuꝑ eo ⁊. c. diſcretionē. Sꝫ ꝯͣriuꝫ ē veꝝ. qꝛ mu lier ad hͦ nulla cōdi tione debet adduci xxxii. q. v. ita ne. nec ē ignoſcendum ei qui pretextu pau pertatis turpiſſimā vitā ducit. ff. d̓ ritu nup. palā.§. non eſt nec obſtat ſi replica ret etiā illa. ff. d̓ ad ul. l. i.§. ſi publico. niſi eā inuitā tradi diſſet adulterandā tunc non poſſet ei obiicere adulteriū. ut in decr. diſcretio neꝫ. Sed pone. ꝙ mulier receſſit a vi ro auctoritate ꝓpria. ⁊ nihilominus petit reſtitui? vr̄ ꝙ non ſit audi enda. qꝛ ipſa non fuit eiecta. ſed ipſa ſe eiecit. dicas ꝙ eſt audiēda. qꝛ eo ipſo ꝙ rediēs nō admittit̉ ſpoliata intelligit̉. ff. de acqui. poſ. clam poſſidere.§. ul. ⁊. l. ſi id quod.§. ul. ⁊. ff. de vi. ⁊ ui ar. l. i.§. ſiue autē. Sed nunquid poteſt petere a viro expenſas quas fecit poſtꝙͣ ipſa receſſit ab ipſo? non credo cum maritus ipſam nō expulerit. ſꝫ ſi eam reuertentē non admittat poſtea tenetur. b ¶ Si notorium. quid ſi occultum ⁊ in modū exceptiōis obiiciat et illud adulteriū petenti reſtitutionem? dico ꝙ non auditur quouſqꝫ fuerit reſtituta. sͣ. de reſti. ſpo. itē cū quis. ⁊. c. ii. ⁊. iii. ⁊. c. in litteris ſecus in petitorio. xxvii. q. ii. agathoſa. c ¶ Niſi conſtaret. ita ꝙ eſſet notoriū adulteriū viri alias ipſā opor teret prius probare adulteriū viri. ⁊ ſic crimina mutua pari cōpen ſatione tolluntur. xxxii. q. vi. nihil. ⁊. jͣ. de adulte. c. penul. ⁊. vl. ff. ſo. ma. viro. xxv. di. primuꝫ. ⁊. xxvi. di. vna tantū. ⁊. vi. q. i. qui crimen. ff. de eo per quē fac. erit. l. ul.§. ſed ⁊ ſi. ⁊. ff. de adul. ſi vxor.§. iudex ar. ꝯtra. ff. de do. excep. apud celſum.§. marcellus. hoc contrariuꝫ ſoluitur. sͣ. de excep. dilecti. litteris. cōpulſa. non ideo tamen excuſanda eſt. qꝛ non eſt ignoſcendū ei qui pretextu paupertatis turpiter degit. ff. de ri tū. nlp. palam.§. non eſt. ⁊ potius debuit omnia mala pati ꝙma lo conſentire. xxxij. q. v. ita ne. ar. ꝯͣ. C. de pat. qui fi. di. l. ul. ⁊. C. d̓ in ꝯffi. teſta. aut̉. ſed ſi poſt. ⁊. xxvij. q. ij. ſi tu abſtines. e ¶ Admonita. Sed nunquid debuit iudex hoc feciſſe. cum hoc ipſum factum reſpicere videatur. Sed pone de hoc ꝙ de concilio ali cuius hoc dixiſſet. nunquid poterit reuocare huiuſmodi confeſſio nem. cum in tali facto non poſſet dici ignorans? poteſt dici ꝙ ſic. xit uxorem reſpondemuſ: ꝙ nō ap parentibus accuſatoribus ⁊ paren tela manifeſta ſeu publicaⁱ exiſtente quod credibile non eſt: niſi eſſent ī primo gradu uelᵐ ſecundo: tui offi cij ītereſtⁿ matrimonia illa adhibi ta grauitate diſſoluere que illicite contracta noſcuntur. ¶ Dem. Ignificaſti ꝙ quidam uxore ſua ſine iudicio eccleſie dimiſ ſa: ꝓ eo ꝙ ſuggeſtum ſibi fuerat ip ſam inceſtum cum quodam cōſanguineo ſuo cōmiſiſſe: uīculo fuit ꝓ pter hoc excōicationis aſtrictuſ ue rum mulier non continuit. ſed ſobolem de alio uiro ſuſcepit; nec mi nus poſtulat uiro reſtitui: aſſerenſ ſe ab ipſo iniuſte dimiſſam. ⁊ eundem ſibi materiam adulterādi de diſſe. Conſul. t. t. r. ꝙ ſi notoriuꝫ eſt mulierem ipſam adulterium cō miſiſſe: ad eam recipiendam prefa tus uir cogi non debet: niſi conſtaretᶜ ipſum cum alia adulteriuꝫ com miſiſſe. ¶ Dem. X litteris tuis accepimus: ꝙ F v. quandam duxit uxoreꝫ qui paucis temporibus fuere concordes proponebat enim idem. v̓. ꝙ illam per uiolentiam ſibi illatā me tu etiaꝫ mediante duxiſſet: ⁊ infra. Tandē uir uxorē ſuaꝫ ſuper crimine fornicationis in iure conuenit: que neſcit̉ quo ducta ſpiritu cepit publice confiteri: ꝙ cū uir negaret ei ī neceſſarijs prouidere: crimen compulſaª eſt incurrere memoratū cunqꝫ diligentius a te fuiſſet admo nita: ne ad ſuggeſtionem alicuius cum hec cauſa quaſi criminalis ſit uel mixta. sͣ. de procur. tue. confeſſio eniꝫ in crimine non preiudicat. niſi perſeueret. ff. de queſtio. l. i.§. diuus. ⁊.§. ſi ꝗs vltro. ſed illa lex loquit̉ de cōfeſſiōe que extorquetur per tormentū. Lau. di cit ꝙ poteſt reuocari. ſed ſi fiat ex deliberatione ⁊ nō ex calore iracundie. nō videt ꝙ reuocari poſſit quia non poſſet probare errorem. f ¶ Inuicē ſegregati. Ex hͦ vi ꝙ ſnīa diuortij lata fuit cū de ꝯcilio capituli hͦ videat̉ feciſ ſe. que ſine concilio capituli fieri nō dꝫ. xv. q. vij. ep̄s nullius. ⁊. lxxxvi. di. ſi quid vero Et eſt notandū ꝙ delictū ſu perueniens rei iudicate pre iudicat ei ꝓ quo lata eſt ſnīa. qd̓ veꝝ eſt etiaꝫ ſi iuraſſēt ſe vlterius non repetituros. ar. sͣ. de iureiuran. tua nos. g ¶ Redire compellas. quia non continuit ſecunduꝫ ꝙ et fuit iniunctum ⁊ ideo eam re cipere compellit̉ sͣ. c. ꝓxi. et xxxij. q. vi. nihil. ſed ſententia lata fuit hic. ut videtur ꝓ pter adulterium. Nunquid poterat vir eam ſibi reconci liare inuitaꝫ? ⁊ videtur ꝙ ſic ar. C. de leg. quod fauore. in nocens enim non priuatur ſeruitute quam habet in eo qui peccauit. C. d̓ adult. aut̓. ſed hodie. vnde vir poteſt etiam illam adulteraꝫ ſibi re conciliare ſi vult. sͣ. de con uer. coniuga. gaudemus. ⁊ argu. de except. rei iudi. eui denter. pena. enim non p̄ſtat emunitatem. ff. de interdic. ⁊ releg. l. relegatum.§. vlti. j terea vir ſolummodo fuit ab ſolutus a ſeruitute quaꝫ ipſe prius habebat in ipſum ⁊ nō ecōuerſo. vnde adhuc remā ſit ſalua viro ſeruitus quā ha buit in muliere. cum tantum ipſa fuerit condemnata. arg. s. de conuer. coniug. quidam intrauit. et. xxvij. q. ij. qui dor mierit. Item ſi hoc veruꝫ eſ ſet ꝙ non poſſet. ſic daretur mulieribus occaſio delinquē di ut a viris ſeperarentur. ſic sͣ. de conſue. ex parte. vnde reprobata fuit illa conſuetudo. jͣ. e. quanto. in fi. ⁊. ff. de reg. iur. non fraudatur. ⁊ ar. xxxiij. q. v. hec imago. Arg. contra. ꝙ non poſſit. quia ſententia ſtatim eſt pro muliere. argu. vi. q. iiij. qd̓ ſemel. ſepe enim condemnatus ex ſententia commodum ſentit. ut in duobus reis debendi condemnatis. ff. de re iudi. paulus. Dicas ꝙ vir bene poteſt il lam ſibi reconciliare inuitam. ut Lau. dixit. Hug. dixit ꝙ ſi vxor publice ſit fornicata ante iudiciū eccleſie. poteſt illam ſibi reconciliare etiā inuitam. nec poſſit intrare religioneꝫ eo inuito. ſed poſtꝙͣ ſententia diuortij auctoritate eccleſie lata eſt. neuter tenetur alteri ⁊ vterqꝫ altero inuito monaſterium in trare poteſt. quia vterqꝫ ī ſeparatiōe ceſſit iuri ſuo. argu. vij. q. i. ꝙͣ periculo ſum eſt. nec vir poterit vxorem inuitam reconciliare. ſed hec decreta. videt̉ contra ſententiam Hugo. vnde ſtandum eſt prout dicit Lau. vnde nota hic ꝙ delictum ſuperueniens rei iudicate preiudicat ſententie. ut ſententia non obſtante reuertatur in idem. jͣ. de adulte. c. vl. vbi de hoc. Argu. contra quia ea que legitime facta ſunt ex ſuperuenienti delicto non retractātur. ff. de iti. actūqꝫ priua. nec enim. E illa. confuſione. affectus ad ſimilitudinem contumacis. qui poſſeſſic ne priuatur. ut tedio affectus veniat reſponſurus.sͣ. ut lite non conteſ. quoniā.§. in alijs. ⁊. C. de preſcrip. xxx. uel. xl. anno. ſi quis emptionis.§. ſed ſi quis non per vim i ¶ Reddenda. ⁊ merito quia per penitentiam eſt ſanatus. xxxij. q. i. quod au tem requiſiſti. ⁊ etiam eſt compellenda. k ¶ Compellendam. in alio caſu compellit̉. ⁊ ſic eſt aliud ante iudicium eccle ſie ⁊ aliud poſt eandē diuerſitatē dixit hug. in carnali fornicatiōe ut dicit.s. c. ꝓxi. ſed ꝯtra. jͣ. c. ꝓxi. in fi. vbi de hoc. ⁊ poteſt dici ꝙ ei ſtandum eſt. ut in vtroqꝫ caſu compellatur redire ad virum. niſi cum iudicio eccleſie ſeparata voluerit religionem intrare. sͣ. de conuer. couiug. c. vl. b. l ¶ Uanto. diſtinguimus. hanc diſtinctionem ponit gratianus. xxviij. q. ij. illud tam turpe contra ſe propone ret: ipſa id manifeſtius aſſerebat. Sane tu cōuocato capitulo tuo cū ex eorundem conſilio utriqꝫ priua tim continentiaꝫ iniunxeris obſer uandam ita ꝙ caſte uiuerent adīui cem ſegregati. memoratus u. fur tim cum alia ſponſalia ⁊ nuptias te mere celebrauit. uerum cum factū inquirere laborares. ſupradictus u. ſeriem rei explicans ⁊ exponēs ad audientiam noſtram dicitur ap pellaſſe. Unde. f. t. mandamus: quatenus ſi res ita proceſſit: preta xatum uirum ad legitimam uxorē redireᵍ compellas. Rbanus tertius florentino epi ſcopo. E illa que uiro ſuo labente ī hereſim ipſius conſortium ſi ne iudicio eccleſie declinauit: uide tur nobis ꝙ mulier maxime ſi ea intentione diſceſſit: ut lapſus in he reſim tedio pariter ⁊ confuſioneʰ af fectus ſe ab errore ſuo conuerteret: ei cum reuerſus fuerit eſt red. dendaʳ: que etiam ſi reuerti nolue rit compellatur. Si uero iudicio eccleſie ab eo receſſit: ad recipiendum eum nullatenus dicimus cō pellendam. ¶Nno. iij. ferrarien̄. epō. Uanto te nouimus in canoni co iure peritum. Sane tua. f. intimauit ꝙ altero coniuguꝫ ad he reſim tranſeunte: qui relinquitur ad ſecunda uota deſiderat conuale re. quod utruꝫ poſſit fieri per tuas nos duxiſti litteras conſulendos. Nos igitur conſul. t. reſpondentes diſtinguimus: licet quidam

m ¶ Predeceſſor.ſ. celeſtinus. dictum cuius habuiſti olim in decre. sͣ. de conuer. infide. laudabilem. ⁊ male dixit celeſtinus. n ¶ Ait apoſtolus. xxviij. q. i. ſi infideles. o ¶ Canoneꝫ. xxviij. q. ij. ſi infideles. p ¶ Contumelia. iuxta illud. Deſere ſpernentem uel blaſphemare volenteꝫ. Uel te credentem ſcelus ad mortale trahentem. Nā ſunt abſqꝫ mora ſic vincula rup ta priora. vin. q ¶ Qui relinquit̉.ſ. qui conuertitur circa eum qui relin quit. qꝛ nō poteſt claudicare matrimonium. ſed potius di xit de eo qui relinquit̉. quia ille ſolꝰ pōt ꝯtrahere ſine pec cato. ille qui relinquit tranſe untē ad fidem peccat. ⁊ ſola cōtumelia creatoris ſoluitur ⁊ non ꝑ eccleſiā. ⁊ ſtatim ſol uitur ꝙcito non vult cohabi tare ſcd̓m modum qui traditur. jͣ. c. ꝓxi. ad fi. ⁊ peruenit ad notitiam alterius. tamen debet adhibere teſtes. ꝙ illa non vult cohabitare. ne impediatur poſtea cōtrahēs. ſi autem anteꝙͣ ꝯͣhat cum alia ꝯuertatur ad fidē. vir ipſā re cipere tenet̉. jͣ. c. ꝓx.§. penul. ⁊ videtur nouū matrimoniū ut ibi dicetur. r ¶ Caſu maior. magis.n. de linquunt fideles apoſtatan do ꝙ infideles in infidelitate remanendo. xxxiij. q. iiij. in eo fornicator. ⁊ nemo reſpiciens retro aptus eſt regno dei sͣ. de vo. magne. ſi. d̓ pe. di. iiij. ſi refugientes. ſic magis delinquit qui interrup tā iterū litē deſerit. ꝙͣ ꝗ ſemel acceptā derelinquit. in aut̓. de litig.§. edicta. in fi. colla. viij. C. quomodo ⁊ quādo iu lex. aut. qui ſemel. ſ ¶ Ratū. quia poteſt diſſolui ut hic. xxviij. q. ii.§. itē illud. t ¶ Nunꝙͣ amittit̉. xxxij. q. v. ij. c. i. ⁊. ij. ⁊.i. q. i. qd̓ quidaꝫ. u ¶ Sine culpa. nemo ſine cul pa iure ſuo priuari debet. xvi. q. ul. inuentū. lvi. di. ſatis per uerſum. ⁊ sͣ. de eo qui cogn. conſang. vxo. ſue diſcretionē ⁊. c. vl. ⁊ sͣ. de conſti. c. ij. ſed ſi cauſa ſubeſt priuatur quis qn̄qꝫ iure ſuo.s. ut lite nō cōte. quoniā.§. ij. ⁊. jͣ. d̓ pͥuil. an tiqua. ⁊ xxij. di. renouantes. ⁊ hic ſubeſt cauſa que ſubij citur inferius. x ¶ Multis caſibus. in quibꝰ quis priuat̉ iure ſuo. xiiij. q. vi. cōperimus. ⁊. liiij. di. frequēs. xxxiiij. di. ſi cuius. xvi. q. vij. decernimus. lxx. di. neminem. xviij. q. ij. diffinimꝰ. sͣ. de cleri. ergo tua. y ¶ Incidatur. xxxij. q. vij. illi z ¶ Simularent hereſim. hec eſt cauſa quare priuatur. quiſ iure ſuo ſine culpa ſi. xxxij. q i. dixit dominus. z ¶ Redire cogatur. ⁊ reuera cogi debet. niſi velit religio nem intrare. cū in iudicio ec cleſie ſeparati fuerint. sͣ. d̓ cōuer. coniug. c. ul. Lau. dixit eam cogendam redire ad eū cum diſtinctione illius decreta.sͣ. eo. de illa. ſed verius eſt. ꝙ indiſtincte debet compelli. niſi cum vult intrare in religionem ẜm illam decre. sͣ. de conuer. coniug. c. ul. aAudemus. in ſecundo. non prohibito. quia ſecundus gradus erat prohibitus ſed non omnis. Iſte enim erant perſone prohibite in lege mater. nō predeceſſorᵐ noſter ſēſiſſe aliter uideatur: aut ex duobus infidelibus alter ad fidem catholicā ꝯuertatur uel ex duobus fidelibꝰ alter labat̉ in hereſim uel decidat in gētilitatis errorē. Si.n. alter infideliū coniu gum ad fidem catholicā ꝯuertatur altero uel nullo modo uel non ſine blaſphemia diuini noīs uel ut euꝫ ꝑtrahat ad mortale peccatum ei co habitare uolente qui relinquit̉ ad ſecūda ſi uoluerit uota trāſibit. ⁊ in hoc caſu intelligimꝰ quod ait apo ſtolꝰⁿ ſi infidelis diſcedit diſcedat. frater.n. uel ſoror non eſt ſeruituti ſubiectus in huiuſmodi: ⁊ canonē etiā in quo dicitur: contumeliaᵖ cre atoris ſoluit ius matrimonij circa eū quiq relinquit̉. Si uero alter fideliū ꝯiugū uel labat̉ ī hereſiꝫ uel trāſeat ad gētilitatis errorē: nō cre dimꝰ: ꝙ ī hoc caſu is qui relīquit̉ uiuēte altero poſſit ad ſecūdas nuptias ꝯuolare: licet in hoc caſu ma ior appareat ꝯtumelia creatoris. nā ⁊ ſi mr̄imoniū ueꝝ īter īfideles exiſtat nō tn̄ eſt ratūˢ. inter fideles aūt ueꝝ ⁊ ratū exiſtit: qꝛ ſacramētū fidei quod ſemel eſt admiſſū: nun quāᵗ amittit̉: ſꝫ ratū efficit ꝯiugij ſa cramētū: ut ipſū in ꝯiugibꝰ illo du rante ꝑduret. nec obſtat quod a ꝗ buſdā forſan obijcit̉ ꝙ fidelis relictꝰ non debeat iure ſuo ſine culpa priuari: cū in multis caſibꝰˣ hoc cō tingat: ut ſi alter ꝯiugū incidat̉ʸ per hāc r̄ſpōſionē quorudā malicie ob uiat̉: qui ī odiū ꝯiuguꝫ uel qn̄ ſibi inuicē diſplicerēt: ſi eas poſſent ī ta li caſu dimittere: ſimularētᶻ hęreſiꝫ ut ab ipſa nubentibꝰ ꝯiugibꝰ reſili rēt. Per hāc ipſā rn̄ſionē illa ſolui tur queſtio: qua querit̉ utꝝ ad euꝫ qui ab hereſi uel īfidelitate reuerti tur: is qui ꝑmāſit in fide redireˣ co gatur. ¶ Dē tiberiadenſi epō. Audemꝰ in dn̄o: ⁊ īfra. Utꝝ pagani uxores accipiētes ī ſe I cudo uel tertio uel ulterior̄ gradu ſibi cōiūctas ſic ꝯiūcti debeat poſt ꝯuerſiōeꝫ ſuā inſimul r̄manere uel abinuicē ſeparari: edoceri per ſcri ptū apoſtolicū poſtulaſti. Super quo taliter reſpōdemꝰ. ꝙ cū ſacra mētū ꝯiugij apud fideles ⁊ infide. les exiſtat: quēadmoduꝫ oſtendit apoſtolꝰ dicēs. ſiquis frater īfidelē habet uxorē ⁊ hec ꝯſentit habitare cū eo: nō illā dimittat: ⁊ ī premiſſis gradibꝰ a paganis quo ad eos ma uer ca ſoror neptis amita matertera vxor patrui ⁊ vx or fratris filia ⁊ priuigna de hoc dicitur. sͣ. de reſti. ſpo. litteras. b ¶ Exiſtat. xxvi. di. deinde. ⁊ sͣ. de ꝯſang. ⁊ affi. de infidelibus. c ¶ Conſtitutionibus. que non artant niſi illos qui ſubſunt eccleſie directe bene compellunt̉. jͣ. de vſur. poſt miſerabilem. ⁊. c. ꝙͣto. ⁊. jͣ. de iude. ⁊ ſi iudeoſ d ¶ Quid n. ij. q. i. multi. īterpoſitio ē e ¶ Remanere cōiū cti. sͣ. de cōſang. de infidelibus. f ¶ Dimittant̉. xxvi. di. deinde. g ¶ Uel quam. ad iſtam queſtionē nō rn̄det directe. ſꝫ in directe. ſatis rn̄detur ꝙ prima ſit vx or ex eo ꝙ dicit plu ralitatem in vtroqꝫ ſexū reprobandaꝫ in fi. iſtius.§. h ¶ Abſonum. hic on̄dit ꝙ vnā tantū debeat habere. i ¶ Una. sͣ. de biga. debitum. k ¶ Duo. hic pluralis numerus ponit̉ ad excluſionē maio ris pluralis. ar. ꝯͣ. x. xxi. q. i. ꝙ ſi dormie rint. qn̄qꝫ ponitur ad excluſionē mino ris numeri. ut cū di cit̉. vnus nō ſtet ꝯͣ aliū. ſed in ore duo rū ſtet oē v̓bū. ut. sͣ. de teſti. licet. in fi. l ¶ Uxores. vnde etiam lex plura cō iugia prohibet iudeis. C. de iudeis nemo iudeoruꝫ. in fi. et. C. de inceſt. nup. l. ij. C. de donatio. an̄ nup. ea qͣ m ¶ Diuina. non er go ſunt ſufficiētes excuſationes quas habes. xxxij. q. iiij. dixit. ſara. ⁊. c. obij. ciūtur. ſed illud fu it ante legeꝫ ⁊ talis mos fuit diuinitus inſpiratum. n ¶ Mendacio. xx ij. q. ij.§. itē opponi tur. o ¶ Furto. xiiij. q. v dixit dominus. p ¶ Homicidio. xxx iij. q. v. ſi nō lꝫ. circa fi. ⁊. q. viij. occidit. q ¶ Pluralitatē. hic innuit ſolutionem. queſtiōis. quaſi diceret. pͥma tantuꝫ ē vxor. ut dixi. sͣ. r ¶ Nō ad imparia i. quo ad mutuam ſeruitutē ⁊ debituꝫ carnis ⁊ fidem ſeruandam. xxxij. q. i ſi quis vxorē. ⁊. q. v. p̄cepit. alias pene famula vxor ē. xxxi ij. q. v. hec imago. ſ ¶ In euangelio. dicendo excepta cā fornicationis vxorem nō eſſe dimittendam. xxxij. q. i. dixit dn̄s in euangelio. ⁊. q. vij. apoſtolus. ⁊. c. omnes cauſationes. ⁊. xxviij. q. ij. ſi infidelis. t ¶ Abſqꝫ contumelia. sͣ. c. proxi. u ¶ In quo caſu. in quolibet.n. caſu premiſſorum trium. trimoniū licite ſit cōtractū qui con ſtitutionibus canoniciſ nō artātur quidᵈ enim ad nos ſecūduꝫ apoſto lum eundeꝫ de his qui foris ſūt iudicare: in fauorem preſertiꝫ chriſti ane religionis ⁊ fidei a cuius perceptione per uxores ſe deſeri timē tes uiri poſſunt facile r̄uocari: fide les huiuſmodi matrimonialiter co pulati libere poſſunt ⁊ licite r̄mane reᵉ coniuncti: cum per ſacramentū baptiſmi non ſoluātur coniugia. ſꝫ crimina dimittantur. ¶ Quia ue ro pagani circa plures īſimul femi nas affectum diuidunt coniugaleꝫ utrum poſt conuerſionem omnes uelᵍ quam ex omnibus retinere ua leant: non immerito dubitatur: ⁊ ī fra. Uerum abſonumʰ hoc uidetur ⁊ inimicum fidei chriſtiane: cū ab initio unaᶠ coſta in unam feminā ſit conuerſa ⁊ ſcriptura diuina teſte tur: ꝙ propter hoc relīquet homo patrem ⁊ matrem ⁊ adherebit uxo ri ſue: ⁊ erunt duoᵏ in carne una: nō dixit treſuel plures ſed duo: nec di xit adherebit uxoribus ſed uxori: ⁊ infra. Nec ulli unquaꝫ licuit inſi mul plures uxoresˡ habere: niſi cui fuit diuina reuelatione conceſſum qui mos quādoqꝫ interdum etiaꝫ fax cenſetur. per quam ſicut iacob a mēdacio: iſraelite a furto: ⁊ ſan ſon ab homicidioᵖ ſic ⁊ patriarche ⁊ alij uiri iuſti qui plures leguntur ſimul habuiſſe uxores: ab adulte. rio excuſantur. Sane ueridica hec ſententia probatur etiaꝫ de teſtimo nio ueritatis teſtantiſ in euangelio quicunqꝫ dimiſerit uxorem ſuam ob fornicationem: ⁊ aliam duxerit mechatur. Si ergo uxore dimiſſa duci alia de iure non poteſt fortius ⁊ ipſa retenta per quod euidenter apparet pluralitatemq in utroqꝫ ſe xu cum non ad impariaʳ iudicentur circa matrimonium reproban dam. ¶ Qui autem ſecūdū rituꝫ ſuum legitimam repudiauit uxore cum tale repudium ueritas ī euan gelioˢ reprobauerit: nūquaꝫ ea uiuente licite poterit aliam etiam ad fideꝫ chriſti conuerſus habere: ni ſi poſt conuerſionem ipſius illa re nuat cohabitare cum ipſo: aut etiā ſi conſentiat: non tamen abſqꝫ con tumeliaⁱ creatoris uel ut eum pertrahat ad mortale peccatuꝫ: in quo caſuᵏ reſtitutionem petenti quāuis de iniuſta ſpoliatōne conſtaret re.

x ¶ Negarctur. hic habes caſum in quo denegatur reſtitutio ꝙͣuis conſtet de iniuſta ſpoliatione. alium habes.sͣ. e. ſignificaſti. Item vbi excipitur de alia ſpoliatione. sͣ. d̓ or. cog. ſuper ſpoliatione. Itē vbi timetur de ſeuitia viri. xxxiij. q. ij. ſiue de coniugij. ⁊ sͣ. de reſti. ſpol. ex tranſmiſſa. ⁊. c. lr̄as. vbi de hoc. ⁊ xxxij. q. i. de benedicto. ¶ Epoſtolū. xxvi. ij. q. i. ſi infideles. Compelletur. ex hoc videtur ꝙ con tumelia creatoris n̄ ſoluit ius matrimo nij ipſo iure. alias ſi ſolutū fuiſſet ius matrimonij non cō pelleretur eam reci pere. io. dixit ꝙ ip ſo iure ſolutum eſt matrimonium con tumelia creatoris ea nolente viro co habitare ut. sͣ. eo. c. proxi. licet matri moniū ſit ſolutum. tn̄ reſtituitur quaſi iur̄ poſtliminij. ar. xxxiiij. q. ij. cum ꝑ bellicam. ſicut here tico reuerſo reſtitu untur alia bona. C de here. aut̉. de ne ſtorianis. ⁊ licet nō ſit matrimoniuꝫ in ter eos. tamē ea re cipere compellitur ex ꝯſequentia prio ris matrimonij in fauorem fidei. Alij dicunt ꝙ matrimo nium ipſo iure nō ſoluitur ſed ius ma trimonij ſoluitur i. ius petendi debitū ⁊ hoc ſatis videtur dicere littera. sͣ. c. ꝓ xi. ibi ꝯtumelia cre atoris ſoluit iuſ ma trimonij. ⁊ tūc pri mo vere ſoluitur matrimoniū qn̄ contrahit cum ſecunda ⁊ non an̄ quia ſi eſſet ex toto ſolutū. non compelleretur eam recipere. Et eft ar. ad hoc quod dicit in fine. ꝙ poteſt ei obijcere fornicationem. qꝛ ſi ex toto ⁊ omnino ſolutum eſſet matrimonium non poſſet ei obij cere fornicationē precedentē. sͣ. de iureiuran. quemadmodū. Sed nunquid etiam poſſet intrare religionem ea inuita anteꝙͣ contra hat cum alia? dico ꝙ ſic. cum iudicio eccleſie fuit a viro ſeparata. ar .sͣ. de conuer. coniug. c. vl. in fi. t ¶ Poterit obijcere. quia intelligitur legittime contraxiſſe. que auctoritate legis contraxit. xxiij. q. iiij. qui peccat. ⁊ arg. sͣ. de frigi. fra ternitatis. circa. fi. ⁊. ff. de. acquirē. poſſeſ. iuſte poſſidet. Sed illud queritur qualiter poſſet ei obijcere fornicationem ante baptiſmuꝫ commiſſam cum omne peccatum ⁊ ſequela peccati in baptiſmo de leatur. xxvi. di. deinde. xxxij. q. i. quod autem cum dona baptiſmi ſint ſine omni luctu. de conſec. di. iiij. c. ij. ⁊. c. ſine penitentia. dicas ꝙ omne crimen tollitur in baptiſmo quo ad deum ⁊ quodcūqꝫ ⁊ qͣ litercunqꝫ contraxit ante uel adulterando ſeu fornicando. ſed quatenus illa fornicatio reſpiciebat virum non tollitur in baptiſmo qꝛ illud crimen non tam virum ꝙͣ vxorem commaculat. xxxij. q. i. in ꝯiugio. ⁊ ſic ius quod cōpetebat viro ex ſola fornicatiōe remanet et ſaluum. ⁊ ſic poteſt excipere contra illam. ſic etiam per penitentiaꝫ tollitur crimen qd̓ mulier contraxit fornicando quo ad deum. ⁊ tn̄ poſt quantamcunqꝫ penitentiā poteſt maritus illā accuſare. xxxiij. q. i. admonere. nec eā etiā recipere cōpellitur poſt penitentiā. sͣ. de couer. cōiug. gaudemus. iniquū.n. eſſet ꝙ baptiſmus tolleret bene ficium alicui cōpetens ſicut in libertate delictum enim quod commiſit quis in ſe per libertatē tollitur. ſed delictuꝫ qd̓ cōmiſit in alio non tollitur. ff. d̓ his qui no. infa. l. pe. ⁊. l. athletas.§. pōponius. uel expone quod dicitur. niſi alias fuerit fornicata.ſ. alias.i. in alio tꝑe poſt baptiſmum. ſed prius verius eſt. io. Eus qui. concedimus ꝓpter nouitatē fidei diſpenſatur circa F gradus ꝓhibitos. ſic. xxxv. q. iij. quedā. ⁊. c. quod ſcripſi. sͣ. de conſang. ⁊. affi. de infidelibus. ſi s. qui fi. ſunt leg. c. ul. ſed poſt fidē recepta contrahere non debent. ut dicit in fi. b ¶ Ut ſemen defuncti. hac de cauſa tantū olim conceſſum fuit. ut frater vxorē fratris ſumeret in vxorem. viij. q. i. olim. alias non. ſtitutio negaret̉ˣ: quia ſecūdū apoſtoluꝫʸ: frater aūt ſoror nō eſt in hu iuſmodi ſubiectus ſeruituti. Quia ſi cōuerſū ad fidem ⁊ illa conuerſa ſequatur: antequā propter cauſas predictas legitimaꝫ ille ducat uxo rem: eam recipere compelleturᶻ. quāuiſ quoqꝫ ſecundū euangelicā ueritatē qui duxerit dimiſſā mecha tur: non tamen dimiſſor poteritᵉ ob ijcere fornicationem dimiſſe: ꝓ eo ꝙ nupſit alij poſt repudiū: niſi alias fuerit fornicata. Dem liuonien̄. epō ⁊ eis qui cum ipſo ſunt fratribus. Eus qui eccleſiam ſuam: ⁊ īI fra. Quia diſpar eſt ritus in li uonien̄. eccleſia de nouo ad fidem catholicā conuerſoꝝ a noſtro: pro pter infirmitatē gentis eiuſdē cōce dimusª ut matrimonijs contractis cum relictis fratrū utantur: ſi tamē fratribꝰ decedētibus ſine prole: ut ſemēº defuncti iuxta legem moſaycam ſuſcitarent: cum talibus cōtra xerunt: ne tales ſibi decetero poſt quā ad fidem uenerint: copulent ꝓ hibentes. ¶ De donationibus inter uirum ⁊ uxorem: ⁊ de dote poſt diuortiuꝫ reſtituenda. Ex concilio habito apud vurma Ulieres. licita. puta conſanguinitatis uel alia legittima ⁊ ignoran ter contraxerint. tunc reſtitui debet ꝗcquid alter ab altero habuit sͣ. de coniug. ſer. propoſuit. qꝛ nullū fuit matrimoniū alias ſi ſcient̓ Cꝯxiſſent. ꝑdere dn̄t quicquid alter alteri dederit ⁊ fiſco applicat̉. niſi errore aut minori etate excuſent. C. de inceſt. nup. qui ꝯͣ. ar. ꝯͣ. jͣ. e. ⁊ ſi ne ceſſe. vbi de hoc. d ¶ Totaꝫ. ſi totā reddere poteſt alias inquantū facere pōt C. d̓ rei vx. ac. l. vna.§. cū au teꝫ. ⁊. ff. d̓ re iud. n̄ tantū niſi dolo diminuerit ſuā ſubſtantiā. ut in eodē.§. cū aūt. ⁊ ſi ꝑ uenerit ad pīguiorē fortuna totū reſtituet ut ibidē. sͣ. d̓ ſo lu. odoardus. ⁊ ſi maritus pa ciſcatur ut totū reſtituat. tale pactū non valet. cuꝫ ſit ꝯͣ bonos mores. ff. ſol. ma. alia cā §. i. ſi tn̄ ſoluerit repetere nō poteſt. ff. de condi. inde. nam ⁊ ſi maritus. Sed nunquid fructus reſtitui debent? qd̓ vi detur. ff. de reg. iur. in ꝯdem nationē. ſed non reſtituunt̉ niſi illi qui an̄ matrimonium obuenerunt. qꝛ illi ipſo iure augent dotē. ſed poſt matrimoniū obueniētes non auxe runt dotē ⁊ non reſtituuntur ſed fiunt mariti ꝓpter onera matrimonij ſupportanda. ff. de iure do. dotis fructus. ⁊. jͣ de vſur. ſalubriter. ⁊ expenſe neceſſarie minuunt dotē ip̄o iure. vtiles vero non. ſed pe tuntur actione mandati uel nego. ge. voluntarie expenſe permittunt̉ abradi ſine leſio ne pͥoris ſtatus. C. de rei vx. ac. l. vna.§. ſileat. ⁊. ff. de impen. in re. dota. fac. l. i. ⁊. l. qd̓ dicit̉. ⁊ hͦ verum eſt cū fit ſe paratio quo ad fedus matri monij ſecꝰ ſi quo ad torū ꝓ pter adulteriū. jͣ. e. plerunqꝫ vbi de hoc. Ignificauit. celebrato ex licita cauſa. sͣ. c. proxi. f ¶ Uendicare. ideſt retinere. g ¶ Non eſt aliud. puta pactuꝫ uel conſuetudo. qd̓ reſtitui non debeat. jͣ. e. c. ul. ff. ad exhiben. in hac actione.§. ibidē. ⁊. C. de pac. cōuen. l. ex morte. uel ſi ꝓpter adulteriū quo ad mutuā ſeruitutē diuortiū ſit factū. jͣ. eo plerunqꝫ. uel ſi ſententia lata eſſet ſuper hoc a qua non eſſet appellatum. ij. q. vi.§. diffiniti ua. ff. famil. herciſ. cum putarem. vin. h ¶ Diuiſionem. hͦ intelligit̉ de his q̄ cōiter empta fuerunt de bonis proprijs vxoris ⁊ viri. ⁊ hoc conſtat. alias enī preſumūt̉ oīa eſſe de bonis mariti. ff. de dona. inter vi. ⁊ vxo. quintꝰ mutius. ⁊. C. e. ti. etiā. ⁊ eſt ſimile ꝗcquid p̄latus eccleſie acꝗrit totū intuitu eccleſie acquiſitū vr̄. niſi appareat contrariū. xij. q. iiij. ſacerdotes. ⁊ sͣ. de pecu. cle. c. i. ⁊. ij. ar. ⁊. xij. q. i. ſint manifeſte. ber. i ¶ E prudentia. repetebat. ſed qua actione agebat mulier ꝓ dote ſua. actōe de dote nō. qꝛ nullū fuit mr̄imoniū. gͦ nulla dos. ff. d̓ iure do. l. iij. ⁊ ſic agit cōditione ſine cā. ff. de ꝯdi. ſine cā. l. ul. ⁊. C. d̓ ꝯdi. ob cau. da. l. i. qꝛ cā ſecuta n̄ fuit ꝓpt̓ quā dos dabat̉. olī recipiebat mulier dotē annua bina trina die. ho die v̓o illico reſtituunt̉ immobilia. mobilia vſqꝫ ad annū. C. de rei vxo. ac. l. vna.§. cum autem. f ¶ Incidēs acceſſorie. bn̄ dicit acceſſorie. qꝛ ſi nō ē mr̄imoniū neqꝫ dos. ff. de iure. do. l. iij. ⁊ ſic accedit mr̄imonio dos. vn̄ ⁊ dos ꝓmiſſa ꝑ vim vel metū n̄ tenet. ff. qd̓ me. cā. ſi mulier.§. ſi dos. ſicut nec mr̄imoniū.sͣ. de ſpon. veniēs. ij. ⁊. c. cū locū. ⁊. c. ꝯſultationi. ⁊ ſic ꝗ cognouit d̓ pͥncipali. cognoſcere dꝫ d̓ ac ceſſorio. ut hic dicit. ⁊ sͣ. de of. del. p̄terea. ⁊. c. prudentiā.§. ſexta. in fi. ⁊. c. ſu ſpitiōis. ff. de iuriſ. om. iu. l. ij. etiā ſi alias cognoſcere nō poſſet. incident̓ tn̄ poſſet. C. de iudi. quotiēs. ⁊. C. vbi ⁊ apud quos. l. ul. sͣ. d̓ in integ. reſt. c. pe. ⁊ ſic cauſa dotis ad iudicē eccleſiaſticū ſpectat. sͣ. e. c. i. ⁊. ij. ⁊ hic. vbi iudex ec cleſiaſticus d̓ mr̄imonio cognoſcit. Si v̓o ꝯſtante mr̄imonio agat mulier de dote. qꝛ forte maritꝰ labit̉ facultatibꝰ. vel diſſipat bona ſua. vel qꝛ mortuꝰ eſt tunc cā illa agi dꝫ corā iudice ſeculari. qꝛ modo cā dotis pͥncipalis eſt. C. de iure do. vbi. ⁊. l. ſe. ⁊. ff. de iure do. mutus.§. i. ⁊. l. quēadmodū.§. i. alias. ꝯſtā te mr̄imonio dos peti nō pōt. C. ſi ꝯſtan. ma. dos ſoluta non ſit. l. vna. ⁊ ſic ꝗ cognouit de pͥncipali. cognoſcere dꝫ de acceſſorio. etiā lata ſnīa ſuꝑ pͥnciꝑali ut hic innuit. ⁊ sͣ. e. c. ij. Sed nunquid ꝓcedent iſti aucͣte pͥmi māadati? nō vi qꝛ functi ſunt ſemel officio ſuo ſiue bn̄ ſiue male. sͣ. de offi. del. in lr̄is. ⁊. c. ſi gnificaſti. ⁊. ff. d̓ re iud. iudex ꝓcedēt.n. ex iſto ſecūdo mādato. eccleſia eniꝫ fauor̄ dotis ſuꝑ ip̄am cām delegat. qꝛ publice vtile ē mulieres dotes ſaluas B 4 Ulieres cum ꝓ aliqua licita cauſa a proprijs uiris fuerint ſeparate: totam dotem precipimus ſibi reddi. Rbanus tertius decano can tori ⁊ capitulo leon̄. Ignificauit. p. mulier ꝙ quū h. quem loco uiri tenebat: di I uortio inter eos ſolēniter celebratoᵉ dotem ſuā illicite detinet ⁊ reddere ꝯtradicit poſſeſſiōes etiā que ipſis dum ſimul uiuerēt cuiuſcūqꝫ ꝯtractꝰ titulo cōiter obuenerūt: ea prorſus excluſa ſibi nititur uendi. care. Ideoqꝫ mādamꝰ quatenus ſi ita eſt: ⁊ non eſt aliudᵍ quod obſi ſtat: ipſum ad reſtitutioneꝫ dotis ⁊ diuiſiōem eoꝝ que olim cōiter ha buerūt diſt. ec. compellatis. CLemens. iij. Eprudētia ueſtra miramur Tꝙ cū nobis cauſam matrimo nij: que uertebat̉ inter. h. ⁊. m. cōmiſiſſemus terminandā: ⁊ uoſ con ſanguinitateꝫ inter eos inueniētes ſententiā diuortij tuliſſetis: de dote quaꝫ a uiro mulier repetebatⁱ quio quā ſtatuere diſtuliſtis. Quia īgit̉ uos qui de matrimonio principali ter cognouiſtis: ⁊ de dote que eſt cauſa incidens acceſſorie cognoſcere ualuiſtis ⁊ ſnīaliter diffinire:

habere. propter quas nubere poſſint. ff. de iure do. l. ij. ⁊. ff. ſo. ma. l. i. ⁊ etiam papa ſimplicit̓ cām dotis cōmittit ẜꝫ ꝯſuetudinē eccleſie. jͣ. e. c. pe. ſed hic pe tebat mulier dotē ſibi reſtitui tanꝙͣ acceſſoriuꝫ pͥncipali queſtioni. ⁊ ideo de buerunt ꝓnunciare ſuꝑ dotē. vn̄ videt̉ ꝙ auctoritate pͥmi reſcripti procedere pn̄t. ſꝫ meliꝰ eſt dicere ꝙ auctoritate iſtaꝝ litteraꝝ procedant. qꝛ functi ſunt officio ſuo ſuper pͥncipali. vn̄ cū tunc nihil dixerint ſuꝑ ac ceſſorio vlteriꝰ nō iudicet. qꝛ ꝑ pͥmas litteras ꝓcedere pn̄t ſuper acceſſorio. g ¶ Sicut canonicum. hͦ eſt ſi nihil obſiſtat qd̓ impediat. et ſi totum reſtituere poſſit. ha bita ratione ne egeat ut dixi sͣ. c. i. ⁊. ij. Lerunqꝫ. iudicio eccleſie. alias nō licet. etiaꝫ ſi nota eſſet fornicatio. sͣ. ti. ꝓx. c. porro. ut ibi dr̄. ⁊. c. ex lr̄is. i ¶ Propria volūtate. reſume ob hanc cauſā fornicationis alias non noceret. k ¶ Nec reconciliata. ad qd̓ cōpelli non pōt etiā poſt pe nitentiā. sͣ. d̓ ꝯuer. cōiug. gau demus. xxxiij. q. ij. admone. re. ſed ſi recōciliata fuerit po ſtea illam fornicationē obijce re non poterit. qꝛ ei remiſit hͦ qd̓ ei licet ẜꝫ euangelicā veri tatē. sͣ. de iureiura. quemad modū. ⁊. xxxij. q. i. qd̓ aūt. ⁊. c. non erit. ⁊ qꝛ mors illiꝰ iam ꝓbauit. ff. de adul. ſi vxor. in fi. ⁊.xxxij. q. v. horrendus. ni ſi poſtea fornicetur. l ¶ Dotalitiū.i. donationē pro pter nuptias. Sꝫ hec expoſi tio nō videtur bona. qꝛ dona tio ꝓpter nuptias debet redi re ad virum ſicut dos ad mu lierem. jͣ. e. c. ul. in fi. ⁊ ita nō poſſet repetere dotalitiū etiā alias poſt ſeparationē. ſꝫ pōt hoc intelligi cū mulier lucrat̉ donationē uel partē ex pacto. jͣ. e. c. ul. ⁊ ſic illā donationē quā ex pacto habu iſſet ꝑdere debet. uel appellatur hic dotalitium res parafernales. ad quaruꝫ reſtitutionē tenetur maritus. C. de pac. cōuen. l. ul. ⁊. l. hac lege. m ¶ Non valebit. Sed pone ſententiā latā eſſe quo ad tori ſeparationem pro pter fornicationem. ⁊ ſic amiſit dotē mulier. demum probatur conſanguini tas inter eos. ⁊ ꝓnunciatur matrimoniū nullum fuiſſe inter eos. mulier re petit dotē tanꝙͣ non cōmiſerit adulteriū. queritur an poſſit repetere cum ef fectu. quod poſſit. probatur. quia ex futuro euentu patet ꝙ nō fuit matrimonium. ⁊ ſi non fuit matrimonium. non fuit adulterium. sͣ. de frigi. ⁊ male. fra ternitatis. in fi. ⁊ veritate manifeſta nō obſtat res iudicata. jͣ. de pur. vul. c. ij. ⁊. viij. di. veritate. ⁊. ff. de condit. ſine cā. ſi fullo. ⁊. l. auunculo. ff. de re iudi. l. i. ⁊. ff. de vſufruc. leg. l. vxori. ij. ex quo.n. nullū fuit matrimonium nulla fuit dos. C. de condi. ob. ca. da. l. i. Item ex noua cauſa tollit̉ prima ſentētia. sͣ. ti. ꝓxi. ex litteris. ⁊. ar. jͣ. e. c. ꝓx. gͦ quicquid datū fuit nomine dotis pōt repe ti. qꝛ patet nullum fuiſſe adulterium ⁊ ſic eccleſia decepta fuit in illa ſentētia. ergo reuocari dꝫ. sͣ. de frig. ⁊ malefi. fraternitatis. Itē per ſecundā ſententiā tollitur prima.s. de re iud. inter monaſteriū. ⁊. c. ſe. Sed contra res iudicata pro veritate accipitur. ff. de re iudicata. res iudicata. ⁊. ff. fami. her. cū puta rē. ⁊ ex ſententia ius factū eſt inter partes.sͣ. de re iudi. cuꝫ inter vos. ⁊. ff. de liber. agno. ſiue. in prin. ⁊ ſecūda ſententia contra res prius iudicatas. a quibus appellatum non fuit nulla eſt. ij. q. vi.§. diffinitiua. Preterea adulteria ſi cut ⁊ alia crimina ſecundū intentionē iudicantur. ⁊ ex corde procedunt. xv. q. vi.§. i. ⁊. xxxiiij. q. ij. in lectū. ⁊ de pe. di. i. ſicut tribus. ff. de fur. quod iniu rie. ⁊. jͣ. de ſen. exco. cū voluntate. ⁊ iniuria ex affectu mentis fit. xv. q. i. illud pereque. ⁊ negari non poteſt. quin mulier iſta ex affectu mentis iniuriaꝫ fa ceret ei. quem pro vero marito tenebat. ⁊ ita dolū cōmiſit ſine quo non com miſit adulteriū. ff. ad. l. iul. de adulte. l. pe. In contrariū pro prima parte alle gari poteſt illud. quid obfuit iniuria. vbi conatus non habuit effectum. sͣ. de ſpon. adoleſcens. vbi de hoc. Suꝑ hoc dicunt quidā ut. t. ꝙ mulier iſta dotē ſiue dotalitiū ſuū repetere poteſt. Alij dicunt ut lau. ꝙ non eſt vlterius au dienda. licet modo appareat ꝙ non fuerit matrimoniū. quia nihilominꝰ pu niri debet propter intētionē cū opere ſubſecuto fecit.n. quod potuit. sͣ. de biga. nuper. ⁊. c. ul. ⁊. ff. de adul. ſi vxor.§. i. ⁊ ar. huius. c. ⁊ eo ipſo ꝙ vxor condēnata eſt de adulterio. vir debet habere ante nuptias donationem ⁊ doteꝫ. in aut̉. ut licet ma. ⁊ auie.§. ſi de adulterio. alias eſt v̓. ſub illo.§. qui vero plurimas. col. viij. ⁊ iſtud verius credo. principiū enim debet ꝯſiderari in talibꝰ ⁊ non exitus. ut per hoc ceteris delinquendi audacia auferatur. ſed ſi hoc eſ ſet falſum poſſet cōmitti in probatione impedimenti. prima opinio magis be mandamus quatenus predictū. h mo. pre. cogatis: ut predicte. m. to tam dotem ſicut canonicūᵍ fuerit re ſtituere non moretur. ¶ Pemens. iij. Lerūqꝫ: ⁊ īfra. Si mulier ob cauſam fornicatiōis iudicio eccleſie aut propria uoluntate a uiro r̄ceſſerit. nec recōciliata poſtea ſit eidē dotem uel dotalitiūᵏ repete re non ualebit. ¶ Nno. iij. cōpoſtel. archiepō ⁊ uniuerſis epiſcopis ī r̄gno legion̄conſtitutis ¶T ſi neceſſe ſit: ⁊ infra. Quia uero caſtra quedā: que rex le gion̄. filie regis caſtell. in dotēª tra didiſſe ꝓponit̉: ita ut ſi eaꝫ aliqua occaſiōe relinqueret: ipſa cederēt in ius eiꝰ. īpedimētū preſtare uidē tur huiꝰ copule diſſoluēde: cum ca ſtra ipſa nō tā ob turpē quā ob nullāᶜ cāꝫ ſint data: utpote cū inter eos matrimoniuꝫ nō exiſtat: ⁊ ideo nec dos nec donatio ꝓpter nuptias: ne ad cōmodū ei cedat quod debet ī penāº eiꝰ potius retorqueri: caſtra ipſa reſtituiᶜ uolumus: ⁊ ad id puel lam ꝑ excōicatiōis ſnīam coartari. Dem archidiacono ſancti an dree de Scotia. nigna apparet. ſed non eſt extendenda licentia. T ſi neceſſe. in dotem.i. in donationem propter nuptias. quaꝫ facit maritus vxori. prout fecit iſte. jͣ. c. prox. in fi. b ¶ Ut ſi eam. ſub tali forma prohibetur contrahi matrimoniuꝫ. ff. de verb. ob. ſi ſtipulatio. ⁊. C. d̓ inuti. ſtip. libera. ⁊ sͣ. de ſpō. gēma vbi de hoc. ⁊ iſtud pactuꝫ perinde haberi debet. ac ſi nō fuiſſet appoſitū. C de ꝯdi. ob. ca. da. l. i. pactum.n. ꝯͣ bonos mores nō valꝫ ff. ſolu. ma. alia.§. i. ⁊. C. de pac. pacta que. ⁊. viij. di. que ꝯmorem. c ¶ Ob nullaꝫ. ff. de ꝯdi. ſi. ca. auuncu lo. ⁊. C. de ꝯdi. ob cau. da. l. i. d ¶ In penā. ſi. xvi. q. i. legi. ⁊. ff. de nego. ge. ſine. ⁊ ex im probitate nemo cō ſequit̉ actiōꝫ. ff. de futis. itaqꝫ fullo. e ¶ Reſtitui. ex hoc vr̄ qd̓ ſi ꝯͣ canones uel ꝯͣ p̄cepta leguꝫ uel ꝯſtitutiōes pͥncipū ꝯtrahit̉ matri moniū. ſoluto ma trimonio licite repetit̉ quicꝗd dotis noīe uel donatiōis datū eſt. ut. ff. d̓ cōdi. ſine cā. auunculo. ⁊. ff. d̓ ritu nup. ſi p̄fectus. ⁊. C. de ꝯdi. ob. ca. da. l. i. Sꝫ ꝯͣ vr̄. qui.n. ſcie ter ꝯͣ p̄cepta leguꝫ uel ꝯſtitutiones pͥn cipū nuptias ꝯͣhūt quicquid alteri da tū eſt dꝫ ei auferri. ⁊ fiſco applicat̉. C. de inceſt. nup. ꝗ ꝯͣ. ff. de do na. int̓ vi. ⁊ vx. cū hic ſtatus.§. ul. ⁊ inſti. d̓ nup.§. ſi aduerſus. Qui dā dicunt. ꝙ ſi ignorabāt ſe eſſe ꝯſanguineos tunc repetit̉ qd̓ datū eſt. alias non. C. ſol. ma. ſi quis ignoras. ⁊. l. predicta. C. de inceſt. nup. qui contra. Iſtud ſatis videt. ſed obuiat hoc exemplum. quia iſti bene ſciebant ſe eſſe conſanguineosʸ. nec hoc ignorare poterāt ꝙ in tali gradu erāt argu. C. de liber. ca. ſi filium. ⁊. C. de in inte. reſti. mi. de tutela. dixit Io. ꝙ ſi aliqui ſciunt ſe eſſe conſāguineos. ſed credunt ꝙ liceat ſibi inuicem contrahere matrimonium. tunc competit repetitio. ff. de adult. ſi adulterium.§. ſtuprū. ⁊.§. fratres. ⁊.§. inceſtum. ⁊ in eo caſu poteſt intelligi quod hic dicitur. ſi auteꝫ ſciebant ſe non poſſe contrahere. tunc non repetunt quod dederūt ſed fiſco applicatur. C. de inceſt. nup. aut̓. inceſt. ⁊. l. qui contra. tā. dixit. ꝙ hec non eſt excuſatio quia iſti ſciebant ſe eſſe tales ꝙ non poterant contrahere ut dictum eſt vn̄ debebant perdere quicquid hincinde datum eſt. Et prouidit hic dominus papa propter bonuꝫ pacis quia niſi caſtra reſtituerentur. non poterat pax inter eos re formari. Et alia ratio eſt. hic non poterat ſeruari pena ſtatuta. quia non erat cui applicarentur bona illa. cum nullum habeant illi rege ſuperiorem ſeu fiſcuꝫ. vnde merito ⁊ iure reſtitui debuerunt illa ca ſtra ⁊ alia que data ſuūt. ne alter in lucro remaneat. vnde potiꝰ puniri debuit ſi ſuperiorem habuiſſet. ⁊ hoc ſatis colligitur per littera ne ad commodum cedat ⁊c. ⁊ ſic ceſſant contraria. tan. ⁊ quia reꝫ aliter ab illa coniūctione non recedebat. ut dicit littera illa nec ad commodum cadat ⁊cͣ. Uper. vixerit. ſimile. x. q. ij. hoc ius porrectum.§. ſi economꝰ. ¶CC. de vſu ⁊ habi. ſi patri. Tertiam. idem eſſet ſi totam. h ¶ In dotem.i. donationem. i ¶ Uiduarum. tanꝙͣ miſerabilium perſonaꝝ. lxxxvij. di.§. i. ⁊. c. i. d̓ hoc dicitur de fo. compe. ex tenore. k ¶ Nullus plus iuris. ut.i. q. vij. daibertū. ff. de reg. iur. nemo plus ff. de acqui. re. do. traditio. ⁊ sͣ. de iurepa. quod autē. in fi. ⁊. c. cura ar. contra. ff. de vſufruc. quod noſtruꝫ non eſt. ff. de acꝗ. re. do. non eſt nouum. contraria caſualia ſunt. l ¶ Quoad vixerit. ⁊ ſic habes ꝙ feudum poteſt alienari ad temp alias non poteſt alienari. sͣ. de feu. c. ij. vbi de hoc. Uper a nobis tua diſcretio re Iquiſiuit: ſi aliqua terra data fu erit alicui: n̄ ī hereditatē uel feudū ſed tantum quod uixeritʳ poſſidenda: ⁊ ipſe poſtmodum tertiamᵍ par tem uxori ſue in dotem conceſſerit utrum eo defuncto prefatam doteꝫ uxor dum uixerit habere debeat ⁊ tenere: cum eccleſie dotes ꝓtegei teneatur uiduaꝝᵗ. Poſtulaſti pre terea ſi qua terra data fuerit alicui ⁊ heredi quem de uxore legitima ꝓ crearet in hereditatem uel feuduꝫ ⁊ ipſe uxori ſue quadaꝫ parte ipſi in dotem conceſſa deceſſerit poſtmodum ſine prole: an mulier dotē eandē de iure poſſet habere. Noſ autem conſul. t. t. r. ꝙ cuꝫ regulariter nullus plus iuris tranſferre poſſit: quam eum conſtet habere: uir cui terram predicto modo ꝯce ditur: non poteſt uxori relinquere quod ei non licuit niſi quoad uixe rit poſſidere. nec licꝫ uxori ſue par tē illiuſ terre in donationē propter nuptias ex uiri cōceſſione tenere: niſi donationi ille ad quem ſpectat dominium illius terre: uoluerit cō ſentireᵐ. Quod autē de prima con ſultatione dicimus hoc reſpondemus etiam de ſecunda. nam licꝫ ec

poteſt. ar. ff. qui. mo. pig. vel ypo. ſol. ſicut re corporali.§. ſi volunta te ⁊.§. ſed ſi permiſerit. ⁊. l. ſi debitor.§. ſi in venditione. n ¶ Fauorabilem. lxxxvij. diſtin. ep̄i. C. quando impera. inter pu. ⁊ vi. l. yna. ⁊ sͣ. de fo. compe. ex tenore. vbi de hoc. o ¶ Sanctiones. C. de dona. ante nup. l. i. ⁊. ul.§. ſancimus. ⁊ dos ad vxorem ⁊ dona tio ad virum ſoluto matrimonio reuer titur. niſi ex pacto lucretur. jͣ. e. c. ulti. Er veſtras cō uenire.i. ad iu dicium euocare ad petitionem. h. q ¶ Repulerat. ⁊ iō audiri non debuit. niſi primo ipſam re ſtitueret. sͣ. de reſti. ſpo. ex conqueſtiōe ⁊ sͣ. de ordi. cog. ſu per ſpoliatiōe. ⁊. c. cum dilectus. r ¶ Lacita veritate. de proceſſu negocij ut ſequitur. ſic. sͣ. d̓ re in. int̓ mōaſteriū ¶ Ad inopiā. ⁊ bo na uidebatur illa ꝓ nunciatio. qꝛ exqͣ maritus incipiebat labi facultatibus ⁊ re ſna male vti. cogendus erat eaꝫ re ſtituere. C. de iure do. vbi. ⁊ in aut̉. de equalitate dot.§. ul ti. col. vij. immo eti am ſequeſtrāda ē. cuꝫ preſumitur vir eam diſſipaturus. ff. ſol. ma. ſi cū dotē §. ſi vero dotem ſi ergo tenet̉ eam red dere. ergo non pōt eam repetere. sͣ. de iureiu. quemadmo dum. qꝛ turpiꝰ eij citur ⁊c. ⁊ dolo petit qui reſtituer̄ ſtatim debet. ff. de re iud. in condēnatione. in fi. Sed hec non habent locū in caſu iſto. ut hic dicitur. Cum.n. corpus ſuū vxor ei cōmiſe rit multo fortius ⁊ dotem ſibi cōmittere debet ſub ea quam poteſt cautione preſtare. ut ſequitur. C. de pac. cōuen. hac lege. ⁊ eſt ſimi le. xij. q. i. precipimus. immo vxor tenetur alere virū ſuum egentē de dote. ff. de iure. do. mutus.§. manentē. Et premiſſa locum habēt cum maritus ſuſpectus eſt de dilapidatione quia male verſatur in re ſua. ⁊ non cum paupertate laborat ut hic faciebat. ⁊ ita reſtituet̉ huic dos prout hic dicitur in fi. Lau. l ¶ Niſi cautionē. lex enim prohibet fideiuſſorem dari pro dote. C. nē fideiuſ. do. den. l. i. ⁊. ij. ſed in alio caſu illud intelligitur. u ¶ Et infra. ſed cum ipſe cautionem preſtare non poſſet ad inſtantiam ipſius domino pape hec reſcribere curauerunt. x ¶ Quam poteſt. iuratoriam.ſ. in aut̓. ut nulli liceat habere loci cō ſerua.§. ſi vero crimen. col. ix. vbi dicit̉ ꝙ ſi mulier accuſat̉ de cri mine pro quo debeat cuſtodiri. debet dare fideiuſſorem. ſi fideiuſlorem dare non poteſt iuratoriā cautionem preſtet. ⁊ ſufficit. C. de ep̄iſ. ⁊ cleri. aut̓. generaliter. ⁊ in aut̓. de liti.§. ad excludendas. vn̄ ſumptū eſt hoc aut̓. generaliter. col. viij. f ¶ Honeſti lucri. nō enim tenet̉ fenerari dotē ⁊ de vſuris alere vxo rem. ar. C. de admi. tu. aut̉. nouiſſime. ſed ꝯuertat eā in ſocietateꝫ boneſtā uel aliquod cōmerciū. ⁊ ex lucro honeſto eā alat. ar in aut̓. ut hi qui obligatas habere prohibēt̉ res mīoris.§. quoniā aūt vide mus. col. vi. ibi tamen dicitur ꝙ ſi minor non habet vnde viuat ſꝫ tantū pecuniam. tunc curator cogitur fenerari. la. z ¶ Onera. ff. d̓ iure do. ſi is ꝗ ſtichū.§. ibi dos. ⁊. jͣ. d̓ vſur. ſalubrit̉. t. Onatio. conſtante. Nota ꝙ donatio inter virū ⁊ vxorē mori Cbus prohibita eſt. ne mutuo amore inuicē ſpolientur nō obtē perando donationibꝰ. ſed ꝓfuſa erga ſe facilitate vtentes. Maio res.n. noſtri hoc prohibuerunt amorē honeſtū ſolis animis exiſti mantes. ⁊ ne alter in paupertatē incideret. ⁊ alter ditior fieret. nec eſſet illis ſtudiū filios educandi. ff. de dona. inter vi. ⁊. vxo. l. i. ij. et iij. ⁊ in aut̓. qui mo. natu. effi. legi. ⁊ ſui.§. illud quoqꝫ. ad fi. col. vi. ⁊ nulla eſt donatio vbi matrimonium tenet. Si vero matrimoniuꝫ cleſia in cauſis uiduarum ſe fauora bilemᵏ debeat exhibere: contra iuſticiam tamen non eſt eis fauor ec. cleſiaſticus concedendus. Illud uero te nolumus ignorare: ꝙ uxor dare dicitur uiro dotem: uir autem uxori donationem facere propter nuptias ſecūduꝫ legitimas ſanctio nes. ¶Dē archiepō ⁊ archidiacono genun̄. Er ueſtras lr̄as intimaſtis ꝙ cū magr̄m. R. ſuper quadaꝫ ſumma pecunie pro. h. pauper̄ au ctoritate noſtra curaueritis conue nireᵖ quam idem. h. pro dote uxo ris ſue requirebat ab eo dictꝰ. R. exceptionem oppoſuit contra ipſū ꝙ uxorem ſuaꝫ a ſe repuleratq: ⁊ tā cita ueritate ſuper hoc litteras īpe traueras: qꝛ cum ſuper eadem dote alia uice corā ueſtre ciuitatis cōſulibus queſtio mota eſſet ipſi pro nunciauerunt: ut quoniaꝫ idem. h. ad inopiamᵖ uergere uidebat̉: dos illa non aſſignaret̉ eidem: niſi cautionemᵗ idoneam de ipſa non peri. tura preſtar̄t: unde uos ei ut de ſal uanda dote caueret: ⁊ uxorē ſuā re ciperet: precepiſtis: ⁊ infra. Cum ergo ſatis poſſit ei modicum credi dotis: cui creditum eſt corpus uxo ris: mādamus: quatenus doteꝫ aſ ſignari faciatis eidem ſub ea quam poteſtˣ cautione preſtare: uel ſalteꝫ non tenet. donatio de iuris rigore valet. Sed fas non eſt tales donationes eſſe ratas. ne melioris conditionis videantur delinquentes ꝙͣ qui non deliquerunt cōtra hendo. ff. eo. l. iij.§. i. ⁊. C. eo. ſi ex voluntate. ſed inter ſponſuꝫ ⁊ ſponſam tenet donatio. ff. eo. inter eos. ⁊. l. cum hic ſtatus.§. ſi quis ſponſā tn̄ ſi donator in eadem voluntate vſqꝫ ad ſupremū vite exitū ꝑdurauerit valet donatio. C. eo. l. i. ⁊. iij. et hic vbi dicitur. niſi donatori obitu ꝯfirmet̉. Et ſi donatio legitimū modū excedat. ⁊ nō fuit inſinuata vſqꝫ ad legittimū modū. valebit ſi ꝑmanſit in ea voluntate vſqꝫ ad mor tem. C. e. l. donationes. b ¶ Locupletior. donatio ex qua hoc ꝯtingit nulla eſt. ff. ē. l. iij. i. ℟. ⁊ ex eo ꝙ dicit ꝗ ex qua alter locupletior ⁊ ali pauperior a ꝯͣrio ſenſu datur ītelligi ꝙ donatio teneat his ceſſantibꝰ qd̓ veꝝ ē. Si gͦ ma ritus non ſit pauperior tenet donatio. ut ſi maritꝰ ſit inſti tutus heres ⁊ repudiet here ditatem donationis cauſa. ut deferat̉ vxori ſibi ſubſtitute. uel ſi repudiet legatum ut re maneat penas vxorē oneratā ꝓ legato p̄ſtando uel ſi roga tus eēt reſtituere hereditatē vxori nec detrahat qͣrtam cā donatōis tūc tenet donatio. ff. e. ſi ſponſus.§. ſi maritus. ⁊.§. ſi ꝗſ. uel ſi donauerit vxo ri rē alienā. ff. e. ſed ⁊ ſi conſtāte. Itē licet pauperior fiat donator. ⁊ accipiēs non fīat locupletior. tenet donatio. ut ſi emerit inde vnguenta. ff. e. ꝙ autem.§. i. Itē valet qn̄qꝫ donatio licꝫ donator fiat pau perior ⁊ accipiens locupleti or ſi in tempꝰ finiti matrimo nij ſit collata. ſed ante temp illud non efficitur res dona ta donatarij. ſꝫ differt̉ in tp̄s quo mulier a lege viri ſoluta eſt. ff. e. ſi cum vxori.§. ul. ⁊. l. qꝛ. ⁊. l. ſi interim. Iteꝫ in alio caſu valet donatio. lꝫ alter fi at pauperior ⁊ alter ditior. ff. e. ꝙ ſi vir. ſit autē donationis reuocatio quate nus donator pauperior ⁊ accipiens locupletior factus eſt. ff. e. ſi ſpōſus.§. ul. c ¶ Tacite uel expreſſe. tacite autē fit reuocatio ꝑ diuortiū niſi in diuortio vo luerit donationē valere. ff. e. ſed interī.§. ſi maritus. ⁊. l. cum hic ſtatꝰ.§. ſi di uortiū. ⁊. C. e. l. a marito. Itē tacite fit reuocatio ſi pͥus ꝗ libertatē acceperit deceſſerit ꝙͣ is ꝗ ꝯtulit ut in. l. p̄dicta a marito. ſi v̓o pͥuſ decedat is ꝗ donauit nec reuocauit donationē. ꝯfirmat̉ morte ꝑ ſilentiū. C. e. donationes. ⁊. l. i. ⁊ iij. ſi aūt ſimul moriant̉ puta naufragio uel ruina. valet donatō. ff. e. cū hic ſta tus.§. ſi ambo. Expreſſe reuocatur donatio cū donator eā reuocat. C. eo. a marito. niſi peniteat eū reuocaſſe donationē. ut ſupremū iudiciū eiꝰ ſiue voluntatē ſpectemꝰ. ff. e. cū hic ſtatuſ.§. penitētia. Itē exp̄ſſe ſit reuocatio. ſi ma ritus ea q̄ donauit poſtea pignori dedit uel alij donauit uel alio modo aliena uit. C. e. ſi maritus tuus. ſi s. de procura. non iniuſte. Et hec que dicta ſunt de dona. inter virum ⁊ vxo. inter parentes ⁊ liberos pene intelligi debēt. int̓ quo prohibita eſt donatio cum vna ꝑſona intelligantur. C. de impub. ⁊ alijs ſubſtit. l. ul. ⁊ xxxv. q. iij.§. hac auctoritate. niſi in caſibus. d ¶ Qui donatum. ut. C. e. l. a marito. ⁊. ff. eo. cuꝫ hic ſtatus.§. ſi ambo. ⁊ iſta v̓ba tacite uel exp̄ſſe vel ꝗ datū accipit ⁊ cetera ſūpta ſūt ex iſtiſ duabꝰ legib e ¶ Sicut dos. dos.n. dat̉ viro a muliere ⁊ donatio dat̉ vxori a viro. sͣ. e. nup. in fi. C. de donati. an̄ nup. l. i. ⁊ ul. ⁊ ideo redire debent ad eos ut hic dicit̉. et dos ⁊ donatio propter nuptias dn̄t eſſe equales hincinde. C. de pac. conuē. aut̓. eqͣlitas. ⁊ in aut̓. de equalitate dot̄.§. hec igit̉. ⁊.§. decetero. col. viij. ⁊ ve rum eſt ꝙ iſta dn̄t redire ad mulierē ⁊ viꝝ. niſi ꝯſuetudo ſit in ꝯtrariū ut di hic uel niſi pactū de dote uel donatiōe lucrāda uel parte ſit factū int̉ eos. ut hic dicit. ⁊. C. de pac. ꝯuen. ex morte. aut̓. eqͣlitas. ⁊ in aut̓. de eqͣ. ⁊ do.§. hoc igitur. C. de rei vxo. ac. l. vna.§. illo ꝓculdubio. ⁊ iſtud pactū dꝫ eſſe equale hincinde. ⁊ ſi nō ſit eqͣle maior pars lucri ad minorē dꝫ reduci. ut. l. predictis ex morte. ⁊ aut̓. equalitas. ⁊. l. lege leonis. C. de pac. conuen. Apellanum. cū ſecunda. ſecūde nuptie bn̄dicēde non ſunt. jͣ. e. vir aūt. ⁊ ſecundā accipere ẜm veritatis rōnem vere fornicatio eſt. xx xi. q. i. hac rōne. ſꝫ illud intelligit̉ pͥmo viuente ⁊ non debēt bn̄dici C ſecunde nuptie ad exhortationē ꝯtinentie. ſic ⁊ ſacerdos intereſſe non dꝫ nuptijs clādeſtine contractis. sͣ. de clādeſti. matri. cū inhibitio.§. ſa ne. multominꝰ debet illas bn̄dicere. ⁊ alia ratio eſt. quia ſacramentū iterari alicui mercatori cōmitti: ut de ꝑte honeſtiʸ lucri dictus uir oneraᶻ poſ ſit matrimonij ſuſtentare: ne occaſione dotis detente uxor a uiro dimiſſa: ſeu uir qui dimiſit uxoreꝫ ad ulterij reatum incurrat. GReg. ix. Onatio que conſtanteª matri monio inter coniuges dicitur eſſe facta: exquo alter locupletior ⁊ pauperior alter efficitur. firmita. tem non habet: niſi donatoris obi tu cōfirmet̉ que tn̄ penitꝰ euaneſcit ſi reuocet̉ ab eo taciteᶜ uel expreſſe uel qui donatūº accepit priꝰ debitū nature perſoluat. Sane ſoluto ma trimonio ſicut dosᵉ ad muliereꝫ ſic ⁊ donatio propter nuptias redit ad uirū niſi de conſuetudine ſecus ob tineat uel ex pacto de lucranda do te ⁊ donatiōe ꝓpter nuptias: quod equale ſit: cuꝫ hincinde contrariū iudicatur. de ſecundis nuptijs. AL exander. iij. Apellanum quem bn̄. dictionem cum ſecunda conſtiterit celebraſ C ſe: ab officio beneficio qꝫ ſuſpenſum cum litterarum tua ruꝫ teſtimonio ad ſe. ap. nullatenꝰ deſtinare poſtponas. Ucius tertius uniuerſis chriſti anis in captiuitate ſarracenorū po ſitis.

non debet. jͣ. e. vir autem. vb i hec rō notatur. g ¶ Ominuſ. ei ꝯſtet. sͣ. de ſpon. in pn̄tia. vbi notat̉ ad iuris ſit d̓ hac materia ⁊. C. de repu. aut̉. hodie. ⁊ in aut̓. ut li. ma. ⁊ auie.§. quod autem. col. viij. h ¶ Nō deneget. ⁊ ita ꝓpt̓ dubiū p̄ſumit̉ ꝓ mr̄imonio qd̓ fieri dꝫ. sͣ. d̓ ſpō. iuue nis. ⁊ ar. sͣ. d̓ ma. ꝯͣc. ꝯ int̉. ec. c. i. ⁊. ff. d̓ re. iur. ī ābiguis. ⁊. ff. d̓ iut̓ do. ī ābigi is. niſi qn̄ dubitat̉ an ꝯtractū ſit ꝯͣ matrimoniū qꝛ clande ſtinum eſt quo caſu potius p̄ ſumitur adulteriū ꝙ matrimoniū xxx. q. v. aliter. ⁊ ar. sͣ. de clādeſti. deſpon. c. ij. i ¶ Nullatenus exigendū. hͦ ē ꝓpter ꝯſcientiā dubiā ex ꝓ babili cā. ſi. jͣ. de ſen. excom. inquiſitioni. in fi. k ¶ Adulterinis. hic ītellige. ſi poſtꝙͣ intellexerit ꝓ certo de vita prioris mariti cū ſecū do remaneat qꝛ ſtatim eſt ad ulteriū ⁊ non ante. xxxiiij. q. ij. cuꝫ ꝑ bellicā. ⁊ eſt ar. ꝙ ma trimoniū qd̓ ab initio valuit tractu tēporis infirmatur. ff. de iudi. ſi alter. ⁊. l. ſi a me. ſꝫ non fuit matrimoniū ab ini tio in veritate ſed nūc primo declaratur matrimoniū non fuiſſe ſicut econuerſo ex futu ro euentu apparet matrimo niū ab initio fuiſſe. sͣ. d̓ frigi. ⁊ male. fraternitatis. in fine Ir benedici. sͣ. e. c. i. vbi ( de hoc. m ¶ Iterari. ſacr̄a.n. iterari n̄ dn̄t.i. q. i. hanc regulā. ⁊. c. hi qui. ne fiat eis iniuria.i. q. i. qd̓ quidā. ⁊ de conſe. di. iiij. oſtenditur. xxiiij. q. vij. quē admodū. ⁊. C. ne ſanc. bap. ite. l. i. ⁊. ij. videret̉.n. ꝙ ſacra mentum huiuſmodi non fuiſſet collatū. uel ꝙ inefficax fuiſſet omnino. ⁊ ſic fieret in iuria ei. i. q. i. ſacramēta tn̄ pe nitentia bene iteratur. de pe. di. iij. adhuc inſtant. fallit eti am ẜm quoſdam in extrema vnctiōe. Quid.n. impediret hāc iterari. cū nō ſit ſacr̄m ſꝫ or̄o ſuꝑ hominē. i. q. i. manꝰ. ⁊ ſolennis penitētia non ite ratur. l. di. ꝙuis. ⁊. c. in capite? gr̄a tn̄ dicit ꝙ iteratur ẜm conſuetudinē quorundā. de pe. di. iij.§. ex perſona. ⁊ bn̄dictio iſta cū aliquiſ ſecundā duxit virginē iterat̉ ẜm conſuetudine quorundā locoruꝫ ⁊ hoc ſi papa ſciat talem conſuetudinem. alias non licet. n CUper illa. nubat in dn̄o. jͣ. c. prox. ergo cum apoſtolus nullū tempꝰ adij ciat. nec nos adijcere debemus. xxxi. q. i. quod ſi dormierit. ⁊. ij. q. v. cōſuluiſti. ⁊ sͣ. de tranſla. inter corporalia. ſoli ergo honeſtati ſue conſulat muli er. quia ſtatim licet ex quo tempus non adijcit̉ inſti. de v̓bo. ob.§. pure. o ¶ Per lnīaꝫ. qͣ intelligit̉ īteruenire eoip̄o ꝙ n̄ ꝓhibet̉. ut. xvi. q. i. ſūt nōnulli p ¶ Infamia. jͣ. c. prox. Um ẜm. cui vult. ſic. vij. q. i. ſicut alterius. ⁊ sͣ. c. prox. r ¶ Legalis infamie. quā infligit lex ei q̄ nubit infra annū ne turbaret̉ ſan guia ⁊ de ꝓle dubitaret. C. de repu. ꝯſenſu.§. ſi vero. ff. de his qui no. infa. l. libertorū.§. i. Et no. ꝙ canones iſti non ſolū talē muliereꝫ liberant ab infa mia ſed ab omni pena quā exprimit lex. C. de ſe. nup. l. i. ⁊ in aut̓. hiſdem pe nis. ⁊ in aūt. d̓ reſti. ⁊ ea que pa.§. ul. col. iiij. nec debet dici infamis in foro ci uili. exquo ꝑ eccleſiā ⁊ licentiā apoſtoli remiſſa eſt. argu. sͣ. qui fi. ſunt le. per venerabile. ⁊. ij. q. iij.§. hinc colligit̉. Quidā tn̄ dicunt ꝙ propterea non euadit pena illa. qua priuatur ante nuptiali donatione aut p̄dicte. de reſti. ⁊ ea q̄ pa.§. ul. colla. que virum ſuū ita velociter dehoneſtauit. ut appareat etiaꝫ eo viuente ea nō caſte vixiſſe ut ibi dicit̉. ⁊ ideo perdere debet ꝗcquid ex libera litate viri ad eā potuit ꝑuenire. nec eccleſia in hoc potuit penā illā tollere. qꝛ quandā ingratitudinē videt̉ mulier cōmiſiſſe. ar. s. de dona. ꝓpter eius. nec eſt hoc contra apoſtolum sͣ. de diuor. gaudemus. ſ ¶ Ab apoſtolo. quam alicui auferre non poſſumꝰ. xxviij. di. de his. benefici um.n. iuris nemini eſt auferendū. v. di. ad eius vero. ff. de re iud. l. iiij.§. ſi ꝗs ꝯdemnatus. ⁊ beneficiū principis latiſſime interpretandū eſt. ff. de ꝯſti. pͥn. beneficiū. ⁊ ſic ad omnes mulieres hoc beneficiū extenditur. Ominus ac redemptor no ſter: ⁊ infra. Sane ſuper mr̄i monijs: que quidam ex uobis nō dum habita obeūtis ꝯiugis certitudine ꝯtraxerūt: id uob̓ rn̄demꝰ ut nullꝰ āmodo ad ſecūdas nupti as migrare preſumat: donec ei cō ſtetᵍ: ꝙ ab hac uita migrauerit con iunx eiꝰ. Si uero aliꝗs uel aliqua id hactenꝰ nō ſeruauit: ⁊ de morte prioriſ ꝯiugis adhuc ſibi exiſtimat dubitādū: ei que ſibi nupſit debitū nōʰ deneget poſtulāti: quod a ſe tn̄ nouerit nullatenꝰⁱ exigēdum. ꝙ ſi poſt hoc de prioris cōiugis uita cō ſtiterit: relictis adulterinis cōple xibus ad prioreꝫ cōiugē reuertat̉. Rbanus. iij. uig. epō. Ir aūt ⁊ mulier ad bigamiaꝫ A tranſiens non debet a preſby tero benediciᶠ: qꝛ cū alia uice bene dicti ſint: ęoruꝫ benedictio iterari nō debet. ¶ Dē exon̄. epō. Uper illa queſtione qua que ſitu eſt: an mulier poſſit ſine ī famia nubere infra tempus luctus ſecūdum leges diffinitum: reſpon demus ꝙ cuꝫ apoſtolus dicat: mu lier uiro ſuo mortuo ſoluta eſt a le ge uiri ſui. in dn̄o nubat cui uolue rit per licētiāᵈ ⁊ auctoritateꝫ apoſto li eius infamiaʸ aboletur. ¶ Nno. iij. p. nobili mulieri. Um ſecūdum apoſtolū muli er mortuo uiro ſuo ab eius ſit lege ſoluta: ⁊ nubendi cui uultq tan tum in domino liberam habeat fa cultatē: non debet legalisʳ infamie ſuſtinere iacturaꝫ. que licet poſt ui ri obitum infra tempus luctus ſcili cet unius anni ſpacium nubat: ⁊ cō ceſſa ſibi tamē ab apoſtolo utit̉ po teſtate: cum in his preſertim ſecu lares leges non dedignētur ſacros canones imitari. ¶ Liber quintus. De accuſatiōibus inquiſitionibꝰ ⁊ denuntiationibus. §. Elix papa. Ilegitimusª non fuerit accuſator: non fati getur accuſatus. Dem epiſcopis per galliam conſtitutis. I quis epiſcopus ab illis acOcuſatoribusᶜ qui recipiēdi ſūt accuſatusᵍ fuerit: poſtquam ab eis charitatiueᵉ cōuentus fuerit ut cau ſam emendet: ⁊ eam corrigere noluerit: non olimᵍ ſed nūc ad prima tes cauſe eius canonice deferātur. ¶Reg. duci campanie. Tla prepoſitoruꝫ: ⁊ infra. Si uero aliquis eſt de monaſte. rio predicti abbatis qui poſſit dice re: ꝙ ad culpam reatumqꝫ eius ꝑ tineat: nos cum eis quorumⁱ inter eſt cauſam diſtricte uolumus perſcrutari: ut uel condemnetur uel abſoluatur. ¶Dem conſtantie aug. Mnipotens deus: ⁊ infra. ¶ Ualde graue ē: ut uir de quo tāta ⁊ talia nūciāturⁿ: cū ante requi t ¶ Cum in his.ſ. matrimonijs ꝯͣhendis in quibꝰ ſacre leges ſacroſ canones imitant̉. in aut̓. quomodo oportet epiſ.§. ul. col. i. ⁊ in aut̓ ut cle. apud ꝓprios ep̄i.§. ul. col. vi. ⁊ sͣ. de iudi. at ſi clerici. ⁊ in aut̉ de eccle. ti. circa prin. col. ix. a I legitimus. legitimus ideo dicit. qꝛ ſi ſit criminoſus non pōt alium accuſare. iij. q. vij. qui ſine. ⁊. c. poſtulatꝰ ⁊ qui trabem geſtat in oculo. feſtucā de oculo fratris nō pōt erue re. e. cā. ⁊. q. e.§. tria v̓. porro. in fi. ⁊.i. ꝗ i. multi. ⁊. vi. q. i. g crimē. Qui.n. aliū accuſat. debet eſſe bone fame non ſuſpectus ꝑ iura p̄dicta ſi.n. ad denūciā duꝫ viles ꝑſone nō admittunt. ut. sͣ. d̓ ſpon. cū in tua. mul to fortius nec ad ac cuſandū. Iteꝫ nec debent eſſe inimici jͣ. e. cū oporteat. ⁊. c. cū. p. manconella. ⁊. ca. meminimus. debꝫ.n. eſſe ſine cri mine non inimicꝰ. bone fame ⁊ opinionis qui aliū accuſat. alias nō eſt leg timꝰ accuſator. cri minoſus.n. criminoſū accuſar̄ nō po teſt aūt ēt denūciar̄ b ¶ Fatiget̉. ſed repellat̉ accuſator. ⁊ abſoluatur reuſ ab obſeruationē iudi cij. vi. q. ul. c. ulti.§. actor. niſi fuerit infamatus tunc debꝫ indici ei purgatio. ij. q. v. preſbyter. ij. ⁊. jͣ. de pur. cano. c. cum. p. ⁊ hec decre. pertinet ad primapartem rubrice. c. ¶I quis ep̄us. Cccuſatoribꝰ. i. denunciatoribus d ¶ Accuſatus.i. de nunciatus. e Charitatiue. ar. ꝙ admonitio ſemꝑ eſt p̄mittēda an̄ accuſationē ⁊ ante vindictā. xij. q. ij. indigne. ⁊. xvi. q. i. quidaꝫ mona chi. ⁊. q. vij. omnes decime. ⁊. xxiiij. q. iij. de illicita. ⁊. jͣ. de ſen. exco. ſacro. cū agit̉ in modū denunciationis ad penitētiā. tūc neceſſaria eſt admonitio ẜm euāgelicā veritatē. sͣ. d̓ iudi. nouit. ⁊. ij. q. i. ſi pec cauerit. ⁊. jͣ. d̓ ſymo. licet hely. ⁊. jͣ. e. cū dilectꝰ. ij. in quo caſu loquit hͦ. c. ⁊ ita ꝑtinet ad vltimā partē rubrice. ⁊ vbi dicit accuſatoribꝰ. ex zone.i. denunciatoribꝰ. Accuſatus.i. denunciatus. ut dictū eſt. f ¶ Conuentus.i. monitus. ut ſequens littera indicat. g ¶ Non olim.i. non an̄ admonitionē admittat̉ ad denunciandum. h ¶ Nunc.i. poſt admonitionē debet admitti ut dictum eſt. ¶ Lla p̄poſitoꝝ. d̓ monaſterio. No. ꝙ nō dn̄t admitti ad denū ciandū. niſi illi quoꝝ intereſt. ut monachi ut hic aūt etiā patro ni. xvi. q. ul. filijs. aut etiā parrochiani. lxiij. di. vota ciuiū. ⁊. vij. q. i. factus eſt. k ¶ Dicere.i. accuſare. jͣ. e. ex parte. ⁊. ij. q. iij. eleutheriū. ſed potiꝰ lo quit̉ in modū inꝗſitionis ſiue denunciatiōis in qͦ caſu tenent ad de nūciandū. ut. ij. q. vij. qͣ ꝓpter. ⁊ ar. sͣ. de cog. ſpi. tua. ad hͦ.n. ꝗlibet tenet̉ etiā ſi iuraſſet non denunciare. sͣ. de iureiurā. quēadmoduꝫ l ¶ Quoꝝ intereſt.ſ. fratrum ſuorum. lxxxvi. di. ſi quid m ¶ Condēnetur hͦ ſemꝑ debet ꝯtinere diffinitiua ſnīa ꝯdēnationē uel abſolutionē. alias nō tꝫ. ij. q. vi.§. diffinitiua. ⁊. xxiij. q. iiij. illud etiā uel eꝗpollēs. jͣ. de v̓. ſig. in his. ⁊. ff. de arbi. ꝗd tn̄.§. ſi arbit̉. ſic ⁊ ſnīa q̄ ſine certa ꝙͣntitate ꝓfert̉ nulla eſt. nec in aliqͣ parte actoꝝ hͦ reperit̉. C. de ſen. que ſine cer. quā. profertur. l. pe. ⁊ ul. tan.

cū etiā aliquis accuſatur aut denunciatur vel etiā inquirit̉ grauata eſt ſtatim eius opi. ut interim non debeat ꝓmoueri. lxxxi. di. tantis paniel. ⁊ sͣ. de teſti. c. ul. C. de procu. reū. ⁊. ff. de mu. ⁊ ho. l. reus. i. ℟. niſi poſt annū. ut. e. l. reus.§. eum. o ¶ Honoret̉.i. ad honorem promoueatur. Ulli ep̄oꝝ. re pellere. Iudex tn̄ ex officio ſuo po teſt repellere accuſatorem ſi non fuerit idoneus. ar. ij. ꝗ vij. alieni. ⁊. c. qui ſi ſunt. ⁊. c. querendū ff. de poſtulā. quos ꝓhibet. ⁊ sͣ. de excep. exceptionē. in fi. ⁊. ff. de peti. her. l. ul. q ¶ Familiaritate. nō.n. modo pōt re probare etiā moreſ quos prius proba uit. ff. de adul. ſi vx or. in fi. ⁊. xxxij. q. y. horrendus. ⁊.s. de fi. preſ. veniens. ff. de nego. ge. pom ponius. ſed ꝯtra. ij q. vij. alieni. ⁊. iij. q vl.§. ſi quiſ ex fami liaribus. ⁊. C. qui accu. non poſ. ini quū. immo videtur ꝙ criminoſus cri minoſum accuſare poſſit. ij. q. vij.§. in hoc. ⁊. C. de here. quoniā. ⁊. C. de in offi. teſta. in arenā. ar. ꝙ nullus criminoſus reputatur le gitima ꝑſona ad accuſandū uel ad denunciandū. ut. dixi. sͣ. c. i. ar. C. de adul. quoniā. xxxij. q. vi. nihil iniquius. ⁊. C. de libe. ca. ſi fi lium. uel forſitan iſte ep̄us accuſabat̉ de crimine excepto. quia et erat male fame. ij. q. i. in primis. vnde admittebant̉ viles ꝑſone cō tra eum. Sed dic ꝙ ſpeciale eſt in ep̄is ⁊ in odiū ipſoꝝ ſtatutuꝫ. qꝛ debent ſecū habere honeſtas perſonas. que perhibeant teſtimoni uꝫ de vita eoꝝ. ij. q. vij. cū paſtoris. Et ideo ſi prauos ⁊ viles habēt ſecū ſibi imputent. alias vilis perſona non eſt audienda. ut. dixi. sͣ. e. c. i. uel forte ſuperior ex officio ſuo poſſet tales repellere. ut dicit̉ in prin. c. ⁊ in p̄cedenti notula. E his replicari. qꝛ ſi probato crimine iudex cū illo diſpenſauit ſi fuit tale crimē quod potuit diſpenſare. crimina ſemel dimiſ ſa iterū in vltionē diuina clementia venire nō patitur. de pe. di. iiij diuina clementia ad fi. di. ⁊. xxiij. q. iiij. ſi illic. vbi de hoc. ⁊. ij. q. iij. §. notandū. Si vero abſolutus eſt. quia accuſator non probauit. tu tius eſt. quia de delicto vniꝰ homnis ſepiꝰ queri non debet. ff. nau. cau. licet.§. ul. ⁊ xxxv. q. ix. veniā. ⁊ hͦ veruꝫ eſt niſi in duobꝰ caſib puta ſi ſecundus accuſator doceat primū p̄uaricatuꝫ fuiſſe. ff. de p̄ uari. l. iij. C. de accu. ſi quis homicidij. ⁊ de collu. c. i. Item ſi ſuuꝫ dolorē ꝓſequat̉ ignorans accuſationē ab alio inſtitutā. ff. de accu. ſi cui. ff. hiſdem. Et hoc intellige cū actū eſt in forma iudicij. Si au tem penitentiā egiſſet occulte quo ad deum abſolutus eſt. ſed accu ſatio in iudicio facienda n̄ ceſſat ꝓpter hͦ. xxxiij. q. ij. admonere. vī. Epellant̉. cohabitantes. non ſolū inimici. ſed eis cohabitan Ites repellunt̉. quia ex hoc inimici preſumunt̉. iiij. q. iij.§. item teſtes. ⁊. jͣ. e. cum oporteat. C. de inoffi. teſta. liberi. xciij. di. ſi inimi cus. ar. cōtra. ff. pro ſocio. nam ſocius. Nā ſocius ſocij mei non eſt locius meus. ⁊. lxxxi. di. legitur. ⁊ eſt ar. ex cohabitatione preſumē dū pro aliquo uel cōtra aliquem. xviij. q. ij. diffinimus. ⁊ sͣ. eo. nulli j.s. de offi. dele. inſinuante. iij. q. v. accuſatores. t ¶ Amicicie. iij. q. v. accuſatores propter amiciciā vel odiū huma nū iudiciū ſepe peruertitur. xi. q. iij. quattuor. Ccuſaſti per tuam. tantū accuſationē calūnioſam ⁊ nō culpa ua. nam ſi quis iuſte accuſet criminoſū. ⁊ crimine ꝓbato inter ficiatur reus. īmunis eſt accuſator. xxiij. q. iiij. illud. ⁊ iudex ⁊ mini ſter. xxiij. q. v. hō ꝗ malos. ⁊. c. iudex. ⁊. c. homicidas. ⁊. c. miles ī fi. f ¶ Niſi pro pace. non tenet̉ proprie illud niſi. quia ſi ꝓprie ſequere iur ꝙ pro pace poſſet quis accuſare aliū iniuſte. qd̓ non eſt veꝝ. qͣſi ſimile habes. ij. q. i. notū. ſed pro pace ſeruanda licitū eſt accuſare. ut boni quiete viuāt. xxiij. q. v. nō fruſtra. alias accuſar̄ mortale pec catum eſt ſcilicet calumnioſe. r ¶ Carina. vulgare eſt lumbardoꝝ. ⁊ dr̄ a carentia hominū. qꝛ ta ri ⁊ diſcuti debeāt honoret̉º. OAſcalis papa. Ulli epōꝝ ab accuſatione ſua repellereᵖ liceat: quos antequā ſe ab eis īpetēdū cognoſceret a ſua cōi familiaritateq neglexerit ſeparare. Exͣ ꝯcilio maguntino. Ehis criminibus: de quibꝰ abſolutus eſt accuſatus: non poteſt accuſatio replicariʳ. OTephanus papa. O Epellant̉ ab accuſatiōe coha bitantesˢ inimici: quia īfeſta tionēs blaſphemie affectio ſolet a micicieᵗ uel inimicicie incitare. X broccardo libro. xliiij. Ccuſaſti aliquem: ⁊ perª tuā accuſationem occiſus eſt: niſi pro pace. hoc feceris. xl. dies ī pa ne ⁊ aqua quod carinaʸ uocat̉: cuꝫ ſeptē ſequētibꝰ ānis peniteas. Si aūt ꝑ tuā delaturā debilitatusᶻ eſt ꝑ tres debeſ quadrageſimas peniter. Ugu. ſuꝑ geneſi de morte abel. Uidentia patrati ſcelerisª nō indiget clamor accuſatoris. SLex. iij. gait. electo. Um. p. manconella preſbyles recluduntur ſolitarij ꝑ. xl. dies ad agendū penitentiā. de qua penitentia habes. l. di. in capite z ¶ Debilitatus ideſt mutilatus in membris. a ¶ Uidentia. ſceleris.i. ſcelus qd̓ notoriū eſt ꝑ operis euidentiaꝫ. ⁊ eſt vnꝰ modus notorij. quem ⁊ alios habes. sͣ. de coha. cle. ⁊ mulie. ca. vlt. b ¶ Clamore.i. non indiget aliquo ꝓponente accuſatio nem. quia factum ſe oſtendit ar. ff. de in inte. reſti. l. i. in cō feſſum.n. nulle ſūt partes iu dicis. ff. ad. l. aquil. ꝓinde. ni ſi quo ad ſnīam tantum. et qͣ in iudicio publicantur nō re quirunt accuſationeꝫ aut etiam probationem. ff. de adul. l. i.§. ſi publico. ⁊. C. de teſti. nullum ſic in quocunqꝫ noto rio tantū ſententia ſemꝑ eſt neceſſaria. Um. p. laicus. Nota ꝗ Ilaici in accuſationeꝫ uel te ſtīmoniuꝫ clericorum non ſunt admittendi. ⁊ hoc regulare eſt. niſi ſuoꝝ uel ſuam in iuriam proſequant̉. iiij. q. vi. omnibꝰ. nec tunc ad teſtimo nium qꝛ in facto ſuo nemo te ſtis idoneus eſt. sͣ. de teſti. ⁊ cetero: ⁊. ij. q. i. prohibentur. ⁊. iiij. q. iij.§. item omnibꝰ. et hoc veꝝ eſt niſi in criminibꝰ exceptis. ut eſt crimen ſymo nie hereſis ⁊ leſe maieſtatis. jͣ. d̓ ſimo. tāta ⁊. ij. q. vij. ſacer dotes. ⁊. c. oueſ. xv. q. iij. ſane ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cleri. ſi quenq̄ ⁊ in his caſibus ⁊ ꝯſimilibꝰ admittunt̉. ſi bono zelo ⁊ nō ex odio procedāt. qꝛ tūc nec ad accuſandū nec ad teſtificā dum admittunt̉. jͣ. de ſymo. licet hely. ⁊. c. per tuas. ⁊. jͣ. e. meminimus. ⁊. c. cum oporteat. Inimici in nul lo caſu admittunt̉. Laici.n. bone fame admittunt̉ in huiuſmodi exceptis cri minibus. ſꝫ ſi laici ſint male fame ⁊ viles perſone. tunc diſtinguit̉. Si clericꝰ ſuper illo crimine ſit infamatus ⁊ male opinionis admittunt laici ⁊ viles ꝑ ſone. ſi vero ſit bone fame ⁊ opinionis non admittunt̉. ut hoc bene colligit̉. ij. q. i. in primis. ad fi. ⁊. jͣ. de ſymo. tanta. ⁊. c. per tuas. ⁊ hic: exceptis conſpi ratoribus ⁊ inimicis. ut dixi. ⁊ excipitur particeps criminis.sͣ. de teſti. veniens. ⁊ teſtibus vilibꝰ ſine corporali tormento credi non debet. ut. ij. q. i. in pri mis. ad fi. ſed accuſator non torquet̉. iiij. q. iij.§. ſi autē ea rei. ⁊ ſic io. iſte quia laicus erat non admittit̉ contra clericū. Sed quare repellit̉ cū accuſaret illū de ſymonia que eſt crimē exceptū. ⁊ quia etiaꝫ erat infamatus ut pꝫ ex eo ꝙ indicitur purgatio illi? ℟n̄. qꝛ erāt inimici. quod bene colligitur ꝓpter mutuas accuſationes ⁊ officia permixta. ut patet ex ipſa littera. d ¶ Illius cauſe.ſ. ioannis fratris laici. b. iſte.n. io. prius accuſauerat forte ip ſum. p. corā ep̄o. ⁊. b. fratrē ſuū induxit in teſtem. ut hic videtur. ⁊ ideo ipſe repellitur tanꝙͣ inimicus. jͣ. e. meminimus. e ¶ Purgationem. quia vterqꝫ fuerat infamatus. jͣ. de ſymo. de hͦ. ⁊. c. inſinua tum. alias non eſſet indicenda purgatio. xv. q. v. de crimine. f ¶ Cum tribus. arbitrarius.n. eſt numerus purgatoꝝ ẜm arbitriū preſidentis ⁊ qualitatē infamationis. ar. ij. q. v. omnibꝰ. preſb̓r ſi. ⁊. jͣ. de purg. c. inter ſolitudines. Nunquid ep̄us pōt diminuere de hͦ numero exquo p̄figitur a papa exquo eſt arbitrarius? dicas ꝙ non poſtꝙͣ papa ſtatuit. ar. sͣ. de offi. de lega. de cauſis.§. ul. Quid ſi non poteſt habere cōpurgatores? diſtingue ſi hͦ cōtingat ex eo ꝙ eſt taliter infamatus. tunc puniri debet tanꝙͣ conuictus. jͣ. de ſymo. inſinuatum. ⁊. jͣ. de purg. c. cū. p. que eſt pars huius. ſi vero non pōt habere. qꝛ eſt aduena. poteſt credi ſuo iuramento ceſſante ꝓbatione. ar. s. d̓ iureiurā. c. ul. ⁊. ff. de his qui no. infa. furti accipe.§. qui iuſſu. v̓. ſed ⁊ ſi iure. in aut̓. ut nulli liceat habere loci ſeruatorem.§. ſi vero crimē. col. ix. C. de cuſto. ⁊ exhi. re. aut̓. nouo iure. Quid ſi habet bouos laicos. admittunt̉. ar. ij. q. i. in primis. vincen. parte. alia rationabilis. puta ꝙ eſſent excōicati. sͣ. de excep. exceptiōꝫ ¶ Auel ſi eſſent inimici uel ꝯſpiratores. jͣ. e. meminimus. ⁊. jͣ. de ſymo. per tu as. ⁊. jͣ. e. cū oporteat. ⁊ in caſu. jͣ. e. veniens. ut dixi. sͣ. e. c. i. ſed pro eo ꝙ obe dientiā ꝓmiſit nō repellit̉ ab accuſatiōe. in hoc.n. ꝙ malus eſt nō tenet̉ obe dire ei. immo potiꝰ tenet̉ illū denūciare ſiue accuſare cū eoꝝ interſit. sͣ. e. illa ter exuna ꝑte: ⁊ bonꝰ preſbr̄ ⁊. I. bonꝰ cocti laicꝰᶜ frater eiꝰ ex altera ī nr̄a eēt pn̄tia ꝯſtituti: eūdē.i. qꝛ laicꝰ erat ī dicti. p. accuſatiōeꝫ n̄ du ximus admittendū. Cūqꝫ prefatꝰ b. eūdem. p. ſuper crimine ſymonie ꝯſtantius accuſaret: nos eum: qꝛ in teſtimoniū illius cauſe addu ctus fuerat: ⁊ qꝛ predictuſ.i. frater eiꝰ ipſū. p. corā te prius accuſauerat: ab accuſatione repulimus: pre ſertim cuꝫ frater. p. memoratū. b. antea de cā cōſimili accuſaſſet. Un̄ quoniā unus poſt alteꝝ predictuꝫ p. inſtanti uiciſſitudine accuſabant neutꝝ ad eius accuſatiōem admiſi mus: ſed utriqꝫ preſbytero de ob iectis criminibus purgatiōemᶜ du ximus indicendā. Ideoqꝫ mādamꝰ quatenꝰ uterqꝫ illoꝝ cū tribꝰ ſacerdotibus faciat ſe purgare. IDem vuigon̄. epō. X parte tua: ⁊ infra. Prudē Itie tue. t. r. ꝙ monachi niſi aliaᵍ rationabilis cā īpediat eo ꝙ de obedientia ⁊ ſubiectione abbatis eſſe noſcuntur ab eius accuſatione ſunt nullatenus repellendi: licet

ut ibi dr̄. i. ſemꝑ flere debē̓t ⁊ triſtes eſſe. xvi. q. i. placuit. denunciare aūt pn̄t ad penitētiā quēlibet chriſtianū. qꝛ cuilibet dictū videt̉. ſi peccauerit in te ⁊cͣ. nulla facta exceptiōe. maxime ſi dr̄ eſſe preceptū. ar. sͣ. de iureiur. quēadmo dum. Sed ꝯͣ videt̉ dicere predictū. c. placuit. vbi dicit̉ ꝙ monaſteriū exire nō dꝫ monachꝰ. ſed tanꝙͣ mortuus ibi eſſe. Sed pone. monachus eſt in ſcholis de licentia abbatis. nunquid poteſt accuſare uel aliter age re? Reſponderi pōt ſi eiꝰ int̓ eſt. qꝛ eoipſo ꝙ monachus d̓ licentia abbatis eſt in ſcholis per ꝯſequens oīa ei conceſſa intelliguntur. ſine quibus ibi cōmode nō poſſit viuere. ar. sͣ. de offi. dele. p̄terea. c. prudentiam.§. vi. ⁊. c. ſuſpitionis tn̄ pro alienis debitis interce dere non poſſet. ut ꝑ hoc mo naſterium obligaret. cuꝫ hoc non intellexerit abbas. ar. sͣ. de fideiuſ. quod quibuſdaꝫ. ⁊ sͣ. de ſolū. ſi quorundam. niſi ꝙͣtū ꝑtinet ad propriā neceſſi tatē. ⁊ hͦ ſi abbas ei cōcedat. i ¶ Expenſe neceſſarie. ar. ad uerſarium aduerſario cōpellendum in expenſis ꝓuidere contra ſe. ar. ff. de inoffi. teſt. ſi inſtituta.§. iij. C. de carbo. edi. l. ul. C. d̓ or. cog. l. ul.§. i. v̓. nam ſi tales. etiſte expen ſe neceſſarie tantum erunt ſi ne quibꝰ cā explicari non po teſt. de expenſis ſatis habes. sͣ. de do. finem. k I conſtiterit. caſus. Sa erdos iſte petebat ec cleſiam ſibi reſtitui. qua dice bat ſe iniuſte ſpoliatum fuiſ ſe. Dicebatur in contrarium ꝙ non erat audiendus. quia fuerat ſpoliatus. cum non in titulatam ſed cōmodataꝫ ha bebat tantum eccleſiā. Itē ꝗ qͣſi ebrius in taberna pernoc tauerat. nulla dormitōe facta illa nocte. in ſequenti die ma ne miſſam celebrauit ipſe. ⁊ ideo iuſtus priuatus fuit per iudicē ſuū. coraꝫ quo ſuꝑ his fuerat accuſatus. ⁊ ipſe hec oīa negabat dicēs. ꝙ canonice ī ea fuerat inſtitutꝰ ⁊ iniuſte ſpoliatꝰ ⁊ poſt appellatiōꝫ mādat papa pͥmo inꝗri de p̄miſſis q̄ ſi va ſunt imponat̉ ei ſilentiū ſuꝑ ipſa eccleſia. Si vero ipſam habuerit canonice. ⁊ nō fuerit conuictus de crimine. uel poſt appellationem fuerit ſpoliatꝰ. reſtituat̉ ei eccleſia. l ¶ Cōmendata. ſic. sͣ. de elec. dudū. ⁊. xxi. q. i. qui plures. commendare.n. eſt idem ꝙ deponere. ff. depo. lucius ſempronio. ⁊ sͣ. de depo. c. i. Qui.n. deponit rem penes aliū. poſſeſſionē intelligit̉ retinere. ff. depoſi. licet. ⁊ quandocū qꝫ vult poteſt depoſitum ſiue rem commendatā reuocare. sͣ. de depoſi. bona fides.§. i. vbi de hoc. ⁊. ff. depoſ. l. i.§. pe. ⁊ ita licite huic preſbytero potuit au ferri eccleſia cum ipſe non poſſideret. ⁊ ſic non fuit ſpoliatus. k ¶ In taberna. lxiiij. di. non oportet. l ¶ Pernoctauerit. pernoctare noctem totam ſignificat. ff. de verbo. ſigni. vrbana.§. pernoctare. ⁊ sͣ. de ſpon. veniens. ij. m ¶ Dormitione. vn̄ non videtur ieiunus propter indigeſtionem ſed pranſus celebraſſe. quod fieri non debet de conſe. di. i. ſacramenta. ⁊ de conſe. di. ij. liquido. n ¶ Ante ep̄um. sͣ. de ꝯfeſ. cum ſuꝑ. ⁊ p̄ſente aduerſario. ff. de ꝯfeſ. certū.§. ij. ergo ſi coram alio non ſuo iudice non noceret talis confeſſio. sͣ. de iudic. at ſi cleri. o ¶ Sine coactione talis confeſſio ſic ꝑ coactionē extorta nō preiudicat xxxi. q. ij. lotharius. xv. q. vi. c. i. C. quorum appel. non re. l. ij. ⁊. ij. q. vi.§. ſunt quo rum. v̓. nullus homicidarum. p ¶ Conuictus. vn̄ priuari non debuit ſine culpa. lvi. di. ſatis ꝑuerſum. ⁊. xvi. q. vij. inuentum. q ¶ Poſt appellationē. qd̓.n. poſt appellationem legitime interpoſitum fit. dꝫ in irritū reuocari. sͣ. de of. del. ſuꝑ queſtionū. in fi. ⁊ sͣ. de appell. bone. r ¶ Reſtitui. cum fructibus ꝑceptis. sͣ. de reſti. ſpo. grauis. vbi de hoc. a Eminimus. pro altera parte.i. pro ſeipſo ex aduerſo. b Accuſaret. ſed non videtur ꝙ locū haberet adhuc accuſatio. cū nondū habuiſſet plenū ius. ſꝫ potiꝰ debuiſſet excipere ꝯͣ eā ꝙ poſſet ꝯcedi ſꝫ quia re alios acuſare non poſſint. Quibuſ ſiquidē cū ꝓpriū nō habeāt: de rebus monaſterij expenſeⁱ debēt ne. ceſſarie: donec cā debitū finē accipi at miniſtrari. ¶ Dem. I cōſtiterit ꝙ. D eccleſia nō ꝑpetuo cōceſſa ſed ad tēpꝰ fue rit cōmēdataˡ: ⁊ de vinolentia ⁊ ꝙ ī tabernaᵉ ꝑnoctaueritᵗ: ita ꝙ altera die nulla premiſſa dormitōe miſſā cātaſſet: ⁊ īfra. Si de hoc rōnabiliter ꝯuictꝰ fuerit in iudicio an̄ⁿ epūꝫ ſuū: ſiue accuſatus uel ad rōnē poſi tꝰ ſine coactiōe fuerit ꝯfeſſꝰ: ei ſuꝑ eadē eccleſia ꝑpetuū ſilētiū īpōatis ipſū ab īpetitiōe. b. deſiſtere cōpel lentes. ¶ Ceterū ſi eidē fuit eccle ſia canonice cōceſſa ⁊ tradita: ⁊ po ſtea de crimine aliquo non fuit ꝯui ctꝰᵖ: ꝑꝑ quod de iure debuit ſpolia ri uel poſt appellationemq: ſicut ali qn̄ allegauit: eccleſia illa fuerit ſpō liatꝰ ipſā ei facias reſtituiʳ ⁊ in pace dimitti. ¶ Dem. Eminimꝰ tibi mādaſſe ut. c. Oabbatiſſe: cuiꝰ electionē ꝯfir mauimꝰ: munꝰ bn̄dictiōis īpende re ꝓcurares. Sꝫ qꝛ. h. ꝓ alteraª ꝑ te a te ad nr̄am audiētiā appellauit ꝓponēs ꝙ de ſymonia accuſaret eādē: mādatū noſtꝝ diſtuliſti effectui mācipare. Quia uero te nō de cet in hac ꝑte ap. eiuſdē. h. deferre cū idē illiꝰ manifeſtꝰ fuerit īimicꝰ ⁊ ꝯtra eā teſtimoniū tuleritᵈ: māda mꝰ quatenꝰ: cū inde fueris requiſi tus prefate abbatiſſe munus bene dictionis non differas impartiri. Nno. iij. archiepō. biſuntino. Ice: ī beato petro: ⁊ īfra. Sa pellit̉ ab obtento. poteſt admitti accuſatio. de hoc dicit̉. jͣ. e. ſuꝑ his c ¶ Inimicus. gͦ ſi non fuiſſet manifeſtus inimicus deferenduꝫ fuit appellationi. quia tunc cum crimen ſymonie exceptum ſit. eam poterit accuſare. ut plene dictum eſt de hoc. sͣ. eo. cum. p. d ¶ Culerit teſtimoniū. ⁊ forſan ſuꝑ eadem cauſa uel alia conſimili alio ipſam accuſan te. ⁊ ob hoc ſoluꝫ p̄ ſumeretur inimicꝰ ſi. sͣ. e. cum. p. ⁊ ſi. i. ij. q. iij.§. iteꝫ in criminali. in prin. vbi de hoc. e Icet. queſiui mus. Sꝫ qͣre I papa q̄ſiuit ab iſtis vtrum vellēt aliꝗd proponere contra ipſum? ſi eniꝫ accu ſator non compare ret in termino prefixoʳ. amplius non auditur niſi probet iuſtam abſentiam. iiij. q. v. quiſquis. ⁊ C. qui accuſa. non poſ. ſi eas. ⁊ sͣ. d̓ fi. inſtru. accepimus. Rn̄. non ſtatim dꝫ iudex abſoluere p̄ſentem. licet accuſa tor ſit abſens. quia poteſt eſſe ꝙ habeat iuſtā cauſam ab ſentie. ut. sͣ. ut li. nō ꝯteſta. quoniaꝫ. Iu dex habere debet rationem viaruꝫ ⁊ temporis ⁊ alteriꝰ etiam impedimen ti. ff. d̓ vaca. mune. tempus. ff. quib. ex cauſis ma. ſi cui.§. ff. de dam. infec. ſi finita.§. ſi forte. ff. de iudi. ſi pretor. in fi. ⁊ sͣ. de re iudi. cū bertoldus. Et ideo papa iſtos requiſiuit. quia forte non credebat ꝙ iuſta cā impediti tacerent. ar. ij. q. vij. plerūqꝫ Et nota ꝙ licet ab ſenti reſtituatur ac cuſatio ſua. ff. qui ex cau. ma. ſi cui.§. i. tamen minor non reſtituitur ad accuſandum. ff. de mino. auxilium. uel ideo non imponitur ſilentium accuſatori. quia accuſator prius monendus eſt ut procedat. C. qui accu. non poſ. qui crimen. ⁊ ideo iſti requiſiti fuerunt ſi vellent aliquid prope nere. quia ſi requiſitus accuſator non procedat ammodo non audi tur ut hic patet ⁊ per iura predicta. Sed videtur ꝙ iſti debuerunt puniri in expenſis. qꝛ fecerunt illū citari ad curiam malicioſe. ar. p̄ dicte. l. qui crimē. ⁊. ff. de iudi. eū quem temere. ſed excuſant ꝓpter nuncium qui formā mandati exceſſit. vnde non tenebantur. Idem videbatur dicendum vbi etiam de crimine agitur ciuiliter. ff. de iu re fiſ. l. ij.§. ſenatus. ſed in negocijs ciuilibus aliter proceditur ꝯtra abſentē actorem. C. de iudi. properandū. io. de hoc dictū eſt. sͣ. de dolo. prout. f ¶ Exceſſit. ⁊ ideo nō valuit nec preiudicat eis. exquo nō hn̄t ratū. s. de off. del. cū olim. ⁊ sͣ. de reſcrip. cū dilecta. g ¶ Decetero. sͣ. e. de his. ij. iiij. q. v. c. i. ⁊. v. q. v. illi qui. C. qui accu. non poſ. ſi ea. ff. ad turpil. qui deſtitit. niſi iterato crimē cōmitteret argu. vi. q. i. immutare. nā exceptio rei iudicate non obſtat. niſi de preteritis cōmiſſis. ff. de excep. rei iud. ſi rē meā. ⁊. l. ſe. ⁊. C. ad ex hi. neqꝫ. ⁊. l. non ignorabit. ⁊ sͣ. de excep. c. pe. h ¶ Inſcriptionis. ⁊ quia ante inſcriptionem deſtiterunt eis. non imputatur quia nemo compellitur accuſare. ij. q. iij. ſiquem. ⁊. c. ſi quis iratus. poſt libelli oblationē ſine pena deſiſtere licet. ff. ad tur pil. queſitū. ff. de in ius vo. libertus. tamen ille qui infamauit tenet iniuriarum. ff. de iniuri. item apud.§. ſi quis libello. in ciuilibus ta men actionibus bn̄ cōpellitur agere poſt libellum oblatum reo inne cū ex lr̄is. B. decani ſcī ſtepha ni ⁊. t. i. ⁊. m. canōicoꝝ eccleſie biſuntine ad ap. ſe. audiētiā ꝑueniſſꝫ te uaria crimīa ꝯmiſiſſe: ac ab eiſ fu iſſes per eaſdē lr̄as ſuꝑ ꝑiurio cri mine ſymonie ⁊ inceſtus delatꝰ cle mens papa predeceſſor nr̄ ſeruata iudiciaria grauitate tibi certum ter minū aſſignauit: quo reſpōſurꝰ ob iectis aperte ꝯſpectui preſentares Cū aūt iuxta tenorē citatiōis ad ſe. ap. acceſſiſſes: nec ullꝰ appareret: qui te ita īpeteret de predictis: ne aliquid de ꝯtīgētibꝰ omittere uide remur: ad. i. ⁊. o. archid. ī nr̄a pre ſentia ꝯſtitutis queſiuimꝰᵉ diligen ter ſi quid ſuꝑ premiſſis aduerſus te ꝓ ſe uel alijs ꝓponere uellent: ⁊ quod ſcripſerāt legitime demōſtra rēt ipſi aūt: ꝙ nō ꝓpoſito accuſādi hec ſcripſerat: reſpōderūt. Sꝫ qꝛ ſuꝑ quibuſdā īcorrigibilis uideba ris: quedā de te ap. ſe. duxerāt inti māda: ſed nūciꝰ qui ꝓ lr̄is acceſſe rat īpetrādis: mādati formā exceſ ſit. ¶ Nos igit̉ dictis canonicis ſuꝑ predictis ſilētiū duximꝰ īponē du: ne te deceteroᵍ eis ſuper his ac cuſare liceat uel etiā īfamar̄. Quia uero predicti canonici citra uincū lū inſcriptiōisʰ deſiſtere uoluerunt eis de iuris ꝑmiſſiōe id nō duximꝰ īputādū. Ne aūt in abſolutiōe tue minꝰ canonice ꝓcedere uideamur quāuis potiꝰ in odore bone opini oniſ coepōꝝ nr̄oꝝ quā eoꝝ īfamia delectemurˡ cabilonen̄. epō ⁊ abba ti de firmitate īquiſitiōem fame tue duximꝰ ꝯmittēdā. ¶ Dem ſan cte burgenſi archiepo.

Copinionis. ar. jͣ. de pur. cano. cum in iuuentute. Zniens. criminali. habes gͦ hic expreſſe. ꝙ in caſu criminali n̄ interuenit procurator nec ad agendū nec ad defendendum. v. Vſſt. in criminalibus. ⁊. iij. q. ix. abſens. ff. de publi. iud. l. pe.§. i. ⁊ hͦ eſt generale. Fallit tn̄ in caſibꝰ in crimine iniuriaꝝ. ut. iij. q. ix.§. ni ſi. et. C. de iniur. l. vlti. ſed ad excuſan dū uel excipiendū admittitur procura tor ut hic. ⁊.xxiij. q y. reos. ⁊ sͣ. de do. cum dilecti. Itē cū agitur de crimine nō criminaliter int̓ uenit procurator. sͣ de ꝓcura. tue. ⁊. jͣ. c. ꝓx. in fi. Iteꝫ in leuibus criminibus. ff. de accuſa. leuia. ar. Item ſi crimen non excedit penaꝫ relegatiōis. ff. an̄ ꝑ alium cauſa. ap. ex poſ. l. i. Item in cri mīe ſuſpecti tuto. ff de procū. non ſoluꝫ §. ul. Item cū quis accuſat alium de in gratitudinē. ff. de ꝓ cur. ſed he perſone §. i. Item in actiōe populari interuēit procurator ad agē duꝫ pro priuato dā no. ff. de procur. l. in popularibus. ſꝫ pro publico non in teruenit ꝓcurator ad agenduꝫ ſed ad defendendū. ff. de popula. ac. qui po pulari. Item dn̄s defendit ſeruū ī cri mine. ff. de accuſa. ſi cui.§. pe. Melen dus dixit ꝙ ex par te rei poſt li. conte. ſemꝑ pōt ꝓcurator interuenire. v. q. iij reos. ſed illud loꝗt̉ in ꝓcuratorē ad al legādas cauſas ab ſentie. quia reipub lice vtile eſt abſen tes a quibuſcunqꝫ defendi. ⁊ quemlibet ꝓ eo verba faci entem audiri. ff. de procura. ſeruū quo qꝫ.§. publice. ⁊ hic iſti admittuntur ad excuſandum. ⁊ ſic intelligitur. xxiij. q. v. reos. l ¶ Tale mandatum qd̓ de iure fieri potuit. sͣ. c. prox. m ¶ Silentiū. Nota ꝙ qui iurauit ſe non accuſatuꝝ aliquē ampliui non auditur ꝯͣ illū. sͣ. de iureiu. quemadmodū. ⁊ maxime vbi pͥmo calūnioſe accuſauerit ut hic. qꝛ preſumit̉ poſtea ꝙ malo animo mo ueatur. vn̄ non eſt vlteriꝰ audiendus. ar. iij. q. x. placuit. vel etiam ſi ſimpliciter remiſit accuſationē. xxiij. q. iiij. ſi illic. ⁊ de pe. di. iiij. di uina. ⁊ eoipſo ꝙ quis dixit ſe nolle accuſare illū. amplius nō audit̉ ff. de adul. ſi maritus. ij.§. ſi negauerit. Sed nunquid talis pōt ip̄ꝫ denunciare non obſtante iuramēto qd̓ videt̉ ꝑ decre. p̄dicta quem admodū. qd̓ nō eſt veꝝ cū pͥmo calūniatus fuerit. quia calūnioſe d̓ nuncians non audit̉. immo punit̉ de calūnia. jͣ. ti. ꝓx. c. ij. Sed nū quid alius poteſt illum accuſare de crimine de quo abſolutus eſt. d̓ hoc dic ut. sͣ. e. de his. ⁊ ꝙ non. habes. ij. q. i. prohibentur. io. n ¶ Propter contumaciā. Sic pꝫ ꝙ ſemꝑ dꝫ quis venire ad iudiceꝫ ſiue iuſte ſiue iniuſte vocet̉. alias punitur ut ꝯtumax. ut hic pꝫ. ⁊. ff. ne quis eum qui in ius vo. vi eximat. l. antepe.§. item ſi quis. ff. iu dic. ſol. ſi reus. qd̓ veꝝ eſt cū dubitatur. an citatio teneat. sͣ. de ap. ſi duobꝰ. ⁊. c. cū parati. ⁊. ff. de iudi. ſi quis ex aliena. Sꝫ ſi euidēs eſt ꝙ citatio nō tenet. nō tenet̉ venire citatꝰ puta ſi citet̉ aliꝗs tꝑe feria io. ar. v. q. ij. c. fi. ⁊ eſt expreſſum. sͣ. de fer. c. ul. ff. de fer. l. i. niſi eſſet iuſta ca ut ibidē dr̄. puta res peritura uel rōne criminis uel niſi pie tas uel neceſſitas hoc ſuadeat. qn̄qꝫ non valet rōe ꝑſone vocate. ut Eniēs ad ſe. ap. a. pragen̄. ca nonicus contra pragen̄. epūꝫ inter alia ꝓpoſuit corā nobiſ: ꝙ cu eēt filiꝰ ſacerdotis: in eccleſiā fuerat pragen̄. intruſus: ⁊ ꝯtra eiuſdē eccleſie priuilegiū homagiuꝫ duci boemie preſtitiſſet ſic ſubijciēs pra gen̄. eccleſiā ſeruituti: ⁊ infra. Un̄ predictū epūm ad feſtū reſurrectio nis dominice ꝑemptorie nos me. miniſſe citauiſſe. Idē uero ad ſuaꝫ excuſationē uiaꝝ diſcrimina conſe crationē criſmatiſ īminētē: ⁊ ꝙ filiꝰ boemie principis eſſet per ipſū ba ptizandus tunc temporis per nūci os ⁊ litteras allegauit. Licet auteꝫ excuſatiōes huiuſmodi ſicut erant friuolas eſtimātes ipſum reputaui mꝰ ꝯtumacē: nec ꝓcuratores ęiꝰ in cā poſſemꝰ recipere criminali. eis tn̄ ꝯceſſimꝰ auditores: ut ſi poſſent illū aliquatenus excuſarent. Cūqꝫ predictꝰ. a. coraꝫ eis repetijſſet ob iecta: fuit ex aduerſo reſponſuꝫ: ꝙ cū olī ſuper hoc ad magdeburgē. archiepūm littere fuerāt īpetrate: idē. a. in obiectoꝝ ſe uidēs ꝓbatio ne deficere ad pedes eius ſe humi liter proſternēs ueniaꝫ poſtulauit: ⁊ ꝙ aduerſus euꝫ calūnioſe ꝓceſſe rat eſt cōfeſſus. Ceteꝝ cuꝫ ſuꝑ hoc mādato ſtare eiuſdē archiepi iurauiſſꝫ: ipſe precepit eidē ſub debito preſtiti iuramēti: ut contra eundeꝫ epūm decetero proponere talia nō auderet. Cuꝫ igitur nobis ex ipſiꝰ a. cōfeſſiōe ꝯſtaret ipſum iuramētū huiuſmodi preſtitiſſe ac tale recepiſſe mandatūⁱ ſuper impetitiōe di. cti epī ſilentiūᵐ eī duximus īponen dū: ꝓpterⁿ cōtumaciā tamē eidem epō citatiōem ⁊ purgatiōem ꝓpter infamiā indicentes. ¶ Deꝫ priori ſancti fridiani ⁊ ma giſtro. b. canonico piſano. ī iij. q. iij.§. liberti. qn̄qꝫ rōne loci inhoneſti. ff. de arbi. ſi cū dies.§. ſi arbiter. vel eſſet nimis remotus forte ire non tenet̉. ſi conſtaret ꝙ in litteris non cō tineretur illa clauſula non obſtāte ꝯſtitutione de duabꝰ dietis. sͣ. de reſcript. nonnulli. ſi euidens ſit ipſum non eſſe iudicē. qui citat. sͣ. de of. del. ex litteriſ uel ſi ordinarius citat illū qui non eſt de ſua iuriſdictione nec rōne criminis ſeu ꝯtractꝰ. sͣ. de fo. cōpe. c. ul ti. vbicūqꝫ dubitat̉ de iuriſdi ctione. dꝫ quis ire ⁊ allegare pͥuilegiū ſuū. alias tanꝙͣ ꝯtu max pōt puniri. ut hic pꝫ. io. a5 Uper his. tribꝰ modis quartū modū habes.ſ. ꝑ inquiſitionē. jͣ. e. inquiſitionis. ⁊. c. qͣliter ⁊ qn̄. ⁊. jͣ. de ſy mo. licet. exceptis notorijs. ut in. c. licet. Et lex etiā dicit ꝙ quattuor ſunt genera cognitionū. qꝛ aūt agit̉ de capitali crimine. aut de fama. aut de pecuniaria re. aut de honoribꝰ uel muneribꝰ agēdis. ff. de var. ⁊ extraor. cog. l. pe. b ¶ Oportet inſcribi. ſic. jͣ. de ſymo. licet hely. niſi in caſib pͥmo in crimine abigeatꝰ. C. de abige. l. vna. Itē in leuibꝰ ⁊ paruis criminibus. ar. ff. d̓ accu. leuia. Item in his que apparitores referunt. C. de accu. ea quidē. Iteꝫ in crimi ne apoſtaſie. C. de apoſta. a poſtatarum. Item cū accuſa tur chriſtianus qui contraxit cū iudea uel ecōuerſo. C. de iude. ne quis. Inſcribere eſt obligare ſe ad eandem penā ſi non probauerit quā reꝰ de buit pati. ſi ꝓbaſſet ipſe accu ſator. ut. ij. q. viij. quiſquis. ⁊ c. qui crimen. c ¶ Denunciatio. precedente legitima admonitione. alias repellit̉. jͣ. e. cū dilectus. niſi ī caſibꝰ. jͣ. e. inꝗſitionis. i. ℟. d ¶ Teſtificatione. sͣ. de ordi. cog. cum dilectus. ⁊ sͣ. de teſti. ſuꝑ eo. i. ⁊. c. teſtimoniū. ⁊.sͣ. de excep. deniqꝫ e ¶ Accuſatione. poteſt accuſator repelli obiecto ſibi maiori crīe pari uel etiā minori ī modū exceptionis qꝛ crimi noſus criminoſū accuſare n̄ dꝫ. ut dixi. sͣ. e. c. i. ⁊. c. nulli. ⁊. ij. q. vij. ſi quis. ⁊. c. queren dum. ſꝫ ab excipiendo nō re pellit̉ ꝗs ꝓpt̓ crimē. ſeu pro pter excōicationē. sͣ. d̓ excep. cū inter. ⁊. c. dilecti filij. quia cuilibet ſeruat̉ legitima defēſio ut ibi dicitur. f ¶ Impedit ꝓmouendum. ⁊ obſtat etiā in dignitatibꝰ poſtmodū acquirēdis s. de elec. ſuper eo. ⁊. ar. ij. q. i. prohibent̉. ⁊ sͣ. e. omnipotens. g ¶ Non deicit.i. ꝓpter hͦ nō pͥuat̉ alijs dignitatibꝰ ſeu bn̄ficijs. qꝛ nō agebat̉ ad hͦ. sͣ. de or. cog. cū dilectꝰ. ff. de li. agno. l. i. in fi. Sꝫ ſi ex tali ꝓbatione gra uata ſit eiꝰ opinio nō ꝓmouebit̉. sͣ. de teſt. teſtimoniū. ⁊. lxxxi. di. tātis dani el. ⁊ sͣ. e. omnipotens niſi ſe purgaret. h ¶ Poſt ꝯfirmationē. tūc.n. ſpūale vinculū eſt ꝯͣctū. sͣ. de trāſla. intͣ corꝑalia. i ¶ Arbitriū. hoc gn̓ale eſt. ꝙ vbi certa pena expreſſa nō eſt in iure. arbitrio iudicis relinquit̉. sͣ. de of. del. de cauſi. ff. de iure deli. l. i. ī fi. ⁊ a tali pena īpo ſita pōt appellari. ſecus a pena expreſſa in iure. ff. de ver. ſig. l. antepe. Sic et vbi ius expreſſum nō eſt ẜm equitatem eſt ꝓcedendū. sͣ. de tranſac. c. vl. k ¶ Aſtringendus. lꝫ.n. non inſcribat. obligabit ſe ad exͣordinariā penā ad ar bitriū iudicis. ut hic pꝫ. ⁊ arbitriū iudicis equū eē dꝫ. vn̄ ſi excederet reducē da eēt illa pena ad arbitriū boni viri. sͣ. d̓ iureiu. ꝗntauallis. ⁊. c. veniēs ad fi. l ¶ Criminalis. ⁊ tn̄ requirit̉ in tali cā p̄ſentia pluriuꝫ ep̄orum ac ſi eſſet criminalis. xxiij. di. illud. ⁊. iij. q. vi. hoc quippe. ⁊ in hac ca teſtes cōpellendos credo. de hoc dixi. sͣ. de teſti. cog. c. pe. in fi. glo. m ¶ Per procuratorē. ſic. sͣ. de procu. tue. ſed vbi de crimine agitur criminali ter non interuenit procurator. sͣ. e. c. ꝓx. vbi de hoc. Ualiter ⁊ qn̄. obſeruari. ar. ꝙ iudex qui male iudicauit. non dr̄ functus n officio ſuo. ſed iteꝝ dꝫ procedere ⁊ bn̄ iudicare. ar. ff. d̓ ar. dicere aūt.§. ſꝫ ſi de pluribꝰ. ar. ꝯͣ. qꝛ ſiue bn̄ ſiue male ſententiā dixit vlteriꝰ ſe intromitte Uper his de quibus nos con ſuler̄ uoluiſtis. Inqui. v. bre uiter reſpōdemus: ꝙ tribꝰª modis ualet crimen opponi: denunciādo excipiendo ⁊ accuſando. Quādo crimen in modū denūciatiōis opponit̉: non eſt inſcriptio neceſſaria ſed cum in modum accuſationis o portet inſcribi: quoniā ad depoſitionem inſtituitur accuſatio ſed ad correctioneꝫ eſt denūciatioᶜ facien da. Cuꝫ autē excipiendo fuerit cri men obiectum: diſtinguendum eſt quar̄ opponatur ⁊ quando. Si aūt obijcitur ut ab accuſatione ⁊ teſtifi catiōe aliquis repellatur: non eſt ī ſcribi neceſſe: ſed cum opponitur ut quis a ꝓmotiōe officij uel bene ficij excludatur. Si ante cōfirmati one obijcit̉: non cogitur quiſquaꝫ inſcribere: qꝛ crimen hoc mō ꝓba tū īpeditʳ promouēdū: ſꝫ n̄ deijcitꝰ iā promotū. Poſt cōfirmatiōem uero cuꝫ.ſ. ordinādus fuerit aliꝗs aūt etiā ꝯſecrādus. qꝛ etiaꝫ ab obti nēdo repellit ⁊ deijcit ab obtento: ad extraordinariā penā ſecundum arbitriuꝫª iudicis diſcreti circauin culū inſcriptiōis eſt excipiēs aſtrin gendusᵏ ſi defecerit in ꝓbādo: pro eo ꝙ crimine ſic ꝓbato ꝑdit quod per electionē ⁊ ꝯfirmatiōem ei fue rat acquiſitū. ſꝫ ob hoc prius habi ta nō amittit. licet.n. agatur de crimine: nō eſt tamē huiuſmodi que. ſtio criminalisˡ. Unde per ꝓcura torem poteſt rite tractari. ¶ Dem uercellen̄. epiſcopo ⁊ ab dati de tileto. Ualiter ⁊ qn̄: ⁊ īfra. Si circa nouarien̄. epūꝫ debitū ī ꝗſitio niſ ordinē obẜuaſtiſ diſ. ur̄aꝫ ī dn̄o ꝯmēdamꝰ. Si v̓o qualibꝫ occaſio ne p̄termiſiſtis eūdē: adhuc ipſū tē pore oportuno uolumꝰ obẜuari

non poteſt. ff. de arbi. quia arbiter. ff. de re iud. iudex. ⁊ sͣ. d̓ of. del. in litteris Secus in caſu iſto. qꝛ iſti erant generales legati ad inquirendū. vn̄ poterant mutare ſi erraſſent. ⁊ nondū tulerant etiā ſententiā. ſꝫ errauerūt in ꝓceſſu o ¶ Naſcant̉ īiurie. C. vn̄ ui meminerit ex. xi. q. i. ꝑuenit. ⁊ sͣ. d̓ reſcri. nōnulli p ¶ Corrigere. Nota ꝙ iudex pōt corrigere errore ſuū ſi male interlocutꝰ ſit ut hic pꝫ. ⁊ sͣ. de ap. cū ceſſan te. ⁊. jͣ. de ſen. exco. ſacro. ff. d̓ re iud. quod iuſſit. ⁊ eccleſia cū errat mutat ſententiā. sͣ. d̓ frigi. ⁊ malefi. fraternitatis. ⁊.xxxv. q. ix.§. is ita. ⁊. c. ſen tentiā. ⁊. c. graue. ⁊ xxij. q. iiij magne. ⁊ teſtis poteſt corrige re ſuū errorē. sͣ. de teſt. cog. j terea. ſi. sͣ. de vſupal. niſi. Et dicit imperator. non.n. erube ſcimꝰ ſi quid meliꝰ horū que prius ipſi diximꝰ adinuenia mus. cōpetentem prioribꝰ im ponere correctiōꝫ ne ab alijs corrigi expectemus. in aut̓. d̓ nup. circa prin. ꝑ vnam colū nam. col. iiij. q ¶ Ordinabiliter. xiiij. q. v. neqꝫ. ſi agris. ⁊. c. forte. ⁊.i. q. i. non eſt putanda. r ¶ Uia regia. hoc eſt a iuſti cia non declinantes. ſ ¶ Perſonarum acceptione. ſic. sͣ. de iud. nouit. ⁊ sͣ. d̓ ſta. regu. ea que. t ¶ In ſimilibus. ut. sͣ. d̓ tranſ lat. inter corporalia. ⁊ sͣ. de re gu. iu. in cauſis. ⁊. ff. de legi. l. non poſſunt. u ¶ Exceptis occultis. qꝛ ſuꝑ his inquiſitio fieri non dꝫ. ſꝫ ſuper illis tantū d̓ quibus in famia preceſſit. jͣ. e. inquiſitio nis.§. i. ⁊. c. qualiter ⁊ ſi teſteſ de occultis dicant. non puni untur. ut. c. inquiſitionis. ꝙ ſuꝑ his non iurauerunt. x ¶ Plenā. cuꝫ iurant ẜm hāc formā. ſecus ſi iurant reſpon dere ad interrogata tantum. jͣ. c. prox. Um dilecti. Caſus. ab ¶Ibas ciſterien̄. ⁊. p. ⁊. r. le gati erant ap. ſedis. cum au diuiſſēt ꝑ frequenteꝫ clamo rem multa ſiniſtra de epiſco po agathen̄ volentes inquirere veritatē. acceſſerunt ad eccleſiā agathen̄. receperunt iuramenta epiſcopi. ⁊ cano nicoruꝫ ⁊ in illa inquiſitione confeſſus fuit ep̄us. ꝙ cōmi ſerat ſymoniam dilapidationem. ⁊ ꝙ habuerat res naufragij. epiſcopus timēs illas confeſſiones. voluit ſe excuſare poſtea contra illas. dicens ꝙ iura uerat reſpondere tantū ad interrogata. legati dicebant ꝙ ſub alia forma iura uit.ſ. ꝙ plenam ⁊ meram diceret veritatem. ⁊ quia tunc ſe non excuſauit. poſtea non debebat audiri. vnde negocium illud delatum eſt ad papā. ⁊ ꝙ iura uit reſpondere tantum ad interrogata apud ſe. apo. quoſdaꝫ teſtes produxit pape. Sꝫ quia non conſtitit pape. ſub qua forma iurauit. cum depoſitiones il le non fuerint publicate. nec ipſe renunciauerat teſtibus producendis. man dat papa ſuper hoc inquiri ab illis inquiſitoribus ſub qua forma iurauit ⁊ ſi ẜm illorum inquiſitorum reſponſionem cōſtiterit ꝙ iurauit ſub ſecunda forma. aūt ſi epiſcopus ille hoc probauit per depoſitiones teſtium quos produ xit. aut etiam aliorum. quia ẜm illam formā non tenebatur reſpōdere. niſi ad interrogata admittant excuſationes epiſcopi ſuper cōfeſſionibus ſuis. quia excuſationes ille exponent illas confeſſiones quas ſi probauerit. abſoluant illū. Si vero excuſationes non probauerit. uel ſi iurauerit plenā ⁊ merā veri tatē dicere remoueāt illū ab eccleſia agathen̄. n̄ obſtātibꝰ illis excuſationibꝰ. b ¶ Clamorē. ij. q. i. deus omnipotens. ⁊. jͣ. e. qualiter ⁊ qn̄. ⁊. lxxxvi. di. ſi ꝗd. c ¶ Plenā.ſ. ꝙ nullum verum tacere debet. iij. q. ix. hortamur. d ¶ Meram.ſ. a falſitate. ij. q. iiij. nullum. ⁊. iij. q. ix. pura. ⁊ hoc idem debent facere. teſtes ut no. sͣ. de teſti. fraternitatis. ⁊. c. licet. ⁊ sͣ. c. ꝓx. in fi. e ¶ Reſponſionem eorum. ſi. sͣ. de elec. cum dilectus. creditur ergo iſtis ſi cōfiteantur ꝙ iurauit. ut ad inquiſita reſponderet. ſed ſi contrariū dixerint. po terit probare contra dictum illorum. ut hic patet. et. sͣ. de teſti. cum a nobis. quia nō creditur iudici in preiudicium alterius niſi quatenus conſtat per legitima documenta. sͣ. de proba. quoniam. Sed cōtra. sͣ. de elec. cū dilecti. ſed ne inde naſcant̉ iniurie unde iura naſcunt̉. Ideoqꝫ mādamus: quatenus ad ꝯſcīe ur̄e iudiciū recurrē tes: ſi ꝯtra preſcriptū ordinē tāquā hoīes exceſſiſtis: nō pudeat uoſ er rorem ueſtꝝ corrigereᵖ: qui poſiti eſtis: ut aliorū corrigatis errores quoniā apud iudicē diſtrictū ī qua mēſura menſi fueritis remetiet̉ uo bis. Ita uidelicet ut inueniatis oc caſionē aliquā ꝯgruētē ꝑ quā ne ue ſtra uileſcat auctoritas: quāto cautius ⁊ prudētiꝰ poteritis ſuperſede atis ad pn̄s: quoniā ex his que inordinate ſūt acta nō pn̄t ordinabili terq agi. Si uero preſcriptū ordinē cuſtodiſtis: omni gratia ⁊ timore poſtpoſitis deū ſolū habētes preo culiſ uiaʳ regia incedentes ſine per ſonaꝝˢ acceptiōe in negocio ꝓceda tis. Formā uero iuramēti: quam a clericis nouarien̄. ſuꝑ inquiſitiōe facienda in hoc negocio recepiſtis in ſimilibusᵗ uolumꝰ obſeruari: ut uidelicet iurent clerici: ꝙ ſuꝑ his que ſciūt uel credunt eſſe in ſua eccleſia reformāda tam in capite quā in mēbris exceptisᵘ occultis crimi nibus merā ⁊ plenāˣ dicāt īquiſitoribus ueritatem. IDem archiepiſcopo arelatenſi ⁊ uallis magne abbati. UUꝫ dilectiª filij ciſterci. abbaſ ⁊. p. ⁊ r. monachi fōtiſfrigidi ap. ſeⁱ le. ad eccleſiā agathen̄. acceſ ſiſſent: ut in ea legationis officium exercerēt: qꝛ de agathen̄. epō ꝑ fre quētē clamore multa ſibi fuerāt īſinuata ſiniſtra: uoluerūt deſcender̄ ac uidere: ſi clamorē oꝑe ꝯpleuiſſꝫ ⁊ infra. Quia uero nobis non ꝯſti ſtit ſub qua forma epūs cum canonicis agathen. coraꝫ dictis legatis ibi de neceſſitate ſtatur dicto illorum. quia illa inquiſitio per alioc probari non poterat. quia ſoli interrogati fuerūt. ꝓut hic inferiꝰ di cętur. f ¶ Ualeant retorqueri. vn̄ in humaniorem partem ſunt intelligende ſiue interpretande. jͣ. de reg. iu. eſtotē ⁊ sͣ. de tranſac. c. vlt. ff. de reg. iur. ſemꝑ in du bijs. ⁊. ff. de re. du. quotiens. ij. t. g ¶ Ex cauſa. cauſa enim ſemper conſi deranda eſt ex qua cauſa aliquid ſit factum. ⁊ etiam tempus. sͣ. de tranſac. c. ulti. ⁊. v. q. v. non omnēs. ⁊. jͣ. de ver. ſig. intelligentia. et xxiij. q. viij. occidit ⁊. ff. de fur. verū. b h ¶ Dilapidatione epiſcopus iſte ꝓpt̓ formam iuramenti tria cōfeſſus eſt cōtra ſe. ſymoniaꝫ. dilapidationem. ⁊ ꝙ habuerat res naufragij. ⁊ contra iſta admittuntur eiꝰ ex cuſationes. potuit ſe excuſare de dilapidatione interro gatus. vtrum alie naſſet bona eccleſie. uel vtrum obli gaſſet eccleſiam. re ſpondit ꝙ ſic pro pter formam. iura menti. contra iſtaꝫ confeſſionem bene poterat ſe excuſare ſ. ꝙ debitum immi nebat. nec aliunde ſoluere poterat. x. q. ij. hoc ius. ⁊ ita ſi propter hanc cauſaꝫ alienauit uel ob ligauit eccleſiaꝫ nō peccauit. ⁊ ſic iudicari debet confeſ ſio ſua ex cauſa que bona ⁊ licita fuit. ⁊ ad malū ⁊ ad bonū poterat ſe habere. Uel aliter etiam ſi alienauit etiam cōtra vtilitatem eccle ſie ⁊ ip̄e poſtea red didit eccleſiam in demnem. ſufficere videbatur. sͣ. de elec. ꝙ ſicut. vbi de hoc. ſed illd̓ non ſufficit ut ibi no. vnde prima excuſatio verior eſt. Interrogat fuit an̄ habuerit res naufragij. reſpondit ꝙ ſic. vnde videbatur pro pterea excōmunicatus. jͣ. de rap. excōmunicationi. ⁊ nihilominus furtum cōmittit. ff. de acqui. re. do. qua ratione.§. ul. in fi. propter f erat puniendus. Hec confeſſio poterat ſe habere ad bonum. ut.ſ. recolligeret res naufragij. ut ſaluas faceret ⁊ reſtitueret illis. ꝗ par ſi fuerant naufragiū. ⁊ hoc probare volebat cum intentio ſua fuiſſ honeſta. quia ad alios perueniſſent. qui non reſtituiſſent illas. ſed ſi illas habuiſſet. ut ſibi retineret. hoc malū erat. Interrogatus eti am fuerat. vtrum ordinaſſet aliquem per ſymoniam. reſpondit qͥ ſic. cōtra hoc ſe excuſare volebat. quia aliquos ordinauit per ſymo niaꝫ eo ignorante. ſed ex poſtfacto hoc ſciuit. puta preſentator rece perat pecuniam ut aliquem faceret ordinari. jͣ. de ſymo. ex tue. in hͦ non peccauit. uel potes ponere exemplū. jͣ. de ſymo. ſicut. ber. i ¶ Prima forma. que fuit. ꝙ merā ⁊ plenā diceret veritatē. ⁊ nūc nō proſunt ille excuſationes. quia tunc ſe debuit excuſare. prout ſequitur. Ber. k ¶ Poſſet. ⁊ ſi verum fuiſſet. ꝙ illas expoſuiſſet coram illis non va let. cum eas probare non poſſet. deficit ergo ſibi non ius. ſed proba tio iuris. xxxij. q. v. chriſtiana. ⁊. ff. de teſta. tute. duo ſunt titij. ⁊. ff. de re. du. ſi fuerit legatum. ff. de adi. leg. l. iij.§. ij. duobus. ⁊. ff. d̓ he re. inſti. in tempore.§. i. ⁊ eſt ſimile. sͣ. de elec. bone. i. ⁊ eſt ar. ꝙ teſtis qui eſt ſingularis in dicto ſuo nō probat. ut dicit decre. bone.i. preſtiterit iuramētū: utrū uidelicꝫ ita iurauerit: ut ſuper ſtatu eccleſie plenamᶜ ⁊ merāº diceret ueritatē an ut ad inquiſita ueraciter reſponde ret: mādamꝰ quatenꝰ eiſdē legatis ex ꝑte nr̄a mādetis: ut ſub qua forma iuramētū preſtiterit: ſtudeāt fi deliter ītimare: ⁊ ſi ſecūdum reſpō ſionemᵉ eoꝝ ſub ſecūda forma iura uit: aut ipſe ſufficiēter ꝓbauerit ſe ſub illa forma iuraſſe: aut per depo ſitiōes teſtiū quos ꝓduxit aut etiā alioꝝ: cū depoſitiōes ille non fue rint publicate: nec ꝓductiōi teſtiū renūciare curauerit: quoniā ẜm eā dē non teneret̉ ex debito iuramēti: niſi ad inquiſita ſolūmodo rn̄dere uos excuſatiōes ſuas audire cure. tis: ⁊ ſi eas probauerit cum excuſationes huiuſmodi confeſſiones non perimant ſed exponant que tales ſunt: ut ad bonū ⁊ malū uale ant retorqueri: ⁊ ideo iudicari de bent exᵍ cā: eū ſub ap. ob. abſolua tis. Cū ⁊ ſi repertꝰ ſit culpabilis ī quibuſdā: ex labore tamē ⁊ pudoi punitꝰ: quos propter hāc caꝫ īcur rit huiuſmodi leuiſ culpa leuiter ei ualeat indulgeri. Quia ſi excuſati ones illas ſuper dilapidatiōeʰ nau fragio ⁊ ſymonia probare nequiue rit: aut ſub prima formaⁱ iurauerit cū ſecūdū eandē nec ueritatē tacei nec admiſcere debuerit falſitatem: uos non obſtātibus excuſatiōibus quas de nouo propoſuit: cuꝫ in cō feſſionibus ſuis nullaꝫ omnino de illis fecerit mentionem: quāuis fir miter aſſeruerit ꝙ plures ex illis legatis predictis expoſuit: cuꝫ hoc per ſe probare non poſſetᵏ tanquaꝫ qui ſolus examīabatur ab illis: cū ab adminiſtratione agathen̄. eccle

Um oporteat. hoſtibus conuerſent̉. vn̄ ſunt repellendi. qꝛ con querſantur cū inimicis. ⁊ ſunt ipſi inimici. de hͦ dicitur. sͣ. e. c. i. ar. ad hoc. C. de inoffi. teſt. liberi. ⁊ sͣ. e. repellant̉. ⁊. ar. ff. de offic. prefec. vr. l. i.§. cū patronus. ⁊. iij. q. v. c. iij. ⁊. ff. de lega. l. iiij.§. i. ar. o. ff. pro ſocio. nam ſocius. ⁊. lxxxi. di. legit̉. ⁊. iij. q. v. c. iij. ⁊ eſt. arg. hic contra aliquem ex inheneſta conuerſatione. m ¶ Conſanguine os qui in cauſa criminali non admittuntur. ut cōſueuit notari. iij. q. v. c. i. n ¶ Ad denunciandum. Sꝫ nunquid criminoſi ⁊ īfames repellunt̉ a denun ciando? non videt̉. qꝛ quilibet tenetur ad hoc. ij. q. vij. qͣa pter. ⁊ sͣ. de cogna. ſpi. tua. Item here ticus admittit̉. xxii ii. q. i. quiſquiſ. ⁊ vi les ꝑſone admittū tur. s. de ſpon. preterea ⁊ qualecunqꝫ teſtimoniū videtur ſufficere. xxij. q. v. hͦ videt̉. Sꝫ contra videtur ꝙ tantum honeſte perſone ad mittunt.xxxv. q. vi ep̄s in ſynodo. ⁊ sͣ. de teſti. cog. p̄terea ⁊ sͣ. de ſponſa. cum in tua. ⁊ ad popula res actiones nō ad mittuntur ꝑſone n̄ integri ſtatus. ff. d̓ popu. actio. l. popu laris. Credo ꝙ ho neſte perſone tantuꝫ debeant admitti ad denunciandū prout hic. jͣ. dicitur Ioan. dixit ꝙ infamis ꝑſona admitti tur dumtamen nō ſit criminoſa ⁊ irre gularis. ſed hoc nō credo de infami. de hoc. no. ii. q. i. ſi pec cauerit. ⁊.sͣ. de ſpō ſa. cū in tua. ⁊. jͣ. ca. ꝓx. ⁊. iij. q. v. c. ij. b ¶ Ipſiꝰ. hoc ideo dicit quia non eſt procedendum ad inquiſitionem contra aliqueꝫ. niſi contra infamatuꝫ. jͣ. e. inquiſitionis. ⁊. c. qualiter vbi de hac ma teria apertius explicatur. p ¶ Inimicos. patet hic ꝙ inimici nec ad proſequendā inquiſitionē uel teſtimonium admittuntur. uel ad denunciandū ſiue accuſandū ut. s. e. c. i. ⁊. jͣ. c. ꝓx. ſed non determinatur quales inimicicie repelſant hic ab inquiſitione uel teſtimonio. ⁊ videtur ꝙ capitales ⁊ cōſpiratores tantum. jͣ. de ſymo. per tuas.i. ⁊. jͣ. c. proxi. inſtitu. de excu. tuto.§. itē ſi inimicitias. ⁊. ff. de arbi. l. licet. quia nō quilibet inimicus repellitur. ſed ille tantum qui nimia familiaritate coniūctuſ eſt. ff. de verbo. ſigni. late.§. amicos. Item propter leues inimicicias non extinguitur legatū. ff. de adimen. lega. l. iij. in fi. Sed con fra videtur ꝙ propter leues etiā repellantur. qꝛ propter ciuilem cōfrouerſiam repellitur quis ab accuſatione. sͣ. de reſti. ſpoli. item cū quis. Ille dicuntur graues inimicitie que ſūt de ſtatu hominis. uel de bonis eius. iij. q. ul. ⁊ ar. opti. sͣ. de donatio. propter eius ingrati iudinem. ⁊. C. de reuoca. dona. l. ul. ⁊. ff. de accu. tuto. propter litē. Sol. arbitrio iudicis relinquitur. que inimicitie repellant in talib ar. in aut. de teſti.§. ſi vero dicatur. col. vij. ⁊ sͣ. eo. ſuper his. ⁊ sͣ. de om̄i. dele. de cauſis. Et dicit lex ꝙ non ſemper repellitur teſtis pro pler inimicicias. ſed iudex eſtimabit an ei ſit credendum uel non ſ. de queſti. l. i.§. preterea inimicorum. ⁊.§. queſtionem. io. ¶ ¶ Per viros idoneos. ex hoc videtur. ſi ille qui impetrauit inquiſi tionem remotus ſit propter aliquā cauſam. ꝙ alter poſſet ꝓſeꝗ ean de inquiſitionem. ar. ff. de inoffi. teſta. poſthumꝰ.§. i. non.n. refret per que p̄ces ſint oblate. C. de preci. imꝑ. offe. l. i. ⁊. l. vniuerſis. nec ſie remouere curetis. ¶Dem archiepiſcopo terracon̄. ⁊ abbati ſancte marie de populeto ⁊ archid. barahinon̄. Um oporteat epūm: ⁊ infra. ¶ Sane uenientibus ad ap. ſe. g. ⁊. h. canonicis uicen̄. ⁊ multa enormia ꝯtra vicen̄. epūm ꝓponēti bꝰ corā nobis: qꝛ illa nō debeamꝰ ſub diſſimulatiōe trāſire: uobis in quiſitionē illoꝝ duximꝰ ꝯmittēdā. Ueꝝ dictus epūs antequā ad ipſū noſtra citatio perueniſſet: ad preſē tiam noſtram accedēs ꝓpoſuit: ꝙ illi ꝗ enormia de ipſo ſuggeſſerant typo malicie potius quā iuſticie ze lo ducti nobis huiuſmodi intima. rūt cū ipſi eius ſint inimici manifeſti: ⁊ cum eiꝰ hoſtibus ꝯuerſentur cōſāguineoſqꝫᵐ ſuos ac complices intēdant ad teſtificādum ꝓducere ꝯtra ipſū qui ad denunciandūⁿ ſeu teſtificandum admitti non debent utpote iuramenti preſtiti tranſgreſ ſores ⁊ alijs criminibus irretiti: ⁊ infra. Di. ueſtre m. ꝙ niſi ſuꝑ predictis famam ipſiusº leſam eſſe noueritis: uos ad inquiſitiōem illoꝝ non ſubito ꝓcedatis. Quod ſi ad inquiſitionem fuerit ꝓcedēdū: pre dictos uel alios quos ipſiꝰ eſſe cō ſtiterit. inimicosᵖ: nec ad ꝓſequen dam inquiſitionē nec ad perhiben dū teſtimoniū contra ipſū epūꝫ ad mittatis: ſed per uirosq idoneos ſu per his que geſta ſunt inquiratiſ di ligentius ueritatē. ⁊ ſi nihil graue ꝓbatū fuerit cōtra ipſū: uos purga tionē canonicā indicatis eideꝫ. ¶ Dem. Um dilectus filiuſ: ⁊ īfra. Si uobis conſtiterit predictos: refert vndecunqꝫ crimina claruerint. xxiij. q. iiij. ecce. Iteꝫ quia iudex hic ex officio ſuo ꝓcedit vn̄ propter inhabilitatē agentis non impeditur eius offici um quod poſſet concedi forte vbi ex officio procedit. ſed aliter non audireỉ Sed verius videt̉. ut dixit io. ꝙ non poſſit. qꝛ papa litteras non dediſſet ad petitionem illiꝰ ſi talē ſe dixiſſet. ⁊ eadē rō etiā delegatum mouere dꝫ. sͣ. de re ſcrip. ſuꝑ litteris. in fi. Tan. dixit ꝙ bene poterat iudex ꝓ cedere. Io. meliꝰ dicit. ut mi hi videt̉ ꝙ hic ꝓcedere pn̄t. non ex vi primaꝝ litterarum ſed ſecundarum. r ¶ Indicatis. ⁊ ita leuia pōt leuiter indulgere. sͣ. c. ꝓxi. et ff. de penis. l. reſpiciendum. in prin. ¶ Um̄ dilectuſ concubina rios. Sed iſti proſequebant̉ ſuam iniuriā uel ſuoꝝ. quare non admittunt̉ ad denunciā dum. cū admitterent̉ ad ac cuſandū quantūcunqꝫ crimi noſi ſint. iiij. q. vi. omnibus. Rn̄ non ꝓſequebant̉ iniuriā propriā. vn̄ cum eſſent publi ci concubinarij. non erat ad mittēdi ad alioꝝ peccata denuncianda. cū ſuſpenſi etiaꝫ ſint. xxxij. di.§. verum. ſed vt les ꝑſone non admittunt̉ ad denunciandum. ut ſepius di ctū eſt. ſic. sͣ. e. c. i. ⁊ sͣ. de ſpō. cum in tua. t ¶ Premonitum. qui.n. non admonuit repellitur a denū ciatione. sͣ. e. c. ij. ⁊. jͣ. e. qualit̓ §. ad corrigendos. ⁊. jͣ. de ſꝫ mo. licet. hely. u ¶ Conſpiraſſe. Iſti nullate nus ſunt admittendi. jͣ. de ſy mo. per tuas. ⁊ sͣ. de re iudi. cum.i. ⁊. a. x ¶ Sup̄dicta. quia tūc preſumitur ꝙ ex odio proceditur ⁊ merito poſſent eū recuſare tanꝙͣ ſuſpectū. ar. sͣ. de app. ꝓpoſuit. ⁊. c. ad hͦ. ⁊. c. ſicut. b Nquiſitionis. homicidi um. Hic ꝯfirmatur qd̓ dici conſueuit. ꝙ in nullo occulto crimine impeditur executio poſt ꝑ actā penitentiaꝫ preterꝙͣ in homicidio. ⁊ hoc idem probatur de tēpo. or. q̄ ſituꝫ. ⁊ in ſymonia de hoc no tari ꝯſueuit. l. di. de his. ber. b ¶ In accuſationis. videt̉ ꝙ in caſibus iſtis denuncians debeat ſe obligare ad penam talionis. cū eque puniant̉. ac ſi accuſarentur. sͣ. e. ſuper his. ar. ſꝫ non credo ꝙ ſe debeat obligare ad penā talionis ſed ad ex traordinariam penam ſicut excipiens.sͣ. e. ti. ſuper his. item nec videtur hic habere locū admonitio. qꝛ non poteſt ſe corrigere retēto bn̄ficio ſi quis vellet denunciare in his caſibus. ꝯͣ. jͣ. de ſymo. licet hely. vbi admonitio probata fuit itē idem eſt ſi quis ꝑ ſymoniā adeptꝰ ē bn̄ficiū ſicut ⁊ ordinē ut hic dicit. ſignatur. ꝯͣ. jͣ. de ſymo. dilectus. ij. vbi dicitur ꝙ ſi in modum accuſationis cō uincitur quis de ſymonia. deponitur. Si in modū inquiſitionis conuincitur remouetur ab illis eccleſijs. ⁊ in artioribus ponitur ad peragendam penitē tiam. jͣ. de ſymo. de regularibus. ⁊ hic puniuntur. ſicut ſi directe accuſarent̉. Quod dicit ita procedenduꝫ eſſe ſicut in accuſationis iudicio. poteſt dici ve rum eſſe quantum ad hoc ut priuentur officio ⁊ beneficio. non tn̄ quantum ad depoſitioneꝫ. qꝛ depoſitio non eſt effectus inquiſitionis ſed pͥuatio admi niſtrationis uel beneficij. jͣ. e. qualiter. jͣ. de ſymo. per tuas.i. vnde illud nō no tat omnimodam ſimilitudiuē. qꝛ nullus debet puniri certa pena. niſi ad hoc actum ſit. sͣ. de or. cog. cum dilectus. ⁊ ẜm formā iudicij formari dꝫ ſentētia. jͣ de ſymo. licet. ⁊ hoc intellige quod hic dicitur d̓ ſecularibꝰ ꝯtraria loquunt̉ de regularibus. circa quos ſeruatur qd̓ hic dicitur. jͣ. de ſymo. quoniam ſimo niaca. uel poſſet dici. ꝙ etiam per inquiſitionē deponuntur ſeculares ꝓpter enormitatē criminis. ut hec littera velle videtur. sͣ. de do. ⁊ contu. veritatis. vbi deponitur ep̄us in modum inquiſitionis. cui ꝓbatum fuit homicidium in modū denunciationis. de regularibꝰ fiat. ꝓut dr̄ in illa conſtitutione vbi dicetur de hoc. ber. c ¶ Alioquin.i. ſi aliud crimen ab iſtis duobꝰ ſit ꝓbatum in modū inquiſitionis quod non impediat ordinis executionē. etiā poſt peractam penitentiaꝫ quoꝝ noīe ſunt exceſſus huiuſmo di de epō nūciati publice cōcubina riosª tūc fuiſſe: propter quod ī eoſ fuit excōicatiōis ſnīa promulgata: uel prefatuꝫ epūm de iam dictis ex ceſſibus non fuiſſe premonituꝫʳ ab eiſdem uel ipſos conſpiraſſeᵘ in eū a denunciatione repellatis eoſdē. Alioquin audiatis que fuerūt hīc inde ꝓpoſita: eidem epō auctorita te noſtra nihilominꝰ ꝓhibentes: ne ſuper his ſuper quibus ad audi entiam noſtram fuerit legitime ap pellatum: prefatos clericos indebite grauare preſumat: donec cauſa ſupradicta iuxta formā mandati noſtri fuerit terminata. Dem epō gebenenſi. Nquiſitionis negociū: quaꝫ de epō ⁊ canonicis ualentinē. uobis ꝯmiſimus terminandā: ⁊ in fra. Secundo queſiſtis: quid uob ſit ſtatuendum: ſi contra quempiaꝫ per inquiſitiōem probatum fuerit tale crimen ꝙ deponeret accuſatū criminaliter ⁊ conuictum. in quo quidē duximus diſtinguēduꝫ: utꝝ ſit tale crimen quod ordinis execu tiōem ſuſcepti aut retentionē beneficij: etiam poſt peractam penitentiā īpediret puta ſi homicidium cō miſiſſet uel adeptus eſſet ordinem aut beneficium uicio ſymonie quo caſu erit ſicut in accuſatōis iudicio procedendum. alioquinᵉ ſecundū perſone merita ⁊ qualitatem exceſ ſus: penaꝫ poterit iudicātis diſcre tio moderari. Tertie dubitatiōis articulus continebat utrum cū duo uel plures iurati affirmant aliqueꝫ crimen aliquod eiſdem uidentibꝰ ꝯmiſiſſe: de quo aliqua infamia nō

in alijs duobus caſibus non puniantur in plus. ut dixit. io. in ꝓxi. notula. re gulares tamē p̄lati bn̄ remouerent̉. qui pro modicis cauſis remouent̉ ab ad miniſtratione. jͣ. de ſymo. per tuas. b. d ¶ Secreto. exemplo danielis. ar. ad hoc. C. de teſti. nullum. ⁊ ſi. sͣ. de elec. quia propter. Et eſt expreſſum. ꝙ ſigillatim ſunt teſtes examinandi. sͣ. de teſti. venerabili. ber. e ¶ Solūmodo ſuꝑ illis. Ex hoc habes ꝙ de occultis nō eſt inquirendū nec ſuꝑ illis iurat̉. sͣ. e. qualiter. vn̄ ſi dicāt teſtes ſuꝑ his non valent talia dicta vtpote non iurati. ut sͣ. de teſti. c. de teſtibꝰ. qꝛ ad hoc non inducuntur. ſi. ff. de iureiu. ſi duo.§. item iulianꝰ fama gͦ alicuius prius leſa dꝫ eſſe. sͣ. eo. cum oporteat. ⁊. jͣ. eo. qualiter. ber. f ¶ In occulto. īmo tales ſunt puniēdi. v. q. i. quidā. ⁊ deteriores ſunt tales ꝙͣ illi ꝗ ſub ſtantias ⁊ predia alioꝝ diripiunt. vi. queſtione.i. deteriores. ⁊. c. ex merito. ⁊ illud detrahentē ſecreto proximo ſuo. hūc ꝑſequebar. xxiij. q. iiij. nimium ſunt. ⁊. c. qui pec cat. ber. g ¶ Aſſerunt. iudex.n. debet īterrogare teſtē. an ſit īimicꝰ alteri parti. ut. iiij. q. iij.§ in criminali. v̓. itē teſtiū quia inimici teſtes eſſe non debēt sͣ. e. cū oporteat. vbi de hoc. Sed nunquid debet inquiri an alias ſit criminoſus. de hͦ no. sͣ. de teſti. cum cauſam. b. h ¶ Preſumant̉. qꝛ forte nollent ferre teſtimoniū. ⁊ ideo ante iuramentū dicunt ſe eſſe inimicos illorum. Quid ſi poſt iuramentū dicat ſe eſſe criminoſū. uel alias inimicū credet̉ ei? certe nō. īmo remo uebit̉ ſicut ordinādus ꝗ ꝯfite tur crimen in ſcrutinio. sͣ. de eta. ⁊ quali. queri. ber. i ¶ Depoſitiōis.i. remotionis ab officio ⁊ beneficio. k ¶ Dicta paucorū. No. ꝙ di cta paucoꝝ non infamant ſi ue non inducūt famaꝫ. vnde prelatus propter hoc nō mo uebitur ad inquirendum. fa ma.n. dꝫ eſſe per villam ſiue parrochiā. ad hͦ ut fiat inquiſitio. jͣ. e. qualit̓. ⁊. ij. q. i. deus omnipotens. Sed quot ap pellabis paucos ut non dicatur infamatus? Pauci dicun tur. xl. jͣ. de cle. ex. mini. lato reſ. ⁊. xxiij. milia dicūtur pau ci. xlv. di. diſciplina. credo ꝙ maior pars vicinie requirat. quia fama loci requiritur nō fama aliquorum.s. de p̄ſūp. illud. ⁊ sͣ. d̓ ꝯſan. c. ij. ut ex hͦ ſcandalū generet̉. ⁊ hͦ innuit̉ bene. jͣ. e. qualiter. io. l ¶D petitioneꝫ. nec recla mante. Per hoc videba tur receſſiſſe a beneficio litteraꝝ ꝯſentiendo inquiſitioni legati tacite renun ciando. sͣ. de of. del. gratū. ⁊ sͣ. de ap. ſolicitudinē. ff. de arbi. ſed ſi in ſeruū. in fi. cū. l. ſe. ⁊. l. ſi quis rē. C. cōia vtriuſqꝫ iudi. l. ij. ⁊. C. de his que a non dn̄o ma. l. ul. in fi. Sed ꝯͣ videt̉ ꝙ non ꝯſueuit in iudicem qui petat inducias. uel cauſam abſentie allegat coram ipſo. sͣ. ut li. non ꝯte. c. i. ⁊. c. accedens. ij. vel qui poſtulat ſibi edi genus actionis. ff. de iudi. non videt̉. Et preterea legat generalis non pōt ſe intromittere generaliter de cauſa ſpāliter alteri cōmiſſa s. de offi. lega. ſtuduiſti. vnde non valuit qd̓ fecit iſte legatus. quare caſſatur electus auctoritate ipſius. ⁊ eſt hic ar. ꝙ qui tacet non conſentit. ff. de ſerui. yrba predi. inuitum. ⁊. ff. de ꝓcu. filiuſfamilias.§. inuitum. ar. ꝯͣ. liiij. di. ſi ſer uus. ⁊. xxvij. di. diaconus. ⁊. xxviij. di. diaconi. io. m ¶ Facta fides. No. ꝙ probationes facte corā eo qui non eſt iudex. faciunt laborat. aliquaꝫ illi penam inflige re debeatis: ⁊ utrum ad petitioneꝫ quorundam quaſdam cedulas uo bis oculte tradentiuꝫ infamationē epiſcopi continentes ſit ad inquiſi tionem eorum: que in ipſis cōtinē tur cedulis procedendum: ⁊ an fides eoruꝫ dictis debeat adhiberi qui poſt iuramentuꝫ interrogati ſe creto: utrum ſint eorum de quibꝰ inquiritur inimici reſpondent: ꝙ nō diligunt illos uel directe inimi cos ſe aſſerunt eorundem: aut etiā ante iuramentum id publice confi tentur. nullas tamen inimicitiaruꝫ cauſas probabiles oſtendentes. Ad hec reſpondemus nulluꝫ eſſe pro crimine: ſuper quo aliqua non laborat infamia ſeu clamoſa inſinu atio non proceſſerit propter dicta huiuſmodi puniendum. Quinim mo ſuper hoc depoſitiones contra eum recipi non debere: cum inqui ſitio fieri debeat ſolūmodoᵉ ſuper illis: de quibꝰ clamores aliqui pre ceſſerunt: nec ad petitionem eoruꝫ qui libelluꝫ infamationis porigūt in occulto procedendum eſt ad in quiſitiōem ſuper contentis ibideꝫ criminibus faciendam: aut etiā ad uerſus eos contra quos fit inquiſi tio: fides adhibenda eſt dictiſ eoꝝ qui poſt iuramentum uel ante taci te uel expreſſe inimicos ſe aſſerūtᶻ eorundem niſi forſan ante iuramētum in fraudem id facere preſumā tur. Queſiuiſti etiā quid ſtatui de beat: ſi nihil per certam ſcientiam ſed tantum per famam ⁊ eoruꝫ qui fuerint inquiſiti credulitatem iura tam contigerit inueniri ⁊ utrum ali quis ſuper eo crimine reputari de beat infamatus: de quo ipſum duo uel tres uel etiam plures dixerint infamatum: licet de ipſo nihil ſiniſtri in publico audiatur. Ad quod eſt noſtra reſpōſio ꝙ propter famā ⁊ deponentiuꝫ credulitatē dūtaxat non erit ad depoſitiōisⁱ ſnīam ꝓce dendū ſed infamato canōica poterit indici purgatio ẜꝫ arbitriū iudi cātis: ꝗ ꝑꝑ dicta paucoꝝ eū īfama tū reputare nō debet: cuiꝰ apud bo nos ⁊ graues leſa opinio n̄ exiſtit. fidem in alio iudicio. ut hic pꝫ. ij. q. i. in pͥmis. ⁊. iij. q. vi. hͦ quippe a sͣ. d̓ teſti. c. p̄ſentata. ꝯͣ. illud. s. de iudi. at ſi clerici. Itē habes hic o ſnīa q̄ nulla eſt ipſo iure rata pōt haberi a pͥncipe. ut hic pꝫ. ⁊ in 5 p̄dictis. ſꝫ hͦ ꝓpter plenitudinē ptātis. qꝛ ipſe mutat ſubſtantiā rei C. d̓ rei vxo. ac. l. vna. in pͥn. alias talis ſnīa nulla erat. io. uel dic ꝙ non propter actahabita ſunt corā legato voluit papa ip ſum manere priuatum qꝛ nulla erant. ſed pape fuit facta fides de talibus. ꝓ pter q̄ ſnīam legati voluit ratā habere ut hec littera innuit. Ber. n ¶ Et ſi reſtituēdꝰ Hic.n. de iure fuerat reſtituendus ꝓ pter iudiciariū ordinem nō ſeruatuꝫ ſed papa de officio ſue poteſtatis voluit eum manere pͥ uatum. ⁊ forte ꝓpt̓ ſcanpalum reſtitutio quādoqꝫ differ tur. ut dici ꝯſueuit. iij. q. vi. hͦ quippe. ⁊ ut factuꝫ legati pal liaret. ꝯrium tamē ſignat̉. sͣ. e. qualiter vbi dicit papa ꝙ or do iuris. qui ſerua tus non fuit corri gatur. io o ¶ Non ſeruatum Nota ꝙ in inquiſitionibus ſeruan dus eſt ordo iuris. jͣ. eodem qualiter. §. debet. ſicut in ali is iudicijs ordinarijs. ſed hoc eſt verum circa ſeculareſ ſecus in regulari bus. vbi non vſque quaqꝫ ſeruatur. jͣ e. qualiter. in fi. qꝛ de plano ⁊ ſine ſtre pitu iudiciorum de ber cum eis proce di. infra eodem. ca penulti. ſed hic pec catum fuit in alio ordine ſcilicet in iu dice qui cognoſcere non debuit. sͣ. de offi. delega. ſtudui ſti. Ber p ¶ Prouidimus. de plenitudine poteſtatis. ſed non de iure. ber. q ¶ IInordinate. ideſt per eum ad quem non ſpectabat. cum dictus. g non conſenſerit in legatum. r ¶ Per conſequentiam. Sic ergo ſententia lata contra vnum preiudicat alij conſocio propter connexitatem negociorum. ſi. lxxxi. di. tantis. ⁊. iij. q. vi. hoc quippe. ⁊ ſi. lix. diſtin. ordinatos. ⁊. vij. q. i. preſentium. arg. sͣ. de appella. vna. ſi. sͣ. de proba. per tuas. vbi per primum preſumi tur conſequens. argu. ꝯͣ. sͣ. de preben. dilecto. ſ ¶ Amouimus. quaſi quadam breui manu. ſi. sͣ. de cauſa poſ. cum eccleſia. ⁊. ff. de iure do. licet.§. quotiens. eo prius citato. alias non procederetur contra abſentem. ber. ¶ Ccedēs publice. Hic videt̉ ꝙ ſi aliqͣ exceptio obijciat̉ electo. ꝙ differēda ſit. donec electus admiſſus fuerit. niſi ipſe ſit d̓ ea

reum. So. ſed ī electo ſi obijciatur exceptio: ſtatī eſt audienda ante ꝙͣ cōfirmet̉: ſꝫ hic alia rō eſt: qꝛ iā fuerat inſtitutus per dominū pa pā nec deerat ſibi niſi ſola poſſeſſio. vnde mitti dꝫ ī poſſeſſionē: ni ſi eēt publice infamatus: ꝓpter qd̓ differtur: ⁊ qꝛ etiā ſi iā eſſet ī poſ ſeſſione ꝓpter tātā infamia ⁊ ſcādalū deberet ſuſpēdi vſqꝫ ad pur gationē. ii. q. v. pre ſbyt̉. ⁊ c. ſi mala fama: ſed ubi non eſt infamatus: nō dꝫ d̓ferri executio: ſecuſ ī his qui ad hūc nō habēt plenum ius. b ¶ Indicatis ut īfa mis purgetur. c ¶ In expēſis. Qui enī exceptioneꝫ op ponit fundata ītentione actoris: ⁊ eaꝫ nō ꝓbat: punit̉ ī ex pēſis: ut hic ⁊ sͣ. de do. ⁊ cōtu. finē: ubi de hoc ⁊ sͣ. de ma. ⁊ obe. c. vltimo: qꝛ ma licioſe eam videtur opponere. b. Ualit̓ ⁊ qn̄. ad inquirendū. Uideamus qͣliter ⁊ quādo p̄latus ꝓcedere debeat ad inquiſitionē faciendā: ⁊ qͣli pena ſit pu niendus qui cōuincit̉ in modū inquiſi tionis. Tunc aūt dꝫ prelatus procedere ad inquirendū: cuꝫ famā ⁊ frequentem clamorē ītelligit de exceſſibus alicuius ſeu etiā aliquoꝝ. ꝓ ut pꝫ ex tenore iſti cōſtitutionis: ita ꝙ ſit infamatuſ: non a maliuolis ⁊ inimicis ſed a bonis ⁊ di ſcretis: ut hic dicit ⁊. jͣ. de purg. ca. cuꝫ ī iuuentute. ⁊.xi. ꝙ iii. in cunctis. Et tunc diſtingue: qꝛ aut ꝓcedit ex officio ſuo: aut ali quo poſtulāte inquiſitionem. Si ex officio ſuo: tunc prelatus cū ali quibus de canonicis ſuis debet deſcēdere ad locū. ii. q. i. deus oī potens. ⁊. lxxxvi. di. ſi quid: qꝛ ibi pōt melius inquiri. xxiiii. q. i. pudenda. ⁊. xxiii. di. illud ⁊ sͣ. de elec. poſtꝙͣ ⁊. xxiii. q. i. paratus ver cū ꝓculdubio: qui cum eodē populo erat ⁊c̄. ⁊ recipere iuramenta p̄lati ⁊ clericoꝝ ſuꝑ ſtatu eccleſie: cū eccleſia eſt infamata uel ēt cuꝫ prelatus: ut. sͣ. e. cum dilecti ẜm illā formam. sͣ. e. qualiter.§. formā: ⁊ ſic recipiat dicta illoꝝ. ⁊ ille ꝯͣ quē fit inquiſitio. dꝫ eſſe preſens. et oēs contra quos ꝓcedit̉ niſi per contumaciā ſe abſentent. ⁊ ea que obiiciuntur et nomina teſtiū ſunt illi exponenda: ut. jͣ. e.§. c. debet ⁊ y. q. ii. ſi pͥmates. Item ſi ille contra quem fit inquiſitio: hꝫ iudiceꝫ ſuſpectū: pōt illum recuſare: ut. sͣ d̓. ap. cū ſpāli. ⁊. jͣ. e. c. ver. nō ex o dii fomite: vel ꝙ iudex ſit crimīoſus. ar. iii. q. vii. iudicet. ⁊.xxv. di. c. ult. et. xxxvi. di. vna tātum. et contra teſtes excipere poteſt: ut in §. debet. et omnia dicta in depoſitiones teſtium ſunt publicanda ut ille poſſit ſe defendere. jͣ. e. olim. et. jͣ. e. c.§. debet. et ſi teſtes dicant ſuper his quibus infamia nō p̄ceſſit: nō valent. sͣ. e. inquiſitōis.§. i. Crimine v̓o ſic probato ſi p̄latus ē: debet remoueri ab adminiſtra tionē. ẜm ꝙ villicus a villicatione remouet̉. ut. jͣ. dicitur. Alij vero puniunt̉ ẜm arbitriū iudicis: ẜm ꝑſone meritum ⁊ qͣlitatē exceſſuſ: niſi tale crimen probatum fuerit: ꝙ poſt penitentiā pactā impediat ordinis executionē: ut homicidiū ⁊ ſimonia tunc procedēdū eſt ac ſi in modū accuſationis directe ꝓbatū fuiſſet crimen ut. sͣ. e. inqui ſitionis.i. reſpon. ⁊ ibi dicit̉. qualiter puniunt̉ de homicidio? habeſ s. de tēpo. ordi. c. ult. de pena regularium ꝓpter ſimoniā cōmiſſam ab is. dic. ut. jͣ. de ſim. dilectus. ii. ⁊. c. quoniā ſimoniaca: ubi dicit̉ qͣ ilter contra eos procedatur. Si vero ꝓbatum non fuerit ⁊ mala fa ma ꝑdurat purgationem indicat iudex infamato ſecundū qualita tem ꝑſone ⁊ ꝙͣtitatē infamie: in qua ſi defecerit: puniat̉. jͣ. de ſimo. de hoc. ⁊. c. inſinuatū. ⁊. jͣ. de pur. ca. cum. p. Si vero infamatus cō tumax fuerit ⁊ nō comꝑet. iudex nihilominus contra eum teſtes re cipiat lite nō cōteſtata: et eum puniat: ut. sͣ. ut lit. nō conteſtata. quo nia.§. et ſunt alii. et. jͣ. e. c. debet. Quales teſtes recipi debeāt: dictū conceſſionē noſtrā ſibi factaꝫ execu tioni mandetis. Deinde ſi legiti mꝰ accuſator apparuerit: audiatis que fuerint hincinde propoſita: et ſi predicta crimina uel eorū aliꝗd legitime probatū fuerit cōtra eum ipſi ſuper eadem prebēda ſilentiuꝫ īponatis. Si uero contra eū legiti mus n̄ apparuerit accuſator: ⁊ ipſe ſuꝑ predictis criminibꝰ dinoſcitur reſperſus infamia. purgationem ei canonicā indicatisᵇ in qua ſi defecē rit: imponatis ei ſilentiū. Si auteꝫ preſtiterit contradictores: ab eius moleſtia cōpeſcentes: eos qui euꝫ niſi ſunt impedire: in expenſisᵉ legitimis condemnetis. ¶ Dem in cocilio generali. Ualiter ⁊ quādo debeat pre ( Latus ꝓcedere ad inquirēdū et puniendū ſubditoꝝ exceſſus: ex auctoritatibus veteris ⁊ noui teſta menti colligit̉ euidenter: ex quibꝰ poſtea proceſſerūt canonice ſancti ones: ſicut olim aperte diſtīximꝰ et nūc ſacri approbatiōe cōcilij cō firmamꝰ. ¶ Legitur enī in euāge lio ꝙ villicus ille qui diffamatus erat apud dn̄m ſuū: quaſi diſſipaſſꝫ bona ipſius: audiuit ab illo quid hoc audio de te: redde rationē vil licationis tue: iam enī nō poteris āplius villicare. Et in geneſi dn̄s ait: deſcēdā ⁊ videbo utrū clamorē qui uenit ad me opere cōpleuerit. eſt. sͣ. e. cū oporteat. Quales debeāt eſſe qui recipiuntur in ſimonia cōtra regulares: dicitur. jͣ. de ſimo. ꝑ tuas. Si vero ꝓcedat iudex ad petitionem alicu ius ꝓcurantis inquiſitionem ſiue ſit ordinarius ſiue delegatus: ad locū acce dat ſi pōt: et vocet illum contra quem ꝓcedere debet: et tunc recipiat teſtes quos ille ꝓducet: qui impetrauit inquiſitionem. tamē ſi ille negaret infamiā preceſſiſſe: cognoſcet primo iudex vtrū ſit infamatꝰ: et po ſtea ꝓcedet ſuꝑ his que denū ciata ſunt: alias nō ꝓcedet ni ſi primo cōſtet ꝙ infamatus ſit. sͣ. e. cū oporteat. ⁊. c. quali ter. ⁊ ſi actor ꝓbet illum eſſe infamatum: reus pōt probare ꝙ ſit bone fame. ar. jͣ. de pur. ca. cū in iuuentute: cū potius ſit pͥuilegiū bone fame ꝙͣ īfa mie. ar. s. e. lꝫ. ī fi. Si vero cri mē ꝓbet̉: puniat̉ ut. sͣ. dictū ē Si at non ꝓbauit: puniri dꝫ qui īpetrauit inquiſitionē: ut jͣ. ti. ꝓx. c. ii. ⁊ ita idē eſt quan tū ad penā: quando procedit̉ ad petitionē alicuius ꝓſequē tis inquiſitionē: ſicut quādo ꝓcedit̉ per officiū iudicis ad famā uel clamorem ⁊ cum ꝓ cedit̉ ad denunciationē alicu ius proſequētis inquiſitioneꝫ nō credo neceſſariā admonitionē: qꝛ non agit̉ ad peniten tiā. ī quo caſu neceſſaria ē ad monitio ſecundū formā euāgelii. ſed in predictis duobus caſibus agit̉ ad penā: ut predictū eſt. ⁊ aliter format̉ peti tio denunciationis: cum agit̉ ad penā ⁊ alit̄ cū denunciat̉ ad penitentiā: qꝛ tunc agit̉ ad penitētiā ꝑagendā: non ad pe nā īponēdam officii uel bene ficii. ⁊ ſic intelligit̉ finiſ illius glo. jͣ. que īcipit ſic. jͣ. de ſimo. lꝫ heli. de hoc notat̉ in glo. p̄ dic. Itē nunquid reus poſſit petere a iudice ut reinquire ret cōtra illū qui impetrauit. ī quiſitionē: ſicut ꝯtingit ī alijs iudiciis: ubi admittit̉ recōuētio. sͣ. de mutu pet. ꝑ totū? Di cas ꝙ non: quia inquiſitio iudicis officio expedit̉ non iure actionis: ſic nec re denunciatio aūt reaccuſatio: quia tunc preſumit̉ ꝙ ex odio hoc fiat: ut. sͣ. e. cū p. ⁊. iii. q. v. c. ii. ⁊ nō relatione criminis: ſed īnocentia reus purgat̉. ff. de pu. iu. is qui. Itē teſtes cōpelli poſſunt ad probandū inquiſitionē. sͣ. de teſti. cog. ſuꝑ his: licet in iudiciis ordinariis ꝯpelli nō debeāt in criminibus: ſiqua prin cipaliter uel incidenter obiiciātur: ut. e. ti. dilectoꝝ: vbi de hoc. dic ut ibi no. ī fi. notule. Item ⁊ illud poteſt facere prelatus: cum infamia contra aliquem ad ipſum peruenit: ut prefigat terminum uolentibus accuſare: ut ſi aliquis ap paruerit accuſator: audiat illum: ⁊ procedat legitime ī accuſatione. sͣ. c. proxi ⁊.xv. q. v. c. i. jͣ. de purga. ca. ex tuarum. Si autem non apparuerit: tunc poteſt procedere ad inquirendum: ut. sͣ. dicitur: uel indicere purgationem: in qua ſi defecerit: puniatur: ut. sͣ. c. proxi. ſed melius eſt ꝙ inquirat: quia periculoſuꝫ eſt accuſare: quia de facili nullus accuſaret. Quid ſi aliquis alterius dioceſis uel de alia ꝑrochia hoc tacito impetret inquiſitionem uel denunciet nunquid debet audiri? cum ipſius non interſit: preſumitur ꝙ non caritatiue denunci et: uel impetret inquiſitionem. vnde credo illum repellenduꝫ. ar. sͣ. de teſti. ex parte. a. in uerbo illo tacito: ꝙ miles fuerit. ⁊c̄. ber. e ¶ Diſtinximus. ī parte deciſa ab illa decre. sͣ. eo. qualiter cuius uerba hic po nuntur vſqꝫ ad.§. debet. ber. f ¶ Redde rationem. Sed qualiter debet rationem reddere prelatus admini ſtratōis ſue? p̄latus enī dꝫ reddere rōnē ſue adminiſtrationis tāꝙͣ tutor. C. d̓ iudic. l. ii. qꝛ cōparat̉ tutori: ⁊ ꝓcurator ē non dn̄s. sͣ. de dona. c. ii. ⁊. xii. q. i. c. ii. pōt dici ꝙ ſtaret̉ ſuo iuramento: ſi aliter non poteſt reddere rationē. ar. C. d̓ dona. l. penul. ⁊. C. vnde vi ſi quando. ii. q. i. in primis. v̓. glorioſus v̓o. ⁊ sͣ. de his que vi metuſue cā fiunt. c. vlt. ber. g ¶ Et famam. ar. famam nihil per ſe probare. xxxvi. q. vi. ſi duo. sͣ. de eo qui cog. conſang. vxo. ſue. ſuꝑ eo. arg. contra. sͣ. de preſūp. illud. ⁊ sͣ. de conſag. ⁊ affi. c. ii. ⁊. iiii. q. iii.§. item ſepe. h ¶ A maliuolis. xi. q. iii. in cunctis. ſi hoc conſtaret: ꝙ a talibus eſſet orta: ali as difficile eſt ꝓbare famam ortam eſſe a talibus: cum fama ab incerto aucto re procedat. de conſe. di. iiii. ſanctum eſt. vnde ſatis poteſt dici: ꝙ indicenda eſt purgatio vndecunqꝫ procedat infamia: ſaltem propter ſcandalum. ar. j. de pur. ca. accedens. ber. i ¶ Concuſſis columnis. xii. q. ii. gloria ep̄i. ⁊. ii. q. vii. accuſatio. i. C Ex quibꝰ auctoritatibꝰ manifeſte ꝓbat̉ ꝙ nō ſolū cū ſubditꝰ v̓m etiā cū prelatꝰ excedit: ſi ꝑ clamorē ⁊ fa māᵍ ad aures ſuꝑioris ꝑuenerit: nō ꝗdē a maliuolis ⁊ maledicis: ſꝫ a ꝓuidis ⁊ honeſtis: nō ſemel tantū ſꝫ ſepe qd̓ clamor īnuit: ⁊ diffamatio māifeſtat: dꝫ corā eccleſie ſenio ribꝰ ueritatē diligētius ꝑſcrutari: ut ſi rei popoſcerit qualitas: cāoni ca diſtrictio culpā feriat delinquētiſ nō tāquā idē ſit auctor: ⁊ idē index ſꝫ quaſi denūciāte fama uel deferē te clāore officij ſui debitū exequat̉ Licꝫ autē hoc ſit obẜuādū in ſubdi tis: diligētius ē obẜuādū ī prelatiſ qui quaſi ſignū ſūt poſiti ad ſagittā Et qꝛ nō pn̄t oībꝰ cōplacere: cū ex officio ſuo teneant̉ nō ſolū arguere ſꝫ etiā increpare: ꝗn etiā īterdū ſu ſpēdere: nōnūquā v̓o ligar̄: frequē ter odiū multoꝝ īcurrūt: ⁊ īſidias patiunt̉. Et iō ſācti pr̄es ꝓuide ſta tuerūt: ut accuſatio prelatoꝝ n̄ faci le admittat̉: ne ꝯcuſſis colūnis cor ruat edificium: niſi diligens adhibeat̉ cautela: per quā nō ſolū falſe ſed etiā maligne crimīationi ianua precludatur. Uerum ita uoluerūt prouidere prelatis: ne crimīarent̉ iniuſte: ut tamen cauerent ne delin querēt inſolēter: cōtra morbū utrū qꝫ inuenientes medicinā cōgruā videlicꝫ ut crimīalis accuſatio que ad diminutionē capitis.i. degrada

k ¶ Precedat inſcriptio. ſic. sͣ. e. ſuper his. ⁊. jͣ. de ſimo. licet heli. l ¶ Cōtra quē. Ex hoc.§. colligitur manifeſte ꝙ ordo iuris ſeruādus eſt ī in quiſitione facienda sͣ. e. ad petitionem. ſed hoc veꝝ eſt circa ſeculares. circa regulares: nō eſt vſqꝫquaqꝫ ſeruandus: ut dicit ī fi. m ¶ Forma. ſic. jͣ. de ſimo. licet. forma iſta triplex eſt: cū procedit̉ accuſādo de nunciādo ⁊ inquirendo. ut ſi agat̉ ī modū accuſationis: et ꝓbet̉ crimen: deponat̉ reus: qꝛ hic ē effectus accuſationiſ: ut. sͣ. dicit in verbo ut crimīalis accuſatio: que ad diminutionem capitis.i. degradatio nem intēditur cū agitur per ī quiſitionem alia pena imponitur ut dictū ē in illa notula magna ibi: crimine v̓o ꝓbato Unde videt̉.ſ. per hanc litte rā: ꝙ ſi per inquiſitionē ꝓbe tur ſimonia uel homicidium. ꝙ nō deponatur? qꝛ ad hoc n̄ eſt actum. sͣ. de ordi. cogni. cū dilectus. arg. cōtra. sͣ. eo. īqui ſitionis.i. rn̄ſo. ubi de hoc. et sͣ. d̓ dolo ⁊ cōtu. veritatis. dic ut ibi. Cū vero ꝓceditur per denūciationē: niſi iu predictiſ duobus caſibus ad penitentiā agitur ꝑagēdam. tunc ī p̄ dictis duobus caſibus etiam punit̉ ſicut cum agitur per ac cuſationem uel inquiſitionē. ut dicto. c. veritatis. Sed cuꝫ agitur per denunciationē tūc ī predictis caſibus non eſt ne ceſſaria admonitio. sͣ. eo. cuꝫ dilecti. ii. In alijs uero caſibꝰ cum agitur per inquiſitioneꝫ uel accuſationem: punitur ad arbitrium iudicis. ar. sͣ. eo. in quiſitioniſ. pº. rn̄ſo. ī fi. ⁊. jͣ. e. c. vlt. ⁊ ar. jͣ. ti. ꝓxīo. c. vlt. De nūciatio uero regulariter fit ad penitētiā ꝑagēdam: ⁊ eius effectus ſiue finis eſt penitē tie īpoſitio. ⁊ tunc neceſſaria eſt caritatiua admonitio: ut hͦ dicit. ⁊ sͣ. eo. cum dilectus. et c. ii. alias repellitur denūcia tor. ut ibi dicitur. n ¶ Facilius. jͣ. de ſimo. per tu as. circa fi. Notare pōtes hͦ arg. ꝙ dignior ē cetus clerico rum ꝙ cetus monachorum ut. xvi. q. i. legi. ber. o ¶ ¶ Icut. inſtitutuꝫ. xviii. di. quoniam quidem. p ¶ Telebrare. ſic abbates et pores nō habētes abbates: d̓ triēio ī triēiū celebrāt capi tula ſua. sͣ. d̓ ſtatu. re. ī ſiguliſ. q ¶ Statuāt. Iſti erunt quaſi teſtes ſinodales. ſic. sͣ. de teſti. co. preterea. ⁊. xx xv. q. vi. epiſcopus ī ſynodo. ⁊ debēt eſſe de eodeꝫ epiſcopatu honeſti ⁊ diſcre ti. quia tales melius poſſunt inueſtigare veritatem ꝙͣ extranei. arg. sͣ. d̓ teſti. veniēs. ī fi. ⁊. xxxv. q. vi. c. i. ⁊. ii. sͣ. qui ma. accu. poſ. videtur. ⁊ iſti appellātur viſitatores: qui debent circuire totam parrochiam de villa in villam. ut. lxxx. di. nō debere. vnde hoc ſumptum videtur: ⁊ illi procurabuntur per parrochi as: ad quas accedunt: quia ſuis ſtipendiis hoc facere non debent. sͣ. de reſcrip. cum ex officii. ⁊. xxviii. q. i. iam nūc. ī fi. ⁊. xii. q. ii. charitatem ⁊ officiuꝫ ſuum nō debet eis eē dānoſum. arg. iiii. q. iii.§. venturis. arg. contra ꝙ epiſco pus debeat eos procurare habes.sͣ. de offi. ordi. inter cetera. ⁊. xxiii. q. i. mili tare. Prīoribus ꝯcordātiis credo ſtandum. moderatos tamē ſumptꝰ petēt. r ¶ Ulla iuriſdictiōe. Si iſti nō habēt iuriſdictionem ergo nō poſſūt aliquos cōgere uel citare: ut ueniāt uel rn̄deant. īmo poſſunt eis dicere: ingreſſus es vt aduena: nūquid ut iudices nos. iii. q. vi. leges. Itē videt̉ ꝙ debeāt eſſe iurati. xxxv. q. vi. ep̄s ī ſinodo. ſed ſufficit ꝙ ſint honeſte ꝑſone: quibus merito ſit credēdū ſuper his que referunt ī concilio ꝓuinciali. Itē quare pͥmo denū ciatur hoc metropolitano ꝙͣ ep̄o: cū pͥmo deberet denūciari ep̄o ꝙ archidia cono. xxv. di. perlectis. demū ſi ep̄s eſſet negligēs archiep̄o. ix. q. iii. cū ſimꝰ. ⁊. c. cōqueſtus. ⁊ ꝑ hoc eccleſiaſticus ordo cōfundit̉: ſi ſua iuriſdictio ep̄o nō ſeruat̉. xi. q. i. peruenit. ī fi. Dicas qd̓ iſti inquiſitores ſolā famā referunt me tropolitano: ſecūdū qd̓ ītelligūt: ⁊ īquirunt ſine aliqua iuriſdictōe. ut ꝑ alios tionē intenditur: niſi legitima precedatᵏ inſcriptio: nullatenꝰ admittatur. Sed cū ſuper exceſſibꝰ ſuis quiſquam fuerit infamatus: ut iam clamor aſcēdat qui diutius ſine ſcā dalo diſſimulari nō poſſit: uel ſine periculo tolerari: abſqꝫ dubitationis ſcrupulo ad inquirendum et puniendum eius exceſſus: non ex odij fomite: ſed caritatis procedat̉ affectu: quatenus ſi fuerit grauis exceſſus: ⁊ ſi non de gradetur ab or dine: ab adminiſtratiōe amoueat̉ omnino. quod eſt ẜm ſententiā euā gelicā a villicatiōe villicū amoueri qui non pōt villicationis ſue dignā reddere rationem. ¶ Debet igit̉ eſſe preſens is contra quem facien da eſt inquiſitio: niſi ſe per contu maciam abſentauerit. et exponēda ſunt ei illa capitula de quibꝰ fuerit inquirendum: ut facultateꝫ habeat defendendi ſeipſum: et non ſolum dicta: ſed etiam nomina ipſa teſtiū ſunt ei: ut quid ⁊ a quo ſit dictuꝫ ap pareat publicanda. Necnon exceptiones ⁊ replicationes legitime admittende: ne per ſuppreſſionem nominum infamandi per exceptionum uero excluſionem deponēdi falſum audacia prebeatur. ¶ Ad corrigendos itaqꝫ ſubditoꝝ exceſ ſus tanto diligentius debet prelatꝰ aſſurgere: quanto dānabilius eoꝝ offenſas deſereret incorrectas. Cōtra quos ut de notorijs exceſſi bus taceat̉: ⁊ ſi tribus modis poſſit procedi per accuſationem: vide lꝫ denūciationē ⁊ inꝗſitionē ipſoꝝ tn̄ ut diligens adhibeat̉ oībus cau tela: ne forte ꝑ leue cōpēdiū ad graue diſpēdiū ueniat̉: ſic accuſationē legitima debet precedere īſcriptio ſic ⁊ denūciationem caritatiua mo nitio: ⁊ inꝗſitionē clamoſa inſinua niſi tunc demum cū negligēs apparet. ix. q. iii. cū ſimus.§. vlt. ⁊ eo ipſo qd̓ hec referuntur metropolitano apparet ꝙ multa ſunt apud eos ep̄os que egent correctōe. xviii. di. peruenit. Unde vr̄ eē dimi nuta iuriſdictio metropolitanoꝝ ī hoc ꝙ olī poterāt deſcendere ⁊ ī quirere an ep̄i eſſent negligētes: nō ut ſtatī īquirerent de crimībus niſi poſtꝙͣ cōſtaret de negligētia. ſic po teſt ītelligi. sͣ. de cēſibus. ſopite. ⁊. c. ro mana. ⁊ sͣ. d̓ p̄ſcrip. cū ex officii. Hodie v̓o nō poſſūt: niſi pͥmo eis ꝑ alios referat̉: ẜm qd̓ hic īnuitur: alias ſuꝑflua et oneroſa fuiſſet iſta conſtitutio. ⁊ iſtis īquiſitoribꝰ minꝰ cre dit̉ ꝙͣ alijs officiali bus: qꝛ alijs credit̉ ꝙͣdiu ꝯrium ꝓbet̉. iiii. q. iiii.§. aliquan do. ff. de offic. p̄fec. vr. l. i.§. quies. sͣ. de appel. cū ꝑati. arg. ff. de re. eoꝝ qui ſb̓ tur. vl̓ cura. l. magiſ §. illud. ff. de cuſto. ⁊ exhi. re. l. diuus. hoc iō: qꝛ iſti famaꝫ ſolā referunt nec ſt̓ iurati: ſed illi iurati ſunt ⁊ famam non referunt: ſed ipſum factum. ⁊ iſti inqui ſitores non debent omittere officiū ſu um: ꝙͣuis prelati in quirant ⁊ corrigant ⁊ reforment ut refe rāt metropolitano: an oporteat ipſum ſupplere negligenti am epiſcoporum: alias neſciret. ⁊ ita n̄ impediretur eorum īquiſitio propter fa ctum epiſcoporum. a Lim. relaxa tis. ut ſi opor tuerit poſſint ferre teſtimonium in ne gocio inquiſitioniſcum per eos meliuſ ꝙͣ per alios poſſit īquiri veritas.sͣ. d̓ te ſti. venienſ. dūtamē ex alia cauſa repelli non poſſunt. jͣ. de ſi mo. per tuas. ⁊ sͣ. d̓ re iudi. cum. i. ⁊. a. b ¶ Poſt inceptum negocium. Nota ꝙ lite pendente nō eſt aliquid innouādum. sͣ: ut lite pen. a memoria. ⁊ per totuꝫ. ⁊ sͣ. d̓ iurepatro. ex litteris. ar. xvi. q. iiii. volumus. Item ē argu. ꝙ cauſa cepta inter prelatum ⁊ ſubditum ſuſpēſa eſt iuriſdictio prelati: ac ſi eſſet appel latum ab eo. sͣ. e. cum dilecti. ii. ⁊ totum iudicium ſuum ad maioreꝫ delatum eſt iudicem. vnde facit iniuriam iudici ſub quo eorum cō mune negocium pendet. arg. ii. q. i. votum. Et iudex totum debet reuocare: ſi quid faciat in eis: ut hic videtur: cum ex odio videatur procedere negocio cepto. arg. contra. viii. q. iiii. nonne. ubi dicit ꝙͥ vſqꝫ ad finem cauſe non poſſunt recedere a ſua iuriſdictione. ut ibi dicit. arg. xv. q. vlt. c. ult. in fi. ⁊ obedientiam exhibere: ut dicit. ⁊ ſi non faciant ꝑ iudicem cōpellantur: ut. jͣ. dicitur v̓. prouiſo. ⁊c̄. Ipſe autem compellere eos non debet. ſi tamen iudices in hoc eſſent ne gligentes: ipſemet prelatuſ poteſt excommunicare ſi non obediret: vel alias excederent. arg. sͣ. de offic. ordi. ſignificauit. ⁊ sͣ. d̓ offi. de lega. prudentiam.§. ſexta. in fi. alias ſolueretur obedientia quod eē non debet: ex eo ꝙ dicit. jͣ. contra iuſticiam ſpoliauit: videtur a con trario ꝙ ſi iuſta cauſa ſubſit ꝙ eos puniri poſſit: ꝙ credo. Hone ſtum tamen eſſet: ſi per iudices hoc fieret: ⁊ quod dicit relaxatis ⁊ cetera premiſit cauſā ne reformatio monaſterii retardet̉: ut poſſint tio preuēit̉: illo ſemꝑ adhibito mo deramīe: ut iuxta formā iudicij ſen tētie quoqꝫ fomaᵐ dictet̉. Hunc tn̄ ordinē cōtra regulares ꝑſonas nō credimꝰ uſquequaqꝫ ẜuandū: que cū cā reqrit: faciliꝰⁿ ⁊ liberiꝰ a ſuis poſſūt adminiſtratiōibꝰ amoueri. DDem in eodem. Icut olī a ſāctis pr̄ibꝰ noſcit̉ īſtitutūº: metropolitani ſingu lis ānis cū ſuis ſuffraganeis ꝓuici alia nō omittāt cōcilia celebrareᵖ in quibꝰ de corrigēdis exceſſibꝰ ⁊ mo ribꝰ reformādis preſertī in clero: diligētē habeāt cū dei tīore tractatū canoicas regulas maxīe que ſtatu te ſūt ī hoc gn̓ali cōcilio relegētes: ut eas faciāt obẜuari debitā penaꝫ trāſgreſſoribꝰ īfligēdo. Vt autē id ualeat efficaciꝰ adipleri: ꝑ ſingulas dioc. ſtatuātq ꝑſonas idoneas: ꝓui das videlicꝫ ⁊ hōeſtas: que ꝑ totū annū ſiplicit̓ ⁊ de plano abſqꝫ ulla iuriſdictiōe ſollicite īueſtiget: que correctiōe uel reformatione ſunt di gna: ⁊ ea fidelit̓ ꝑferāt ad metropo litanū ⁊ ſuffragāeos: ⁊ alios ī cōci lio ſb̓ſequēti: ut ſuꝑ his ⁊ alijs ꝓut vtilitati ⁊ hōeſtati ꝯgruerit ꝓuida deliberatiōe ꝓcedant: ⁊ que ſtatue rit faciāt obẜuari: publicaturi ea in epālibꝰ ſynodis ānuatī ꝑ ſingulas dioceſes celebrādis. Quiſꝗs autē hoc ſalutare ſtatutū neglexerit adi plere: a ſui executiōe officij ſuſpen dat̉. QRego. ix. archiepō ⁊ pri ori ſancte marie rothomē. Liꝫ. i. u. ⁊. p. ordinis ciſtertiē. ⁊ īfra. Ne igit̉ reformatio mo naſterij ualeat retardari: mādamꝰ quatenꝰ r̄laxatisª excōicationū ſeu ſuſpēſionū n̄ijs ſi quas idē abbas ꝓtulerit: uel ꝑ quoſcūqꝫ iudices ꝓ mulgari fecit poſtᵇ īceptū negociū in eos ⁊ adherētes eiſdem: ac eis

ut. sͣ. de offic. delega. c. prudentiā. v̓. fi. ubi de hoc ⁊ ſublato pͥncipa li ⁊ acceſſorium. ⁊ que adherent religioſis: religioſa ſunt. ff. d̓ rei vē dica. que religioſis. d ¶ Iudiciorum. ſic. sͣ. de ſtatu. mona. c. ea que. ⁊ ita ordo iudiciariꝰ nō videt̉ vſqꝫquaqꝫ ſeruandus circa regulares. ut. sͣ. e. qualiter. ii. in fi. qꝛ de facili re mouent̉ ab admini ſtrationibus: ut ibi ⁊. jͣ. de ſimonia. per tuas.i. quaſi ſūmaria cognitō videtur ſufficer̄: ex eo quod dicit de plano: ſed ī alijs nō de plano ſꝫ magis iudice ſeden te ꝓ tribunali. ii. q. iii.§. preuaricato. v̓. abolitio. ⁊. iii. q. iii. §. ſpacium. v̓. a iudi ce. ⁊ manifeſtis. v. q. vi. epiphanium. C. de ꝓba. l. vlti. ¶ De tacenda veri tate. Hoc ipſo ſuſpe ctus erat abbas. et talia iuramenta nō tenent. sͣ. de teſtibꝰ cōſtitutis.i. ⁊ merito talia iuramenta relaxāda ſunt: ut ve ritaſ reueletur. ſi. sͣ. de teſti. cogen. c. vl. ⁊ ſine peccato ſerua ri nō poſſunt. qꝛ celare veritatem mor tale eſt peccatū. xi. q. iii. quiſquis. ⁊. jͣ. d̓ cri. fal. c. i. expedit enim peccata nocētium nota eſſe. ff. de iureiur. euꝫ qui.§. i. ſ ¶ Copiaꝫ faciatis. sͣ. eo. qualiter.§. de bet. Et eſt hoc nota bile contra quoſdā qui non faciunt co piam dictorū. ⁊ ſupprimunt teſtium no mina: a quibuſ iuſte poſſet appellari: licꝫ dicatur ꝙ non vſqꝫ quaqꝫ ſeruari debꝰ ordo iuris: tamen ī hoc bene ſeruari de bet. g ¶ De bonis. sͣ. eo. ex parte. vbi d̓ hoc. pRelatorum. adhibeatur remedium. ſi. quia niſi iuſticia conatuſ cupiditatis reprime ret ius litigatorum extingueretur. sͣ. in ꝑrin. in conſtitutione Gregorij. i ¶ Prodigus. ſi. in predicta conſtitutione. k ¶ Perſonaliter. In caſu iſto inquiſitores non poſſent alijs cōmittęre vices ſuas. de hoc habes. sͣ. de offi. dele. c. ult.§. ii. l ¶ Pro meritis recepturus. Vt pena docente agnoſcat qualiter ip ſe exceſſerat in premiſſis. ſi. xxvii. queſtione.i. ſi homo eſſes. ⁊. c. ſi cuſtos. ⁊ sͣ. de offi. lega. niſi ſpecialis: ut ſapiens ſit in pena qui ſtul tus fuit in culpa. xxxviii. diſtin. qui ea. Et quos dei timor a malo non reuocat. ⁊ cetera. sͣ. de elec. cum in cunctis. ⁊ ſupra de vi. ⁊ ho. cleri. ut clericorum. mores ⁊ neceſſe eſt ut ferro abſcindatur. ⁊c̄. lx. xxii. di. plurimos. ber. m ¶ Uendendi. Nota ꝙ licet aliquis denuncietur ſiue accuſe. tur ut ſuſpectus de dilapidatione non debet ſtatim remoueri infra de ſimo. licet. ſed interdici debet eidem omne genus alienandi. ut hic patet. ⁊ sͣ. de offi. delega. venerabilis. vbi de hoc. immo ſi dabi reſtitutis quos idem abbas nego cio pendente contra iuſticiam ſpō liauit: in negocio de plano ⁊ abſqꝫ iudiciorumᵍ ſtrepitu procedentes: cuꝫ talibus maxime in hoc caſu nō deceat dei ſeruos inuolui: inquira tis que circa perſonas ⁊ obſeruantias regulares uideritis inquiren da: corrigentes ⁊ reformantes taꝫ in capite quaꝫ in membris que cor rectionis ⁊ reformationis officio noueritis indigere. iuramentis ſi qua de tacenda ueritate abbas ex torſerit relaxatis: prouiſo ut nego cio ipſo pendente prefati monachi eidem abbati obediant ⁊ intendāt ita tamen ꝙ per hoc proſecutio ne gocij non ualeat impediri. Si uero teſtes contra eundem abbatem producti fuerint: dictorum ipſoruꝫ ei copiam faciatis. Predictis au tem monachis expenſas factas ꝓpter hoc ⁊ tribuſ uel quattuor iſtis uel alijs: quos idoneos ad dictuꝫ negocium proſequendum duxeri. tis aſſumendos: faciatis de bonis eiuſdem monaſterij faciendas ex penſas ad proſecutionem ipſius negocij neceſſarij cōputatis: ſi qua propter hoc receperunt de bonis monaſterij: cum proprium non ha beant miniſtrari contradictores: ⁊ cetera. IDem epiſcopo ciſter. de aldeet de ſalen. abbatibus. Relatoꝝ exceſſus: ⁊ infra. Sane dilecti filij. c. ⁊ quattuor alij canonici frigiſen̄. denūciando mōſtrarūt: ꝙ frigiſen̄. epiſcopus bona ſui epiſcopatus: quem ut dicunt fuit minus canoni ce aſſecutus adeo grauiter dilapidat ⁊ conſumit ꝙ niſi celeriter ad hibeatur remedium epiſcopatus idem per eum ad irreparabile diſ ſolutionis obprobrium deducet̉: nec ſolūmodo rerum: uerum etiā fame ſue prodigus ⁊ ſalutis vitaꝫ ducit enormiter diſſolutam: ⁊ īfra. Diſ. v. mandamus quatenus per ſonaliter accedentes ad locum: in tur interim coadiutor: ſine cuius conſilio nihil faciet ſi ſuſpectus eſt: ut ibi dicitur. ber. a Um fortius. inſontibus. xxiii. queſtione. v. ſi non licet. ⁊. xvii. queſtione. iiii. ſicut qui. Et maxime ſacratis. argu. ꝙ ex perſona aggrauatur iniuria inſtitu. de iniuriis.§. atrox. ff. de iniurijs. l. pretor. ⁊. jͣ. de ſē. excom. cum illorum. Et qui prepoſito ſuo manꝰ intulerit: capite punitur. ⁊ augetur cri men dignitate prepoſiti. ff. de re mili. omne delictum.§. i. et ius publicum offenditur.i. diſtin. ius publicum. Unde qui ledunt ſacerdotes tanq̄ pro publico crimine puniun tur. ii. queſtione.i. in primis. circa finem. c ¶ Culpabiles. Ergo iudex qui non punit deficientem ī accuſatione peccat: ⁊ culpam contrahit: cum puniri debe at pena talionis. ii. queſtione iii. c. i. ⁊. ii. ⁊ iii. hec decret. competentiuſ poneretur in p̄ cedenti titulo: ſicut erat in an tiqua compilatione. d ¶ Reſediſtis. ut iudices. e ¶ Priuari. ſed videtur hoc contra ius factum eſſe: exquo enim ſtatim non fuit de calumnia condemnatus: non debet poſtea condemnari: ni ſi contra eum iterum inſcri batur. C. d̓ calum. l. i. Poteſt dici ꝙ ſpeciale eſt: ⁊ factum principis ad conſequentiam trahi non debet. inſtitu. de iu re natu.§. plane. uel forte iudices condemnarunt: ſed pe nam non impoſuerunt. Uel verius videtur: ꝙ cauſa exēpli hoc factum ſit: ne alij in de ſumant exemplum: ⁊ preterea negligētia iudicum nō debet ei prodeſſe: ut remane at calumnia impunita. f ¶ Uerberibus. in ſupplemē tum pene. v. queſtione. vi. qꝛ iuxta. g ¶ In exilium. quam penam eccleſia imponit. l. di. accedēs ar. lxxiii. di. ī ſynodo. ⁊. xvii. q. iiii. attendendum. Ber. h¶c Um dilectus. nunciaſ ſet. Cum ad denūcia tionē alicuius papa commit tit inquiſitionem: non proce dit iudex niſi denuncians ꝓ bet legitimam admonitionē preceſſiſſe infra tit. proximo. licet heli. i ¶ Calumniandi. Sic patet: ꝙ ſi denuncians non probat quod intendit: calū niari preſumitur ſicut in accuſatore. ii. q. iii. qui non probauerit. C. de aduo diuer. iudi. l. i. Sed qualiter probabitur ꝙ non calumnioſe denunciauit? vt detur ꝙ per iuramentum ſuum probari poſſet: ut hic colligitur. arg. sͣ. d̓ teſti preſentium. ⁊ sͣ. de except. paſtoralis. Et improprie hic dicitur calumnia: q calumniator punitur ſimilitudine ſupplicii. ii. q. viii. quiſquis. ⁊. c. qui crimē ⁊.sͣ. ti. proximo. ſuper his. ⁊. c. qualiter. ii. Pena ergo illius qui denunciat ſi non probat: erit ſuſpenſio officii ⁊ beneficii: ut hic patet: donec ſe purgauerit ⁊ huiuſmodi purgatio preſtabitur ad arbitrium iudicis: exquo hic non deter minatur. sͣ. de of. dele. de cauſis. ⁊ preterea cuꝫ purgationes hodie arbitrarie ſint. sͣ. ti. proxi. inquiſitionis. in fi. k ¶ Simili pena. hec etiam eſt cauſa quare puniuntur: ut alij non ſumant in dē exemplum infamandi prelatos ſuos: ⁊ ita pena vnius eſt metus alterius. ii. queſtione. vii. qua propter. ff. de penis. l. capitalium.§. famoſi. sͣ. de offi. or di. irrefragabili. Ber. C 2 quiratis ſollicite ueritatem: ⁊ eam fideliter conſcribentes ſub ſigillis ueſtris nobis tranſmittatis incluſam eidem epiſcopo terminum aſſignantes: quo noſtro ſę cōſpectui repreſentet pro meritis receptur poteſtate uendendiᵐ dandi infeudandi ſeu quomodolibet alienādi bona ipſius eccleſie interim eideꝫ penitus interdicta. De calumniatoribus. Reg. autenͣ. ſubdi. Um fortius puniēda ſint crimina: quę īſon tibusª maxime ſacra tis hominibus infe. c runtur: quaꝫ ſitis cul pabilesᶜ qui in cauſa io. diac. reſe diſtis attendite: ut hilariuꝫ crimi natorem ipſius nulla ex diffinitiōe ueſtra pena conueniens caſtigaret ⁊ infra. Quia ergo tante nequitie malum ſine digna non debet ultio ne tranſire: iubemus eundem. h. prius ſubdiaconatuſ: quo indignꝰ fungitur: priuariᶜ officio ⁊ uerberi bus publice caſtigatum in exiliū deportari. Nno. iij. camoren̄. ſegobien̄. ⁊ abulen̄. epiſcopis. Um dilectꝰ filius magiſter ſcholaruꝫ paleſtinus ad ſeap. acceſſiſſet: ⁊ de ſuo ex ſcopo exceſſus uarios nunciaſſet examinationē cōmiſimus exceſſuū obiectoꝝ: et infra. Cū autē ꝓceſſū negocij examinauerimus diligēter nec intelligere potuerimꝰ probatū eſſe ſufficienter aliquod de predi ctis: eundem epiſcopum abſoluen dum decernimus ab obiectis: uo bis mandantes quatenus memo ratum magiſtrum ſcholarū donec purganerit canonice ſuam innocē tiam.ſ. ꝙ nō calumniandiᵗ animo ad huiuſmodi crimina proponen da ꝓceſſit: ab officio ⁊ beneficio ſuſpendatis: ut ceteri ſimili pena perterriti: ad īfamiam ſuorum faci le non proſiliant prelatorum.

N ordinādo. īponit. hoc ſūptū fuit ex illo canone..i. q. ii. ſicut ep̄ꝫ Miniſter.i. archidiaconꝰ ꝗ examinat promouēdo. sͣ. de offi. archi m diaco. ad hoc. circa fi. n ¶ Uendere. verbū vēdere nō ꝯtinet gratuitū ꝯͣctū: qꝛ vēditio nō ꝓcedit ſine p̄cio. ff. de ꝯͣhen. empt. l. ii.§. ſine p̄cio. ⁊. C. e. ti. empti fides. īſti. e. ti.§. p̄ciū. Sꝫ quare notarius nō pōt vē dere operas ſuas uel chartā: cum de ſuo nemo beneficiuꝫ facer̄ ꝯpellat̉. x. q. ii. precarie Dicunt quidā ꝙ hoc obtinet vbi notariꝰ ꝑcipit ſalariuꝫ de publico: Lau. dicit ꝙ ēt ſi ni hil ꝑcipiat d̓ publico nihil po teſt reciꝑe ꝓ tali ſcriptura: qꝛ ſimoniā ꝯmitteret. ⁊ ē ſpāle ī odiū ſimonie: ne fraus poſſꝫ ꝓcurari. ex pacto.n. nihil acciꝑe dꝫ. ſed ſi gratis ⁊ ſponte aliquid offerat: ⁊ iā ſine oī in tētione ab initio ad hoc acceſ ſit: nō credo ꝙ peccaret nota rius laicuſ. ar. jͣ. e. cū ſit roma na. ⁊ ē exp̄ſſū.i. q. ii. ſic̄ ep̄m. o ¶ Paſtellis.i. q. iii. ſi ꝗs obie cerit. ne ī fraudē aliquid fiat nō obſtāte aliqͣ ꝯſuetudine.i. q. i. emēdari. ⁊. jͣ. e. iacobꝰ vi. p. ¶qUi aliū. expulerit. Du plicit̓.n. peccat ī dādo pecuniā: ⁊ qꝛ locū viuētis oc cupat. arg. jͣ. e. nemo. ⁊. vii. q. i. eū. ⁊ sͣ. de cōceſ. p̄bē. c. i. B. q ¶ CIdn̄ſ. vni.ſ. iudeo ſcē Cleratiſſimo: cuꝫ dixit. Si enī male locutus ſum ⁊c̄. ii. q. vii.§. ecce. r ¶ Nō igit̉. ar. hͨ a minori: qͣ ſi diceret: ſi iudeus qui maluſ eſt admittit̉ ad teſtimoniū ⁊ dn̄m: multo fortius catholicꝰ admittit̉ ut v̓itatē aſſerat con tra ſimoniacā prauitatē. ſi ar. sͣ. de elec. cū ī cunctis. ī pͥn. b. ſ ¶ Catholicus. arg. ꝙ quilibꝫ catholicus admittit̉ ad teſtimoniū ꝯͣ ſimoniacū nulla diſtinctione facta. ar. jͣ. e. tanta. dic ut. sͣ. de accuſa. cū. p. ergo a ꝯͣrio ſēſu hereticꝰ uel paga nus nō admittit̉: qd̓ eſt veꝝ. t ¶ Exhortādus. ſi. lxxix. di. ſi quis papa ex eo ꝙ dicit exhō tadus ē. arg. ꝙ teſtes ī criminalibꝰ nō ꝯpellunt̉. sͣ. de teſti. cogē. dilectoꝝ. vbi de hoc. u ¶ ¶ Ccuſatum. ſolennia. ¶ Capitulum hoc ⁊ ſequens intellige de eo qui erat publice infamatꝰ: alias non deberet ſuſpēdi. ii. q. v. p̄ſbyt̓. ⁊. c. ſi mala. Sed nōne erant iſti ſu ſpēſi ipſo iure? quare ſuſpēdunt̉. jͣ. e. tāta. ⁊. xxxii. di.§. veꝝ. ⁊.i. q. i. quibuſdā. ⁊. c. reperiunt̉. reſpondetur: de facto ſuſpendunt̉: cū ipſo iure ſint ſuſpēſi. Si moniacus enī in ordine ꝙͣtūcunqꝫ ſit occultus ē ipſo iure ſuſpenſus. nec pōt miſſā cātare. jͣ. e. tāta. quoniā ipſū caracterē hꝫ vicioſū: ī quo caſu loquuntur hec duo capitula. vnd̓ cū eſſent iſti ſuꝑ hoc infamati: merito ipſo facto debue runt ſuſpendi. Si v̓o occultū eſſet: licet ſit ſuſpenſus corā ſe: ſicut quilibet in peccato mortali ꝯſtitutus. sͣ. de coha. cler. ⁊ mulie. c. ult. i. q. i. ſacerdotes: nō tn̄ quo ad alios ē ſuſpenſus. ar. jͣ. e. mattheus. ⁊. c. ex tue. ber. x¶qVotiens. ꝑuenit per famā.ſ. ⁊ ideo de hoc voluit inquirere: qꝛ prelato xum eſt inquirere de exceſſibus ſubditoꝝ. sͣ. de of. or. c. i. jͣ. d̓ colluſi. cri miua. xi. q. iii. precipue. alioquin eis imputat̉. xliii. di. epheſiis. Ber. a ¶ Icut. vincit. quia reſpectu eius cetera crimina pro nihilo reputantur. i. q. vlti. c. vlt. ⁊ arg. jͣ. c. ꝓxi. ar. contra. xxxii. q. vii. quid ī omnibus. ſed ibi ſoluitur quod dicit ibi: grauius.i. cōmunius. ⁊ sͣ. de accuſa. inquiſitionis. ubi equiꝑant homicidiū ⁊ ſimonia quo ad penā. horribilius eſt tamen homi cidium: cum quo nunquam diſpenſatur. l. di. miror. b ¶ Sine dilatōe.i. q. i. quiſꝗs. ⁊. c. reperiunt̉. xxiii. q. iiii. ſi ea. xxxv. q. ix. loci. c ¶ Per aliquam perſonam: que de iure admitti debeat: ut. sͣ. dixi de accuſa. c. i. ⁊. c. cum. p. ⁊. c. cum oporteat. d ¶ Claruerint. xxiiii. q. iii. c. ecce. e Anta eſt. ad accuſationem. ſi accuſatus fuerit infamatus: de hoc dictū eſt. sͣ. de accuſa. cum. p. ⁊. c. i. f ¶ Omnis peccator. non preciſus ab eccleſia per ſententiam canonis uel iudi cis tolleratus ⁊ penitens. ⁊ ſic non eſt obiectio de excommunicatis ⁊ ſuſpen ſis ut notorii fornicarii. xxxii. di. nullus. nec de ſuſpenſis quo ad ſe. Nā qui ¶ De ſimonia: ⁊ ne aliquid pro ſpiritualibꝰ exigat̉ uel promittat̉. ¶Reg. generali ſynodo preſidēs. N ordinando: et infra. Sicut non debet epūs manū quam imponit ita nec miniſterᵐ uel notari us in ordinatione eiꝰ uo ceꝫ uel calamū uendereⁿ. Pro or dinatiōe igit̉ uel uſu palii ſeu chatis atqꝫ paſtellis eum qui ordina tur. omnino aliquid dare prohibe mus. cōcilio maguntin̄. Ui aliuꝫ in eccleſia ordinatū per pecuniā expuleritᵖ. eāqꝫ taliter uēdicauerit: omnimode de ponatur. ¶Eodatus papa. Idominuſ ⁊ magiſter omniū ui ſine peccato fuit: accuſādi licentiā uniq dedit: ⁊ infra. Nōʳ igit̉ quilibet catholicusˢ eſt reſpuēdus. ſed ut ueritatē aſſerat ad propalan dam ſimoniacam rabiē magnis eſt precibꝰ exhortādus. ¶ Dem. ¶ Ccuſatum ſimoniacum neceſ Iſe habuimꝰ prohibere. ne miſ ſarum ſolennia celebraret: donec quid eſſet uerius ꝯſtitiſſet.. ¶ Dē. Uotiēs. ⁊ infra. Peruenitˣ ad uos: ꝙ per ſimoniacaꝫ hereſiꝫ fueris ordinatus: ꝓpterea neceſſe habuimꝰ te prohibere: ne miſſaruꝫ ſolēnia celebrare debuiſſes: donec quid ſit uerius diſcerneremus. Ucius papa. Icut ſimoniaca peſtis ſui ma gnitudine alios morbos vin citª ita ſine dilationē mox ut eius ſi gna per aliquam perſonamᶜ claruerint: de eccleſia dei debꝫ elimīari atqꝫ repelli. ¶ Eodatus. libet conſtitutus in mortali peccato ſuſpenſus eſt quo ad ſe. sͣ. de co ha. cleri. ⁊ muli. c. vlt. ⁊ i. q. i. ſacerdotes. ſacroſancta. ⁊ ſic omnes alij poſſunt cantare miſſā preter ſimoniacum. Uel qd̓ dicit. omnis peccator pōt cātare miſſā: pōt referri ad facilitatem ēt diſpenſandi: quaſi diceret: facilius diſpenſatur cum oībus alijs criminoſis pret̓ homicidiū: ꝙͣ cuꝫ ſi moniaco. uel hoc di ctum ē in deteſtatio nē criminis. vel ſic: dato ꝙ omnis pec cator poſſit celebrare: ſimoniacuſ tamē nō pōt conſiderato initio: qꝛ ſimoniacꝰ in ipſo ſui initio cōmiſſionis ſuſpenſuſ eſt. ut i. q. i. reperiū tur. ⁊ intuſ ortus oc cidit: ⁊ in ipſa ſui ra dice viciatus.i. q. i. quibuſdam. Sic ex eo tꝑe quo ſimonie crimen committit: dānatuſ eſt. vnd̓ po ſtea celebrare nō po teſt: ēt poſt peractā penitentiā: niſi diſ pēſetur cū eo: quod non contingit in ali is criminibus. ⁊ ita plana eſt littera iſta ꝯſiderato initio cuiuſcunqꝫ peccatoriſ ſic. C. ad. l. iul. ma ieſta. quiſquiſ. v̓. do nationes. ⁊ quarun libet poſtremo alie nationes ex omni tē pore. ⁊ cetera. ⁊ ita ſimoniacus celebra re nō poteſt: niſi cū eo diſpenſet̉. Quis poſſit diſpēſare? dic tum eſt.sͣ. de renū ci. c. poſt trāſlatiōꝫ. Nec pōt ager̄ peni tentiā: niſi renunci et beneficio ⁊ execu tioni. sͣ. de accu. inquiſitionis. Poſtq̄ vero renunciauerit ⁊ penitentiā egerit: poterit cuꝫ eo diſpē ſari: ſi placuerit ſu ꝑiori: ⁊ ſic licite po terit poſtea exerce re officiū. ar. ff. de preca. certe.§. iul. qꝛ iā poſſidet ex noua conceſſi one. arg. jͣ. e. ex inſinuatione: ut. ff. de euicti. ſi ſeruus.§. i. in fi. g ¶ Etia meretrix. que alias non ē admittenda ad accuſationeꝫ uel ad teſtimonium ꝓpter vilitatē eius. ut. C. de adult. que adulteriū. ⁊. ff. de teſtib. l. iii.§. l. iulia. Eadem rōne nec ad aliū legitimū actū. h n ¶ On ſatis. requirat̉: aliquo pacto. jͣ. e. veniens. ⁊. c. tua nos. tn̄ ſi ſponte ſine aliqua cōditione ⁊ pura intentione aliquid bare voluerit nō ꝓhibet̉. c. tua nos. Sed ſi monaſterium eēt ita te nue ꝙ non poſſet ſufficere. arg. eſt ꝙ tunc poſſet exigere hoc mō frater ſcias ꝙ nos non poſſumus tibi prouidere: ſi vis intrare por ta tecum vnde viuere poſſis. ut. i. q. ii. ſi quis propter hoc. In ſime nia enim ⁊ vſura amor lucri prohibet̉. xiiii. q. iiii. ſi ꝗs oblitus. vin i ¶ Prioratꝰ.i. q. i. ſi ꝗs ep̄s. ⁊. q. iii. ſaluator. ⁊ sͣ. de ſta. regula. c. ii k ¶ Pro ſepultura. Quot modis dicatur ſepultura dictum eſt. sͣ. de ſepul. c. vlt. ber. l ¶ Diuturnitas. ſimile. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. de conſue. quanto. ⁊. c. vlti. ad idem..i. q. iii. c. vlt. diuturnitaſ tēporis peccatum non excuſat. xxiiii q. i. ſciſma. ⁊.i. q. i. nullus epiſcopus grauamen. ff. de act. ⁊ obſiga obligationem.§. i. arg. ꝯtra vbicunqꝫ habet locū p̄ſcriptio. xxxii. q. iiii. obijciunt̉. Sol. de hoc dictū eſt. sͣ. de conſue. c. vlt. ⁊ sͣ. de tēpo.ordi. c. ii. Ber. m ¶c VUm ī eccleſie. introducendis.i. q. iii. ſi quis obiecerit. n ¶ Benedictionibus nubentiū. ſic. jͣ. e. ſuā. Pro benedictionibꝰ nubentium aliquid accipi prohibetur: qꝛ per eas gratia confertur: licet pro matrimonio aliquid dare vel recipere non eſt peccatu.i. q. Anta eſt labes huius crimi nis: ꝙ etiam ſerui aduerſus dn̄os: ⁊ quilibet criminoſi admittunt̉ ad accuſationēᵉ. Item omnis peccator miſſam cātare pōt: preter ſimoniacū: quē ꝗlibet ut ab ordine male accepto remoueat̉: accuſare poteſt: uel etiamᵍ meretrix. Lex. iij. in concilio turonēſi. On ſatis: ⁊ infra. Prohibe mus igitur ne ab his qui ad religionē tranſire uolūt aliqua pecunia requirat̉ʰ. Nec prioratꝰⁱ uel capellanie quelibet monachoruꝫ aut clericoꝝ annua diſtractiōe uen dant̉: nec ab eo cui regimen ipſaꝝ cōmittit̉: pro earū cōmiſſiōe ulluꝫ preciū exigat̉. Unde quiſꝗs cōtra hoc decretū attentare preſūpſerit: tam ille qui dederit quā ille qui re ceperit uel conſentit: partē ſe cum ſimone non dubiter habiturum. Pro ſepultura quoqꝫ ⁊ chriſmatis ⁊ olei receptiōe nulla cuiuſquā precij exactio attētetur: nec ſub ob tentu cuiuſquā cōſuetudinis reatū ſuū quis tueatur: quia diuturnitas temporis nō diminuit peccata: ſed auget. CXͣ concilio lateranen̄. Um in eccleſie corpore: et infra. Horribile nimis eſt: ꝙ ī quibuſdā eccleſijs locū uenalitas ꝑhibetur habere: ita ut pro epīs uel abbatibus: ſeu ꝗbuſcūqꝫ ꝑſonis eccleſiaſticis ponēdiſ in ſedem: ſeu ītroducēdis preſbi teris in eccleſiam: necnō ⁊ pro ſepulturis: ⁊ exequijs mortuorum: et benedictionibꝰⁿ nubentium: ſeu alijs ſacramētis aliquid requirat̉. Putant autē plures ex hoc licere

vnde ē argu. ꝙ non idem iuris eſt in acceſſorio quod in principali. an pro exequuis mortuoꝝ licituꝫ ſit recipere; dicitur. jͣ. e. t. ſuā. ala. o ¶ Cōſuetudine. videt̉ ꝙ talis cōſuetudo non ſit reprobāda: ut ꝓ receptione canonica uel introductione ꝑſone in eccleſiam aliquid recipiatur. ī aut̓. de ſanc. epiſ. colla. ix.§. pro ꝯſuetudinibꝰ dū tamē non detur ex pacto aut exigat̉: ſꝫ ſpōte ex poſtfacto offeratur. ⁊ eſt opti. arg. i. q. ii. ſicut ep̄m. ⁊ xv iii. di. de eulogiis. et jͣ. e. dilectus. ſed hic requirebat̉ ex ꝯſue tudine: qd̓ ē penit reprobanduꝫ. jͣ. eo. iacobus. ber. p ¶ Infelicē. sͣ. deꝯ ſuetu. c. vlt. vbi de hͦ ⁊ male adinuēte cōſuetudines nullo tē pore confirmant̉. ī auten. ut nulli iudi. §. i. colla. ix. ¶ ¶ Giezi. qui pͥmo ī veteri teſtamento ſi moniā inuenit: vnd̓ fuit lepra percuſſus i. q. i. qui ſtudet. ⁊. c. cito turpē. Simoni aci dicuntur a ſimo ne mago. r ¶e Um ſit. pro curationem. Hac procurationeꝫ recipit ep̄s: ſꝫ nō ꝓ aliquo ſacramento: qꝛ hoc eſſet ſimoni acū: ut. i. q. i. ſtatuimus: ſed potius ꝓlabore. īmo nec pro labore. Sed iſta ꝓ curatio ꝑmiſſa eſt a iure: ſicut ⁊ alie procurationes que fiūt rōne viſitatiōis: vn̄ nullā ſimoniā ꝯmit tit: qꝛ qui peccat legis auctoritate: non peccat. xxiii. q. iiii. qui peccat. ⁊ iſta ꝓcuratio preſtari debet ſcd̓ꝫ fa cultates eccleſie: ſicut ⁊ alie. sͣ. de cē. ſopite: ⁊. c. cū nuper. Immo ſieccleſia ꝓcurare non poſſet ep̄m: ipſe ſuis ſūptibus conſecrabit ec cleſiā. x. q. iii. cauendū. ⁊.i. q. ii. placuit. arg. in aut̓. de man. prin.§. ſit tibi. Ber. E hoc manifeſtū.i. notoriū: alias ſecus. xi. q. iii. eoꝝ. qui accuſantur. ⁊. iii. q. v. quia ſuſpecti. ¶ ¶ Recepiſſe. maxime. arg. s. de confeſ. c. ii. ⁊. jͣ. eo. nobis. y ¶ In iure. alias ꝯfeſſio extra iudiciū non preiudicat. de hoc no. sͣ. de confeſ. c. ult. Itē. ar. hic ꝙ non mitius agit̉ cum cōfeſſo ꝙͣ cū cō uicto. ii. q. i. nos.sͣ. de cōfeſ. cum ſuꝑ. ⁊. ff. de confeſ. l. i. Ar. ꝯ. l. di. p̄ ſbyterum. xii. q. i. non dicatis. ⁊ ar. l. di. ſi quis p̄poſtera. ii. q. i. in p̄mis. in pͥn. So. cum ſponte cōfeſſo mitius agit: ſed nō ꝑcitur ſponte cōfeſſo ī iure timore ꝓbationū. nō enī eſt beneficium quod fit ex neceſſitate. ff. de ritu. nup. l. ꝓxime. Sꝫ ea ſūt ī noſtris officijs gra tiora: que cū impendere nō teneamur cā tamen liberalitatis impe dimus. xxviii. q. i. iā nūc. ergo qui inuitus cōfitet̉: non remunerat̉. x ¶ Deponēdi. hec ē pena ſimoniacoꝝ. ſic. sͣ. de cōfeſ. cum ſuꝑ eum agitur in modū accuſationis: īmo idem videt̉ ſi agatur ī modum in quiſitionis. sͣ. de accu. inquiſitionis.i. rn̄ſo. y ¶ Manifeſtū ē. nō tamen notorium: quoniam tunc ſecus ut patet s. eo. c. vbi ponitur manifeſtuꝫ pro notorio. Alia lr̄a hꝫ nō notoriū. z ¶ Purgatio. propter infamiam. jͣ. eo. inſinuatum. sͣ. d̓ accu. cum. p. ⁊ ¶ Et principes. hic rex ⁊ princeps ius habebant in electione tāꝗ patroni: quoꝝ aſſenſus debet requiri. sͣ. de elec. ſacroſancta. ⁊ ita vi delicet: ꝙ ſi non preſtitiſſent cōſenſum: nō cōfirmabitur electio. Et ſic ius habebant. vnde nec ante nec poſt electionem licitum fuit re dimere conſenſum illorum. viii. q. iii. talia. ⁊.i. q. iii. ſi quis prebendas. ⁊.i. q. i. eos. ⁊. jͣ. eo. mattheus. ꝯ ¶ Reſtituant. qꝛ ſine periculo eam retinere non poſſunt: ut hͨ patꝫ ē cum pena dupli debent reſtituere illam. in autē. de ſanc. ep̄i. in ſecunda columna.§. ſi vero laicus. ⁊.§. ſi auteꝫ ſecularis. colla. ix. ⁊. jͣ. eo. audiuimus. ⁊ sͣ. de immu. ec. quia pleriqꝫ. Hic nota ꝙ eccleſie reſtitui debet cui facta fuit iniuria. ar. xvii. q. iiii. ſi ꝗs in atrio. ⁊. xx. vi. q. i. ſi quis rapuerit. ⁊ in autē. de ſan. ep̄i.§. ſi quis autē. ī ſecūda quia legē mortis de longa īualuiſſe cōſuetudinē arbitrant̉: nō attēden tes ꝙ tāto grauiora ſūt crimīa: quā to diutius infelicēᵖ animā tenuerūt alligatā. Ne igit̉ hec decetero fiāt uel pro ꝑſonis eccleſiaſticis dedu cendis in ſedē: uel ſacerdotibꝰ īſti tuēdis: aut ſepeliēdis mortuis: ſeu bn̄dicēdis nubētibꝰ: ſeu alijs ſacra mētis cōferēdis: ſeu collatis aliꝗd exigatur: diſtrictius ꝓhibemꝰ. Si quis autē cōtra hoc uenire preſūp ſerit: portionē cū gieziq ſe nouerit habiturū. ¶ Deꝫ vigilien̄. epō. ¶Um ſit romana: ⁊ infra. Cō ſul. t. t. r. ꝙ nihil ꝓ eccleſiaꝝ conſecratione potes uel debes pre ter procurationemʳ exigere. Dem toletano archiepō. E hoc autē ꝙ epūs exomen̄ archid. beneficiū cuidā cleri co ante electionē ſuā prioratū dicit̉ promiſiſſe: ut uterqꝫ cōſētiret eidē tue prudentie reſpondemus: ꝙ ſi manifeſtūˢ eſt eundem archidia. et clericuꝫ ob cauſam illam promiſſa recepiſſeʳ: aut exinde cōfeſſi fuerūt in iureᵘ: uel legitime cōuicti: ab al taris miniſterio ſunt ꝑpetuo depo nendiˣ. Si uero id manifeſtūʸ eſt: nec tamen inde cōuicti uel confeſſi fuerint: ſed tantū publica laborant infamia: eis canonica purgatioᶻ de bet indici: in qua ſi defecerint: tancolumna. ⁊ eccleſia pōt vendicare illā pecuniam. in autē. eo. ti.§. ſi vero laicꝰ. ⁊.§. ſed neqꝫ xenodochium. arg. contra. jͣ. e. veniens. vbi reſtituitur ei qui de dit. Ala. dixit: ꝙ in decre. veniens. reſtituta fuit ei qui dedit d̓ miſericordia: ⁊ hoc quod hic dicit eſt ius communē. Tu dicas aliter. illa veniens loquitur de monacho: qui pecuniam dedit pro ſua receptione: ⁊ illud ē ius: ⁊ hoc ſimi liter. ſi ergo aliquis det pecu niā monaſterio ut recipiatur ſimonia cōmittitur. jͣ. eo. quo niam ſimoniacha. ei ergo qui dedit debꝫ reſtitui pecunia tā indigne a monachis accepta ut cū ea ī aliud monaſterium ītret: ne ſit oneroſuſ ſecundo monaſterio. ar. xvi. q. vi. d̓ la pſis. ⁊ xxvii. q. i. ſi quis rapu erit. ⁊ vbicunqꝫ ſiue monaſte rio ſiue eccleſie ſeculari pecu nia taliter data ⁊ accepta fue rit ꝓut dicit decre. venienſ re ſtituenda eſt pecunia ei qui d̓ dit. Nec eccleſia uel monaſte rium dꝫ cum tali fraude eſſe ī lucro: cum ipſi clerici uel mo nachi ī hͦ ita cōmuniter delin quunt: cuꝫ ipſi clerici de hoc ſint puniendi: ⁊ ex eodem fac to penam ⁊ premiū conſequi nō debeant. ut. ff. de neg. geſ. ſine hereditaria. ⁊ ex hoc con tingeret viā fraudibus aperi ri: quod eſſe non debet. xciii. di. ꝑuenit. ii. ⁊ xxxv. q. ix. loci in fi. ⁊ tale lucrū eccleſia non debet habere. nec poſſent cle rici uel monachi penitere: niſi reſtituerent quod ſimonia ce receperunt. Uel poſſet dici ꝙ ſi clerici ſeculares ſic cō muniter delinquunt: eccleſie debet applicari: ⁊ clerici ſunt omnes ab eccleſia remouēdi Cum vero pecunia datur ali cui: puta prelato ſoli uel alij cuicunqꝫ: ita ꝙ eccleſia nō ſit in culpa tunc locum habet qd̓ prius dicitur: ꝙ ille qui pecu niam receperit debet illaꝫ reſtituere eccleſie: in cuiuſ igno miniam data fuit. Nec debet ei reſtitui: qui dedit: ⁊ precipue ſi ſit ſecularis: quo caſu intelliguntur autentice predicte. de regulari poſſet dici: ꝙ ⁊ tunc nō debet ei reſtitui ſimpliciter: ſed aſſignanda eſt ſecundo monaſterio ad quod tranſit: ut eo viuente habeat vſum illius. arg. predictorum capitulorum de lapſis: ſi quis rapuerit ⁊ hoc cum eccleſia fuit in culpa. Ber Um eſſent. promiſerat. hec promiſſio ſiue pactio illicita fuerat: ⁊ ſimo niaca. sͣ. de pac. c. vlt. ⁊. jͣ. e. tua. ⁊.i. q. ii. ꝙͣpio. vnde miles per talem ꝓ miſſionem non obligatur: quare ipſi. r. imponitur ſilentium. Si vero ſine aliqua pactione promouiſſet negocium illius: uel alias ſeruiſſet eidem: bene poterat eum remunerare: ſiue preſentando ipſum ad aliquod beneficium: ſiue etiam alio modo. ar. lxi. di. quid proderit. immo etiam naturaliter erat ei obligatus. ff. de peti. here. ſed ſi lege.§. conſuluit. ⁊. arg. xii. q. ii. hec huius pla citi. Poteſt ergo licite quilibet ſeruire epiſcopo uel alij ſpe future remunera tionis: nec ſimonia committitur in tali ſpe: cum ſine omni pactione uel cōdi tione ſeruiat: dūmodo principaliter hac intentione non ſeruiat. nec epiſcop directe pro hoc ſeruitio ei prouidere in beneficio intendat: quia ſic eſſet īmunis ab officio ⁊ ab obſequio.i. q. i. ordinationes. ⁊. c. ſunt nonnulli. alias niſi ſpectaret inde remunerationem: quare ſeruiret ei: cum ex debito ei non tene atur? immo qui dignus eſt: poteſt ſperare epiſcopatum ⁊ alios honores. lix di. ſi officia. lxxiiii. di. cōſuluit. b ¶ Silentium. ⁊ bene: quia ſi eccleſiam tali modo adeptus fuiſſet: eam renūciare teneretur. ut. i. q. i. ſi quis neqꝫ. ⁊ in aſpera pena vel penitentia ſemꝑ eē: ut ibi: quam etiam agere non poſſet ea retenta. sͣ. de accu. inquiſitionis. Nſinuatum. ingreſſum. vnde fures ſunt ⁊ latrones: quia non intrant c Iper hoſtium. sͣ. de iurepa. relatuꝫ. ⁊. xxiii. q. iiii. tres perſonas. ⁊.i. q. i. ordinationes. vii. q. i. non furem. d ¶ Notorium. dicitur tribus modis notorium. sͣ. de coha. cle. ⁊ mu. c. vlt. ⁊ iō nulla probatio eſt neceſſaria. sͣ. de accu. euidentia. ⁊. ii. q. i. de manifeſta. e ¶ Sexta manu. arg. contra. ii. q. v. preſbyter ſi. ⁊. c. ſi mala. ⁊. c. omnibus. ſol. regulare eſt: ꝙ ipſe epiſcopus debet ſe purgare cum. xii. preſbyteris: preſbyt cum quinqꝫ: diaconus cum tribus. vnde verſus. Pontificem parum manus expurgat duodena. Quinta ſacerdotem: leuitam tertia. pena Maior ma iori: minor eſt adhibenda minori. Quandoqꝫ tamen ſunt pauciores. ut. s. de accuſa. cum. p. ii. q. v. omnibus. Quandoqꝫ plures. jͣ. de purga. ca. inter ſolici tudines. Hodie vero numerus compurgatorum arbitrarius eſt ſecundum C quā auctores tanti ſint ſceleris pu niēdi. Regē aūt ⁊ principesᵉ eiꝰ de bes inducere: ut ſi qua receperint a prefato epō ut eius electioni preſtarent aſſenſum: eccleſie exomen̄. ſine diminutione reſtituātᶻ: cum ea ſine graui ſue ſalutis ꝑiculo retiner̄ nō poſſint. ¶ ¶ Dem eboracen̄. ar chiepiſcopo. Um eſſent in noſtra preſentia conſtituti. r. clericus ⁊ nobilis uir u. qꝛ idē. u. moram diutius facere nō poterat: ꝓ ſe in cā illa ſufficiētē ꝯſtituit reſpōſalē. Cūqꝫ ab ore prefati. r. ītellexerimus: ꝙ me moratꝰ miles ꝓmiſerat ei dare ec cleſiā: ſi quoddā negociū eiuſdē in nr̄a poſſet pn̄tia ꝓmouer̄: ac ꝑ hoc ꝓmiſſionē ipſā ꝯtinere ſimoniacaꝫ prauitatē eidē. r. ſuꝑ eadē eccleſia ſilētiūᵇ duximꝰ īponēdum. ¶Dem ciſtren̄. epō. Nſinuatū eſt: ꝙ in eccleſijs tui epātus plurimi clerici per ſimoniā habere dicūtur ingreſſūᵉ: ⁊ infamia inde reſperſi. vnde man damꝰ: quatenꝰ ſi qui fuerint quos in predictis eccleſijs publicū ⁊ no toriūᵈ eſt ſimōiace ītraſſe: eos amo ueas ab eccleſijs taliter acquiſitis Illis autem quorum crimē nō eſt publicum ⁊ notoriuꝫ ſi publica laborant infamia cū. v. uel. vj. ma nuᵉ ſui ordinis purgatiōem indicaſ

arbitrium iudicis. sͣ. ti. ꝓxi. inquiſitionis. in fi. f ¶ Priues. Nota ꝙ deficiens in purgatione punitur: ut hic patet. ⁊ sͣ. eo. de hoc. ⁊. jͣ. de pur. ca. cum. p. Sed purgatio indicitur propter probabilem preſū ptionem ortam ex fama. Ergo videtur ꝙ ex ꝓbabili preſumptione poſſit diſ finitiua ſnīa ferri: quod non eſt verum. ſed iſta probabilis preſumptio tran ſit ad violentam: ex eo ꝙ nc̄ habꝫ teſtes ſue honeſtatis. b. g ¶nEmo. quodlibet.i. aliquod de quibuſlibet. ſimile. xv. q. i. mulier. ⁊ sͣ. de condi. appo. veruꝫ. ⁊.i. q. vii. ſi quis omnem in primo. v̓. h ¶ Celet. No. ꝙ ſimoniā cōmittit: qui pro aliquo temporali celat peccatum alicuius: quod corrigere uel denuncia re tenet̉ ep̄o: ſicut ſimoniacū eſt aliquid recipere: ut qui or dinandus eſt non ordinetur: vel ut electioni quis non con ſentiat.i. q. i.§. qui auteꝫ. ⁊. c. ſe. ad fi. queſtionis. Et ē hic arg. ꝙ celare ē aliquid facere ſi. xxxvi. di. ſi quis vult. arg contra. ff. de preſcrip. v̓. ſolēt. ⁊. ff. de condi. ob tur. cauſā. l. iii.§. vlt. So. illa non tāgunt iſtam materiam. hic loquitur de iudicio quod fit ad penitē tiā: ad quod tenetur quilibꝫ: vnde nihil poteſt quis propt̉ hoc accipere cum ſit ſpiritua le illud d̓ iudicio: quod fit ad furem capiendum: uel ſeruuꝫ fugitiuum: pro quo pōt recipi merces laboris. ber. i ¶ Conſanguinitatis. ergo vi detur ꝙ cōſanguinitas ſimo niā inducat: quia non refert. an iniuſtus cordis amor: an ſordide preces interueniant. i. q. i. ſi quis. neqꝫ. k ¶ Communicas. lxxviii. di. quid eſt. lxxxvi. di. c. iii. l ¶ Recōciliationis. pro recon ciliatione uel abſolutione pre ciū exigi non dꝫ. jͣ. e. ad aureſ. m ¶ Utrunqꝫ.ſ. digne penitē tem uel minus digne gratia uel fauore adducere ad recō ciliationem. Aliud eſt digne penitentem remouere a recō ciliatione aliquo liuore. vtrū qꝫ enī iſtorum ſimoniacum ē ⁊ ita reſpicit iſtos duos mōs tantum: ⁊ quod primo dixit ſi moniacum eſt: ſimiliter ut dicitur ibi: uel poteſt reſpicere omnia precedentia: ut iſta duo vltima quaſi pro vno reputent̉. ⁊ quod primo dixit celet ⁊ innoteſcere detractet: quaſi idem ſt̓ ⁊ ſic illud vtrunqꝫ poteſt reſpicere illa ſic coniuncta. ber. n ¶qUerelam inconſulto. vnde non valet reſignatio. xii. q. ii. ſine exceptōe sͣ. de emp. vendi. cum dilecti. o ¶ Concordia. v. q. ii. ſi primates. ⁊ sͣ. de tranſac. c. vlt. ubi plures concordan tias inuenies de hoc. p ¶ Non potuit. quia nullum ſpirituale uel ſpirituali annexum pōt vendi vel emi. sͣ. de iurepatro. de iure. sͣ. de pac. cum pridem. ⁊. c. vlt. ⁊ sͣ. de tranſa. ſuꝑ eo. ⁊ xvi. q. vii. decimas. ergo nec redimi. Sed hec ratio non videtur habere locum: quia eccleſia uel ſpirituali annexum poteſt vendi cum vniuerſitate et obligari.s. de iure patro. ex lr̄is. ⁊. c. cum ſeculum. ſed manerium fuit: ut vide tur principale: in quo erat eccleſia: ⁊ ita potuit redimi tanꝙͣ acceſſorium. Dicas ꝙ manerium cum pertinentiis ſuis ⁊ eccleſia fuerunt monachis cōceſſa ita ꝙ neutrum fuit acceſſorium alteri. Et hoc colligitur bene ex littera: ut ibi dicit in prin. quoddam manerium cum pertinentiis ſuis ⁊ eccleſiam: ⁊ ita ec cleſia non fuit pertinens manerii: quia ſeparata fuit a pertinentiis: ⁊ ita redē ptio ꝙͣtum ad eccleſiam nulla fuit ipſo iure. Sed hec ratio non habet locum in manerio: quod bene poteſt vendi ⁊ redimi: ⁊ ita hac via non poſſunt reuocare manerium. Qualiter ergo agent pro manerio? dicas ꝙ contractus ſiue redemptio quo ad manerium nullus fuit ipſo iure ex alia cauſa: quia hoc fac tum fuit irrequiſito capitulo. ſi. sͣ. de emp. ⁊ ven. cum dilecti. ⁊. xii. q. ii. ſine ex ceptione. ⁊ hac eadem ratione non tenuit redemptio eccleſie: ⁊ ita etiam ſi ec cleſia fuiſſet acceſſoria ad manerium: idem eſſet. q ¶ In poſſeſſionem cauſa rei ſeruande: ſi lis non fuerit conteſtata. sͣ. ut li. nō ꝯte. quoniā.§. in aliis. ⁊ ſi lis cōteſtata eēt: ⁊ non liqueret d̓ cauſa: adiudicare in qua ſi defecerīt beneficijs huiuſ modi eccleſiarum ꝑpetuo priues eoſdem ¶ Dem. Emo preſbyteroꝝ exēnium uel emolumētum quodlibet tēporale: īmo ſpirituale detrimētū a quocūqꝫ publice peccāte accipiat: ut epiſcopo uel miniſtris eius peccatū illis celet. nec pro r̄ſpectu cuiuſqꝫ ꝑſone cōſanguinitatisˡ aut familiaritatis alienis cōmunicās peccatis: hoc epiſcopo īnoteſcere detractet: nec quēquā penitētē uel minus digne penitente: gratia uel fauore ad recōciliationē adducat: ⁊ teſtīoniū recōciliatiōisˡ ferat eidē: uel quocūqꝫ liuore digne penitētē a reconciliatiōe remoueat: quia ſi moniacū eſt utrunqꝫ ¶Dem vuigorē. epō. ⁊ priori de acra. Uerelaꝫ monachoꝝ de acra recepimꝰ: ꝙ cū ipſi quoddaꝫ maneriū cū ꝑtinentijs ſuis: ⁊ eccle ſiam degenen. a monachis de cardomo: ſub annuo cenſu. xv. libraꝝ fuiſſēt adepti: ⁊ inde cartā ab ipſis monachis habuiſſet: prior eoꝝ ca pitulo inconſulto preſcriptū mane rium ⁊ chartam monachis de cardomo accepta pecunia reſignauit. Unde quia prefati mōachi de acra ſe conquerūtur iniuſte grauatos: mandamus: quatenus partibꝰ con uocatis: preſcriptam cauſam cōcor diaº uel iudicio terminetis: ſcituri ꝙ ſicut emi non potuitᵖ: ita nec re dimi eccleſia memorata. ¶ Si v̓o monachi de cardomo legitime citati ad ueſtram preſentiā accedere et iudicio ueſtro ſtare cōtempſerit uos ipſos monachos de acra ī poſ tur eis poſſeſſio ſalua qōne ꝓprietatis abſentibus. sͣ. de do. ⁊ cōtu ꝓut. vbi de hoc. quam poſſeſſionem dn̄t eis defendere iudices: nt dicit in fi. cum remaneant adhuc iudices de illa re vſqꝫ ad diffiniti uam ſententiam. sͣ. de teſti. ex ꝑte. a. ubi de hoc. ber. r ¶ A que. criſmate nūmos acciꝑe nō concedit̉: īmo ſimoniacū ē: ut. i. q. iii. c. vl. ⁊. jͣ. ē. in tātū. ⁊ sͣ. e. non ſatis. ⁊. c. cuꝫ ī eccle ſie. ⁊. jͣ. e. ad noſtrā. s ¶ Appellatis. ſimi lis variatio noīs hē tur. jͣ. e. ī tatū. ſꝫ bona denominatio nō excuſat malū: qꝛ qd̓ cunqꝫ nomē. impo nas ſimonia ē: ſicut in vſura. xiiii. q. iii. pleriqꝫ. ⁊. c. eſca. b. t ¶ Conſuetudinis. Conſuetudo iſta ꝙͣ tuncunqꝫ longa nō excuſat maluꝫ: īmo magis accuſat. sͣ. e. ſatis. ⁊. c. cū in eccle ſie. ⁊ sͣ. d̓ conſue. c. vlt. cū ſit contra ea que in veteri teſtamento ꝓhibita ſūt. ⁊ ī ſui natura mala: ut vendere ſacramē ta.i. q. i. qui ſtudet. ⁊. c. ſicut eunuchuſ. ſecus de illa conſue tudine que īducta ē ꝯͣ ius poſitiuū. sͣ. d̓ ꝯſue. c. vl. ubi de hͦ. v ¶ Ordinis.ſ. depo ſitionem: qꝛ pena ſi moniacoꝝ ē depoſi tio: ut. sͣ. e. de hoc. ⁊ c. inſinuatū. ⁊ sͣ. de accu. inquiſitionis. i. ℟. ber. a ¶X diligēti. ob ligatio. Obli gatio iſta turpis fuit ⁊ illicita ⁊ iō neqꝫ de iure neqꝫ de fac to ligat. sͣ. de pac. c. vlt. ⁊ eſt illud munꝰ ab obſequio indebi te īpenſo. vnd̓ ſimo niā īducit.i. q. i. ſūt nō nulli ꝓ ſpūalibꝰ homagiū exigi non dꝫ. jͣ. d̓ reg. iu. c. vlt. b Salutis. Iura mentū iſtud vergit in diſpendiū ſalutis eterne: qꝛ preſtitum ē ꝓ re ſpirituali ꝓ eccleſiaſtico bn̄ficio.ſ. vn̄ nō pōt ẜuari. sͣ. d̓ ꝯ. c. fi. ⁊ sͣ. d̓ iureiu. ſi vo. ⁊ sͣ. qd̓ me. cā. cū dilecti. ⁊. xxii. q. iiii. ſi aliquid. Ala. c ¶ Nihil oīno. alias certe penitentiā agere nō poſſet. sͣ. de accu. inquiſitōis: qꝛ venia nō dat̉ niſi correctio. xxiiii. q. ii. legat̉. xxiii. q. vii. quēadmodū. ſed penitere nō pōt: niſi renunciet illud beneficium: ut dixi in predicta decre. inquiſitionis. d ¶ Diuinis.i. canonicis. ſic exponit̉. iii. q. v. qꝛ ſuſpecti. ⁊ i. q. ii. q pio. ⁊. q. iii. ſi quis obiecerit. ⁊. c. ſaluator. uel proprie qꝛ hoc eſt con tra vetus ⁊ nouum teſtamentum.i. q. i. qui ſtudet. e ¶ Humanis. C. de epiſ. ⁊ cle. ſi quēꝙͣ. ⁊ in auten. de ſan. epi. circa prin.§. ſed neqꝫ. colla. ix. Nota ergo ꝙ crimen ſimonie grauiſſimū reputatur: exquo diuinis ⁊ canonicis ⁊ humanis legibus condem natur. arg. i. q. vlt. c. vlt. ber. f ¶ Abſoluimus. ipſo iure tamen abſolutus erat. vnde expone abſol uimus ideſt abſolutum oſtendimus: ⁊ potius factum reſpicit talis abſolutio. t. g ¶ Diſcreto. Nō verbum iſtud: ꝙ diſcretus penitentiarius eſt que rendus: qui ſciat ſoluere ac ligare de pe. di. vi. qui vult. petita ⁊ ob tenta licentia prius ꝓprii ſacerdotis: alias non debet fieri. jͣ. de pe. ⁊ remiſ. omnis.§. i. ber. h ¶ Infamia. ſimoniaci enim infames ſunt.i. queſtiōe. iii. c. vltimo. Et hec eſt talis infamia: ꝙ niſi cum eo diſpenſetur per princi pem ad aliquod eccleſiaſticum beneficium admitti non debet: ſeſſionemq eorum de quibus cōtro uerſia uertitur inducatis: nec per mittatis eos exinde abſqꝫ ordine iudiciario moleſtari. ¶DemA que de auaricia: ⁊ infra. ¶Audiuimus ꝙ nūmos pro criſmate ab eccleſijs extorquetis: quos nunc cathedraticū aliquādo paſcalem preſtationem interdum epiſcopalem conſuetudinem appel latisª. Quia uero hoc ſimoniacuꝫ eſſe cognoſcitur: mandamus: qua tenus pretextu alicuius conſuetudinis uel prelationis preſcriptos denarios nullatenus exigatis. pro certo ſcituri ꝙ ſi hoc preſumpſeritis: periculum ordinis ⁊ dignitatiſ poteritis non īmerito formidare. ¶ Dem. X diligenti tua relatione īno tuit: ꝙ. h. cant. archidia. te in duxit: ut ei homagium faceres: et fidelitatem preſtares: ita ꝙ ipſe tibi bn̄ficiū eccleſiaſticū annis ſingulis exhiberet. Unde quoniā hu iuſmodi obligatioª illicita cōtra tue ſalutis: necnō ⁊ ſue ꝓfectū exiſtit: abſolui a nobiſ inſtātius poſtulaſti adijciēs ꝙ ab eo deinceps nihil oī nō de bn̄ficio acciperes cōſtituto. Quocirca nos tuā petitionē hone ſtā ⁊ fauorabilē attedētes: te a pre fati archid. homagio et fidelitate: preſertim cū hec taliter preſtita di uinis ⁊ hūanisᵉ legibus contraire noſcant̉: abſoluimuſʳ: ita ꝙ ab epō uel ſacerdote diſcretoᵍ penitētiam inde cōdignā recipias. Verum ne aliqua ꝓpter hoc nota uel infamia poſſis reſpergi: abſolutiōis noſtre lr̄as tibi duximꝰ īdulgēdas: quibꝰ contra latrantium morſus tutus et

p ¶ Demonſtrare. alias nō crederet̉ ſecum fuiſſe diſpenſatum: niſi oſtenderet indulgentiam. jͣ. de ſciſma. c. ii. ber. a eT ſi qōnes. religione. In lege dicit̉: ꝙ quidā ſub tali reuerē tia retenti: ut nec veꝝ iuramentum preſtare velint. C. de fide inſtfu. l. vlt. ad fi. quandoqꝫ dicit̉ verecundia uel timiditas. ff. d̓ condi. inſti. que ſub conditione. b ¶ Neceſſaria. here tici ēt veritatem nolunt iurare. Unde eo ipſo tanꝙͣ hereti ci reputant̉. jͣ. de he re. excōicamus.§. ſi qui vero. e ¶ Heſitat. ſi. xxiiii. q. ii. ſane ꝙ ſuꝑ. in pͥn. ⁊ sͣ. de reſcript. cum cōtingat. d ¶ Muneribus. ali ud eſt munꝰ: ⁊ alid̓ eſt donum. ff. de v̓. ſig. īter donū. Mu neribus dādis attēdas quattuor iſta. Quis dans quiſue petenſ: que res: que cauſa petēdi. Lau. Conſiderari debet quid offeratur. xix. di. ſecundum. quale xlix. di. c. penu. ⁊ vl. a quo etiā. ar. iii. q. vii. in grauibus. et ꝓ quo.i. q. i. dictuꝫ eſt. ii. Itē ad quod offeratur. de conſe. di. ii. ⁊ dixit. qua in tentione. viii. q. i. in ſcripturis. quantū. xvii. q. i. ananias. et hic cōſideratur quā titas ex perſona dā tis ⁊ recipientis. vn̄ Seneca. Quidā ci nicus petit a rege antigono talentuꝫ Reſpondit rex: ꝙ plus ꝙͣ cinicꝰ peter debeat: ⁊ ſic fuit re pulſus. Petit dena riuꝫ cinicus. Reſpō dit rex: ꝙ minuſ eēt ꝙͣ deceret regeꝫ da re: ⁊ ita turpiſſimā cauillationem inuenit: qua neutruꝫ da ret: cum poſſet dare talentum tanquam rex ⁊ denarium tāquam cinico. e ¶ Equum. quādo qꝫ tamē. vi. ſolidi ſi moniā inducunt. jͣ eo. ex tue. f ¶ Nō petenti. ⁊ iō gratiꝰ. vnde Sene ca. Nō gratis acci pitur munus quod petenti donatur. vnde illud apoſtoli. Beatius eſt dare ꝙͣ accipere. xvi. q. i. predicator. qui enim donat: alium ſibi naturalit̉ obligat. ff. de pe. here. ſed ⁊ ſi.§. conſuluit. ⁊ ille cui donatur exhibere reueren tiam donatori compellitur ⁊ obedire. viii. q. ii. illud quidam. Unde verſus. Gratius eſt donum quod venit ante preces. vin. g ¶ Donaret. quod de iure fieri non debet: quia quod ioculatoribꝰ donatur: arti nequiſſime donatur. lxxxvi. di. donare. h ¶ Intentione. hic inter pretatur papa intentionem alterius partis per exteriora aliter non poſſet diuinare d̓ intentione alieni cordis: quia nec etiam paulus licet ſpiritu dei plenus fuerit: potuit diuinare. xii. q. ii. beatus. ⁊ sͣ. ut ec. bene. ut noſtrum. ⁊. ff. ad. l. acquil. ſi pu tator. in fi. ⁊ quod dicit hic. l ¶ Factum fuiſſe.i. preſumitur ⁊ eſt ar. ꝙ per exteriora preſumitur de interioribus. sͣ. de preſump. c. ii. ⁊. iii. ⁊ ita videtur per litteram iſtam a contrario: ꝙ ſi alia intentione equum cardinali dediſſet: ali premunitus exiſtas: ⁊ quas ī teſtimonio īdulgētie nr̄e ualeas demō ſtrare. ¶Deꝫ ſtrigon̄. archiepō. T ſi queſtiōes tuas d̓ feruoi religiōis ad nos ꝓferri nulla tenus ignoremus: nō tamen tibi ē in his ultra quā oporteat dubitādū cū leges humane dicant ꝙ quidaꝫ tenui r̄ligiōeª ſacramēta neceſſaria et legitima exhibere ꝯtēnūt: tenuē religionē uocātes que in talibꝰ he ſitat: ubi nō eſt aliquatenꝰ heſitan duꝫ. In hoc itaqꝫ ꝙ. p. preſbyter car. ap. ſe. le. pro electiōe tua ut pal lium tibi traderet ad partes illaſ ac ceſſit ⁊ frater tuus eius preſciēs ne ceſſitatem ei equū vnū te ignorāte trāſmiſit: quoniā ꝑ mare ueniēs nul las aut paucas ſecū equitaturas ad duxit: te nullo mō timere oportet: cū in accipiēdis uel dādis muneri bus tria ſunt maxime attendenda: ꝑſone.ſ. dātis ⁊ accipiētis qualitas quātitas muneris: et donatiōis tē pus: qualitas ꝑſonaꝝ: ut a quo et cui: videlicet an a paupere diuiti uel ecōuerſo: ſiue a diuite locupleti datū fuerit extīatio mūeris ⁊ dona tionis tēpus: ſi magni uel minoris precij res data exiſtat: ⁊ an inſtanti neceſſitate ſeu alio tēpore cōferat̉. Si ergo predictoꝝ card. ⁊ fr̄is tui ꝑſonā ⁊ qualitatē pēſamus: nō fuit magnū ab eodem fratre tuo card. equūᵉ vnū tranſmitti: quoniā etiaꝫ ioculatori nō petētiʳ vir tantus ⁊ tā abūdans forte donaretᵍ. Verum ſi temporis neceſſitatem ꝑpendimꝰ non alia intētione conſtat factum fuiſſe: quā ut cardinali ſubueniret̉ ī articulo prenotato: ⁊ īfra. Quod autem ſcriptū eſt: beatus qui excutitᵏ manus ſuas ab omni munere: de illis donis dictū eſt: que accipiē tis animuꝫ allicere uel peruertere ſolent: quoniam ſi ipſa etiam ꝑſona electi offerat ordinatori uel conſecratori ſuo electuariū: uel de vino ſiue de alijs huiuſmodi que modi ci precijⁱ fuerūt: ex quo uolūtatem recipiētis inclinare uel mouere nō debeāt: nō tamen ec. ro. īterpretari conſueuit accipientem in his delin quere uel donantem. ¶Dem. Eniens ad nos.f. preſbyter ꝓpoſuit: ꝙ abbas et fratres ſancti. r. noluerunt eum in mona. chū recipere quouſqꝫ. xxx. ſolidoſ dare conuenerit. conuentione autē facta: ſequenti die eum monaſticuꝫ habitum induerunt: ⁊ ijdem monachi. xxx. ſolidos. abbas uero. x. ⁊ familia. xij. ꝓ paſtu aſſerētes hoc eſſe de cōſuetudineᵐ monaſterij po ſtularunt. Quoniam ergo factum huiuſmodi pernicioſum videtur: mandamus quatenus ſi ita eſſe īue neris: abbatem ⁊ monachos ad re ſtituendam pecuniā prefato.f. tam indigne acceptam cōpellas. ⁊ abbatem ⁊ maioresᵖ perſonas mona ſterij pro tāte prauitatis exceſſu ab officij executione ſuſpendensq precipias dicto. f. ut in aliquo monaſterio in habitu monaſtico domino ſtudeat deſeruire. Dem. X tue fraternitatis litteris: et ex cōfeſſione ſacerdotis preſentium latoris accepimus: ꝙ cum ad ſacerdotij ordinem nō aliter uo luiſſet eum eius archid. preſentare niſi ſexº ſol. ſoluit eidem. ⁊ ſic ordi nem ipſum per eum preſētatus ac cepit. Unde tibi ſic duximus reſpō dendum: ut ſi hoc non eſt publicū ſed ſecretum: eundem ſacerdoteꝫ ſecreto conuenias: monens ſine ulla coactione perpenſius: ⁊ indu cens: ut ordinem alicuius religionis aſſumat: ⁊ ꝑpetuo ab officio abſtineat quod illicite acquiſiuit: alioquin non erit. tutum: cum ſit ſe cretus exceſſus ipſum inuitum ab eodem officio coercereᵘ: cui tamē ſecretam penitentiamˣ ſecundū ꝙ tibi viſum fuerit: iniūgere nō poſt ponas. ¶Dem. D nōſtram: ⁊ infra. Diſ. v. II mandamꝰ: quatenus pro mi niſterio eccleſiaſtico exercendo: ſiue pro vicarijs aſſignādis: ſeu ꝓ chriſmatę nullatenꝰ pecuniā exiga tis. Ucius tertius. as non daturus: niſi ut poſſet facilius expediri negocium fratris licet eo igno rante preiudicaſſet ei i. q. v. preſentium: niſi in odium eius hoc feciſſet. jͣ. eo. nobis. uel niſi eo prohibente hoc feciſſet. jͣ. eo. ſicut. ⁊ recurrendum eſt in tali bus ad intentionem ⁊ ex intentione iſta conſiderantur: ⁊ in incertis locus eſt cōiecturis: ⁊ non in his que certa ſunt. ff. de v̓. ob. continuus.§. cum ita. in fi. Cum enim res certa eſt ſec fit. ff. loc. ſed addes.§. i. ber. k ¶ Qui excutit.i. q. i. ſunt nō nulli. l ¶ Precij. que videlicꝫ ad ma gnam quantitatem nō produ cantur. ff. de offi. procon. ſo. lent. in fi. ⁊. ff. de of. preſi. plebiſcito. In his enim interpre tatur eccleſia ſimoniam nō cō mitti: qꝛ non eſt veriſſimile: ꝙ propter huiuſmodi modica aliquis moueretur ad aliquod iniquum faciendum. b. m ¶u Eniens. de cōſuetudine. ī hoc non valet con ſuetudo. jͣ. e. iacobuſ. ⁊.i. q. iii. c. vlt. ⁊ talis cōſuetudo dicen da eſt potiuſ corruptela. jͣ. eo. ſicut ꝓ certo. n ¶ Reſtituendam. ar. cōtra: s. eo. de hoc. ubi habes quid iuris ſit ſuper tali reſtitutiōe facienda. o ¶ Indigne. ſimoniace. ſi. jͣ. e. tua. ⁊ sͣ. de pac. c. vlt. p ¶ Maiores. quorum conſi lio abbas regitur. arg. x. q. ii. ep̄s hēat: vnde grauiꝰ puniū tur: qꝛ fuerunt actores facti ꝗ debebant hoc ꝓhibere. ar. jͣ. d̓ cleri. ex. mi. latores. xxiii. q. iiii. qui alioꝝ. ſi. jͣ. e. dilectus. vbi de hoc. q ¶ Suſpendēs. de pena iſto rum regularium: qui ꝑ ſimoniā recipiunt̉: ⁊ qui recipiūt: hēs. jͣ. eo. quoniam. ber. r ¶ Precipias. Ex eo ꝙ dicit precipias: apꝑet ꝙ monachꝰ fuit: alias non preciperet. ſed videtur ꝙ non deberet eē mo nachus: qꝛ iſtud eſſet contra ſubſtantiam monachatuſ. ar. sͣ. de condi. ap. c. vlt. in tex. ⁊ in glo. que incipit. quod dicit̉ ad fi. ber. eX tue. ſex ſol. No. ꝙ ꝙͣtitas muneris diuer ſitatē iuris non inducit. xiiii. q. vlt. c. vlt. ⁊.i. q. i. iudices. et c. placuit. ⁊. q. iii. ſi quis pre bēdas ſicut ī vſura: quicquid forti accedit vſura eſt. xiiii. ꝙ iii. pleriqꝫ. ⁊. c. eſca. alias eſt ſub. c. pleriqꝫ. jͣ. de vſur. ꝯſu luit. ar. ꝯͣ. sͣ. e. ⁊ ſi qōes. ſol. in tētio ꝯſiderāda ē. furtū.n. ſin̄ affectu furādi nō ꝯmittit̉. xii ii. q. ult. c. ult. ſic ēt ē ī ſimonia ut dictū eſt. sͣ. e. ⁊ ſi qōnes. b. t ¶ Secreto. ii. q. i. ſi peccaue rit. ⁊. vi. q. ii. ſi tātū. ⁊ sͣ. d̓ tēp. or. ex tuaꝝ. ⁊. c. vlt. ⁊. jͣ. e. mattheꝰ. alias ꝓhiberi nō pōt: ut dicūt iura p̄dicta: ⁊ hic. Sed ꝯͣ ar. ꝙ coherceri poſſit. sͣ. de tēp. or. ad aures. ubi dr̄ ꝙ ꝯͣ volūtatē p̄latoꝝ ſuoꝝ ſubditi ꝓmoueri nō dn̄t: ergo eadē rōe dn̄t abſtinere. Illud loꝗ tur de regularibus: ꝗ ꝯͣ obediētiā ſui p̄lati ꝓmoueri nō dn̄t: nec habent titulū ratione cuiꝰ promoueri debeant: hic loquitur de executione ordinis iā ſuſcep ti: a qua ſine manifeſta cā aliquis remoueri non debet. y ¶ Cohercere. arg. ꝙ ſimoniacus nō eſt ipſo iure ſuſpenſus arg. ꝯͣ. sͣ. eo. tāta. ⁊.i. q. i. reperiuntur. de hoc dictum eſt. sͣ. e. accuſatum. x ¶ Penitentiam. ar. ꝯͣ. xxiiii. q. ii. legat̉. ⁊. xxiii. q. vii. quēadmodū. ⁊. ar. sͣ. de accu. īquiſitōis. ⁊. jͣ. e. mattheꝰ. ī fi. So. penitētia ꝙͣtū ad vitā et̓nā dari ſibi nō pōt: niſi recedat a peccato: ut dicūt iura p̄dicta. ⁊ d̓ pe. di. iii. penitētes. ⁊ di. v̓. falſas. tn̄ dāda ē ei: ne īdureſcat ī pctō ſuo. jͣ. d̓ pe. ⁊ re. ꝙ ꝗdā ⁊. xc. di. ſi ꝗs co triſtatꝰ. ar. qꝛ forſitā tīore pnīe citiꝰ renūciabit ad qd̓ tenet̉.i. q. i. ſi ꝗs neqꝫ. b. a ¶ D noſtram. eccleſiaſtico. sͣ. e. non ſatis. cum in eccleſie. ea que. ⁊. jͣ. eo. in tantum. in quibus habes plene de his que hic prohibentur. C 4

bd Eſimoniace. remanere. diſpēſatiue: qꝛ de iure renunciare tenent̉ poſt ꝙͣ hoc ſciuerint: ut. i. q. v. preſentiū. ⁊. jͣ. eo. de regularibus. ⁊. c. ex inſi nuationē. ⁊. c. nobis. ⁊ sͣ. de elec. c. penul. Et etiā poſt liberā reſignationem pōt epiſcopus cū talibus diſpenſare: ut in eiſdem eccleſiis recipiantur. ut di cit. c. preſentium. ⁊. jͣ. e. ex inſinuatione. Cum illis vero qui ſimoniam cōmiſe runt uel eis ſcientibus eſt cōmiſſa: ep̄i diſpenſare non poſ ſunt: ſed ſolus papa. jͣ. eo. nobis. ī fi. ⁊. c. penul. de hoc ple ne no. sͣ. de renunc. poſt tran ſlationē. ber. ¶ Attheus maioris. vn̄ valere debebat electio ſua nō obſtante alioꝝ contra dictione: niſi aliquod rationa bile opponeret̉.sͣ. de his que fi. a ma. ꝑte ca. cum ī cunctis. de hoc no. sͣ. de elect. eccleſia veſtra. ii. d ¶ Paucis. licet pauci eſſent: poterant tamen ſe opponere qꝛ forte erant cōtempti. sͣ. de elec. quod ſicut. ⁊. c. venerabi lē. vel aliā exceptionē poterāt opponere electo: forte ꝙ erat maritus corrupte: ⁊ ita ius ha bebant ꝯͣdicendi: vnde nihil eis dare debuit. ⁊ quia eo ſciē te ⁊ non contradicente pecu nia data eſt. ſimoniacus ē nō obſtante voluntate turbata ſi ue coacta. qꝛ voluntas turba ta ſiue coacta voluntas eſt. sͣ. de elec. cū inter. r. niſi ex toto eſſet mente alienatus. xvi. q. i. merito. ⁊ ei eſt imputanduꝫ xiiii. di. quod ait. qꝛ malorum mores infirmitas animi non excuſat. C. ſi aduerſus delic. l. i. Si v̓o prohibuiſſet: ꝙͣcito non intellexerit hoc nō impu taret̉ ei. jͣ. eo. ſicut. ⁊ eſt ar. ꝗ turbata voluntas: voluntas ē ſicut coacta. sͣ. de elec. cum in ter. r. e ¶ Conſulis. hoc ideo dicit: quia etiam peccatum occultū erat: vnde illum expreſſe non poterat ꝓhibere niſi ꝯſulēdo s. de tēp. or. ex tuaꝝ. ⁊. c. vl. et sͣ. e. ex tue. ubi de hoc. ⁊ lꝫ dicat̉ ꝯſulis neceſſitatē tn̄ īportat ſi vult ſaluari: qꝛ niſi renū ciet ſaluari nō pōt: ut dixi. sͣ. e. ex tue. ī fi. ⁊ hoc idē dicit lit tera in fi. ⁊ illud ē ſalubre ſeu ſalutare conſilium. f ¶ Celeriter.i. in continenti: qꝛ ꝙͣto rem amplius cōtractat: tanto grauius peccat. sͣ. eo. cū ī eccleſie. ſic̄ fur qui ſemꝑ eſt in mora. ff. de condi. furti. in re furtiua.§. i. ⁊. l. vlt. ber. g ¶ Sponte.i. q. i. ſi quis neqꝫ. h ¶ D aures. abſolutionis. Beneficiū abſolutionis cum ſit eccleſiaſticum miniſterium ⁊ ſpirituale: nihil ē exigendū ꝓ ipſo preſtādo. sͣ. e. ad noſtra. ⁊. c. nemo. ⁊. c. cum in eccleſie. ⁊ iō qui preciū pro ipſo recipit ſimoniacus eſt. i. q. iii. nō ſolum. ⁊. c. queſitū. Sed illud pōt dubitari: vtrum ſi dediſſet aliquid ꝓ abſolutione ſimoniā cōmittat: ⁊ pōt dici ꝙ non qꝛ iniuſte abſolutio de negatur ſibi: exquo ſatiſfecit: cū vexationē ſuā redimat. jͣ. eo. dilectus ubi de hoc. Unde poſſet ab eo legitime appellari: cū graue immineat anime pericu lum. arg. sͣ. de appellatis: ut debitus. Nihil ergo directe iudici ꝓ abſolutione dari debet. ſecus ſi aduerſarius ꝓpter illius cōtumatiā fecit ſūptus: qꝛ illos ſoluere dꝫ anteꝙͣ abſoluatur. sͣ. ut li. non conteſt. quoniā.§. in aliis. Et idē cre do ſi propter hoc iudex feciſſet ſūptus ꝓpter cōtumaciā excōicati illos refun dere dꝫ anteꝙͣ abſoluat̉: qꝛ non dant̉ intuitu abſolutionis. arg. jͣ. de ſen. excō. ſacro. utputa cū iudex ꝓcedit ex officio ſuo. sͣ. de appellatis. cum ſpāli. ſed ſi iniuſte illum excommunicaſſet: ſine omni difficultate abſolui debet abſqꝫ gra uamine. jͣ. de ſen. excom. ſacro. iAE regularibus. auctoritates.i. q. ī. ſi quis neqꝫ. ⁊. c. qui ſtudet ⁊ in mul tis. c. eiuſdem queſtionis. ⁊ per totam illam cauſam. k ¶ Taliter.ſ. ſimoniace. l ¶ Dimittant. Nunquid licet ſimoniaco dimittere eccleſiam ſine licentia ſuꝑi oris? argu. ꝙ non. sͣ. de renunc. niſi cū pridem.§. i. ⁊. c. poſt trāſlationē.§. rur ſus. ſed illa loquuntur tantum in ep̄o. circa regulares tene quod dicitur. jͣ. e. quoniam de alijs vero dic ꝙ epiſcopi non poſſunt renunciare in manibus p̄ ſimoniace ordinatis certū tibi nō poſſumus dare reſpō I ſum: niſi plenius cognoſcamꝰ qua liter fuerint ordinati: cū quidā licꝫ ſecūdū quādam ſpeciē ſimonie: vt pote ipſis ignorantibꝰ ſimoniace ordināt̉: poſſunt qꝛ ſimoniaci n̄ ſūt ī ſuis ordinibꝰ remāere. ¶ Dem. Attheꝰ cardinalis ſecreta no Ibis īſinuatione mōſtrauit: ꝙ cū fuiſſeſ ad eccleſie tue regimē de uolūtate maiorisᶜ partis fratrū electus paucis tibi contradicētibus: quidam amicus tuus de conſciētia tua ⁊ voluntate turbata ei: qui ma giſter diſcordie videbatur: certe quātitatis munꝰ exoluit: ⁊ ſic ꝯtra dictio ꝯquienit: nunc āt dubitas ꝗ nō ſis a labe ſimonie prorſus īmunis: donec ī adminiſtratiōe volue ris remanere. Quia igit̉ ꝯſiliuꝫ re quiſiſti: quid tibi ſit faciēdū reſpōdemus ꝙ multū tibi ꝯſulisᵉ: ſi adminiſtrationē celeriter ac ſpōteᵍ dimittas illius verbi memor exiſtēs Nil ꝓdeſt homini ſi vniuerſū mū dū lucret̉: anime vero ſue detrime tum patiatur. ¶Dem. D aures noſtras perueniſſe Inoueris: ꝙ cū. c. de ſeneuilla ꝑꝑ pecuniā quā debebat vīculo fu iſſet excōmunicatiōis aſtrictus cre ditoribus ſatiſfecit: ſed excōmuni catoribus. x. lib. pro abſolutione querētibus nō valuit abſolutiōis beneficiū obtinere. Quoniaꝫ igit̉ īdignū ē ⁊ eccleſiaſtice rationi con trariū. ut abſolutiōis beneficio redimat̉. diſ. u. mandamus: quatenꝰ ſi prefatꝰ. c. debitū ſoluit: ipſuꝫ gra tis facias abſolui: ſi excōicatores id nō fecerint requiſiti. CLemens tertius. E regularibꝰ canonicis: ſeu monachis nos cōſulere volu iſtis: qui ꝑ ſimoniaꝫ īgreſſum ipſis ſciētibus habuerunt. Vnde cū ſuꝑ hoc auctoritatesⁱ multe reperiūtur expreſſe: n̄ aliud quā ſtatutū ē: rn̄ demus ut locū queꝫ taliterᵏ adepti ſunt: oīo dimitāt: ⁊ ſolitudines ſeu alia monaſteria diſtrictiora adeāt ī quibꝰ tā execrabilē exceſſū ſine intermiſſione deplorēt. Si āt ignorā tibꝰᵐ illis pecūia data fuerit: cogas eos ad renūciādūⁿ loco eideꝫ: ⁊ pꝰ mōꝫ ī id ipſūº reducere: ſi ibi abſqꝫ ſcādalo potuerint remaner̄ vel in alio ꝗ ſit de ordine ipſo ad ẜuiēduꝫ deo poteris collocare. ¶ Dem X inſinuatione tua nobis innotuit: ꝙ pater tuꝰ interueniē teᵖ pecunia olim tibiq prebende be neficiū acquiſiuit. Cūqꝫ ad annos diſcretionis perueniēs accepiſſeſ dominice crucis ſignū: dictā prebē dā ī manu ꝓpoſiti ⁊ fratrū libere re ſignaſtiʳ. Sed ijdē tibi compatien tes de nouo te in ſuum canonicum elegerūtˢ: ita videlicet ꝙ per electi onem iſtam poſtremum locū ī cho ro ⁊ in alijs obtineres: ⁊ īfra. Rn̄. vt īdulgētiaᵗ: quā fratres tui miſeri corditer tibi feciſſe noſcūtur cōten tus exiſtens ratione prime recepti onis nihil audeas ī ipſa eccleſia vē Eleſtinus. iij. dicare. Obis fuit ex parte tua ītimatum: ꝙ cum quattuor eſſent a capitulo ꝯſtituti qui debebant quē dam eligere in plebanū: amici eiꝰ de cuius electiōe ſpes habebatur uni uel omnibus eligētium promi ſerunt ſe pecuniaꝫ ſoluturos: eo tn̄ ignorante qui huiuſmodi promiſſione interuenienteᵈ poſtmodum ē latorum ſine licentia domini pape: inferiores renunciant ī manibꝰ prelatorum ſuorum. arg. sͣ. de renunc. admonet. qui ſi nollent reci pere reſignationem nihilominus cedant: quia nō dimittit̉ peccatuꝫ niſi reſtituatur ablatum. xiiii. q. vi. ſi res. quia furtiuuꝫ eſt beneficiu i. q. i. ordinationes. ⁊ ſemꝑ eſt in mora ſicut fur. ff. de condi. fur. ī re §. i. ⁊. l. vlt m ¶ Ignorantibus. Iſti non ſunt ſimo niaci licꝫ ſimoniaci promoti: ut. sͣ. eo. de ſimoniace. ⁊ iō pn̄t in ſuis ordinibuſ re manere ⁊ poſt renū ciationē ſeu reſigna tioneꝫ ad beneficia reſtitui diſpēſatiue: ut ibi dicitur: ⁊ hic idem dicit̉. t. n ¶ Ad renunciādū. qꝛ aliter agere peni tentiam non poteſt. de pe. diſt. v. falſas. ar s. de renunc. niſi cum pridem.§. i. o ¶ In id ipſum. jͣ. e. quoniam. ber. p ¶X inſinuatio ne. interueni ente pecunia. ex pacto. sͣ. eo. de hͦ qd̓ eē non debet. jͣ. eo. tua i. q. ii. ꝙͣ pio. ⁊ sͣ. de pac. c. vlt. q ¶ Tibi ignoranti. aliter capitulum uel ep̄s cū eo diſpenſa re. nō potuiſſet. jͣ. c. ꝓxi. in fi. r ¶ Reſignaſti poſt ꝙ ītellexit ſimoniā fuiſſe cōmiſſam: qꝛ ad hoc tenebat̉. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ ſic factum alterius ei preiudicat ⁊ ſic punitur ſin̄ cul pa quod eſt contra illud generale: rem que culpa caret. ⁊c̄. sͣ. de conſti. c. ii. ſed hoc eſt ſpeciale ī ca ſu in odiū ſimoniacorum. qꝛ ſi non punirentur: nimis fre quētaretur illud cri men. ſ ¶ Elegerunt. diſpē ſatiue. Et ita habes hic ar. ꝙ capitulum diſpenſat cum ſimoniaco. Sed pōt dici ꝙ capitulum non diſpēſat: ſed ipſum eligit per diſpenſationem epiſcopi. nam epiſcopus de cō ſilio capituli cum talibus diſpenſat.i. q. v. preſentium. ⁊ sͣ. de elect. c. penul. obſeruata diſtinctione ibi circa prelationes. arg. jͣ. c. proxi. in fi. ⁊ sͣ. de iudi. at ſi clerici. ⁊. i. q. vlti. c. vlti. ⁊.i. q. i. erga ſimoniacos. Contraria intelliguntur: quando ipſimet ſimoniam committunt uel conſentiunt. ſed iſte ſimoniacus non fuit. sͣ. e. de ſimoniace ⁊ ideo non fuit indignus miſericordia: quia alieno vicio laborauit. C. de natu. libe. legem ⁊ ideo propter vicium alienum diſpenſatur cum eo. t ¶ Indulgentia. Ex hoc notatur: ꝙ capitulum diſpenſauit cum iſto. ſed poteſt intelligi ut dictum eſt in ꝓximo. no. ⁊ expone indul gentia.i. gratia: quia non tenebantur eum eligere niſi vellent: ⁊ ita gratiam fecerunt ei. y ¶ Prime. ſi. ff. de pac. dot. inter ſocerum. in fi. de ſta. ho. l. liber ho mo. C. de remiſ. pi. l. vlti. in fi. ⁊ sͣ. de renunc. cum inter. p. ⁊ ita habes hic. ꝙ actio ſemel extincta amplius non reuiuiſcit. de conſe. di. iiii. queris. ff. de ſolu. qui res.§. aream. ⁊. C. de remiſ. pi. cum ex cauſa. ar. ꝯͣ. sͣ. de appel. cum ceſſante. ber. a ¶n Obis. tamen ignorante. nec ratum poſtmodum habente: q tunc ei noceret. jͣ. e. ſicut. Ala. b ¶ Interueniente. innuitur ex hac littera: ꝙ licet pecunia promiſſa

Sed verius eſt: ꝙ ſimonia commiſſa eſt: quia conſtat promiſſionē interueniſſe ante electionem: qualiſcunqꝫ fuerit intentio eligentiū: nulla ꝓmiſſio uel pactio debuit tunc interuenire. ar. c. di. nouit. qd̓ habetur ibi ꝓ palea. ⁊.i. q. i. placuit. t. c ¶ Feciſſe. Nota ꝙ maliciis hominum nō eſt indulgendum: ſic. jͣ. ē. ſicut. ⁊ sͣ. qui ma. accu. poſ. ſignifican te. ⁊.sͣ. d̓ reſcript. ſu per litteris. ⁊. c. ſe des apoſtolica. ⁊. ff. de rei ven. in fūdo. ⁊ alterius odio aliꝰ p̄grauari nō dꝫ. C. de inof. teſta. ſi quiſ in ſuo. d ¶ Reprobāda. Et ita alienū factū alij obeſt: ſic alienū fac tū īpedit vſucapio nē bone fidei poſſeſ ſoris. C. d̓ vſuca. ꝓ emp. l. i. licet enī iſte nō peccauerit: electio tn̄ vicioſa ē ꝓpt̓ eligentes. idē eſt cū peccāt electores in forma: lꝫ electus nō ſit ī culpa. sͣ. de elec. cumana. ⁊. c. eccl̓ia veſtra: ⁊ ꝙͣuis igno rauerit iſte de illa ſi monia: ep̄s hac vice cum illo non pōt diſpenſare. ſecus in ſimplici bn̄ficio ꝑ liberam reſignationeꝫ..sͣ. de elec. c. pe. e ¶ Cuiuſlibet.i. ali cuius. ſi. sͣ. eo. ti. ne mo. in pͥn. f ¶ Diſpenſationeꝫ. poteſt hoc ītelligi: quādo electus ſimo niā commiſit uel ali us eo ſciente ⁊ ratū habente. vnde ep̄s cum tali diſpenſare nō poteſt: qꝛ erga ta les nulla miſericor dia eſt adhibēda.i. q. i. erga ſimoniacos. ⁊ sͣ. de iudic. at ſi clerici. ut ſic differat caſus iſte a precedēti. cū eo qui ſimoniam cōmittit ſolus papa diſpenſare pōt: cū ignorātibus diſpēſāt ep̄i. ut dicitur. sͣ. e. de ſimoniace. ⁊ plenius. sͣ. de renū. poſt trāſlationē. uel intellige.§. iſtū in eodē caſu cū pͥn. Et pͥma queſtio fuit quid iuris eēt ſuꝑ electiōe taliter facta ut ponit̉ in pͥn. Ultimo adiecit: ſi talē electionē contingeret reprobari: vtrū epiſcopus poſſet cū eo diſpenſare: ut iterum eligeretur ⁊ ad eandē prelationē: ⁊ reſpondet ꝙ non. ⁊ intellige ꝙ non pōt illa vice: qꝛ hoc querebatur. ut dixi. sͣ. in prin. i. ℟. in fi. et hoc videtur velle illa littera: ut dictum ē per prauitatē ſimoniacam ⁊c̄. ⁊ ſic refert ſe ad primum caſum.ſ. quando eo ignorante ſimonia commiſſa fuit. ber. g ¶ Ilectus. accepit. cuꝫ indebite ⁊ iniuſte receperit.i. q. i. nullus epiſcopus. No. ex eo ꝙ precipitur ei reſtituere quod accepit ei qui dedit: innuit̉ nō eſſe turpitudinem ex ꝑte dātis ius ſuum redimere volentis. jͣ. de magiſt. ꝓhibeas. ⁊ ar. i. q. iii. queſitum. ⁊. jͣ. de vſur. c. i. ⁊ sͣ. de feudis. inſinuatione. Dicas ꝙ ius ſuum nulli re dimere licet in rē ſpirituali: vbi ille qui petit iuſ habet in re illa: quia ſimoniā cōmitteret: ut. sͣ. e. mattheus. ſꝫ agere dꝫ per ſuꝑiorem. ar. sͣ. eo. ad aures. Sed cum ille qui vexat nullū ius hꝫ: niſi qꝛ illum ve xat de facto malicioſe ⁊ iniuſte: dicunt quidā ꝙ nullo modo poteſt redimere. Sed verius ⁊ equius videtur: ꝙ cum iniuſte vexatur: ꝙ poſſit redimere ſuam vexationē ſine peccato: iuxta illud apoſtoli. Redimentes tēpus quoniā dies mali ſunt. ⁊ hic ē arg. cōtrariū tn̄ ar. ē. xvi. q. vii. decimas. ubi dicit̉ ꝙ epiſcopi decimas redimere nō dn̄t a populo: ⁊ tamen populus nō habet ius retinendi. Sol. prohi betur ibi ꝙ ep̄i decimas nō redimant a ruſticis: ne alij inde ſumāt exēplum: ⁊ ne propterea credant ſe habere ius in decimis: vnde cō pellāt ruſticos. ⁊ ita intelligitur. c. decimas. Sed nō cōmitteret epi ſcopus ſimoniā ſi quandoqꝫ redimeret decimas. Idē dicendum ē de beneficio uel officio iniuſte interdicto ⁊ excommunicatione in iuſta.ſ. ꝙ non committit ſimoniam qui dat pro ſua reſtitutione offi cij: uel beneficij: uel abſolutione excommunicationiſ: uel interdicti: ſed ille qui recipit ſimoniam committit: qui dat nulluꝫ ius acquirit electus. ⁊ infra. Quia igitur ſuper hoc conſulere nos uoluiſti. cōſul. t. bre. r. ꝙ niſi cōſtaret illos qui ꝓmiſſum tale fecerunt per fraudem ī diſpendiū illius qui eligēdus erat id malicioſe feciſſe: quanuis ipſe tēpore promiſſionis conſcius non fuerit eius tamen electio tanquam ſimoniaca prauitate preſumpta eſt penitus reprobanda: ⁊ infra. Ad ultimū quod ī fine cōſultatiōis tue īuenimus: hoc duximꝰ reſponden dum: ꝙ aliquis in eccleſie cuiuſli betᵉ prelatum electus: ⁊ ut dictum ē per prauitatē ſimoniacā reprobatꝰ ab epiſcopo ſuo diſpenſationēʳ aliquam obtinere de iure non poteſt ¶ Dem liuonien̄ epiſcopo. ⁊ priori de ponte fracto. Ilectus filius. r. prepoſitur nobis expoſuit: ꝙ cum ebo racen̄. archid. cuꝫ multis grauami nibus afficere nō ceſſaret ꝓmiſit ei certā quātitatē pecunie ſe daturum ut ab ipſius deſiſteret leſione. ueꝝ dictus archidi. poſt receptionē pe cunie ſuper dignitatibuſ ⁊ benefici is ſuis ab eius moleſtia nō quieuit Ideoqꝫ di. u. mandamꝰ: quatenꝰ ſi res ita ſe habet: archidi. reſtitue re quod accepitᵍ ſi eum contra pro miſſionemⁿ ſuam ueniſſe conſtiterit cōpellatis. ¶ Nno. iij. abbati de iugo dei ⁊ priori de ſili. Uam nobis parrochiani de I ſed dat ut ius acquiſitum retineat uel redimat: quod licitum eſt. argu.i. q. iii. queſitum eſt. ⁊. jͣ. de vſuris. c. i. Si vero iuſte ſit ſuſpenſus: uel excommunica tus: ſi precium dat ut reſtituatur uel abſoluatur: ſimonia ex vtraqꝫ parte com mittitur. sͣ. eo. nemo. i. q. i. nullus epiſcopus. ⁊.§. precedenti. ⁊.sͣ. eodem ad h ¶ Promiſſionē. ergo videi ꝙ ſi cōtra promiſſionem non veniſſet: ꝙ non cōpelleretur reſtituere quod talit̉ recepit: quod nō eſt verum. vnde ſuꝑ ple maxime: qꝛ ſi conſtiterit ꝙ iniuſte acceperit: compelle retur ad reſtituendum: ⁊ crimine concuſſionis puniretur C. de cōdi. ob tur. cām. quod euitandi. Crimē vero concuſ ſionis eſt: cū quis minatur ali cui niſi ita uel ita faciat. ut. xx iii. q. i. militare. ⁊. ff. de cōcuſ. l. i. ⁊. ii. preterea non dimittit̉ peccatū niſi reſtituatur abla tum. xiiii. q. vi. ſi res. ⁊ de pe. di. v. falſas. ⁊ quod poſſit repetere eſt arg. xiiii. q. v. nō ſa ne. Item ar. ex hac littera: ꝗ nō ſeruāti fidē: fides non eſt ſeruanda: ſic. sͣ. de iureiu. per uenit. Ar. ꝯͣ. xxxiii. q. v. quod deo patri. ber. h ¶PUam. ꝓ exequijs. Sꝫ nunquid licitum eſt ſa C cerdoti reciꝑe pro exequiis? dico ꝙ ſic: ſi ei ſūptus deſunt i. q. i. iudiceſ: ⁊ tamē gratis di citur celebrare: ſicut teſtis: g recipit ſumptus. iiii. q. iii. ven turis. ⁊ epiſcopus recipit pro curationem ꝓ conſecratione eccleſie. sͣ. eo. cū ſit romana. ⁊ iudex gratis iudicat: ⁊ tamen recipit ſūptus. ff. de offi. p̄ſi. plebiſcita. ⁊ sͣ. de vi. ⁊ ho. cle. cum ab omni. nec eſt incōue niens: ꝙ clericus locet oꝑas ſuas cuꝫ non habeat vnde vi uat. xci. di. c. i. ⁊. iii. Sꝫ ſacer dos qui ex officio ſuo ad hoc tenetur ⁊ qui habet victū ſuū ſuis ſumptibus tenetur ſpiri tualia miniſtrare. de con. di. i. ſufficiat. Si tamen cōſuetudo eſt: ꝙ aliquid dei in obſequiis mortuoꝝ: ⁊ conſimilibus: licet ſacerdoti non detur actio ad hoc petēdum: tn̄ poteſt cogi populus ad obſeruandā honeſtam cōſuetudinem. jͣ. eo. ad apoſtolicam. cōſuetudo enim attēditur in recipiēdis muneribus circa ſpiritualia. arg. i. q. iii. queſitum. ⁊. lxiii. di. agathoſa. ix. q. iii. conqueſtus. ⁊ in auten. de ſan. ep̄i.§. ꝓ conſuetudinibus. colla. ix. io. i ¶ Nubentium. que ſacramenta ſunt: vnde non reiterantur. sͣ. de ſecun. nup c. i. ⁊. iii. ſic. sͣ. eo. cum in eccleſie. ubi de hoc. k ¶ Competenter. reſtituendo ablata. xiiii. q. vi. ſi res ⁊ ita ſi ſatiſfacere vult ⁊ ſe emendare: nō punitur: vnde nō videtur ſimoniā cōmiſiſſe directe: qd̓ ſi eēt deponeretur. sͣ. eo. de hoc. ⁊. c. inſinuatū. ſi nō deſtiterit: puniet̉ canonica pe na: quia poterit ab eccleſia remoueri. ideo noluit papa eum punire ſi ſe corre xerit: quaſi cum eo diſpenſando. dIlectus. inuitari. Ex hoc videtur ꝙ ī talibus non poteſt interuenire ¶ pecunia: ubi quis eſt inuitādus. sͣ. de pac. c. vl. ⁊. jͣ. e. tua. ⁊ i. q. ii. ꝙͣ pio. ad hoc enim ut ad fidem aliquis conuertatur: bene poteſt dari pecunia. xxiii. q. iii. c. penul. ⁊. q. vii. ꝙ auteꝫ. lxv. di. qui ſincera. ⁊ ſub tali conditione poſſu mus aliquam ducere in vxorem. xxviii. q. i. caue. ⁊ duriori penſione poſſum aliquem onerare ut conuertatur ad fidem. xxiii. q. vi. iam vero. Talis enim conditio bona eſt. m ¶ Multitudo. propter multitudinem detrahēdū ē ſeueritati. l. di. ut cōſtitue retur. ⁊. xliiii. di cōeſſationes. ⁊. xxiii. q. iiii. nō pōt. ⁊ sͣ. d̓ tēp. or. c. ii. ubi de hͦ. n ¶ Dates. ar. ꝙ rōe cōnexitatis ſnīa lata ꝯͣ dātē preiudicat recipiēti. ar. lxxxi. di. tātis dāiel. iii. q. vi. hoc quippe. lix. di. ordinatos. ⁊ sͣ. de accu. ad petitionē arg. contra. jͣ. de adul. ſignificaſti. ⁊. ii. q. v. interrogatum. Dixit io. ꝙ tunc pre iudicat: quādo ſunt pn̄tes ⁊ ſciunt cauſam agi aliter nō. ff. de re iudi. ſepe. sͣ. de re iudi. c. penul. dic ut dixit vincen. ⁊. t. ꝙ preiudicat quando tam accipien tes ꝙͣ dantes de hoc accuſantur ⁊ conuincuntur alias non. ff. de adul. denun ciaſſe.§. queritur. niſi quo ad preſumptionem. ut ſi ob hoc eſſet orta infamia: indiceretur purgatio. ar. illius decre. ſignificaſti. ber. o ¶ Seueritatis.ſ. depoſitionis. sͣ. e. de hoc inſinuatuꝫ. ⁊. c. inquiſitionis. p ¶ Amotos. Hic patet ꝙ conuictus de crimine ſimonie in moduꝫ inquiſitionis non deponitur: ſed tantum remouetur ab adminiſtratione ſiue beneficio ſicut in alijs criminibus fit. ut. sͣ. de ac. qualiter. ⁊. c. cum dilecti. ⁊ sͣ. e. d̓ regu uilla franca querimoniam deſtina runt ꝙ capellanus eorum pro exe quijs mortuoꝝ ⁊ benedictionib nubentiū minuſ licite pecuniaꝫ ab eiſexigit ⁊ extorquet: ⁊ infra. Di. u. mādamus: quatenuſdictū capel lanum: vt a tanta preſūptione deſi ſtat ⁊ etiam pro exceſſu ſatiſfaciat: ꝯpetēter moneatis: ſibi ſi obedire noluerit penā canonicā īfligētes. ¶ Dē cantuarien̄. archiepiſcopo. Ilectus filiꝰ. a. nūcius tuus pro parte tua propoſuit: ꝙ cū cant. dioceſim viſitās ī mōaſteriis ⁊ religioſis locis pululaſſe repere ris ſimoniacam prauitatem: ita ꝙ ī eis multi precio ſūt recepti: qui po tius gratiſ recipi debuiſſent: immo etiam ad religionis obſeruantiaꝫ inuitari ¶ Dubitās igitur an quia multitudo reperitur ī cauſa ſeueri tati ſit aliquid detrahenduꝫ. Nos inquiſitioni. t. t. reſpondemus: ꝙ ſi aduerſus eos: qui labe fuerīt hu iuſmodi maculati: accuſatio coraꝫ te fuerit canonice īſtituta: poſtquā crimen ordine fuerit iudiciario pa tefactuꝫ tam ī dātes quā ī recipien tes canonice ſeueritatis exerceas vltioneꝫ. Quod ſi de hoc tibi per ſolam inquiſitioneꝫ conſtiterit eos qui per ſimoniacam prauitatem in locis talibus ſunt recepti: ab illis amotosᵖ ad agēdā penitētiā ad mo naſteria dirigas artiora: abbatibuſ

laribus. ꝯͣrium tamen habes. sͣ. de accu. inquiſitionis. ubi de hoc. hodie vide tur ſtandum illi conſtitutioni. jͣ. eo. quoniaꝫ circa regulares ſimoniacos. q ¶ Officialibus ſic. sͣ. eo. veniens. Sed quare tantum prelati: ⁊ officiales pu niuntur ⁊ non totum capitulum cum oēs in hoc deliquerint: ⁊ omnes de capi tulo intelliguntur ſcire que ſciunt eorum maiores: uel adminiſtratores. ut. ff. ad municipa. l. municipeſ. po teſt dici quod ideo prelati et officiales puniunt̉: qꝛ eoꝝ cō ſilio ⁊ auctoritate oīa fiunt. x. q. ii. ep̄s. C. de ap. iudices. ⁊ l. quoniam. vbi officiales puniunt̉: qꝛ nō reſtiterunt iudicibus ꝑperam ꝓcedentibus. ⁊ ar. ii. q. vii. quapropter. Sꝫ nunquid collegium ipſuꝫ poterit accuſari aūt īquiri de cri mine ipſius? videt̉ ꝙ ſic. xii. q. ii. ꝗ manumittit̉. ⁊ sͣ. e. ve niens. nam vniuerſitas cōue nitur ratione metus. ff. quod me. cā. metū.§. ii. eccleſia enī delinquere pōt. vii. q. i. ſicut. Sed contra videt̉ ꝙ vniuer ſitas non pōt excommunica ri ut ar. xxiiii. q. iii. ſi habeſ. jͣ. de ſē. ex. romana. ⁊. c. vlt. nedolum cōmittere pōt. ff. d̓ do lo. ſi ex dolo.§. ſed an. nec vni uerſitas dicitur aliquid poſſi dere. ff. de acqui. poſ. l. i.§. pe nul. Item vniuerſitas per ac toreꝫ uel procuratorem ſindicum debet ſe defendere: ſed ī crimine non interuenit ꝓcurator. v. q. iii. in criminalibus ⁊.sͣ. de ac. veniens. Io. dixit ꝙ vniuerſitas non poteſt accuſari uel puniri ſed maiores de vniuerſitate. ut hic dicitur ⁊.sͣ. eo. veniens. T. dixit ⁊ be ne ꝙ licet vniuerſitas ſiue col legium non poſſit accuſari: poteſt tamen inquiſitio fieri de exceſſibus collegij: ⁊ cano nice puniri pn̄t: ſed illi plus quos magis delicti cauſa eſſe conſtiterit. jͣ. de cler: ex. mi. la tores. ⁊ hic. ⁊ sͣ. eo. veniens. ⁊. xliiii. di. comeſſationes. et xxv. q. ii. ita nos. ⁊. ff. de con di. ⁊ demon. municipibus. r ¶ Suſpēdas. ſed nonne ſūt ipſo iure ſuſpenſi? ſic. de hoc dictum eſt. sͣ. eo. accuſatum. acta vero pnīa reſtituunt̉ exē cutioni auctoritate pape. ber. ſ ¶ Taxatione. hoc ideo dicit. quia taxatio eſt quedam ven ditio. ff. de iure do. plerunqꝫ §. ſint autem. ⁊ quaſi quedaꝫ pactio videtur. t ¶ Gratis. jͣ. e. tua. ſi. xviii. di. de eulogiis. a Il Icet heli. excepit.i. recepit. ſic. xxiii. q. v. non eſt noſtrum. sͣ. ut lite non cōteſta. quoniam.§. penul. b ¶ Filiis.ſ. ofin ⁊ finees. c ¶ In bello. quod habuerunt filij iſrael cum philiſteis. t. d ¶ Expirauit. xxxviii. di. legant. e ¶ Damnabilius. lxxxi. di. dictum eſt. ⁊ sͣ. de of. or. irrefragabili. f ¶ Notoriis. in notoriis nō eſt neceſſarius accuſator uel teſtis uel inquiſitio uel denunciatio. sͣ. de ac. euidentia. ⁊. ii. q. i. de manifeſta. ⁊. c. ſcelus. ſic. sͣ. de ac. qualiter. ii. nec eſt purgatio indicenda. jͣ. de pur. ca. cum dilectis. t. g ¶ Inſcriptio. ex hoc patet: ꝙ ubi agitur in modū accuſationis nō debet pre cedere admonitio. ad quid enim fieret admonitio. cum etiaꝫ poſt pnīam poſ ſet accuſari ⁊ deponi ſi eſſet conuictus. ur. xxxiii. q. ii. admonere. ⁊ xxv. di. pͥ mum. Sed vbi de crimine ciuiliter agitur ad penitentiaꝫ: precedere debet ad monitio. ⁊ ſic loquuntur illa decre. ii. q. vii. accuſatio. ⁊. c. ſe. ⁊ sͣ. de accu. c. ii. Item ubi agitur ad penā excōmunicationis precedere debet admonitio. xvi. q. vii. omnes decime. xvii. q. iiii. de preſbyterorum. xii. q. ii. īdigne. ⁊. jͣ. de ſen. exc̄. ſacro. Sed in pecuniariis cauſis non ē neceſſaria admonitio: licet ſit arcontra. C. de pig. debitoris. ſed illud intelligitur ex honeſtate: ⁊ ſic poſſent in telligi predicta capitula. ii. q. vii. accuſatio. ⁊. c. ſe. Sed cum agitur in modum inquiſitionis non eſt neceſſaria admonitio: ſed ſufficit ſola fa ma: uel clamor. aut abbatiſſis prioribus prelatis g buſlibet ⁊ officialibusq eorundē in iungas penitentiam ꝯpetentem. ⁊ donec illam peregerit eos a ſacro rum ordinū executione ſuſpendaſ iniungens epiſcopis tuis: ut hanc formā per ſuas dioc. ſtudeāt obſer uare. Illud tamen grauiter recipi poterit: quod fuerit ſine taxationē gratisⁱ oblatum. DDem priori ſancti victoris magi ſtris.i. bonon̄. ⁊. l. modicen̄. cano nicis. Icet heli ſummus ſacerdos ī ſe bonus exiſteret: qꝛ tn̄ fili I orū exceſſus efficaciter nō corripu it: ⁊ in ſe pariter ⁊ in ipſis animad uerſionis diuine vīdictaꝫ excepit dum filijs eius in bello peremptiſ ipſe de ſella corruens fractis ceruicibus expirauit.ᵈ Ad corrigēdoſ igitur ſubditorum exceſſus tanto diligentius debet prelatus aſſurge re quāto damnabiliusᵉ eorum offē ſas deſereret īcorrectas: ꝯtra quos ut de notorijs exceſſibus taceatur ⁊ ſi tribus modis ꝓcedi poſſit: per accuſationem videlicet: denūciati onem ⁊ inquiſitionē ipſorum: ut ta men in omnibus diligēs adhibeat̉ cautela ſicut accuſationeꝫ legitima preceder̄ debet inſcriptio:ᵍ ſic ⁊ de nunciationem caritatiua correctio ⁊ inquiſitionem clamoſa debet inſi nuatio preuenire. Defcendam in quit dominus: ⁊ videbo vtrum cla morem qui venit ad me: opere cō pleuerint tunc enim clamor perue nit ad prelatū: cū per publica famā aut inſinuationē frequēteꝫ ſubdito rum ſibi referuntur exceſſus: ⁊ tūc debet deſcendere ⁊ uidere.i. mitte re ⁊ inquirere: utrum clamorem ꝗ venit veritas comitetur. Nā iuxta canonicas ſāctiōesʳ ſi quid de quo cunqꝫ clerico ad aures prelati per ut hic patet Ioannes. h ¶ Deſcendam. ii. q. i. deus. omnipotens. ber. i ¶ Sanctiones. lxxxvi. di. ſi quid vero. k ¶ Iudex. non enim poteſt quis eſſe accuſator ⁊ iudex ſimul uel ac cuſator ⁊ teſtis. ii. q. i. in primis. ⁊. c. multi. ⁊. iiii. q. iiii. c. i. ⁊. ii. niſi in ca denunciationis. xi. q. iii. precipue. ⁊ sͣ. de teſti. ī omni ne gocio. ⁊ idem videī̄ ī cauſa matrimonii. xxxv. q. vi. epiſcopꝰ in ſynodo ſed ille ta lis accuſator ſiue te ſtis non ſufficit: niſi teſtes inducant̉. io. l ¶ Formam. ſic. sͣ. d̓ accuſa. qualiter. ver ſus fi. ⁊ ibi expoſitū eſt. ⁊ ita iudex ſēper ẜm finem: ad quem quis agit: formabit ſnīam hoc eſt depo ſitionis in accuſatō ne remotiōis ab ad miniſtratione in in quiſitione peniten tie peragende in de nūciatione. sͣ. de or di. cogn. cuꝫ dilectꝰ. ⁊.sͣ. de except. c. i. ⁊ sͣ. de accu. ſuꝑ his. ⁊ ff. de nego. geſt. pōponiꝰ.§. in negociis in fi. ff. cōmu. diui. ut fundus. arg. con tra. sͣ. de conce. preben. ex parte. ubi in dex aliter ſentētiat ꝙͣ allegaretur. sͣ. de accu. īquiſitionis.i. ℟. ibi ſoluitur. Itē ꝯtra. ff. de edi. edic. bouem.§. aliquan do. ibi dicitur: ꝙ licet ſit actum quanto minoris iudex ta men poteſt condem nare ac ſi eſſet actū redibitoria. m ¶ Detulerunt.i. d̓ nunciauerunt: ut ſe quētia probant ibi. n ¶ Euangelicam. sͣ. d iudi. nouit. ⁊. ii. q. i. ſi peccauerit. o ¶ Ex officio nr̄o. prelatus debet purgare ꝓuinciam. sͣ. d̓ offi. or. c. i. ⁊ sͣ. d̓ accu. qualiter. ii. ⁊.xx. xv. q. vi. epiſcopus in ſynodo. ⁊ sͣ. d̓ accu. ſicut olim. ff. de offi. preſi. l. iii. ff. de ſuſpec. tu. l. iii.§. preterea. et no quod dicit: ꝙ illi qui venerant ad denunciandum inquiſitioneꝫ teſtes admiſſi ſunt. ſic. sͣ. de elec. in cauſis. ⁊ sͣ. de renun. poſt tranſlationem. argu. contra. sͣ. de accu. cum. p. ⁊ sͣ. de elec. innotuit. ad fi. ſed hoc non nocet: quia in illa cum. p. repelluntur ꝓpter inimicitias ⁊ mutuas accuſationes. hic ſecus: quia hic non erant inimici denunciatores: alias non admitterentur. vnde poſſunt perhibere teſtimonium in inquiſitione quia exquo admittuntur ad vnum et ad aliud. vincen. p ¶ Propoſitis.ſ. criminibus predictis: de quibus denunciatus fue rat. ⁊ clamor ad papam peruenerat: plenam ⁊ meraꝫ debent dicere veritatem. sͣ. de acc. qualiter. i.§. forma. ber. q ¶ De dilapidatione. Qui enim denunciatur de dilapidatione ſuſpectus. interim dum cognoſcitur de dilapidatione: debet interdici ei omne genus alienationis. ⁊ ſi merito eſt de dilapidatione ſuſpec tus: dandus eſt ei coadiutor: ſine cuius conſilio nihil faciat de his que pertinent etiam ad adminiſtrationem temporalem. sͣ. de accu. c. vlt. ⁊ sͣ. de of. deleg. venerabilis. vbi plene habes qualiter procedatur in cauſa huiuſmodi. Hoc tamen ſcias: ꝙ talis qui remouetur ob dolum: infamis efficitur: ſecus ſi ob culpam. C. de ſuſpe. tu. l. vl. Item quid ſi alia crimina non probarentur contra iſtum abbateꝫ uenerit: quod eum iuſte poſſit offē dere: non facile credere nec ad vī dictam eum res accendere debet ī cognita: ſed coram eccleſie ſeniori bus diligenter ē veritas perſcrutā da: vt ſi rei popoſcerit qualitas: ca nonica diſtrictio culpam feriat deli quentis: nō tāquā ſit idē accuſator ⁊ iudex: ſꝫ quaſi fama deferēte vel denunciante clamore ſui officij de bituꝫ exequatur eo ſemper adhibi to moderamine: vt iuxta iudicij formam ſententie quoqꝫ forma di ctetur. Cum igitur de abbate pon poſiano ea nobis frequēter inſinu ata fuiſſent: que ab honeſtate regu lari nimium diſſonabāt: monachis ad pn̄tiam noſtrā accedētibus qui dam ex ipſis nobis ipſū de ſimoīa periurio dilapidatione: ac inſuffici entia detuleruntᵐ. Cōtra quos: cū idē abbas exciperet: ꝙ denūciatio nem huiuſmodi fraterna correctio ſecundū regulā euangelicāⁿ nō pre ceſſerat: ⁊ ijdē cōſtāter aſſererent: ꝙ correctionē huiuſmodi premiſiſſent: licet ad probādū hec duoruꝫ monachoꝝ iuramēta fuiſſent exhi bita: quia tamen ſuꝑ hoc ipſi nōdū cōtēdere deſiſtebāt: nos vt predixi mus frequētibus clamoribus exci tati: ex officio noſtro voluimus īquirere de premiſſis omneſ mona chos: qui vel cum ipſo uel contra ipſū acceſſerāt: iuramenti vinculo aſtrīgētes: ut de ꝓpoſitisᵖ plenam quā ſcirēt exponeret veritatē quoꝝ depoſitiōes cū ī ſcriptis redacte cu publicate fuiſſent: ſuꝑ illis ceperūt multipliciter diſputar. Quia vero tū ex aſſertiōe moachoꝝ tū ex ipſis abbatis cōfeſſione cognouimꝰ: ꝙ idē n̄ modicā ſūmā pecunie relicta a predeceſſore ſuo expēderat: ⁊ in alia ſūma maiori monaſteriū obligarat: nos eū qͣſi de dilapidatione

nunquid ſi vellet reddere eccleſiam indemnem: remaneret in admi niſtrationem abbatie? videtur ꝙ ſic. sͣ. de re. ec. non alie. ſi quis pre ſbyterorum. ⁊ sͣ. de elec. ꝙ ſicut. vbi hec q̄ſtio expeditur. dic ut ibi. r ¶ Indifferenter. videtur: ꝙ hec duo crimina parificentur ꝙͣtū ad accuſationem ⁊ teſtimonium. xv. q. iii. ſane. Item quia ſimonia eſt maius crimen ꝙͣ he reſis.i. q. i. eos. ⁊ infamis efficitur ut. i. q. iii. ſi quis prebendas. immo maius ē omnibus alijs criminibus. jͣ. c. ꝓxi. et i. q. vlt. in. c. vlt. ſed in hereſi quilibꝫ ad mittitur: ergo multo fortius in ſimonia quilibꝫ admitte tur.s. e. tāta. lxxix. di. ſi ꝗs papa. ⁊. C. d̓ epiſ. ⁊ cleri. ſi quē ꝙͣ. de hac materia dicitur plene. sͣ. de accuſa. cum. p. ſ ¶ Alia pena. quia ī crimīe leſe maieſta tis capite quis puni tur. vi. q. i.§. verum v̓. ſi quis cum. Iteꝫ iura paternorum ſe pulchrorum adimū tur. ff. d̓ ſuis ⁊ le. he re. l. i.§. interdum. Item non ſunt lugē di. ff. de reli. ⁊ ſūp. fune. minime. que pena nō ſpectat ad ſimoniacum: ſed de ponitur cum nota ī famie.i. q. i. reperiū tur. ⁊ ea. q. iii. c. vl. ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cleri. ſi quēꝙͣ. vincen. t ¶ Diſtinguenduꝫ. hoc ideo dicit: quia per teſtes crimīa ꝓ bantur ⁊ nō per accuſatores vnde non omnes qui admittū tur ad accuſanduꝫ: debēt admitti ad teſtificanduꝫ. sͣ. de teſti. decetero. u ¶ Probandas.ſ. cōſpirationes ⁊ inimicitias capitales. jͣ. c. proxīo. vbi hec exponuntur. x ¶ Que probate.i. quibus probatis. jͣ. c. ꝓxi. alias nō habēt verbū. ſi. vii. q. i. qualit̓. ⁊ illud euagelii: illi ſaciati ceſſet murmuratio eoꝝ. y ¶ Uiderentur. in fi. huiꝰ. c. remote ſunt ille exceptōes.ſ. ꝯſpiratio nes ⁊ inimicitie: furtū ⁊ adulterium ⁊c̄. ut in. c. ſequentibus. ber. a Er tuas. caſus. In precedenti decre. dicitur ꝙ abbas pon poſianus plures exceptiones oppoſuit contra teſtes induc tos contra ipſum ſuper crimine ſimonie: ⁊ papa quaſdam admiſit quaſdam uero non. vnde videbatur: ꝙ teſtes criminoſi admitterē tur in crimine ſimonie. Queſitum fuit a papa: qualiter decre. illa eſſet intelligenda. Reſpondet papa dicens: ꝙ illam decret. licet he li. edidit: ad cuius intelligentiam ſic diſtinguit. Primo circa modū agendi: vtrum agatur de crimine ſimonie criminaliter aut ciuiliter ⁊ ſi ciuiliter agatur: vtrum de rigore aut equitate. Secundo diſtin guit circa perſonam contra quam proceditur: vtrum ſit regularis an ſecularis. ⁊ ſi ſit regularis: virum ſit inferioris gradus: aut excel lentioris dignitatis: ⁊ an ille idem ſit bone opinionis: uel male fa me ⁊ utrum etiam poſſit puniri de facili an ſine ſcandalo non poſ ſit condemnari. Tertio diſtinguit circa perſonas teſtium. Utrum ſint honeſti uel criminoſ ī: uel emendati de crimine: an adhuc perſe uerent in ipſo: ⁊ an ipſi teſtificentur ex caritate uel odio. Quarto queª crimina obiiciantur teſtibus: vtrum eadem uel minora an pa ria uel maiora. Quinto an adſint alia adminicula que adiuuent te ſtes. Recollige illos quinqꝫ modos ꝙͣtum ad alteram partem. Si ergo agatur ciuiliter de crimine ſimonie: ſecundum equitatem: ⁊ ī ſona contra quaꝫ agatur ſit regularis ⁊ inferioris gradus: ⁊ male fa me: ⁊ de facili poſſit puniri: ⁊ adſint alia adminicula: ut contigit in abbate pompoſiano: qui eſt perſona regularis ⁊ grauiter infama tus: ⁊ qui de facili potuit remoueri: contra talem perſonam ſecun ſuſpectum ab adminiſtratione abbatie duximus ſuſpendenduꝫ: ⁊ qꝛ ſimonia multis modis contra ipſū abbatem videbatur eſſe probata: ipſe contra teſtes multas exceptio nes oppoſuit: ſuper quibꝰ fuit mul tipliciter diſputatum: alijs aſſeren tibus in crimine ſimonie ſicut ī cri mine leſe maieſtatis omnes indifferenter: tā īfames quā crimīoſos nō ſolū ad accuſādū ſed etiaꝫ ad te ſtificandum admittendos: cum in ſtar publici criminiſ ⁊ leſe maieſta tis procedat accuſatio ſimonie: ali is ecōtrario reſpōdentibus: ꝙ licꝫ hec duo crimina quantum ad accu ſationem: quaſi paria iudicentur: differunt tamen in multis: cuꝫ alia penaˢ pro vno ⁊ alia pro altero infe ratur: ⁊ inter perſonas accuſatorū ⁊ teſtium ſit vtiqꝫ diſtinguendum cum non per accuſatores ſed teſteſ crimina comprobentur. Ne vero vel innocentie puritas confuſa ſuc cumberet vel ſimonie prauitas effugeret impunita: nos equitate pē ſata illas duntaxat exceptiones op poſitas probādas admiſimꝰ: que probateˣ non de zelo iuſticie ſed de malignitatis fomite procedere uiderenturʸ. PDem. Er tuasª litteras nobis ītima ſti: te dubitare ſuper quadaꝫ epiſtola decretali quam nos aſſeriſ edidiſſe de teſtibus admittēdis cō tra ſimoniacaꝫ prauitatem. Noue ritis igitur ꝙ nos illam epiſtolam dum la. teſtes qui emendati ſunt de crimīe: uel ſecundum alios qui adhuc ī crimine perſeuerant cum alijs adminiculis: utputa furti adulterii que ſunt minora crimina: ⁊ qui ex charitate deponunt ⁊ habent alia adminicula: ad mittuntur in crimine ſimonie propter criminis enormitatem. ⁊ teſtes tales admiſſi fuerunt contra illum abbatem pompoſianum non obſtantibus exce ptionibus furti ⁊ adulterii. a lias vero exceptiones ideſt ꝯ ſpirationes ⁊ inimicitias ca pitales papaᶻ probandas ad miſit: quia eis probatis patet ꝙ ex odio teſtificantur. ⁊ ſic debet intelligi decre. premiſſa licet heli quantum ad teſti um receptionem contra ſimo niacam prauitatem: quia ille abbas grauiter infamatus: d̓ nunciabatur ſimpliciter ſecū dum equitatem: ut remouere tur ſolūmodo ab abbatie adminiſtratione ⁊ de facili pote rat remoueri. vnde ipſe non expectata ſententia ceſſit. er go intellige a contrario: ſi per ſona contra quam taliter agitur de ſimonia: non ſit talis: tales teſtes nullo modo ad mittuntur. b ¶ Ad abolendam. quam ha bebas olim eodem titulo in ſe cunda compilatione. c ¶ Prauitate. preterea idem videretur de alio crimine excepto: ut hic diſtinguitur cir ca modum agendi. ber. d ¶ Simpliciter. ideſt in modum denunciationis ⁊ inqui ſitionis. ber. e ¶ Excellētioris. puta epiſco pus regularis: cum quo non eſt taliter procedendum propter maius ſcandalum. Sed quare hoc dicit: cum in iudi ciis non debeat attendi digni tas alterius. iii. q. ix. c. vlti. et equalitas ſeruanda eſt in iu diciis. C. d̓ proxi. ſacro. ſcri. in ſacris. li. xii. Reſpondeo hͦ ideo dicit propter maius ſcādalum ⁊ reuerentiam ordiniſ excellentōris: ⁊ abſurdum vt deretur: ſi taliter remouerei epiſcopus ſicut abbas: ⁊ non ita de facili proceditur cōtra maiorem ſicut contra minorem. argu. sͣ. de accuſa. qualiter. ⁊ quando. ii. ⁊ ubi maius ſcandalum ſeu periculum vertitur: cautius eſt agendum. xlii. di. quie ſcamus. vii. queſtione. ii. c. vlti. ⁊. ff. ad carbo. l. i.§. ii. ⁊ aliter puniuntur ma iores: aliter minores. xxiiii. queſtione.i. qui contra pacem. ⁊. xlv. diſtinc. cum beatus. Ioannes. f ¶ Infamatus. ſi. ii. q. i. in primis. g ¶ Sine ſcandalo. ut ex hoc facilius admittantur uel repellantur. argu. xxiii q. iiii. non poteſt. h ¶ Uel minora. hoc ideo dicit: quia ſi ſint eadem crimina: utputa ſimonia eadem de qua agitur non admittitur: quia ſocius non admittitur. sͣ. de teſti veniens. quia ſocius non admittitur. i ¶ An paria. hoc ideo forte dicit: quia licet repelli omnino non poſſint: cum ſint emēdati: ꝙͣto maiora crimīa eis obijciunt̉: tāto minor fides eis adhibet̉. k ¶ Fomite. hoc dicit propter inimicos capitales ⁊ conſpiratores. qui non de bent admitti. ut. jͣ. dicitur. ber. l ¶ Adminicula. quia ſine alijs adminiculis ⁊ preſumptionibus viles teſtes in crimine ſimonie non ſunt audiendi: quia vilibus ſine tormentis credi non debet. iiii. queſtione. iii. v̓. ſi ea rei. ⁊. ii. q. i. in primis. ⁊ quia a tormentis non eſt incipiendū. ff. de queſti. l. i. ⁊. jͣ. de regu. iu. cum in contēplatione. tan. m ¶ Diſtinguenda. Hec eſt intentio precedentium diſtinctionum. aut enim agitur criminaliter: aut ciuiliter. Si criminaliter: ⁊ tunc teſtes criminoſi etiā in exceptis criminibus contra nemineꝫ audiuntur: ſiue accuſatus ſit bone fa me ſiue male. ſi vero agitur ciuiliter: tunc contra ſecularem prelatum non ſui audiendi uel admittendi criminoſi teſtes niſi ſint emendati de crimine: ⁊ tūc admittuntur de equitate non de rigore. nec etiam tunc audiuntur: niſi adſint alia adminicula. ſed contra regulares prelatos infamatos inferioris gradus admittuntur criminoſi: ſi ciuiliter agitur de equitate: ſed non de rigore ⁊ cuꝫ alijs adminiculis. ⁊ hoc intellige in teſtibus. ad accuſanduꝫ vero bene admit tuntur infames contra illum qui eſt male fame. ut. sͣ. e. tanta. io. n ¶ Inſufficientia. propter inſufficientiam remouetur prelatus ab admini que ſic incipit: quanuis ad abolen dam nequaquam edidimus: ſed aliam que ſic incipit. licet heli: nos edidiſſe fatemur. Ad cuius intelli gentiā credimus diſtinguendum: utrum is contra quem agitur de ſimoniaca prauitate: denunciet̉ ſim pliciter aut criminaliter accuſetur ⁊ utrum agatur ſecundum iuris ri gorem: an ſecundum temperantiā equitatis. Iteꝫ utrum ipſe ſit regu laris qui iam renunciauerit mūdo an ſecularis: qui adhuc in mundo exiſtit: ⁊ an īferioris gradus an ex cellentiorisᵉ ſit dignitatis. Ad hec utrum ante fuiſſet clare opinionis ⁊ bone fame: an grauiter infamat ⁊ ualde ſuſpectus: ⁊ utrum de facili poſſit puniri: an ſine ſcandaloᵍ ne queat cōdemnari. Preterea utꝝ teſtes ſint honeſti an criminoſi: ⁊ an ſint emendati de crimine: an ad huc in crimine perſeuerent. Rurſuꝯ ſi crimina ſint eadem uel mino raᵉ: an pariaʳ uel maiora: utrumue teſtes ex zelo iuſticie: an ex malignitatis fomiteᵏ depoſuiſſe credan tur. Deniqꝫ utrum ad prauitatem ſimoniacam detegendaꝫ ſola dicta teſtium inducantur an alia etiaꝫ ad miniculaⁱ ſuffragētur. Hec omnia ſunt ad intelligentiam illius epiſto le diſtinguenda. Ille quidem pō poſianus abbas: qui iam prideꝫ re nunciauit mundo: erat de ſimonia periurio dilapidatione: ac īſuffici entia grauiter infamatus. Cunqꝫ per monachos qui iurauerant per

ſtratione. sͣ. de eta. ⁊ qua. c. vlt. ⁊. xviii. q. ii. ſi quis abbas. o ¶ Cōmſpirationes. comſpiratio enim grauiſſimum crimen eſt: ita ꝙͣ meret̉ deponi. xi. q. i. coniurationum. ⁊. c. conſpirationum. ⁊ ibi in ſubuerſionem ſta tus alterius conſpirant. vnde tanꝙͣ inimici repellendi ſunt ⁊ eis conſentien tes. ut capitulis predictis. ⁊ sͣ. de re iudi: cum. i. ⁊. a. p ¶ Capitales. Propter alias vero non remouetur quis a teſtimonio. iiii. q. iii.§. item ī criminali. ibi tamen non determinatur de qua inimicitia ⁊. ff. de arbi. licet inſti. de ex cu. tuto.§. inimicitie. ⁊ leuis offenſa non adimit legatum. ff. de adimen. le. l. iii. in fi. ſed minor fides eis adhibetur. ī auten. de teſti.§. ſi vero quis dicat. colla. vii. C. de teſti. au ten. ſi dicatur. Tamen ſi ini mici ⁊ conſpiratores redeant in amicitiam poſt reconcilia tionem videtur quod poſſint admitti: quia ⁊ legatum per capitales inimicitias uel aliaſ grauiſſimas interuenientes adimitur: ſed ſi redeant in a micitiam: reintegratur lega tum. ff. de adi. le. l. iii. in fi. et l. ſe. ita tamen ꝙ non in eo ne gocio uel cauſa pro qua con ſpirauerunt: ⁊ reconciliatio non ſit recens. argu. iii. q. v. accuſatores. q ¶ Adulterii. ⁊ ſic opponebantur minora crimina. Sed nunquid periurus admitteretur? dicendum eſt ꝙ non quantumcunqꝫ ſit emendatus: quia qui ſemel eſt periurus ad iuramentum amplius non auditur. xxii. q. v. paruuli. ⁊ sͣ. de preſump. litteras. ii. q. vii. non poteſt. quia preſumitur ꝙ iterum deieraret. argu. ff. de accu. ſi cui.§. hiſdem. ⁊. vi. q. i. quicunqꝫ. ⁊ eſt ex preſſum. sͣ. de teſti. teſtimonium. ber. r ¶ Pro nihilo. ut. i. q. vlt. c. vlt. ⁊. eo. tanta. ber. f ¶ Debilitarent. ⁊ ita teſtis qui fuerit criminoſus licet ſit emendatus non facit plenam probationem: niſi adſint alia adminicula. criminoſus enim ſem per habet caput vulneratum.i. q. i. ventum. quia ⁊ ſi peniteat: quedam tamē irregularitas manet que non aboletur per penitentiaꝫ. l. di. illud. i. q. vii. ſi ꝗs omnem. ⁊. ii. q. iii.§. hinc colligitur. la. debillitarentur dicta talium teſtium ſi hoc probarentur. ſed hec non probantur: quia alia adminicula aderant alias ſi nulla fuiſſent adminicula: non ſufficerent dicta eorum. ⁊ eſt argu. ꝙ nō debet quis admitti ad probandum quo probato non prodeſt. C. de proba. ad probationem. ſi. sͣ. de offi. deleg. cum contingat. t ¶ Ex toto. cum iam eſſent emendati de crimine. ⁊ dic preſertim.i. tantum. non enim crederem teſtem infamem eſſe admittendum contra infamatum niſi alia indicia precederent: cum a tormentis non ſit incipiendum. jͣ. de reg. iu. cum in contemplatione: nec tales admittuntur ſine queſtione. ii. q. i. in primis. ad fi. ⁊. v. q. v. illi qui. la. a ¶ Preſertim.i. tantum. ſecundum alios tenetur proprie. b ¶ Emendati. Sic enim teſtis emendatus eſt de crimine: admitti debet ſi ciuiliter agitur. ut hic patet. ⁊ arg. l. di. quia tua. ⁊. c. domino ſancto. ⁊ hoc verū intellige: ſi eum ex illo crimine non comitetur infamia: ⁊ niſi in crimine per iurii qui etiam ſi ſit emendatus: non admittitur. sͣ. de teſti. teſtimonium. ſed ſi criminaliter agitur: non admittitur etiam ſi ſit emendatus. ut in decre. teſti monium. ⁊. vi. q. i. qui crimē. Item ex hoc videtur ꝙ ſi teſtis cui obiicitur cri men ut repellatur: ſi vult probare ſe emendatum ꝙ debeat audiri: cum iā nō ſit criminoſus. sͣ. de excep. deniqꝫ. ubi de hoc. ⁊ argu. iii. q. vii. qui ſine. c ¶ Talem. ſcilicet regularem inferioris gradus ⁊ male opinionis: qui de fa cili poteſt puniri: qualis fuit abbas iſte. ⁊ reſpicit ſecūdā. diſtīctiōeꝫ.sͣ. v̓. iteꝫ vtrū iꝑſe regularis. ⁊c̄. pro altera parte tātū. d ¶ Taliter.ſ. ciuiliter: cū agitur ī modum inquiſitionis ẜm temperantiam equitatis: prout ſequitur in littera. ⁊ reſpicit primam diſtinctionē. sͣ. circa pͥn. v̓. vtrū is. ⁊cͣ. Et ita tales teſtes contra talem prelatum admittuntur: cum ciuiliter agitur ẜm equitatem. ergo a contrario ſenſu colligitur: ꝙ ſi agatur cri minaliter aūt etiam ciuiliter ẜm rigorem contra regularem ⁊ infamatum. ut dictum eſt: non admittuntur tales teſtes qui non ſunt emendati etiā cū alijs adminiculis ī crimine excepto ⁊ multominus ſi agitur contra ſecularem etiā ciuiliter ⁊ ſcd̓m equitatem: quia tunc tales teſtes non admittuntur ⁊ ſic maiꝰ eſt priuilegium clericoꝝ ꝙͣ monachorū: quia ī eodē modo agēdi alij teſtes ad hiber̄ teſtimoniū ueritati: ſimonia multis modis uideretur eſſe ꝓba ta: ipſe cōtra teſtes multas excepti ones oppoſuit: ꝯſpirationes uide licet inimicitias capitales furtuꝫ ⁊ adulterium: ut eos a teſtimonio re moueret. Nos uero ne innocētie puritas cōfuſa ſuccumberet: uel ſi monie prauitas effugeret impunita illas dūtaxat exceptiōes proban das admiſimus: quibus forte pro batis teſtes nō zelo iuſticie ſꝫ malignitatis fomite proceſſiſſe cōſtar̄t ut conſpirationes ⁊ inimicitias ca pitalesᵖ ceteraſ autem exceptioneſ ut furti ⁊ adulterijq ꝓpter īmanitatem hereſis ſimoniace. ad cuius cō parationē cetera crimina quaſi pro nihilo reputāt̉: duximꝰ repellēdaquoniā ⁊ ſi probate fidem teſtium: debilitarent in aliquo: non tamen euacuarent ex toto alijs adminicū lis ſuffragantibus: preſertim cum teſtes de crimine fuerīt emēdati ⁊ nō de equitate admittendi ſunt teſtes emendati etiā ſine alijs adminiculis: cū agitur ciuiliter de crimine ſine aliqua diſtinctione. sͣ. de teſti. teſtimoniū. ergo ī ſimonia multo fortius cū ſit crimē exceptum: quoniā ī alijs ſunt admittēdi teſtes emēdati: niſi ī periurio uel niſi eos infamia comitetur: ut ibi dicitur: niſi tu velles eā reducere ad equitatē ſecūduꝫ iſtam. Sed ꝯtra po tius videtur: ut.ſ. ip ſa reducatur ad illā tāꝙͣ ad poſterioreꝫ. ff. de leg. nō eſt nouum. ⁊ ſic non hn̄t locū premiſſe diſtin ctiones. Ultima ꝑs prime diſtinctionis tollitur.ſ. vtruꝫ aga tur ſecundū iuris ri goreꝫ. ⁊c̄. ⁊ ſic rema net: vtrum agat̉ cri minaliter an ciuilit̓ ut ſi ciuiliter admit tuntur teſtes emen dati ſecunduꝫ teno reꝫ illius decre. pre dicte. Secunda di ſtīctio tollitur ex toto.ſ. vtruꝫ ipſe ſit re gularis: ⁊c̄. ⁊ illa diſtinctio que fit circa perſonas teſtiuꝫ re manꝫ. Ergo hoc re manet inquirendū: vtrum agatur crimi naliter uel ciuiliter de crimine. Et vtrū teſtes ſint honeſti: quibus crimina obi ici non poſſunt: ut illi tantum admittantur: ſi criminaliter agitur: aut fuerint criminoſi ⁊ emendati: ut ſi agitur de crimine ciuiliter: il li bene admitti poſſunt ſecundum decre. predictam. ⁊ ſic difficultas huius decre. parum valet. vel dic ꝙ illa decre. teſtimonium. intelligitur cum agitur ciuiliter ⁊ de crimine non excepto. ⁊ tunc d̓ iure cō muni tantum teſtes emendati de crimine recipiuntur. hoc intel ligitur cum agitur de crimine excepto ſimonie: ſcilicet ciuiliter: ⁊ tunc recipiuntur teſtes viles ⁊ infames contra infamatos de equitate: ⁊ non de rigore: qualis fuit iſte abbas contra quem tales teſtes recepti fuerunt de equitate tantum: cum alijs adminiculis. ut hic patet. argu. opti. sͣ. de teſti. c. vlt. Et hoc dixit tan. ⁊ io. lau. cō tra. ut. sͣ. in notu. cum iam eſſent. ⁊ cetera. ⁊ iſtud preſertim ſecun dum io. ⁊ tan. ponitur comparatiue. la. exponit preſertim.i. tantū. ⁊ ſic vtraqꝫ decre. remanet in ſuo loco. ⁊ hoc innuunt iſta verba. tales contra talem taliter duximus ⁊ cetera. ⁊ dic tales ſcilicet viles ⁊ criminoſos contra talem infamatum ⁊ irregularem taliter.ſ. ciuilit̓ ⁊ de equitate non de rigore. e ¶ Admittēdos. verba iſta ſic expone ſecundum la. tales.ſ. teſtes emēdatos de crimine furti adulterii. ⁊ conſimilium criminū: qui ex charitate teſtificantur ſine alijs adminiculis ſecundū lau. uel ſi nō ſunt emendati admittuntur cum alijs adminiculis. ut dicitur ī fine glo. ſecundum alios. ⁊ reſpicit diſtinctionē. sͣ. v̓. preterea. ⁊. v̓. vtruꝫ ne teſtes pro altera parte. ⁊ ſequentem. v̓. deniqꝫ f ¶ Ciuiliter. quo caſu admittuntur mulieres.sͣ. de teſti. quoniam. ⁊. c. tam litteris. g ¶ Amoueretur. ẜm euangelicam veritatem. sͣ. de accu. qualiter. h ¶ Leuioribus. ſic. sͣ. de accuſat. qualiter. in fi. quia non ita pingue ius habent regulares ſicut ſeculares. argu. sͣ. de ſtatu. mona. cuꝫ ad monaſterium. ar. eo. ti. c. ii. in fi. vel potius: quia non eſt tantum ſcā dalum ꝓ remotione regularis ſicut ſecularis. ⁊ hoc eſt de cōſuetu dine approbata. ut dicit. l. in fi. c. i ¶ Amoueri. vbi quis remouetur ꝓpter fraudē infamis eſt: ſecꝰ ſi propter ſimplicitatē. ff. de ſuſpec. tuto. l. iii.§. qui ob ſegnitieꝫ. ⁊. C. eo. ti. l. vlt. niſi ſit patronus. inſti. de ſuſpec. tuto. ī prin. ſi vero nō ex primatur an per fraudem vel per ſimplicitatem aliquis amoueatur non eſtinfamis. ff. eo. he enim cauſe. vincen. k ¶ Ceſſit. ⁊ ita qui timore probationis ceſſit: nō habebit aliquod priuilegium. argu. xxiiii. diſt. c. vlti. Sed nunquid iudex debet deſiſtere ab inquiſitione propter ipſius ceſſionem. argu. ꝙ non. ff. de iu di. ſi quis poſtea. Argu. contra. ff. de ſuſpec. tuto. l. poſt finitam. qꝛ nec dolum facit qui rem deſerit: ut litem effugiat. ff. de alie. mu. iu. cauſa fac. l. item ſi res.§. i. ⁊ qui diffidit de iure ſuo licite cedi. liti. sͣ. de poſtul. prela. bone. ⁊ iam finem inquiſitionis conſecuti ſunt in quiſitores: quare non debent amplius procedere inquiſitores: niſi ut habeāt ratam ceſſionem. ſic. sͣ. de elec. dudum. ī fi. Icut tuis. canonicā. Hic habes expreſſe ꝙ electio pōt fieri dę aliena eccleſia. de hoc no. sͣ. de elec. cuꝫ inter canonicos. Tales igitur contra talemᵉ taliter duximus admittendosᵉ non ſecun dum rigorem iuris ſꝫ ẜm temperā tiam equitatis: cū ageretur non cri mīaliter vt deponeretur ab ordine ſed ciuiliter: ut ab adminiſtratiōe amouereturᵍ tanquam immeritus ⁊ damnoſus. Et vtiqꝫ tales prelati ex leuioribus cauſis poſſunt ab adminiſtratiōibus amoueri: ſicut quorundaꝫ religioſorum approba ta cōſuetudo depoſcit. unde predictus abbas nō expectata ſententia quaſi male cōſcius ſibi ceſſitᵏ. Dem abbati iemblacen̄. Icut tuis litteris ītimaſti: cū iniemblacen̄: eccleſia fueris monachus: fuiſti tandem promotꝰ ad regimen eccleſie floren. verum abbate iemblacen̄. poſt ſublato de medio: ipſa que prius te filium ha buerat in patrem per electioneꝫ ca nonicam te uocauit. ⁊ quia paſtore carebat leodien̄. eccleſia cathedra

m ¶ Ad colonienſem. Sed quare hoc? nonne capitulum eccleſie ca thedralis potuit eius electionem confirmare ⁊ ei dare licentiaꝫ mi niſtrādi? arg. ꝙ nō. lxxi. di. fraternitatem. xxiiij. di. preſbyteri. ſed verum eſt ꝙ vacante eccleſia capitulum poteſt huiuſmodi electiōeſ confirmare. sͣ. de maio. ⁊ obe. cum olim. vbi de hoc. ſed hoc poteſt eſſe de conſuetudīe metropoliſ eccleſie: ꝙ ad metropolita num accedāt. n ¶ Anathematiſ. Ar. ꝙ abbas cōfir matuſ poſſit excom municare quod ve rum eſt ⁊ prior etiā sͣ. de ma. ⁊ obe. cuꝫ in eccleſiis. ⁊ hec fu it ſententia excommunicationis. ⁊ nō comminatio. ut ſe quentia probant. et ſic eſt arg. ꝙ per ta lia verba: prohibeo ſub interminatione anathematis ſub ex communicatione fe ratur ſententia. ar. ad hoc. sͣ. de locato c. i. ⁊. jͣ. deo qui fur. ordi. rece. Sed dicas: ꝙ excommuni catio non fuit facta ſub hac forma ver borum: ſed expreſſe excommunicauit: ꝗ contra facerent ſub hac forma:: quicunqꝫ ſoluerit aliquid illum excommunico ⁊ ita ſub intermi natione excommunicationiſ facte ſub conditione lata fuit hec ſententia: ⁊ ſententia excommuni cationis ſub conditione poteſt ferri: equi contra facit eſt excommunicatuſ. jͣ. de ſen. excom. a nobis. ⁊.sͣ. de appel. p̄ terea. ⁊ papa refert hic factum per iſtaꝫ formam. vnde ſi dicatur ſub ītermina tiōe vel ſub pena ex communicationis: precipio. non eſt ex communicatus qui contra facit. ⁊ ſic eſt comminatio tantū. ⁊ hoc probatur. sͣ. d̓ iure patro. relatum. §. i. ⁊ sͣ. ne cleri. vel mona. clericis. ⁊ ſic intellige omnia illa iura. lxiii. di. ſalonitane. et predictas decre. sͣ. de loca. c. i. ⁊. jͣ. de eo qui fur. or. rece. c. i. ⁊ alia cō ſimilia. de hoc etiā dicitur. jͣ. de ſagit. c. vno. ber. o ¶ Exoluerunt. forte bono zelo: ſed non ſecundum ſcientiam. et ita errauerunt. g. p ¶ Canonū. i. q. v. preſentiū. sͣ. e. de regularibuſ. ⁊. c. ex inſinuatōe. q ¶ Prebere. quia ſepe qui tacet conſentire videtur. liiii. di. ſi ſeruuſ ſciente. C. de nup. ſi ut proponis. ⁊ ſic iſte abbas conſenſiſſe preſumeretur ſi poſtꝙͣ intellexerit non contradixiſſet: ſicut econuerſo vi detur contradicere qui expreſſe non conſentiat. de conſe. di. iiii. cuꝫ pro paruulis. ff. de procu. filiuſfamilias.§. inuitus. ff. de ẜui. vrb. p̄. iuitū. s. de bap. maiores. v̓. fi. argu. ff. de regu. in. qui tacet. vincen. f ¶ Quoniam pro ꝙ. ſic ecōuerſo qꝛ ponit ꝓ ꝙ. iii. q. v. qꝛ ſuſpecti. ¶ Conſanguinitate. sͣ. de eta. ⁊ qua. tuam. ¶ Imputari. dixit vincē. ꝙ hoc intelligitur cuꝫ aliquis iaꝫ eſt elec tus: ⁊ eo ignorante: ⁊ reclamante datur pecunia confirmatori. ſi au lem nondum eſſet electus: licet eo reclamante daretur pecunia elec loribus obeſſet electo. quia per pecuniam eligitur: niſi dantes hoc facerent in odium eius. ut hic. ⁊ sͣ. eo. nobis. lis ad colonien̄ᵐ eccleſiā que tua ē metropolis. proficiſcens ipſius au ctoritate: ⁊ ī iemblacen̄. eccleſia in terim miniſtraſti. Ceterū poſtquā in leodien̄. eccleſia fuit epiſcopus inſtitutus: is a te requiſituſ electio nem de te factam noluit confirmar̄ Uerum cuꝫ hec fieri pro extorquē da pecunia comperiſſes: ſub inter minatiōe anathematisⁿ vetuiſti: ne pro facto huiuſmodi aliqua pecunia offerretur ſed quidam de fratri bus te inconſulto ⁊ ignorante con tra excommunicationiſa te facte ſē tentiam venientes promiſerunt pe cuniam ⁊ etiam exolueruntᵈ ⁊ ſic ab epiſcopo inuitatus inſtitutionē ab eo accepiſti libere quemadmoduꝫ poſtulabas: ⁊ infra. Quāuiſ auteꝫ ſecundum ſacrorum canonumᵖ īſti tuta etiaꝫ paruuli qui cupiditate pa rentum eccleſias per pecuniam ſūt adepti: eas ⁊ dimittere teneantur: quia tamen longe diuerſum eſt nō prebereq conſenſum ⁊ expreſſuꝫ ali quid prohibere: taliter duximꝰ reſpondenduꝫ: quoniam ex eo ꝙ cō tra prohibitionem ⁊ voluntateꝫ tu am: a qua poſtmodum minime receſſiſti aliquis te penitus ignorāte promiſit pecuniaꝫ ⁊ exoluit: preſer tim cum is nulla ſit tibi conſangui nitate coniunctus: nihil debet tibi ad penam uel culpaꝫ ſicut credimꝰ imputariʳ: niſi poſtea conſenſeris pecuniam ſoluendo promiſſaꝫ aut reddendo ſolutam. alioquin contingeret ꝙ alicuius factum inſidiaſ inimico parantisˣ ei damnoſumʸ ex iſteret: cui penitus diſpliceret: ⁊ ſic aliquiſde fraude ſua commodū reportaret.ᶻ illos autem qui dederunt pecuniam uel etiaꝫ receperūt in tantum conſtat eſſe culpabiles: ꝙ ſi exceſſus eoꝝ eſſet eccleſie ma nifeſtus: que non iudicat de occul tis pena eſſent canonica feriendi. Dem decano beluacen̄. Ua nos duxit diſcretio conſulendos: ⁊ infra deuotioni. t. f. r. ꝙ ſi quis clericus cum condi tiōe uel pacto largiatur aut offerat bona ſua: ut illa poſtmodū pro pre benda retineat: ⁊ in canonicum ad mittatur: huiuſmodi oblatio uel re ceptio fieri non poterit ſine vicio ſi monie: cum in talibus omnis pa. ctio aut conuentio ceſſare debeat iuxta canonicas ſanctiones. Si ve ro pure ac ſine pacto ex conditiōe qualibet offerat: rogāsᵉ humiliter ut in canonicum admittatur: ⁊ bōa ſua retinere ſibi liceat pro prebenda: ⁊ clerici eiuſdē eccleſie pure cō ſentiant:ª huiuſmodi preceptio fie ri potuit abſqꝫ ſcrupulo ſimoniace prauitatis. Licet autem taliter du ximus reſpondendum. quia nobiſ datum eſt de manifeſtiſᵉ tantummo do iudicare: ſi tamen is qui talē do nationem facit: ea intentione duca tur: ut per temporalia bona que oſ fert: ſpiritualia valeat adipiſci: ⁊ clerici qui eum in fratreꝫ admittūt non eſſent eum niſi commoda tem poralia perciperēt: admiſſuri: ſine dubio tam ille: quam iſti apud diſtrictum iudicem qui ſcrutator eſt cordiuꝫʳ ⁊ cognitor ſecretorum cul pabilesʳ iudicantur. ¶ Dem priori cantuarien̄. Er tuas litteraſ intimaſti: ꝙ cum. b. in quadam domo car tuſien̄. ordinis ſuſcepiſſet habituꝫ monachalem: a dioce. epiſcopo fu it in ſubdiaco. ordinatꝰ ſꝫ poſtmo dum didicit ex relatione quorundamᵍ: ꝙ epiſcopus multotiēs com miſerat vicium ſimonie: ꝑꝑ quod idem monachus in ſuſcepto formi dat ordine miniſtrare nolēs ab eo dem epiſcopo ad ſuperiores ordi nes promoueri. ⁊ infra. Nos igitur reſpondemus ut idem in ordine ſic ſuſcepto ſecure miniy ¶ Conſenſeris. nam ſi conſenſiſſet: ſimoniam commiſiſſet: quia conſentire eſt quandocunqꝫ conſentire ⁊ ante ⁊ poſt. i. q. i. eos. in fi. ⁊. q. iii. ſi quis pre bendas. ⁊. c. ſi quis obiecerit. quia in maleficiis ratihabitio retro trahitur. et mandato comparatur. ff. de vi ⁊ vi ar. l. i.§. quotiens. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. cum ad ſedem. in fi. ⁊. ii. q. i. notum. ⁊ ita ẜm canones poſſum habere ratuꝫ: quod nō meo nomine geſtum eſt. ix. q. ii. lugdun̄. ⁊ ẜm leges. ff. de negoc. geſt. ſi pupilli.§. item queritur. Quidam dicunt: ut tan. ꝙ aliquis poteſt habere ratum: ſed ſimoniam non cō mittit ꝙͣuis grauiter peccet. arg. jͣ. c. proxi. ⁊ in hoc ꝙ dicit pecuniam ſoluēdo poteſt eſſe arg. ꝙ non ſit ſimoniac per ſolam ratihabitionem. x ¶ Parantis. ſic. ff. ſi quis cau. l. ii.§. vlt. y ¶ Damnoſum. quod eſſet iniquum: cum peccata tantuꝫ tenere ſuos auctores debeāt. C. de penis. ſanc imus. ⁊ sͣ. d̓ his que fi. a ma. par. ca. que ſiuit. ⁊ non debuit alius alte rius odio pregrauari. ff. de in of. teſta. ſi quis ſuo. z ¶ Reportaret. quod eē nō debet: immo quandoqꝫ puni tur in eo in quo deliquit. sͣ. d̓ iurepa. paſtoralis. ⁊ sͣ. de im mu. ec. c. vlt. ber. ⁊ ¶ De occultis. xxxii. diſt. erubeſcant. vi. q. i. ſi omnia. ⁊ xxxii. queſtio. v. chriſtiana. ⁊ jͣ. c. proxi. ber. a ¶ t Ua nos. pactio.i. q. ii. ꝙͣ pio. ⁊ ſupra de pac. c. vltimo. b ¶ Conuentio. ⁊ modus ēt s. ut ec. bene. c. vno. ber. c ¶ Rogans. Nota ꝙ aliꝗs poteſt rogare: ut in canonicū admittatur. de huiuſmodi p̄ cibus no. sͣ. de eta. ⁊ qͣli. tuā. d ¶ Conſentiant.i. ſine ali qua pactione vel mala intentione. Hic enim patet: ꝙ eo tempore quo quis recipit po teſt aliquid offerre ceſſante omni conditione ⁊ pacto. ſed contra videtur: ꝙ non liceat tempore receptionis. argu. i. q. i. emēdari. ne quod gratis fieri debet pro precio fieri videatur. ⁊ ſic videatur habere ſpeciem mali a qua etiam ab ſtinendum eſt. jͣ. eod̓. audiuimus sͣ. d̓ vita ⁊ honeſt. cleri. cum ab omni ⁊ eſt argu. ad hoc..i. q. ii. ꝙͣ pio. in fine. vbi dicit̉: ac poſtmodū: ⁊ cetera Sed verum ē: ut hic dicitur. ꝙ tempore ingreſſus poteſt dari aliquid ⁊ licitum eſt: dum tamen ceſſet pactio ⁊ conditio: ut hic dicitur. ⁊.sͣ. de probation̄. in preſentia. ⁊ sͣ. de ſucceſ. ab inteſta. cum dilectus. ⁊ sͣ. eo. dilectus. ii. in fine. nec ideo minus donatio gratuita dicitur argu. ff. manda. ſi remunerandi. argu. i. q. i. iudices. xviii. di. de eulogiis. ⁊ argu. ff. de offi. ꝓ conſ. ſolent.§. vlt. ⁊ sͣ. eo. dilectus. ii. in fi. alias dare ſiue ante: ſiue poſt ſimo nia eſt. i. q. i. eos. in fi. Sed caueat ille qui recipit: ⁊ qui dat: ne ſub ſpecie talium munerum fraus committatur.i. q. i. ſi quis neqꝫ. ⁊. jͣ. ſequitur. io. e ¶ De manifeſtis. sͣ. c. ꝓxi. in fi. f ¶ Culpabiles. non dicit ſimoniaci: ad parem tamen penam tenentur: pro pter intentionem cum opere ſubſecuto sͣ. de biga. nuper. vnde iſti ſimoniaci non dicuntur quantum ad eccleſiam: niſi velis dicere ꝙ ſola intentio facit hominem ſimoniacum. argu.i. queſtione. i. qui ſtudet. ⁊. c. reperiuntur. ⁊.i. queſtione. iii. non ſolum. ſicut ſola ſpes lucri facit hominem vſurarium. xiiii. queſtione. iii. c. i. ⁊. argu. infra de vſuris. conſuluit. Tan. dicit ꝙ ſola pactio facit aliquem ſimoniacum. argu. huius decret. ⁊ ſupra. ut ec. bene. ut noſtrum. Ioan. g pEr tuas. Quorundam quibus credere non debuit. xxxiii. diſtinc. habuiſſet. argu. lxxxvi. di. ſi quid vero. Arg. contra: ꝙ illud dicimur

b ¶ Miniſtret. cum non conſtet ei illum ſimoniacum eſſe: alias ſi ſciret̉ illum ſimoniacum ſtultus eſſet: quia ſimoniacus non habet executionem. ut ſupra eodem tanta. vnde eam dare non poteſt. Preterea dixit ioan. ꝙ licet quis committat ſimoniam: non perdit eo ipſo executionem: niſi ſit ſimonia cus in ordine. Alii dicunt contrarium: ꝙ omnis ſimoniacus ipſo iure ſuſpen ſus eſt. ut.i. queſtione. reperi untur. ⁊. c. quibuſdam. Illud videtur verum: ꝙ ſiue ordinem ſiue beneficium adeptꝰ eſt per ſimoniam: impedit or dinis executionem etiaꝫ poſtperactam penitentiam ſupra de accuſat̉. inquiſitionis. ii. ℟. Preterea ſi iſte neſcit ꝓ.5 vero illum eſſe ſimoniacum. quare papa non dicit ei exp̄ſ ſe ꝙ recipiat ordines ab eo. dem: ut auferat ab eo erroreꝫ ſuum videtur ꝙ ei laqueum inijciat: quod eſſe non debet. xxvii. queſtione. i. c. vlti. So. papa non debet ei dicere: o reciperet ordines ab ipſo ſ habet ſuper hoc conſcientiaꝫ leſam: nec papa eius conſciē tiam poſſet mutare: niſi ipſe met eam mutaret: quia vis animo fieri non poteſt. xxxii. queſtione. v.§. i. ⁊. c. i. ⁊. ii. vn de dicit papa conſulendo potius quam precipiendo: ut cō tra conſcientiam non promo ueatur ab illo epiſcopo niſi primo illam deponat. quia qui facit contra conſcientiam edificat ad gehennam. x xviii. queſtione. i.§. ex his. Et ſupra de reſtitu. ſpō. lit teras. ⁊ ſupra de preſcript. quoniam omne. Sed nun quid poteſt aliquis recipere ordines ab eo: quem ſcit ſi moniacum in ordine? dico ꝙ non: ⁊ recipiendo ordines ab eo non recipit executionem: cum ordinator non habeat executionem. ſupra eodem tanta. ⁊.i. queſtione.i. reperi untur. ⁊ potius debet pati ex communicationem quam re cipere ordines ab ipſo. infra de ſen. excommu. inquiſitio ni. argumē. Si vero aliquis ignoranter etiam recipiat or dines a tali ſimoniaco: in or dine non recipit executio nem: niſi cum eo diſpenſe tur.i. queſtione..i. ſi quis a ſi moniacis. ⁊ ſupra de ordi. ab eo qui renun. epiſ. c. i. ⁊. ii. qꝛ ſi eam non habent: alijs eaꝫ dare non poſſunt.i. queſtione. i. c. i. ⁊. c. qui perfe ctionem. ⁊. q. vii. daibertum. ber. ¶ N tantum. criſmate. ſic ſupra eodem ea que. vbi habes ſimilem va riationem nominis. Pro criſmate vero: uel oleo nihil eſt accipiendū. s. eo. non ſatis. ⁊ qui contra fecerit pena canonica punitur. ut hic dicit: que ē pena depoſitionis cum nota infamie.i. q. iii. c. vlti. ber. l ¶ Anticipant. excogitata fraude de tempore ad tempus. m ¶ Uariant. talis variatio nominis non prodeſt: quia quodcunque nomen imponant: ſimoniam committunt ſicut in vſura. xiiii. queſtione. iii. pleriqꝫ ſic enim faciunt vſurarij: nunc appellant lucrum: nunc emolumentum: quan doque penam in fraudem. argu. ff. ſi cer. peta. lecta eſt. ſic. C. de libe. cauſa. inbemus. Ber. n ¶ Qui prius. emptor enim prius tenetur offerre precium quam venditor ei rem tradat. ff. de ac. empt. ⁊ ven. iulianus.§. offerri. ſed ſi neuter ha bet fidem alteri: precium ⁊ res deponatur apud ſequeſtrum. ff. de ſolu. ſi ſoluturus. Ioan. o ¶ Gratis ſit gratia.i. q. i. c. i. p ¶ Culpa. arg. ꝙ delictum ſubditorum imputatur prelato. ſic. sͣ. de offi. ordi. irrefragabili. ubi de hoc. ber. q ¶ Conſuetudinem. in talibus enim non excuſat conſuetudo. Sed potius accuſat. ſupra eodem non ſatis. ⁊. c. cum in eccleſie. quia male conſuetudines tempore non confirmantur. in autē. ut nulli iudi.§. i. colla. ix. ber. ſtretʰ: ſed contra conſcientiam ad ſuperiores ordines non aſcendat: ne forte edificet ad gehennam: lꝫ ex eo ꝙ conſcientiam nimis habu erit ſcrupuloſam: in difficultatem huiuſmodi ſit collapſus: quam vti que non euadet: niſi deponat erro xem. ¶ Dē cantuarien̄. archiepiſcopo. N tantum peccatis exigentibus corda quorundā ſimo niaca prauitas deprauauit: ⁊ infra Sane peruenit ad audientiaꝫ no ſtram: ꝙ cum olim quidam ſuffra ganei tui pro criſmateʳ certam con ſueuerāt accipere pecunie quanti. tatem: non metuens penaꝫ canoni cam: ⁊ correctionem tuam eludere cupientes: tempus faciende ſolutionis anticipant:: recipientes in media quadrageſima: quod recipere conſueuere poſt paſcha: et ut cauſam recipiendi diſſimulent: no men denariorum variant: denari os quos prius criſmales ſecundo paſcales dicebant: conſuetudinem medie. xl. nuncupantes: ⁊ infra. Cum vero expreſſius exprimat uē ditionis ſpeciem: qui priusª reci pit precium quam reꝫ conferat pre cioſam ⁊ gratisº ſit gratia conferen da: mandamus. quatenus taliter exceſſus corrigas ſupradictos ſuf fraganeos tuos: ⁊ officiales eoꝝ a tam illicita exactione compeſcens ꝙ aliorum culpaᵖ tibi ob tuam negligentiam non imputetur ad penam. ¶ Prauam illam conſuetudi nemq de tua prouincia ſtudeas abo lere: per quam pro eccleſiarum in ueſtitura archidiaconi marcham argenti: minores uero decani uac cam albam ſibi dari poſtulant: uel r ¶ Inueſtitura. pro qua nihil eſt dandum. ſupra eodem. cum in eccleſie. nec pro aliquo ſacramento ſpirituali: ut ibi dicitur. nec pa ſtum nec paſtellum quis dare debet.i. queſtione. iii. ſi quis preben das. Ber. p Er tuas. intellexit. propter hoc non excuſatur: ut bene ſe quentia notāt quia potuit conſulere pe ritiores. xxxvii. di. §. vltimo. ff. de iuriſ ⁊ fact̉. ignorā. l. regula.§. ſed iuris. b. t ¶ Diſpenſatum. I ſic infra eodem. c. penul. vbi etiam im ponitur pena ordinatori. preſentatori ⁊ preſentato. ⁊ ita diſpenſari poteſt cū ſimoniaco in ordine. Argu. contra i. queſtione.i. erga ſi. moniacos. ⁊. c. ſi ꝗs neqꝫ. ſed illa capitu la loquuntur in di gnitate. ⁊ non nega tur quin poſſit cum talibus diſpenſari. ſed nulla miſericordia eſt adhibenda ī dignitate ſeruanda quin oporteat eos renunciare: quia pe nitentiaꝫ ordine vel beneficio retento a gere non poſſunt. i. queſtione. vii. re quiritis. ⁊ ſupra de accu. inquiſitionis. i. ℟. Quis poſſit cum talibus diſpen ſare dictum eſt. ſupra eodem. de ſimo niace. ⁊ melius. ſu pra de renunc. poſt tranſlationem. de pena iſtorum dicitur infra eodem. c. penul. ⁊ quis cum talibus poſſit diſpē ſare. v ¶ Miniſtrare tri plici de cauſa: tum quia fuit hoc munꝰ a lingua.i. queſtiōe. i. ſunt nonnulli. tuꝫ quia nulla conditio debet interuenire. ut ſupra eodem tua ⁊ ſupra de pactis. c. vltimo. ⁊.i. queſtione. ii. ꝙͣ pio. tuꝫ quia per ſub reptionem voluit ordinem adipiſci. argu. xxiiii. diſtinc. quando. et sͣ. de elęc. cum dilecti. Ioan. c VOnſulere. adminiſtrationem. Quod hic dicitur intellige per id quod habes.i. queſtione. iii. ſaluator. circa medium capituli. ubi habes: ꝙ nulla adminiſtratio eccleſiaſtica poteſt vendi uel emi prepoſitura economi officium vicedominatus aduocatia ſiue caſtaldionatus ⁊ iudicatura. aut quelibet alia adminiſtratio. ⁊. c. ſi quis epiſcopus. in prin. cauſe. b ¶ Uoluerunt. Argu. ꝙ ſola voluntas facit hominem ſimoniacum.i. queſtione.i. qui ſtudet. Sed hoc non credo: ꝙ ſola voluntas facit hominem ſimoniacum dummodo contenta ſit ſuis terminis. infra eodem. c. vltimo. licet alias peccet: ut ibi. ſed hic non fuit con tenta ſuis finibus: immo proceſſum fuit ad actum. ⁊ hoc notatur ꝑ hoc ꝙ dicit tam ementes ꝙͣ vendentes: uel ad ſtudia emendi pro ceſſerunt quantum in eis fuit. vnde tanquam ſimoniaci iudicandi ſunt.i. q. i. qui ſtudet. ⁊ ſic intellige quod dicit in fi. voluerunt. c ¶ ¶ Icut per conſuetudinem. Fingunt enim tales: ꝙ in conſecratione aliquid licite petitur: non pro conſecratione: ſed pro conſuetudine argumen. lxiii. diſtinc. quia ſancta. ⁊. c. agathoſa. ⁊.i. queſtione. iii. queſitum. ⁊ in auten. de ſanctiſ. epiſco.§. pro con certam ſolui pecunie quantitateꝫ. ADem. Er tuas nobis litteras intimaſti: ꝙ cum. d. lator preſē tium uellet in ſubdiaconum ordinari: ⁊ certum titulum non haberet: quendam preſbyterum exora uit: ut ipſum ad eccleſie ſue tituluꝫ preſentaret. quod cum ille facere recuſaret: ipſe illi firmiter repromiſit: ꝙ nunquaꝫ ſi preſentaret eū dem: in eccleſia ſua aliquam pete. ret portionem: ⁊ ſic ad preſentatio nem eius extitit ordinatus nec ſe in hoc egiſſe aliquod illicitum ītel lexitª ⁊ infra. Nos inqui. t. t. r. q niſi cum eo fuerit miſericorditer di ſpenſatum nec ad ſuperiores aſcē dere. nec in ſuſcepto debet ordine miniſtrare. ¶Dem. Onſulere: ⁊ infra. Quicunque vice dominatum vel ali am eccleſiaſticarum rerum admini ſtrationemª per pecuniam obtinei uoluerint: tam ementes quam uēdentes cum ſimone percelluntur: ⁊ ab illa eccleſia in cuius contume liam dare pecuniam ⁊ accipere uo lueruntᵇ iuſte excluduntur. ¶ Dem in concilio generali. Icut pro certo didicimus: ī ꝯpleriſqꝫ locis a pleriſqꝫ per 5 ſonis quaſi columbas in tēplouen dentibus fiunt exactiones ⁊ extor ſiones turpes ⁊ praue ꝓ conſecra tionibus epiſcoporum benedictio nibus abatum ⁊ ordinibus clerico rum: eſtqꝫ taxatum quantuꝫ ſit iſti uel illi quantum ue alteri uel alij ꝑ ſoluendum: ⁊ ad cumuluꝫ damna

do in huiuſmodi ſpiritualibus vendendis: immo magis accuſat. sͣ. eo. non ſatis. ⁊. c. cum in eccleſia: vbi talia reprobātur. Ioan. d ¶ Giezi ⁊ ſimone. Giezite dicuntur a giezi ſeruo Eliſei: qui pri mo in veteri teſtamento vendidit gratiam ſanitatis naamam prin cipi aſſyriorum. Unde venditores ſpiritualium proprie dicuntur giezite. Simoniaci dicuntur a ſimone mago: qui poſtea in nouo teſtamēto vo luit emere gratiam ſpiritus ſancti.i. q. i. qui ſtudet. ⁊. c. cito turpem. ¶Uoniaꝫ pau pertatis. pre textu enim pauper tatis nō debet quis operari peccatum mortale: ſed potius quelibet mala pati. xxxii. queſtione. v. ita ne. ⁊ ſupra d̓ his que vi metuſue cau ſa fi. ſacris. nec eo pretextu ignoſcendum eſt illis. ff. de ritu nup. palam.§ non eſt. Poſſet dici ꝙ ſi ita pauperes ſunt: ꝙ nō poſſunt ibi alias aliquo mo do aliquem recipe re: quia nō haberēt ibi victum: ſub hac forma poſſent reci pi: non habemus: quid demus tibi ꝓ victu niſi tu portes tecum vnde viuas: dum tamen hoc nō dicatur in fraudem ⁊ ſine aliquo pacto. arg i. queſtione. ii. ſi quis propter hoc ioan. ſed tutius eſt: ut nullo caſu taliter aliquiſ uel aliqua re cipiatur. f ¶ Expellatur. vi detur intelligendū cum diſtinctione il lius decreta. ſupra eodem dilectus. ut ſi directe actum ſit contra tales in mo duꝫ accuſationis ꝙ deponatur. ſi in mo dum inquiſitionis: fiat ꝙ hic dicitur. ſic diſtinguit illa de cre. dilectus. Item argu. contra. ſupra. de accuſa. inquiſitō nis: ubi deponitur ſimoniacus in mo dum inquiſitionis( Credo ꝙ hodie ſtā dum ſit huic conſtī tutioni circa regula res ſimoniacos ut pena iſta ſolummodo imponatur qualitercunqꝫ conſtet de crimine: ut in artiori monaſterio ad agendam perpetua penitentiam detrudatur ſine ordinis ſui executione: cum alias pe nitentiam agere non poſſunt.i. queſtione. vii. requiritis. argumen. s. de accu. inquiſitionis. ⁊ ſatis intelliguntur depoſiti. nam extra clauſtrum morari non debent: ne damnabiliter euagentur. ut. jͣ. dicitur. ⁊ argu. sͣ. de regulari. ⁊ tranſeun. c. vlti. Sed nunquid reſtituꝫ tur ei pecunia? poteſt dici ꝙ ſic. sͣ. eo. veniens. de hoc dictum eſt. sͣ. eo. de hoc. Quid ſi non inueniuntur artiora monaſteria? nihilomi nus mutabunt ea. ar. lxxxi. diſtinc. valet. vel ſi viſum fuerit renun ciabunt locis ſuis. Et denuo reſtituentur in illis diſpenſatiue. pro ut ſequitur infra de alijs qui ante ſtatutum ſunt recepti: ut perpetu tionis maioris quidam cupiditatē prauitatem huiuſmodi nituntur de fendere per conſuetudinemᶜ longo tempore obſeruatam. Tantum igi tur abolere volentes abuſum con ſuetudinem huiuſcemodi: que ma gis dicenda eſt corruptela: penituſ reprobamus: firmiter ſtatuentes: ut pro his ſiue conferendiſ ſiue col latis nemo aliquid quocunqꝫ pre textu exigere aūt extorquere preſu mat: ⁊ alioquin ⁊ qui receperit ⁊ qui dederit huiuſmodi preciū om nino damnatum: cum giezi ⁊ ſimo ne condēnetur. ¶ Dem in eodem. Uoniā ſimoniaca labeſ adeo pleraſque moniales infecit: vt uix aliquas ſine precio recipiant in ſorores paupertatisᵉ pretextu vo lentes huiuſmodi vicium palliare ne id decetero fiat penitꝰ prohibe mus: ſtatuentes ut quecunque de cetero talem commiſerint prauitatem: tam recipientes quaꝫ recepta ſiue ſit ſubdita ſiue prelata ſine ſpe reſtitutionis de ſuo monaſterio ex pellatur in locum artioris regule ad agendum perpetuamᵍ penitenti am retrudenda. ¶ De his autem que ante hoc ſynodale ſtatutum tā liter ſunt recepte: ita duximus pro uidendum: ut remote de monaſte rijs que perperam ſunt ingreſſe: in alijs locis eiuſdem ordinis collocentur: quod ſi forte propter nimiam multitudineꝫ alibi nequiuerit commode collocari: ne damnabili ter in ſeculo euagentur: recipiātur in eiſdem monaſterijs diſpeſatiue de nouo mutatis prioribus locis: ⁊ inferioribus aſſignatis: Hoc etiam circa monachos vel alioſ regu lares decernimus obſeruandum. Uerū ne per ſimplicitatē uel igno rantiamʳ ſe valeant excuſare: precipimus vt dioc. epiſcopi ſingulis annis hoc faciant per ſuas dioc. pu blicari. ¶ Dem in eodem Udiuimus de quibuſdā epiſ I copis: ꝙ decedentibus eccleſiarū rectoribus ipſas interdicto ſubijci unt: nec patiuntur alios in eiſdem inſtitui donec ipſiſcerta ſumma pe cunie perſoluatur. Preterea cuꝫ miles aut clericus domum religio nis īgreditur: uel apud religioſos eligit ſepulturam: etiam ſi nihil loco religioſo r̄liquerit. difficultates ingerunt ⁊ maliciaſ: donec aliquid muneris manus contingat eoruꝫ. Cum igitur non ſolum a malo ſed ab omni ſpecie mali ſit ſecundum apoſtolum abſtinendum: exactio nes huiuſmodi penitus inhibemꝰ quod ſi quis trangreſſor extiterit: exacta duplicata reſtituat in utilita tem locorum: in quorum fuerint ſo luta diſpendium fideliter ꝯuerten da. ¶ Dem in eodem. D apoſtolicam audientiam frequenti relatione peruenit I ꝙ quidam clerici ꝓ exequijs mor tuorum ⁊ benedictionibus nuben tium ⁊ ſimilibus pecuniam exigūt ⁊ extorquent. ⁊ ſi forte eorum cupi ditati non fuerit ſatiſfactuꝫ: impedi menta ficticia fraudulenter opponunt. econtra uero quidaꝫ laici lau dabilem conſuetudinem erga ſan ctam eccleſiam pia deuotione fidelium introductam ex fermento heretice prauitatis nituntur infrin ger̄ ſub pretextu canonice pietatiſ Qua propter ſuper his prauas ex actiones fieri prohibemus: ⁊ pias conſuetudines precipimus obſer uari ſtatuentes ut libere conferan turº eccleſiaſtica ſacramenta ſꝫ per epiſcopum loci ueritate cognita compeſcantur: qui malicioſe nitun tur laudabilemᵖ conſuetudineꝫ im mutare. UOnorius. iij. uniuerſis abbatibꝰ fratribus ciſter. ord. Edei eccleſiam: ⁊ infra. In ſtallationis ſolennitates: in electis abbatibus ordinis ueſtri fi eri prohibētes adijcmus: ut archi epiſcopi ⁊ epiſcopi ea ſint forma ꝓ feſſionisˢ contenti que ab origine ueſtri ordinis noſcitur īſtituta: que talis eſt Ego frater abbas ciſter am penitentiam ibi agant. g ¶ Perpetuam. ſic.i. q. i. reperiuntur. ⁊. c. ſi quis neqꝫ. ſic heretici cum redierint ad agendam penitentiam in perpetuum carcerem detruduntur. jͣ. de he reti. c. penul. quia ⁊ ſimonia dicitur hereſis. vi. q. i. ſed licet. ber. h ¶ Multitudinem. ut propter hoc detrahatur ſeueritati. ſic. jͣ. de cler. excō. mi. latores. ⁊ sͣ. de tempo. or di. c. ii. ber. i ¶ Per ignorantiam. ſic. sͣ. de loca. c. i. ſic. lxxxii. diſt. pro poſuiſti. k ¶ Udiuimus. perſoluatur. Nunquid talis di I citur ſimoniacuſ qui ſic ſoluit pecuniam? videtur ꝙ non: qꝛ redimit ius ſuum. ut. sͣ. eodē dilectus. ubi plene de hoc ſicut licitum eſt alicui corrum pere accuſatorem ſuum ut. ii. q. iii.§. notandum. Ioan. l ¶ Specie. argu. i. q. i. emen dari. ⁊ sͣ. d̓ vita ⁊ hone. cleri. cum ab omni. m ¶ Duplicata. ſic. sͣ. de cenſi. procurationes. in fine. ⁊ sͣ. de immu. ec. quia plerique. ⁊ in auten. de ſanc. epiſ. in ſecun da columna.§. ſi vero laicus. colla. ix. ber. n ¶D apoſtolicam. pieta tis. pretextu pietatis LI non eſt impietas committenda.i. queſtione. i. non eſt putanda. ⁊ xiiii. q. v. neqꝫ enim ſi agris. ⁊. xxx. q. i. noſſe. o ¶ Conferantur. ſacramen ta enim eccleſiaſtica gratis ſi ne aliqua exactione ſunt con ferenda. ſupra eodem cum in eccleſie. ⁊. c. ea que. p ¶ Caudabilem. ergo lau dabilis conſuetudo ſeruanda eſt: cuius trāſgreſſor ut iuris punitur. xi. diſtinc. in his. et videtur ex hac littera ꝙ cleri ci licet nil petere poſſint pro talibus ſacramentis ſi cōſuetudo laudabilis ſuper his ſer uari conſueuit: ꝙ per ſuperio rem cogi poſſunt officio iudi cis implorato ad illam ſeruādam que ex pietate introduc ta eſt. vel poteſt ītelligi quod hic dicitur ut io. dixit. ꝙ laici abutuntur conſuetudinibus: que illis pietatis cauſa ꝑmiſ ſe ſunt: ut cuꝫ permittitur eis preſentare clericum: ipſi vo lunt eum inſtituere. uel cum ipſi requiruntur ut conſenti ant: ipſi volūt eligere. de qui bus habes. ſupra de iurepat. c. preterea. ⁊ ī pluribus alijs: quod non credo: ſed ut prius dictum eſt. ber. q ¶nyE dei. Caſus. Abbates ciſterti. ordinis conſueuerant dare archidi. palafrenum in ſua inſtallatione: uel aliquod equipollens quod hic pro hibuit honorius abbatibus ciſtertien̄. ne decetero taliter inſtallentur: ſed obe dientiam faciant ſuis epiſcopis: prout dicitur in littera. r ¶ Solennitates. inſtallare abbates ⁊ abbatiſſas ī ſede ponere pertinet ad officium archidi. sͣ. de of. archi. c. ut noſtrum. ⁊ talis inſtallationis ſolēnitas non requiritur in abbatibus ordinis ciſtertien̄. ut hic patet. ſ ¶ Profeſſionis. qua profitentur ſe preſtaturos ſuis epiſcopis ſubiectioneꝫ ⁊ cetera. que ſequuntur. ſic ⁊ archiepiſcopi debent eſſe contenti forma profe

eam facere ſucceſſoribus compelli non debet. ut. sͣ. de iureiuran. veritatis. et idem in vaſallo. ut ibi dicitur. v ¶ Canonice. alias non teneretur: puta ſi eſſet intruſus ſine conſenſu cleri corum. xii. q. ii. alienationes. ber. y ¶ UOrdine. nam contra regulam obedire non tenentur: ut hic dicitur ī his que contra regulam uel que illicita ſunt: nullus obedire te netur. xi. q. iii. ſi quis epiſcopus non ſemper ſi dominus iulianus. ſed bonuꝫ quod agi tur. quandoqꝫ propter obedi entiam intermittitur. xi. q. iii. quid ergo. ⁊ eſt ſimile huic lo co. sͣ. de iureiur. ego eniꝫ. ber. Acobus. tali conſuetu dine: que non excuſat. ſic ſupra eodem. veniens. im mo potius ſimoniaꝫ inducit: quia pro paſtu vel paſtello exi gi aliquid non debet pro huiuſmodi ſpiritualibus.sͣ. eod̓. c. i. ⁊.i. queſtione. iii. ſi quis prebendas: non obſtante ali qua conſuetudine. ut ibi. ⁊ sͣ. eo. in pluribus capitulis. ber. b ¶ I quis iuramentum pactum tale ſiue iura mentum turpe eſt. ⁊ ideo nul lam obligationem inducit. sͣ. de pact̉. c. vlt. ⁊. ff. de ver. ob. generaliter: ⁊ quia perpetuaꝫ habet cauſam prohibitionis nulla eſt obligatio. ff. eo. ſi ſti puler ut id. Et ita habes: ꝙ ſi principale non tenet: nec iura mentum ſuper hoc factum. ſi mi. sͣ. de foro compe. ſi diligē ti. in fi. C. de legi. non dubi um. Argu. ſupra de iureiurā. debitores. ⁊ licet talis obliga tio non tenuerit: punitur or dinator a collatione. ordinū: ut in eo puniatur in quo pec cauit. sͣ. de iurepatron. paſto. ralis. cum ſuis ſimilibus. c ¶ Per triennium. ⁊ ita ſimoniaci iudicantur: nec ta men deponuntur: niſi quia ad tempuſ ſuſpenduntur. ſed hoc forte ideo eſt: quia nihil datur uel recipitur pro ordīa tione uel preſentatione: quia ſimonia eſt ſtudioſa voluntaſ emendi uel vendendi ſpiritu alia. argu. i. q. i. qui ſtudet. ſed emptio uel venditio ſine precio non conſiſtit. inſti. de emp. ⁊ ven.§. precium autem. ⁊. ff. eo. l. ii.§. ſine. ſed hic nullum precium datum eſt. Sed contra iſte remiſit ius quod ſibi competeret ex tali preſentatione contra preſentatorem uel ordinatorem qui tenebatur ſibi ad prouiſionem. sͣ. de prebend̓. cum ſecun dum apoſtolum. ſed idem eſt remittere quod dare. sͣ. de teſtibus. veniens.i. ⁊. ff. de calum. quinetiam ⁊ ita dn̄t deponi: hic nihil remittit̉: qꝛ nihil adhuc debetur. ſed renunciatur iuri quod in futurum poſſet acquiri ſi preſentetur debito modo: ſed in contrarijs remittitur quod in preſenti debetur. ſꝫ ⁊ ſi hic fieret talis remiſſio: deponeretur tam dans ꝙͣ recipiens ſi conuinceretur. sͣ. eo. de hoc. ⁊. c. inſinuatum. ⁊ ideo minor pena imponitur: propter affectū cū opere ſubſecuto sͣ. de bigamis. nuper. ⁊. c. vlt. ⁊ hoc intellige ſi crimē ſit occul tum. ſi vero eſſet manifeſtum: ſemper eſſent ſuſpenſi: ⁊ ſi accuſarentur ⁊ con uincerentur: depouerentur ex tali promiſſione uel iuramento. ber. d ¶ Diſpenſationem. ſic. sͣ. eo. per tuas nobis. e ¶ Per ſedem apoſtolicam. Hic patet: ꝙ cum ſimoniaco ſcienter in ordine ſolus papa diſpenſat: idem intelligo in dignitate ⁊ beneficio. ut dixi. sͣ. eo. de ſimoniace. ⁊ sͣ. de renunc. poſt tranſlationem. f ¶ Suſpenſos. ipſo iure. g ¶¶ Andato. concilii. sͣ. eo. quoniaꝫ. h¶Ad abbates mandatum fuit alicui ut diſpenſaret cum monachis: qui per ſimoniam monaſterium ſunt ingreſſi nulla mētione habita de abbatibꝰ: ⁊ tamen hoc extenditur ad abbates. Et ita habes hic arg. ꝙ beneficium prin cipis largiſſime interpretandum eſt. jͣ. de verbo. ſig. olim. ⁊. ff. de conſti. prin. beneficium. ⁊ sͣ. de dona. cum dilectus. in fi. argu. quia in beneficiis. ut ibi di citur plena eſt interpretatio facienda. Item argu. cui conceditur minus ⁊ ma ius conceſſum videtur. ut. xvi. q. ii. viſis. ſed potius contrarium dici conſueuit. sͣ. de deci. ex parte. ſic quod de monachis dicitur ad regulares extenditur sͣ. de poſtula. ex parte. ber. cien̄. ordinis ſubiectioneꝫ ⁊ reuerentiam: ⁊ obedientiam a ſanctis patribus conſtitutam ſecunduꝫ re gulam ſancti benedicti tibi dn̄e epi ſcoꝑe tuiſqꝫ ſucceſſoribus canonice ſubſtituendis ⁊ ſancte ſe. ap. ſal uo ordineʸ meo perpetuo me exhi ꝑiturum promitto. QRego. ix. priori ſācte. t. eſculāo Acobus canonicuſ eſculan expoſuit: ꝙ cum ipſe in eccle ſia aprutin: ſit receptus in canonicum ⁊ ī fratrē: canonici eiuſdem eo cleſie partem prouentuum ac pre. bendam ſibi aſſignare recuſāt: quā dam conſuetudinē pretendētes q̄ prandium habere debeant a cano nico recepto de nouo. Quocirca mandamus: quatenus ſi eſt ita: di ctos canonicos: ut tali conſuetudi neª non obſtante ſibi ſicut vni ex ali is in prouētibꝰ ⁊ prebenda prouideāt ap. re. cōpellas. ¶Dem. Iquis ordinauerit ſeu ad or dinē preſētauerit aliquē: pro miſſionem uel iuramētū ab illo re cipiens: ꝙ ſuper prouiſiōe ſua non īquietet eūdē ordinator a collatiōe preſentator uero ab executione or dinum per triennium ⁊ ordinatus ab ordine ſic ſuſcepto: donec diſpē ſationemª ſuꝑ hoc per ſedēᵉ ap. ob tinere meruerint. nouerint ſuſpen ſos. ¶Dem. Andato noſtro recepto: ut cū monachis qui per ſimoniam dato aliquo locum in monaſterijs ſunt adepti ſecundū conſtitutioneꝫ generalis concilijᵍ diſpenſares: ⁊ ī fra. Conſul. t. br̄. reſpondentes di cimus mādatum apoſtolicum etiam ad abbates extēdi ⁊ ad reſigna tiones ſpiritualium ⁊ temporaliuꝫ que nullo pacto ſed affectu animi precedente utrinqꝫ taliter acquirū tur: in quo caſu delinquentibꝰ ſuſ ficit per ſolā penitentiā ſuo ſatiſface re creatori: eos pro ſimonia huiuſ modi non teneri. Ne̓ prelati vices ſuas uel eccle ſias ſub annuo cenſu cōcedant. Lexāder. iij. in conci. lateranen̄. Reterea quoniam quitales in quibuſdam par tibus ſub precio ſtatuun tur qui decaniᵏ uocantur C Et ꝓ certa pecunie quā titate epiſcopalem iuriſdictionem exercent: preſēti decreto ſtatuim ut qui decetero hoc preſumpſerit: officio ſuo priuetur: ⁊ epiſcopus conferendiᶜ hoc officium poteſtatē amittat. IDem in concilio turonen̄. Voniam in quibuſdam partibus: decani quidam uel ar chiprēſbyteri ad agēdas vices epi ſcoporum ſeu archidiaconorum: ⁊ terminādas cauſas eccleſiaſticas ſub annuo precioº ſtatuūtur: quod ad ſacerdotum grauamen ⁊ ſubuer ſionem iudiciorum non eſt dubiuꝫ redundare id ulterius fieri prohibemus. Quod ſi quis decetero fe cerit: remoueat̉ a clero. epiſcopus autē qui hoc ſuſtinuerit ⁊ eccleſia. ſticā iuriſdictionē ſua patitur diſſimulatione peruerti: diſtrictione ca nonica percellatur. ¶ Dem. i ¶ Animi. ergo ſola voluntas ſiue affectus animi non facit aliquē ſimoniacum licet aliter peccet. ut dixi ſupra eodem conſulere. ⁊ eſt ſimile. ſupra eodem tua. ad fi. ⁊ ſimile. jͣ. de vſuris. in ciuitate. ſed ſe cus videtur in vſura: vbi ſola ſpes vſurarii vſuram inducere videtur. ut. xiiii. queſtione. iii. c. i. ⁊. jͣ. de vſuris. conſuluit. Item habes hic: ꝙ affectus ſiue voluntas punitur: ⁊ merito: quia nō am bitione ſed labore ad honorem conue nit peruenire. C. d̓ re milit. contra pub licam. lib. xii. ⁊. lxi. diſtin. miramur. in fi. ⁊ talibus honor eſt auferendus. viii. queſtione.i. ī ſcri pturis. ⁊.i. queſtio. vi. ſicut hi ⁊ hic. et hec ambitio ſola pe nitentia purgatur ſi ue renunciatione: ⁊ huiuſmodi leuis ſimonia: poteſt leuiter indulgeri. ſic. lx viii. diſtinc. ſicut. et ſupra de accuſati. cum dilectus. ⁊ ita collige: ꝙ aliquis ꝓ mouetur cum mor tali: nec deponitur: nec dicitur proprie ſimonia talis affectuſ animi. ber. a ¶ρ Reterea de cani. ideſt ar chipreſbyteri: rura les: qui ſpiritualeꝫ habent irriſdictionem. l. diſtinc. in ca pite. ſic appellantur ſupra de cenſi. cum apoſtolus. ⁊ ſupra de of. archi. ad hoc §. vlti. ber b ¶ Quātitate. da ta epiſcopo pro ſua iuriſdictione quam emunt iſti decani: quod non licet: ut patet. ſed econuerſo epiſcopus ſi com mittat vices ſuas a licui poteſt ⁊ debet ei conſtituere ſalarium de camera ſua: cuꝫ ille ad hoc non teneatur arg. xii. q. ii. charitatem. ⁊. c. quicunqꝫ. ii. Item eſt hic arg. ꝙ pleba ni ſiue archipreſbyteri non habent iuriſdictionem: ⁊ hoc ſatis vide tur: niſi habeant ex conſuetudine. jͣ. de exceſ. prela. ad hoc. arg. con tra. sͣ. de offi. ordi. cum ab eccleſiarum. ubi de hoc. ⁊ hec decre. ⁊ ſe quēs ꝑtinet ad primā ꝑtem tituli. ⁊ expone vices.i. iuriſdictōes. vn̄ cōſueuit dici cōmitto tibi vices meas. ideſt iuriſdictionem meam. c ¶ Cōferēdi. ut ī eo puniat̉ in quo peccauit. ſic. sͣ. ti. ꝓxi. c. pe. ⁊ sͣ. d̓ eiec. cum ī cunctis. ⁊. c. nihil ē. i. q. i. ſi qui ep̄i. ⁊ sͣ. d̓ tēpo. or. litteras ⁊ in pluribus alijs capitulis ibi: ⁊ qui recipit officio ſuo priuabitur. ſic ergo patet: ꝙ iuriſdictio vendi non poteſt. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. xxi. q. ii. pre cipimus. arg. contra. jͣ. eo. c. vlt. non eſt cōtra. qꝛ ibi nō loquitur de iuriſdictione ſed de fructibus qui concedunt ad firmam. ber. dqUoniam precio. quod non licet. sͣ. c. ꝓx. immo ſimoniacū ē. ⁊ ne ſubditi hac occaſione vltra debitū aggrauētur. ar. xxiii. q. i. militare. ⁊ vbicunqꝫ ep̄s aliquid gratis facere dꝫ rōne officij: ſi aliquid exigat ſimoniam committere videt̉: maxime cū iuriſdictio ſit ſpiritualis. ut. i. q. iii. ex multis. ⁊. c. vendentes. ⁊. c. non ſolum. t. e ¶ Statuunt̉. Nunquid ep̄s poteſt dare ordinarium iudicē? non ſed tantum princeps uel lex. arg. ii. q. vi.§. ꝙ de arbitris. ff. de iuriſ. om. iudi. ⁊ quia. ſed ab vniuerſitate eligendus eſt. ⁊ tunc lex dat ei iuriſdictionem ordinariam. arg. lxiii. di. ſi in plebibus. in auten. de defen. ciui.§. nos igitur. Si tamen conſuetudo eſt: ꝙ ep̄s det ordi nariam admittenda eſt: ita tamen ut perpetuo iuſtituat̉: ⁊ non ſub cenſu certo. arg. C. de eman. l. i. la. f ¶ Percellat. ut dictum ē. sͣ. eo. c. ꝓxi. quādoqꝫ tamen deponitur lxxxi. di. dictum. quādoqꝫ vero ad tempus ſuſpenditur.i. q. i. quio quid. ⁊. xxi. q. iiii. precipimus epiſcopi preſbyteri. arg.

Uoniā. ſtatuant̉. tanꝙͣ prelati qꝛ ſimoniacū eſt ſi ꝓ precio ec cleſiarū regimē cōmittat.i. q. iii. ſaluator. ſed ſi iuſta cā abſens eſſet vel alias intēdere ep̄s non poſſet ꝯſtituere poteſt ſibi vicariū cui de ſuo ꝓuideat: ut dixi. sͣ. eo. c. i. ⁊ talis vicarius habebit curam aīaꝝ delegatā. sͣ. de offi. vica. c. vlti. lau. h ¶ Prohibemꝰ. xxi. q. ii. p̄cipimus. ⁊.i. q. iii. ſi quis dator. i ¶ Sacerdotiū.i. p̄ latura. ⁊ ꝑtinet ad ſcd̓am partē tituli. vel eccleſias.i. p̄latōes que p̄cio dari non debēt nec eſſe debent cēſuales: ſꝫ eccleſia bene poſſꝫ ꝯſtitui ab initio cē ſualis. sͣ. de cēſi. ſci entes. ⁊. c. prohibe mus. ¶ Perelaꝫ pre ſtita. Si enim ꝯtra fideꝫ uel iura mentū nulla veniſ ſet neceſſitate com pulſus: pͥuari poterat eccleſia. sͣ. de iu reiur. querelā. ⁊ sͣ. de fideiuſ. ꝑuenit. l ¶ Terminū. Sed pone ꝙ interiꝫ mo riat̉. g. ꝑſona eccleſie que locauit. nūquid ſucceſſor tene tur ſtare ꝯtractui: pōt dici ſi nomine eccleſie ꝓ vtilitate eccleſie ꝯxiſſꝫ ⁊ pe cunia inde recepta in vtilitatē eccleſie ꝯuerſa fuiſſet tene ret̉ ſucceſſor ſtare cōtractui. sͣ. de ſol. c. i. xii. q. ii. hec huius placiti quicūqꝫ ſuffragio. ⁊. x. q. ii. hoc ius.§. is credi tor. ⁊ sͣ. de depo. c. .i. xxxv. di. eccleſie princeps. in fi. Si v̓o non ꝓ vtilitate eccleſie ſed ut ipſe tanꝙͣ p̄latus ꝑcipe ret redditus ad fir maꝫ: ideo ſucceſſor ſtare non tenet̉.sͣ. de p̄ca. c. ii. qꝛ vltra ip̄s ſuū eccleſiā lo car̄ nō potuit: ſi ſo Couit aliꝗd vltra ſibi īputet qꝛ hͦ p̄uidē debuit. ff. loca. ſi ꝗs domū.§. i. m ¶ Eccleſiaꝫ. hec decre. vr̄ ꝯtraria rubrice. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. vbi eccleſia ſub annuo cenſu ꝯcedi ꝓhibet̉ ⁊ hic ꝑmittit̉: vnde non facit ad titulū iſtū. Solue ꝑ hanc diſtinctionē. Eccleſia multis modis dr̄: qꝛ dicit̉ eccleſia malignantiū. vn̄ pſalmiſta. In eccleſiā malignantiuꝫ non introibo. ⁊ dr̄ eccleſia collectio fideliuꝫ. de ꝯſe. di. i. eccleſia. ⁊ dicit̉ eccleſia muroꝝ ambitus. de ꝯſe. di. i. de fabrica. ⁊. dr̄ eccleſia corpus xp̄i..i. q. i. in eccleſia. ⁊. xxvi. q. ii. ſed illud. ⁊ dr̄ etiā eccleſia prelatura ipſius eccleſie: ut. sͣ. c. ꝓxi. Itē dicit̉ eccleſia ipſe obuentō nes eccleſiaſtice ꝓueniētes occaſione eccleſie: ut hic. Et in hac ſi gnificatōe eccleſia ꝯcedit̉ ad firmā ſub annuo cenſu reddendo: qd̓ licet: qꝛ nullū ſpirituale locat̉: ⁊ ita non ꝯͣdicit. c. ꝓximū. nec rubrice. Sed quare ponit̉ in titulo iſto: melius poneret̉. sͣ. de iureiurā. vbi ſimilis decre. ponit̉. querelā? Sed iō ponit̉ ne videret̉ ꝓhibita talis locutio eo ꝙ ſimplicit̓ videt̉ ꝓhiberi ꝙ eccleſia ſub annuo cē ſū nō ꝯcedat̉ in titulo iſto. Sed qͣre potius ꝓhibet̉ iuriſdictio ſub annuo cenſu ꝯcedi? ℟n̄. ꝙ illi qui iudicant nihil debent acciꝑe. in aūt. ut iudi. ſine quo. ſuffra. colla. ii. cū ex officio ſuo ad hoc teneāt̉ ⁊ ex adminiſtratōe cū ep̄atus ad hoc eis ſint deputati. ſed hic locā tur ipſi fructus qui etiā alias poſſunt vendi ⁊ diſtrahi. ¶ ¶ UUoniā. vnaquanqꝫ. ut. xxxvii. di. de quibuſdaꝫ. ⁊. jͣ. e. quia. oMagr̄o. nomē hͦ dr̄ a monēdo ſiue a mōſtrādo. ff. d̓ v̓. ſi. ꝗbꝰ. p ¶ Beneficiū. ſic. jͣ. eo. qꝛ. Debet ergo doctor habere beneficiū ſui Uoniam enormis quedā cō ſuetudo in quibuſdam locis: cōtra ſanctoꝝ patrū īſtitutiōes īua luit: ut ſub ānuo precio ſacerdotes ad eccleſiaꝝ regimen ſtatuant̉ᵍ: ne id fiat modis oībus ꝓhibemꝰʰ: qꝛ dū ſacerdotiūⁱ ſub huiuſmodi mer cede uenale diſponit̉: ad eterne re tributiōis premiū cōſideratio non habet̉. ¶ Dem exon̄. epō. Uerelā magiſtri gu. recepimꝰ: ꝙ cū eccleſiā de cephala g. ꝑſona eiuſdē ad ānuū cenſū tenē dā ꝑ ſeptēniū ſuſcepiſſet: ipſe antequā eam ꝑ vnius anni ſpaciū tenuiſſet: auferre preſūpſit: quāquā pre ſtitaᵏ fide firmauerit: ꝙ uſqꝫ ad ſta tutū tminūⁱ nullā ei exin̄ moleſtiaꝫ vel grauamē īferret. Ideoqꝫ mā damꝰ: quatenꝰ ſi cōſtiterit ita eſſe: eū diſtricte cōpellas: ut prefatā eccleſiāᵐ dicto gu. reſtituat: ⁊ uſqꝫ ad terminū cōſtitutū: ẜm ꝙ inter ſe cō uenerint: ipſū eandē ꝑmittat pacifi ce poſſidere. De magiſtris: ⁊ ne aliquid ex igatur pro licentia docendi. Ex cōcilio lateranen̄. Uoniā eccleſia dei ſic̄ pia mater ꝓuidere te. net̉: ne pauperibꝰ qui O parētū opibus iuuari nō poſſūt: legēdi ⁊ proficiēdi oꝑor tunitas ſubtrahat̉: ꝑ vnāquāqꝫ ca thedralē eccleſiā magiſtro qui cle roſ eiuſdē: ⁊ ſcholares pauꝑes gratis doceat: cōpetens aliquod bene ficiūᵖ prebeat̉: ⁊ infra. Pro licētia uero docēdi nullus preciū exigatq: uel ſub obtētu alicuiꝰ ꝯſuetudinis ab eis quos docēt aliquid querat: nec docere quēquā qui ſit idōeus petita licentia illis īterdicat. Qui laboris. ſic ⁊ tutor dat alimēta preceptoribus pupilli quoniā non tantū p̄eſt rebus ſed moribus. ff. de admini. tuto. cum plures.§. cū tutor. ⁊ beneficium ei cōſtitui debet ẜm dignitatē ⁊ ſcientiā ſuā ſicut aduocatis. ff. de var. ⁊ exͣor. cog. l. i.§. in honorariis. ar. sͣ. de p̄ben. de multa. vin. q ¶ Exigat. qd̓ ſi exactū fuerit reſtituat̉. jͣ. c. proxi. qꝛ gratis eſt danda docēdi licentia: cum donuꝫ dei ſit. jͣ. ca. proxi. r ¶ Cōſuetudinis. quaſi ſimo niacū reputat̉ hoc quia conſuetudo hec non habet locuꝫ ſicut nec in ſacramētis eccle ſiaſticis. sͣ. de ſimo. cū in ec cleſie. ⁊ in pluribus alijs. ca. Ber. s ¶ Idoneus. Nota ꝙ ei qui idoneus eſt non eſt denegan da licentia docendi qꝛ ꝑ ꝯſe quēs denegat doctrinā igno rantibus: ut dicitur in fine. quaꝫ diſpēſare alijs tenetur. arg. xvi. q. i. reuertimini. gͦ ſi non eſt idoneus poteſt iuſte denegari: qꝛ maloꝝ doctorū doctrina mala eſt.i. q. vii. cō uenientibus. ⁊ īperitus ma. theſeos riſui patebit. xxxvii. di. qui de mēſa. qui alios do cet ab alijs tunc edoceri non debet. in aut̓. de ſanc. epiſ.§. damus. colla. ix. pena v̓o h eſt pͥuatio eccleſiaſtici benefi cii: ut hic dicit. ber. t ¶ Sui laboris. furorē ⁊ pie tatē ex eodē facto vendicare non licet: ut hic. ⁊. xvii. q. iiii. miror. ⁊. c. frater ⁊ coep̄us. ⁊ ff. de mīo. auxiliū. u Rohibeas. promittatur ex hoc videt̉ ꝙ turpitu do ex vtraqꝫ parte verſatur tanꝙͣ in ſpiritualibꝰ. ut i. q .i. quos conſtiterit. Quid e ergo quod dicit ſolutū reſti tui: cum in pari cauſa turpi tudinis potior ſit cōditio poſ ſidentis. ff. de condi. ob tur. cau. l. iii. ⁊. l. ſi ob turpeꝫ cau ſam. Dixit vincen. ꝙ ſubue nitur huic non in fauorem. ſui ſed in odium exigentis. ſimile. sͣ. de ſimo. veniēs. ſed qualiter illud intelligatur di ctū fuit eo. titu. de hoc. Uel poteſt dici ꝙ qui ſoluit lꝫ nihil dare debuerit: quia tamē quaſi coactus redimit ius ſu um nō tamē delinquit. vnde ſibi potius reſtitui debet q̄ remaner̄ penes illū qui plus peccauit: ut i. qōe. iii. ſi quis dator. x ¶ Remitti. hoc bene notabile eſt ꝙ auctoritate huius canonis non ſolum habet quis exceptionē: ſed etiā liberationis conditionem. ſimile. ff. de nego. geſ. ſi quis mandato. ff. de cōtrahen. emp. pactum. ff. de libe. lega. ei cui fun dum. ⁊. ff. de condi. cauſa da. cauſa non ſecuta. qui ſe. ff. de condi. ſine cauſa. qui ſine cauſa. ff. qd̓ me cauſa. metuꝫ.§. ſed quod pretor. ⁊ sͣ. de iureiurā. ex adminiſtratōnis. jͣ. de vſur. tua. vel quod dicit remitti intellige de facto: quo niaꝫ turpes promiſſiones nulle ſunt. sͣ. de pac. ca. vltimo. ff. de verbo. obliga. generaliter. y ¶ Accepiſtis.i. q. iii. ſi quis epiſcopus. ⁊. c. res eccleſie. z ¶ Liceat. negligentiam ſubditorū epiſcopus ſupplere debet. ix. qōe. iii. cum ſimus. ⁊ sͣ. de cōceſſi. preben. nulla sͣ. de ſupplen. negli. prela. ſicut nobis. et ca. dilecto. Ala. a Uanto. a cupiditatis. que eſt radix omnium malorum. xlvii. diſtin. bonorum. b Idonei. ſic. sͣ. eo. ca..i. huiuſmodi autem magiſtri: primuꝫ moribus demū facundia excellere debēt. C. de profeſ. magiſtros. li. x. bonā eniꝫ con uerſationē debet habere teſtē doctrine. lxiiii. di. valentinianus. c ¶ Permittantur. Quid ſi vult regere in ſua perſona nec licentiat alium nunquid debet compelli? argu. ꝙ non. xcii. di. illud. Credo ꝙ nihilominus tenetur dare alijs licentiam. dOfficiis. ſic. sͣ. eo. ca. i. Ber. autē cōtra hoc uenire preſūpſerit: ab eccleſiaſtico fiat bn̄ficio alienus dignū quippe videt̉: ut in eccleſia fructus ſui laborisᵗ nō habeat: qui cupiditate animi dū vendit docedi licētiā: eccleſiaſticū profectuꝫ nitit̉ impedire. QLex. iij. vinconen̄. epō. ¶ Rohibeas ne in parrochia tua pro licentia docēdi exigat̉ aliquid: aut etiā ꝓmittat̉ⁿ. Si ꝗd uero poſtea ſolutū fuerit uel ꝓmi ſū: remittiˣ promiſſū facias: et reſti tui ap. ceſ. ſolutū: ſciens ꝙ ſcriptū eſt: gratis accepiſtisʸ gratis date. Sane ſi quis diſtulerit magiſtros in locis cōgruis īſtituere: tibi liceatᶻ ap. poſ. ibi alioꝝ īſtructioni ꝑfi cere viros prouidos honeſtos et diſcretos. ¶Dem. Uanto gallicana eccleſia: et īfra. Dignos eē animaduer ſione cēſemꝰ: qui nomen magiſtri ſcholarū ⁊ dignitatē aſſumūt: ⁊ ſine certo p̄cio eccleſiaſticis viris docē di alios licētiā nō īpendūt. Cum autē hec praua ꝯſuetudo a cupidita tisª radice ꝓceſſerit ⁊ decorē admo dū eccleſiaſtice hōeſtatis cōfūdat: mādamꝰ quatenꝰ ꝯſuetudīe ipſa de vr̄is eccleſijs extirpata: ſub anathe matis int̓mīatiōe hoc inhibere cu retiſ: diſtricte precipiēteſ ut ꝗcūqꝫ viri idonei ⁊ litterati uoluerīt rege re ſtudia lr̄aꝝ: ſine moleſtia et exactiōe qualibet ſcholas regere permittant̉ᵉ. Si qui v̓o huiuſmōi ꝓhi bitiōis uel p̄cepti extiterīt trāſgreſ ſoreſ: eos officijs ⁊ dignitatibꝰ ſpo lietis. Nno. iij. ī cōcilio gn̓ali. Uīa nōnullis ꝓpt̓ inopiā ⁊ le gēdi ſtudiū ⁊ oportūitas ꝓfici ſendi ſubtrahit̉: in lateranen̄ᵉ cōcil.

f ¶ Pauperes. ſed nūquid a diuitibus poteſt petere collectā: videtur ꝙ non: quia ſi vult dici philoſophus proijciat pecuniā exemplo cratis. xii. q. ii. ſocra tes. alias eſt ſub illo. ca. gloria epiſcopi. Item ſcientia donū dei eſt: ergo ven di non poteſt.i. q. iii. non ſolum. Item profeſſores iuris licite recipiūt pecuniam ſed non licite petunt. ff. de var. ⁊ exͣordi. cogni. l. i.§. eſt quideꝫ. Poteſt dici ꝙ iſte cui competens be neficiū conſtitutū eſt a diui tibus poteſt petere collectaꝫ: ⁊ hoc non prohibetur ex iſta littera ſed a clericis eiuſdem eccleſie ⁊ pauperibus nihil exigere debet ſed gratis docere quia ꝓpter illos ſtatuit̉ beneficiū ⁊ non propter diui tes. Sed ſi ex honeſtate gra tis omnibus ſeruirꝫ honeſte faceret ⁊ laudandus eſſet ali as diuitibus gratis laborem ſuuꝫ impendere non tenet̉. Si v̓o beneficium nullum ſu per hoc conſtitutum eſt ſicut bonon̄. doctoribus licite exigunt collectam: quia ſuis ſūptibus hoc facere nō cogunt̉ sͣ. de preſcrip. cum ex officii. xii. q. ii. charitatem. ⁊. c. qui cūqꝫ. ⁊. c. eccleſiaſticis. ⁊. xxviii. q. i. iam nunc. in fi. ſicut iuriſperitus conſiliū vendere poteſt. xiiii. q. v. non ſane. Nec obſtat ſi dicas ꝙ gratis debet docere. quia nihilominus poteſt petere laboris ſui mercedeꝫ ſicut teſtis qui gra tis teſtificat̉ licite petit ſumptus. iiii. q. iii.§. venturis. et s. de ſimo. cum ſit romana. ⁊ iudex petit ſumptus qui gra tis debet iudicare sͣ. de vita ⁊ hone. cleri. cum ab omni. li cite ergo poteſt petere collectā cui beneficiū conſtitutuꝫ non eſt. Io. g ¶ Obſeruatur. vnde inſtau randum eſt ⁊ procurandum ut fiat: ut. viii. di. que cōtra. h ¶ Prebende. Quid ſi non vacat aliqua prebenda? expe ctet̉ quouſqꝫ vacet. Nūquid canonici tenentur alium eligere ut numerus ſit plenus: cum ille magiſter non ſit canonicus? videtur ꝙ ſic. sͣ. de inſti. cum in eccleſia. ff: de de cur. l. generaliter.§. penul. et ſi canonici ad tēpus iuſta de cauſa retineant fructus prebende nihilominus eligere debent alias curreret tempus. sͣ. ut eccle. benefi. ut noſtrū. maxime ſi numerus certus eſt ⁊ iuratus. Sed hoe non videtur: quia iſte electus nihil perciperet ſed ſpiritualia ſine tēporalibus diu eſſe non poſſunt: ſicut nec anima ſine corpore.i. q. iii. ſi quis obiecerit. ⁊ dic ꝙ canoni ci eligere non debent aliū auctoritate huius concilii nec dicuntur facere con tra numeruꝫ uel iuramentuꝫ nec currit eis tempus ad eligendum beneficio huius conſtitutionis ꝙͣdiu fuit ibi magiſter qui doceat ⁊ percipiat illud beneficiū: quia nec dicit̉ beneficium illud vacare niſi ab eo tempore quo magi ſter ibi non fuerit: ſecus dico cum ex cauſa retineretur prouētus ad tempus quia tunc currit tempus ut in predicta decre. ut noſtrum. quia tunc electus modicū tempus poteſt expectare. Item nunquid aliquis magiſter poſſet eli gi in canonicuꝫ ſub illa conditione ut doceret: non credo quia ceſſare debet omnis conditio: ſed ſi vacante aliqua prebenda ſtatueret ꝙ illud onus eſſet annexū illi prebende non credo ꝙ tunc eſſet ſimonia. ar. sͣ. de preben. ſignifi catuꝫ. īmo ſatis licitum. Ber. i ¶ Prouentus. non tamen percipient quotidianas diſtributiones que tantū reſidentibus dari cōſueuerunt.sͣ. de preben. licet. Ber. Uper ſpecula. in cōcilio generali. sͣ. c. ꝓxi. Ber. k1 ) ¶ Obſeruetur. nec tamen ſeruatur: ⁊ ita nullus eſt fructus illius ſtal tuti ⁊ aliorum. m ¶ Propter raritatem. qui non habent a quo diſcant bene habent excuſatōnem: alias non. xxxvii. di.§. vlti. ⁊. ff. de iur. ⁊ fac. igno. l. tegula.§. i. ⁊. ff. de bo. poſſeſ. l. in bonoꝝ. ⁊ quia quidam expenſas non habent. vnde ſtatuit̉ ꝙ beneficia habeant prout ſequitur. n ¶ Docibiles.i. habiles ad docendū: ⁊ iſti a capitulis poſſunt eligi ut mittāt pia fuit conſtitutione prouiſum: ut per vnamquanqꝫ cathedralem ec cleſiam magiſtro qui eiuſdeꝫ eccle ſie clericos alioſqꝫ ſcholares pauperes gratis īſtrueret: aliquod cō petens beneficiū preberetur: quo ⁊ docentis releuaretur neceſſitas: ⁊ uia pateret diſcentibus ad doctri nam. Uerum quoniam in multis eccleſijs id mini me obſeruat̉ᵍ: noſ predictum roborantes ſtatutū adijcimus: ut non ſolum in qualibet cathedrali eccleſia: ſed etiam in ali is quarum ſufficere poterunt facul tates: conſtituatur magiſter idone us a prelato cum capitulo ſeu ma iori: ⁊ ſaniori parte capituli eligendus: qui clericos eccleſiarum ipſa rum gratis in grammatica facultate ac alios inſtruat iuxta poſſe. Sa ne metropolis eccleſia theologuꝫ nihilominus habeat qui ſacerdotes ⁊ alios in ſacra pagina doceat: ⁊ in his preſertiꝫ informet: que ad curam animarum ſpectare noſcun tur. Aſſignetur autem cuilibet ma giſtrorum a capitulo vnius prebēdeª prouentus ⁊ʳ pro theologo a metropolitano tantumdem: non ꝙ propter hoc efficiatur cano nicus: ſed tandiu redditus ipſos percipiat: quandiu perſtiterit ī docendo. Quod ſi forte de duobus magiſtris eccleſia metropo. graue tur: theologo iuxta modum predi ctum ipſa prouideat: grammatico vero in alia eccleſia ſue ciuitatis: ſi ue dioceſis: que ſufficere valeat: faciat prouideri. Onorius. iij. Uper ſpecula. ⁊. infra. Uo. lumus ⁊ mandamus: vt ſtatu ut poſtmodū doceant: ⁊ ſi propria beneficia illis non ſufficiant de bonis capituli ſuppleantur prout ſequit̉. Sed ut quid etiam mēbranas occupant. xix. di. ſi romanoꝝ cum iſtius conſtitutōnis quo ad hunc articuluꝫ nullus ſit effectus ſicut nec precedentis? leges eniꝫ iſte impoſite ſunt verbis ⁊ non rebus: cum potius contrariuꝫ ſit verum. C. coīa delega. l. ii. in fine. Sed nunquid qui docibiles ſunt poſ ſunt petere ut ſuppleat quod eis de ſit? ar. ꝙ ſic ex hac conſtitutōne. Ber. o ¶ Predicti.ſ. prelati ⁊ capitula. ex hͨ eſt argu. ꝙ poſſunt ad hoc compelli. p ¶ Integre. non ta men percipiēt quo tidianas diſtributi ones: que tantū reſidentibus dari cōſueuerūt. sͣ. de preben. licet. vbi de hͦ. q ¶ Annos. nunꝗd determīatō iſta determinat omnia p̄cedentia? non vide tur ꝙ primis aliqd̓ tempus adijciatur ſed docentibus et alijs qui a capitulis non eligent̉. et quia illi maius tē pus requirunt ad hoc ut doceant qd̓ ſatis videt̉ ex hoc .§. quia hic non fit mentio de illis. Sꝫ contra. sͣ. de appel. inquiſitioni. arg. in fi. quia hec d̓termi natio in fi. ponitur ut ibi dicitur. r ¶ De licentia.ſ. ge nerali conceſſa au ctoritatē huius cōſtitutōnis. vnde nō eſt neceſſe aliaꝫ indulgentiā impetra re. ſic. lxxx. di. non debere. ⁊. xvi. qōe .i. cunctis. ⁊. ea. di. quoniam. et sͣ. de trāſla. inter corpo ralia. ⁊. ff. de codi. inſtit. que ſub conditione.§. vlti. ſed executio ſola impetrari debet ſi capitula hec nō ſufficiant quia parū valeret eſſe iura in ciuitate niſi eſſet qui ea exe quat̉. ff. de ori. iur. l. ii.§. poſt originem Ber. r ¶ Denario. ideſt premio. īmo qui venit extremus diſpenſatore vocante tantundeꝫ recipit quantū qui venerat ante. argu. sͣ. de con ſti. cum omnes. ioan. Reſenti: ſeruiat. nec cum iudeis chriſtiani morent̉..xxviii. 5 qōe.i. iudei. ⁊. c. ſepe. ⁊. c. nullus. ſed in agro vbi cū iudeo I non morat̉ bene poteſt ſeruire. jͣ. c. ꝓxi. t ¶ Datis. ſic. jͣ. c. proxi. vbi de hoc. ⁊ intellige hoc. ca. ſcd̓m illud de mancipio empto cauſa mercimonii: alias nullo precio dato eripit̉ in libertateꝫ: vel ſi venalis infra tres menſes non fuerit expoſitus ut ibi. Ber u ¶ Seruitiū. non tamen erit ſeruus illius ſed reſtituet ei preciuꝫ ⁊ erit omnino liberatus. arg. inſti. de noxa. ac.§. dominꝰ. vel ſi nō poteſt habere ſtatim precium ſeruat ei tantum ꝙ ſeruitium com penſetur. cuꝫ precio ⁊ poſtea eat liber quo vult. C. de capti. ⁊ poſt limi. reuer. l. vlti. xxxvi. qōe.i. de raptoribus. Quid ſi plures em̄ ptores ſimul concurrant locus erit gratificationi. sͣ. de iurepa. cuꝫ ante. ff. ad ſille. ſi quis in graui.§. ſed cum omnes. Quid ſi nullus emptor appareat? nihilominus erit liber ⁊ hoſtiatim querat pre cium. ff. de manumiſ. l. iiii.§. ſuis autē. aut ꝓ pecunia operas p̄ſtet ut dicit̉ in. l. predicta. C. de cap. l. vlti.ſ. v. an. vt ibi dicit̉. x ¶ Fiat. prout dictum eſt. ⁊. jͣ. eo. c. vlt. tum in concilioˣ generali de magiſtris theologis: per ſingulas metropoles ſtatuendis inuiolabiliter obſeruetur ſtatuentes: ut quia ſuꝑ hoc propter raritatēᵐ magiſtrorū ſe poſſent forſitan aliqui excuſare ab eccleſiarum prelatis ⁊ capitulis ad theologice profeſſionis ſtudiuꝫ aliqui docibilesⁿ deſtinentur: qui cum docti fuerint in dei eccleſia ue lut ſplendor fulgeant firmamenti ex quibus poſtmodum copia poſſit haberi doctorum: qui velut ſtel le in perpetuas eternitates manſuri ad iuſticiā ualeant plurimos eru dire quibus ſi proprij prouentus eccleſiaſtici nō ſufficiunt: predicti neceſſaria ſubminiſtrent: Docentes uero ī theologica facultate: dū in ſcolis docuerint: ⁊ ſtudentes in ipſa integreᵖ per annosq quīqꝫ per cipiant de licentia ſe. ap. prouent prebendarum ⁊ beneficiorum ſuo rum non obſtante aliqua contraria conſuetudine vel ſtatuto cum dena rio fraudari non debeant in vinea domini comparantes. ¶ De iudeis ⁊ ſarracenis: ⁊ eoruꝫ eruis. ℟xͣ concilio math. Reſenti concilio ſancimus: ut nullum chriſtianum man cipiū iudeo ſeruiatˢ: ſꝫ datis. xij. ſolidis pro quolibet bono mancipio ipſum quicūqꝫ chriſtianorum ſeu ad ingenuitateꝫ ſeu ad ſeruitiū licētiam habeat redimēdi: ⁊ ſi chri ſtianus fieri deſiderat ⁊ nō permit titur idē fiatˣ: qꝛ nefas eſt queꝫ chri ſtus redemit: blaſphemumʸ chriſti ī ſeruitutis vinculis detinere. OReg. epiſcopo lucen̄

Ultorum. libertas. liiii. di. mancipia. Sint liberi. No. originarios ſiue aſcriptitios liberos eſſe. LL Cde agri. ⁊ cenſi. in. l. diffinimus. li. xi. gͦ non repellunt̉ a le gitimis actibus. ar. ff. de teſti. l. i. C. de poſtu. l. vlti. qd̓ verū eſt tn̄ ad ordines non admittunt̉ niſi de licētia dn̄oꝝ. liiii. di. ſi quis obli gatꝰ. ⁊. c. admittūt̉ ar. ꝯͣ di. e. ſi ſeruus. ſed ibi nihilominꝰ tenet̉ ſeruire dn̄o. Ala. c ¶ Adheſerūt. arꝙ ex tēꝑe ſeruitus acquirit ⁊ ſeruitia conſueta p̄ſtari de bēt. xviii. q. ii. ſerui tiū. ff. de aqua plu. arcē. l. i.§. ſicut. ff. ſi ſer. ven. ſi quis diu turno. C. de ſerui. l. i. ⁊. ii. arg. ꝯͣ. i. q. i. nullus ep̄s. de hoc dictū eſt. sͣ. de con ſue. c. vlt. sͣ. de cēſi. ꝑuenit. Et ita hēs hic ꝙ ex tꝑe aliꝗs efficit̉ originarius. .ſ. xxx. anno. C. de agri. ⁊ cēſi. litibus. cuꝫ ſatis. li. xi. ar. ꝯͣ C. de p̄ſcrip. q̄ pro libertate. ⁊ nō ꝯtra libertatem opponi tur. l. vlti. d ¶ Debētes.i. obli gati ⁊ aſtricti ad co lenda rura. ber. e ¶ De his.i. originariis uel colonis. f ¶ Retinere. forte ī domo ad ſeruiēdū ſibi quod eſſe non dꝫ ut dicit in pͥn. c. ⁊.sͣ. eo. c. i. ⁊. jͣ. eo. iudei ſiue. g ¶ Imputet.ſ. iude us qui trāſtulit co lonū ad aliū locuꝫ uel ad aliud ſerui tiū īputet ſibi qꝛ hͦ ip̄o amiſit ius colonariū qd̓ habebat in colono ⁊ colonus liber erit ab illo iure. ſic ⁊ in colono liberi hoīs: ut ſi dn̄s velit vēdere fundū ⁊ trāſferre colonū ad aliū locū non pōt eo inuito. C. de agri. ⁊ cē ſi. ſi quis prediū. li. xi. uel ſi velit diuidere aliquā agnationē colono rū uel affinitatē trāſferēdo eos ad aliā colonariā reintegrādi ſunt C. cōia vtriuſqꝫ iu. poſſeſſionū. ⁊. C. de agri. et cenſi. diffinimus. li. xi. ⁊ ſic iudeus ſibi imputet. b ¶ Qui dānauit.i. abſtulit ſibi ius colonariū ipſo facto. vel expone danauit.i. fecit id ꝓpter qd̓ dānat̉ et aufertur ei ius colonariū: vel ipſe colonus ſibi īputet qui non vult agere ꝯͣ iudeuꝫ qui tranſtulit ipſuꝫ. ſed primū verius ꝙͣtū ad alterā ꝑtē diſiūcte: ut ſi vellet retinere chriſtianū colonū ſecū in domo: illud non eſt ꝑmittendū: īmo excōmunicandi ſunt. jͣ. eo. iudei. i. ℟n̄ſo. ⁊. c. ad hoc. vbi redditur cauſa quare. ber. i ¶ Dominii.ſ. qd̓ habuit in gleba quo ab ea recedere non poterat: dn̄s enī ꝑſone nō fuit qꝛ liber homo eſt: ut. sͣ. e. c. k ¶ Seueritate. ar. ꝙ iuris ſeueritas ſiue rigor ſeruādus eſt: ſꝫ hoc eſt in odiū illoꝝ iudeoꝝ. l Udei. legalis. C. de iude. l. vlti. ber. m ¶ Permittit. ⁊ ſi corruerit de nouo poſſunt illas reedificare ī priſtinū ſtatū non tn̄ ut ampliores faciāt. jͣ. e. cōſuluit. ar. ff. de no. oꝑ. nūci. l. i.§. opus nouū. ⁊.§. ſi quis edificium. j Uia. non habeāt. cōſueuerūt enī tunc deridere chriſtianos ī tumeliā creatoris. jͣ. e. in nōnullis. cū enī fidē noſtrā ꝯtēnāt nec ritus ſuos eis ꝑmittimus. C. d̓ iude. iudeos. vn̄ in publicū exi re non debent. jͣ. e. in nōnullis. ber. Udei ſiue ſarraceni. ⁊ ita cū ſarraceno morari non licet: ſicut nec cū iudeo niſi aliquis ſpūalis vellet ire ut eis p̄dicaret qd̓ licet: ut. jͣ. e. ꝙͣ ſit. ⁊ ſic intellige. xi. q. iii. ad menſaꝫ p ¶ Seruitio. sͣ. eo. c. i. ⁊. ii. q ¶ Permittant̉. Sed quid ad nos de his qui foris ſunt: ut. ii. q. i. multi. ⁊. xlv. di. qui ſincera. So. de his qui foris ſunt nō iudicat eccleſia ut penā ſpūaleꝫ infligat. in caſibus tn̄ iudicat de eis qꝛ repel lit iudeos a coīone chriſtianoꝝ. xxviii. q. i. ſepe. ne ab alijs corrum Ultorū ad nos: ⁊ īfra. Nulli iudeo liceat chriſtianuꝫ man cipium in ſuo dominio retinere. ſꝫ ſi qui apud eos inueniūtur: libertas eis ſeruetur. ¶ Hi uero qui in poſſeſſionibus eorum ſunt: licet le gum diſtrictione ſint liberi: tamen quia colendis terris eoruꝫ diutius adheſerūtᵉ: utpote conditione loci debentes ad colenda rura remaneant: cōſuetas penſiōes predictis viris prebentes. Cūcta etiam que de colonis uel originarijs iura pre cipiūt ꝑagant: ⁊ nihil eis extra hoc oneris indicat̉. ¶ Quod ſi ꝗſquā iudeoꝝ aliquē deᵉ his uel ad aliuꝫ tranſferre locū: uel ad aliud obſe. quiū retinere uoluerit: ipſe ſibi im putetᵍ qui ius colonariū ⁊ ius do minijʳ ſibi iuris ſeueritateᵏ dānauit ¶Dem gen̄. epō. Udei de ciuitate: ⁊ infra. Si cut legalis diffinitio iudeos nouas nō patit̉ exigere ſinagogas ita eos ſine inquietudine ueteres habere ꝑmittit. Lexāder. iij. Uia ſuper his: ⁊ infra. Gene ¶raliter īterdicas: ut iudei ho ſtia uel feneſtras in die paraſceues apertas nonⁿ habeant: ſed clauſas teneant tota die. Dem ex concilio lateran̄. Udei ſiue ſarraceniº neqꝫ ſub alēdoꝝ pueroꝝ ſuoꝝ obtentu nec pro ẜuitioᵖ uel alia qualibet cā pant̉: ut ibi. ⁊. jͣ. eo. ad hoc. ⁊ hic. repellit enī eos a legitimis actibus. ii. q. vii. alieni. ⁊ ab officiis publicis. liiii. di. nulla officia. ⁊. jͣ. eo. cū ſit. ⁊. c. penul. ⁊ ne poſſint emere chriſtiana mācipia. jͣ. e. c. vlti. ⁊. liiii. di. fraternitatē. Itē non ꝑ mittit eos facere nouas ſynagogas. jͣ. eo. cōſuluit. Itē ꝙ in diebus lamētatio nū nō exeant in publicū s. e. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. in nōnullis. Itē ꝙ ſoluāt decimas de terris quas colunt. sͣ. de deci. de terris. ⁊ ne chriſtia na mācipia circūcidant. liiii. di. nulla. ne ex teſtamēto chri ſtiani aliꝗd capiāt: ⁊ ille chri ſtianus eſt excōicandus etiā poſt mortē. xxiiii. q. ii. ſane ꝓ fert̉. ⁊ excedētes verberibus ſubijciunt̉ jͣ. de rapto. in archiep̄atu. hic gͦ eccleſia excōi cat tantū illos chriſtianos ꝗ cum eis habitare p̄ſumunt. quādoqꝫ tn̄ indirecte excōicat eos qꝛ excōicat chriſtia nos ne cū eis aliquod cōmer tiū habeāt. jͣ. de vſur. poſt mi ſerabilē. ⁊. jͣ. eo. ⁊ ſi. in fi. ⁊. c. poſtulaſti. r. r ¶ A poſſeſſionibus. niſi fue rint cōparate de vſuris quas tenent vendere ⁊ pecuniā re ſtituere. jͣ. de vſur. cum tu. s ¶ Excōicatiōis. ar. ꝙ iudex ſecularis cōpelli pōt ad iuſticiā ſeruandā. xxiii. q. v. admi niſtratores. ⁊ hoc videt̉ face̓ rōne fidei ꝙ intromittit ſe d̓ hereditate: alias non debet. sͣ. qui fi. ſint legi. cauſam. ſed illud intellige in quocūqꝫ ca ſu: vbi iudex ſecularis negligens eſt facere iuſticiā ꝙ eccleſia ſe intromittere debet ⁊ cōpellere ipſuꝫ. xxiii. q. v. adminiſtratores. ⁊. q. ii. dn̄s. et jͣ. de maledi. c. ii. t ¶ Ex integro. preter ſeruos qui eos preuenerint in fide. C. de ep̄i. ⁊. cleri. deo nobis. §. is ita. ala. Ta qui gloriantur. ſi. xviii. q. ii. ꝑnicioſaꝫ. ⁊ lxxxvi. di. tanta. x ¶ Ferrū. ut. jͣ. e. ad liberandā. vbi hoc totū habes quod hic dicit̉. de quibus hic habent̉ ad hoſtes tranſ ferri non debēt. C. que res expor. nō debent. l. ii. ⁊. illi ſunt decapitādi: ut ibi ⁊. C. de cōmer. mercatores. ff. de pub. ⁊ vecti. cōtē ferro. ſi enī non habēt fer rū nec arma. nam cauſatū perimit cā perempta ſuū. ⁊ appellatiōe armoꝝ intelligunt̉ fuſtes ⁊ lapides. ff. de v̓bo. ſig. armoꝝ appellatio. la. y ¶ Subminiſtrāt. ar. clericū ꝓ homicida haberi qui pugnantibus arma mi niſtrat dūmodo ibi fiant homicidia. ar. l. di. ſi quis viduā. xxiiii. q. vl. c. vl. jͣ. de homi. ſicut dignū.§. illi etiā. ⁊.§. hi quoqꝫ. z ¶ Subiectos. ⁊ ſic ipſo iure ſunt excōicati. jͣ. e. ꝙ olim. ⁊ ¶ Priuatione. hoc potuit papa facere contra laicos ratione criminis com miſſi. Ber. ꝯ ¶ Seruos. Nota ſeruitutē de iure naturali inductā. xxxv. di. ſexto die. Itē de iure gentiū. di. i. ius gentium. Item de iure canonico. xv. q. vlti. cū multe. ⁊ hic. et. jͣ. eo. ad liberandam. vin. z ¶ Excōicatio. Et tamē iſti ipſo iure ſunt excōicati. ⁊ ſic excōmunicatus po teſt iterū excōicari. iii. q. iiii. engeltrudam. et ar. xi. q. iii. excellentiſſimus. xii. q. ii. de viro. ⁊. lxxxvii. di. eos qui. ⁊ qui in ſordibꝰ eſt adhuc ſordeſcat. xlvii. di. quātūlibet. in fi. Ar. cōtra. ii. q. i. multi. quia de his que foris ſunt nihil ad nos. xxiiii. q. i. c. i. ii. ⁊. iii. ⁊. iiii. ⁊ sͣ. de iudi. cum non ab homīe. Item qui eſt extra eccleſiā nō poteſt eſſe magis extra eccleſiā. xi. q. iii. omnis chriſtianus Item argu. contra. ff. de verbo. obli. qui bis. Idem. M. dixit ꝙ excōmuni catus amplius excōicari non poteſt ſed denūciari poteſt excōicatus: ⁊ ſic in telligit omnia iura: vbi ſepius videt̉ aliquis excōicari ⁊ ſic intelligit hic. ſed tu dicas ꝙ excōmunicatus poteſt iterū excōmunicari. Et ſunt duo effectus excōmunicatōnis ut dicunt quidaꝫ. primus effectus eſt eijciendi extra eccle ſiā. ſecūdus eſt detinendi extra. ſicut qui eſt ligatus vno vinculo poteſt iteꝝ ligari non eſt dubiū quin excōmunicatus poſſit adhuc excōmunicari: ſicut qui eſt in vno peccato poteſt aliud cōmittere ⁊ ſic plus punitur: ⁊ ſic poteſt pluries excōmunicari ⁊ magis ex hoc punietur. et ſecunda excōmunicatio tunc primo incipit habere ſuuꝫ effectum cum abſoluitur a prima ⁊ tamē pri chriſtiana mācipia in domibꝰ ſuis ꝑmittant̉q habere. Excōicent̉ autē qui cū eis preſūpſerint habitare: ⁊ infra. ¶ Si qui preterea deo inſpi rāte ad fidē ſe cōuerterīt chriſtianā a poſſeſſionibus ſuis nullatenꝰ ex cludantur: cum melioris conditionis ad fidē cōuerſos eē oporteat: quā antequā fidē ſuſceperint habe bant̉. Si autē ſecus fuerit factū pri cipibꝰ ſeu poteſtatibꝰ eorūdem lo coꝝ iniūgimus ſub pena excōicati onisˢ: ut portionē hereditatis ſue et bonoꝝ ſuoꝝ ex ītegro eis faciāt exhiberi. ¶Dem in eodem. Ta quorundā animos occu pauit ſeua cupiditas: ut qui gloriant̉ª nomīe chriſtiano ſarrace nis arma ferrūˣ ⁊ lignamīa deferāt galeaꝝ: ⁊ pares aut etiam ſuperio res in malicia fiant illis: dū ad īpu gnandos chriſtianos: arma eis et neceſſaria ſubminiſtrātʸ. Sūt etiā qui pro cupiditate ſua in galeis et pirraticis ſarracenoꝝ nauibꝰ regimen ⁊ curā gubernatiōis exerceat. Tales igit̉ ab eccleſiaſtica cōmonitione preciſos: ⁊ excōicatiōi ſub iectosᶻ rerū ſuaꝝ ꝑ prīcipes catho licos ⁊ cōſules ciuitatū priuatiōe mulctari: ⁊ capiētiū fieri ſeruosᶻ cē ſemꝰ. Precipimꝰ etiā: ut ꝑ eccleſias maritimaꝝ urbiū: crebra ⁊ ſo lēnis in eos excōicatioˣ proferat̉. ¶ Dem

¶ Unſuluit. antique. Conſtantinus Imperator ꝯtulit libertatē eccleſijs iudeos ſeruituti ſubiecit. poſtea v̓o Iulianus imꝑator apoſtata dedit licentiā iudeis nouas cōſtruere ſynagogas: ut legit̉ in cronicis. b ¶ Reedificēt. ſic. sͣ. eo. iudei. C. de iude. l. vlti. qꝛ aliud eſt tueri qd̓ poſitū eſt ⁊ aliud nouū facere. ff. de vſufru. vſufructuarius nouū. c ¶ Exaltent. nō enī licet cuilibet poſſeſſori tranſformare poſſeſſionē: puta vſufructuario. ff. de vſufruc. equiſſimū. §. ſed ⁊ colores. ber. D hec. aſſidue. ſic. sͣ. e. A Ic. i. ⁊. ii. ⁊. c. iudei. ii. ⁊ ē ar. ex eo ꝙ dicit aſſidue: ꝙ ī terpolatī poſſunt ſeruire: qd̓ intellige ẜm tenorē illius. ca. sͣ. e. multoꝝ.§. i. ſed in domibus nullo mō ꝓut. jͣ. ſequit̉. ⁊ in p̄di. ꝯcor. xxviii. q. i. iu. deoꝝ ſepe. ⁊. jͣ. e. ⁊ ſi iudeos e ¶ In domibus. ⁊ ita videỉ qd̓ exͣ domū iudeoꝝ poſſint eadē ꝓhibitio eſt. jͣ. e. et ſi f ¶ Cōcordāt. xxiiii. q. viii. diſ par. ⁊ in habitu etiā differre debēt a chriſtianis ut poſſint meliꝰ enitari. jͣ. e. in nōnullis. g ¶ Simpliciū. qꝛ innocēs cre dit omni verbo. xxii. q. iiii. in nocēs. ſi. xxviii. q. i. ſepe. h Q Icut. inuitos. hoc ideo dicit. qꝛ nullus ad fideꝫ cogēdus ē. xxiii. q. v. ad fideꝫ ⁊.xlv. di. de iudeis. qꝛ ſi ſim plicit̓ ⁊ abſolute cōpellantur non recipiēt caracterē ſed ſi ꝯditionalit̓ cōpellant̉ bn̄ recipiūt ⁊ cōpellēdi ſunt ut fidē ſic ſuſcepta obſeruēt. ut. sͣ. de bap. maiores.§. itē querit̉. xl v. di. de iudeis. ⁊. ff. de ritu. nupt. ſi pater. ⁊. C. eo. titu. nullis. ber. i ¶ Habere. ꝓbatio eiꝰ ꝙ nullus compelli debet ad fidē qꝛ fides ex neceſſitate eſſe non debet. xlv. di. quid aūt.§. qui ſincera. ⁊. xxiii. q. v. ad fidē. k ¶ Poteſtatis. nulli enī ꝑmiſ ſuꝫ eſt occidere uel pena in fringere niſi cui ex officio ꝑ mittit̉. xxiii. q. v. qui malos. miles. cū miniſtē. ⁊ pena nō ē inferēda niſi ꝑ iudicē. xxxiii. q. ii.§. item hͦ. c. ber. l ¶ Bonas. ſecus ſi malas ne deludāt chriſtianis p̄tenden tibꝰ ſigna lamētatōis ⁊ nō ꝓ rumpat ī ꝯtumeliā creatoris jͣ. e. in nōnullis. ⁊ ne annuatī ſimulatā ſpē crucis exurant. C. e. iudeos. ſed ſuas feſtiui tates more ſolito celebrent. xlv. di. qui ſincera. ut hic dr̄. C. e. ti. nemo. ber. m ¶ Cimiteriū. ar. ꝯͣ. ff. de ſe pul. vio. ſepulchra. ſo. ſepul chra hoſtiū religioſa nō ſunt vt ibi dr̄: nec illud nō infringēs incidit ī edictū. iudei v̓o nō reꝑutāt̉ hoſtes. xxiii. q. viii. diſpar. lꝫ ſint hoſtes fidei nr̄e. jͣ. e. ⁊ ſi iudeos. n ¶ Pecunie. que in ſepulchris ponēda nō eſt. ar. ff. de reli. ⁊ ſūp. fu. ſi ꝗs īpe diat.§. funeris cā. ⁊. xiii. q. ii. nō eſtimemus. circa mediū. tan. o ¶ Effodere. qd̓ qui fecerit ſepulchri violati tenet̉. ff. de ſepul. viola. l. iii.§. ſi ꝗs. ⁊ ẜm quoſdā hec actio infamat. ff. de ſepul. vio. l. i. Alij dicūt ꝙ non infa mat cū ſit actio in factū. ⁊. in. l. illa improprie ponit̉ actio. ala. p ¶ Excōicatiōis. ⁊ ita videt̉ in optōe iudicis ꝙ iſtoꝝ ꝓ pena īponat ſi nō ſatiſfecerit. ⁊ ſi iſte vult ſatiſfacer̄ nō punit̉. ſi. xxxv. di. ep̄s aūt p̄ſbyter. ⁊. xliii. di. c. i. ⁊. xiii. di. c. vl. ita eſt ar. ꝙ ꝓ quolibet peccato nō debet ep̄s in aliquem fulminare vel excōicare vel deponere. Uam ſit. vti liceat. alit̓ enī non poſſent illos lucrari. ⁊ ſic licet eis loꝗ et ¶comedere cū eis exēplo dn̄i. xxiii. q. iiii. infideles. ⁊. xi. q. iii. ad menſaꝫ. dumo ⁊ alijs nō coinquinent̉. ar. ꝯͣ. xxviii. q. i. nullus. et. c. oēs. ſo. ꝯͣria intel ligūt̉ de iudeis qui diſcernūt cibos hͨ. ⁊. c. ad mēſaꝫ. ⁊. c. infideles. de pagāis Onſuluit: ⁊ īfra. Iudeos de nouo conſtruere ſynagogas: ubi non habuerūt pati non debes. Uerū ſi ātique corruerīt: uel ruinā minant̉: ut eas reedificēt pōt equa nimiter tollerari/ nō autē ut eas ex altentᵉ: aut āpliores aut precioſiores faciāt quā antea fuiſſe noſcūtur qui utiqꝫ hoc pro magno debēt ha bere ꝙ ī ueteribꝰ ſynagogis ⁊ ſuis obſeruātijs tolerant̉. ¶ Dem. D hec oībus chriſtianis qui ſunt in iuriſdictiōe noſtra pe nitus īterdicatis: ⁊ ſi neceſſe fuerit diſtrictōne eccleſiaſtica cōpellatis eiſdē ne iudeoꝝ ſeruitio ſe aſſidue pro aliqua mercede exponant: qd̓ etiam obſtetricibus ⁊ nutricibꝰ eo rum prohibere curetis: ne infanteſ iudeoꝝ in eorūdem domibus nu trire preſumant: quoniam iudeoꝝ mores ⁊ noſtri in nullo concordātꝰ ⁊ ipſi de facili ob cōtinuā cōuerſati onem ⁊ aſſiduam familiaritateꝫ ad ſuam ſuperſtitionē ⁊ perfidiaꝫ ſim pliciumᵍ animos inclinarent. ILemens. iij. 7 Icut iudei: ⁊ īfra. Statuimꝰ AOut nullus inuitos uel nolēteſ iudeos ad baptiſmum uenire com pellat. Si quis autē ad chriſtiāos cauſa fidei confugerit: poſtquā uo luntas eius fuerit patefacta: chriſti anus abſqꝫ calūnia efficiat̉. quip pe chriſti fidem habere nō credit̉ qui ad chriſtianoꝝ baptiſmuꝫ non ſpontaneus ſed inuitus cogitur ꝑ uenire. ¶ Nullus etiaꝫ chriſtian eorum quēlibet ſine iudicio terre. ne poteſtatis uel occidere uel vul nerare uel ſuas pecunias auferre preſumat: aut boas quas hactenꝰ habuerit conſuetudines īmutare: preſertim in feſtiuitatum ſuaꝝ cele bratione quiſquam fuſtibus uel la pidibus eos nullatenus perturbet neqꝫ aliquis ab eis coacta ſeruitia exigat: niſi que ipſi tempore prete rito facere conſueuerunt. Ad hoc malorū hominū prauitati auaritie obuiantes decernimus: ut nemo cimiterium iudeorum mutilare intelligit̉. Sed quare potiꝰ vitamus ꝯuiuiū iudeoꝝ ꝙͣ paganoꝝ; ratio illa eſt: qꝛ illi.ſ. iudei diſcernūt cibos noſtros: vn̄ nō debemus cibis eoꝝ vti ne videamur inferiores illis: ut dicit pre. c. oēs. paga ni v̓o nō diſcernūt cibos: ſed hodie ⁊ iſti ⁊ illi diſcernūt. vn̄ nō debemus comedere apud eos: nec ipſi apud nos: lꝫ hoc non ꝯtineat̉ in v̓bis edicti: ut p hic ad menſaꝫ: ſed ꝙͣtū ad ſnīam eos vitare debemꝰ. ar. ff. d̓ pe. he. itē veniunt.§. ait ſenatꝰ. ſꝫ quare potius vitamus ꝯuiuiū ꝙͣ colloquiū? iō loꝗmur eis ut eos poſſimꝰ lucrari: qd̓ alias fa cere nō poſſemus. ut in. c. infideles. r ¶ Qualitate. ut ab ſtineāt his diebus ⁊ in tꝑibꝰ quibus a carne ē abſtinēduꝫ ẜm canōes. iiii. di. deniqꝫ. ⁊ d̓ ꝯſe. di. iii. de eſu carniū. et c. ſabbato. de ꝗbus canonibus hic fit mentio. s ¶ Apponunt̉. quecunqꝫ gͦ apponunt̉ vti poſſunt niſi di ctū fuerit ꝙ ſit ido lis īmolatū: ut. i. q. iiii.§. vlt. ⁊. xxvi. q. ii. ſi de area. tūc.n. ſanctiꝰ eſt mori fame ꝙͣ idolaticis ve ſci. xxxii. q. iiii. ſic̄ ſanctius. ber. t ¶ Habita. qꝛ nullꝰ pōt p̄dicare niſi ex officio ſibi cōmiſſo uel niſi habeat auctoritatē a ſuo p̄lato. jͣ. de here. cū ex iniūcto. ⁊. c. excōi camꝰ.§. qꝛ v̓o. nec ſufficit petere licē tiā niſi ſit obtēta ut hic pꝫ. ⁊ ſi. de cōſe. di. v. non opꝫ. xi. q. iii. quid gͦ. xix. q. ii. due. ar. ꝯ. sͣ. de regula. licet. ⁊ sͣ. d̓ ar bi. cum olim. a ¶ Ignificauit. G cōmodū. ẜm qd̓ dr̄. sͣ. e. ita quo. rūdaꝫ. vbi de hoc. ⁊. jͣ. e. ad liberandā nihil gͦ ī mercibus portandū eſt niſi il lud vn̄ poſſint redi mere captiuos ut hic dicit. Sed ꝗd ſi non poſſunt redi mere captiuoſ: niſi portēt eis arma vel ferrū: nūquid hoc facere poſſūt ſine pena excōicatōis: ar. ꝙ ſic ex eo ꝙ dicit: excepto redemptōis articulo. Sed nō credo niſi pͥmo requirat̉ auctoritas paꝑe: ne aliquid fraudis fiat. ber. b ¶ Iuramēto. Sed nōne ſufficit pena excōicatōis? pōt dici ꝙ hoc exigit̉ a ſuſpecto. ar. xxviii. di. de ſyracuſane. ⁊. x. q. vl. c. vl. quoniā eoꝝ ruine debent occurrere p̄lati. xciii. di. diaconi. ⁊. xxii. q. v. hoc vr̄. ⁊ ad maiorē cautelā exigit̉ iuramentū etiā a quocūqꝫ. la. c ¶ Excōicatōnis. de qua habes.sͣ. e. ita quorundā. ⁊ iō qꝛ lꝫ treuga ſit facta non tn̄ pax ꝑpetua. ut. jͣ.§. ꝓxi. vnde ꝓhibitio nō intelligit̉ ipterea relaxata de mercibus ꝓhibitis. d ¶ Per nuncios. ſic. jͣ. c. ꝓxi. qui ꝑ aliū facit per ſe facere videt̉ ut hic. ⁊. jͣ. de ſen. excōi. mulieres. xlvi. di. ſicut non ſuo. ff. de admini. aut inuadere audeat: ſiue obtentu pecūieⁿ corpora humata effodereº Si quis autem huiuſmodi decreti tenore cognito quod abſit contra ire pręſumpſerit: honoris ⁊ offici ſui periculum patiatur: aut excōica tionisᵖ ſententia plectatur: niſi pre ſumptionem ſuam digna ſatiſfactione correxerit. ¶ Dem. Uam ſit laudabile: ⁊ infra. Tuis frater epiſcope petiti onibꝰ ānuētes tibi tuiſqꝫ ſo cijs cū ad predicandā chriſti fideꝫ paganis exhibitis: ap. auctoritate cōcedimꝰ. ut uobis his cibis cum modeſtia ⁊ gratiaꝝ actione ſeruata tēpoꝝ qualitateʳ iuxta canonicas ſā ctiones uti liceatq: qui uobis ab ip ſis infidelibus apponuntur. Inſu per indulgemus: ut quicunqꝫ reli gioſi ſeu clerici idonei ad annunci andum gentibus euangelicam ueritatem requiſita ⁊ habita prelatorum ſuorum licentia tibi uoluerint adherere: id abſqꝫ contradictione qualibet liberā exe quēdi habeant aucto. ap. facultatem. Dem. Ignificauit nobis. t. f. quō aliqui ciuiuꝫ tuoꝝ in alexādri am ualeāt ꝓficiſci pro recuperādiſ ꝯciuibus ſuis qui illic in captiuita te tenent̉ hoc arbitramur licite poſ ſe fieri: dūmodo nihil in mercibuſ ſuis uel alio modo ſecum illuc deferant unde poſſet ſarracenis exce pto redēptiōis articulo aliquod cō modūª aūt ſubſidiū ꝓuenire: qd̓ eti am corā te priꝰ iuramētoᵇ firmabūt Illi quoqꝫ ꝗ poſt treugā ī trāſmari nis ꝑtibꝰ facta cuꝫ ꝯmercio alexan driā adiuerīt ſi detulerit merces ꝓ hibitas cauſa lucrandi excōmuni cationisᶜ vinculum non euadūt: ſic̄ nec illi qui in perſōis proprijs nō euntes merces eis per nūciosº de ſtinarūt. Ad ultimum illos qui iu rauerunt ſe amplius in terram ſar racenorum cum mercibus non itu ros: niſi pax eſſet inter chriſtianos ⁊ ipſos: ⁊ poſt treugamᵉ factam ue nerunt illuc: conditio illa de pace

tandū. ff. de iudi. deſtitiſſe. f ¶ Non abſoluit. nec etiā a ꝑiurio: qꝛ lꝫ treuga ſit facta non tn̄ pax: ⁊ ita nō exiſtit conditio. vnde incidit in ſnīaꝫ excōicatiōis ⁊ in ꝑiu riū. ⁊ ſic treuga nō eſt pax. UUod olim. in ſateranēſi. sͣ. c. ita quorūdā. ber. b ¶ Supponimꝰ. et iā ſuppoſiti erāt ꝑ alex. in ꝯcilio late ranen̄. ita quorūdā ⁊ ſic eſt canon late ſnīe: ut pꝫ ī fi. ⁊ ita vr̄ ꝙ qui cōtra faci unt duplici excōica tiōe ſunt ligati. Sꝫ quis abſoluet tales pōt dici ꝙ ep̄i ipſo rū: qꝛ exquo papa ſibi hoc nō retinuit alijs indulſiſſe vr̄. jͣ. deſen. ex. nuper. qꝛ ſibi reſeruaſſet ſi hoc nō intēdebat sͣ. de p̄ben. graue. ī fi. ⁊. jͣ. de cri. fal. du ra. in fi. ber. i ¶ Subſidia. sͣ. eo. ita. ⁊. jͣ. e. ad liberādaꝫ. ⁊. C. q̄ res expor. nō poſ. ꝑ totū. ⁊. C. qͥ res ven. nō poſ. ꝑ totum. k ¶ Iram dei. ratuꝫ habētis ꝙ ab eccle ſia iuſte factū eſt. x xiiii. q. i. qd̓cunqꝫ. T ſi iudeos. Ingrati. ſi eniꝫ iudei iſti īgrati ſūt poſſunt pͥuari gr̄a ſibi ꝯceſſa. sͣ. d̓ do. c. vl. ⁊. xii. q. ii. octa ua diſcuſſio. ⁊. C. de reno. do. l. ul. b. m ¶ Pro gr̄a. sͣ. de fideiū. ꝑuenit. ⁊ sͣ. de renū. ſane. ¶¶ De familiaritate. Nimia familiari tas parit ꝯtēptum. ⁊. ff. de offi. ꝓcōſ. ne quicꝙͣ.§. cura. ⁊ lxxxvi. di. quādo. ⁊. ff. de offi. pre. ob ſeruanduꝫ. o ¶ Mus in pera. ut. xiii. q. i.§. ii. ver ſus fi. p ¶ Nutrices. qd̓ eſſe non debꝫ.sͣ. e. iudei. ⁊. c. ad hoc. q ¶ Effundere. cre debāt forſan corpꝰ xp̄i deſcēdere ī ſto machū ⁊ incorꝑari qd̓ eſt falſū. d̓ cōſe. di. ii. tribꝰ gradibꝰ. nō eſt iſte panis. ci bus eniꝫ aīe eſt. di. ea. credere. la. r ¶ Patiunt̉. ar. ꝗ qui pōt ꝓhibere ⁊ nō ꝓhibet ſibi im putat̉. lxxxvi. di. c. iii. ⁊. jͣ. de reg. iur. c. pe. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. c. ii. ⁊. xxiii. q. viii. p̄ter ea. arg. ⁊. jͣ. de ſen. ex. ꝙͣte p̄ſūptōnis. aut treuga habēda ab excōicatiōis vinculo nō abſoluit.¶Dem. Uod olim preceptuꝫ fuit: et infra. Sane licet hoc fuerit ī cōcilio lateranēſiᵍ diſtricte inhibitū nos tn̄ oēs illos excōicationi ſupponimus: qui iam āplius cū ſarra cenis mercīoniū habuerunt: uel ꝑ ſe uel ꝑ alios nauibꝰ: ſeu quocūqꝫ alio ingenio eis aliqua rerū ſubſi diaⁱ ſeu cōcilia quādiu inter nos et illos guerra durauerit duxerīt īpe dēda. v. igitur diſcretiōi mādamꝰ: quatenꝰ nec per uos nec ꝑ vr̄as na ues: nec alio quocūqꝫ mō aut inge nio: eis mercionia cōcilia uel alia ſubſidia trāſmittatis: ne ſi aliqui in ſua malicia īdurati ſecꝰ agere pre ſūpſerint: nō ſolū ipſo iure incidā ī excōicationē illā: uerū etiā iram dei viuētis incurrāt. ¶ Nno. iij. archiepō ſenon̄. ⁊ epō pariſien̄. T ſi iudeos quos ꝓpria culpa ſubmiſit ꝑpetue ẜuituti: pi etas chriſtiana receptet ⁊ ſuſtineat cohabitationē illoꝝ ingratiⁱ tn̄ uo bis eſſe nō debēt: ut reddāt chriſti anis pro gr̄aᵐ cōtumeliā ⁊ de famili aritateⁿ contēptū: qui tāquā miſeri corditer in noſtrā familiaritatē admiſſi: nobis illā retributionē īpen dūt: quā iuxta vulgare ꝓuerbium mus in pera: ſerpēs in gremio: et ignis in ſinu: ſuis ꝯſueuerūt hoſpi tibus exhibere. Accepimꝰ autē ꝙ iudei faciūt chriſtianas filioꝝ ſuoꝝ nutricesᵖ ⁊ quod nō tantū dicere ſꝫ etiā nefandū eſt cogitare: cū in die reſurrectionis dn̄ice illas recipere corpus ⁊ ſāguinē ieſu chriſti cōtin git ꝑ triduū antequā eos lactēt lac effūdereq faciūt in latrinā. Alia in ſuꝑ contra fidē catholicā deteſtabi lia ⁊ inaudita cōmittūt: ꝓpter que fidelibꝰ ē uerendū: ne diuinā indi gnationē incurrāt: cū eos ꝑpetrare patiunt̉ʳ: indigne que fidei noſtre cōfuſionē inducūt: ⁊ infra. Inhibe mus ergo diſtricte: ne decetero nu trices uel ſeruiētes habeāt chriſti anos: ne filij libereᵉ filijs famulenỉ ancilleʳ: ſꝫ tanquā ſerui a dn̄o repro bati in cuiꝰ mortē nequiter cōiura rūt ſe ſaltē ꝑ effectum operis reco gnoſcāt ſeruos illorum quos chri ſti mors liberos ⁊ illos ſeruoſ effe cit: ⁊ infra. Si uero nutrices ⁊ ſeruientes nō dimiſerint chriſtianos ſub excōicatiōis pena inhibeatis diſtricte oībus chriſtianis ne cum eis cōmercium aliquod audeant exercere. ¶Dem. Oſtulaſti qualiter contra iu deū ꝓcedere debeaſ: qui ma nꝰ iniecit in quendam clericū uiolentas. Ad quod breuiter reſpon demus ꝙ ſi dictuſ iudeus tue iuriſ dictionis exiſtit: ipſum pena pecu niariaˣ punias uel alia ẜm ꝙ conue nit temporali: faciens leſo ſatiſfactionemʸ congruam exhiberi. alioquin eius dominum moneas ⁊ īdi cas ut paſſo iniuriam ⁊ eccleſie ab eo ſatiſfieri faciat competenter: ꝙ ſi dominus eius neglexerit adimplere: tu chriſtianisᶻ omnibus per cenſu. ec. interdicas: ne cum ipſo iudeo antequā ſatiſfaciat preſumāt commertia exercere. ¶Dem in concilio generali. ¶ N nōnullis prouīcijs a chri ſtianis iudeos ſeu ſarracēos habitꝰ diſtinguitª diuerſitas: ſed in quibuſdā ſic quedā īoleuit cōfuſio ut nulla differētia diſcernantur. Unde contingit interdum quod ꝑ errorem chriſtiani iudeorum ſeu ſarracenorum: ⁊ iudei ſeu ſarrace ni chriſtianoꝝ mulieribꝰ cōmiſcē tur. Ne igitur tam damnate com mixtionis exceſſus per uelamē hu iuſmodi ulterioris excuſatōis poſ ſint habere diffugium: ſtatuimꝰ ut tales utriuſqꝫ ſexꝰ in omni chriſtia noꝝ prouincia: ⁊ omni tēpore qua litate habitus publice ab alijs populis diſtinguantur. In diebus au tem lamentatiōis dominice paſſio nis in publicuꝫ minime prodeant eo ꝙ nonnulli ex ipſis talibus diebus ſicut accepimus ⁊ ornatius nō erubeſcunt incedere: ac chriſtianit qui ſacratiſſime paſſionis memori am exhibentes lamentatiōis ſigna pretendunt illudereᵉ non formidāt Illud autem diſtrictiſſime inhibe mus ne in contumeliam creatoris proſilire preſumāt. Et quoniam il lius diſſimulare non debemus ob probrium: qui probra noſtra dele uit: precipimus preſumptores hu iuſmodi per prīcipes ſeculares cō digne animaduerſionis adiectiōe cōpeſci: ne crucifixum pro nobis a liquatenꝰ blaſphemareᵍ preſumāt Dem in eodem. Um ſit nimis abſurdum: ut ¶ Ablaſphemꝰ chriſti in chriſti anos vim poteſtatis exerceat: ꝗd ſuper hoc toletanūⁱ concilium pro uide ſtatuit: nos ꝓpter tranſgreſſo rum audaciam in hoc generali cō ciliō īnouamus: prohibētes: ne iu dei publicis officijs preferāt̉: quo niā ſub tali pretextu chriſtiāis plurimū ſūt infeſti. Si quis aūt eis of ficiū tale cōmiſerit ꝑ ꝓuīciale cōci liū quod ſingulis ānis precipimuſ celebrari. monitiōe premiſſa diſtri ctiōe qua ꝯuenit ꝯpeſcat̉. Officia li uero huiuſmodi tamdiu chriſtia norum communio in cōmercijs ⁊ alijs denegetur: donec in uſus pau peꝝⁱ chriſtianoꝝ ſecūdū ꝓuidētiā s ¶ Libere.i. eccleſie. non enim erit heres filius ancille cuꝫ filio libere. xxxii. qōe. iiii. dicat aliquis. ber. t ¶ Ancille.i. agar. que ſignificat ſynagogā. Libera.i. ſara que ſignificat eccle ſia. De agar ancilla ſare deſcēderūt iſti qui debēt eſſe ſerui illoꝝ qui deſcenderūt a ſara in quibus eccleſia fundata eſt. ber. u ¶ Sub excōicatōnis penaīmo excōicari poſſunt ſi cō municēt eis poſtea. jͣ. d̓ vſur. poſt miſerabilē. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. et ſic indirecte iudicat eccleſia de iudeis. ⁊ de hoc dixi. sͣ. e. ita. ⁊. c. iudei. ber. Oſtulaſti. pena pecūia ria. ad arbitriū iudicis. sͣ. de offi. lega. d̓ cauſis. quia ſpūali pena ipſuꝫ punire non pōt cū ſit exͣ eccleſiā: qꝛ nihil ad nos de his qui foris ſunt ii. q. i. multi. Quādo eccleſia poſſit punire iudeos: dictuꝫ eſt. sͣ. eo. ita. ⁊. c. iudei. y ¶ Leſo ſatiſfactionē. hoc re gulare eſt ut ſemꝑ ante abſo lutionē ſatiſfaciat leſo. ⁊. jͣ. de ſen. excōi. porro. parrochia nos. cōqueſti. ⁊ in pluribus alijs. c. ⁊ eccleſie ſatiſface̓ dꝫcui fuit facta iniuria ī ꝑſonā eius miniſtri: ut. iii. q. i. nulli. in fi. ⁊. ii. q. vii. accuſatio. b. 3 ¶ Chriſtianis. ⁊ ita indire cte excōicant̉ iudei. de hͦ dic ut dictū eſt. sͣ. eo. ita quorun dam. a ¶ N nōnullis. diſtinguit. ſic ꝑ habitū debēt. diſtī gui nouitii a profeſſis. ⁊ sͣ. d̓ ſta. regula. c. pe. ⁊ meretrix a matrona. jͣ. de ſen. ex. in audi entia. ⁊. ff. de iniur. itē apud. §. ſi quis virgines. ⁊ maſculi a feminis ꝑ crines ⁊ veſtes. xxx. di. ſi qua femina. ſic ⁊ li ber diſtīguit̉ a ſeruo ꝑ pileū. C. de lati. libe. tol. l. i.§. ⁊ qui pileati. io. b ¶ Errorē. gͦ ſi ignorant̉ com miſceat̉ chriſtianꝰ iudee dū modo nō ſit craſſa ſiue aſſe ctata ignorātia excuſat̉ in eo ꝙ iudea. ar. xxxiiii. q. ii. in le ctū. ⁊. jͣ. de cle. ex. apoſtolice. c ¶ Cōmixtionis. qꝛ nec ma trioniū inter iudeū ⁊ chriſtia nā eē pōt. xviii. q. i. caue. b. d ¶ Prodeāt. sͣ. e. quia. e ¶ Illudere. ſic reddūt nobis ꝓ grā ꝯtumeliā ⁊ ꝯtēptum. s. e. ⁊ ſi iudeos. niaria pena uel alia tꝑali ꝓut viſuꝫ fuerit iudici. sͣ. c. ꝓx. b. c. ꝓxi. ber. Um ſit. blaſphemꝰ xp̄i. xp̄m. sͣ. e. c. i. f ¶ Animaduerſionis.ſ. pecu g ¶ Blaſphemare. sͣ. eo. c. i. jͣ. ideſt iudeꝰ blaſphemās i ¶ Toletan̄. liiii. di. nulla. ⁊. jͣ. e. ex ſpeciali. k ¶ Prouinciale cōciliū. sͣ. de accuſa. ſicut olim. l ¶ Pauperū. Sic gͦ pauꝑibꝰ reſtituit̉ qd̓ iniuſte extortum eſt. ut. sͣ. de īmu. eccle. quia. ſi v̓o officiū licitū eſt tunc ſi vellet poſſet dare pauꝑibus quod īiuſte extortū eſt. xiiii. q. v. non ſane. Sꝫ ꝯͣ videt̉ ꝙ reſtituendū ſit illis a quibus eſt extortū ⁊ non pauꝑibus. jͣ. d̓ homi. ſicut dignū.§. eos. ⁊. jͣ. de vſu. cū tu. ⁊ sͣ. de iureiur. eā te. ⁊ sͣ. de deci. tua. ii. D 3

xviii. di. quoniā. hoc ideo fit in hoc caſu. qꝛ neſcit̉ a quibus extortū ſit. maior pena ponitur in ſe. c. illis qui merces prohibitas portāt ad ſarracenos. io. ¶ Dliberandaꝫ. excōicamꝰ anat hematizamus. ſicut. sͣ. e. ita. ⁊. c. ꝙ oliꝫ. n Priuationē. hoc totū habes sͣ. e. ita. o ¶ Cōmercio. totū ergo lucrū qd̓ ad eos ꝑuenit ex hoc ꝯmercio debēt dare in ſubſidiū terre ſancte in cu ius detrimentū hoc fecerunt ⁊ eſt ſimile crimini vſurarū: in quo quicquid ſorti accedit vſura eſt: vnde totū debet re ſtitui. jͣ. de vſur. ꝯſuluit. ⁊. xii ii. q. iii. putant. ⁊. c. ſe. īmo vr̄ ꝙ maius qꝛ iſti vident̉ fideꝫ chriſtianā īpugnare. vn̄ plus puniunt̉ qꝛ tantūdeꝫ ꝓ pena dare cogunt̉ in ſubſidiū terre ſancte. Et nemo dubitat grauius eſſe cōmiſſuꝫ qd̓ eſt grauius vindicatū. xxiiii. q. i. non afferamus. ⁊ in aut̉. ut fra. fi. col. ix. in fi. vbi dicit in delicto enī equali proximas eis imminere penas iuſtum putamus. p ¶ Deliquerit. ſic. sͣ. de īmu. eccle. c. vlti. ⁊ de iurepa. pa ſtoralis. ⁊ sͣ. de tē. ordi. lr̄as. ⁊.sͣ. de fo. ꝯpe. nullus. ſimile xii. q. vii. de viro. ⁊. xvii. qōe. iiii. frater ⁊ coep̄us. q ¶ Sic alias. qꝛ poterūt ſubijci verberibꝰ loco pene. xiiii. q. vi. ſi res. ⁊. xii. q. ii. fraternitas. ⁊. v. q. vi. qꝛ iuſta. r ¶ Interdicat̉. ſic gͦ pena vni us eſt metus alteriꝰ. ut. ii. q. vii. quapropter. ⁊ sͣ. de offi. or. irrefragabili. ⁊ sͣ. de trāſla. c. i. in fi. ⁊ sͣ. de ſta. regul. ea que. sͣ. de calūni. c. ii. ff. de pe. l. capitaliū.§. famoſos. ff. depo. bona fides. i. ℟n̄. ī. fi. s. ¶X ſpēali. ꝯcilio. sͣ. eo. cū ſit. ⁊. liiii. di. nulla. t ¶ Non ſuſpectū. qui fidelit̓ ⁊ ſine fraude officiū ſuū exe quat̉ ne ꝑ hoc fraus fiat chri ſtianis clericis aut eccleſiis qualis fuit ioſeph: de quo ha bes. xxii. q. ii. qd̓ ait. qui fuit diſpenſator pharaonis. b. uUlli. ſeruitio. sͣ. e. c. i. et c. iudei. ii. īmo ꝙͣcito vo ſluntas ip̄ius fuerit patefacta ꝙ velit fieri chriſtianus in li bertatē modis oībus vendi cet̉. liiii. di. fraternitatē. niſi emptus ſit cā mercimonii: ut ibi dr̄ ⁊ hic inferius. x ¶ Mercimonij. in quo caſu non fraudabit̉ ex toto iude ſiue paganꝰ dūmō infra tres mēſes illū venalē exponat: ut. c. fraternitatē. br y ¶ Solidis. Sed de qua moneta dabunt̉? ℟n̄det̉ de illa que eſt in vſu in lo co illo. ar. ff. de leg. iii. nūmis. ff. de le. i. ſi ſeruus pluriū.§. ſi numerꝰ. Quid ſi nō ſit qui ſoluat illos. xii. ſolidos? de hoc dictū eſt. sͣ. e. c. i. z ¶ Tres mēſes. eo ipſo ꝙ nō expoſuit ipſuꝫ infra tres mēſes venalē p̄ſumit̉ ꝙ nō cā mercimonii emerit ſed ad ſeruiendū ſibi. vn̄ nullo p̄cio dato ꝑducet̉ ad premiū libertatis nec admitteret̉ ꝓbatio in ꝯͣriū cū hic ſit preſumptio iu ris ex qua ius ſtatuit̉: ut. liiii. di. fraternitatē. quod. c. intellige ꝑ illud: ⁊ iſtud eſt quaſi gloſa ⁊ expoſitio illius ſi p̄ſumptio eſt. sͣ. de ſpon. is qui. vbi habes pſumptionē iuris: ⁊ ſi alius eū cōꝑaret talis emptio nō valeret ⁊ nihilominꝰ erit liber nullo precio dato ſi ſciēter emit illū. ſi ignorāter agat ad preciū ſiue ad intereſſe ꝯtra iudeū qui ipſuꝫ decepit. ff. de ꝯhen. emp. liberi homīs. ar. Et nota ꝙ fauor fidei pͥuat aliquē ſeruo ſuo: ut hic pꝫ. Itē priuat aliquē filio ſuo. s. de ꝯuer. infi. c. vlti. Itē priuat aliquē vxore ſua. sͣ. d̓ diuor. gaudemus. ⁊. xxviii. q. i. ſi infidelis. ber. a Ubius. de fide enī nullus debet dubitare ſed firmiter credere articu los fidei. sͣ. de ſum. tri. c. i. in pͥn. alit̓ ſaluus eſſe non poterit: ut ī pſal. Quicūqꝫ vult. ⁊cͣ. ⁊. xxiiii. di. quādo ep̄us. ⁊. xxiiii. q. i. aperte. nullus eniꝫ tiſubare debet in fide ut ibi dicitur. b ¶ In fide. Etiā in tenui articulo. C. de hereti. l. ii. in fi. ſic ex leui offenſa re uocat̉ libertus in ſeruitutē. C. d̓ liber. ⁊ eoꝝ libe. ſi manumiſſus. ⁊ hͦ quo ad articulos fidei qui cōtinent̉ in ſymbolo. Credo in deū: quibus per fidē ſola dioc. epiſcopi cōuertat̉ ꝗcquid fu erit a chriſtianis adeptus occaſiōe officij ſic ſuſcepti: ⁊ officiū cum pu dore dimittat qd̓ irreuerēt aſſūpſit Hoc idem extēdimꝰ ad paganos. IDem in eodem. D liberandā terrā ſanctā: et infra. Excōicamꝰᵐ preterea ⁊ anathematizamꝰ illos falſos ⁊ impios chriſtianos: qui cōtra ipſum chriſtum ⁊ populū chriſtianū ſarra cenis arma ferrum ⁊ lignamina de ferūt galeaꝝ: eos etiaꝫ qui galeas eis uendūt: uel naues: quiqꝫ in pi raticis ſarracenoꝝ nauibꝰ curā gu bernatiōis exercent: uel machinis aūt ꝗbuſlibet alijs aliquod eis im pendūt conciliū uel auxiliū in diſpendiū terre ſancte: ipſoſqꝫ rerum ſuaꝝ priuatiōeⁿ mulctari: ⁊ capiētiū ſeruos fore cenſemꝰ: precipientes ut per oēs urbes maritimas dieb dominicis ⁊ feſtiuis huiuſmodi ſētentia publice innouet̉: ⁊ talibꝰ gremiū nō aperiat̉ eccleſie: niſi totum quod ex cōmertioº tam dānato ꝑce eperint: ⁊ tātūdeꝫ de ſuo in ſubſidiū terre ſancte trāſmiſerīt: ut equo iudicio in quo deliquerintᵖ puniant̉ ꝙ ſi forte ſoluēdo nō fuerīt ſicq aliaſ reatus talium caſtiget̉: ꝙ in pena ipſoꝝ alijs īterdicat̉ʳ audacia ſimi lia preſumendi. GReg. ix. aſtoricen̄. ⁊ lucen̄. epīſ. ℟ ſpeciali quem erga illuſtrē regem Portugalie gerimuſ charitatis affectu: ⁊ infra. Māda mus: quatenus regem ipſum ſolli cite inducatis: ne in officijs publi cis iudeos chriſtianis preficiat: ſi cut in generali concilio continetur Et ſi forte r̄dditus ſuos iudeis uē diderit: uel paganis chriſtianū tūc deputet de grauaminibus inferen dis clericis ⁊ eccleſijs nō ſuſpectū adhibenda eſt credulitas: qꝛ fides eſt de re nō viſa. de peni. di. iiij. in domo. C. de ſum. tri. l. vlti. non per ſigna ſed ꝑ fideꝫ veritas eſt colenda. de conſe. di. iiii. venit ſacerdos. lau. c ¶ Credendū eſt. ergo dubius in fide teſtis eſſe non poteſt. xxiii. q. iiii. ipſa pietas. d ¶ ialios non euocat cū po teſt. ff. ad. l. aquil. ſcientiā. lxxxiii. di. error. ⁊ arg. sͣ. titu. ꝓxi. ⁊ ſi iudeos. et ii. q. vii. negligere. Sed nūquid iſtud ꝑtinet ad omnes? ℟n̄. de crimīe iaꝫ cōmiſſo ſoli prelati tenent̉ corriꝑe. xxiii. q. iiii. duo iſta. et c. ita plane: a pecca to autē cōmittēdo quilibet tenet̉ aliuꝫ corriper̄ occulte. jͣ. e. cū ex īniucto. vbi de hoc. ⁊ ar. xxiii. q. iiii. ipſa pietas. x xii. q. vi. hoc videt̉ ⁊..xciii. di. diaconi. ⁊.sͣ. de cogna. ſpi. tua. ⁊. ii. q. vii. quaꝓpter. ſed iſte due vltime ꝯcordantie intelliguntur in de nunciatōne. t. e Irmiſſime. hereticum. Hereticus multis mōis dicit̉. Ille dr̄ hereticus qui ꝑuer tit ſacra eccleſie: ut ſimoniacus.i. q. i. eos qui ꝑ pecuniā: ut. vi. q. i.§. ſed licꝫ Itē ille ꝗ ſcindit ſe ab vnitatē eccleſie vii. q. i. deniqꝫ. Itē omnis excōicatus. iiii. q. i. ꝙ auteꝫ hi. j. Itē qui errat in ex pone ſacre ſcripture. xxiiii. q. iii. here ſis. Itē qui ꝯfingit noua ſecta uel con fictā ſequit̉. xxiiii. q. iii. hereticꝰ Iteꝫ qui aliter ſentit de articulis fidei ꝙͣ ro mana eccleſia. xxii ii. q. i. hec eſt fides ⁊. c. quoniā. vel qui male ſentiūt de ſacramētis eccleſie. jͣ. e. ad abolendam. in prin. t. f ¶ Mors. vn̄ apoſtolus: Et ſi tradidero corpus meū ut ardeā cha ritatē autē non habeā nihil mihi ꝓdeſt. de peni. di. iii. circa fi. c. ſi quis. ⁊. de cōſe. di. iiii. ſolet. ⁊.i. q. i. vide ꝙͣtum bonū. g ¶ Ad ſalutē. eternā.ſ. valent tn̄ ad bona tꝑalia ꝓmerēda. ar. xxii. q. ii. ſi quilibet. in fi. ⁊ ad mitius ſuppliciū ſubeundū. de pe. di. iiii. ad fi.§. poſt etiam. ber. h ¶ Raternitatis. pelagius. Iſti duo dānati erāt in ſynodo ephe ſino de hereſi: dubitabat patriarcha antiochenus an ſcripta ipſoꝝ eſſent recipiēda? ⁊ dr̄ ꝙ non: qꝛ exquo ꝯdēnatus eſt auctor ⁊ ſcripta illius admitti nō debēt: ut. iii. q. iiii. c. nullus. xvi. di. canones. ꝙͣuis aliqua vtilia ſint ibi. ar. sͣ. de teſti. licet. ar. tn̄ quod rōne etiam bone ſnīe recipi poſſent.i. q. i. dn̄s declarauit. ⁊. xxxvii. di. ſi quid veri. ſicut ⁊ noticia legis abrogare neceſſaria eſt. di. vii. moy ſes. ⁊ papa etiā argumentat ex. l. theodoſiana abrogata. sͣ. de iudi. nouit. ſed verū eſt ꝙ ſcripta iſtoꝝ non valent etiā ſi alias bona ſint nec ſunt recipienda. jͣ. e. excōicamus.§. credētes. arg. ad hoc. xcvi. di. bene quidē. tamen rōne bone ſnīe ſcripta Origenis approbata fuerunt. xvi. q. vii. ⁊ hoc diximus. qui dānatus fuit poſt mortem. per quem iudei ſiue ſarraceni ſine chriſtianoꝝ iniuria iura regalia cō ſequatur. ¶ Dem. Ulli iudeo baptizatū: uel ba ꝑtizari uolenteꝫ emere liceat uel in ſuo ſeruitio retiner̄. quod ſi quem nondum ad fideꝫ conuerſū cauſa mercimōijˣ emerit: ⁊ poſtmo dum factꝰ ſit uel fieri deſideret chri ſtianuſdatis pro eo. xij. ſolidisʸ ab illius ſeruitio protinus ſubtrahat̉ Si autem infra tres menſesᶻ ipſuꝫ uenaleꝫ non expoſuerit uel ad ſibi ſeruiendū emerit eūdē: nec ipſe uē dere nec alius audeat cōparere: ſꝫ nullo dato precio perducat̉ ad pre mia libertatis. ¶ De hereticis. STephanus paꝑa oībus epīs. Ubius ī fide infidelis ē. Nec eis omnino cre dendumᶜ eſt: qui fidem ueritatis ignorant. F Eo papa. Ui auos cū pōt ab errore nō reuocatº: ſeipſū errare demō ſtrar. EUguſtinus de fide catholica. Irmiſſime tene: ⁊ nullate nui dubites omnem hereticum uel ſciſmaticum cum diabolo ⁊ angelis eius eterni ignis incendio ꝑ ticipādū: niſi ante finem uite catho lice fuerit incorporatus: ⁊ reintegratꝰ eccleſie: ⁊ poſt pauca. ¶ Oī homini qui eccleſie catholice non tenet vnitatē: neqꝫ baptiſmꝰ neqꝫ elemoſyna quātūlibet copioſa: nō qꝫ mors pro noīe chriſti ſuſcepta proficere poterit ad ſalutem ¶ Rego. ix. anaſtaſio antioc. Raternitatis tue: ⁊ infra. Cū celeſtinus atqꝫ pelagius in epheſina ſynodo ſint damnati: quō poterūt illa capitula recipi: quoꝝ

Q Iquis ep̄us. Sic ordina iſtā litterā. Si quis ep̄s inſtituerit hereticos heredes extraneos a cōſanguinitate ſua. vel etiā in ſtituerit ꝯſanguineos hereticos heredes aut paganos ꝑtulerit ſaltē poſt mortē ⁊c. Et ſic repete illā dictionē hereticos: ⁊ ita nullus debet inſtituere hereticū ſiue ſit ꝯſanguineus ſiue nō: ut hic pꝫ. ⁊. jͣ. ꝓxi. ep̄s. Ergo inſtituat eccleſiaꝫ exquo non habet con ſanguineos catho licos. xii. q. ii. ep̄s. qui filios. ⁊. C. eo. cognouimus. ⁊ in aūt. ut cū de appe. cog.§. dicimus. et §. ſi quis. colla. viii. qꝛ iſti heretici iam non dicunt̉ filii ueꝯſanguinei. vn̄ dr̄ ī lege ſi frater tuus: ⁊ amicus tuus: et rxor tua deprauar̄ voluerint veritateꝫ ſit manus tua ſuꝑ illos. xxiii. q. viii. le gi. ⁊ vxor eſt expelꝫ lenda. xxviii. q. i. vxor. in fi. hoc ītel lige niſi penituerīt iſti ꝯſanguinei. de licti enī veniā peni tentibus non nega mus. C. eo. manicheos. ber. k ¶ Paganos. ⁊ ita idē iuris eſt in paganis qd̓ de hereti cis. Et idem eſt de oībus qui catholici non ſunt. jͣ. c. ꝓxi. l ¶ Poſt mortē. Sic xxiiii. q. ti. ſane pro fert̉. ⁊. arg. C. e. l. manicheos. arg. ꝯͣ qꝛ crimīa morte ex tinguunt̉. xxiii. di. quorūdā. xxiiii. q. ii. c. i. Et crimē cuꝫ pena ſit extinctuꝫ. C. ſi reus uel actor mor. fue. l. ii. Hoc tn̄ ſpēale eſt in crīe hereſis in criminis deteſtatōeꝫ ut poſt mortē poſſit accuſa ri ⁊ excōicari: ⁊ ne eccleſia oret pro eo quia non fuit accuſatus in vita. ber. m ¶ N eos. etiaꝫ ſi ꝯſanguinei dic ut. sͣ. ca. ꝓxi. n ¶ Nihil cōferāt. non diſtinguit̉ in morte vel in vita gͦ nec nos diſtinguimus qꝛ nihil caꝑe poſſunt ex teſtō. jͣ. eo. excōicamus.§. cre dentes. Cauſa pietatis forte poſſet eis dare ne perirent fame. lxx. xvi. di. paſce fame. qꝛ adhuc poſſunt cōuerti ad fidē qꝛ de nemine deſperandū eſt. de peni. di. vii. nemo. ⁊. xxxii. q. ii. ancillā. ⁊ ar. etiā ad hoc. xlii. di. quieſcamus. ⁊ xi. q. iii. quoniā multos. o ¶ De reliquis. in hoc omnes pares ſunt. ar. xvi. q. i. predicator. in prin. xxiiii. q. ii. ſane profertur. Um chriſtus. ſub anathemate. quicunqꝫ ergo ꝯtrariū dixit ē Iexcōicatus qꝛ hoc dicere hereticū eſt: ⁊ heretici omnes ſunt excōicati. jͣ. e. ad abolendā. ⁊. c. excōicamus. ⁊ ꝙ chriſtus verus ſit homo ex hūana carne ſubſiſtens. habes. sͣ. de ſum. tri. c. i. ⁊ eſt arti culus fidei nr̄e: de quo habet̉ in p̄dicta cōſtitutiōe ⁊ de alijs quos ſcire debet ꝗlibet chriſtianus tenet̉ ꝑ fidē. ar. ad hoc de con. di. iiii. ante. xx. ⁊. c. baptizādos. ⁊. c. pͥma ad illos articulos de quibus tra ctat̉ in illa conſtitutione firmiter credimus: omnes indiſtincte tenent̉ tā clerici ꝙͣ laici: ſed clerici magis qui legē ꝑſcrutabiliter ſcire tenent̉. xxxviii. di. oēs pſallētes. xxiiii. di. quādo ep̄us. Quilibet gͦ tenet̉ credere ẜm ꝙ catholica tenet eccleſia: ⁊ hoc ſufficit in talibꝰ articulis dūmō nihil in ꝯͣriū ſentiat. jͣ. eo. ad abolendā. ber. ¶ ¶ Icut leo. xxiii. q. v. res omnes. r ¶ Defēſores. jͣ. e. excōicamꝰ.§. credētes. ⁊. lxxix. di. ſi ꝗs papa. ar. dānant̉ auctores. Exͣ concilio aphricano. I quis epūsˡ heredes īſtitu Cerit extrāeos a cōſāguinitate ſua: uel heręticos etiā cōſāguineot aut ꝑagāos ꝑtulerit: ſaltē poſt mor tem ei anathēa dicat̉: atqꝫ eius no men inter dei ſacerdotes nullo mō recitetur. Ex eodem. ¶ N eos qui catholici nō ſūt: etiā ſi cōſāguineiᵐ fueriūt epi Auel preſbyteri nihil conferāt. De niqꝫ hoc qd̓ de epīs ⁊ preſbyteris dictū ē: dꝫ de reliꝗs clericis exau diri. FLex. iij. remen̄. archiepō Um chriſtus ꝑfectus deus et ꝑfectus ſit homo: mādamus quatenꝰ ſub anathemateᵖ īterdicas ne ꝗs decetero audeat dicere chri ſtū nō eſſe aliquid ẜm ꝙ homo: qꝛ ſicut chriſtꝰ uerus eſt deus: ita ue rus eſt homo ex aīa rōnali ⁊ hūana carne ſubſiſtēs Exͣ cōci. lateran̄. Icut ait bealus leoq: ⁊ infra. ¶Quia in partibꝰ toloſanis he reticoꝝ quos alij gazaros: alij patarenos: ⁊ alij alijs nomībꝰ uocāt: īualuit dānanda ꝑuerſitas: eos et defenſores ⁊ receptores eoꝝ anathemati decernimꝰ ſubiacere. Et ſub anathemate ꝓhibemꝰ: ne quis eos in domo uel in terra ſua tenere uel fouere: aut negociationē cū eis exercere preſumat. Si autē in hoc peccato deceſſerit: neqꝫ ſub priuile gioꝝ noſtroꝝ ꝗbuſcūqꝫ indultoꝝ obtentū: neqꝫ ſub alia quacūqꝫ oc caſione oblatio pro eo fiat: aut īter chriſtianos accipiat ſepulturam. Ucius. iij. ¶ D abolēdā: ⁊ infra. Uniuer ſos qui de ſacramēto corporis ⁊ ſāguinis dn̄i noſtri ieſu chriſti uel de baptiſmate: ſeu de peccatoꝝ confeſſione matrīonio uel reliquis eccleſiaſticis ſacramētis: aliter ſēti re aūt docere nō metuūt: quā ſacro ſancta ro. ec. predicat ⁊ obſeruat. et generaliter quoſcūqꝫ eadeꝫ roec. uel ſinguli epiſcopi per dioc. ſuas cū cōſilio clericoꝝ: uel clerici ipſi ſede uacante cū cōſilio ſi opor tuerit vicinorū epiſcopoꝝ hereticos iudicauerint: vinculo ꝑpetui anathematis innodamus: ⁊ infra. Preſenti nihilominꝰ ordinatione ſancimus: ut quicūqꝫ manifeſte fu erint in hereſi deprehēſiᵉ: ſi clerio eſt: uel cuiuſlibet religiōis obūbra tione fuſcatus: totius eccleſiaſtici ordinis prerogatiuaº nudetur: ⁊ ſic omni officio ⁊ bn̄ficio ſpoliatus ec cleſiaſtico: ſecularis relinquat̉ᵉ ar bitrio poteſtatis animaduerſione debita puniēdus: niſi cōtinuo poſt de prehēſionem erroris ad fidei ca tholice vnitatē ſponte recurrere et errorem ſuū ad arbitriūᵍ epiſcopi regionis publice cōſenſerit abiura re: ⁊ ſatiſfactionē cōgruā exhibere. Laicus autē niſi prout dictū eſt: ab iurata hereſi: ⁊ ſatiſfactione exhibi ta: cōfeſtim ad fidē cōfugerit ortho doxam: ſecularis iudicis arbitrio relinquatur: debitam recepturus pro qualitate facinoris ultionem: et infra. Qui uero inuenti fuerint ſola ſuſpiciōe notabiles: niſi ad arbitriū epiſcopi iuxta ꝯſiderationē ſuſpitiōis: qualitatēqꝫ ꝑſone ꝓpriā innocentiam congrua purgatione monſtrauerit: ſimili ſententie ſubiacebunt. Illos quoqꝫ qui poſt ab iurationeꝫ prefati erroris: uel poſt quam ſe ut diximus proprij antiſtitis examinatione purgauerint: de prehenſi fuerint in abiuratam here ſim recidiſſe: ſeculari iudicio ſine ulla penitus audiētiaⁱ decernimus relinquendos: ⁊ infra. Statuimus s ¶ Obtentū. ſic gͦ rōne delicti ꝑdit̉ priuilegiū. jͣ. c. ꝓxi. in fi. quia priuilegium non extendit̉ ad illicitū caſū: nec tuet̉ aliquē in malo. jͣ. de ſen. excōi. nulli. et omni pͥuilegio ceſſante mali puniendi ſunt. C. vbi de cri. agi opor. aut̓. qua in prouincia. t ¶ Oblatio. quia conſtat eum deceſſiſſe in mortali peccato. xxiii. q. v. placuit ⁊ eſt ſimile. jͣ. de vſur. quia in omnibus. D abolendā. obſeruat. ſi. xxiiii. q. iii. hereſis. hͦ ergo qd̓ romana eccleſia ſer uat ⁊ mandat ab alijs obſeruari generaliter eſt obſeruā dū. xi. di. quis neſciat. Quicūqꝫ ergo male ſentit de ſacramētis eccleſie hereticꝰ eſt habendus: ut hic pꝫ. b ¶ Sede vacāte. habes h ar. ꝙ vacāte eccleſia iuriſdictio remanet penes capitulū. arlxv. di. c. vlti. xxiii. di. in noīe dn̄i. vii. qōe.i. pontifices. De hac materia plene dictuꝫ eſt sͣ. de ma. ⁊ obe. c. his que. et c. cum olim. c ¶ Deprehēſi. facti euidētia: puta qꝛ publice predicāt hereſim. ar. ff. de ritu. nup. palā §. vlti. uel legitima ꝓbatione puta per teſtes vel ex ſua cō feſſione. d ¶ Prerogatiua. arg. ꝙ cleri cus depoſitus non habet pri uilegium clericale: ⁊ hoc ꝯce dit ala. ar. liiii. di. ex antiꝗs. ī fi. quod non eſt veꝝ qꝛ tenet̉ viuere clericalit̓ ꝙͣuis ſit de poſituſ. vnde ſi hoc faciat ad hūc gaudet pͥuilegio clerica li. lxxxi. di. dictuꝫ. Et hͦ dixit hu. Si v̓o incorrigibilis eſſe tūc non ſolū ꝑderet pͥuilegiū clericale: veꝝ etiā ſeculari cu rie traderet̉. sͣ. de iudi. cū nō ab hoīe. ſed in caſu iſto ꝑdit omne priuilegiū niſi reuerta tur ut ſequitur. e ¶ Relinquat̉. Tribus enim caſibus relinquit̉ aliquis curie ſeculari ſtatiꝫ poſt depoſi tionē: in crīe hereſis ut hic. ⁊ jͣ. eo. excōicamus. Itē in crīe falſi. jͣ. d̓ cri. fal. ad falſarioꝝ. ⁊ in alio cum propter calūniā uel ꝯtumeliā quam contulit epiſcopo ſuo aliquis de poſitus eſt. xi. q. i. ſi quis ſa cerdotū. alias autē lꝫ cleric ſit depoſitus non tradit̉ ſta tiꝫ curie ſeculari: imo adhuc tenet̉ viuere clericaliter ⁊ eccleſia eū tuebit̉ ⁊ gaudet pri uilegio clericali: ut dictū eſt in ꝓxima notula. Si v̓o ſit incorrigibilis poſtea tradit̉ ẜm ꝙ dicit̉. sͣ. de iudi. cuꝫ non ab homīe. Qualiter debeat tradi dicii .jͣ. de verbo. ſigni. nouimus. Qualiter puniri debeant heretici: dicitur. jͣ. eo. excōmunicamus. f ¶ Recurrere. Sed videt̉ ꝙ etiā compelli debeat ſeruare fidē. xlv. di. de iu deis. poſtꝙͣ eſt condēnatus hereticus non cōpellit̉. ſed ſi vult ſponte redire debet recipi abiurato errore. xxiiii. q. iii. dicit apoſtolus. ⁊ in ꝑpetuū carcerē ad agendā penitentiā intrudi. jͣ. e. c. pe. ber. g ¶ Arbitriū ep̄i. arg. ꝯtra..i. q. vii. ſi quis ep̄us. illud olim obtinuit ut in ꝯci lio tantū reciperet̉ ſed hodie ſufficit qd̓ hic dicit. t. h ¶ Laicus. laici enī per eccleſiaꝫ condēnandi ſunt de hereſi: ſed iudex ſecu laris illos punire debet. nec tradit̉ laicus curie ſeculari: ſed clericus ſolūmo jͣ. de v̓bo. ſigni. nouimꝰ. qꝛ laicus ſemper eſt de foro ſeculari: ſed in caſu iſto ſentētia debet ferri per eccleſiā: executio fit ſolūmndo per iudicē ſecularem. Qualiter tales puniri debeant? dicet̉. jͣ. e. excōicamus. i ¶ Audientia. ſi. xxiii. di. in noīe dn̄i. Sed ſi volunt redire nonne debent audiri ⁊ recipi? quia eccleſia non claudit gremiū volentibus redire ad ipſam. C. de ſum. tri. inter claras. circa fi. ⁊ delicti veniā penitētibus non negamus dicit imperator. C. e. ti. manicheos. ⁊. de pe. di. iii. adhuc inſtant. videt ꝙ de beant recipi: qꝛ dn̄s non vult mortē peccatoris ⁊cͣ. xxvi. q. vi. cognouimus. et in ꝑpetuū ſed ut cōuertat̉ ⁊ in carcerē detrudat̉. jͣ. eo. c. pe. ſed audientia denegat̉ quo ad bona etiā ſi alias vellet ſe defendere: tn̄ lr̄a iſta ꝯtradicit tan.

Hodię ſeruandū eſt ꝓut tradit̉. jͣ. eo. c. penul.§. ſi qui. ber. k ¶ Iuramento. hoc idē dicit̉. jͣ. eo. excōicamus.§. moneantur. ber. l ¶ Honore. quia hoc ipſo cōtra eccleſiā eſſe videt̉: vnde dignitate debēt priuari. xxiiii. q. i. qui contra pacē. ⁊ ſi. xxxii. q. v. preceptū. m ¶ Ligandis. ſi. jͣ. e. excōicamus.§. moneantur. n ¶ Epiſcopali. ꝓpter delictū ſuū. ſi. xxv. q. ii. ita nos. o ¶ Delegatis. aucͣte generali huius decre. ſi. sͣ. de offi. or. irrefragabili.§. ceteruꝫ. ⁊ ſic rōne delicti perdūt pͥuilegiū qꝛ pͥuilegiū non dat cām delinquēdi. C. de pͥuil. ſchola. l. ii. li. xii. nec ꝑmittas nocen tes aliquibꝰ pͥuilegiis vti: ut in aut̓. de man. pͥn. ꝙ ſi delin quētes. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. ſic ⁊ remiſ ſio peccatoꝝ nō dat licentiā delinquēdi.i. q. vii. exigāt. cō ſueuit hic allegari ꝙ rōe deli cti ꝑdit̉ pͥuilegiū qd̓ non eſt veꝝ: qꝛ ſi aliqui exempti ſūt ⁊ delinquāt non ꝑdunt pͥuilegium ꝓpter hoc ſed puniri debent. Nec dicunt̉ ꝓprie re cidere in iuriſdictione ep̄oꝝ qꝛ nō cognoſcūt ep̄i iure ordinario ſed aucͣte ſibi delega ta ut hic pꝫ. ⁊.sͣ. de offi. or. irrefragabili. ⁊ ꝑinde eſt ac ſi ip̄e papa cognoſceret uel ſpe cialit̓ alijs delegaret. ꝑ abuſū enī uel ꝑ negligentiā perdit̉ pͥuilegiū. jͣ. de pͥuil. accedenti bus. ⁊. c. ſi de terra. ⁊. xi. qōe. iii. pͥuilegiuꝫ. de hoc dr̄. jͣ. de pͥuil. ex tuarum. ber. aErgētis. p̄cipimus. qd̓ facere pōt papa ratione peccati. sͣ. de iudi. nouit. ⁊ pe teſt eos dignitate priuare: ut sͣ. c. ꝓxi.§. ſtatuimus. ⁊ ꝓpt̓ alias iniquitates poteſt etiaꝫ papa remouere eos a dignitate..xv. q. vi. alius. ⁊ imperiū ipſe trāſtulit de loco ad locū ꝓpterea qꝛ nō defendebant eccleſiā. sͣ. de elec. venerabilē ut ibi notat̉. et iudex ſecula ris pōt excōicari ſi negligat face iuſticiā. xxiii. q. v. admī ſtratoreſ. ⁊ hic exp̄ſſe dr̄ ⁊ sͣ. c. ꝓx.§. pe. ⁊. jͣ. d̓ maledi. c. ii. b ¶ Miſereri. de ſola ergo mi ſericordia reſtituūt̉ bona: ut hic dr̄. ⁊ etiā epiſcopatus ut xxiii. q. iiii. ipſa pietas. v̓. iteꝫ ſi inquiūt. in fi. ⁊. q. vii. ꝙ aūt ⁊.i. q. vii. ꝯuenientibus. c Diſciplina. sͣ. de elec. cum in cunctis. lxxxii. di. plurīos in fi. ⁊. C. de emen. ꝓpin. l. vna. ⁊. ar. l. di. ut ꝯſtitueret̉. d ¶ Confiſcent̉. quod dicit hͦ hēs. vi. q. i.§. veꝝ. v̓. ſi ꝗs cuꝫ militi. ⁊. C. ad. l. iu. ma. ꝗſꝗt e Grauius. xvii. q. iiii. ſicut. qui eccleſiam. ⁊. xxiii. q. v. ſi apud. ⁊ qui in religionē diui nā cōmittit ī oīuꝫ fert̉ iniuri aꝫ ⁊ publicū cmē ꝯmittit. C. e. ti. manicheos. vn̄ grauis ē. f ¶ Exheredatio. Hic expreſſe habes ꝙ bona hereticoꝝ cōfiſcant̉: ſiue habe ant filios ſiue non. nec catholicis filiis hereticoꝝ aliquid relinquendū eſt ut hic dr̄. Sed ꝯͣ dicit. l. C. eo. ti. manicheos. ⁊. l. cognouimꝰ. ⁊ aut̓. de neſtoria nis. vbi dr̄ ꝙ filii catholici ꝓpter hoc hereditate paterna non priuant̉. Stat enī hodie huic decre. in odiū criminis ſicut in crie leſe maieſtatis vbi filii pi niunt̉ quo ad bona ut hic dicit. ⁊. vi. q. i.§. veꝝ. v̓. ſi quis cū militibus. multo fortius in iſto crīe ut hic dr̄: ⁊ hoc eſt expreſſū in ꝯſtitutōe Frederici hac edi ctali. que olim erat in quinta cōpilatōe. eo. ti. ⁊ in alio caſu etiā filii ꝓ delicto parentū puniunt̉ tꝑalit̓ vſqꝫ in quartam generationē: ẜm quod habes. jͣ. de pe. in quibuſdā. ⁊ in hac opinione fuerunt io. ⁊ laij. g Canonicas. xv. q. viii. cum multe. ⁊.i. q. iiii.§. item peccato iſrahelitarum inſuꝑ: ut comites barōes rectores ⁊ conſules ciuitatū ⁊ alioꝝ locorū iuxta cōmonitionē epōruꝫ preſtito corporaliter iuramēto: ꝓmittāt ꝙ fideliter ⁊ efficaciter: cū ab eis fue rint requiſiti: eccleſiā cōtra hereticos ⁊ eorū complices adiuuabūt: bona fide iuxta officiū ⁊ poſſe ſuū. Si uero id obſeruare noluerit: ho noreˡ quē obtinēt ſpolient̉: ⁊ ad ali os nullatenꝰ aſſumant̉. eis nihilominꝰ excōicatione ligandisᵐ: ⁊ ter ris ipſoꝝ interdicto eccleſie ſuppo nendis. ¶ Ciuitas autem que his inſtitutis duxerit reſiſtendū: uel cō tra cōmōitionē epī punire neglexe rit reſiſtētes: aliaꝝ careat cōmertio ciuitatū: ⁊ epāliⁿ ſe nouerit dignita te priuandaꝫ: ⁊ infra. Si qui vero fuerint qui a lege dioceſane iuriſdi ctionis exempti: ſoli ſubiaceāt ſe. ap. poteſtati: nihilominꝰ ī his que ſūt cōtra hereticos inſtituta ep̄orū ſubeant iudiciū: ⁊ eis in hac parte tanquā a ſe. apo. delegatisº non ob ſtantibꝰ libertatis ſue priuilegijs obſequantur. ¶ Nnocen. iij. Ergentis in ſeniū ſeculi corruptelā: ⁊ infra. In terris v̓o tēporali noſtre iuriſdictioni ſubie ctis: bona hereticoruꝫ ſtatuimꝰ pu blicari: ⁊ in alijs idem precipimꝰ fieri per poteſtates ⁊ prīcipes ſecu lares: qd̓ ad id exequendū ſi forte negligētes extiterīt: ꝑ cen. ec. ap. re. ꝯpelli uolumꝰ ⁊ mādamꝰ ut nec ad eos bona eoꝝ ulteriꝰ reuertant̉ niſi eis ad cor reuertentibꝰ ⁊ abne gantibus hereticoꝝ conſortiuꝫ mi ſereri aliquis uoluerit: ut tempora lis ſaltem pena corripiat: quem ſpi ritualis nō corrigit diſciplina. Cū enim ſecundū legitimas ſanctiōes reis leſe maieſtatis punitis capite bona confiſcentur eorum filijs ſuiſ vita ſolūmodo ex miſericordia cō ſeruata: quanto magis qui aberrā tes in fide domini dei filium ieſum offendūt: a capite noſtro quod eſt chriſtus: eccleſiaſtica debent diſtri ctione precidi: ⁊ bonis tēporalibꝰ ſpoliari: cū longe ſit grauiꝰᵉ eternā quā temporalem ledere maieſtatē nec huiuſmodi ſeueritatis cenſurā orthodoxorū exheredatio filiorū ⁊ sͣ. de fi. preſby. per totum. h I aduerſus. ꝙ ſpēaliter. hoc ſumptū eſt ex illo canone. xxiii. Odi. ꝙͣꝙͣ. Ea enī que notabiliter fiūt niſi ſpēaliter notent̉ vidē tur neglecta. ff. de iniur. itē apud labeonē.§. ait p̄tor. arg. sͣ. de ꝯfir. uti. bone. ⁊ sͣ. de dolo. c. ii. i ¶ Scriniariis.i. tabellionibus. ſic xxv. q. ii. vniuerſa. k ¶ Auxilium. cum ſint excōmunicati. .jͣ. eo. excōmunica mus. i.§. credētes. ⁊.sͣ. eo. ſicut. Sed videtur ſalteꝫ ſi cōueniatur ꝙ non ſit auxilium denegan dum: aut etiam iu ſta ſententia. sͣ. de excep. cum inter. ⁊ in pluribus. ca. ibidem hoc poteſt ha bere locū infra annū: poſtꝙͣ vero cō ſtiterit eos eſſe tales anno elapſo inter hereticos computantur niſi infra annum ſe correxerint. jͣ. eo. excōmunicamus. i.§. credē tes. et ſic heretici puniuntur. jͣ. eo. c. penul. vnde nō admittunt̉ ad aliquā defenſionem: cum ipſorum bona de beant confiſcari ſicut aliorū heretico rū: immo licite eis auferuntur ſua: ut viii. di. quo iure. x. xiii. qōe. v. nō vos. ⁊. q. vii. c. i. ii. ⁊. iii. ſed melius eſt ſi au ctoritate iudicis hͦ fiat. xxiii. qōe. iii. ſex ſunt. et. C. de pigno. l. iii. ¶ Infamie. ⁊ ita papa poteſt infa miaꝫ irrogare quo ad forum ciuile: ꝗa et tollere eam po teſt. argu. sͣ. qui fi. ſint legit. per vene rabilem. argu. ꝯtra .ii. qōe. iiii.§. hinc colligitur. Solu. hoc verum de infa mia facti nō iuris. Ber mUm ex iniuncto conuenticula. ſi cut conſpiratores. xi. qōe.i. conſpirati onum. lxxx. di. ſi quis papa. Iſti enī conſpirantur ꝯtra deuꝫ: vnde fortius ſunt puniendi ꝙͣ ſi conſpirarent cōtra hominē. sͣ. eo. vergentis. ad fi. n ¶ Simplicitatē. ⁊ male. xxxviii. di. ſedulo. o ¶ Deus eniꝫ. hic incipit īprobare factū iſtorum. p ¶ In lucē. hec eſt īprobatio ꝯtra occulta cōuenticula. q ¶ Sicut eniꝫ. hic īprobat ꝙ aſſumebāt officiū predicādi. r ¶ Non omnes. immo ſingula officia ſingulis debent eſſe cōmiſ ſa. lxxxix. di. ſingula. s ¶ Alios. ſic. jͣ. c. ꝓxi. ſicut. ⁊. xvi. q. i. adijcimus. qꝛ nullus audet p̄ dicare niſi ſacerdos: ut ibi dr̄. ⁊. jͣ. e. excōicamꝰ.§. qꝛ v̓o. vel niſi eēt miſſus: ut ibi. xxiii. q. iiii. diſplicet. ar. ibi: miſſus eſt ut qualia ⁊cͣ. t ¶ Precipuus. ⁊ pͥuilegiatus. sͣ. de ſta. regu. ꝙ dei timorē. quaſi cuiuſdā miſeratiōis pretextu debet nullatenus impedire: cū in multis caſibus etiā ſecūdū diuinū iudiciū: filij pro patribꝰ tēporaliter puniant̉: ⁊ iuxta canōicasᵍ ſanctiōeſ qn̄qꝫ ferat̉ ultio: nō ſolū in actores ſcelerū: ſed etiam in progeniē dam natorum. ¶Dem. I aduerſus nos terra confu F geret: ⁊ īfra. Quia plus time ri ſolet ꝙ ſpecialiterʰ iniūgit̉ quā ꝙ generaliter īperat̉: uobis aduoca tis ⁊ ſcriniarijsⁱ firmiter īhibemꝰ: ne hereticis credētibꝰ fautoribus uel defenſoribꝰ eorūdem in aliquo preſtetis auxiliūᵏ cōſiliū uel fauorē Nec eis in cauſis uel in factis uel aliquibꝰ litigātibꝰ ſub eoꝝ examīe ueſtrū patrociniū prebeatis: ⁊ pro ipſis publica inſtrumēta uel ſcripta facere nullatenꝰ attentetis: quod ſi contra preſūpſeritis: ab officio ue ſtro ſuſpenſos ꝑpetue uos decerni mus infamieⁱ ſubiacere. ¶ Dem vniuerſis chriſti fidelibꝰ tam in ur be meten̄. quā ī eiꝰ dioc. ꝯſtitutis. Um ex iniūcto: ⁊ infra. Licꝫ autē deſideriū intelligendi di uinas ſcripturas: ⁊ ẜm eas ſtudiū adhortādi reprehēdendū nō ſit: ſꝫ potius cōmēdandū: in eo tn̄ appa rent quidā laici merito arguēdi: ꝙ occulta cōuenticulaᵐ celebrant offi ciū predicatiōis chriſti ſibi uſurpāt ſacerdotum ſimplicitatēⁿ eludūt: et eorū cōſortiū aſpernant̉ qui talibꝰ nō inherent. Deusº enim lux uera que omnē hominē uenientē in hūc mūduꝫ illumīat: in tantū odit oꝑa tenebraꝝ: ut apoſtolos ſuos in mū dū vniuerſū predicaturos euange liū omni creature miſſurus eis pre ceperit aperte dicens. Quod dico uobis in tenebris dicite in lucēᵖ: ⁊ quod in aure auditis: ſuꝑ tecta pre dicate: ⁊ infra. Sicutq enī multa ſūt mēbra corporis. oīa uero nō eūdē actū habēt: ita multi ſūt ordines in eccleſia: ſꝫ nō oēsʳ idē habēt officiū quia ẜm apoſtolū aliosª dn̄s dedit apoſtolos alios prophetas: alios autē doctores ⁊ cetera. Cum igitur doctorū ordo ſit quaſi precipuus in eccleſia: nō debet ſibi quiſqꝫ īdit ferēter p̄dicatiōis officiū uſurpare.

y ¶ Rogate. xxi. di. in nouo. ergo qꝛ iſti non erāt miſſi nec ſacerdo tes predicare non debebant. x ¶ Forte. hic opponit qꝛ poſſit ei opponi ab alio. ⁊ ita ſtatim rn̄det y ¶ Nō ſufficit. bene dicit: qꝛ ⁊ ſi martyres etiā aliqua mandāt fieri ſtatim nō ſunt facienda ſed ante eſt ut ſciamꝰ illos impetrare a deo q̄ poſtulant. l. di. ſi quis p̄poſtera. ⁊. xl .ii. di. quieſcamus. argu. ber. a ¶ Miraculi. nec iſtud ſtatim credē dū eſt qꝛ qn̄qꝫ miracula fiunt ꝑ ma los.i. q. i. teneamꝰ. b ¶ Uirgam. de cō. di. ii. reue. e ¶ Cicet auteꝫ. hie īprobat ꝙ deludebāt ſimplicitatē ſacerdotū. ber. d ¶ Labia ſacerdotis. xliii. di. ſit re ctor. ⁊ xi. q. i. ſacer dotibus. e ¶ Cuſtodiūt.i. cu ſtodire debent. f ¶ Exquirūt. ſubdi ti.ſ. a ſcholaſticis. xxxviii. di. ſedulo. ber. ¶ ¶ Cege moſarca. nec quiſꝙͣ reſpōdꝫ ad obiectionē quaꝫ poſſent facere iſti heretici. b ¶ Aſina. ut. ii. q. vii. ſecuti ſunt. ⁊.§ item cū balaam. i ¶ Tenet̉. ad correctōnē quilibet tene tur ſicut hic dicit. ⁊ hoc intellige de oc culta correctōe ſiue rep̄henſione. ar. xx iii. q. v. non putes. ut hic dicit. ſed ma nifeſte corripere ꝑ tinet ad p̄latos uel ad illos qui habēt aliquā poteſtatē in aliquos. xxiii. qōe. .iiii. duo iſta. ⁊. ca. forte. pater eniꝫ fi liū pōt corripere et p̄latus ſubdituꝫ et occulte ⁊ māifeſte. vn̄ apoſtolꝰ. argue obſecra increpa: ut xlv. di. c. i. ⁊ viii. q i. ꝙ autē. ſed filius non pōt publice re prehēdere ſiue cor riper̄ patrē nec ſub ditus p̄latū: ut hic ſequit̉ in littera. ⁊ xxi. di. nolite. erubeſcit enī lex filios caſtigaturos parētes in aut̓. de nup. §. ſed ꝙ ſancitū eſt col. iiii. v̓ſus fi. per vnā colla. ⁊ hec eſt canonica correctio ẜꝫ euangelicā veritatē: ut occulta ad omnes manifeſta ad p̄latos uel ad alios aliquā poteſtatē habētes ꝑtineant ut hic diſtinguit. ⁊ ſic pōt intelligi. ii. q. i. ſi peccauerit. ⁊ eſt ad hoc. xxii. q. v. hoc videt̉. Ad denunciationē v̓o euangelicā que exigit admonitionē ⁊ ꝓbationeꝫ ut. xlv. di. ſed illud. v̓. neqꝫ illud. ⁊ sͣ. de teſti. in oī negocio. ⁊. ii. q. i. ſi peccauerit. que fit ad penitentiā videt̉ ꝙ quilibet teneat̉. argu. ii. q. vii. quapro p̄ter. sͣ. de cogna. ſpiri. tua. dūmodo ꝑſona ſit honeſta ⁊ bone fame quia viles perſone non admittunt̉ ad denunciationē. sͣ. de ſponſa. cum in tua. vbi de hoc. Naꝫ ẜm apoſtolū quō predicabūt niſi mittant̉. Et ueritas ipſa prece pit apoſtoliſ. Rogateᵘ dn̄m meſſis ut mittat operarios in meſſe ſuam. Quod ſi forteˣ quis argute reſpon deat: quia tales īuiſibiliter mittūt̉ a deo: ⁊ ſi nō viſibilit̓ mitant̉ ab ho mine: cū īuiſibilis miſſio multo ſit dignior quā viſibilis: ⁊ diuina lōge ſit melior quā humana. poteſt rōna biliter rn̄deri: ꝙ cū īterior illa miſ ſio ſit occulta: nō ſufficitʸ cuiquā. vn̄ tātū aſſerer̄ ꝙ ipſe ſit miſſus a deo: hoc ꝗlibet hereticus aſſeueret: ſed oportet aſtruat illā īuiſibilē miſſionē ꝑ oꝑationē miraculiª. uel ſcripture teſtīoniū ſpeciale. Unde cū dn̄s uellet mittere moyſen in egy ptū ad filios iſrahel: ut crederēt ei ꝙ mitteret̉ ab ipſo: dedit ei ſignū ut cōuerteret virgam in colubre: et virgam iterū reformaret. Ioānes quoqꝫ baptiſta ſpeciale ſue miſſio nis teſtīoniū ꝓtulit de ſcriptura di cens. Ego uox clamātis in deſerto dirigite viā dn̄o: ſicut ait iſaias pro pheta: ⁊ infra. Licet autēᶜ ſciētia ſit ualde neceſſaria ſacerdotibꝰ ad do ctrinā: quia iuxta uerbū ꝓpheticū labiaº ſacerdotis cuſtodiutᵉ ſcientiā et legē exquirūt ex ore eius: nō eſt tn̄ ſiplicibꝰ ſacerdotibꝰ etiā a ſcho laſticis detrahēdū: cū in eis ſacerdotale officiū dēat honorari: ꝓpt̓ quod dn̄s in legeᵍ precepit: dijs nō detrahes ſacerdotes ītelligēs: qui propter excellētiā ordinis ⁊ officij dignitatē deoꝝ noīe nūcupant̉: et īfra. Nec quiſquā ſue preſūptiōis audaciā illo defēdat exēplo: ꝙ aſi naᵇ legit̉ reprehēdiſſe ꝓphetā: uel qd̓ dn̄s ait. Quis ex uobis arguet me de peccato; cū aliud ſit fratrē in ſe peccātē occulte corriꝑe: qd̓ ꝗſqꝫ tenet̉ⁱ efficere ẜm regulā euāgelica ī quo caſu ſane pōt ītelligi ꝙ balaā fuit correptus ab aſina. Et aliud eſt fratrē ſuū delinquētē reprehen dere manifeſte: qd̓ utiqꝫ nulli lꝫ ẜ euāgęlicā v̓itatē. nā ꝗ etiā dicit fr̄i fatue: reus erit gehēne igniſ. Rur ſus aliud eſt quod prelatꝰ ſpōte de ſua confiſus īnocentia ſubditoꝝ ſe accuſationi ſupponitᶠ: in quo caſu premiſſumᵐ domini uerbum debet intelligi: ⁊ aliud eſt: ꝙ ſubditus nō tam animo reprehendendi quā de trahendi exurgit temerarius ī pre latū: cū ei potius incūbat neceſſitas obſequendi. Quod ſi forte ne ceſſitas poſtularet: ut ſacerdos tāquā īutilisⁿ ⁊ indignꝰ a cura gregiſ debeat remoueri agendum eſt ordinateº apud epiſcopum ad cuius officium tam inſtitutioᵖ quaꝫ deſti tutio ſacerdotum noſcitur pertinere. ¶Dem in concilio generali. Xcōicamus itaqꝫ et anathematizamꝰ oēm hereſim extol lentē ſe aduerſus hāc ſanctā ortho doxā ⁊ catholicā fidē: quā ſuperiꝰ expoſuimꝰ: ꝯdēnantes hereticos uniuerſos quibuſcūqꝫ noībus cē ſeantur: facies quideꝫ diuerſas ha bētes: ſꝫ caudas adinuiceꝫ colliga tas: qꝛ de uanitate ꝯueniūt: ī id ipſū. Dānati uero pn̄tibꝰ ſecularib ptātibꝰᵇ aūt eoꝝ balliuis relinquāturᶜ animaduerſiōe debita puniēdi clericis priꝰ a ſuis ordinibꝰ degra datis: ita ꝙ bona huiuſmodi dam natoꝝ ſi laici fuerint ꝯfiſcēt̉ᵉ: ſi v̓o clerici applicētur eccleſijs a quibꝰ ſtipendia eceperūt. Qui aūt īuēti fuerīt ſola ſuſpitiōeᵍ notabiles: niſi iuxta ꝯſideratiōem ſuſpitiōis qua litatēqꝫ ꝑſōe ꝓpriā īnocētiā ꝯgrua purgatiōe mōſtrauerīt: anathema tis gladio feriant̉: ⁊ uſqꝫ ad ſatiſfa ctionem ꝯdignā ab oībus euitent̉ ita ꝙ ſi per annū in excōicatione ꝑ ſtiterint: extunc uelud heretici ꝯdē nētur. moneantur aūt ⁊ inducātur ⁊ ſi neceſſe fuerit per cenſuram ec cleſiaſticā ꝯpellantur ſeculi ptātes quibuſcūqꝫ fungāt̉ officijs: ut ſicut reputari cupiūt ⁊ habernfideles: pro defenſione fidei preſtent publi ce iuramētū: ꝙ de terris ſue iuriſdi ctiōi ſubiectis uniuerſos hereticoſ ab eccleſia denotatos bona fide ꝓ uiribꝰ exterminare ſtudebūt: ita ꝙ āmodo quādocūqꝫ quis fuerit in ptātem: ſiue perpetuam: ſiue temporalem aſſumptus hoc teneatur caꝑitulum iuramento firmare. ¶ Si uero dominus temporalis requiſitus et monitus ab eccle ſia ſuam terram purgare neglexe

l ¶ Neglexerit. iudex qui negligit facere iuſticiā excōicat̉. xxiii. q. v. adminiſtratores. ⁊ facit litē ſua. ea. cā. ⁊. q. ii. dn̄s. ⁊. iii. q. vii. qui ſine. ar. ⁊ in aut̓. ut diffe. iu.§. penul. ⁊ vlti. colla. ix. ⁊. ii. q. vi. ſicut. m ¶ Abſolutos. jͣ. eo. c. vlti. ⁊ ita papa pōt ꝓpter hereſim deponere omnes tā laicos ꝙͣ clericos a dignitatibus ſuis: ut. s. e. ad abolendā.§. ſtatuimus. ⁊ sͣ. ē. vergētis. vbi de hoc. n ¶ Dominii. ar. ꝙ ꝓpter delictū vnius alius puniri non debet quoniā pena debet te nere ſuos auctores.sͣ. de his que fi. a ma. par. ca. queſiuit. C. de pe. ſancimus. ⁊ iniquū eſt aliquē alterius odio p̄gra uari. C. de inoffi. teſta. ſi ꝗs in ſuo. ar. ꝯͣ. sͣ. e. uergētis. o ¶ Accinxerint. arg. ꝙ aucͣte eccleſie bellū fieri poteſt. xxiii. q. viii. igit̉ hortatu. xv. q. vi. aucͣtem. lxiii. di. adrianus qd̓ verum eſt cōtra inimicos fidei ⁊ contra illos qui eccle ſiam īpugnant. p ¶ Receptatores ⁊ defenſo res. ſine quibus heretici manere diu nō poſſunt. ar. ff. de offi. p̄ſi. cōgruit. ff. de recep. l. i. vnde merito iſti ſunt puniēdi: īmo grauiꝰ delinquūt qui alioꝝ errores defendūt ⁊ acrius puniri debēt. xxiiii. q. iii. qui alioꝝ. ⁊ iō ſimili pe na cū hereticis puniunt̉. xi. q. iii. qui cōſentit. ⁊. jͣ. e. c. pe. in fi. ⁊. C. de his qui latro. occul. l. i. etiā ſi eſſent cōſanguinei. ar. xxvii. q. i. de filia. ⁊.sͣ. eo. ſi quis epiſcopus. vbi de hoc q ¶ Sit etiam inteſtabilis. iſti eniut hic pꝫ a quolibet actu legitimo repellunt̉ nec dona re nec vēdere nec ꝯͣhere poſ ſunt: ꝓut hec oīa traduntur C. eo. manicheos. r ¶ Danēt̉. ſic. sͣ. e. fraternitatis. vbi de hoc. ſi. sͣ. de teſti. lꝫ ſic etiā ſcriptura vel ſnīa publice excōicati non valet. sͣ. d̓ re iudi. ad ꝓbandam. ⁊ sͣ. de excep. exceptionē nec reſcriptū. sͣ. de reſcript. dilectus.i. ⁊ hoc eſt qd̓ ſequit̉. idē in ſimilibꝰ p̄cipimus obſeruari. tamē de reſcripto impetrato ab excōicato ſecus eſt qꝛ re ſcriptū non ſumit aucͣtem ab impetrāte ſed a cōcedēte. de quo dic ut. sͣ. de excep. pia. in notula. ſed mirum. s ¶ Exerceat̉. ut. l. di. qꝛ tua. hic habes ar. ꝙ qui in maiori dignitate eſt plus punitur ⁊ ita circūſtātie aggrauāt vīdictā. ar. xxxii. q. v. qui vide rit. ⁊.xxv. q. i. nulli fas. ⁊. xl di. homo xp̄ianus. Crimen eniꝫ auget ꝑ dignitatē. ff. de re mili. omne delictum.§. i. ⁊ xix. di. nulli. ⁊ qui magnus ſi ne cōparatōe creatus fuit ſine venia dānatus eſt. de pedi. ii.§. prn̄cipiū eniꝫ. ⁊.sͣ. de iureiur. cū quidā. ibi hoc ſoluitur. ber. t ¶ Percellant̉. quia qui parti cipat excōicato ſcienter ⁊ non ſe corrigit excōicandus eſt. jͣ. de ſenten. excōi. ꝙ in dubiis. xi. q. iii. qui cōicat. u ¶ Ap. ſpēali. hic reſeruat ſibi ꝑapa abſolutionē ſiue reſtitutionē taliuꝫ ergo ꝑ hoc alijs ꝓhibuiſſe videt̉. ſi. s. de p̄ben. de multa. in fi. ⁊. c. graue. in fi. ⁊ ſic ecōuerſo exquo ſibi nō ſeruat: alijs indulgere videt̉. jͣ. de ſen. ex. nuper. ⁊ eſt ad hoc ar. ꝙ ep̄i diſpenſare poſſunt vbi papa nō ſeruat ſibi diſpenſationeꝫ. Quare ergo papa ſibi ſpēaliter reſeruauit talē reſtitutionē niſi ut alijs ꝓhi beret? ⁊ lꝫ ep̄us ipſuꝫ reſtituere ad officiuꝫ ſuū non poſſit tamē reconciliare ritⁱ ab heretica feditate: per metro politanū ⁊ ceteros cōprouinciales epōs excōicatiōis vinculo īnodet̉. et ſi ſatiſfacere cōtēpſerit infra ānū ſignificet̉ hoc ſūmo pontifici: ut ex tūc ipſe uaſallos ab eius fidelitate de nūciet abſolutosᵐ: ⁊ terrā expo nat catholicis occupandā: qui eam exterminatis hereticis abſqꝫ ulla cōtradictione poſſideant: ⁊ in fidei puritate conſeruēt ſaluo iure domi nijⁿ prīcipalis: dūmodo ſuper hoc ipſe nullū preſtet obſtaculū: nec ali quod impedimētū opponat: eadē nihilominꝰ lege ſeruata circa eos qui non habent dn̄os principales Catholici uero qui crucis aſſūpto caractere: ad hereticoꝝ ext̓miniū ſe accinxerintº illa gaudeāt indulgē tia: illoqꝫ ſācto priuilegio ſint mu niti: que accedētibus in terre ſācte ſubſidiū cōcedūtur. Credētes pre terea receptatoresᵖ defēſores ⁊ fau tores hereticoꝝ excōicatiōi decernimus ſubiacere: firmiter ſtatuēteſ ut poſtquā quis talium fuerit excō municatione notatus: ſi ſatiſfacere contēpſerit infra annū: extunc ipſo iure ſit factus īfamis: nec ad publi ca officia ſeu concilia: nec ad eligē dos aliquoſ ad huiuſmodi: nec ad teſtimoniū admittat̉: ſit etiā inteſta bilisq: ut nec teſtādi liberā habeat facultatē: nec ad hereditatis ſucceſ ſionem accedat. Nullus preterea ipſi ſuꝑ quocūqꝫ negocio: ſed ipſe alijs rn̄dere cogat̉. Quod ſi forte iudex extiterit: eius ſnīa nullā obti neat firmitatē. nec cauſe alique ad eius audiētiā ꝑferant̉. Si fuerit ad uocatꝰ: nullatenꝰ eius patrociniū admittat̉: ſi tabellio inſtrumēta cō fecta ꝑ ipſū nullius ſint momēti: ſꝫ cū auctore dānato dānent̉ʳ: et in ſimilibꝰ idem precipimꝰ obſeruari. Si v̓o clericus fuerit: ab oī officio et bn̄ficio deponat̉: ut ī quo maior eſt culpa: grauior exerceat̉ˢ vīdicta Si qui autē tales poſtquā ab eccle ſia fuerint denotati euitare cōtēpſe rint: excōis ſnīa uſqꝫ ad ſatiſfactionē idoneā ꝑcellant. Sane clerici nō exhibeāt huiuſmodi peſtilētibꝰ ecclīaſtica ſacr̄a: nec eos chriſtiane p̄ſūant tradere ſepulture: nec elēo ſinas aut oblatiōes eoꝝ ꝑcipiāt: ali oquin ſuo priuent̉ officio: ad quod nūquā reſtituāt̉ abſqꝫ īdulto ſe. ap pōt ipſuꝫ eccleſie. sͣ. eo. ad abolendam.§. i. vbi de hoc. a ¶ Priuilegia. p̄textu pͥuilegioꝝ participare excōicatis non poſſūt jͣ. de ſen. excōi. nulli. ⁊ in hoc caſu poſſunt ab ep̄o loci tanꝙͣ a delegato a papa puniri. sͣ. e. ad abolendā. in fi. vbi de hoc. b ¶ Niſi mittant̉. sͣ. eo. c. ꝓxi. vbi de hoc. ala. c ¶ Alia cōpetenti. ꝓut viſuꝫ fuerit ſu periori. sͣ. de of. de leg. de cauſis. d ¶ Totā viciniam. arg. ꝙ vniuerſitas poteſt preſtar̄ iuramentū calūnie. ſic xxxv. q. vi. ep̄us. in ſynodo. ſic. s. de ac cuſa. ſicut olim. e ¶ Moribus. hec oīa ſuſpitionē indu cunt. xli. di. ꝗſquis lxxxvi. di. inferiorē xxiii. q. viii. p̄terea ff. ad. l. aquil. ſcientiā. ff. de his ꝗ no. infa. quid gͦ.§. i. f ¶ Indicare. ii. q. vii. quapropter. et ar. xxii. q. i. ſi quis per capilluꝫ. g ¶ Purgauerint. Nota deficientem in purgatōe puniēdū. sͣ. de ſimo. de hͦ ⁊. c. inſinnatum. h ¶ Relapſi. iſti ma gis puniendi ſunt: deterior nanqꝫ dolus eius cognoſcit̉ qui interruptā iterū liteꝫ deſeruit ꝙͣ qui ſemel ceptā de liquit. in aut̓. de litig.§. edita. in fine. colla. viii. i ¶ Iurare. per iura mentū debet quis purgare conſciētiā ſuā de hereſi. de cō ſe. di. ii. ego berengarius. ⁊.i. qōe. vii. quotiēs. vnde ſi in rare non vult ꝓ cō dēnato debet habe ri: ſicut qui de cali nia iurare nō vult: actor cadit a cā: ⁊ reus ꝓ condēnato habet. sͣ. d̓ iura. ca lū. c. vlti. ⁊. C. eo. ti. cum iudices.§. ꝙ ſi actor. Et eſt ſi milis illi qui neqꝫ defendit neqꝫ exhi bet ⁊ cōdēnatur ut cōtūax. ff. de noxa. quotiēs.§. in ptāte Tenui enī religiōe iuramenta etiā neceſſaria cōtennūt. sͣ. de ſimo. ⁊ ſi queſtiones. ⁊. C. de fi. inſtru. l. vl. ber. k ¶ Indiciis. Nota ꝙ ꝑ indicia probat̉ crimē. sͣ. e. c.§. ꝓxi. ibi: ꝙ ſi quis ⁊c. et ii. q. viii. ſciant. ⁊. xxxii. q. i. dixit dn̄s. ⁊. jͣ. de pͥuil. cum olim. i. ⁊. C. de rei ven. indicia. Itē habes hic ꝙ ꝓpter negligentiā remouetur p̄latus. ar. sͣ. c. ꝓxi. in fi. ⁊ i. q. i.§. ecce cum ber. Icut. ſub ſpecie virtutū. sͣ. e. c. ꝓxi.§. qꝛ v̓o. xli. di. ſepe vicia. qꝛ p̄textu pietatis non eſt īpietas cōmittenda. xxx. q. i. noſce. ⁊ ita nullus pōt predicare niſi mittatur: vn̄ dn̄s ait diſcipulis ſuis: Euntes p̄dicate euangeliū omni creature: ⁊ iubēte dn̄o in toto or be diſꝑſi ſunt. xxi. di. in nouo. vn̄ iſaias. Ecce ego mitto me. viii. q. ſpecialiª: ſimilit̓ ꝗlibet regularis: ꝗbꝰ etiā hoc īfligat̉: ut eoꝝ priuile giaª in illa dioceſi nō ẜuent̉: in qua tales exceſſus preſūpſerit ꝑpetrare Quia v̓o nōnulli ſub ſpecie pieta. tis virtutē eius. iuxta qd̓ apoſtolus ait abnegātes auctoritatē ſibi uēdi cāt predicādi: cū idē apoſtolus di cat: quō predicabūt niſi mittant. oēs qui ꝓhibiti uel nō miſſi preter auctoritatē ab ap. ſe. uel catholico epō loci ſuſceptā publice: uel priua tim predicatiōis officium uſurpare preſūpſerint: excōicatiōis vinculo īnodent̉: ⁊ niſi quācitius reſipuerint: alia cōpetēti pena plectantur. Adijcimꝰ inſuꝑ ut quilibet archiepūs uel epūs ꝑ ſe aut ꝑ archidia conum ſuum: aut alias honeſtas idoneaſqꝫ ꝑſonas his aut ſaltem ſemel in ano ꝓpriā ꝑrochiā: ī qua fama fuerit hereticos habitare: cir cumeat: ⁊ ibi tres aut plureſ bōi te ſtimonij uiros: uel etiā ſi expedire uidebit̉ totā uiciniāᵈ iurare ꝯpellat ꝙ ſi quis ibidē hereticos ſciuerit: uel aliquos occulta cōuēticula cele brātes: ſeu a cōi cōuerſatōe fideliū uita in moribꝰᵉ deſſidētes: eos epi ſcopo ſtudeat indicare. Ipſe aūt epus ad pnīam ſuā cōuocet accuſa toſ: quiniſi ſe ab obiecto reatu pur gauerintᵍ: uel ſi poſt purgationem exhibitā in priſtinā fuerit relapſiᵗ ꝑfidiaꝫ canonice puniātur. Si qui uero ex eis iuramēti religionē ob ſtinatiōe dānabili reſpuētes iurar̄ forte noluerint: ex hoc ipſo tanquā heretici reputent̉. Volumꝰ igitur ⁊ mandamus: ⁊ in uirtute obediē tie diſ. pre. ut ad hec efficaciter exe quenda epī per dioc. ſuas diligēter inuigilēt: ſi canonicā uelint effuge re ultionē. Si quis.n. epūs ſuper expurgādo de ſua dioceſi heretice prauitatis fermento: negligēs fue rit uel remiſſus: cū id certis indici is apparuerit: ⁊ ab epāli officio deponat̉: ⁊ in locū ipſius alter ſub ſtituatur idoneus: qui uelit ⁊ poſſit hereticā confundere prauitatē. QReg. ix. archiepō mediolan̄. Icut in uno corpore: ⁊ infra. Ꝙ Cum igit̉ nōnulli laici predi care preſumat ⁊ uerēdū nimis exi ſtat: ne uicia ſub ſpecieⁱ uirtutū ſub intrēt: nos attendentes ꝙ doctoꝝ ordo eſt in eccleſia dei quaſi preci

.i. in ſcripturis. ⁊.xvi. q. i.§. hoc idem. arg. ff. de tuto. ⁊ cura. vbi. et .l. pretor. m ¶ Apoſtolos. ſic. sͣ. e. cū ex iniūcto. Nec vniuerſitas alia poterat ratōe ſubſiſtere niſi huiuſmodi magnus eā differētie ordo ſeruarꝫ lxxxix. di. ad hoc. Laici ergo cuiuſcunqꝫ ordinis ſint uel meriti p̄dicādi officium nō debēt aſſumere. Xcōmunica Cmus. cōueniunt.s. e. excōicam qꝛ ad eundē finem tēdūt.ſ. deceptōis. o ¶ Puniēdi. ⁊ hoc totū habes sͣ. e. excōicamus. ſed qua liter iſti heretici pu niri debēt ẜꝫ leges poſtꝙͣ per eccleſiā ſunt ꝯdēnati ut hic dicit: vltimo ſuppli cio puniunt̉ ꝑ iudi ces ſeculares cum diſtinctione ut vr̄: ut docētes vltimo ſupplicio: addiſcē tes v̓o. x. libris auri: ut. C. eo. ti. quicūqꝫ. ad fi. Sꝫ con tra. C. de mathe. culpa. vbi dr̄ culpa ſimilis eſt tā ꝓhibi ta diſcere ꝙͣ docer̄: non eſt cōtra. qꝛ. l. quicūqꝫ. intelligit̉ de illis qui nondū didicerūt ſed cā ad diſcendi ad hereticos acceſſerūt. ſi āt ad actū ꝑueniſſent ſimili pena punirē tur: ut docētes. ẜm l. illam culpa. p ¶ Si qui aūt. ab hͦ loco vſqꝫ ad fi. ad ditū eſt aliud totuꝫ babes.sͣ. eo. excōi camus. ⁊. c. ad abo lendam.§. i. ⁊. ii. q ¶ Deprehēſi. pub lice ita ꝙ notoriuꝫ uel etiā condēnati. Si v̓o poſtea redire voluerint recipi endi ſunt: qꝛ eccleſia non claudit gremiū redeuntibꝰ ad ipſaꝫ. C. de ſum. trini. inter claras. circa fi. ⁊ delicti veniā penitētibus damus. C. eo. ti. manicheos. ita tamē ut in ꝑpetuū carcerē ꝑmaneant: ut hic pꝫ. Sic ⁊ ſimoniaci in monaſterio ſub ꝑhenni pena detrudāt̉.i. q. i. reperiunt̉ ⁊.sͣ. de ſimo. quoniā. quia ⁊ ipſi heretici cēſent̉.i. q. i. eos qui. ⁊. vi. qōe. i.§. ſed licet. ¶Bſolutos. ipſo iure exquo manifeſte lapſi ſunt. ſi. xv. q. vi. iu ratos. nos ſanctoꝝ. ⁊ eſt arg. ꝙ papa poteſt abſoluere laicū a iuramento fidelitatis. ar. predictoꝝ. c. quia ad ipſuꝫ ſpectat interp̄tatio iuramenti. sͣ. de elec. venerabilem. s ¶ Pacto. Ergo ſi ſub pena aliquis tenet̉ eis aliquid ſoluere certa die lꝫ non ſoluat non incidit in penā: ⁊ eodē modo ſi ꝑ iuramentū quod eſt veꝝ: qꝛ in illa obligatōe ⁊ iuramēto tacite ſubintelligatur ſi talis ꝑmanſerit cui cōicare liceat. xxii. q. ii. ne quis arbitretur. ff. de ſolu. cum quis. i. ℟n̄ſo. sͣ. de iureiur. quēadmodū. ⁊ sͣ. eo. excō municamus.§. credētes. ber. Uod a p̄deceſſore. Octauiano. hic octauianus filius ioannis maledicti vocatus fuit victor: ⁊ vixit annis. ix. ⁊ mēſibꝰ vij. eo mortuo ſucceſſit ei Guido iſte qui vocatus eſt Paſca lis: iſti duo ſciſmatici fuerūt quoꝝ facta hic dānant̉. ber. b ¶ Irritas. ut. ix. q. i. ordinatōnes. ⁊ hoc intellige qd̓ dicit irritas ꝙͣtū ad executionē: niſi cū eis fuerit diſpēſatuꝫ. jͣ. c. ꝓxi. vel niſi ordinatus ꝓbaret ſe neſciuiſſe illū fuiſſe ſciſmaticū qui ordinauit: ut ix. q. i. ordinatōes. ſic.i. q. i. ſi quis a ſimoniacis. quia tūc diſpenſat̉ cū eis quia ꝯferunt ſacramenta dūmodo in forma eccleſie: ſed nō executionē quia eam non habent. c ¶ Alienationes. ſic. xii. q. ii. alienationes. d ¶ Firmitate. qꝛ dū eccleſia habet paſtorē hereticū uel ſciſmaticuꝫ vacare intelligit̉. sͣ. de preſcrip. c. i. vnde nō valēt que a tali prelatō puus: mādamus quatenꝰ cū alios dn̄s apoſtolosᵐ dederit: alios pro phetas: alios uero doctores: īterdicas laiciſuniuerſis cuiuſcūqꝫ or dinis cenſeant̉ uſurpare officium predicandi. ¶ Dem. Xcōmunicamus ⁊ anathema tizamus uniuerſos hereticoſ catharos: patharēos paupereſ de lugduno paſſaginos ioſeppitos ar naldiſtas: ſperoniſtas: ⁊ alios qui buſcūqꝫ nominibus cenſeantur: fa cies quideꝫ habētes diuerſas: ſed caudas adinuicem colligatas: qꝛ de uanitate conueniūtᵏ in id ipſuꝫ. Dānati uero ꝑ eccleſiā ſeculari iu dicio relinquatur animaduerſiōe debita puniēdiº clericiſ prius a ſuis ordinibꝰ degradatis. Siᵖ qui aūt de predictis poſtquā fuerint depre henſiq redire uoluerint: ad agendā ꝯdignā penitentiā in perpetuo car cere detrudant̉. Credētes autē eo rum erroribus hereticos ſimiliter iudicamus. IDem. ¶ Bſolutosʳ ſe nouerint a debito fidelitatiſ dominij ⁊ totius obſequij quicūqꝫ lapſis manifeſte in hereſim aliquo pactoˢ quacūqꝫ firmitate uallato tenebant̉ aſtricti. De ſciſmaticis. Ex concilio lateran̄. Uod a predeceſſor̄ no ſtro: ⁊ īfra. Ordinatio neſ ab octauianoª ⁊ gui 1 done hereſiarchis factas ⁊ ab ordinatis ab eis irritas eē cēſemꝰ adijciētes: ut qui dignita tes eccleſiaſticas ſeu bn̄ficia ꝑ dc̄oſ fiunt in preiudiciū eccleſie. xii. q. ii. ſi qua de rebus. Sed pone qd̓ talis p̄latꝰ acquiſiuit aliqͣ eccleſie: videt̉ ſimilit̓ ꝙ non teneat. cōmodū eniꝫ cū incomodo cōpenſari debet. ff. de neg. ge. ſi negocia. credo tn̄ ꝙ illud in fauorē eccleſie introductū eſt ꝙ ſi acquirit teneat nec caſſabit̉ quia quod fauore alicuius introductū eſt non conuenit in eiꝰ leſionē retorqueri. C. de leg. qd̓ fauore. ⁊. ff. de mino. ſi iudex. vin. e ¶Raternitati. diſpenſatū Nota ꝙ non ſufficit ad ꝓbandū diſpenſationē cū ali quo factā ꝙ a tali ordinatus ē qui ſciebat eū indignū ⁊ ꝙ cū eo poterat diſpēſare. sͣ. de cleri. ꝯiug. diuerſis fallaciis. ⁊. li. di. qui in aliquo. in fi. lx. xxi. di. quicunqꝫ. in fi. vbi de ponit̉ ꝯcubinarius ordinat ab eo qui ſecū poterat diſpen ſare. Exigit̉ ergo ut intēdat diſpenſare ꝙ expreſſa cā pre ſumit̉. l. di. clerico iacēte. xvi q. i. cū pro vtilitate. lv. di. pri ſcis. poterit autē ꝓbari diſpi ſatio ꝑ teſtes: vel ſi occultum eſt peccatū ꝯfiteat̉ ep̄o in ſecreto ⁊ petat diſpenſationē ⁊ obtineat lr̄as ſuꝑ hoc. Si v̓o publicū fuerit crimē ⁊ publi ce diſpenſatū eſt poſtea accu ſari non poterit.s. de fi. pre ſby. ex tua. ⁊ sͣ. de accuſa. de his. Si v̓o diſpenſet̉ in occul to adhuc pōt accuſari: qꝛ etiā poſt penitentiā pōt quis ac cuſari. xxxiii. qōe. ii. admone re. vin. f ¶ Poteſtatē. alias niſi habe ret poteſtatē nil eſſet actū. sͣ. de ꝯſue. ad noſtrā. ⁊. C. ſi a nō ꝯpe. iudi. l. vlt. ⁊ hoc forte iō dicit qꝛ ipſe quidē ſciſmati cus cōuerſus ad vnitatē eccleſie ⁊ receptꝰ in ordine ſuo cū ordinato a ſe diſpēſare nō poſſet ſicut nec ep̄s ſimonia cus cū ordinato a ſe diſpenſare nō poteſt.i. q. v. p̄ſentiū ibi non ep̄o. q. d. ſi pecunia eſſet data ep̄o ipſe non poſſ diſpenſare cū eo qui dedit. ⁊ quia hic papa nō retinet ſibi diſpenſationē alijs ꝑmittere videt̉. ſi enī ipſe tantū diſpēſare poſſet ſibi hoc reſeruaſ ſet. ut. sͣ. ti. ꝓxi. excōicamus.§. ſane. ſed potius credo ꝙ ſolus papa poſſit diſ penſare cū eo qui ſcienter ordinē a ſciſmatico recepit. ar. sͣ. de elec. quia diligentia. ſicut papa ſolus diſpēſat cū eo qui in apoſtaſia ordinē recepit. jͣ. titu. ꝓxi. c. vlti. ⁊ hoc ſatis innuit̉ ex eo ꝙ dicit ab ea ꝑſona que poteſtatē ⁊cͣ. Io. tamē dicit ꝙ ep̄us diſpenſat cū ſciſmatico. ar. l. di. ut conſtitueret̉. Reterea. apoſtaſia. Eſt autē triplex apoſtaſia.ſ. ꝑfidie qn̄ quis rece g dit a fide. ii. q. vii. non pōt. Inobediētie: qn̄ quis trāſgredit̉ preceptū I sͣ. de ma. ⁊. obe. ſi quis venerit. ⁊. c. illud. Irregularitatis: cū quis recedit ab ordine ſuo ſiue ſumpte religionis. ut hic. ⁊. l. di. c. vlti. ⁊ dr̄ apoſtata ideſt retro ſtās. xxvi. q. vl. c. vlti. nō obſeruetis. ⁊ apoſtata teſtis eſſe uel aliū accuſare non pōt. iii. q. iiii. ſi quis a ſuo. ⁊. c. beatus. vin. h ¶ Liberari. ar. ꝯͣ. jͣ. de ſen. ex. ſi v̓o aliꝗs. illud intelligit̉ qn̄ clericus lꝫ tōſu ra non portat alias clericaliter ſe habet: iſti v̓o tanꝙͣ laici ꝑ oīa ſe habebant vel ſic: non denegat̉ hoc quin capiētes tales ſint excōicati ſed eccleſia nō pre cipit illos liberari. ſic. sͣ. ne cleri. uel mona. c. ii. Si v̓o tertio eſſent admonit ⁊ ſe nō correxerint nullo pͥuilegio poſtea gauderēt. jͣ. de ſen. ex. in audiētia. ⁊ c. ꝯtingit. ⁊ ſi de talibus vis intelligere: qd̓ hic dicit planū eſt. X litteraꝝ. inſano. ⁊ vere inſano. de ꝯſe. di. iiii. qui bis. l. di. qui in ali C C quo. xxiiii. q. i.§. his auctoritatibus. k ¶ Iniuriā. qd̓ fieri non debet.i. q. i. ꝙ quidā. de cōſe. di. iiii. oſtendit̉. ⁊. xxii i. q. i.§. his aucͣtibus. ſed quid eſt facere iniuriā ſacramēto? dixit vin. aīe infligit̉ quedā imago ſiue pictura vel caracter. vnde ſi alia imago ſupponeret̉ illa pͥma pictura obfuſcaret̉: ⁊ ita videt̉ obfuſcari primū ſacramentū. l ¶ Accolitus. ſupple qui miniſteriū ſuū preſtitit rei nefande. m ¶ Minor etas. ar. ꝙ etati minori non ſubuenit̉. de ꝯſe. di. iiii. eos. ⁊. c. qui bis. ⁊.xv. q. i.§. ut itaqꝫ. in fi. ⁊. ff. de mino. auxiliū.§. in delictis. ibi niſi qͣten miſeratio ⁊cͣ. ar. ff. e. ſi ex cauſa.§. nunc videndū. ſed illud verū eſt ꝙ minor ſciſmaticoſ acceperit: careāt īpetra tis. ¶ Alienatiōesᶜ quoqꝫ que ꝑ eoſdem ſciſmaticos ſeu ꝑ laicos fa cte ſūt de rebꝰ eccleſiaſticis: omni careāt firmitate ⁊ ad eccleſias ſine omni onere reuertant̉. Si quis au tem contraire preſumpſerit: excōi cationi ſe nouerit ſubiacere. Illos uero qui ſponte iuramentum de te nendo ſciſmate preſtiterūt: a ſacriſ ordinibus et dignitatibꝰ decerni mus manere ſuſpenſos. Nno. iij. biſuntin̄. archiepō. Raternitati tue: ⁊ īfra. Pri orem quē a ſciſmatico aſſeriordinatū: ab officio poteris repel lere incūctanter: niſi legitime pro bauerit ſecum fuiſſe miſericorditer diſpenſatumᵉ: ⁊ ab ea perſona que ſuper hoc poteſtatem habuerit dipenſandi. ¶ De apoſtatis ⁊ reiterantibus baptiſma ALex. iij. C Reterea clerici qui reli. cto ordīe clericali ⁊ hītu ſuo ī apoſtaſiaᵍ tāquā laiCe ci ꝯuerſant̉: ſi in crimini bꝰ ꝯprehenſi teneant̉: ꝑ cenſuram eccleſiaſticā n̄ precipimꝰ liberari. ¶Dem abbati ſancte genouefe. E lr̄arū tuaꝝ tenore perpen dimꝰ ꝙ quidā egritudīe lōga cōfecius īſanoⁱ ſortilegaꝝ mulierū credēs cōſilio ut ſanaret̉: per itera tionē fecit īiuriāᵏ baptiſmatis ſacra mēto: ⁊ īfra. Quia ergo tua nos du xit prudētia cōſulēdos qualiter pu niri debeat accolitus quē minor

n ¶ Intentio. vnde facile abſtergitur hec culpa propter fraternam pietatem. xxii. q. ii. ſi quelibet. o ¶ Non valebit. nā delicti manifeſtatio diſpenſationē ꝓhibet ꝓpt̓ ſcandalū qd̓ non eſt in occulto: īmo poſt actā penitentiā ⁊ in ſuſceptis remanere: ⁊ ad alios ꝓmoueri pōt preter reos homicidii. sͣ. de tēpo. or. c. vlti. p ¶ Religionis. ex hoc videt̉ ꝙ ingreſſus religionis non tollit irregularitatē exquo ſine diſpenſatiōe ꝓmoueri nō poteſt. ar. ꝯͣ. sͣ. de fi. p̄ſby. c. i. ⁊. lvi. di. c. i. ⁊. in aut. de mo. in pͥn. colla. i. vbi dr̄ ꝙ ingreſ ſus religionis omnē tollit irregularitatē: tollit etiā ingratitudinē. xix. q. vlti. nō liceat. So. irregularitas illa que cō ſurgit ex ꝓprio delicto nō tol lit̉ ꝑ ingreſſuꝫ religionis ſed fauore religionis cū eo diſpē ſat̉: ut hic. ⁊. jͣ. de eo qui fur. or. re. c. i. cū v̓o. ſurgit ex deli cto ꝓprio: ut. jͣ. de pur. ca. ac cedēs. tunc ꝑ ingreſſuꝫ religi onis tollit̉ illa irregularitas: ita ꝙ ſine diſpēſatōne poteſt ad ordines ꝓmoueri: ut in cō trariis ſed non ad dignitatē ſine diſpēſatiōe. jͣ. de pe. in ꝗbuſdā. sͣ. d̓ fi. p̄ſby. c. i. quidā dicūt ꝙ in neutro caſu tollit̉ ſed refert̉ tantū ad facilitatē diſpenſandi. ber. Ue fraternitati. habitū Elericalē. qui habitū cler ricalē abijcit: niſi trina moni tiōe premiſſa etiā ipſuꝫ reſu mat ꝑdit pͥuilegiū clericale jͣ. de ſen. excōi. in audiētia. et c. contingit. ii. r ¶ Tolerādi. Sed quare nō ſunt tolerādi in habitu ſeculari cū liceat illis qui ſunt in minoribus ordinibus vxorē recipere ⁊ cum ea morari. .sͣ. de cleri. coniuga. ca. i. xxxii. di. ſi qui v̓o. c. lectores. et e. ſeriatim. apoſtata enī excōi catus non eſt ut ceſſet oīs ob iectio. Intellige qd̓ hic dr̄ de eo qui infamatus eſt in ordine ſacro uel in aliqua ꝓfeſſi one cui non licet vltra ad ſeculū redire. vn̄ tolerandi nō ſunt in habitu ſeculari ſed ꝑ cenſurā eccleſiaſticā cōpellēdi: niſi ſe purgauerint accuſa tore deficiēte redire ad ordi nē uel religionē. ar. sͣ. de reg. c. pe. ⁊.xx. q. iii. eos ꝗ ſemel. īmo incarcerari poſſunt. jͣ. e. c. pe. ne dānabiliter euagent̉ de alijs inferioribus ordinibus ꝯſtitutis intelligi non poſſet qꝛ poſſunt renū ciare in totū ordini clericali. sͣ. de vi. ⁊. hone. cle. c. vlti. ⁊ sͣ. de cle. cōiug. ioan nes. ⁊. c. penul. ⁊. vlti. a ¶ PUidā. ut nouo. iſtud non tenet̉ cōſecutiue ſed ironice. hͦ dr̄ qꝛ non indu C unt nouū hoīeꝫ exquo reliquias pͥoris hoīs retinent. b ¶ Duabus vijs. niſi qn̄qꝫ rōne officij. iii. q. vii.§. tria. in fi. ⁊ sͣ. de preſump. litteras. ⁊. ff. de rei ven. inter officiū. ſed illud ignorauit ꝙ preſtaret patroci niū in re ſua. c ¶ Lana. xvi. q. vii. in noua. ⁊ sͣ. de elec. cum cām. ⁊ nemo debet claudicare ī duas ꝑtes. xlix. di. c. vlti. ⁊ nemo poteſt duobus dn̄is ſeruire. xxvi. di. acutiꝰ. ⁊.s. de cleri. ꝯiug. diuerſis fallatiis. Nemo autē filius dei ⁊ diaboli ſimul eē poteſt. de pe. di. i.§. itē ut xp̄s ait nec duobus dn̄is ſeruire: ut ibi. d ¶ Uolūtatis. ſicut enī libero arbitrio homo obediēs ſerpēti perijt: ſic ſe gr̄a dei vocante ꝓprie mētis cōuerſione ſaluet̉. ſed tn̄ ſi conditōali ꝯditione coacti fidem ſuſcipiūt eam ſeruare cogunt̉. xlv. di. de iudeis. ⁊. c. i. ⁊. ii. ⁊. xxiii. qōe. v. ad fidem. ⁊ hic. e ¶ Retroire. quia qui poſuerit manū ad aratrum ⁊ reſpexerit retro non eſt aptus regno dei. sͣ. de voto. magne. ſic. xii. q. i. ſcimus. in fi. de peni. di. iiii. ſi refugientes. verſus fi. di. ¶ Nobis. minis. cōminando diuinū iudiciū. ii. qōe. i. ſi peccauerit. xiiii. q. vl. ſi res. xxvii. q. i. c. vlti. ⁊ sͣ. de tēpo. or. c. vl. g ¶ Blandicijs. blādicijs enī ⁊ non aſperitatibus ad fidē eſt aliꝗs inuitādus. etas ⁊ intētioⁿ fraterne ſalutis excu ſare videt̉. diſ. t. preſentibꝰ lr̄is. r. ꝙ ad ſuꝑiores ordines ꝓmoueri: ſi publicū eſt quod ꝓponit̉: nōº ualebit: niſi ad religionē tranſire uo luerit: ut fauore religionisᵖ ipſius circa eum ualeat diſpenſari. Si v̓o occultū eſt promoueri poterit: ⁊ ex ceſſū ſuū dignis penitētie fructibꝰ expiare. Nnocen. iij. Ue fraternitati: ⁊ infra. Suꝑ ( ſecūdo articulo inqui. t. duxi mus reſpōdendū: ꝙ clerici qui ſūt de apoſtaſie crimīe infamati: qui vi delicet abiecerūt habitū clericalē nō ſunt in ſeculari habitu tolerādi ſꝫ per diſtrictionē eccleſiaſticā coer cendi: donec deficiente probatiōe ad infamiā abolendaꝫ purgationē canonicam curauerint exhibere. Dem in concilio generali. Uidaꝫ ſicut accepimꝰ qui ad ſacri vndam baptiſmatis uolūtarie acceſſerunt: ueterē hominē oīno non exuūt: ut nouo ꝑfectius induant̉: cū prioris ritus reliquiaſ retinētes chriſtiāe religiōis decorē tali cōmixtione confūdant. Cū aūt malędictus ſit homo qui terrā dua bus vijs ingreditur: ⁊ indui ueſte non debeat lino lanaqꝫ contexta: ſtatuimꝰ: ut per prelatos eccleſiaꝝ talis obſernātia ueteris ritus om nimode cōpeſcat̉: ut quos chriſtiane religioni libere uolūtatis arbi triū obtulit: ſalutifere coactiōis ne ceſſitas in eius obẜuatiōe ꝯſeruer cū minus malū exiſtat viā dn̄i non agnoſcere: quā pꝰ agnitā retroire. ¶ Onorius. iij. archiepō turonen̄. ¶ Nobis petijt tua. f. edoceri: quid de apoſtatis ſit agendū cū in cuſtodia detinent̉: qui minis uel blandicijsᵍ nullatenꝰ poſſūt in duci ut abiectū habitū reaſſumāt. xlv. di. qui ſyncera. īmo ⁊ premiis quandoqꝫ. xxiii. q. iiii. debet hō. tamē ſi iſti apoſtate per huiuſmodi non proficiunt fiat ꝙ hic dicit̉ quod intelligo de his qui ſunt in ſacris ordinibus aut in aliqua ꝓ feſſione. ut. s. eo. tue. h ¶ Reſeruet̉. ſicut reſeruat̉ vita de miſericordia filiis eoꝝ qui crimē leſe maieſtatis ꝯmittunt. vi. q. i.§. veꝝ. verſus fi. ſi ꝗs cū militibus. vt vitam ſibi penaꝫ exiſtiment. lxxiiii. di. quorundā. ſic cleri cus poteſt vxorem ſuaꝫ ligare. xxxiii. q. ii. placuit. ut ſic pena docēte humiliter debeat obedit̉ sͣ. de elec. cū in cun ctis. ⁊. xxvii. q. i. ſi homo eſſes. i ¶ Reſipiſcāt. tunc cuꝫ venia poterint recipi quia eccleſia non claudit gremi um redeūtibꝰ. C. de ſum. trini. inter claras. in fi. ⁊ ē ar. .i. qōe. vii. ſi quis omnem. f ¶ Unſultatōni. diſpenſatione ro. pontificis. hic gͦ papa reſeruat ſibi diſpenſationeꝫ. ſic .sͣ. de hereti. excōicamus.§. ſane. ſic .sͣ. de fi. preſby. c. penul. ⁊. vlti. Item ſi iterata vnctione fuerit maculatus. i. q. vlti. c. ſaluberri mu. in fi. Item qui rebaptizati ſunt. d̓ ꝯſe. di. iiii. qui bis. ⁊. c. eos quos. Iteꝫ ⁊ qui in ſubuerſiōe fidei ordinationeꝫ recipiūt ab hereti cis i. q. vii. ꝯueniētibus. in fi. in quibus caſibus ſolus papa poteſt diſpen ſare: tn̄ ſi ad aliam religionē tranſiſſet ⁊ ordineꝫ ibi ſuſce piſſet ſine diſpenſa tione poſſet in ſuſcepto ordine mini ſtrare. sͣ. de tempo. ordi. ex parte. quia ordinem non ſuſce piſſet in apoſtaſia. Eniens. iracundie calore. xi. qōe. iii. ira ſepe. ⁊. ca. cum a pud. Ber. ¶ Interfecit. ſic. jͣ. c. proxi. de pena iſtius habes. C. eo. ti. l. b vna. ẜm canones non ita puniunt: quia deus non vult morteꝫ peccatoris ſed ut conuertatur ⁊c. xxvi. qōe. vii. cognouimus. et. xxiii. qōe. vlti. his a quibus. de hac pena ſcd̓m canones dicitur infra eo. ca. vltimo. c ¶ Multos. ſimile. xxxi. qōe.i. quomodo virginibus. et ſimile. sͣ qui cleri. uel vouen. veniens. ſi autē non eſſet preſumptio de ipſius incontinentia non daretur ſibi licentia contrahendi ꝓpter crimen ſuuꝫ. xxxiii. q. ii. in adoleſcentia. Ntelleximus. abiurare. ⁊ male: quia quos deus coniunx it homo non ſeparet. xxxiii. qōe. ii. c. ii. ⁊ ob hanc cauſam eā maritus dimittere non poſſet. xxxii. q. ii. quicquid. ⁊. qōe vii. omnes cauſationes. e ¶ Iuramento. tale iuramentum illicitum fuit. sͣ. de iureiuran. tua nos. tamen in hoc non multum peccauit quia compulſus hoc fecit ſed potius debuit quelibet mala pati ꝙͣ malo cōſentire. xxxii. qōe. v. ita ne. vnde iurare nō debuit quia ſine periculo ſalutis eter ne ſeruare non potuit iuramentū: mitius tamē agetur cum ea pro pter filios quos debet nutrire. Ad quod tibi breuiter. r. ꝙ tales ſi uolueris poteris ſub graui cuſtodia carcerare: ita ꝙ ſolūmodo vita ſibi miſera reſeruet̉ʰ: donec a ſue preſūptiōis neꝗtia reſipiſcātᵗ ¶ Dem archiepō lugdun. Onſultationi. t. b. r. ꝙ mona chus aliquē ſacruꝫ ordinē in apoſtaſia recipiens quātūlibet ſuo fuerit recōciliatus abbati: ⁊ recep rit penitentiaꝫ: abſqꝫ diſpenſatiōe ro. pon. miniſtrare non poterit. in ordine ſic ſuſcepto. ¶ De his qui filios occiderūt. ¶Lex. iij. tornacen̄. epō. Eniēs ad nos. m. mu lier lachrymabili nob̓ cōfeſſione monſtrauit ꝙ cū de quodā filiū ge nuiſſet: ⁊ ille ſibi turgi do vultu īproperaſſet ꝙ filius eiuſ nō eſſet: ipſa iracūdie calore ducta eundē filiū interfecit: ⁊ infra. mā. damꝰ quatenꝰ eā labores īducere ut ad aliquod monaſteriū tranſeat in quo peccata ſua ꝑpetua peniten tia deploret. Si aūt repugnāte car nis fragilitate ad hoc induci nolue rit: ei licētiā in dn̄o nubēdi tribuas qꝛ turius nobis vr̄ ut in dn̄o nubat vni ſoli: quā īhoneſte multos admittat. ¶ Ucius. iij. pariſien̄. epōNtelleximꝰ ꝙ. m. mulier fi¶ liam paruā furore accēſa diabolico iugulauit: ꝓpter quod dn̄s terre maritū eius ipſā cōpulit abiurare. Quia v̓o illā alios haber̄ filios ītimaſti: mādamꝰ quatenus ita ſuꝑ hoc ꝓuideas: ꝙ ſui ſceleris penā luat: ⁊ ſaluti eiꝰ ac filioꝝ ꝑ tuā ꝓuidētiā ꝯſulat̉: ⁊ nō obſtāte iuramēto qd̓ a viro dictꝰ dn̄s ꝓponit̉ extorſiſſe: eā ſicut expedire videriſ eidē viro reſtituas: ita ꝙ filios ſuos libere poſſit ⁊ pacifice gub̓nar̄.

¶E infantibus. pena. Sed ſi non conſtat eos interfectos a pa tre uel matre ſed euentus fuit cā mortis non debet eis penitentia imponi quia nō peccauerūt lꝫ hoc nō ꝯſtet tamē ad cautelā tutius eſt ꝙ inde penitentiā agāt qꝛ forſitā minorē diligentiā illis adhibuerūt. ar. xxiii. q. v. excōicatoꝝ. ⁊. xxxiiii. q. ii. in lectū mariti. quia bonaꝝ mētiū eſt ibi culpa timere vbi culpa nō eſt. sͣ. de obſer. ieiu. cōſiliuꝫ.§. ii. ⁊. v̓. di. ad eius v̓o. ⁊. jͣ. de pe. ⁊ remiſ. queſitū. et ar. sͣ. de ſponſa. iuuenis. ⁊ hoc ẜm di ſcretionē pietatis: ut hic dicit ad arbi triū imponētis: ut ī c. queſitum. Si v̓o ſponte hoc fecerūt tunc grauiſſima pe nitētia debet eis īponi aliquātulum maior ꝙͣ ꝓ alio ho micidio qꝛ magis peccare vident ꝓpriū filiū occidēdo ar. jͣ. de homi. cum iuramento. ⁊. jͣ. de pe. di. i.§. aut facta ⁊ ẜm leges fortiori pena puniunt̉. C. eo. ti. l. vna. ⁊. ff. ad .l. pōpo. de parricidiis. l. i. ſi non caſu ſed culpa graui pre cedēte tunc penitē tia. vii. uel. v. ānoꝝ eſt eis imponēda. ar. l. di. ſi qua femi na. ſi quis ſpōte. et jͣ. de pe. ⁊ re. queſitū. ſi v̓o leuis cul pa p̄ceſſit poſſꝫ im poni penitētia triū annoꝝ: ut hic dicit Si aūt nulla p̄ceſ ſit culpa uel negligētia de iure in nul lo ſunt puniēdi. ar. .jͣ. de homi. ex lr̄is. .i. ſed ad cautelam ut dictuꝫ eſt debet imponi ꝓpter am 7 biguū duplicitatis cōſideratis oībus circūſtantiis. de peni. di. v. cōſideret. ⁊. jͣ. de peni. ⁊ remiſ. is qui. t. g ¶ Euentus. l. di. ſtudeat. I a patre. ſciēte ipſo. ſi. liiii. di. ſi ſeruus ſciēte. ⁊ sͣ. de his que fi. a p̄la. ſi. ꝯſen. ca. c. ii. ⁊ ita eſt hic ar. ꝙ qui tacet ꝯſē tire videt̉. ut. lxv. di. ſi forte. ⁊. xxvii. di. diaconus. vbi de hͦ i ¶ Ratū habēte. rati enī habitio in maleficijs retro trahit̉ ⁊ mādato cōparat̉. ff. de vi ⁊ vi ar. l. i.§. ſed cū quis. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. cū ad ſedē. in fi. ⁊ generaliter dicit lex ꝙ omnis ratihabitio retro trahit̉ C. ad mace. l. ſi filiuſfa. Ber. k ¶ Pietatis officio. ⁊ reuera relegato qꝛ debuerūt viſcera eius cō moueri ſuꝑ filio ſuo. sͣ. de preſūp. afferte. ⁊ paternus affectus oēm vincit affectū. C. de cura. fu. l. vlti. l ¶ Liberatus. de iſtis expoſitis habes. lxxxvii. di. c. vl. ⁊ intelligas illud ẜꝫ iſtud. No. gͦ ſuꝑ hͦ aūt exponit̉ infans ſciēte patre uel dn̄o ſeu patrono: aut ignorāte. ſi ſciente ⁊ nō ꝯͣdicēte uel ratū habēte ex poſitus ſit filii ſic expoſiti ſui iuris exiſtant: liberti in ingenuitatē: ſerui ī libertatē eripiant̉ ⁊ multomagis ſi ipſemet ipſū expoſuit qꝛ nec dicere ſuū poſtea poterit qui ꝑeuntē ꝯtēpſit. C. eo. ti. l. ii. ⁊. iii. tenor quaꝝ hic ꝯp̄hendit̉. ſi enī ipſuꝫ alere non poterat eū in xeno ne mittere debuit: vel alit̓ quo poterat adiurare. C. de lati. li. tol. l. vna.§. ſed ſcimꝰ. ⁊ videt̉ ꝙ tanꝙͣ homicide dānent̉: vt. lxxxvii. di. c. vl. et. ff. de libe. aguo. necare. vn̄ expoſiti ſanguinolēti dicunt̉. C. e. in rubrica. ſi v̓o ignorāte vel inuito nō p̄iudicat ei quin poſſit illū repetere ſed reſtituet expēſas niſi a fure vēdicet̉. C. e. l. i. ⁊ hoc in pͥn. vbi dicit ſciēte eo aūt ratū habēte: gͦ ſi ignorāte vel ꝯͣdicēte non nocet patri vel dn̄o. c. illud ſi expoſitꝰ. intelligit Hu. qn̄ infans expoſitus eſt ab alio ꝙͣ a patre uel dn̄o vt tūc poſſit repeti poſt ꝯteſta tionē publice facta. jͣ. x. dies: vt ibi dr̄. ⁊ hͦ. c. non ꝯͣdicit. ber Dem. E infantibus autem qui mor tui reperiuntur cum patre ⁊ matre: ⁊ non apparet utrum a patre uel a mr̄e oppreſſus ſit ipſe uel ſuf focatuſ vel propria morte defunctꝰ non debent inde ſecuri eſſe parentes nec etiam ſine pena: ſed tamen conſideratio debet eſſe pietatis: vbi non voluntas: ſed euent mortis cauſa fuerit. Si autem eos non latet ipſos interfectores eſſe: ſcire debent ſe grauiter deliquiſſe. Quidam autem penitentiam triū annoruꝫ iudicant eſſe debere: quo rum vnum peragāt ī pane ⁊ aqua. De infantibus ⁊ languidis expo ſitis. ¶Regorius nonus. Ia patre ſiue alio ſciēteʰ ipſo aut ratum habēteʳ relegato pietatiſ officio infans expoſitꝰ E extitit: hoc ipſo a pote ſtate fuit patria liberatus. nā ⁊ hoc caſu in ingenuitatem libertus ⁊ ſer uus in libertatem eripitur: quod ⁊ de predictis cuiuſcunqꝫ etatis lan guidis:ʰ ſi expoſiti fuerīt: vel ſi ali cui eorum alimenta īpie negari cōtigerit: eſt dicēdum. Sane qui hoſ ſuſcipiunt: nō poſſunt propter hoc ī eoꝝ ꝑſōis ius aliquod vēdicar̄ⁿ. ¶ De homicidio voluntario: vel caſual Inerodo. Iquis per induſtriā occiderit proximū ſuum ⁊ per inſidias: ab altari meo euelles eū ut moriatur. 2 m ¶ Languidis. idē iuris ē circa p̄dictas ꝑſonas cuiuſcūqꝫ etatis ſint: ſi lan guide fuerīt ſiue alimēta eis īpie negent̉ ut tā filii ſui iuris efficiant̉ ꝙͣ ſerui ⁊ liberti in libertatē ⁊ ingenuitatē eripiant̉ ꝗ habēt hos ꝓ derelictis. ff. ꝓ dere li. l. vlt. ⁊. C. de lati. li. tol. l. vna.§. ſed ſcimus. nec ad eoꝝ bona vlterius aſpirabūt: ut.§. ſed ſcimus. ſic ⁊ abbas debet recolligere monachū ſuū ne dānabiliter euaget̉ ne pereat. sͣ. S̓ regu. ⁊ tranſ. ad reli. c. vlti. ꝙ ſi non fecerit: ⁊ ille in ſeculo remanens aliqua acquirat et ſic moriat̉: monaſteriū quod neglexerit illū ab ipſius bōis maneat ſegregatū. ar. p̄dicti §. ⁊ eſt hic arg. ad hoc ꝙ cre derē ſi monaſteriū ipſū expu lit: vel etiā ſi redire voluit ſal ua ordinis diſciplina ⁊ nō fu it admiſſus qꝛ ſic īpie alimē ta negauit. n ¶ Vendicare. immo liberi erūt ⁊ ſibi acquirūt: ut. C. e. ti. l. vl.§. ſcimꝰ. circa mediuꝫ a Iꝗs induſtriā. ſecꝰ ſi caſu. ar. xv. q. i. ſi ꝗs n̄ iratꝰ. ⁊. jͣ. in pluribꝰ. c. b ¶ Per inſidias. ſi. xxiiii. di. §. de his. iſte ꝗ ꝑ aggreſſiōis inſidias occidit ab eccleſia ī munitatē nō hꝫ. d̓ tali loquiī hic ne publicus latro. sͣ. de īmu. ec. inter alia. ⁊. C. qn̄ li. vni. ſine iudi. ſe vin. l. i. ⁊. ii. ⁊ xvii. q. iiii. ſicut antiꝗtus. Itē qui ea ſpe ī eccleſia vel cimiteriis delinquūt ut ibi liberēt̉ nō defendūt̉ ibidē. sͣ. d̓ īmu. ec. c. vl. ⁊ ita iſte euellet̉ ab al tari ſi cōfugerit illuc. c ¶ Interfeciſti latronē. nō in telligas de publico nocturno depopulator̄ agroꝝ qꝛ licitū eſt occider̄ illū. C. qn̄ li. vni. ſine in. l. i. ⁊. ii. ſꝫ n̄ clericis. b. d ¶ Ad imagineꝫ. xxxiii. q. v. hec imago. vn̄ facies hoīs q̄ facta eſt ad imaginē celeſtis pulchritudinis minime ma culet̉. C. d̓ pe. ſi ꝗſ ī metallū. e ¶ Lanea veſte.i. cilicio. l. di. in capite. f ¶ Ab eſcis. iiii. di. deniqꝫ. g ¶ A thoro. ꝙͣtū in ipſo ē: ut nō exigat ſed reddat exactꝰ. xxxiii. q. iiii. c. vl. ⁊. q. v. ſi di cat. ſic. jͣ. de ſen. ex. inꝗſitōni. h ¶ Gladio. hͦ ꝓhibet̉ oī peni tēti. xxxiii. q. i. admonere. ⁊ de peni. di. v. falſas. ⁊. c. dolēdū. ibi dr̄ ꝙ ab oībꝰ illicitis eſt abſtinendū: non ꝙ militare ſit malū. xxiii. q. i. militare. ſed ꝓpter ꝓnitatē peccandi ꝓhibentur penitentes. i ¶ Ceruiſia. de anglia fuit vbi fit ceruiſia. k ¶ Temꝑate.i. nō vltra tertiā vicē: ut in illa palea. xliiii. di. qn̄ preſbyteri. l ¶ Bonū. ſaltē ad cautelā qꝛ bonaꝝ mentiū ⁊cͣ. sͣ. de obſer. ieiu. conſiliū.§. ii. ⁊ v. di. ad eius. m ¶ Nō deponat̉. qꝛ nō dr̄ directe homicidiū feciſſe: tn̄ irregularis ut credo factꝰ eſt. qꝛ potiꝰ debuit dimittere ſua ꝙͣ ipſuꝫ interficere. jͣ. e. ſuſcepimꝰ. ſed diſpēſat̉ cū eo ut bn̄ficiū hēat ex miſericordia ſin̄ ordinis execntōe. ar. xxviii di. ꝑſbr̄m. vel ītellige ut dr̄. jͣ. e. ſic̄. ī gl. q̄ incipit: nota ī fi. qn̄ nō potuit euitar̄. n CI perfodiens. de nocte.ſ. per id quod ſequitur. oIntelligitur. hucuſqꝫ ſunt verba exodi: poſtea ſunt verba Auguſtini exponentis predictam auctoritatem. ber. p ¶ Secularibus. ff. ad. l. aquil. itaqꝫ.§. lex. ⁊. ff. ad. l. cor. de ſicca. furē. Sꝫ po ne ꝙ vult me interficere nunquid poſſū eum preuenire? dicunt quidā ꝙ ſic. ar. C. ad. l. corne. de ſicca. l. ii. ⁊. iii. ⁊. l. iiii. ff. de iuſti. ⁊ iur. ut vim. ⁊. l. predi cta. itaqꝫ. in prin. Sꝫ pone ꝙ ꝑcuſſit me ⁊ receſſit nūquid poſſuꝫ eū inſequi ut ꝑcutia? hu. dixit ꝙ nō: qꝛ ſic iniuriā velle vlciſci ⁊ non repellere eā: qd̓ nō licet. xlvi. di. ſeditionarios. qꝛ illud incōtinēti ⁊ ſine interuallo licet vim vi re pellere. jͣ. de ſen. excōi. ſi v̓o. i. ⁊. jͣ. e. ſignificaſti. ii. vbi de hoc. q ¶ Antiquior. quoniā a lege diuina omnis ſcientia ſumpſit exordiū. xxxvii. di.§. hinc etiā. ⁊ ita primo fuit lex diuina ꝙͣ ſecularis. r ¶ Telo. armoꝝ nomine fuſtes ⁊ lapides intelligunt̉. ff. de fur. ſi pignorē.§ furem. ⁊ ferrum ⁊ omnē quod arcū ⁊ manu mittitur. inſtitu. de publi. iudi.§ item lex cornelia. s ¶ Plus eſt. ⁊ ita videtur ꝙ liceat ſe vindicare. C. quādo licet vnicui. ſe. vin. .l. i. ⁊.i. di. ius naturale. Ber. X penitentiali romano. Nterfeciſti furem aut latroInem vbi comprehendi pōte rat abſqꝫ occiſione: quia ad imagi nem dei creatus eſt. xl. dies non ī tres eccleſiam: ⁊ laneaᵉ ueſte indutus ab eſcis ⁊ potibus ꝗ interdicti ſūt ⁊ a thoroᵍ gladio ⁊ ēꝗtatu illos ſupradictos dies abſtīeas. In ter tia autem ⁊ quinta feria: ⁊ ſabbato aliquo genere leguminum vel oleribus pomis ⁊ paruiſ piſciculis ci mediocri ceruiſiaⁱ vtere tēperate. Si autem ſine odij meditatione te tuaqꝫ liberando huiuſmodi diabo li membra interfeciſti: ſecundum īdulgentiam dico propter imaginē dei: ſi aliꝗd ieiunare volueris: bo num eſt tibi: ⁊ elemoſynam fac largiter. Si preſbyter eandem fecerit nō deponatur: tamen quandiu ur uit: penitentiam agat. AUguſti. ſuper exodo. I perfodiensⁿ inuentus fueCrit fur: ⁊ percuſſus mortuus fuerit: non eſt illi homicidium imputandum. ¶ Si autem oriatur ſol ſuper eum: reus erit. Intelligitur ergo non pertinere ad eum homicidiū ſi fur nocturnus occidatur: ſi autem diurnus ad homicidium ꝑ tinere. Hoc ē enim quod ait: ſi ori etur ſuper eum ſol ⁊c̄. quia poterat diſcernere ꝙ ad furandum non oc cidēdū veniſſet ⁊ iō non dꝫ occidi: Hoc etiā ī ātiquis legibꝰ ſeculari. bꝰᵖ: quibus iſta eſt antiquiorq: īue nit̉ īpune.ſ. occidi nocturnū fureꝫ quo quo mō: diurnū āt ſi ſe teloʳ de federit: iā.n. plus ēˢ quā fur. Iero.

Um iuramento. ſi ob ius. verba ſunt hier. exponētis p̄dicta verba. b ¶ ¶ Seciſſe. homicidium.ſ. c ¶ Facturus eſſet. Certe non debuit facere qꝛ in generali ſermone ſiue promiſſione multa excipiunt̉. ff. de ſerui. ſi cui. qꝛ oīa illicita intelligunt̉ excepta de hoc habes plura ar. sͣ. de iureiur. quēadmodū. ⁊ ea etiā nō ueniūt que ſpe cialit̓ non dediſſet. ff. de pig. l. obligatōne. vn̄ herodes nō fuit obligatus ſuo iuramēto ut daret caput Ioannis mulieri ſaltanti ꝑ illa verba generalia quodcūqꝫ poſtulaſſꝫ ⁊cͣ. qꝛ ſi ſpēaliter petiiſſet nō dediſſet. et ideo tale iuramē tū ipſum non excuſauit. d ¶ An non. q. d. non: īmo et ſi feciſſet in ſuis non ideo de buiſſet facere in alijs. nā in ꝓ priis ſeuicia culpanda in ali enis cohercenda eſt. ff. ſolu. ma. ſi conſtāte.§. ſi maritus. non enī ad minorē diligentiā tenet̉ in rebus alienis ꝙͣ in ſuis. C. man. in re manda. inſti. qui. mo. recō. ob.§. at is qui. ff. como. ſi ut certo. ⁊ bo na fides abeſſe preſumitur: ſi rebus tuis exn̄tibus ſaluis res depoſitas amiſiſti. sͣ. de dępoſi. bona fides. e ¶ Debuit.i. di. humanū ge nus. l. di. ponderet. ii. q. i. pri mo ſemper. ber. I aliquis. ut homicida quantū ad penā legalē. ff. de pe. ſi aliquid.§. qui abortionis. ⁊. ff. ad. l. cor. de ſic. ſi mulierē. ⁊ quantū ad penā ſpūalem: ſed non eſt irregu laris ac ſi hominē interfeciſſet. Illa enī irregularitas nō ꝯtrahit̉ niſi actu homo inter ficiat̉ iā aīatus. jͣ. e. ſicut. ⁊. x xxii. q. ii. qd̓ v̓o. qꝛ non videt̉ homicidiū feciſſe ut ibi dr̄: ⁊ .§. ſe. vnde ſi quis ꝑcuſſerit mulierē ⁊ abortū fecerit: ſi īformatū conceptū punit̉ pecunia: ut ea. cā. ⁊. q. moyſes. vnde talis dr̄ homicida occa ſionaliter: alias ꝯditionalit̓. lxxxvi. di. paſce fame. ⁊. lxxx vii. di. ſi expoſitꝰ. ⁊. C. d̓ īfā. expo. l. vl. ⁊. ff. de libe. agno. necare. ⁊. lv. di. ſi quis abſciderit. ber. g ¶ Icut dignum. noſti. ſi. xi. di. c. vlt i. h ¶ Quātitas. an ſit enorme uel mediocre adulterium uel inceſtus. i ¶ Qualitas. an ſit occultum an manifeſtum. k ¶ Etas. xv. q. i. illud pereque. ber. l ¶ Scientia. an ſit diſcretus uel non ſane mentis. iii. q. ix. indicas uel minus diſcretus. m ¶ Sexus. xxxii. qōe. vi. indignatur. n ¶ Conditio. xxii. q. v. qui compulſus. ⁊. de pe. di. i.§. aut facta. hec que hic tangunt̉ ⁊ alia expreſſe habentur de peni. di. vi. conſideret. ⁊. jͣ. de peni. ⁊ re miſ. is qui. o ¶ Puniendus. xxxii. q. v. qui viderit. sͣ. de hereti. excōicamus.§. credentes. in fine. ⁊ sͣ. de iureiur. cum quidam. vbi de hoc. p ¶ Occidendi. ex corde enim procedunt homicidia ⁊ adulteria. xxiii. q. viii. occidit. xv. qōe. vi. c. i. ad fi. q ¶ Ueniſſe. l. di. ſtudeat. r ¶ Mors. Nota ꝙ voluntas punitur lꝫ non ꝓceſſerit ad effectū: ⁊ ita ꝓpter ꝓpoſitu puniunt̉. Conſenſerunt enī cooperando. xvii. q. iiii. omnes. ideoqꝫ puniendi ſunt eadem pena ut ibi dicitur. s ¶ Pōtuit. vnde tenet̉ ſi non ꝓhibuit. lxxxiii. di.§. i. ⁊. e. error. ⁊ sͣ. de hereti. c. ii. alias culpa caret ſi ꝓhibere non potuit. ff. de regu. iur. culpa caret. t ¶ Scrupulo. sͣ. de teſti. c. conſtitutus.i. u ¶ Opem. xxiii. qōe. vlti. ſi quatuor. x ¶ Occulte. lxxxvi. di. facientis. y ¶ Inflāmaſſe. de ꝑſuaſu tenet̉ quis. ff. ad. l. aquil. itē ſi obſtetrix.§. i. lxxxvi. di. tanta. ff. de ſer. cor. l. i.§. vlti. a ¶ Prouocaſſent. forte alias non facturū: vn̄ eque tenent̉ qꝛ dolo ad hoc in duxerūt regē qui alias forte non feciſſet: ut. ff. de dolo. ⁊ eleganter. UUm iuramento pollicitus ē herodeſ ſaltatrici dare quod cūqꝫ poſtulaſſet ab eo. Si ob iuſiuradū feciſſeᵇ ſe dicat: ſi patriſ ma triſue īteritum poſtulaſſet: factur eſſet an nōᵉ: quod ergo ī ſuis repu diaturus fuit: cōtemnere debuit in propheta. Ex concilio guarmacien̄. I aliquiſʳ cauſa explende libi dinis vel odij meditatōe ho mini aūt mulieri aliꝗd fecerit vel ad potandum dederit: ut nō poſſit generare aut conciper̄: vel naſci ſo boles: ut homicida tenetur Qex. iij. epiſcopo exonien̄. I Icut dignum: ⁊ infra. Sane cū uir diſcretuſ exiſtas: pleni us noſtiᵍ ꝙ ī exceſſibus ſinguloruꝫ non ſolū quātitas ⁊ qualitasⁱ delicti ſed etasᵏ ſcientiaⁱ ſexusᵐ atqꝫ cō ditioⁿ delinquentis ſunt attendenda: ⁊ non ſolum ſecūdū predicta ſꝫ ẜm locū ⁊ tempus: quo delictū cō mittitur vnicuiqꝫ penitentia debꝫ īdici cum idē exceſſus magis ſit in vno quā ī alio puniendus. Illi au tem qui animo occidēdiᵖ: feriendi aut capiendi illū ſanctū ⁊ reuerendum viruꝫ quondā cantuarien̄. ar chiepiſcopū citra manuū iniectionem ſe fatentur veniſſeq: ſi de illa ca ptione mors eius ſecuta fuiſſet pa. ri pn̄ia vel fere pari exiſterēt puni endi ¶ Illi ēt qui non ut ferirent ſꝫ vt percuſſoribus opem ferrent: ſi forte per aliorum violentiaꝫ impe direntur: paulo minori debent pena mulctari: qꝛ cū ſcriptum ſit: qui potuitˢ hominē liberare a morte ⁊ non liberauit: euꝫ occidit: ꝯſtat ab homicidij reatu īmunes nō eē qui b ¶ Siccarios. ſiccarii dicunt̉ a ſicca quod ſignificat ferrū ſiue cul trū. inſtide pu. iudi.§. ſiccarij. ⁊ ſiccarii etiā poſſunt dici qui armis vite alicuiꝰ inſidiant. de pe. di. i.§. ſi quis cū telo. vnde tenent̉ lege cornelia de ſiccariis. C. ad. l. cor. de ſicca. l. ii. ber. c ¶ Miniſteriū. vnde quodāmodo conſentire videbantur. d ¶ Immunes. ꝗa pena ſuos tantū dꝫ tener̄ auctores. C. de pe. ſancimus. et .sͣ. de his que fi. a ma. par. ca. q̄ſiuit. e ¶ Reſtituer̄. quia non dimittit̉ pecca tū niſi reſtituat̉ ab latū ſi reſtitui pōt. ut hic dicit. ⁊. xiiii. q. vi. ſi res. xii. q. ii. in legibus. de pe. di. v. falſas. f ¶ Si habēt. alias inanis eſt actio. ff. de do. nam is. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. oliꝫ no bis. ii. ſic. jͣ. d̓ vſur. cum tu. ⁊. jͣ. de fur. itaqꝫ fullo. ar. ꝯͣ. xii. q. ii. fraternitas. ff. qui bo. ce. po. ꝑ totū. ⁊. C. eo. ti. l. i. Sol. hͨ regulare eſt ꝙ ſi non habēt nō tenēt̉ poſtea tamē actio non tollit̉ cuꝫ effectu: īmo ſi ꝑueniāt ad pinguioreꝫ fortunā reddere te nentur. sͣ. de ſolut. odardus. ff. de ceſ ſi. bo. his ꝗ bonis. ar. xxvi. q. vi. is ꝗ. ⁊. jͣ. de ſen. excōi. ꝙ uis. in fi. ⁊. c. decetero. in fi. niſi ꝓ eo iā ſuſtinuiſſet pēas corꝑales: ut. xxiiii. q. vi. ſi res. ar. xii. q. ii. fraternitas. nō enī ꝯſurget triplex tribulatio. xxiii. q. v. quid ergo. ff. de in ius. vo. l. vl. ⁊ sͣ. de iudi. at ſi clerici in fine. g ¶ Non tn̄ aliena. qꝛ non remittit̉ de bitum ſed auget̉ ſi alij ſoluat̉ qd̓ alij ex delicto eſt ſoluē dū. sͣ. de iureiu. ea te. ⁊ sͣ. de elec. tua. ii. ⁊.i. q. i. non eſt putāda. xc. di. oblatōes. xiiii. q. v. c. i. ii. ⁊. iii. et. c. elemoſyna. et. c. neqꝫ. et. C. d̓ ſolu. inuito. et hoc intellige ſi illos quoꝝ fuerant poterāt inuenire alias ſufficit: īmo tenent̉ pauperibꝰ erogare et nihilominus eſt ta libus pena īponēda ut hic dicit ꝓpter peccatū qd̓ ipſi ꝯͣxerunt cō tractādo res alienas inuitis dominis. h ¶ Mora. qꝛ in hoc magis grauant̉ qꝛ lōgo tꝑe talibus ꝑticipauerunt. sͣ. de ſimo. non ſatis. et. c. cum in eccleſie. i ¶ Timore. hoc iō dicit: qꝛ ſi timore participauerūt: minus puniēt̉: lꝫ in totū non abſoluant qꝛ potius debebant oīa mala pati ꝙ malo conſentire. xxxii. q. v. ita ne ſed ſi eſſent violēter abſtracti abſolute non punirent̉: ut hic pꝫ sͣ. qd̓ me. cā. ſacris. k ¶ Affectiōe. ex hoc magis puniunt̉: quedā ſunt tn̄ ꝑſone que ſine pena poſſunt excōicatis participare. xi. q. iii. quonia multos. et. jͣ. de ſen. excōi. inter alia. l ¶ Ignoranter. In hoc caſu nō tenent̉ ſi ignorabāt illos talia ꝑpe traſſe qꝛ ſi ignoras illū excōicatū eſſe nō peccas illi participādo: ni ſi illa ignorantia craſſa fuerit et ſupina. sͣ. de eo qui renū. ep̄i. c. i. et jͣ. de cleri. excōi. mini. c. penul. m ¶ Conſiliū. Nota ꝙ homicidiū cōmittit̉ facto ꝯſilio p̄cepto. et defenſiōe. l. di. ſi quis viduā. et. xxiii. q. vl. c. vl. et. jͣ. de cle. pug. ī di ello. c. ii. et. jͣ. e. ſignificaſti. ii. Et ſic diſtingue circa hanc materian aut cōmittit̉ homicidiū volūtate: aut caſu: aut neceſſitate. Si volū tate qd̓ fit tribus modis: facto: p̄cepto: et cōſilio: ut. c. p̄dic. ſi quis occiſoribus opēmª cōtra alios pre ſtare venerunt: nec caret ſcrupulo ſocietatis occulteˣ qui manifeſto fa cinori nō deſinit obuiare. Qui ve ro ſe aſſerunt animum regis īflammaſſeʸ ad odiū: unde homicidium fuit ſecutū: dure ⁊ aſpere ſed nō ita ſeuere ſunt puniendi: ni forte regē ipſum ad illud homicidiū ſuis ſuę geſtionibus ꝓuocaſſentª. Hi quo qꝫ non ſūt a culpa liberi: nec a pēa debent eē immunes: qui lꝫ fuerini illius machinationis ignari: tamē eis quos ſiccarios eē ſciebant ī ſar cinis cuſtodiēdis miniſteriuꝫᶜ pre buerunt. Eos inſuper qui dicūtur illius ſancti viri ⁊ ſuoruꝫ poſt mor tem eiꝰ ſpolia occupaſſe: ſi nihil ali ud ī tanto facinore cōmiſerūt a pēs mortis eiꝰ arbitramur eē īmunes Sed que occuparāt: eis quoꝝ fue runt tenētur integꝝ reſtituereᵉ ſi ha bentʳ in facultatibꝰ vnde poſſint ea reddere: ⁊ ipſis ex hoc moderata ē pn̄ia iniungēda: qꝛ lꝫ quedam ex his que occupauerūt: fateāt̉ ſe pau peribus erogaſſe: nō tn̄ alienaᵍ cuꝫ ipſa potuiſſent eiſquoꝝ fuerīt reſti tuere uel debuerunt pauperibꝰ ero gare. Illis preterea qui ſola excōi catoꝝ participatiōe ſe reos eſſe co gnoſcūt: ꝯſiderata tēporis mora quo ī eadē nequitia ꝑdurarunt ⁊ in quiſito ſi eis timore vel affectiōe cōicauerīt ſcienter uel ignoranter eſt eis penitētia indicenda. Cleri cos āt quos ꝯſtat armatos īterfuiſ ſe tanto facinori ⁊ illos qui ꝯſiliuꝫ dederūt ut ſanctus vir caperetur: perpetuo non ſolū ab altaris mini ſterio deponendos eſſe cenſemus ſed ēt quod ī eccleſijs nullo unquā

cōmintit homicidiū non ſolū non debet ꝓmoueri ſed in ꝑpetuū dꝫ deponi: ut hic dicit. ⁊. c. ſi quis viduā. ⁊ etiā ſi paganū interficiat ii regularis efficit̉ ſiue ſarracenū. l. di. clericū. ⁊ ea. di. de his clericie 2. j. e. c. penul. ⁊ cū tali nūꝙͣ diſpenſat̉. l. di. minor. ⁊ ſi etiā ſit occul tū miniſtrare in ſuo ordine non pōt cū oēs alij poſſint. sͣ. d̓ tempo. or. c. vl. iuxta illud: non edificabis mihi templū quia vir ſanguinū es.i. qōe vii. ſi quis omneꝫ. Si v̓o caſu cōmitti tur homicidiū: aut dabat operā rei lici te: aut nō. ſi dabat operam rei licite ⁊ adhibuit diligētiaꝫ quā potuit ⁊ debuit in nullo imputat̉ ſibi ac ſi nō feciſſet. jͣ. eo. ex lr̄is. ii. ⁊. c. ſignificaſti.i. ⁊. c. di lectus. l. di. ſi duo fratres. ⁊. c. hi qui. in pͥn. ⁊. ca. ſepe. ad fi. ⁊. jͣ. eo. c. vlti. niſi ſcandalū graue eēt uel tanta laboraret īfamia ꝙ purgatio eſſet indicēda. jͣ. e. ex litteris.i. Si v̓o nec habuit diligen tiā quā debuit īputat̉ ei ꝓpter negligētiā que culpe annumerari videt̉: in hoc ita ꝙ nec ꝓmo uet̉ ad ordines ſu periores nec vtitur ordine iā ſuſcepto. jͣ. eo. c. ꝓxi. ⁊. c. ad audientiā niſi cum eo ꝑ dn̄m papā fue rit diſpenſatū. l. di clerico iacente. ⁊. jͣ. eo. tua nos. Si v̓o dabat operā illicite rei ſiue adhibuit di ligentiam ſiue non ſemꝑ īputat̉. l. di. clerico. ⁊ ſi quis vo lūtate. ⁊. jͣ. e. ꝯtinebat̉. ⁊. c. dilectus. ī fi. ⁊ ar. xv. q. i.§. ut itaqꝫ. ff. d̓ reg. iur. culpa ē. ſi v̓o neceſſitate ſub quo cōtinet̉ qd̓ pͥmo dixi d̓ defenſione: aut neceſſitas illa fuit euitabilis: aut ineuitabilis. ſi eui tabilis imputat̉ ita ꝙ ad ſuꝑiores ordines non pōt ꝓmoueri ſed ī ſuſceptis de miſericordia tolerat̉. l. di. de his clericis. ſi fuerit ineuitabilis ſine oī diſpēſatiōe pōt in ordine ſuſcepto miniſtrare. l. di. quia te. qd̓ intelligit̉ de ineuitabili neceſſitate: ut puta clericus habebat gladiū in manu ſua ad defenſionē paganoꝝ: paganus irruit in eū ita ꝙ clericus nullo mō potuit euitare ⁊ iſte paganus mortuˢ eſt cū gladio quē clericus tenebat p̄ter ꝓpoſitū ipſius clerici. ar. jͣ. e. lator. in quo pōt intelligi. sͣ. e. c. ii. ſed ad ſuꝑiores nō aſcēdet ſine diſpēſatōe: ut dixit io. ſed hu. dixit ꝯtra ar. jͣ. eo. lator. ſed io. intelli git illam lator. de diſpenſatione. n ¶ Quinquēniū. hec eſt amplectēda tanꝙͣ benignior in quā omnes ꝯuenerint. ff. de arbi. diē ꝓferre.§. ſi plures. Reſbyterū. expiraſſet. ⁊ ita exceſſit fines diſcipline vn̄ in cul1 pa fuit. ff. ad. l. aquil. p̄ceptoris. leuis enī caſtigatio magiſtris ꝑmiſſa eſt. ff. e. ſꝫ ⁊ ſi.§. vl. ⁊. l. ſe. ⁊. xxiii. q. v. c. i. circa fi. ⁊. jͣ. de ſen. excōi. cū volūtate. ⁊. c. i. ar. ꝯͣ. xv. q. i. ſi quis non iratus. ſed ibi dicit ꝙͣtuꝫ ad gratiā innocens eſt ſed nō ꝙͣtuꝫ ad. l. ꝓmotōis. ⁊ ita nō ꝯͣ dicit qꝛ iſte ꝙͣtū ad gr̄aꝫ īnocēs erit q̇ volūtatē reꝗrit nō opꝰ: ut ibi. p ¶ Debes. ff. ad. l. corne. de ſicca. l. iiii. ber. q ¶ Aliā infirmitatē. vn̄ mortuus fuerit. l. di. ſtudeat. qꝛ occaſioneꝫ dedit. jͣ. e. decetero. ⁊ eſt ar. ꝙ ita punit̉ qui cām cauſe p̄ſtat ſicut ⁊ qui ꝓximā cām p̄ſtat. jͣ. e. decetero. ar. ꝯͣ. ff. ſi qͣdrū. pau. fe. di. l. vl. ſed illud locū habꝫ cū alias ꝯͣ naturā mouet̉. Sed nūquid ſi poſtꝙͣ ꝯualuit recidiuauit tenet̉ magiſter? ita. nā ſemꝑ cā ſuffuit. d̓ pe. di. ii. ſi quis ſemel. ⁊. jͣ. e. ad audientiā. ſaltē ꝓpter dubiū. tꝑe lectiōes legāt vel rn̄ſoria ī cho ro ſeparatī cātet. ſꝫ ī pſalmis apud deum de cōmiſſo ſatagant veniam impetrare. īſuꝑ īdiſtricto clauſtro monachoꝝ vel canonicoꝝ regula. rium ſi fieri poteſt ſunt recludendi ita ꝙ uſque ad ſeptennium uel qui quenniumⁿ debeant ab eccleſiaruꝫ introitu coerceri. ¶Dem. Reſbyteꝝ qui quedā pueruꝫ ituitu diſcipline ꝑcuſſit ī capite cū poſt paucos dies expiraſſet tā ab oī altaris miniſterio debesᵖ ꝑ petuo remouere quaꝫ ab officio ſa cerdotali deponere: ſi ex ipſa ꝑcul ſione īterijt uel aliā īfirmitatēq īcur rerit de qua noſcitur expiraſſe. Dem cuſentino archiepiſcopo. ¶ Ontinebatur ī litteris tuis: ꝙ cū diaconꝰ pn̄tium lator ⁊ ꝗdā alij clerici a vineis eccleſie opere ꝯſummato redirēt: leuiādi laboriſ gr̄a quēdā ludūʳ imitati viatorū ba culos ſuos ſtudebat iacer̄ ī directū ⁊ alter alteriꝰ fuſteꝫ ferire: cuiꝰ ludi ſolet eſſe cōditio: ut qui alterius ba culū ꝑcuteret quaſi uictor ꝓ equo alio uteretur: ſed prefati clerici eꝗ tandi ln̄ia nō utentes: ſola erant ia ctione ꝯtenti. Quidā aūt laicꝰ cuꝫ baculū eiuſdēº diaconi percuſſiſſet incautus in eū equitaturꝰ inſilijt ⁊ ſic a falce illiꝰ diaconi qua erat accī ctus mortale uulnꝰ accepit. de quo poſt dies. viij. expirauit. iōqꝫ man damus quatenꝰ eundē diaconum ſine ln̄tia ro. pon. ad ſuperiorem gradū n̄ aſcēdere uel diaconatꝰ of ficio nullo unquā tꝑe miniſtrare ꝑ mittas: ſꝫ eū diſpēſatiue miniſtrare ī ſubdiaconatus officio patiaris. IDem exan̄. epiſcopo. r ¶ Ontinebat̉. ludū. iſte ludus clericis nō congruebat: ⁊ ideo ſi ludēdo fecit fuit in aliquātula culpa. ff. ad. l. aquil. naꝫ ludus. s ¶ Eiuſdē diaconi. in hoc ſimilit̓ fuit clericus in culpa ꝙ ludū miſcuit cū lai co. ar. ii. q. vii. laicos. xxiii. di. his igit̉. in pͥn. cū ludus pernicioſus nō debeat eſſe impunitus. ff. de fur. in furti actōe.§. cū eo. t ¶ Pontificis. jͣ. c. ꝓxi. ꝯͣ. ibi libere promouet̉ ad ordines ſuꝑiores: hic nō ſine licentis pape: ⁊ idē caſus vr̄. Quid ꝗͦ fines fecit eſſe diuerſos? ſol. hic dabat operā illicite rei lu dendo cū laico qd̓ non licet vel ſi etiā licitū fuiſſet nō adhibuit diligentiā quā debuit: qꝛ cū ſciret ludi cōſuetudineꝫ nō remouit falcē a ſe: vn̄ fuit in culpa quare ꝓmoueri ad ſuꝑiores ordines non dꝫ ſine licetia pape ut hͨ dicit. ⁊ in. c. ſe. ludebat cū clerico ⁊ licito ludo: ⁊ de illo cultello nō ſpe rabat̉ aliqd̓ mortale: ⁊ ille po tius geſſit ſe ꝓijciēdo aliū ad terra ⁊ ſic nō fuit in culpa. ſic xii. q. iiii. inter cetera. in fi. ſꝫ ille qui in ipſuꝫ ꝓiecit fuit in culpa. arg. ff. ſi qͣdru. pau. fe di. l. i.§. cū arietes. Io. v̓o in telligit ſequēs. c. ſimilit̓ de di ſpēſatōe ⁊ cū eo diſpēſauit: ſꝫ hic reſeruauit ſibi diſpenſati onē ⁊ nō negat̉ ꝗn cū eo diſ penſet̉: ſed ex lr̄a hoc nō colligit̉. vel poſſet dici ꝙ quadā ineuitabili etiā neceſſitate hͦ ꝯtingit qd̓ nō īpedit ꝓmouē dū: ut dictū eſt. sͣ. eo. ſicut di gnū. in penul. notula. ſed idē vr̄ in. ca. ꝓxi. ſed ibi ludebat cuꝫ laico: ut dictū eſt qd̓ non licet clericis in ca. ſeq. cū clerico. ber. a Ator. luderet. lꝫ enī qn̄ꝫ ludere ſicut Iſaac. xxx ii. q. iiii. recurrat. luſit etiam Ioſeph cū fratribꝰ ſuiſ. xxii. q. ii. ꝙ ait ioſeph. ⁊ ſic ludus iſte licitus fuit. ⁊ qꝛ cū cleri co ut dixi in ꝓxi. c. b ¶ Terrā. ⁊ ſic paſſus ē tātū ⁊ nihil fecit illi. vn̄ huic nō ē īputandū. de hac materia dictū eſt. sͣ. e. ſicut. c ¶ Libere. de iure cōi ut di cūt quidā. qd̓ ſatis vr̄. alij di cūt libere ꝑ diſpenſatōeꝫ pa pe. ſ. ut dr̄. s. c. ꝓxi. ber. d ¶ Uſcepimus. ligauerūt. In hoc exceſſerunt fines licite defenſiōis cum poſſent aliter euadere. vn̄ homicidiū ſubſecutū imputet̉ vtriqꝫ: qꝛ lꝫ cle ricus latronē caꝑe poſſit ut res ſuas recuperet. ar. xiiii. q. vi. ſi res. ⁊ sͣ. de de po. c. i. iſti tn̄ ad hͦ ꝓcedere nō debuerūt cū res ſuas ſaluas haberēt. Clericꝰ v̓o ſua defendēdo non dꝫ armis reſiſtere: nec aliqueꝫ ꝓpter res interficere. ar. xxiii. q. viii. c. i. ⁊. c. cōuenior. ⁊ ar. xxxvi. di. ſi quis vult. ar. ꝯͣ. sͣ. e. c. ii. laic v̓o poteſt res ſuas ⁊ patriā armis tueri et p̄uenire hoſtē. ar. C. vn̄ vi. l. i. et. x xiii. q. ii. dn̄s. ſed clericꝰ cū armis pugnare non dꝫ etiā ꝯtra ſarracenos.sͣ. de vo. ex multa. et. l. di. clericū qui paganū. ber. e ¶ Detinere. īmo vr̄ ꝙ licitū erat occidere cū eſſent nocturni latrones.sͣ. e. ſi ꝑfodiens. ſed nō eſt verū ut. ff. ad. l. co. de ſicca. furem. f ¶ Interimeret̉. qꝛ tutius eſt ante tp̄s occurrere ꝙͣ poſt cāꝫ vulneratā reme diu querere. C. in qui. ca. in inte. reſti. nō eſt neceſ. l. vl. in fi. ⁊. C. qn̄ liceat vnicui. ſe vin. l. i. ſed hoc nō fuit licitū ei: īmo potiꝰ debuit fugere dū ſoluere ſe nitebant̉: ſicut dn̄s fugit in egyptū cū ab herode ad interficiendū quere. ret̉. xxiii. q. iii.§. i. ber. g ¶ Iacturā. xxiii. q. iii.§. i. ⁊ dicit apl̓us: nō vos defendētes ſed date locū ire ea. cā. ⁊. q. i.§. i. ſed magis fraudē patimini. ea. cā. d. e. niſi bella. h ¶ Arbitriū. Et ita eſt ar. ꝙ penitētie arbitrarie ſunt. xxvi. q. vii. tempore pe nitudinis. ber. i ¶ Utriuſqꝫ ope. alter facto iſte ope.ſ. ligādo. sͣ. e. ſicut.§. ii. Et ita ē ar. ꝙ ita punit̉ qui cam preſtat ſicut ⁊ ipſe faciens. ar. sͣ. e. p̄ſbyteꝝ. et. jͣ. e. c. ꝓxi. NEcetero. dediſſe. forte cōſilio p̄cepto uel ope. l. di. ſi quis viduā. et. sͣ. e ſicut.§. ii. et.§. vl. vel ſuggeſtione: ut. c. ſicut.§. qui v̓o. Et. sͣ. eo. c. ꝓxi. ī fi Et eſt arg. ꝙ qui cām dāni dat dānuꝫ dediſſe videt. l. di. ſtudeat. et. ff. ad. l. Ator pn̄tiū. p. clericꝰ nobis ꝓ poſuit ꝙ cū quadā die caſu cuꝫ quodā clerico luderetª: cōtingit ꝙ ille ꝓiecit iſtū ad terrāᵇ: cuiꝰ cultel lus quē ad latus ſuū habebat in alteꝝ incidit: ⁊ fortuito caſu occubuit vulneratus. Ideoqꝫ mādamus quatenus ſi ita res ſe habuit: ⁊ alia iuſta cauſa nō impedit: predictum p. libere permittas ad ſacros ordi nes promoueri. Dem abbati ſancti benedicti de uebia. Uſcepimus litteras tuas: per quas cognouimꝰ: ꝙ cuꝫ lator preſentiū ī cuſtodia cuiuſdā domꝰ cum altero fratre maneret: īgrediē tes: de nocte ꝗdā latrones ad eos turpiter ipſos in ꝑſonis afligere ⁊ denudare ueſtimetis ꝓprijs preſū pſerunt: ī quos iſti reſūptis uiribꝰ ſurgētes: ligauerūtᵈ illos: ⁊ detine reᵉ uſqꝫ ad notitiam capituli uolue rūt. Cū āt iſte rē ad tua audiētiam ꝑlaturus: ligatos eos in fratris ſui cuſtodia dimiſiſſet: ⁊ fures ſe ſolue re niterentur frater illos ne ipſe ab eis interimeret̉ʳ: occidit. Uerum quoniā expediebat poſt tunicā relinquere palliū ⁊ reꝝ ſuſtinere iacturam quam ꝓ cōſeruādis uili bus rebus ⁊ tranſitorijs tam acri ter in alios exardeſcere abſtineat iſte hūiliter ab altariſm iniſterio ⁊ uterqꝫ peccatū ſuū ad arbitriūʰ tuū ſtudeat expiare. conſtat. enim eos contra manſuetudinem eccleſiaſti cam ex utriuſqꝫ ope īteremptos. ¶Dem lucen. Epiſcopo. Ecetero noueriſ. ꝙ diacon I qui homicidio cauſaꝫ dediſ ſe uidetur: nō uidetur ad ſacerdo

maxime cū propinquā cām dedit: ſecus videt̉ in remota. ar. ff. loca. qui do mū habebat. in fi. ⁊. jͣ. eo. ti. exhibita. Idem videt̉ in remota ſi animo nocēdi hoc facit vel minori diligentia. sͣ. eo. preſbyterū. in fi. C. ad. l. corne. de ſicca. ſi quis necandi. i¶D audientiam. de familia. quod bene lꝫ leuiter etiā ſi ſit clericus. jͣ. de ſen. excōi. cū voluntate. quia eius emendationis conceſſe nemo tranſgredi debet. C. d̓ emen. propin. l. vna. in fine ſed iſte iudiſcrete correxit. Argu. contra. sͣ. eo. lator. iſte non adhibuit diligentiaꝫ re mouendo cultellū: ille non te nebatur ad hoc quia nec per ſe aliquid fecit ſed ſibi factuꝫ fuit. m ¶ In dubiis. ſic sͣ. de ſpō. iuuenis. ⁊. jͣ. eo. ſignificaſti. ii. Et. ca. penul. jͣ. de cleri. ex cōi. miniſtrā. illud. ergo tene certum ⁊ dimitte incertū. de peni. di. vii. ſi quis poſitus in fi. ff. de reg. iur. in ambiguis Et in re dubia certa non poteſt ferri ſentētia. xi. q. iii. gra ue. ⁊.xxx. q. vlt.§. vltimo. In eo enī facto quod finitū eſt: non eſt locus coniecturis. ff. de verbo. obli. continuus.§. cum ita in fi. vnde quādoqꝫ propter ambiguū duplicitatis imponit̉ penitentia. sͣ. de his qui fi. occi. c. vlti. n ¶ In minoribus. diſpenſatiue tn̄. sͣ. eo. ꝯtinebat. Ilectus. freno. quod d̓ leui frangi nō credebat alias in culpa eſſet. arg. jͣ. eo. ſignificaſti. i. ⁊. ff. ad. l. aquil. idem iuris.§. i. vel ſi propter imperitiaꝫ ſuā equus taliter laſciuiſſet. inſti. ad. l. aquil.§. impetu quoqꝫ. m ¶ Uoluntate. ⁊ ideo nō im putat̉: quoniā volūtas ⁊ ꝓpo ſitū diſtinguūt maleficiū. ff. de furtis. qui iniurie. ⁊. jͣ. de ſentē. excōi cum volūtate. ad cor eniꝫ reſpicit deus: ut. xx iiii. q. v. ſi quod inueniſti. ⁊.x v. q. vi. c. i. ad fi. tan. n ¶ Nec actu. qui tamē ſolus nō ſufficit ut reddat hominē irregularē niſi adſit volūtas uel culpa. l. di. hi qui. ⁊. jͣ. eo. c. ꝓxi. ni ſi ſcandalū aliud induceret ut ibi: in promouendo tamen ſecus eſt quia ſolo actu redditur irregularis. x v. q. i. ca. vlti. de hac tamē ma teria dr̄. sͣ. eo. ſicut. o ¶ Illicite rei. quod ſi eſſet imputaretur. ut plene dictuꝫ eſt in. c. ſicut. X litteris. circūſpexiſ ſet. Et ſic diligentiam C adhibuit dādo operaꝫ licite fei. vnde non imputat̉ ut. l. di. ſi duo. ber. q ¶ Scandalū. Nota ergo ꝗ ſolum ſcandaluꝫ reddit hominē irregulareꝫ ſiue punitur innocens propter ſcandalū. sͣ. de cleri. egro. tua. ⁊ sͣ. de preben. cū teneat̉. r ¶ Uel tanta. ⁊ ita aliud eſt infamia ꝙ ſcandalū. Plus importat graue ſcandaluꝫ ꝙͣ infamia: quia infamia tollitur per purgationem: ut hic: ſed vbi graue ſcandaluꝫ eſt non indicitur purgatō: ut hic patet. Argu. cōtra. sͣ. de coha. cleri. ⁊ mulie. tua. vbi propter ſcandaluꝫ indicitur purgatio. non eſt cōtra ꝗa purgatio ad vtrunqꝫ refertur. Ber. X litteris. ſi monachus. ſi.i. quia. nam rem neceſſariam agebat ⁊ vtis lem. jͣ. eo. ca. vlti. t Tranſire non crederent. vel ſi credebat aliqueꝫ tranſire vel ibi aliquē eſſe: ⁊ ante caſuꝫ clamauit caue caue. jͣ. eo. c. vlti. ⁊. l. ſi duo. ⁊. ff. ad. l. aquil. ſi putator. ⁊ inſtitu. eo.§. ſi putator. vbi ponit̉ tenor verboꝝ que hic ſunt: alias tiū promouēdus. Qemēs. iij. ¶ D audiētiā apoſtolatꝰ noſtri ꝑ uenit: ꝙ cum quidā preſbyter uolens corriger̄ quēdā de familia ſua: cingulo quo cingi ſolebat ipſū uerberare tēptaſſet: cōtigit ꝙ cultellus de vagina que cīgulo adherebat elapſus eum in dorſo aliquā tulum vulnerauit. poſtmodum ve ro cum ille vulneratus aliquandiu vixiſſet: ⁊ cōualuiſſet a vulnere alia grauiori vt dicitur infirmitate percuſſus viam eſt vniuerſe carnis in greſſus. Quia uero vtrum occaſio ne vulneris deceſſiſſet: dubium ha betur tue diſ. duximus reſponden dum: ꝙ cum in dubijsᵐ ſemitā debeamus eligere tutioreꝫ: conuenit iniungere preſbytero memorato: ut in ſacris ordinibus nō miniſtret iuncta tamen penitētia cōgruenti ſi bi poteris ꝯcedere: ut ī minorib ordinibus ſit contentus. Si vero ille ex alia infirmitate obierit: pote rit ſicut erat: ſolitus diuina officia miniſtrare; Mno. iij. epiſcopo lugon̄. Ilectus fil. a. capellanus ꝓpoſuit ꝙ cum quadaꝫ corpo ris moleſtia grauaretur: ut comedendi appetitum aliquātulū excita ret: equū quē nutriebat: aſcendit: ꝗ cum bene non pareret habenis: ſꝫ preter ſeſſoris arbitriū ſaltibus la ſciuiret: ipſe ut eius refrenaret im petum freno vim intulit: equūqꝫ calcaribꝰ ſtimulauit: cunqꝫ fracto freno equꝰ ꝓprio arbitrio relictꝰ curreret feſtināter: quedaꝫ mulier ueniens ex obliquo: infantulū baiulās obuiauit: in quā equus irruens procul abiecto ſeſſore puerum predictum oppreſſit. Ideoqꝫ man damus. quatenus ſi eſt ita: cuꝫ idē capellanus nec uolūtate nec actu homicidium ꝑpetrauit: nec dedit operā illicite rei: non īpedias quo minus diuina poſſit officia celebra re. ¶ Dem meten̄. epiſcopo. x litteris. t. f. accepimus: ꝙ cū. h. preſbyter fenum vellet de curru deponere: pertica ſuperiꝰ alligatā proiecit ī terrā: ⁊ cum feno īſiſteret deponēdo: pueꝝ quēdā iu imputaretur. l. di. ſepe. in princi. quia non adhibuit diligentiā quā debuit. sͣ. eo. ad audientiam. u ¶ Preſertim.i. maxime. quoniā alibi poſſet ſine diſpenſatione qꝛ ſibi imputari non debet ꝙ fortuitos caſus qui prouideri non poſſunt non preuidit. jͣ. eo. ca. vlti. a Q Ignificaſti. improuiſo. I ⁊ ſic non affuit occidendi vo luntas. b ¶ Sciuiſſet. quia ſi ſciret non fuiſſet abſqꝫ culpa cuꝫ ſciret ſe non ſufficere ad eius retentionē ff. ad. l. aquil. idem iuris.§. i. cum affe. ctare quiſqꝫ nō de beat in quo intelligit uel intelligere debet infirmitateꝫ ſuam alijs pericu loſam futuram: ut ibi dicitur. inſtitu. e.§. impetu quoqꝫ. v̓. ſed ⁊ ſi. ⁊ sͣ. eo. dilectus. argu. hic enim leuiſſima culpa fecit hominē ir regulareꝫ. sͣ. eo. cō tinebatur. c ¶ Si eſt ita. Sed qualiter conſtabit de hoc quia forſitā Iſolus erat? Ob de fectum probatōnis per iuramentū pro priuꝫ faciet fidem: quia ſoluꝫ deuꝫ ha bet vltorem. C. de de reb. credi. l. ii. et precipue cum con ſcientia alicuiꝰ que ritur: ſtat̉ iuramen to ipſius. jͣ. de ſen. excōi. ſi vero. ii. et .sͣ. de teſti. preſentium. ⁊ ſupra. de ex ceptio. paſtoralis. ⁊ ſupra qui matri. accu. poſſunt. cum in tua. et. xxxi. qōe ii. ſi verū eſt. et pre cipue ſi eſt bone fa me: ut. ff. de re mifli. non omnes.§. a barbaris. Et ſuper hoc poteris adiun Igere compurgato res propter excellentiam ordinis. jͣ. Īde purga. cano. ex tuarum. Quia cir ca maiora cautius eſt agendum. vii. qōe vlti. c. vlti. ⁊. ff. de carbo. edict. l. i. §. ii. ⁊. xl. diſtic. qui eſcamus. d ¶ Ad cautelam. infra eo. ſignifica ſti. propter ambiguum duplicitatis. xxiii. qōe. v. excōmunicatoꝝ. Sicut ad cautelam quandoqꝫ aliquis abſoluitur. infra de ſenten. excōmu. venerabili. ⁊ sͣ. de appella. ad preſentiam. ⁊ sͣ. de teſti. veniens. ii. in fine. e ¶ Competenteꝫ. arbitrio ſuperioris. Et leuis debet eſſe cum in culꝑa non fuerit. Etrus. noueris veritate ⁊ qualiter poterit ei de hoc con ſtare? dic ut dixi ſupra eo. c. proxi. ⁊ ſi infamatus eſſet ſe ex purget. jͣ. de purga. cano. ex tuarum. niſi graue ſcandaluꝫ eſ ſet. sͣ. eo. ex litteris. ⁊. jͣ. c. proxi. argu. g ¶ Preſertim. ideſt tantum: quia ſi eſſet infamatus debet ſe ex purgare ut dixi. xta currum reperit ſemiuiuū ī quo preter modicū liuoris: ī frōte nihil īueniri potuit leſiōis. Nos aūt ab eodē queſiuimus: ſacerdote: ſi pri uſquam iaceret perticā circūſpexiſ ſetᵖ ſollicite: an aliꝗd eēt circa cur rum. qui quod diligēter circunſpe xit: aſſeruit: ſed ꝙ uidiſſet aliqueꝫ denegauit. Ad te igitur remittētes eundem: mandamus quatenus ſi res ita ſe habet niſi circa eundem graue ſcādalūq ſit exortū: uel tanta laboret infamia: quod deficiēte ac cuſatore oporteat eidem canonicā purgationem īdici: ipſum libere ꝑ mittas exequi officium ſacerdotis ¶ Dem biſuntin̄. archiepiſcopo. X litteris tue.f. accepimuſ: ꝙ quidā monachus ad depone dā de campanili cāpanam ſubſerui ens: quia lignuꝫ corruit ipſo mouē te: quendam puerū oppreſſit: ⁊ oc cidit. Quocirca mandamus: qua tenus ſi monachusˢ ipſe rē neceſſa riam agebat ⁊ vtilem ⁊ in loco per quem aliquē tranſireᵗ non crederet uel ibidē exiſtere: uel etiaꝫ illud de conſuetudine venir̄ quando lignū dignoſcit̉ mouiſſe ſatis poterit pre ſertimª ī monaſterio ad altioreſ or dines promoueri. ¶Dem epiſcopo paduano. Ignificaſti nobis ꝙ cum.f. O clericus equitaret: equꝰ cui inſidebat tam ſe quam ipſum proiecit in aquam vnde clericus ipſū grauiter calcaribꝰ ſtimulauit: equꝰ vero cum exiſteret bucca durus: preter uoluntatem ſeſſoris raptus in curſum mulierem quandam ob uiam habuit quam ex improuiſo pedibus interfecit. Cūqꝫ nos ab eodem clerico feciſſemus inquiri: vtrum equi vicium prius ſciuiſſet illud aſſeruit ſe ignoraſſe. Ideoqꝫ mandamus: quatenus ſi itaᶜ eſt: ad cautelam iniungas eidem peniten tiam competēte: qua peracta non ī pedias quo minus in ſuſceptis mi niſtret ordinibus: ⁊ ad maiores ua leat promouęri. ¶Dem. Etrus diaconuſ ⁊ monachˡ ſancti ioāniſ de puna ſua nob̓ I inſinuatione monſtrauit ꝙ cum ip

ſum quondaꝫ in ſeculari habitu in eccleſia de rigelo beneficiū obtinē tem: abbas illius eccleſie eodē be neficio ſpoliaſſet: cognati ⁊ amici eius irati plurimuꝫ ⁊ cōmoti nocte quadam in domo diaconi cōuenerunt: ⁊ cena facta dicebāt: ꝙ uindictam uolebant ſumere de abbate ī hibiti autem expreſſe ab eodē diacono. ne abbatē occiderent: aut ali quid ſibi facerēt: unde ordinis ſui diſcrimē incurrerēt: ⁊ anime detri mentum: nihilominus irruerūt in eum: ⁊ plagis impoſitis abierūt ſe miuiuo relicto: ꝗ poſt dies aliquot expirauit: ⁊ infra. Quocirca mandamꝰ: quatenꝰ ſi premiſſa noueriſ ueritate ſubnixa: ſepedicto diacono non ſoluꝫ in diaconatus officio miniſtrare: ſed etiam ad ordinem preſbyteratus aſcender̄ ſi aliud ca nonicū nō obſtiterit: liberā conce das aucto. ap. facultatē: preſertiꝫ ſi ſuper hoc non fuerit reſperſus infamia cum ei non debeat imputa ri quod contra ꝓhibitiōem eiꝰ ex preſſam eo cām uel occaſiōemˡ non dāte auſu ſacrilego fuit ab ipſiꝰ con ſanguineis attentatū. ¶ Deꝫ abbati ſancte trinitatis de meldenberg Ignificaſtiª nobis: ꝙ cuꝫ qui dam maleficus īgreſſus eccle ſiam euchariſtiam cum altariuꝫ or namentis ⁊ libris eccleſiaſticis ex tra eccleſiam aſportaſſet. l. preſby. ter eccleſie canonicꝰ regularis pre fatū iniquitatis filium: foſſorio arrepto percuſſit ſed ſi ad mortem fu it ictus huiuſmodi: tu ⁊ ipſe penitꝰ ignoratis: queꝫ parrochiani eccle ſie uidēteſ ornamēta eccleſie aſpor tantem: arreptis gladijs ⁊ fuſtibꝰ in eodem loco protinus occiderūt ⁊ infra. Nos in premiſſo caſu credimus diſtinguenduꝫ: utrum con ſtare poſſit: ꝙ prefatꝰ ſacerdos nō inflixit percuſſiōem letaleꝫ: de qua ſi aliorum non fuiſſent vulnera ſub ſecuta percuſſus minime interijſſꝫ ⁊ ſi percuſſor uoluntateꝫ non habu erit occidendi: neqꝫ ipſius ſtudio conſilio uel mandato proceſſerint alij contra illum. ⁊ quidem ſi hoc ita ſe habet: quod forſan ex eo poſ ſet oſtendi: ſi certa apparuiſſet per cuſſio: ab eodem inflicta: tam mo dica ⁊ tam leuis in ea parte corporis: in qua quis de leui percuti nō ſolet ad mortē: ut peritoꝝ iudicio medicoꝝ talis percuſſio aſſereret̉ non fuiſſe letalis: cū de ceteris cre dendumº ſit ipſi: qui non accuſatur uel denunciatur ab aliquo: ſed per ſeipſū cōſiliū appetit ſalutare poſt penitentiā ad cautelā iniunctam in ſacerdotali poterit officio mīſtrai maxime religionis accedente fauo re: cum ſit canonicus regularis: ⁊ ſine omni ſcandalo poſſit ſacerdo. tale officium celebrare. Quodᵉ ſi diſcerni nō poſſit ex cuius ictu per cuſſus interijt: in hoc dubio tāquā hornicida debet haberi ſacerdos: ⁊ ſi forte homicida non ſit: a ſacer dotali officio abſtinere debet: cuꝫ in hoc caſu ceſſare ſit tutius quā te mere celebrare: pro eo ꝙ in altero nullum in reliquo uero magnū pe riculum timeatur: ⁊ infra. Si uero quēadmodū perhibetur: ſacerdoſ iſte prius ab illo percuſſus ſacrile go: mox eum cū ligone in capite re percuſſit: quāuiſ vim vi repellere. oēs leges: ⁊ oīa iura permittāt: qꝛ tamē id debet fieri cum moderami ne inculpate tuteleʰ non ad ſumēdā uindictam: ſed ad iniuriam propul ſandam: non uidetur idē ſacerdos a pena homicidij penitus excuſari tum rōne inſtrumēti: cum quo ipſe percuſſit: quod cū graue ſit non ſo let leuem plagam inferre: tum ratione ꝑtis in qua fuit ille ꝑcuſſus: ī qua de modico ictu quis letaliter ſolet ledi. ¶ Dem. Ua nos duxit fraternitas con ſulendos: ⁊ infra. Queſiuiſti C quid ſit de quodaꝫ monacho ſentiēdū: qui credēs ſe quādā mu liereꝫ a gutturis tumore curare: ut chirurgicus cū ferro tumorē illum aperuit: ⁊ cū tumor aliquātulū reſi diſſꝫ: ipſe mulieri precepit: ne ſe uē to exponeret ullo modo: ne forte uentꝰ ſubintrans gutturis apertio nē ſibi cām mortis inferret: ſed mi lier eiꝰ mādato contempto dū meſ ſes colligeret uento ſe expoſuit in caute. ⁊ ſic per apertionem gutturis ſanguis multus effluxit: ⁊ muli er diem ultimū ſic finiuit: utrum ui delicet cum predictus monachus ſit ſacerdoſ. liceat ei ſacerdotale oſ ficiū exercere. Nos igitur. f. t. reꝙ licet ipſe monachus multum de liquerit officium alienū uſurpādo quod ſibi minime ꝯgruebatˢ: ſi ta men cā pietatis ⁊ nō cupiditaris id egerit: ⁊ peritꝰ erat in exercitio chi rugie omnēqꝫ ſtuduit quam debu it diligētiāᵏ adhibere ⁊ nō ex eo ꝙ per culpam mulieris contra conſi lium eius accidit: adeo reproban dus: ꝙ non poſt ſatiſfactionem cō dignam: cuꝫ eo miſericorditer agi ſi defendens ex propoſito nō excedat moduꝫ nō tenetur. xxiij. q. iij. non infe renda. ⁊. ff. ad leg. acquil. ſi ex plagis.§. tabernarius. nec dicitur excōicatus qui excedendo modū non ex propoſito repercutit clericum. arg. sͣ. de reſtit. ſpoli. olim. i. in fi. ⁊. jͣ. de ſen. excō. perpendimus. Arg. cōtra ꝙ nō liceat vim vi repellere. xlvi. di. ſeditionarios. xxiij. q. i.§. i. et. c. i. ⁊. q. iij.§. i. Et. sͣ. eo. c. ſuſcepimus. ⁊. xxiij. q. iiii. inter querelas. ⁊. C. de epiſ. et cle. ſi quis in hoc genus. Ad hoc dicas ꝙ vim vi repellere licet ut hic dicit. ⁊ in concor. primis. tamen quedā cōſideranda ſunt in repulſione tali ut incontinenti fiat ⁊ non ex interuallo. ff. de vi ⁊ vi arm. idem eſt.§. cum igitur qui. et jͣ. de ſent. excō. ſi vero. Item cauſa defenſionis ⁊ nō vlciſcende. ut. ff. ad. le. acqui. ſciē tiam.§. vlti. et. xxiij. q. i. quid culpatur. ⁊ cuꝫ moderamine inculpate tutele. tamē ſi quis modum excedat ⁊ nō ex propoſito non tenetur ut dictuꝫ eſt in predictis concordātijs Ala. ⁊ io. diſtinguunt an fiat vis perſone an rebuſ. Si per ſone tunc antequā ſit vis illa ta repellenda eſt. ⁊ ſi aliquis vim factaꝫ repellat potius p̄ſumi debeat ꝙ defendendi: nō vlciſcendi cauſa hoc fiat. dūmodo in ipſo negocio fiat ff. ad leg. acquil. ſi ex plagis. §. tabernarius. ⁊ hoſ ſi prim percuſſor denno volebat per cutere. alioquin ſi nolebat ip ſum repercutere et alter per cuſſit potius dicitur eſſe vin dicta ꝙ repulſio īiurie ⁊ hoc equum videtur. ſeruatur enī moderamen ſi illud tantuꝫ fi at quo omiſſo violētia repel li nō poſſet. Si ergo violen tum interficis ſic ꝙ periculū mortis ab eo vitare nō pote ris eum ſine pena interficis. ff. ad. le. acquil. l. iiij. C. ad. l. cor. de ſic. l. ij. ⁊. iij. arg. sͣ. eo. c. ij. Si auteꝫ vis infertur re bus licitū eſt repellere illataꝫ vim incōtinenti ⁊ inferendaꝫ vel ꝙͣ citius ſciuerit ⁊ poterit collectis amicis. ff. de acqui. poſ. ꝙ meo.§. vlti. ⁊. l. clā poſ ſidere.§. qui ad nundinas. et sͣ. de reſti. ſpoli. olim iniuriavero iam illatam perſone ex interuallo repellere nō licet. quia ſic eſſet vindicta. et ita intelliguntur cōtraria hic ſi gnata. ber. Ua. nos. cōgruebat. sͣ. ne cleri. uel mo. c. iij. et c. ſententiaꝫ ſanguinis. vnde in culpa fuit alienum officiū vſurpando. ff. de regu. iuris. culpa eſt. k ¶ Diligentiam. quia ſi per imperitiam accidiſſet ei: im putaretur. inſti. ad le. acquil. §. imperitia quoqꝫ. ſed euen tus mortalitatis non imputa tur medico. ff. de offi. preſi. il licitas.§. ſicut. pretextu enim humane fragilitatis delictuꝫ decipiētis in periculo hominis innoxiū eſſe nō debet. ut ibi dicitur. ſi. sͣ. de eta. ⁊ qua. ad aures. vnde verſus. Non eſt in medico ſemper releue tur ut eger. l ¶ Poſt ſatiſfactionem. Ex hoc patet ꝙ fuit in culpa. ⁊ ex eo quod ſequit̉ mi ſericorditer alienū officiuꝫ vſurpando. ⁊ ſic quādoqꝫ imputatur alicui aliqd

delictum. ea tamen que ſequūtur ex eo nō imputantur. xv. q. i. inebriauerunt loth. Culpa enim mulieris huic imputari nō debet que contingit contra cōſilium iꝑſius. ſimile. l. di. ſepe. m ¶ Alioquin.i. ſi nō erat peritus ⁊ ſi nō adhibuiſſet diligentiam quā debuit aut ex cupiditate fecit. ber. n Tradidit. Sed videtur ꝙ ille ſcholaris potiꝰ tacere de buiſſet. xxij. q. ij. ne quis. Itē nōne dictum eius eſt occaſio mortis illius. xxiij. q. v. vnuꝫ ſolum. in fine. ⁊. jͣ. de exceſſi. prelatorū. ex litteris. Item promouendus abſtinere debet ab omni eo per quod poſ ſit ad effuſionem ſanguinis peruenire. l. di. clericum qui. Item iſte quaſi teſtis inductus fuit quod nō licet clerico in cauſa ſanguinis. xi. q. i. te ſtimonium. et. sͣ. ne cleri. uel mona. ſententiā. Ad hoc dico ꝙ nō fuit inductus tanq̄ teſtis. quia nec ad preſentiaꝫ iudicis acceſſit quod fit ī cri minalibus. in aut̉. de teſti.§. quoniam. in fi. colla. vij. Cū ergo iſte nec facto nec prece pto nec conſilio nec defenſio ne nec lingua nec adhortatio ne homicidium fecerit nō de bet ab ordinibus impediri. quibus modis homicidium cōmittitur ⁊ imputatur. ut di ctum eſt. sͣ. eo. ſicut dignum. et preterea iſte ſeipſum occi dit. a ¶ Puniendū. tamē per iſtud non fuit conuictus de furto. nō enim eoipſo eſt fur qui a nimo furandi domum intra uit. ff. de furt. vulgaris.§. qui furtum. b ¶ Icut viuificatus. ſic. xx Cxij. q. ij. quod vero. et c. moyſes. qd̓ pro vtraqꝫ parte poteſt induci. Arg. contra ij. q. v. conſuluiſti. ⁊.sͣ. eo. ſi aliquis. c. illud conſuluiſti. in telligitur quando puerperiū iam erat animatuꝫ. ⁊. c. moyſes. ⁊. c. illud. sͣ. eo. ſi quis. ibi exponitur iſtud. ⁊. c. quod in intelligitur quando nondum habet animam. Similiter di ſtinguit lex. ff. de penis. ſi ali quid.§. qui abortionis. tamē licet nō teneatur. l. canonica ut hic patet. nec lege moſayca. tamē tenetur. l. cor. de ſic. ff. ad leg. corne. de ſicc. ſi mulierem. ⁊. etiaꝫ. l. acquil. ut. ff. ad le. acqui. ſi ſeruus.§. ſi mu lier. De eo qui procurat vene na ſterilitatis: dictum eſt sͣ. eo. ſi quis. vbi etiam de hoc. Oſtulaſti. bonorum lau dem. sͣ. de maio. ⁊ obe. folite c ¶ Imputandum. Nota ꝙ clericus poteſt ager̄ ciuiliter cōtra laicum coram ſuo iudice de crimine ad hoc ut ſit in perpetuū carcerem uel ut pu niatur pecunialiter. xxxiij. q v. non nos. ad fi. et arg. sͣ. de iude. ita quorūdaꝫ. ⁊ ſi iudex ſecularis per talē querelā durius puniat. qꝛ ille nō vult aliter obedire iudici. ut hic dicit nō imputat̉ clerico. xxxij. q. iiij. maximianuſ. ⁊. q. v. nō nos. ad fi. ⁊. c. relegētes. ad fi. ff. de bo. lib. qui cū maior.§. i. v̓. ſi tn̄. ⁊. ar. ff. de euic. ſi per imprudentiā. ⁊ ar. sͣ. eo. c. tua nos. ⁊ abſit ut ea que ꝓpter bonū facimus nobis imputent̉ ſi pret̉ volūtatē noſtrā cuiꝙͣ malū contingat. xxiii. q. v. de occi dendis. alioquin paulus in effuſione ſanguinis ſuū crimen agnoſceret ut ibi dicitur quod nephas eſſet dicere ut ibi. Ar. cōtra. xxiij. q. v. c. ij. ⁊. c. vnuꝫ ſe poſſit ut diuina ualeat celebrare: a. lioquinᵐ interdicenda eſt ei ſacerdotalis ordinis executio de rigore ¶ Ad ultimum fuit ex parte tua ꝓ poſitum: ꝙ quidam ſcolaris metu ens ut latrōes in hoſpicio ſuo eēnt de ſtrato conſurgens repperit ibi furem: qui non ſolum ipſum ſcolarem proſtrauit ad terram ſed pene ad mortem uulnerauit eundem: ⁊ ī fra. Mane itaqꝫ ſcholareſ latronē queſiuerunt eundem: quem vulne ratum inuentum poteſtati vicentie tradiderunt: coram quo conſtā ter neganit ꝙ premiſſa mīme perpetrauit: unde prefatꝰ poteſtas ad eundem ſcholarem nuncios deſti. nauit: ut exponeret ſi qua ſciret de fure predicto uel traderet īterſigna qui cultrum queꝫ ipſi latroni abſtu lerat ⁊ ſotulares ab eodem in ipſi domo dimiſſos quos abſtraxerat ne pedum ſtrepitus audiretur: nū cijs tradiditᵏ memoratis: ſuper eo dem facto ſe nihil ampliꝰ intromit tens. Poteſtas igitur receptis ta libus interſignis latronē ipſum ap paritoribuſ ſuis tradidit puniēdū qui ſibi amputauerunt uirilia ⁊ ocu los eruerunt. latro uero ira ⁊ dolo re commotus nec potum ſumpſit nec cibum ⁊ ſic de medio eſt ſublatus: unde per noſtrum oraculū po ſtulas edoceri: utrū prefatus ſcho laris ad ſacros ualeat ordines ꝓmoueri. Noſ igitur inqui. t. t. r. ꝙ ſi prefatus ſcholaris dignis meritis adiuuatur: propter preſcriptuꝫ euentum a ſuſceptione ſacroruꝫ or dinum nullatenus eſt arcendus. ¶ Dem priori ⁊ fratribꝰ cartuſie. Icut ex litterarum ueſtraruꝫ tenore accepimus: cuꝫ quidā preſbyter ueſtri ordinis: qui priuſ fuerat niger monachus quandam mulierem pregnanteꝫ cum qua cō traxerat conſuetudinem inhoneſtā ⁊ que aſſerebat ſe concepiſſe ex eo: per zonam arripuerit quaſi ludēs ipſa per hoc ſic ſe aſſeruit eſſe leſaꝫ ꝙ occaſione huiuſmodi abortiuit propter quod idem preſbyter pro borum uirorum uſus conſilio ſeip ſum duxit ab altaris miniſterio ſe. queſtrandū: ⁊ infra. Nos uero de uotioni ueſtre inſinuatione preſen tium. r. ꝙ ſi nondum erat uiuifica tus conceptus miniſtrare poterit alioquin debet ab altariſ officio ab ſtinere. ¶ Dem.ſ. epiſcopo. Oſtulaſti: ⁊ infra. Queſiuiſti preterea utruꝫ contra quoſdā contempta excōmunicationis ſen tētia debitas eccleſijs decimas ſub trahētes tibi regiaꝫ implorare lice at poteſtatem: cum ad ſolutionem ipſarum uix abſqꝫ ſanguinis effuſi one ualeant coartari. Ad quod. r. ꝙ ſi te de huiuſmodi querimoniaꝫ ſimpliciter deponēte rex cui ad bo norum laudem uindictaꝫ uero ma lorū gladius eſt commiſſus: in eoſ dem rebelles traditam ſibi exercu erit poteſtatem eorum erit duritie aut malicie imputandum. POno. iij. epō eboracen̄. Xhibita nobis.i. clerici ꝯfeſ ſio patefecit ꝙ cuꝫ in puerili eſſet conſtitutus etate: cum quibuſ dam coetaneis ſuis ludens ⁊ inſe quens unum ex illis lapidem poſt eum non animoᵍ ledendi ſed timo rem incutiendi proiecit: qui licet eo proiecto lapide percuſſus nō fu erit neqꝫ tactus: ad aliuꝫ tamen la pidem corruens ⁊ caput offendēs tum propter imperitiam medican tis. tum propter patris incuriā qui laboribus ⁊ ſudoribus ipſuꝫ expo ſuit: expirauit. Quia uero dictꝰ cle ricus: ut mitigaretur dolor patris defuncti ueniam ſuper hoc poſtula uit ab ipſo: tu eum a ſacrorum ordi num ſuſceptiōe repellis: quāquaꝫ idē defūcti pater ī extremiſ laborāſ tibi ⁊ preſbytero cui ſuam aperuit conſcientiam confeſſus fuerit ⁊ pre ſtito firmauerit iuramento nihil ip ſum in morte filij ſui prout ſibi con ſtiterit commiſiſſe. Quare idē cle ricus poſtulauit a nobis: ut cuꝫ de illius obitu leſam non habeat con ſcientiam: dignaremur agere miſe ricorditer cum eodem. Quocirca mandamus: quatenus ſi conſtite. rit ita eſſe: ipſum propter hoc a receptione ſacrorum ordinuꝫ non re pellas. ¶ Dem epiſcopo ⁊ capitulo ue ueten̄. Oānes ſacerdos humili no bis inſinuatione monſtrauit ꝙ cū pulſaret campanas: ut ſigno dato conueniret populus fideliuꝫ ad diuina: cadens tintinabulum ꝑ cuſſit quendam puerum coram eo qui cū uulnꝰ eſſet mortale deceſſit lum. in fi. de pe. di. i. periculoſe. ⁊. jͣ. de exceſ. p̄la. ex litteris. Ehibita. in puerili. vn̄ beneficio talis etatis excuſatꝰ vr̄. de cō. di. iiii. eos. ⁊. jͣ. de ſen. ex. c. i. qꝛ illa etas ignorat quid videt. C de fal. mo. l. i. in fi. ff. qui ⁊ a qui. pupillus. f ¶ Cudens. qd̓ ei licebat. qꝛ luſit ⁊ yſaac ut dictū eſt. sͣ. e. lator. ⁊ pueris permiſſum eſt ludere i. q. i.§. ecce quando. erat tn̄ do li capax: qd̓ patꝫ ex eo qd̓ dicitur nō a nimo ledendi alias nihil eſſet. qꝛ talis furioſo cōparatur. xvi. q. i. illud. ⁊. ff. d̓ acqui. po. l. i.§. i. do li capax dicitur qui eſt ꝓximius puber tati. ut. ff. de reg. iu. pupillum. g ¶ Nō animo. Ex hoc ꝓbatur ꝙ erat doli capax. nec tn̄ in culpa ꝓpter hoc eſſe videtur. qꝛ nec voluntate nec actu homicidium perpe trauit. sͣ. eo. dilectꝰ. et. c. ſignificaſti. i. quia volūtas in ma leficijs ſpectatur n̄ exitus. ff. ad le. cor ne. de ſicca. diuus. ⁊. C. eo. ti. l. i. ⁊. jͣ. d̓ ſentē excō. cum vo luntate. ſecundū ta lem legem promo tōnis videtur ꝙ o pus potius ſpectur nō exitus. xv. q. i. ſi quis nō iratus. b ¶ Proiecit. in hoc videtur culpa. nam ludus noxius ī cul pa eſt. ff. ad. leg. ac qui. nā ludus. ⁊ ar. s. de p̄ſump. c. i. i Corruēs. ipſe pu er qui fugiebat pro pter timorē illiꝰ vn̄ culpā ꝯmiſiſſe vr̄ ex eo ꝙ dedit occaſi oneꝫ quare damnū dediſſe videtur. ut ff. ad. le. acquil. qui occidit.§. pe. ⁊ sͣ. e. decetero. et. c. preſ byterum. ſed excu ſatur propter impe ritiam medicantis ⁊ ꝓpter īcuriā pr̄is arg. sͣ. eo. tua. ⁊ pro pter etatem. qꝛ cau ſa multū fuit remo ta. k ¶ Poſtulauit. per hoc videbatur culpabilis. ſed non eſt verum. quia hoc fe cit ex benignitate ⁊ humilitate. vnde epiſcopus non debu it ipſum propter hͦ repellere. maxime cum pater defuncti hoc iuraſſet. ⁊ quia ea ſūt in noſtris oī ficijs: gratiora que cū liceret nobis nō impendere. cauſa tn̄ dilectō nis impendimus. xxviij. q. i. iam nunc. l ¶ Miſericorditer. Arg. ꝙ hec decre. contineat diſpenſationē. ſed non credo. nam quicquid facit eccleſia totum eſt miſericordia ⁊ ve ritas. quia vbi iuſticia obſeruatur miſericordia adhibetur. xlv. diſ. diſciplina. quod patet ex reſponſione. b. m Oannes. ſigno. i. di. ius militare. sͣ. de offi. cuſto. c. i. ⁊. ij.

Nos igitur attendētes ꝙ dicto ſa cerdoti qui dabat operā rei licite nihil potuit imputari: ſi caſus oēs fortuitosᵈ non preuidit. diſ. u. mādamꝰ quatenus ſi conſtiterit ita eē dictum ſacerdotem ſacerdotale oſ ficium exequi ꝑmittatisᵖ. IDem. p. preſbytero. Etitio tua nobis exhibita cō tinebat: ꝙ cum inimici dn̄ice crucis ac blaſphemi nominis chri ſtiani caſtrū quoddā in quo morabaris grauiter īuaſiſſent: excūtibꝰ inde habitatoribꝰ taꝫ clericis quā laicis ꝯtra eos adīuicē cōfligētib hincinde occiſi quā plurimi extite runt. unde cum ꝓ eo ꝙ aliquos ꝑ cuſſiſti irregularitatē metuas incur riſſe: mādamꝰ: quatenus ſi interfe ctione cuiuſquā in illo cōflictu tua ꝯſcīa te r̄mordetq a miniſterio alta ris abſtineas reuerenter: cuꝫ ſit cō ſultiꝰ in huiuſmodi dubio abſtine re quā temere celebrare. ꝘR eg. ix. Uidam ut aſſeris: ad edifica tionem eccleſie in adiutoriuꝫ a preſbytero euocatus ruens cum laqueari: quod idem preſbyter ſol uere nitebat̉ hac occaſione rebꝰ ē humanis exemptus: ⁊ infra. Attē dens igit̉ ꝙ ſacerdos ipſe dabat o peram licite rei. ſtuduit etiaꝫ quā debuit diligentiā adhibere: circun ſtātibus quibus periculū immine bat ita tēpeſtiue ⁊ alta uoce premo. nitis: ꝙ ⁊ ītelliger̄ ⁊ fugere potue runt: inqui. t. r. ꝙ ob hanc cauſaꝫ uel qꝛ oēs caſus fortuitos qui preuideri nō poſſunt: forſitan nō pre uidit: nō debet quo ad officiuꝫ uel beneficium impediri. De torneamētis. EXx concilio lateranenſi. Elicis memorie inno centij ⁊ eugenij prede ceſſoꝝ nr̄oꝝ ueſtigijs inherēteſ deteſtabiles illas nūdinas uel ferias quas uulgo torneamēta uocāt: in quibꝰ mi lites ex ꝯducto ꝯuenire ſolēt: ⁊ ad oſtentatiōemᶜ uirium ſuaꝝ ⁊ auda cie temere cōgredi: unde mortes hominū ⁊ animaꝝ pericula ſepe. ꝓ ſi quis eorum ibi mortuus fuerit: quāuis ei poſcenti penitentia non negeturʰ. eccleſiaſtica tamen careat ſepulturaⁱ. Lexander. iij. anaten̄. epō. D audientiaꝫ noſtram noue ris perueniſſe: ꝙ cum quidā ad locum deputatum torneamētis cauſa requirendi debita acceſſiſſꝫ. ⁊ infra. Nos attendentes. ꝙ is tā tum eccleſiaſtica ſepultura debeat īterdici: qui ad torneamēta animo id faciendiᵏ tantum accedentes de cedunt: ibidē. f. t. mandamuſ: qua tenus ſi tibi conſtiterit: ꝙ ad predi ctū torneamētū nō aīo ludendi ſed percipiendi credita perueniſſet: lꝫ ibi fortuitu caſu obierit: corpꝰ eiꝰ diſpenſatiōe eccleſiaſtice tradi facias ſepulture: maximeⁿ ſi domini cum corpꝰ ſuſceperit: ⁊ ſacri olei fu erit unctione perunctus. De clericis pugnātibꝰ in duello. Lex. iij. Orro ſi clericuſ alicui ſponte duellum obtule rit uel oblatūº ſuſcepe rit ſiue uictor ſiue uictꝰ fuerit de rigore iuris eſt merito de ponendusᵖ. Sed quātūcūqꝫ eius in hoc grauis ſit ⁊ enormiſ exceſſꝰ euadere pōt depoſitiōis ſnīaꝫ ſi cū ipſo ſuus epiſcopuſ duxerit miſeri corditer diſpēſandum: dummodo ex ipſo duello homicidiuꝫ uel mē broꝝ diminutio non fuerit ſubſecū ta. CEleſtinus. iij. F Enricus preſbyter nobis hu militer intimauit: ꝙ cum laicum quendaꝫ ſuper furto in ſecula ri placito cōueniſſꝫ: quia teſtes ſui defecerunt: pugilem ſecundū prauamq terre conſuetudineꝫ introdu xit: qui reuꝫ uſqꝫ adeo ictibus uul nerauit: ꝙ coactꝰ ē expirare. Quia igitur ſuper hoc nos conſulere uo luiſti: ambiguitatem tuam reſponſiōe huiuſmodi remouemus: ꝙ ta les pugiles homicideⁱ ueri exiſtūt Nec predictus ſacerdos: licet nō ipſe ſed alius ꝓ eo in duello pugna uit: debet in ſacris ordinibus mini ſtrare: ſicut tradunt ſacroꝝ canonū īſtituta. Homicidiū autē tā facto quā precepto ſiue conſilio aūt del. diſ. penitentes. quia ⁊ per penitentiam viaticuꝫ intelligitur quod deceden tibus penitentibus nō negat̉. jͣ. de pe. ⁊ remiſ. quod in te. i ¶ Sepultura. ſi. jͣ. de rap. c. ij. ⁊ ſic conceditur quod eſt maius ⁊ quod minuſ eſt prohibetur. arg. lxxxviij. di. epiſcopus gubernationē. ff. de ri. nup. oratione. ⁊.i. q. i. ſi qui epiſcopi. ⁊. xxxiij. q. ij. latronem. C. quando impe. inter pu. ⁊ vi. l. vna. ⁊. lxxx. di. epiſcopt non in caſtello. Arg. contra. xliiii. di. nulli liceat. xiij. q. vl. c. vlti. ⁊. ff. de ſenat. qui indignus. ff. de ſer. expor. cui pa cto. xxxij. q. vij. apoſtolus. in fi. ⁊. xxiiij. q. i. miramur. ⁊ sͣ. de deci. ex parte. ij. Solu. generale eſt ꝙ cui licet maius ⁊ minus. niſi ab illo timore ꝓ hibeatur ex cauſa ne vilipen datur honor perſone. ut patꝫ per primas ꝯcordantias. hic vero alia ratio eſt ut potiꝰ cō ſulatur viuis ꝙͣ defunctis ut alij terreantur ⁊ abſtineant a talibus cum viderint illos ſe peliri in campis. quia vilis ſe pultura: illis defunctis non nocet. sͣ. de ſepult. ſacris. xiij q. ij. anime defunctorū. ſic in telligitur. jͣ. de rap. c. ij. k ¶ Ad audientiam. facien di. ergo ad animū recur renduꝫ eſt. ⁊ quia iſte mortu us fuerat ad locuꝫ torneamē ti denegabatur ei ſepultura: ⁊ male. qꝛ non ludebat in tor neamento ſed caſu ſub equo mortuus eſt. nec ex ea cauſa acceſſerat ſed alia ut dicit lit tera. Voluntas eniꝫ ⁊ propo ſitum diſtinguūt maleficium ut. ff. de furt. qui iniurie. ⁊. jͣ. de ſent. excō. cum voluntate. ⁊ ad animuꝫ recurrendū eſt. xxij. q. ij. is autem. ⁊. c. homi nes. in fi. ⁊ ideo non debet ei denegari ſepultura. ut dicit in fine. l ¶ Caſu quoniā prouidere n̄ potuit. sͣ. ti. proxi. ioannes. et c. vlti. vnde ſibi nō debet obeſſe. xxiij. q. v. de occidēdis. m ¶ Diſpenſatione. Nō intel ligas ꝙ diſpenſet̉ cuꝫ iſto ut ſepeliat̉ in cimiterio eccleſie. ſꝫ ex diſpenſatione ẜm quam ecclīa diſpoſuit: vbi corpora chriſtianoꝝ ſepeliantur in ci miterijs. quoniaꝫ olim in cāpis ſepeliebātur. ff. de ſepul. vio. l. iij.§. diuus. n ¶ Maxime. qꝛ idem eſt etiam ſi hec duo ſacramēta nō recepiſſet. dūmodo peniten tiā receperit ⁊ iſte illa tria ꝑ cepit ut pꝫ in integra. b. Orro. oblatuꝫ ſuſce perit. nec offerr̄ nec oblatū ſuſcipere de buit aliquo mō quia Hoc ꝓhibitū eſt. ij. q. v. mono machiā. ⁊. jͣ. de pur. vul. ꝑ to. Sed potiꝰ debet omnia mala pati: ꝙͣ huic malo uel alij conſentire. xxxij. q. v. ita ne. quia facere debemus qd̓ fieri debet de iure. xxij. q. ij. faciat homo. p ¶ Deponēdus. qꝛ hmōi pugiles homicide exiſtūt. jͣ. c. ꝓxi. vn̄ cū ad hͦ acceſ ſerit nō poteſt quis promoueri. li. di. ſi quis poſt. nec diſpēſat̉ cū tali ſi mors uel membrorū mutilatio fuerit ſubſecuta. jͣ. c. proxi. alias poteſt cum tali ep̄s diſꝑenſare. ut. jͣ. ſequitur. ber. qͣ LEnricus. prauam ⁊ reprobatam. jͣ. de pur. vul. per totū. ⁊. ij. q. v. mono machiam. quia deum tentare videntur. r ¶ Homicide. vere ꝙͣtū ad ꝓpoſitū uel occaſionalit̓ uel vere qn̄qꝫ ut hic pꝫ. ⁊ ſnīa lata per talē ꝓbationēe nō tranſit in rē iudicatā. jͣ. de pur. vul. c. ij. ber. s ¶ Facto. Iſtis quattuor modis ſiue lingua ſiue adhortatione cōmittit̉ dire ctū homicidiū. de hoc dicit̉. sͣ. de homi. ſicut.

a ¶ Beneficiū. l. di. ſtudeat. xxviij. di. preſbyterū.ſ. ne cogatur in cleri opprobriū mendicare. xciij. di. diaconi. ibi mendicat infelix clericus. ⁊cͣ. Rtem. chriſtianos. ſecus de ſarracenis a ꝯtrario ſenſu. ⁊ intellige de bello iniuſto. ar. sͣ. de iureiu. ſicut ſi cōſtiterit. quoniā ſi iuſtum eſſet licitum eſſet pugnare. xxiij. q. ij. dn̄s. ⁊. q. vlti. ut pridem. c ¶ Sub anathemate. videtur ꝙ ſit canon late ſentētie. arg. lxiij. di. ſalonitane. ⁊. jͣ. de eo qui fur. ordi. rece. c. i. ſꝫ ſecus eſt. Nam multuꝫ intereſt an a lege aliquid prohibeat̉ ſub anathemate. xxx. di. per totū an ab homine. ⁊ tūc videtur: ꝙ ſit excōicatus. ut in. c. ſalo nitane. ar. ad hoc. ff. de arbi. celſus. ⁊. l. ſi cum dies.§. vlti. ff. de cōtrahen. empt. l. ſi quiſ ſciens. ut ſic mitius agat̉ cuꝫ lege ꝙͣ cū miniſtro legis. Di cas ꝙ ſi iudex dicat precipio ſub pena excōicationis. ſiue precipio ſub interminatione excōmunicationis ſiue anathematis: ſiue ſub excōicatō ne hoc facias nō eſt excōicatus cōtrarium faciens ſed ex cōicandus. Et. c. illud ſaloni tane. ⁊ sͣ. d̓ loca. c. i. ⁊. jͣ. de eo qui fur. ordi. rece. c. i. ⁊ omīa conſilia intelligunt̉: cum ſub conditione excōicatio lata fu it. ſic excōico quicunqꝫ furti ue ad ordines acceſſerit. et tunc ꝯtrarium faciens eſt ex cōicatus. de hoc dixi. sͣ. de ſi mo. ſicut. ij. dIſeduxerit. dota bit eam.i. donatio nem ꝓpter nuptias aſſignabit ei uel proprie ponimus. quia dabit pecuniaꝫ mulieri quam retinebit ſibi pro dote quod fieri poteſt. ff. de dona. inter vir. ⁊ vxo. ſi quis vxori. C. de dote cauta. nō nu. l. ij. et ſi cum ea etiaꝫ nō contrahat nihilominus habebit illam pecuniam ut ſequit̉ in lr̄a. Si vero ante matrimonium donet ei tene bit donatio. ff. de publi. cum ſponſus. ſi in tempus matrimonij porrigatur donatō: nō tenet. C. de dona. inter vi. ⁊ vxo. ꝙ ſponſe. sͣ. eo. c. vlt. vbi de hoc. e ¶ Uxorem. ſi pater eam da re ſibi voluerit ⁊ ip̄a in eū cō ſenſit. ⁊ etiam ſi ipſe eam ac cipere voluerit alias puniet̉. jͣ. c. Proxi. f ¶ Iuxta modū. qui eſtimabitur iuxta facultates illius: ⁊ dignitatē puelle. C. de ep̄i. audi. l. pe. C. de rei vxo. ac. aut̓. ſed ꝙͣuis. ⁊. ff. de in. do. ſiue generaliſ. xxx. q v. nullū. hec olim fuit pena in exodo. hodie alia ẜm leges. ut no. jͣ. c. ꝓxi. Eruenit. plectendus ſcilicet ut relegetur. vel ſi vilis perſona fuerit ver beretur. inſti. de publi. iudi.§. ij. ſi autem per vim hoc fecerit capite ple ctelur. inſti. eo. ſin autem. h ¶ Stuprauit. Stuprū proprie cōmittit̉ in virginē. xxxvi. q. i.§. i. i ¶ Uxorē habeat. ſi ipſa ⁊ pater uoluerit. sͣ. c. proxi. ber. k ¶ Caſtigatus. ẜm ꝙ viſum fuerit iudici. aliter ẜm leges ut dictū eſt. l ¶ Excōicatus. quo ad cōmunionē ſacramentorū quoſqꝫ viſum fuerit ſupe riori. finaliter tamen nō cōpelletur eam recipere. ſed quia illaꝫ decepit ad tē pus punietur. m ¶ I vir. deliquiſſe. adulterando cum alio. n ¶ Reus erit. xxxij. q. i. ſi quis vxorē. qꝛ patronus eſt turpitudinis qui cri men celat vxoris. xxxij. q. i. c. i. ⁊ sͣ. de iureiu. quēadmodū. ⁊. C. de adul. l. ij. vel crimen lenocinij comittit. ⁊ niſi denunciet eam. ad penitentiā mortaliter peccat. ij. q. i. ſi peccauerit. ⁊ sͣ. de iureiu. quēadmodū. o ¶ Debet. debito honeſtatis ⁊ nō neceſſitatis. qꝛ etiā poſt penitentiaꝫ poſſet eaꝫ accuſare de adulterio. xxxiij. q. ij. admonere. p ¶ Sed nō ſepe. īmo videtur ꝙ nō ſolum ſemel ſed ſeptuageſies ſepties. de fenſione nō eſt dubiū ꝑpetrari: poterit tn̄ cuꝫ eo circa habēdū bn̄fici um miſericorditer diſpenſari. ¶ De ſagitarijs. Nnocentius tertius. Rtem illam mortiferā ⁊ odibileꝫ baliſtarioꝝ ⁊ ſagittarioꝝ aduerſuſ chriſtianos ⁊ catholicos exerceri decetero ſub anathemate prohibemus. De adulterijs ⁊ ſtupro. N exodo Iſeduxerit quis uirgi nem nondum de ſponſa tam: dormieritqꝫ cum t ea dotabitᵈ eam ⁊ habe bit uxorēᵉ. Si uero pater uirginis dare noluerit reddet pecuniam iu xta modū dotis: quā uirgines accipere cōſueuerunt. G Rego. ſipon̄. epō Eruenit ad nos. ꝙ felix quan dam uirgineꝫ ſtupro decepit quod ſi uerum eſt: quāuis eſſet de lege pena plectēdusᵍ: nos aliqua. tenus legis duriciē molientes hoc modo diſponimꝰ ut aūt quam ſtuprauitʰ uxorē habeat: aut ſi renuer dū putauerit: corꝑaliter caſtigatꝰ excōicatuſqꝫ in monaſterio in quo agat penitētiā retrudat̉: de quo nul la ſit egrediēdi ſine precepto licen tia. QX concilio arelaten̄. Iuir ſciēs uxorē ſuā deliquiſ Tſeᵐ que non egerit penitētiam ſed ꝑmanet in fornicatiōe ⁊ uixerit cum illa: reusⁿ erit ⁊ eiꝰ peccati par ticeps: quod ſi mulier dimiſſa ege rit penitētiā: ⁊ uoluerit ad uirū ſuū reuerti debetº ſed non ſepeᵖ recipe re peccatricem. Exͣ concilio pariſien̄. Aritis etiaꝫ ex ſuſpitiōeq uxo res accuſare permiſſuꝫ eſt: ⁊ ipſi plus ceterisʳ de adulterio ⁊ accuſare poſſunt ⁊ defendere. Lex. iij. pe. di. iij. ad hoc inſtant. sͣ. de iureiuran. quēadmodū. ad fi. Quare ergo dicit ſed non ſepe? dico ꝙ ſi mulier delinquat ſepius. maritus ſemper poteſt ei parcere ſi vult ⁊ eam poſt penitentiaꝫ recipere ſecundū euāgelicā doctrinā. ſed eccleſia nō intercedit pro ea. exquo aliquotiēs ei pepercit̉. ⁊ ideo dicit hic nō ſepe. ne eccleſia videatur ei dare licentiā pec candi. et ad terrorē dicit̉ etiā hoc. Iteꝫ ar. de licta ſepiuſ co miſſa grauiꝰ puni ri. C. de epiſ. audi. l. iij. ⁊. ff. de re mili. l. iij.§. ſi tyronibus. ⁊. ff. de pe. l. iii. xxv q. ij. ita nos. ⁊. arg xxxv. q. iij. extraordinaria. ¶Aritis. ex ſuſ pitione violēta. ſi. xxxij. q. i. dixit dn̄s. ex temeraria ē nim nō licet. de qua intelligitur. ij. q. i. pͥ mo ſemper. r ¶ Ceteris.xxxij. q i. publico. uel intel lige qd̓ dicit pluſ ce teris. qꝛ maritus. jͣ. lx. dies poteſt accu ſare vxorē iure mariti ſine mētu calū nie. paſtea vero nō niſi iure exͣnei. C. de adult. iure mari ti. ſꝫ hoc hodie non videt̉ habere locuꝫ sͣ. de ꝓcu. tue. s CIgnificaſti. ce Slas ⁊ bn̄sͣ de offi. or. ſi ſacerdos. ⁊. ff. de queſti. l. i.§. qui queſtionem. t ¶ Imponēs. ar. ꝙ licꝫ aliqua duo ſincōnexa ꝙͣuis ꝯſtet de vno nō tn̄ de alis. ij. q. v. interroga tū. ff. ad. l. iul. de ad ul. denūciaſſe.§. qͥ rit̉. ⁊. ff. de lib. ca. duobꝰ. ⁊. l. liberis.§ ſi duo. Ar. ꝯtra. sͣ. de offi. dele. p̄terea ⁊. c. prudentiam. ad fi. ber. u ¶ Recōciliare. ꝗdēat recōciliare ec cleſiā ⁊ qͣliter dr̄. sͣ. de ꝯſe. eccle. uel alta. aqua. x ¶ Ne vituꝑet̉. ſic. ij q. v. ſi mala fama. y ¶ Arbitrium. ⁊ ſic hmōi ꝯpurgatiōes arbitrarie ſūt. ij. q. v. oībus uobis. ⁊. jͣ. de pur. ca. ex tuaꝝ. Sꝫ quare ꝯpellit̉ iſte ad purgatiōꝫ ꝓpt̓ ꝯfeſſionē mulieris ꝯ illud. C. de ad ul. ⁊ ſi de crīe. cū nō infamet̉ apud bonos. nā leues ſūt qui mala cre dūt que ꝓbari nō pn̄t. xi. q. iij. in cūctis. Dicas ꝙ iſte infamatꝰ erat de muliere illa. alias nō indiceret̉ illi purgatio ꝓpter dictū illiꝰ. qꝛ etiā dicta paucoꝝ nō infamāt. sͣ. de accu. inquiſitōis ad fi. la. z ¶ Alioquin. Noͣ deficientē in ꝓbatione puniri. sͣ. de ſimo. de hoc ⁊. c. inſinuatū. ⁊. jͣ. de pur. ca. cum. p. ⁊ ¶ Ntelleximus. ſpōtanea. lꝫ mulier de domo viri ſui ſponte rece dat. ſi tn̄ volens redire nō fuerit admiſſa intelligit̉ ſpoliata. ff. de acqui. poſ. clam poſſidere.§. qui ad nūdinas. inſti. de interdic.§. quin etiā. ⁊ ideo audienda eſt. a ¶ Fornicatus. ⁊ ad hoc teſtes induxit ad quos reprobandos ma ritus alios induxit. ut. jͣ. ſequitur. b ¶ Euidentiā. puta qꝛ publice fuit fornicata. vel filiū inde haberet teſtē. xxviij. di. priuſꝙͣ. ⁊ sͣ. de diuor. ſignificaſti. ⁊ sͣ. de accu. euidē tia. ⁊ sͣ. de coha. cle. ⁊ mulie. c. vlti. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. c ¶ Confeſſionē. factā in iure. ⁊ sͣ. de coha. cle. ⁊ mu. c. vlti. d ¶ Spōte. qꝛ ſi cōpulſa nō obeſſet. xxxi. q. ij. lotharius. ⁊ ſic ꝯfeſſio Ignificaſti nobis quendaꝫ reſbyteruꝫ cum alterius cō iuge intra eccleſiā dormiuiſſe: que ſe ⁊ illum cuidā ſacerdoti huiuſmo di delictum confeſſos fuiſſe publice tibi detexit: ⁊ hocipſum idem ſa cerdos nomen adulteri celansº in preſentia tua dixit. Super quo ꝗd fieri debeat cum negante adultero mulier in confeſſione perſiſtat: con ſilium requiſiſti. Ideoqꝫ mādam quatenus condignam penitentiaꝫ prefate imponensᵗ adultere eccleſi am per aſperſionem aque benedicte reconciliareᵘ procureſ. Predi cto aūt ſacerdoti: ne contra apoſto lū infirmoꝝ corda mala fama ipſi percutiantur: ⁊ ne uitupereturˣ miniſterium noſtrū: neqꝫ ſecuriores preſbyteri exiſtentes in peccatū li centius prolabant̉: cum uicinis. v. preſbyteris: quos ſe nolle peierar̄ cognoueriſ: iuxta arbitriūʸ tuū put gationem indicas. quem ſi purgare ſe poterit: in officio ſuo miniſtra re ꝑmittas: alioquinᶻ ab officio ſuo ipſū ſuſpēdere nō poſtponas. INno. iij. turon̄. archiepō. Ntelleximꝰ ꝙ cum.s. laicꝰ h. uxorē ſuaꝫ a maritali cōſor tio depuliſſet: dioceſanus eoruꝫ au diens eandem cum quodam adul tero fornicari: eam ⁊ illum uinculo excōicationis aſtrinxit: que itandē adulterium abiurans abſolutione recepta coram epiſcopo memorato predictum uirum ſibi reſtitui po ſtulauit: at ille obijciens ei adulterium: ⁊ ꝙ ab ipſo non expulſa ſed ſpontaneaʳ receſſiſſet: reſtitutioneꝫ ſui propoſuit minime faciendam: quod mulier inficians replicauit ī ipſum ꝙ fuerat fornicatus: ⁊ infra Quocirca mandamus: quatenus niſi tibi conſtiterit uel per euidentiam rei uel per confeſſionemᶜ legitimam mulieris: ꝙ adulterata fu iſſet: adulterij etiam ꝙ uir dicitur

ſola ſufficit ad thori ſeparationē ut hic. ⁊ sͣ. de diuor. ex litteris. e ¶ Ceſſante. eo enim probato dolus dolo cōpenſabit̉ ut hic ſequit̉. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. de diuor. ſignificaſti. f ¶ Cōpenſatiōe. ſic. ff. ſo. ma. viro atqꝫ vxore. ff. de cōpenſa. ſi ābo. ff. de dol. ſi dolo malo. ⁊ sͣ. de excep. cū eccleſiaſtice. ⁊ xxxij. q. vi. ni hil. ar. ꝯͣ. ff. de doli excep. apud celſū.§ marcellus. Qualit̓ ꝯtrariū illud ſit ītel ligendū. dicit̉. sͣ. de excep. dilecti. vir ē nim vxori obijcere adulteriū non pōt: ſi ipſe eſt in ſimili delicto ut hic patet Itē ſi eam tradidit adulterandā. sͣ. de de eo ꝗ cog. ꝯſang. vxo. ſue. diſcretiōꝫ. Itē ſi violenter fue rit oppreſſa. ff. ad. l. iul. de adul. viꝫ paſ ſa. Itē ſi ignorāter cognita fuiſſet ab a lio quē crederet vi rū ſuū fraudulēter arg. xxiiij. q. ij. in le ctu. Itē ſi credēs vi rū abſentē mortuū eē alij nupſerit. xx xiiij. q. ij. cū per bel lica. Iteꝫ ſi poſt ad ulterium recōcilia uerit eam ſibi. sͣ. de iureiuran. quemad modū. ⁊. xxiij. q. iiij ſi illuc g ¶ Alioquin.i. ſi cō ſtiterit de adulterio mulieris ⁊ nō viri. h ¶ MUa frat̓nitas fornicatōnis. In hͦ fuit dubitatō an delictū ſuꝑueniens rei iudicate de iure uel facto affe rat p̄iudiciū. ⁊ vide tur ꝙ ſic ut hic pꝫ. Et ex hac decre. vr̄ ꝙ eoipſo ꝙ alter cōiugū for nicat reliquus poſſit ei debitū denegare. qd̓ verū eſt ſi publice for nicet̉. ⁊ ſi poſtmodū alter publice fornicet alter recuperet ſeruitu tem amiſſā ex delicto alteriꝰ ut hic pꝫ sͣ. de diuor. ex lr̄is. ⁊ ſic paria delicta mutua ꝯpenſatiōe tollunt̉. ut. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ ita ſolo facto. lꝫ no ſit lata ſnīa de adulterio adulteriū priuat iure petēdi debitū. nec al ter ei tenet̉ reddere debitū. qꝛ vbi nulla petitio nulla mora. ff. de v̓. obli. ſi pupillus. ⁊ ſi tunc reddit debitū ſibi p̄iudicat ut eā poſtea ac cuſare nō poſſit. xxxij. q. i. c. i. ij. iij. ⁊. iiij. ff. de adult. ſi vxor.§. vlt. ſꝫ ſi ad mandatū eccleſie reddat debitū tunc nō videt̉ obſtare ꝗn poſ ſit poſtea eā accuſare de adulterio. ar. sͣ. de reſti. ſpo. lr̄as.§. pe. ⁊ li cet vxori adultere vir debitū reddere nō teneatur: expellere eaꝫ de ſua domo auctoritate propria nō debet. etiam ſi ſit notoriū crimen eius s. de diuor. porro. arg. Sed contrariū puto ꝙ poſſit eaꝫ repel re a ſe exquo notoriū eſt crimen ſuū priuata eſt iure quod habebat in viro. s. de diuor. ſignificaſti. ⁊ dote ſuam amiſit. sͣ. de dona. inter vi. ⁊ vxo. plerūqꝫ. Hug. dixit ꝙ nunꝙͣ adulteriū priuat aliquē iure petendi debitū ſed tantū ſentētia eccleſie. vnde pendente lite tene tur debitū reddere alter alteri. ar. sͣ. ut li. pen. laudabilē. ⁊. viij. q. iii. none. xv. q. vlti. c. vlt. xxxiij. q. ij. ſeculares. qꝛ pena nō eſt inferēda: niſi per iudicē. xxxiij. q. ij.§. in hoc. ſed hoc intelligo quādo crimer nō eſt notoriū. qd̓ patet per cōcor. Item ut dixi ex hac decre. habe tur ꝙ propter ſuperueniens delictu renaſcat̉ ſeruitus amiſſa etiaꝫ ſi ſentētia lata ſit propter adulteriū. ff. de adult. l. adulteriū. sͣ. de iureiura. tua. ij. ⁊.sͣ. de diuort. ex litteris. naꝫ iniuria remiſſa naſcitur ex delicto. xv. q. vii. c. i. de pe. di. iij.§. ex perſona. In quibuſdam libris eſt verbum illud in ſequenti.§. hac auctoritate. ⁊ ſentētia a qua non eſt appellatū reuocatur. sͣ. de frigi. et malefi. fraternitatis. jͣ. de pur. vul. c. ij. Io. dixit. ꝙ ſententia nō retractatur propter delictum ſuperueniens. ar. ff. de iti. actūqꝫ pri. nec enim. quia actio ſemel ex tincta amplius nō renaſcitur. de conſe. di. iiij. queris. ff. de ſolu. qui res.§. aream. nec pretextu noui auxilij retractatur ſentētia. sͣ. de re iudi. inter monaſteriū. vnde cum ſeruitus ſit ſublata: nō fit iniuria alteri per fornicationē alterius. xxxij. q. vij. quēadmodū. ſed ſi ſen tentia nō ſit lata tunc renaſcitur. Et iura predicta intelligenda ſunt ꝙ iudex ex officio ſuo eos adinuicem reſtituat. quod prius dictum ꝯmiſiſſe ꝓbatione ceſſanteᵉ: ipſuꝫ recipere ꝯpellas eandem. quod ſi predicto modo de mulieris fornicatione conſtiterit: niſi teſtes per quos uiri adulterium eſt probatū fuerint reprobati: cū mr̄imonij iuſ in utroqꝫ leſū cōſiſtat: ⁊ paria deli. cta mutua ꝯpenſatiōe tollantur: ni hilominꝰ eū cogas: ut ea recipiat: ⁊ maritali affectiōe pertractet. alio quinᵍ mulieri ſilentiū imponere nō poſtponas. ¶ Dem epiſcopo am bianen̄. Ua fraternitas r̄quiſiuit: utꝝ aliquo denegante uxori ſue in adulterio deprehenſe debitum cō iugale: ſi poſtmodum ipſe cuꝫ alia perpetret adulterium manifeſte co gi debeat: ut eandem maritali affe ctione pertractet. Super quo. t. r. ꝙ cū paria crimina ꝯpenſatiōe mu tua deleantur: uir huiuſmodi forni catiōis obtentu ſue uxoris nequit conſortium declinare. ¶ De raptoribus incendiarijs⁊ uiolatoribus eccleſiarum. Ex concilio melden̄. E illis auteꝫ qui de lo co ad locum iter faciūt ⁊ ibi rapinas ⁊ depre 1 dationes peragūt: pla cuit ut ab illiꝰ loci prelato excōicē turˡ: nec ante ex parrochia illa exe eſt allegādo verius credo.ſ. ꝙ illa poſſit petere virū nō obſtante ſentētia. qꝛ vir illi ſententie renunciauit adulterando poſt ſententiā. De hoc dictū eſt in c. ex litteris. sͣ. de diuor. E illis. excōicent̉. qꝛ ratiōe delicti facti ſunt de foro illius. ⁊ ibi poſ ſunt cōueniri. ut. iiij. q. vi. c. i. ⁊. vi. q. iij. placuit. ⁊ sͣ. de for. cōpe. po ſtulaſti. ⁊. c. vlt. vbi de hoc. et C. ubi de cri. agi opor. aut̓. qͣ in prouincia. Dicebant quidaꝫ ꝙ vbi quis crimen ꝯmit tit ibi debet ꝯueniri. ſꝫ cauſa terminabit̉ per ſuū iudicem. arg. ff. de cuſto. ⁊ exhi. re. de militibus. ſed hoc nō eſt veꝝ immo iudex illius loci ubi de linquit poteſt clericū cōdem nare. ſentētia tamē executiōi mandabit̉ per ep̄m propriuꝫ sͣ. de for. cōpe. poſtulaſti. niſi uelit iudici illiꝰ deferre ut ip ſum remittat ad illuꝫ cōdem nanduꝫ. ſicut dicit̉ de metro politano ꝙ pōt abſoluere excōicatum a ſuo ep̄o. niſi velit ei deferre. jͣ. de ſent. excō. per tuas. Nec dicit̉ ferre ſnīam in alienū ſubditū ſed in ſuuꝫ ratione criminis. ut dicūt pri me cōcordantie. ⁊ hec ſenten tia bene probatur per hāc de cre. quia etiaꝫ debent redire illuc ubi delinquūt. ⁊ eſt arg ad hoc in aut̉. ut nulli iudi.§. ſi quis vero col. ix. qui d̓ hoc optime dicit ⁊ cōcordat cum hac decre. tamen ſi crimen fa cile fuerit pōt de illo cognoſcere ſuꝰ iudex. Si vero gra ue fuerit crimen remittit vbi deliquit. ff. de re mili. deſerto rem. in princ. ab hac tn̄ generalitate excipit̉ quilibet ſupe rior qui vbicūqꝫ crimē ꝯmittit n̄ poteſt iudicari niſi a pa pa ſi agat̉ ad depoſitionem. Quid ſi crimen tale eſt qd̓ n̄ inducat depoſitioneꝫ? Dicit hug. ꝙ poteſt iudicari a ſuo maiori ⁊ non ab inferiori ſi crimen cōmittat in ſua parrochia. Sed ſi archie piſcopus cōmittat tale crimen in parrochia alterius archiepiſcopi uel epiſco pi ſuffraganei alterius archiepiſcopi. dixit Hu. ꝙ poſſit tunc iudicari ab illo archiep̄o uel ep̄o. ar. ad hoc. xcvi. di. duo. vbi ambroſius ratione criminis cō miſſi in ſua parrochia excōicauit imperatorē. qd̓ alias nō auderet. k ¶ Uper eo vero. poterit. bene dixit ſi poterit. quia inanis eſt actio. ⁊cͣ. ff. de dolo. nam is. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. olim. ij. ⁊ sͣ. de ſol. odoardus. sͣ. de ho mi. ſicut dignū. ⁊. jͣ. de vſur. cuꝫ tu. ⁊. xiiij. q. vi. ſi res. ⁊ impoſſibiliū nulla eſt obligatio. ff. de reg. iur. impoſſibiliū. ⁊. xxiij. q. iiij. nabuchodonoſor. l ¶ Denegetur. Ar. cōtra. quia ſi aliquis penitentiā petat de aliquibus crimi nibus ⁊ non de quibuſdam. penitentia tamē nō eſt ei deneganda. jͣ. de peni. ⁊ remiſ. quod quidā. ⁊. xxvi. q. vi. cognouimus. ⁊ de peni. di. iij.§. vlti. arg. cō tra. xxiiij. q. ij. legatur. ⁊ de peni. di. iij. ſunt plures. Quidā dicunt ꝙ hoc ſta tutum fuit ad terrorē ut denegetur penitētia de omnibus. niſi de illo ſatiſfaciat. quia talis penitentia nō eſt fructuoſa.. Alij dicunt ꝙ melius videtur ꝗ ſuper illo crimine tantū denegabitur penitētia. ſed ſuper alijs imponet̉. ⁊ lꝫ non ſit fructuoſa quo ad vitam eterna valebit ad mitius ſupplicium ſubeundum. de peni. di. iij.§. vlti. ⁊. c. vlt. a ¶ Emendationē. xiiij. q. vi. ſi res. xvij. q. iiij. ſi quis clericus. ⁊. xxiij. q. vlti. ſi quis membroꝝ. ⁊. c. peſſimā. ⁊ de pe. di. v. falſas. b ¶ Prodeſſe. hoc quantū ad penā temporalē que pro peccato debetur. Du plex enim pena pro quolibet peccato debetur eterna ⁊ temporalis. ⁊ hec eter na ſola cordis cōtritiōe remittitur. de peni. di. i. in prin. ⁊. xxvi. q. vi. cognoui mus. ⁊ temporalis que exteriori ſatiſfactione remittitur. que ſatiſfactio ſi in hac vita nō fuerit cōpleta in purgatorio cōpletur. arg. xxiij. q. v. quid ergo. et ita ſolennitas penitentie parū prodeſt quo ad penā purgatorij. valebit tamē quo ad vitam eternā. ſi de peccato cōtritus fuerit. c ¶ Uiaticū. quod omnibus penitentibus eſt dandum. jͣ. de peni. ⁊. re. quod in te. ⁊. xvi. q. vi. ſi quis de corpore. l. di. penitentes. d ¶ Dare. hoc referas ad primā parteꝫ. c. de illis qui nec in vita nec in morte ſatiſfacere volūt ⁊ pn̄t. iſtis denegāda eſt pnīa in fine ⁊ alia eccleſiaſtica ſacͣ. mēta cū in mortali decēdāt. eo ſaluo qd̓ dixi pͥmo cū petunt in vita penitētiā de alijs criminibus. ⁊ oblationes taliū nō ſunt accipiende. jͣ. de vſur. quia in omnibus. ⁊. xvij. q. iiij. miror. xc. di. c. ij. ⁊. xxxiij. q. ij. latorem. ber. e ¶ Sepulture. hoc referas ad vltimam partem. c. de illis qui in morte peni ant quā digne que ꝑpetrarūt emen dent: quorum excōmunicatio pro prio epiſcopo ſignificanda eſt: ne eos recipiat antequam illuc rede ant: ubi rapinam fęcerint: ⁊ omnia plene emēdent. E Ugenius. iij. Uper eo uero: ⁊ īfra. Statui mus: ut quicunqꝫ ex his qui uiolēter ſurrexerint in rapinaꝫ ſiue eccleſiaꝝ uiolatiōes manifeſte fue rit deprehenſus: niſi prius: ablata reſtituat: ſi poterit: uel emendādi firmā ⁊ plenā ſecuritatē fecerit: pe nitentie beneficiū ei penitus dene getur. Si uero uſqꝫ ad obitum in contumacia ſua durauerit: ⁊ ī extre mis poſitus remediū penitētie hu militer poſtulauerit: ſi emendatio nēª uel emēdādi ſecuritatē preſtite. rit: ei penitētia ⁊ ſepultura eccleſia ſtica concedantur. Qui autem ī ſa nitate obſtinata mente nō penitue rit uel emendauerit. ⁊ in morte ſe. curitatē preſtare nequiuerit: ſolēni tas penitētie parum prodeſſeᵇ uide tur ſicut credimus: ſed de peccato ꝯtrito corde uiaticūᶜ nō neget̉: ita tn̄ ut nullꝰ clericorum ſepulture il liꝰ interſit: nec eiꝰ elemoſinā preſu mat accipere. Quod ſi quiſpreſby teroꝝ uel clericoꝝ ꝯtra hoc inuita uel morte pnīas dare aut ſepultureˣ intereſſe uel eorum elemoſinas

debent intereſſe. ſed cimiterium eis nō denegatur ad terrorē potius alioruꝫ ut alij cum poſſint ſatiſfaciant timore huiuſmodi pene. ſed eis nō nocet. ſic s de tornea. c. i. vbi de hoc. Et ar. ꝙ cui cōceditur quod eſt maius nō conceditur quod eſt minus ut ibi dictū eſt. ber. f ¶IXcōmunicationi. honeſtis. ut. xxiiij. q. iij. ſi quis romipetas. sͣ. de tre. ⁊ pa:. c. ij. ber. g ¶ Regulam fidei. illam ſcili cet diliges proximū tuum ſicut teipſum. de peni. di. ij. ca ritas. ⁊.i. di. humanū genus. ⁊. l. di. ponderet. b ¶ Subiacere. ⁊ ſic qui con tra hoc faciunt ſunt ipſo iure excōicati. ⁊ tenētur infra an num in quadruplum. C. de furt. in eum. ff. de incen. rui. na. l. i. ⁊ furtum iſti ꝯmittūt ff. de acqui. re. do. qua ratio ne.§. vlti. Nec fiſcus etiam ſibi aliquid vendicet in cala mitate alteriꝰ. C. de naufra. l. i. li. xi. ꝯmuniter tamē dam num nauis reſartiet. ff. de in cen. ru. nau. l. ratis. i ¶ Subiacere. poſt admoniti onē uel poſtꝙͣ fuerit in mora cum poſſunt reſtituere ⁊ nō reſtitijunt. N archiepiſcopatu. ab k uti. propter illud viciuꝰ ira dei venit in filios diffidē tie. jͣ. de exceſſi. prela. clerici. ſic. lvi. di. ſi gens anglorum. quia nō ſic homines fecit de us ut ſe illo vterentur modo xxxiij. q. vij. flagitia. l ¶ Cōmiſerit puniendos. de legare poteſt princeps prela tis eccleſiaruꝫ cauſas criminales vbi cauſa ſanguinis nō ſequitur: ut hic. xxiij. q. viij. ſepe. Iudices vero in cauſis vbi etiam pena ſanguinis in fertur clerici conſtitui nō de bent. sͣ. de cleri. uel mon. ſed nec. ⁊. c. clericis. ⁊. c. ſnīam. m ¶ Poteris. cōmutando pe nam ſtatutā que eſt pena ca pitis. ff. ad. leg. cor. de ſicca. l. iij.§. penult. ⁊. C. de adult. cum vir. C. de rap. virgi. l. i. ⁊ in autē. ut non lux. contra na. coll. vi. Quod iudex vnē penam in aliam mutare poſſit. eſt ad hoc arg. ff. de his qui no. infa. quid ergo.§. pe na. ⁊. C. eo. ti. ⁊ ſi ſeuerior. n ¶ Flagellis. xiiij. q. vi. ca. i. xij. q. ij. fraternitas. et. v. q. v. ille ꝗ. ita ꝙ flagella ad ſan guinem. nō procedant. xxiij. q. vlti. js a quibus. ⁊. c. ſeq. o ¶ Reſerues. cum ſis delegatus. Si vero habes iuriſdictionē temporalē: de mandes eam alicui cui hoc competat quod licet ſecundū canones. xxiij. q. iiij. illud. ſed non ſecundū leges. niſi quando proficiſcitur. ff. de offi. proco. ſolent. ⁊. ff. de offi. eius cui man. eſt iuriſdi. l. i. omnia vero. hodie ꝯmitti poſ ſunt preter vltimum ſuppliciuꝫ: aut membri abſcionem. in aut̓. de coll.§. ad hoc adhibemus. colla. viij. la. p ¶ N litteris. diabolo inſtigante. xvij. q. iiij. ſi quis ſuadente. q ¶ Anathematis. quod bene potuit in extrema neceſſitate. xvij. q. iiij. ſi quiſ ſuadente. ⁊.xxvi. q. vi. preſbyter. inconſulto. de cōſe. di. iiij. ſanctum eſt. alias abſolui nō potuiſſet niſi a ſolo papa. Incendiarij eniꝫ poſtꝙͣ ſunt ab eccleſia publicati ab alio abſolui nō poſſunt. jͣ. de ſentē. excō. tua nos. Incendiarij et effractores eccleſiarum ſunt ipſo iure excōicati ut hic colligitur. ut. jͣ. de ſen. excō. conqueſti. prout ibi notari cōſueuit. b. r ¶ Sepeliri. Ar. cōtra. sͣ. eo. ſuper eo. ſed ibi denegatur ſepultura ad terro rem aliorum. nec poterat ſatiſfacere. hic poterat ſatiſfacere. b. s ¶ Heredes. hic habes ꝙ heredes tenētur pro delicto defuncti. Super hoc dicas. ut dixi. sͣ. de ſepultu. c. vlti. que ponit ſimilem caſum. ⁊ idem quaſi dicitur in vtraqꝫ. t ¶ Facultates. defuncti.ſ. vltra vires hereditatis nō tenentur ſi fecerint inuentariū. C. de iur. delib. ſcimus.§. ſin autem. ⁊.§. ſeꝗ. u ¶ Liberari. Ar. cōtra. xxv. di. qualis. Sol. a venialibus ⁊ a tēporali ſatiſfa accipere attentauerīt: ſeu huiuſmo di rapine participes īuenti fuerint ordinis ſui damnū irrecuperabiliter paciantur ⁊ eccleſiaſtico benefi cio careant. Sxͣ conci. lateran̄. Xcōicationi ſubdātur. qui ro manos aūt alios chriſtianos pro negociatōe uel alijs honeſtis cauſis nauigio uectos aut capere aut rebus ſuis ſpoliar̄ preſumunt. ¶ Illi etiā qui chriſtianos naufragium paciētes: quibus ẜm regulā fidei auxilio eſſe tenentur: danata cupiditate ſpoliāt rebꝰ ſuis: niſi ab lata reddiderīt: excōicationi ſe nō uerint ſubiacere. F Lex. iij. pa normitan̄. archiepo. N archiepatu tuo quādoqꝫ ¶ ſarraceni mulieres chriſtianas ⁊ pueros rapiunt: ⁊ eis abuti preſumūt: ⁊ quoſdā etiam interdū occidere nōuerent̉. cū aūt exceſſuſ huiuſmodi rex ſicilie tibi ⁊ alijſ epi ſcopis ꝯmiſerit puniendos: cōſul t. t. r. ꝙ tales in iuriſdictiōe tua exi ſtentes pecuniaria poteris pena mulctare: ⁊ etiaꝫ flagellisⁿ afficere ea moderatiōe adhibita: ꝙ flagella inuindictam ſanguinis tranſire minime uideātur. Si uero ita fuerit grauiſ exceſſus: ꝙ mortē uel de truncationē mēbroꝝ debeāt ſuſtinere: uindictaꝫ reſerues regie po teſtati. ¶Dem claremē. epo. N litteris tuis continebatur ꝙ cum. h. multis fuiſſꝫ crimi nibus irretitus: qui eccleſiaꝝ incē dium diaboloᵖ inſtigāte cōmiſerat tandem in egritudine conſtitutus accepta penitentia de cōmiſſis per manū capellani ſui fuit a ſentētia anathematisq abſolutꝰ: ſed moriēs eccleſiaſticam ſepulturam habere nequiuit. Quapropter: ſi ita res ſe habet: mandamus ut corpus eiuſ dem ap. ceſ. facias in cimiterio ſepeliri: ⁊ heredesº eius moneas ⁊ ꝯpellas: ut his quibus ille per īcē diū uel alio modo damna cōtra iu ſticiā irrogauerat: iuxta facultateſ ſuas condigne ſatiſfaciant: ut ſic a peccato ualeat liberariª. Ucius tertiꝰ. m. burgien̄. epō. Um cauſaˣ que inter. e. militē t uxoreꝫ eius uertitur: ⁊ īfra. ¶ Reſpondemus: ꝙ cū ibi raptꝰ dicat̉ admittiʸ: ubi nil ante nuptijs agitur: iſte raptor dici non debet: cū habuerit mulieris aſſēſū: ⁊ pri eam deſponſauerit quaꝫ cognouerit. licet parētes reclamarentª a qui bus eam dicitur rapuiſſe. ¶ Preterea cum poſt matrimonium car. nis cōmixtione perfectum teſte apoſtolo uxor ſui corporis poteſtatem non habeat ſed maritus ⁊ ecō uerſo. ſi preceſſiſſe matrimoniū uel ex probationibuſ uiri uel ex mulie ris confeſſioneᶜ claruerit: poſt matrimoniū ſine aſſenſuuiri non potu it ipſa monaſteriuꝫ ingredi: aut ali ter continentiam profiteri. Nō er go pro eo ꝙ poſt matrimoniū con ſummatum rapta per uim in mona ſterio fuerit: uiri poterit conſortiū declinare: maxime ſi ꝓbari neque at uirum: ut mulier profiteretur cō tinentiam: aſſenſiſſe. Mno. iij. epō. ſaton̄. Ccedens ad apo. ſe. ⁊ infra. Rapta puella legitime con trahet cum raptoreᵉ: ſi prior diſſen ſio tranſeat poſtmodum in conſen ſum: ⁊ quod ante diſplicuit: tandē īcipiat complacere: dummodo ad contrahendū legitime ſint ꝑſone. De furtis. Ui furatur hominēᵍ ⁊ uendiderit: conuictus morte moriatur. X cōcilio triburiē. ctiōe. liberatur quis in alio ſeculo ſed a pena eterna nunꝙͣ ut ibi. Um cauſa. caſus. Quidā volebat ꝯͣhere cū quadā parentes Ieā ſibi dare nolebant. tandē de cōſenſu puelle eā rapuit ⁊ cum ea cōtraxit ⁊ carnaliter eā cognouit. demū illa monaſteriuꝫ intrauit. vn̄ miles illā tanꝙͣ vxorē petebat. qꝛ ſine licētia ſua monaſteriū poſt carnalē copulā intrare n̄ potuit. di cebat mulier ꝙ n̄ te nebat̉ ei tanꝙͣ vire adhere̓. qꝛ ea rapu it. ⁊ raptor cū rapta nō pōt ꝯͣhere. Ad hͦ rn̄det papa ꝙ nō fuit raptꝰ cū ip̄a cō ſenſerit ⁊ poſt mr̄i moniū ꝯſumatū re ligionē intrare n̄ po tuit viro īuito. lꝫ ra pta fuēit. qͣre ſi hͦ cō ſtiterit dꝫ ei reſtitui y ¶ Admitti. ẜm le ges etiā in ſpōſa ꝓ pria raptꝰ ꝯmittit. C. d̓ rap. v̓gi. l. vna ad mediū ſꝫ canō p iudicat ut hͨ ⁊ xxvii q. ij.§. i. ⁊. c. lex illa. qͣlitercunqꝫ aliqͣ ſit rapta bn̄ pōt ꝯͣhere cū raptore. ſi pͥor di ſſenſio trāſeat poſt modū in ꝯſenſuꝫ. jͣ. c. ꝓxi. ⁊.xxxvi. q. ij tria. ſꝫ raptus n̄ eſt vbi puella cōſentit. ut hic patet. a ¶ Reclamarent. ta lis reclamatio n̄ im pedit mr̄imoniū. qꝛ ſolo ꝯſenſu ꝯͣhitur xxvij. q. ij. ſufficiat. b ¶ Sꝫ maritꝰ. sͣ. de ꝯuer. ꝯiu. quidā in trauit. t. c ¶ Cōfeſſione. gͦ cre dit̉ mulieris ꝯfeſſi oni in p̄iudiciū mr̄i moij ſpūalis qd̓ nō fit in carnali. sͣ. d̓ ec qui cog. ꝯſang. vx. ſue. ſuꝑ eo. ſꝫ aliud ē in mr̄imonio car nali ⁊ aliud ī ſpūali In mr̄imonio carnali nō ſtat̉ ꝯfeſſio ni viri ⁊ vxoris ſi ꝯͣ mr̄imoniū ꝯfiteāt̉. qꝛ ſepe adīuicē col luderent̉ ⁊ ſeꝑarēt̉ ut dic̄ p̄dica decre. ſuꝑ eo. Sꝫ in ſpūali mr̄imonio ſi aliqua de qua ꝯſtat ꝙ fuerit pͥmo vxor an̄ ingreſſū monaſterij poſtea ꝯfiteat̉ in iudicio ꝙ an̄ ingreſſū ꝯgnita fuerit a viro dꝫ ſibi reſtitui. qꝛ eo īuito monaſteriū intrare n̄ potuit ut hͨ dicit. īmo ſi alit̓ ꝯfiteret̉ ſaluari n̄ poſſet niſi ad viꝝ rediret. Nō ē enī credēdū ꝙ illa ſit īme mor ſue ſalutiſ.i. q. vij. ſancimꝰ. ar. ad hͦ. sͣ. d̓ homi. ſignificaſti. ij. vn̄ reddēda ē viro ſuo vbicūqꝫ ꝯfitet̉ vir ⁊ vxor. Ad diſſolutōꝫ mr̄imo nij carnalis nō credit̉ illis niſi ſaltē adſit fama publica.xxxv. q. vi. ſi duo. ſꝫ ubi ꝯfitent̉ ad diſſolutionē mutue ẜuitutis ꝓpter adulteriū bene credit̉ eis. sͣ. ti. ꝓxi. c. pe. ⁊ sͣ. de diuor. ex litteris. vin. d ¶ Aſſenſiſſe. Arg. ꝙ ſolus cōſenſus ſufficit ad hoc ut alter coniu gū poſſit monaſteriū ingredi. xxvij. q. ij. agathoſa. vbi de hoc. ⁊. c. ſi quis. ⁊. xxxiij. q. v. qui vxorē. De hoc dictū eſt ſatis. sͣ. de cōuer. cōiuga. in. c. vxoratus. ⁊. c. ſeq. e ¶ ¶ Ccedens. cū raptore. ẜm antiquos canones ⁊ ẜm leges: non poterat raptor cōtrahere cum rapta. xxxvi. q. ij. de puellis. ⁊ c. ſi autem. ⁊. c. placuit. ⁊. C. de rapto. virgi. l. vna.§. ſin autem. hodie ſecus ut hic. ⁊. xxxvi. q. ij. deniqꝫ. ⁊. c. tria. b. f ¶ Cōſenſū. sͣ. de ſpō. ad id qd̓. ⁊ sͣ. de deſpō. īpu. de illis. ar. C. qd̓ me. cā. l. ij. ff. de ꝯdi. ob tur. ca. ſi ob turpem. Ui furat̉ hominē.ſ. liberū. qꝛ ſi furat̉ ſeruū hac pena nō tenet̉. ff. ad leg. fal. de plag. l. vlt. ſed ẜm canones hec pe

na non imponitur. sͣ. ti. ꝓxi. in archiep̄atu. xxxiij. q. ij. intͣ hec. tan. p ¶ Ures. non eſſe orandum. quia in mortali eos deceſſiſſe ꝯſtat lxxiij. q. v. placuit. I ¶ ¶ Diacono. in neceſſitate etiam laico. de con. di. iiij. ſanctuꝫ eſt. de peni. di. i. quem penitet. verſus fi. ⁊ di. vi. c. i. circa prin. k ¶ Cōmunionem. i. euchariſtiam. ſi. l. di. penitentes. ⁊ ſepulturam etiam ex quo confeſſi ſunt. x iij. q. vlt. c. vlt. Iquis. peniOteat. Ex eo eniꝫ ꝙ penitētia imponitur: colligitur: ꝙ modica fuerit ne ceſſitas. Si enī ma gna fuiſſet non imponeretur penitentia. Arg. contra de conſe. di. v. diſcipu los. quia in neceſſi tate omnia ſunt cō munia. arg. xlij. di. c. i. ⁊. xij. q. i. c. ij. xx iij. q. vij. ꝙ autem. ⁊.xlvij. di. ſicut hi. debuit enim credere dominuꝫ permiſ ſurum. inſti. de ob liga. que ex delict. naſcuntur.§. placu it. modica penitentia imponitur. quia modicum peccauit Sed quare non ex cuſatur mulier a for nicatione propt̓ ne ceſſitateꝫ famis. ff. de ritu nup. palam. §. non eſt ſicut a fur to? Reſpondeo pro pter neceſſitatē res facta eſt cōmunis: quam furor. ſed in fornicatione nō eſt ita. īmo potius debet quelibꝫ mala pa ti ꝙͣ malo conſentire. ut. xxxij. q. v. ita ne. Item quare ex cuſor ab homicidio ſi ex neceſſitate me defendendo aliquē occido ⁊ non a for nicatione? Reſpon deo non interficio: immo potius ſeipſe interficit qui me aggreditur. arg. ff. ſi quadru. paupe. fe. dica. l. i.§. cum arietes ⁊ agrū. s. de homi. c. lator. ¶¶ Ui cum fure. partitur. per conſenſuꝫ etiam accipiendo uel oc cultando. tales enim tenentur de furto. inſtitu. de obliga. que ex delict. naſ.§. ſi vero ope. n ¶ Non fur. Hec ſunt verba Hieronimi exponentis precedentia verba ſalomonis. o ¶ Poſſeſſore. id eſt domino uel quocūqꝫ cuius intereſt. ff. de ver. ſigni. interdum. p ¶ Indicat. ⁊ ita habes hic ꝙ quis tenetur indicare furem. ff. de re cepta. l. i. ⁊. ij. C. de furt. ſi ciuile eſt. argu. ff. de iur. fiſci. ex quibuſ dam.§. diuus. C. ad. leg. cornel. de falẜ. maiorem. C. de his qui ad eccle. cōfu. preſenti. ⁊.§. ꝙ ſi in fundo. Arg. contra. ff. de preſcript. v̓. non licet. ff. de cōdi. ob tur. ca. l. iiij.§. vlti. vbi non peccat qui ali quid accipiat ut indicet. ſecus vero ẜm canones. ut hic patet. qꝛ cōſentire videtur. vnde dicit ꝙ vterqꝫ reus eſt. q. litteris. ſponte. Arg. ꝙ mitius agitur cum ſponte cōfeſſo ꝙͣ kum cōuicto. l. di. preſbyterum. xij. q. i. non dicatis. f ¶ Satiſfecerit. aliter penitere nō pōt: dūmodo poſſit ſatiſfacer̄. xiiij q. vi. c. i. ⁊ sͣ. de homi. ſicut.§. eos. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. cum tu. 8 ¶ Infamia. facti que grauat opinionem. ff. de obſeq. a libe. preſtādis. l. ij. ⁊ a promotione repellit. lxxxi. di. tantis daniel. ⁊. xxxiij. di. laici. ⁊ sͣ. de accuſa. omnipotentis. t ¶ Poſt peractam. quia iam incipit eſſe quod non fuit. l. di. ferrum. ⁊. c. cum exaudiero. u ¶ Penitentie. sͣ. de tempo. ordi. ex litterarū. Ures ⁊ latrones ſi in furādo depredando occiduntur ui ſum eſt pro eis non eſſe orandum Sed ſi comprehenſi aūt uulnerati preſbytero uel diaconoⁱ confeſſi fu erint: communionēª eis non negamus. Ex penitentiali theodori I quis propter neceſſitatem famis aut nuditatis furatus fuerit neceſſaria ueſtem uel pecus peniteat hebdomadas treſ. ⁊ ſi r̄d diderit: non cogatur ieiunare. ¶ Ieronimus ſuper parab. Ui cum fure partiturᵐ: occidit animā ſuam. nonⁿ fur ſolū ſed ille reus tenetur: qui furti con ſcius querente poſſeſſore non indicatᵖ. ¶Lexander tertius cre monenſi epiſcopo. X litteris tuis īnotuit. ꝙ. b calicem quendam in eccleſia minus caute dimiſſum rapiens longo tempore detinere preſūpſit ⁊ infra. Mandamus quatenus ſi ſponteq cōfeſſus fuerit: ⁊ exinde eo cleſie cuiuſ calix fuerat: ſatiſfecerit nec eſt ſuper hoc nota uel infamia manifeſta reſperſus poſt peractaꝫ penitentiam aūt congruam parteꝫ penitentieⁿ. dūmodo alias idoneū ipſum eſſe cognoſcas ad ſacros or dines non dubites promouereˣ. De uſuris. TLex. iij. in conci. turon̄. Lures clericoꝝ: ⁊ īfra Generalis concilijʸ de creuit auctoritaſ: ut nul lꝰ conſtitutus in clero Cuel hoc uel aliud genuſᵉ uſure exer cere preſumat. Et ſi quis alicuius poſſeſſionem data pecunia ſub hac x ¶ Promouere. etiam de iure cōmuni: cum peccatum ſit occultum. sͣ. de tem po. ordi. c. vlti. ⁊ precipue ſecundū illos qui dicunt ꝙ peccatum occultum nō reddit hominem irregularem ſecundū alios qui dicunt contrariuꝫ: loquitur capitulū iſtud de diſpenſatione. Lures concilij.ſ. turon. cuius eſt hoc capitulū. z ¶ In clero. maxime qꝛ idem eſt de laicis. ⁊ ¶ Aliud genus. multa enim ſunt genera vſurarū. ar. xiiij. q. iij. c. i. ij. ⁊. iij. a ¶ Expenſis. deducende ſūt expenſe. ⁊ quod ſupereſt: eſt fructus. ff. ſolu. matrimo. fru ctus. ff. de petit. here. ſi a domino. in fine. et. xij. q. ij. nobis. ⁊. C. de fruct. ⁊ li. expen. l. i. ⁊ ip̄o iure per fructus per ceptos liberatur pignus. C. de diſtract. pigno. l. i. ⁊. ij. C. de pigno. acti. l. iij. fructus enim ſemper computantur in ſortem. jͣ. c. proxi. ⁊. c. conque ſtus. ⁊ hic expenſe iſte nō de bent eſſe ſuperflue. arg. ff. de rei vendi. in fundo. ⁊ ille tan tum ſunt deducende que in ipſam rē neceſſarie facte ſūt. et pro fructibus colligendis. C. de pigno. in ſumma. Po teſt ergo rem retinere donec deducat expēſas. Sed quid: ſi reſtituit rem nonduꝫ dedu ctis expenſis? petat per conditioneꝫ indebiti. ff. de impē. in re. do. fact. l. quod dicitur. §. ſi dos. vel per contrariaꝫ a ctionem pignoratitiam. ff. de pigno. acti. ſi neceſſarias. b ¶ Poſt huiuſmodi. maxime quoniaꝫ idem erat ante. xiiij q. iiij. ſi quis oblitus. et. jͣ. eo. cum tu. c ¶ Beneficiuꝫ. hoc ita poteſt intelligi: puta laicus aliquis iniuſte detinet poſſeſſionem aliquam que fuerat clerico in beneficium aſſignata: licituꝫ eſt clerico de manu laici tali ter eam redimere ut eccleſia uel ipſe clericus fructus tali ter perceptos retineat. nec ē vſura cum tantum ſuū recipi at. quia ſic forte poſſeſſio ad eccleſiam reuerteret̉ hoc mo do. quia forte alias non pote rat recuperari. Et idem eſt ſi eſſet feudum eccleſie. qꝛ fru ctus eccleſie non computabit in ſortem. jͣ. eo. conqueſtus. Sed eccleſia interim ſeruitia a vaſallo recipere nō debet.sͣ. de feudis. c. i. Ideꝫ intelligo de lai co ꝙ hoc modo ſibi licet redimere poſſeſſionē de manu iniuſti detentoris. alienam tamē poſſeſſionem taliter retinere nō poſſet. quia fructus illi nō ſunt ſui. vnde ſi illos retineret vſura eſſet. Idem eſſet de clerico ſi poſſeſſioneꝫ eē cleſie que nō fuit ſibi pro beneficio aſſignata taliter in pignus reciperet. niſi de licentia eccleſie hoc faceret. quaſi percipiendo eos nomine eccleſie. dUoniam. arboribus. ſic. sͣ. c. proxi. ⁊. jͣ. eo. cōqueſtus. ⁊ sͣ. de empt. ⁊ vē. ad noſtram. ⁊ sͣ. de pig. cum cōtra. C. de pigno. acti. l. i. ⁊. ij. C. de pac. pig. ī. i. ⁊ vlti. ⁊. ff. de pig. act. l. ſi cōuenerit. Uia in omnibus. multi. propterea quia multi ſunt non excuſantur. ij. q. i. multi. in fi. ⁊ etiam ſi omēs homines eſſent vſurarij. ſi. xxxij. q. vij. fla gitia. cum in veteri teſtamento ⁊ nouo prohibite ſunt vſure. jͣ. c. proxi. immo etiam iure ciuili vſure prohibite ſunt. vnde nullo iure peti poſſunt. in aut̓. de eccle. ti. in prin. col. ix. lꝫ nō obſeruetur. quia ibi dicit iuſtinianus ſe quattuor ſynodos generales obſeruare. Sꝫ nicena ſynodus eſt vna de quattuor prin cipalibus que ita obſeruari debēt ſicut quattuor euāgelia. xv. di. ſicut. ⁊ in ni cena ſynodo prohibentur vſure. xlvij. di. quoniam multi. f ¶ Accipiant ſepulturam. idem̄ eſt de quolibet queꝫ conſtat deceſſiſſe in mor tali. xiij. q. ij. pro obeūtibuſ. xxiij. q. v. placuit. xxi. q. iij. cyprianus. ⁊ sͣ. de ſta. regu. monachi. cum ſimilibus. g ¶ Oblationes. ſic. xc. di. oblationes. ⁊. xvij. q. iiij. miror. sͣ. de rapt. ſuper eo. ad fi. ⁊ nihilominus excōmunicandi ſunt ſi non ſatiſfaciunt. jͣ. eo. preterea. ⁊ sͣ. de iureiu. debitores. ⁊. c. ſeq. h ¶ Reddere. Sꝫ cui debet reſtitui? danti? nō videt̉. xvij. q. iiij. ſunt qui. xij. q. ij. nulli liceat. Ala. dixit ꝙ ep̄o loci. ſꝫ potiꝰ credo ꝙ illi qui dedit ⁊ ille poſtea ſpecie uel conditione in pignus ac ceperit: ſi ſortem ſuam deductis ex penſisª de fructibus iam percepit abſolute poſſeſſionem reſtituat de bitori. Si auteꝫ aliquid minus ha bet eo r̄cepto poſſeſſio liber̄ ad do minum reuertatur. Quod ſi poſt huiuſmodi cōſtitutū in clero quiſ quā extiterit qui deteſtandis uſura rum lucris inſiſtat: eccleſiaſtici officij periculuꝫ patiatur: niſi forte ec cleſie beneficiumᶜ fuerit quod redi mendum ei hoc modo de manu lai ci uideatur. Dem cantuarien. archiepō ⁊ eius ſuffra. Uoniam non ſolum uiris eccleſiaſticis ſed etiam quibuſlibet alijs periculoſum eſt uſuraꝝ lucris intendere: auctoritate pre ſentium duximus iniungendum: ut eos qui de poſſeſſionibus uel ar boribus quas tener̄ in pignore no ſcuntur: ſortem deductis expenſis receperunt: ad eadem pignora reſtituenda ſine uſurarum exactione eccleſiaſtica diſtrictione cōpellas. Dem in concilio lateranen̄. Uia ī oībusᵉ fere locis ita cri menuſuraꝝ inualuit. ut multi alijs negocijs pretermiſſis: quaſi licite uſuras exerceant: ⁊ qualiter utriuſqꝫ teſtamenti pagina cōdēnē tur: nequaquā attendāt. ideoqꝫ cō ſtituimus ꝙ uſurarij manifeſti nec ad cōionē admittātur altaris: nec chriſtianā ſi ī hoc peccato deceſſerint accipiāt ſepulturāʳ. ſed nec ob lationesᵍ eoꝝ quiſquā accipiat. qui aūt acceperit: uel chriſtiane tradiderit ſepultur̄: ⁊ que acceperit red dere ꝯpellat̉: ⁊ donec ad arbitriū

reſtituat ei a quo recepit. arg. jͣ. eo. cum tu. ⁊ sͣ. de homi. ſicut dignū.§. eos. Uper eo. diſpenſationem. Arg. ꝙ pretextu boni malum fieri non de 15 bet. i. q. i. non eſt putanda. xxiij. q. v. ſi dicat. ⁊. xiiij. q. v. c. i. ij. ⁊. iij. ⁊. c. neqꝫ. arg. contra. xxviij. q. i. non oportet. dic ut plene dictū eſt. sͣ. ne cleri. uel mona. nō magno. in magna notula. k ¶ Metiri. xxij. q. ij. ne quis arbitretur. ibi de hoc. Um tu. decretum. sͣ. e. quia in omnibus. m ¶ Priuandos. et ita canon ille qꝛ in omnibus nō eſt late ſentētie ſed ferende ber. n ¶ Donec. ergo quamcito re ſtituunt ſunt ipſo iure reſtitu ti. cōmunioni. arg. lxxxi. diſ. ſi qui ſunt. tamen poſt ſatiſfa ctionem relaxandū eſt inter dictum. o ¶ Ad excuſandas. hec ver ba ſunt auguſtini que habes xvi. q. i. predicator. p ¶ Siue poſt. Arg. ꝙ conſti tutio retrotrahit̉. ⁊ hoc ideo dicit. quia crimen iſtud ante illam conſtitutionem: prohi bitum erat vtroqꝫ teſtamēto sͣ. c. prox. hoc enim diuinum fuit preceptū. xiiij. q. iiij. quo niam multi. quādo conſtitutio retrotrahatur. dictuꝫ fuit sͣ. de cōſti. c. vlti. q ¶ Per penam ſtatutam. sͣ. e. quia. ⁊ etiam per excōicationem. jͣ. eo. preterea. Sed qua re fit mentio in omnibus cōmiſſionibꝰ de pena illiꝰ cano nis quia. ⁊ non de excōmuni catione? Reſpondeo quia ab illa ſemper incipiendum eſt: tanꝙͣ a minori ⁊ poſtea infligenda eſt maior ſi hoc meru it propter vitas contumacis. sͣ. ut lit. non cōteſta. c. quoniam. in fi. r ¶ Non ſuperſtitibus. Sed pone ꝙ ille cui debet reſtitui vſura lōge ſit abſens. nūquid tenetur vſurarius mittere ad eum vſuras? tenetur quideꝫ: ſed ſumptibꝰ illius abſentis. arg. ff. de ope. liber̄t. opere enim. Si auteꝫ ſumptus itine ris rei ſummaꝫ excedant det pauperſbus. arg. huius. c. et ij. q. vi. anteriorū. Et hoc in tellige ſi vſurarius nouit vbi habitet. quia ſi ignoret nō tenetur inquirendo vagari. ar. ff. de ope. liber. ꝙ niſi. in fi. et quouſqꝫ poteſt fieri reſtitutō illi qui ſoluit nunꝙͣ illa pecunia debet dari pauperibus.sͣ. de homi. ſicut dignum.§. eos. ⁊ sͣ. de iureiu. eam te. s ¶ Reſtituatur. xiiij. q. vi. c. i. t ¶ In facultatibus. ⁊ licet amiſerit vſuras. nihilominus tamē tenetur ꝓpter moram que illis nocere debet. vnde omnia refundere debent ſi alias facere poſſunt. arg. ff. de vi ⁊ vi ar. l. i.§. rectiſſime. ⁊. ff. de leg. i. cuꝫ res legata. ſed ſi nihil habent liberantur ex toto ut hic. Si tamen ad pinguioreꝫ fortunā per uenerit tenetur ut prius. sͣ. de ſolu. odoardus. ⁊. ff. de ceſ. bo. ſi debitoris. ar. xxvi. q. vi. ſi quis de corpore. ⁊. c. de his vero. ⁊ inſolidum. nec habetur ratio ne egeat. licet alias dicat lex ꝙ qui bonis cedit non cōuenitur poſtea. niſi in quantū facere poteſt. ff. de ceſ. bo. is qui. ala. u ¶ Euidenter. ſi enim credatur habere verberibus veritas eruatur. v. q. v. il le qui. xiiij. q. vi. c. i. uel iuret ſe non habere vnde reddat quod potius videt̉ quia nō debet ulla pena puniri ut hic dicit. qꝛ inanis eſt actio. ⁊cͣ. ff. de dolo. nam is. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. olim. a ¶ Uendi. Ex hoc videt̉ ꝙ ad quēcunqꝫ ꝑueniat res empta de pecunia vſu raria tenet̉ illa reſtituere. lꝫ enī res empte ex tali pecunia ꝑuenerāt ad filios uel cōſanguineos vſurarioꝝ ⁊ nihilominꝰ vendunt̉ ut hͦ dicit. qꝛ res illa ſuc cedit loco alteriꝰ pecunie. ff. de leg. ij. imꝑator. in fi. ⁊. ff. de leg. iij. fideicōmiſ ſaria.§. ſi rem ſua. ⁊ sͣ. ut li. pen. eccleſia. vbi de hͦ. qd̓ verū eſt vbi ex cā lucra tiua res ꝑuenit ad ip̄m. Si vero ex alia cauſa puta qꝛ emit ignorāter ſecꝰ eēt forte. ⁊ ſpeciale eſt hͦ in re empta ex pecunia funebri. alias regulare eſt qd̓ in epiſcopi ſui ſatiſfaciat ab officij ſui maneat executione ſuſpenſus. ¶ Dem panormitano archiepō Uper eo uero: ⁊ īfra. Reſpōdemꝰ ꝙ cū uſuraꝝ crimē utri liſqꝫ. t. pagina deteſtet̉: ſuꝑ hoc di ſpenſatiōemˡ aliquā poſſe fieri non uidemꝰ qꝛ cū ſcriptura ſacra prohi bebat ꝓ alteriꝰ uita mētiriᵏ: multo magis ꝓhibendus eſt quis: ne eti am ꝓ redimenda uita captiui uſu. rarum crimine inuoluatur. Dem ſalernitano archiepō. Um tu manifeſtos uſurarios iuxta decretum nr̄um: quod nuper in cōcilio ꝓmulgatū eſt: cōione altaris ⁊ eccleſiaſtica preceperis ſe. pultura priuādos: donecⁿ reddāt quod taꝫ praue receperant: quidā eorum ad excuſandas excuſatōes in peccatis impudenter affirmant illas duntaxat uſuras reſtituendas que ſunt poſt interdictum noſtruꝫ recepte: ⁊ infra. Super. his. f. t. r. ꝙ ſiue ante ſiue poſtᵖ interdictū no ſtrum uſuras extorſerint: cogendi ſunt per penamq: quam ſtatuimus ī ꝯcilio eas his a quibꝰ extorſerū: uel eorum heredibꝰ reſtituere: uel his non ſuperſtitibusⁱ pauperibuſ erogare: dūmodo in facultatibus habeant: unde ipſis poſſint eas re ſtituere: cuꝫ iuxta uerbum beati au guſtini: non remittatur peccatum: niſi reſtituaturª ablatum. ¶ Illi au tem qui non habent in facultatibꝰ unde uſuras ualeant reſtituere: nō debēt ulla pena mulctari: cum eos nota paupertas euidēterª excuſet. ¶ Poſſeſſiones uero que de uſiris comparate ſunt: debent uendi ⁊ ipſarum precia his a quibus uſu re ſunt extorte: reſtitui: ut ſic nō ſolum a pena ſed etiam a peccato poſ ſint quod per uſurarum extorſionē nia. ⁊. C. de ꝓba. ad ꝓbationē. ⁊. ff. de furt. qui vas. in fi. aliū caſuꝫ habes. C. de rei ven. ſi ut proponis. tertium. C. arbitriū tute. l. iij. ⁊.sͣ. de pecul. cle. inquirendum. ala. bN ciuitate. ꝯparāt. nō decepti in iuſto p̄cio. ſꝫ ſcient̓ plus eme rūt ꝓpter dilationē ſolutionis. ſi enī decepti eēnt qꝛ darēt vltra pre ciū iuſtū nō haberꝫ ſpeciē vſure. qꝛ lꝫ ꝯͣ hentibꝰ ſeſe adinui cē deciꝑe. ff. d̓ min. in cāe.§. in p̄cio. vſ. qꝫ ad dimidiū iuſti p̄cij. sͣ. d̓ emp. ⁊ vē. c. cū dilecti. ⁊. c. pe. C. de reſcin. vend. l. ij. ala. c ¶ Nō valent. īmo vr̄ ꝙ tantuꝫ valeat. res enī tantū valet: ꝙͣtū vēdi pōt. ff. ad trebel. l. i.§. ſi heres ⁊. ff. ad. l. falci. q̄re bat̉. et. ff. de furt. ſi ꝗs vxori.§. vlt. ⁊. ff. de donat. cā mor. l. mortis ca.§. vl. ⁊. ff. ad. l. rhodi. de iact. l. ij.§. portio. precia enī rerū nō ex affe ctu ſinguloꝝ ſꝫ cōi ter eſtimant̉. ff. ad l. fal. p̄cia. Ar. ꝯͣ. ff. man. cū ſeruus. ſed hic n̄ fuit emptio fa cta eſtimatōe cōi. b. d ¶ Ex forma. ſi. sͣ. de pign. illo vos. et ita forma ꝯͣctus in ſpici dꝫ ad hͦ ut vſu rariꝰ cenſeat̉. quia omne eſſe eſt ex for ma. ſꝫ n̄ eſt ſemper verū in caſu iſto. ut jͣ. dicit̉. b. e ¶ Uſuraꝝ. ar. con tra. jͣ. e. cōſuluit. ibi ſoluitur. b. f ¶ Uenditores. iſti veditores ꝓpt̓ dubiū excuſant a peccato. alias n̄ vēditu ri. jͣ. e. c. vl. ī fi. vn̄ ꝓ pter dubiū excuſan tur a peccato vſura rū. ⁊ expone pecca tū.ſ. vſuraꝝ. jͣ. eo. c. vlti/ ⁊ ẜm illā intelli ge iſtā. lꝫ enī ex for ma n̄ ſit ꝯͣctus vſu rarius. pōt tn̄ fieri in fraudē vſuraruvnde eque tenet. arg. sͣ. de pigno. illo vos. ⁊ quodcunqꝫ nomen im ponas vſura eſt. xiiij. q. iiij. c. i. ⁊. ij. g ¶ Niſi dubiū. jͣ. e. c. vlti. vbi de hoc. in tali dubio potiꝰ eſſet abſtinendū. qꝛ qn̄qꝫ dicūt aliqui ſe dubitare ubi nō eſt dubitandū ⁊ ecō uerſo. ⁊ tutior via eſt eligēda. jͣ. de cleri. ex. mi. illud. vnde dicit ſalu ti ſue bene conſulerent. ⁊cͣ. quia periculum eſt in his. b. h ¶ Occultari. quia ſecretorū deus cognitor eſt. xxxij. di. erubeſcāt ⁊. ij. q. v. conſuluiſti. quē nō latet peccati qualitas neqꝫ peccātis effe ctus. xxxiij. q. iij. deus qui. tan. Reterea. interdicas. xiiij. q. iij. ⁊. q. iiij. per totum. ⁊. xlvij. di. quoniam multi. k ¶ Suſpendas. Talis enim repellit̉ ab obtēto ut hic dicit. ⁊. xiiij. q iiij. ſi ꝗs oblitꝰ. ⁊. c. quoniā multi. ⁊ repellit̉ ab obtinēdo. multo for tius. jͣ. de exceſ. p̄la. int̓ dilectos. Sꝫ nūquid ep̄s pōt cū tali diſpēſa re? Dico ꝙ ſic poſt ſatiſfactionē ⁊ penitentiā. qꝛ hoc nō ꝓhibet̉. et hoc probatur per hanc decre. in antiqua dicebat̉ ꝙ ad preſentiā pa pe tales mittantur. vnde collige ꝙ epiſcopi cum talibus miſericorditer agere poſſunt. de hac materia traditur. sͣ. de iudi. at ſi clerici. l ¶ Excōicationis. pͥmo inflicta pena illius cōſtitutionis. sͣ. eo. quia in omnibus. m ¶ Unqueſtus. recepiſtis. deductis etiā expenſis. ut. sͣ. eo. c. i. et incurrerant liberari. ¶Dem Genuen̄. archiepō. N ciuitate tua dicis ſepe con tingere: ꝙ cum quidaꝫ piper ſeu cinamoniū ſeu alias merces cō parāt: que tunc ultra quīqꝫ libras non ualentᵉ: ⁊ promittunt ſe illis a quibus illas merces accipiunt ſex libras ſtatuto termino ſoluturos. licet autem contractus huiuſmodi ex tali forma non poſſit cenſeri no mine uſurarum nihilominus tamen uenditoresⁱ peccatum incur. runt: niſi dubiumᵍ ſit merces illas plus minuſue ſolutionis tempore ualituras: ⁊ ideo ciueſ tui ſaluti ſue bene conſulerent: ſi a tali cōtractu ceſſarent: cum cogitationes homi num omnipotenti deo nequeūt oc cultari. ¶Dem. Reterea parrochianis tuis uſuras recipere interdicasˡ: qui ſi parere contempſerint: ſi cleri ci ſint: eos ab officio beneficioqꝫ ſuſpendas: ſi laiciuſqꝫ ad dignam ſatiſfactionem ipſos uinculo excō municationisⁱ aſtringas DDem abbati ⁊ fratribus ſancti laurentij. ¶ Onqueſtus eſt nobis. c. cle Iricus: ⁊ īfra. Diſ. u. mādamꝰ quatenus ſi terram ipſam titulo pꝫ gnoris detinetis: ⁊ de fructibus eiꝰ ſortem recepiſtisᵐ: predictam terraꝫ clerico memorato reddatis ni ſi terra ipſa de feudoᵘ ſit monaſterij ueſtri. ¶Dem epiſcopo placentino. Ua nos duxit.f. conſulēdos quid ſit de uſurariorum filijs obſeruandum: qui eis in crimine uſurarum defunctis ſuccedunt: aut de extraneis ad quos bona uſura rioꝝ aſſeris deuoluta. Tue igitur

nō debent ſeruitiū recipere a vaſallo. nec eſt vſura. ſic. sͣ. de feudis. c. i. in quo caſu poteſt intelligi. sͣ. e. c. i. ſꝫ ibi illud exponit̉. dic ut ibi Habes ergo vnū caſum in quo nō cōmittit̉ vſura vltra ſortē recipi endo. ut. sͣ. eo. c. i. ⁊ hoc fauore eccleſie. Itē ⁊ in alio. jͣ. eo. ſalubriter alias etiā poſſet attentari ꝙ vſure poſſunt peti etiā ẜm canones. ut cū vendo tibi p̄diū ⁊ trado et percipis fructus. nec ſoluis mihi preciū ad termiuū. ar. C. d̓ vſu. l. ij. qꝛ hmōi vſure: nō quaſi vſure: ſed quaſi intereſſe petū tur. arg. xiiij. q. iiij. quoniā multi. ibi ad queſtuꝫ. ⁊. c. ſi quis oblitus. ibi aliqͣ in crementa. ⁊. ff. pro ſocio. ſociū qui. dāna vero ⁊ intereſſe ẜm canōes peti poſ ſunt. xij. q. ij. ſi quis clericus. ⁊ sͣ. de fo. cōpe. dilecti. ⁊ sͣ. de fideiuſ. ꝑuenit. ⁊. c. cōſtitutis. ⁊. ar. ff. d̓ eo qd̓ cer. loco. l. ij §. vlt. ⁊ maxīe in cō tractibꝰ bone fidei: vbi vſure veniūt ex mora. ff. de vſu. mo ra.§. in bone. ⁊. ff. d̓ peri. ⁊ cōmo. rei vē. l. vlti. et. C. de acti. emp. ⁊ vēdi. fructꝰ. qꝛ nec dicit̉ vſura ſꝫ potius intereſſe. qꝛ nō dicit̉ recipere vl tra ſortē. et qd̓ dicit quicꝗd ſorti accedit vſura eſt: illud pōt intelligi in mutuo. vel ubi aliꝗd excogitat̉ in fraudē vſu rarū. Illud nota ꝙ duo ſunt cōtractus qui d̓ ſui natura vo lunt eſſe gratuiti ut mutuū ⁊ ꝯmodatū Mutuuꝫ enim niſi ſit gratuituꝫ ſtatim vſura eſt. vnde illud mutuū dantes nihil inde ſperantes. jͣ. eo. cōſu luit. Itē cōmodatū ſi nō ſit gratuitū ⁊ pecunia recipiat̉ pro re ꝯmo data deſinit eſſe ꝯmodatū ⁊ in locationē tranſire videt̉ nō tamē eſt vſura. Item ſi vendo tibi fundū iuſto precio ea lege ut qn̄cunqꝫ ti bi ſoluero preciū quod mihi das fundus ad me reuertat. C. d̓ pac. inter em̄p. ⁊ vendi. l. ij. in caſu iſto lucrat̉ fructus. alias ſi modicuꝫ eſſet preciū preſumit̉ cōtractus in fraudē vſurarū. sͣ. de empt. ⁊ vē. ad noſtrā. ⁊ precipue ſi emptor cōſueuit exercere vſuras.sͣ. de pig. illo vos. Item vbi pecunia datur ad pompā poſſum inde recipere mercedē. qꝛ nō eſt mutuū ſꝫ potius cōmodatū ſiue locatio. ff. ꝯmo. ſi mihi.§. nō pōt. ⁊. l. ſeq. Item vbi aliquid apponit̉ nomīe pene. dū in nō in fraudē vſurarū. xij. q. ij. fraternitas. tn̄ in omnibus predictis caſibus nō dicunt̉ vſure ſed potius intereſſe vident̓. la. o¶ VUa. cogendi. tenent filij pro parentibus pro hereditaria por tione. ⁊ illi ad quos bona vſurarioꝝ perueniūt ut hic dicit̉. et ff. de reg. iur. ex qua perſona. Sed pone ꝙ alter heredū efficiat̉ nō ſoluendo ante reſtitutionē vſuraꝝ. nūquid alter cōuenit̉ inſolidū: nō videt̉. ff. de fideiuſ. inter eos.§. cū inter. Ar. cōtra. ff. cōmodati. ſi nihil.§. heres. ⁊. ff. de fideiuſ. inter fideiuſſores. ff. de fideiuſ. tu. l. ſi fideiuſſores. Satis pōt dici ꝙ inſoliduꝫ cōueniri poſſunt. qꝛ oīa bona defuncti erant illi obligata. ar. sͣ. e. cum tu. ⁊ p̄cipue cuꝫ ſucce dit in crimen. heredis enī ſuccedentis in viciū par fortuna habēda eſt. C. de fruct. ⁊ li. expen. l. ij. ⁊ etiā heredis ignorātia defuncti viciū nō excludit. ff. de diuer. temp. p̄ſcript. cū heres. Si ergo heres ſuccedat in bonis defuncti ſiue heres idē crimē cōmittat ſiue non: ſemꝑ tenet̉ reſtituere vſuras quas defunctus extorſit inquantuꝫ ſe extendit illius hereditas ut hic patet. ⁊ ecōuerſo heres poteſt repe tere yſuras extortas a patre. jͣ. eo. michael. vin. Onſuluit. concedit. ff. qd̓ me. cā. l. vlt.§. ſi fenerator. ᵇ ¶Sperantes. ſupple cauſa mutui in ſpe lueri principaliter poſita. ſecundario tamē aliquid ſperare nō puto maluꝫ ut ⁊ ipſe ſeruiat illi. arg. lxi. di. quid proderit. ⁊. lix. di. ſi officia. nec etiā recipere ex qōni lr̄iſ preſentibꝰ rn̄demꝰ ꝙ filiad reſtituēdas uſuras ea ſūt diſtrictiōe cogēdiº: qua parētes ſui ſi ui uerent cogerēt̉ idipſū etiā ꝯtra he redes extraneos credimꝰ exercen dum ¶ Rbanus tertius. Onſuluit nos tua deuotio: an ille in iudicio aīaruꝫ quaſi uſurarius debeat iudicari: qui non alias mutuo traditurꝰ eſt eo ꝓpoſito mutuā pecuniā credit: ut lꝫ om ni ꝯuentiōe ceſſante. plus tamē ſor te recipiat: ⁊ utꝝ eodē reatu crimi nis inuoluatur: qui ut uulgo dicit̉: n̄ aliter parabolā iuramēti ꝯcedit donec quāuis ſine exactione emo lumētuꝫ aliquod inde percipiat: ⁊ an negociator pena cōſimili debeat cōdēnari: qui merces ſuas lōge maiori precio diſtrahit ſi ad ſoluti onem faciendaꝫ ꝓlixioris tēporis dilatio ꝓrogetur: quā ſi incontinēti preciū ꝑſoluatur. Verū quia ꝗd in his caſibus tenendum ſit: ex euā gelio luce manifeſte cognoſcit̉: in quo dicitur: date mutuū nihil inde ſperātes: huiuſmodi homines ꝓ intentione lucri quā habēt. cū oīs uſura ⁊ ſuperabūdantia ꝓhibeatur in lege: iudicādi ſunt maleª agere: ⁊ ad ea que taliter ſunt accepta: reſtituenda in animaꝝ iudicio effica citer inducendi. ¶ Nno. iij. pre latis in regno francie conſtitutis. Uam pernicioſum: ⁊ infra. Mādamus quatenus mani feſtoſulurarioſ: maxime quos uſu tali ſpe. ar. i. q. ij. ꝙͣ pio. immo naturaliter debitor eſt illi obligatus ad antido ta. ff. de peti. here. ſed ſi lege.§. cōſuluit. ⁊ sͣ. de teſta. cū in officijs. ala. c ¶ In lege. xiiij. q. iij. c. ij. ⁊. iij. b. d ¶ Male agere. ar. contra. sͣ. e. in ciuitate. illud intelligit̉ quantū ad iudiciuꝫ eccleſie. ⁊ poteſt excuſari illud ꝓpter dubiū iſtud de iudicio anime. ut hic p̄ ⁊ ita nō eſt contra ibi quo ad formā contractus vſurarij n̄ dicunt̉. ſed iſti ꝓpter intenti onē quā habuerūt iudicandi ſunt in iudicio anime male a gere ⁊ inducendi ſunt ſed nō cōpellendi ut ſic recepta reſti tuant. nec tanꝙͣ vſurarij puniēdi ſunt ſed reuera quo ad deū vſurarij vident̉. qꝛ reſtituere tenent̉ ſic accepta. Et ſic habes manifeſte ꝙ inten tio facit hominē vſurariū. in tellige cuꝫ effectu. ſic ⁊ expe ctatio. xiiij. q. iij. c. i. ⁊. q. iiij. ſi quis clericus. ¶ Uam pernicioſuꝫ. ſe tu Ieri. idē eſt in quolibꝫ cri mine manifeſto. sͣ. de ap. cuꝫ ſit romana. alias ſi īiuſte gra uaretur nō eſt appellatio de neganda. ſic multotiens con dēnaret̉ iniuſte qui foret ab ſoluendus..sͣ. de except. cū in ter. ⁊ ita intellige de his: qui appellant exiſtendo in crimi ne ⁊ hoc cōſtat. qꝛ nō expͥmit iuſtā cauſaꝫ appellandi. alias nō audiret ante ſententiā ap pellans. sͣ. de appel. ut debi tus honor. Oſt miſerabilē. pͥncipeſ quoꝝ legibus in tēpora libꝰ ſubijciunt iudei. viij. diſ. quo iure. ⁊. C. de iude. iudet qꝛ ſi ad nos veniūt ꝓtegunt̉. s. de iude. ſicut. ⁊. C. d̓ iude. nullus. pari ratione alios cōtra eos ꝓtegamus. arg. sͣ. de mutu. peti. per totū. maxime in his in quibus legem ſuam offendunt. sͣ. eo. conſuluit. et xiiij. q. iiij. quoniam. ⁊. c. vlti. vincentius. g ¶ Cōmunionem. ſic. jͣ. eo. quanto. h ¶ Denegari. Non eſt dubiū quin pena corporali puniant̉ iudei per eccleſiā ⁊ etiam pecuniaria. xxviij. q. i. ſepe. in fi. xvij. q. iiij. conſtituit. ita tamē ꝙ vſqꝫ in vindictā ſanguinis nō procedant. sͣ. eo. de rapt. in archiepiſcopatu. Sed cōtra. quia nihil ad nos de his qui foris ſunt. ij. q. i. multi. ⁊ sͣ. de diuor. gau demus. So. qd̓ dicit̉ ibi nihil ad nos. ⁊cͣ. illud intelligit̉ inquantū deū offendunt. ſed inquantū hominē offendūt ſecus eſt. vel pōt intelligi illud de directa cohertione quā in eos nō exercemus. ſecus de indirecta ut hic. ⁊ sͣ. de de ci. c. de terris. cum etiā propter delictū efficiunt̉ de foro noſtro. sͣ. de iudi. no uit. ⁊ sͣ. de for. cōpe. cū ſit generale. ⁊. vi. q. iij. placuit. ⁊ sͣ. de rap. c. i. ⁊ de hoc dictū eſt. sͣ. de iude. ita quorundam. ber. Uas. deſiſtere. relaxato prius ſacramēto. sͣ. de iureiu. ex adminiſtratio ¶ Inis. ⁊ hanc relaxationē poteſt petere qui iurauit. cū huic petitioni non renunciauerit. ut. sͣ. de renū. cū inter. p. ⁊ sͣ. quod me. ca. ad audientiaꝫ. immo ⁊ ſi iurauit nō petere abſolutionē poteſt illud denunciare..sͣ. de iureiurā. quemadmodū. Et licet ob priuatū cōmodū denūciet nō tamē repellit̉ ab ea. qꝛ proderit vſurario cū penituerit. ar. viij. q. i. ſunt in eccleſia. k ¶ Uel reſtituere. ſic. sͣ. de iureiuran. debitores. ⁊ sͣ. de emp. ⁊ vē. ad noſtrā Uia fruſtra. in legem. eandē.ſ. ff. qd̓ me. ca. iſti quidē. ⁊ sͣ. de appella. Can ſit. ⁊. c. cōſtitutis. ⁊. C. de iur. delib. ſcimus.§. ſi vero poſtꝙͣ. Arg. cō tra.sͣ. de appel. dilectis filijs. vbi decanus qui nō detulit appellatiōi auditur appellans in eodē negocio. ⁊ idem videt̉ ſi in aliam delinquat. ff. de rit. nup. filio patroni.§. i. vbi patronus qui cōtra vnā legem venit: beneficiū alterius amiſit. ff. de mino. l. auxiliū. in fi. vbi minor delinquens beneficiū reſtitutio nis amittit. Uin. ⁊ io. reliquerunt hoc diſputationi vtrū delinquens contra legem vnā aliarū perdat beneficiū. Ego nō credo ꝙ propterea perdat bene ficiū alterius. quia ſic puniret̉ in eo in quo nō deliquit. ſufficit ergo ꝙ amit tit legis beneficiū quam cōtempſit ut dicunt prime cōcordantie. ⁊ illa lex auxilium loquit̉ in crimine vbi nō reſtituit̉ minor. nec illa filio patroni obſtare videtur. m ¶ Reſtituerit. Nunquid ſufficit cautio de reſtituendo? Reſpondeo ꝙ non arg. sͣ. de re iudi. cū aliquibus. ff. de pigno. acti. quod ſi non ſoluerit. niſi for te magna cauſa interuenerit. arg. ff. de re iudi. l. iiij.§. ait pretor. puta ſi nō ſit ris publice renūciaſſe conſtiterit: cū aliquis eos cōuenerit de uſuris nullius ꝑmittatis appellatiōis ſub terfugio ſe tueriᵉ. ¶Dem narbonen̄. archiepō. Oſt miſerabileꝫ: ⁊ infra. Iu deos ad remittēdas chriſtianis uſuras per principes ⁊ poteſta tes compelli precipimꝰ ſeculares ⁊ donec eis remiſerint: ab uniuer ſis chriſti fidelibus tam in merci monijs quam in alijs per excom. municationis ſententiam eis iube mus cōmunionemᵍ omnimodam denegari. IDem mutinenſi epō. Uas dudum recepimus que ſtiones: ꝙ quidā uſurarij eos qui bus dant pecuniam ad uſuraꝫ: pre ſtare faciūt iuramentum ꝙ uſuras non repetent: ⁊ ſuper his quas ſol uerint: nullaꝫ moueant queſtionē. Nos igitur reſpondemus ut uſurarios ipſos mo. pre. per cen. ec. ap. re. compellas ante uſuraruꝫ ſo lutionem ab earum exactione deſi ſtereⁱ: uel reſtituereᵏ ipſas poſtquā fuerint perſolute: ne de dolo ⁊ frau de contingat eos commodum re. portare. ¶Dem. Uia fruſtra legis auxilium in Quocat: qui committit in legē ſtatuimus: ut ſi quis uſurariuſa no bis litteras impetrauerit: ſuper re ſtituendis uſuris uel fructibus cōputandis in ſortem: niſi prius ipſe r̄ſtitueritᵐ uſuras quaſ ab alijs no

ſoluendo: tunc ſufficit preſtare cautionē ꝙ ipſe reſtituet ⁊ audiri debet ut po ſtea alij reſtituat. ar. sͣ. de reſti. ſpo. olim. ij. ⁊ sͣ. de ſolu. odardus. ⁊. ff. de ceſ. bo. l. ſi debitores. vel ſi ille cui debetur conſentiat. quia ſatiſfactum intelligit̉. ff. de pigno. act. ſi rem.§. omnis. ar. sͣ. de re iudi. quod ad cōſultationē. Item quid ſi nullus agit contra iſtum pro vſuris? Dixit Io. ⁊ tan. ꝙ facta denun tiatione in publico: ſi nullus apparet qui petit: debet iſte audiri per litteras. ſicut facit qui rem inuenit alienaꝫ ad euadendū penā furti denūci at publice ut cuiꝰ ē res veniat. ff. de fur. falſus.§. qui alie nū. hoc nō credo ſufficer̄. nō enī excuſat̉ vſurarius ſi nullus repetat ab eo uel ſi denū ciet. īmo etiā tenet̉ vſuraꝫ re ſtituere ſaltē pauꝑibus ſi nul lus apparet cui reſtituat: alit̓ nō liberat̉ a peccato. ut. sͣ. e. cum tu. vnde cū nō ſit adhuc emēdatus ſi in crimine perſe ueret retinēdo alienū: nō eſt audiēdus. ⁊ hoc pꝫ per lr̄am iſtaꝫ. qꝛ niſi reſtituerit uel ad huc reſtituat cū effectu. ergo beneficiū legis habere nō di cū adhuc cōtra illā in crimīe perſeueret. vnde pōt ei dici. eijce pͥmo trabē de oculo tuo ꝙͣ feſtucā d̓ oculo fratris tui. i. q. i. multi. ⁊. iij. q. vij.§. por ro. in fi. Et ita iudex nō ꝓce dat per lr̄as tales. niſi poſtq̄ cōſtiterit ꝙ plene purgatꝰ fu erit. ⁊ hoc intellige cū eſt ma nifeſtuſ vſurariꝰ. alias iudex nō denegaret ei audientiā. et ſic iudex ex officio ſuo poteſt eū repellere exemplo dn̄i. iij. q. vij. qui ſine. c. poſtulatus. ⁊.sͣ. de except. exceptionē. ſi. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. eo. ꝙ pernicio ſum. ar. idem erit ſi nō ſit ma nifeſtus vſurarius. ⁊ reus ex cipiat qd̓ nō debet audiri. cū eodē reatu criminis inuolua tur. probatiōe recepta nō au diat niſi reſtituat ut dixi. Itē quid ſi aliquis cōtendat in iu re cum ipſo impetrante ⁊ ap pelletur ante cām. nūquid expediet̉ ante cauſam appellationis? ar. eſt hic ꝙ ſic. ex eo ꝙ dicit niſi prius reſtituerit. ⁊cͣ. ſi vſurarius impetrator appellet nō audirē illum interim per litteras illas. Item habes hic ꝙ littere que ab initō nō valent poſtea cōualeſcunt. sͣ. de for. cope. licet verū. ⁊ ex tenore. ⁊ hoc veꝝ eſt quando ab initio nō ſunt nulle ipſo iure. ber. Um in dioceſi. potentū. vnde excōicari poſſent ſi preſtant impedimen ⁊ tū volentibus agere cōtra illos. sͣ. de offi. dele. c. i. ⁊. xi. q. iij. iniuſtum. b ¶ Manifeſtos. ſi intelligas manifeſtos.i. notorios: nō eſt opus alijs argu mentis. sͣ. de accu. euidentia. sͣ. de iureiurā. ad noſtrā. ⁊. ij. q. i. de manifeſta. Si autē loquitur de manifeſtis nō notorijs ẜm hoc euidens probatio requiritur ẜm iuris ordineꝫ. xi. q. iij. eorū. in fi. Ad hoc poſſet dici ꝙ illud notoriū nō habet facti perſeuerantiā. vnde aliqua requirunt̉ argumenta. Uel dic ꝙ ſolēnis fama docet ipſos eſſe vſurarios. ⁊ ideo per fama ⁊ alia argumēta puniunt̉. quia ſola fama nō ſufficit ad cōdemnationē. ar. xxv. q. vi. ſi duo. et. iij. q. iij.§. item ſepe fit. ⁊ sͣ. de iureiurā. ex litteris. c ¶ Poteris ex officio tuo. ut dixi. sͣ. e. c. ꝓxi. licet nullus appareat accuſator. d Alubriter. in ſortem. hic eſt caſus in quo fructus nō cōputant̉ in ſortem alios habes notatos.sͣ. eo. conqueſtus. e ¶ Onera. hoc ideo dicit. quia fructus dotis cedūt lucro marito ꝓpter onera matrimonij. C. de iur. do. pro oneribus. Ad hoc aūt ut maritus lucretur fructus rei dotalis: requirit̉ ut ſuſtineat onera matrimonij. ff. de do. excep. l. pater. in prin. Item oportet ꝙ poſſeſſio rei dotalis tradita ſit. ff. ſolu. mat. de diuiſionē. fructus vero percepti ante matrimoniū reſtituunt̉ mulieri. nec ce dunt lucro marito. ff. de vſur. videamꝰ.§. an̄penult. ſimiliter fructus ⁊ fetus pecudū dotaliū lucrat̉ maritus. ff. de iure do. plerumqꝫ.§. ſi ſerui. Idē eſt in fundo certifodino uel argentifodino. ff. ſolu. matri. diuortio.§. ſi vir in fūdo ſecus tamē eſt in fetu ancillarū dotaliū qui non cedit lucro ipſi marito. ff. de iur. do. l. plerunqꝫ.§. ſi ſerui. Item ſecus eſt in lapidifodinis ubi lapis nō renaſcitur. ⁊ in arboribus nō cedendis. ff. ſolu. matri. diuortio.§. fundū. ⁊ duo bus.§. ſeq. Item fallit hic illa regula. cuius eſt emolumentuꝫ: eius dicit̉ eſſe periculū. licet enim ad illos ſpectet emolumentū rei dotalis nō tamē rei peri culū uel euictionis uel deteriorationis. ff. de iur. do. plerunqꝫ. in prin. ⁊.§. i. ⁊ C. e. ti. l. i. tn̄ cū diſtinctione: an res date in dotē ſint eſtimate uel nō. ut ibi di ſcitur recepiſſe. auctoritate littera. rum ipſarum nullatenus audiatur. ¶ Dem altiſiodorenſi epō. Um in dioceſi tua ſint quamplurimi uſurarij de quibuſmi nime dubitatur: quin ſint uſurarij manifeſti: contra quos propter timorem potentum qui tuentur eoſ deꝫ: nullus accuſator apparet: nec ijdem ſunt per ſententiaꝫ condem nati. f. t. t. r. ꝙ licet contra eos non appareat accuſator. ſi tamē alijs ar gumentis illos conſtiterit eſſe uſu rarios manifeſtos ī eos penā in la teranenſi ꝯcilio ꝯtra uſurarios edi tā libere poteris exercer̄. ¶ Dē. Alubriter: ⁊ infra. Sāne generum ad fructus poſſeſſionū que ſibi a ſocero ſunt pro numera. ta dote pignori obligate computādos in ſortem non credimus com pellendum: cum frequenter dotis fructus non ſufficiant ad oneraᵉ ma trimonij ſupportanda. ¶ Dem epō bononienſi. Ichael laicus ſuā nobis que trimoniam deſtinauit: ꝙ. m. ⁊ quidam alij bononien̄. ciues multa extorſerūt ab eo ⁊ a patre ſuo: cu ius heres extitit: nomine uſurarū ⁊ infra. Attentius prouiſurus: no auctoritate noſtra in negocio procedas eodem: niſi dictus conquerens reſtituerit uel adhucᵍ reſtituat: ſi quas aliquādo ipſe uel pater eius extorſituſuras. ſtinguit̉. ſꝫ hͦ eſt verū niſi res dotalis cōſiſtat in numero pōdere uel mēſura. nā ꝑiculū taliū ſpectat ad virū. ff. de iur. do. res in dotē. io. NIchael. extitit. alias nō teneret̉. niſi eſſet heres.sͣ. e. tua nos. g¶ Adhuc. hoc expoſitum eſt. sͣ. e. qꝛ fruſtra. h ¶ Pater. hic habes ꝙ filius tenet̉ ex delicto pr̄is. ſic. sͣ. e. tua nos. ⁊ agit ex facto pr̄is ut hic pꝫ. ⁊ ſic repe titio vſuraꝝ dat̉ he redi ⁊ ꝯtra heredē. ut hic pꝫ. Cū enim iſte agat ex perſona pr̄is ip̄m tenet̉ defē dere. ff. de regu. iu. ex qua ꝑſona. ⁊. ff. de ꝓcu. ẜuū quoqꝫ §. pe. alias denegat ei actio ut dicit̉ ibi. Sed pone ꝙ iſte n̄ agat ex ꝑſona pr̄is nunquid obeſt ei ſi excipiat̉ cōtra ip̄m ꝙ pat̓ uel auus receperūt vſuras? vr̄ ꝙ ſic. qꝛ vſure repe tunt̉ ab herede et a quocūqꝫ etiā extra neo sͣ. e. tua. immo heres tenet̉ ex deli cto defunct: ⁊ ſi nihil peruenerit ad ip ſum ẜm canoneꝫ.s. de rap. in litteris. ⁊ sͣ. de ſepul. c. vl. vbi de hoc. ⁊. xvi. q. vi. ſi epiſcopū. in fi. xij. q. ij. epiſcopus. qui filioſ. ergo ſi agi po teſt multo fortiꝰ excipi. ⁊ hoc concedit io. qꝛ heres nō ꝯue nit̉ hic ex maleficio ſed potius ex quaſi cōtractu ratione in debiti ſoluti. inſti. d̓ obli. que ex qͣſi con tractu.§. is cui quis ꝑ errorē. Et ꝙ poſſit ſic excipi d̓ facto patris eo agente. ſa tis probat̉ per hāc litterā. Sed ſi nō feciſſet iſte mentionē in litteris de patre. nūquid eo agente ex facto ſuo poteſt excipi cōtra ipſum ꝙ pater fuerit vſu rarius nec reſtituerit vſuras. videtur ꝙ no. qꝛ per tales litteras nō poteſt agere de facto patris. ergo nec excipi poteſt cōtra ipſum. alias iniquū videtur. Arg. cōtra.s. eo. tua. ſed illa loquitur in ordina rio. immo alia ratione videt̉ ꝙ poſſit excipi. quia in viciuꝫ ſucceſſit patri. ut. sͣ. eo. tua. ⁊ ſic culpam alienā fecit ſuaꝫ retinendo ſcienter alienū. ergo anteꝙͣ alium impetat debet eſſe illo crimine purgatus ut dictum eſt. sͣ. eo. quia fruſtra. ſatis videtur ꝙ nō poſſit excipi. ar gumē. huius. e. ex querimonia ⁊ cōmiſſione. nunꝙͣ clauſula illa po nitur in litteris niſi quando de patre fit mentio in litteris ſicut hic factū fuit. Sed ita videtur ꝙ poſſit excipi. tenetur enim reſtituere vſuras quas pater extorſit cum ei ſuccedat in bonis qd̓ potius credo. Sed nūquid repelli poteſt ab agendo qui nomine alieno reci pit vſuras? videtur ꝙ ſic. arg. xlvi. di. ſicut nō ſuo. ſed hoc nō videt̉ quia nihil in ſuā vtilitatē verſum eſt. nec ꝯtra iſtū ageret̉ ad vſuras repetendas. īmo cōtra illū qui habuit illā vtilitatē. Uanto. īmoderatas. ergo moderatas videt̉ permittere a cō ¶ Frario ſenſu. xxv. di. qualis. ff. de iudi. cum pretor. quod non eſt verū s. eo. poſt miſerabilē. ⁊ ita ceſſat hic. ar. a ꝯtrario ſenſu. C. de epiſ. ⁊ cle. cōuenticulaꝫ. ⁊ graues vſure dicunt̉ que excedunt le ittimū modum. l. ſtatutum. C. de vſur. eos. k ¶ Cōmertijs. ſic. sͣ. eo. poſt miſerabilē. l ¶ Deueniſſent. ⁊ ita res tranſit cum ſuo onere. sͣ. de deci. cum non ſit. ⁊ sͣ. de pigno. ex litteris. ⁊. xvi. q. i. ſi quis laicus. ff. de pig. acti. ſi cōuenerit.§. ſi fundus. b. Auiganti periculū. quia iſte recipiebat in ſe periculū videba n tur quaſi quadam cōpenſatione licite aliquid vltra ſortē recipere poſſe. quia periculū pecunie mutate pertinebat ad debitorem cum ſua facta fuiſſet. ſed nihilominus eſt vſurarius. cū excedat na turā mutui. ut dictū eſt. sͣ. eo. cōqueſtus. qꝛ ſi nullum periculū ſecu ¶ Dem in concilio generali. Uanto amplius chriſtiana re ( ligio ab exactione compeſcit̉ uſurarum: tanto grauius ſuper his iudeorum perfidia inſoleſcit: ita ꝙ breui tempore chriſtianorum exhauriunt facultates. Volentes igi tur in hac parte proſpicere chriſtia nis: ne a iudeis immaniter aggrauentur: ſynodali decreto ſtatuimꝰ ut ſi de cetero quocunqꝫ pretexu iu dei a chriſtianis graues immode rataſueⁱ uſuras extorſerint: chriſtia norū eis participium ſubtrahatur donec de immoderato grauamine ſatiſfecerint competēter: unde chri ſtiani ſi opus fuerit: per cē. ec. ap. poſ. compellantur ab eorum com mertijs abſtinere. Principibus autem iniungimus: ut propter hec non ſint chriſtianis infeſti: ſed po tiuſ a tanto grauamine ſtudeant co hibere iudeos. Hac eadem pena iudeos decreuimus compellēdos ad ſatiſfaciendum eccleſijs pro de cimis ⁊ oblatiōibus debitis: quas a chriſtianis de domibus ⁊ poſſeſ ſiōibꝰ alijs precipere conſueuerāt antequā ad iudeos quocunqꝫ titu lo deueniſſentˡ: ut ſic eccleſie cōſer uentur indemnes. ¶Reg. nonus fratri. r. Auiganti uel eunti ad nundi nas certaꝫ mutuans pecunie quantitatem eo ꝙ ſuſcipit in ſe peri culūᵐ recepturus aliquid ultra ſor

inde ſperantes. sͣ. e. cōſuluit. ⁊. xiiij. q. iij. per totū. ⁊ nulla cōpenſa tio ſiue diſpēſatio admitti dꝫ ut vſura exigat̉. sͣ. eo. ſuꝑ eo. ergo ſiue re incipiat in ſe periculū ſiue nō nihil vltra ſortē recipere debet. a ¶ Dubitat̉. ergo ſi certū eēt ꝙ tēpore ſolutionis plus valerent vſu rarius eſt cenſendus sͣ. eo. in ciuitate. arg. jͣ. c. proxi. et ita propter dubium excuſatur. quia tam emptor ꝙͣ venditor equaliter cōmoduꝫ ⁊ incōmo dū ex dilatiōe expe ctat. ⁊ eſt ſi. C. d̓ ſo lu. l. penul. Iteꝫ ar. eſt hͦ ꝙ dubia in me liorē partem interp̄ tari debēt. jͣ. de reg. iur. c. ij. qꝛ ꝓmptio res debemꝰ eſſe ad abſoluenduꝫ: ꝙͣ ad cōdemnandū. sͣ. de proba. ex litteris. ff de act. ⁊ obli. l. arri anus. Sed ꝯtra vi ꝙ potius in tali du bio abſtinendū eēt a talibus cōtractibꝰ ꝓpter periculū. ar jͣ. de cleri. ex. mi. illud. Quādoqꝫ eniꝫ aliqui fingunt ſe du bitare vbi dubitatō nō eſt. tn̄ relinquen di ſunt in talibꝰ cōſcientie ſue. Itē ar. ꝙ ratione dubij ali quid permittit̉: qd̓ alias nō licet. xiij. q ij. non eſtimemus. ff. de vendi. inſpi. l. i.§. i. ff. d̓ iudi. ſi ꝗs ex aliēa. C. d̓ vſur. ſi ea lege. ⁊ ratione huius dubij excuſa iur. ut in.§. ſeq. b ¶ Non fuerat. ali as nō excuſat̉. quia ſi tunc fuerat vēditurus pro minori: ⁊ ex certa ſciētia plus recipiat alio termino vſura eſt. ⁊ ſic in tellige. sͣ. eo. in ciui tate ut ibi etiā dixi. c ¶ Alſidicus. ob noxius.i. obligatus. d ¶ Iudici. qui eum extraordinarie punire poteſt cā durā te. C. de teſti. nullū ſed cauſa finita poteſt accuſari. l. cor. de fal. ff. ad. le. cor. de fal. l. i. ⁊ etiam. l. cor. de ſicca. ff. ad. l. cor. de ſic. l. i. i. rn̄ſo. ⁊.§. i. Punit̉ enim falius teſtis ⁊ ſi conatus nō habuit effectū. ſentētia tn̄ per falſuꝫ te ſtmoniū dicta uel inſtrumenta facta retractari debent falſitate reperta uſqꝫ ad. xx. annos. sͣ. de excep. cū venerabilis. nec eſt mandā da executiōi ſi hoc obijciat̉. jͣ. c. ꝓxi. vbi de hoc. ⁊ nulla eſt ẜm quodam. quia ex ea nō datur exceptio. ff. de excep. qui agnitis. Domi nus azo dicebat ꝙ eſt aliqua ſed nō datur ex ea exceptio cū effectu ff. de re iudi. diuus. quouſqꝫ enī conſtet de falſitate habet̉ interim pro ſententia. sͣ. de fi. inſtru. accepimus. vbi de hoc. e ¶ Ledit. qꝛ in tribus offendit triplex pena ei debet̉. Primo quia deum offendit ſeptennis penitentia ſibi iniungit̉ pro periurio. vi. q. i. quicūqꝫ. quia iudicē deluſit infamabitur. xxij. q. v. quiſquis cōuictus. ⁊ verberibꝰ caſtigabit̉. v. q. v. illi qui. vel extraordinarie pu nietur ut dictū eſt in ꝓxima notula. ⁊ quia proximū ledit iuxta mo dum leſionis puniet̉. ar. iij. q. ix. nihilominus. licet ibi nō loquatur de tali pena. ¶ Reus. de hoc habes. ix. q. iij. quiſquis. S Uper eo. falſarū. Hic dicebat laū. ꝙ ſine temporis prefinitio Thne ſemper retractanda eſt ſentētia de falſo. quia ipſo iure nul ſa eſt. quia defectus eſt in iuriſdictione. quia fal ſe littere nullā attri buunt iuriſdictioneꝫ. ſed vbi alias ageretur de falſo: retractat̉ vſqꝫ ad. xx. annos. ut dixi. sͣ. c. ꝓxi. ¶ Executioni. ⁊ ita pꝫ ꝙ executor ſubſiſtere debet uel ſuſtinere: ſi tem: uſurariuſ eſt cenſendus. Ille quoqꝫ qui dat. x. ſolidos: ut alio tē pore totideꝫ ſibi grani uini uel olei menſure reddant̉: que licet tūc plꝰ ualeant. utrum plus uel minus ſo lutionis tempore fuerint ualiture: ueriſimiliter dubitaturª: non debet ex hoc uſurarius reputari. ¶ Ra tione huius dubij etiam excuſatur qui pannos granum uinum oleum uel alias merces uendit: ut ampli quā tunc ualeant: in certo termino recipiat pro eiſdem: ſi tamen ea tēpore cōtractꝰ non fuerat uēditurꝰ. ¶De crimine falſi. Uguſt. Alſidicus teſtis tribꝰ perſoniſ eſt obnoxius primū deo: cuius preſentiaꝫ contemnit inde iudiciˢ: quēꝫ mētiēdo fallit. poſtre mo īnocēti: quē falſo teſtimoio ledit̉ᵉ. Vterqꝫ reuſſē: ⁊ ꝗ v̓itatē occul tat ⁊ ꝗ mēdaciū dic̄: qꝛ ⁊ ille ꝓdeſſe nō uult: ⁊ iſte nocere deſiderat. Ucius. iij. uuigorien̄. epō. Uper eo ꝙ ſentētiam auctori tate litterarum falſaꝝᵍ latā no luiſti executiōiᵖ mandare. t. p. com mendamus: mandantes ut quotiens aliqua ſcripta ſub nomine nr̄o deſtinata redarguenda uideris fal ſitatis: nullam eis adhibeas fideꝫ ⁊ quod per ipſas mandatum fuerit non obſeruesⁱ: ſed eum qui preſen tauerit: retineri facias diligenter. ¶ RRbanus tertius. D audientiam noſtram te ſi Ignificāte peruenit: ꝙ cū quoſ dam clericos qui falſauerunt ſigillum regis francorum: carcerali cu ſtodie mancipaueris: ⁊ infra. F. t. t. r. ut eis nec membrū auferri: nec penam infligi facias corporalem: per quam periculum mortisᵏ poſobijciatur ꝙ ſentētia lata ſic per falſas litteras. ſic. ff. de iudi. ſi pretor. Ar. cō tra. de offi. dele. paſtoralis. ⁊ ibi ſoluit̉ hoc ubi plene habes quādo fieri debe at executio uel quādo nō. ⁊ sͣ. de re iudi. decetero. i ¶ Non obſerues. ⁊ ſi per errorē per talem ſententiā ſolutū eſt poteſt reuoca ri. C. ſi ex fal. inſtru. l. i. ⁊. ij. ⁊. ff. de excep. l. qui agnitis. D audientiam. mortis. hanc penam eccleſia nō imponit. xxiij. q. vlti. his a ꝗ bus. ⁊. c. ſepe. ⁊ sͣ. ne cler. ue mo. ſententiā ſanguinis. l ¶ Degradatis. ſic. sͣ. de iudi. cum nō ab homine. Sed cō tra videtur. jͣ. e. falſarioꝝ. vbi traditur ſeculari poteſtati pu niēdus. ſed illud ſpeciale eſt: in falſarijs litterarū domini pape vbi ſtatim tradunt̉ ſecu lari poteſtati. m ¶ Caracterē. ar. cōtra. sͣ. de rapt. in archiepiſcopatu. ⁊ sͣ ne cleri. uel mo. ſententiam. Sol. caracter iſte nō ita pro funde debet infligi ut ſangui nem eliciat ſed cutis ſuperficies deformet̉ in ſignū male ficij. ⁊ hoc propter odiuꝫ criminis. qꝛ facies hominis ad inſtar celeſtis pulchritudiniſ facta fedari nō debet. C. de penis. ſi quis in metallū. ſed illa pena alias infligi non de bet a iudice eccleſiaſtico. qꝛ periculū imminet in ipſa in fligenda. ⁊ huiuſmōi aduſtio clericis eſt ꝓhibita. sͣ. ne cle. uel mo. ſententiā. n ¶ Ura. per nunciū. ſpecia liter cū mādato ad hoc deſtinatū. sͣ. d̓ reſcrip. nō nul li. io. o ¶ Idoneū. arg. ꝙ nō valent littere per excōicatū impetra te. alias enim per quācunqꝫ perſonā. etiam ſi per ſeruum impetrent̉ valent. C. de p̄ci. impe. offe. vniuerſis. qd̓ for te poſſet intelligi cuꝫ pͥncepſ ex certa ſcientia ei cōceſſit lit teras. ar. ff. de bo. poſ. ſeruuſ inſtrumentū enim ſuſpectueſt ex ꝑſona. ar. sͣ. de reſcrip. ad audientiā. ⁊. ff. de eden. ſi quis ſimiliter. nō valet reſcri ptū ab heretico impetratum C. de ſum. tri. l. ij. io. p ¶ Subiaceat. ex hͦ vr̄ ꝙ qui cōtra facit ſit ipſo iure excōicatus. Sꝫ nō credo ꝙ ſit ex cōicatus ipſo iure. qꝛ nec ſeruat̉ hoc. īmo indifferent̉ videmꝰ ꝙ quilibet per nunciū lr̄as impetret. et hoc papa ſcit ⁊ tolerat nec aliquē repellit niſi eſſet excōicatus. ſed hoc intelligit̉: cū lr̄e de manibus dn̄i pape uel bullatores tantū ſunt recipiende. qꝛ alias fal ſe ſunt. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ ille qui lr̄as recipit eſt excōicatus ut hic dicit. q ¶ Innouari. ut. sͣ. de iudeis. ita quorundā. in fi. vbi de hoc. r ¶ Dies. in quibus deliberet ſuper litteris. ſic. iij. q. iij. offeratur. jͣ. de cler. ex. mi. illud. ⁊. ff. ex quibus cau. ma. l. ex hoſtibus.§. vlt. s ¶ Deſtruat. ſi. v. q. i. quidam. ⁊. l. ſi quis famoſum. t ¶ Reſignet. tali qui poſſit prodeſſe ⁊ nō obeſſe. ar. xxij. q. v. hoc videt̉. u ¶ Euadere. ſi ſuper hoc lata eſt per dioceſanū ut hic precipitur. tamē aliam ſententiā domini pape ſiue canonis incurrit. jͣ. eo. ad falſariorū. Quid ſi ali quis ſimplex vtitur litteris talibus ignorāter? nō excuſatur. quia per alios de bet hoc inquirere. ar. xxxvij. di.§. vlt. Quid ſi falſitas fuit ita latens ꝙ nō po tuit videri etiam a perito? Reſpondeo ꝙ ſi fecerit diligentiaꝫ quā potuit per ſe ⁊ per alios nō credo ipſum tenet alioquin nō excuſatur. arg. sͣ. de homi. c. ioannes. ⁊. c. vlt. ⁊ in alijs pluribus. c. ⁊. l. di. ſi duo. b. a ¶ Articulo mortis. caſus iſte ſemper excipitur. xvij. q. iiij. ſi quis ſuadente. jͣ. de ſentē. excō. a nobis. ⁊ sͣ. de offi. ordi. paſtoralis. b ¶ Relaxari. Arg. exquo papa ſibi aliquid ſpecialiter reſeruat alijs denegat facultatē diſponendi aliquid ſuper illo. ſed vbi abſolutionē nō reſeruat alijs intelligitur eſſe conceſſum. jͣ. de ſen. excō. nuper. ¶ Icet. falſitatis. Circa hmōi viciū falſitatis nota ꝙ per hos modos qui ſint incurrere. ſed eis a ſuis ordini bus degradatis in ſignum malefi. cij caracterem aliquem imprimi facias: quo inter alios cognoſcantur: ⁊ prouinciam ipſam eos abiu. rare compellēs: abire permittas. Nno. iij. Ura ſepe mandata: ⁊ infra. ¶ Statuimus ⁊ ſub excommu nicationis pena ⁊ ſuſpenſionis ordinis ⁊ beneficij diſtrictius inhibe mus: ne quis apud ſed. apo. litteras noſtras niſi a nobis: uel de ma nibus illorum recipiat: qui de mā dato noſtro ad illud ſunt officium deputati. Si uero perſona tāte au ctoritatis extiterit ut ipſam deceat per nunciumⁿ litteras noſtras reci pere: nuncium ad cancellariam no ſtram uel ad noſipſos mittat idone umº: per queꝫ litteras ap. iuxta for mam preſcriptaꝫ recipiat. Si quis autem in hac parte mandati noſtri tranſgreſſor extiterit: ſi laicus fue rit excommunicationi ſubiaceatᵖ ſi clericus: officij ⁊ beneficij ſuſpenſi on damnetur: ⁊ infra. Adijciētes ſtatuimus: ut generaleꝫ excommu nicationis ſententiam promulgētiſ quaꝫ per ſingulas parrochias faci atis frequentius īnouariq. quod ſi quis falſas litteras ſe haber̄ cogno ſcit: infra. xx. diesʳ litteras illas aut deſtruatˢ aūt reſignetᵗ: ſi penam ex cōmunicatiōis uoluerit euader̄ª. quaꝫ niſi forſan in mortis articuloⁱ ſine ſpeciali mandato noſtro a quo quam nolumus relaxariª: nec etiā ſi preſumpta fuerit cōtra hoc abſo lutio quicquam habeat firmitatis. ¶ Dem archiepiſcopo ⁊ canōicis mędiolan̄. Icet ad regimen: ⁊ infra. Vt auteꝫ uarietates falſitatis cir

dicitur. ⁊ pro tali falſo non punitur. niſi quia nō habet cōmodum litterarum Et eſt arg. ad idem. ff. de fal. ſi quis obrepſerit. Iteꝫ charta dicitur falſa ſcri pto. ut cum ſcriptum eſt in ea omēs canōicos fuiſſe preſentes qui nō fuerunt omnes preſentes. ⁊ talis ut falſarius punitur. ut. sͣ. de his que fiunt a prelat. ſine cōſen. capi. quanto. ⁊ ab officio ⁊ beneficio talis ſuſpenditur. sͣ. de teſti. tam litteris. Item dicit̉ char ta falſa: ſi appareat raſa uel mutata in loco ſuſpecto. jͣ. de priuileg. cum olim. ⁊ sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. et. sͣ. de religio. do. cum venerabilis. immo ⁊ qui litteras iudicum tali modo falſat puniri debet in beneficō ſuo s. de reſcrip. olim. de hac raſura dicitur. jͣ. eo.§. quinta. Item preſumit̉ falſum reſcriptum. licet forſi tan nō ſit ita ꝙ per ipſum nō procedatur ſi habet in ſe vici um latinitatis. sͣ. de reſcript. ad audientiā. Item ſi inſtrumentum ſuſpectuꝫ inducitur ⁊ ei non imponitur fides di citur falſum. C. de proba. iu bemus. Item dicuntur litte re falſe ſi epiſcopus appellat̉ filius. Vel ſi papa vni loqui tur in plurali. jͣ. eo. c. proximo Item reſcriptum dicitur fal ſum ſi eſt impetratuꝫ ſine mā dato. sͣ. de reſcript. nonnulli. Item alios noue modos fal ſitatis: habes hic expreſſos. ⁊ quicūqꝫ tali modo uel alio quocūqꝫ litteras domini pa pe falſauerit: uel vſus fuerit illis ſcienter excōmunicatus eſt. ut. jͣ. eo. ad falſariorum. ⁊ debet tradi curie ſeculari cō uictus ⁊ degradatus ut ibi di citur. In alijs autem falſita tibus predictis licꝫ puniri de beant nō ſunt ipſo iure excō municati. nec curie ſeculari tradendi. niſi forte ſi epiſco pus dioceẜ. generaleꝫ tulerit excōmunicationē. ſicut Honorius fecit qui excōmunica uit omnes illos qui falſuꝫ inſtrumentuꝫ fecerunt uel fieri fecerunt. vel qui teſtimoniuꝫ falſum tulerit uel procuraue rit fieri. uel qui ignem appo ſuerit. d ¶ Apponatur. Apponens ẜm leges aqua ⁊ igne interdi citur. ff. ad leg. corne. de falẜ. l. yltima. e ¶ Tenuem. Quicūqꝫ radit uel immutat reſcriptu domini pape ſibi aſſignatum excō municatus eſt ⁊ falſarius. ut dixi in proxima notula. ⁊ in hoc nullam diſtinctioneꝫ ad hibeo. licet ſit arg. contra. sͣ. de fid. inſtru. ex litteris. quia intelligo illam raſurā factam per illu qui litteras ipſas ſcri pſit: ⁊ non per illum qui vtebatur illis. Si vero littere clauſe eſſent: non no cet raſura in quocunqꝫ loco fuerit. quia non eſt preſumptio contra impetran tem. In alijs autem litteris uel inſtrumentis poteſt diſtingui: vtrum ſint ra ſure in loco ſuſpecto ut tunc obſit. sͣ. de religio. do. cum venerabilis. uel non ſuſpecto vbi nulla vis eſt. ⁊ tunc non obeſt. arg. illius decre. sͣ. de fide inſtru. ex litteris. ⁊. c. cum venerabilis. ⁊ hoc intelligitur quando raſura eſt in loco ſuſpecto. ⁊ ſic non cōtradicit. jͣ. eo. ca. vlti. que intelligitur: quando raſura nō eſt in loco etiam ſuſpecto ⁊ modica eſt raſura.ſ. paucarū litteraꝝ. f ¶ Scripture. quia per comparationē litteraruꝫ probatur falſitas. C. de fide inſtru. l. cōparationes. ⁊ ſtilo dictandi ſit cōparatio. ut hic dicit. In alijs aūt litteris nō attenditur talis cōparatio. g ¶ Charte. Et in hoc eſt alia comparatio notanda. ſcilicet ꝙ raſura charte: quantumcūqꝫ ſit ſubtiliter raſa ſiue inciſa. ſi aliter diſcerni nō poſſit: eleuari ca noſtras litteras deprehēdere ua leatis: eas uobis preſentibus lr̄is duximꝰ exprimendaſ. Prima ſpe cies falſitatis hec eſt: ut falſa bulla falſis litteris apponatur. Secūda ut filum de uera bulla extrahatur ex toto: ⁊ poſt aliud filum immiſſū falſis litteris inferatur. Tertia ut fi lum ab ea parte in qua charta plica tur inciſuꝫ cum uera bulla falſis lit teris immutat̉ ſub eadem plicatura cum filo ſimilis canapis reſtauratam. Quarta cuꝫ a ſuperiori ꝑte bulle altera parſ fili ſub plumbo re ſcinditur ⁊ per idem filum litteris falſis inſerta reducitur infra plumbum. Quinta: cum litteris bullatis ⁊ redditis in eis aliquid per ra ſuram tenuemᶜ immutat̉. Sexta cū ſcriptura litteraꝝ quibus fuerat ap poſita uera bulla: cum aqua uel uino uniuerſaliter abolita ſeu deleta eadem charta cum calce ⁊ alijs iuxta cōſuetum artificiū dealbata de nouo reſcribit̉. Septima: cū char te cui fuerat appoſita uera bulla. to taliter abolite uel abraſe alia ſubtiliſſima charta eiuſdeꝫ quantitatis ſcripta cum tenaciſſimo glutino cō iungitur. Eos etiā a crimine falſitatis nō reputamus immunes: qui contra conſtitutioneꝫ noſtram ſciē ter litteras non de noſtra uel bulla toriſ noſtri manu recipiunt. Illos quoqꝫ: qui accedentes ad bullam falſas litteras. caute proijciūt: ut de uera bulla cuꝫ alijs ſigillent̉. Sed he due ſpecies falſitatis non poſſūt facile comprehendi: niſi uel in mō dictaminis uel in forma ſcripture uel qualitate charteᵍ falſitas cogno ſcatur. In ceteris autem diligēs in dagator falſitatē poterit ītueri: uel in adiunctione filorum uel in colla tione bulle uel motione uel obtuſi on: preſertim ſi bulla non ſit equa lis: ſed alicui magis: tumida ⁊ alibi magis depreſſa. ¶ Dem attinacen̄. epō. Uam graui pene ſubiaceat: ⁊ infra. Nos uero litteras que tibi ſub noſtro nomine preſentate fuerint: diligentius intuentes ī eis tam in continentia quaꝫ in dictami neʰ deprehendimꝰ falſitatem: ac in hoc fuimuſ admirati: quia tu tales litteras a nobis credideras emanaſſe: cuꝫ ſcire debeas ap. ſedis cō ſuetudinem in ſuis litteris hanc te ner̄ ut patriarchas archiepiſcopoſ epiſcopos fratres: ceteros autem reges principes uel alios cuiuſcūqꝫ ordinis filios in noſtris litteris appellemus. ⁊ cuꝫ uni tantum perſone noſtre littere diriguntur: nun quā ei loquimur in pluraliˢ: ut uos ſiue ueſter ⁊ his ſimilia in ipſis lit̓teris apponamus. In falſis auteꝫ litteriſ tibi preſentatis in ſalutatiōe dilecto in chriſto filio uocabaris: cuꝫ in litteris quas aliquando tibi tranſmiſimus: te uidere poteris a nobis fratrem uenerabilem appel latum: ꝓpter quod ſic litteras ap. ſtudeas intueri: tam in bullaᵏ filo ⁊ charta quam in ſtilo: ꝙ ueras pro falſis uel falſas ꝓ ueris litteris mō aliquo non admittas. Dem. Dfaſſariorum confundendā T maliciaꝫ: ⁊ infra. De cōmuni fratrum noſtrorum conſilio duximus ſtatuenduꝫ: ut qui litteris no ſtris uti uoluerit: eas primo diligē ter examinent̉: quoniaꝫ ſi falſis lit teris ſe uſos dixerintᵐ ignoranter: eorum ſera penitētia euitare nequi bit penas inferius ānotatas. Nos enim omnes falſariosª litterarum noſtrarum qui per ſe uel alios uici um falſitatis exercent: cum fautori bus ⁊ defenſoribus ſuis anathema tis uinculo decernimus innodatoſ ſtatuentes ut clerici qui falſarij fue rint deprehenſiᵇ. omnibus officijs ⁊ beneficijs eccleſiaſticiſ perpetuo ſint priuati: ita ꝙ qui ꝑ ſe falſitatis uicium exercuerint: poſtquam per eccleſiaſticum iudicem fuerint degradati: ſeculari poteſtati tradantur ſecundum conſtitutiones legitimasº puniendi: per quam ⁊ laici qui fuerint de falſitate conuicti: legitime puniātur. Quiuero ſub no Uam. graui dīctamine. sͣ. c. ꝓxi. in fine. b. i In plurali. In his ergo poteſt deprehendi falſitas ⁊ de facili quia facile eſt videre qualiter appellet epiſcopum uel inferiores. et cui loquitur in plurali. Secundū antiqua tempora hoc non ſeruabatur. Grego. enim loquebatur vni in plurali. ⁊ de ſe quandoqꝫ ſin gulariter. quādoqꝫ pluraliter.sͣ. de pre ſcrip. nihil. xxiij. di. cōis filius. et. xcix. di. ecce. ſed hoc fa ciebat ex magna hu militate. ⁊ tunc erat talis ꝯſuetudo. ſed illa īmutata eſt. alij epiſcopi appellant ſuos ſubditos fra tres uel ſocios. viij. q. i. quid auteꝫ. ⁊ x. q. iij. cauenduꝫ. ⁊. jͣ. de exceſ. prela. c. i. k ¶ Tam in bulla. ut 8. c. ꝓxi. b. D falſariorū. Iexaminēt. qd̓ ſi nō fecerīt in dolo eſſe vidētur ſine do lo enī falſum nō cō mittit̉. C. ad. l. cor. de fal. nec exemplū ⁊ affectores ignorā tie dici poſſunt. sͣ. d̓ clādeſti. deſpon. cū inhibitio. vnde ta lis ignorantia craſſa ⁊ ſupīa poteſt dici. jͣ. de cleri. ex. mi. apoſtolice. m ¶ Dixerint. poteſt ſuppleri ꝙ nō ꝓba uerint. qꝛ qui igno rantiam allegat eaꝫ probare tenetur. sͣ. de elec. īnotuit. maxime cuꝫ hoc inqui rere teneant̉ aucto ritate huius cōſtitu tionis. alias ſi ꝓba ret ſe diligētiaꝫ quā potuit ⁊ debuit ad hibuiſſe: nō eſſet ei imputandū. ut dixi sͣ. eo. dura. quia iuſta ignorantia excu ſat eum. quia nō videt̉ teneri. niſi poſt ꝙͣ ſcit hoc. sͣ. eo. du ra. et. jͣ. eo. c. proxi. Exquo enim inqui ſiuit a peritioribus n̄ eſt ei imputandū xxvij. di.§. vlti. ff. d̓ iur. ⁊ fac. igno. l. re gula.§. i. in fin. fecit enim qd̓ potuit. xl viij. di. quid ad noſ ⁊. xliij. di. epheſis. ⁊ diuinare nō tenebatur. ſic. jͣ. d̓ exceſ. prela. inter dilectos. vbi excuſat ignorantia. a ¶ Falſarios. de quibꝰ habuiſti s. in. c. ꝓxi. ut ibi dixi. Omēs eniꝫ tā pͥncipales ꝙͣ factores ſunt ipſo iure excōicati. ut hic patet. b ¶ Deprehenſi. ⁊ criminaliter cōuicti. ibi eniꝫ ut dicit lex indagatio fiat acerrima vbi pena eſt grauiſſima. C. ad. l. cor. de fal. l. maioreꝫ. ⁊ vbi ciuiliter agitur mitius eſt agendū. C. e. l. pe. c ¶ Tradant̉. qualiter tradi debeant habes. jͣ. de verb. ſig. nouimus In tribus enim caſibus tradit̉ aliquis ſtatim poſt degradationem curie ſeculari. ut hͦ. ⁊ eſt vnus ut dixi. sͣ. de heret. ad abolendam. xi. q. i. ſi quis ſacerdotum. d ¶ Legittimas. Pena enī falſi in libero homīe eſt deportatio ⁊ om nium bonoruꝫ publicatio in ſeruo vltimū ſuppliciuꝫ. ſic diſtinguit lex. ff. ad. l. cor. de fal. l. i.§. vlt. ⁊. C. e. ti. vbi falſi. ⁊ ibi vltimo ſuppli cio punit̉ crimē falſi. Et hoc eſt verū de his qui falſant reſcriptum principis de quibus hic intelligit̉. qui vero falſant lr̄as alioꝝ aliter

puniunt̉ ſed leuius. sͣ. e. ad audientiā. ⁊ hec pena imponit̉ illis qui per ſe uel per alios viciū falſitatis exercent. ut pꝫ per iſtam litteraꝫ vbi loquit̉ de his qui litteris falſis ab alijs impetratis vtunt̉. e ¶ Noſtro.i. qui litteris falſis vtunt̉ per alios impetratis ſub noīe noſtro. ⁊ iſti minus puniunt̉ ꝙͣ illi qui per ſe hoc faciunt. uel per ali os. ut pꝫ per hāc lit teraꝫ ⁊ ſuꝑiorē. C. ad. l. cor. de fal. maiorem. f ¶ In iſtis. de ꝗbus hic dr̄ qui vtūt̉ lr̄is ꝑ alios īpetratis. g ¶ In illis.ſ. qui per ſe hͦ ꝓcurāt d̓ ꝗbus premiſit. uel dic in iſtis.i. laicis. in illiſ i. clericis. b ¶ Negligētia. hec tn̄ qn̄qꝫ dolo cōparat̉. cū.ſ. diſſoluta ē craſſa et ſupina. ff. man. ſi fideiuſſor. i ¶¶Ccedēs. n̄ de beat. Noͣ ꝙ n̄ Vpreſumunt̉ lr̄e falſe qui ſunt de ſimplici iuſticia ⁊ que de facili poſſunt haberi. ſicut nō preſumitu: ꝙ in re modica doloſe agat̉. ff. de dol. ſi oleum.§. vlti. cuꝫ l. ſeq. vn̄ ſi quis ſug geſſit falſum in lr̄is que ſunt de ſimplici iuſticia nō ſtatim p̄ſumende ſunt fal ſe niſi probet̉ ꝙ ex certa ſcientia falſū ſuggeſſit. qꝛ qui di cit ꝙ falſū ex certa ſciētia ſuggeſſit do lū allegat. ſed dolꝰ ex ꝑſpicuis indicijſ ꝓbari debet. C. de dol. dolū. ſi tn̄ alter vult probare igno. rantiam audit̉. Sꝫ qualiter eā ꝓbabit; dico ꝙ per iuramē tū. jͣ. de ſen. ex. ſi ve ro. ij. ⁊. xxxiiij. q. ij. in lectū. Sed pone ꝙ falſū affirmet cir carem ꝓpriam cuius notitiā habuit: p̄ſumit̉ primo ꝯtra ipſum. qꝛ nō preſumit̉ quis ignorare factū ꝓprie rei. C. de reſcin. ven. quiſquis. qd̓ eſt veꝝ. ſꝫ illā p̄ſumptione elidit hec p̄ſumptio. qꝛ nō p̄ſumitur dolū cōmiſiſſe circa litteras que de facili habent̉ ut hͦ dicit. ⁊ ſic vna p̄ſumptio elidit aliā circa ideꝫ factū. ff. de in inte. reſti. diuus. ⁊ sͣ. de p̄ſump. litteras. ar. ꝯtra. sͣ. de elec. cū inter. R. k ¶ Uſus eſt. ſi. jͣ. de exceſ. prela. inter. Ar. cōtra. sͣ. c. ꝓxi. vbi nō ex cuſatur qui vſus eſt falſis litteris ignorāter. Sed illud intelligēdū eſt de his que nō ſunt de ſimplici iuſticia que nō poſſunt haberi de facili. vnde illa p̄ſumptio eos cōdemnat. hͦ excuſat̉ a ꝯtraria p̄ſum ptionē. qꝛ in lr̄is de ſimplici iuſticia nō eſt p̄ſumptio cōtra impetrā te. vnj̄ per ignorantiā excuſat̉ ſi ſtatim deſiſtat qn̄ ſcit eas falſas. io. X cōſcientia. raſuras. nō in narratiōe facti. qꝛ ex hoc nulla ſuſ C pitio. eſſet. sͣ. de fi. inſtru. ex litteris. nec per talem raſurā facta fulit ambiguitas in noīe. sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. Cōtra ha bes ꝙ raſura inducit ſuſpitionē. sͣ. de relig. do. cum venerabilis. ⁊. jͣ de priuile. cum olim. ij. ⁊ sͣ. eo. licet.§. quinta. vbi de hac materia. m ¶ Sapientis. modica ſuſpitio nō debet ſapientis animū immuta re. s. de ſimo. ⁊ ſi queſtiones. ⁊.i. q. i. iudices. io. n ¶ Cauſe. quod fieri poteſt. sͣ. de elec. cum dilecti. vbi de hoc in fi. ⁊ ſub pena ordinis ⁊ beneficij poteſt ſe aliquis obligar̄ i. q. vij. quo tiens. ⁊ de cōſe. di. ij. ego berengarius. ber. b ¶ Renunciandū. sͣ. de regula. ad apoſtolicā. ⁊ sͣ. de for. cōpe. dilecū. ⁊. c. ſi diligenti. ⁊. C. de pact. ſi quis in cōſcribendo. ⁊ de epiſ. et cleri. ſi quis in cōſcribendo. P ¶ Imponatis. Sꝫ nūꝗd ꝓpterea ē eccleſia illa aduerſario aſſignā da? Rn̄deo nō. niſi ꝓbet prīo ſe hr̄e ius ī illa. sͣ. d̓ reſcrip. olim. in fi. mine noſtroᶜ litteris falſis utuntur ſi clerici fuerint: officijs ⁊ bn̄ficijs eccleſiaſticis ſpolient̉. ſi laici tam/ diu maneāt excōicatiōi ſubiecti donec ſatiſfaciant cōpetēter. ita tamē ut in iſtis ⁊ ī illisᵍ malicia grauius quā negligentia puniat̉. quod ⁊ de hiſ qui falſas lr̄aſ īpetrāt: ſtatuim obſeruādum. IDem. ¶ Ccedens: ⁊ infra. F. t. māda Iimus: quatenus ſi littere ap. ī quibus falſitas fuerit deprehenſa: de ſimplici iuſticia formaꝫ habeāt cum preſumi non debeatˢ: ꝙ ꝓ tali bus litteris que poſſunt facile obtineri: fraudem quis cōmiſerit falſi tatis: nec litteris uſus eſt poſtquā eas falſas eſſe cognouit: tu ei offici um beneficiūqꝫ reſtituēs: ipſū ſuꝑ hoc ulterius non moleſtes. ¶ Dem. X conſcientia: ⁊ infra. Ueruꝫ litteras ipſas: que redargute fuerant falſitatis: diligentius ītuen tes: nullum in eis falſitatis ſignuꝫ uel ſuſpitionis inuenimuſ: niſi pau caꝝ literaruꝫ raſuras: que nequa quam ſapiētisᵐ animū in dubitatio nem uertere debuerūt. unde ſi uobis conſtiterit predictū. r. obligaſ ſe ſe ſub periculo cauſeⁿ: ꝙ litteras illas falſas eſſe ꝓbaret: cum quilibet ad renunciādūº iuri ſuo liberā habeat facultatem: ipſi. r. ſuper di cta eccleſia ſilentium imponatisᵖ. De ſortilegijs. Ex penitentiali theodori. N tabulis uel codicibus aūt alijs ſorteq fur ta nō ſunt requirenda. Nec diuinationes ali quas in aliquibus rebus quis ob N tabulis. ſorte. ſic electio. per ſortē nō eſt faciēda. jͣ. e. c. vlti. Ar. ꝯͣ xxvi. q. ij. ſors. ⁊. c. hi qui. qꝛ licet ſors in ſui natura nō ſit mala. tn̄ ꝓhibet̉ ne ꝓpter aſſiduitatē labant̉ in idolatriā ſicut eſt in iuramē to. xxij. q. i. ꝯſidera. ⁊. hoc. c. hi qui loquit̉ de cōparatiua ꝑmiſſiōe: ibi potius permittunt̉ ſortes ꝙͣ ad demonia ꝯſulenda cōcurrant. ſic propter diuinatiōes futuras ſortes ꝓ hibent̉ ut hic pꝫ. ⁊.xxvi. q. ij. illud. ⁊. q. v. c. ſortes. ⁊. c. ꝑue nit. qn̄qꝫ tn̄ permittit̉ per ſor tē aliquid fieri ut dicit̉. jͣ. eo. c. vlti. r ¶ Quadraginta dies. ſi laicꝰ fuerit a cōione eccleſie pͥuet̉. ſi vero clericꝰ officio ⁊ bene ficio pōt priuari. xxvi. q. v. n̄ oportet. ⁊ duobꝰ. c. ſe. ⁊. ar. ꝯͣ jͣ. c. ꝓxi. ar. ꝯtra. jͣ. e. c. vlt. vb nō puniunt̉. X tuaꝝ. ſimplicitate. qꝛ bono zelo hoc fecit: ali quantulū excuſat̉. ar. sͣ. de a poſta. c. ij. ⁊ qꝛ per ſimplicita tem hoc fecit dignus fuit mi ſericordia. naꝫ ſimplicitati ꝑ cendū eſt. sͣ. de re. ꝑmu. c. cū vniuerſoꝝ. vbi de hoc. ber. t ¶ Uiſum. ⁊ ita tēpus penitē tie arbitrariū eſt. xxvi. q. vij. tēpora penitudinis. ſed mīorem penitentiā anno nō poſ ſet imponere. exquo papa ſi bi annū prefixit. ſed ſupra eſt ad arbitriū ep̄i. u ¶ Liberuꝫ. hoc intellige dic tū ex diſpenſatione. nā de iu re cōi debuit remanere priua tus. ⁊ ep̄us de iure cōtra illū proceſſit. xxvi. q. v. nō oportꝫ c. ſi quis ep̄us. ⁊. c. aliquanti. ſed qꝛ bono zelo per ſimplici tatē deliquit papa mandat ip ſum reſtitui ⁊ ep̄us auctorita te ſua cū iſto potuit ſi voluiſſet diſpenſare. cū in caſu iſto ei hoc nō ſit prohibitū: ⁊ diſ pēſet etiā in maioribus. l. diſ. preſbyteros. ⁊ sͣ. de iudi. at ſi clerici. vbi de hoc. b. Ccleſia veſtra. poteſta ¶ Item. ſi. habes. sͣ. de elec. cuꝫ in iure. Dicunt tamē qui dam ꝙ idē eſſet ſi aliqua forma nō fuiſſet expreſſa ꝙ poſ ſent vnū de ſe eligere. ut dici tur in. c. cū in iure. qd̓ nō cre do. qꝛ vbi ſimplicit̓ dat̉ ptās eligendi tribus nulla forma adiecta: ita habent poteſtatē eligendi omēs ꝙ vnus uel duo ſine tertio eligei nō poſſunt. vn̄ ſi duo eligāt tertiū nō valet qd̓ faciūt. qꝛ hanc poteſtatē nō ha bent. Si ille eligat ſe cum alijs nō valet. quia nemo ſeipſū eligere poteſt. sͣ. de inſti. cum ad noſtrā. quia alius debet eſſe electus ⁊ alij eligentes ut ibi dicit̉. ſicut eſt inter baptizantē ⁊ baptizatū. sͣ. de baptiſ. debitum. ⁊ sͣ. de iurepa. per veſtras. xxiiij. q. i. didicimus. ⁊. ff. de tuto. ⁊ cura. dat. ab his. l. pretor. ⁊. ff. de teſta. tute. ex ſentētia. ff. ad trebel. ille a quo.§. tempeſtiuū. quia duplici officio fungi nō poteſt ut ibidem dicit̉. Sicut ſi tres iudices uel arbitri ſint dati ſimpliciter ſine illa clauſula ꝙ ſi nō omnes. ⁊cͣ. duo ſine tertio procedere non poſſunt. quia poteſtas iudicandi ita data eſt omnibus ꝙ duo ſine tertio: uel alter ſine altero ꝓcedere nō poteſt. sͣ. de offi. deleg. c. vno delegatoꝝ. ⁊. c. cau ſam matrimonij. de hoc etiā dixi in. c. cū in iure. Sed cum dat aliquibus po teſtas eligendi de ſe uel alijs. ſi volunt aliquē eligere de ſe tunc poteſtas eligendi remanet penes illos tantū ⁊ eis ſolis data intelligit̉. ſicut quando cōmittitur cauſa cū illa clauſula. ꝙ ſi nō omnes. ⁊cͣ. Sed ſi ſimpliciter dat̉ aliquibus poteſtas eligendi tunc nō poſſunt aliquē eligere de ſe ſicut eſt in iudi cibus ut dictū eſt. ⁊ perſona electa nullo mō debet coputari inter eligentes. ut probatur. sͣ. de elec. cumana. ⁊ ideo dicit hic ꝙ eis licebat ẜm traditam. ⁊cͣ. ⁊ hoc arg. nō valet. Capitulū poteſt aliquem eligere vnū de ſe. ſed iſti quibꝰ data eſt ſimpliciter eligendi poteſtas fungitur vice capituli. ergo poſſunt eli gere vnū de ſe. Capitulū enī eligit iure cōmuni ſiue ordinario. ſed iſti nō eligunt iure cōmuni ſed poteſtate ſibi cōceſſa per capitulū. b. b ¶ Examinato. ⁊ merito. ad quē enim pertinet cōfirmatio ⁊ examinatio proceſſus ⁊ perſone. sͣ. de elec. nihil eſt. ⁊. c. cum nobis. ⁊. c. venerabilem. ⁊.sͣ. de tranſla. c. vlti. sͣ. de here. cum ex iniuncto. in fi. ſeruare preſumat. Qui autem con trafecerit: quadragintaʳ dies peniteat. FLex. iij. granden̄. patriarche. X tuarum tenore litterarū accepimꝰ: ꝙ u. preſbyter cum quodaꝫ infami ad pri uatum locum acceſſit: non ea intentione ut uocaret demoniuꝫ ſed ut inſpectione aſtrolabij furtuꝫ cuiuſdam eccleſie poſſet recupera ri. Uerum licet hoc ex bono zelo ⁊ ſimplicitateª ſe feciſſe proponat: id tamen grauiſſimū fuit ⁊ non mo dicam inde maculam peccati contraxit: ⁊ infra. mandamus quatenꝰ talem ei pro expiatione illius delicti penitentiam imponaſ: ꝙ per an num ⁊ amplius ſi tibi uiſumᵗ fuerit eum ab altaris miniſterio precipi. as abſtinere: ⁊ extunc liberumⁿ ſit ei exercere officium ſacerdotis. MOno. iij. capitulo lucen̄. Ccleſia ueſtra epiſcopo deſti ¶ituta uos conueniētes in unuꝫ ut deⁱ futuri tractaretis electiōe pō̄ tificis: unuꝫ elegiſtis ex uobis per ſortem qui tres auctoritate ueſtra elegit: per quos uice omnium lucan. prouideretur eccleſie de paſto re: quorum duo tertium magiſtrū r̄.ſ. elegerunt: quod expreſſe licebat eiſdem ſecūdum traditam a uo bis omnibus poteſtatem. Pro. curatoribus igitur ueſtris ſuꝑ his in noſtra preſentia conſtitutiſ: nos tali examīato proceſſu licꝫ nota nō careat: quinimmo multa reprehen ſione ſit dignuꝫ: ꝙ ſors in talibus interuenit: ⁊ infra. Electionem ce lebratam de ipſo ad gratiam confirmationis admittimus ſortis uſū

tia confirmauit. d ¶ In electionibus. per hͦ ꝙ dicit in electionibus. videt̉ ꝙͣ in alijs vſū ſortis nō reprobet. arg. xxv. di. qualis. ⁊. ff. de iudi. cū pretor. ff. de teſti. ex eo. ⁊. xv. q. iij. de crimine. p̄terea in multis caſibus vſuꝫ ſortis admittimus. ff. de iudi. ſed cum ambo. ff. famil. herc̄. ſi qui ſunt. C. coia dele. ſi duobꝰ. circa prin. Sꝫ quare ꝓhibet̉ vſus talis in e lectionibꝰ? nōne mathias ſor te electus fuit. xxi. di. cleros. in pͥn. ⁊ ſors nō ē aliquid mali. xxvi. q. ij. ſors. Dicas ꝙ lꝫ mathias et ionas ſorte electi fuiſſent nō tn̄ eoꝝ exēplo eligendus ē aliquis per ſortē. ut xxvi. q. ij. nō ſtatim. ⁊. c. n̄ ex emplo. qꝛ illud factū fuit diui na inſpiratōne ſic. xxiiij. q. v. dixit. Qd̓ aūt dr̄ ſors nō ē ali quid mali: verū eſt ꝯſiderata in ſe. ſed ex cā ꝓhibet̉. ut di xi. sͣ. e. c. i. ⁊ p̄terea hic nō fu it ſeruata forma cōcilij. sͣ. de elec. qꝛ ꝓpter ut videt̉. ꝓpter diſſenſiones vero ⁊ lites dirimēdas ſors admittit̉ circa iudicia ut dicūt p̄dicte leges in quo caſu pōt intelligi. c. il lud ſors. ſꝫ in electionibus lꝫ ibi ſit diſcordia non licet per iura predicta. a. Cripta. ꝙ hi. ar. ꝙ plures accuſatore ſ pn̄t admitti ꝯͣ vnū C ſuꝑ eodē crīe. sͣ. de accu. licet. ⁊. ij. q. i. in pͥmis. ⁊ plures ꝓcuratores admittūt̉ s. de teſti. inſuꝑ. hic.n. admiſ ſi fuerūt plures accuſatores. ⁊ in. c. in pͥmis. qd̓ fieri nō de beret. īmo iudex debet eligei magis idoneum. ff. de accu. ſi plures. f ¶ Qualitas. de amicitia leta tur ⁊ nō de modo illo quo in amicitiā cōuenerūt. ⁊ ideo p̄ cepit inquiri de colluſiōe. vn de dixit ioannes quidam ſa piēs fantaſma. Deus nō eſt remunerator nominū ſed ad uerbioꝝ. hoc eſt dicere: non remunerat deus bonū quod ſit ſed qd̓ bene fit. vnde nō remunerat iudeos qui crucifixerunt chriſtū. licet mors chriſti bona fuerit. qꝛ propter hoc de penis inferni nos redemit. ⁊ ideo nō remunerauit eos. qꝛ nō bene fecerūt. deus enī cor interrogat ⁊ nō manuꝫ xiiij. q. v. ſiquidē inueniſti. nec cōſiderat q̄ fiūt ſꝫ qͥ aīo fiūt. xv. q. vi. c. i. in fi. g ¶ Diſſimulare. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. pe. ⁊ vlti. per hoc enī cōſentire videtur. ar. xliij. di. epheſius. in fi. ⁊. lxxxiij. di. error. ⁊.sͣ. de heret. c. ij. h ¶ Gratiā. arg. ꝙ nō liceat recedere a lite. Unde noͣ ꝙ tria ſunt genera cauſarū.ſ. ciuilis criminalis ſpūalis. Dupliciter eniꝫ pōt quis a lite recedere per gratiam ⁊ per tranſactionē. In cauſa ciuili qn̄cunqꝫ pōt quis a lite recedere per gratiā ⁊ per tranſactionē ſine aliqua pena uel nota niſi in actione famoſa in qua non licet tranſigere ſine iudicis auctoritate alias notat̉ infamia. ff. de his qui no. infa. furti.§. pactus. In cauſa v̓o criminali ante inchoatā litē lici tū eſt deſiſtere per gratiā. ff. ad turpil. l. mulier. ⁊. l. queſitū. poſt inchoatā litē nō licet ſine iudicis auctoritate ⁊ ſine cōſenſu rei ſi fuit ſuppoſitus tormēto C. de abolit. l. iij. vel ſi ex hoc remaneret infamatꝰ. ut ar. v. q. i. quidā. ⁊ ſi de ſtiterit incidit in turpillianū ſi publicū crimen intēdit. C. ad turpil. l. i. ⁊ fide iuſſor punit̉ in quātitate ꝓmiſſa. ⁊ accuſator notat̉ infamia et exͣordinarie ꝓ motu iudicis punit̉. ff. e. l. ij. ff. de cuſto. ⁊ exhi. re. l. iiij. ⁊. ff. de p̄ua. l. iij. in fi. ⁊. l. ſi is. ſi vero priuatū extraordinarie punit̉. ff. ad turpil. ſi quis repetere. in fi. Pro motu iudicis ẜm canōes omne crimē quaſi publicū cenſet̉. vnde per tranſactionē ſeu gratiā a lite recedere nō licet. ar. hic ⁊. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. vlt. Qd̓ ſi fecerint inter ſe gratiam uel aliquā colluſionē iterum inquiret̉ de crimine ut hic patet. ⁊. jͣ. c. proxi. ⁊ vlti. Iudex tamē ſi in crimine illo poſſet diſpenſare p̄ ſtare poteſt auctoritatē ſi voluerit inter ſe gratiam facere. arg. v. q. ij. ſi prima tes. ⁊. xc. di. c. i. ⁊. c. ſtudendū. In cauſa ſpirituali bene licet a cauſa recedere per gratiam. per tranſactionē vero nō. vt proprie intelligas tranſactioneꝫ. sͣ. de re. permu. c. vlti. sͣ. de tranſact. ſuper eo. In cauſa vero criminali uel mr̄i moniali neqꝫ per tranſactionē neqꝫ per gratiā ſeu compoſitionē licet diſcēde re.sͣ. de tranſact. c. vlti. Ergo ſi aliqui gratiā faciant inter ſe in debito modo iudicis eſt inquirere ut hic patꝫ per totū. C. de generali ab. indulgentia. ⁊. l. ij. vbi autē ex iuſta cauſa vult diſcēdere iudex debet indulgere abolitionē. ij. q. iij. ſi quē penituerit. ⁊.§. p̄uaricator. C. de abolit. l. i. ⁊. ij. In cauſa mixta: puta cum agitur ad thori ſeparationē poteſt quando vult diſcēdere. ar. sͣ. de in electionibusᵈ perpetua prohibi tione damnantes. De colluſione detegenda. GRegorius uniuerſis epiſcopis de corin. Criptaᵉ. f. u. relegēteſ agnouimus: ꝙ hi qui contra hadrianuꝫ epiſcopuꝫ aliqua dixerāt C modo cum eodem in amicitiam conueniſſent: ⁊ infra. Quia uero nunciati facinoris qua litas nos uehementer impellit: ut ea que audiuimus diſſimulareᵍ nul latenus debeamus: preſertim cum accuſatores ⁊ accuſatum inter ſe fe ciſſe gratiaꝫʰ indicaueritis: hoc ne ceſſe eſt ſubtiliꝰ perſcrutari: ne for te nō ex charitate ſed ex premio eo rum ſit concordia comparata. Dem. Rimina ſemel audita greg. diſcuſſa nullo modo preteri bat: etiam ſi accuſatus cum accuſa tore in gratiam redijſſet. Lexander tertius noruicen̄. epi ſcopoUdiuimusᵐ uſqꝫ adeo clericorum maliciam excreuiſſe: ut interdum inter ſe colluſione facta ſuper beneficijs que poſſidēt ſe ſu ſtinent ab alijs moleſtari: ⁊ poſtea ut queſtioni cedatur ⁊ ijdem cleri ci qui beneficia quiete poſſideant: quaſi nomine tranſactionis ſoluūt alijs de ipſis beneficijs annuaꝫ pē diuor. ex litteris. qꝛ nō ſolum ſepties ſed etiā ſeptuageſies. ⁊cͣ. sͣ. de iureiuran. quēadmodū. ala. i ¶ Charitate. Si enī ex charitate hoc facerent accuſatores poſſent ſtolerari. ſed ex premio nō ut hic dicit ⁊. jͣ. c. ꝓxi. b. k ¶ Rimina. greg. Gregorius iſte ſecundus fuit uel tertius forte. ⁊ loquit̉ de primo. l ¶ Preteribat. quia vndecūqꝫ crimina claruerint puniēda ſunt. xxiiij. q. iij. ecce. ⁊ sͣ. c. proxi. ⁊. lx xxvi. di. ſi quid. ⁊. ij. q. iij.§. notandum. m ¶ Udiuimꝰ. col luſio eſt in ac torem ⁊ reum latēs ⁊ fraudulenta conuentio. colludiuꝫ enim nō debet rema nere impunituꝫ. ij. q. iij. ſi quem peni tuerit. a ¶ Penſionem. hec penſio conſtitui nō poteſt ſine auctori tate epiſcopi. vnde vitam eius qui ſoluit nō excedat. etiā ſi per colluſioneꝫ fa cta non fuerit. sͣ. de tranſacti. decetero. ⁊ ē ſimile. sͣ. de pac. cū clerici. ber. b ¶ Spoliare. per ta lem colluſionē pre iudiciū fit huic epiſcopo. qꝛ ſic precluditur via ſuper or dinatione eccleſie ſue ut hic dicit̉. vn̄ nō tenet eo abſente facta. etiam ſi ſentē tia lata fuiſſet. ff. de re iudi. de vno quo qꝫ. ⁊. ff. de collu. cū nō iuſto. ⁊. l. vlt. vn de merito ſpoliādi ſunt illis eccleſijs ꝓ pter dolum ⁊ fraudē taliter perpetra tam. dolus tamē taliter impunitus remanere non debet ne malitia ſit illis lucroſa. ff. de dol. l. i. in prin. ⁊. l. ne ex dolo. nec eſt equū quē ꝙͣ ſuū dolum releuare. ff. pro ſocio. verū.§. tempus. ⁊. ff. de reg. iu. nō fraudantur. in fi. xvi. q. i. legi. et ex eo ꝙ deliquerunt nō debent eſſe melioris conditionis. ff. de dona. inter vir. ⁊ vxo. l. iij.§. ij. ⁊. ff. de furt. itaqꝫ fullo.§. ſed nemo. ff. quod vi aut clam. ſeruus. N tantum. diſſimulare. ſic. sͣ. eo. c. i. d¶ Scandalo. tunc vere debet prelatus inquirere de exceſſibus ſubditorum. cum per famā que ſcandalum generat ad ipſum perue nerit. sͣ. de accu. qualiter. ⁊. lxxxvi. di. ſi quid. e ¶ Periculo. quantū ad exemplū. quia quod agitur a prelatis facile trahitur a ſubditis in exempluꝫ. sͣ. de voto. magne. ⁊. xi. q. iij. preci pue. vel quo ad dilapidationē ſi in hoc laborat. b. f ¶ Tergiuerſationes. Tergiuerſari eſt in vniuerſum ab accuſatiōe deſiſtere. ut. ij. q. iij.§. notandū. vnde poteſt exponi tergiuerſatiōes i. verſutias ſiue calliditates. de quibus induxit inquiſitores ut deſi ſterent ab inquiſitione. g ¶ Colludente. De colludio puniri debet pena legibus conſtituta. ij. q. iij. ſi quem penituerit. ⁊ nihilominus inquiretur iterum de cri minibus illis ut hic dicitur. ⁊ sͣ. eo. c. i. Omnes enim calūnioſi pro qualitate cōmiſſi criminis extra ordinē puniunt̉. ff. ad turpil. l. ⁊ in priuatis ut ſi priuatum ſit crimen officio iudicis culpa eius coerce tur. ff. eo. ſi quis.§. vlti. ff. de preuari. l. ij. Si vero publicū infamis efficit̉. ff. eo. ſi is qui.§. vlti. ff. de preuari. l. ij. Ad ſimilitudinē iſtorū videt̉ ꝙ iſte eſſet puniendus. lꝫ nō dicatur p̄uaricator ſeu calū niator ꝓprie. quia nō licet taliter corrumpere iudiceꝫ aut etiam teſtes.sͣ. eo. c. proximo. Si de hoc conſtiterit: tam ille ꝙ examinato res ſiue inquiſitores ⁊ teſtes puniri poſſent officio iudicis extraor dinaria pena. tamen nō dicit ꝙ puniatur ſed iterum inquiratur de his ⁊ alijs ut in fine puniatur. b. h ¶ Nōuis. Bene dicit ſuper nouis. quia de delicto vnius hominis ſepius queri nō debet. ff. nau. ca. ſta. licet. in fi. ⁊ sͣ. de accu. de his ſionemª: ut poſt mortem eorum in beneficijs illis ſuper quibus eſt col luſio facta: ius ſibi ualeant uendicare. Unde tibi mandamus: quatenus ſi quos clericos tue iuriſdictionis per colluſionem huiuſmo. di fraudeꝫ legitime tibi conſtiterit cōmiſiſſe: eos beneficijs ſuper qui bus colluſum fuerit non differas ꝑ petuo ſpoliareᵇ: quia ſatis eſſet in dignuꝫ: ſi fraus ⁊ dolus que in pre iudicium tui iuris ⁊ alioꝝ nituntur committere: in eorum non redundarent incommodum ⁊ iacturam: ¶Reg. ix. baren̄. archiepō: ⁊ fra tri ioſeph monacho flor̄. N tantum clamor qui aſcēdit Iꝯtra acherōtiū archiepūm in ualeſcit: ꝙ diſſimulareᶜ ipſum ulterius ſine ſcandalo nonualemꝰ nec ſine periculoᵉ tolerare: ⁊ infra. Licet aūt ſe. ap. frequētibꝰ clamoribꝰ excitata inquiſitiōem quorūdā exceſſuū ſuorū duxerit cōmittēdaꝫ ꝓ pter tergiuerſatiōesʳ tamē ipſiꝰ ut dicitur eodem cum inquiſitoribus ⁊ examinatoribꝰ colludēteᵍ: necnō corruptis teſtibꝰ ⁊ inquiſitoribus ac examinatoribꝰ ſupradictis: non ſolū predicti exceſſus remanſerūt hactenus incorrecti: uerum etiam peiora prioribꝰ cōmittere nō expa uit: ⁊ infra. Diſ. u. mādamus: qua tenus ſi de huiuſmodi colluſiōe ac corruptiōe cōſtiterit ex ītegro ſuꝑ premiſſis ⁊ alijs alio ꝗn ſuꝑ nouis

patimur. xxiij. q. iiij. ſi illic. ⁊ de pe. di. iiij. diuina clementia. ⁊. iij. q. i.§. prohibent̉. ⁊.§. ab alio delatum. Ueris grandiuſculis.i. doli capacibus. videlꝫ. vij. an. ta les enī ⁊ mentiri ⁊ verū dicere ⁊ cōfiteri ⁊ negare poſſūt ut dicit aug. in epiſtola ad renatū ep̄um ut habet̉ in glo. aug. ſuper. c. de cō. di. iiij. paruuli. k ¶ Pubeſcere. ante eniꝫ pubertatē que in anno. xiiij. ſolet euenire nō preſumi tur de quoꝙͣ: niſi etiaꝫ malitia ſupple at etatem. sͣ. de de ſpon. impu. de illis ⁊. c. vlti. ¶ Peccata nō eſſe. quaſi diceret nullꝰ. cum iuramentū pu pilli valeat. ff. de li. cau. l. vlti. ergo pōt deierare. Item pōt cōmittere furtum: cum eſt doli capax. ff. de fur. impuberē Arg. cōtra. ff. de iu reiurā. qui iuraſſe. ſed ibi nō fuit doli capax. Tenent̉ er go tales pueri ex de lictis. C. ſi aduer. delic. l. i. ⁊. C. d̓ pe. impunitas. Ar. cō tra de conſe. di. iiij. eos. ⁊. C. d̓ fal. mo. l. i. ⁊. ff. de edi. edic. cum autē.§. excipit̉ Sed hoc intellige: cum nō ſint doli ca paces. vel qͦ ad mi norem penam. m ¶ Non ita. Sic er go ratiōe etatis mi tius agitur. ff. d̓ mino. auxiliuꝫ.§. etiaꝫ ⁊. l. ſi ex cauſa iudicati. Item nota ꝙ omne delictū cadit in puerū poſtꝙͣ eſt doli capax p̄ter delictuꝫ carnis. ff. ad ſil. l. i.§. impuberes et. l. excipiunt. Ar. contra. jͣ. c. proxi. ſꝫ Q ibi ſoluitur. IEferēte. reꝗrebat. vn̄ dictus. h. ad ſedē apoſtolicā appellauit o ¶ Inultū. xv. q. i. illud. ſꝫ illud intellige de eo qui nō eſt doli capax vnde expone inultū.i. nō perfecte vltu. ut. sͣ. c. ꝓxi. ff. de mino. auxi liū.§. i. ⁊. l. ſi ex cauſa.§. ij. ⁊. C. de pe. impunitas. C. ſi aduer. delic. l. i. ⁊. ij. ff. de dam. infec. damni.§. ſi pupillus. ⁊. xxi. q. i. ſi quis cuiuſ libet. verūtamē nō punit̉. Sed vnde hoc ꝙ nō punit̉ ꝓpter talē ex ceſſum? nō dicit ꝙ nō punit̉ ẜm iura. maxime cū daret operā illicite rei ⁊ eſſet. x. annoꝝ. Sed dicit ꝙ propter illā cōſuetudineꝫ pecuniam illā pro tēporali pena nō exigat ſi erat infra. xiiij. annos. cum ille puer nihil habeat ⁊ pater pro filio nō eſt cōueniendus. C. ne fi. pro pa. l. i. nec dn̄s pro ſeruo. ff. de pecul. licet.§. ex furtiua. maxime ratione etatis. ⁊ qꝛ delictū extra venit nō ex aīo. lꝫ in culpa fuerit. ⁊ ideo noxā nō cōmiſit. vnde habet in integrū reſtitutionē ſi voluerit C. ſi aduer. deli. l. i. ⁊ pater eius noīe petere poſſet ſi pecuniaria pe na eſſet ſibi impoſita. ff. de mino. pater pro filio.i. reſpōſo. Irregu laris tn̄ fuit effectꝰ ⁊ pena ſpūali dꝫ puniri ſiue canonica. ⁊ ex eo ꝙ dicit pro tꝑali pena. mitius tn̄ agit̉ cū eo ꝓpter etatē. sͣ. c. ꝓxi. p ¶ Xiiij. annuꝫ. Et hoc videtur ꝙ ſi fuiſſet ſupra. xiiij. an. ꝙ abbas illā penā poſſet exigere. forte qꝛ habebat ibi temporalē iuriſdictio nē. Et pōt ſumi ar. ex hoc ꝙ ab ep̄o habēte regalia a pͥncipe pro regalibuſ illis appellandū ſit ad dominū papā ⁊ nō ad principē. quod verū eſt: niſi cōſuetudo aut priuilegiū cōtrariū inducat. jͣ. de appel. romana.§. debet. vel forte abbas hoc habuit ex cōſuetudine iam p̄ ſcripta ut pro homicidio penā pecuniariā exigat. Arg. contra. jͣ. de penis. licet. ſed illud ibi etiam ſoluitur. Piſcopum. non licet. sͣ. ne cleri. uel mo. c. i. xxxiiij. di. quo rundaꝫ. lxxxvi. di. an putatis. ⁊ sͣ. de cenſi. an apoſtolus. ⁊. jͣ. c. proximo. duntaxat inquiratis que uideritis inquirenda. De delictis puerorum. ORego. ix. Ueris grandiuſculis peccatū nolūt attribue re quidā niſi ab annis. xiiij. cū pubeſcere ceperint: quod merito crederemus: ſi nulla eſſent peccata: niſi que membris genitalibus admittuntur. Quis uero au deat affirmare furta mendacia ⁊ ꝑ iuria non eſſe peccata. At his plena eſt puerilis etas: quāuis in eis non itaº ut in maioribus punienda uideatur. Lex. iij. ermonen̄. epō. O Eferente nobis. h. intellexi. Dmꝰ ꝙ cum.n. filius eius decē nis cum alijs pueris ſagitaret: qui dam nepos eiuſdeꝫ. h. ſagitta pecuſſus interijt: quod idem filiꝰ eiꝰ cū inter alios luderet fortuito caſu dicitur peregiſſe: ꝓpter quod abbas ſācti remigij a prefato. h. ſecū duꝫ conſuetudinē illius terre. c. ſo lidos inſtantius requirebat: ⁊ infra. Unde quoniam in pueris reli qui ſolet inultūº quod in alijs ꝓue ctioris etatis humane leges dicūt ſeuerius corrigendū: madamus: quatenus ſi cōſtiterit filiū predicti h. infra. xiiij. etatis ſue annuꝫ eun dē exceſſum cōmiſiſſe: memoratuꝫ abbatē moneas ⁊ compellaſ: ut ab eodē. h. predictos. c. ſolidos propter illam conſuetudineꝫ nō exigat nec ab ipſo ꝓ tꝑali pena requirat. De clerico uenatore. Exx concilio aurelian̄. b ¶ Voluptate. ergo videtur ꝙ cauſa neceſfitatis uel recreationis licitum ſit quod poſſet cōcedi alijs clericis excepto epiſcopo cui omīno nō licet. xxxiiij. di. c. i. dūmodo clamoroſam venationeꝫ euitent. lxxxvi. di. an putatis. ⁊ non ſepius ut hic dicit. ne in conſuetudinē perducatur. Quedam eniꝫ venatio di citur oppreſſiua hominū. ⁊ hec oīno illicita eſt. vi. di.§. is ita. Et eſt adulatoria que fit per verba. ⁊ hec ē illicita. lxxxvi. di. venatoribꝰ. ⁊.xlvi. diſ. ſunt nōnulli. ⁊. vi. q. i. ſunt plurimi. Et eſt arenaria que fit in arena ⁊ mala iij. q. vij.§. tria. Saltuoſa et clamoroſa licita eſt laicis. de qua dicitur in. c. an putatis. Sed clericis omnino nō licꝫ talis venatio ſed quieta ut di ctuꝫ eſt cauſa neceſſitatis uel recreationis. Epiſcopo preſbytero diacono uel ſubdiaco no qui cū diacono eodē gau det priuilegio. ut. sͣ. de ſer. nō ordi. miramur. ex toto prohi betur. quia de illis fit hic tan tum prohibitio. c ¶ Officio. plus punitur hic minor ꝙͣ maior. qd̓ eſt cōtra illud. xl. di. homo chriſtianꝰ. ⁊.xix. di. nulli. Solu. plus pu nitur hic epiſcopꝰ ⁊ preſbyt̉: ꝙͣ diaconus. maior enī repu tat̉ in epiſcopo iſta pena uel preſbytero ꝙ ſuſpēſio ab om ni officio in diacono propter maius ſcandalū. ⁊ magis im putat̉ illa pena epiſcopo uel preſbytero ꝙͣ ſuſpēſio a bene ficio in diacono uel ſubdiaco no ex perſona enim ꝯſiderat̉ iniuria. inſti. de iniurijs.§. a trox. ſic ⁊ pena ex perſona iu dicat̉ parua uel magna. b. Onibus. ſeruis.i. cleri cis qui ſpecialiter dicū tur ſerui dei qui in ſortem do mini ad eius obſequiū ſpeci aliter ſunt aſſumpti. sͣ. de pre ben. cum ẜm apoſtolū. ⁊. xxi. di. cleros ⁊ clericos. e CI Iquis. extiterit. ta les eniꝫ ꝑcuſſores eſſe nō debēt. xlv. C c. i. ⁊. c. ep̄um. vbi iſti in ſacro ordine conſtituti percuſſores eſſe prohibētur. ⁊ quaſi per totum. ⁊ lxxxvi. di. non licet. ⁊ in aut̄. de ſan. epiſ.§. ſed neqꝫ. colla. ix. quā habes. C. de epiſ. ⁊ cle. aut̓. ſed neqꝫ. f ¶ Emendauerit. Ergo ſi ſe emendauerit nō deponitur. ſic. xxxv. diſ. c. i. Et eſt arg. ꝙ nō quodlibet mortale ſemel cōmiſſum ſufficit ad damnationē. arg ea. di. c. i. ⁊ vlti. ⁊ intellige de eo qui in vſu habuit percutere in ludo noxio qui nō caret culpa. ff. ad leg. acquil. nam ludus. alioquin crimen percuſſionis ſe mel cōmiſſum non ſufficit ad depoſitionē ut hic patet. ita tamē ꝙ ex tali per cuſſione non procedatur ad enormē leſionem. quia ſic deponeretur. lv. diſ. ſi euangelica. ⁊. jͣ. c. proxi. arg g ¶ Reterea. crudeliter. qd̓ facere nō debuit ſed moderate. arg. sͣ. de rapto. in archiepiſcopatū. ⁊. xlv. di. cum beatus. ⁊. ff. ad leg. acquil. p̄ceptoris. ⁊. jͣ. de ſen. ex. cū voluntate. ⁊. xxiij. q. v. c. i. verſus fi. b. h ¶ Poſt octo. ex tēporis prolixitate preſumit̉ ꝙ nō ex illa percuſſione defuncta ſit. ⁊ ecōuerſo ex temporis breuitate cōtrarium preſumitur. l. di. ſi qua fe mina. Si enim occaſionē mortis dediſſet in perpetuū deberet abſtinere. jͣ. de homi. decetero. ⁊. l. di. ſtudeat. Et hoc eſt cōtra bar. qui dixit in. c. ſtudeat il ſuꝫ preſbyterū nō teneri de occiſo ſed de vulnerato ſi de caſu interijt. ⁊ caſus ex percuſſione ꝓceſſit. ff. ad. l. acquil. qui occidit.§. vlti. ber. i ¶ Duobus. sͣ. ti. proxi. c. i. ſi enim percuteret ut per hoc timeri vellet ab officio ſuo debet repelli. xlv. di. ep̄um. b. Reſentium. repellebant. ideo rei licite operam dediſſe videtur. quia lici tum eſt ſe defendere. jͣ. de ſentē. excō. ex tenore. ⁊ violentiam repellere. xxiij. q. iij. fortitudo. ⁊. c. ſi quis in inferenda. ſed vlciſci non licet. xlvi. diſ. ſe ditionarios. de hoc dixi. sͣ. de homi. ſignificaſti. l ¶ Proiecit. vnde dubium videri poterat an fuiſſet in culpa uel nō. Cōtra ar. xxiij. q. vlti. c. vlti. l. di. ſi quis viduam. ⁊ sͣ. de cleri. pug. in duel. c. vlti. ſed iſte aliquem nō percuſſit ut. sͣ. dicit ⁊ hoc conſtabat. Intellige alias ſi dubium eſ ſet repelleretur. ut dicunt contraria predicta. arg. ad hoc. ff. de teſta. tu. duo ſunt. ⁊. ff. de man. te. cū ex pluribꝰ. xxiiij. di. qn̄. ⁊. c. nullus. ⁊. ij. q. v. oībus. b. Piſcopum preſbyte. T rum ant diaconum canes aūt accipitres aut huiuſmodi ad uenādū habere nō licꝫ. Quod ſi quis tali um perſonarum in hac uoluptate ſepius detentus fuerit ſi epiſcopus eſt: tribus menſibus a communio ne: ſi preſbyter: duobus: ſi diaconus: ab omni officioᶜ ſuſpendat̉. X eodem. Mnibus ſeruisq dei uenatio ¶nes ⁊ ſiluaticas fatigationes cum canibus ⁊ accipitres aūt falco nes habere interdicimus. De clerico percuſſore. Ex concilio agathen̄. I quis ī aliquo gradu ſacro percuſſor extiteritᵉ: corripiatur a crimi ne: ⁊ ſi non emendaue rit deponatur. ☞Reg. carentinen̄. epō. Reterea quoniam muliereꝫ propter delictum ſuum cōtra ordinē ſacerdotij cedi crudeliter fuſtibus deputaſti: quam licet exin de: cum poſt octo menſes deceſſe rit. minime arbitramur fuiſſe defū ctam: tamen quia ad ordinem tuū noluiſti habere reſpectum: duobꝰ te mēſibꝰ ab adminiſtratione miſſarum ſtatuimus abſtinere. Lex. iij. lucen̄. epiſcopo. Reſentium lator in quodam conflictu aſſerit ſe fuiſſe: pro parte tamen illorum qui uiolentiā repellebātᵏ: in quo lapides ipſe. ꝓ iecitˡ: ſed aliquē non percuſſit: quē nos: quia per alioſ illic aliqui dicū

m ¶ Abſtinere. ad cautelā ſaltem ut ⁊ clerici tales cōflictus euitent. ⁊ eſt ar. ꝙ aliquis punitur ex alterius facto uel culpa. Ontinentia. ad reſiſtendum. quod licet. sͣ. eo. c. proxi. vbi de hoc. cuꝫ ſu is concordantijs. o ¶ Neqꝫ facto. ſic. l. di. ſi quis viduā. ⁊ sͣ. de cle. pug. in duel. c. vlti. p ¶ Ad ſubdiaconatus. ⁊ nō vltra. licet ergo diſpenſetur cum iſto in ſubdiaconatu nō tamen poterit promoueri ad ſuperiores ordines. Iſte enī fuit in culpa aſſumēdo arma quod ei non licuit. xvi. q. iij. porro. ⁊. xxiij. q. vlti. c. quicūqꝫ. Nam lachrime ⁊ oratio nes ſunt arma clericorum. x xiij. q. viij. conuenior. etiā cō tra hoſtes.sͣ. de voto. ex mul ta. vnde punitur. quia ſine di ſpenſatione nō promouetur. etiam fauore religionis cum eo facilius diſpenſatur. sͣ. de apoſta. c. ij. Nnotuit. in depreſ ſionē. ⁊ male. quia principi nemo ma ledicere debet. xx. iij. q. i. paratus. ⁊ non ſolum principi detrahi nō debet. im mo nec fratribus. vi. q. i. ſum ma. ⁊ detrahentē ſecreto pro ximo ſuo hunc perſequebar. xxiij. q. iiij. nimium. et. c. qui peccat. ⁊ de peni. diſ.i. homi cidiorū. arg. jͣ. de exceſſi. pre la. ꝙͣ ſit graue. r ¶ A temeritate.i. pertinacia xi. q. iij. ſi quis ſacerdotum. Arg. contra. quod eniꝫ ex te meritate ſiue calore iracundie fit veniam meretur. ij. q. iij.§. notandum. et.§ ſi quis iratuſ. C. de iureiurā. l. ij. Et dicit imperator. ſi quis putauerit noſtra nomina laceſſen da ſi hoc ex leuitate contemnendū eſt. ſi ab inſania miſeratione dignum. ſi ab iniuria remittendum. C. ſi quis impera. maledi. vna. et. xxiij. q. .iiij. inter querelas. et. C. de epiſco. ⁊ cleri. ſi quis in hoc. Quare ergo mādat papa: ꝗ cōpeſcat contra iura p̄dicta? ſed papa nō mandat hic puniri propriā iniuriaꝫ ratione perſone: ſed quatenus cōtin git romanā eccleſiam: quam etiam iniuriaꝫ remittere non poſſet. lxiij. diſ. ſalonitane. in quo caſu loquitur. xxiij. q. iiij guiliſarius. ⁊. c. ſi is qui. Vel poteſt dici: qd̓ aliquis bene poteſt punire iniuriaꝫ ſibi fa ctam a ſubdito ſuo. maxime cum nullum habeat ſuperiorē ut hic. ⁊ arg. xlv. di. ⁊ qui emendat. ⁊ predicta iura loquuntur de benignitate ſeu de manſuetu dine. qꝛ nullus tenet̉ remittere iniuriā ſine ſatiſfactione niſi velit ſꝫ rancorē. ſic de pe. di. v. c. vlt. ⁊. xxiij. q. iiij. ſi illic. xc. di. ſi quis contriſtatus. c ¶ Terrorē. ſic enim pena vnius debet eſſe metus alterius. ij. q. vij. qua propter. ⁊ sͣ. de iude. ad liberandā. vbi de hoc ⁊ sͣ. de calum. c. ij d ¶Tatuimus. blaſphemiā. Qui blaſphemiā dicit in deum ſiue in ſpirituꝫ ſanctum neqꝫ in hoc ſeculo neqꝫ in futuro remittitur ei. xxv. di. qualis. ſupple niſi penituerit. ⁊ longe grauius eſt eternam ꝙͣ temporalem ledere ma ieſtatem.sͣ. de hereti. vergentis. Sed qui contra temporaleꝫ maieſtatem de linquit punitur. sͣ. eo. c. proxi. ⁊. vi. q. i.§. verum. C. ad. le. iul. ma. l. ſi quis cū militibus. ergo multo fortius iſti puniendi ſunt ⁊ grauius. quia maiora deli cta maioribus penis ſunt punienda. et in delicto equali decet proximas eſſe penas. in aut̓. ut fra. fil. colla. ix. verſus fi. ⁊ quia hic eſt grauius ꝙͣ in. c. prox punitur grauius. quia grauius cōmiſſum intelligitur. xxiiij. q. i. nō afferamꝰ in fi. ſecundū leges vltimo ſupplicio punitur. in aut̓. ut non lux. con. na. coll. vi.§. i. ſed ſecundū canones olim laicus excōmunicabatur clericus deponetur occiſi a celebratiōe miſſarum ꝑ biennium precipimus abſtinere. Mandamus itaqꝫ ut ſi alia nō im pedierint: decurſo huiuſmodi tem poris ſpacio ad ſuam officij execu tionem eum admittas. Eleſtinus tertius. ¶ Ontinentia litteraruꝫ: ⁊ īfra. ¶Cum. p. accolitus cū quibuſ dam ad reſiſtendum predonibus arma ſumpſiſſet: in conflictu illo tres fuerūt ab alijs uulerati ad mortem. ita tamen ꝙ ille homicida neqꝫ factoº eius neqꝫ conſilio ꝑ petrata fuerunt: ⁊ infra. Conſul. t. t. r. ꝙ cum predictum acolitum ad frugem melioris uite tranſiuiſſe di catur: poterat ipſe ad ſubdiacona. tusᵖ ordineꝫ promoueri: ⁊ altaris miniſterium exercere. ¶ De maledicis. QLemens. iij. Nnotuit nobis: ⁊ infra. Quia nobis ꝑ lit. ix teras rettuliſti: ꝙ cum j. clericus multis coram aſtantibus uerba quedam in depreſſionēq officij ⁊ be neficij noſtri protulit: ipſuꝫ a teme ritateʳ ſua compeſcas ut pena illiuſ alijs terrorem incutiat: ne decete. ro contra ro. ec. in talia uerba prorumpant. OReg. ix. Tatuimus: ut ſi quis contra ꝯdeum uel aliquem ſanctorum ſuorum ⁊ maxime beatam uirginē linguam in blaſphemiam publice relaxare preſumpſerit: per epiſco pum ſuum pene ſubdatur inferius annotate: uidelicet ut ſepteꝫ diebꝰ dominicis pre foribus eccleſie in manifeſto dum aguntur miſſarum ſolennia blaſphemus exiſtens: ul timo illorum die dominico palliuꝫ ⁊ calciamenta non habeat: ligatus corrigia circa collum: ſeptēqꝫ pre cedentibus vj. ferijs in pane ⁊ adebet eis pena remitti qui in deum peccant. lxiij. diſt. ſalonitane. et xxiij. q. iiij. ſi is qui. f ¶ Facultates. ſic. sͣ. de voto. c. ij. g ¶ Cōmutetur. ar. de ꝯmutatione pene. lxxxij. di. p̄ſbyter. ⁊.xxij. q iiij. innocens. de hoc dixi. sͣ. de voto. c. i. ber. h ¶ Poteſtatē. ar. ꝙ vna iuriſdictio per aliā iuuat̉. x. di. quo niam idem. ⁊. xcvi. di. cum ad veꝝ. ⁊.x vij. diſ. nec licuit. sͣ. de offi. or. quoniaꝫ in pleriſqꝫ. in fi. i ¶ Contra eū.i. po teſtateꝫ. ⁊ ita habes hic ꝙ ſi iudex ſecularis negligit facer̄ iuſticiam poteſt cō pelli per eccleſiam. xxiij. q. v. admini ſtratoreſ. ⁊. xcvi. di. cum ad verum. k ¶ Monete. Ideꝫ eſſet ſi hoc non fuiſ ſet adiectū ut d̓ mo neta que in vſu ha bet̉ ſoluat̉ ẜm ꝯſue tudinē loci. ff. d̓ leg. i. ſi ſeruus.§. ſi munus. ⁊. ff. de leg. iij. l. nūmis. ⁊. ff. d̓ fū. inſtruc. cū delanio nis.§. aſinā. ber. a Iquiſ di aconus. idē eſt de N oībus ali is. jͣ. c. ꝓxi. ⁊. xi. q. iij. ep̄us. b ¶ Iuſte. ideꝫ eēt ſi iniuſte. niſi pͥus re ſtitutus fuiſſet. xi. o iij. ep̄s. dūmō ſnīa nō ſit lata cōtra ordineꝫ iuris. qꝛ tunc nulla eſt ſentētia. ij. q. vij.§. diffinitiua. s. ut lite nō conteſt. accedens.i. c ¶ Ab eccleſia. Ar. cōtra. ij. q. v. qua de cauſa. ſed ibi diſpēſatum fuit. lxiij. di. ſalonitane. d ¶ Iquis preſby ter. degradatus. a ſuo epiſcopo adiunctis ſibi alijs ep̄is in degradatio ne p̄ſbyteri. xv. q. vij. felix. ⁊. c. ſi autē Sꝫ pone degrada tū celebrare nunꝗd cōficit? videt̉ ꝙ ſic. quia ordinē nō amiſit. xx. q. iij. eos qui. i. q. i. ꝗ quidā. ⁊ de cōſe. di. iiij. oſtendit̉. xxij. q. vij. licite. Ar. ꝯtra. l. di. acce dens. xi. q. iij. ep̄us. lxxxi. di. dictuꝫ. xxiij. q. vlti. clerici. liiij. di. c. ij. R. dixit. ꝙ talis non cōficit. potuit enim eccleſia ei auferre illā pote ſtateꝫ qua ꝯtulit. ꝙͣuis nō poſſet caracter auferri ſicut nec inſignia militi. Lau. ala. ⁊. t. dicunt ⁊ melius ꝙ bene cōficit depoſitus ſicut hereticus. arg. i. q. i. neqꝫ. ⁊. c. ꝙ quidaꝫ. nec papa potuit auferre il lam virtutem. ⁊ hoc verum credo. vnde talis excōmunicatur ut. jͣ. dicitur. qꝛ facit rem ſibi prohibitā. e ¶ Preſūpſerit. qͣſi in officio ſuo ut priꝰ qd̓ nō licet. xi. q. iij. ſi quis ep̄s in ꝯcilio. ⁊. xxviij. di. p̄ſbyteꝝ. In modū.n. pͥuati ſuffragij pōt dicere horas ſuas qd̓ etiā pōt laicus. ar. bo. jͣ. de pe. ⁊ re. ꝙ in te. f ¶ Excōicatū. ip̄o iure. xi. q. iij. cū excōicato. ⁊ intellige de minori. g ¶ Obſeruādū eſt. ut talibꝰ nullus cōicet. alias ſimilit̓ ſunt excōica ti mīori excōicatione. xi. q. iij. excōicatos. ⁊ niſi deſtiterit ſunt excōi candi. jͣ. de ſen. ex. ꝙ in dubijs.§. ij. ⁊. jͣ. e. ſi. celebrat. in fi. h ¶ Iudicio. vbi enī eccleſia ꝑ ſe ꝓficere nō dꝫ inuocādū eſt auxiliū ſeculare ut hic dicit. sͣ. de offi. or. c. i. ⁊. c. quoniā in pleriſqꝫ. in fi. et xvij. di. nec licuit. xi. q. i. petimꝰ. ⁊ ita vtraqꝫ ptās ꝑ alterā iuuari de sͣ. ti. ꝓxi. c. ij. vbi de hͦ. ⁊ pōt per eccleſiā ꝯpelli ut ibi dicit̉. qua ieiunet: eccleſiam nullatenus ingreſſurꝰᵉ. Quodlibet quoqꝫ pre dictorum dierum tres: ſi poterit: a lioquin duos r̄ficiat pauperes ſiue unum. Et ſi nec ad hoc eius ſuppe tant facultates id in penam aliam commuteturᵍ: cui etiam ſi renuerit recipere ac peragere penitentiam ſupradictam: eccleſie interdicatur ingreſſꝰ: ⁊ in obitu eccleſiaſtica ca reat ſepultura. ¶ Per temporalē preterea poteſtatem coactione: ſi neceſſe fuerit: epiſcopi dioc. adhibita contraⁱ eum: blaſphemus ſi di ues fuerit: quadraginta ſolidoruꝫ alioquī triginta ſiue uiginti: ⁊ ſi ad id non ſufficiat: quinqꝫ ſolidorum uſualis moneteᵏ pena mulctet̉: nul lam in hoc miſericordiam habiturus. quod etiam inter alia commu nitatum ſtatuta ponatur. De clerico excommunicato depo ſito uel interdicto miniſtrante. X canone apoſtolorum. I I quis epiſcopus pre ſbyter uel diaconꝰª depoſitus iuſte pro cerC tis criminibus auſus fuerit attractare miniſteriuꝫ ſibi du duꝫ commiſſū: hic ab eccleſiaᵉ abſcindatur. X concilio antiocen̄. C I quis preſbyter aūt aliꝰ cle ricꝰ fuerit degradatus: aut ab offi cio ꝓ certis criminibus ſuſpenſus ⁊ ipſe per contemptum ⁊ ſuperbiā aliquid de miniſterio ſibi interdi cto agere preſūpſeritᵉ: ⁊ poſtea ab epō ſuo corrrectus in īcepta preſū ptione perdurauerit modis oībus excōicetur ⁊ quicunqꝫ cum eo cōi cauerit: ſimiliter ſe ſciat eſſe excōi. catuꝫ. ¶ Similiter de clericis lai cis uel feminis excōicatis obſeruā dūᵍ eſt. Quod ſi aliquis iſta oīa cō tēpſerit: ⁊ epūſ minime emendare potuerit: r̄gis iudicio ad r̄ꝗſitiōeꝫ

¶ Lerici. moniti. ergo videtur. ꝙ ſi emendare ſe volunt. non de ponentur ſed hoc intellige dictum diſpenſatiue. ⁊ ita non con Fradicit. jͣ. c. ꝓx. ⁊ alia. c. ſequētia. Et ſic pꝫ. ꝙ quicunqꝫ celebrat ex communicatus uel ab officio ſuſpenſus priuari debet de iure officio ⁊ beneficio ⁊ deponi etiā. Sed nunquid ep̄us pōt cū talibus di ſpenſare. ſiue lega tus de latere domi ni pape miſſus. ar. ꝙ legatuſ poſſit. qꝛ vicem gerit delegatis. ⁊ abſoluit excōi catos. quorū abſo lutio ſedi ap. reſeruatur. sͣ. de offi. le. ꝙ tranſlationem. ⁊ j. de ſen. excō. ꝙͣuiſ ⁊. c. ad eminētiā. di cas ergo ꝙ nec epi ſcopus nec etiaꝫ ſꝫ nodus in hoc diſpē ſare poteſt. xi. q. iij. ſiquis epiſcopꝰ dā natur. ⁊. c. ſe. ar. jͣ. d̓ eo qui fur. ordi. re. c. i. ⁊. ij. q. v. qua de cauſa. nec etiam le gatus. licet poſſit abſoluere excōica tos. ⁊ ſic ſolus papa hic diſpenſat. ⁊ hoc hodie expreſſū eſt in duabus decr. inno. qͣrti. sͣ. d̓ ſen. ⁊ re iud. cū eterni. ⁊. jͣ. de ſen. excō. cū medicinalis. Sed poteſt queri vtrum ideꝫ ſit in depoſito ut ſolus papa ipſuꝫ reſtituat. Hug. dic̄. ꝙ ſolus papa hͦ po teſt. ⁊ probatur. vij q. ſi quis preſbyter tamen cū diſtinctio ne ſi epiſcopus ip̄ꝫ depoſuit tantuꝫ cū alijs epiſcopis a ſa cerdotio poteſt eū recipere in inferioribus ordinibus. ⁊ ſic de alijs ordinibꝰ ar. xv. q. viij. qꝛ ami ſerit. ⁊. c. ſi quis pre ſbyter. Si vero de poſitꝰ eſt ab omnibus ordinibus. ſolus papa ipſum reſtituit. Sed contra argu. habes. xi. q. iij. epiſcopus. ibi dicitur. ꝙ in ſecunda ſynodo innocens inueniat̉. non poteſt eſſe quod fuerat. niſi gradus p̄miſſos recipiat de manu epiſcopi. ſed illud intelligitur cum iniuſte depoſitus fuit. puta per falſos teſtes uel falſa inſtrumenta. vnde dicitur ibi. ſi innocens in ueniat̉. ſed vbi iuſte ꝓ crimine depoſitꝰ ē ſolus papa tales reſtituit kI Atores. deponas. ecce pena illoꝝ qui excōicati ſuſpēſi vel int̓ dicti diuina officia celebrant. ut dictū eſt. sͣ. c. ꝓx. l ¶ Multitudinem. hic ergo non parcitur multitudini. Ar. contra l. di. ut conſtitueretur. ⁊. xliiij. di. cōmeſſationes. ix. q. iij. ordinatio nes. ⁊ sͣ. de tempo. or. c. ij. vbi. de hoc. ⁊. xxiij. q. iiij. non poteſt. ⁊. c. ipſa pietas.i. q. vij. quotiens. Sed iſta contraria locum habent vbi ſcandalum timetur. ⁊ multorum ſtrages iacet ſi ſeruet̉ rigor. alias ſi non contēnatur diſciplina eccleſie in populis. ſed ut patienter ſuſtineant. tunc ferienda eſt multitudo. xxiij. q. iiij. non pōt in fi. ⁊ de pe. di. vi. c. i. in fi. Item habes hic ꝙ vltra. xl. dicunt̉ multi. ſic. sͣ. de teſti. cum cauſaꝫ. Et ẜm. has decre. interpretamur illā. sͣ. d̓ reſcrip. ſedes. ⁊. ff. de teſti. l. i. in fi. Aliqn̄ etiā duo dicuntur multi. inſti. de iur. perſo. in fi. ar. Aliquando etiā. xxiij. milia pauci dicunt̉. xlv. di. diſciplina. xxiij. q. iiij. ꝙ aūt. Multa igit̉ ⁊ pauca ī reſpectu dicunt̉ m ¶ Magis. hi.n. magis peccant. ⁊ ideo magis puniēdi ſunt. lxxxi. di. c. i. ⁊ ea. di. tantis. ⁊. xxiij. q. iiij. qui alioꝝ. ⁊ in quo maior ē culpa maior dꝫ exerceri vindicta. sͣ. de heret̓. excōicamus.§. credentes. ibi de hoc plures inuenies concordantias. n ¶ Ab officio. ⁊ etiam a beneficio. qꝛ vbi vnū ꝓpter alteꝝ vtrobiqꝫ eccleſie exilio damnetur. ¶Lex. iij. london̄. epō. Lerici autem ſiqui a ſuis aut ¶etiaꝫ de mandato romani pō tificis ab alienis epiſcopis īterdicti uel excōmunicati ante abſoluti onem diuina officia celebrauerint niſi moniti ſine dilatione redierint perpetue depoſitiōis ſnīam ꝓ auſu tante temeritatis incurrant. Dem tolet. archiepō Atores preſentium nobis intimarunt: ꝙ tam ipſi quā multi alij poſtquā interdicti uel excōicati fuerint: diuina preſumpſerint officia celebrare: ⁊ infra. F. t. man damus quatenus ſi.xl. ſolūmodo uel pauciores in his deliquiſſe cō ſtiterit: omnes in perpetuū ab offi cio ſacerdotali depōas. Si uero multitudinēⁱ magnam in hoc peccaſſe cognoueriſ: eoſ quos magiſ cāꝫ delicti eſſe ꝯſtiterit: ꝑpetua de poſitiōe ꝯdemnes: ⁊ alios qui nō tantum deliquerint: abⁿ officio ad tēpus ſuſpendas: ⁊ oībꝰ penitētiā ſecundūº diſcretiōem tibi a deo da tam iniungas. ¶ Nno. iij. herbipolen̄. capitulo. Llud dominus in beato petro: ⁊ infra. Uenerabilis.f. N. quondam hildeſemen̄. epūs licētia non ſolum non obtenta ſed nec etiam poſtulata eccleſia hildeſemen̄. relicta herbipolen̄. eccleſi am occupauit: ⁊ infra. Unde mag deburgen̄. epō dedimus in māda tis: ut cū factū ipſum nō poſſet in ꝑ tibꝰ illis nō eſſe notoriūᵉ: niſi dici epūs infra. xx. dies ab herbipolē. eccleſie admīſtratiōe ceſſaret: euꝫ excōmunicatum publice nūciaret. quod idem magdeburgen̄. ſtudu it adimplere: ⁊ īfra. Ipſe uero epi tantum. lxxxi. di. eos. Quid ſi epiſcopus dicat. ſuſpendo te a beneficio. nunquid pōt celebrare? ita quidē. ſi ſuſpēdit ip̄m tantū a beneficio. Itē poterit ne bn̄ficium acquirere? ita. qꝛ non intelligitur illū bn̄ficio ſuſpendiſſe niſi quo ad ſe. niſi ſpecialiter ferat̉ ſententia. ut remoueat̉ ab officio. tunc.n. bn̄ficiuꝫ ſequela eſt. ⁊ ideo remouetur ab illo. ut. sͣ. de ap. paſtoralis. ar. pre. c. eos. ⁊. c. precedētis. niſi ſpecialiter et cōſeruaretur. xxviij. di. p̄ſby terū. ⁊. l. di. ſtudeat. ⁊. c. accedens. Quid ſi ep̄s ita dicat. ſuſpēdo te officio uel bn̄ficio nunquid debeo abſtinere ab vtroqꝫ? ita credo ſaltē ꝓpter dubiū. ar. jͣ. e. c. ꝓx. ⁊. C. de v̓ bo. ſig. cū quidā. ⁊ de ꝯſe. di. ij. in calice. ar. ff. de re. dub. ſi is qui ducēta.§. cū ita. arg. ꝗ neutro ſuſpenſus eſt ꝓpter dubiū. ff. de teſta. tu. duo ſūt ⁊. ff. de manumiſ. teſta. cū ex pluribꝰ o ¶ Scd̓m diſcretioneꝫ. ⁊ ita penitētia arbitraria eſt. xxvi. q. vij. tꝑa penitudinis. et fit hec diſpēſatio auctoritate do mini pape. quia ꝑ ſe non poſſet. ut dictū eſt in ꝓximo. ca. Llud. et. jͣ. De iſto epiſcopo habes. sͣ. de tranſ la. quanto. ⁊. c. licet. ⁊ sͣ. d̓. ma io. ⁊ obe. illud. b ¶ Notorium. hoc erat tale factū. qd̓ exhibebat ſe oculis omniū. vnde non poterat nō eſſe notoriū ſi tranſiuit ad ec cleſiam illā. Sed vtruꝫ licite poterat uel illicite. hoc non erat notoriuꝫ ſaltē quo ad ali os. qꝛ potuit eſſe ꝙ habuit li centiam tranſeūdi a dn̄o papa ꝑ lr̄as ſuas. ar. lxxvi. di. di lectionis. vn̄ in meliorē partē debemus hͦ interpretari. jͣ. de regu. iu. c. ij. quia papa potu it de hoc obliuiſci. quia ipſuꝫquandoqꝫ fallit obliuio. xxii di. preterea. ⁊ omniū habere memoriam potius eſt diuini tatis ꝙͣ humanitatis. C. de vete. iu. enucle. l. ij.§. ſi quid. Contrariuꝫ eſt verum. quia exquo papa hoc diffitetur. ei incumbit ꝓbatio. ꝙ de ipſiuſ licentia trāſiſſet. c. di. contra morem. xciij. di. illud. c Uiginti dies. ſic. sͣ. de fal ſa. dura. d ¶ Miſericordiam. ſic. sͣ. de tranſla. inter corporalia. verſus fi. e ¶ Officia. in hoc deliquit. quia nec excōicatus nec ſuſpēſus publice vel pͥua tim celebrare dꝫ. nec ſacramēta alia dare. xxviij. di. p̄ſbyterū. ſꝫ alia officia p̄ ter miſſam poteſt occulte dicere non officiando. ſed qͣſi priuata perſona. jͣ. de pe. ⁊ re. ꝙ in te. ⁊. xi. q. ij. ſi quis epiſcopus damnatur. ⁊. c. zelo. f ¶ In hoc. ſcilicet quia non conſtabat ei niſi per famā de illa exōicatione. ſed fama per ſe non probat. iiij. q. iij.§. item in criminali. v̓. itē ſepe. ar. ꝯͣ. sͣ. de cō ſang. ⁊ af. ſuꝑ eo. vbi ad ſolam famā matrimoniū ꝯͣhendum impeditur. ergo iſte propter famā debuit abſtinere. jͣ. de ſen. excom. cuꝫ deſideres.§. i. ſed nō intantum culpabilis fuit quantum ſi hoc pro certo ſciuiſſet. ⁊ ideo dicit. licet in hoc non videatur omnino culpabilis extitiſſe. ſed dicta paucorum ad hoc non ſufficerent. quia non faciunt famam. sͣ. de accu. inquiſitionis. nec tenebatur credere licet diceretur eī ab aliquibꝰ. xi. q. iij. non ſolum. ⁊. c. in cunctis ⁊. xxiij. q. iiij. ꝙͣ magnum. ⁊. ff. ꝙ cum fal. tuto. l. ij. ⁊. iij. niſi fama ſuper hoc ꝑ ueniſſet ad eum. prout ſequit̉. ar. ꝯͣ. ff. de admi. tuto. quidam decedens.§. ex quo. 2. C. de rei ven. ſi fundum. ⁊ sͣ. de reſcrip. cū contingat. g ¶ In dubijs. ſic. sͣ. de ſpon. iuuenis. ⁊ de homici. ſignificaſti. ij. ⁊. c. pe. ⁊. ca. ad audientiam. ubi de hoc. ⁊ ar. xxiij. q. i. quid culpatur. in fi. h ¶ Uenie. ſub ſpe venie nullus debet peccare. de conſe. di. iiij. quando quis ar. ꝯͣ. jͣ. de ſen. excom. ſi vere. i ¶ Uitari. In hoc quaſi patitur. in alio ſcilicet in non vitare agit. quod eſt in eius poteſtate. ⁊ ideo in vno peccat. in altero non peccat qn̄qꝫ tn̄ non multū differunt agere ⁊ pati poſſe. xvi. q. i. ſi cupis. k ¶ Canon. xi. q. iij. ſi quis epiſcopus dānati. ⁊c. ſe. ⁊. c. ꝓx. ⁊ sͣ. e. latores. hāc miſericordiam ſolus papa poteſt facere. sͣ. e. clerici. ſcopus in noſtra poſtmodum pre ſentia conſtitutus: ⁊ ſi ſuū recogno ſceret ⁊ confiteretur exceſſuꝫ: ⁊ nō iudicium ſed miſericordiaꝫ poſtu laret: hoc tamen inter alia in ſua ex cuſatione propoſuit: ꝙ cum dictus magdeburgen̄. non eſſet ordinari us iudex eius nō crediderat ꝙ mo nitiōe non premiſſa auctoritate de legata poſſet procedere contra ipſum: aut ſententiam in eam aliquā promulgare. Unde cum nec ante factū monitorias nec poſt litteras ab eo aliquas accepiſſet: peccare non credidit ſi diuina officiaᵉ quan tūcūqꝫ ſolenniter celebrauit: preſertim cum ei non niſi per famā de ſententia contra eum prolata conſtaret: ⁊ infra. Licet autem in hoc non uideat̉ omnino culpabilis ex titiſſe: quia tamen in dubijsᵍ uia eſt eligenda tutior: ⁊ ſi de lata in eum ſententia dubitare debuerat tamē potius abſtinere quaꝫ ſacramenta eccleſiaſtica pertractare. Illud au tem quod ſub ſpe uenieʰ diuina ſibi fecit poſtqua ſe a nobis excōica tum nouerat celebrari: ⁊ cōmunio ni fidelium ingeſſit ſe: potius cōtra eum facere credimus quaꝫ pro eo cum ſub fiducia penitentie non de buerat deliquiſſe: ⁊ excōicato non uitare: multo magis quā nō uitari periculoſum exiſtat. nōuitare ſiqui dem cum in eo ſit excōicatus ſine delicto non pōt: ſed cū ex alijs pen deat: ſine ſuo delicto poterit nōui. tari: ⁊ infra. Cū eo miſericordiam facientes penā quā canonᵏ his qui poſt excōicatiōem diuina preſūpſe rint officia celebrar̄: uel ſe celebra tioni ingeſſerint diuinoꝝ ei nō du rimus infligendam. Dem biſuntinen̄. archiepō.

a Raternitati. ſpoliare. immo poſſet eos perpetuo deponere. sͣ. e. latores. Idiſpenſare tn̄ cū eis non poteſt. ut dictū eſt. sͣ. e. clerici. ber. b ¶ Oſtulaſtis. non debeat. xi. q. iiij. cum excōmunicato c ¶ Retinere. immo ſi prius alia beneficia habebant. eis ſunt priuandi. sͣ. de eta. ⁊ quali. or. cum bone. d ¶ Diſpenſatum. non dicit a quo. ergo videtur relicta po teſtas diſpēſandi ep̄is. ar. jͣ. d̓ ſen. ex. nuꝑ. dic. ut. s. e. clerici e ¶ Canonice. ſed nō ſunt illa canonice ꝯſecuti. perdere de bent. illa. ſic. sͣ. de eta. ⁊ qual. cum bone. cum eſſent excom municati indigni erant. ⁊ ina biles ad aliqua beneficia per cipienda. quia tales nec elige re nec eligi poſſunt. sͣ. d̓ elec. cum inter. r. sͣ. de cōſue. cum dilectus. nec impetrare lr̄as. sͣ. de reſcrip. dilectus.i. f ¶ A collatione. ut puniatur in quo deliquit. sͣ. de tem. or. ex litteris. īmo ⁊ a perceptōe proprij beneficij ſuſpendat̉. quia ſcienter indigno benefi cium. contulit. sͣ. de elec. ni hil eſt. b. g ¶ Mereant̉ ꝑ ſuū ſuperiorē. b ¶ Telebrare propter qd̓ ſu ſpenſi ſunt ⁊ irregulares. ut no. jͣ. de exceſ. prel. c. ul. vnde poſſent deponi. sͣ. e. latores. i ¶ Spoliandi. nec auditur ſi dicat ꝙ ſit iniuſte excōicatꝰ ar. sͣ. e. illud. ſicut etiā non ar ditur. cui opus nouum nun ciatur. nec obtemperat. ff. de no. oꝑe. nunci. l. i.§. in operis k ¶ Artioribus. sͣ. de ſymo. d̓ regularibus. ⁊. c. quoniaꝫ. ſꝫ moniaca. Ropoſuit. tempore. Tē pus ergo inueſtiture cō fiderari debet. vtrum tunc fu erit excōmunicatus uel non sͣ. e. c. ꝓx. ⁊ sͣ. de eta. ⁊ quali. cū bone. ſicut in impetratiōe reſcripti tempus date conſi derandum eſt. an tunc fueriſ excōmunicatus. sͣ. de reſcri dilectus.i. quia ſi poſtea excō municetur non perditur re ſcriptuꝫ. ſed ſuſpendit̉ ꝙͣdiu abſoluatur. ſic intelligit̉. sͣ. d̓ offi. dele. prudentiā.§. ſexta. ſic ⁊ tempus electionis conſi deratur. an tunc ſit idoneus. sͣ. de elec. dudum.i. vbi habeſ ſimiliter ꝙ initium ſpectan dum eſt. m ¶ De abſolutione. ⁊ ſic pro bauit ille penitentiarius. ꝙ magiſter. p. fuit excōmunica tus. ⁊ ipſe. p. probauit poſtea ꝙ fuit abſolutus ante ſuaꝫ in ſtitutionem. Et ita colligitur hic ꝙ fuit excōmunicatus. p̄ ſumitur ꝙ adhuc ſit excommunicatus. niſi probauerit ſe abſolutū pront ipſe p. fecit. Et ita quicunqꝫ abſoluitur ſaltem ad cautelam ſemper obtineat litte ras abſolutionis. ⁊ ita cū aliquis dicit aliquē excōmunicatū. ⁊ ille dicit ſe nō eſſe excōmunicatū. vtriuſqꝫ teſtes ſunt ad mittendi in tali dubio. ar. jͣ. de ſenten. excom. per tuas. ⁊ sͣ. de teſti. cum tu. ⁊ sͣ. de offi. dele. cum contingat. ſic sͣ. de reſcrip. illud. ⁊. c. auditis. n ¶ Cōmunione. hec non fuit ſufficiens ratio ad probandum abſolutionem. jͣ. de ſen. excom. cum deſideres. ſed eſt preſumptio quedam. xi. q. iij. quibus epiſcopi. xciij. di. ſi inimicus. Argu. contra. jͣ. de ſentē. excom. in preſentia. et j. de priuil. cum olim. ¶ Poſtolice. hec decre. eſt pars. illius. sͣ. de excep. apoſtolice. p ¶Probabilis. Sic ergo probabilis ignorantia tantū excuſat ⁊ non craſſa ⁊ ſupina. ut hic patet. ſic. sͣ. de cog. ſpiri. ſi vir. vnde dixit apoſtolus. miſericor diam merui. quia ignorans feci. viij. di. conſuetudo. ⁊ induci diſpenſationeꝫ Raternitati tue. ⁊ infra. Pre ſbyteros aūt ⁊ alios clericos qui pro ſuis exceſſibus a te nexib anathematis canonice īnodati pre ſumpſerūt uel preſumūt officia celebrare diuina: rationabiliter pote ris omnibus bn̄ficijs eccleſiaſticis ſpoliare. ¶ Dem decano ⁊ priori colon. Oſtulaſtis per ſe. ap. edoceri: ⁊ infra. Con. u. r. ꝙ cū ex cōicatiſ cōicari nō debeat ⁊ clericiſ excōicatiōis uinculo īnodatis eccleſiaſtica beneficia cōferri nō poſ ſunt nec illi ualent ea retinereᵉ licite: niſi forſitan cum eis fuerit miſericorditer diſpenſatūº: cū ea nō fue rint canōiceᵉ cōſecuti. ¶ Illi uero qui ſcienter illa beneficia talibꝰ cō tulerūt: tādiu debēt a bn̄ficioꝝ col lationeʳ ſuſpēdi donec ſuꝑ hoc ueni am ꝯſequi mereant̉ᵍ ut puniātur in hoc in quo delinquere preſumpſerunt. ¶ Queſiuiſtis preterea: qua liter puniri debeant clerici mōachi uel moniales eccleſiaꝝ ꝯuētualiū qui poſt latā interdicti ſnīam in locis ſuppoſitis īterdicto preſumpſe runt hactenꝰ: ⁊ adhuc etiā nō uerē tur diuina officia celebrarʰ: quāuis ꝓpter hoc ſint excōicatiōis uinculo īnodati. Ad hoc breuiter reſpō demus ꝙ clerici qui talia preſumpſerūt ſūt eccleſiaſticiſ bn̄ficijs ſpō liandiⁿ. mōachi uero uel moniales in artioribusᵏ monaſterijs ad ꝑagē dam penitētiā detrudenci. ¶Dem decano ⁊ ſubdiacono pictauien̄. ⁊ magiſtro. p. canōico pe tragoricen. Ropoſuit coraꝫ nobis magi ſter. p. clericꝰ epī tuſculanen. ꝙ. g. ſācte marie ī porticū diac. car. in partibus illis ap. ſe. legatiōis fū gente officio: quidā de lemonicē. ei hūilit̓ ſupplicarūt: ut eoꝝ eccleſiā que debito fraudabat̉ clericoꝝ ſeruitio ordīaret: ꝓ ſe ac magiſtro eodē preces ſpecialiter porrigētes Ipſe uero lemonicen̄. ciuitatē ingreſſus canōicos monuit: ut illos non peccauerunt. Item habes hic ꝙ abſens ⁊ ignorans poteſt ex communicari ⁊ ſuſpendi. ut. ij. q. i. de manifeſta. ⁊ sͣ. de appel. cum ſit romana. in fi. ⁊ ꝙdiu ignorat ſe excōmunicatum non peccat cele brando. ut hic patet. Idem ergo erit ſi litteras obtinuerit pro bene ficio uel alio negocio. poſſet etiā interim eligi ab ipſis qui hoc igno rāt. Et ſic in iſto ca ſu ſuſpenditur effe ctus excōmunicationis. ut ꝙͣuis ſit excōmunicatus. nō tamē obeſt. ar. opt. de conſe. di. iiij. c. ij ⁊ inſti. de excep.§. preterea. ⁊ ar. s. de appel. dilectis filijſ vbi ſuſpenditur interdictum. ſic ⁊ ſen tentia abſolutionis ſuſpenditur. ij. q. v. quante. argu. cōtra .sͣ. de appel. paſtoraliſ. vbi excommu nicatio ſtatim trahit ſecum executio nem. ⁊. ff. ſi cer. pe. eius qui. vbi dicit. ſtatus ſui ignarus. credo ꝙ quicquid facit anteꝙͣ ſciat. ſe excommunicatuꝫ. non imputetur ei. tn̄ poſtꝙͣ nouerit ſe excommunicatum dꝫ abſtinere. alias non audiet̉ per ta les litteras niſi poſt abſolutionem. Nō credo ꝙ electio de ipſo facta teneat. li cet ignoret ſe excōcōmunicatū uel ſu ſpenſum. Item ꝗd ſi talis moriatur an teꝙͣ ſciat? liber erit quo ad deum. ⁊ ex cōmunicator debet euꝫ abſolnere poſt mortem. Iteꝫ nun quid ille qui ſciens illum excommunicatum ſi participat illi excōmunicatus erit? Credo ꝙ ſic. Item quid ſi abſēs excōmunicatur per epiſtolā. qn̄ dicemꝰ illum excōmunicatum. vtrum qn̄ ſcri bitur uel qn̄ recipit epiſtolam? Poteſt hic diſtingui. Ut ſi excommunicator voluit ꝙ ſtatiꝫ eſſꝫ excōmunicatꝰ. tūc ſtatim erit excōmu nicatus. ſed nō ob eſt ei donec ſciat ut dictum eſt. ar. iiij. q. v. c. i. vbi dicit. exquo litteras accepiſſe conſtite rit. ⁊. ff. mandati. ſi mandaſſem. alias tunc demuꝫ erit excōmunica tus. tunc recepit litteras. Sic diſtinguit lex in ſeruo manumiſſo ꝑ litteras. ff. de acquiren. poſ. qui abſenti. ⁊. l. ſi quis ui.§. i. ⁊ ideo no imputatur ſententia ignoranti. quia nulla ſententia ligat niſi effica citer poſtꝙͣ ſcitur. ij. q. vi. biduum. nec aliqua conſtitutio. lxxxi. di. propoſuiſti. ⁊. ff. de decret. ab ordi. fa. l. ulti. Et ſic excommunicatio non ſemper trahat ſecum ſuam executionem. ⁊ ſi proferatur ſub cō ditione.sͣ. de ap. preterea. ij. ⁊ hec vera ſunt cuꝫ probabilis eſt igno rantia. ſecus ſi craſſa ⁊ ſupina. ar. sͣ. e. illud. ibi enim craſſa videbat̉ ignorantia. cum per famā ſciret ſe excōmunicatum. a ¶ Indulgemꝰ. ī qͦ caſu nullus aliꝰ pōt īdulgere. ut dixi. sͣ. e. clerici b ¶I celebrat. peccet. de hoc autem punietur ad arbitriū ſui pre Olati. cum certa pena hic non ſtatuatur. argu. sͣ. de offi. dele. de cauſis. ⁊ xxvi. q. ij. tempora. c ¶ Irregularitatis. quia propterea non impediret̉ ab aliqͣ ꝓmotioreciperent ī ſocios ⁊ in fratres: ma xime cum prebende. v. uel. iiij. ab ultima ipſiꝰ eccleſie ordinatiōe ua caſſent: quibus poſt petitas ⁊ ꝯceſ ſas deliberationis inducias nō cu rantibus reſpōdere: de prebēda le monicen̄. predicta cardi. predictꝰ eoſdeꝫ clericos inueſtiuit: ⁊ infra. Cū aūt dictus magiſter ⁊ lemonicen̄. pn̄iariꝰ in nr̄a fuiſſent preſentia ꝯſtituti: ⁊ acta iudicij īſpici fece rimꝰ diligēter: ꝑ penitētiarij teſtes ītelleximꝰ: ꝙ lemonicen̄. epūſ plu ribꝰ ānis an̄quā idē magiſter īueſti tꝰ fuerit clericos: ⁊ burgen̄. caſtri lemonicen̄. ⁊ eūdē. p. noīatiꝫ: quē eoꝝ dicebāt ꝯſiliariū ⁊ fautorē uin culo excōicationis aſtrinxit. Per teſtes uero magiſtri. p. probabat̉ ꝙ ⁊ ſi dictus epiſcopus in burgen̄. ⁊ eoꝝ fautores tam clericos quaꝫ laicos lemo. excōicationis ſententiam ꝓtuliſſet: eos tamen per tres annos abſoluit: antequā dictuſ ma giſter fuerit inueſtitus: ⁊ infra. Et qꝛ idē epiſcopus dicto magiſtro cō municauit poſtea in eccleſia ⁊ ī mē ſa: ⁊ infra. Quia uero ſepedictum magiſtrū inueſtiture ſue tempore a prefato epō extitiſſe excōicatū dictus penitētiarius: ſicut obtulerat non ꝓbauit cū ex aduerſo de abſolutioneᵐ ⁊ cōmunioneⁿ dicti epiſco pi fuerit facta fides: ꝙ per dictū le gatū de memorato magiſtro factū eſt: per diffinitiuam ſnīam duximꝰ approbanduꝫ. ¶Reg. viij. cano nicis pragenſibus. ¶ Poſtoliceº ſe. ⁊ infra. Uerū quia tēpore ſuſpenſionis igna ri celebraſtis diuīa. uoſ r̄ddit igno rantia ꝓbabilisᵖ excuſatos. Ceteꝝ ſi forte ignorātia craſſa ⁊ ſupina aut erronea fuerit: ꝓpter quod diſpē ſatiōis gratia egeatis: ea uobis de benignitate apoſtolica īdulgemꝰª Dem. ¶I celebrat minori excommu nicatione ligatus: licet graui ter peccet: nullius tamen notam irregularitatisᵉ incurrit: nec eli

ne eo abſoluto. ſecus ſi maiori ſententia ſit ligatus. tunc debet depo ni. niſi cum eo fuerit diſpenſatum sͣ. e. latores. poſtulaſtis. ⁊ quaſi per totū. hic ergo determinatur quod olim dubitabatur.ſ. vtruꝫ ta lis irregularitatē contraheret. d ¶ Nec eligere. ſed ꝯͣ. sͣ. de elec. cuꝫ inter. r. ⁊ sͣ. de ꝯſue. cū dilectꝰ. vbi dr̄. ꝙ ſuſpenſuſ nec eligere nec eligi poteſt. sͣ. d̓ ꝯceſ. preben. qꝛ diuerſita tem. hic vero dicit̉ ꝙ talis ſuſpenſus eligere poteſt. licet non eligit ſed illa ⁊ oīa conſimilia. ut. sͣ e. c. ij. intelliguntur de ſuſpenſis ab ho mine. illi enim eli gere non poſſunt. irregularitatē īcur runt diuina officia preſumenda. sͣ. eo. latores.sͣ. de eta. et quali. cuꝫ bone. hic vero loquit̉ de excommunicatis ſiue ſuſpenſis a canone propter ſolā parti cipationem. qꝛ ẜm canones. qui parti cipat cū excōicatis excōicatus eſt ſiue ſuſpenſus a ſacramentis eccleſie. q̄ ſuſpenſio ſiue exco municatio appella tur minor excōca tio. ut. iij. q. iiiij. engeltrudā. Sꝫ ea dem pena eſt in ſuſpēſo ab hoīe ⁊ a canone. alias quā ꝑ ꝑticipationē. qꝛ vtroqꝫ caſu pͥ uatus ē cōmunione ſacramentoꝝ ⁊ diuinis officijs. sͣ. de re iud. cu eterni. ⁊. jͣ. de ſen. excō. cū medicinalis ⁊ qui ſuſpenſus celebrat. eſt irregularis ut ibi dr̄. Que eſt ergo ratio ꝙ in vno eiigere poſſunt in nltero non? Poteſt dici ꝙ ideo. qꝛ plus cōtempſit qui fecit ꝯtra legē animatam ꝙͣ qui fecit ꝯtra legē mortuā. quia ꝯtemnendo iudi cis preceptum. qd̓ eſt factum legis auctoritatē. ⁊ ipſam legē offendit ⁊ ideo plus punitur. ⁊ ideo dicitur ꝙ mitius agit̉ cū lege ꝙͣ cuꝫ miniſtro legis. ar. ff. de arbi. l. celſus. ⁊ vox viua magis timenda eſt ꝙͣ vox mortua ⁊ ei potiꝰ credi dꝫ. in aut. de inſtru. caut. ⁊ ſi.§. ſi v̓o aliquid. col. vi. ⁊ ita in caſu huiuſmodi capituli non eſt irregularis qui celebrat. ſuſpenſus aūt ab homine ⁊ a canone. ſi celebrat eſt ir regularis in conſtitu. innocen. iiij. sͣ. de ſenten. ⁊ re iudi. cum eter ni. ⁊. jͣ. de ſenten. excom. cum medicinalis. Sed que eſt ratio ꝙ ſu ſpenſi per participationem excōmunicatorum poſſunt eligere. alij ſuſpenſi non poſſunt. Ratio eſt quia ſuſpenſi per participationem non ſunt ſuſpēſi uel interdicti a diuinis officijs. ſed priuati ſunt cō munione ſacramentorum per canones ⁊ etiam propter peccatum. ſicut ⁊ alij in mortali ꝯſtituti nō ſunt excluſi ab electionē. sͣ. de elec. illa. ⁊ ideo poſſunt eligere. Nec ſunt irregulares ſi celebrant. ut hic dicitur. Et eadē ratione debent poſſēt eligi. cum non ſint ſuſpenſi a diuinis. ratio redditur in littera. vbi dr̄ eius electio eſt irritandas pro eo ꝙ eligitur ad ſuſceptionē eorum.i. ſacramentoꝝ a quibꝰ eſt priuatus a ſanctis patribꝰ. quicunqꝫ.n. eligit̉ ea ſuſcipere tenetur. et quilibet fidelis. jͣ. de pe. ⁊ re. omnis vtriuſqꝫ. ⁊ qꝛ illis priuatus ē non poteſt eligi ad ea. etiā ſi penitentiam egiſſet de peccato. niſi pri us abſoluatur ab illa ſupenſione que inflicta eſt per canones. xi. q. iij. excōmunicatos. ⁊. c. cū excōmunicato. quod non eſt de alijs cri minoſis qui per penitentiam reſtituti ſunt ad perceptionem ſacra mentoꝝ a quorū perceptione priuati erant propter peccatum. ber. e ¶ Inriſdictionis. Minor ergo excōicatio nō repellit a iudicio nec ab agendo. ſed ab illis tantū ꝓhibet que pertinēt ad officiū. Idem dico in ſuſpenſo ab homine. niſi ſit ſuſpenſus tam ab officio ꝙ a iu riſdictione. tunc priuatus eſt ſpirituali ⁊ temporali iuriſdictione. ſi s. de elec. tranſmiſſam. vbi electus ⁊ confirmatus poteſt facere ea que ſunt iuriſdictionis ⁊ non ordinis. Ber. f ¶ Scienter. Sed quid ſi electores eligant aliquem excōicatuꝫ mi nori excōicatione quē ipſi ignorant excōicatum. nunquid valet ele ctio: arg. ē ꝙ ſic. ex eo ꝙ dicit ſcienter. ſed non credo. qꝛ ignorantia eorum nō facit eū abilē. sͣ. de elec. innotuit. ⁊ cauſa ꝓhibitionis hic ſignata nihilominus remanet. vn̄ ſupple maxime uel potiꝰ qd̓ dicit ſcient̓ referas ad ipſū excōicatū minori excōicatiōe. puta qꝛ ſciēter participauit excōicatis. Sꝫ nunꝗd pͥuati ſūt iure eligēdi ꝗ talē ſcīē ier eligunt? ar. ꝙ ſic. sͣ. de elec. cum in cunctis. ⁊. c. ſcriptum. in fi. gereº ꝓhibetur uel ea que rōne iuriſdictionisᵉ ſibi cōpetunt exercere Si tamē ſcienter talis electus fue rit: eius electio eſt irritanda: pro eo ꝙ ad ſuſceptionem eorum eligi tur: a quorum ꝑceptione a ſanctis patribusᵍ eſt priuatꝰʰ. ¶ Peccat autem conferendo eccleſiaſtica ſacramēta: ſed ab eo collata uirtutis non carentˡ effectu: cum non uidea tur a collatione ſed participatione ſacramētoꝝ: que in ſola ꝯſiſtit ꝑceptione remotus: dummodo non in contemptum eccleſiaſtice diſcipline: uidelicet contra prohibitio nem ſuperioris cōmunioni excom municatoꝝ ꝑtinaciterⁱ ſe ingeſſerit ī quo caſu eſt anathemate feriēdꝰ. De clerico nō ordinato mīſtrāte. ¶ Ormiſda papa. I quis baptizaueritᵐ: aut aliquod diuinū oſ ficiuꝫ exercuerit nō or C dinatꝰ ꝓpter temerita tē abijciat̉ de eccleſia: ⁊ nunquā or dinetur. ¶ Rbanus tertius le g ¶ Patribꝰ. xi. q. iij. excōicatos. ⁊. c. cū excōicato. iij. q. iiij. engeltrudam. h ¶ Priuatus. hec eſt cauſa prohibitionis qꝛ cū ſit pͥuatus ſacramentis ad ea eligi non pōt. ⁊ ē ſimile illi ꝗ non eſt capax. nō pōt ex teſtamento aliꝗd ꝑcipe re. ar. ff. de ꝓba. q̄ teſtamentū. ⁊. ff. de iure fiſci. nō ītelligit̉.§. ſi quis. palam. ⁊. l. ita fidei. hͦ.n. eēt circūuenire legē. ut ibi dr̄. Et ſic eſt ar. ꝙ ſi aliꝗs ꝓhibet̉ vna via. non eſt admittend ad id alia via. sͣ. de ꝓcur. tue. cum ſuis concor. i ¶ Non carent. bn̄ dicit. quia ſacramenta a quocunqꝫ licet criminoſo recipienda ſunt ⁊ valent. xvi. q. ul. c. ul. dūtamē tolleretur. xxviij. di. cōſulen dum. ⁊ sͣ. de coha. cleri. ⁊ mu lie. c. veſtra. qꝛ licet ſit ſuſpen ſus a ꝑceptione ſacramento rum. non in̄ quo ad collatiōꝫ ut hic dicit. qꝛ licet ſit ſuſpen ſus quo ad ſe. non tn̄ quo ad alios. ar. sͣ. de coha. cle. ⁊ mu lie. c. fi. qꝛ excōmunicati etiaꝫ ꝯferunt ordines. sͣ. de or. ab epiſcopo qui renū. ep̄i. c. ij. li. cet non ꝯferant executioneꝫ ſed iſti participantes cōferūt executionē. ⁊ ideo dicit virtu tiſ nō carēt effectu. quicunqꝫ enim habent executionē. ea cōferre poſſunt. Et ſic eſt ar. ꝙ excōicatio non tranſit ī ter tiam perſonam. ber. k ¶ Dūmodo hec determina tio dummō reſpicit quod dicit non videt̉ amotus a colla tiōe ⁊cͣ. quaſi diceret. ſi ex cō temptu ⁊ ꝯͣ prohibitionē ſu perioris ingerit ſe cōmuniō excōicatorum. hͦ ipſo intelligi gitur remotus a collatiōe ſa cramentorum propter ſuam pertinaciam ⁊ contemptū. ar. sͣ. e. c. ij. ⁊ ita ex ꝓ pria culpa incipit eſſe ſuſpenſus. ſicut qui non eſt excōmunicatus ex contem ptu eſt excōmunicatus. xi. q. iij.§. cum ergo. in fi. ⁊. xxiiij. q. iij. notandum in fi. ⁊. jͣ. de ſen. excom. per tuas. Et eſt ar. bo. ad hoc. jͣ. de exceſ. pre. c. ul. de illo excōmunicato. qui violauit interdictum hocipſe ſuſpenſus fuit. ⁊ ideo alios excōmunicare uel ſuſpendere non potuit. ut ibi dicit̉. vnde tanꝙͣ ſuſpenſus conferendo eccleſiaſtica beneficia non confert effectum virtutis ſacramen torum ſcilicet executionem ordinis que eſt effectus ordinis. licet conferat ca racterem ſi in forma eccleſie conferatur. preterꝙͣ in baptiſmo. qꝛ a quocunqꝫ det̉ in forma eccleſie proficit ad ſalutē quo ad omnem ſuū effectū.s. de ſum. tri. c. i. ad fi. quia illud eſt ſacramentū neceſſitatis. qd̓ non ꝯtingit in alijs ſacramentis. sͣ. de conſue. quanto. ⁊ ita propter ꝯtemptum ſuperioris debet ex cōmunicari. ut hic dicitur. Quidam hoc intelligunt. cū ſuperior in precepto facto participantibus excōmunicato hoc interdicit. ſuſpendendo eos ſi con trafecerint. ſed de hoc nemo dubitat. Uel poſſet dici ꝙ tunc primo remotus eſt a collatione. cū fuerit excōmunicatus ꝓpter contemptū. ⁊ ſic planum eſt. l ¶ Pertinaciter. quaſi ex ꝯtemptu ⁊ ſtudioſe participat. vnde propter hoc ē anathemate puniendus. ſic. jͣ. de ſenten. excō. quod in dubijs. m I quis baptizauerit. intellige ac ſi eſſet ordinatus. ⁊ ei liceret ex oſ ficio. tunc punit̉ ꝓut hic dr̄. ſecus ſi in neceſſitate. quia tunc licitū eſt cuilibet. xxx. q. i. ad limina. ⁊. xciij. di. diacōes. etiā ab heretico pōt recipi baptiſmus tꝑe neceſſitatiſ. de ꝯſe. di. iiij. a quodā dūmo do ī forma eccleſie. xxiiij. q. i. ſi quē forte. ⁊ sͣ. de ſum. tri. c. i.§. ſacramentum. nx lr̄is. manū. de qͣ hēs. sͣ. d̓ ſacra. non iteran. c. p̄ſbyter. vbi de hͦ. ⁊. xxiij. di. p̄ſbyter cū q̄ ſi omiſſa fuerit nō eſt ordo reiterandus. ſꝫ ſtatuto tēpo re etiā ſupplendū. ut dr̄ in decre. p̄dicta preſbyt̉. ſed hic nec ordinē nec manꝰ impoſitionē recipit. ꝓut ſequit̉. vbi dicit ad ſacerdotis officium ⁊cͣ. o ¶ Preſumpſit. bene dicit vſurpare. qꝛ non ꝯfecit. cum virtutē illam non haberet. qꝛ ſolus ille ꝯficit ꝗ rite fuerit ordinatus..sͣ. de ſum. tri. c. i.§. vna. ar. ad hͦ. lxviij. di. preſbyteri. ⁊.i. q. vij. daibertuꝫ. ⁊ sͣ. de iurepa. ꝙ aūt. in fi. ⁊ de cō ſe. di. i. c. i. in fi. ſecus in depoſito. ut. sͣ. in. c. ꝓx. ⁊. c. ſi quis. dictum eſt. a ¶ Prōmoueri. ſine diſpenſatione. ⁊ ſic punit̉ in eo in quo deliquit. ut. sͣ. de immū. ec. c. ul. cū ſuis concor. ⁊. ff. de fur. l. qui vas.§. qui furem. b. b ¶ De beneficio. ſic. l. di. ſtudeat. xxviij. di. preſbyterum. c ¶ Negocia. qꝛ hͦ redūdaret in opprobriū clericoꝝ cū ipſe clericaliter viuer teneat̉. ſic̄ depoſitus. lxxxi. di. dictū. ⁊ ar. xciij. di. diaconi. ibi mendicat infe lix ⁊cͣ. ⁊ ne cogat̉ in cleri opprobriū mēdicare. sͣ. d̓ renū. ad ſupplicationē ⁊c̄. d ¶ Miſericordiā. ut ipſe poſſit ad diaconatum redire poſt tempꝰ ſtatutū. et ad beneficium ſi digne penituerit. Sed nunquid epiſcopus poſſet diſpēſare cum eo ut ſaltē ad ſacerdotiū ꝓmoueretur poſt penitentiā? non credo. quia papa hoc ei prohibere vr̄ hic. ſed dic ꝙ poteſt. qꝛ papa hͦ exp̄ſſo non ꝓhibet. e ¶ Salubrius. ut. sͣ. de ſymo. matheus. in fi. Ue. neſcire. ⁊ ſic craſſa ⁊ ſupina fuit ignorantia. ⁊ ideo ip̄m nō excu¶ſat. sͣ. de or. ab epiſco. qui renunci. c. i. s. de cleri. excōmu. mini. ca. pe. F 2 gonen̄. epiſcopo. X litteris. t. f. īnotuit nobis: ꝙ..j. diaconus: cū non impo ſuiſſes ei manūⁿ: miſſaꝝ celebratio nē uſurpare preſūpſitº: ⁊ infra. Cōt. r. ꝙ ad ſacerdotis officiū non po terit promoueriˢ: a diaconatu quo qꝫ biēnio uel triēio pro tua mane at prouiſione ſuſpenſus. De bene ficio aūt miſericorditer agat̉ cū eo ne ſuſtentatiōe priuatꝰ ad ſeculi ne gociaˣ reuertatur. Vt aūt ſecurius ei poſſis hanc miſericordiāº facere de agēda penitētia diligētē circa eū curā nō deſinas exhibere ſalubriꝰ aūt ſibi abſqꝫ dubio ꝓuidebit. ſi ad regularē uitā ſe duxerit trāſferēdū De clerico per ſaltum promoto. INno. iij. bonon̄. epō. Ue littere continebāt ꝙ ſicut ex relatiōe quo rundā receperas ꝙ. p C preſbyter diac. ordinē pret̉ miſſo ſe fecit ad ſacerdotij ordinē ꝓmoueri. Ipſe tibi quoqꝫ ſe creto ꝯfeſſus ē ſe ꝓ certo neſcireᶠ:

g ¶ Diſcretionis. jͣ. annos diſcretionis bene recipit quis ſacros ordines. licet conferre non debeāt. ⁊ qui ordinauerit. puniri debet. Et ordinato interdicē da eſt executio vſqꝫ ad etatē legittimā. sͣ. de tempo. or. uel nō eſt compos mētis. licet ſecus ſit in matrimonio carnali. niſi malicia ſuppleat etatem. sͣ. de de ſpon. impu. de illis. ⁊. c. vlti. Et ſic nō eſt ſemper ſimilitudo inter carnale ma trimoniū ⁊ ſpūale. Sed nun quid iſti taliter ordinati tenē tur continere cū venerint ad legitimā etatē. ar. ꝙ nō. quia ꝯtinentia res eſt voti. ⁊ nō p̄ cepti. xxxij. q. i. integritas. nō credo ꝙ poſſit ꝯͣhere. maxīe ſi dicat̉ ꝙ ordo hēat votū cō tinentie annexū. ſic gͦ cōpellitur ꝯtiner̄. et ita facit ordo qd̓ votū facere nō poſſet. qꝛ in ta li etate non tenet votū. sͣ. de regu. ad nr̄am. ⁊. c. ſignificatū cū ſuis ſimilibꝰ. ſed equiꝰ videt̉ ꝙ ꝯtrahere poſſet ſi ꝯͣ dicat ante. xiiij. an. ſed quod pͥus dixi veꝝ eſt. quia ſtatim anteꝙͣ ordinaret̉. debuit con tradicere. ⁊ nullo modo ꝯſen tire. ⁊ ſi ſimpliciter coactus ordinatus fuiſſet. nō recepiſ ſet caracterē. sͣ. de bap. maio iores.§. ul. verſus finem. h ¶ Iteratum. de con. di. i. ec cleſie. ⁊. c. ſolēnitates. ⁊. d̓ cō. di. iiij. placuit. i ¶ Miniſtrare. In caſu iſto ep̄us ſuo iure diſpenſare po teſt. ut ſatis colligitur ex hac littera. ſic. lij. di. ſolitudo. ⁊ sͣ. de ſacra. non itineran. paſto ralis. Sed quid ſi nulluꝫ minorem ordinē habuit ⁊ ꝓmo ueatur ad ſacerdotiū uel ad aliū ordinē ſacrū. nūquid re cipit ordinē. Lau. dixit ꝙ nō qꝛ ſi laicus ordinet̉ in ſacruꝫ ordinē nihil recipit. ar. xl. di. ſicut. vbi dicitur. ſicut viri et mulieris coniunctio vnū facit corpus. ita clericatus ⁊ ſa cerdotiū vnum faciunt ordinē. ſed ſi aliquē de minori ha beat. recipit ſacruꝫ. vin. dicit cōtra. ꝙ bene recipit quis ſa crum ordinē. etiam. ſi nulluꝫ habeat de minoribꝰ p̄ter epiſcopalē. quē nemo reciper̄ po teſt. niſi ſit ſaltē ſacerdos. ar. jͣ. d̓ exceſ. prela. ex litteris. ibi cū igitur pontificale officiuꝫ ſiue altaris ⁊cͣ. ⁊ iſtud verius videtur. Sed quid ſi ordinatur in epiſcopuꝫ pretermiſſo diaconatu uel ſubdiaconatu? epiſcopus eſt. dū tamen fuerit ſacerdos. ſed illū ordinem quem non habuit alijs conferre non potuit. ar. i. q. i. gratia. ⁊. c. ven tum. ⁊. q. vi. daibertum. de conſe. di. iiij. quomodo. k Eniens. furtiue. furtiue promouetur qui citra ꝯſcientiam ſui epiſcopi ⁊ ſine examinatione promouetur. lxiij. di. extra conſcientiaꝫ. ⁊..xxiiij. di. quando. l ¶ Archidiaconorum. ar. ꝙ archidiaconus pōt excōicare ⁊ ꝙ habet iuriſdi ctionem. sͣ. de elec. dudū. ij. ⁊ sͣ. de offi. or. cū ab eccleſiaꝝ. vbi de hoc. m ¶ Diſpenſes. Hic eſt op. ar. ꝙ epiſcopi nō pn̄t diſpenſare cū illis qui excōicati diuinū officiū exercere p̄ſumunt. ⁊. jͣ. e. c. ul. vbi dicit̉ idē. ꝙ eoipſo ꝙ dicit tuipſe ꝓ tuo arbitrio diſpenſes. ſi excōmunicatio lata non fuerit. intelligit̉ prohibere cū lata fuerit qꝛ ſic excōicatus recipit ordinē. ar. xxv. di. qualis. qd̓ eſt veꝝ. ſic. jͣ. de ſen. excō. cū illoꝝ. de hoc dictū eſt. sͣ. de cle. ex. mi. clerici. Pa pa inno. quartus tn̄ dicit ꝙ iſte non erat excōicatus. ⁊ tamē propter interminationem excōmunicationis ſolus papa hic diſpenſat. n ¶ Si vero interminatio. ar. ꝙ ſi iudex dicat. precipio ſub interminatiōe ana thematis ꝙ ꝯfaciens ſit excōicatus. ſic. sͣ. de loca. c. i. qd̓ nō eſt veꝝ. Expone gͦ verba illa ⁊ intellige. ut dixi. sͣ. de ſymo. ſicut tuis. ⁊ intrāſitiue intellige iſta verba interminatio anathematis.i. interminatio que fuit anathema ſub con ditiōe facta. ut exponit̉ in decre. ſicut. ⁊ ita nulla ꝯtrarietas uel dubitatio eſt. o ¶ Miſericorditer. non tuo iure. ſed de auctoritate pape. ut ſequit̉. alioquin nulla rōne ꝯcedimus. ⁊. jͣ. e. c. ul. Itē eſt hic ar. ꝙ ingreſſus religionis nō:ol lit irregularitatem. jͣ. e. c. vl. de hoc. dixi. sͣ. de apoſta. c. ij. Um. h. minores. Hic ergo habes exp̄ſſum ꝙ oēs minores ordines vna U ſi res taliter ſe haberet. Sꝫ exquo boni uiri hoc aſſerebāt: inter quos fuerat conuerſatus: credebat aſſer tioni eoꝝ: eo ꝙ tꝑe quo ordines in feriores ſuſceperat infra annos diſ cretōisᵍ fuerat ꝯſtitutꝰ: ⁊ īfra. Mā damꝰ quatenꝰ ꝯdignā penitētiā. ꝓ huiuſmodi negligētia iniūgas eidē qua ꝑacta: qꝛ nō intelligit̉ iteratū qd̓ factū eſſe neſcitur: ipſū in diaco nū ordinare ꝓcures: ⁊ ſic de miſeri cordia eūdeꝫ mīſtrareⁱ ꝑmittas in ordine ſacerdotis. e eo qui ordinē furtiue ſuſcepit. Lex. iij. lincon. epō. Eniens ad nos. p. no bis expoſuit ſe furtiue ordinem diac. ſuſcepiſ G ſe. Unde. f. t. r. ꝙ ſi nō fuit a te uel ab aliquo archidiaconoꝝⁱ uel prelatoꝝ tuoꝝ ſub anathe matis interminatiōe. ꝓhibitꝰ: tuip ſe in ꝓmotiōe ipſiꝰ ad ſacerdotale officiū ꝯdigna ſatiſfactiōe īpoſita. niſi alia īpediāt: ꝓ arbitro tuo diſpenſesᵐ. Si ueroⁿ ſubīterminatio anathematis ſuper hoc facta ē: mo neas eū ut in aliquo mōaſterio ſeu canōica habitū ſuſcipiat regulareꝫ cui exquo in hītu illo aliquāto tꝑe fuerit lauclabiliter ꝯuerſatꝰ: poteris miſericorditer prouidere alio quin nulla ratione concedimuſ eū ad ſacerdotalem ordinem promo ueri. ¶ Eleſtinus tertius. ¶Uꝫ. h. lator pn̄tiū: ſicut nobis ¶Iſua queſtione monſtrauit ad tu am brdinatiōis cā pn̄tiā acceſſiſſꝫ. iuxta ꝯſuetudinē pr̄ie ſibi quatuor mīoresᵖ ordīes ꝯtuliſti: ꝗbꝰ nō ꝯtē tꝰ ſubdiaconatū temerario auſu re cepit. Quia v̓o idē clericꝰ ī hoc fa cto multū exceſſit. Mādamꝰ qua tenꝰ eū ī mīoribꝰ dūtaxat ordinibꝰ celebrare ꝑmitasq. Si v̓o domuꝫ die ꝯferri poſſunt. ar. ad hoc. sͣ. de tē. or. c. i. vbi indefinite loꝗt̉ d̓ hͦ. q ¶ Permirtas. hāc ꝑmiſſionē ītellige ẜꝫ tenorē. sͣ. e. c. ꝓx. ⁊. jͣ. c. ꝓx. ſi excōicatio lata fuit uel nō fuit. qꝛ tūc non pōt. alias ſuo iur̄ potē̓it r ¶ Si voluerit. jͣ. de ſen. excō. cū illoꝝ. tn̄ ſi excōmunicatus ex certa ſcientia ordine recepiſſet. non poſſet. vt ibi dicitur. s ¶ Nnotuit. ordi nes.ſ. ſacros. qui ſimul eodē die cōferri non debent sͣ. de tem. ordi. litte ras. ⁊. ca. dilectus. Ad duos vero minores uel etiā quat tuor poteſt aliquis ꝓmoueri. sͣ. c. ꝓxi. ſed idem eſſet ſi de minoribus. ſi ꝓhibitio ex cōmunica tionis facta fuiſſet de minoribus. licet poſſit conferre minores. quia ſi non vult aliquē ꝓmoue re ad duoſ minoreſ uel plures. non cōpellitur. immo de iure interſtitia etiā temporum ſeruanda ſunt. lxxvij. diſ. ſingulis. a ¶ Nō debent. immo de rigore ſunt deponendi. jͣ. de ſē ten. excō. communicatio cum illoruꝫ quia contra ſenten tiam excommunicationis recipiunt ordines. argu. sͣ. d̓ cleri. excommu. mi ni. latores. b ¶ Licētia. ſic. sͣ. e. c. i. ſed ad ſacerdoti um per hanc licen tiam nō poterit diſpenſare. cuꝫ de ſuſceptis ordinibus hoc dicat. et eſt ar. ꝙ ingreſſus religi onis non tollit irre gularitatem.sͣ. eo. ca. i. ⁊.i. q. vij. ſi ꝗs omnem. Eruenit. cha ritatē. xvi. q. i. predicator. sͣ. de cē ſi. cum apoſtolus. xviij. q. ij. hoc tan bunt. tuꝫ. xciiij. di. dictū. d ¶ Exactiones. ſic. sͣ. de immu. eccle. aduerſus e ¶ Preſumatis. Debent enim ſeruare manus ſuas innoxias deo ⁊ legi ⁊ principi nullumqꝫ pertingere lucrum. in aut̓. de man. prin.§. i. col. iij. ⁊. C. de ſuperindictis. l. vna. li. x. ff. de dam. infec. ex dāni. i. reſponſo. ⁊ in aut. de colla.§. ⁊ hoc quoqꝫ. col. ix niſi ex magna et graui cauſa. xvi. q. i.§. nouellarum. ⁊ sͣ. de cenſi. cum apoſtolus. f ¶ Capituli. ſic. sͣ. d̓ his que fiunt a ma. par. ca. queſiuit. Et ita ep̄s ſentētiam excommunicationis ſiue ſuſpenſionis ſine capituli conſenſu ferre non debet. ar. xv. q. vij. epiſcopus nullius. cuꝫ hec pena maior ſit in eccleſia. xxiiij. q. iij. corripiantur. ideo merito requirit conſenſum capituli. g ¶ Nec duas eccleſias. quarum vna non dependeat ex altera. sͣ. de eta. ⁊ quali. eam te. uel niſi ſint ita pauperes ꝙ proprium nequeant ſuſtentare rectorem. ut ibidem. ⁊. x. q. iij. vnio. uel vnam habeat in titulatā. aliam cōmendatā. xxi. q. i. qui plures. h ¶ Iudiciario. Et ita habes hic ꝙ ordo iudiciarius ſeruari debet in ſententia excommunicationis ſiue ſuſpenſionis. ut. ij. q. i. nemo ar. ij. q. i. deus omnipotens. ⁊ sͣ. de ap. reprehenſibilis. Et ſeruatur ⁊ attendit̉ ordo iſte ſi legittima admonitio fiat. uel ſi nō fiat. ꝑ vnū menſem ingreſſum eccleſie ſibi nouerit interdictum. jͣ. de ſen. excō. ſacro. ⁊. c. cū medicinalis. lata tamen tenet. xi. q. iij. ſi ep̄us. forte. i ¶ Puniemus. extraordinarie. in aut̓. de ſanc. ep̄i.§. oībꝰ aūt. col. ix. religionis intrauerit: ⁊ uita ⁊ mores eiꝰ exegerīt: abbaſ ſi uoluerit ī alijs poterit ordinibꝰ diſpenſare. Qem. Nnotuit nob̓ ꝙ. g. clericꝰ ⁊ aOlij duo de dioceſi tua ad. g. quō dā ſegunt̉. epūꝫ: ut ordineſ recipe rēt ab eo: acceſſer̄t. Cūqꝫ ab eodē epō ſub excōicatiōis ſnīa fuiſſꝫ īhibitū: ne ꝗs ſe ad duos ordinesˢ ſu ſcipiēdos īgereret: predicti clerici nihilominꝰ ſubdiaconatꝰ ⁊ diaconatꝰ ordinē clāde ſtine ſuſceperūt: ⁊ īfra. Cō. t. t. r. ꝙ ordinati ī ſuſceptis ordinibꝰ de iuris rigore mini ſtrare nō debētª. Verūtn̄ ſi ad reli gionē aliquā uoluerīt ſe trāſferre: ⁊ ꝑacta pnīa ꝓ arbitrio tuo eis īiūcta ibidē laudabiliter fuerīt ꝯuerſa ti ꝓceſſu tēporis cū eis poteris de nr̄a licētia diſpēſare: ut poſtmodū ſuſceptoꝝ ordinū executiōe letēt̓. Dę exceſſibꝰ prelatoꝝ ⁊ ſubditoꝝ ALex. tertius. Erueīt ad audiētiā nr̄aꝫ ⁊ īfra. Cum aūt preſbyte ros quaſi filios ⁊ fr̄es be nigne ac fraterna debeatis caritateᶜ fouere. Mādamꝰ qua tenꝰ ī eos talias ⁊ exactiōesᶜ īdebi tas exercere nullatenꝰ preſumatis nec de cetero irrationabiliter grauetis nel inhoneſte tractetis eoſdē aut ſine iudicio capituliʳ ſuſpenſos uel eoꝝ eccleſias īterdicto ſubijce re attentetis neqꝫ duas eccleſias quaꝝ unā ſufficer̄ uidebitiſ. ꝑmitta tis illos tenere: nec aliquē excōica re ſine ordine iudiciarioʰ preſuma tis. Scituri pro certo: ꝙ ſi huiuſ modi rumoreſde uobis iteꝝ ad au res nr̄as ꝑuenerīt: ꝓ tātis exceſſibꝰ uoſ taliter puniemusª ꝙ timore pene ur̄e ceteri a ſimilibꝰᵏ abſtine

li. x. ſi. sͣ. de iureiur. querelam. i ¶ Depoſitionibus. ut. sͣ. de elec. cum dilectus. no. ergo ꝙ iudex de eo quod fit coram eo poteſt in teſtem duci. ber. k ¶ Uel ꝓcurauerit. ſi. sͣ. de reſti. ſpo. cū ad ſedem. in fi. licet.n. iſte obtinuerit lr̄as ⁊ vſus fuerit eis. nō tn̄ p̄ſumitur ꝙ eas falſauerit. ſicut nec ibi p̄ſumi tur vi deieciſſe. licꝫ ip̄e poſſideret ⁊ ad uerſarij probaſſent ſe expulſos. dolus enim non ex p̄ſum ptionibus ſed ex ꝑ ſpicuis indicijs ꝓ bari dꝫ. c. de do. do lum. vn̄ qui dolū al legat dolū ꝓbare te netur. ff. de ꝓbat. quotiens.§. ꝗ dolo. Sed ꝯͣ arg. habes. sͣ. de cri. fal. ad falſariorum. vbi dicit̉ ꝙ poſtꝙͣ lr̄is falſis vſus fuerit. non po terit pretendere ex cuſationem. et hic vſus eſt falſis litteris. nec tamen ex hͦ punitur. Sol. illud ſpeciale eſt in litte ris domini pape. q̄ prius diligēter exa minande ſunt. nec pena ad litteras ali orum prelatoꝝ ex tenditur. immo et aliud ſpeciale eſt in illis quod nō in aliis. quia ibi traditur curie ſeculari ſtatiꝫ ſꝫ alij nō tradunt̉. l ¶ Poſtmodum. vn̄ nō valuit primo nō caſſata. ſic. sͣ. de cō ceſ. preben. ad ele ctionem. in fi. Sed quid ſi prima nulla fuiſſet ipſo iure pu ta quia ꝑſona fuit indigna ⁊ ſcienter electa. nunquid va luiſſet ſecūda? Uidet̉ ꝙ ſic. sͣ. d̓ elec. bone.i. ⁊ sͣ. de ap. conſtitutis. et ſup̄ de iurepat. illud. et c. cum laici. ſed con trarium eſt veruꝫ. ꝙ non valet ſecun da. quia ipſo iure priuatus fuit eligēdi poteſtate illa vice vnde ſecunda non valet. sͣ. de electio. cū in cun ctis. ⁊. c. cum vintonen̄. ⁊. c. ſcriptū. in fi. sͣ. de ſupplen. neg. prelato licet. ⁊. c. vl. Sed. c. illa illud. ⁊. c. cum laici contradicere vident̉. qꝛ ibi ab eadē perſona facta fuit prima cōceſſio et ſecunda. et tamen tenuit ſecunda. Sed ibi illa conceſſio prima facta fuit de re nō vacante. quare nulla preterea laicis variare licet. ſed non clericis. ſed hic non fuit priuatus ipſo iure quia non fuit notorium primaꝫ non tenuiſſe. ⁊ ideo priuatur per ſententiam. quia forte ignorauit ipſutalem fuiſſe. non licuit ei variare. bera ¶ Irritam. ergo fuit hec ſecunda electio irrita ipſo iure. ut videt̉ per hanc litteram. quod eſt verum quia prima nō caſſata. ſecunda non potuit nec debuit attentari. etiam ſi prima ipſo iure nulla fuiſ ſet. ut dictum eſt in ꝓxi. nota. quia functus erat officio ſuo eligen do illum. p. ⁊ ſic ſuccentoria non vacabat. vnde iſte. b. electus fuit ad dignitatem non vacantem quare nulla fuit electio. Arg. ꝯtra. ff. de verbo. obli. ſi dari ſtipuler. vbi pendente prima ſtipulatione q̄ elidi poterat. tenet ſecunda ſtipulatio. ſed valde ſunt iſta diſſimilia Item ſignatur contrariū huic verbo irritā. sͣ. de ele. ꝯſiderauimꝰ. ē. c. auditis. ⁊ ibi vtraqꝫ caſſatur. Hic vero diuerſus eſt caſus. ibi facte fuerunt electiones a diuerſis partibus. hic ab vna ⁊ eadem ꝑ ſona que variare non potuit. vt dictum eſt. b ¶ In quo. ſic. sͣ. de tempo. or. litteras. ⁊ sͣ. de iurepa. paſtoralis. et probatuꝫ: ꝙ de conſcientia iudicū ultima clauſula inſerta nō fuerat in litteris eorundem: ſicut in ipſoruꝫ depoſitiōibuſⁱ exprimitur euidēter ⁊ infra. Unde parſ altera propone bat: ꝙ cum predictus. b. ſcienter uſus fuerit litteris ſic falſatis debe at tanquaꝫ falſarius omnino repel li: ueruꝫ nos attendentes: ꝙ ⁊ ſi cō ſtaret: ꝙ dicta clauſula litteris illis fuiſſet appoſita preter conſcientiaꝫ iudicum predictorum: quia tamen fides facta nobis non fuit: ꝙ dictꝰ b. illam clauſulaꝫ appoſuerit uel ꝓ curauerit ut ab alio poneretur: uel etiaꝫ ꝙ ſcienter uſus fuerit litteris ſic falſatis ab huiuſmodi falſitatis obiectu eundem duximus abſoluē dum: maxime cum poſtquam ſibi hoc obiectū fuit: pretermiſerit uti eis: ⁊ infra. Cum igitur per depoſi tiones duorum teſtium nobis con ſtiterit: ꝙ conceſſio. p. facta preceſ ſerit: quaquā propter indignitateꝫ eiuſdem meruit reprobari ꝯceſſio nem poſtmodum. b. factam irritā decernimus ⁊ inaneꝫ. Quia uero cantor adeo inhoneſtum ſe habuit in hoc facto: ut prima donatiōe nō reprobata ſecundam facere attenta uit: ⁊ dignū ſit ut in eo quis puniat̉ in quo uiſus eſt deliquiſſe: in hoc eius duximus uarietatiſ inconſtan tiam puniendam: ut cōcedendi ſuo centoriā ipſam hacᶜ uice nullam ha beat facultatem: preſentium uobis auctoritate mandantes: cōcedim quatenus eandem auctoritate nr̄a ſuffulti ꝑſone idonee aſſignetis. ¶ Dem in concilio generali. Ccedētibus ad nos de diuer Iſis mūdi partibus epiſcopoꝝ querelis ītelleximus graues ⁊ grā des quorūdam abbatum exceſſus qui ſuis finibus non cōtentiº man ad ea que ſunt epiſcopalis dignita tis extendunt de cauſis matrimonialibus cognoſcendo: iniungēdo publicas penitentias: concedēdo etiā indulgentiaruꝫ litteras ⁊ ſimi lia preſumendo: unde contingit in terdum ꝙ uileſcit epiſcopalis au ctoritas apud multos. Volentes igitur in his ⁊ epiſcopoꝝ dignitati ⁊ abbatum prouidere ſaluti preſen ti decreto firmiter ꝓhibemus: ne quis abbatum ad talia ſe preſumat extendere. ſi proprium uoluerit pe riculū euitare: niſi forſan quiſquaꝫ eoꝝ ſpeciali conceſſione uel alia le gitimaᵍ cauſa huiuſmodi ualeat ſe tueri. ¶ Uno. iij. p. ti. ſancte prudentiane preſbytero cardi. Ilectus filius Ioannes preſbyter expoſuit cōquerendo ꝙ rectores fraternitatiſ urbis ipſū ad reuelanduꝫ fures ⁊ quod ſuper quodam furto ſibi tanquam ſacerdoti fuerat reuelatuꝫ: uel ad ſatiſfa ciēdū exinde dānū paſſo artare ni. tentes in eum niſi alterum premiſſorum efficeret: tulerunt ſententiā interdicti. Quia igitur pernicioſū eſſet predictuꝫ preſbyterum ſibi ta liter credita r̄uelare ac cogi ad id quod non rapuit exoluenduꝫ: diſ. t. mandamus quatenus prefatos rectores coram te cōueniens iniūgas eiſdem ut a memorati preſbyterī grauamine penitus conquieſcant. Dem prepoſito. r. ⁊.j. archidi. ſueſſen̄. Ilecta in chriſto filia abbatiſſa iotren̄. nobis inſinuare cu rauit: ꝙ cum preſbyteri ⁊ clerici io tren̄. eccleſie melden̄. dioce. non cōſueuerūt propriū habere ſigillū nec ſint unum corpus: ita ꝙ capi tulum appellaretur: nihilominus c ¶ Hac vice tantum. sͣ. de elec. cum in cunctis. ⁊. c. cum. viton̄. vnde ſi iſtoruꝫ electio quibus ſcribitur non haberet effectuꝫ. ſtatim poſſet iſte eligere. ber. ¶ Ccedentibus. non contenti. cū quilibet ſuis finibus ꝯtentus eſſe debeat. nec terminos patrū tranſgredi debeat. sͣ. de ſepul. c. i. ⁊. ix. q. ij. c. i. ⁊ c. ſe. ad idem eque poſſunt induci. xxiij. q. i. c. i. ⁊ sͣ. de ſta. mo. recolentes. e ¶ Dignitatis. que enumerā tur. lxviij. di. ꝙͣuis corep̄is. ⁊ c. corepiſcopi. Et ſic videt̉ ꝑ hanc conſtitutionē ꝙ cognitio cauſarū matrimonialium ad epiſcopū de iure cōmuni ſpectant. ar. xxxv. q. vi. multorū. ar. cōtra. sͣ. de conſang. ⁊ affi. ex litteriſ. Dicas ꝙ alij prelati qui cognoſcunt d̓ cauſis matrimonialibꝰ. ſiue ſint abbates ſiue alij faciūt ex cōſuetudine reſcripta ſiue ſpe ciali conceſſione. ẜm ꝙ hic ī fine dicit. Arg. sͣ. de reſcrip. auditis. alias d̓ iure cōmuni ad ſolū epiſcopū hoc ſpectat ut hic patet. ⁊. l. di. in capite. ⁊ sͣ. de offi. ordi. c. i. ber. f ¶ Publicas penitentiaſ. hoc ad ſoluꝫ ep̄um pertinet. l. di. in capite. g ¶ Legittima. puta cōſuetudo preſcripta que dat iuriſdi ctionem.s. de offi. archidia. c. ul. ⁊ sͣ. de preſcrip. auditis sͣ. de fo. cōpe. cū contingat. ⁊ sͣ. de of. or. irrefragabili. Ilectus filius. reuelare ad hoc cogi nō poterat. quia ẜm leges nemo poteſt cōpelli ad furem indicandū. ff. de preſcrip. verbis ſolent. ⁊. ff. de condi. ob tur. ca. idē §. ſi tibi. argu. sͣ. de furtis qu cum fure. ſed ibi ſoluitur. ſed alia ratione non debuit com pelli. quia qui peccatorem in penitentia confeſſum publi cat. per mundum cōpellitur peregrinari. ut dicit decreta. d̓ peni. di. vi. ſacerdos. hodie vero deponi debet ⁊ in mona ſteriū detrudi. jͣ. d̓ pe. ⁊ remiſ ſio. omniſ. Sed nunquid ille ſacerdos fuit ſuſpenſus. quia non faciebat qd̓ alteꝝ preci piebatur? videtur ꝙ ſic. xi. q iij. ſententia. ſed non videtur duplici de cauſa. qꝛ ipſe non ſciebat furtuꝫ illud. ut homo ⁊ de tali poteſt intelligi ꝯtra rium ſignatum. sͣ. de furtis g cum fure. ſed ut deus. sͣ. d̓ of. ordi. ſi ſacerdos. ⁊ in hoc ma ior erat ipſis rectoribus. ar. xciij. di. c. ul. ⁊. xciiij. di. c. i. qꝛ dei legatione fung. tur? ergo ipſum interdicere uel excōicare nō poterant.s. de maio. ⁊ obe. cuꝫ inferior. ⁊. xxi. di. inferior. Item quia iſta ſententia ꝯtinebat intollerabilē er rorem. vnde non tenuit. jͣ. de ſen. excō. ꝑ tuas. vn̄ papa non dicit ꝙ abſoluat̉. ſed ꝙ illi deſiſtant a grauamine quod de facto inferebant. ⁊ qꝛ iniquuꝫ erat ut teneat̉ reddere qd̓ nō rapuit. Et ita quantū ad vtranqꝫ partē diſiuncte nō valuit interdictū. uel qꝛ ſub ꝯditiōe tulerunt. nō tenuit interdictū ⁊ ipſe ſacer dos pendente ꝯditione ꝯqueſtus fuit pape. ꝑinde fuit ac ſi appellaſſet. vn̄ ſu ſpenſum fuit interdictū. sͣ. de appel. dilectis. ij. ⁊ papa mādat ipſū vlteriꝰ nō moleſtari. ſic excōicatio ſub ꝯditiōe ſuſpēdit̉ ꝑ appellatiōꝫ. sͣ. d̓ ap. p̄terea. ij. l. i ¶ Quod nō rapuit. niſi illud a raptore ſcient ſuſcepiſſet. tūc.n. cōpelleret̉. qꝛ tenet̉ illud reſtituere cū ſuccedit in viciū. sͣ. d̓ reſti. ſpo. ſepe. ⁊ sͣ. d̓ iudi. qꝛ. v. ⁊. ff. de iureiurā. ſi duo.§. ideꝫ iulianus. ⁊. ff. de condi. fur. l. ij. ⁊. l. ex furtiua. ⁊. C. de fur. l. ij. ⁊. l. ciuile eſt. ber. Ilecta. corpus. Nota ꝙ qui non ſunt de vno collegio vel etiā de vna ſo cietate. non dicunt̉ vnū corpꝰ. ut hic pꝫ. qꝛ clerici iſti erant clerici iotrē ſis eccleſie deſeruientes ibidē. qui non dicunt̉ facere collegiū ſed ſunt ibi bn̄ ficiati. lꝫ oēs ſubeſſent abbatiſſe. vn̄ nō ſunt vnū collegiū ſiue vnū corpꝰ. nec pn̄t ꝯſtituere vnū ꝓcuratorē ſiue actorē ꝓ aliqͣ cā. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuerſi. i. i §. i. Illi ergo ſoli faciunt vnū corpꝰ qui ſunt in vno collegio uel ſocietate. ut. ſ. predicta. Uude nota ꝙ corpus multis modis dicitur. oēs enim fideles poſ ſunt appellari vnū corpus ſiue vna eccleſia per fidē ⁊ charitatē ſiue perfectio nem gratie. sͣ. d̓ ſum. trini. c. ij. cuius caput eſt chriſtus. iij. q. iiij. engeltrūda. F

ita ꝙ alter alteriꝰ onera portet. l. di. ponderet. Item collegium ſiue vniuerſi tas dicitur vnum corpus. cuius prelatus dicitur caput. sͣ. de his q̄ fi. a p̄la. ſi ne conſenſu capi. nouit. ⁊ tale corpus poteſt habere ſigillum. sͣ. de appella. ſi gnificauit. ⁊. lxxiij. di. in nomine. in fi. ⁊ actorem ⁊ arcam communem. ut. ff. quod cuiuſqꝫ vniuer. l. i. ſed cum iſti clerici taliter non fuerint vnum corpus. ſigillum cōmune habere non debebant. ut hic patet. Item vnum dicitur corpus qd̓ vno clauditur ſpiritu. ut homo ſi gnum animal. Aliud dicitur corpus quod habet partes in tegrales ſeu coherentes. ut domus. Aliud qd̓ habet par tes diſtantes. ut grex popul collegium. ff. de vſuca. l. rerū mixtura. Si enim petiſti in iudicio corpus qd̓ habet pa tes integrales. ut domum et ſuccubuiſti. ſi poſtea petas a liquid de domo. puta cemer ta uel lignum puta cuꝫ fuerit diſſolutum a domo. non ob ſtat exceptio rei iudicate. ff. de exceptio. rei iudi. ſi quis cum totum.§. item ſi quis fū dum. Si vero petas totū cor pus quod habet partes diſtā tes. puta gregem. ⁊ ſuccubui ſti. ſi poſtea petas aliquod ca put d̓ grege quod fuit ibi. ob ſtat exceptio. ſi vero nō erat ibi. non obſtat. ff. de except. rei iudicate ſi cum argentuꝫ §. i. Item epiſcopus cum ca pitulo facit vnum corpus. cū ius ipſe eſt caput. ſed cuꝫ cle ro ciuitatis uel dioceſis non dicitur facere vnum corpus. sͣ. de teſta. requiſiſti.§. ſecus. ⁊. jͣ. de ver. ſig. cum cleri. ſic abbatiſſa iſta cum clericis ec cleſie iotren̄. licet ipſa ſit ca put. non facit vnum corpus a ¶ Inhibeatis. Sed quare prohibetur iſtis habere ſigil lum cum quilibet poſſit habe re ſigillum? ratio quare iam reddita eſt ſuperius. quia cū iſti non eſſent vnum corpus volebant facere ſigilluꝫ com mune tanꝙͣ eſſent vnum cor pus ſiue collegium. ⁊ per hoc videbatur fieri preiudicium abbatiſſe. cui ſuberant quaſi ꝙ per ſe forte expedirent ne gocia. que ſub ipſa vel aucto ritate ipſius tractari debebāt quia ⁊ hoc premiſſo aliud at tentarent in preiudicium mo naſterij. ſed ſi quilibet recto: per ſe vel cū collegio ſuo vel let habere ſigillum. non pro hiberetur. b ¶ Rauem. archidiaconuꝫ ambiauen̄.ſ. c ¶ Homagij. homagium hic appellat fidelitatem et obedi entiam. quam ratione archidiaconatꝰ preſtitit epiſcopo. quod licet. xxiij. diſtin. quāqͣ s. de iureiurā. nullus. alias non licet exigere homagiuꝫ. jͣ. de regu. in. indignum. ⁊.s. de ſimo. ex diligenti ⁊ ſic iſte archidiaconus fidelitatem ⁊ debitam reuerentiam violauit multipliciter pro ut ſequitur merito. ergo punitus fuit. d ¶ Negaſſe. ipſo facto veniendo contra fidelitatem ⁊ debitam obedientiam dando conſiliū inuaſori epiſcopi ⁊ fratri eiuſdē archidiaconi contra ipſū epi ſcopum qui traxit ipſum ad iudicē ſecularē. ⁊ ibi forte publice ipſū dominuꝫ ſuum eſſe negauit. ⁊ ita ſemel ⁊ ſecundo venit cōtra fidem. vn̄ puniri debuit. e ¶ Depoſuiſſe. argu. eſt hic manifeſtū ꝙ ſola ꝯuentio ſufficiat ad hoc ut ca dat a iure ſuo. licet non fuerit litē conteſtatus. de hoc dictū eſt. sͣ. de fo. cōpe. ſi diligenti. ſed forte hoc eſt. quia deliquit contra dominū ſuuꝫ. vnde fortius contra uoluntatem ipſius que ipſo rum caput ē ⁊ patrona: ſigillum ha bere contendūt: ⁊ īfra. Diſ. u. mā damuſ: quatenus ſi uobis conſtite rit ita eſſe: dictis preſbyteris ⁊ cle riciſ auctoritate noſtra inhibeatis expreſſe ne pre ſumant uel de nouo fabricare ſigillum: uel uti eo ſi forte nouiter fuerit fabricatum. ¶ Deꝫ ſancti auberti archid. abbati de an nona ⁊ prepoſito cameracen̄. Rauem ⁊ dolorē non uacuaꝫ ⁊ infra. Diſ. u. mādamus qua tenus: ſi uobis cōſtiterit archid. ſemel ⁊ ſecundo contra fidem hor magijᶜ preſtiti ac debitam reueren tiam epiſcopum ſuum eſſe dominū negaſſe uel in foro ſeculari depoſuiſſeᵉ contra eum ſuper rebus ſpiri tualibus queſtionem: aut taꝫ inua ſoribus epiſcopi ⁊ ſociorum eius quam fratri eius uel complicibus ſuis cauſam uel conſilium prebuiſſe: ipſum tanquam membrum putridumᵍ ab ambianen̄. eccleſia per petuo abſcīdatis: beneficia ſua fa cientes perſonis idoneis per illoſ ad quos donatio ꝑtinet aſſignari. Rego. ix. uniuerſis eccleſiaruꝫ prelatis. Imis iniquaʳ: ⁊ infra. Cū religioſi uiri abnegātes ſalubri ter ſemetipſos elegerint in pauper tate chriſto pauperi ad placitum fa mulari tanquam nihil habentes ⁊ omnia poſſidētes: non deſunt pleriqꝫ tam eccleſiarum prelati quam alij qui ceca cupiditate ſeducti pro prie auiditati ſubtrahi reputantes quicquid predictis fideliū pietas elargitur: quietem ipſorum multipliciter inquietant. Volunt nāqꝫ contra regulam a ſe. ap. approbatā ⁊ ſui ordinis inſtituta ipſis inuitis eorum confeſſiones audire: ac eis iniungere penitentias ⁊ euchariſti am exhibere. nec uolunt ut corpus chriſti in eorum oratorijs reſeruetur: ⁊ fratres ipſoꝝ defūctos apud eccleſias ſuas compellunt ſepeliri ⁊ eoꝝ exequias celebrari. ⁊ ſi quis decedentium fratrum alibi quā in ſuis eccleſijs eligat ſepulturam. fu nus primo ad eccleſias ſuas defer ri cogunt: ut oblatio ſuis uſibus ce dat nec ſuſtinentes eos habere cā panam uel cimiterium benedictuꝫ certis tantum temporibus permit tunt: ipſos celebrare diuina. Uolunt quoqꝫ in domibus eorum cer tum numerum fratrum ſacerdotuꝫ clericorum ⁊ laicorum necnon cereorum lampadaruꝫ ⁊ ornamento rum pro uoluntate ſua taxare: ac re ſiduum cereorum quando nouiter apponuntur; exigunt ab eiſdē: nec permittunt ꝙ noui ſacerdotes eo. rum alibi quam in eccleſijs ſuis ce lebrent primas miſſas. eos nihilo minus compellentes ut in quotidi anis miſſis quas in ſuis locis ⁊ altaribus celebrant: oblationes ad opus eorum recipiant ⁊ reſeruent quicquid etiam eis dum celebrant miſſarum ſolennia intra domoruꝫ ſuarum ambitum pia fidelium deuotione donatur: ab ipſis extorquere oblationis nomine contendentes: quod eiſdem tam in orna mentisⁱ altaris quaꝫ in libris eccle ſiaſticiſ abſolute conferatur: uendi cant perperaꝫ iuri ſuo. Quocirca mandamus: quatenus uniuerſi ⁊ ſinguli a prenotatis grauaminibuſ deſiſtatis ſubditos ueſtros ab hu iuſmodi artius compeſcendo. ¶ Demuniuerſis eccleſiarum prelatis. Imis praua: ⁊ infra. Cum g dam uiri religioſi: utputa fra tres predicatores ⁊ minores quo rum ordinem ⁊ regulam ſe. ap. no ſcitur approbaſſe: in artiſſima pau pertate chriſto pauperi famulētur pleriqꝫ prelati ⁊ alij eos adᵐ ſyno dos ſuas cogunt accedere ac ſuis conſtitutiōibus ſubiacere: nec his cōtenti capitula ⁊ ſcrutinia in locis fratrum pro his corrigendis factu ros ſe comminantur. fidelitateꝫ iu ramentoⁿ firmatam ab eorum mini ſtris ⁊ cuſtodibus exigentes: eis quoqꝫ ut tam extra ciuitates quaꝫ intra cuꝫ eis proceſſionaliter ueni ant ex leui cauſa: mandantes excō municationis ſententiam fulmināt in benefactores ipſorum: ⁊ id ipſū fratribus comminantes eos de lo cis in quibus domino famulantur ſatagūt amouere: niſi eis obediāt ī omnibus ſupradictis: ad hoc ne fratres ad honorabiliores ciuitates ⁊ uillas: ubi religioſe ac hone ſte ualeāt commorari a populis de puniri dꝫ. ar. ff. de re mili. oē delictū ī. rn̄ſo.§. i. qꝛ oīs ꝯtumacia ad uerſus p̄ſidem capite puniēda ē. ut ibi dr̄. vn̄ iſte omni officio ⁊ beficio priuatur. f ¶ Conſilium. ſi dedit conſiliū contra dominū ſuū cui fidelitatē ſuam debet ſeruare. venit contra fidem promiſſam ⁊ iuramentū fide litatis. sͣ. de iureiu. ego enim. ⁊. c. querelā. vnde indignꝰ eſt beneficio quod habet ab eo. xxij. q. vl. de forma. ⁊ iō priuari debet bene ficio. ar. xcvi. di. ſi imperator. et. sͣ. de poſtulando. c. vlti. Sic eniꝫ iſte ingra tus fuit contra epi ſcopū ſuū a quo bn̄ ficium habuit. quare ipſo priuari debuit. sͣ. de dona. ꝓ pter eius ingratitu dinē. C. de ruoca. dona. l. ul. ber. g ¶ Putriduꝫ. ergo abijciendum eſt ab ouili. ne inficias ſa nas oues sͣ. de ſta. monacho. ea que pͥ mo rn̄ſo. ī fi. ⁊ xlv. di. ſed illud. ⁊. xxiij q. iij. reſecāde. Ex tribuſ cauſis archi diaconus iſte red didit ſe indignum. Primo quia nega uit epiſcopum ſuuꝫ dominum ſuum eſ ſe. Secundo qꝛ tra xit illū ad iudiciuꝫ ſeculare. Tertio qꝛ dedit cauſam ſiue conſilium cōtra do minum ſuum. ⁊ ſic venit ꝯͣ fidelitateꝫ h ¶ Abſcindatis. et ita per ſententiam perdit beneficia nō ip̄o iure hic qui tra hit alium in vetitū examen. perdit cau ſam ꝑ ſnīaꝫ nō ipſo iure. ꝓut nota.sͣ. d̓ fo. cōpe. ſi diligēti. ī glo. ſꝫ nunquid. b. Imis iniqͣ ī. c. iſto rep̄hendit̉ auaricia ſiue p̄lato rū auiditas. quā ex ercēt ꝯͣ viros religi oſos ꝗ oīa renūciauerūt ꝓpt̓ deū ī plu ribꝰ. ut ī lr̄a patet. k ¶ Donat̉. hͦ nullo modo dn̄t p̄lati eccleſiaꝝ ſibi vſurpai qd̓ pia deuotiōe fideliū ꝯfert̉ religioſis ī vita. sͣ. d̓ ſepul. d̓ hiſ. ⁊ sͣ. d̓ ſta. mo. c. i. ⁊ hͦ ſolū dn̄t ibi hr̄e ꝙ canones per mittūt. xviij. q. ij. hͦ tātū ꝙͣ ſit lum inoſo l ¶ In ornamētis. de his.n. relictis ⁊ alijs q̄ ad diuinū cultū ꝑtinēt. nihil ꝑcipere dn̄t. ꝙͣuis de alijs rebꝰ relictis in teſtamēto pn̄t ꝑcipe re ſua partē. sͣ. d̓ teſta. c. vl. ⁊ ideo ab his p̄cipue ⁊ ab alijs grauami nibus dn̄t humilit̓ abſtinere. cū oīa dimiſerint ꝓpter deum ⁊ elege rint in paupertate dn̄o deſeruire. jͣ. c. prox. in prin. m Imis. praua. ad ſynodos. Oēs.n. religioſi qui populū nō ha bent. ad ſynodū ire non tenēt̉. ar. jͣ. de pͥuileg. ex ore. in fi. et xviij. q. ij.§. ul. ⁊. xviij. di. in illa palea ep̄s que eſt concilij. turon̄. eſt de hͦ dictū ē. sͣ. de of. or. dilectus. n ¶ Iuramēto. ab alijs.n.

miniſtris ſiue rectoribꝰ eccleſiaꝝ. quibꝰ animarum cura cōmiſſa ē. hoc equirit̉. xxiij. di. quanꝙͣ. ⁊ sͣ. de iureiur. nullus. ab huiuſmōi fratres predicatores ⁊ minores ſunt exēpti. Et illud videt̉ intelligi de ꝑpetuis rectoribꝰ. ſed iſti nō ſunt ꝑpetui. īmo qͣſi annuatī mutat̉ p ¶ Fructibus. de his enim nullas religioſi decimas ſoluere tenent̉ s. d̓ decimis ex par te. ⁊ leproſi etiam li cet non ſint profeſ ſi. de hortis decīas non ſoluunt. sͣ. d̓ ec cle. edi. cum dicat a poſtolus. de hortis ergo ⁊ de domibuſ decimas nulli reli gioſi ſoluere dn̄t. q ¶ Domibus. Iudei.n. de domibus ⁊ alijs poſſeſſioni bus. ſiquas colant decimas ſoluant. sͣ de deci. de terris. et sͣ. de vſuris quāto. r ¶ A prenotatis. in omnibus enim ſup̄ dictis predicatores ⁊ minores fratres exempti ſunt. nec poſſūt compelli ad aliqͣ ſupradicta faci enda. Anta. romanā vn̄ magis pu niendus fuit ꝙ de liquit in principem et ſine reſtitutione dānandus. xxi. di. in tantū. immo culpā ⁊ offenſaꝫ. ꝙͣ in deū ⁊ romana eccle ſiam cōmiſit. remit tere non poſſet. xx iij. q. iiij. ſi is qui. et lxiij. di. ſalonitane. b ¶ Petri claues. de quibus habes. xxi. diſ. in nouo. vnde habet poteſtateꝫ li gandi ⁊ ſoluendi. x xiiij. q. i. quodcūqꝫ Iſte enim contem pſit petro claues vi olando ſententiam interdicti tam per ſe ꝙͣ per alios quoſ ad hͦ cōpulit. ⁊ tunc ſuſpenſus fuit violando interdictum ut dicitur. jͣ. ber. c ¶ Non ſeruare. ꝓ pter hoc non excuſantur cuꝫ ꝓ nulla pena temporali de buerant interdicti ſnīaꝫ violare. xxxij q. v. ita ne. licet culpam eorum attenuet. sͣ. quod me. ca. ſacris. ar. d ¶ In exemplum. ut per hoc etiaꝫ fiat ceteris interdictio delinquē di. ij. q. vij. quapropter. sͣ. e. c. i. ⁊ s. de iudeis ad liberandam. in fi. qꝛ facilitas venie īcentiuū tribuit delinquēdi. xxiij. q. iiij. ē iniuſta. b e ¶ Inanes. Nota. ꝙ qui non ſeruat ſententiā interdicti bn̄ficia uel dignitates conferre non poteſt tanꝙͣ ſuſpenſus.sͣ. de conceſſio. pre ben. quia diuerſitatem ⁊ hic patet manifeſte. Item nec talis poteſt aliquem excōmunicare. cum quantū ad ſacramenta eccleſie excom municatus reputetur. quia ex eo ꝙ dicit irritas patet. ꝙ inſtitutōes ⁊ excōmunicationis ſententie nulle fuerunt. xxiiij. q. i. audiuimus Tamen io. dicit ibi. ꝙ ſuſpenſus tantum ab officio poteſt excōmu nicare. ſed hoc non videtur. quia cum ipſe ſit officio priuatus aliuꝫ priuari non poteſt. ut hic videtur. quia ſi ſententia talis tenuiſſet. il los abſoluiſſet. vt in ſententijs excōmunicationis fieri conſueuit. ſꝫ hic ſententias illas decernit irritas ⁊ inanes. Argu. cōtra. sͣ. de cle ex. mi. ſi celebrat. ſed hic longe magis exceſſit ꝙͣ ibi. ⁊ eſt diuerſus caſus. ibi loquitur de ſuſpenſione canonis per participationeꝫ. hic de ſuſpenſione hominis. Item collatio predictorum nulla fuit. qꝛ illi quibus collatio facta fuit. non ſeruauerunt interdictum. nec ex uote uocati accedere audeant inhi bentes tā in accedētes fr̄es quā in receptatores eoꝝ preſumūt excōicatiōis ſnīam ꝓmulgare ab eis eti aꝫ de hortoꝝ fructibꝰᵖ decimas nec nō de habitaculis fratꝝ: ſicut de iu deoꝝ domibꝰq contendūt redditꝰ extorquere: aſſerendo ꝙ niſi fr̄es morarentur ibidē: ab alijs habitatoribꝰ ꝓuentus aliqui ſoluerentur ⁊ ut ipſos ſue ſubdant totaliter diti oni: eiſdem miniſtros ⁊ cuſtodes uolūt perficere pro ſue arbitrio uo lūtatis. Quocirca: mādamus qua tenus uniuerſi ⁊ ſinguli a prenota. tisʳ grauaminibꝰ deſiſtatis: ſubditos ur̄os ab huiuſmodi artius cōpeſcēdo. ¶ Dē archiepō bracarē. Anta eſt clauis petri: ⁊ infra. Ad confuſionē. p. epī. quondaꝫ collubrien̄. nō pōt in memoriā nō uenire quantū in nos ⁊ eccleſiā romanāª delinquerit. deſpexerit pe tri claues ⁊ eccleſiaſticā leſerit po teſtatem: cū non ſolū interdicti ſen tentiā quā ſeruaret ab initio temer uiolauit: ueꝝ etiā induxit alios im mo ꝯpulit non ſeruare: ⁊ quos in ducere monitiſ ⁊ flectere minis ac terroribus ad uiolandā interdicti ſnīam nulla potuit ratione poſt a. troces iniurias amiſſionē bonorū ſpoliatiōem parētum dignitatibus prebendiſ ⁊ beneficijs ſpolians co egit miſerabiliter exulare ea ſuis ī hac parte fautoribus nō abſqꝫ pre ſumptione temeraria conferendo: que omnia idem epūs in noſtra ⁊ fratrū noſtroꝝ preſentia publice re cognouit. Licet aūt memoratꝰ epi ſcopus in manibus noſtris ſponta nea ceſſerit uolūtate: uolētes tamē ut hi qui huiuſmodi ſnīam interdi cti non ſunt uetiti temeritate ꝓpria uiolare ac recipere dignitates pre bendas ac beneficia alioꝝ: qui abſ qꝫ culpa ⁊ ſine cauſa ratiōabili eis fuerant ſpoliati. ſeueritatem effugicōmunicationis ꝯferri poſſunt multo fortiꝰ. sͣ. de cle. ex. mi. poſtulaſtis.§. ij. ⁊.sͣ. de eta. ⁊ qͣli. cū bone. Quidā dicunt. ꝙ hic plus fuit ꝓceſſum.ſ. ꝙ execu tores ꝗ poſuerunt interdictū. excōicauerūt violatores interdicti. ⁊ ſic recte di cit irritas ⁊ inanes. ſꝫ ex lr̄a huiꝰ decre. nō colligit̉ hͦ. ſic etiā excōicati fuerūt violatores interdicti. sͣ. de cleri. ex. mi. poſtulaſtis.§. ij. de ꝯſtitutionibꝰ ⁊ de ſtitutionibꝰ nulla dubitatio ē qꝛ ſine culpa ⁊ abſqꝫ ordineiuris fuerunt deſtituti. et ita ſi nulla fuit deſtitutio. nul la fuit inſtitutio. iij. q. vi. hͦ ꝗp pe. ⁊ sͣ. de accu. ad petitionē ⁊. jͣ. de purg. ca. c. p. ⁊ ita du bitatio tantuꝫ remanet circa ſententias excōicationis ⁊ in terdicti. ⁊ d̓ illis idē credo. ut dictū eſt. ex eo.n. ꝙ tantū ex ceſſit. ut pꝫ in pͥn. decre. ſuſpē ſus fuit a iuriſdictione. ꝯtem nendo.n. claues eccleſie ami ſit ptātem clauiū. ſicut ꝗ nō ē ligatus ex ꝯtēptū ligat̉. xi. q. iij.§. cū gͦ. ⁊. xxiiij. q. iij. notā dum. in fi. locuſ.n. interdicii ꝓpter hoīes. ⁊ ita hoīes ſunt interdicti ⁊ ſuſpenſi ⁊ non lo cus qꝛ cū locꝰ ſit res inaīata nec ſuſpēdi. nec īterdici pōt ⁊ ita non dr̄ interdico locū ta lē. hͦ eſt dicere. īterdico hoīes illiꝰ loci ⁊ celebrātes ibidē et ita celebrātes in loco interdi cto. interdicti ſunt ⁊ ſuſpēſi ⁊ irregulares. ⁊ ita nec eligere nec eligi nec ēt poſtulari pn̄t sͣ. de poſtu. c. i. ⁊ sͣ. de elec. cū inter. r. ⁊ sͣ. de ꝯſue. cum dile ctꝰ. sͣ. d̓ cle. ex. mi. apoſtolice. ⁊ ſic ē ep̄s ꝗ violauit interdi ctū qd̓ ab initio ceperat obẜ uare ſuſpēſus fuit ⁊ irregula ris. vn̄ poſtea ī alios ſnīas ex cōicatiōis ſeu intͣdicti. aut ſu ſpenſionis ferre nō potuit. ⁊ ſolus papa cū talibꝰ diſpēſai pōt. sͣ. de re iud. cū eterni. ⁊. de ſen. ex. cū medicinalis. ar. ꝯͣ.ſ. ꝙ nō ſit irregularis uel ſuſpēſus. sͣ. de cleri. ex. mini poſtulaſtis.§. ul. ⁊ hic. vbi dicit ſuſpēdas oēs ⁊cͣ. ſed iſtud ad factū refert̉ cū etiā iā eēnt ſuſpēſi violādo interdictū. ſꝫ ꝗ cōmunicat aut etiā celebrat excōicatis nō ē ſuſpēſus ꝓpͥe niſi a ꝑceptionē ſacramētoꝝ aut irregularis. licet alias ſit puniēdus. dūmodo nō in cōtemptū ⁊ ꝯͣ ꝓhibitiones ſupe rioris. sͣ. de cle. ex. mi. ſi cele brat. cū hͦ in iure nō inueniatur ſtatutū. ⁊ ideo nō dꝫ extē di hec pena. ber. f ¶ Uindicandum. Quia vbi maior ē culpa. maior exerceri debet vindicta. sͣ. de here. excōicamus.§. credētes. vbi inuenias ꝯcordātias plures de hoc. ſi. sͣ. de eta. ⁊. quali. cum bone. g ¶ Beneficio. Hec eſt pena illorum qui non ſeruant interdictū. sͣ. d̓ cle. excō. mi. poſtulaſtis.§. queſiuiſtis. h ¶ Secularis. ut. s. de offi. ordi. c. i. ⁊. c. quoniā in pleriſqꝫ. in fi. ⁊ sͣ. de iudi. cum non ab homine. vbi enim eccleſia ampliꝰ facere nō pōt. implorare debet auxilium ſeculare ⁊ compellere. ⁊ econuerſo. sͣ. de maledi. c. ij. ar. Ntelleximus. non dedignant̉. in aut̓. ut cle. apud proprie. e. ad fi. col. a v. ⁊ in aut̓. de ec. ti. in prin. col. ix. ⁊. ij. q. iij.§. hinc colligitur. bAdiuuantur. et ita in cauſa eccleſiaſtica leges poſſumus allegare ut etiā ſi canones deficiāt poſſit iudicari ẜm leges. x. di. lege. ⁊. c. ſi in adiutori um. xxxiij. q. ij. hiſtoria. liiij. di. ex antiquis. Ar. contra. xxxiij. q. ij. inter hec xxxij. q. iiij. nemo. Dicas. ꝙ leuibus vtendum eſt in eccleſiaſticis cauſis niſi canonibus ꝯͣdicant. qꝛ tunc nō. x. di. c. i. ⁊ hͦ in fi. dr̄. ⁊ facit ad hͦ. C. d̓ no. co. cōpo. hec q̄ ibi. p̄terꝙͣ ſi iuriſdictione aliqͣ adiuuet̉. sͣ. de male. c. ij. vbi de hͦ c ¶ Iniuria. Hoc ſumptum eſt. ff. de noui oꝑe. nun. l. pretor.§. ait p̄tor. ⁊. l. ij. ⁊ eſt ſimile in excōmunicatione que tenet ſemꝑ ſiue iuſta ſiue iniuſta. ix. q. iij. c. i. Tāta eſt.n. ius denunciationis. ut ſi aliquid fiat poſt denunciatione ante remiſſionem uel ſatiſdationem de opere demoliendo. etiaꝫ ſi ius habeat edi ant canonice ultionis: nec facti per uerſitas tranſeat preſumptoribꝰ in exemplūᵈ: auctoritate dei omnipo tentis omnem inſtitutiōem deſtitu tionem collatiōem prebendarū be neficiorum ac dignitatum preſumptas per eundem epiſcopum: ⁊ ex cōicationis ſeu interdicti ſnīas in quocūqꝫ hac occaſione ꝓlatas ab eo poſt interdicti uiolationem eiuſ dem decernimus irritas ⁊ inanes Quia uero ubi magis exceditur. ibi eſt ſeuerius uindicandūᶠ. Mā damus quatenus omnibus quos dictꝰ epūs in ſupradicta beneficia prebendas ⁊ dignitates intruſerit non ſolum a beneficijs ipſis prebē dis ⁊ dignitatibus: uerum etiaꝫ ab alijs beneficijs: ſi qua obtinēt: ⁊ eo cleſijs ꝓrſus amotis tam preſum. ptores eoſdem quā omnes alios qui prefatum interdictum damnabiliter uiolarunt: ſuſpendas aucto ritate apo. ab officio ⁊ beneficioˢ Illos quoqꝫ quos in perſonas: ⁊ res predictorum canonicoruꝫ pre latorum ⁊ clericorum manꝰ temerarias conſtiterit extendiſſe: ad no ſtram uenire compellas preſentiaꝫ ꝓ meritis recepturoſ: inuocato ad hoc ſi opꝰ fuerit auxilio brachij ſe. cularis. De noui operis nunciatione. Ucius. iij. paduano epō. Ntelleximꝰ ex litteris tuis: ꝙ cum cauſa que uertitur inter priorem ſancti cypriani ⁊ cleri. cos de rodigio ſuper capella que ī preiudicium baptiſmalis eccleſie de coſta ab eiſdeꝫ clericis eſt ꝯſtru cta. f. t. delegata fuiſſꝫ: ⁊ īfra. Quia uero ſicut leges nō dedignāturª ſacros canoneſimitari: ita ⁊ ſacrorū ſtatuta canonū principū ꝯſtitutiōibꝰ adiuuāt̉ᵇ. f. t. mādamꝰ quatenudiligēt̓ ꝯſiderāſ: ꝙ poſt denūciatio neꝫ noui oꝑiſ ſiue iure ſiue iniuria

ficandi in totū dꝫ demoliri. l. pred. pretor.§. i. ⁊ hic. ⁊. jͣ. c. prox. ⁊ hic denuncia tio facienda eſt in re preſenti ⁊ in ipſo opere. ⁊ non tantū domino. ſed illis ꝗ ibi ſunt. ff. e. de pupillo.§. nuciare. de hoc dr̄. jͣ. c. ꝓx. ⁊ hoc ideo. qꝛ nunciatio iſta in rem eſt. ⁊ non in perſonam. ff. e. de ope. no. nuncia. vn̄ cuicunqꝫ fiat. te net. ff. e. cuilibet. alibi facta ꝙͣ iure non tenet. ff. e. d̓ pupillo.§. ſi quis forte. qd̓ poteſt intelligi. ꝙ nō tenebit quo ad hoc. ut non teneatur demoliri opus factū. cuꝫ ius habeat edificādi. quod fieret ſi eſſet facta in re ut hic dicit. Et nota ꝙ tot debent eſſe de nunciationes ⁊ tot remiſſiones. quot ſunt loca in quibuſ edificatur. ff. e. ti. de pupillo. §. ſi in pluribus. Lau. d ¶ In preiudiciū. Hec ē alia cauſa demoliendi edificiū in preiudiciū enim eccleſie par rochialis. alia fieri nō debet xvi. q. i. eccleſie. ⁊. c. quicūqꝫ ⁊.sͣ. de eccle. edi. ad audienti am.i. niſi iuſta cauſa ſubſit. ut ibi pr̄. ⁊ tunc id fieri dꝫ de auctoritate epiſcopi. e ¶ IUm ex iniuncto. expen ſis. Sed quare ſuis expenſis dꝫ deſtruere cū non fuit ei de nunciatuꝫ nouū opꝰ. quia ab ſens fuit ut hic ſequit̉. in litte ra. immo ſufficit ꝙ preſtet pa cientiā. ut monachi deſtruāt ar. ff. de alie. mu. iu. ca. fac. l. iij.§. item ſi ⁊ heres in penam non ſuccedit. vn̄ ſufficit pacientiaꝫ preſtare. ff. e. l. pe. ſed dic ꝙ denunciatio fuit fa cta predeceſſori vnde tenet iſte ſicut ille. cū ei ſucceſſerit in vicium. sͣ. de iudi. quia. v. ⁊.sͣ. de reſti. ſpo. ſepe. ⁊ hͦ edi ctum datur heredi ⁊ in here dem cum ī viciuꝫ ſuccedit. et etiam poſt annū. ff. e. l. p̄tor. in fi. ſi. sͣ. de teſti. ſignificaue runt. ⁊ ſic ſuis expēſis debet demoliri. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. C. eo. l. vna. ſi vero edificatū ſit dn̄o inuito. tunc ſufficit preſtare pacientiā. vel ſi ſeruꝰ ſiue iuſ ſu domini hoc fecit. ff. quod ui aut clam ſi alius.i. rn̄ſo. et l. deniqꝫ§. vl. f ¶ Cautū ſit. ff. e. l. i.§. in ope ris. denegatur huic actio. qꝛ fecit conira denunciationem ante remiſſionem. g ¶ Nunciatum. denunciatio noui operis ad ea tantum ꝑ tinet. que ſolo ꝯiuncta ſunt. uel in ſolo fiunt nō ad alia. ff. e. l. i.§. hoc aūt edictū. Opus autē nouū facit qui edificādo uel detrahēdo pͥſtinā operis faciē immutat. ff. e. l. i.§. op nouū. non autē ſiquis reficit antiquuꝫ. ff. e. l. i.§. ſiquis edi ficium. ⁊ sͣ. de iudeis conſuluit. Illud preterea ſcias. ꝙ qui denunciat nouū opus primo iurare debet. ꝙ non calumnie cauſa denunciat. ff. e. de pupillo. qui opus. ⁊ hoc iuramentum auctore p̄tore exigitur anteꝙͣ iuret. ut ibi dicit̉ Et qui ſimplici verbo nunciat. hoc ipſo conſtituit ipſuꝫ qui edificat poſſeſſo rem. ſecus ſi ꝑ iactū lapilli. ff. eo. l. i.§. in operis. ⁊. l. de pupillo.§. meminiſſe. Et ideo meliꝰ eſt hoc facere ꝑ lapillū. ⁊ hec denunciatio locū hꝫ. ſiue fiat ipſi dn̄o ſiue procuratori ſeruo vel puero vel ipſi fabro qui edificat. ff. e. de pupil. lo.§. nunciare. dumtamē in preſente re ut ibi dicit̉. ut dixi. sͣ. c. ꝓx. Competit autem denunciatio nō tantum domino. ſed etiam emphitheote ⁊ creditori. ff. e. in prouinciali.§. ul. ⁊.§. ſi ego. ⁊. l. creditori. ⁊ ſi edificetur in publico. qui libet ciuis admittitur ad denunciandū. ut. l. predicta in prouinciali.§. vlt. Itē cōpetit vſufructuario. ſed non contra dominū. ita tn̄ ꝙ vſufructus non ſit de terior. ff. de remiſ. l. i.§. ij. Item ſeruus nunciare non poteſt. ſed ei pōt denūciari. ff. e. de pupillo.§. i. niſi nomine alterius nūciet. ff. qd̓ ui aut clā. l. iij. Itē ſi anteꝙͣ edificatū eſſet. aliquis ageret cuꝫ vicino. ne altius tolleret edes. nec res defendatur hͦ facere dꝫ p̄tor ut ille p̄ſtet cautionē nō pͥus edificare ꝙͣ vl tra agat ius ſibi eſſe. ff. e. ſi prius. aliquid conſtruatur: legalibus debet conſtitutiōibus demoliri: ⁊ qꝛ nulla eccleſia in preiudiciuꝫ eſt co ſtruenda negocium ipſum ſecūdū legum ⁊ canonuꝫ ſtatuta non diffe. ras terminare. Nno. iij. cant. archiepō. Um ex iniuncto: ⁊ infra. F. t. ſmandamus: quatenꝰ quic ꝗd edificatū eſt in eccleſia de lemech poſt noui operis nunciationeꝫ: ex penſisᵉ tuis facias penitus demoli ri eo non obſtante ſi etiam abſens extiteris: cum cautum ſit legitima ſanctione: ut ſi is cui opus nouum fuerat nunciatuꝫᵍ: ante remiſſionē edificauerit: deinde agere ceperit ius ſibi eſſe ita edificatum habere: ſibi debeat actio denegari. reducēſ prorſus in irritum quicquid de in ſtituendis ibi canonicis ⁊ alijs ad ipſam eccleſiam pertinentibus a te uel predeceſſore tuo cognoſcit̉ ordinatum eorum redditibus ad ſta tum priſtinum reuocatis: quos ab obligatione preſtiti iuramēti: pro eo ꝙ ibidē inſtituti fuerunt: aucto. ritate noſtra per te denunciari pre cipimus abſolutos. cum enim am modo non teneat principaleˡ: quic quid ex eo uel ob id ſecutū eſt: ſub premiſſa diſtrictione decernimus irritanduꝫ: ⁊ infra. Super eo quo qꝫ non ſufficimus admirari: ꝙ cuꝫ uiri religioſi monachi cantuaren̄. qui omnia dimiſerunt pro chriſto tot laboribuſ ⁊ periculis perſonas ⁊ reſ nō dubitauerīt frequēter expo ner̄: quod n̄ᵏ feciſſēt niſi cognoſce rent premiſſa reſpicere in graue cā tuarien̄. detrimentum: tu ſaltem ꝓ uitando tam graui ſcandalo proxi. morum: ab huiuſmodi etiaꝫ tibi ꝓ hibitis non ceſſaſti: cum ſacre ſcri. pture teſtimonio debueras didiciſ ſe. ꝙ licꝫ opera illa que ſine morta li peccato omitti non poſſunt: non ſunt pro uitando ſcandalo dimittē da: nec ea debeāt pro ſcādalo uitā do ꝯmitti que ſine mortali peccato h ¶ Remiſſionem. Remiſſio quandoqꝫ fit expreſſe. ff. e. non ſolum §. ſciendum. ⁊ tacite.ſ. morte. ut. e. l.§. morte. Si auteꝫ qui denūciauit non vult demittere renunciationem cautione etiā ſibi oblata. de bet ꝑagere cām ſi poteſt vſqꝫ ad tres menſes. ⁊ alter tenet̉ expectare non obſtante cautione oblata. ſi non compleuerit cauſaꝫ vſqꝫ ad tres mēſes iuſta cā impediente. caueat poſtea de opere de moliēdo ⁊ edificet. C. e. l. de operis. g dam nō hn̄t ibi hāc rubricaꝫ. ſed eſt in titu. d̓ edi. pri. ⁊ ſic intellige. jͣ. e. c. vl. et c. ꝓxi. qui enim ſta tim vult docere de iure ſuo non tenet̉ recipere cautioneꝫ ut ibi. niſi poſt tres mēſeſ. ut ibi dictū ē i ¶ Prīcipale. deſtru cta.n. re deſtruūt̉ pͥ uilegia. ar. jͣ. de ver. ſig. abbate. in fi. et xvi. q. vij. ⁊ de hoc diximus. ⁊ sͣ. de fi. inſtru. int̓ dilectos. §. cū igit̉. C. d̓ legi. non dubiū. ff. d̓ col le. illicitis. l. iij. et. x viij. q. ij. in nullo. ff. de reg. iu. nihil do lo. in fi. ff. d̓ fideiuſ ſo. fideiuſſor obligari. k ¶ Non feciſſent. Nota arg. pro mo nachis. ꝙ ſemꝑ p̄ſumuntur iuſtā litē mouere. cū ipſi ſua dimiſerint propter deū. sͣ. ti. ꝓx. nimis iniqua. in prin. vn̄ non eſt preſumendū. ꝙ appetāt aliena. ar. xij. q. i. expedit. in fi. ⁊ eſt ſmile ix. q. iij. lugdunen̄. l ¶ Dimittēda. No. ꝙ pro aliquo ſcandalo vitando nō dꝫ quis mortale pecca tum cōmittere. qꝛ vtilius ſcandalum naſci permittit̉ q̄ veritas relinquat̉. jͣ. de regu. iur̄. ꝗ ſcā dalizauerit. ⁊ illud ſinite illos. qꝛ ceci ſunt. xi. q. iij. int̓ v̓ba. sͣ. de his que ui metuſue cau. c. ſacriſ. ⁊. xxxij. q. v. ita ne. ⁊.i. q. vij. ⁊ ſi illa. alias ſi aliqͣ poſ ſint fieri vel omitti ſine mortali. detrahendū eſt iuri. ut hic dicit ⁊ ſic pn̄t intelligi illa iu ra. l. di. ut ꝯſtitueret̉. ⁊ oīa conſimilia. prout hic ſequitur in littera. a ¶ Pro ſcādalo tollēdo. propt̉ qd̓ detrahendū eſt qn̄qꝫ ſeueritati. l. di. ut ꝯſtitueret̉. ⁊ ius relaxat̉ ꝓpt̓ ſcandalū ſiue multitudinē. sͣ. de tēpo. or. c. ij. vbi de hͦ. ⁊ ꝓpt̓ ſcandalū etiā mr̄imoniū impedit̉. sͣ. de ſpo. cū ī tua. ⁊ sͣ. d̓ cogna. ſpūali. ſuꝑ. e. sͣ. d̓ cle. cōcu. cū olim. b ¶ Licet maiorū.i. diuitum ⁊ potentuꝫ qui ſociā habent multitudi nem. xxiij. q. iiij. non poteſt. ber. c IIgnificantibꝰ. incōtinēti. maxīe qꝛ idē eēt ſi vſqꝫ ad tres menes. jͣ. c. ꝓx. ⁊. C. e. l. vna. ut plene dictū ē in. c. ꝓx. ſꝫ multo forti us ſi hͦ incōtinēti ꝓbare volebāt. qꝛ reſtitutio etiā differt̉ ſi incōtinē ti offerant̉ ꝓbatiōes sͣ. d̓ reſti. ſpol. lr̄as. ⁊. ff. ut in poſ. leg. ſi is a qͣ in pͥn. ⁊. ff. ad exhi. l. iij.§. ibidē. ſi. sͣ. de or. cog. cum dilectus. d ¶ Decreuit. ⁊ bene. qꝛ nō obſtante cautiōe illa oblata tenebat̉ ex pectare uſqꝫ ad tres mēſes aduerſarios volentes ꝓbare d̓ iure ſuo jͣ. c. ꝓx. ⁊. C. e. l. vna. ꝓut dictū eſt in. c. ꝓx. q̄ determinat̉ per hanc decre. ſequentem. e ¶ Prouocauit. hic omiſſo epiſcopo ap committi nō poſſunt: ab his tamē que ſine mortali peccato committi poſſunt pariter ⁊ dimitti. ſit ꝓ ſcāda lo tollendo ceſſandum: ut eis etiaꝫ pro uitando ſcandaloª inſiſtendum Unde apoſtolus: ſi ſcandalizat̉ fra ter: non comedam carnes in eternum. ⁊ dominus in euangelio con tra eos qui ſcandali preſtant mate riam: ue inquit homini illi per quē ſcandalum uenit ⁊c̄. Et licet maio rumᵇ ſcandalum ſit uitandum. uitā dum eſt etiam ſcandalum puſilloꝝ iuxta teſtimoniū ueritatis: qui ſca. dalizauerit inquitunuꝫ de puſillis iſtis qui in me credūt ⁊c̄. Finis er go his taliter a te īponatur: ꝙ preterire contradictioniſ rebellio per uirtutem ſequentis obedientie ua leat expiari. ¶ Onorius tertius. Ignificantibus canonicis ſā cte opportune innotuit nobiſ ꝙ cum ſuper eo ꝙ.n. ciuis pariſiē. in quadam platea eccleſie ſue eis prohibentibus in ſuum edificabat preiudicium ⁊ grauamen: depoſue rūt coraꝫ officiali pariſien̄. archid. queſtionem: eis offerentibus incō tinentiᶜ probare preiudicium ⁊ pla team ad ſuam eccleſiam pertinere ac petentibus: ut non obſtante ꝙ dictus.n. cautionem de demolien do opere offerebat: edificium pro hiberet. Et quia idem officialis in terloquendo decreuitᵈ probatiōes eoruꝫ admittendas eſſe: ac ab ope re interim quieſcendum. idem.n. ad ſenon̄. eccleſiam prouocauitᵉ Sed cum ſenon̄. officialis eadem interlocutoria reuocata: decreuerit ad opus ſub cautione de demo liēdo ipſo nō admiſſis eoꝝ ꝓbatio nibꝰ ꝓcedēdū: p̄dicti canōici nr̄aꝫ audientiā appellarunt: ⁊ infra. Iō qꝫ mandamus. quatenus ſi eſt ita. reuocato irrituꝫ quicquid poſt ap pellationem huiuſmodi inueneri tis attentatum ⁊c̄. ¶Rego. ix.

porrectum. ar. ꝯͣ. sͣ. e. t. ſtatuimus. ſed illud verum eſt. cum conſtat ꝙ animo vouendi habitum recepit profeſſorum. nec obſtat.xxvij. di. ꝙ interrogaſti. ⁊ sͣ. de regula. vidua. ⁊ xx. q. i. queꝫ ꝓgenitores. qꝛ illa intelligebantur olim. qn̄ ab initio factuꝫ erat ambiguū. ⁊ ꝑ hoc videt̉ ſolui queſtio de eo qui ſimulando ſe monachū corrupit monialē. qꝛ non eſt cōpellendus ad mo nachatū. alias tamē puniendus eſt exi lio. etiā ſi iocoſe ſce mate monachi vſuſ eſt. in aut. de ſanc. epiſ.§. ul. col. ix. u ¶ Exhortationis. ideſt predicationis x ¶ Beneficio. puni ant enim iſti tanꝙͣ falſarij. sͣ. de crimi. ſal. c. ij. laici.n. excō municātur. e. ti. ad falſariorum. y ¶ Priuilegij. bene ficio. ſic ergo videt̉ ꝙ ordinariꝰ poſſit punire exēptos cū publice delinquūt. qꝛ hic priuantur oficio ⁊ bn̄ficio nun cij iſtoruꝫ. ⁊ epiſco pis interdicit̉ officium exhortatiōis ab ordinario. ⁊ sͣ. d̓ heret̉. ad abolendā in fi. ſed ibi dicitur tanꝙͣ a ſe. ap. delegatus. vn̄ non vide tur ꝙ iure ſuo ⁊ ratione delicti ſortit̉ quis foruꝫ. vi. q. iij. placuit. ⁊ sͣ. de fo. cōpe. c. ul. ⁊. iij. q. vi ibi cauſa agatur. et sͣ. e. cū ⁊ plantare. ī fi. ⁊ sͣ. c. prox. ⁊ rōe delicti perditur pri uilegiū. ut hic dicit̉ ⁊. xi. q. iij. priuilegi um. Itē reatus om nem honorē excludit. C. vbi ſena. uel clariſſimi. l. i. ⁊ qua in ꝓuincia quis de liquerit. Illic iuri ſubiaceat omni pri uilegio ceſſāte. C. vbi de crimi. agio por. aut̓. qua in pro uincia. nec eniꝫ pretextu priuilegij flagitiorū creſcit auctoritas. C. d̓ pͥuil. ſcho. l. ij. li. xij. ⁊ remiſſio peccatoꝝ nō dat licentiā delinquē di..i. q. vij. exigunt. de peni. di. iij. ſane. Et dicit imperator. non per mittas delinquentes aliquibus priuilegijs vti. in aut̓. de man. pͥn. §. ꝙ ſi delinquentes. col. iij. Sed cōtra videtur ꝙ non poſſint illos punire. xvi. q. i. frater noſter. ⁊ sͣ. de ſupplē. negli. prela. ſicut nobis. ⁊. jͣ. e. cuꝫ capella. ſi enim tales poſſent puniri ut alij. inutile eſſet eo rum priuilegium. Item proconſul non poteſt ſe intromittere d̓ cau ſis fiſcalibus qui eſt maior oībꝰ poſt pͥncipē. ff. de of. ꝓcon. ſi in aliquē.§. ij. alias eſt lex ⁊ incipit nequaꝙͣ. Uin. dixit ꝙ ordinariꝰ non poteſt interdicere eoꝝ eccleſias. qn̄ totā terrā ſubijcit generali ini dicto. Sed ꝯͣ hoc eſt. sͣ. de conſue. cū inter nos. ⁊. jͣ. de verbo. ſigni. cū in partibꝰ. Sed verius dicas. ꝙ licet non poſſit interdicere illo rum eccleſias. ipſi tn̄ de iure cōi tenent̉ ſeruare interdictū generale ut dicunt iura duo proxima. alias poſſet illos punire. sͣ. c. proxi. cuꝫ publice delinqunt. Itē pro leuibꝰ ⁊ minimis cauſis non pn̄t ep̄i ſe ī tromittere nec excōicare eos. uel ſi aliꝗs illoꝝ eēt infamatus. nō po teſt cōpelli ut ſe purget. Nā papa nihil aliud eis ꝯceſſit. niſi ꝙ eos filios ſuos fecit. ſꝫ in alijs cū publice delinquunt nō abſtulit eis iu riſdictionē. alias nihil aliud eſſet niſi dare materiā delinquēdi. Et ꝙ poſſint puniri qn̄ publice delinquūt. hic pꝫ. ⁊.sͣ. c. ꝓxi. ⁊ hͦ ideꝫ di xit tan. Alij dicūt. ꝙ nullo modo poteſt eos punire. ⁊ papa ſibi hoc reſeruauit. Et hoc volunt ſic ꝓbare. Papa bn̄ ſcit ꝙ tēplarij ⁊ hoſpitalarij ⁊ alij exēpti ſemꝑ ſūt ī aliena parrochia ⁊ ſcit ꝙ delīquūt. ⁊ dicit ꝙ non puniant̉ ut ꝑ iura pꝫ in ꝯtrariū allegata. ⁊ qꝛ ſi aliqui dicuntur curiales puniuntur vbi inueniunt̉. niſi ſint in armata miueneris: his a quibꝰ ipſos miſſos eſſe conſtiterit: per totam prouinciam ſuam exhortationis officiuꝫ interdicas. Miſſos ſi laici fuerint excōmunicationis mucrone ꝑcellas. ſi clerici ab officio bn̄ficioqꝫ ſuſpendas nullo priuilegijʸ prorſuſ beneficio uel appellationis remedio preualente. Eos uero quos ī predicta eccleſia lege tibi dioceſa na ſubiecta poſt interdictum tuum diuina celebrare cognoueriſ: eadē pena ſuſpenſionis inuoluens ī ea donec r̄conciliata fuerit: officia nō permittas celebrari diuina. Pre ſbyteros etiam ſuſpenſos ab epīs ſuis ⁊ predictos fratres ad officia ſua temere reſtitutos in eandē ſen tentiam ſuſpenſionis reducas. Il los uero quos ad reſpondendum alijs ſecūdū legē terre pro premiſ ſa cā aſſerunt non teneri nolumus excuſariᵉ: quin eos ad reſpōdēduꝫ ſub ap. impedimēto compellas. ¶Deꝫ abbati ⁊ conuentui ſancti petri eugub. Um olim eſſemus apud peruſium conſtituti: ⁊ tu fili abbas priuilegium lucijᵈ pape nobis preſentans poſtulaueris innouari ꝓpter cōtradictionē eugubini epi aſſerentis hoc in ſuum preiudiciū redundare: non fuit effectui mācipatum: ⁊ infra. Te igitur ⁊ prefati epiſcopi ꝓcuratoribꝰ in noſtra pre ſentia conſtitutis. b. baſilice. xij. apoſtoloꝝ preſbytero cardi. dedimus in mandatis: ut ſuper amiſſio ne ac tenore priuilegiorum teſtes reciperet: quos duceres ꝓducendos. qui fideliter redegit ī ſcriptis depoſitiones. x. teſtium iuratoruꝫ litia. tunc ꝯueniuntur ſub magiſtro militum. niſi habeant priuilegiū imperia le. C. vbi ꝗs d̓ curiali vel coartali aliaue ꝯdi. puni. l. ii. ⁊ illuſtres nō puniunt̉ niſi ſub iudicibꝰ a pͥncipe ſpāliter deputatis. C. vbi ſena. uel clariſ. l. iij. circa mediū. Io. diſtinxit ita. ſi puilegiatus delinꝗt circa rē non exemptā. ut in ꝯͣ ctu uel maleficio occidendo hoīem uel adulterando. tale delictū poteſt puni re epiſcopus loci. qꝛ ⁊ ſi ꝑſona ſit exēpta. reſ tn̄ in qua de liquit non eſt exēpta. ⁊ ita qͣſi ratiōe rei in quā delīquit ſortitur quis foꝝ ⁊cͣ. sͣ. de fo. cōpe. c. ul. Si vero deliquit cir ca rem exēptaꝫ. puta male ge rēdo ſe in officio ſuo. uel alie nando res eccleſie. tunc a ſo lo papa punitur. qꝛ in his exē ptus eſt. vbi.n. factū eoꝝ pͥiu diciū affert nō exēptis. ibi be ne punit ep̄s eos. ſecus ſi nō tangit. ⁊ hͦ ꝓbatur ſatis. jͣ. e. cū capella. Si vero aliud ſpe cialius in pͥuilegijs ſuis inue nit̉ illud ſeruetur. sͣ. e. porro. Inno. papa ſtatuit. ꝙ exēpti ſubſint ordinarijs rōne delicti ſiue ꝯtractus aut rōne rei d̓ qua ꝯtra ipſos queſtio mo uetur. ⁊ cora eis poſſunt ꝯue niri. ſed ſi delictuꝫ cōmiſſum ſit in loco exēpto ſiue ꝯͣctus initus. aut res litigioſa ſit in loco exēpto tunc non poſſūt conueniri corā ordinarijs. ut dicitur in quadā conſtitutiōe innocen. qͣrti. e. ti. volentes. a ¶ Pena ſuſpenſionis.ſ. officij ⁊ beneficij. ⁊ poteſt hoc re ferri ad factū. cū de iure ſint ſuſpenſi violando temere interdictum. prout no. sͣ. de ex ceſ. prela. c. ul. in magno no. ſed ſi ſcienter celebret poſt in terdictuꝫ iuris. dn̄t ſuſpēdi ⁊ tunc ꝓprie dr̄ ſuſpendi. ber. b ¶ Reducas.i. oſtendas illoab eis non fuiſſe ſolutos. hͦ ē ſicut de facto fuerunt abſolu ti ita de facto reducas illos ī eandem ſententiam. c ¶ Nolumus excuſari. ſic. sͣ e. cū plantare.§. penul. ⁊. jͣ. e. ca. penul. Um oliꝫ. lucij. quod po F Iſtea fuit amiſſum. ut. jͣ. ſequitur. e ¶ Onus. ideo eniꝫ iſti apud ſedem ap. teſtes ſuos ꝓduce re debent quia pars altera ſu os etiam ibi produxit. ut ſic hincinde ſeruetur equalitas. f ¶ Fratrum. iſtis non creditur tanꝙͣ teſtibus. cū iurati non fuerint. qꝛ indu cti non fuerunt teſtes. ſed quia ipſi viderāt priuilegiū. credit eis papa tanqͣ fratribus ſuis ⁊ honeſtis viris. ſed non probationem. ſed preſumptionem in ducunt. ⁊ coadiuuant teſtes inductos. g ¶ Dioceſani. ⁊ iō nulluꝫ ius reſeruauit ipſi ep̄o in monaſterio illo exqͦ v̓ba plene exceptionis ꝯtinebant̉ in pͥuilegio illo. ut. sͣ. pꝫ. ⁊ ar. sͣ. e. recepimus. h ¶ Tigatum. cū non eſſet iudex ſuus. sͣ. de ꝯſue. ad noſtrā. ⁊. ij. q. i. in pͥmis. ⁊ ſic ipſo facto denunciauit ipſum non ligatū. ⁊ ſic ſententia a non ſuo iudice lata ſeruari non debet. sͣ. de iudi. at ſi clerici. ar. contra. jͣ. de ſenten. excō. cum deſideres.§. i. ⁊. c. ul. ⁊. c. ſi aliquando. vbi de hoc. i ¶ Sine reprehenſione. Hoc eſt nota dignum. ꝙ ſi aliquis vult probare amiſ ſionem inſtrumenti. oportet ꝙ plura ꝓbet. videlicet tenorē inſtrumēti. ⁊ p̄terea ꝙ ſit ſine aliquo vitio quo poſſet argui falſitatis. ut hic pꝫ. ⁊ ar. C. de fi. inſtru. l. ul. Sed nunquid legatus pōt ꝓbare pari rōne amiſſionē inſtrumēti ſue legationis? dico ꝙ non..sͣ. de offi. dele. cū in iure. ar. C. de mā. prin. l. vna qꝛ non eſt aliquis ibi ſuperior corā quo fieret probatio. alias tn̄ ſi honeſtus ⁊ notus eſſet poteſt ⁊ debet ei credi. ar. xcvij. di. nobiliſſimꝰ. Iteꝫ qn̄qꝫ ſufficit probare tantū amiſſionē inſtrumāti. licet alia non ꝓbentur. C. de ꝓba. ſi de poſſeſſionē. ſꝫ hͦ eſt in odiū illiꝰ qui fuit inſtrumentū furatus. alias non ſufficit ꝓbare ſolā amiſſioneꝫ. ut hic pꝫ. C. de teſti. teſtiū. in fi. Itē ſi inſtrumentū fuit exhibitū in iudiciū. ⁊ ei fides eſt impoſita. ſi poſtea perdat̉. adhuc poteſt aduerſarius inſtrumentū reprobare. preſtito iuramēto tn̄ ꝙ malicioſe hͦ non opponat. C. de fi. inſtru. l. ul. Si queras qͣliter probat̉ ꝑ̄ditio inſtrumēti. dic ꝙ ꝑ iuramentū illiꝰ qui ꝑdidit. ar. p̄dic. l. ꝓx. ſic ⁊ amiſſio aliaꝝ reꝝ ꝓbatur per ſacramentū. C. vn̄ ui. ſi qn̄. ⁊ s. ꝙ me. cā. c. ul. ⁊. ij. q. i. in pͥmis. hac eadeꝫ quoruꝫ depoſitionibus publicatis dicti procuratoreſ ad producēdos teſtes per quos inductos a parte aduerſa repellerent: inducias poſtularunt: quas ſub eo tenore illis duximus concedendas: ut apud ſed. apoſto. probarent que uellent ubi onusᵉ probationis pars altera ſubijſſet: ⁊ infra. Nos uero tam ꝑ depoſitiones teſtium quam aſſerti ones quorundam fratrum noſtro rum liquido cognoſcentes talem dicti priuilegij fuiſſe tenorem: ꝙ ui delicet cenobiumᵇ ueſtrum nullo mediāte ad ro. ec. pertineret: ⁊ ꝙ non liceret alicui epiſcopo eidem monaſterio ⁊ eius eccleſijs excom municationeꝫ indicere: ut fratres illic domino ſeruiētes ab omni po teſtate liberi ro. ec. libertatis gratia potirentur: ⁊ ꝙ nulla in eis metio dioc.ᵍ epiſcopi habebatur. Ilꝫ lud etiam attendentes: ꝙ cum tu fi li abbas tempore celeſtini prede. ceſſoris noſtri ad ipſius preſentiaꝫ acceſſiſſes: ipſe īſpectiſ eccleſie tue priuilegijs licet excommunicatus ab eugubin̄. epiſcopo dicereris: tā quam non ligatuꝫ admiſit ad oſcu lum: quod preſumitur non feciſſe niſi monaſterium ueſtrum cogno. uiſſent ad ro. eccle. ſpecialiter pertinere decernimus priuilegium il lud lucij pape: quod ſine reprehē ſioneʳ bulle charte uel littere appa rebat: quando fuit nobis oſtenſuꝫ illius fuiſſe tenoris: cuiuſ per depo ſitiōes teſtium ⁊ aſſertiones fratrū noſtrorum noſcitur extitiſſe. ¶ Dem cathalan̄. electo ⁊ abbati trium fontium.

ratione videtur. ꝙ ſi impetraſti litteras ad delegatos ⁊ eas amiſeris. ſi ꝓbas amiſſionē ⁊ tenorē lr̄arum. ꝙ fuerint ſine aliqua falſitate ⁊ ſine vicio ſuſpitio nis per legittimos teſtes qui diſcreti eſſent cognoſcere lr̄as d̓ vicio falſitatis. poſſet dici ꝙ poſtea poſſunt ꝓcedere. ar. huius decre. ber. k parte. nulla mentio. vn̄ videtur. ꝙ littere non valebant. sͣ. de reſcrip. cum ordinem. l ¶ Non erat ignarus. vnde non videbantur valere litter cum ex certa ſcientia veritas ſit ſuppreſſa. ⁊ talis qua exp̄ſ ſa litteras non habuiſſet. sͣ. d̓ reſcrip. ſuꝑ litteris. vin. m ¶ Specialiter pertinere. et ita ſententie non tenuerunt. tum qꝛ poſt appellationeꝫ. tū qꝛ ſpecialiter ſedi ap. ſubiecte ſunt. ſic. sͣ. c. ꝓx. ſic. sͣ. de reli gio. do. cum dilectus. vn̄ papa omittit alias ſententias tā y nullas. ut. sͣ. c. ꝓxi. a ¶ Innouandū. ſi ꝯtradictū fuiſſꝫ tali innouatiōi. papa n̄ ſtatī innouaſſet. sͣ. c. ꝓx. b ¶ Sed antiquum ius. No. ergo ꝙ per innouationem ni hil iuris acquiritur. ſed antiquū reſeruatur. ar. xij. di. pre ceptis. ⁊ sͣ. de confir. vti. uel inu. dilecta. ⁊. jͣ. e. qꝛ ītentōis. c5 Um olim appellatum. ex parte canonicorum. d ¶ Prefigendū. ad inſtantiā epiſcopi. e ¶ Diffinitiuam. hoc ideo di cit. quia iam ꝓceſſum fuerat in cā ad plenū ꝑ iudices a ꝗ bus fuit appellatū. alias hec non haberent locum. f ¶ Et monacho. nō ꝙ cā delegat̉ monacho. sͣ. de fo. cōp. cōqueſtus. qd̓ eſt veꝝ expreſ ſo nomine monachatus. quo tacito non valerēt. qꝛ per ſur reptionem eſſent obtēte quo niā monachi a ſtrepitu cauſa rum remoti eſſe debent. sͣ. de ſindi. c. vno. vn̄ oportet. ꝙ in litteris. fiat mentio de mona chatu. sͣ. de preſcrip. cū ordi nem. ⁊ sͣ. de confir. vti. porre cta. ſimiliter nec ꝓcurator eē pōt etiā pro vtilitate monaſte rij ſine licentia abbatis. xvi. q. i. monachi. ⁊. c. de preſenti uꝫ. Abbas tn̄ poteſt eſſe ꝓcu rator. sͣ. de cenſi. ſopite. ⁊.sͣ. d̓ tranſac. ꝯtingit. hodie nō cōmittitur cā a papa uel ab eiuſ legatis. niſi perſonis indi gnitate conſtitutis vel cano nicis in cathedralibꝰ eccleſiis uel alijs collegijs venera bilibus. ut in decre. inno. iiij. in concil. lugdun̄. preſenti de creto de preſcrip. nec dn̄t cōmitti. niſi in ciuitatibꝰ vel ali bi vbi poſſit haberi copia peritorum. ut ibi dicitur. g ¶ Quibus. Sed cū appella tum fuerit ab iſtis iudicibus quomodo dn̄t ſe ampliꝰ intro mittere? Dic ꝙ hoc fuit d̓ vo luntate partiū. alias non cō pellerentur. ⁊ poterunt canonici appellatōi renunciare. ſic. sͣ. de excep. ſigni. ficauerunt. ⁊ quia papa hͦ mandat. ⁊ qꝛ non fuerunt proſecuti appellationeꝫ perinde eſt ac ſi non appellaſſent. h ¶ Ac probandū. ⁊ hoc additum erat in litteris. ut ſi de partium procederet oluntate diffinitiuam ſententiam promulgarent. ut probant ſequentia. i ¶ In expēſis. qꝛ pars monaſterij non fuit ꝓſecuta appellationem vn̄ debuit condemnari in expenſis.sͣ. de appella. ſepe ⁊. c. reprehēſibilis. de hac ma teria dicit̉. sͣ. de dolo. finē certa quantitate ex preſſa ⁊ taxatione premiſſa. k ¶ Iuraueras. probatio iſta expenſarū ꝑ iuramentū ſolū fit. ut hic pꝫ. ⁊. C. de̓ iudi. ſancimus. taxatione premiſſa. ut eadem. l. ⁊. iij. q. iij. offeratur. ⁊ sͣ. de X parte abbatiſſe ac ſororuꝫ ¶iotren̄. eccleſie extitit intima tu ꝙ melden̄. epiſcopus ꝯmiſſiōis occaſione cuiuſdaꝫ per litteras ad iudices delegatos obtente: in qua nulla mētioᵏ habebatur de ipſaruꝫ priuilegijs que illas ⁊ earum eccle ſias clerum ⁊ populum iotren̄. ad apo. ſe. nullo mediāte ſpectare declarant quorum ipſe non erat igna rusⁱ eas inceperit grauiter moleſta re obedientiam ab ipſis ac clero ⁊ populo iotren̄. ſubiectionem omnimodaꝫ requirendo: ⁊ īfra. Ueꝝ cū iudices ipſas ualde grauarent ad ap. bn̄ficiū ꝯuolarūt: ⁊ īfra. Sꝫ iudices ap. non deferentes nec fra gilitati ſexus compatientes earum in abbatiſſaꝫ excōicationis ⁊ in cle rum ⁊ in populum iotren̄. interdicti ſententias protulerunt. Sane cum iam nuncij iotren̄. eccleſie pre dicta ⁊ alia in noſtra preſentia retu liſſent priuilegium nobis apoſtoli cum oſtenderunt: ꝙ per eccleſiam iotren̄. conſtabat ad ro. eccleſiam ſpecialiterᵐ pertinere. Nos auteꝫ eoſdem nuncios propter ap. predi ctam diutius detinentes: quia tandem nullus apparuit idoneus reſponſalis: qui parteꝫ defenſaret ad uerſam: priuilegiuꝫ ap. ſe. eccleſie iotren̄. ꝯceſſū duximuſ innouādū ita tamen ut per innouationeꝫ ipſi eidē eccleſie nō plꝰ iuris accreſcat quam per priuilegia predeceſſorū nr̄oꝝ obtinuit: cum per hoc nō no uum ei concedere: ſed antiquumˡ ius conſeruare uelimus. ¶ Dem columbrien̄. epō. Umoliꝫ propter queſtiones quas aduerſus priorem ⁊ canonicos monaſterij ſancte crucis habebas: pro quibus ad audienti am noſtram fuerat appellatūᵉ: mo ram feceris lōgiorē: qꝛ ꝓ parte altera nullus comparuit reſponſalis eiſdem certum terminuꝫ duximus prefigendūº: ī quo uenirēt uel mit terent ſuper priuilegijs omnibus ⁊ libertatibus que a ro. pō. uel abm. quodā colūbrien̄. epō ſe habe re dicebant: ⁊ ſuper alijs queſtiōibus aduerſus eos a colūbrien̄. ec cleſia intentatis diffinitiuāᵉ ſententiam recepturi: ⁊ infra. Interim au tem utriqꝫ parti liceret coram dilectis filijs tuis de alcobacia ⁊ de ſer ra abbatibus ⁊.ſ. mōachoʳ alcoba cie quibusᵍ cā prius fuerat delegata ꝓponere ac ꝓbare ſi quid aliud ꝓponendū duceret ac probādūʰ: ⁊ infra. Iudices auteꝫ ſufficienter actum eſſe de cauſa credentes mo naſterium ſancte crucis in expēſis quas per quadrienniuꝫ occaſione huiꝰ modi negocij iurauerasᵏ te fe ciſſe damnarūt: infirmātes ſua ſen tentia libertatem: quam dictus. m. colūbrien̄. epiſcopus ꝯtulerat mo naſterio ſancte crucis canonicorū aſſenſu per portarium regis extor to. Preterea quia ideꝫ. m. prede ceſſor tuus fuerat canonicus regu laris: ⁊ duo milia marabanitorum que acquiſierat in epiſcopū iā promotus monaſterio dederat memo rato ipſum ad reſtitutiōem eorum iudices cōdemnarūt. Inſuꝑ eccle ſias oēs quas monaſteriuꝫ preter epī colūbrien̄. aſſenſū ꝓpria aucto ritate fundarat: quia pars ſācte cru cis nec preſcriptiōe nec defenſione alia nec probationibus contra ſe fa ctis obſtiterat: iudicarunt in iuſ co lumbrien̄. eccleſie cum fructibꝰ me dij temporis r̄uocariⁿ: ⁊ infra. Tā deꝫ procurator monaſterij propo ſuit ſententiaꝫ non ualere nec tene reº. Quod ſi alias etiā ſnīa memo rata teneret: quia tamē monaſteriū fuit indefenſuꝫ: nec exhibita fuerāt corā eis priuilegia libertatiſ ne de lictum perſone in damnūᵖ eccleſie redundaret: debebat ad exhibitio nem priuilegiorum ſuoꝝ admittiquod ſibi cōcedi de ſolita benigni tate ſe. ap. poſtulauit. Nos igitur attendentes: ꝙ eadē priuilegia nō ſolūmodo pro libertate mōaſterij faciebant: ſed exprimebant ius no ſtrū ⁊ ec. ro. iuſticiā tuebant̉: ne in nos monaſterij leſio redundaret. ad priuilegia exhibenda partē eiuſ de gratiaq duximus admittēda: ⁊ in fra. Diſtinguētes itaqꝫ inter liber tatem per predictuꝫ epūm eccleſie ipſi conceſſam ⁊ libertatem quam ei longe ante tempus ipſius epiſco pi ap. ſe. indulſit: quia nobiſ conſti tit extortum fuiſſe in epiſcopi ꝯceſ ſiōe canonicoꝝ aſſenſū ⁊ ꝯceſſiōis paginaꝫ in aliquot lineis habuiſſe raſuras ⁊ ſubſcriptionesº ſingulas procura. conſtitutis. ⁊ sͣ. quod me. cau. c. ul. l ¶ Extorto. conſenſus ſeu confeſſio per metum extorta non valet. xv. q. vi. c. i. ⁊. ij. ⁊. C. de his que vi metuſue cauſa fiunt. l. iij. ⁊ sͣ. e. ti. perlatum. ⁊. xxxi. q. ij. lotharius. ber. m ¶ Reſtitutionē. qꝛ quicquid poſt ſuā conſecrationē acquiſiuit epi ſcopatui acquiſiuit quare donare illa n̄ potuit qꝛ ꝗ nihil ha bet. nihil donar̄ po teſt. xviij. q. i. ſtatutum. liiij. di. abbati ⁊.sͣ. d̓ iurepa. ꝙ autem. in fi. n ¶ Reuocari. No. ꝙ eccleſia ſine auctoritate ep̄i edificari non debet. etiam ſi ſit aliquis exemptus. de conſe. diſ. i. nemo. ⁊.i. q. ij. pla cuit. ⁊ in aut̓. de eccle. titu.§. ſi quiſ au tē. col. ix. quod ſi fe cerit epiſcopus eccleſiā ad ſuū dominium reuocabit. ut hic pꝫ. niſi abbas il lam p̄ſcripſiſſet. ut sͣ. dicit. ⁊. xij. q. ij. a poſtolus. o ¶ Non tenere. for te dicebat ſentētiaꝫ latā ꝯͣ abſentē nō co tumacem. vn̄ nulla erat. iij. q. ix. oīa. et ff. d̓ re iud. ꝯtra pu pillū. ſꝫ hoc nō erat verū. ut hic patet ꝑ finē vbi confirmat ſentētia pro parte. p ¶ In damnū eccle ſie. xvi. q. vi. ſi ep̄m ⁊. ff. qn̄ ex fac. tuto. l. ob dolū uel culpā q ¶ De gratia duxi mus. Et ſic bn̄ficio reſtitutioniſ admiſ ſum fuit monaſteri um ad exhibēda pͥ uilegia q̄ omiſerat. sͣ. de in integ. reſti. auditis. ⁊ alijs plu ribus capitulis ſed iure cōi non admit teretur p̄ textu illorum inſtrumento rum. ⁊ ſibi imputet ꝙ omiſit illa. sͣ. de re iudi. inter mona ſterium. ⁊. c. ſuborta. tamen in cauſa appellationis bene audiret̉ de iure cōi ad exhibitionem pͥ uilegiorum. qꝛ tūc poſſunt induci noua inſtrumenta: et noua exceptio opponi. sͣ. d̓ fi. inſtru. cū ioannes. ⁊. C. d̓ ſen. reſcin. nō poſ. l. ij. ⁊. C. de tēpo. ap. per hāc. ⁊ hic n̄ fuit appellatū a ſententia. quia ſi appellatū fuiſſet. nō fuiſſet admiſſum monaſterium hac via. quādiu eniꝫ cōpetit ordinariū auxiliuꝫ non datur extraordinariū. ff. de mino. in cauſe. ij. in prin. r ¶ Raſuras. in loco ſuſpecto. alias non obeſſet. sͣ. de fide inſtru. ex litteris. sͣ. de religio. do. cum venerabilis. ſ ¶ Subſeriptiones. ex hoc non deberet eſſe ſuſpectuꝫ. qꝛ quot ſunt ſubſcriptiones ſubſcribentiū tot diuerſitates ſcripturaꝝ dn̄t eſſe. ⁊ diſſimilitudo dꝫ eſſe. ut pꝫ ipſo facto ꝑ ſubſcriptōes. vix.n. poſſent eſſe ſimiles. Qd̓ ſinguli ſubſcribere debeant. probat̉. C. qui teſta. fa. poſ. hac conſultiſſima. ſꝫ reprobatū fuit hͦ inſtrumentū. ex eo ꝙ

habebat raſuras ī loco ſuſpecto. ⁊ ꝙ falſū videbat̉. qꝛ ſcriptū aliud fuit exhibitū quod fuit eadē manu ꝯfectū ⁊ conſcriptū. ⁊ ideo non fuit illi inſtrumento habita fides. ſic. sͣ. de excep. cum venerabilis. a ¶ Irritam ⁊ inanē. Ex hoc pꝫ. ꝙ licet ſententia ꝑ falſa inſtrumēta lata nulla eſt. interim tn̄ ꝙͣdiu non ꝯſtet de hoc habetur aliqͣ. sͣ. de fide inſtru. accepi pimus. vbi de hoc. b ¶ Preſcripſiſſet. ſi allegaſſet preſcrip tionē noīe romane eccleſie. sͣ. d̓ p̄ſcrip. cū ex officij. c ¶ Cuꝫ ipſi de hac ſed tantū de liberta te ab epiſcopo ꝯceſ ſa que non valuit. ⁊ ita pꝫ. ꝙ licet ſentētia iudicis retracte tur. nō eſt preſumēdum propterea cō tra ipſum. ꝙ aliꝗd fecerit fraudulent̓ niſi in contrarium probaretur. ij. q. vi hoc etiam placuit. d ¶ Ad ius ꝓfeſſio nis.i. ad ius obedientie uel fidelitatiſ qd̓ eſt ꝯͣriuꝫ liberta ti. sͣ. d̓ ſimo. ne dei. e ¶ In ceteris.ſ. q ad expenſas ⁊ in re ſtitutione maraba nitoruꝫ ⁊ in reſtitu tione eccleſiaruꝫ. ⁊ ſic ſententia ꝓ par te tenet ⁊ pro parte reuocatur. ſic ſupra de teſta. rainutius. ⁊. c. rainaldus. Ccedentibus. Lp xl. ānos. ⁊ ſic pꝫ ꝙˡ cōtra priuilegium preſcribit̉. ar. contra. xxv. q. ij. c. i. ⁊. ij. vbi dicit̉ ꝙ pͥ uilegia eccleſiaruꝫ ⁊ monaſteriū cunctis temporibꝰ inui olata ꝑmaneant ſꝫ illud loquit̉ de alio pͥuilegio. qd̓ potiuſ ꝑtinet ad libertatē ⁊ immunitatē eccle ſiarū de generalibꝰ ſtatutiſ. quibꝰ eccle ſia regit̉. ⁊ illa inte merata ſemꝑ erunt Itē videtur ꝙ vni co actu ꝑdatur pri uilegiū. C. de pac. int̉ emp. ⁊ vendi. l. cōmiſſorie. ⁊. C. de iure do. impe. l. ij. De hoc plene di ctū eſt. sͣ. de conſti. cum acceſſiſſent. Preterea ad hoc ut perdatur priuilegi um. ſufficit ꝙ per xxx. an. nō ſit vſus priuilegio. sͣ. e. ſi de terra. ⁊ hic dicit de quadraginta. Ad hͦ dixerunt quidā ꝙ etiā vnico actu perditur hoc priuilegium. ſed reſpondetur de quadraginta ⁊ ibi de triginta. quia ſic de facto accidit. ſi. ff. de peti. here. item ve niunt.§. aptanda. ⁊ hoc probare voluerunt. vnde audiendi erāt. sͣ de reſti. ſpolia. c. i. ⁊. ff. de probationibꝰ. circa eū. ⁊ ſic vnico actu ꝑ ditur priuilegium ⁊ redit res ad ius cōmune. ſi. ff. de pac. ſi vnus.§ ꝙ ſi non totū. ff. de adimen. le. l. iiij. que continuatur precedenti. et xxxv. di. ab exordio. Ad hanc ſolutionem ꝯſueuit diſtingui priuile gium aūt datur ad agendum aūt excipiendum ⁊cͣ. quere hanc di ſtinctionem de conſtitutio. cum acceſſiſſent. ſed hoc non credo ꝙ hoc priuilegium vnico actu tollatur. argumentuꝫ ad hoc. C. de exfuiſſe ſingulis ſubſcribentium manibus adnotatas: ſcriptum autem quod uobis exhibitum fuerat: nec raſura pretēdere nec eē uarijs ſub ſcriptionū manibus uariatuꝫ ſed a primo ad ultimū eadem manu con ſcriptum. libertateꝫ ab ipſo epiſco pō conceſſaꝫ per extorſionē irritā decernimus ⁊ inanem: ſuper hoc ſententiam delegatorum iudicum confirmantes. Quia uero euiden ter agnouimus ex priuilegijs ante dictos predeceſſores noſtros eccleſie ſancte crucis libertatiſ priui legium indulſiſſe: ⁊ ꝙ ea in poſſeſſi on tamdiu fuerat libertatis: ꝙ alijs etiam ceſſantibus preſcripſiſſet: libertatem ei a predeceſ. nr̄is indultam auctoritate ap. confirma mus: tibi ſuper hoc ſilentium imponentes. Super hoc autem ī nul lo ſentētie delegatoꝝ iudicum derogamus: cūᶜ ipſi de hac nō cogno uerint libertate: ⁊ infra. Cunqꝫ libertatē a predeceſſoribus noſtris indultā monaſterio confirmamus ad ius profeſſionis: quod eſt con trarium libertati: monaſteriuꝫ de cernimus non teneri: non derogātes iudicibus delegatis: quibus li bertatis priuilegia nō fuerāt preſe tata. in ceterisᶜ auteꝫ latam a predi ctis iudicibus ſnīaꝫ pro colūbriē. eccleſia confirmamus. ¶ Dē epō ⁊ magr̄o. g. lemonicen̄. Ccedentibus ad preſentiam noſtraꝫ abbatis ⁊ conuentus naugiacen̄. ex una parte: ⁊ tēplario ruꝫ de tocen. ex altera procuratori bus procurator monachoruꝫ propoſuit: ꝙ cum decimas terrarū de ſarcole diu quiete poſſederint: antequam ad templarioꝝ dominiuꝫ perueniſſent: ⁊ poſtquā templarij terras acquiſiere predictas decimas earūdem per. xl. an. ⁊ āplius pacifice poſſediſſent: nunc eis ipſa ſubtrahere nonuerentur: ⁊ infra. Diſ. u. mandamuſ quatenus ſi ab bas ⁊ monachi ſufficienter oſtēde rīt: ꝙ a templarijs decimas de ter ris predictis per. xl. ānos ꝯtinua ꝑceperint ſine lite uoſ ad preſtatio nē ipſaꝝ tēplarios ꝯpellatis. Cuꝫ enī tēpore cōtra indulta priuilegia cuſa. tuto. voluntarie. ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cleri. aut̉. preſbyteros. ⁊ credo ſtandum huic decretali. ⁊ valebit priuilegium iſtud. niſi probetur ꝙ quadraginta annis non ſunt vſi priuilegio ſoluendo decimas quiete. arg. opti. sͣ. de preſcrip. cum nobis. ⁊ ita perditur priuilegium eodem tempore quo ⁊ ſcribitur cōtra ius cōmune. vnde continue debent iſti probare perceptioneꝫ decimarū quo libet anno. vt dicit littera. vn de iſti ſi vellent probare int̓ ruptionem ⁊ poſſent. admit terentur. uel per retentioneꝫ decimarum uel etiam per lit. conteſta. factam. ⁊ hic indi cant verba illa continue per ceperint ſine lite. ⁊ ita quod dicitur. sͣ. e. ſi de terra de. xx. an. nō tenet. ut. sͣ. de prſcrip. ad audientiam. ⁊. c. illud. g ¶ Renunciaſſe. tacite. sͣ. eo. ſi de terra. vbi de hoc. ſupre de his que fiunt a maio. par. ca. ex ore. sͣ. de offr. dele. gra tum. Sed nunquid talis re nunciatio poſſet ei obijci ab alijs quibus decimas nō ſoluunt? ar. ꝙ ſic. sͣ. de conſti. cū acceſſiſſent. sͣ. de preben. pro illorum. Sed hoc non credo ꝙ propter hoc perdant priui legium quo ad alios. ſed de priuilegio tantuꝫ detrahitur sͣ. eo. ſi de terra. Um capella inquantuꝫ exempti quod colligituꝫ ex forma ipſius priuilegij.. sͣ. e. porro. ⁊. c. recepimus. Ex hac decre. ſoluitur queſtio d̓ abbate qui acquiſiuit priuile gium. ꝙ monaſterium ſuum eſſet exemptum cū omnibuſ capellis. tempore ſucceden te acquiſiuit capellas quas cō tendit eodem priuilegio reti nere epiſcopo loci contradi cente. Et eſt diſtinguendum per hanc decre. vtrum acqui rat nouas capellas prioribus acceſſorias an que habeāt ſe principaliter ab illis omnino ſegregate. in primo caſu par ticipant eodem pͥuilegio. ī ſe cūdo caſu n̄. ar. ff. d̓ li. le. l. ult. §. caio. ff. de le. iij. vxori. i. re ſponſo. ⁊. l. cū quis. in fi. Ar. contra. ff. de verbo. obli. cum ſtipulamur. huic decre. contra videtur. xvi. q. i. frater no ſter. ⁊ xij. q. ij. cognouimus. quia vna ⁊ eadem res nō de bet duplici iure cenſeri. ⁊ sͣ de deci. cum in tua. Sic eniꝫ videtur ꝙ iſti ſint partim liberi partim. ſerui. quod eſt ꝯ illud. ff. de ſta. li. ſi duobus. Sed non obſtant. quia quan tum ad capellam iſtam ſunt liberi ab epiſcopo ⁊ in his q̄ ſpectant ad ipſam. in his in quibus ſubſunt epiſcopo nō ſunt exempti. ⁊ diuerſo iure cēſetur quo ad diuerſa nō ad idem ſicut poteſt habere ꝗs plura domicilia. sͣ. de fo. com pe. ex parte. et quo ad vnum forum poteſt cenſeri vno iure. ⁊ quo ad aliud alio. ⁊ ſic tenetur vtriqꝫ. ⁊ eſt ſi sͣ. de maio. ⁊ obe. per tuas. ⁊. jͣ. c. proxi. in fi. ⁊ ſic exemptus ſeu priuilegiatus poteſt iudicari ab epiſcopo loci. ſed non in his in quibus exemptus uel priui legiatus eſt. niſi prout dicitur. sͣ. e. tuarum. in fi. Xore. rectiſſima. cum ius faciat quo ad omnes qui ſimiliter iudicare te nentur. sͣ. de re iudi. in cauſis. ⁊ ideo cum multa prouidētia ⁊ deliberatione eſt promulganda. xxxv. q. ix. apoſtolice. ⁊. c. ſententiam. in fi. k ¶ Nulli parcat. vbi ſcandalum non timetur. alias detrahere debet ſe verita ti. l. di. ut conſtitueretur. ⁊. xliiij. di. cōmeſſationes. ⁊. xxiij. q. iiij. non poteſt. ⁊.sͣ. de no. ope. nunc. cum ex iniuncto. decimas ſoluerint: eis renūciaſſe tacite preſumuntur. Quod ſi in ꝓ batione defecerint: ab ipſorum im petitiōe templarios abſoluatis ip ſis ſuper hoc ſilentium perpetuuꝫ imponentes. ¶ Dē epō lingon̄. Um capella ducis burgūdie gaudere dicat̉ huiuſmodi pri uilegio: ꝙ nullus archiepiſcopus uel epiſcopus in perſonas canonicorum eiuſdē capelle ſuſpenſionis uel excōicationis aūt interdicti ſen tentias audeat promulgare: quidā capelle ſupradicte canōici qui par rochiales eccleſias a te tenent: oc caſione priuilegij prelibati in his etiam quarum iuriſdictio ad te ꝑti net: ita ſe dicunt exemptos: ut quā tūcūqꝫ grauiter interdum excedāt tue correctioni recuſant ⁊ ſententie ſubiacere. Quocirca mādāmus: quatenus īquātū exempti ſūt eiuſ dem rōne capelle apoſtolicis priuilegijs deferas reuerenter. ſed in quantum ratione parrochialiū eccleſiarū uel alias iuriſdictiōeꝫ tuā reſpicere dinoſcūtur: officij tui de bitū in eoſdem libere ꝓſequaris. ¶ Dē abbati ⁊ fratribus euaſin̄: cenopij. X ore ſedentis in throno pro cedit gladius bis acutuſ. quo niā ex ore ro. pō. rectiſſimaª debet exire ſnīa: que contra iuſticiā nulli parcat̉: ſed reddatunicuiqꝫ quod ſuūⁱ eſt. Cum igit̉ inter uos ⁊ uui. goren̄. epūm ſuper monaſterij ue ſtri ſubiectione ac libertate contro uerſia uerteretur: mōaſterij ueſtri propoſuit procurator: ꝙ idem mo naſteriū ab ipſa ſui fundatione libe rum extitit ⁊ exemptum: ⁊ ad hoc probandum priuilegia predeceſſo rū noſtroꝝ inducens unum ꝯſtan tini ⁊ alterum alexandri necnon in dulgentias cle. ⁊ cel. quorum uſuꝫ continuū a longis retro tēporibus per depoſitiones teſtium oſtendere nitebantur: ⁊ infra. Porro ī pri uilegio conſtant. quoddam conti. neri proſpicitur: per quod ideꝫ ce nobium uidetur ad iuriſdictioneꝫ epiſcopi pertinere: uidelicet ꝙ ab bas eiuſdem primum locum poſt uuigorien̄. preſulē ſemꝑ obtineat.

in prin. ⁊ ſummū bonū eſt in rebus iuſticiā colere. xij. q. ij. cū deuotiſſimā. e ¶ Ad ſynodū epiſcopalē. cū iuſta cauſa extiterit. xviij. di. ep̄us. ij. f ¶ Recipere ac ſeruare. xviij. di. decernimus. g ¶ Aliqua de ſuis. Arg. ꝙ quando hec dictio quia: uel hec dictio ſicut ponitur in priuilegio ꝙ per hoc ponitur aliquid. alias nihil eſſet. arg. jͣ. de verb. ſi gni. c. abbate. ⁊. jͣ. eo. in his. ⁊ ff. de condi. ⁊ demon. quibuſ diebuſ.§. dominus. ff. de leg i. ſi ſeruus.§. ſi ſeruꝰ. ⁊.§. qui quinqꝫ. ⁊. l. ſi ſit.§. i. et. C. de fal. ca. adiecta. l. ij. Arg. con tra ꝙ potius intelligitur con ditionaliter. ff. de cōtrahen. emptio. ſi quis fundum. ⁊. l. ſi debitor. in fi. io. h ¶ Preſcriptio. in his ſcilicꝫ que per priuilegiuꝫ nō erant exempta in quibus obtinet e piſcopꝰ ut infra ſequitur. Et ſic eſt arg. ꝙ abbas poteſt p̄ ſcribere ius cōmune in capel lis cōtra epiſcopū in his que poteſt poſſidere. sͣ. de p̄ſcrip. auditis. i ¶ Que non probantur. ergo licet quis probet exemptionē capitis. non ideo probauit ex emptionē membrorum. arg. sͣ. c. proxi. Arg. contra. quia totum ⁊ pars debent eodem iure cenſeri. xij. diſ. c. i. ⁊. ij. et xij. q. ij. cognouimus. ⁊. ij. q. vij. ſi quis epiſcopus. ⁊. ff. ꝓ derelcto. an pars. k ¶ Tenetur. Et ſic eſt arg. ꝙ aliquis poteſt eſſe vaſallus multorū. ſicut iſte abbas ſub eſt pape ⁊ epiſcopo pro capel lis. ut. sͣ. c. proxi. ff. de ope. li. ber. l. duorum. X parte. declarant̉. ſic C Is. e. recepimus. et. sͣ. de ma. ⁊ obe. per tuas. m ¶ Subtrahūtur. ſic ergo ta lis protectio inutilis eſt. ſicut cōfirmatio in forma cōmuni de qua dicit. sͣ. de conceſ. pre ben. quia diuerſitatem. Ad quid ergo impetrantur? quia ſolet plus timeri quod ſpecia liter pollicetur ꝙͣ quod gene raliter impetrat̉. sͣ. de heret. ſi aduerſus. ⁊. xxiij. di. c. ꝙͣq̄ a Aſtoralis. contineatur expreſſum. Arg. ꝙ pri uilegium ſemper intelligitur conceſſum ſine leſione alteri us. sͣ. de offi. ordi. licet. ⁊ sͣ. d̓ vſu pal. ex tuaruꝫ sͣ. de eccle edi. cuꝫ dicat apoſtolus. ⁊. c. ad audientiā. ij. ⁊. C. de inoſ fi. teſta. ſi quando. ar. sͣ. e. pa rentibus. b ¶ Incōſulto. ſic licet lex cōcedat libertatē ſeruo vindicā ti necē domini a iudice tn̄ dā da eſt. C. pro qui. ca. ſer. accipi. premi. liber. l. i. c ¶ In poſſeſſionē. quā nūqͣ habuerunt. ⁊ hoc ideo. quia nemo ſua auctoritate rem ſu am accipere debet. C. vnde vi. ſi quis in tantaꝫ. et. xvi. q. vi. placuit. ⁊. C. d̓ acqui. poſ. improba. ff. de acquir. poſſ. ſi ex ſtipulatione. ſecus ſi poſſe ſſionē habuiſſet. sͣ. de reſtitu. ſpo. cū veniſſent. d ¶ Indulgentiā. Si de duabus ſeruitutibꝰ altera remit tatur alia remanet in ſuo ſtatu. ff. de ſerui. vrba. pre. ſi domus tua. ⁊ sͣ. de vſu pallij. ex tuaruꝫ. ita hͨ. nec hmōi generali cōceſſione cōceditur qd̓ ſpecialiter nō fuiſſet cōceſſurus. ff. de pecul. qui peculij. ff. de pigno. deniqꝫ. ⁊. l. obligatō unde cū locū ipſū obtinere nō poſ ſit in generali conci. neqꝫ in ꝓuin ciali: quoniam abſonuꝫ eſſet: ut ab bas primus poſt illum ſuper illos epiſcopos reſideret. relīquitur er go ꝙ locum illum in epiſcopali ſy nodo intelligatur haber̄: quare te netur ad ſynodumᵉ epiſcopaleꝫ ac cedere: ac per hoc ipſius ſtatuta re cipereʳ ac ſeruare. in priuilegio ue ro alexandri pape quoddam aliud continetur: per quod dioceſanus epiſcopus in eodem cenobio iuriſ dictionem ſuaꝫ ⁊ ſi non ī omnibus in quibuſdam tamen retinuiſſe uidetur: cū in illo dicatur: ꝙ uuigori en̄. epiſcopi ab eiuſdem loci fratri bus aliquid iniuſte non exigāt: ſed his tantū contenti permaneāt que predeceſſores eorum anteceſſori. bus ſuis conſtat rationabiliter im pendiſſe. unde conſtat ꝙ abbates epiſcopis aliquaᵍ de ſuis exhibere tenerentur. Nos igitur his ⁊ alijſ diligēter auditis: cum a neutra ꝑte ſit probata preſcriptio: ſententiali ter diffinimus: ꝙ euaſen̄. cenobiū liberum eſt in capite tanquam ab epiſcopali iuriſdictiōe prorſus exē ptum ⁊ ſoli ro. ec. ſubiectum. tutela tamen ipſius cantuar̄. archiepō reſeruata. in membris autem que non probanturʳ exempta dioc. epc̄ ipſum ſubiacere decernimus propter quod abbas ad ſynodum eiuſ debet acceder̄: primūqꝫ locū poſt uuigoren̄. epiſcopum obtinere. ꝓ ipſis quoqꝫ mēbris non exemptis ideꝫ abbas tenetur uuigoren. epi ſcopo exhibere reuerētiā obſequi um ⁊ honorem: quibus uuigorē. epiſcopus ſibi competēter exhibi tis debet manere contentus. ¶Dem auſonē epō. x parte tua fuit queſituꝫ: utꝝ clerici ⁊ laici qui litteras protecti onis oſtendunt: in quibus ꝑſone ſunt nomine cum omnibus re bus ſuis ſub apoſtolica protectiōe conſiſtere declarāturˡ: a iuriſdictio ne epiſcopi dioceſani ſunt exempti Nos autē. t. r. ꝙ ꝑ litteras huiuſmodi ab epiſcoporum ſuorū ptāte minime ſubtrahūtur. ¶ Dem elidē. epō. Aſtoralis officij: ⁊ infra. In terrogaſti utrum uiri religio ſi quibus a ſe. apo. eſt indultuꝫ: ut eccleſias ſuas in ꝓprios uſus poſ ſint conuerter̄ decedentibꝰ ꝑſonis eaꝝ liceat auctoritate propria poſſeſſionem earundem intrare uel ꝑ dioc. epiſcopuꝫ in ipſa ſunt potius inducendi. Ad quod. r. niſi forte ī dulgentia ſummi pontificis id cōtineaturª expreſſum: ſuo epiſcopo ī conſultoº in poſſeſſionem ipſarum eis non eſt licitum introire: quia ꝑ indulgentiamº huiuſmodi epiſco ꝑali iuri non credimus derogari. ¶ Dem epō ⁊ capitulo tripol. Etiſtis per ſe. apo. edoceri: utrum cum propter hoſpitala rios uel templarios ciuitas ueſtra generali ſupponitur interdicto: eiſ dem non ſeruantibus uos illud te neamini obſeruare. Ad quod duximus reſpondendū. ꝙ illoruꝫ exceſſus uobis non prebet licentiam excedendi. Sꝫ ſi prefati hoſpitala rij uel tēplarij priuilegioꝝ ſuoꝝ fines ceſſerīt uiolādo temere īterdi ctum quod pro eis fuerat promul. gatum: ne uideanturde aliorum fle tu ridereᵉ: uos in penam preſum. ptionis eoruꝫ quamdiuʳ ipſi uiola uerint interdictum de noſtra licen tia celebretisᵍ. ¶Dem. Uoniam per confeſſioneꝫ cō ſtat partis aduerſe: ꝙ nephe ſinus epiſcopus ius epiſcopale ꝑcipit in eccleſia ſancti baſilij de flage. credimus: ꝙ non obſtante illo capitulo priuilegij quod monaſte/ rio eſt indultum: ut nullus epiſcopus eccleſias utroqꝫ iur̄ʰ illi ſubie ctas interdicto ſupponere uel mo nachum ſeu clericum eiuſdem mo naſterij ſynodareⁱ uel excōmunica re preſumat: prefatus epiſcopꝰ poſ ſit interdicere dictam eccleſiā ⁊ ex cōmunicare monachum ſeu clericum ueſtrum ad eius regimen deputatum: cum alterutrum de iure fuerit faciendum. quoniam illud capituluꝫ eſſe intelligenduꝫ uidet̉ de mōachis aut clericis in ipſo mo naſterio ꝑmanētibusᵇ uel ad eccle ſias deſtinataſ utroqꝫ iure ſibi ſub iectas. ¶Deꝫ londonē. archie piſcopo. ap. ſe. legato. Uia circa: ⁊ īfra. Queſiuiſti utꝝ moachi oīuꝫ ſcōꝝ priuilegiū p̄ deceſſoris tui ſuꝑ epālibꝰᵐ decimi retinēdis īdultū extēder̄ ualeāt ad poſſeſſiōes acꝗſitaſ ⁊ poſtmodū ac q̄rēdas. Suꝑ quo tale damꝰ rn̄ſū: ꝙ ſi decimaꝝ illaꝝ r̄miſſio ſc̄a exti tit: ẜm canōicasⁿ ſāctiōes predeceſ ſor tuꝰ īdefiniteº dͣcimaſ epāles mo naſterio r̄mittēdo cū nihil exceꝑit ⁊ potuerit excepiſſe ac ī bn̄ficijſq ple niſſima ſit īterp̄tatio adhibēda nec dēat una eadēqꝫ ſubſtātia diuerſo iur̄ cenſeri: ītellexiſſe vr̄ nō ſolū de

ſig. olim. ff. de conſti. prin. l. vlt. r ¶ Sed futuri. Arg. ꝙ in pͥuilegijs verbū generale ⁊ indefinite ꝓ latu ad futuꝝ extendit̉. xii. q. ii. cognouimus. ⁊ sͣ. de deci. ex ꝑte. et C. que res pig. ob. poſ. l. vlt. ff. de ſerui. vr. pre. ſi ſeruitus. Ar. ꝯͣ. sͣ. de cen. ꝙͣto. ⁊.sͣ. d̓ deci. cū in tua. ⁊ sͣ. eo. cū capella. ff. de ꝯͣhē. emp. ī lege. ⁊. l. rutilia pol la. ff. de dā. infec. dā ni.§. ſi is qui. Sed hic iō ꝯͣ dantē fit interp̄tatio: ne excogi tata fraude ſue ob uiet libertati. xvi. q. ii. c. i. C. de dona. ſi quis argentū.§. vlt. ſecꝰ vbi certa verba ponūt̉: ī eo caſu nō extendit̉ ad alia: ſed ita ſeruandū ē pͥuile giū: quatenꝰ tenor priuilegij ſe extēdit sͣ. e. porro. ⁊. c. rece pimus. ſꝫ vbi verbū generale ponit̉ ad oīa appellatiua extē ditur. ſic. sͣ. de deci. ex multiplici. Si āt eque pōt retorqueri ad ius commune ſi cut ad priuilegium potius videt̉ inter pretatio facienda ſe cundum ius ꝙͣ ſecū dum priuilegiuꝫ. sͣ. de conſue. cum dilectus. ⁊ ut nemini ſit oneroſa. arg. sͣ. d̓ te ſti. cum tu. ⁊ ut non ſit captōſa. ff. d̓ reg. iur. quotiens. ⁊ con tra illum potius interpretatio dꝫ fieri qui potuit legem aꝑ tiꝰ dicere. ff. de pac. veteribus. ⁊. ff. de ꝯͣ hē. emp. labeo. ⁊ ut fiat ſecundum com munem modum lo quendi. sͣ. de ſpon. ex litteris. nā cōſue tudo interpretatur voceꝫ. jͣ. de ver. ſig. abbate. ⁊ ſemper in tutiorem partem fit interpretatio. sͣ. de ſpon. iuuenis. jͣ. de reg. in. c. ii. ſi enim neutra eſſet tutior in benigniorem. ix. di. c. vlt. ff. d̓ re. du. cum in teſtamento. Ioan. a Ntiqua. renouantes. x. xu. di. renouantes. b ¶ Alexādrina ſe cundum.ſ. poſt con ſtantinopolitanam: ⁊ conſtantinopolitana primum poſt romanaꝫ. olim vero alexandrina fuit prima poſt romanam. ut. xxii. di. reno uantes ⁊ ſic priuata fuit iure ſuo ſine culpa: quod eſſe non debet re gulariter. sͣ. de conſti. cognoſcentes. ⁊ sͣ. de eo qui cog. conſangui. vxo. ſue. diſcretionem. ⁊. c. vlt. ⁊. xvi. q. vlt. inuentum. ⁊. lvi. di. ſatis peruerſum. ſed hoc tamen non fit ſine cauſa. sͣ. ut lite non ꝯteſ. quo niam.§. ii. quod fit pluribus modis. vnde verſus. Paupertas odiū vicium fauor ſcelus ⁊ ordo. Perſonas ſpoliant ⁊ loca iure ſuo. vnd̓ propter paupertatē vniuntur due eccleſie: ut vnus ſit ſacerdos vtri uſqꝫ. x. q. iii. vnio. cum vtraqꝫ conſueuit ſuum habere proprium. ꝓ pter odium: ut. lxx. di. neminem. xxvi. q. vii. decernimus. ꝓpter vicium: ut. sͣ. d̓ cleri. egro. tua. propter fauorē ut hic. ⁊ xxii. di. renouā tes. ⁊ ꝓpter vim ſeu fauorem conſecrationis. xiii. q. vi. comperimꝰ. quādoqꝫ etiā fauore religionis. sͣ. de ec. edi. ad audientiam. ꝓpter ſcelus etiā puniuntur illi qui nō peccauerunt. xxv. q. ii. ita nos. pro pter ordinē priuat̉ dominus ſeruo ſuo. liiii. di. ex antiquis. ⁊. c. frequens. qn̄doqꝫ ꝓpt̓ defectū ſacramēti. xxxiiii. di. ſi cuiꝰ. ⁊. c. lector. decimis poſſeſſionū illiꝰ tꝑis ſꝫ fu turi. Dem ī concilio gen̄. Ntiqua patriarchaliū ſediū priuilegia renouātesª ſancta uniuerſali ſynodo approbāte ſanci cimꝰ ut poſt ro. ec. que diſponente dn̄o ſuꝑ oēs alias ordinarie poteſtatis obtinet prīcipatū: utpote mi uniuerſoꝝ chriſti fideliū ⁊ magr̄a ꝯſtantinopolitana primū alexādri naͣº. ſecūdū antiochena. tertiū hie roſolymitana: quartū locū obtine ant ſeruata cuilibet propria dignitate: ita ꝙ poſtquā antiſtites eaꝝ a ro. pon. receperint palliuꝫ: quod ē plenitudinis officij pontificalis in ſigne: preſtito ſibi fidelitatis ⁊ obe diētie iuramēto licēt̉ ⁊ ipſi ſuis ſuffraganeis palliū largiātur: recipiē tes ꝓ ſe profeſſionē canonicā: ⁊ ꝓ ro. ecc. ſpōſionē obediētie ab eiſdē dn̄ice uero crucis uexillū ante ſe fa ciant vbiqꝫ deferri: niſi in urbeᵉ rō mana: ⁊ ubicūqꝫ ſummus pontifex preſens extiterit aūt eiꝰ legatꝰ utēs īſignijs apoſtolice dignitatis. In omnibꝰ āt ꝓuincijs eorūdeꝫ iuriſ dictioni ſubiectis ad eos cū neceſ ſe fuerit: ꝓuocetur: ſaluiſ appellati onibꝰ ad ſe. ap. īterpoſitis: quibuſ ē ab omnibusʳ humiliter deferēdū ¶ Dem in eodem. T priuilegia que ꝗbuſdā reli gioſis ro. exceſſit ec. permaneant inconcuſſa: quedā in eiſdem duximus declaranda. ne minus ſa ne intellectaᵍ pertrahantur ad abu ſum: ꝓpter quē poſſint merito re uocari: qꝛ priuilegiū meretur amit tere qui cōmiſſa ſibi abutitur pōte ſtate. Sane quibuſdā regularibuſ ap. ſe. īdulſit ut his qui fraternitatē eoꝝ aſſumpſerint. ſi forſan eccleſie ad quas pertinent a diuinis officiis fuerīt īterdicte: ipſoſqꝫ mori cō tigerit ſepultura eccleſiaſtica nō ne getur: niſi excōmunicati uel nomi natī fuerint īterdicti. ſuos quoque cōfratres quos eccleſiaruꝫ prelati apud eccleſias ſuas nō permiſerint c ¶ Obedientie. Sic ego patriarche ⁊ illi qui nullo medio ſubſunt domino pape: iurāt ei fidelitatē ⁊ obedientiā: ut hic dicit. ⁊ sͣ. de iureiu. ego enim ſic. ⁊ ſuffraganei ſuo metropolitano obedientiam ⁊ reuerentiam preſtare debēt ſecundum ꝙ iſti preſtant pape. sͣ. de ma. ⁊ obe. dilecti. d ¶ Profeſſionē.i. ⁊ obedientiā ⁊ reuerentiam. sͣ. de ſimo. ne dei eccleſia. ad quam non tenentur exempti ep̄o dioc. cum illud ſit contra rium libertati. sͣ. e. cum olim. ii. in fi. ber. e ¶ Niſi in vrbe. arg. ꝙ minor non pōt exercere iuriſdic tionem preſente maiore. xxi. di. deniqꝫ. ⁊. xcv. di. p̄ſbyter. ff. de offi. procon. l. vlt. ⁊ sͣ. de offi. leg. volentes. Ar. ꝯͣ. xcv. di. ecce. ⁊. xi. q. i. peruenit. C. de dona. in hac ſacratiſſima. f ¶ Ab oībus. Hoc ē priuile giuꝫ apoſtolice ſedis: ut omiſ ſis omnibus poſſit appellari ad ipſaꝫ: ut hic innuitur. ⁊. ii. q. vi. ad romanā. Sic etiā in telligitur quod dicit imꝑator: habet ſimilia priuilegia cū ro mana eccleſia. in auten. de ec cle. titu. in principio. coll. ix. ⁊ lxv. di. mos antiquus. g ¶T priuilegia. ītellecta. qui malicioſe priuilegiū prin cipis īterpretat̉: infamis effi cit̉. C. de legi. ⁊ conſti. l. ii. h ¶ Non negetur. ex hoc lo co patet: ꝙ tꝑe interdicti de negat̉ eccleſiaſtica ſepultura: exquo ꝑ priuilegiū iſtis cōce ditur.sͣ. eo. cuꝫ ⁊ plantare.§ quid ſi liber. i ¶ Mutato habitu ſeculari. ita ꝙ habitus illoſ diſtinguat ab habitu ſeculari: lꝫ ex toto nō habeant habitū monacha lē. ar. xxxiii. q. i. qd̓ deo pari. ⁊ talis largo mō eccleſiaſtica perſona cenſet̉. xxvii. q. i. ut lex. ⁊. xii. q. i. duo. k ¶ Pro duobus. quid ſi me dietatē bonoꝝ darēt: nunꝗd dicendi ſunt fratres? nō: niſi maiorē ꝑtem. arg. ff. de cōtra hen. emp. in modicis. qd̓ nō credo etiā ſi darent totuꝫ: dū tamen nō ſe reddāt: qꝛ res et nō perſona ſunt acceſſorie. b. l ¶ In āno. Sic pꝫ ꝙ ī eccle ſia interdicta celebrat ⁊ cano nice: qꝛ tūc d̓ ſpāli priuilegio relaxatū eſt interdictū ⁊ non ſublatum. vnde idem interdi ctum manet: non nouum cre atur. arg. ff. de precario. ſed ſi manente. ⁊. xxiiii. q. i. achatius. ⁊. xii. di. preceptis. Sed videtur potius: ut dixit vin ꝙ interdictum non relaxet̉: ſed in eccleſia interdicta cele bratur de licentia pape. sͣ. eo. petiſtis. in fi. nec tunc committitur contra interdictum. Sic aliquis poteſt p̄ dicare ⁊ loqui excommunicatis: de his que pertinent ad correctionem eorū: nec incidit in excommunicationem. jͣ. de ſen. excom. reſponſo. ⁊. c. cum volū tate in prin. ⁊ ſemel tantum in anno hoc eis licet ⁊ non pluries: ut hic patet. Sed ſi per centum annos ſtetiſſent: ꝙ non veniſſent ad eccleſiam iſtam que ſepe fuit interdicta: nunquid preſcribitur contra illos? videtur ꝙ ſic. sͣ. eo. ac. cedentibus. vbi iſti templarii perdunt iſtud priuilegium: quia nō ſunt vſi iſto ſpacio. xl. ann. arg. ff. de nundi. l. i. Sed contra credo in caſu iſto quia non no cet eis. Sed nunquid de auctoritate epiſcopi poſſet aliquis celebrare in eccle ſia interdicta ab epiſcopo? videtur ꝙ ſic eadem ratione. de hoc dixi. ſupra de aꝑ. ad hec. m ¶ Pluraliter. Noͣ ꝙ pluralis locutio non ſemper infert ſuos ſingulares. ſic i. di. omnes leges. ſic. sͣ. de app. ſignificauit. sͣ. de prebē. cum iam dudū. ſic. ii. q. i. in primis. ibi alij accuſatores. ff. de condi. ⁊ demon. falſa.§. ſi quis legaue rit. ⁊. ff. de ſta. ho. ſūma. Arg. ꝯͣ. sͣ. d̓ reſcrip. olim. de hoc plura arg. inuenies. sͣ. de reſcrip. c. ii. n ¶q Uod nonnullis. commune terre. interpretationem huius verbi hēs. jͣ. G ſepeliri: niſi excōmunicati uel īterdicti fuerint nominatī: ipſi ad eccle ſias ſuaſdeferāt tumulādos. Hoc aūt de illis cōfratribꝰ ītelligimus: uel qui adhuc manentes in ſeculo eoruꝫ ordini. ſunt oblati mutatoˡ ha bitu ſeculari: vel eis qui ſua bona dederāt īter uiuos reteto ſibi quā diu in hoc ſeculo vixerīt uſufructu qui tn̄ ſepeliāt̉ apud ipſoꝝ regula riū uel alioꝝ n̄ īterdictas eccleſias in quibus elegerīt ſepulturaꝫ ne ſi de quibuſlibet ipſoꝝ fraternitateꝫ aſſumētibus fuerit ītellectū ꝓ duo bus aut tribus denarijs annuatim ſibi collatis diſſoluatur pariter ⁊ ui leſcat eccleſiaſtica diſciplina: certā tn̄ ⁊ ipſi remiſſionē obtineāt ab ap ſibi ſede conceſſam. Illud ēt quod huiuſmodi regularibꝰ ē īdultū: ut ſi qui fratrū ſuorum qui ab eis miſ ſi fuerint ad recipiēdas fraternitates ſiue collectas in quanlibet ciui tatem caſtellū uel uicuꝫ aduenerīt ſi forte locus ille a diuinis officijs ſit īterdictus: ī eoꝝ iucundo aduē tu ſemel in anno aperiantur eccleſie: ut excluſis excommunicatis di uina ibidē officia celebrētur: ſic in telligi volumꝰ ꝙ ī eadē ciuitate aut caſtro aūt uilla una tantum eccleſia eiuſdeꝫ ordinis fratribꝰ ſemel: ut dictū ē: aperiatur in anno quia licꝫ pluraliterᵐ dictū ſit: quod ī eoꝝ iu cundo aduētu eccleſie aperiantur non tamē ad eccleſias eiuſdeꝫ loci diuiſim ſed predictoꝝ locoꝝ cōiūctim ſano referenduꝫ ē ītellectu: ne ſi hoc modo ſingulas eiuſdē loci ui ſitarent eccleſias: nimium vilipēdi contingeret ſentētiā īterdicti. Qui uero cōtra declarationes predictaſ quicquaꝫ ſibi uſurpare preſumpſe rint graui ſubiaceant ultioni. Dem in eodem. Uod nonnullis ē religioſis ī dultum in fauorem pontifica lis officij ad epiſcopos extenden tes concedimꝰ: ut cum commune terre interdictuꝫ fuerit: excommu

de verbo. ſig. cum in partibus. o ¶ Quandoqꝫ. ꝑ hoc videt̉ ꝙ ſepius poſſint ꝙͣ ſemel in anno: ut ſit priuile gium epiſcopoꝝ maius ꝙͣ priuilegium precedentis. c. ſed diuerſa ſunt priuile gia epiſcopoꝝ ⁊ illorum. hoc enim intelligit̉ de eccleſiis ſibi ſubiectis. ſed pre cedentes ī eccleſia vna tantū ſemel in āno celebrare poſſunt. ⁊ expone quan doqꝫ.i. quandocūqꝫ: vel dic: ꝙ cum illud priuilegiū gene rale ſit in parrochia alterius ep̄i: poterit ep̄s celebrare ſicut in ſua: ſi aliuſ ep̄s hoc per miſerit. Sed nunquid canonici poſſunt intereſſe cū ep̄o? nō: ita ꝙ celebrēt principalit̓ cū ipſo more ſolito: licet īter ſint ut audiāt ſicut alij extranei qui non ſunt interdicti cū ipſi canonici nō habēt priuile gium: ne ꝑ hoc vileſcat rigor. s. c. ꝓxi. uel pōt exponi: qn̄qꝫ ideſt nō ſemꝑ qꝛ ſi ex tali cele bratione oriret ſcādalum: nō deberent ſemꝑ celebrare: ſed aliqn̄: ita ꝙ nō eēt ſcādalum. p ¶ Cauſā. Hic dicunt quidā: ꝙ illi qui nō deliquerunt nec aliquā caꝫ dederūt ut po neret̉ interdictū: lꝫ forte ī loco interdicto ītereſſe nō debe ant diuinis cū illis qui priuilegiuꝫ hn̄t: tamen extra terrā illam bene poſſunt audire di uina ⁊ ꝑcipere ſacramenta. Credo ꝙ non debeāt admit ti ad aliqua officia vel ſacramēta: ut ipſi ꝑ hoc citius īducant̉ ad ſatiſfaciēdū: ⁊ ut ſnīa magis timeat̉: qꝛ qui ſuſpen ſus uel interdictꝰ eſt ī vna ec cleſia: in oībus eſt interdictꝰ vel ſuſpenſus. hoc exp̄ſſe dr̄ ī textu in glo. iiii. q. v. quiſquis ⁊ arg. bo. ad hoc. jͣ. de peni. et remiſ. qd̓ in te. vbi de hoc no. in fi. ber. q ¶ Iniquuꝫ. Nota occaſio ne iuris ad iniquum diſpēdium trahi non debere. C. de vſucapio. ꝓ emp. eū qui ſic. sͣ. de trāſla. inter corporalia. a contrario ſenſu. ⁊ xlv. di. lꝫ. ¶Uanto. ſola verba. et male certe: qꝛ conſideranda eſt mens potiuſꝙͣ verba. nam verba deſeruiunt intentioni ⁊ non econuerſo. jͣ. d̓ ver. ſigni. intelligentia. ⁊.i. q. i. marchion. ⁊. ff. de legi. et ſena. conſul. ſcire leges. ⁊ potior eſt mens ꝙͣ verbū docentis. ff. de ſupel. le. l. labeo. in fi. ⁊. arg. ff. de fun. inſtruc. l. cū delanionis.§. aſinā. in fi. ⁊ ī teſtamentis cōſiderat̉ mens teſtātis potius ꝙͣ verba. ff. de le. i. l. pe. ⁊ in ꝯͣcti bus potius inſpicit̉ voluntas ꝙͣ verba. C. que res pig. obli. nō poſ. l. pe. ⁊ vlt. ⁊ nō tātum v̓ba edicti ſeruanda ſunt immo ſnīa potius. ff. d̓ legi. ⁊ ſe. cō. ꝯtra legem. hic nō ſeruabant vim ⁊ poteſtatē verboꝝ: ut videt̉: qꝛ indirecte videbā tur excōicari: exquo ſubtrahebat̉ cōmunio alioꝝ ſic iudei excōmunicātur. sͣ. de vſuris. poſt miſerabilē. ⁊. c. quāto. ⁊ sͣ. de iudeis. iudei. ⁊. c. ad hec. ⁊. c. ⁊ ſi iudeos. in fi. ⁊ ſic indirecte faciebāt cōtra priuilegia pape. vnde precipitur ꝗ decetero hoc nō faciant. vbi aūt res dubia eſſet: potius ſeruāda ſunt verba ē dicti. ff. de exerci. l. i.§. ſi is qui. Et ē decre. iſta ꝯͣ ciuitates que quādoqꝫ conſi milia faciunt ꝯͣ eccleſiaſticas perſonas: ⁊ ſic nō violant eccleſiaſticā libertatē. ⁊ tales ſententie nō valebāt nec timende erant: ſed quo ad factuꝫ tantū refertur quia contra priuilegia pape. sͣ. de exceſ. prela. cum ad quorundam. h ¶ Quodāmodo. qͣſi diceret non vere excōmunicabant illos: ſed ſubtrahe bat alioſ ab eoꝝ coīone: ⁊ iō excōicati videbāt̉. qꝛ excōicatio ē a fraterna ſocie tate ſeꝑatio. iii. q. iiii. engeltrudā. ⁊ ſic quodāmodo excommunicabant eoſ. b. c ¶ Iudeoꝝ. ī hoc videntur iudicari iudeoꝝ iudicio: qꝛ eum eccleſia excōica re iudeos nō poſſit: qꝛ nihil ad nos de his qui foris ſūt. ii. q. i. multi. qn̄qꝫ excōicantur xp̄iani communicantes eis: ut. sͣ. dictum ē. ita iſti cum non poſſent iſtos excommunicare. ꝓpter priuilegium excōicabant cōmunicantes eis. d ¶ Maiorē excōmunicationem. Qui eniꝫ ꝑticipat excōicatis: excommuni catus eſt minori excōmunicatione. xi. q. iii. cum excōmunicato. ⁊ sͣ. de excep. a nobis. ſed iſti qui ꝑticipant iſtis monachis in predictis erant excommunica ti excommunicatione maiori: ⁊ ita maiorem excōmunicationem incurrebant ꝙͣ alias participando excommunicatis. e ¶ In fraudē. Et ſic patet ꝙ ſi non poſſunt illos excōmunicare: nihil facer̄ nicatis ⁊ īterdictis excluſis poſſint quādoqꝫº ianuis clauſis ſuppreſſa uoce ⁊ non pulſatis campanis diui na celebrare officia: niſi ⁊ hoc ipſū eis expreſſe fuerit interdictuꝫ. Ue rum hoc illis cōcedimus: qui cau ſamᵖ aliquā nō preſtiterint interdi cto: nec quicqua doli uel fraudis ī geſſerint: tale compendium ad ini quumq diſpendium pertrahentes. Onoriꝰ tertiꝰ archiepiſcopis ⁊ epi ſcopis: ī quoꝝ dioc. monaſteria ⁊ prioratꝰ clumacen̄. monaſterio ſubiecta conſiſtunt. Uanto amplius: ⁊ infra. Sa ne dilecti filij abbas ⁊ cōuen tus clumacen̄. grauē nobis queri. moniā obtulerunt: ꝙ quidam ueſtrum ⁊ ueſtrorum officiales cum ī eos ⁊ ſui ordinis monachos non poſſunt excōicationis ⁊ īterdicti ꝓ ferre ſentētiaſ: eo ꝙ ſuper hoc apo ſtolice ſedis priuilegijs ſunt muni ti: in eos qui molunt ī molendinis uel coquunt ī furnis eoꝝ: quicquid uendendo ſeu emēdo aūt alias eis cōmunicant ſententias proferunt mem oratas: ⁊ ſic apoſtolicoꝝ priuilegiorum non uim ⁊ poteſtatem ſed ſolauerbaª ſeruantes dicti ordi nis monachos quodammodo ex cōmunicāt: dum eis alios cōmuni care non ſinunt: ex quo illud etiaꝫ euenit īconueniēs: ut ipſi monachi quantum ad hoc iudicētur iudicio iudeoꝝᶜ ⁊ qui eis ꝯmunicāt ī predi ctis maiorē excōmunicationem in currāt quā ēt excōmunicatis cōmu nicando fuerīt īcurſuri. Nolentes tur ⁊ alia. sͣ. d̓ ꝓcura. tue. Sic ergo iſti in fraudem priuilegioꝝ non ſunt excōmunicādi: ſicut nec in fraudē canonis aliquid faciendum eſt. sͣ. de cōceſ. prebē. cōſtitutus. nec in fraudem legis. ff. ad mace. l. iiii.§. is aūt. ad fi. Unde nota ꝙ quattuor modis fit fraus legi ſiue canoni. Primo de ꝑſona ad ꝑſona: ut ſi vxor velit donare viro: vel econuerſo: cuꝫ non poſſit. sͣ. de dona. in ter virū ⁊ vxo. c. vl. ſupponit aliā perſo nam cui donat non valet donatio. ff. de dona. īter vi. ⁊ vxo. hac ratione.§. non tantum. xlvi. diſt. ſicut non ſuo. De re ad rem prohibitum eſt: ne filiofamilias pecunia mutuet̉. ſi tamen aliꝗd in frau dē factum fuerit: pu ta dediſti frumentū vel aliud conſimile quod venderet: ut pecuniam haberet fraus fit legi. ff. ad ſenatuſcon. mace. ſꝫ iulianus.§. mutui. alias incipit. item ſi filius. ⁊. l. iiii.§. i. ⁊ ī vſura. xiiii. q. iii. ple riqꝫ. ⁊.i. q. i. ſunt nō nulli. De contractu ad contractū: utputa vxor n̄ poteſt donare viro: ut dictuꝫ eſt vult ei vendere: ut ſic hoc modo poſ ſit donare: nō valet ff. de dona. inter virum ⁊ vxo. ſi ſponſus.§. circa. ſic. xvi. q. iii. ſi ſacerdotes. Item de contractu ad contractum alio tamen modo. quaꝫ. sͣ. ut eum mulier ꝓ alio fideiubere non poſſit: principalē ſe facit debitriceꝫ: hoc non valet quia facit in fraudeꝫ legis. ff. ad ſenatuſcōſ. vell̓. ꝙͣuis.§. ſi cum eſſē. Et ſic patet: ꝙ qui facit in fraudem legis contra ipſam legem videtur facere. ff. de legi. cōtra legem. ⁊. l. ſe. vnde tales ſententie in veritate non tenebāt: ⁊ hoc patet: quia papa non mandauit eos abſolui. f ¶ X parte. foriſfactis. id eſt maleficiis. ſimile verbum habes.sͣ. de preſcriptis. ad audientiam. g ¶ In delicto fuerint deprehenſi. Sed videtur contra: ꝙ licet cle rici in delictis fuerint deprehenſi: non tamen capi vel detineri poſſunt ſine licentia prelatorum ſuorum: nec puniri propter penam ex communicationis. jͣ. de ſen. ex. ut fame. Item contra videtur. jͣ. de ſen. ex. ſi vero. ⁊. c. in audientia. vbi clericus habet priuilegium: ⁊ ſi ſeculariter viuit. sͣ. de vi. ⁊ hone. cleri. c. vlt. Dicas ꝙ non contradi cunt illa quia loquunt̉ in eo caſu: cum certū erat illos eſſe clericos. vnde ſemper retinent priuilegium: niſi poſt trinam admonitioneꝫ fuerint incorrigibiles: ut dicit illa decre. in audientia. hic aūt loquit de his qui ꝑ oīa tanꝙͣ laici in oībus ⁊ ab oībus habebant̉: ut hͨ dr̄: ⁊ malicioſe aſſumebat tonſurā. vel ſi aliquādo fuerant clerici: non conſtabat: ⁊ ſic ipſo facto priuilegio renunciauerunt clericali. ſic. sͣ. de cleri. coniu. c. pe. vnde hic nulla poterat fieri admonitio: ideoqꝫ de fraude vel de malitia ſua cōmodū reportare nō debēt: nec incurrunt excōmunicationem qui tales puniunt: ut hic pꝫ: quia in delictis deprehendebātur. vnde hoc ipſo amittebant priuilegium. jͣ. de ſen. excō. cū non ab homine. ⁊. c. perpendimus. Cōtraria intelligū tur: quando contempto habitu non incedunt ut laici: nec deprehen duntur in delictis h ¶ Maliciis. ſi. ff. de rei ven. in fundo. sͣ. de reſcrip. plerunqꝫ. et c. ſedes. ⁊ sͣ. qui matri. accu. poſ. ſignificante. ber. i ¶ Uper ſpecula. nō reſpuat famulatum. sͣ. de no. ope. nunc. c. i. ⁊. x. di. lege. ⁊. c. ſi in adiutorium. C igitur hec crebris ad nos clamori bus iā ꝓlata vlteriꝰ ſub diſſimulati one trāſire: vobis vniuerſis ⁊ ſingulis mādamus: quatenus huiuſmodi ſententias ī fraudēᵉ priuileg orum noſtroꝝ decetero nō feratis. qꝛ ſi ſuꝑ hoc ad nos denuo clamor aſcēderit: nō poterimuſ cōniuētib pertrāſire: quin promulgatores ta lium ſētentiarum ſeueritate debita caſtigemus. ¶ Dem u. quōdā anglorum regine illuſtri. X parte tua fuit ꝓpoſituꝫ ꝙ inōnulli litterati quos nec ha bitus nec tonſura clericos ꝓfitent̓ ī terra tue iuriſdictioni ſubiecta de gētes: cū deprehēdūtur ī aliquibꝰ foriſfactis: ut iuriſdictionē tuā elu dāt ⁊ debitā pro delictis electionē euadāt: aſſumūt ſeu etiam reſumūt tonſurā abiectā ſeu habitū clerica lē: licet ante ꝓ laicis ab omnibꝰ ha berentur. Ne igitur tōſura uel ha bitu ſic reſūpto malitia foueatur: ſi tuā iuriſdictioneꝫ exerceas ī huiuſ modi delinquentes: qui ſine tonſu ra ⁊ habitu in delictoᵍ fuerīt depre henſi: equanimiter duximus tolle randum: cū malitijsᵇ hominū īdul geri nō debeat: ſed potiꝰ obuiari. ¶ Dem. Uper ſpecula: ⁊ infra. Sane Clicet ſancta eccleſia legum ſe cularium non reſpuat famulatum: que equitatiſ ⁊ iuſtitie ueſtigia imi tantur: quia tamen in francia ⁊ non nullis prouincijs laici romanoruꝫ imperatoruꝫ legibus non utuntur ⁊ occurrunt raro eccleſiaſtice cauſe

legi. leges. ⁊ leges ſacratiſſime. ⁊ licet ab omnibus de facto non ſer uentur: qꝛ non ſubſunt imꝑatori: de iure tamē debent ſubeſſe: ⁊ pre cipue iſti quibus prohibentur. xi. q. i. volumus. ⁊ dominus totius mundi eſt. ff. ad. l. rhod. de precario. ⁊. vii. q. i. in apibus. l ¶ Locis vicinis. ⁊ ita rōe vicinitatis ſentit quis commodum vel incōmodum. de pe. di. i. ſed ⁊ cōtinuo. ⁊ xliiii. di.§. i. ⁊. ff. de cōtrahen. emp. ꝙ ſe pe.§. vlt. ⁊. xvii. q. ii ii. ſi quis cōtumax. Arg. cōtra: qꝛ lupa naria non infamāt caſtitatem. xxxii. q. y. tolerabilius. ber. m ¶¶Uia intētionis. nouum. ſic patet ꝙ innouatio pͥuilegii nihil no ui cōfert. ſi. sͣ. de cōfir. vti uel inuti. cuꝫ dilecta. ⁊ sͣ. e. ex ꝑte abbatiſſe. xii. di. pre ceptis. ſi. xxiiii. q. i. achatiuſ. ſic per pro curationē nō diminuitur ius epiſcopi. sͣ. e. ex parte tua. ſic ⁊ confirmatio in fc̄ ma cōmuni obtēta. sͣ. de conceſ. prebē. quia diuerſitatem. Quandoqꝫ tamē ꝑ confirmationeꝫ aliquid iuriſ accreſcit: quia tranſactio que erat perſonalis: per confirmationem fit realis ⁊ perpetua. ut. sͣ. de tranſac. veniens. ⁊. c. i. N his. ad cl̓ n tum diuinū. de his que ad cultū diuinuꝫ relinquunt̉ in teſtō: ipſius fauo re non detrahit̉ qͣrta. sͣ. de teſta. c. vlti. o ¶ Sine p̄iudicō. ⁊ ita ī preiudiciū alterius non datur pͥuilegium graue. ſic sͣ. de vſu. pal. ex tua rum. sͣ. d̓ eccle. edi. ad audientiā. ii. ff. ne quid ī loco pub. l. ii.§. ſi quis a principe. ⁊. ff. de admi. tuto ꝙ impuberi. ⁊ C. de emanci. nec auus. ⁊. C. de p̄ci. imper. offe. quotiēs ⁊. jͣ. c. proxi. p ¶ Nimis ſtricte. qd̓ eſſe non debet quia principis priuilegium la tiſſime interpretādum ē. jͣ. de ver. ſig. olim. ⁊. ff. de cōſti. princi. l. vl ⁊..ii. q. iii.§. notādum. ī fi. nec nimis large interpretari dꝫ. sͣ. eo. ut pͥ uilegia. ibi aperiantur eccleſie. ⁊ illud verbum non ita large accipi tur: ut ibi dicitur. q ¶ Publicare. ut nullus poſſit ſe per ignorantiam excuſare. sͣ. de poſtul. c. i. ⁊. xvi. di. ꝙ dicitis. ⁊. xii. q. ii. qui ⁊ humanis. ff. de inſti. ſed ⁊ ſi.§. preſcribere. r ¶ Ex indulgentia. Indulgentia enim ſemꝑ dꝫ aliquid conferre ut hic patet. ⁊. C. de theſau. l. i. li. xi. ⁊. ff. ad munici. l. i. ⁊. ff. de le. i. ſi quando. ⁊. ff. de vſu ⁊ habi. diuus. ⁊ potius laborādum eſt ut res valeat ꝙͣ ut pereat. sͣ. de fide inſtru. inter dilectos. ⁊. jͣ. de verb. ſig. abbatem. ff. de re. du. quotiens. ⁊. ff. de acti. ⁊ obli. quotiens. ⁊. ff. d̓ regu. iuris. in contrahenda. alias deluſoria eſſet indulgentia principis. Bernar. a Udū tēpore illo. Si enim poſſidebāt decimas illas iure ſuo tanꝙͣ ſibi debitas: priuilegiū ſuꝑ his obtentum ſine indulgē tia nō valet: que abſorbet ius alterius. C. de p̄ci. impe. off. quotiēs qꝛ cōtra ius eſt. C. e. ti. reſcripta. xxv. q. ii. reſcripta. ac ſi lite pēdēte fuiſſent īpetrata: quare nō valent. ſic. sͣ. de teſti. cauſā que. ⁊ in aut̓. tales que nō poſſūt ſtatutis canoni cis expediri: ut pleniꝰ ſacre pagine īſiſtatur: ⁊ īfra. Firmiter īterdicimus ⁊ diſtrictius inhibemꝰ: ne pariſius uel ī ciuitatibꝰ ſeu alijs locis vicinis quiſquā docere uel audire ius ciuile preſumat. ⁊ qui cōtra fecerit nō ſolū a cauſaꝝ patrocinijs ī terim excludat̉: ueꝝ et ꝑ epiſcopū loci excommunicationis vinculo īnodet̉. ¶ Dē epiſcopo baiocen̄. Uia ītentionis noſtre: ⁊ īfra: Cū īnouatio nec ius nouū cōferat nec ēt tollat uetꝰ: te ī eo ſta tu eē uolumꝰ: ī quo tꝑe īpetrate ī nouatiōis dinoſceris extitiſſe. Ce terum nullū per hoc intendimꝰ iu ri alias eidem monaſterio cōpeten ti preiudicium generari. ¶ Deꝫ. N his que ad cultumⁿ diuinum facere dinoſcuntur: nō māligna ſed benigna eſſet potius ī terpretatio facienda. Unde mirari compellimur: ꝙ cum fratribꝰ predicatoribus ⁊ minoribus duximꝰ indulgendum: ut vbicunqꝫ fuerīt ſine parrochialis iuriſ preiudicio cum altari ualeant uiatico celebrare. quidam nimisᵖ ſtricte īterpretā do indulgentiam noſtraꝫ nituntur aſſerere: ꝙ per eam predicti fratreſ preter prelatorum aſſenſum facere hoc non poſſint: propter quod eoſ celebrare iuxta indulgentiam ap. non permittunt. Cum auteꝫ eis ni hil conferret memorata indulgen tia: ſine qua id prelatiſ annuentibꝰ liceret eiſdem. f. t. mādamus: qua tenus interpretatione huiuſmodi reprobata: dumtamen ab alijs que iure parrochiali ꝓueniūt prorſus abſtineant datam eis ſic licentiam celebrandi auctoritate noſtra non differas publicareq: ita ꝙ dicti fra tres aliquaꝫ ex indulgentiaⁱ noſtra videantur ī hoc gratiam ꝯſecuti. Regorius. ix. maioris eccleſie ⁊ chriſtianitatis decāo ⁊ archidiac. linco. Udum inter priorē ⁊ cōuētū de buten̄. ex parte vna ⁊ prioriſſam ⁊ moniales de campeſſe ex alia ſuper decimiſ lite mota: ⁊ īfra. De conſilio fratrum noſtroruꝫ de cernimus iuri predictorum prioris ⁊ conuentus ſuper decimis no ualium: in quarum erant poſſeſſio ne temporeª illo quo īdulgētie apo ſtolice impetrate fuerunt a parte al tera de decimis noualium non ſol uendis: non debere per eas non fa cientesᵇ de hoc aliquam mentionē preiudicium generari. ¶ Dem. Uidam. ſicut aſſeris: in priuilegiatorum fraternitate re cepti: nolunt tibi de iuribus epiſco palibus reſpondere. uerum quandiu huiuſmodi fratres mora in do mibus ſuis fecerint: eos compelle re poteris ad dicta iura tibi ītegre perſoluenda. ¶Dem arelaten̄. capitulo. ¶ Onſultationi ueſtre. b. r. ꝗ terra de qua nō extat memo ria ꝙ aliquando culta fuiſſet: reda cta ꝑ religioſos viros nouiter ad culturam perpetuo debet quo ad immunitatem de non ſoluendiſ de cimis noualium iure cenſeri: cum alias nonnunquam contingeret in dulgentiamᵍ de noualibuſ plus eiſ diſpendij quam vtilitatis afferre. ¶De purgatione canonica. X concilio triburien̄. Obilis homo uel in genuꝰʰ ſi in ſynodo ac cuſatus crimen negauerit: ſi fidelem eum eſſe ſciuerit: cuꝫ. xij. ingenuis ſe expurget:ⁿ ſi antem an tea deprehēſus fuerit in furto: aut periurioº aut falſo teſtimonio: non admittatur ad iuſiurandum: ſed ei in me. lit. non fieri fa. iuſſi.§. ſi vero. coll. ix. ⁊ ſupra ut lite pendēte. c. vlt. ſic pͥ uilegiū obtentū tacita cōpoſitione non valet. sͣ. de decimis. ex multiplici. ſed ſuꝑ illis de quibus nondum fuerant in poſſeſſione valebunt a contrario ſēſuꝫ ut ſic aliquem fructū hēat ex talibꝰ indulgētiis: alias inutiles eēt: ut. sͣ. c. ꝓx. b ¶ Non facientes. vnde per ſurreptionē obtente fuerunt: ⁊ talem videlicet que ſi expreſſa fuiſſet: eas nō habuiſſent: ⁊ maxime ſi lede retur prior ⁊ conuentus sͣ. de reſcrip. ſuper litteris. jͣ. de v̓. ſig. quid ꝑ nouale. ⁊ ita indul gentia non valet tacita verita te: ſicut nec reſcriptū: ut in. c. ſuper litteris. ſic ⁊ priuilegiū non valet: niſi faciat mentionem alterius priuilegii. sͣ. de preſcript. veniēs. Et ſic patet ꝙ papa concedendo indulgē tiam ſeu priuilegium non intendit aliū ledere: ut. sͣ. c. ꝓx vbi d̓ hͦ inuenies ꝯcordātias. Uidam. moram. ⁊ ita non ſufficit ſola recer tio niſi ſequatur trāſlatio ple na: ſic. xxi. q. ii. ſi quis iaꝫ trā ſlatus. Sicut nō dicitur quis eſſe d̓ numero militum priuſ ꝙͣ ſit inter eos numeratuſ. ff. de milita. teſtamen. ex eo tē pore. Et ſola ratio poſſeſſionis non eſt idonea ad munera iniungenda. ff. ad munici pa. libertus.§. ſola. ſic ⁊ mileſ cōmeatū accepto ſi remaneat ī domo ſua: nō hꝫ priuilegiuꝫ ff. ex quibꝰ cauſis maio. l. mi les. Argu. ꝯͣ. ff. de bo. poſ. ex teſta. mili. l. vna. in fi. vbi dici tur: ꝙ priuilegium militiſ hꝫ: qui nondū ꝑuenit ad militeſ. d ¶ Perſoluenda. ſic. sͣ. e. cū ⁊ plantare.§. pe. ſic. sͣ. e. ex ꝑ te. ⁊ sͣ. eo. de maio. ⁊ obe. per tuas. e ¶ Onſultatiōi. nō extat memoria. jͣ. de verb. ſig. quid per nouale. f ¶ Perpetuo dꝫ. Sic ergo patet: ꝙ exquo fuit ſemel no uale ſēꝑ erit nouale: quātum ad hoc ꝙ decime non ſoluan tur de tali terra. Hec videbatur forte dubitatio: ſi poſt lon ga tēpora que ſufficerēt ad p̄ ſcriptionē canonicā: debet ta lis tͣra dici nouale: ut poſtea cenſeret̉ iure cōmuni cū alijs ut decime poſtea ſoluerentur qd̓ hic determinat̉. Et ē arg. ꝙ principiū cōſiderādū ē.s. de cenſi. ſciētes. ⁊ sͣ. de elec. dudū. ī quibꝰ de hoc. Itē ar. ꝙ exquo res ē ſemel pͥuilegia ta. pͥuilegia.n. ꝑpetua ſt̄. xxv. q. ii. c. i. ⁊. ii. niſi perdantur: quia illi quibus conceſſa ſunt: eis non vtuntur. sͣ. eo. accedentibus. ⁊. c. ſi de terra. g ¶ Indulgentiā. iſti.n. habebant priuilegiū de non dandis decimis nouali um. vnde dubitabant. vtrum lapſu tēporis redirent illa noualia ad ius cōmune cū alijs terris. qd̓ ſi eſſet: cōtingere poſſet: ꝙ plus diſpendii cōſequerenī̉ ex illo nouali ꝙͣ vtilitatis: puta ꝑ magnas expenſas quas facerent in ſeducen do terram illam inutilem ad culturam h¶ Obilis. ingenuus. Ingenuus eſt: qui ſtatim ut naſcitur liber eſt. inſti. de inge. in prin. ⁊ dicitur hic ingenuus qui alias non eſt nobilis. ut differat ſic ab eo quod dicit nobilis. i ¶ Fidelem.i. fide dignum qui de facili non deieraret. k ¶ Sciuerit. ipſa ſynodus uel alias extra ſynodū iudex. l ¶ Duodecim. hoc intellige ſi viſū fuerit iudici ꝙ tot habeat: qꝛ numerꝰ cō purgandorum arbitrarius eſt. ar. jͣ. eo. ex tuaꝝ. ⁊. ii. q. v. omnibus. m ¶ Expurget. intellige de eo qui eſt infamatus. n ¶ In furto. Qui.n. condēnatus ē vel pactus de furto: infamis ē. ff. de his qui no. infa. furti.§. pactꝰ. ⁊.l. i. qͣre vlterius ad iuramentum nō admittitur o ¶ Periurio. Periurus non admittitur amplius ad iurandū. ut. vi. q. i. qui cunqꝫ. xxii. q. v. paruuli. quia preſumitur cōtra ipſum ex antecedenti vita. ar. ii. q. i. in primis. ad fi. ff. de accu. ſi cui. ⁊. ff. de re milita. nō oēs.§. a barbaris.

Idē ē dę eo ꝗ falſū fuit teſtimoniū: qui ꝑiurꝰ ē. ⁊ ī tribꝰ peccat. sͣ. d̓ cri. fal. c. i. p ¶ Ingenuus. Arg. ꝙ ꝓpter crimē ꝑditur nomē dignitatis: ſicut ꝑ mona chatum amittit quis nobilitatē. xxvii. q. ii. ſcripſit. vn̄ priuilegio ingenui gau dere nō dꝫ: qui ingenui mores abijcit. jͣ. de ſen. excō. in audientia. ⁊ sͣ. de vita ⁊ hone. cleri. c. vlt. ⁊ sͣ. de cle. ꝯiug. c. pe. ⁊ sͣ. d̓ apoſta. c. i. ⁊ sͣ. ne cleri. uel mo c. ii. expurgabit ergo ſe qͣi ſer uus ſiue libertinꝰ ad arbitriū iudicis ⁊ aliter ꝙͣ ingenuus. a ¶¶ Iquiſ preſbyter. negli gēs. qui negligit famā C crudelis ē. xii. q. i. nolo. ⁊.xi. q. iii. non ſunt. b ¶ Iuramento. xxxv. q. vi. ep̄s in ſynodo. et. sͣ. de teſti. cog. preterea. c ¶ Chriſtianitatis.i. ſub pe na fidei ſue. d ¶ Admoneat̉. ii. q. i. ſi pec cauerit. e ¶ Emendauerit. negligen tiam.ſ. reddens ſe operibus bonoꝝ actuuꝫ: ut ſic ſuſpitio nem prauam depellat. f ¶ Suſpendatur. Hic ē or do qualiter ꝓcedat̉ cōtra īfa matum. nō enim incipiendū eſt a ſuſpenſione: ſed ordo ca pituli eſt inſpiciendus. ar. ii. q. i. nomen. ⁊. lxxiiii. di. hono ratus. ⁊. xxiii. q. iiii. forte. hic ordo ſeruandus eſt ut plene dicitur. jͣ. e. inter. ber. Oniales. valuerint. ꝑ teſtes uel ꝑ aſpectū corporis. xxvii. q. i. nec aliqua. h ¶ Erga regulā.i. ſecundū tenorem regule. i Iquis de gradu. conſenſorem. Qui eniꝫ cō ſentit qn̄qꝫ ut faciens punit̉. jͣ. de ſen. ex. quante. ⁊. xvii. q. iiii. omneſ eccleſie. ⁊. lxxxviii. di. facientis. ⁊ qui crimīa que corrigere poteſt non corrigit. ip̄e ꝯmittit. xxiii. q. viii. p̄ta. k ¶ Prodiderit in iudicio ti more probationis: alias ſi oc culte cōfiteretur ſacerdoti nō re pelleretur: dūmodo eēt occultum. sͣ. de ſimo. ex tue. l ¶ Ueriſimilibus. ſuſpicio temeraria ſemꝑ repellit̉. ii. q. i. primo. ⁊. vi. q. i. oues. veriſi milis inducit purgationem: ut hic. violenta ſufficit ad ſen tētiā. xxxii. q. i. dixit dominꝰ. m¶ ¶Uotiēs. accuſatores. Et ſic videt̉ ꝙ plures poſſint ſimul accuſare de eod̓ crimine. sͣ. de collu. c. i. ⁊. ii. q. i. in primis. ſed hoc ita cōtingit d̓ facto. ſed iudex dꝫ elige re magis idoneuꝫ. ff. de accu ſa. ſi plures. uel intellige accu ſatores.i. delatores uel denū. ciatores.sͣ. de accu. cuꝫ opor teat. ⁊ hoc ſatis videtur. qꝛ ſi fuiſſent accuſatores: ſi nō pro bauerit puniri debēt pena talionis: ad quā īſcribere debu erunt. sͣ. de ſimo. lꝫ heli. aliter nō admittit accuſator: ut ibi. tn̄ denunciās ſi nō ꝓbat. puniri debet extraordi naria pena ad arbitrium iudicis. sͣ. de calū. c. ii. a ¶ Sui ordinis.ſ. epiſcoporum. Et ita eſt arg. ꝙ epiſcopalis dignitas ſit or do. xxi. di. cleros. lxxxix. di. ad hec. b ¶ Religioſoꝝ. Nota ꝙ cōpurgatores debent eē bone opinionis: ita ꝙ nō ſit veriſimile eos velle deierare: ⁊ ab eccleſia tollerent̉. jͣ. eo. cum. p. ⁊. c. conſti tutus. ⁊ qui eius conuerſationem agnoſcant. jͣ. e. inter. c ¶ Submiſſam. Non enim lꝫ mihi ꝑ alium qd̓ ꝑ me non licet.i. q. vii. ſancimus. ff. d̓ admini. re. ad ci. ꝑti. l. ii. ⁊. ff. ad ſenatuſconſul. macedo. filiū habeo ⁊ qui per alium facit: per ſeipſum facere videtur. jͣ. de ſenten. excō. mulieres. ⁊. ff. de admini. tuto. ita tamen.§. geſſiſſe. d ¶ Credunt eum verū. ſic. jͣ. eo. c. vlti. in fi. ⁊ sͣ. de teſti. quotiens. alias enī ſicut qui ingenuꝰᵖ nō eſt purgatio indicatur. Ex conci. agathen̄. I quis preſbyter negligenſ uite ſue prauiſ exemplis ma la de ſe ſuſpicari permiſerit: ⁊ populus ab epiſcopo iuramento ſeu bāno chriſtianitatis aſtrictus infa miam eius patefecerit certiqꝫ accu ſatores criminis eius defuerīt: ad moneatur primo ſeorſuꝫ ab epiſco po: deinde ſub duobus uel tribus teſtibus: ⁊ ſi non emēdaueritᵉ. epiſcopus eum publica increpatione admoneat. Si uero nec ſic ſe corre xerit: ab officio ſuſpendaturʳ uſqꝫ ad condignam ſatiſfactionē: ne po pulus fidelium in eo ſcandaluꝫ pa tiatur. Ex concilio melden̄. Oniales ſi libidinibus īſer uire accuſentur: ⁊ māifeſte dę tegi non ualuerintᵍ erga regulam ſue opinionis malam famam cano nice purgare conantur. ℟ eodem. F Iquis de gradu eccleſiaſti cō raptoribus alienarū ſpō ſarum ſe conſenſorem uel interuen torem manifeſte prodiderit: a pro prio gradu repellatur: ⁊ ſi ueriſimi libus ex inde ſuſpitionibus fuerit propulſatus canonice ſe expurget. ¶Nnocentius papa tertius aquilegien̄. patriarche ⁊ mantu. epō. Votiens tridentinus epiſco pus de ſimonia impetitus ſit uos latere non credimus: ſed accu ſatoresᵐ ſcriptum afferentes teſtes ſecundum formam canonicam pro ducere nequiuerunt: ſcilicet ꝙ eccleſiam ſancti petri preſbytero. p. dederit ꝓ quattuor modijs frumē ti: ⁊ infra. Communi fratrum eniꝫ conſilio iudicamus: ut tertia māu ſui ordinisª ⁊ quarta abbatum ⁊ re ligioſorumᵇ ſacerdotum de ſupradicta ſimonia debeat ſe purgare. Porro purgationis tenor erit hu iuſmodi. Epiſcopꝰ iurabit primū ſuper ſancta dei euāgelia: ꝙ pro ec cleſia ſancti petri preſbytero. p. dā da nec ipſe per ſe nec ꝑ ſubmiſſam perſonam nec aliquis pro eo ſe ſci ēnte precium recepit. deinde purgatores ſuper ſancta dei euangelia iurabūt: ꝙ ipſi credūt eum verum iuraſſe. ELexan. tertius. Os īter alios: ⁊ infra. Quia nos. t. f. conſuler̄ voluit. utꝝ epiſcopus parrochianum ſuum ad purgationeꝫ cogere poſſit. conſul. t. t. r. ꝙ ſi de aliquo crimine publi. ca laborat infamia: accuſatore ⁊ te ſtibus deficientibus ad purgationem eſt per ipſum epiſcopum com pellendus: niſi forte ſuper ipſo ad ſuperiorē iudicē duxerit aꝑpellandum. Sane ſi appellauerit: eiꝰ pa rebit iudicio: ad cuius examen cau ſam voluerit per ap. tranſferre. Dem gaietanen̄. electo. Um. p. māconella preſbyt̉ ¶⁊ infra. Purgatores illius honeſtatis ⁊ opinionisᵍ eē uolumꝰ ꝙ ueriſimile ſit eoſnolle amor̄ uel odio ſeu obtentu pecunie deierar̄. Ut autem idonee appareāt: neceſ ſe eſt ut eius quem purgare debēt uitam ⁊ conuerſationē agnoſcant. deficienteꝫ uero in purgatione om ni officio ⁊ beneficio eccleſiaſtico priuare procures: precauens ꝙ ſi qui purgando in ſua noluerint pur gatione aſſiſtere: nullam eis maliuolentiam uel īdignationē oſtēdat nec eos impedias: uel ab alijs quā tum in te eſt impedire permittas. Ucius tertius. X tuaꝝ intelligimus continē tia litterarum: ꝙ cum. h. pre ſbyterum: quia īfamabat̉ de homi cidio a ſacerdotali officio ſuſpēdiſ ſes predeceſſoris tui litteras tulit ī medium: quibus apparuit euꝫ iu dicio aque frigide ſuam innocenti am purgauiſſe: ⁊ epiſcopum ſuis eum litteriſ abſoluiſſe. Quia uero peregrīaᵐ iudicia ſūt inhibita: pur gationem quam preſtitit ſufficere non putantesⁿ: mandamus: quate nus ſi accuſatores idonei nō appa ruerint: ut cum. vij. aut. v̓. mānu ſui ordinis ſicut expedir̄ cognoue ris ꝑ purgationem canonicam īno centiam ſuam oſtendat: ſibi iniun gas. quam cum preſtiterit ſuſpenſi onem ſine difficultate relaxes ⁊ eū ſubirent anceps periurium: ſi preciſe iurarent de alieno facto. ff. de in lit. iuran. videamus. ff. re. amo. l. marcellus. Qualiter iurare debeant qui purgantur: dicitur. jͣ. e. c. vlti. in fi. e Os inter. deficientibus. vel etiā nullis apparentibus: exquo enim infamatus ē apud bonos ⁊ graues ⁊ ſi nullus appareat accu ſator: cōpellendus eſt ad purgationem ii. q. v. ſi mala. ⁊. jͣ. eo. inter. Sed nun quid epiſcopus pōt d̓ quolibet crimine cōtra parrochianū ſuum taliter ꝓcede re? non credo. ⁊ hoc intelligo in criminibus que ſpecialiter pertinent ad eccleſi am: puta de hereſi. ſi. sͣ. de here. excōicamus.§. adijcimꝰ. vel de adulterio: ſi conſanguineus teneat conſanguineā ⁊ vxorem alterius. uel niſi habeat iuriſ dictionem tēporalē: alias nō videtur ꝗ de quolibꝫ crimine hoc poſſit. Arg. cōtra.s. d̓ iudi. nouit. f ¶ Appellauerit. dū tamen iuſtaꝫ ha beat cām appellandi: puta quia excedit modum ep̄s in purgatiōe: uel alias eum grauat. sͣ. de of fi. ordinarii irrefragabili. ⁊. c. lꝫ. alias nō admittit̉ appella tio: ⁊ precipue in hu iuſmodi crimine vl̓ infamia. sͣ. d̓ appel. cum ſit romana. in fi. ⁊. c. ut debitus. ¶ Um. p. opi g nionis. ſic. sͣ. eo. conſtitutus. ⁊ ꝗ vitam eiuſ preteritā ⁊ modernam agnoſcant. jͣ. eo. inter. h ¶ Priuare. Qui deficit in probatōe: pro cōuicto habet̉: ⁊ punit̉ tanquā pro batum ſit crimē. ſic sͣ. de ſimo. de hoc in ſinuatum. ⁊. jͣ. eodē inter. i ¶ Maliuolentiā. Arg. xcv. di. eſto ſb̓ iectuſ. lxxxvi. di. qn̄ ⁊. ff. de offi. preſi. ob ſeruandum. k ¶ X tuarū. ſuſpendiſſes. propter enormitatem delic ti ſuſpendit̉ ſtatim quis ab officio ⁊ be neficio. jͣ. eo. inter. vbi de hoc dicitur. l ¶ Purgauiſſe. hec purgatio eſt inhibita ſiue ferri candentis vel duelli: qꝛ tales deū tētare vident̉. jͣ. ti. ꝓx. per totū. ⁊. ii. q. v. mennā. ⁊ clerici tales purgationes bn̄dicere non debent. sͣ. ue cleri. vel mo na. ſnīam. ⁊ iō hoc pro non preſtita habetur. m ¶ Peregrina.i. extranea ⁊ reprobata. aliter accipitur iudicium pe regrinum pro iudicio non ſui iudicis. iii. q. vi. peregrina. ⁊. c. ſe. n ¶ Non putantes. Idem eſſet ſi corā iudice ſuo non ſe purgaſſꝫ. jͣ. eo. c. penul. in fi. Unde nota reprobatā purgationē nō facere fidē ſi. ff. de pigno. actio. elegant̉.§. qui reprobos. ⁊. C. ne de ſta. defūc. ſi pater tuus. ⁊ qui iurat aliter ꝙ debeat: ex integro eſt iurandū. ff. de iureiuran. nō erit.§. diuus. Et eſt hic arg. ꝙ ſi aliquis vocet̉ ac

ut. l. predicta ſi pater. Itē arg. ꝙ ſnīa que nulla ē: nō liberat aliquē. o ¶ Annuncians. ſi. ii. q. v. habet hoc de conſe. di. ii. ego berengarius. ad finem. p ¶ Abſoluas. quātum in te ē: qꝛ infamiā facti omnino remouere ſolius dei eſt. arg. ff. de obſe. ali. ⁊ li. preſtan. l. ii. Sed nunquid poſt ꝯpurgationē pōt ac cuſari. dicūt quidā: ꝙ ſi accuſatore preſēte ſe purgabit: nō accuſabit eū poſtea ſicut ī abſolutione: niſi in caſu. ff. de p̄ uari. l. iii. ⁊. ff. de accu. ſi cui. ſecus ſi nō accuſatꝰ purgetur: niſi publice dictum eſſꝫ: ꝙ quicūqꝫ vellet ipſum accuſare: exiret infra certum terminū. ii. q. i. mul ti. Laurētius dixit: ꝙ poſt talē purgatō nē de eodē crimine accuſari non pōt: qꝛ iuſiurandū maiorē auctoritatē hꝫ ꝙͣ reſ iudicata. ff. de iureiuran. l. ii. Idē eniꝫ ꝑ iuſiurandū conſe quimur: qd̓ ꝑ ſentē tiam. ff. de iureiur. ſed ⁊ ſi.§. ſi cum de hereditate. quoniaꝫ pretor iuſiuranduꝫ tuet̉. ff. eo. l. iii.§. i. ⁊ publica actio.ſ. po pularis cōſumit̉ per iuſiurandū: niſi per colluſionē ſit actum ff. eo. eum qui.§. in popularibus. ſolum enim deuꝫ habet vl torem. C. d̓ iureiu. l. ii. ⁊ penam a deo expectat. C. d̓ arbi. autē. decernimus. arg. ꝯͣ. ff. de iureiu. ſi duo patroni. in fi. ſed ibi conſtat de ꝑ iurio. q ¶ ¶Unſtitutus. Icōmēdaſſes. ideſt probaſſes ⁊ ex aminaſſes ꝑſonaſ ⁊ famā ipſorum. arg. ſecunda queſtione prima multi. r ¶ Inquireres. Nimia examinatio uel indagatio quandoqꝫ vitā da eſt. ff. de noua. doli mali. in fi. ff. mā. ſi fideiuſſor.§. i. ff. qui. mo. pig. vel hypo. ſol. ſicut in re corporali.§. ſi debitori. xxxiiii. di. frater nitatis. ⁊ sͣ. de dolo. c. i. ⁊. xlv. di. ſunt nanqꝫ. Argu. contra. ff. ad. l. acquil. ita vulneratus. in fi. Item ſimilis inquiſitio reprobatur. sͣ. d̓ iudi. cum deputati. ſ ¶ Ordinandos. ergo ordinandi ita ſubtiliter ſunt examinādi: et inquirendum eſt de natione in qua nati ſunt.ſ. an ſint de illa dioceſi. s. de cleri. peregrinā. c. vlt. ⁊. de natione.ſ. an legitime nati. sͣ. de fil. preſby. c. i. ⁊ an ſint bone fame: qꝛ in nullo debet eorum opinio vacillare. xxxiii. di. laici. ⁊ an ſint criminoſi. xxiiii. di. c. vlti. a ¶ Immunis.i. ꝙ illa crimina de quibus infamatus fuit: non cōmiſit ſicut credunt: ſic debet ſuppleri: alias hec forma reprobari vi detur. jͣ. eo. c. vlti. b ¶ Iuramentum. ſicut credunt: alias temere iurarent. c ¶ Tolerentur. ⁊ ꝙ ſint bone fame: ut hic dicit. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. eo. c. cum. p. ſed crimen ei obiici non pōt poſtꝙͣ ab eccleſia toleratur. ut a purgatione repellatur: ſecus eſt in illis teſtibus qui ad teſtimoniuꝫ inducuntur. sͣ. de teſti. teſtimonium. cum ſuis concor. d ¶ Condemnati. Exquo enim condemnati ſunt de crimine. ⁊ fa ctum eſt crimen notorium non tolerantur. sͣ. de cohabi. cleri. ⁊ mu lie. c. vlt. vnde tanꝙͣ criminoſi a iuramento repellendi ſunt: ut. sͣ. de teſtimonij boni uiri ānunciāsº ab ī famia homicidij nullius cōtradicti on vel ap. ob. abſoluasᵖ. ¶ Demuuinton̄. epiſcopo. Onſtitutuſ ī preſētia noſtra p. diac. ⁊ infra. Preterea il lud nobis nō modicā admirationē inducit: ꝙ purgationē oblatam re cipere noluiſti: niſi prius commen daſſesq nomina ſinguloꝝ qui dictū p. purgare uolebāt: ⁊ de nationibꝰ ⁊ ceteris circūſtātijs prius īquireresʳ diligēter tāqua eſſes ordinatio nes facturus utinam ſic diſcuteres ordinādosº. Sane ī purgatiōibuſ faciēdis: cū ſatis ſit illis qui ꝓ pur gādo exhibēt iuramētū ſecūdū pro priā ꝯſciētiaꝫ ⁊ opinionē iurare: ꝙ purgādus a crimīe ſit īmunis: uel ꝙ bonū exhibuit iuramentuꝫ ꝙ ſi purgatores ab eccleſia tolerētur: ⁊ ſint bone fame ī ſuis ordinibꝰ mi niſtrātes nec ī iudicio pro crimine cōdēnati: ꝓculdubio ſūt abſqꝫ ul lius indagine admittēdi. INno centius tertius ſenon̄. archiepō. Nter ſollicitudines noſtras illa debet eē precipua: ut capi amus uulpeculas: ⁊ infra. Licꝫ er go eccleſiaſticaᵉ cōſtitutio tales ab officio tantū uſqꝫ ad purgationem canonicā doceat ſuſpedēdos: qꝛ tn̄ eū ēt a beneficio ꝑꝑ īmāitatē crimi nis ſuſpēdiſti: nolumus īprobare Nec illud ēt īprobamꝰ. ꝙ licet cōtra eū nullus accuſator legitimꝰ ap pareret ex officio tuo: tamen fama publica deferēte uoluiſti pleniꝰ ī ꝗ rere ueritatē. Attēdētes āt uulgatā īfamiā graue ſcādalū ⁊ uehemēteꝫ e Nter. eccleſiaſtica conſtitutio que dicit: ꝙ infamati deficiente accuſatore admonitione premiſſa ſi ſe non corrigant ab officio ſuſpendantur ii. q. v. preſbyter. ſi. sͣ. eo. c. ii. Unde nota quis ſit modus ꝓcedendi in purgatione indicenda. Si quis clericus apud iudicem ſit infamatus: prefigat ep̄s terminum accuſare volentibus: ⁊ ſi aliquis comparuerit audiatur. ii. q. v. oībus. ⁊.xv. q. v. c. i. ⁊ ſi conuin catur canonice puniat̉: ut ibi. Si nō appareat accuſatō: mo neat ipſum ſecūdum qd̓ dicit̉ sͣ. eo. c. ii. ⁊ ſi ſe non corrigit. tunc ſuſpendat̉: ut ibi dicitur ⁊..xxiii. q. iiii. forte. ⁊. lxxiiii. di. honoratus. ⁊ ſic intelligit̉ quod dic̄ hic: tales ab officio tantum ⁊cͣ. ⁊ ſic intelligit io. il lud. c. ii. q. v. preſbyter. tamen ſi mala fama illius crebreſcit: poteſt epiſcopus inquiſitionē ex officio ſuo contra illum fa cere.sͣ. de accuſa. qualiter et quando. vbi plene dicitur de inquiſitiōe. ⁊. lxxxvi. di. ſi ꝗd vero. ⁊ ita cū a contumacia īcipit: taliter ꝓcedere dꝫ prela tus: ut. sͣ. e. c. ii. Quādoqꝫ tn̄ propter enormitatē delicti et ſcandalū ⁊ infamiā magnaꝫ inde ortam ſtatim poteſt ep̄s ipſū ſuſpendere ab officio et beneficio: ut hic factum fuit ii. q. v. ſuper cā. ⁊ ſic poteſt ēt intelligi. c. illud preſbyter ſi. ⁊ hoc īnuit bene littera illius. Et hugo ſic ītelligit illd̓. Cuꝫ vero incipit epiſcopꝰ a crimine procedere contra aliqueꝫ: ſeruabit illud qd̓ dicitur ſuꝑ de iudi. cum non ab homine. f ¶ Obortam. Ar. ꝙ ille cui probatur crimen in modum exceptionis: habeat ſe purga re ſi inde remaneat infamat vnde nō poterit ꝓmoueri an te purgationem.sͣ. de teſti. te ſtimonium. arg. licet enim ex ceptio non infamat. sͣ. d̓ ordi cogni. cum dilectꝰ. in fi. tamē ſigillat opinionē infamati. ff. de doli excep. apud celſum.§. aduerſus. ⁊ opinio ordinādi ī nullo vacillare dꝫ. xxxiii. di. laici. ar. sͣ. d̓ excep. deniqꝫ. io. g ¶ Mollientes. Iudex enī debet habere miſericordiam ⁊ rigorem. xlv. di. diſciplina. ⁊. c. ſunt nanqꝫ. ⁊. c. vera. h ¶ Xiiii. manus. hic exceditur numerus compurgatoꝝ: propter immanita tem criminis. Arbitrarius enim ē talis numerus. ii. q. v. preſbyter ſi. ⁊ dimi nuitur quādoqꝫ in epiſcopo. jͣ. eo. cum iuuentute. ad fi. ⁊ habito reſpectu ad criminis enormitatem indicenda ē purgatio quandoqꝫ cum pluribus quādo qꝫ cum paucioribus: ſecundum qd̓ viſum fuerit imponēti. Ordinaria purgatio conſueuit notari quibuſdā verſibus. Pōtificē parium manus purget duo dena: quinta ſacerdotem: leuitā tertia pena. Maior maiori: minor eſt adhibē da minori. Quē plebs accuſat purgabitur in manifeſto. Quem chorus: ante chorum ſua ſit purgatio preſto. laur. i ¶ Noſcitur. ii. q. i. ſi peccauerit. ⁊. q. v. mennam. xxxiii. di. illud. ⁊ sͣ. d̓ elec. poſtꝙͣ. xv. q. v. de crimine. ⁊. C. vbi de cri. agi opor. aut̉. qua in prouincia. k ¶ Moderno. qꝛ debēt eē vicini ⁊ noti. jͣ. c. ꝓx. ⁊ sͣ. e. ex tuaꝝ. conſtitutus. ⁊. c. cum. p. l ¶ Familiaritatis. ex qͣ orta fuit īfamia ꝯͣ eū ſi. xxxiiii. di. quorūdā. ⁊ sͣ. d̓ ac cu. nulli. ⁊. jͣ. e. cū ī iuuētute. Et ē hic ar. ꝙ p̄ſumit̉ ꝯtra aliquem uel de aliquo ex ſocietate. m ¶ Abiuret. Qui enim eſt infamatus de hoc crimine: purgare ſe dꝫ iuxta cō ſiderationē epiſcopi. sͣ. de heret. excōmunicamus.§. qui autē merito iſte debꝫ abiurare familiaritatē ex qua fuit infamatus. In quibuſdam enim caſibus te netur quis iurare ſe ſimilia non facturū. ſicut quilibet abſoluendus. xi. q. iii. cum aliquis. ⁊. jͣ. de ſen. excō. ex tenore. Itē incendiarius. xxiii. q. vlt. peſſimā ⁊ hereticus prout hic dicitur. ⁊.i. q. vii. quotiens. ⁊ de conſe. diſtin. ii. ego be rengarius. ⁊ in quolibet nefando crimine. xii. q. ii. de viro. io. n ¶ In arctum monaſteriū. immo videt̉ ꝙ depoſitus tradi debet curie ſecu lari. s. de here. ad abolendā.§. i. i. reſponſo. ⁊. c. excōicamuſ.§. dānati. Quare ergo iſte non tradit̉ curie degradatus: cū deficiens ī purgatione pro codenato habeat̉? Reſpondeo: preſumptio enim iſta licet ſufficiens ſit ad priuationē G 3 ſuſpitionē ex teſtiū dictis obortā: que ꝯtra decanū facere videbātur cū ꝑꝑ eoꝝ quodlibet ei eēt purgatio īdicēda: ⁊ ſeruātes iuſtitiam ⁊ molliētesᵍ rigoreꝫ purgationeꝫ. ei xiiij. manusᵇ ſui ordinis duximus īdicēdā. Ipſū igit̉ ad te remittētes ut ibi purget̉: ubi noſcitur īfamat mādamꝰ: quatenꝰ accitis tecuꝫ no uenien̄. ⁊ pariſien̄. epiſcopis indi ctā ei purgationē accipiaſ: ita tn̄ ut qui ad eiꝰ purgationē proceſſerint cōprobandaꝫ: ſint fide catholici ⁊ uita ꝓbati: qui cōuerſationē ⁊ uitā ipſius nō tā moderno tempore no uerint quā trāſacto: purgatione ve ro recepta beneficium ei reſtituere nō poſtponas. ī penā āt familiari/ tatis illius quā cū hereticis ſciēter habuiſſe dignoſcit̉: eum ab officio uolumus manere ſuſpēſū: dōec ſcā dalum ſopiat̉. ita tamen ut publice familiaritatē hereticorū abiuretᵐ Precipias īſuper ei diſtricte ut in dicta ⁊ alijs uillis circūpoſitis ꝓfi teatur ⁊ predicet fidē catholicam: ac confundat ⁊ deteſtetur hereticā prauitatē: ſic deinceps uitam ſuam bonis adornans operibus: ut in famia conuertatur in bonam famā ⁊ omne ſcandalum ⁊ ſuſpicio de ca tholicorum mētibꝰ deleat̉. Quod ſi forſan ī purgatione defecerit: eū eccleſiaſtice diſcipline mucrōe per cellas: ⁊ ab officio ⁊ beneficio de poſitum ad agendam penitentiam in arctum monaſterium detruder̄ non omittas. ¶ Dem abbati ſancti dionyſij ⁊ pre ſbytero ſancti martini.

officii ⁊ bn̄ficii ⁊ ēt depoſitōꝫ: n̄ dꝫ ꝓpt̓ea tradi curie ſeculari: qꝛ directe ꝯdēnatꝰ n̄ ē: ſed p̄ſūptiue. ⁊ ꝯͣria loquūt̉ cū aliꝗs ꝯdēnatꝰ ē v̓e n̄ p̄ſūptiue. huic enī nō fuit probatū ꝙ ſit hereticꝰ verꝰ: ſed ꝙ hēat familiaritatē cum eis. vnde ꝓ pter huiuſmodi preſumptiones non debuit taliter dānari. ar. sͣ. de preſumpt. litteras. ⁊ dānati vere de hereſi ſi redire volunt in perpetuum carcereꝫ detru duntur. sͣ. de here. c. pe.§. pe. quibuſ in iure cōparatur quo ad penā quodāmodo. Um dilectus. vicine. oEx hoc preſumitur ꝙ eius vitā ⁊ ꝯuerſationē agno ſcant. sͣ. de preſump. quoſdā. ⁊. c. quanto. Nō enim idone us eſt qui factū ignorat. sͣ. de iura. calū. in pertractandis. p ¶ Honeſte. ⁊ ſufficit ꝙ ab eccleſia tolerentur: nec ſint d̓ crimine condemnati. sͣ. eod̓. conſtitutus. a ¶c ¶Um̄ in iuuentute. cor rigit. v. q. v. nō oſcula tur. xxiii. q. v. nō putes. b ¶ Ab illius.ſ. neptis ſue cuꝫ dicebatur dormiuiſſe. sͣ. de p̄ ſump. cū ī iuuentute. que eſt pars iſtiuſ: ⁊ hec continuatur ad finem illius. ber. c ¶ Sequitur. qꝛ ꝓnior ē ad malum ꝙͣ ad bonum oīs etas ab adoleſcentia. xxii. q. i. oīs. ⁊ humana natura facile ꝓlabit̉ ad delicta. in autē. de mo na.§. ſi quis. circa. fi. coll. i. d ¶Ubi.i. poſtꝙͣ. e ¶ Poſtulare. Sed qualiter potuit hoc poſtulare: cum ei hoc non fuerit iniunctuꝫ ⁊ ꝓ curator non. poſſit deferre: iu ramentum: niſi ſpecialiter ſit ei hoc mandatū. ff. de iureiu. iuſiurandum.§. vlti. dominuſ non tenebatur ratum habere factum procuratoris: ẜm qd̓ papa hic innuit: ex eo ꝙ dicit non iuris neceſſitate. Uel po teſt dici: ꝙ non excedit māda tum ſi facit quod eſt vicinum mandato. sͣ. de elec. in cauſis ff. iudi. ſol. iam tamen.§. vlti. Uel dicas ꝙ ꝓcurator ad hͦ mandatum habebat: prout ſa tis colligitur ex ipſa littera. f ¶ Importunitate. ſi. de pe. di. i. importuna. C. d̓ pet. bo. ſubla. l. i. li. x. g ¶ Tunc purgarent. Preſu mītur ergo. ꝙ ſuffraganei ꝑ tem ſui metropolitani foueat quo ad ea que ſpectant ad ho noreꝫ ipſius vnde poſſunt re cuſari ī factis ipſius. sͣ. ut lite non conteſta. accedens. h ¶ Non ſint. Notabile ē ꝙ aliquis per ſeipſum poſſit purgari ſine aliquibus ſui or dinis: ſi omnes alij ſunt inimici eius: qui ſunt ſui ordiniſ arg ii. q. v. ſi legitimi: ⁊ tunc alijs inferioris ordiniſ poteſt ſe purgare: ⁊ etiam cum laiciſ ſi clerici deficerent ex eadem cauſa. ar. ii. q. v. omnibꝰ. ⁊ ēp cum feminis. arg. xviii. q. ii. ī decima. io. E teſtibus. credunt. I ſic. jͣ. e. c. vlt. in fi. sͣ. eo. quotiēs. ⁊ sͣ. de teſti. quotiēſ. alias anceps ſubirēt periuriū ad quod nemo compellitur. ff. d̓ in lit. iur. videamus. ⁊. ff. re. amo. marcellus. quod eſſꝫ ſi de facto alterius preciſe iuraret. ut ibi. ⁊ ſic iuratur de credulitate in iuramē to calumnie. C. de iura. calum. l. ii.§. ꝙ obſeruari. in fi. ſic ⁊ alibi: vbi fertur Um dilectus: ⁊ īfra. Illud āt uos attendere uolumuſ ⁊ mā damus: ut tales ad purgationē ad mittātur perſone: que uicineº ſint ⁊ honeſteᵖ. ¶ Dem. Um in iuuentute ſua: ⁊ infra. ¶ Quia uero pater filium quē diligit. corrigit.ª nos quinque eccle ſie n̄ epiſcopo per litteras noſtras ad maiorē cautelā īiūximus: ut ab illiusᵇ familiaritate ceſſādo taliter ſe haberet: ꝙ ſiniſtra de ipſo ſuſpi tio non poſſit haberi: ſed inimicus homo reſcriptū litterarū ſurripiēs apud regē ⁊ regni magnates ipſuꝫ nequiter publicauit: ut ſic deberet ampliꝰ infamari. Unde nos tātam emuloꝝ nequitiā attēdētes lꝫ pul ſati fuerimꝰ multotiēs cōtra eum: nūquā tn̄ aduerſus ipſū potuimus cōmoueri: ſciēteſ ꝙ dictū facile ſe ꝗ turᶜ multitudo. Ubi uero īdeꝫ epi ſcopus ad ſtrigonen̄. metropolim extitit poſtulatꝰ: ꝗdaꝫ qui ſuꝑ ipſa poſtulatiōe aduerſabātur eidē: ut ꝓmotionem ipſius facilius īpedi rēt illius criminatōis carbones re accendere ſunt moliti. Unde ꝗdā procurator ipſius de conſilio amicorum ſuoꝝ ꝗ ſuꝑ hoc bonuꝫ zelū habebāt ſed nō ſecūdū ſciētiam: ce pit cū īſtātia poſtulareᵉ: quatenꝰ ei dē epiſcopo purgationē canonicaꝫ faceremꝰ īdici: ut ſuā īnocētiam de mōſtraret. nos āt poſtulationē huiuſmodi minꝰ ꝓuidā reputātes ꝓ curatorē ipſū ab ea ſepe uolumꝰ re uocare: ⁊ īfra. Ceteꝝ qꝛ ꝓcurator īſtabat: cōpulſi fuimꝰ nō iuris ne. ceſſitate: ſꝫ īportunitate petētis: ut ꝑ nos ei purgationē canonicam cū duobꝰ abbatibꝰ mādaremꝰ īdici: quāuis fuerimꝰ ꝓteſtati ꝙ ex alia cauſa talis petitio minꝰ ꝓuide tūc fiebat: quia ſtrigon̄. eccleſie ſuffra ganei uix eo tēpore purgarēt eūdē qui ī facto poſtulatōis ꝯtradicebāt eidē: ⁊ ſuffraganei colocen̄. eccleſie ipſū minie tūc purgarētᵍ qꝛ īter eū ⁊ colocen̄. archiepiſcopū d̓ ſtri gonien̄. metropoli cōtētio uerteba tur. Unde cū nō ſintʰ alij pōtifices ī ungaria: merito videbat̉ ꝙ ꝑ epiſcopos regni ſui nō poſſet ī illo articulo ſe purgare. ¶Dem trienen̄. archiepiſcopo. Eteſtibꝰ: ⁊ īfra. Illi uero qui ad purgādā alicuius īfamiā ī ducūtur: id ſoluꝫ tenentur iuramē to firmare: ꝙ ueritatē credūt eū di cerę qui purgatur. IDē floretiū̄. epiſcopo. Ccedens ad preſētiam noſtrā diac. humili nobis inſinuatiōe mō ſtrauit: ꝙ cum a ſuis emulis diceretur: ꝙ eſſet filius ſacerdotis: tu eum nec promouer̄ voluiſtiˢ nec ꝑ miſiſti ab alio ꝓmoueri. Quocir ca mandamus: quatenus ſi publice fuerit nota reſperſus ⁊ de ipſatibi legitime cōſtare nō poterit: pur gatione ab ipſo recepto ipſum nō differas ꝓpter hoc ad ſacerdotis officium promouere: quia ⁊ ſi non ſit nota delictiᵐ eſt tamen nota defe ctus impedientis ad ſacros ordines promouendum. ¶Dem eugen̄. abbati ⁊ ſcholaſtico mutin̄. Um dilectis filijs. h. preſby tero ⁊. g. procuratori. o. cle rici. t. capellanum noſtruꝫ conceſ ſerimus auditorem. idem procurator propoſuit: ꝙ cum dictus pre ſbyter ſuper inceſtus crimine fuiſ ſet publice infamatuſ: conſtantin̄. epiſcopus ordinariꝰ iudex ei pur gationem indixit. qui cū ſe purga re nequiſſet: ab ipſo fuit ſuis eccle ſijs ſententialiter deſtitutusⁿ: quaſ ipſe nihilominus detinuit per uio lentiam occupatas. Cunqꝫ idem preſbyter cuiuſdam conſanguinei ſui uxoreꝫ publice detineret ad pe titionem plebani de heniſo ⁊ quo rundam aliorum clericorum cōſtā tien. dioc. iudicibus dicimur litte ras deſtinaſſe: ut ſi dictꝰ preſbyter ſuper crimine adulterij ⁊ inceſtus coram ipſis ſe purgare non poſſet: ipſum penaº debita caſtigarent qui cum conſtitiſſet eiſdem: ꝙ idē pre ſbyter pro eo ꝙ ī purgatione defe cerat: ab epiſcopo meorato fuerat condemnatus: ipſuꝫ utpote contu macemᵖ predictis eccleſijs per ſen tentiam priuauerunt: maxime cuꝫ de inceſtu ⁊ adulterij crimine tan quam de notorio liqueret eiſdem abbati ſancti galli ad quem illaruꝫ eccleſiaruꝫ donatio pertinebat: po teſtatem liberam concedentes ec cleſias illas perſonis alijs ꝯferēdi qui eas poſtea ſupradicto. o. cleri co aſſignauit ⁊ infra. Dictus uero preſbyter inter cetera reſpondit: ꝙ proceſſus iudicum predictoruꝫ teſtimonium de auditu. ff. de probatio. ſi arbiter. k Ccedens. voluiſti. ſi. sͣ. de teſti. ſuꝑ eo. ⁊ sͣ. de ſpon. preterea ff. de ritu. nup. adoptiuus.§. ſeruiles. in fi. l ¶ Purgatione. Et quomodo purgabit ſe ꝙ non ſit filiuſ ſacerdo tis: quia negatiua probari non poteſt directe: ⁊ preterea tale eſt fac tū quod probari nō poteſt. ff. de condi. ⁊ demon. l. lucius. Reſpondeo: hoc in directe probabit.ſ. ꝙ fuerit filius talis laici ⁊ vxoris eiuſd̓ quam pro legitima tenebat: ⁊ hoc notū ⁊ publicum erat: et probabit ſē non fuiſ ſe filium ſacerdotis Item quoipſo ꝙ ꝓ bat ſe filium vxoris tue quaꝫ tu tenes ꝓ vxore probabit ſe fi lium tuum eſſe. ar. ff. de in ius. vocan. quia mat̄. ⁊ ſic purgatur aliquis nō ſolum a crimine: ſed etiam ab irregulari tate: ut patet: hic: et laici etiaꝫ ſe purgāt sͣ. eo. nos inter. ⁊ ēt femine. sͣ. e. moniales. bene poteſt etiā iurari ſuper condi tione perſone. ff. de iureiurā. l. iii.§. i. m ¶ Delicti. quia nō eſt culpa eiuſ qui gi gnitur: ſed qui gene rat. lvi. di. naſci. de adulterio. Um dilectiſ deſtituituſ. ꝗ deficit in purgatiōe deponitur: ut. sͣ. eo. cum inter. ⁊. c. cum p. ⁊.sͣ. de ſimo. de hͦ inſinuatum. ⁊.xxx. di. c. vlt. ſed in caſu iſto non debuit priuari: ſed ſuſpēdi ab officio: niſi tu velleſ equiperare crimen inceſtus crimini ſimonie ⁊ hereſis.sͣ. eo. inter. in pͥn. Tamen papa non improbat factum epi ſcopi conſtan. quia de hoc non agebat̉. Sed credo: ꝙ bene fecit epiſcopuſ quia preſumptiue conui ctus eſt. ⁊ tali s pre ſumptio tranſit in violentiam. o ¶ Pena. ut priua retur officiis ſuis: dictum eſt in priſtina notula. p ¶ Contumaceꝫ. ⁊ male: ut patet per ſequentia: quia non ſeruauerunt ordinē iuris: debebant inquirere ad petitionem eoruꝫ: quia im petrauerūt inquiſitionē vacato preſby tero: ut haberent fa cultateꝫ ſe defendē di. sͣ. de accu. qualit̓ ⁊ qn̄.§. dꝫ. nō obſtaute facto conſtan. epiſcopi: cum de illo nihil eis com miſſum fuiſſet. ⁊ ſic ordo iuris in inquiſitione ſeruari debet

precipue circa clericos ſeculares. ber. a ¶ Iuris ordine. ſi iuris ordo qui eſt de ſubſtātia iudicioꝝ nō ſer uelur: nihil agit̉. ii. q. vi.§. diffinitiua. alius ordo qui non eſt de ſub ſtantia iudicioꝝ: licet non ſeruetur: ſnīa tenet: niſi per appellationē releuetur. C. de ap. l. i. io. Et hic habes: ꝙ caſſato principali caſſat̉ acceſſorium: ut. sͣ. d̓ no. ope. nunci. cum ex iniuncto. ⁊ sͣ. de accu. ad petitioneꝫ. b ¶ Repugnantia. vnde non ſūt audiē di. sͣ. de ap. ſollicitu dinē. ⁊. xxiii. q. vii. qd̓ autē. Et imputā dum eſt illis qui ali ter rettulerūt: cum poſſent relationem ſuā diligentius auer tiſſe. sͣ. d̓ fide inſtr imputari. ⁊. C. e. ti. ſcripture. ⁊ ideo ꝓ ceſſus illoꝝ ⁊ quicquid occaſione illi proceſſus factū eſt irritatur.ſ. cōceſſio eccleſiaꝝ. ſi. sͣ. de fi de inſtru. inter. c ¶ Notoriū. Quali ter quid dicat̉ noto rium: habes..sͣ. d̓ co habi. cleri. ⁊ mulie. c. vlt. d ¶ Indicenda. qꝛ nec probatione opꝰ erat. ii. q. i. de manifeſta sͣ. d̓ accuſatio. euidentia. citatio ta men facienda eſt. x xiiii. q. iii. de illicita ⁊.ii. q. i. deus omni potens. ⁊ ſententia proferenda: ut hic dicit̉. ⁊ sͣ. de appel. cuꝫ ſit romana. ⁊. c. de manifeſta. nec re quiritur purgatio: ut hic. qꝛ illa non hꝫ locum: niſi cū factū dubium eſt deficiē tibus accuſatoribꝰ ⁊ teſtibus: ut. sͣ. patet in multis. c. nec pro batio: ut. ii. q. i. deuſ omnipotēs. ⁊. c. ſce lus de manifeſta. et ſic patet: ꝙ in noto riis quantum ad ſē tentia tantū alique ſunt partes iudiciſ. Quādoqꝫ tamē re cipiuntur probatio nes ex abundāti. sͣ. de elec. bone. xxiiii. q. i. pudenda. in fi. ⁊. ff. d̓ manumiſ. cām. in pͥn. nihil enim tam indubitatum eſt: qd̓ non recipiat quandam ſollicitā dubitationē in autē. de tabel. in medio. coll. iiii. e ¶ Apud bonos ⁊ graues. Nota ꝙ dicit apud bonoſ ⁊ graues fu erit infamatus. per hoc videt̉ ꝙ non refert vndecunqꝫ orta fuerit ī famia. exquo apud tales iam laborat: ſufficit ad purgationem indicenda. xxiiii. q. iii. ecce. ⁊ sͣ. eo. accedens. Ar. ꝯͣ. sͣ. de accu. qualiter ⁊ quando. ⁊ xi. q. iii. in cunctis. ii. q. v. oībus. Per hec iura ſecundo inducta dicunt quidā: ꝙ ſi infamia orta ſit a vilibus ⁊ emulis: non cōpellitur ad purgationē. Alii dicunt: quod videtur veriꝰ. ꝙ exquo aliquis infamatus eſt apud bonos ⁊ graues: cōpelli debet ad pur gationem: ne apud illos incredibilis remaneat per iura primo īdu cta. ⁊. ii. q. v. omnibus. ⁊. c. qualiter ⁊ quando. non contradicit. f ¶ Ordinarius. cum cā illa delegatis iudicibus commiſſa fuiſſet: ⁊ ſic epiſcopus nullam habeat iuriſdictionem quantum ad cauſam ea pendente: verū purgatio tanꝙͣ a non ſuo iudice indicta non valꝫ sͣ. de conſue. ad audientiā. cum ſuis concordā. ⁊ sͣ. de offi. le. licet. Et ita purgatio minus iuſta non facit fidem. sͣ. eo. ex tuarum. nec etiā delegatus ipſā tenet̉ audire: qꝛ eo omiſſo acceſſit ad ordinariū ff. de arbi. ſꝫ ⁊ ſi.§. vlt. ⁊. l. ſe. immo videt̉ ꝙ talis cām ꝑdere debet. C. de affer. tol. l. i.§. vlt. ⁊ arg. sͣ. de reſcrip. ex tenore. nō fuerit corā nobis: quia tamē ex tenorē relatiōis ipſoꝝ quaꝫ dictus procurator exhibuit: ac ſi littere ipſe oſtēſe fuiſſent: nobis ꝯſtitit eui denter iudices ipſos pretermiſſo iuris ordine proceſſiſſe: tam ꝓcel ceſſū eorum quā conceſſionem ec. cleſiarum a predicto abbate de mā dato ipſoruꝫ factā auctoritate ap. re tractamus: preſertī cū relatiōis ip ſius ſeries repugnantia cōtineat ⁊ aduerſa. Dicitur enim ꝙ crimen eiuſdē preſbyteri uſqꝫ adeo publicū fuerat ⁊ notoriū: ꝙ nullus īficia tiōi locꝰ penitꝰ exiſtebat: utpote cu ius uniuerſe vicini populus teſtis erat: ⁊ tamē ibidē premittitur: ꝙ ei dem preſbytero termiuū perēpto. rium prefixerūt. ī quo ſi poſſet ſuꝑ īfamia predictoꝝ criminū canonice ſe purgaret: cū nimirum ſi crimen notorium exiſtebat: nō erat il li indicendaº ſed in eum cōdemna tionis ſententia promulganda. ⁊ ī fra. Si uero nulluſ apparuerit legi timus accuſator: ⁊ ipſū inueneritis apud bonos ⁊ graues ſuper predi ctis criminibꝰ uel ipſoꝝ altero infa matū: purgationē ei canonicā indi catis: nō obſtāte ꝙ coraꝫ predicto electo dicit̉ ſe purgaſſe: cū iudicio pendente corā iudicibus delegatiſ non debuerit ordinarius purgati onem īdicere infamato. PDem. Ccepimus litteras quibus nobis intimare curaſtisᵍ: ꝗ apoſtolico mādato ſuꝑ īdicēda pur gatione archiepiſcopo biſuntin. re cepto ipſū citaſtis ut decuit: qui ad diem prefixum cōparuit corā nobiſ iuramētū purgationis offerens ſb̓ hac forma: uidelicet ꝙ īmunis erat ab illis criminibus ſuper quibus ſe purgare debebat: ⁊ īfra. Ipſe ue ro ad preſentiaꝫ noſtrā accedēs hu militer ſuplicauit. ut ſaltē ſuper pur gationē īcontinētie dignaremur tē perare rigorē quia nō deberet aſſer̄ re: ꝙ a natiuitateʰ ſua nūquā paſſui fuerit lapſum carnis. Porro cum ab eis non credatur exactum fuiſſe huiuſmodi iuramentū potius forte preſumimꝰⁱ ꝙ alia de cauſa uolebat ſub preſcripta forma iurare: uideli cet ꝙ īmunis erat ab illis crimini bus de quibus fuerat īfamatus tan quā dimiſſis per pnīam iam eſſet ī munis ab illis. ſed hoc iurare non parue temeritatis exiſteret: cuꝫ be atus iob dicat: etiā ſi ſimplex fuero hoc ipſū ignoratᵏ anima mea. ⁊ īfra Ideoqꝫ preſcriptaꝫ purgatiōis for mam ẜm quā ideꝫ archiepiſcopus obtulit ſe purgare: reprobamus ut pote indiſcretam temerariam ⁊ ine ptam iniungētes eidē ut ſi uoluerit ⁊ potuerit ſecūdū hāc formā ſe pur gare ſecunduꝫ ſanum ītellectū quē ei diximus exprimēdū: uidelicꝫ ꝙ illa crimina grauiora.i. ſimoniā ue ditionemᵐ iuſticie: atqꝫ incontinen tiam de quibus infamatus extitit iuret ſe minime ꝯmiſiſſe: poſtquā ad archiepiſcopalem promotuſ eſt dignitateꝫ: ⁊ compurgatores ſic iu rent ꝙ credunt eum iterum iuraſſe quo facto uos illum dimittatis ī pa ce: alioquin ⁊ cetera. De purgatione uulgari. C Eleſtinus tertius. Ura ſuſcepti regiminis: ⁊ infra. Cum. t. f. duxerit ſe. ap. conſulē dam: utrum ſuper ec ¶ cleſiarum poſſeſſioni bus duella debeāt ſuſtineri: tue du ximus ſolicitudini reſpondenduꝫ ꝙ in eo caſu uel alijs etiam hoc nō debeſ aliquatenus tolerare. ¶ Nnocentius tertius priori ſan cti ſergij polet. g ¶ ¶ Ccepimus. curaſtis. de iſtis biſuntin. habuiſti. ut credo. sͣ. de accu. lꝫ ibi ꝯmiſit papa inquiſitionē ꝯͣ ipſum: ⁊ eiſdē iudicibus ſcribit hic. b. h ¶ A natiuitate. īmo oporteret vel ſufficeret ꝙ poſt baptiſma illd̓ viciū nō cō miſerit: ēt ſi taliter ſe purgare deberet. xxv. di. c. vlt ſed hodie rigor illius ca nonis nō ſeruat̉: qꝛ defectus noſtri corporis diſtrictionis illius non patit̉ ma nere cenſurā. xxxiiii. di. frat̓. nitatis. ⁊ ſine vicio carnis pa uci inueniunt̉. l. di. qꝛ tua. qꝛ difficile eſt ꝯtinere. xxxiii. q. v. qui ſitit. Quar̄ dicit papa: ꝙ non credit̉ ab eo taliter iuramentum exactum: qꝛ nec d̓ buit: ut patet. jͣ. l ¶ Perſumimuſ. Arg. ꝙ ea que dubia ſunt quo animo fiant: ī tutiorē partē facienda ē interpretatio. jͣ. de reg. iuris. c. ii. ff. e. ti. ſemper in dubiiſ ⁊ l. ea que. verbū illud qd̓ erat ī munis: dubium erat: ut patꝫ: ⁊ ideo papa interpretat̉ illud in ſecuriorē partē. qꝛ ſic iurar̄ fatuum eſſet: ut ſequitur. ber. k ¶ Ignorat anima mea. et ideo ſemꝑ debet timere: quia bonarum mentium eſt ibi cul pam timere: vbi ēt culpa non eſt. sͣ. de obſer. ieiu. conſiliuꝫ. §. ii. ⁊. v. di. ad eiuſ vero. quia ſi dixerimus ꝙ peccatum noͣ habemus: veritas ī nobis nō eſt. de pe. di. ii. ſi enim inquit. vbi ſunt verba iob cōtinentia hanc ſnīam. Et ſepe dimiſſo peccato alicuiꝰ: punit̉ illep peccatum dimiſſum. d̓ pe. di. i. ſi peccatum. ⁊ ſic iſte teme rariā ⁊ dubiam purgationem volebat ſubire: quaſi anceps periurium: quod fieri non dꝫ ff. de in lit. iuran. videamus. ⁊ ideo papa talē reprobat pur gationem tanꝙͣ ineptā ⁊ doloſam. Contra. sͣ. e. conſtitutus. huic ſtanduꝫ ē. ⁊ expone ibi a crimine īmunis.i. nō cōmiſit illa crimina de quibus ī famatus erat ep̄s ut credunt ⁊ ita debēt intelligi: ut ibi no tatur: ⁊ ſic poteſt preſtare. l ¶ Grauiora.ſ. ſimoniaꝫ: cu ius comꝑatione cetera crimi na ꝓ nihilo reputantur.i. q. vl. c. vlt. ⁊ ita ſimonia īter gra uiora peccata reputatur: ⁊ ho micidio quādoqꝫ cōparat̉. sͣ. de accu. inquiſitionis. m ¶ Venditioneꝫ iuſtitie. Iu ſtitia enī vēdi nō dꝫ. xiiii. q. v. non ſane. ⁊ xi. q. iii. non licet. ⁊.sͣ. de vi. ⁊ hone. cle. cum ab omni ſpecie. ⁊ in tantū repro bata ē: ꝙ venalis etiam ſnīa nulla eſt.i. q. vi.§. venales. ita ꝙ non eſt appella re neceſſe. C. quādo prouo. non eſt neceſ. venales. ⁊ non ſoluꝫ iuſtitia immo iuriſdictio non debet vendi. sͣ. ne prela. viſu. c. i. ⁊. ii. n ¶ Extitit. ſuꝑ his tantum ⁊ non ſuper alijs debet ſe purgare. nec īquiſitio nec receptio teſtium ſuper alijs fieri debet quod ſi fiat: nō valet. sͣ. de accuſa. inquiſitionis.§. i. ⁊. c. qualiter ⁊ quando. ii. ber. o ¶ Minime cōmiſiſſe. Hec eſt ergo debita forma purgādi ſine aliquo ſcru pulo duplicitatis: qꝛ ⁊ ſi egiſſet ſic de illo crimine penitentiā: adhuc infamia remaneret de facto: que per pnīam non tollit̉. ii. q. iii.§. hinc colligitur. ff. de obſe. ali. ⁊ li. preſtan. l. ii. vnde purgatio dicta non ſufficiebat directe: ergo de buit purgare ẜm hanc formam. ſic. sͣ. e. quotiens. p ¶ Poſtꝙͣ. ergo de preterito ſe non purgabit: quia cum tempore ſue promo tionis non fuit infamatus: quoniā alias non debuit promoueri. lxxxi. di. tantis. ⁊ sͣ. de accu. omnipotens. ⁊ tali modo nō purgabitur: qꝛ approbauerunt mores ipſius. vnde ipſū poſtea reprobare nō poſſunt. viii. q. ii. dilectiſſimi. et xxx. q. v. horrendus. ⁊ sͣ. de iureiur. quēadmodū. ff. de adul. l. ſi vxor. in fi. Credunt. ſi. sͣ. eo. quotiens. Ura. aliquatenus tolerare. In nullo enim caſu talis purgatio debꝫ tolerari: nec obſtat ꝙ poſſet obiici de golia qui pugnauit cuꝫ dauid I ii. q. v. monomachia. quia illud fuit factuꝫ inſtinctu ſpiritus ſancti: ſicut petrus excuſatur: qui geminū fecit homicidium. xxiii. q. vl. occidit. ⁊ pa

triarche excuſantur ab adulterio. sͣ. de diuor. gaudemus. Hec purgatio ab ec cleſia reprobatur: cum deum potius tentare videatur. jͣ. eo. c. vlt. ⁊ fabricante diabolo facta eſt vulgaris purgatio. ii. q. v. mennā. ⁊. c. conſuluiſti. vnde qui ī culpa non eſt: punit̉. jͣ. c. ꝓxi. nam quādiu habet hō quid faciat: non debꝫ deū tētare. xxii. q. ii. queritur cur patriarche. ⁊ athlete ẜm leges non habent locū. C. de gladia. l. vna. li. xi. c ¶ ¶ Ignificantibus. reſtituant. Sed qualiter hͦ eſſe poteſt: quod retractet̉ ſētentia a qua non fuit appella tū: cū iā tranſiuerit in rē iudi cataꝫ: licet veritas aliter ſe ha beat: ⁊ iā ex ipſa ſnīa ius factum eſt quantum ad litigāteſ sͣ. de re iudi. cū inter vos ⁊ ꝑ ea que poſtea emergunt: ſnīa nō retractat̉. sͣ. de re iudi. int̓ monaſterium. ⁊. c. fi. ⁊ taliſ er ror detectus ſnīam non retra ctat. ff. famil. herc̄. cum puta rem. ⁊. C. de condi. inde. l. i. Ad hoc dicas ꝙ propter pro babilē errorē bene retractat ſententia. sͣ. de frigi. fraternitatis. xxxii. q. i. c. ii. ff. quādo ac. de pecul. eſt. an. l. ii. alias ē §. prime. l. ⁊ incipit queſituꝫ. ⁊ plerunqꝫ veritate ꝯperta re tractatur ſnīa. ff. de condi. ſine cā. ſi fullo. ⁊ etiam propter delictum aduerſarii.s. de diuor. ex litteris. ⁊. ff. de iureiu ran. admonendi. C. de tranſac. ſi ex falſis. Sic ergo mō apparet: ꝙ ſnīa falſo lata nul la fuit auctoritatis nullius et reprobate probationis d̓ vtro qꝫ iure: ergo d̓buit merito re tractari. io. Ilecti filii: nouiter. ꝓ pter quod cū eis mitiI us eſt agendū. jͣ. d̓ pe. ⁊ re. is qui. ⁊ sͣ. de diuor. is qui. quo uſqꝫ fuerint in firma radice plātati. xxxv. q. iii. qd̓ ſcripſi. e ¶ Interdictum. ut. ii. q. v. menam. ⁊. c. cōſuluiſti. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. ex tuarum. ⁊ sͣ. ne cleri. vel mona. ſnīam. ⁊. C. de gla dia. l. vna. li. xi. f ¶ Tentari. quod fieri non dēbet: iuxta illud. Nō tentabis dominū deum tuum ⁊c̄. xxii. q. ii. querit̉ cur patriarche. ⁊. xxiii. q. vlt. ſi nulla. b. I rixati. impēſas. g Operas aūt amiſſas ⁊ impenſas in C curatiōe preſtabit: ut hic dic̄. ⁊. ff. ſi qͣ. pau. fe. di. l. ex hac. ⁊. ff. de eiec. ⁊ effu. l. vlt. ⁊. ff. ad. l. acquil. qͣ actōe. ī prin. Deformitatis autē ratio non habebitur: quia liberum corpus non recipit eſtimatio nem: ut in primis duabus legibus. ⁊. ff. ad. l. rhodi. de iac. l. ii.§. corporum. et ff. de eiec. ⁊. effu. l. i.§. ſed cum homo. tamen ſi liber homo periit. l. ſolidorum fit condemnatio. ut.§. ſed cum homo. illud fit pro pena non pro eſtimatione. b ¶ N Iquis. reddet precium. ſi hoc fecit in publico: ſi vero in priuato loco ꝰ vbi conſueuerunt fieri: non tenet̉. ff. ad. l. acquil. qui ſoueas: qꝛ occaſio nem dani dedit: tenetur. ff. ad. l. cor. nihil intereſt. ⁊. ff. ad. l. acquil. qui occiderit.§. pe. ⁊. jͣ. eo. c. vlt. I bos. cuſtodiuit. ſupple ⁊ alterius bouē occiderit. vnde tenetur: quia culpa ſiue negligentia ipſius damnum datum eſt qui debuit diligentiā adhibere. ut. jͣ. c. vlt. k ¶ Reddet bouem. hoc intellige: cum bos ille qui damnuꝫ dedit aggreſſus eſt alium ⁊ occidit: ſed econuerſo non tenetur. ff. ſi qua. pau. fe. di. l. i.§. cum arietes. ff. ad. l. acquil. itaqꝫ. ſed cum dubium eſt quis bos primo aggreſſus eſt. ff. ad. l. acquil. ſcientiam.§. cum ſtramenta. ⁊ ſi alias animal tuum mihi dā num dedit: tu teneris. jͣ. eo. c. vlt. v̓. ꝙ ſi. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. I leſerit. eſtimationem reſtituet. niſi dando animal velis liberare teip ſum. jͣ. eo. c. vlt. vltra enim eſtimationem non tenet̉ conuētus de paſtu pecoris ⁊ actione in factum conuenitur. ff. de preſcrip. v̓. qui ſeruandaruꝫ.§. Ignificātibus u. laico ⁊ fra tribꝰ eiꝰ ad.n. noueris audi entiam perueniſſe: quod cū quidā eos ſuper furti crimine accuſar̄t cū eo coacti ſunt inire duellum: ī quo alijs peccatis ſuis prepediētibꝰ ce ciderūt. ꝑꝑ quod per cōſules ſpole tanos bonis fuerūt ꝓprijs ſpoliati nūc uero furtū apud alios eſt in uentū: ⁊ ꝙ ipſi fuerint īnocentes ē faciente domino reuelatuꝫ. Unde cōſulibus ipſis dedimus ī mādatiſ ut ablata reſtituāt uniuerſa. norius tertius. Ilecti filij nouiterᵈ in liuonia baptizati grauē ad nos querīo niam deſtinarūt: ꝙ fratreſ tēplario rum ⁊ alij qui tēporalē ī eis poteſta tē exercēt: ſiqn̄ de aliquo alio crimi ne infirmātur eos ferri cādētis iudicium ſubire cōpellūt. quibus ſi qua exīde ſequatur aduſtio: ciuileꝫ penā īfligunt. Cuꝫ igitur huiuſmo di iudiciuꝫ ſit penitus interdictū utpote in quo deuſ tentari uidetur mandamus: quatenꝰ dictos fratreſ ⁊ alios ut ab huiuſmodi cōuerſoꝝ grauamine omnino deſiſtant: per cen. ec. ap. remota compellas. De iniurijs ⁊ damno dato. N exodo. I rixati fuerint homi nes ⁊ percuſſerit alter proximū ſuum lapide vel pugno: ⁊ ille mortuus non fuerit: ſi iacuerit in lecto qui percuſſerit operas eius ⁊ impē ſasᵍ ī medicos reſtituat. ¶N ep. I quis aperuerit ciſternam ⁊ foderit ⁊ non operuerit eam: C cecideritqꝫ bos uel aſinus in eam dominus ciſterne reddetʰ precium iumentorum: quod autem mortu um eſt ipſius erit. Dem. I bos alienus cornupeta eſ ſet ab heri ⁊ nudiuſtertius: ⁊ n̄ cuſtodiuit euꝫ dominus ſuus: red detᵏ bouem pro boue ⁊ cadauer in tegrum accipiet. ¶ Dem. ſi glans. ⁊ expellere debet animal quod damnum dedit: ⁊ tanꝙͣ ſuū non includere illud: cū dominus illius teneatur ad damnum. ff. ad l. acquil. quintus mutius.§. pomponius. ber. m ¶ Iegreſſus. reddet dānum. ſi fuerit in culpa dum appoſuit iſtum ignem: nec adhibuit diligentiam quam debuit. ff. ad. l. acquil. qui occidit. §. in hac. ⁊. jͣ. e. c. vl. al̓ ſi nihil d̓ ꝯtīgētibꝰ omiſiſſet: nō tene tur. jͣ. eo. c. vlt. nCI quis domum. volun tariē. ſecus ſi cōtra voluntatem: duꝫ tn̄ nihil d̓ ꝯtīgētibus o miſerit. jͣ. e. c. vl. ī fi. o ¶ Reſtituat. in qͣ druplum infra annum: poſt annum ī ſimplum. ff. de cen. l. i. ſed ſi negligētia ī ſimpluꝫ: ſed ſi dolo fecerit ẜm leges cōcremabit̉. ff. eo. qui edes. p ¶Lim reuoca to. lite vero non cōteſtata non valet ꝓ ceſſus: ut hic patet: ⁊.sͣ. ut lite non ꝯt̄. accedens. ⁊ sͣ. de elec. dudum. ii. ⁊ sͣ. d̓ pur. ca. cū dilectꝰ. q ¶ Ganiuerat. ta le bannum nullum fuit: quia nullaꝫ ha bet iuriſdictionem in ipſum. laico eniꝫ non licet de clerico legeꝫ dare. xcvi. di. bene quidem. xvi. q. vii. non placuit. īmo tanꝙͣ ſacrileguſ fuerat puniēdus ea dem cā. ⁊. q. e. ſi ꝗs principium. ⁊ qꝛ in eo offendit eccleſia ſticam libertatem: ⁊ propter hanc iniuri am punit̉ ad expen ſas quas propter hͦ fec̄: ⁊ dāna q̄ ꝑtulit tali occaſione ut pꝫ a ¶ Taxatione. dꝫ iudex primo taxare de expenſis ⁊ dam nis in iudicio petitis. iii. q. iii. offerat̉. v̓. ꝙ fieri: ⁊ poſtea debet iurare: ⁊ tali iuramento ſtabitur tanꝙͣ legitime ꝓba tioni. C. vnde vi. ſi quando. ⁊. ii. q. i. in primis. sͣ. d̓ his que vi metuſue cau. fiūt. c. vlt. vbi de hoc. b. b ¶ Uſualis monete. ⁊ ſi de hac non fuiſſet dictum: de illa tamen intelligeretur. ff. de le. i. ſi ſeruus plurium.§. vlt. ⁊. ff. de cōtrahen. empti. imꝑatores. ⁊ ſi plures eſſent vſuales monete. videtur de minori intelligendum. ff. de le. iii. nummiſ. ⁊ sͣ. de cenſi. ex ꝑte. c N noſtra. dānorum. Nota ergo. ꝙ differentia eſt inter dā num ⁊ expenſas: ut hic patet. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. arg. vnde iuramen tum ſuper vno factum non extenditur ad aliud: cū ſint diuerſa: pu ta ſi propter diſcordiaꝫ domus aliqua deſtructa fuerat poſſeſſio ali qua ſterilis remanſit vel qꝛ negociari non potuit: huiuſmodi dāna remiſſa ſunt ⁊ iuramento firmata. Quoddam enim damnum ſiue intereſſe dicitur circa rem: puta ſubtraxiſti inſtrumenta quibꝰ poſ ſeſſio eccleſie firmatur vel alterius teneris ad illud dānum qd̓ con tingit propter abſentiam inſtrumentorum. xii. q. ii. ſi quis de clericis. ⁊. ff. de acti. emp. ⁊ ven. iulianus. in prin. Quoddam dicitur ex tra rem: puta debui tibi frumentum ⁊ quia non dedi ſuo tempore: familia tua fame periit: illud damnum non conſequeris: ſed preciū Ileſerit quiſpiam agruꝫ uel Quineam: ⁊ dimiſerit iuramen tum ſuum ut depaſcat aliena: pro dāno eſtimationēˡ reſtituet. ¶ Dē. Iegreſſus ignis comprehē O derit aceruos frugū ſiue ſtā tes ſegetes in agris: reddetᵐ dānū qui ignem ſuccenderit. X peniten̄. romano. I quis domumⁿ uel areaꝫ: cu iuſquam incenderit uoluntarie ſublata ⁊ incenſa omnia reſti tuatº: ⁊ tres annos peniteat. noriꝰ tertiꝰ epiſcopo bonon̄. Lim ſcribentibus nobis epi ſcopo mutin̄. ut poteſtatē cō ſiliarios ⁊ populū ciuitatis florēt. ad ſatiſfaciendum de damnis ⁊ in iurijs irrogatiſepiſcopo ⁊ eccleſijſ feſulan̄. cen. ec. coartaret idem teſtes lite non ꝯteſtata recepit: quar nos eius proceſſu penitus reuoca toᵖ commune florentin̄. quia bāni. ueratq epiſcopuꝫ feſulanen̄. contra deum ⁊ eccleſiaſticam libertatem: propter iniuriam banni expenſas ⁊ damna tali occaſione ſecuta taxatio neª a iuramēto premiſſa in mille libris uſualis monete predicto epiſcopo ſententialiter duximus con demnandum. ¶Rego. ix. N noſtra ⁊ fratrum noſtroꝝ preſentia propoſuiſtiſ: ꝙ oli ciues brixien̄: pro reſtaurationibꝰ dam noꝝᶜ illatorum ad inuiceꝫ: que propter multas ciuiles diſcordias incurrerant plurimum aggrauati ſtatutum edituꝫ de non petēdo uel recipiendo in poſterum reſtaurati ones huiuſmodi a communi gene raliter approbarunt: ⁊ firmarunt ēt iuramento. ⁊ īfra. Cū igitur aliud ſit damnorum reſtauratio quam ſa tiſfactio expenſarum: ⁊ ideo in iura mento exhibito ſuper damnorum articulo intelligi non debeat: ꝙ fa ctum expenſarum fuerit comprehē ſum: mādamus: quatenus iuramē to non obſtante predicto auctorita

tur: quas quis facit circa ſumptus litis ⁊ circa aduocatos. C. de iu di. ſancimꝰ. De iſtis expēſis mētio fit. sͣ. ut lite nō conteſta. quoniaꝫ §. in aliis. ⁊ sͣ. de dolo. finē: ⁊ cōſimiles expenſe fuerunt hic quas fa ciebant eundo ⁊ redeundo: uel expendendo pecuniā ſuā faciendo maiores expēſas ꝙͣ conſueuerunt. ad iſtas expenſas iuramentum nō extendit: tamen ſi intellexiſſet de hu iuſmodi expenſis. ⁊ de his intenderunt iurare: ⁊ hoc conſta ret ⁊ ſuꝑ his fieret interpretatio ſic̄ cre do: ſed hic ſimplicit̓ dictum fuit de dam nis: quare ad ea tātum reſtringitur iu ramentum. ⁊ ſic aliud damnum ⁊ alid̓ expenſe: ſicut dicit̉: aliud pena ⁊ aliud mulcta: ⁊ aliud fraus: ⁊ alid̓ dolus. ff. d̓ ver. ſig. alid̓ fraꝰ. d ¶ Cōtribuat. ꝓ bono concordie: ut hic dicit: ſic fit con tributio: quando ia ctus merciū factus eſt. ff. ad. l. rho. de iac. l. i. ⁊. ii.§. cuꝫ in eadem. ⁊. l. amiſſe. Sic ergo ī caſu iſto equum eſt fieri con tributionem propt̓ bonum pacis ⁊ con cordie: ne forte hac occaſione cōcordia non ſeruetur. e ¶¶ Iculpa. No ta: ꝙ ad hoc C ut teneatur qui dā nū dedit ſeu iniuriā irrogauit: neceſſe ē culpaꝫ interuenire: alioquin nō tenet̉. vnde infantes ⁊ fu rioſi non tenent̉ ſi damnum dederint: quia iudicium animi non ha bent. ff. ad. l. acquil. ſed ⁊ ſi.§. iniuriarum. ⁊.§. igitur. ⁊. xv. q. i. illud impubes. tn̄ doli capax tenetur. ut in. c. illud. ⁊.§. igitur. ⁊ ille nō te netur de culpa qui ad ſui defenſionē ⁊ incontinenti ⁊ eodem modo damnū dedit. ff. eo. ſcīam.§. qui cū aliter. ⁊ de leuiſſima culpa quis tenetur ī caſu iſto. ff. e. l. ii. ⁊ ille excuſat̉ a culpa: qui alterius impul ſu vel violentia ventorum damnum dedit. ff. eo. quēadmodum.§. ſi nauis. ⁊.§. item labeo. f ¶ Culiſti. No. ꝙ non ſolum qui damnum dedit ſeu iniuriā irrogauit: ſed qui opē tulit tenet̉: puta ſi vnꝰ tenuit ⁊ alius interemit ille qui tenuit qͣſi cām mortis dedit: iōqꝫ actione in factū tenet̉. ff. e. itē mela.§. ſi alius. ⁊.§. itē cū eo. ⁊. ff. de iniur. non ſolū in pͥn. ⁊.§. ſi mādato. ſic ⁊ oꝑe ⁊ conſilio furtū cōmittit̉. inſti. de obli. que exͣ de lic. naſ.§. ope. ⁊ homicidiū. oꝑe. ⁊ cōſilio ꝯmittit̉. sͣ. de homici. ſicut dignū.§. illi qui. ⁊.§. vlt. ⁊.§. hi qui. ⁊ ſi. ff. de adulte. is cuius.§. vlt g ¶ Imperitia. que ānumerat̉ culpe. inſti. ad. l. acquil.§. īperitia. ⁊ ff. de reg. iuris īperitia. ⁊. ff. loca. ſi quis fūdū.§. celſus. Idē intellige de negligētia ꝓut hic dicit ergo ſiue culpa ſiue īperitia vel negli gentia dānū dederis: uel ſi iniuria irrogaueris uel dātibus opē dediſti: teneris etſi negligentia tua aliqd̓ minuſ bn̄ feciſti: ⁊ ob hoc dā nuꝫ datū ſit teneris. ff. ad. l. acquil. ſi ẜuus. ii.§. ſi ex plauſtro ⁊. l. qui occiderit.§. in hac ⁊ negligentia imputatur. jͣ. de pe. ⁊ remiſſi. queſitum: vbi de hoc. h ¶ Ignorātia hic nō excuſat ignorātia a culpa ſi potuit ſcire ex fa cto ſuo cōtingere iacturā uel iniuriā puta mihi licet percutere percutientē me ſi cū vellē eum percutere: alium ꝑcuſſi: imputatur mihi ff. ad. l. acquil. ſcientiam.§. pe. ⁊. ff. de iniur. eū qui.§. ſi iniuria. Ar. ꝯͣ. ff. e. ſi cum ſeruo. debuit ergo adhibuiſſe diligentiā in facto ſuo: ut dicit in fi. ⁊ ſic nō imputaret̉. Et illd̓ ſciaſ ꝙ iniuria fit aut re aut verbis. re: quotiens manꝰ infert̉. verbis: quotiēs cōuiciū dicit̉. ff. d̓ iniuriis. l. i. ⁊ sͣ. de re iudi. cū te. ⁊ iniuria ꝑ diſſimulationē abolet̉. ff. e. nō ſolū.§. i. Et illud ſcias ꝙ cōuentus de dāno dato ſi negauerit: ⁊ ꝓbatū fuerit: condemnat̉ in duplum. ff. ad. l. acquil. l. ſecunda ⁊. C. eo. ti. contra negantem. i ¶ Animalia tua. Sic ergo ſi quadrupes tua ſiue animal damnū ddit: ad eſtimationē teneris: qꝛ nō cuſtodiuiſti aīalia tua. tn̄ ſi velis dare aīal ꝓ dāno: liberare te potes. ut hic dicit: ⁊. ff. ſi qͣ pau. fe. di. te noſtra prouideas: ꝙ dictum cōmune pro bono cōcordie ad exꝑēſarum ſatiſfactionem contribuat iu xta tue diſcretionis arbitrium a te ſicut expedierit moderandum. ¶ Dem. I culpaᵉ tua datuꝫ eſt damnū uel īiuria irrogata ſeu alijs ir rogantibus opem forte tuliſti: aut hec imperitiaᵍ tua ſiue negligentia euenerunt: iure ſuper his ſatiſface re oportet nec ignorātia te excuſat ſi ſcire debuiſti ex facto tuo iniuriā ueriſimiliter poſſe contingere ueiacturam quod ſi animalia tua no cuiſſe proponas: nihilominus ad ſatiſfactionem teneris: niſi ea dādo paſſis damnum uelis liberare teip ſum. quod tamen ad liberationem nō proficit ſi fera animaliaⁱ uel que conſueuerint nocere fuiſſent: ⁊ quā debueras non curaſtiᵏ diligentiam adhibere. ¶ Sane licet qui occaſionem damni dat: damnum vide atur dediſſe. ſecus eſt tamen in illo dicendum qui ut non accideret: de contingentibus nil omiſit. De penis. 3 X cōcilio toletano. A que frequenti preuari catione iterantur: frequē ti ſententia condemnenmut Ex concilio triburienſi. Reſbyteri īterfecti compo ſitio epiſcopo: ad cuius parrochiaꝫ pertinet ſoluatur: ita ut me dietatem utilitatibus eccleſie cui prefuit tribuat: alteram in eius ele moſinam iuſte diſpartiat: quia nul lus eius heres proximior uidetur quaꝫ qui ipſuꝫ domino ſociauitᵉ exāder tertius cantuarien̄. archiepiſcopo. Icet iuxta apoſtoluꝫ: ⁊ īfra. Accepimus: ꝙ archidiacō. I conuentren̄. epiſcopatus pro corri gendis exceſſibus ⁊ criminibuſ pu niendis a clericis ⁊ laicis penāᵍ pe cuniariam exigunt pro ānua exacti one perſonas quādoqꝫ ſaſpendūt eccleſias interdicunt: a uicarijs de narios ut eos in eccleſijs cantare permittāt: exigere formidant ⁊ alia agunt que canonū obuiant inſtitu tis ⁊ de radice cupiditatis ⁊ auari tie prodire uidentur. ⁊ infra. Mā damus quatenus archidiaconis predicti epiſcopatus hoc diſtricti us interdicas ſi autem contraueni re preſumpſerint eoſap. ceſ. ec. cē. compellas. ¶ Dem in concilio turonenſi. l. i. circa pͥn. ⁊ inſti. e. ti. ī pͥn. vnde ſumpta fuerūt hec v̓ba. ⁊ hoc hꝫ locū in hiſ aīalibus que ꝯͣ naturā mouent̉: utpote ſi bos cornupeta ſolituſ fuit uel equus calcitroſus: ut dicit̉ in predictis. l. In feris autē aīalibus que naturali ſua fe ritate dānū dederūt: hoc nō hꝫ locū: qꝛ illud aial oādo nō liberaberis: qꝛ non adhibuiſti diligentiā quā debuiſti: ut hic. jͣ. dicit. nihilominus ut hic dicit̉ ſaltē directa actione uel vtili po tius. Si vero aufugit ⁊ nocu it: nō pōt dominus quondaꝫ ꝯueniri: qꝛ deſinit dominus eſſe: ut. ff. e. l. i.§. in beſtiis. et inſti. e.§. i. Fere beſtie ſūt: ut urſus ⁊ cerui: que ſūt aīalia ſi ue volatilia fera dicunt̉. in in ſti. de rer. di.§. fere. ⁊ in aliis §. ſequentibus. Cum.n. liber homo damuuꝫ dat: locum ha bet actio. l. acquil. dum vero quadrupes ſiue animal locuꝫ habet actio de pauperie. cum vero ſeruus: tunc locum ha bet actio noxalis: ⁊ tunc licitum eſt ſeruum dare ꝓ damno dato. iſti. d̓ noxa. circa pͥn. k ¶ Nō curaſti. quia huiuſ modi animalia nō debent te neri in publico: vbi publicuꝫ iter eſt. īſti. ſi quadru. pau. fe. di.§. hic quoqꝫ alias.§. ceteꝝ ſi vero teneantur in publico ⁊ damnum dederint: tenetur dominus in duplum: ⁊ nihil ominus actio de pauperie lo cum habet. quia cum plures actiones concurrunt penales in eadem re vna non tollit ali am. inſti. e.§. fi. l ¶ Occaſionem. ff. ad. l. acquil. qui occiderit.§. in hac. ⁊ sͣ. de homi. decetero. vbi d̓ hͦ sͣ. de teſti. ſicut. in glo. que inciꝑit. arg. ꝙ vi. m ¶ Omiſit. Nota ꝙ nō ē im putandū ei qui d̓ cōtingētibꝰ nil omiſit. ff. ad. l. acquil. qui occidit.§. in hac. ⁊. l. qui foue as. ⁊. l. ſi putato. ⁊. l. di. ſi duo ⁊ sͣ. de homici. c. vlt. ⁊ antepul. ber. A que condēnent̉. ſic. vi. q. i. imitare. ⁊ de pe. di. i. mēſurā. ⁊ ita quo tiēs quis deliquerit: totiens puniri debet: ſicut in contractibus cō ſueuit dici: ut pena ſoluta ꝯͣctus maneat ī ſua firmitate. ff. de trāſ qui fidē. ſed ēt arbitrio ꝗs ſtare nō cogit̉ pena ſoluta: niſi id exp̄ſſe dicat̉. ff. de arbi. ſi duo. ī fi. Et ſic ē ar. quotiēs clericꝰ ī delicto repertꝰ fuerit. totiēs exigat̉ ab eo pena. arg. xxiii. di. quāꝙͣ. in fi. ⁊. ff. de v̓. ob. ſi ſic ſtipulatꝰ Reſbyteri. compoſitio. per. l. lombardam eſt ſexcentorum ſolidorum. C xvii. q. iiii. qui ſubdiaconum. c ¶ Utilitatibus eccleſie. hoc iō: qꝛ ⁊ ſic eccleſie iniuria facta fuit ⁊ ī ſuuꝫ mi niſtrū: iuxta illud. Qui vos tāgit: ne tāgit. ii. q. vii. accuſatio. et ē ar. ꝙ penas pecuniarias quas recipit ep̄s nō lucratur ipſe: ſed in vtilitatē eccleſie cōuerti debent: uel diuident illas arg. ⁊. l. di. ius militare. ⁊. xvii. q. vi. c. i. d ¶ Cui.ſ. eccleſie. e ¶ Sociauit. baptizando ⁊ ordinando illum. Icet. laicis. Sed quare a laicis; qꝛ forte ſunt de ſua iuriſdictione tēpo rali: uel de conſuetudine hoc habent. g ¶ Penā pecuniariā. Ex hac decreta. videt̉ ꝙ ꝓ criminibus pena pecunia ria exigi nō dꝫ: cū papa hic eā ꝓhibeat. ar. xvi. q. vi. cognouimꝰ. ⁊. c. de lapſis ⁊. c. ep̄o. ⁊ illud. i. q. i. nullus ep̄s: ⁊ sͣ. de ſimonia. nemo. ⁊. lxxxiii. di. ſi quis epiſcopus. Arg. ꝯͣ. xxiii. q. v. ſi vos. Vnde nota ꝙ cū ius ſtatuit penā pecuni ariā infligenda: quicunqꝫ cognoſcit de illo crimine: illā pōt infligere. ff. de iu di. l. ii.§. vltimo. ⁊ sͣ. de raptoribus in archiepiſcopatu. ⁊ xii. q. ii. cum deuotiſ ſimā. xviii. di. quoniam. Si vero ius ſolam penam ſpiritualem uel corporalē ſuper crimine ſtatuit: iudex nec debet nec pōt illam in aliam commutare: ſed ille tantum qui de illo crimine poteſt diſpenſare. Et cum de pena criminis ni hil de iure cautum eſt. an pecuniariam uel aliam infligat: iudicis arbitrio cō mittit̉. sͣ. de offi. deleg. d̓ cauſis. Cū iudex ſuper crimine diſpēſare pōt: bn̄ pōt infligere penā pecuniariā uel aliā: ſed archidiaconi iſti ſuꝑ his criminibus diſpenſare nō poterant. vnde nō debebāt penā pecuniariā infligere: ſꝫ imponere ſpiritualē: ſecundū qd̓ qualitas criminis exigebat arg. sͣ. de iudi. at ſi clerici. Hugo dicit: ꝙ illa pena eſt infligenda. que magis timeat̉. arg. xxiii. q. iiii. ea vindicta. ⁊. q. v. ꝓdeſt. ⁊ sͣ. ut lite non conteſtata. quoniā. in fi. Sed hoc in tellige habere locum. cū iudex talis eſt qui poſſit diſpenſare ⁊ commutare pe nas. ſed iſti archidiaconi hoc non poſſunt. ala. h ¶ A vicariis. hoc erat ſimoniacum. cū ordo ſit ſacramentū cui adheret ex ecutio. ſi ergo vnū vendunt ⁊ reliquum.i. q. iii. ſi quis obiecerit. ⁊. c. ſaluator.

i ¶e VAlumniam. alio. ita ut preter expenſas de calūnia puniat̉. C. de calū. l. iii. ⁊ inſti. de pe. te. litigā.§. aduerſus. quia infamis efficitur: ut ibi dicitur: de quibus legibus hic facit mentionem. k ¶ Uictori. victus victori in expenſis condemnari debet: ſi per calumniā ⁊ mala fide appareat eū mouiſſe litē: ut hic expreſſe dicit littera in pͥn. ⁊ in aut̓. de iudi.§. oportet. col. vi. ⁊. ff. de iudi. euꝫ quē temere. Alij dicūt ꝙ eoipſo ꝙ ſuccūbit p̄ ſumitur calumniari. vnde cō demnari debet in expenſis. De hac materia plene dictū eſt. sͣ. de dolo ⁊ contu. finem. l ¶ Niſi ſnīa. pro abſente. ſi cut cauet̉. C. d̓ iudi. properādū.§. ⁊ ſiquidem. ibi dicit̉. ꝙ victus preſens ſūptus ſuos d condemnatione deducat. mUod in dubiis. incitāt in bello iniuſto. arg. sͣ. d̓ homi. ſicut dignū.§. qui. ve ro. ⁊. ff. ad. l. acquil. itē mela. §. item cum eo. ſecus ſi eſſet iuſtum: qꝛ tunc licituꝫ eſt hor tari. xxiii. q. vlt. hortatu. ⁊. c. igitur. ⁊. c. ut pridē ⁊ intereſſe bellis. e. cā. q. iii. maximianꝰ. n ¶ Ue diſcretionis. dep̄ benſi ⁊ cōuicti. ſola.n. dephenſio non ſufficit. sͣ. de iudi. cū non ab hoīe. uel ītelli ge: dep̄hēſi ita ꝙ factū ſit no torium ꝑ euidētiā facti. tales enim ſtatim ꝯdēnari pn̄t. C. de defen. ciuit. l. defenſores. ⁊ ar. sͣ. de coha. cle. ⁊ muli. c. vlt. ⁊. ii. q. i. de manifeſta. ⁊ ta lis dep̄henſio auc̄te ſui p̄lati fieri dꝫ: ne vltra ſe extendat violentia ꝙͣ exegerit defēſio clericoꝝ. jͣ. d̓ ſen. ex. ut fame alias capientes eſſent excōi cati: ut ibi. o ¶ Monaſteriis. ſi. xvi. q. vi. dē lapſis. ⁊. l. di. ſi ille. ⁊ ſi in corrigibiles fuerint ꝑ ſecularē iudicē poſtea dep̄hendāt̉. sͣ. de iudi. cum nō ab hoīe. a ¶c Onſtitutꝰ. ex ꝯfeſſio Ine. Cōfeſſio.n. in iure facta p̄iudicat. sͣ. de tranſac. p̄terea. ii. ⁊ sͣ. de cōfeſſis. cuꝫ ſuꝑ. ⁊. c. vlt. vbi de hoc. ⁊. C. eo. l. vna. ⁊. ff. e. l. i. b ¶ Utrāqꝫ. Sꝫ videt̉ ꝙ ep̄s non inciderit in penam: nam cum altera pars ei ſubtraxit penſionem: licite potuit pete re procurationem: quia fideꝫ non ſeruanti fides non ē ſer uanda. sͣ. de iureiur. peruenit ii. nam licitū eſt redire ad pri orem accuſationē: cū ex par te altera non paret̉ pacto. ar. sͣ. de pac. cum pridē. de hoc dictum fuit. sͣ. de elec. cum inter. r. Ecōtra vr̄ ꝙ il li potius p̄iudicet qui vltimo incidit ī penā. nā ſi vterqꝫ eſt in mora: ſemꝑ vlti ma mora nocet. ff. de peri. ⁊ ꝯmo. rei ven. illud. Reſpondeo hic ꝓpter par de lictum neuter incidit ī penā. ff. de reg. iu. cū par. ⁊ in delictis mutua fit ꝯpēſatio. sͣ. de adul. c. pe. ⁊. vlt. xxxii. q. vi. nihil. ⁊. ff. ſolu. matri. viro. Io. cōpēſatio mutua fit. ff. de compen. ſi ambo. ⁊. ff. de dolo. ſi duo hec decre. deciſa fuit ī fi. huius decre..sͣ. de reli. do. ꝯſtitutus. ⁊ ꝑ illā poteris intelligere iſtam. b. c ¶ P Uper his. variauerat. ⁊ iō non fuerat ei credendum. iiii. q. iii.§. qui fal ſo. ⁊ sͣ. ut eccle. bene. ut noſtrum. d ¶ Non incurrit. quia genus pene per ſe non infamat: niſi ſententia prece dat. C. qui. ex ca. infa. irro. l. i. ⁊. l. nullam. licet gratianus aliter ſenſerit. iii. q. vii.§. tria. in fi. vincen. Uam. ꝑſolutis. eoipſo ꝙ ſortem recepit: pene renunciaſſe videtur. ff. de eo quod cer. lo. l. vlt. in fi. ⁊. ff. de le. commiſ. poſt diem. Et ita videtur: ꝙ eam vlterius petere non poſſit: per hoc quod hic dicitur: niſi altera cō uenerit inter eos cum ſortem recepit.ſ. ꝙ ſors ⁊ pena peti poſſit. argu. ff. de tranſac. qui fidem. C. de tranſac. cum proponas. ff. ſi quis caut. l. ii. i. reſpon. Et ſic videtur ex hac decre. ꝙ non committatur pena in totum cum effectu: licet ſors in totum ſoluta non ſit. vnde habes contraria plura. ff. de verb. ob. ſtipulationum.§. ſi ſortem. ſuper hoc conſueuit diſtingui. aut eniꝫ illud quod Alumniam ⁊ audaciaꝫ teme re litigantium condemnando in expenſis ⁊ alio multiplici re medio ſanctio imperialis compeſcit. Quoniam igitur ſacris inſtitu tis conſonare dinoſcitur: precipimus ut decetero in cauſis pecunia rijs uictus uictori in expenſis leg timis condemnetur niſi ſententia pro abſente feratur. Nnocentius tertius indronienſi archiepiſcopo. Uod ī dubijs: ⁊ īfra. Quia uero tam ſacerdotes qui gu bernant naues ad pugnam: quam qui perſonaliter exercent conflictū ⁊ hi qui alios incitant ad pugnan dum omnes enormiter peccāt. de rigore canonico eos credimus de ponendos. ¶ Dem lundonenſi epiſcopo. Ue diſcretionis prudentiam tinfra. Ad illud quod a no bis tertio requiſiſti qualiter cle rici in latrocinijs uel alijs magnis ſceleribuſdeprehenſiⁿ puniri debe ant: reſpondemus: ꝙ a ſuis ordini bus degradati detrudi debeant in arctis mōaſtrijsª ad penitentiā pe ragendam. ¶Dem abbati ⁊ fratribus ſcripte/ ferate. Onſtitutus in preſentia noſtra: ⁊ infra. Licet autem in ī ſtrumento epiſcopi lauitani expreſ ſa fuerit certa pena: quam pars cō tractum nō ſeruans ſolueret obſer uanti cum tamen utraqꝫ pars ueniſ ſe contra illum ex confeſſioneª pro pria conuincatur: cuꝫ ⁊ pars ueſtra ſubtraxerit epiſcopo penſionem: ⁊ epiſcopus procurationeꝫ exegerit ab eadem eccleſia: ſicut economuſ propoſuit memoratus: utranque partem ab ea reddimus abſolutā. ¶Dem priori ſancti fridiani ⁊ magiſtro. b. canonico piſano. promittitur ſub pena conſiſtit in dando: aut in faciendo: ſi conſiſtit in dando in totum committitur pena: licet in parte ſit ſatiſfactum. ff. fami. her. heredes.§. in illa. in fi. ⁊. ff. de verb. ob. ſtipulationum §. ſi ſortem. ⁊. l. in executionibus.§. item ſi ita. ⁊. ff. de pig. ſed an a me arg. Si vero conſiſtit in faciendo: ⁊ illud quod promiſſum eſt ſub pena ſit indiuiduum: tunc idem ē quod in primo caſu quia in totum committitur pena. ff. fa mi. her. heredes.§. an ea ſtipulatio. et ff. de verbo. ob. eadem.§. cato. in prī. ibi ab omnibus factum ⁊c̄. et. l. in exe cutionibus.§. ſecun da. Sed ī primo caſu cum conſiſtit in dādo dixit. m. ꝙ op poſita exceptiōe re pelletur a pena pro rata ſolute partis. arg. ff. ſi quis cau. ſi ſeruus.§. i. ⁊. ff. de ver. ob. l. ii.§. vlt. ad fi. ⁊. arg. ff. depoſiti ſi duo heredeſ. ⁊. ff. de ver. ob. in execu tiōibus.§. inſolidū. ⁊ hanc equitatē ſeruat hic inno. Nec eſt ſeruandus ille ri gor ut in totumⁱ pena exigatur: quia n̄ debet quiſ cum alie na iactura ditari: ut hic dicit̉. ⁊. xxii. q. ii. primum. ⁊. ff. de condi. inde. nam hͦ. quia non intereſt il lius penam reciꝑe pro ſoluta ſorte: ⁊ iō quia placuit equita tem prefe. iri ſtricto iuri. C. de iudi. pla cuit. vnde littere ſu per hoc impetrate non valuerāt: quod patet ex eo ꝙ dicit veritate tacita. Alij doctores legum ſer uant illum rigoreꝫ. Si vero factum ſit diuiduum: pro par te tantum committitur. ff. rem ra. ha. Si procurato. ⁊ ar. ff. de ver. ob. eadeꝫ §. cato. ibi. at ſi d̓ eo cautum ⁊cͣ. Sed cō trarium videtur in l. predicta. ff. ſi quis caut. ſi ſeruus. vbi committitur pena in totum: licet detur exceptio pro alia parte ⁊ factum videtur diuiduum. Sed dici conſueuit: ꝙ illud eſt ſpeciale in iudicio: quia ⁊ ibi mora purgatur. ff. ſi quis cau. ⁊ ſi poſt tres. ſed in penali ſtipulatione non purgatur. C. de contra hen. ⁊ committen. ſtip. magna: quia tempus ibi interpellat. sͣ. de loca. c. vlti. f ¶ Modeſtie obliuiſci. preferenda eſt enim eſtimatoris opinio pe cuniario commodo. ff. de ſolut̉. cum ex pluribus cauſis. ff. de vſuris. in pecudum.§. vlt. g ¶ Pena. videtur ergo ex hoc: ꝙ eccleſiaſtica perſona non poſſit exigere penam nec ab eo exigi. ar. xii. queſtione. ii. fraternitas. Ar. contra.s. eod̓. conſtitutus. De hac materia dictum eſt. sͣ. de arbi. dilecti filij. h ¶ B aures. reſtituantur. Immo videtur ꝙ maiori pena puni endi ſunt. ut non ſolum ea reſtituantur. ſed omnia alia bona ſua eccleſie cui iniuria facta eſt tradantur perpetuo. xvii. q. iiii. ſi ꝗs deinceps. et anathematizentur. ut ibi dicitur. licet ipſo iure ſint excommunicati. e. cauſa. et. q. e. ſi quis ſuadentē. Item alia pena imponitur. jͣ. eo. c. proxi.ſ. in quibuſdam. et ſi iterum aliqui ſuuꝫ epiſco pum interficiant. priuantur ep̄o. xxv. q. ii. ita nos. Uper his de quibus nos cō ſulere uoluiſti: ⁊ infra. Cleri cus auteꝫ qui pro eo ꝙ uariauerat ⁊ uacillauerat coram uobis. de mā dato noſtro captus eſt ⁊ detentus: infamiam non incurrit. Dem ſpoletano epiſcopo. Uaꝫ ad nos rectores clerico rum ſancti fortunati querimo niam tranſmiſerunt: ꝙ cum tibi eſ ſent in xl. libris per quoddam ar bitrium condemnati. eſſetqꝫ pena xxx. librarum appoſita: niſi ea ſol uerent ī termino conſtituto. tandē xxxiij. libris in termino perſolutiſ occaſionē. vij. reſiduaruꝫ per quaſ dam noſtras litteras ueritate taci ta impetratas obtinuiſti eos ī pre fatis. xxx. libris tibi per delegatuꝫ iudiceꝫ condemnari. Quia igitur te non decet in tantum pontificaliſ modeſtie obliuiſci ut inhoneſtis queſtibus anhelādo deſideres cū aliena iactura ditari: mādamꝰ qua tenus ſeptem librarum ſolutiōe cō tentus ſuper penaᵍ. xxx. librarum memoratos rectores decetero nō moleſtes. ¶ Dem. ¶ O aures noſtri apoſtolatuſ peruenit: ꝙ cum quidaꝫ par rochiai tui auſu diabolico bōe me morie..j. uicentinum epiſcopum predeceſſorem tuum nequiter pe remiſſent feuda. ⁊ beneficia que il li a uincentina eccleſia obtinebant ipſis per ſententiaꝫ fuerat. cuꝫ mul ta deliberatione ſublata. Quia igi tur maiori ſunt animaduerſiōe ple ctendi nos tam tibi quam ſucceſſo ribus tuis auctoritate ap. prohibe mus: ne ipſis aut heredibus eorū beneficia predicta reſtituātur:ʰ ſeu de nouo eis alia quelibet cōferāt̉. ¶Dem. Ilectus filius electus ſancti I p. ad montes: ⁊ infra. Ne iu dicialis euaneſcat auctoritas: cum

dIlectus. aſſertionē. Ar. ꝙ verbo iudicis eſt credēdū: niſi cō trarium probet̉: ut hic dicit̉. ar. sͣ. de ꝓba. poſt ceſſionē. Ar. ꝯͣ. s. de teſti. cū a nobis. ⁊ sͣ. de ꝓba. quoniā ꝯͣ falſā. cui ſtandū eſt. Sed qd̓ dicit hic: ꝙ puniri dꝫ litigator neꝝ eſt cum temere ꝯͣdicit iudicis aſſertioni: puta cū iudex hoc qd̓ dicit oſtendit ꝑ acta: vel cū litigator nihil oſten dit contra excōicationis ſententiam: tunc puniat̉ in ſum ptibus. jͣ. de ſen: ex. ſacro. ar. sͣ. eo. calūniam. uel alias ẜm arbitrium ſuperio ris: ut hic dicit. ⁊ sͣ. de offi. dele. d̓ cāis. N quibuſdā F defenſionis. patroni enim eccleſiam defendere debēt. xvi. q. vlt. filiis. hanc defenſionem non debent extēdere ad grauamen: ut hic dicit. ſic. sͣ. d̓ ap. c. iii. ⁊. c. cum ſpecia li.§. porro. ⁊.sͣ. de iu reiur. ꝙͣto. ⁊. xxii. q. iiii. inter cetera. l ¶ Iure ꝑmiſſum. Permiſſum patronis ē preſentare rectoreꝫ ⁊ habere ius profeſſionis: ⁊ ſi ad inopiam vergat: ei ab eccleſia ſuccurri tur. sͣ. de iurepa. no bis. ⁊. xvi. q. vii. qui cunqꝫ ſic ep̄s nō dꝫ plus petere a ſubdi tis ꝙ ſit permiſſum a iur. xviii. q. ii. hoc tantum. ⁊.x. q. iii. qꝛ cognouimus. ⁊ sͣ. d̓ cen. cum apoſtoluſ. al̓ reſtitueret duplū sͣ. de immu. ec. quia pleriqꝫ. ⁊ sͣ. de cen. ꝓcurationes. in fi. m ¶ Preſūpſerit. niſi forte in caſu queꝫ habes. jͣ. de ſen. ex ſi vero. cū moderamine inculpate tutelę: alias non. n ¶ Prorſus amit tant: ⁊ deuoluantur ad eccleſiam cui fac ta eſt īiuria. xvii. q. iiii. ſi quis deincepſ ⁊. c. quiſquis. ut dic tum eſt.s. eo. ad au res. ⁊ xxvii. q. i. ſi quis rapuerit. Sic ergo eccleſia non habebit patronum: ſic ⁊ vaſa lus amittit ſeudū: ut hic patet: ſi non ſeruat fidelitatē domino. xxii. q. vlt. de forma. ⁊ in libro de feudis: quēadmodū feudū amittat̉. et xcvi. di. ſi imꝑator. ſi. sͣ. de poſtul. c. vlt. ſic ⁊ donatio reuocat̉ propt talem ingratitudinem ⁊ propter alias etiam. sͣ. de dona. c. vlt. vbi d̓ hoc. C. de reuo. dona. l. vlt. o ¶ Ad heredes. ⁊ deſcendentes per lineam directam vſqꝫ ad qͣr ta generationem: ut hic dicit. qꝛ vſqꝫ ad quartam generationem ex tendit̉ conſanguinitas. sͣ. de conſanguini. nō debet. Et eſt ſpeciale hic: ꝙ filius puniat̉ hic pro delicto patris: ſicut in crimine leſe maieſtatis. vi. q. i.§. verum v̓. ſi quis cum militibus. ⁊ in hereſi. sͣ. de he reti. vergentis. alias bona damnatoꝝ deuoluūtur ad heredes. C. de bo. dam. auten. bona. p ¶ Prelationis. Sed contra videt̉: cū ingreſſus religionis tollat irregulitatem. sͣ. de filiis preſby. c. i. ⁊ in auten. de mo. in prin. col. i. dic ut. sͣ. de apoſta. c. ii. q ¶ Diſpenſatū. Cum nō determinet̉ a quo poſſit diſpenſari. dic̄ io. ꝙ epiſcopus poteſt diſpenſare: exquo papa ſpecialiter non retinūit ſibi diſpenſationē arg. jͣ. de ſenten. excō. nuper. Honeſtum ēt: ꝙ nullus epiſcopus ſine licentia pape diſpenſaret cū talibus: ut alij ſaltem retinerēt cū viderent illos vſqꝫ ad vltimā gnaͣtionē puniri. de litigatoriſ īprobitate ꝯſtiterit ad uerſus aſſertionē iudicis: temere prūpētis: iuxta ſuperioris arbitri um digna poterit aīaduerſione pu¶ Dē ī ꝯcilio generali. uiri. N quibuſdā ꝓuincijs eccle ſiaꝝ patroni ⁊ aduocati ſeu uicedomini ſe ī tātā inſolētiam ere xerūt: ꝙ nō ſolū cū vacātibus debꝫ eccleſijs de paſtoribus idoneis ꝓ uideri: difficultates īgerūt ⁊ mali. tias: ueꝝ ēt de poſſiōibꝰ alijſqꝫ bo nis eccleſiaſticis ꝙ ſua volūtate or dinar̄ preſumūt: ⁊ quod horrēdū ē dicere: ī necē prelatoꝝ ꝓrumpere nō formidāt. Cū igit̉ quod ad defē ſionisᵏ ſubſidiū ē īuentū: ad depreſ ſionis diſpēdiū nō debeat retorque ri: ꝓhibemꝰ expreſſe ne patrōi uel aduocati ſeu uicedomini ſuꝑ premiſſis decetero plus uſurꝑēt quaꝫ reperiatur ī iure permiſſū ⁊ ſi ꝯtra pręſūpſeritᵐ: ⁊ ſeueritatē canonicā diſtrictiſſime cōpeſcantur. ¶ Sacri nihilominus ꝯcilij. ap. ꝓbatio ne ſtatuimꝰ: quatenꝰ ſi patroni uel aduocati aut feudatarij ſeu uicēdo mini aūt alij bn̄ficiati alicuiꝰ eccleſie rectorē uel clericū aliū ipſius eo cleſie per ſe uel alios occidere uel mutilare auſu nefādo preſūpſerint pr̄oni iuſpr̄onatꝰ aduocati aduoca tiā. feudatarij feudū. uicedni uice dn̄atū. ⁊ bn̄ficiati bn̄ficiū prorſus amittāt: ⁊ ne minꝰ uīdicte quam ex ceſſus mēoria ꝓroget̉: nō ſoluꝫ de premiſſis nihil ꝑueīat ad her̄des ſꝫ ēt uſqꝫ ad quartā generationem poſteritateſ taliū ī clericoꝝ collegi um nullatenns admittantur: neqꝫ ī domibus regularibꝰ alicuiꝰ prelationisᵖ aſſequātur honorē niſi cū eis fuerit miſericordit̉ diſpēſatūq ¶ Onoriꝰ. iij. prepoſito. archidia. ⁊. h. canonico. ſueſſien̄. Rauē capituli. lund. recepimꝰ qōnē: ꝙ cū comes regiſtren̄. ꝓ multis iniurijs quas irrogarat eiſ dē: per iudices a ſe. ap. dele. excōi catiōis uinculo fuerit īnodatꝰ. idē ꝑ duos annos ⁊ ampliꝰ ī excōmuni catiōe perſiſtēs iuri parere pertina citer renuit claues eccleſie cōtemnēdo. Licet igit̉ huiuſmodi ꝑtina tia nō careat ſcrupulo heretice pra uitatis: uolēteſ in nobilitati parce re comitis ſupradicti: diſ. u. māda mꝰ: quatenꝰ ſi comes ſupradictus poſt cōmonitionē ueſtrā: nō parue rit pleno iuri: uoſ eccleſiasᶜ ī quibꝰ ius aliquod habere dinoſcitur: ab eius debito abſoluētes fideles ip ſius quādiu ī excōmunicatione ꝑ ſtiterit: ab eius fidelitatis iuramēto denūcietis penitus abſolutoſ. ¶ De penitentijs ⁊ remiſſionibꝰ. Eexander papa. Anifeſta peccata non ſūt occulta correctione pur ganda. xconcilio mag. Ui preſbyteꝝ occiderit. xij. Cannoꝝᵍ pnīa ei ẜm canones īponat̉: ⁊ īfra ꝯuictꝰ uſqꝫ adultimū tēpꝰ uite ſue militie cingulo careat ⁊ abſqꝫᵏ ſpe coniugij maneat. ELexander tertius mediolanenſi archiepiſcopo ⁊ ſuffraganeis. Ignificauit nobis uir nobilis Ip̄. ꝙ.f. dicto īperatori cū olim rediret ab urbeᶠ caſtruꝫ ueruice ne gauit: ⁊ īfra. Unde cōtīgit ꝙ. iiij. caſtris deſtructis pluſquaꝫ duo mi lia domoꝝ deſtructa fuerūt: multi hoīeſ īterfecti: ⁊ alia mala ibi ꝯmiſ ſa que lōgū eēt per ſingula enarrar̄ Quoniā igitur prefatꝰ. p. deo exi de recōciliari deſiderat: mādamuſ quatenus ipſi pnīam ẜꝫ quod uiſū fueritᵐ miſericorditer īponatis: at tendentes ꝙ ꝓ libertateº ſua ⁊ eccleſie deuotioneʸ hoc fecit: quare ī a ¶Rauem. claues. datas petro. xxii. di. c. j. ⁊. xxi. di. in nouo. ⁊ petro date ſunt eccleſie xxiiii. q. i. quodcunqꝫ. ⁊ cuilibet eius ſucceſſori. arg. sͣ. de traſla. quando. ber. b ¶ Contemnēdo. ⁊ ſi alias legatus non fuiſſet: ex contēptu ligaretur. xi. q. iii.§. cum ergo ſententia in fi. ⁊. xxiiii. q. iii. notandum. non enim dꝫ cōtēni cū ſit medicinalis. ii. q. i. multi. c ¶ Heretice prauitatis. hoc iō dic̄ qꝛ qui propter ſuſpitio nē hereſis excōicat̉: ſi per an nū ſteterit ī excōicatione: po ſtea tanꝙͣ hereticus. habetur sͣ. de here. excōicamus.§. i. ta men fi pro cōtumatia excōice tur ſiue per ānū ſiue per plures in excōicatiōe ſteterit nō habet̉ ut hereticus: ſed alias ꝯͣ eū proceditur: ut hic dicit. d ¶ Nobilitati. Nota: ꝙ ꝑ citur nobilitati circa penaſ ut aliter puniat̉ nobilis ꝙͣ igno bilis. xxiiii. q. i. qui contra pa cē. ⁊. l. di. contumaces. ⁊ in be neficiis etiam magis prouidē dū eſt nobilitati. lxxxvi. di. n̄ ſatis. v̓. itē ſi cōſiderāda ē. ar. ꝯͣ. ꝙ eque puniatur. sͣ. de ſta. regu. ea que. ubi de hoc. e ¶ Eccleſias. aliquod ius. for tē iuſpatronatus: uel quicꝗd aliud poſſit ab eccleſia perci pere: ut ſi eccleſia aliquo debi to tenet̉ eidē: ut interim eccle ſia ei reſpōdere nō teneat̉. ut sͣ. de here. excōicamus.§. cre dentes. ⁊. c. vlt. ⁊ xv. q. vi. ali us: nos ſanctoruꝫ. ⁊ ipſo iure abſoluti ſunt tales: ⁊ hic pre cipitur ꝙ denuncient̉ ſolum modo abſoluti: ut in fi. dicit. Et ē arg. ꝙ creſcente cōtuma cia creſcere debet pena. sͣ. ut lite nō ꝯteſtata. quoniā. in fi. ⁊. ff. de penis. l. relegati. ¶ Anifeſta. occulta. īmo qui publice peccāt: pu blice corripiāt̉. ii. q. i. ſi peccauerit. ⁊ de con. di. ii. ego berē garius. ī fi. ⁊ hoc ſine ſint gra uia ſiue leuia: ut ſedet̉ ſcanda lum. ſolēnis tamen penitētia clerico imponi non dꝫ: nec ēt publica niſi depoſito. ar. l. di. alienū. ⁊. c. cōfirmandū. jͣ. e. queſitū. vbi de hoc. ⁊. xxvi. q. vi. c. vlt. la. g Ui preſbyteꝝ. ānoꝝ. 6 arg. ꝯͣ. xxxiii. q. ii. hoc ipſū. ⁊. c. admonere. Sol. or dinariū ē ꝙ ꝓ mortali crimine ſeptēnis penitētia iniūgat̉ ut ibi. ſꝫ ꝓpter enormitatem maior: ut hic. ala. ⁊ ſacerdoti imponitur quandoqꝫ penitentia. xii. an. xxx. q. i. non debet. h ¶ Canones. penitentiales. i ¶ Cingulo. deponitur iſte a dignitate ſua ut clericus: ne arma vlterius ferat. de pe. di. v. falſas. ⁊. xxxiii. q. v. admonere. k ¶ Abſqꝫ ſpe ꝯiugi. Quedā crimīa īpediūt mr̄imoniū ꝯͣhēdū: ut īceſtꝰ. sͣ d̓ eo ꝗ cogno. ꝯſā. vxo. ſue. c. i. ⁊. ii. ⁊. c. trāſmiſſe. ī fi. xxxii. q. vii. ſi ꝗs viduā. Itē raptꝰ ſpōſe alteriꝰ. xvii. q. ii. ſtatutū. Itē ſi ꝗs vxorē ſuā īterficiat. xxxii. q. iii. admonere. Itē ſi ꝗs baptizauerit filiū ſuū ut ſepararet̉ ſic ab vxorē. xxx. q. i. d̓ eo. Itē ꝗ monialē ſciēt̉ ī mr̄imonio accepit. xvii. q. i. hi. qui. ⁊ ī caſu p̄ſenti. Hec īpediūt: ſꝫ nō dirimunt: alia ſūt que īpediunt ⁊ dirimūt: de quibꝰ habut ſti. sͣ. de eo qui dux. ī matri. quā pol. cū hēret. ⁊ in alijs pluribꝰ. c. ibidem. l ¶P Ignificauit. vrbe.i. roma. Appellatione enim vrbis roma intelligitur ff. de v̓. ſig. vrbis. ⁊. l. qui incontinentibus. Sicut cū dicitur apoſtolus paulum intelligimus anthonomaſice. b. m ¶ Uiſum fuerit. ⁊ ſic penitentie arbitrarie ſunt. xxvi. q. vii. tempora. de pe. di..i. menſuram. ⁊. jͣ. e. queſitum. n ¶ Miſericorditer. Ar. pro miſericordia impendenda. l. di. ponderet. xlv. di. licet. ⁊.xxvi. q. vii. alligant. la. o ¶ Pro libertate. Hec eſt iuſta cauſa pugnandi: ſi modus ſeruet̉. xxxiii. q. vit. omni timore. ⁊. c. hortatu. p ¶ Deuotione. quāuis bona intentione fecerit: modū tamen exceſſit. quod

patet ex eo ꝙ penitentia imponitur. arg. xxxiii. q. iiii. qui peccat. ⁊ sͣ. de reſti. ſpol. cum olim. j. in fi. q ¶ Retardentur. Ar. mitius agendum cum aliquibus: ne a ſeruitio eccleſie retrahantur. ar. xii. q. i. certe. C. de penis. honor. a ¶Uod autē. in dedicationibus. Hodie indulgentia que in conſecrationibus ſit eccleſie nō debet ex cedere annū: ſiue fiat ab vno ſiue a pluribus epiſcopis in anniuerſario conſecrationis: ⁊ in alijs caſibus vltra. xl. dieſ huiuſmodi indulgentie ho die non excedunt. jͣ. eo. cū ex eo.§. vlti. b ¶ A non ſuo iudice. jͣ. eo. omnis.§. i. sͣ. de iudi. at ſi cle rici. ⁊ sͣ. de ꝯſuetu. ad noſtrā ⁊. C. ſi a non compe. iudi. l. i. poteſt exponi.i. a non ſuo iudice factas. c ¶ Ut proſint. Quid valēt tales remiſſiones: vetus eſt querela: adhuc tamē ſatis du bia. Quidā dicunt ꝙ valent tantuꝫ quo ad deum: nō quo ad eccleſiam. quo ad deum: quoniam ſi quis ſine mortali decedat: non tamen acta con digna penitentia d̓ peccatis: penam purrgatorii minus ſē tiet pro modo remiſſionis ſi bi facte in vita iſta: eccleſia ta men viuenti ob hoc debitam ſatiſfactionem non relaxat. Alii dicunt ꝙ valent quo ad eccleſiaꝫ: ſed tunc tantum cū peccatum per contritionem uel per ſatiſfactionem ſuffici enter punitum eſt. tunc enim quod ex ſuperabundanti ec cleſia impoſuit quo ad deum ⁊ quo ad eccleſiam omnino per tales remiſſiones remittitur. Alii etiam dixerunt: ꝙ omnino prout dantur profici unt: ⁊ quo ad deum ⁊ quo ad eccleſiam: ſed qui eas faciūt ſe onerant. tenentur enim ele moſinis ſuis ⁊ orationibus e as ſupplere: alioquin grauit̓ in purgatorio puniētur. Alii dicunt: ꝙ valent tantuꝫ ad remiſſionem illius penitentie que negligenter eſt commiſſa. Sed ex hoc. c. verius colligitur: ꝙ qui iniungit penitentiam: ſicu ſibi videtur: imponit ⁊ concedit: ut eam per has remiſſiones uel in totum vein partem redimat. quod ſi fecerit: ut hic dicitur valent remiſſiones ad rela xationē iniuncte penitentie alioquin non. Hoc tamen veꝝ eſt ꝙ licet nō vale ant ad relaxationem iniūcte pnīe quo ad eccleſiā: valēt tamē ad minorē penā peccati quo ad deum: ſicut alia bona. Sic ergo ſi iudex iniungit alicui ſepter nem penitentiam: ⁊ non concedit ut poſſit redimere: licet ipſe uel alius ꝓ eo generalem faciat remiſſionem ad pontē uel alium locum qui ponti confert d̓ ſuo quantitatem penitentie ſibi iniuncte: quo ad eccleſiam non diminuit. ala. ⁊ hoc quod dicitur in hac littera: intellige veꝝ cū peccatum per contritioneꝫ omnino dimiſſum eſt. Nam pro omni peccato duplex pena debetur: temporalis: ⁊ eterna. de pe. di. i. ſi peccatum dauid. ⁊. c. ſicut pͥmi. ſed per contritiōꝫ pena eterna dimittit̉. de pe. di. i. verbū dei. tēporalis vero.ſ. per ſatiſfactionē: ut in predicto. c. ſi peccatum. Et pro iſta pena qualitercunqꝫ ſatiſfaciat eccle ſie dummodo non decipiatur eccleſia: ſufficit: ⁊ abſolutus eſt quem abſoluit: ⁊ ligatus quem ligat. xxiiii. q. i. quodcunqꝫ. Sed impoſita alicui ſeptēni pnīa datis. vii. denariis habet. vii. annos remiſſionis v̓alituros ſibi precepto īponentis ſibi penitentiam: nunquid ultra ieiunare tenetur? Reſpondetur: ſi in veritate ſatiſfecerit eccleſie: non tenetur ex neceſſitate ieiunare: ſed ex hone ſtate. ⁊ ſi contēnat: peccat mortaliter pro contēptu. debet enim ſemper dolere de peccato de pe. di. iii. productior: qꝛ neſcit an dimiſſa ſunt ei peccata. arg. sͣ. de pur. ca. c. vlt. ibi ⁊ ſi ſimplex fuero ⁊c̄. cum ſuis concordantiis. ⁊ ſi cōmode poteſt adequari pena cum precedenti culpa ſaltē debet. ar. de pe. di. i. vide be nignū. Un̄ apoſtolus. Sicut exhibuiſtis mēbra vr̄a ⁊c̄. xlvii. di. oēs huius ſe culi: ⁊ punire ī ſe qd̓ deliquid. de pe. di. i. ſi peccatum. ⁊ de pe. di. iii. pnīa eſt. a ¶ Iudices.i. ep̄i. qꝛ alii inferiores prelati huiuſmodi remiſſiones facere n̄ poſſunt. sͣ. de exceſ. prelato. accedentibus. Uel dic iudices.i. proprii ſacerdo tes: cū iniungunt penitentias ſuis parrochianis: poſſunt eis concedere ꝙ ta les remiſſiones ſibi ꝓſint: ſi de bonis ſuis contulerint predictis locis: ⁊ hoc his debitis taleꝫ diſcretionē habe re: ut alij ⁊ ipſe idem pro auſterita te penitētie a ſeruitio eccleſie nulla tenus retardenturq: nec aliquod ſa lutis periculū debeāt formidare. ¶Deꝫ archiepiſcopo cantuariēſi. Uod autem conſuluiſti: utrū Tremiſſiones que fiunt in dedicationibusª eccleſiarum aut con ferentibus ad edificationem ponti um alijs proſint quam his qui remittentibus ſubſunt: hoc uolumuſ tuam fraternitatē tenere: quod cū a non ſuo iudiceᵇ ligari nullus uale at uel abſolui: remiſſiōes predictaſ prodeſſe illis tātūmō arbitramur: quibus utᵉ proſint proprij iudices ſpecialiter indulſerunt. Dem beluacen̄. epiſcopo. Uod quidam ad confeſſionē de criminibuſueniunt: ⁊ quā uis confiteri uelint: ſe tamen aſſerunt abſtinere non poſſe: conſul. t. t. r. ꝙ eorum confeſſionem recipe re debes: ⁊ eis de criminibus con ſilium exhibere: quia licet non ſit uera huiuſmodi penitentiaᵉ. admit tenda eſt tamen eorum confeſſio: ⁊ crebris ⁊ ſalubribus monitis ē pe nitentia indicenda. ¶Dem triburienſi archiepiſcopo. Icet tam ueteris quam noui te. pagina: ⁊ infra. Si autem illi qūe aliquos dies ī pane ⁊ aqua ex iniuncta ſibi penitentia tenentur peragere: panem quo ueſcantur n̄ Uod quidā penitentia. talis penitentia nō ē v̓a.i. fructuoſa: quo ad vitam eternā tn̄ valet ei qꝛ ſentiet fructum eius: cum de alio crimine penitentiam egerit. de pe. di. iii.§. pe. ⁊ vlt. ⁊ ideo ta lis cōfeſſio admitti debet: ꝓut hic dicit. Sed pone ꝙ non peniteat de alijs: valebit ei penitentia; vtiqꝫ. nam oīa bona que quiſqꝫ facit ī vita illa: illa proſunt ei ad vitā eternaꝫ ꝓ merendam vel ſaltē ad minus ſuppliciū ſubeundū. d̓ pe. di. iii.§. pe. ⁊ incipit ſi quis aūt. Itē ad bo num tēporale obtinendum. de pe. di. iii. cauendū. ⁊ xxii. q. ii. ſi quelibet culpa. aut ad hoc ut de us citiꝰ illuſtret cor eius ad verā penitē tiam. de pe. di. v. fal ſas. t. d ¶ Admittenda. Ar. ꝯͣ. xxiiii. q. ii. le gatur. xc. di. ſi quis contriſtatuſ. ⁊ certe ſi adhuc facit nō pe nitet. d̓ pe. di. iii. pe nitentes. ⁊ deꝰ nun ꝙͣ aliquem ſanauit quem non omnino liberaret. di. ea. ſūt plures. Item ar. ꝯͣ xxvii. q. i. que chriſto. ⁊. c. d̓uotā. Sol. prima contraria.ſ. legatur: penitentes ſunt plures: intelligunt̉ de vera ⁊ fruc tuoſa penitentia ī. c. contriſtatus: cōpellitur quis reciꝑe ſatiſfactionē. illa duo c. deuotaꝫ: que chriſto: intelligunt̉ non de penitentia: ſꝫ de fructu penitentie.i. euchaxiſtia. e Il Icet. legumi nibus. Arg ꝙ ſi alicui eſt iniun ctum ut in pane ieiunet ⁊ aqua: nō dꝫ aliud ſumere: qꝛ iā non ſtaret in finibus penitentie: ⁊ hoc ē veꝝ: niſi neceſſitas eum artaret: arg. lxxxii. di. p̄ſbyter. neceſſitas enim ſemꝑ intelligit̉ excepta: que legē non habet de cō. di. i. ſicut de reg. iu. ꝙ non ē. ⁊ sͣ. de conſue. ꝙͣto. ¶ Nō ad delitias. prohibet̉ enī ſepe nō cibus: ſed abuſus. ut. xli. di. c. i. ii. ⁊. iii. ⁊ eſt arg. ad hoc. iiii. di. deniqꝫ g ¶ Ueſitum ē. matrimonio cōtracto ī laicali habitu: vel dū erāt iu minoribus ordinibus.sͣ. de cleri. coniuga. cum olim. h ¶ Nēgligentibus. negligentia enim imputatur. sͣ. de iniur̄. ⁊ dā. c. vlt. quia diſſoluta negligentia ꝓpe dolū ē. ff. man. ſi fideiuſſor.i. reſpōſo. l. di. ſepe. ⁊ diſſoluta negligentia habetur ꝓ ꝯſcīa. ff. de edi ſis. edi. cū ſex. qualis ē ignorātia iudeorū qui nolūt ītelligere ut be ne agāt i. q. iiii.§. ult. ſic. xxxviii. di. c. ult. b. i ¶ Niſi id in publicum. tunc.n. ſacerdos publicā pōt facere pnīaꝫ xxviii. di. preſbyter vbi de hoc. ⁊ xxx. di. ſi quis preſbyter. ſed non ſolēnem: de qua habes. l. di. ī capite: de qua ēt ītelligūtur illa. c. l. di. cōfirmādum: illud: alienū: quā clerici facere nō debēt: ſed depoſituſ ſolēniter ⁊ publice penitere poteſt. de pe. di. vi. ſacerdos. ⁊. xxx. q. i. ſi ꝗs ſacerdos d̓ pe. di. vi. ſacerdos. Itē ar. ꝯͣ id qd̓ dixi d̓ publica pe nitētia. lxxxii. di. p̄ſbyter ſi. vbi dr̄ p̄ſbyter publice penitere nō dꝫ. ſꝫ expōit̉ publice.i. ſolēniter. Si āt occultū ē peccatū: nec publicā ſacē̓ dos facer̄ dꝫ pnīam: vt hic pꝫ. ⁊ ſic pōt ītelligi illd̓. lxxxii. di. preſby ter ſi. ut nō peniteat publice: cū peccatū ē occultū. Sꝫ ī cāu iſto poſ ſet ager̄ pnīaꝫ ēt ſolēnē cū ſine ſpe reſtitutōis d̓ tali crmīe priuatꝰ ſit sͣ. d̓ tēp. or. c. vl. ergo multo fortius publicam exquo crimē venit ita in publicum. k ¶ Penitentia debet. de hoc dictum eſt. sͣ. de his qui fi. occi. de in fantibus. l ¶ Incuria. qd̓ prima facie preſumēdū ē ar. sͣ. de preſūp: afferte. Un de etiam dicit lex ꝙ repētini caſus iniquitas per iacturam paterne pietatis emendanda eſt. C. de īoffi. teſtamen. ſi mater. m ¶ Arbitrio. xxvi. q. vii. tempora penitudinis. ⁊. jͣ. c. ꝓx. nEus qui arbitrium. sͣ. c. prox. de. pe. di. i. menſuram. habent: leguminibusᶜ aut piſcibuſ aut alijs cibarijs reficiantur: ſi neceſſitas id expoſcat: diſcretione tamē adhibita ꝙ his nō ad delitias ſed ad ſuſtentationem utantur. emens tertius. Ueſitum eſt: utrum ſacerdo tibus grecis quibꝰ legitimo matrimonioᵍ licet uti penitentia pu blica ſit imponēda: ſi eā ſibi poſtu lent pro filijs oppreſſis iniungi. Huic igitur conſul. t. t. r. ꝙ ſi ipſis procurantibus uel ſtudioſe negligentibꝰʰ filij in lectis reperiuntur oppreſſi: ab officio altaris debent perpetuo abſtinere: ⁊ eis grauior quam laicis non tamen publica: ni ſi in publicumⁱ id ueniat penitētia debet imponi. uerum ſi ea īcuria ipſorum mortui inueniantur in cu nis: ⁊ illud fuerit occultum: eis pe nitentia pro arbitrio penitentiarij imponatur: ⁊ in terrorem aliorum ad tempus abſtineant a celebratio ne miſſarum. ¶Nnocentius. iij. liuon̄. epiſcopo ⁊ eis qui cum ipſo ſunt fratribus. Eus qui eccleſiam ſuam: ⁊ ī fra. ¶ Ceterum cum peniten tia non tam ſecundum quantitateꝫ exceſſus quam penitentis contriti onem per diſcreti ſacerdotis arbi triumⁿ ſit moderanda: penſata qua litate perſonarum ſuper fornicatio ne adulterio homicidio periurio ⁊ alijs criminibus: conſideratis

o ¶ Circunſtantiis. jͣ. e. omnis. Ar. ꝙ circūſlātie aggrauāt peccatū s. de homi. ſicut dignuꝫ.i. reſponſo. xl. di. homo chriſtianus. de pe. di. i. c. v. xxiii. q. viii. occidit. p ¶ Nouitate. propter nouitatem detrahendum eſt iuri. ut. xxxv. q. iii. quod ſcripſi. ⁊.sͣ. d̓ diuor. is. qui. q ¶ Prout ſaluti. qꝛ hoc ſolum bene agitur ut uita hoīuꝫ cō rigatur. xxiii. q. v. ꝓ deſt. r ¶ Paulatiꝫ. xii. di. nouit. quia paulatiꝫ lupus ꝯmedit agnū xiii. q. i.§. is ita. vl tra unam columnā. ſ ¶ Confeſſiōis for mam.i. cōfiteor d̓o. t ¶ Drationem. dominicaꝫ.ſ. pater no ſteru ¶ Symbolū.ſ. credo in deum. x ¶ Conſuetis. jͣ. e. omnis vtriuſqꝫ. ⁊ d̓ ꝯſe. di. ii. ſeculares. y ¶ Mortis. jͣ. e. ꝙ ī te. ⁊. l. di. ex penitē tibus. ⁊ sͣ. de ſpon. non eſt. UFfici. ſuppoſuit criminis ſuppoſiti. partꝰ accuſatio nul lo tp̄e claudit̉ etiaꝫ poſt mortē. ff. ad. l. cor. de. fal. qui falſā. licꝫ alia crimīa clau dantur. C. e. quere lā. ⁊. C. ſi reus uel ac. moͣ. fu. l. ii. ⁊ xx. iii. di. quorundam. Et nota ꝙ hec accu ſatio non datur cui libet populo: ſed ꝓ pinquis aut his qui bus ea res pertinet ff. ad. l. corneliā. vin centius. t ¶ Denegāda. hoc mirum eſt: ꝙ durāte ſuppoſitione per quam fraudantur conſanguinei debita ſucceſſione: hec mulier penitere po teſt ꝯtra illud. xiiii. q. vi. ſi res. ⁊ de pe. di. iii. penitentes. ſꝫ ipſa nō poteſt dete gere ſuppoſitioneꝫ quia ei non credit̉ conſtāte preſumpti one que haberetur ex matrimonio: ꝙ filius natꝰ ſit ex nu ptiis. ff. de his qui ſui uel alieni iuris: ſunt qui filium. ⁊ ēt periculoſum eēt mulieri illud detegere. laua ¶ Penitentia. Hoc tamen ſcias: ꝙ ꝙͣdiu eſt in mortali: nec depōit animū peccandi non ualet ei talis penitentia. xiiii. q. vi. ſi res. tamē ad pnīam admitti dꝫ. ſꝫ ē ei dicēdū ꝙ n̄ ē ei fructuoſa quo ad uitaꝫ eternā. sͣ. e. ꝙ quidā: de pe. di. iii.§. pe. ⁊. vlt. ⁊. de pe. di. v. falſas. io. b ¶ Alienos. Ad quos ab inteſtato deuolueretur hereditas. ſi eniꝫ aliqui tales ſint ad quos ab inteſtato deuolueretur: exheredari no debent. Sed pone ꝙ tales non ſunt: adhuc tamen peccat impediē do liberam teſtamenti factionem. C. ſi quis alium teſta. prohi. l. i. ⁊ .ii. ⁊ ideo dicit maxime. uincen. ¶ Oua. euangelium in matutinis forte poterant legere euangeli § O um. unde etiam diaconiſſe appellantur. xxvii. q. i. diaconiſſam. d ¶ Predicare. Mulier enim nec predicare nec docer̄ poteſt: quia hoc officium extraneū ē a mulieribus: nec ſacra uaſa contingere. xxiii. di. ſacratas. ⁊. c. mulier. c. xxxiii. q. v. mulierem. immo nec lai circūſtantijsº oībꝰ ⁊ preſertiꝫ noui tateᵖ liuonien̄. eccleſie cōpetētē pe nitentiam delinquentibuſ impona tis: ꝓut ſalutiq eoꝝ uideritis expe dire. Apoſtoli āt ueſtigijs inherē tes: dicentis lac uobis potuꝫ dedi nō eſcā: paulatim eos īſtruatis ī fi de: cōfeſſionisª formā: orationē do minicaꝫ: ⁊ ſymbolūᵘ illos ſollicite edocentes: iterī tamē corporis ⁊ ſā guinis domini ſacramentū renatis fonte baptiſmatis conſuetisˣ feſtiui tatibus ⁊ ī mortisʸ articulo tribua tis. ¶ Dem ſancti la. ī lucina pre ſbytero car. ap. ſe. le. Fficij. ⁊ īfra. Significaſti quā C dā muliereꝫ ī penitētia tibi fuiſ ſe ꝯfeſſam: ꝙ times ne uiri poſſeſſio deuolueret̉ ad alios: quarūdā herbarum ſucum potauit ⁊ ſic uen ter eius intumuit: ⁊ inde grauidaꝫ ſe oſtēdēs ſibi partū ſuppoſuitᶻ alie num. timēſqꝫ maritū nō uult facinꝰ ipſi detegere: qui prolē credit ſine dubitatione qualibet eſſe ſuam. Quoniaꝫ igitur poſtulas edoceri utrū ei hac fraude durāte ſit penitē tia iniungēda: reſpōdemꝰ: ꝙ ſicut mulieri que ignorante marito de adulterio prolē ſuſcepit: quāuis id uiro ſuo timeat confiteri: non ē pe nitētia denegandaˣ ita nec illi debꝫ penitentiaª denegari: maxime ſi ꝑ alios intelligas alienos ad quos timeat poſſeſſionē uiri deuolui: ſꝫ cōpetens ſatiſfactio per diſcretū ſa cerdotem ei debet iniungi. ¶ Deꝫ ualent. ⁊ burg. epiſcopis ⁊ abbati de.n. ciſter. ordinis. Qua quedā noſtris ſunt auribus intimata: ꝙ abbatiſſe moniales ꝓprias benedicūt: ipſa rum quoqꝫ cōfeſſiones in crimini bus audiunt: ⁊ legentes euangeliumᵉ preſumunt publice predicar̄. Cū igitur abſonū ſit pariter ⁊ abſurdū: mādamꝰ: quatenꝰ ne id decetero fiat: curetis firmiter īhibere: quia licet beatiſſima uirgo maria dignior ⁊ excellētior fuerit apo ſunt velare moniales. xx. q. ii. ſtatuimus nec abſoluere eas. jͣ. ti. proxi. de mo nialibus. nec iudicare. xxxiii. q. v. mulierem: niſi forte aliqͣ nobilis hoc habe at ex conſuetudine. sͣ. de arbi. dilecti filii. nec arbitrium in ſe ſuſcipere: ut ibi dem. ⁊. C. de arbi. l. ult. nec procuratrix eſſe poteſt in iudicio. C. de procura. ꝙ te abſente. ⁊. l. alienaꝫ. niſi forte pro patre morboſo aut etatē impedito age ret. ff. de procurato. feminas nec aduocare poteſt ī iudicio iii. q. vii. tria. ⁊ generaliter vi ri officium mulieribꝰ eſt īterdictum. ff. de re. iu. l. ii. Sed nunquid abbatiſſa poteſt in ſtituere uel ſuſpēdere: de hoc dictum eſt. sͣ. de maio. ⁊ obe. dilecta. Uod in te. denegetur. tempore interdicti. j. ti. prox. permittimus. f ¶ Cōcedimus. Iſta enī duo ſacramenta ſiue tria ſemper excipiuntur in quolibet īter dicto.ſ. baptiſma paruuloꝝ: ⁊ penitentia morientium. ī quo intelligitur uiaticū ꝓut hic pꝫ ⁊ dicit̉ uiaticū quaſi auia: qꝛ ſūt ī uia recedēdi de hac uita Nec ē iſtud ſacramentum ne ceſſitatis. tamen cōcedenduꝫ eſt decedentibus etiam tēpo re interdicti: ut patet hic. g ¶ Ex gratia. Si ex gratia cō ceditur clericis qui ſeruauerunt interdictum: ergo uidetur ꝙ ius non ſit cōmune: er go non competit niſi impetre tur: cum nemo ſit exemptus ab illa generalitate interdicti niſi qui per priuilegiuꝫ exem ptus eſt. Uel poteſt dici ꝙ ꝑ iſtud ius clerici cāoniciſ regu laribus equparentur ſi. sͣ. de priuile. ꝙ nonnullis. io. h ¶ Audiri patet ergo ꝙ cum excommunicato non licet ſta re extra eccleſiam: cum etiam interdicto prohibeatur audi re exterius. io. i ¶ Penitentia hoc eſt ſpeciale in iſtis perſonis ut ſine neceſ ſitate uel periculo mortis ad mittantur ad penitentiaꝫ. S hic eſt neceſſitas quia hoc eiſ nō ꝯcedit̉ niſi cū ꝓficiſcūtur ⁊ ita quaſi ī uia dicūtur: ſicut illi quibꝰ datur uiaticū. Ideꝫ pōt dici ſi aliqui proficiſcunt ad iuſtū bellū: qꝛ ibi ē iuſta cā timoris. Itē id̓ eēt ſi aliqui eſ ſent excommunicati vt ī iuſto bello: qꝛ pn̄t abſolui a quocūqꝫ alio ꝙ ab excōicatore. ar. jͣ. ti. ꝓx. decetero. de cōſe di. iiii. ſāctū ē baptiſma. ⁊. xxxiii. q. ii. c. ī adoleſcētia. Sꝫ quid ſi ī ciuitate īterdicta aliꝗ uel lēt ſatiſfacere. nūquid ī eis re laxandū ē īterdictū nō: quia aliqui ſine culpa ſua īterdicuntur. sͣ. de ſpon. nō ē uobis. ⁊ qꝛ ſic rigor eccleſie diſſolueretur. ar. sͣ. d̓ priuil. vt priuilegia. io. T. dixit: ꝙ ſi aliꝗ uellēt iurare ſta re mādato eccleſie ꝙ eēt admittēdi. Sed finis iſte vr̄ ꝯͣdicere: qꝛ hic ſpecialiter hoc ꝯcedit recipiētibꝰ ſignū crucis ⁊ peregrinis: ergo alijs ītelligitur ꝓ hibere ſicut qd̓ de uno negatur de alio conceditur. xxv. di. qualis quod ueriꝰ puto licet inuenias contrarium dictum. k ¶ Mnis vtriuſqꝫ. diſcretiōis.i. cū ē doli capax qꝛ tūc pōt peccare. sͣ. d̓ d̓lic. pue. pueris. C. ſi ad verbo. delic. l. i. ⁊. C. ſi minor ſe ma. dix. l. iii. Arg. ꝯͣ. de conſe. diſ. iiii. eos. ⁊. C. de fal. mo. l. i. l ¶ Oīa ſua peccata. alias nō eēt fructuoſa pnīa: ut dictū ē. sͣ. e. ꝙ ꝗdā: ubi de hͦ n̄ tn̄ uenialia: qꝛ illa tollūt̉ per orationē dn̄icā vel per aquā bn̄dictā. de pe. di. iii. de quotidianis. di. vi. qui uult tamen ſi recolit confiteatur illa. m ¶ Proprio ſacerdoti. niſi ille ſit imperitus tunc de ipſius licentia vt hic dicit querat diſcretum. de pe. di. vi. placuit. b. n ¶ Ad minus in paſca. de con. di. ii. ⁊ ſi non frequentius. o ¶ Sepultura. Hoc eſt contra regulam illam cui communicamus uiuo cōicar̄ ſtolis uniuerſis non tamen illi ſed iſtis dominus claues regni celorū commiſit. ¶ Dem. Uod in te: ⁊ īfra. In alio uer ho per penitētiaꝫ moriētibꝰ non negamus: uiaticuꝫ ēt quod ue re pēitētibus exhibetur ītelligi uo lumꝰ: ut nec ipſū decedētibꝰ dene getur. ¶ Licet aūt ꝑ generale īter dictū denegetur oībus tam unctio quā eccleſiaſtica ſepultura: cōcedi mus tn̄ ex gratiaᵍ ut clerici decedē tes qui tamen ſeruauerint interdi ctum ī cimiterio eccleſie ſine cāpa narum pulſatione ceſſantibus ſolē nitatibus oībus cū ſilentio tumulē tur: ⁊ in conuentualibus eccleſijs bini ⁊ bini uel ſimul tres horas ca nonicas ualeant legere non cantai ianuis clauſis interdictis ⁊ excom mūicatis excluſis: ⁊ uoce ita dimiſ ſa ꝙ exterius audiri non poſſint. cū ⁊ regularibꝰ ẜm priuilegiū ſe. ap. ſit īdultū: ut cū generale īterdi ctū terr̄ fuerit: liceat eis iāuis clau ſis excōmunicatis ⁊ interdictis ex cluſis non pulſatis campanis ſuꝑ preſſa uoce celebrare diuina. Re cipientibus autem ſignum crucis non negamus: quo minus eis ob reuerentiam crucifixi penitentia cum poſtulauerint iniungatur: qd̓ ⁊ alijs pergrinis poteſt miſeri cor diter indulgeri. DDem ī concilio generali. Mnis utriuſqꝫ ſexus fideliſ C poſtquā ad annos deſcretio nis peruenerit: omnia ſua ſolꝰ pec cata ſalteꝫ ſemel ī anno fideliter cō fiteatur proprioᵐ ſacerdoti: ⁊ īiūctā ſibi penitētiā proprijs uiribus ſtu deat adimplere: ſuſcipiēs reueren ter ad minus in paſca euchariſtie ſacramētuꝫ: niſi forte de proprij ſa cerdotis conſilio ob aliquā rōnabi lem cauſā ad tēpus ab hꝰ ī percepti on duxerit abſtinēdū alioquī ⁊ ui uēs ab īgreſſu eccleſie arceat̉ ⁊ mo riēs chriſtiana careat ſepultura. Unde hoc ſalutare ſtatutū frequēt̉

preficiuntur. xvi. q. i.§. ecce ī hoc. ⁊.§. ecce ſufficienter. Sꝫ ecce ſi predicatores ⁊ fratres minores uel alij religioſi non habentes populum habent pͥ uilegiū ut alienos parrochia nos poſſint recipere ad penitentiam: nunquid ſufficit priuilegium: ut parrochianum alterius poſſint recipere ad penitentiam ſine licentia pro prii ſacerdotis? Dicas ꝙ non ſufficit priuilegium ſine licen tia proprii ſacerdotis. priuile giuꝫ enim equiparat eos illis qui a populo ſunt electi: vel il lis qui ab epiſcopis populo preficiuntur: ⁊ dat eis ſolam executionem. ⁊ ita neceſſaria eſt adhuc licentia proprii ſacerdotis: ut hic dicit̉. Si eniꝫ de duabus ſeruitutibus vna tollitur: remanet altera. quod bene probatur. sͣ. de vſu pal. ex tuarum. ⁊.sͣ. de priuil. pa ſtoralis. ff. de ſerui. vrba. predi. ſi domus tua. ⁊ ideo dicit alieno ⁊ non alij. Nec papa per talem indulgentiam intē dit preiudicare proprio ſacedoti: ut. c. predi. ex tuarum. cuꝫ ſuis ſimilibus. ⁊. jͣ. ti. ꝓx. cum deſidereſ. in fi. ⁊ hoc idē dixit hug. xvi. q. i. c. i. ⁊ in pre dictis.§. ber. a ¶ Obtineat. Quid ſi ille malicioſe recuſat? argu. ꝙ po teſt ire ad alium. sͣ. de regul. licet. uel vadat ad eius ſupe riorem ſi poteſt: ut illum com pellat. uel ipſe dabit licentiaꝫ arg. sͣ. de iurepa. nullus. arg. C. de temp. appel. l. vlt.§. vlt. arg. jͣ. eo. c. vlt. ad fi. b ¶ Uel ligare. ē eo ꝙ auiē. ix. q. ii. c. i. ⁊. ii. ⁊ sͣ. de parro. chia. nullus. Et eſt arg. ꝙ cle ricus ſine licentia ſui epiſco pi non poteſt in non ſuum iu dicem conſentire. sͣ. eo. ꝙ āt. ⁊.sͣ. de fo. compe. ſi diligenti. ⁊. c. ſignificaſti. ubi de hoc. et jͣ. eo. c. vlt. ber. c ¶ Uinum ⁊ oleum.i. miſe. ricordiam ⁊ diſciplinam. xlv. di. diſciplina. omnis qui. ſunt nanqꝫ. vera iuſtitia. d ¶ Circunſtantias. ſic. sͣ. e. deus qui. ⁊ sͣ. de homi. ſicut. in prin. ⁊ de pe. di. v. conſide ret. ber. e ¶ Diuerſis experimentis. nō tamen ſicut imperitus me dicus. xxix. di. neceſſe. ſed di ligenter experiatur vires ipſi us qualem penitentiam poſſet portare. arg. xxvi. q. vlt. al ligant: ſic ut potius reddat ra tionem de miſericordia ꝙͣ de erudelitate: ut ibi. ⁊. lxxxvi. di. non ſatis. vltra medium. ⁊ xi. q. iii. nemo. peritoruꝫ. ber. f ¶ Deponendum. olim etiā alia pena imponebatur d̓ pe. debemus ⁊ mortuo. Fallit etiam ī alio caſu. xxiii. q. v. placuit. ⁊ sͣ. de ſta. mo. monachi. ⁊ sͣ. de torne. c. i. ⁊ sͣ. de vſuris qꝛ in omnibus. ⁊ sͣ. de rap. ſuꝑ eo. p ¶ Alieno ſacerdoti. executionem habenti. hoc dico propter illos ſacerdo tes ſiue ſeculares ſiue regulares qui non habent ordinis executionem ſacer dotalis: ut ſunt illi qui non ſunt populo electi: uel qui ab epiſcopo populo nō in eccleſijs publicetur: ne quiſquā ignorantie cecitate uelamē excuſati onis aſſumat. ¶ Si quis āt alieno ſacerdotiᵖ uoluerit iuſta d̓ cauſa ſua confiteri peccata: licentiā prius po ſtulet ⁊ obtineatª a ꝓprio ſacerdote cum aliter ipſe illum non poſſit ab ſoluere uel ligareˢ. Sacerdos autē ſit diſcretus ⁊ cautus: ut more peri ti medici ſuper īfūdat uinumᵉ ⁊ oleum uulneribus ſauciati: diligēter quirēs ⁊ peccatoris circūſtantias ⁊ peccati: quibus prudenter intelligat quale debeat ei prebere conſi lium: ⁊ huiuſmodi remedium adhibere diuerſis experimentis utēdo ad ſaluandū egrotum. Caueat āt oīo: ne uerbo aūt ſigno aut alio quouis modo aliquatenus prodat peccatorem. ſed ſi prudētiori conſi lio indiguerit: illud abſqꝫ ulla ex preſſionē perſone caute requirat. quoniam qui peccatum ī penitenti tiali iudicio ſibi detectum preſumpſerit reuelare: non ſolum a ſacer dotali officio deponendumʳ decernimus. uerum etiam ad agendum perpetuam penitentiaꝫ in artū mo naſterium detrudendum. ¶Dem in eodem. Um īfirmitas corporalis nō nunquam ex peccato proueniat: dicente domino lāguido que ſanauerat: uade ⁊ ampliꝰ noli pec. care: ne deterius aliquid tibi contingat: preſenti decreto ſtatuimꝰ di ſtricte: ⁊ precipimus medicis cor. porum: ut cum eos ad īfirmos uo cari cōtigerit: ipſos āte omnia mo neant ⁊ inducāt: ut medicos aduo cent animarum: ut poſt quaꝫ fuerit infirmo de ſpirituali ſalute prouiſū ad corporalis medicine remediuꝫ ſalubrius procedatur. cum cauſaⁱ ceſſante ceſſet effectꝰ. Hoc quideꝫ inter alia huic cauſam dedit edicto ꝙ quidam in ęgritudinis lecto iacentes cum eis medicis ſuadere. tur de animarum ſalute diſponant in deſperationis articulum incidunt: unde facilius mortis periculum incurrunt. Si quis auteꝫ medicorum huiuſmodi noſtre con ſtitutionis poſtquam per prelatos locorum fuerit publicata:: trāſgreſ ſor extiterit: tandiu ab ingreſſu eccleſie arceatur: donec pro trāſgreſ ſione huiuſmodi ſatiſfecerit compe tenter. Ceteꝝ cuꝫ anima ſit multo precioſior corpore: ſub īterminati on anathematis ꝓhibemꝰ: neꝗs medicoꝝ ꝓ corporali ſalutē aliꝗd egroto ſuadeat: quod ī periculum anime conuertatur. ¶Dem in eodem. Um ex eo: ⁊ infra. Elemoſi naꝝ quoque queſtores quo rum quidam ſe alias mētiēdo abu ſiones nōnullas ī ſua predicatione proponūt admitti: niſi apoſtolicas uel dioceſani epiſcopi litteras ueras exhibeant: prohibemus: ⁊ tūc preter id quod in ipſis cōtinebitur litteris nihil populo proponere ꝑ mittantur. formā uero quā ꝯmuni ter talibus. ap. ſe. īdulget: duximꝰ exprimēdā: ut ſecūdū eā dioceſani epiſcopi ſuas litteras moderentur Ea ſiquidem talis ē: quoniā ut ait apoſtolus. ¶ Omnes ſtabimus ante tribunal chriſti recepturi: pro ut in corpore geſſimus ſiue bo num fuerit ſiue malum: oportet nos diem meſſionis extreme miſe ricordie operibꝰ preuenire: ac eter norum intuitu ſeminare in terris: quod reddente domino cum mul tiplicato fructu recolligere de bea mus in celis: firmam ſpem fiduciā qꝫ rectaꝫ tenentes: quoniā qui par ce ſeminat: parce ⁊ metet. ⁊ ꝗ̄ ſemi nat in benedictionibus: de benedi ctionibus ⁊ metet uitam eternam. Cum igitur ad ſuſtentationem fra trum ⁊ egenorum: ad tale confluē tium hoſpitale proprie non ſuppe tant facultates: uniuerſitatē ueſtraꝫ monemus ⁊ exhortamur ī domīo atqꝫ ī remiſſionē uobis iniungim peccatorum: quatenus de bōis uo bis a deo collatiſpias elemoſynaſ ⁊ grata eis charitatis ſubſidia ero getis: ut per ſubuentionem ueſtraꝫ ipſorum inopie conſulatur: ⁊ uos per hec bona ⁊ alia que domino in ſpirante feceritis: ad eterna poſſitiſ gaudia peruenire. Qui āt ad que rendas elemoſynas deſtinantur: modeſti ſint ⁊ diſcreti: nec in taber nis aūt ī alijs locis īcongruis ho ſpitēt̓. nec īutiles faciāt aūt ſūptuo ſas expēſas: cauētes oīo ne falſe re ligionis habitū geſtēt. Ad hec: qꝛ ꝑ īdiſcretas ⁊ ſuꝑfluas īdulgētias quas quidā eccleſiaꝝ prelati facer̄ non uerentur: ⁊ claues eccleſie cō temnuntur ⁊ penitētialis ſatiſfactio eneruatur: decernimus: ut cū dedi catur baſilica: nō extēdat̉ īdulgen tia ultra ānū ſiue ab uno ſolo ſiue a pluribꝰº epiſcopis dedicetur: ac de īde in anniuerſario dedicatiōis tē pore. xl. dies de īiunctis penitenti is īdulta remiſſio n̄ excedat. ⁊ īfra. Hunc quoqꝫ dieꝝ numeꝝ īdulgē tiarū litteris precipimus modera ri: que pro quibuſlibet caſibus ali quotiens concedūtur cum. ro. pō. qui plenitudinem obtinet poteſta tis: hoc in talibus modera men cō ſueuerit obſeruare. Onorius tertius. Oſtro poſtulaſti certificari re ſpōſo: utrū ꝑ tuā prouīciam q. i. precipimus. xx iiii. q. iii. ſi hēs. C. de ſacroſanc. ec. l. ſā cimus in fi. ⁊ ideo potius eſt conſulen dum anime ꝙͣ cor pori: quia vbi maiꝰ eſt periculum: cautius ē prouidendū. xlii. di. quieſcamus ⁊. vii. q. vii. c. vlti. et ff. ad carbo. l. i.§. ii. bernar k Um ex eo. litteras. ſic er go credetur litteris epiſcopi: ſi vere ſint sͣ. de proba. poſt ceſ ſiōeꝫ. ⁊. xi. q. iii. cur. l ¶ Proponere. qꝛ in talibus diligens inquiſitio facienda eſt. xlii. di. geſcamꝰ. m ¶ In tabernis. ſi enim ibi publice de liquerint poſſunt a dioceſano puniri: lꝫ ſint exempti. sͣ. de p̄ uil. tuarū. ubi de hͦ. n ¶ Claues eccle ſie contemnuntur. quod eſſe non debꝫ ſi. sͣ. ti. prox. c. vlti. d priuil. ut priuilegia. o ¶ A pluribus. ꝗd ſi quilibet indulgeat annum: nunquid valet huiuſmodi in dulgentia cōtra ſtatutum iſtud? videt̉ ꝙ non. sͣ. de exceſ. prela. cum ad quorundam. ⁊. c. ſane. ⁊ c. proxi. Credo ꝗ teneat: licet ipſi faci ant contra mandatum iſtud: quia non adijcit hic: ꝙ ſi ſecꝰ fecerint. decernimꝰ nō valere: prout dicitur in illa decreta li. cum ad quorundam. argu. ad hoc sͣ. de preben. inter cetera. vbi enim hu iuſmōi clauſula non apponitur in mandato: licet fiat cōtra mandatum: tamen tenet quod factum eſt. sͣ. de preben. dilectus. ij. Arg. contra. jͣ. eo. c. prox. ī fi. p ¶ ſtro poſtu laſti. ꝙ per prouinciam. Nota ꝙ archiepiſcopuſ ꝑ totam prouinciam ſuam poteſt facere remiſſiones: prout

hic colligitur: ⁊ epiſcopus in ſua dioceſi: licet ipſe archiepiſcopꝰ nō ſit iudex ordinarius omnium de prouincia ſua. sͣ. de of. or. paſtoralis. ⁊ iuriſdictionem contentioſam non habet in ſua prouincia: niſi in certis caſibꝰ: ut dr̄ in decre. paſtoralis. ſed voluntariam. ſicut ꝓ conſul: cum vrbem egreſſus fuerit: iuriſdictionem habet non contentioſam: ſed volū tariam. ff. de offi. ꝓ conſul. l. ii. ⁊ legatꝰ pōt in ſua prouintia facere remiſſiones: quia ⁊ ſtatuta ꝑpe tua facere poteſt. sͣ. de offi. lega. c. vlt. ⁊ eſt hoc epiſcopoꝝ ⁊ archiepiſcoporuꝫ.ſ. facere remiſſiones: niſi ex ſpeciali conceſſione uel alia le gitima cauſa compe tat alijs inferioribꝰ prelatis. sͣ. de exceſ ſi. prela. accedentibus. ⁊ pͥuilegia poſſunt concedere epiſcopi ⁊ archiepiſco pi. s. de his que fi. a prelatis. ſine con ſen. capituli. quanto. ⁊. arg. sͣ. de iure pa. nullus. a ¶ Non excedaſ. sͣ. eo. c. ꝓx. ꝓ dilatio ne. periculuꝫ immineat. ſic propt periculum more da tur abſolutio ſtatiꝫ: que alias non dare tur. jͣ. ti. prox. nuper in fi. ⁊. c. ſacro. ⁊ sͣ. de offi. or. ad reprimendam. ⁊ propter periculuꝫ anime ſta tim infans baptiza tur. v. di. baptizari. ⁊ de con. di. iiii. ne quod abſit. ⁊ dilatō propter periculum tollitur: ne interim aliquod ꝯtingat pe riculum. de con. di. iiii. iudei. Et eſt ar. ꝙ vbicunqꝫ pericū lum timetur dilatio ſine mora vitanda ē xxviii. di. de ſyracuſane. Item arg. ꝙ ſacerdos ſtatim debet curre re ad infirmum quando vocatur: quia vitam adimit quiſquis mori enti penitentiam denegauit. xxvi. q. vi. ſi preſbyter. ⁊. c. ſe. ⁊ reꝰ erit animarum: ut ibi dicitur. c ¶ Permittimus. Sic ergo videtur ꝙ epiſcopi uel alij inferiores prelati exempti ante iſtam permiſſionem non poterant ſe ſubijcere alicui confeſſori ſine licentia ſui ſuperioris sͣ. eo. c. omnis vtriuſqꝫ quia nullus clericus ſine licentia ſui epiſcopi poteſt eligere iudiciū non ſui iudicis perſone uel rerum. sͣ. de fo. compe. ſi diligenti. ⁊. c. ſignificaſti. ⁊. iii. q. vi. nō liceat gͦ multo minꝰ iudiciū aīe qd̓ maiꝰ ē. d ¶ Prouidum: qui ſciat ligare ac ſoluere. de pe. di. vi. qui vult. et s. eo. omnis.§. ſacerdos. ⁊ qui diligenter inueſtiget qualitatem cri minis ⁊ perſone. de pe. di. v. conſideret. e ¶ Uper eo. percuſſerint. irato animo: alias nō inciderent ī ca nonē: ꝓut ſequētia verba d̓clarāt. ⁊. xvii. q. iiii. ſi ꝗs ſuadēte. f ¶ Excuſat. nō ab excommunicatione: ſed quo ad hoc ꝙ non ſūt mittendi ad curiā pro abſolutione. v. jͣ. e. quāuis. ⁊. c. vlt. Et ita eſt arg. ꝙ etas excuſat. de conſe. di. iiii. eos. ⁊. C. de fal. mo. l. i. in fi. et xxiii. q. ii. in adoleſcentia Arg. contra: quia malorum mores infir mitas animi non excuſat. C. ſi aduer. delict. l. ii. ⁊. ff. de mino. auxi lium.§. in delictis. ber. g ¶ Nec clerici. ſupple ſunt excommunicati: quoniam ſola temeri tas in hoc caſu reprehenditur ſiue violentia prout ſequitur: ⁊ patet ex illo canone. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadente. h ¶ Diſcipline. vel ratione prelationis. Idem eſt etiam de patre poſſis cōcedere remiſſiōis litteras generales. Nos igit̉. t. f. t. breuit̓ r. ꝙ per prouīciā tuā libere pōtes huiuſmodi ꝯcedere litteras: ita tn̄ ꝙ ſtatutuꝫ generalis concilij nō ex cedes. Regorius nonus. E pro dilatione penitentie periculūᵇ immineat animaꝝ permittimꝰᶜ epiſcopis ⁊ alijs ſupe rioribus necnon minoribus prela tis exemptis: ut etiam preter ſui ſu perioris licentiam prouidum ⁊ di ſcretū ſibi poſſint eligere ꝯfeſſorē. De ſentētia excōmunicationis. HL ex. iij. ſenon̄. archiepiſcopo. Uper eo uero ꝙ con ſiliū poſtulaſti: ⁊ īfra. Reſpondemꝰ ꝙ ſi cle I rici īfra puberes ānoſ ſe adinuicē: aut unus alteꝝ percuſ ſerintᵉ: non ſūt ad ap. ſe. mittēdi: qꝛ eos etas excuſat. Nec clericiᵍ ſi ſt̄ plene etatis ⁊ nō odio uel inuidia uel indignatione: ſed leuitate ioco ſa ſe adinuicem percutere contīgat neqꝫ magiſter ſi ſcolareꝫ clericum intuitu diſcipline uel correctionis percuſſerit quia nō poteſt ī ipſis in iectio manuū uiolētaⁱ notari. Cete rum ſi ex odio ijdeꝫ ſcholares uel ſeculares clerici ſeſe percuſſerint: pro ſua abſolutione debent ad apo ſtolicā ſedē uenire. Dem. Onachi uero ⁊ canonici re gulares quocunqꝫ modo ſe in clauſtro percuſſerint: non ſūt ad i ¶ Uiolenta notari. Hec eſt ratio quare non incidunt in canonem.i. ſnīaꝫ. Onachi. quocunqꝫ modo. dum tamen non enormiter aut in epiſcopum aūt in abbatem aūt in clericum ſecularem manus iniiciant violē as. jͣ. eo. cum illorum. l ¶ Sui abbatis. Si vero monachum alterius monaſterii percuſſerit: ꝑ abbatem vtriuſqꝫ monaſterii de bet abſolui. jͣ. eo. cum illoruꝫ ⁊. jͣ. eo. canonica. ſed ſi monia lis monialem vel conuerſam uel conuerſum aut clericuꝫ cuſſerit: per epiſcopum abſol uatur. āͣ eo. de monialibus. m ¶I vero alicuius. abſol ui. ergo eſt excommu nicatus: quare intelligenduꝫ eſt de eo qui animo iniurian di hoc fecit. Et hoc nota qd̓ dicit malignatuſ: alioquin nō eſſet excommunicatus: cum canon doloſos ⁊ violentos tā tum teneat. ut. sͣ. e. c. i. ⁊. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadente. n ¶ Grauiter vulnerauit. ca ſus iſte ſemper excipitur. jͣ. e. cum illorum. o ¶ Officialiſ.i. iudex vel ap paritor alicuiꝰ poteſtatis uel principis p ¶ Caico. ſupple etiam qui de mādato ſui prelati hoc faceret: nihilominus incidit in canonem. jͣ. eo. vniuerſitatis: niſi clerici deliquerint: nec ali ter poſſunt ad iudiciuꝫ trahi: tunc de mandato prelatoruꝫ capi poſſunt: ut trahitur. jͣ. e. ut fame. q ¶ Fortuito. tunc enim nō imputatur: quia caſus fortui ti preuideri non poſſunt. sͣ. d̓ homi. ioannes. ⁊. c. vlt. ⁊ sͣ. d̓ commo. c. vno. ⁊. ff. de admi. re. ad ciui. parti. l. ii.§. ſi eo tē pore. ⁊. ff. d̓ cuſto. ⁊ exhi. reo. non eſt. ⁊. l. milites. in fi. quia nulla temeritas uel violentia in eo notari poteſt: ſed excuſatur ratione officii alias nō excuſaretur: quia debuit pre uidere: an ex facto ſuo poſſet iniuria irrogari. arg. sͣ. de in iuriis. c. vlt. ¶ Inferentem. Tunc eniꝫ excommunicatus non eſt: cum licitum ſit ſe de fendere. jͣ. eo. ex tenore: ſeruato moderamine inculpate tutele ſupra de homi ci. ſignificaſti. ii. ſ ¶ Uim vi. ff. de iuſti. ⁊ in. ut vim. ⁊. ff. ad. l. acquil. ſcientiam.§. qui cum ali ter. ⁊ sͣ. de homi. ſignificaſti. vbi de hoc. t ¶ Omnes leges. de hac materia loquentes: ⁊ ita vniuerſalis reſtringitur: ſic. i. diſ. omnes leges: ſic ⁊ in diffinitiua. sͣ. de priuil. ut priuilegia. y ¶ Cum vxore. idem eſt in ſponſa de preſenti: quia ⁊ lex permittit illam ac cuſare iure mariti. ff. de adult. ſi vxor.§. i. x ¶ Matre. Nunquid nomine matris intelligimus omnes aſcendentes ſe cundum. l. videtur ꝙ ſic. ff. de verbo. ſigni. appellatione. ⁊ nomine filii omnes etiam deſcendentes: ut lex dicit. ff. eo. liberorum. per leges iſtas videtur ꝙ ſic. in caſu iſto non credo hoc extendendum ad aſcendentes uel deſcendē tes: cum minor fiat iniuria. vnde non eſt extendenda licentia ſupra de deci. c. tue. ber. y ¶ Curpiter. Huic enim parcit canon: quia tam iuſtum dolorem compeſce re non poſſet. C. ad. l. iul. de adulte. graccus. ⁊ lex permittit illuꝫ occidere ſic inuentum. ff. de adulte. ꝙ ait lex.§. ꝙ ait. alias ex interuallo non liceret. z ¶ Non contingit. quia tunc nihil intereſt eius: immo culpa eſt immiſcere ſe rei ad ſe non pertinenti. ff. de reg. iu. culpa. ber. 2 I vero ignorauerit. ita ꝙ ignorantia probabilis fuerit: alias non excuſaretur ſupra de cle. ex. mi. apoſtolice. ⁊ ſupra de eo qui renun. epi ſcopa. c. i. ⁊. ii. Quid ſi tonſuram vidit ⁊ eum clericum non credit? reſpon deo incidit in ſententiam dum tamen ille clericus ſit. Quid ſi in veritate non erat clericus: licet tonſuram deferret: ⁊ illum percuſſiſti credens illum clericum? propter conſcientiam teneris: niſi poſtea certus efficiaris. arg. xi. queſtione. iii. quoniam multos. ſecundum vnum caſum. Quid ſi crediderit apoſtolicam ſedem mittendi: ſed ſecundum prouidentiam ſui abba tis diſcipline ſubdantur. ⁊ ſi diſcre tio abbatis non ſufficit ad eoꝝ cor rectionem: eſt prouidentia dioceſa ni epiſcopi adhibenda. ¶Dem. Iuero alicuiꝰ poteſtatis ho ſtiarius ſub pretextu ſui offi cij malignatus clericum leſe rit ab epiſcopo ſuo poteſt abſolui niſi forte eundeꝫ clericū grauiter uulnerauitⁿ. Officialis uero pro ī iectione manuum in clericū nō pōſine mandato ro. pō. abſolutionis beneficiū ꝓmereri: qꝛ nulli laico ſuper clericum tanta datur auctori tas. niſi forte turbam arcendo irru entem non ex deliberatione ſed fortuitoq caſu clericum ledat: ſi ue ro clericum uim ſibi inferentem ui quis repellat uel ledat: non debet propter hoc ad ſe. ap. tranſmitti: ſi incontinenti uim ui repellat: cum uimui repellere omnesᵗ leges om niaqꝫ iura permittant Nec ille cō pellendus eſt ad ſe. ap. uenire: qui in clericum cum uxoreª matreˣ ſoro re uel filia propria turpiterʸ inuentum manus iniecerit uiolentas. Ceterum ſi in ſtupro uel adulterio quod committit cum ea: que ipſuꝫ ita proxima conſanguinitatis linea non contingitᶻ: ceperit: aut in eum uiolentas manus iniecerit: nō erit a ſententia illius excommunicatio nis immunis. IDem. I ueroᵉ aliquis in clericum nutrientem comam manus

percutere ticium laicum: ⁊ in perſona errans percuſſit martinum clericum: Ala. dixit ꝙ in ſententiam incidit: quia iniuriari voluit. ff. de iniurijs. eum qui.§. ſi. iniuria. ⁊ sͣ. de iniuriis. eo. vlt. Tan. dixit: ꝙ non incidit in canoneꝫ quod probat per hanc litteram: quia dicit hic ſi percutiat clericum quem cre debat laicum non eſt excommunicatus: ut hic dicit ſola enim temeritas ⁊ vi glentia in hoc conſideratur. arg. s. eo. c. i. ⁊. jͣ. eo. veniens. ⁊. ff. de iniuriis. illud.§. vlti. ⁊. l. ſe. iniuriam tamen fecit: ut dicit ala. ⁊ per eadem iura potius credo. opinio alani tu tior eſt. a ¶ Propria manu. Soli ſa cramento creditur: quando de conſcientia alicuius dubitatur uel queritur: ut hic paet. xxxiiii. q. ii. in lectum. xx xi. q. ii. ſi verum. ff. d̓ re mili. nō omnes.§. a barbaris. xvi. q. iii. dilectio. ⁊ xxxv. q. iii. ex ztraordinaria. et sͣ. de except̉. paſtoralis. arg. sͣ. quod me. cā c. vlt. cum ſuis concordantiis poſitis ibi. b ¶ Noluerit. hoc ipſo ꝙ iu rare non vult: preſumptio eſt contra eum: ꝙ tanquam ex communicatus vitabitur: ſi. sͣ. de here. excommunicamꝰ. §. qui vero. cum conſtet ꝙ vi olentas manus in illum īnie cit: ſic enim pro conuicto ha betur qui ſe non purgat. sͣ. d̓ ſimo. de hoc. ⁊ sͣ. de pur. ca. cum. p. ⁊. c. inter in fi. Item hic habes ꝙ licet clericus no ſeruet habitum ſuum adhuc retinet priuilegium ſuum. vn de contra. jͣ. eo. in audientia. hoc intellige ante trinam ad monitionem: illud cum ſuis conſimilibus poſt: quia tunc perdit priuilegium. c ¶ Un dubium. religio nis conuerſos. jͣ. eo. ex tenore. ex eo ꝙ dicit religionis: videtur ꝙ con uerſi ſecularium eccleſiarum non habeant hoc priuilegium. argu. xxvii. q. i. lex continentie. Sed dicendum eſt ꝙ exquo tradiderunt ſe ⁊ ſua diuino ob ſequio ſiue in ſeculari eccleſia ſiue in regulari iam cenſetur eccleſiaſtice perſo ne ⁊ ex toto tranſlati ſunt in forum eccleſie. vnde habent emunitatem eccleſiaſticam. xvii. queſtione. iii. quiſquis. Et dicit decretum: ꝙ tantum duo ſunt genera chriſtianorum: vnum quod dedicatum eſt diuino obſequio: ut clerici ⁊ conuerſi. aliud genus ut laici. xii. q. i. duo ſunt. Quidam tamen volunt di cere contra. ſed benignius eſt dicere ꝙ ſic: ut eorum gaudeāt priuilegio: quo rum vitam ⁊ religionem aſſumunt: ut. sͣ. de ſta. mo. recolentes. d ¶ Ex conſtitutione concilij. xvii. queſtione. iiii. ſi quis ſuadente. in qua cō ſtitutione nulla fit mentio de conuerſis: ſed per hoc ⁊ infra ex tenore exten ditur ad conuerſos. ſic quod dicitur de monachis extenditur ad regulares. sͣ. de poſtul. ex parte. ⁊ ita per conſequens ad omnes conuerſos vt dictum ē. jͣ. e. canonica. ber. e ¶ In articulo mortis. ⁊ in alijs caſibus qui habentur infra eodē quāuis. vbi de hoc. Ulieres. ſui iuris. ut ſunt ſerui. ſed hoc intellige ſecundum diſtinctio nem illius decre. infra eodem relatum. Nec intelligas hoc verbum de filiiſfamilias qui dum ſunt in patria poteſtate non dicuntur ſui iuris: quia tales debent ad curiam mitti: niſi ſint infra pubertatem infra eodem quan uis. ⁊. c. vlti. ber. g ¶ Laborem veniendi. hoc referas ad arbitrium epiſcopi. argu. ff. de ver obli. continuus.§. cum ita. Et ſi videbitur epiſcopo ꝙ laborem eundi neque at ſuſtinere: propter periculum more illum abſoluere poteſt recepta ſufficien ti cautione: ꝙ parebit conſilio ſiue reſponſo pape. argu. optimum. sͣ. ti. proxi. c. vlt. ⁊. jͣ. eo. decetero. ⁊. c. ſacro. Si vero periculum non timetur: conſulatur papa anteꝙͣ abſoluatur: ⁊ hoc videtur dicere littera iſta. h ¶ Auctoritate uel mandato. ſic. sͣ. de reſti. ſpol. cum ad ſedem ad fi. ⁊ ille dicitur facere qui per alium facit. ff. de admi. tur. ita tamen.§. geſſiſſe. ⁊. xvi. queſtione. vi. conſuetudo. in fi. ⁊. jͣ. eo. ut fame.§. vlt. ⁊. C. de accuſa. non ideo ⁊. ff. ad. l. acquil. liber homo. in prin. ⁊. ff. de iuriſ. om. iudi. ſi quis id.§. vlt. et qui cauſam prebuit uel oꝑem tenetur. ff. de vi bo. rap. l. iiii.§. ſi cum ſeruam. ⁊ sͣ. de homi. ſicut dignum.§. ii. ⁊ sͣ. de iniuriis. c. vlt. Sed videtur ꝙ ille qui mandato alterius hoc facit non teneatur maxime ſi habeat in illo poteſtateꝫ uel ei ſubiectus ſit. arg. ff. de re in. non videtur. ⁊. l. predicta. ff. ad. l. acquil. iniecerit uiolentas: propter hoc n̄ debet apoſtolico preſentari conſpe ctui: nec etiam excommunicatione notari: dummodo ipſum eſſe cleri cum ignorauerit: uel ſi hoc dubiuꝫ fuerit: propriaª manu dumtaxat pre ſtiterit iuramentum: ꝙ euꝫ eſſe cle ricum ignoraſſet. ab illo autem ſi preſtare noluerit iuramentum: qꝛ uiolentas manus conſtat eum ī cle ricum eieciſſe: ſicut ab excommuni cato: donec de mandato ſummi pō tificis abſoluatur: cōuenit abſtineri. IDem. On dubium eſt ꝙ hi qui vi 5 ſolentas manꝰ in clericos uel canonicoſ aūt cuiuſlibet religiōis conuerſos inijciunt: ex conſtitutio ne concilij ſententiam excommunicationis incurrunt: nec niſi in ar ticuloᶜ mortis ſine ro. pon. abſolu tionis poſſunt beneficium inpetra re. ¶Dem. Ulieres uel alie ꝑſone que ſui iuris non ſunt: ab epiſco pō dioce. abſolui poſſunt ſi manus in clericum iniecerint uiolentas. De his uero qui magne ſunt potē tie ⁊ ita delicati: ꝙ laboreꝫᵉ uenien di ad ſe. ap. nequeunt ſuſtinere: re ſpondemus ꝙ ſtatus perſone pri ⁊ ueritas negocij eſt intimanda ro. pon. ⁊ ſecundum conſilium eiꝰ liber homo. ii. Sed contrarium verum eſt: quia preceptum iniu ſtum fuit: cui non debuit obedire: ſed deo potius quam homini. jͣ. eo. relatum. ⁊ xi. queſtione. iii. iulianus. non ſemper. ⁊. xxiii. qōe.i. quid culpatur. in fine. ⁊. ff. de vi ⁊ vi ar. l. i.§. quotiens. ⁊. jͣ. eo. vni uerſitatis. quia nec illa poteſtas data eſt laico ſuper clericum. sͣ. eo. ſi vero.§. i. Sed po ne ꝙ mandauit ſed ante manuum iniec tionem penituit: ꝗd erit? reſponde̓o: ni hilominus in canonem incidit: niſi reuocauerit manda tum: ita ꝙ reuoca tio ad ipſum perue nerit. arg. ff. man. ſi mandaſſeꝫ. ⁊. ff. ad mace. ſi tamen. ⁊. l. ſi filius. ⁊. ff. quod iuſſu. l. i. reſpōſo. i. ⁊.sͣ. de procu. man dato. ⁊. c. ex inſinua tione. ⁊ sͣ. de reſcri. ex parte. iii. Sꝫ po ne ꝙ mandator an te iniectionem ma nuuꝫ moriatur? tūc non erit excommu nicatus: quia man datum morte extin guitur. ff. mā. inter ceteras.§. i. ⁊ sͣ. de offi. dele. relatum. ⁊ c. licet. ⁊ eccleſia nō ligat ſub terra. arg. infra eodem a nobis. ⁊ xxiiii. queſtio ne. ii. legatur. argu. a contrario. Item pone ꝙ non mandat: ſed ratum ha bet ex poſt facto: nunquid incidit in canonem? Quidaꝫ dicunt ꝙ ſic: quoni am ratihabitio locū habet in maleficiis ff. de vi ⁊ vi. ar. l. i.§. quotiens. ⁊. ff. de his qui no. infa. quid er go. argumen. C. de inceſ. nup. l. iii. ⁊ ſupra de reſti. ſpol. cum ad ſedem. in fi. Argumen. contra. ff. man. ſi vero.§. ſi poſt. Non credo ꝙ in caſu iſto incidat in ſententiam: licet ex poſt facto ratum habe at: cum hoc fecerit cauſa ſui ⁊ eius nomine: ſecus ſi potui prohibei ⁊ non prohibui. de hoc dicetur infra eodē quante preſūptionis. b. p Orro ſi aliqui. qui non ſunt fratres illorum quos leſerunt. quoniam ſi fratres eſſent ⁊ ſe adinuicem percuſſiſſent: ab bas eos abſoluere poteſt ſupra eodem monachi. ⁊. jͣ. eod̓. cum illo rum. uel poteſt intelligi de alijs quam de monachis: quod verius videtur. ⁊ loquitur epiſcopo: ſuos: ⁊ alia littera habet tuos. ⁊ pla nior eſt littera: ⁊ ſic eſt in antiquak ¶ Satiſfaciant. Argumen. ꝙ non valet penitentia ſine ſatiſfac tione. sͣ. de vſuris. cum tu. ⁊. xiiii. queſtione. vi. ſi res. ⁊. xxiiii. q. ii. legatur. de pe. di. i. neminem. l ¶Ulli. vitare. sͣ. de priuil. cum et plantare. ⁊. c. ut priuilegia. ad hunc enim caſum priuilegium non extenditur. Sed nun quid papa communicando excommunicato incidit in canonē? dic ꝙ nō licet alias male faciat. de hoc dicitur. jͣ. eo. ſi quādo. quoniam princeps legibus ſolutus eſt. ff. de legi. prīceps. ⁊. C. e. digna vox. ipſe.n. ſolus interpretatur leges. jͣ. e. inter alia. vbi de hoc. b. mArrochianos. ī monachos. Sꝫ nūꝗd monachꝰ poterit age̓ actōe iniuriaꝝ? dic ꝙ nō. ſed actio ꝯpetit monaſterio ⁊ ager Indicꝰ monaſterii: ſicut actio iniuriaꝝ ꝯpetit dn̄o ſi iniuria fit ẜuo et aget dn̄s et nō ẜuꝰ. īſti. d̓ iniuriis.§. ẜuus āt. Quid ſi remittit mo nachꝰ iniuriā? nihil agit quin poſſit agē̓ monaſteriū. ſic lꝫ filiuſfami lias remittat iniuriā facta ſibi: pr̄ nihilominꝰ age̓ pōt ꝓ iniuria filio irrogata. ff. de pac. ī ꝑſona. īmo ⁊ ſi iniuria fieret filio violenti: pat̓ agere poſſet. ff. de iniuriis. l. i.§. dſqꝫ. monaſteriū v̓o iniuriā factaꝫ monacho pōt remittere: ſecꝰ in eccleſia ſeculari: qꝛ nō poſſet remit tere iniuriā factā clerico. arg. xvii. q. iiii. quiſquis. vincen n ¶ Cōuerſos. ſic. jͣ. c. ꝓx. et. sͣ. eo. nō dubium. vbi de hoc. o ¶ Decreti. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadente. p ¶ Satiſfaciāt. Sꝫ cui dabit̉ ſatiſfactio ꝑ litteraꝫ iſtā: vr̄ ꝙ ipſi mo nacho uel cōuerſo leſo: ut dicit hec littera. Sed contra uidet̉. xii. q. tales erunt de cōmiſſo ſcelere cor rigendi. illi uero qui non per ſeip ſos ſed eorum auctoritate uel man dato alij uiolenter inijciunt mānuſ in clericos: ad ſe. ap. ſunt mitten di: cum is committat uere cuiꝰ au ctoritateʰ uel mandato delictum cō mitti probatur. ¶ Dem. Orro ſi aliqui uiolentaſ ma nus in fratres ſuos inijciunt ⁊ ducti penitentia non conuicti ſed priuatim a te ueniaꝫ poſtulant: eoſ monere debes ⁊ inducere: ut his quos leſerunt congrue ſatiſfaciāt ⁊ ap. ſe. conſpectui repreſentēt: cuꝫ ate uel alio ſine ſpeciali mandato ro. pon. abſolui non poſſunt. IDem Ulli ſe poſſūt priuilegio ap. Iſe. tueri: quo minus excom municatos uitareⁱ debeant: ⁊ ꝓ ui olenta manuum iniectione in cleri cos ſicut excommunicati uitari. ¶ Dem epiſcopis ⁊ alijs prelatis per galliam conſtitutis. Arrochiāos ueſtros ſi qui in monachosᵐ uel ꝯuerſos C prefati ordinis uiolentas manus ī iecerint: ſub ap. re. ẜm tenorē gene ralis decr̄tiº excōmunicatos pu. nū cietis: ipſoſqꝫ faciatis ſicut excōica tos artius euitari: donec leſis con grue ſatiſfaciantᵖ: ⁊ cū litteris vr̄is

dic ut inſti. de iniur.§. ꝙ ſi vſufructus. ⁊.§. ſe. In monacho v̓o vel cōuerſo qui ꝓpriū non habet ſatiſfactio dabit̉ monaſterio: ⁊ quod dicit hic leſis: ſi dat̉ leſio: ſatis dat̉ monaſterio qꝛ quicquid mona cho dat̉ monaſterio acquirit̉. sͣ. de ſta. mo. cū ad monaſteriū. clerico aūt ſeculari debet dari qui leſus eſt ſi clericus inde decedat. dic ut. sͣ. de pe. preſby teri. ⁊ ex īiuria plures oriunt̉ actiōes ff. de iniur. l. i.§. vl. Sed corā quo eſtimabit̉ hec iniuria reſpōdent quidam ꝙ corā iudice ꝑcuſ ſoris. inſti. d̓ iniur. §. ſed poſtea. ⁊ ſic ī terdū in foro ſeculari. Uinc. dixit ꝙ ratōne acceſſionis eſtimabit̉ corā iudi ce eccleſiaſtico ſic̄ dr̄ in dote. ar. sͣ. de ꝯiug. ſer. ꝓpoſuit. ī fi. ⁊ sͣ. de dote poſt diuor. reſti. c. i. ii. et iii. Sed hͦ intellige cū querela excōica tōnis defert̉ ad eccleſiaſticū iudicem tunc eſtimabit̉ iniuria coraꝫ ipſo qꝛ aliter non abſoluit̉ ut hic dicit̉. Si v̓o clericus ſimplicit̓ vult cōqueri de iniuria ſibi irrogata ſatis videt̉ ꝙ dēat ſequi forū rei. Papa tamen quotidie dat lr̄as clericis ꝯ laicoſ noīe etiā ſuo ⁊ de hoc. xi. q. iii. c. vlti. ber. CE tenore. de beat. qui ſic in rat non eſt aſtrict niſi ad iuſtū māda tū. ar. sͣ. de elec. cāꝫ quē. ⁊ sͣ. d̓ iureiur. veniēs. ⁊. c. quinta vallis. ⁊. ff. ꝓ ſocio ſi ſocietatē. ⁊. ff. de ope. liber. ſi liber̄tꝰ Et idē eſt ſic iurar ac ſi iuraret ſtare mandatis eccleſie: ⁊ illa eſt recta for ma. ⁊ sͣ. de appell. ad hoc. ⁊ ꝑ hoc iuramentū hoc tantū preciꝑe pōt ꝓut hic ſequit̉ in lr̄a: ⁊ ꝙ ſatiſfaciat leſo. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. ea noſcitur. b ¶ Ne dęcetero. ſic. jͣ. eo. grauem. c ¶ Defendendo. sͣ. eo. ſi vo. i. ber. d ¶ Mandato ſuoꝝ. dū tamē mandatū ſit iuſtū: vel ſaltē ſi dubiteī xxiii. q. i. quid culpat̉. in fi. ſi aūt ſit iniuſtū nō eſt obediendū. xi. q. iii. non enī. ⁊. c. iulianus. ſi dn̄s. exemplū de mandato habes. jͣ. eo vniuerſitatis. ⁊. c. ut fame.§. i. alias non excuſat̉. sͣ. e. mulieres. ⁊. jͣ. ē. vniuerſitatis. ber e ¶ Prelatōis. idē eſt ſi habeat officiū in eccleſia rōne cuius corrige re poteſt inferiores clericos vel magiſteriū: ut hic. ⁊. jͣ. eo. cū volun tate. vbi de hoc. ⁊ sͣ. eo. c. i. f ¶ Socius. hoc dictū eſt ꝓpter aſſiduaꝫ cōuerſationē. vnde preſumit̉ ꝙ facilius manus inijciāt in ſeipſos: qn̄qꝫ veniunt ad verba ⁊ ſic ad factū. ⁊ rōne preſūptiōis non p̄cipit̉ de ſocio ſic ꝓpter preſūptionē iuramentū qn̄qꝫ non indicit̉ clericis. sͣ. de coha. cle. ⁊ muli. clericos. ⁊ sͣ. de preſump. litteras. gEcetero. iuſtas excuſatiōes. No. ꝙ in omni edicto intelligit̉ rōnabilis excuſatio ut hic pꝫ. quātucunqꝫ preciſe ſcribat̉ exce ptōnes legitime excipiunt̉. ut. s. de offi. dele. ex parte. ii. ⁊ sͣ. de re ſcrip. ſi quādo. In quibus caſibus quis ab itinere excuſet̉. habes jͣ. eo. quāuis. ⁊ in littera ⁊ in glo. h ¶ Licet dioceſano. Nūquid ⁊ p̄ſbytero? reſpondeo in ſūma ne. ceſſitate licet. ar. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadēte. ⁊ sͣ. eo. non dubiū. alias non: niſi hoc faceret de mandato ep̄i. xxvi. q. vi. c. vl. qꝛ ep̄s hāc ab ſolutionē bene poteſt cōmittere. sͣ. de offi. or. c. vlti. aꝑ. ſe ꝯſpectui repreſentent. ¶ Dem genuen̄. archiepiſcopo. X tenore litterarum tuarum nobis īnotuit: ꝙ. b. canonicꝰ ī quendā ſubdiaconuꝫ manus inie cit violētas: ⁊ infra. Mandamus itaqꝫ quatenus recepto ab eo iura mento: ꝙ tuo debeatª mandato pa rere: ipſum vice noſtra a ſententia qua tenetur: abſoluas: ſibiqꝫ ī uir tute iuramēti precipias: ne decete ro ī clericum monachum uel alicu ius religionis cōuerſum manus in ijciat violētas: niſi ſe defendendo aut de mādatoº ſuoꝝ fecerit prelato rum: vel niſi ſuper eū prelatōisᵉ mi niſteriū aūt magiſteriū habeat: aut cū ipſo ī eadē eccleſia ſocius eē no ſcatur. ¶ Dem cenomanen̄. epiſcopo. Ecetero noueris: ꝙ ſi quis I pro violenta manuum īiecti on ī clericū ē vinculo excommuni catiōis aſtrictus ſi habēs capitales inimicitias vel alias iuſtasᵍ excuſa tiones: quibus ab itinere rationa biliter excuſetur: ita ꝙ ſine pericu lo ap. ſe. nequeat conſpectui preſen tare. licet dioc. epiſcopo recepto iuramēto ſecūdū morē eccleſie ſibi abſolutiōis gratiā īpartiri: ſꝫ ē illi ſub iuramenti debito iniūgēdum: ut quācitiꝰ opportunitatē habuerit ro. pon. adeat mādatum apoſtolicum ſuſcepturus. DR banꝰ. iij. ſęnon̄. archiepiſcopo. D hec cū īter parrochianoſ tuos: ⁊ īfra. Ro. ec. abſolu tione ſententie delegatoꝝ iudicum nequaquā cōſueuit alijsᵐ delegare niſi ī litteris cōmiſſionis contineat̉ expreſſe de ſufficientiⁿ cautione pre i ¶ Iuramento. ut dictū eſt. sͣ. e. c. ꝓxi. ſi. jͣ. e. ꝙͣuis. in fi. k ¶ Suſcepturus. nō dicit abſoluēdus: qꝛ iam erat abſolutus qꝛ obligatio ſe mel extincta nō reuiuiſcit. de con. di. iiii. queris. ⁊. xxiii. q. iiii. ſi illic. d̓ pe. di. iiii. diuina clemētia. ff. de ſolu. qui res.§. areā. C. de remiſ. pign. cū ex cauſa. Quidā dicūt ꝙ opportunitate recepta recidūt in excōicatiōeꝫ. ar. xxvi. q. vi. qui recedūt. ⁊. c. de his v̓o. et C. d̓ his qui bo. ce. poſ. l. pe. ⁊ sͣ. de ſolu. c. pe. qd̓ non plꝫ. libertas enim ꝙͣuis indebite obtēta nō retractat̉. C. ſi aduer. lib. l. i. ⁊. ii. qd̓ ſi non fece rit tanꝙͣ periurus habebit̉ ⁊ poſſet cōpelli ut iuramentuꝫ ſeruet. ar. sͣ. de iudi. nouitꝭ. b. D hec. hec decre. olim erat de reſcrip. jj m ¶ Aliis. īmo pͥmo loco re mittit̉ abſolutio ſuo excōicatori. sͣ. de reſcrip. ab excōica to. ⁊ hoc cū ſnīa lata eſt ꝯtra formā cōcilii: ut ibi dr̄: quod habes. jͣ. e. ſacro. Et eſt ar. ꝙ ſemꝑ reſcriptū debet eſſe ob tentū ẜm ſtilū romane curie alias ſuſpectū habet̉. sͣ. d̓ cri. fal. ꝙͣ graui. in fi. Itē eſt arg ex eo ꝙ fieri ꝯſueuit. xxviii. di. de ſyracuſane. ⁊ sͣ. de cle. cōiug. diuerſis. ⁊. ff. de ſena. ꝯſul. mace. l. iii. ⁊. l. itē ſi filiꝰ §. quod dicit̉. n ¶ Sufficienti. cū quis eſt ex cōicatus ꝓ iniectōe manuuꝫ in clericos ſola cautio iurato ria ſufficit. sͣ. e. ex tenore. ⁊. jͣ. eo. cū deſideres. Cū v̓o pro cōtumacia vel crimine mani feſto ſufficiens debet cautio preſtari. jͣ. titu. ꝓxi. ex parte. vbi de hoc. ſic etiā cū data eſt poſſeſſio cā rei ſeruāde. sͣ. de ſequeſtra. ad hoc. in fi. o A noſcit̉. mulieres sͣ. e. mulieres. ⁊. jͣ. e. ꝙͣuis. vbi multe tales perſone exci piuntur. p ¶ Ualitudinarii. iſti ꝓpter infirmitatē abſoluunt̉: ita tn̄ ꝙ ſi cōualuerint ſedē apoſtolicā viſitabūt mandatū apo ſtolicū recepturi. sͣ. e. decete. ro. ⁊. jͣ. e. qd̓ de his. ⁊. c. ꝙͣuis in fi. ⁊ hic in fine. q ¶ Iuxta facultates. hoc ſem per intelligendū eſt ẜm ꝙ ſa tiſfacere pōt ſatiſfaciat: ꝙ ſ non pōt in penā aliā pōt cō mutari. ar. sͣ. de maledi. c. ii. vel expectet ꝙͣdiu facere poſſit cautōne recepta. sͣ. de ſolu. c. pe. vbi de hoc. nā inanis eſt actio quā excludit inopia debitoris. sͣ. de reſti. ſpo. olim. ii. ff. de dolo. l. nam is. ber. r ¶ Pauperes. jͣ. e. qd̓ de his. ⁊. c. ꝙͣuis cōtra. Sol. ibi loquit̉ de his qui tanta paupertate laborant ꝙ ad curiā ire non poſſunt: hic de his qui poſſunt ire: licꝫ ꝑauperes ſint s ¶ Legato. jͣ. eo. ad eminentiā. ⁊. c. ꝙͣuis. qd̓ ex officio legatōis licet. sͣ. de of fi. lega. ꝙ tranſlationē. Alii v̓o legati qui de latere pape nō mittunt̉ ſeruent: ẜm ꝙ dicit̉. sͣ. de offi. lega. c. pe. t ¶ Recepturi. sͣ. eo. decetero. vbi de hoc u. Um non ab hoīe. denūciatus nō ſit. Et ſic ꝙͣcito ſcio aliquē excōicatū ſtatim debeo ipſuꝫ vitare ꝙͣuis nō ſit denūciatus niſi ſolus hoc ſciā: uhic dicit. ⁊. vii. q. ii. ſi tantū. ⁊. c. placuit. ar. ii. q. vi. pleriqꝫ. qui enim ſcit certi orari nō debuit. ff. d̓ ac. emp. ⁊ ven. l. i. in fi. ⁊. xciii. di. ſi inimicꝰ. qꝛ excōicatio executionē ſecū trahit. sͣ. de appel. paſtoralis. ⁊ denūciatio non fit niſi ꝓpter ignorātes. deus enī ligat ⁊ non hō. xi. q. iii. nemo ꝯtēnat. Io. fauen. ꝯtradicit ⁊ male: ꝙ ante denunciationē non eſt vitandus. a ¶ Contēpto clericali. ꝓpter hoc ſoluꝫ non perdunt priuilegiū. sͣ. e. ſi v̓o aliꝗs. niſi poſt ternā admonitionē. jͣ. e. ī audiētia. ⁊ sͣ. ꝯtīgit. ii. ⁊ sͣ. d̓ apoſta. c. i. b ¶ Minime cohercent̉. ſic. jͣ. e. ꝑpendimꝰ. ⁊ sͣ. de apoſta. c. i. ar. ꝯͣ. jͣ. e. in audi entia. ⁊. ca. ꝯtingit. ii. vbi expectat̉ admonitio: hoc intelligit̉ de his. qui non ſunt ꝯtenti arma portare: ſed ſeuis enormitatibus ſe īmiſcent: ut hic pꝫ. ⁊ sͣ. de apoſta. c. i. ⁊. jͣ. eo. ꝑpendimus. Cōtraria intelligunt̉ de his qui taliter nō excedunt lꝫ portent arma. vnde illi vſqꝫ ad trinā admonitionē gaudent pͥuiſtanda ab his qui ſolui debēt ꝙ iudicio eccleſie debeant obedire. ¶ Clemens tertius. A noſcitur: ⁊ infra. Cōſul. t. E t. duximus rn̄dendū: ꝙ mu lieresº ſeneſ ⁊ valitudinarijᵖ ſeu mē brorū deſtitutionibus īpediti: licꝫ ad ap. ſe. nō ueniant: ab epiſcopis ualeāt fideliū cōmuniōi reſtitui ſatiſfacto iuxta facultatesq his quibꝰ per eos conſtiterit īiurias irrogatas alios āt ſiue pauperes ſiue diui tes. ſe. ap. uel legatoˢ eius ut bene ficiuꝫ abſolutionis obtineāt: neceſ ſe eſt preſētari. Si vero infirmitatis tꝑe timore mortis bn̄ficium fue rit abſolutionis indultū: iuramēto preſtito īiūgatur eiſdē: ut poſtquā ſanitati fuerit r̄ſtituti. ad ro. ec. uel eius legatū accedāt mādatū ap. ſu. per talibus recepturiᵗ. IDem. Um non ab homine: ⁊ infra. ¶ Conſul. t. t. r. ꝙ a cōmuniōe illiꝰ ꝗ pro ſacrilega manuū īiectiōe ī clericū ī edictū excōmunicatiōis ī cidit: licet denūciatꝰᵘ non ſit debes abſtinere: niſi forte id tibi ſoli pate ret: ī quo caſu ipſū priuatim tātum mō euitabis quādiu ab eccleſia to leratur: ut ſaltē uerecundie rubore ſuffuſus ꝓ latēti exceſſu ſatiſfacere ꝯpellatur. In articulo uero ſecun de qōnis reſpōdemuſ: ꝙ occiſoreſ clericoꝝ aūt preſbyteroꝝ: qui cōtē ptoª clericali habitu tirānidi ⁊ enor mitati ſe īuerecūde īmiſcēt: in odium clericalis exceſſus ⁊ terrorē at qꝫ correctionē ſimiliū canone late ſententie minime coercent̉º: iniun gatur tamē eis pn̄ia ꝯpetēs aliquā tulum aſperior quā ſi ī laicos talia cōmiſſiſſent. ¶Dem.

delictū.§. i. de pe. di. i.§. aut facta. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. queſitum. ber. Um deſideres. coīoneꝫ reddidit ⁊ male: qꝛ cū ipſe debeat alios ꝓhibe̓ ipſe hoc facere nō debet. ff. ſi ſer. ven. l. altius. sͣ. de na. ex li. ven. c. vnico ( vbi de hͦ. in aut̓. ut dif. iud.§. hec aūt oīa. in fi. coll. ix. ⁊. xvi. q. i. ī canonibus. e ¶ Ad cautelā. ut poſt abſolutionē timore iuramēti ſimilia ꝑtimeſcat. xxiii. q. vl. peſſimā. ⁊ ſic iuramentuꝫ non eſt de ſb̓a abſolutiōis: ut jͣ. dicā. Itē ar. ꝙ aliquid faci endū eſt ad cautelā futuroꝝ xxiii. di. in nomīe dn̄i. ⁊ sͣ. de elec. licet. ⁊. lxiii. di. cū adria nus. ⁊ exēpla p̄ſentia nos p̄ cauere faciūt in futurū. lxxx ii. di. plurimos. ad fi. ⁊. ff. loca. ſi quis domū.§. i. f ¶ Preſtitū. ẜꝫ ꝙ dictū eſt. sͣ. eo. ex tenore. ſed forma eccle ſie obſeruari generalit̉ debet nec omittit̉ niſi ex cā. jͣ. e. ſuꝑ eo. ſed ſi iuramentū omittat tn̄ tenet abſolutio. g ¶ Cōtrahit. niſi in caſibus qui ꝯtinent̉ in his verſibus. Hec auathema quidē ſoluūt ne poſſit obeē. Utile: lex humile: res ignorata: neceſſe. Utile: ꝓpter vtilitatē meā: ⁊ ne ille cōmmodū habeat poſſū cōicare excōicato. jͣ. e. ſi vere. Itē ꝓpter vtilitatē excōicati poſſum ei cōicare in his que ꝑtinēt ad eius ſalutē. jͣ. eo. reſponſo. ⁊. ca. cū voluntate. in pͥn. ⁊. xi. q. iii. anteceſſor. ⁊. c. ſe. et. c. cū excōicato. Lex: ꝓ pter eandē legeꝫ que eſt viro ⁊ vxori: vxor pōt cōicare viro. xi. q. iii. quoniā. multos. ⁊ jͣ. eo. inter alia. Humile: ſicut eſt ī filiis ſeruis ancillis mer cenariis: ut ī ꝓxi. ꝯcor. Igno rata: ut hic: ex eo ꝙ dicit ſciē ter. ⁊ in. c. quoniā. ⁊ sͣ. de ho mi. ſicut.§. illi preterea. ita ꝙ ignorātia non ſit craſſa. sͣ. de excōi. mi. apoſtolice. ⁊ xii. q. ii. qui ⁊ hūanis. Ncc̄e: ut ī. c. quoniā multos. ⁊. jͣ. eo. int̉. t. h ¶ Si publica fama. no. ꝙ ſi fama eſt aliquē eſſe excōicatū: vitandus eſt. ſi. sͣ. de cler. ex. mi. c. illud. et ita fama fac̄ ꝓbationē: ⁊ fama īpedit ma trioniū ꝯͣhendū. sͣ. de ꝯſan. ſuper eo. i ¶ Ad cautelā. jͣ. e. venerabili. ⁊ sͣ. de appel. ad p̄ſentiā. ⁊ de cōſe. di. iiii. ſi nulla. arg. ut ſic fama tollat̉. k ¶ Quā offendit. quā ille dimittere non potuit. xxiii. q. iiii. ſi is qui. ⁊. lxiii. di. ſaloni tane. Et eſt ar. ꝙ hec iniuria non ſolū fit iniuriato ſed toti ordini clericali. jͣ. e. ꝯtingit. ſi. sͣ. de foro cōpe. ſi diligenti. vnde iſte nō potuit paciſci ſuper iniuria quatenus eccleſiā cōtingbat niſi forma eccleſie fuerit obſeruata: ut hic dicit. l ¶ Niſi forma eccleſie. ut.ſ. iuramēto p̄ſtito ꝙ ſtabit mādato eccleſie abſoluat̉ ut. sͣ. e. c. ii. rn̄ſo. in fi. ⁊ sͣ. e. ex tenore. ⁊. c. decetero. Sꝫ quid ſi iuramēto omiſ ſo fuerit abſolutus? ar. eſt hic ꝙ nō teneat abſolutio: ⁊ hoc quidā ꝯcedūt. Sꝫ hoc nō credo qꝛ iuramentū nō eſt de ſb̓a abſolutōis ſed recipit̉ potiꝰ ad cautelā ne decetero talia preſumāt: ut. sͣ. e. c. in pͥn. ⁊ aliqui abſoluūt̉ ſine iuramē to qd̓ nō fieret ſi eſſet de ſubſtātia. jͣ. eo. ſuꝑ eo. et. jͣ. e. a nobis. in fi. ⁊ ſic tenet abſolutio lꝫ non debeat ſine iuramēto abſolui qꝛ libertas vbicūqꝫ obtēta fue rit non reuocat̉. C. ſi aduer. li. l. i. et. ii. ⁊ ſic lꝫ cōpoſuerit neceſſaria eſt abſolutio: ſecus eſt in cautōe facta ꝓpter nouū opus nunciāti vbi nō eſt opus ut poſt cautionē remittat. ff. de remiſ. l. i.§. i. ibi plane ⁊ qd̓ dicit niſi forma ⁊cͣ. intelligendū eſt pͥncipaliter de abſolutōe cū iuramēto que tn̄ ꝙͣtū ad veritatē eadē eſt cū illa que fit ſine iuramēto. ſed forma eccleſie generaliter debet obſeruari: nec debet omitti niſi ex cauſa. jͣ. eo. ſuꝑ eo. ſed ſi iuramentū omittat̉ nihilominus tenet abſolutō. m(Eni ens. celebrationē. Ex hoc preſumit̉ ꝙ bono celo ⁊ non aīo iniuri andi manus in eum appoſuit. ſola eniꝫ temeritas et violentia notatur. sͣ. eo ca. i. ⁊. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadēte. Et ita patet ꝙ ſacerdos turbantem officium diuinū ſine pena excōmunicationis poteſt expellere de eccleſia: et quiliUm deſideres: ⁊ infra. Fuit Uaūt prime qōnis tenor huiuſ modi: utrū alicui excoīcato ꝗ man dato eccleſie ſtare iurauit: ⁊ āte ab ſolutionē epiſcopꝰ ei cōmunioneꝫ reddidit: ſit cōicandum ab alijs: ⁊ an epiſcopꝰ id facere debeat. Cui queſtiōi. t. r. ꝙ cū cautio iuratoria quā hodie qui excoīcati ſūt preſtāt potiꝰ ad cautelāᶜ ex cōſuetudine eo cleſie quā rigore canonū ſit īducta neqꝫ momēti tā validi reputet̉: ꝙ niſi abſolutōis beneficiū ſubſequa tur ille ꝗ excoīcat̉: debeat coīoni alioꝝ reſtitui: preſertiꝫ cū ex eo iu ramēto abſolutionē ꝯſecutus non ſit. ⁊ cōſtat eū excōicatum fuiſſe. ⁊ verum ſit abſolutū nō eſſe: nec epi ſcopus nec alij debēt cōicare eideꝫ niſi fuerit ſecūdū formā eccleſie p iuramētū preſtitum abſolutus: qꝛ qui cum excommunicato ſcienter communicauerit. excommunicationis penam ꝯtrahitᵍ cum eodeꝫ Secūde queſtioni hūc finem duxi mus īponēduꝫ: ꝙ ſi publica famaˡ ē aliquē uerberaſſe clericū: nec epi ſcopus nec aliꝰ cōicare ſibi debet. niſi ad arbitriū epiſcopi de hoc ſe purgauerit: uel ad cautelā abſoluti onis beneficiū ꝯſequat̉. Tertio lo co tua diſcretio requiſiuit: ſi cleri cus uerberatꝰ epiſcopo mediante cū ſuo verberatore cōpoſuerit: ⁊ il le recōciliatꝰ ſibi fuerit: an per hoc is debeat ad alioꝝ cōionē admitti Super quo tibi breuiter reſpōde mus: ꝙ lꝫ ille qui uiolētas manus īiecit: ei quē leſit ſatiſfeciſſe taliter uideat̉: eccleſie tn̄ quā offenditᵍ ex hoc non ſatiſfeciſſe dinoſcitur: ⁊ ni ſi forma eccleſieˡ que pro abſolutio ne taliū ītroducta ē: obſeruetur: nō eſt cōmunicādū eidem. ¶ Dem. Enieus ad ap. ſe. i. lator pre ſentiū ſua nobis aſſertōe mō ſtrauit: ꝙ cū matutina officia cele bet alius ratōne officii quod obtinet in eccleſia et etiā ſeniores de ipſa eccleſia. jͣ. eo. cū voluntate.§. ii. vbi notat̉ in quibus caſibus ex cōicatus non eſt ꝗ manꝰ mittit in clericum. n ¶ Ex hoc ipſuꝫ.i. ex hac tali ⁊ leui caſtigatione non incidit in canonē: ⁊ maxime quā in ꝓpria ꝑſona voluit exercere. ar. jͣ. e. vniuer ſitatis. ff. loca. iteꝫ querit̉.§. iulianus. ff. ad. l. aquil. ſed et ſi quecunqꝫ.§. vlti. Eruenit. arbi trio. ala. dixit ꝙ iſta decre. conti net ſpēalē indulgētiā. alii dicūt ꝙ ius cōe cōtinet. ad qd̓ gͦ poſita eſſet. xix. di. ſi romanoꝝ. ut officeret potius q̄ ꝓdeſſꝫ et in errorē duceret? ꝙ cōtine at ius cōe eſt ar. sͣ. de cōſti. gre. in pͥn. libri. et ſic ꝑ hoc licituꝫ eſt ep̄is tales abſoluere ꝓ modi ca iniuria et leui ir rogata: et huiuſmo di leuis iniuria pōt leuiter emēdari sͣ. d̓ accuſa. cū dilecti .i. que etiā nō infamat. sͣ. de re iudic. cū te. vn̄ ſatis poſſunt ep̄i. beneficio huius decre. abſol uere tales ex gene rali cōceſſione vel dicas ut ala. qd̓ eſt ſecurius. a Ignificauit. eadē.ſ. gͦ ad pͥuationē ſacr̄oꝝ: ⁊ ſic intelligit̉. xi. q. iii. excōicatos. et. c. ſequēs. vel forte hi fuerūt excōicati cū oībꝰ ꝑticipātibꝰ eiſ xi. q. iii. excellētiſſimus. jͣ. e. qd̓ in̄ dubiis. ī fi. ⁊ ita expo ne eadē ſnīa.ſ. maiori. vel iſti ꝑticipa uerūt excōmunica tis in eodē crimine criminoſis. ⁊ ita ea dem ſententia cum illis ligantur. vnde remitti debēt ad ſu um excōmunicato rem abſoluendi. jͣ. e. nuꝑ. ⁊. c. ſi ꝯcubi ne. ⁊ hͦ veriꝰ credo. ⁊ Ua nos. temerarias. largiꝰ ē hͦ ītelligēdū ꝙͣ ſi violētas dixiſſꝫ ¶Quēdaꝫ.n. manus dicuntur temerarie ſed nō violente. jͣ. eo. contingit. c ¶ Incediarii. Incēdiarii enī excōicandi ſunt. xxiii. q. vl. peſſimā. ⁊ ẜm leges igni tradunt̉. ff. de incē. rui. naufra. qui edes. vel capite puniunt. ff. d̓ pe. l. capitalium.§. nōnunꝙͣ. cuꝫ diſtinctione illius.§. nōnunꝙͣ. d ¶ Pubiicati. gͦ vr̄ ex hͦ ꝙ ipſo facto ſint excōicati: alias nō vr̄ ꝙ ha beret locū publicatō. Et ſic ē ar. ꝯ. xxiii. q. vl. peſſimā. vbi p̄cipiūt̉ excōicati. vn̄ ꝗdā reſtrigūt hͦ ad incēdiarios eccleſiaꝝ et religioſoꝝ locoꝝ. jͣ. e. ꝯqueſti. et. xi. q. iii. canōica. xvii. q. iiii. oēs eccleſie. vnde poſt publicatōeꝫ a papa tatū ſūt abſoluēdi: et hͦ in odiū eoꝝ ſtatutū fuit hic ad terrorē alioꝝ. Sic qn̄qꝫ pͥuant̉ aliꝗ eccleſiaſtica ſepultu ra ad terrorē alioꝝ. sͣ. de torne. c. i. et. sͣ. de rap. ſuꝑ eo. ſꝫ qꝛ hͦ nō di ſtinguit̉ de oībꝰ ītelligas. Tn̄ nō credo ꝙ oēs incediarii gn̓alit̓ ip̄o iure ſūt excōicati niſi de īcēdiar iis eccleſiaꝝ cū de alijs nō inueniā Et ꝑ hāc decre. nō ꝓbat̉ ꝙ ipſo iure ſint excōicati ſed illis pͥmo ex cōicatis ab ep̄is ſubſecuta publicatiōe ac denūciatōe papa ꝑ hanc decre. reſeruat ſibi eoꝝ abſolutionē ad terrorem ut dixi: alias ep̄i poſſent abſoluere omnes incēdiarios. jͣ. e. nuper. e ¶IDeminentiā. a latere. qui dicunt̉ miſſi a latere dn̄i pape: hēs braret quedam monialis eccleſiā īgrediens cū alio clerico ludendo īpedimētum preſtabat quo minus. deo diuinū poſſet obſequium exhi bere: unde memoratus ſacerdos ꝯmotus ut liberiꝰ poſſet circa diui noꝝ celebrationē uacare: manibꝰ in eam appoſitis ut extra eccleſiaꝫ poneret cū nollet exire ī trahendo ipſaꝫ coegit eandē extra eccleſiam reſidere. ſed tu illū ꝑꝑ hoc tanquā excoīcatum euitaſti ⁊ facis ab alijs euitari. Ideoqꝫ mādamꝰ quatenꝰ ſi res ita ſe hꝫ eū decetero non eui tes: cū ex hocⁿ ipſū excōicatū nulla tenus uideamus. ¶ Dem. Eruenit ad nos: ⁊ infra. De his abſoluēdis ꝗ clericis nō enormē ſed modicā ⁊ leuē iniuriaꝫ irrogarunt: tue fraternitatis arbitrioº duximꝰ cōmitēdū. ¶¶ Dem. Ignificauit nobis: ⁊ infra. v Uerum clericos qui ſcienter ⁊ ſponte participauerūt excoīcatis a nobis: ⁊ ipſos in officijs recepe rūt eadēª excōmunicationis ſenten tia cum ipſis nō dubitamꝰ īuolui: quos ēt pro beneficio abſolutioniſ habēdo ad nos uolumus cum litte raꝝ tuaꝝ īſinuatiōe remitti. ¶ Dē. Ua nos duxit fraternitas cō ſulendos: ⁊ īfra. Fraternita ti tue taliter rn̄demus: ꝙ cuꝫ nō ſo lūꝗ ī clericos temerarias manꝰ in ijciunt: ſed etiā īcendiarijᶜ: ex quo ſunt per eccleſie ſnīam publicatiº: pro abſolutionis beneficio ad ap. ſe. ſunt mittendi. ¶ Dem. D eminētiā ſedis apoſtolice I ⁊ infra. Sicut ex parte tua no ſtris eſt auribus intimatū: tibi extat dubium utrum abſolutionis be neficiū aſſequātur qui pro iniectio ne manuū in clericos vel alias religioſas perſonas excōmunicatio ne incurrerunt: ⁊ a legatis cardina libus qui a latereᵉ romani pontifi

sͣ. de offi. lega. c. pe. ⁊ vlti. ⁊ in conſti. Inno. iii. e. ti. officii noſtri. f ¶ Pro tempore.i. poſtꝙͣ egreſſus eſt vrbē quouſqꝫ reuerſus eſt: lꝫ iuriſdictionē non habeat niſi in ea ꝓuincia que ſibi decreta eſt. ff. de offi. ꝓcōſul. l. i. ⁊ vlti. ⁊ hoc ex officio legatōis licet eis: ꝙͣuis de hoc nō habeāt ſpēale mandatū: ut hic dicit. sͣ. de offi. leg. ꝙ trāſlati onē. ⁊. jͣ. eo. ꝙͣuis. ⁊ .sͣ. eo. ea noſcit̉. de alijs qui non ſunt miſſi d̓ latere pape an poſſint tales ab ſoluere: habes. sͣ. d̓ offi. leg. c. pe. ⁊. vl. g ¶ D Nobis. ꝗſas furtū. hac for ma v̓boꝝ oēs noīa tim intelligunt̉ excōicati qui furtū cō mittūt tāꝙͣ expreſſis ꝓpriis noībus. ff. de cōdi. ⁊ demō. noīatim. ⁊ inſti. de exhere. libe.§. maſculos. h ¶ Nō niſi ſubditi. Sꝫ ꝯͣ videt̉ qꝛ rōe delicti efficit̉ quis de iuriſdictiōe illiꝰ qui tulit ſnīam. vi. q. ii. placuit. ⁊. iii. q. vi. ibi cā. C. vbi de cri. agi opꝫ. aut̓. qua in ꝓuin. ⁊ sͣ. d̓ puile. ex tuarū. vbi de hoc: gͦ vniuerſi ligant̉ cū quātū ad hoc ſint eius ſubdi ti: ℟n̄deo ſi generaliter intellexit: ꝗ quis furtuꝫ fecerit vbicunqꝫ: clauſula iſta non refert̉ niſi ad ſubditos ut hic dicit: quoniā extra parrochiā ſuā nullā habet iuriſdictio nē: vn̄ illa ſnīa non extendit̉ vltra terminos ſue iuriſdictōis. ff. de iuriſdi. om. iu. l. vlti. ⁊ sͣ. d̓ offi. leg. nouit. Cō p̄hendit gͦ tantum ſubditos ſuos etiā delinquētes in eius parrochia cū ex hoc ipſi ſubditi ſint. nā rōe de licti ſortit̉ quis foꝝ. sͣ. de fo. cōpe. c. vlti. ⁊ in p̄dicta ꝯcor. nam ⁊ p̄ ſes ꝓuincie aduerſus exͣneos hoīes habet imperiū cū malū cōmi ſerint. ff. de offi. p̄ſi. l. iii. nec diſtīguit̉ vnde ſint: ut ibi. Sꝫ videt̉ ꝙ ꝑ talē ſnīam non ſint ligati alij de alia ꝓuincia cū ipſi ignorēt taleꝫ ſnīam: lꝫ ibi delinquāt ⁊ efficiant̉ de foro illius ut ꝑ hoc illos poſſit punire. ſnīa enī non ligat ignorātes: ⁊ p̄cipue illos quibus publica ta non eſt. lxxxii. di. ꝓpoſuiſti. xvi. di. qd̓ dicitis. dicas ꝙ bene ſunt excōicati qꝛ incidūt in factū dānatū: ⁊ quicūqꝫ facit factū iaꝫ ꝑ ſen tentiā excōicatōis dānatū iudicat̉ excōicatus quaſi a canone. arg. xxiiii. q. i. c. i. ii. ⁊. iii. ⁊ ꝓpter delictū ibi cōmiſſuꝫ intelligunt̉ eſſe d̓ parrochia ſua ⁊ ſic excōicati ſunt nec excuſant̉ eo ꝙ dicunt ſe igno raſſe ſnīaꝫ: qꝛ ipſi cū rem illicitā ⁊ ꝓhibitā faciāt ſtatim ſunt in cul pa ⁊ potuerūt querere de hoc. Quid ſi moriat̉ vel tranſferat̉ ad illā eccleſiā qui tulit aliā ſnīam nūquid tenet poſt mortē uel receſſuꝫ vt qui ꝯͣ facient ſint excōicati? videt̉ ꝙ ſic: qꝛ ſcripta ep̄oꝝ anathe matizant etiā poſt mortē ⁊ facere poſſunt decretū: ita ut qui contra facit punit̉. iii. q. iiii. nullus. ⁊ sͣ. de maio. ⁊ obe. c. ii. ⁊ sͣ. de offi. leg. c. vl. Ar. ꝯͣ: dicit lex ꝙ interdictū nō durat vltra iuriſdictionē inter dicētis. ff. de penis. l. vl. dici pōt ꝙ interdictū ſine ſnīa excōicatōis ſimplicit̓ lata nō durat vltra tempus ꝓferētis niſi ſucceſſor eā cōfi met ⁊ ratā habeat. Sed cū diffiniēdo ſtatutū ſiue decretū aliquod facit: ligat etiaꝫ poſt receſſuꝫ qꝛ ſtatuta tali a ꝑpetua ſunt. sͣ. de offi. lega. c. vlti. ⁊. ff. de offi. p̄fec. vr. l. i.§. ul. C. de poſtu. l. i. niſi expreſ ſim per ſucceſſorem reuocet̉. i ¶ Niſi forte plus. ar. ꝙ ſnīa que nulla eſt poteſt rata haberi: ⁊ erit aliqua. ii. q. i. in primis. cis deſtināt̉ ꝓ temporeʳ abſoluūtur cum ijdem legati mandatuꝫ ſuper hoc non oſtendant expreſſum: ſuꝑ quo id a te uolumus obſeruari: ut eos habeas abſqꝫ omni heſitatiōiſ ſcrupulo abſolutos quos conſtite rit a talibus beneficium abſolutio. ¶ Dem. nis adeꝑtos. Nobis fuit ex parte tua que ſitū utrum ſi quis ita pronūci I auerit: quiſquisᵍ furtū fecerit excō municatus ſit hec generalis clauſu la ad ipſius excōmunicatoris ſub ditos referatur. an generaliter extendatur ad oēs qui nō ſunt de iuriſ dictione illius. Ad quod dicimꝰ: ꝙ hac ſnīa nō niſi ſubditi obligant̉ niſi forte plus cōtulerit maior ⁊ lar gior auctoritas delegātis. ¶ Dē. Onqueſti ſunt nobiſ regin̄. canonici: ꝙ.i. de malafrena ⁊ eius ſequaces quaſdā eccleſias re gin̄. epiſcopatꝰ violēter ꝯfregerūt eaſqꝫ ſpoliare minime dubitarūt. Quoniā igit̉ grauia ſūt. nec clauſiſ debent oculis preteriri: mādamuſ quatenꝰ ſi ē ita: memoratos ſacrilegos excoīcatos nūcietis: ⁊ facia tis ſicut excōmunicatos artius eui tari. donec paſſis iniuriā congrue ſatiſfaciant: ⁊ damna pro eis data reſarciant: cū litter iſueſtris rei ue ritatē ꝯtinētibus ap. ſe. ꝯſpectui re preſentent. ¶Dem. Erpendimus ex litteris tuis ꝙ quidā ſe filiū regis falſo no minare preſūpſit: ⁊ armis acceptis ſeditionē fecit ⁊ guerrā. a. b. cōmite iuſſus ē fuſtigari: qui poſtea eius mandato traditꝰ patibulo expira ſint excōicati huiuſmodi ſacrilegi: qd̓ verū eſt de huiuſmodi violatoribus et fractoribus eccleſiaꝝ ſiue incēdiariis. xi. q. iii. canonica. ⁊. xvii. q. iiii. omnes eccleſie. de quibus intelligunt̉ illa duo. c. Alii v̓o non ſunt excōicati ipſo iure ſed excōicandi: ut dictū eſt. sͣ. eo. tua. Hugo tn̄ dixit ꝙ illa capitula non ſunt late ſentētie: ſed hec decre. ꝯͣriū oſtēdit ⁊ ita etiā ſeruat̉. Sed hu. intellexit. c. illa non de effractoribus eccleſiaꝝ ſed de his qui aliūde aliqua rapiunt preter effractionem. l ¶ Repreſentent. Ex quo.n. incendiarii uel effractoreſ ec cleſiaꝝ publice denūciati ſūt non poſſunt abſolui niſi a pa pa: ſed ante bene ſi ſatiſfacer̄ volunt: qꝛ conditor canonis ante denunciationē eoꝝ non retinuit ſibi eoꝝ abſolutionē jͣ. e. nuper. ⁊ hoc ad terrorem oīuꝫ ſtatutū fuit ꝓpter enormitatē exceſſus.sͣ. e. tua. ¶ Erpēdimus. nō ꝓpul ſando: naꝫ vim vi repel ſere licet. sͣ. e. ſi v̓o.§. ii. ⁊ sͣ. d̓ homici. ſignificaſti. vbi de hͦ. n ¶ Abſolutionē. ſic. sͣ. e. cum nō ab homīe. ⁊ sͣ. de apoſta. c. i. jͣ. e. in audiētia. ꝯͣ. ſed illd̓ ſolutū eſt. sͣ. eo. cum non ab homine. o ¶ Cogant̉. Sed ꝯtra videỉ clericus non pōt renunciare priuilegio ſuo. jͣ. e. ꝯtingit. i. ⁊ sͣ. de fo. cōpe. ſi diligenti. Dic ꝙ manendo clericus nō poteſt renunciare ut in con trariis. ſed apoſtatando ab habitu ſuo poſt trinā admo nitōnē vel īmiſcendo ſe enor mitatibus priuilegiū amittit ut hic pꝫ. ⁊ sͣ. e. cū non ab ho mine. ⁊. jͣ. eo. in audientia. et ca. ꝯtingit. ipſo enim facto ſe priuant talia faciendo. sͣ. de vi. ⁊ hone. cleri. c. vlti. ⁊ sͣ. de cle. ꝯiuga. c. pe. ar. a ¶ Competenteꝫ. paulo ma. iorem ꝙͣ ſi in laicos talia cō miſiſſent. sͣ. eo. cum non ab mine. in fine. Sed quare im ponitur ei penitentia? quia qui auctoritate iudiciſ malos interficit miniſter dei eſt. xx iii. qōe. v. miles. ⁊. c. qui ma los? Satis poteſt dici ꝙ ad cautelā imponit̉ penitētia ſi comes ille habebat poteſtatē hoc faciendi: alias ſecus eſt ut hic. ⁊ in. c. cum non ab homine. in fi. Niuerſitatis. ſubeſt. Ideo dicit maxime quia idem eſt etiam ſi cauſa ſubeſſet: ut infra ſequitur: ſed hoc executor non conſiderat qui exe qui debet ſiue ſententia ſit iuſta ſiue iniuſta. sͣ. de offi. delega. paſtora lis.§. quia vero. c ¶ Perſona. ſic. v. q. v. illi qui. ar. ꝯͣ. lxxxvi. di. non liceat. ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cleri. aūt. ſed neqꝫ. Sol. aliud eſt in ep̄o ⁊ ſpēale qui ſuis manibus nulluꝫ ꝑcutere debet cui ſanctitas ignoſcendi gloriā dereliquit. C. de ep̄i. ⁊ cle. ſi quis in hͦ. ſed abbas hoc facere poteſt ut hic. ⁊.xlv. di. cū beatus. d ¶ Fieri iubeat. moderate: ita ꝙ non excedit debitā correctionē alias pōt ap pellari ab ipſo. sͣ. de offi. ord. irrefragabili. ⁊ puniri etiā debet. sͣ. de appel. de priore. ⁊ incideret in canonē: qꝛ leuis ⁊ moderata caſtigatio ꝑmiſſa eſt. jͣ. eo. cū voluntate.§. ii. vbi de hoc. e ¶ Subeſſet. licꝫ iuſta cauſa ſubſit qui aliter ꝙͣ debeat facit: non excuſatur jͣ. eo. ſacro. ⁊ ſic neqꝫ in facto neqꝫ in modo facti debet eſſe peccatuꝫ. ſic. sͣ. de reſtitu. ſpoli. piſanis. Argu. cōtra ꝙ potius cauſa facti ꝙͣ ipſum factum con ſiderari debet. xxiii. qōe. vlti. occidit. et. sͣ. de accuſa. cum dilecti. j. ff. de fur. verum. nec refert vndecunqꝫ crimina claruerint ut corrigantur. xxiiii. qōe. .iii. ecce. f ¶ Nequaꝙͣ euadūt. etiā ſi monachus ꝯſentiret. jͣ. eo. ꝯtingit. ar. ꝯtra. jͣ. eo ut fame. vbi clerici per laicos capiunt̉. Non eſt ꝯtra qꝛ in alio caſu diuerſo loquit̉: ibi de clerico qui aliter capi ⁊ corrigi non pōt niſi de mandato prelato rū capiatur ⁊ ad iudiciū adducatur. S ¶ ¶ Naudientia. fruſtra eccleſie. sͣ. de īmu. ec. c. vlti. ⁊. sͣ. ne cle. uel mo. c. Eii. ⁊. xvii. q. iiii. frater. sͣ. de vſur. quia fruſtra. ⁊. ff. de mino. auxiliū. in fi. ⁊. ff. qd̓ me. cauſa. iſti quidem. h ¶ Lex. ff. de iniur. item apud.§. ſi quis virgines B 2 uit: ⁊ infra. F. t. duximus reſpōdēdum: ꝙ ſi memoratꝰ ſacerdos tali modo exceſſit: ⁊ non ꝓpulſando ſed īferēdo īiuriā fuit occiſus: non videtur nobis ꝙ īterfectores eius ꝑꝑ hoc ad obtinēdaꝫ abſolutionē ap. ſe. adire cogantur. tuuero qui merita perſonarum bene noſti: pe nitentiam eis ꝯpetentemª īiungaſ. I Dem. Niuerſitatis ueſtre conſulta tionē accepimꝰ: qua nos re ꝗ ſiſtis vtrum laicus incidat in excommunicationis edictuꝫ: qui ad iuſſionē abbatis ī cuius ſeruitio cō moratur: in clericū monachuꝫ aut ꝯuerſū temerarias māuſ preſumit inijcere: maxīe vbi cā non ſubeſt ꝓpter quā debeat verberari. No bis āt videtur: ꝙ niſi cā regulariſ diſcipline hoc faciat abbas ī ꝓpria ꝑſonaᵉ: uel ſi neceſſitas urget: per clericum uel monachum fieri iube at: tam qui tales uerberari prece pit: quam illi qui verberant: etiam ſi cauſa ſubeſſetᵉ: excommunicatio nis ſententiam: donec ad ap. ſe. ue niant: nequaquāʳ euadūt. ¶ Deꝫ. N audientia nr̄a talis fuit ex I parte tua ꝓpoſita cōſultatio: vtꝝ clerici qui arma militaria relicto habitu clericali geſtare nullate nꝰ erubeſcūt: ſi eis fuerit īiuria cor poralis illata uel ſe a captiōe rede merit: illa clericoꝝ debeāt īmunita te gaudere: qua ꝓ temeraria manu uꝫ īiectiōe facta ī clericū excōicatuſ ꝗſ ipſo iure notat̉. Ad hec tibi bre uit̉ rn̄demꝰ ꝙ cū fruſtraᵍ eccleſieplor̄t auxiliū ꝗ ꝯmittit ī ipſā: ⁊ lex

i ¶ Iniuriarū. Nō enī iniuriat̉ matrimonio qui ipſuꝫ ignorauit. C. de adul. ſi ea. ſic nec militie aut etiā clericali qui militiā ignorat. ff. loca. ſi ignorās sͣ. eo. ſi v̓o aliquis. Quid ſi ꝑcuſſi laicū credēs ⁊ volēs ꝑcuttere clericū nūquid incidi in canonē? ar. ꝙ ſic sͣ. de biga. nuper. ⁊. c. vlti. ff. ad. l. aquil. ſcientiā.§. .ii. ar. ꝯͣ. ff. ad. l. cor. de ſicca. l. i.§. diuus. vbi iudicat̉ ẜm quod fit ⁊ non ẜm ꝙ faciens intēdit. ff. de iniur. ſi cū ſeruo. ⁊. l. p̄ce. in fi. ſed in veritate non eſt excōicatus: lꝫ de iniuria teneatur. k ¶ Meretricali. ⁊ ſic ꝑdit pͥuilegiū. ff. de ritu nupt. ſenatoris filia. l ¶ Tertio. ſi. sͣ. de vi. ⁊ hone. cle. c. vlti. ⁊. jͣ. e. cōtingit. ar. ꝯͣ sͣ. de apoſta. c. i. ⁊ sͣ. e. ꝑpendimus. ⁊ sͣ. eo. cū non ab ho mine. ſed ibi ſoluit̉. Itē arg. ꝯͣ. sͣ. ne cle. uel mo. c. i. Solū. ibi non loquit̉ de tali captiōe ſed de illis qui dep̄hendunt̉ in adminiſtratōne: nec fit. ibi mētio de manu iniurioſa: et eccleſia nō defendit illos qui in frandē dep̄hendunt̉ quo minus teneant̉: ⁊ ſic non tāgit hoc. meUod de his. pauꝑtate. i. jͣ. e. ꝙͣuis. Cōtra. sͣ. e. ea noſcit̉. ſed ibi ſoluit̉. n ¶ Uiſitare. ſic. sͣ. e. decetero ⁊. c. ea noſcit̉. ⁊. jͣ. e. ꝙͣuis. ī fi. Um ꝓ cā. ob duplicem Icāꝫ.ſ. qꝛ manꝰ violētas īiecit in fratrē: ⁊ qꝛ īmunitatē eccleſie violauit. Et ſic colligit̉ hic ar. ꝙ ſacrilegi qui im munitatē eccleſie violant ſūt excōicati: ⁊ ita idē eſſet ſi laicū verberaſſꝫ in clauſtro. ar. xvii. q. iiii. omnes. dic ꝙ inci dit in mīorē excōicationē ꝗa pͥuatus eſt coīone eccleſie ex eo ꝙ īmunitatē eccleſie vio lauit. xvii. q. iiii. ſi quiſ domū ⁊ ſi nō ſatiſfecerit poſt tertiā admonitionē maiori excōica tōi notabit̉: ut ibi dr̄: ⁊ ita nō ſunt oēs ſacrilegi excōicati ipſo iure maiori excōicatōne ⁊ qꝛ iſte nō ſatiſfaciebat fuit excōicatus a ſuo p̄lato: ⁊ ita ob duplicē cām nodatus fuit maiori ſnīa: ut. jͣ. dicit. ⁊ illud c. oēs. reſtringit̉ ad ſuū caſuad violatores eccleſiaꝝ: ut di xi. sͣ. eo. tua. ⁊. c. ꝯqueſti. vel forte lata erat ſnīa ut ꝗcunqꝫ violaret īmunitatē eccleſie eſ ſet excōicatus. p ¶ Tanꝙͣ excōicatuꝫ. Iſtud taꝙͣ expreſſiuū eſt veritatis: ut dictū eſt. Ex hoc pꝫ ꝙ ſi aliquis pluribus de cāis fuit excōicatus ⁊ vnam expreſſit in abſolutōe ⁊ aliā tacuit adhuc remanet excōicalus. arg. sͣ. de offi ordi. ex parte. ibi etiā tangit̉ de hoc qꝛ per ſurreptionē abſolutio eſt obtenta jͣ. e. officii. Quot eniꝫ ſunt excōicatōes tot debent eſſe abſolutōes: ſicut quot ſunt accuſatōes tot ⁊ abſolutōnes. ii. q. iii.§. notandū. v̓. ſi plura. ⁊ de pe. di. v. c. i. vbi dicit̉ ꝙ de oībus erit indulgētia petenda: ſicut ⁊ in denūciatiōe no ui operis quot fiūt denūciatōes tot erunt remiſſiōes. ff. de no. ope. nunci. de pupillo.§. ſi ex pluribus. ſic ⁊ in libertate ſi ꝑ obreptionē obtēta fuerit nō va let lꝫ ſit fauorabilis. ff. de fideicōmiſ. libe. cū vero.§. ſubuentū. Ecōtra videt̉ ꝙ non ſit excōicatus qꝛ libertas ſemel data cōpetit: ſiue ex iuſta ſiue ex iniuſta cauſa data ſit non reuocat̉. inſti. qui. ex cau. ma. non poſ.§. ſemel. ⁊ sͣ. de conſan. qꝛ circa. ar. sͣ. de cōuer. ꝯiug. ex ꝑte. ⁊. ff. de ma. uin. iuſta.§. i. ⁊. l. ſi pa ter.§. i. Itē ſi quis ꝑ dolū eſt liberatus: tenet liberatio ſed agit̉ de dolo. ff. de dolo. ſi ſeruus. ⁊. l. ſe. Itē pignus liberatur nō obſtāte dolo. ff. de pig. acti. ſi rem.§. omnis. Sol. ſi dicat̉ ꝙ ſemel excōicatus amplius excōicatōe durante excōicari non poſſit tunc tenet abſolutio: lꝫ alias cauſas nō expreſſerit: ſi ex preſſerit illā cām ꝓ qua primo fuit excōicatus: ſed hoc non eſt verū. Si aūt dicat̉ ꝙ excōicatus poſſet iterū excōicari qd̓ veruꝫ eſt: refert an̄ expreſſa ſit cauſa abſolutiōis: an non. ſi nō eſt expreſſa ſed indeterminate abſoluit̉ tunc ab omnibus eſt abſolutus: ſed ſi vna cauſa tantū fuit expreſſa tunc abſolutō non extendit̉ ad ea que non fuerūt expreſſa. ar. ff. de accepti. pluribus. C. de ꝓcura. maritus. vel diſtinguit̉ an per ignorantiā omiſerit: an ſcienter. ar. sͣ. ſeculariū principū huic reſpōſo: ſa tis efficax afferat argumētum: qua manifeſte cautū habet̉ matronaꝫ: cuius pudicitia attentata fuerit: nō poſſe īiuriaꝝⁱ ager̄ ſi ī ueſte meretri caliᵏ fuerit deprehēſa homini cleri ci ſi a prelatis ſuis tertio cōmoniti militaria noluerint arma deponer̄ de priuilegio clericorum ſubſidiū aliquod habere non debent. ¶Dem Uod de hiſ: ⁊ infra. F. t. du rimus rn̄dēdū: ꝙ is qui aſſe rit ſe in canonē late ſnīe īcidiſſe nō aliter quaꝫ per ſe. ap. uel eius lega tum abſolutionis pōt beneficiū ob tinere: niſi forte in mortis articulo vel pauꝑtateᵐ aūt īfirmitate uel ſenectute tanta grauaretur ꝙ ad ec. romanā labore ſubire nō ualeat ue niēdi: uel ab hoc alio īpedimēto ca nonico retrahat̉. Ceteꝝ ab is ī for ma ſacramēti exigi cōſueuit: ut reſū ptis viribꝰ ⁊ oportunitate conceſſa ro. ec. ī propria perſona debeāt vi ſitare. ¶ Nno. iij. archiepiſco pō decano ⁊ precētori lugdun. Uꝫ ꝓ cauſa que īter. g. ⁊ f. ca C bilonen̄. eccleſie archidiaco nos uertebat̉: eis cōceſſerimꝰ auditorē ꝓcurator. g. allegauit: ꝙ cū archidia. ī ſuccētorē ī cōi dormito rio manꝰ īieciſſet temere uiolētas: ⁊ eū traxiſſet uerberādo ꝑ clauſtrū tu frater archiepiſcope eū ob uiolē tā manuū īiectionē ⁊ violationeꝫ ī munitatis eccleſie feciſti excōicatū publice nunciari: ⁊ īfra. Diſ. u. mā damꝰ: quatenꝰ ſi uobis ꝯſtiterit di ctū.f. archidia. ob duplicē cauſaꝫ excōmunicatūᵖ fuiſſe ⁊ expreſſiſſe tā tū alterā ī litteris: quas ſuper abſo lutione ſua īpetrauit: ipſū tāquā ex cōmunicatū ſatiſfacere eccleſie ſue ꝓ altera monitōe premiſſa cogatiſ. de reſcrip. ſuꝑ litteris. ita dixit io. Sed ego in hoc caſu non admit to illā diſtinctionē. Alii dicunt illū abſolutū indiſtincte: ſed cogit redire ad curiam ⁊ ſatiſfacere iniuriato. Tan. dixit ꝙ ſi aliquis eſt excōicatus propter plures cauſas ſed vnica tantū ſententia ꝙͣuis aliquas cauſas taceat dum abſoluit̉ abſolutus eſt: ſed debet compelli ſatiſfacere ꝓ alia iniuriā paſſo ⁊ ẜm hoc iſtud tanꝙͣ eſt ſimilitudinariū Si vero pluribus ⁊ diuerſis excōica tōnibus ſit ligatus ex cauſis diuerſis: ſi aliquas ſupprimit non eſt abſolu tus ſed remanet ex cōmunicatus pro alijs: ⁊ ẜꝫ hoc iſtud tanꝙͣ eſt expreſſiuuꝫ veritatis. Ego credo ꝙ qualiter cūqꝫ ſit aliquis excōmunicatus ſiue vna ſententia ſiue pluribus ſentētiis ex pluribuſ ⁊ diuer ſis cauſis qui vere vult abſolui omnē cauſaꝫ pro qua uel pro quibus fuit ex cōicatus debet expͥ mere in abſolutiōe ſua qꝛ pro vnaqͣqꝫ ſola fuit excōicatuſ ⁊ vna ſentētia ſuffi cit ad excōicatiōeꝫ ⁊ ſic vna ſententia abſolutōnis ſuffic̄ ad plures excōicatōnes dūmodo ex primantur omnes cauſe prioris excōmunicatōnis alias non tenet abſolutō per ſurreptionē ob tenta: ut bene colligit̉. jͣ. eo. officii. licꝫ quidam dicant ꝙ Inno. non reſpondit ad hoc in. c. of. ficii: ⁊ premiſſas ſo lutiones non multū approbo. Nobis. a fi delibus. ſit II orandum. et eſt dicenduꝫ ꝙ nō: niſi prius fuerit ab ſolutus. jͣ. e. ſacris. b ¶ Nec fallitur. xx. iiii. q. iii. deus qui. dē cōſecra. di. ii. panem. c ¶ Iudiciū autē eccleſie. Iudiciū enī eccleſie diuinū debet īmitari iudiciū inquantū poteſt. xi. q. iii. tunc vera eſt d ¶ Opinionē ſequit̉. ⁊ ideo ſepe fallit̉. sͣ. de re iudi. lator. ⁊. c. conſanguinei. ⁊ sͣ. de frigi. fraternitatis. ⁊. xxiii. q. iii. ſi quis nō recto. ⁊ cū de errore conſtiterit reuocat̉ qd̓ factū eſt: vt tribus pͥmis con cordantiis. ⁊.xxxv. q. ix.§. his ita. e ¶ Relaxat̉. Hic ſurgit ratio quare quis pōt abſolui ab excōicatiōe poſt mortē ⁊ non baptizari poſt mortem: quia ſententia eccleſie li gat corpus ⁊ etiā animā: ⁊ lꝫ ſit iniuſta aufert ſepulturā. baptiſmus v̓o caracter eſt anime: vnde poſt mortē non eſt quod valeat bapti zari. ar. xxxii. q. vii. licite. vin. f ¶ Cacari. xi. q. iii. tunc vera eſt. g ¶ Non potuerit. Si talis in extremis poſitus habuiſſet copiam ſacerdotis ab eo poſſet abſolui. ſupra eo. non dubiuꝫ. ⁊. c. quod de his. ⁊. jͣ. eo. quāuis. ſed exquo iam mortuus eſt non poteſt abſolui niſi per papam vel eius legatum vel a quo debuit viuus abſolui. Nunquid a laico poteſt abſolui in articulo mortis? Argu. ꝙ ſic. de ¶ Dem abbati ſancti andre. Nobis ē ſepe queſitū: utruꝫ ſi aliquis excōmunicatꝰ ī quo īdicia fuerit pēitētie manifeſta: nec per eū ſteterit: quo minꝰ recōcilia retur eccleſiaſtice unitati: nō ſuſce pto beneficio abſolutionis deceſſe rit: ꝓ abſoluto ab eccleſia ſit habe̓ dus: ⁊ utrū ꝓ tali recipienda ſit ele moſina ⁊ a fidelibꝰª ſit orādū: ⁊ īfra Nos igit̉ cōſul. t. breuiter. r. ꝙ iu diciū dei ueritati que non falli nec fallit̉ᵈ ſemꝑ īnitit̉: iudiciūᵉ aūt eccle ſie nōnūquā opinionēº ſequit̉: quā ⁊ fallere ſepe ꝯtīgit ⁊ falli: propter quod ꝯtingit īterdū: ut qui ligatuſ ē apud deū apud eccleſiā ſit ſolutuſ ⁊ qui liber ē apud deū: eccleſiaſtica ſit ſnīa īnodatꝰ. Uīculū ergo quo peccator ligatꝰ ē apud deū: ī culpe remiſſiōe diſſoluit̉. illud āt quo li gatus ē apud eccleſiā: cū ſententia remittit̉: relaxat̉ᵉ: quod ī ſuſcitatio ne lazari ſermo euangelicꝰ manife ſtat: quē priuſ dn̄s ſuſcitauit: ⁊ apo ſtolis precepit poſtmoduꝫ ſoluere ſuſcitatū. Unde quātūcūqꝫ ſe quiſ iuramēto preſtito: ꝙ eccleſie man dato pareret: humiliare curauerit quātacūqꝫ penitētie ſigna preceſſe rint: ſi tamē morte preuētꝰ abſoluti onis nō potueritᵍ bn̄ficiū obtiner̄: quāuis abſolutꝰ apud deum fuiſſe credat̉: nōdum tn̄ habēdus ē apud eccleſiā abſolutus: pōt tn̄ ⁊ debet ei eccleſie bn̄ficio ſubueniri: ut ſi de ipſius uiuentis penitentia per eur dentia ſigna cōſtiterit: defuncto eti am abſolutionis beneficium impē datur. Nec obſtat: ꝙ eccleſie leg tur attributa poteſtas ligandi atqꝫ ſoluendi homines ſuper terram: tanquam non poſſit ſoluere ⁊ liga re ſub terra ſepultos: ⁊ quod legit̉ non communicetur mortuo cui nō

i ¶ Non contēptus religionis. hec verba habes de conſecra. di. iiii. baptiſmi. vincen. k ¶ Mortuos puta in hereſi. xxiiii. q. ii. ſane profert̉. nota ꝙ ſi aga tur cōtra ꝑſona vel de ꝑſona tantū poſt mortē queri nō debet quia crimina morte extinguūt̉. xxiii. di. quorundā. C. ſi re. uel act. mor. fue. l. i. ⁊. ii. niſi in hereſi. ut. c. ſane. et hic. Si v̓o agit̉ pro pter bona uel ꝯtra ꝑſonā ⁊ bona: poſt mortē agi pōt. C. ſi pen. appel. mors in terue. l. ꝙͣuis. ⁊ ſic poſt mortē agit̉ de matrīonio propter bona. sͣ. qui. fi. ſint legi. cām que. l ¶ Rigoreꝫ. xlv. di. diſciplina. ⁊. c. ſunt nanqꝫ. ⁊.sͣ. de pur. cano. inter. m ¶ Ceteris indulgemus.i. indultuꝫ eſſe oſtendimus qꝛ cum eos abſoluere poſſent viuos iure cōi: ita etiā abſoluē̓ poſſunt poſt mortē ex cauſa p̄miſſa.i. ſi de ipſoꝝ peniten tia ꝑ euidētia ſigna conſtiterit. n ¶ Forma ſeruet̉. ſed forma non pōt ſeruari ex toto ꝗa hic non pōt ammō iurare ⁊ tamen ab ſoluit̉. Et ſic eſt arꝙ ſacr̄m non eſt d̓ ſubſtantia abſoluti onis: ut dixi. sͣ. eo. cū deſideres. in fi. Sꝫ nūꝗd heredes cōpellendi ſunt ad iurandū anteꝙͣ ab ſoluant̉? Satis cre do ꝙ poſſent com pelli: ſed ſi nollent ꝓpterea nō differ ret̉ abſolutio: ſꝫ po ſtea indiſtincte cō pellunt̉ ſatiſfacere iniuriam paſſo: vel alias facere qd̓ ille viuus debuit ⁊ voluit. Sed nunquid exhumabit̉ corpꝰ ſi ſepultū fuit in cimiterio eccleſie? non credo ꝙ debe at exhumari ſi alibi ſepultū fuerit tūc debet exhumari ⁊ abſolui quo ad eccleſiā cū iam ſit quo ad deū abſolutus. arg. xi. q. iii. tunc vera. ⁊ poſtea in cimiterio ſepeliri. o ¶ Heredes quoqꝫ. Hic habes expreſſe ꝙ heredes tenent̉ ex deli cto defunctiꝫ lꝫ ad eos nihil ꝑuenerit. sͣ. d̓ rapto. in litteris. ⁊.sͣ. de ſepul. c. vlti. vbi de hoc: qꝛ cū iſte penituerit ⁊ ꝯtritus fuerit quātū in ſe fuit ſatiſfecit: ⁊ per eū non ſtetit vnde heredes ad quos bona ꝑuenerint ipſius cōpellēdi ſunt ſatiſfacere pro ipſo: ⁊ ſic intellige il lud. c. sͣ. de ſepul. c. vlti. ⁊ sͣ. de rapto. in litteris. p Ꝙ Uper. corporalibus leſio. Hic ſola violentia attendit̉. ſi. jͣ. eo. Dcōtingit. nec refert an aliquis in cōpedibus an parietibus teneat̉. ff. ex qui. ca. ma. ſuccurritur. in fine. a ¶ Conſiliū impendēdo. qd̓ aliter non erat facturus. ar. ff. de his qui no. infa. l. i. in fi. ⁊ sͣ. de homi. ſicut.§. qui v̓o. non refert eniꝫ ar de bono malū uel de malo deteriorē fecerit. ff. de ſeruo cor. l. i.§. g igit̉. alias non tenet̉ quis de cōſilio niſi ille aliter nō fuiſſet facturꝰ ff. man. ſi remunerandi.§. ſi tibi. in fi. vel niſi ſit fraudulentū. ff. de regu. iur. conſilii. lau. b ¶ Comedendo. tunc in iſtis caſibus non cōicat illi in crīe ſed exͣ vn̄ ꝓpter hoc nō eſt ligatus eadē ſnīa cum illo: quare ſi ꝯtra ipſuꝫ in accuſationē proſiliret excipere poterit alter ꝯͣ illū nec habebit lo cū replicatio coīonis. sͣ. de excep. a nobis. c ¶ Coīcet crimini. pone caſuꝫ ꝑ illā decre. sͣ. e. ſignificauit. vel ꝑ illam. jͣ. eo. ſi concubine. d ¶ Tunc erit abſolutio. colligit̉ hic ꝙ ſi ego excōico parrochianuꝫ ē cōmunicatum ⁊ viuo: cum ⁊ ſi cōmunicādū tn̄ illi fuiſſet: quē nō con temptus religiōis ſed neceſſitatis articulus impediuit: ⁊ ī certis caſi bus a canonibꝰ denotaſſe legatur eccleſia mortuos ⁊ ſoluiſſe. Ut āt ī vno pariter ⁊ eodē negocio ⁊ ſeruemꝰ rigorē ⁊ manſuetudinē oſtēdamus: ſtatuimꝰ: ut illius mortui abſolutio a ſe ap. requirat̉: qui cuꝫ uiueret: ab ea fuerat abſoluendus alioꝝ aūt abſolutiōem ex premiſſa cauſa ceterisᵐ īdulgemus: a quibꝰ dum uiuerēt fuerāt abſoluēdi. abſolutionis āt forma ſeruet̉ⁿ: ut fiat cū penitētiali pſalmo ⁊ tā oratōe do minica quā alia cōſueta. Her̄des quoqꝫ ipſius ad ſatiſfaciendum ꝓ ipſo: ſi monitione premiſſa noluerint: per diſ. ec. cōpellantur. ¶ Dem uuratiſlamen̄. epiſcopo. Uper a nobis tua diſcretio re Iquiſiuit: quid de illis laicis ſit faciēdū: qui clericos ſine leſiōe tn̄ ī cuſtodia detinēt publica uel pri uata vel ēt detrudūt ī vīcula: ⁊ vtrū qui nominati excōmunicatis ſcien ter cōicant: abſolui ab excōicatiōe poſſint per cōfeſſionē a ſimplici ſa cerdote vel epiſcopi ſeu archiepiſcopi ſit ab eis abſolutio expetēdaNos igitur īquiſitioni tue ex ord. r. ꝙ ī primo cōſultationis articulo nō credimus laicoſ penam excom municationis euader̄: quāuis per eoꝝ factū corporalis leſioᵖ non fue rit ſecuta: citra quā violentia ſepiꝰ circa clericoſ nequeūt perpetratur In ſecūda uero qōe credimꝰ diſtī guendū: anis qui nominatī excōi cato coīcat: ſciēter ī crimine cōicet criminoſo ei ꝯſiliumª īpēdēdo aumeū ꝓpter crimē ⁊ parrochianus alterius ei cōicat: fauorē impartiendo in delicto ſuo in me uidet̉ delinquere. Et eadē ſnīa ligat̉ ⁊ non ſnīa canonis qꝛ tunc a ſuo ep̄o vel etiā ꝓprio ſacerdote abſolueret̉: ut. jͣ. ſequit̉. Et ſic iſte ꝓ pter delictū ligat̉ ſnīa mea ⁊ a me debet abſolui ⁊ cū iuramēto: ut. jͣ. dicit: ⁊ ē ſi. sͣ. eo. nobis.i. vbi large appellat̉ ſubditus rōne delicti. Sed queri pōt cum excōicatōis ſnīa extendatur ad alienū parrochianū quai non extendat̉ ſimilit̉ indulgentia uel remiſſio: ut. sͣ. de pe. ⁊ remiſ. ꝙ aūt? Uin. dixit ꝙ vtrobiqꝫ aīe ꝯſulit̉: ⁊ ideo indulgentiis illud obtinet ut diutius affligat̉ quis ꝓ peccatis ⁊ ſimilit in excōicatōne ut diutius affligat̉. nec excōi catio eſt mortalis ſed medici nalis. ii. q. i. multi. ⁊. xxiiii. q iii. corripiant̉. vel dic aliā rationē: indulgētia non tranſit ad alienū parrochianū quia ep̄us in eū nullā habet iuriſ dictōnē. vnde ſua indulgētia uel remiſſio non pōt illu ſoluere qꝛ ipſuꝫ non ligauit: ꝗa qui non poteſt ligare nō pōt abſoluere: ⁊ ecōuerſo. xxi. di. inferior. ⁊. ix. q. ii. c. i. ⁊ sͣ. de pe. ⁊ remiſ. oīs vtriuſqꝫ. ſꝫ in ſnīa excōicatōis ſecus eſt: qꝛ ille ꝓpter delictū ſiue rōe de licti efficit̉ de foro excōicātis sͣ. de fo. cōpe. c. vlti. vnde ꝓ pter hoc pōt illū ligare ⁊ abſoluere ⁊ ille incidit propter delictū in ſuā ſnīam ⁊ ſic liga tus eſt ab eo. vnde ab eo dꝫ abſolui. ⁊ qd̓ ꝓuiſum fuit ad penā trahi non debet ad gra tiā. sͣ. de trāſla. inter corpora lia. Sed etiā mirū videt̉ qua lit̓ ſnīa excōicatōis liget illos de quibus non fuit dictū vel cogitatū ⁊ res iudicata ſoluꝫ illis nocet ꝯtra quos iudicat̉ sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. ⁊. c. pe. ⁊. ff. de excep. rei iud. cū queritur. ⁊. l. rei iudicate. nec ex poſtfacto poteſt augeri obligatio. ff. de dam. infec. dāni.§. is qui. ⁊ exquo poſt ſnīaꝫ aliquid accidit noua in terpellatōe opus eſt. ff. de iu di. non pōt. Itē incōueniens eſt ꝙ aliquis excōicet̉ qui nō eſt admonitus nec citatus. jͣ. e. ſacro. Itē ẜm hoc talis ſen tētia nō differt a canone late ſnīe cū tn̄ hec ſnīa non ſit generalis ſed tantū vnā perſonā ꝯprehendit. Io. dixit ꝙ hec diſtinctio que ſit hic in littera habꝫ locū in eo caſu cū ſub hac for ma fit excōicatio: excōico te cū oībus cōicantibus tibi: ut tunc diſtinguat̉ ibi qualiter ei cōicet: ut. jͣ. eo. c. ꝓxi. ad fi. ⁊ ſic non obſtant premiſſa. Sed hͦ non credo: īmo credo illū eſſe excōicatū eadē ſnīa ex eo ꝙ in crīe inuoluitur quia incidit in factū quaſi dānatū ⁊ ſnīa tranſit ad eū ꝑ talē participationē. jͣ. e. ſi cōcubine. ⁊ eſt ſi. de īmu. eccl. aduerſus. vbi ſuccedit in vitiū ⁊ hic accedit ad crimē ergo eadē lepra qua ille punit̉. ⁊ iſte etiā accedēs teneri debet. ar. i. q. i. cito turpē. ſicut ꝑ participationē ſolā in locutōe trahit̉ excōicatio minor: ita ꝑ coīoneꝫ in crimine ꝯͣhitur maior excōicatio qꝛ tunc plus delinquit. vn̄ non eſt neceſſe ut noua contra tales ſnīa ꝓcedat qui alieno facinori ſuam cōmr nionē ꝯmiſcent. xxiiii. q. i. c. i. ii. ⁊. iii. e ¶ Faciētem ⁊ ꝯſentientē. hec eſt ꝓbatio ꝙ eadē ſnīa inuoluat̉. ſic. jͣ. e. quāte xvii. q. iiii. omnes. ⁊ sͣ. de offi. dele. c. i. f ¶ Nō retinuit. ſimilit̓ pretor magiſtratibꝰ quedā ꝯmittit.ſ. cautionē ⁊ ī poſ ſeſſionē ex pͥmo decreto cā dāni infecti. ff. de dā. infec. dies cautōi. ſed miſſi onē ex ſecūdo decreto ſibi reſeruauit. ff. de iuriſdi. om. iu. iubere. Et eſt hic ar. ep̄os poſſe diſpēſare vbi ſpēalit̓ diſpēſatio non eſt inhibita. ar. sͣ. de ſpon. cum apud. ⁊. xvi. q. i. ſunt nōnulli. ⁊ ꝯceſſum videt̉ qd̓ non eſt ꝓhibitū. ff. ex qui. ca. maio. l. necnon.§. ꝙ ei. g ¶ Iuſta cauſa. ſic. jͣ. e. ſacro. ⁊ ſi. sͣ. ti. ꝓxi. c. vlti. h ¶ Mandato. ſi. sͣ. e. decetero. ⁊. jͣ. eo. ꝙͣuis. i ¶ Sacerdote. ſic ergo ſimplex ſacerdos poteſt abſoluere. xxvi. q. vi. ca. vlti ſic ⁊ ligare. ii. qōe. i. nemo. ber. Uod in dubiis. donec ꝑ eccleſiā. ſi. sͣ. eo. cū deſideres. ⁊. c. a nobis. nec xiliū vel fauorē: aut alias in or̄one uel oſculo: aut orādo ſecū aut etiaꝫ cōmedendo. In primo quidē articulo: cū talis cōmunicet crimini ⁊ participet criminoſo: ac per hoc rōe dānati criminis uideat̉ ī eum delinquere qui damnauit ab eo uel eius ſuperiore merito delicti tunc erit abſolutio requirēda. cū faciētemᶜ ⁊ conſentientem pari pena conſtringat. In ſecundo vo caſu a ſuo epiſcopo uel a proprio ſacerdote poterit abſolutionis beneficiū ob tinere: quāuis enī ⁊ tunc non iudicis ſed iuris ſentētia excōicato cōi cans ſit ligatus: qꝛ tn̄ ꝯditor cano nis eiꝰ abſolutionē ſibi ſpecialiter nō retinuit: eo ipſo cōceſſiſſe vide tur facultatē alijs relaxandi. Is āt qui iuxta primū modū excōmunicato cōicat: cū iuramento debet ab ſolui: qui vero iuxta ſecūdū modū reconciliari poterit ſine iuratoria cautione. Uerū ſi difficile ſit ex ali qua iuxta cauſaᵍ: ꝙ ad ipſum excōi catorē abſoluēdus accedat: cōcedi mus indulgendo ut preſtita iuxta formaꝫ eccleſie cautiōe: ꝙ excom municatoris mandato parebit: a ſuo abſoluat̉ epiſcopo uel proprio ſacerdoteˡ. I Dem ſtrigon̄. archiepiſcopo. Uod in dubijs: ⁊ infra. Re ſpondemus ꝙ ex communi catio licet ꝙ ſtet mandato ec cleſie iuramento firmauerit: com municari non debet: donec per eo cleſiam fuerit abſolutus: alioquin poſt iuramentuꝫ nō eſſet abſolutio neceſſaria. Nullus autem ſcienter nominatim excommunicato com municar̄ tenetur: niſi quedā ꝑſone

non debet: ut ibi notat̉. Itē ꝑmittit̉ alicui tāgere ſacra cui non ꝑmittit̉ ingre di ad ipſa. ⁊ ſic ꝯͣ illud qd̓ dr̄. v. di. ad eius v̓o. ⁊. ꝯͣ. id. xcv. di. illud. vbi dr̄ ꝗb reliqua ſacr̄a negant̉ quō vnū genus ſacr̄i ꝯcedit̉? quaſi diceret non. l ¶ Quoniā multos. hoc habes. xi. q. iii. quoniā multos. ⁊. jͣ. c. ꝓxi. m ¶ Participatōe. qꝛ hic non diſtinguit̉ an in crīe an in alijs coicent eis. vide bat̉ quibuſdā ꝙ ſi in crīe cōicent incidāt ſolūmodo in mi norē excōicatōnem: qd̓ nō eſt veꝝ: ut pꝫ.sͣ. e. c. ꝓxi. cū talis abſoluat cū iuratoria cautōe ut ibi dicitur. n ¶ Cōmoniti. Iudex non dꝫ excōicare ꝑticipātes cū excōi catis ab ipſo niſi canōica mo nitōe p̄miſſa alias excōicatio non tenet: ut in decre. noua .jͣ. e. ſtatuimꝰ. ita habetis ter tiū caſū in quo excōicatio nō tenet citra aliꝙͣ appellatiōeꝫ. o ¶ Innodādi. qui enī p̄ſum ptuoſe ꝑticipat excōicato ex cōicandꝰ eſt maiori excōica tōne: ut hic dicit. ⁊. xi. q. iii. ꝗ cōicauerit. Et eſt hͦ notabile qꝛ ⁊ ipſe claues eccleſie ꝯten nit: quare puniri dꝫ. ar. sͣ. de pe. c. vl. ⁊ s. de exceſ. p̄la. ca. vl. vbi de hͦ in notula magna. p ¶ Participibus.ſ. in crimine. q ¶ Incurrūt. eandē.ſ. quā et pͥncipales. xi. q. iii. excellētiſ ſimus. ⁊ hi noīatiꝫ dicunt̉ ex cōicati. ff. de ꝯdi. ⁊ demō. nō minatiꝫ. ⁊. ff. ſi cer. pe. certū. ſic etiaꝫ excōicant̉ xp̄iani ne ꝑticipent iudeis etiam exͣ cri mē. sͣ. de vſur. poſt miſerabi lē. ⁊. ca. ꝙͣto. Tn̄ hͦ intellexit io. vbi ꝑticipant in crīe ī quo caſu intellexit. sͣ. c. ꝓxi. alias non eſſent excōicati ſed poſt admonitionē excōicarent̉ ut hic dr̄. Sed quid ſi alterius parrochianus participat tali poſt talē ſnīam nunquid erit excōicatus maiori excōicatione? dic ut. sͣ. c. ꝓxi. ſi partici pat in crīe ſic aliter nō eſt ex cōicatus niſi minori: ut hic pꝫ in princi. Nter alia. quoniā multos. xi. q. iii. quoniā mul tos. ⁊. jͣ. c. proxi. s ¶ Occaſio diſputādi. ſi. sͣ. d̓ voto. ex multa. t ¶ Preſertim. Si iſtud p̄ſertim ponit̉ ꝓ tantū veꝝ dicūt ꝓut ſequit de quibuſdā ꝑſo nis. ſi ꝓ maxime nō dicūt ve rū ut ſequētia dicunt: qꝛ nec viatores debēt talibus cōica re niſi neceſſitate inſtante. a ¶ Interp̄tatio. ad queꝫ ꝑtinet iuris cōſtitutio ad ipſum ꝑtinet interp̄tatio. C. de legi. l. viti. xi. q. i.§. ex his oībꝰ. b ¶ Ouret. ex ſui natura. c ¶ Canonis. xi. q. iii. quoniā multos. d ¶ Agente. per declarationē In quibuſdā enim caſibus il lius. c. eſt declaratio: ut in filiis ſeruis ancillis ⁊ vxore. In quibuſdā eſt conſtitutio iuris ut in ruſticis ⁊ mercēnariis ⁊ ꝙ in hoc ius nouū conſtituat̉ ꝑ illud. ca. circa ꝑſonas mercēnarioꝝ ruſticoꝝ ſatis videt̉: qꝛ ꝑ priora iura eos vitare tenebant. xv. q. vi. nos ſanctoꝝ. iuratos. xi. q. iii. excōicatos quoſqꝫ. e ¶ Neceſſitatis. nūquid magne an cuiuſlibet tantū? nā aliqua ſuſtinenda eſt incōmoditas ut eccleſiaſtica iuſticia ſeruet̉. xix. di. in memoriā. ⁊ sͣ. de offi. le. dilectus. Si tantū magne cuius arbitriū ſpectabit̉? videt̉ ꝙ ſuꝑioris. arg. sͣ. de vo. qd̓ ſuꝑ his. ⁊. c. ex multa. So. in tranſeuntibus res iſta dilationē nō capit quiſqꝫ ſuo relinquat̉ iudicio de ꝯſuetudine. xi. q. iii. qd̓ predeceſſor. In peregrinis aūt qui vltra mare aliꝙͣdiu ⁊ romē ꝑ quadrageſimā cōmorari ſo lent ſuꝑioris iudiciū requirat̉ qꝛ nemo ſibi regulariter iudex eſſe poteſt. ff. d̓ iudi. ſi aliter. ⁊ ar. sͣ. de elec. venerabilē.§. idem. que per illud greg. pape capituluꝫ quoniā multos: ſpecialiter excuſā tur. Illi aūt qui nominatī excōicatis preſūptuoſe participāt: preter ꝑ ſonas dicto canone annotatas: niſi ab eoꝝ participationeᵐ commōitiꝰ forte deſtiterint: excōmunicatiōis vīculo ſūt īnodādi: ſecus āt ſi ſciē ter cōicant ei ꝗ cū participibꝰᵖ ſuis eſt vinculo excōmunicationis ſententialiter īnodatus. tūc eniꝫ ⁊ ipſi ſētētiā excōmunicationis īcurrūtq. ¶ Dem doctoribus decretorum bonon̄. Nter alia que ſtrigon̄. archi ępiſcopus ꝓponi fecit: nos recolimus r̄n̄diſſe ꝙ nullus nomi natī excōmunicato ſciēter cōmuni. care tenetur: niſi quedā ꝑſone que ꝑ illud greg. pape. c. quoniaꝫ mul tos: ſpecialiter excuſātur. Ueꝝ ex hac reſpōſione orta ē occaſioˢ diſpu tādi: alijs cōcedētibus. ꝙ excōica to cōicare tenētur perſone ī predicto. c. nominate: preſertimᵗ que pri uſ ad cōionē eoꝝ ex debito tenebā tur. alijs aſſerētibus eos ꝯmunica re licite poſſe ſi uelint: nō tamen ad hoc ex neceſſitate teneri. ¶ Ut igi tur unde ius prodijt interpretatio quoqꝫ ꝓcedat ambiguitatē homini taliter duximꝰ abſoluēdā ꝙ cum quedam ꝑſone ī premiſſo capitulo denotate illis ī quos lata fuerit excōmunicatiōis ſnīa an̄ ꝓlationē ipſius obſequio tenerēt̉ familiariter adherere: neqꝫ poſtmodū ad con trariū teneāt̉: cū adhuc debitū duretᵈ beneficio canōisᶜ id agēte a pri ore nō ſūt obnoxiate ſolute: ſꝫ ad familiare tenēt̉ obſequiū ⁊ ita ꝑ cō ſequēs ad cōmunionē teneāt̉: ſine qua illud nequeūt exhiber̄. Illud autem nō ad oēs perſonas capitu li credimus referēdū: ut uidelicet obnoxietati huiuſmōi ſūt ſubiecte cū viatores pergrini ⁊ mercatoreſ a coīone taliū ꝑſonaꝝ: niſi articul neceſſitatisᶜ īmineat. debeāt abſtīe re: ut ī fine colligitur manifeſte: ſꝫ ad illas dūtaxat que talibꝰ artiori te nentur obnoxietate ꝯſtricte: ꝗbus tn̄ in his ꝓ quibus ſunt excōmuni catione notate ut in criminibusᵍ cō f ¶ Tenentur. vt ſunt domeſtici filii ſerui mercēnarii ⁊ vxor. g ¶ In cribus. in talibus nulli cōſentienduꝫ eſt nec obijciendū eſt. xi. q. iii. qui reſiſtit. iulianus. ⁊. xxxii. q. v. ita ne. alias ſi cōicarent il lis in criminibus eadem ſententia tenerent̉..sͣ. eo. nuper. ii. ⁊. jͣ. eo. ſi concubine. Um illoruꝫ. ( hic pꝫ exp̄ſſe ꝙ edictū illius canonis: ſi ꝗs ſuaden te. prohibitoriū eſt qꝛ oēs debēt ad ſeap. mitti niſi quoꝝ abſolutio inferioribus p̄latiſ in certis caſibꝰ reſeruat̉. i ¶ A predeceſſore noſtro. sͣ. e. decēte ro mulieres. ea noſcit̉. qd̓ de his. ⁊. jͣ. eo. ꝙͣuis. ber. k ¶ Reſeruent̉. per canonē illū. xvii. q. iiii. ſi ꝗs ſuadente. l ¶ Uel ſciūt. qꝛ aliud eſt quod ſtudic delinquit̉: aut igno rantia. xi. q. iii. ex cellentiſſimus. m ¶ Neſciūt. pone exemplū: vbi quis non crederet ſe te neri. sͣ. eo. nuper. j. ℟n̄ſo. ⁊. c. mulieres. in fi. n ¶ Ordinibꝰ. ſimilit ⁊ de bn̄ficiis.sͣ. de cle. ex. mi. poſtu laſtis. ⁊. c. latores. ⁊ ſic excōicati recipiūt ordines ⁊ ex cōicatus ꝯfert ordi nes.sͣ. de eo qui re nūc: epiſ. c. ii. o ¶ Intͣdicta. xvii. q. iiii. ſi ꝗs ſuadēte. Sed nūquid poterūt diſpenſare poſt īpetratā abſolutio nē? vr̄ ꝙ non ꝑ id qd̓ ſequit̉. ſed ſi nō eſſet interdicta di ſpenſatio poſſent. ar. sͣ. e. nuꝑ. Et eſt ar. ꝙ diſpēſare poſ ſunt vbi nō eſt ꝓhi bitū. ff. ex qui. ca. ma. necnō.§. quod eis. p ¶ Minora. mīora vocat abſolutionē: maiora diſpēſatōeꝫ ⁊ ita cui ꝓhibetur minꝰ: ⁊ maius ꝓhi bitū intelligit̉. lxxi iii. di. geſta. xcv. di. illud. ⁊. ff. de ſena. qui indignis. ⁊ ecō uerſo cui concedit̉ maius ⁊ minus.sͣ. d̓ deci. ex ꝑte. iii. b. q ¶ Rigorē. equitas rigorē mitigat. vnde equitas intelligit̉ iuris relaxatio ⁊ equitas rigori prefertur. C. de iudi. placuit. xxxiiii. di. fraternitatis. ⁊ sͣ. de tranſ. c. vlti. r ¶ Clauſtrales. hoc reſpicit qd̓ sͣ. dixit: ſeculares. s ¶ Alexandro. sͣ. e. monachi. ber. t ¶ Alibi dicat̉. non habes hodie illam ſed in antiqua compilatiōe. conſuluit titu. eo. u ¶ Cōmiſiſſe. ante ingreſſum ſupple. x ¶ In religionis fauorē. īmo videtur ꝙ de iure cōi. Non eſt enim illi neceſſaria certa delicti ſatiſfactio cuius totū vite tempus obedi entie īpenditur ſui cōditoris. de pe. di. i.§. his aucͣtibꝰ. poſt illud. c. menſura. ſi. sͣ. de vo. ſcripture. xxxiii. q. ii. admonere. la. municare nō debent: ſed ab eis pe nitus abſtinere. ¶Dem. Um illorumʰ abſoluti qui pro violēta manuū īiectionē ī cle ricos labem excōmunicationis in currūt: ꝗbuſdaꝫ caſibꝰ a predeceſ. n. exceptis ſedi dūtaxat ap. reſeruē tur. nōnulli eccleſiaſticam ſentētiā negligētes ī excōmunicatiōe poſiti eccleſiaſticos ordines accipere nō formidāt: quid āt de his fieri debe at apoſtolicū ſepiuſ oraculū īplora tur. Circa quos ctedimus diſtīgu endum: ꝙ tales uel ſciuntᶠ excōmū nicationis ſe uinculo irretitos: uel non recolūt factū pro quo in late ſē tentie canonē īciderūt: uel factum quidē ſciētes iuris ignari neſciūt exīde ſe teneri. Primos ſi fuerīt ſeculares clerici a ſuſceptis ordini bꝰⁿ cēſemꝰ ī perpetuū deponēdos ī reliquis caſibꝰ tā archiepiſcopi q̄ epiſcopi abſqꝫ mādato ſe. ap. ſpeci ali diſpēſādi facultatē ſe nouerint n̄ habere: quibꝰ ēt ē abſolutio taliuꝫ īterdicta ⁊ maiora ītelligātur illis ꝓhibita quibus uetita ſūt mīoraᵖ: poterīt tn̄ huiuſmodi ro. pon. auri bus intimari: ut ab eo ſecunduꝫ ri goremq uel equitatem reſponſū ꝓ deat ꝓut diſcretio ſua uiderit faciē dū: qui ſi clauſtralesʳ huiuſmōi fue rint: licet ab alexº. papa fuerit con ſtitutū ꝙ monachi ⁊ canonici regu lares quocūqꝫ mō ſe in clauſtro ꝑ cuſſerint: non ſunt ad ap. ſe. mitten di: ſed ẜm prouidentiaꝫ ſui abatis diſcipline ſubdant̉. ⁊ ſi abbatis diſ cretio ad eoꝝ correctionē nō ſuffic̄ prouidētia ē dioc. epiſcopi adhibē da. ⁊ alibiⁱ dicat̉ ꝙ de ſeculo fugien tes qui religionis habitū ī moaſte riuꝫ receperunt ⁊ inter cetera poſt modum ꝯfitētur ſe tale ꝯmiſiſſeⁿ de lictū ꝓpter ꝙ ipſo actu excōmuni cationis ſnīam incurrerunt ſine li centia ro. pon. abbas n̄ poteſt nec de bet eos abſoluer̄. quamuis pre ſumptionem delinquentium debi ta poſſit animaduerſione punire. Nos tamen in religionisˣ fauoreꝫ ⁊ ut euagandi materia ſubtrahatur maiorem eis gratiam exhibere uo lentes eorum prelatis ꝙ etiam ta

y ¶ Talibus abſolutōis. hoc intellige de illis qui inciderūt in cano nē ante ingreſſū: qꝛ de his qui incidūt poſt ingreſſuꝫ ꝯceſſuꝫ erat ꝑ alexandrū. sͣ. e. monachi. vnde quo ad alios dicit indulgemꝰ. b. a ¶ Mēbri. hoc intellige ſimplicit̓ de oībus monachis qui hoc cō miſerūt: ſiue ante ingreſſuꝫ ſiue poſt. jͣ. eo. canonica. nec eſt diſtinguendū inter mem brū ⁊ mēbrū. sͣ. de cle. egro. c. ii. ⁊ sͣ. d̓ cor. vicia. expoſuiſti. alias exceſſus difficilis uel enormis relinquit̉ arbi trio iudicis cuꝫ ex ceſſus notorius eſt tunc abbas ipſum abſoluere non pōt ꝓpter ſcandalum: ut hic dicit. b ¶ Sāguinis effu ſionē. Quid ſi modicū valde leſit cuꝫ ſanguinis effuſiōe qꝛ de facili ſanguis effūdit̉ qn̄qꝫ: nunquid ideꝫ erit ac ſi enormiter lederet: ſatis crederē ꝯmit tendū arbitrio iudicis: puta ep̄i ⁊ ab batis: lꝫ lr̄a iſta ſim pliciter loquat̉. ver bū eniꝫ effuſionis abundantiā ſignifi cat. xvi. q. i. reuerti mini. ⁊. xli. di. ſepe. ar. ſed ibi nomē ef fuſionis ſignificat vitium. ber. c ¶ In ep̄m. ex ꝑſo na auget̉ crime. de pe. di. i.§. aut facta inſtitu. de iniur.§. atrox. ⁊. ff. d̓ re mi. omne delictuꝫ.§. ꝗ manus. ⁊. ff. de iniur. iteꝫ apud.§. qd̓ ait p̄tor. ſicut ex atrocitate facti. xvij q. iiii. qui ſubdiaco nuꝫ. ⁊ ex ꝑſona ei qui fecit creſcit īiuria. ff. eo. ſed ſi.§. quidaꝫ. ⁊ xl. di. hō chriſtianus. d ¶ Abbatē ꝓpriū. Multa enī ꝑmittū tur nobis in hoīeꝫ noſtre religionis que nō ꝑmittunt̉ in alijs. xvi. q. i. c. i. ⁊. ii. q. vii. ſi hereticus. Quid ſi abbate non habet ſed pͥorē aut prelatū alio noīe deſignatū? ℟n̄deo beneficiū illud ad omnes monachos ⁊ regula res canonicos extendit̉: ut. sͣ. e. monachi. ⁊ ad hoſpitalarios hiero ſolymitanos qui per ſuū pͥorē abſolui poſſunt. jͣ. eo. canonica. ideꝫ crederē de tēplariis dūmodo cōſimilē pͥorē habeant ut habent hoſ pitalarii. ad omnes clauſtrales hoc beneficiū extendit̉: cum eadeꝫ cauſa ſubſit in omnibus. a ¶ Paſſus eſt. qꝛ ille videt̉ iniuriā paſſus. ar. inſti. de iniur.§. ii. ſic̄ iniuria facta filio patrē ꝯtingit ⁊ agere poteſt: tn̄ ſi pater remittit ī iuriā filius agere non pōt niſi pater vilis ꝑſona fuerit ⁊ filius ho neſta. ff. de iniur. ſed ⁊ ſi.§. filiofamilias. ſic ⁊ ſi abbas remittit īiu riā factā monacho monachus agere non pōt aliquo caſu. videt̉ tn̄ ꝙ ẜm foꝝ rei hoc debet fieri. iii. q. vi. c. i. ⁊. vi. q. iii. placuit. ſed nō eſt ita in caſu iſto: ⁊ ſufficit ꝙ ita hic cauet̉. vi. q. iii. ſcriptū eſt. ⁊. ff. qui ⁊ a qui. l. proſpexit b ¶ Promoueri. Sed nōne dat̉ hic euagādi materia? quare in hoc caſu nō abſoluit eū abbas ſicut abſoluit illū qui ante monachatuꝫ deliquit. Sed ratio eſt qꝛ ante ingreſſuꝫ erant eiuſdē ꝯditōnis: ⁊ ꝑ ingreſſuꝫ facile tollit̉ obligatio. xix. q. iii. non liceat. ⁊. q. ii. due ſunt io. Sed ratio vera reddit in littera.ſ. ꝓpter ſcandalū. ſcandalū enī eſt ꝙ monachus inijciat manū in maiorē: qꝛ vix bonus monachus facit bonū clericū. xvi. qōe.i. legi. c ¶ In ꝯtemptū. quod ſemꝑ preſumit̉ nec admitti debet ꝓbatio in cōtrariū. ſic. liiii. di. fraternitateꝫ. sͣ. de iude. c. vlti. ⁊ cum iſtis non libusʸ abſolutionis beneficiū īpar tiri ualeant indulgemus: niſi exceſ ſus ipſorū extiterit difficilis ⁊ enor mis: utpote ſi ad mutilationem mē briª uel effuſionē ſanguinis ē ꝓceſ ſum aut in epiſcopūᵉ aūt abbate uiolenta manus iniecta: cū exceſſus tales ⁊ ſimiles nequeant ſine ſcan dalo preteriri. Si vero clauſtralis aliquis in religioſam perſonam al terius clauſtri manus iniecerit uio lentas: per abbatem propriū ⁊ eiꝰ qui paſſusª eſt iniuriam abſoluatur Quod ſi clericū percuſſerit ſecula rem non niſi per ap. ſe. ut ſcandalū euitetur ad abſolutionis gratiā po terit promoueri. Si auteꝫ hoſ ad ordines promoueri cōtingat iuxta premiſſā diſtīctionē qui ſciēter ī cō temptum eccleſie. diſcipline ſe fecerint ordinari ab excuſatiōe ſuſce pti ordinis ⁊ officij decernimꝰ ma nere ſuſpēſos: circa reliquos uero facti memoriam uel iuriſperitiam non habentes monaſteriorum uti litate penſata poſt iniunctam regu larē penitentiam ⁊ peractam abba tes ipſorum poterunt diſpenſareᵉ: niſi graue fuerit ⁊ notabile factum: aut is qui fecit adultus fuerit ⁊ diſcretus: ut violenter contra obliui onem uel ignorantiaꝫ preſumat̉ᵍ. Precipimꝰ autē abbatibꝰ: ut for mā iſtā diligēter obſeruēt: ne priui legiū mereat̉ amittere qui ſibi per miſſa abutitur poteſtate. Deꝫ piſtorienſi epiſcopo. Emonialibꝰ tua a nobis fra ternitas requiſiuit. per queꝫ eis ſit beneficiū abſolutiōis īpēdē dū: ſi uel in ſe inuicem vel conuerſos uel conuerſas ſuas aut clericoſ d ¶ Iuriſperitiā. Nota ꝙ mitius agit̉ cum ignorāte ius poſitiuū: ſecus in iu re naturali: vbi nec ruſticitati etiam parcit̉. C. de inius vocan. l. ii. ſicut nec parcitur mulieri contra matrimoniū ſuū. eſt enim de iure naturali: ut. sͣ. de diuor. gaudemus. vincen. e ¶ Diſpenſare. poteſt ergo abbas diſpenſare cuꝫ monacho circa ordines: ut hic. ⁊ sͣ. de eo qui furti. ordi. re. ca. ii. f ¶ Et diſcretus. ⁊ ita non ſuf ficit ꝙ ſit adultus niſi ſit diſcretus: qꝛ cōtra diſcretū de facili preſumit̉. C. qui ⁊ ad uer. quos. l. i. ff. de probati. cuꝫ de indebito. Et indiſcre tus iniuriam facere non po teſt: pati vero poteſt. xv. q. i. illud. ⁊. ff. de iniur. l. illud. et .ff. ad. l. corne. de ſiccar. ſi infans. ſed de talibus nō intelligit̉ hoc: quia tales non indi gent diſpenſatione. g ¶ Preſumatur. argu. ꝙ non ſemper credendū eſt cōfiten ti peccatū in penitentia. arg. contra. sͣ. de homi. ſignifica ſti. ii. quia non eſt veriſimile ꝙ aliquis ſit īmemor ſue ſalu tis.i. q. vlti. ſancimus. h¶ Emonialibus. ꝑ epiſcopū. Impedit enim ſexus mulieris ne abbatiſſa poſſit abſoluere mo niales: ſicut hic patet: nec cō feſſionem earum audire nec eas benedicere vel euangeli um legere: quia ſexui femini no claues eccleſie cōmiſſe nō fuerunt. sͣ. ti. proxi. noua. et argu. sͣ. de maio. ⁊ obe. dilecta. vbi de hoc. ſed epiſcop illas abſoluit auctoritate pa pe ſibi per hanc decre. indul ta tanꝙͣ delegatus ad hoc. et ſic abſoluat omnes taꝫ exem ptas ꝙͣ non exemptas. ⁊ eſt ſi. sͣ. de here. ad abolendam. in fi. ⁊ sͣ. de offi. ordi. irrefra gabili.§. ceteꝝ. ⁊ eo iure quo abſoluit alias mulieres sͣ. e. mulieres. Sed quid ſi mona ſteria eſſent in diuerſis epiſcopalibus ⁊ vna monacha ꝑcutiat monachum uel mo nacham uel conuerſum uel clericuꝫ alterius epiſcopatus conueniat vterqꝫ epiſcopus: vel alter deleget alteri vicem ſuam. sͣ. c. proxi. ber. Iuere. ſub ſpe venie. Arg. contra: quia ſub ſpe venie nemo peccare debet. sͣ. de cleri. excōi. mini. illud. ⁊ de conſe. di. iiii. ꝙͣto quis. ſed ta men hic non credo eos ex hoc peccare cum papa hoc permittat ⁊ ne ipſi ex ſuo dolo cōmodum habeant. Sed hoc ideo dicit quia bonarū mentiū eſt ibi ſuas culpas timere vbi etiā culpa non eſt. sͣ. de obſer. ieiu. cōſiliū.§. ii. v. di. ad eius. ar. bo. ad hoc. sͣ. de purga. cano. c. ii. k ¶ Reportare. quod eſſe non debet. xvi. qōe.i. legi. ⁊ sͣ. de reſcrip. ex tenore nec ipſi debent ridere de fletibus alioruꝫ. sͣ. de priuil. petiſtis. quia nemo de improbitate ſua conſequitur actionē. ff. de fur. itaqꝫ fullo.§. i. v̓ſi. ſed nemo. nec ſtulti debent eſſe melioris conditionis ꝙͣ periti. ff. quod vi. aut clam. ſeruius. ⁊ quia delinquūt non debet eſſe eorum conditio melior. ff. de dona. in ter vi. ⁊. vxo. l. iii.§. i. l ¶ Exigi. sͣ. de excep. cū inter. ⁊ sͣ. de here. excōicamus.§. credentes. cōueni re tamē alios aut recōuenire non poſſunt ſed excipere bene: ut in ꝓxi. ꝯcor. ⁊ aꝑpellare ⁊ ꝓſequi appellationē. sͣ. de excep. c. vlti. m ¶ Neceſſaria emere. Hic habes duos caſus in quibus excōicatis licite ꝑti cipat̉. alii notant̉. sͣ. eo. cum deſideres. n ¶ In excōicatorū. arg. eſt hic ꝙ ſi ſocius meus incidit in excōmunicationē non ſtatim teneor ipſuꝫ deſerere nec ipſe tenet̉ ſtatim diuidere ſocietatē. hoc intellige ſi ſine magno dāno hoc fieri non poſſit. ar. xi. q. iii. anteceſſor. xxiii. q. iiii. c. i. ⁊. xli. di. quiſquis. xii. di. illa. ⁊. viii. di. qui cōtra mores. ar. cōtra. sͣ. de maio. ⁊ obe. illud. ⁊. xxiiii. q. i. omnes qui. o ¶ Non poteritis. ſupple cōmode: quia illud dicimur poſſe quod ſine incō modo poſſumus. ff. de v̓bo. ſigni. nepos. in fi. ff. de cōdi. inſtitu. filius qui. in fi. xxii. qōe. ii. faciat homo. Ber. H 4 ēt manus īiecerīt temere violētas Super hoc igit̉. t. ꝯſul. t. r. ut per epiſcopūʰ ī cuius dioc. monaſteria fuerīt. abſoluantur. Demuniuerſis cruce ſignatis. Iuere ⁊ infra. Quod ſi uene ti nec forte ſatiſfacere uoluerint nec abſolui. uobis ꝑmittimꝰ: ut cū ipſis ī terrā ſarracenoꝝ uel prouin ciam iuxta quod inter uos cōuenit ⁊ ipſos uel honeſte ꝯuenerit: naui gio trāſeatis quāto minꝰ poteritis cū dolore tamē ⁊ amaritudine cordis ⁊ ſub ſpe uenieⁱ cōicantes eiſdē cū enim iam a nobis maiorem nau li receperit quātitatem nec ad eam poſſint reſtituēdā īduci aūt etiā co artari: ſi alit̓ fieret uideremini uos damnum ex penitētia ipſi uero pre mium ex cōtumatia reportare: cū ad hoc debitum exſoluendum ipſi uobis maneāt obligati: ⁊ ab excōicatis exigiⁱ poſſit ⁊ recipi quod de betur. Eſt autem cautū ī iure ꝙ ſi quiſquā ꝑ terrā hereticoꝝ aūt quo rūlibet excōmunicatorum trāſierit neceſſariaᵐ emere ac recipere pote rit ab eiſdē. Preterea ſi pr̄familias domus excōmunicationis ſentē tia fuerit innodatus: a participatio ne illiꝰ familia excuſat̉. Licet ergo dux uenetoꝝ dominꝰ nauium tan quā pater familias domus ī excom municatione perſiſtat. uos tamen tanquā ipſius familiā: dū ī manib eius fueritis: ipſiꝰ excōmunicatio non continget: ⁊ excuſabiles eritis apud deū ſi ī excōmunicatoꝝ naui bus exiſtētes cū dolore cordis ſub ſpe penitentie communicaueritis ipſis: in quibus eorum communi onem non poteritisᵈ euitare.

¶ Z fame. carcerē.i. ipſum clauſtrum. quod eis eſt carcer. ¶ Mancipari. ſine pena excōicatōnis. ql r CI Corrigere. sͣ. d̓ offi. ordi. c. i. ⁊ sͣ. de accu. qualiter ⁊ qn̄. ii. ne ſanguis eoꝝ de ſuis manibus requirat̉. sͣ. de offi. or. irrefragabili. vbi de hoc. ⁊.sͣ. de ſta. mo. ea que. ⁊. c. cū ad monaſteriū. ad fi. s ¶ Impunita. ad publicam vtilitatē reſpicit ut crīa puni ant̉: ut. ff. ad. l. aquil. ita vulneratus. i. ℟n̄ſo. in fi. ⁊. ff. d ſolut. ſtichū.§. i. ff. de iudi. ſi longius.§. i. ⁊. ff. de fideiuſ. ſi a reo.§. id quod. ⁊. C. de pe. ſi operis. ne ad maleficia ꝗſ ꝙͣ ꝓſiliat: ut. l. ſi operis. ⁊. xx iii. q. iiii. eſt iniuſta. ff. de pe. .l. capitaliū.§. famoſos. a ¶ Incorrigibiles. hi deponi poſſunt ⁊ tradi curie ſecula ri. sͣ. de iudi. cū non ab hoīe. xvii. di. nec licuit. ſed non ad ſanguinis effuſionē. ⁊ ſic in telligit̉. sͣ. de iudi. at ſi clerici. b ¶ Trahere poſſunt. ſic. C. de his qui ad eccle. ꝯfu. l. iii. vbi ſeruꝰ abſqꝫ ſacrilegio ab eccleſia extrahitur. c ¶ Uiolenter. ar. ꝯͣ. sͣ. eo. vni uerſitatis. hoc intelligenduꝫ eſt d̓ incorrigibili: illud de eo qui corrigit̉ ⁊ verberat̉ a laico de mandato abbatis qd̓ non licet: ut ibi dicit̉: ⁊ ita nō ſe tangunt. d ¶ De mandato. ⁊ nōne ſufficit generale mādatū quod cōtinet̉. xxiii. q. v. c. pͥnceps regū: ſolū. ſpēale mandatuꝫ hic expectandū eſt: ꝙͣdiu.n. non eſt notū ipſos eſſe incor rigibiles ⁊ traditos curie ſeculari non licꝫ ſine mandato p̄latoꝝ qꝛ ad hūc ſub regula clericali tenent̉ etiā depoſiti lxxxi. di. dictū. vel niſi ſe immiſceāt enormitatibus.sͣ. e. cum non ab homine. ⁊. c. per pendimus. e ¶ Quoꝝ auctoritate. qui.n. ꝑ aliū facit per ſeipſuꝫ facere intelligit̉.sͣ. eo. mulieres. et ff. de admini. tuto. ita tamē. .§. geſſiſſe. ber. f ¶ Non amplius. qꝛ cū moderamine inculpate tutele: alias ſi excederent modū tenerent̉. arg. sͣ. de reſti. ſpoli. olim. in fi. vbi de hoc. ſi. ff. ad. l. aquil. ſi ex plagis.§. tabernarius. ⁊ ita pꝫ ꝙ clericus depoſitus adhuc gaudet priuilegio clericali. ¶ Ontingit. iniurioſa. quandoqꝫ fit iniuria ſiue violētia. ⁊ tunc incidiin canonē. sͣ. e. nuper. i. ℟n̄ſo. ⁊. c. vniuerſitatis. Sed quare hic dicit̉ iniurioſa cū volēti non fiat iniuria. xxxiii. q. v. voluit. ⁊. ff. de iniur. l. i. §. vſqꝫ adeo. C. de tranſac. cū donatōne. ff. de regu. iur. l. nemo videt̉: Sed dic ꝙ iniuria illa dicit̉ fieri eccleſie qꝛ ea que in nos delinquūt poſſumus re mittere ſꝫ nō quantū ad eccleſiā. xxiii. q. iiii. ſi is qui. ⁊ sͣ. e. cū deſideres. ⁊ ſic filiꝰ pōt remittere īiuriā ꝙͣtū ad ſe ſꝫ n̄ ꝙͣtū ad patrē. ff. d̓ īiur. l. i.§. vſqꝫ adeo ⁊ ꝙͣtū tāgit cōmodū noſtrū ⁊ nō ꝙͣtū tagit cōmodū alioꝝ. ff. de pac. iuregē. §. ſi paciſcar. lxiii. di. ſalonitane. Sed nūquid poteſt ep̄us ſolus remittere in iuria factam eccleſie ſine capitulo? videt̉ ꝙ ſic: quia actio iniuriarū non eſt in bonis noſtris ante litem conteſtatam. ff. de iniuri. iniuriarum. ergo ſolus ep̄us poteſt eā remittere. arg. sͣ. de his que fi. a p̄la. ſi. ꝯſen. ca. cū apoſtolica. cū enī ep̄us ſit pater. xcv. di. eſto ſubiectus. ⁊ pater poſſit remittere iniuriaꝫ factā filio. ff. de iniur. l. ſi vnus.§. filiuſfamilias. ergo ſolus hoc facere poteſt ſed non videt̉ cū ep̄us ſit ꝓcurator ⁊ non dn̄s. xii. q. i. c. vlti. ⁊ sͣ. de dona. fra ternitatē. qꝛ conditionē eccleſie facere deteriorē non poteſt: ut ibi dr̄. ſed qͣre excuſat̉ qui ioco ꝑcutit clericū lꝫ inuitū. sͣ. e. c. i. ⁊ non iſte qui ꝑcutit volentē? ratio eſt: qꝛ ille temerarias manus inijcit. sͣ. eo. vniuerſitatis. ar. ſed ille non: ⁊ cauſa vlciſcēdi iniuriā ſuā hoc videt̉ facere. item qꝛ huiꝰ manus ſeuit: lꝫ nō iniuriādo. ar. xiiii. q. vi. ſi res. ſed non illius qui ioco. Io. h ¶ Ordinati. in quouis ordine. xxi. di. cleros. dūmodo nō ꝯtrahat ſecūdas nuptias. lxxxiiii. di. quiſquis. etiā ſi ſit clericus cōiugatus. arg. sͣ. de vi. ⁊ ho DDem london̄. epiſcopo. T fame tue: ⁊ īfra. Sane con F ſuluiſti nos: vtruꝫ clerici grauiter excedentes: qui tute non poſ ſunt monaſterijs ad agendū penitē tiam deputari: quoniā cū nō penite ant de cōmiſſis: opportunitate fug endi captata carcerēᵖ fugerēt clauſtri ⁊ prioribꝰ ſe ſceleribꝰ ſceleſtiꝰ immiſcerent: a te uel alijs prelatis ſuis arcte poſſint cuſtodie mācipariq. ⁊ īfra. R. ꝙ cū prelati exceſſuſ corrigere debeant ſubditorum: ⁊ publice utilitatis īterſit ne crimina remaneant impunitaˢ: ⁊ ꝑ īpunitatis audaciā fiant qui nequā fuerant nequioreſ: nō ſoluꝫ poſſūt: ſꝫ debēt etiaꝫ clericos poſtquā fuerīt de cri mine canonice cōdemnati ſub arta cuſtodia detinere: qui cū ſint īcorri gibiles nec monaſterijs ualeāt cu ſtodiri: ad ſimilia uel peiora facile laberentur. Laici vero citra excōmunicatiōis ſnīam capere clericoſ ⁊ ad iudiciū traher̄º poſſūt: ſi opor teat etiaꝫ uiolēterᶜ: dū tamen id de mandatoᵇ faciāt prelatorum: quoꝝ illi ſunt iuriſdictiōi ſubiecti: ⁊ quo rum eſt corrigere criminoſos: cuꝫ hoc nō ipſi ſed illi quoꝝ auctoritateᶜ id faciūt: facerę videātur: dū tamē non amplius eoꝝ uiolentia ſe extēdat: quā defēſio uel rebellio ex igit clericorum. ¶ Dem bracar. epiſcopo. ¶ Ontīgit īterduꝫ: ꝙ clerici ſi quē offendant: ⁊ ſatiſfacer̄ ue lint offenſo ſecundum morē patrie quē īter ſe laici obſeruant: corpora ſua ſpōte ſupponunt. xxx. ſeu pluri bꝰ aūt paucioribꝰ percuſſionibus fuſtiū: ⁊ īfra. Noſāt. f. t. ſuper hoc r. ꝙ huiuſmodi manus īiectio: ⁊ ſi ꝯiuga. ioannes. vbi de hoc. Itē ⁊ clericus depoſitus habet hoc pri uilegiū ꝙͣdiu vult viuere ſub regula clericali. lxxxi. di. dictum. ⁊ sͣ. c. proxi. ff. de decu. l. pe. Itē niſi īmiſceret ſe enormitatibus sͣ. e. cū non ab homine. ⁊. c. ꝑpendimus. vel vſqꝫ ad trinā admonitionē cō tempto habitu clericali. sͣ. eo. in audientia. ⁊. jͣ. eo. contingit. Item quid de excōicato depoſito ſi verbere tur an incidat in ca nonē? videt̉ ꝙ non quia nihil ad nos de his qui foris ſūt .ii. q. i. multi. quia iam eſt membrum diaboli ⁊ extra ec cleſiam eiectus xi. qōe. iii. omnis chri ſtianꝰ. ⁊. c. ſequēti. ⁊ quia non poſſet aliū excōmunicare xxiiii. qōe.i. audiumus. eadem ratiōe non erit excōmuni catus qui clericum excōmunicatū etiā depoſituꝫ verberat quod quidam concedunt. Uincē. diſtinxit an excōmunicatō precedat de poſitionem: ⁊ tunc adhuc retinet priui legium clericale: ſi v̓o conſequatur et incorrigibilis fue rit eo tradito curie ſeculari amittit pri uilegiuꝫ. sͣ. de iudi. cum non ab homine. qui autem aliū clericum excōmunicatū verberat: vi detur ſcd̓m hoc excōmunicatꝰ multofortius ꝙͣ qui verberat excōmunicatū clericuꝫ ante de poſitionē ẜm quod diſtinguit. vin. i ¶ Fauorem ordinis. cui renunciare non poteſt. sͣ. d̓ fo. compe. ſi diligenti ⁊. c. ſignificaſti. b. k ¶ Prohibeas attē tari. nō videtur reſponderi ad queſti onē que fuit an hu iuſmodi ꝑcuſſores incidant in canonē. ſed dic ꝙ bene ſunt excōica ti qꝛ iniurioſas ⁊ temerarias manus inijciūt: ⁊ ſatis innuit̉ dum di cit tam in fauorē clerici ꝙͣ ordinis ⁊cͣ. ⁊ ex eo ꝙ dicit ꝓuiſo ut cleri cus ſine iniuria clericali ⁊cͣ. ⁊ clericus qui ad hoc conſentit excōicetur: ut. jͣ. ſequitur. L Elatum homini. xi. q. iii. quiſꝗs metu. ⁊. ca. iulianus. ⁊ sͣ. de voto. ex multa. v̓. in tanta ⁊cͣ. ⁊. xxii. q. v. c. ii. ⁊. iii. aggrauai̓ Cenī culpa ex ꝑſona iniuriati. sͣ. e. cū illoꝝ: vbi de hoc. m ¶ Sine culpa. tunc enim poſſunt abſolui ꝑ ep̄m: ut hic dicit. ⁊ sͣ. eo. mulieres. ⁊. jͣ. e. ꝙͣuis. que intelligi debent ẜm hanc diſtinctionē vnde ſine culpa priuari non debent. sͣ. de eo qui cogno. ꝯſan. vxo. ſue. diſcretionē. ⁊. c. vlti. ⁊ sͣ. ut li. non ꝯte. quoniā frequēter.§. ii. et sͣ. de cōſti. cognoſcētes. alias ſi eſſent dn̄i in culpa tam ipſi ꝙ ſerui ſunt excōicati: puta ſi mandaſſent: qꝛ qui ꝑ aliū facit ꝑ ſeipſuꝫ face re videt̉ sͣ. eo. mulieres. ⁊. c. ut fame. n ¶ In vtrolibet caſu.ſ. cū ſerui hoc faciunt fraudulent̉: vel cū dn̄s nulla culpā cōmiſit. gͦ videt̉ idē dicendū in viro ſi in fraudē vxoris ſue faciat: ⁊ in liberto qui operas preſtare tenet̉. ar. xxix. q. i. ꝑlatū. Sed hoc nō credo cū non inueniā qꝛ hoc edictū: ut oēs ad curiaꝫ mittant̉: qui expreſſe non excipiunt̉: ꝓhibitoriū eſt. argu. sͣ. eo. cuꝫ illoꝝ. in prin. g ¶ Gecepenſationē. ſic. s. de vo qd̓ ſuꝑ his. ⁊. c. magne. ad fi. non uiolēta tn̄ īiurioſaᵍ uidetur: cū ille canō nō tā ī fauorē clerici ordinati quā ī fauorē ordiniſ clericaliſ fuerit promulgatus. iō ⁊ volumus ⁊ mādamꝰ vt id decetero ꝓhibeaſ attentari. Si quis āt clericus poſt ꝓhibitionē huiuſmōi ſpōte ſe ſubie cerit excōmunicetur: ꝓuiſo: ut clericus iniur iā paſſo ſine iniuria clericali ſatiſfaciat cōpetenter: quatenus inter eos pax valeat rationabi liter reformari. DDem lugdun̄. archiepiſcopo. Elatum eſt nobis: ꝙ cū aliꝗ F ſerui ꝑꝑ īiectionē māuū ī cle ricum uiolētā ī canonem īcidūt ſen tentie promulgate allegātibus do minis eorūdem ꝙ carere mācipi is ſuis nolūt venire ad ſedem ap. abſoluendi nō curāt: per occaſionē huiuſmodi eludentes eccleſiaſticā diſciplinā. Quocirca mādamꝰ qua tenꝰ eos venire cōpellas ad ſe. ap. abſoluēdoſ: cū pluſ ſit deo quā ho mini deferēdū: niſi fecerint hoc in fraude ut ſubtrahāt ſe obſequio do minoꝝ: aut ipſi domini ꝓpter hoc ſine culpaᵐ ſua graue damnum īcur rāt: tūc īutrolibetⁿ caſu poteris eoſ ex īdulgētia noſtre ꝓuiſiōis abſol uere: cū nimiſſint ab ap. ſe. remoti ſꝫ ī reꝯpēſationēº laboris quē ī itīer̄ ſuſtinerēt: alia eis ſatiſfactio iniun gatur. dūmodo non ſit tā grauis ⁊ enormisᵖ exceſſus: ut ꝑꝑ uitādum ſcādalū ⁊ tollēdū exēplu hꝰ i ſerui ad ẜuū ẜuoꝝ dei uenir̄ debeant ab ſoluēdi. ¶ Dē ſtrigonen̄. archiepō. Acris ē canonibꝰ īſtitutū. ⁊ ī fra. Licetis ꝗuolūtariusª ex communicatis illis ꝯmunicauerat qui cum omnibus fautoribus ⁊ ꝑti

bap. maiores. ad fi. v̓ſi. ille v̓o qui nunꝙͣ. b ¶ Porrigende. xxiiii. q. ii. c. ii. ⁊. iii. c ¶ Cōſtitutōis. sͣ. e. a nobis. cū fuerit abſolutus tunc orabit eccleſia ꝓ eo ⁊ recipiet oblatōes ꝓ eo ſicut ꝓ alijs defunctis. d S Icut nobis. litteras noſtras. Sed videt̉ ꝙ eis credendū ſit qꝛ de nemine pre ſumendū eſt ꝙ ſit ī memor ſue ſalutis. i. q. vlti. ſancimus. ⁊ ar. ꝯͣ. de cōſe. di. .iiii. cum itaqꝫ. ⁊. c. ſi nulla extant. ſed ſed nō eſt verū. sͣ. d̓ offi. or. ex parte. ⁊ viii. qōe. v. c. vno. ⁊ C. de man. princi. e ¶ Alio modo. nō tamen vno teſte qꝛ fieret actori p̄iudi ciū nec etiaꝫ ſuffici unt talia iudicia q̄ ſufficiunt. sͣ. de cle. peregri. ca. inter. et c. tue. nec ſufficit hͨͦ honeſtas perſone: ut ei credi debeat. ar. l. di. ſi quis p̄po ſtera. ⁊ di. ix. ego ſolus. arg. ꝯͣ. xcvii. di. nobiliſſimus. ſꝫ illud cū illi fit preiudiciū. io. Er tuas. aliꝗ bus. ⁊ maleqꝛ non appellat̉ ad metropolitanū: tn̄ pōt excōicatū abſol uere ſi ep̄us ipſum abſoluere nolit. sͣ d̓ offi. or. ad reprimendā ber. g ¶ Appellādi. ut ꝑ hoc ab excōicatōis ſnīa releuet̉: ut. sͣ. d̓ appella. paſtoralis. nec interdictuꝫ: ut sͣ. e. ti. ad hoc quo niā. ſed ut cām trāſ ferāt ad ſuꝑiorē bn̄ tenet appellatō. iii. q. ix. reuera. h ¶ Cuiuſdā epiſto le. quā habuiſti olī in antiqua cōpilati onē. sͣ. de offi. or. queſitū. cuius ſnīa ⁊ etiā verba ꝓ maiori parte po nunt̉ hic ⁊ incipiunt hic: quod ſi ante. i ¶ Audiendi ſunt. ſi agāt s. de here. excōicamus.§. credētes.sͣ. de excep. cū inter. ꝯueniri tn̄ bene pōt. sͣ. e. ſi vere. ⁊.§. p̄dic. credētes. k ¶ Remittēdi. remittit̉ qn̄qꝫ aliquis ad eū a quo appellauit: ſi mali tioſe appellauit. sͣ. de appel. cū in eccleſia. ⁊. c. ut debitus. vel ſi non fuerint ꝓſequuti appellationē in termino ꝯſtituto: ut. eo. ti. ꝑſonas vel ſi appellās hoc petierit. sͣ. de ap. interpoſita.§. ille. alias obtinet qd̓ hic dr̄. ⁊. C. de appel. eos. ⁊. ii. q. vi.§. vlti. l ¶ In ſardicen̄. cōcilio. xi. q. iii. ſi ep̄us forte. qd̓ inducit̉ hic contra decre. alexandri. Un̄ nota ꝙ ẜm antiquos canones quilibet excōi catus audiebat̉ qui ante abſolutionē volebat ꝓbare ſe iniuſte excōi catū. xi. q. iii. ſi ep̄us forte. cuius tenor hic ponit̉. Hodie v̓o nō audit niſi in duobus caſibus: ſi dicat ſnīam latā poſt appellationē fuiſſe. vel ſi dicat intolerabilē errorē in ea fuiſſe expreſſum: ut hic dr̄ Sic ergo diſtinguas: ſi aliquis ꝯquerit̉ ſuꝑiori de iuſta excōicatōe aūt appellauit ad eū: aut non. Si appellauit pͥmo p̄ſtabit cautionē ꝙ ſtabit mandatis eccleſie tūc eſt in optiōe ipſius ſuꝑioris an velit eū abſoluere: an remittere ad eū abſoluendū a quo appellauit: ut h ſequit̉ in decre. alex. Si v̓o. nō appellauit ſed ꝑ ſimplicē querelam audiuit ipſuꝫ: debet eū remittere ad inferiorē ut ipſuꝫ abſoluat: ⁊ ſi inferior ipſuꝫ abſoluere nolit archiep̄s ipſuꝫ abſoluat. sͣ. de offi. or. ad repͥmenda. ſi tn̄ periculū eſſꝫ in mora ꝓpter huiuſmodi remiſſi onē ipſuꝫ ſtatī abſoluat. jͣ. e. ſacro. ⁊ ar. ad hͦ. sͣ. ti. ꝓxi. c. vl. ⁊ ſi vide rit ſnīam excōicatōis ab ep̄o latā eſſe iniuſtā euidēter poterit archi ep̄s declarare ſubditū irrōabilit̓ fuiſſe ligatū: lꝫ non ſit appellatum ad ipſuꝫ. sͣ. de appel. ſollicitudinē. ſimilit̓ ⁊ ecōuerſo ſi viderit eam iuſtā tenet̉ remittere ipſuꝫ abſoluendū ad inferiorē: ut hic in fi. io. cipibus ſuis excommunicationis ſentētia ſunt aſtricti: ad cor rediēs de mandato eccleſie excōmunica tos quos prius fouerat. expurgauerat: non tamen priuſquam abſolutionis gratiā perceperit: haben dus eſt abſolutꝰ. nec niſi ſuccūbat in huiuſmodi bello ſunt abſolutiones uel oblatiōeſ recipiēde pro eo vel orationes domino porrigēde niſi cuꝫ de ipſius uiuentis pnīa per euidentia ſigna conſtiterit: ⁊ iuxta cuiuſdam conſtitutionisᶜ noſtre tenorem defuncto etiam abſolutiōis beneficium impendatur. ¶ Dem aſuntin̄. epiſcopo. Icut nobis: ⁊ infra. F. t. r. ꝙ niſi excommunicati ad te ſuꝑ abſolutōe ſua litteras noſtras: uel illius cui uices noſtras in hac par te commiſimus: reportauerīt: aut alioᵉ modo legitime de illorum ab ſolutione tibi conſtiterit: tu ipſoſ. excōmunicatis ut prius habeas ⁊ facias euitari. ¶ Dem ſenonen̄. archiepiſcopo. Er tuas litteras. ⁊ infra. Ui detur aliquibuſ: ꝙ cū metro ipolitanū per appellationē queſtio non defertur: excōmunicatꝰ autem uocem non habeat appllādiᵍ: utpo te ab eccleſia ſeparatus: ſiue appel lauerit ſiue nō: metropolitanus ei nō debet abſolutiōis beneficiū exhibere. Verum ex uerbis cuiuſdā epiſtoleʰ quam ſcholaſtici ab alex. papa emanaſſe proponūt habet̉: ꝙ ſi ante appellationē ī aliquē excom municationis ſententia fuit promul res. ⁊. c. quod in dubiis. in principio. n ¶ Diſtinguendū. ad abſoluendā ꝯtrarietatē cōcilii. ⁊ decre. alex. o ¶ Intolerabilē errorē. Error intolerabilis poteſt dici quodlibet peccatū: ut ſi excōicet ideo qꝛ nō furat̉: vel qꝛ nō ducit ei aliquā meretricē: vel qꝛ non eſt obediens ſuo p̄lato: vel ſi p̄cipiat aliqd̓ īpoſſibile uel turpe ut dictū eſt: talis ſnīa nulla eſt nec aliquā obligatōnē inducit in facto vel d̓ iure. ſi. sͣ. de pac. c. vl. ar. ꝯͣ. sͣ. de ꝯdi. appo. c. vl. in fi. Uin. hec intelligit tantū de errore iuris. vnde in p̄dictis exemplis tenet excōicatio: ut ſi di cat ſic: excōico illū qꝛ nō adulterat̉: qꝛ nō int̓ficit illū: te net excōicatio. Itē intolerabilis poteſt dici error ſi exp̄ſ ſe ꝓnūciat ꝯͣ ius ſcriptū: ut ſi dicat: ꝓnūcio excōicationeꝫ valere qꝛ eſt lata poſt appel lationē legitimā: ⁊ a tali ſnīa nō eſt neceſſe appellare. ii. q. vi.§. diffinitiua. ⁊. ff. que ſen. ſine ap. re. l. i.§. i. Et idē ē di cendū vbicūqꝫ ꝓponit̉ iudiciū retro nullū fuiſſe niſi velit quis ad cautelā appellare C. de ꝓcu. lꝫ. ⁊ sͣ. de ꝓcu. in pn̄tia. in fi. ⁊ sͣ. d̓ cri. fal. ſuꝑ eo. ⁊ sͣ. de re iudi. c. i. ſecus ē ſi errorē nō expͥmit in ſnīa: et tn̄ ꝓnūciaret ꝯ ius tenet qui dē tūc ſnīa niſi fuerit appella tōe ſuſpēſa. sͣ. de re iudi. cum inter vos. ⁊. ff. e. cū ꝓlatis. ſꝫ ſi error eſt in facto: ut ſi hoc mō dicat̉: excōico te qꝛ expoliaſti talē: lꝫ manifeſte ſit falſū tenet ſnīa: qꝛ talis cā poſſi bilis eſt lꝫ ſit falſa nec continet errorē. ⁊ ſnīa ſiue iuſta ſi ue īiuſta timēda ē. xi. q. iii. c. i. ⁊. ii. Ar. ꝯͣ ꝙ talis error fac̄ eaꝫ nullā ſicut error calculi. ff. que ſen. ſine appell. re. l. i. §. i. ⁊ talis error facit exheredationē nullā. ff. de libe. ⁊ po ſtu. l. ſi poſtumus.§. vlti. ⁊. l. ſe. ſicut nec valꝫ decretū d̓ da tōe totoris vbi error facti eſt exp̄ſſus. ff. de tu. ⁊ cur. l. tu toꝝ. ⁊. l. ſeie. ſic ⁊ obligatio ꝑ errorē facti nō tenet. ff. ſi ꝗs cau. ſed ⁊ ſi.§. vlti. ⁊. ff. de fi deiuſ. ſi ꝗs poſtꝙͣ. io. Quid dices? credo ꝙ in ſnīa excōicatōis lata ꝑ errorē facti ut dictū eſt tutiꝰ ſit dicē ꝙ teneat ⁊ ꝙ abſoluat̉ quo ad eccleſiā uel ſaltē ad cautelā: qꝛ qͦ ad deū non ē ligatꝰ niſi ꝯtēneret eā ut. jͣ. ſequit̉. ⁊. xxiiii. q. iii. notādū. ī fi. sͣ. d̓ teſti. veniēs. p ¶ In quibus caſibus. duobus.ſ. p̄miſſis: cū dr̄ ſnīaꝫ latā poſt appellationē legitima: ⁊ cū dr̄ cōtinere intolerabilē errorē: ⁊ in caſibus iſtis intelligit̉. c. cō cilii ſardi. cuius tenor hic ponit̉. ſic. sͣ. de offi. dele. cū ꝯtingat. in caſibꝰ iſtis primo admittit̉ ꝓbatio vt appareat an abſolui debeat an denūciari non liga tus: ut ibi in. c. cum cōtingat. q ¶ In alijs. Sic intellige quod dicit in alijs.ſ. qꝛ non audit̉ in alijs negociis vel factis iudicialibus vt actor tanꝙͣ excōicatus ſed extra iudiciū non debꝫ uitari. ut. jͣ. eo. ti. ſolet. niſi in hoc ut ꝓbet errorē vel ſnīam latā poſt ap. legiti mā ⁊ in hͦ ꝯcordat ꝯciliū ſardicen̄. ⁊ interp̄tat̉ papa cōciliū vt ibi: ꝙ ſi abſolu tōis bn̄ficiū humilit̓ poſtulauerit ⁊cͣ. abinde vſqꝫ ibi: ꝙ ſi forſan: int̓p̄tat̉ decre. alex. Et ſic diſtīctio Inno. ꝯcordat ꝯciliū ſardi. ⁊ decre. alex. q̄ videbat ꝯͣria ſed non eſt qꝛ in diuerſis caſibꝰ loquūt̉ ut pꝫ ꝑ interpretationē Inno. a ¶ Ad cautelā. ſic. jͣ. e. venerabilis. ⁊ sͣ. e. cū deſideres.§. ſecūde. ⁊ sͣ. de app ad p̄ſentiā. ⁊ sͣ. de teſti. veniēs. nō obſtāte ꝯͣdictōe excōicatoris uel aduerſarii: ut in p̄dicta decre. ſolet. niſi diceret̉ excōicatꝰ ꝓ manifeſta offenſa in quo caſu dꝫ hr̄e t̓minū octo dieꝝ ad ꝓbādū māifeſtā offēſā: ut ī decre. p̄di. ſolꝫ. b. b ¶ Uerū in alijs. Dixit io. in aliis dubiis.ſ. habendus eſt ꝓ excōicato. sͣ. eo. cū deſideres.§. ſecūde. Et tu dic in alijs.ſ. excōicatōibꝰ cū quis dicit ſe excōi catū iniuſte vel quocūqꝫ mō appareat ipſuꝫ eſſe excōicatū maiori excōicatōe qꝛ tunc nō debet andiri ut actor niſi gratiā ⁊cͣ. ⁊ sͣ. vbi dicit: nec excōicati ſūt audiendi ⁊cͣ. exceptis duobus p̄dictis caſibus. ⁊ hͦ dicit lr̄a ſequēs ne ſnīam ꝯtēnere ⁊cͣ. qꝛ hocipſo ligaret̉ ex ꝯtēptu ſecus in eo qui petit̉ in ſeruū qui pē dente cauſa audit̉ contra alios ſed contra illū qui dicit ſe dn̄m illius non. ff. de libe. cauſa. ordinata ber. c ¶ Contēnere uideat̉. Nota cām quare hic tenet ſnīa lꝫ iniuſta. xxiiii. q. iii. notandū. in fi. ⁊.i. q. iii.§. cū ergo. alia etiā recitat̉. sͣ. de appel. paſtoralis. vbi gata: metropolitanus ante litis in greſſum ab eo iuramento recepto ſecundum eccleſie conſuetudineꝫ debet ipſum abſoluere: niſi uolue rit epiſcopo dioc. deferre: ipſum qꝫ ad eum remittere abſoluenduꝫ ubi etiam conſequenter īfertur: ꝙ nec excommunicati ſunt audiendi priuſquam fuerint abſoluti: nec ſūt ad illos a quibuſ appellauerant re mintēdiᵏ. ¶ In ſardicen̄. auteꝫ cō cilio reperitur: ut hiſqui ab epiſco po eſt abiectus: finitimos epiſcopos interpellet: ⁊ cauſa eius audia tur: ⁊ diligentius pertractetur. epi ſcopꝰ āt qui iuſte uel īiuſte abiecit eundē patiēter accipiat: ut diſcutia tur negociū quatenꝰ uel ꝓbet̉ eius a pluribꝰ ſnīa: uel ēt emedetur: pri us tn̄ quā omnia diligēter examina ta fuerīt: nullusᵐ ante cauſe cogniti onē coīoni eum ſociare preſumat: qui fuerat cōmuniōe priuatꝰ. Noſ igitur credimus diſtinguenduꝫ. utrum quis proponat ſe poſt appel lationē legitimā īterpoſitā excōmu nicatiōe fuiſſe notatū uel ī forma ex cōmunicatiōis ītolerabilēº erroreꝫ fuiſſe patēter expreſſū: in quibꝰᵖ ad probationē eoꝝ ēt ſi abſolutionē n̄ petat. debet admitti: ſed donec de ipſis conſtiterit: in alijsq euitari dꝫ quāquā ap. ſe. etiam talē conſueuę rit abſoluere ad cautelamª. veruꝫ in alijs niſi gratiam abſolutionis ī ploret non debet audiri: ne ſenten tiam eccleſiaſticam contemnere ui deatur: ⁊ per hoc āplius ex ſuo cō temptu ligētur. Quod ſi abſolu

de hac materia in notula que incipit hec rō. ⁊ sͣ. de cle. ex. mi. ſi celebrat. ī fi. d ¶ Quod ſi abſolutiōis. hic interp̄tat̉ decre. alex. que intelligit̉ in eo caſu cū excōicatio p̄cedit appellatōeꝫ quā dicit iniuſtā cōciliū in eo caſu qn̄ appellatio p̄ceſſit vel qn̄ intolerabilis error expreſſus eſt in ſnīa: ⁊ ſic planū eſt. Que fuit ergo dubitatio illius diuerſitatis? Anthiſiodoren̄. ep̄s excōicauit archipreſbyterū ſuū: archip̄ſbyter corā archiep̄o Senon. obtulit cautionē ſtandi iuri humi liter petēs abſolui. archiep̄s deferens ep̄o ſepe monuit ipſuꝫ ut eū abſolueret quod cum facere nollet archiep̄us ipſuꝫ abſoluit quē ep̄us non habebat ꝓ abſoluto: dicēs ꝙ eius abſolutio non ꝑtinebat ad archiep̄m ꝓ quo videbat̉ facere decre. alex. ꝓ ep̄o con ciliū ſardicen̄. vnde archiepi ſcopus queſiuit a papa quid iuris eſſet. Et ipſe rn̄det ut pꝫ ex lr̄a. ⁊ hic ſume caſuꝫ e I aliqn̄. ſalutatōnis. excōicati eniꝫ ſalutādi nō ſunt. xi. q. iii. excōicatos. xx. iiii. q. i. omnis qui. ne ꝑ ſalutationē videat̉ eis aliquis cō ſentire. arg. lxiii. di. cū adria nus. ⁊ ut facilius reſipiſcant cū viderint ſe cōtēni.sͣ. de ex cep. pia. in fi. qꝛ grauis pena eſt inter hoīes eſſe ⁊ eoꝝ carere ſuffragio. C. de apoſta. hi qui. ſed ꝙuis eos nō debe amus ſalutare poſſumus tn̄ eis loqui de his que ꝑtinent ad eoꝝ ſalutē. ⁊ lꝫ alia v̓ba in cident̉ ꝓponant̉ non nocet. .jͣ. e. rn̄ſo. ⁊. c. cū voluntate.i. rn̄ſo. ⁊. xi. q. iii. cū excōicato. Sed pone ꝙ papa ex certa ſcīa ſalutet excōicatū nūquid habebit̉ ꝓ abſoluto? ar. eſt ꝙ nō qꝛ certa forma tradit̉ preterꝙ excōicatus nō videtur abſolutus sͣ. eo. cū deſideres ad fi. ⁊. c. quod in dubiis. in prin. ⁊. c. ſacris. arg. ad hͦ. C. de libe. cā. iubemus. ⁊. C. de ꝓba. non epiſtolis. ar. ꝯͣ. sͣ. d̓ pͥuil. cum olim eſſemus. ⁊ pa pa nō ſubiacet legibus. C. d̓ legi. digna vox. ⁊. ff. e. ti. pͥn ceps. Ergo vr̄ ꝙ eo ipſo ſit abſolutus ꝙ papa ſcient̓ tali cōicat ⁊ papa dat aucͣtem canonibus ⁊ ab eo vigorem ſumūt ⁊ nō ecōuerſo. sͣ. d̓ elec. ſignificaſti. Dicūt quidaꝫ ꝙ ꝓpter hoc hic non eſt abſolu tus: niſi dicat abſoluo te: ſed de plenitudine ptātis ſatis vr̄ ꝙ ſit abſolutus duꝫ tn̄ pa pa voluerit ipſū ꝓpt̓ hoc abſolutū eſſe: ut hic ꝯſtat. ⁊ eſt hic ar. ꝙ ſic ex eo ꝙ dicit ꝑ ignorantia ergo a ꝯͣrio aliud ſi ꝑ ſciētiā: alias nō eſſet maior poteſtas ipſius ꝙ alioꝝ iudicū ꝙͣtuꝫ ad hoc Sed nūquid incideret in canonē ſi ꝑ ta lem participationē nolit ipſuꝫ eſſe abſolutū ut dictum eſt? non: quia legibus eſt abſolutus. f ¶ Occupationē. vn̄ non valent. ſic. sͣ. de capel. mo. ex parte. ⁊ sͣ. de reſcript. c. ii. ⁊. c. ſi qn̄. ar. idē eſſet ⁊ ſi ꝑ importunitatē petētis: qꝛ dicit imperator: ſepe enī ꝑ importunitatē petētis nō ꝯcedēda ꝯcedimꝰ. C. d̓ peti. bo. ſub. l. i. l. x. b. g ¶ Per ſurreptionē.ſ. hoc tacito ꝙ eſſet excōicatōis vinculo innodatus. quo dicto lr̄as nō dediſſet. sͣ. de reſcrip. ſuꝑ lr̄is. vbi de hoc ſatis dictū eſt. Fficii. excōicatiōis vinculo. Sic pꝫ ꝙ excōicatus iteꝝ pōt excōicari. h iii. q. iiii. engeltrudā. vbi tractat̉ de hac materia. ⁊ sͣ. de iude. ita quo C rundā. ⁊. ff. de ritu nup. palā.§. vlti. Et ſunt duo effectus excōicatiōis expellēdi exͣ eccleſiā ⁊ eiectū confirmādi. ꝙͣtuꝫ ad primū excōicari non pōt: ꝙͣtuꝫ ad ſecundū bene qꝛ triplex funiculus difficile rumpit̉. sͣ. de tre. ⁊ pa. c. i. Sed qualiter talis abſoluet̉? poteſt dici ꝙ vna abſolutōe omnes excōica tōes tollant̉: ſicut vna acceptilatōe plures obligatōes tollunt̉. C. d̓ traſ. trāſ actione. ⁊. ff. de accepti. pluribus. vel vnus cōmittat alteri vices ſuas. ⁊ illud cōpetentius fiet. vel quilibet abſoluat a ſua excōicatōe ⁊ vltima ꝯfirmabit p̄ cedētes. ff. de ſerui. ruſti. predi. ꝑ fundū. ſed qui pͥmo abſoluit nō denūciabit ipſuꝫ abſolutū: nec eſt ei cōicandū donec abſolutꝰ fuerit ꝓ alio: qꝛ qui eſt extiōis beneficiū hūiliter poſtulaue rit: metropolitanꝰ eū dꝫ abſoluere niſi ſuo duxerit ſuffraganeo deferē dū: cui tamē ſi ſuffraganeꝰ abſoluti onis beneficiū iuxta formā eccleſie noluerit exhiber̄: ipſe nihilominꝰ illū abſoluat: cautione recepta ꝙ ſuo debeat parere mādato: ac deide cām audiat: ⁊ quod canonicū fu erit iuſticia mediante decernat. Quod ſiᵈ forſan epiſcopꝰ ſubditū ſuū ꝑꝑ māifeſtū excōmunicaſſet ex ceſſū: metropolitanꝰ n̄ dꝫ ipſum ab ſoluere: niſi ſuffraganeus requiſitus malitioſe ſibi abſolutionis be neficium denegaret. ¶Deꝫ I aliquādo forte ꝯtīgit ꝙ eiſ qui auctoritate ap. ſunt excōmunicationi ſubiecti: noſtre littere cū ſalutatōis alloquio deſtinētur: non prop̄ter hoc excōmunicatiōis credatur ſententia relaxata: cū per ignorantiam uel negligentiam aut occupationē nimiā uel ēt ſurrepti onēᵍ ꝯtingit hꝰ ī litteras īpetrari: ¶ Dem. c. ſancti laurentij in lucina preſbytero card. ap. ſe. legato. Fficij: ⁊ īfra. Poſtrēo que ¶ſiuiſti: utꝝ is qui propter plu res exceſſus a pluribꝰ prelatis ius ī ipſū hn̄tibꝰ excōicatiōisʰ ē uīculo īnodatꝰ: ⁊ uni prelatoꝝ de uno tan tū ſatiſfacere uult exceſſu: ab eo ſit abſoluēdꝰ de quo ſatiſfacer̄ uult ei dē ⁊ cū d̓ alio n̄ ſatiſfecerit alij abſo lutꝰ ualeat nūciari: ⁊ īfra. Suꝑ hoc articulo rn̄demꝰ: ꝙ ſupprimēti ue ritatē abſolutio ſurrepta nō ꝓdeſt ⁊ ueritatē ītelligēs abſolutionē ho mini exhibere non debet. Dem ferarien̄. epiſcopo. Eſpōſo noſtro poſtulas edo ceri an cū ferarien̄. ciues excōmunicatiōis ⁊ īterdicti ſētētijs ſint liga ti liceat tibi uiroſ ⁊ mulieres ſemel ī hebdomoda uel ī mēſe apud alicōicatus in vna eccleſia excōicatus eſt quo ad omnes. ut. iiii. q. v. quiſquis. i ¶ Surrepta non prodeſt. de hoc etiā dictū eſt. sͣ. e. cum pro cauſa. Et dic ꝙ non ꝓdeſt ꝙͣtuꝫ ad ſalutationē. sͣ. ti. ꝓxi. qd̓ quidā. vale. bit tamē ꝙͣtuꝫ ad mitius ſuppliciū ſubeundū: ut de pe. di. iii. ad fi. ⁊. c. ſi quiſ aūt. ⁊.§. ſe. in fi. di. b. k ¶ Exhibere non debꝫ. ar. contra. sͣ. ti. proxi. qd̓ quidā. ⁊ de peni. di. iii. ad fi. c. ſi quis autē. et .§. ſeq. Dici poteſt nō debet exhibere cum effectu: ut euꝫ denūciet abſolutuꝫ ut dictuꝫ eſt donec ab alio fuerit abſolutus. vel non debꝫ niſi caueat ꝙ abſol uat̉ ab alia delata denūciatōe: ⁊ interim ei non cōicet̉: niſi tunc demū cuꝫ ab alia fuerit abſolutus ſed ipſuꝫ ſim pliciter non debet abſoluere ut hic di citi Eſponſo. cū videris expe dire. xi. q. iii. ante ceſſor. jͣ. eo. cum vo luntate. m ¶ Interdicto ſuꝑ poſita. ſic ergo ciui tas ſubijcitur inter dicto ⁊ ſic puniunt̉ quandoqꝫ qui non peccauerunt. ſic. sͣ. de ſpon. non eſt vo bis. ⁊ sͣ. de offi. de le. ſane. ii. ar. cōtra xxiiii. qōe. iii. ſi habes. ſed id de excō municatione dicit̉: non de interdicto. n ¶ Preter baptiſ ma. hec duo ſacra menta ſemper exci piuntur de interdi cto. ut. sͣ. de ſponſ. non eſt nobis. ⁊ vi aticū etiam decedē tibus conceditur. quod per peniten tiam intelligitur. sͣ. titu. proxi. quod in te. ſed vnctio dene gatur: ut ibi. o ¶ Ad ꝯfirmatōeꝫ ſine qua nō eſt plene chriſtianus qui eā contēnit. de cōſe. di. v. omnes de his. in fi. Nquiſitōi. humilit̓ ſuſtinere. ſic. sͣ. de reſti. ſpol. lr̄as. v̓ſus fi. ſed potius dꝫ oīa mala pati ꝙͣ ꝯtra cōſciētiā peccatū operari mortale. xxxii. q. v. ita ne. ⁊ sͣ. de his que vi. metuſue. cā. fi. ſacris. b ¶ Leui ⁊ temeraria. Quē dicis leuem? puta ſi audiuit impedimē tu a leuibus ⁊ forte a paucis quibus credere nō tenet̉ talē credulitatē vel ꝯſimilē debet remouere quā non euadet niſi deponat erro rē. sͣ. de ſimo. ꝑ tuas. ii. ⁊. xi. q. iii. cui eſt illata. c ¶ Exploſa.i. expulſa. d ¶ Reddere. ſed exigere. argu. xxiii. q. i. quid culpatur. in fi. ⁊ sͣ. de ſponſa. iuuenis. e ¶ Probabili ⁊ diſcreta. Sed quā dicis ꝓbabilē: puta qꝛ vidit virū cū ꝯſanguinea ſua in locis ſuſpectis ⁊ hora ſuſpecta ſolū cum ſola ante matrimoniū huiuſmodi p̄ſumptōes ꝓbabilē inducūt credu litatē vel qꝛ publice dr̄ ab oībus. ad hoc facit. sͣ. de p̄ſump. tertio. ⁊ ca. litteris. ⁊ idem intellige de viro ſi vidit cōſanguineū ſuuꝫ cum vxorę ſua ante matrimonium. Ontingit. factis. ipſo enī facto renūciat quis ſuo pͥuilegio. sͣ. de vita ⁊ hone. cleri. c. vlti. ipſo enī facto quis negat deū. xi. quā eccleſiā ꝯuocare: ꝗbꝰ prediceſ v̓bū dei: ⁊ eoſdē ad correctionē in ducas Suꝑ quo rn̄demus: ꝙ ſine ſcrupulo ꝯſcīe hoc facere poteris: cū uiderisʳ expedire: dūmodo con tra formā īterdicti nullū eis diuinū officiū celebretur. Preterea que ſiuiſti: cuꝫ ferrar̄: ciuitas ſit īterdictoᵐ ſuppoſita: ⁊ ideo ſint ibidē pre ter baptiſmaⁿ paruuloꝝ ⁊ pnīaſ mo riētiū uniuerſa ſacramenta eccleſia ſtica īterdicta:: an liceat tibi baptizatos pueros ī frōtibus cōſignare Suꝑ quo rn̄demꝰ: ꝙ ſicut baptizā ri poſſūt pueri: ſic ⁊ baptizati ad cō firmationēº ī frontibus a te poſſunt ſacro criſmate deliniri. ¶ Dem. Nquiſitiōi tue reſpōdentes Icredimus diſtīguendū: utruꝫ ſi alter coniugum ꝓ certo ſciat im pedimētū ꝯiugij: ꝑꝑ qd̓ ſine morta li peccato non ualet carnale cōmer tium exercere: quāuis illud apud eccleſiam probare non poſſit an nō ſciat pro certo: ſed credat. In prīo caſu debet potiꝰ excōmunicatiōis ſententiā humiliterª ſuſtinere: quā per carnale commertium peccatuꝫ operari mortale. In ſecundo diſtī guimus. utrū habeat conſcientiaꝫ huiuſmōi ex cr̄dulitate leui ⁊ teme raria: an probabili ⁊ diſcreta: ⁊ qui dem ad ſui paſtoris concilium cōſcientia leuis: ⁊ temerarie creduli tatis exploſaᵉ licite poteſt non ſolū reddereº ſed exigere debitum cōiu gale. ueꝝ cū conſcientia pulſat animum ex credulitate probabiliᵉ ⁊ di ſcreta quanuis non euidenti ⁊ ma nifeſta: debitum quidem reddere poteſt: ſed poſtulare non debet: ne in alterutro uel contra legem con iugij uel contra iudicium conſcien tie committat offenſam. ¶ Dē. Ontingit interdū: ⁊ īfra. Sa ne ſicut accepimus inſinuāte

g ¶ Priuilegiū. xi. q. iii. priuilegiū. sͣ. de priuile. tuarum. h ¶ Frūſtra legis.sͣ. de vſur. qꝛ fruſtra. ⁊. e. in audientia. ⁊ sͣ. de im mū. ec. c. vlti. cum ſuis concordantijs. i ¶ Tertio. hec eſt legitima admonitō. jͣ. e. ſacro. ⁊. xvii. q. iiii. de pre ſbyteroꝝ. ⁊.xvi. q. vii. omnes decime. ⁊ ita iſti nō ꝑdūt priuilegiuꝫ ſuū vſqꝫ ad tertiaꝫ admonitionē. sͣ. e. in audientiā. ⁊ sͣ. d̓ vi. ⁊ hone. cle. c. vl. Ar. ꝯ. sͣ. eo. cū non ab hoīe. ⁊. c. ꝑpen. dimus. ibi ſoluit̉. Illa enī intelligūt̉ d his qui grauiter excedunt ut ex lr̄a pꝫ hic. ⁊ illa decre. in audiētia. loquit̉ de his qui in modi cis excedunt. vnde habet hic locū admonitio ſed non in cōtrariis. Itē arg. ꝯͣ. sͣ. de cle. ꝯiug. c. pe. ⁊. c. ioannes. ibi ſtatim perdunt pri uilegiū ſed ibi loꝗt̉ de ꝯiugatis qui nō poſſunt nec debent priuilegio clericali gaudere vt ibi dr̄. ⁊ pterea de alio pͥui legio dr̄ ibi ꝙͣ hic: ut dr̄ ī. c. ioannes. k ¶ Coercēda. nota ꝙ non ſolū in fauo rē clericoꝝ ſed etiā in modū laicoꝝ hͦ fuit inſtitutū cū laici oppido ſunt clericis infeſti. ii. q. vii. laicos. vn̄ eſt ar. ꝙ clericus huic pͥuilegio renūciare non pōt. sͣ. e. ꝯtingit.i. ſi cut nec illi. de fo. cōpe. ſi diligēti. vbi de hoc. ſi. ff. de iniur. l. i.§. vſqꝫ adeo. ⁊. l. ſi quis ſeruū. ea enī que tantū nos ꝯtingunt ⁊ non alios poſſumus renūciare. sͣ. de arbi. cū tꝑe. idem eſt vbi pactū in odiuꝫ criminis ſtatutū eſt ar. C. ſi manci. ita ali. fue. ne ꝓſtitu. l. i. ſecus ſi non in deteſtationē criminis. ar. C. ſi man. alie. ut manumittit. l. i. hec decre. olim non fuit in cōpilatōe innocentij N preſentia. euitandū. sͣ. de excep. a nobis cōtra. Sol. exci ¶ pi poteſt ꝯͣ excōicatū accuſantē uel agentē qꝛ nullū crimē obſtat volēti exciꝑe. sͣ. de excep. cū inter. ⁊. c. dilecti filii. ſed ſecus eſt vbi denunciat excōicatio alicuiꝰ vbi repellit̉ denunciās uel agens rōne cōionis ut hic. qui enī aliū denunciat debuit illuꝫ p̄monuiſſe aliter repellit̉. sͣ. de accu. cū dilectus.ii. ep̄s enī exciꝑe non pōt con tra clericū ipſuꝫ accuſantē cui pͥus cōicauit ⁊ hec in odiū eius. sͣ. d̓ accu. nulli. cū debeat habere ſecū honeſtos viros. ii. q. ii. cū paſtoris. ⁊ ſic ꝑ patientiā ꝑdit quis beneficiū exceptōis. ſic. ff. de adult. ſi vxor. in fi. ff. de aqua plu. ar. labeo. ff. de publi. ſi ego.§. i. xxxii. q. v. horrēdus. ⁊ sͣ. de eta. ⁊ quali. accepimus. Itē pōt hic ſumi ar. ꝗ ſi paſſus ſum excōicatū litē ꝯteſtari ꝙ anmo non poſſuꝫ excipere ꝯtra ipſuꝫ: ſed hoc nō eſt veꝝ qꝛ exceptio excōicatōis in qͣlibet ꝑte litis poteſt opponi etiā ſi omiſſa fuerit a reo malitioſe ſed ipſe tūc in expenſis punit̉ ⁊ iudex ex officio ſuo ⁊ ſi reus nihil dicat repel lere debet excōicatū. ut. s. de excep. exceptionē. ⁊ extra. Inno. iiii. c. pia ꝯſideratiōe. in fi. Sed hodie ꝑ illā decre. pia. ſi in ꝑte aliqua litis excōicatōnis exceptio obijciat̉ ⁊ ꝓbet̉ non ꝯdēnat in expēſis ſed ea que acta ſunt valent ⁊ in ſequētibus non audit̉ donec fuerit abſolutꝰ. de hoc no. in. c. predicto exceptōne. in glo. que incipit etiā ſi excōmunicatio. ff. de poſtu. quos ꝓhibet. ⁊. ff. de peti. here. l. vlt. in fi. ⁊ sͣ. de elec. nihil eſt. Io. m ¶ In menſa. ſi. sͣ. de cle. excōi. mini. ꝓpoſuit. in fi. n ¶ In diuinis. quod facere non debuerūt. sͣ. e. ſignificauit. Uante. ꝯſentiētes. hoc intellige ꝑ ꝯparationē preſtādo auctoritatē qꝛ tunc eadē pena puniunt faciētes ⁊ ꝯſentiētes et ſic intelligunt̉ v̓ba iſta vbi inuenies ea. sͣ. de offi. dele. c. i. vbi de hͦ ⁊..ii. q. i. votū. ⁊. xvii. q. iiii. omnes. ſi. sͣ. e. mulieres. ⁊. c. nuper. p ¶ Interpretamur. ſic. lxxxiii. di.§. i. v̓. qui eſt grandis. ⁊. c. ſe. ⁊. lx. xxvi. di. paſce. ff. de li. agno. necare. ⁊ ita vr̄ peccare oīs qui nō de fendit aliū ſi poteſt. xxiii. q. iii. non inferenda. et. c. vl. ⁊ ſi non poſ ſit aliter defendere ſaltē defendat clamore. ff. ad ſille. l. ii.§. hͦ aūt. Sed non vr̄ ꝙ teneat̉ defendere qꝛ licitū eſt reciꝑe pecuniā ꝓ de fenſione alicuius. ff. qd̓ me. cā. metū.§. ſed licet. nec repetit̉ ſi data fuerit ut ibi dr̄. ff. de dona. ſi pater.§. i. ergo vnꝰ alterū defendere non tenet̉: qꝛ ſi ad hoc teneret̉ pecunia repeti poſſet. ff. de cōdi. ob tur. ca. l. ulti. Dicit io. ꝙ quilibet tenet̉ defendere aliū ꝑ capitula predicta. ⁊. xc. di. p̄cipimus. ⁊. iii. q. i. nulli. ⁊. c. ſe. nec obſtat qd̓ dr̄ comite flandren̄. in dioc. t. quidā exiſtūt qui nec ī mō tōſure nec īue. ſtimētoꝝ forma nec ī qualitate negocioꝝ de clerico quicquam oſten dunt: ad pene ſubterfugium ſe cle ricos exhibentes: cum ſuper exceſ ſibus quos ſeculari luxu cōmittūt ad publica iudicia pertrahuntur: circūciſis crinibꝰ: ut poſſūt circun uenire vīdictā: ꝓ clericis ſe repreſentant: clericalis fori priuilegiū la bijs allegātes qui factis pauloāte negauerat clericatū. ⁊ infra. Verū qꝛ priuilegiūᵍ meret̉ amittere: qui ꝑmiſſa ſibi abutit̉ poteſtate: ac fruſtraʰ legis auxiliū īuocat qui cōmit tit ī legē: uolumꝰ ⁊ mādamꝰ: ut ta les ſi tertio a te ꝯmoniti ſeipſos cō tēpſerint emēdare: illiꝰ efficiātur ī munitatis extorres: que pro clericoꝝ tutela ⁊ laicoꝝ uiolētia coercē daᵏ dignoſcitur īſtituta. ¶ Dem. N preſētia dilecti filij. ⁊ infra. ¶ Nec canonici ſuo decāo ex cō municationē poſſūt obijcere: cū ſu ꝙ poteſt dari pecunia ꝓ defenſione: nā ⁊ officiali dat̉ pecunia qui tn̄ gratis tenet̉ impēdere officiū ſuū. xiiii. q. v. nō ſane. ⁊ ad defenſionē clericoꝝ ꝗcꝗo dicas de laicis: quilibet tenet̉ qꝛ hoc ꝑtinet ad publicū ius. di. i. ius publicū. vnde ꝓpter publicā vtilitatē amplianda ſunt verba edicti qꝛ fauore religiōis multa cōtra rōem inſtituūt̉. ff. de reli. ⁊ ſump. fu. ſunt ꝑſone. Hec dicit io. Sꝫ hec tria generalit̓ dicere graue eſt quoniā poſſet aliquis periculū incurrere. vnde alij dicūt ꝙ ad ſolos prelatos ſiue iudices vel alios qui ha bent aliā poteſtatē in alios hͦ pertinet: ⁊ ad hoc tenent̉ que rōne poteſtatis ad hoc tenēt̉ ⁊ non alii. xxiii. q. iiii. forte. ⁊ .c. duo iſta noīa. vnde ſi ego qui non habeo aliquā pote ſtatē video ꝙ aliꝗs vult ver berare clericū ſiue ꝑcutere ſi ne meo cōſilio uel auxilio nō credo ꝙ ſim excōicatus ſi nō ꝓhibeo illū lꝫ alias forte pec cem qꝛ ipſū non defendo cū poſſim: pena eniꝫ non debet amplius egredi ꝙ delictum reperiatur..sͣ. de his que fi. a ma. par. ca. queſiuit. ⁊. C. de pe. ſancimus. Et ꝙ dicit qui cū poſſint intelligo de his ꝗ rōe poteſtatis qua habent in illos ad hoc tenent̉ alias cōſentire vident̉ ⁊ preſtare auctoritatē ſi vident illū ⁊ nō ꝓ hibent. Alia eſt ꝓhibitio ſo cioꝝ ⁊ alioruꝫ qꝛ illi ſolūmō admonēdi v̓bis ſed nō factis ut dicit hu. lxxxiii. di. error. Ar. ꝯͣ. xxiii. q. iii. non inferēda. vbi dr̄ ꝙ tenemur iniuriā ꝓpulſare a ſocio ſed ibi exponit̉ ſi poteſt.i. ſi ē in ptāte cōſtitutus. ⁊ ſi etiā tenear iniuriā ꝓpulſare non tn̄ ꝓpter hoc ſuꝫ excōicatus ut dixi. nā nullus eſt excōicatus ex facto alterius niſi ꝑticipādo vein locutōe uel in orōe aūt in crīe. sͣ. eo. nuper. vel niſi mandatū vel aucͣtem p̄ ſtiterit. sͣ. eo. mulieres. ſed hic nullo tali modo participat. capitula que inducit io. pro ſe de prelatis loquunt̉. a ¶Acro. competēti. trinā videlicet. sͣ. e. cōtingit. ii. cū ſuis ꝯcor. ibi poſitis ⁊. xxiiii. q. iii. de illicita. b ¶ Probari poſſit. alias enī ſoli non crederet̉ in preiudiciū alterius.sͣ. de ꝓ ba. quoniā cōtra falſaꝫ. Et ſic eſt ar. ꝙ ordo iuris obſeruādus eſt in ſnīa excōicatōnis. ii. q. i. nemo. ⁊. xxiiii. q. iii. de illicita. ⁊ sͣ. de exceſ. p̄la. c. i. ſicut in alijs cauſis: tn̄ ſi non ſeruet̉ tenet ſnīa ſed ille punit̉ qui eā tulit ꝓut ſequitur qꝛ ſnīa paſtoris ſiue iuſta ſiue iniuſta tenet. xi. q. iii. c. i. ⁊. ii. niſi in duobus ca ſibus.sͣ. e. ꝑ tua. Itē in tertio caſu non tenet ſnīa ſi admonitio non precedat ut in cōcilio lugdū. eo. ti. c. ſtatuimus. ber. c ¶ Iuſta fuerit ex cā.ſ. No. ꝙ ſuīa excōicatōnis tribus modis dr̄ iniuſta. ex ca: ex animo: ⁊ ex ordine. hec enī eſt ſnīa iniuſta ex ordine ⁊ iuſta ex cauſa: qꝛ cauſa ſubeſt quare fuit excōicatus ⁊ nihilominꝰ punit̉ quia ordinē non ſerua uit: ⁊ tn̄ tenet ſnīa. de iſtis tribus modis habes plene. xi. q. iii.§. ſi ergo. ⁊.§. cū ergo. ſic etiā ſtipulatio dr̄ iniuſta ex cauſa. ff. de do. excep. l. ii.§. ſi quis ſine. Itē nouatio. ff. de noua. l. i. Sed quid ſi iudex ita dicat excōico te: qꝛ padus currit: quia elemoſynā feciſti: deū coluiſti: uel aliud bonū feciſti. Hu. dic̄ ꝙ talis ſnīa ex quacūqꝫ cā tenet ſi videt̉ continere intolerabilē errorē: dū dic̄ excōico te qꝛ deū colis: cū eniꝫ ſnīa iniuſta eſt ex cauſa apud deū non eſt liga tus niſi ꝯtēnat̉. xi. q. iii.§. cū ergo. Et ſic videt̉ cōſentire hu. ut dixi. sͣ. e. ꝑ tuas. Gandul. dixit ꝯͣ ⁊ io. ut. sͣ. eo. ꝑ tuas. quod magis placet. Sed illud videt̉ mirū ꝙ iniuſta excōicatio ex ordine pͥuat aliquē ingreſſu eccleſie qꝛ poſt latā ſnīaꝫ iniuſte excōicans ſtatim pͥuatus eſt ingreſſu eccleſie: nec aliter excōica tus eſt niſi poſt latā ſnīaꝫ qualit̓ ergo pͥuatus poteſt aliū pͥuare ingreſſu eccle ſie ⁊ inſimul incipiūt eſſe priuati excōicans ⁊ excōicatus: ⁊ ſic eadeꝫ ſnīa pri uat excōicantē ⁊ excōicatū: ⁊ ita quis pōt ſeipſuꝫ priuare ingreſſu eccleſie qd̓ abſurdū videt̉. io. Tu v̓o dicas ꝙ lꝫ io. nihil dixerit per eandē ſnīaꝫ non pri uat̉ excōicans ⁊ excōicatus ingreſſu eccleſie: ſubditus tn̄ priuat̉ ꝑ ſnīam ſui prelati ipſe p̄latus priuat̉ ingreſſu eccleſie aucͣte huius canonis eo ꝙ facit ꝯ ꝑ hoc nec cōmonitꝰ nec īpetitus fu erit: neqꝫ ipſi ꝑꝑ hoc eum duxerīt euitādūˢ: ſed epiſcopꝰ ī mēſaᵐ ⁊ ca nonici cōicauerīt ei etiā ī diuinis ¶ Dem. Uante preſūptiōis ⁊ temerita tis exiſtat in rectores eccleſie manꝰ inijcere violētas: ⁊ īfra. Ne āt ſolos violētie huiuſmōi auctor̄ſ. aliquoꝝ preſūptiō eſtimet punien dos: faciētes ⁊ cōſētiētes pari pēa plectēdos catholica ꝯdēnat aucto ritas: eos delīquentibꝰ fauere īter pretamurᵖ ꝗ cū poſſint māifeſto faci noribꝰ deſinūt obuiare. IDem ī concilio generali. Acro approbate ꝯcilio ꝓhibe mꝰ: ne quis ī aliquē excōicatio nis ſētētiā niſi cōpetentiª admoniti one premiſſa ⁊ perſonis preſētibꝰ idoneis: per quas ſi neceſſe fuerit poſſit ꝓbari monitio: promulgare preſumat qui ſi cōtra preſūpſerit ēt ſi iuſtaᵉ fuerit excōmunicatiōis ſen tentia: ingreſſū eccleſie ꝑ menſeꝫ

ſuper quo ꝑ papā tantū poterit diſpēſari: ut hec oīa probant̉ ꝑ decre. Inno. iiii. eo. ti. cū medicinalis. ⁊ ita pena augmentata eſt. b. e ¶ Interdictū. Sed pone ꝙ iniuſte excōicatus ſtatim ab ipſo excōicatore ſu ſpenſo ab ingreſſu eccleſie petat abſolui. videt̉ ꝙ ipſuꝫ non poſſit abſoluere: qꝛ cū ipſe careat ingreſſu eccleſie ergo aliū non pōt recōciliare eccleſie. Sed videt̉ ꝙ ſic quia dicit inferiꝰ ad excōmunicatorē ipſuꝫ remittat. Quidā dixerunt ꝙ a ſuꝑiore tꝑe ſuſpēſionis excōi catus nō debet abſolui: quia cum ipſe ſit ſuſpenſus alium recōciliare non poteſt. ar. de cōſe. di. iiii. ſanctū ē. ⁊ ſequēs littera caueat ⁊c. intelligitur quādo admonitio preceſſit ⁊ excōicatio iniuſta fuit: pͥncipiū. c. quando admonitio nō preceſſit. Uel dic ꝙ lꝫ ꝑ men ſem ſit priuatus ingreſſu eccleſie nihilominus iuriſdicti onē ſuā retinet qꝛ non eſt ꝓ pterea priuatus iuriſdictōne nec eſt excōicatus: vnde ipſū abſoluere pōt. sͣ. de reſcript. ab excōicato. ⁊ d̓ cleri. excō. miniſtrā. ſi celebrat. ⁊. jͣ. eo. duobus. f ¶ Caueat. etiā dixit ꝙ null excōicet ſine admonitione p̄ miſſa. Et forte videret̉ ꝙ ad monitiōe premiſſa poſſet ex cōicare etiā ſine iuſta cauſa: ſed hoc non eſt veruꝫ: ⁊ ideo dicit caueat. ⁊cͣ. ⁊ ita ordo et cauſa in hac ſententia ſeruāda ſunt. g ¶ Ratōabili cauſa. corā ipſo ꝓbata. ii. q. i. nemo. h ¶ Taliter proceſſerit.i. ſine manifeſta ⁊ rōnabili cauſa. i ¶ Abſqꝫ grauamine. qꝛ nul las expenſas debet propter hoc facere nec iurare ſi con ſtat ꝙ eſt iniuſta nec aliud ſi bi ꝑcipere cū ſentētia fuerit iniuſta. sͣ. de offi. ordi. ad repͥmendā. ar. ꝯtra. jͣ. e. venerabili. k ¶ Querelā. de hoc dictū eſt. sͣ. eo. per tuas. l ¶ Periculo more. mora enī quandoqꝫ ad ſe trahit periculū. v. di. baptizari. ⁊ propter periculuꝫ more quis ſubijcitur iudici non ſuo. sͣ. titu. proxi. c. vlti. vbi de hoc. m ¶ Conſtiterit. excōicatore preſente qꝛ cauſaꝝ merita partiū aſſertiōe pandunt. C. ſi per vim uel alio mō. l. vlti. ⁊ sͣ. de reſti. in integ. tum ex lr̄is. ad fi. aut etiā eo abſente ꝑ contumaciā ⁊ lite non ꝯteſtata. sͣ. de appel. interpoſita. §. vlti. ſi tamē pure ageret̉ ad reuocandā ſnīam non ut iudex puniret̉ tūc nō eſſet neceſſe ipſuꝫ reuocari: ut. ii. q. vi. hoc etiā placuit. io. n ¶ Ad intereſſe.i. ad dānationē que ſuſtinuit ſiue circa ſumptus ſiue in alijs ⁊ illa declarabit ſuo iuramēto. ii. q. i. in pͥmis. C. vnde vi. ſiquādo. taxatione iudicis premiſſa. sͣ. de his que vi metuſue cā f. c. vlti. ⁊ sͣ. de ꝓcura. cōſtitu tis. Sed nūquid eſtimabit̉ illud intereſſe ꝙ eo electo caſſata fuit electio pro pter illā excōmunicationē ⁊ ꝙ beneficia adeptus eſſet? Dicit io. ꝙ ſic: quia il lud intereſſe eſt circa rem. xii. q. ii. ſi quis de clericis. ⁊. ii. q. v. ſuꝑ cauſas. ⁊ ff. de acti. emp. ⁊ ven. iulianus. in prin. ſecus ſi intereſſe eſt extra rem. ff. eo ſi ſterilis.§. cū per venditorem. Sed non credo ꝙ tale intereſſe debeat eſti mari nec venire in condēnationē qꝛ eccleſia ꝓpter hoc puniri non debet. ſi propriū haberet forte puniretur. o ¶ Tantā infligere penā. quia nulla eſt maior in eccleſia. xxiiii. q. iii. corripi antur. ⁊. q. i. non auferamus. in fi. qꝛ illa ſeparat a corpore xp̄i quod eſt in eo cleſia. jͣ. e. c. pe. ⁊. iii. q. iiii. engeltrudam. p ¶ Ex cauſa ꝓbabili. qꝛ forſan credidit citationē ꝑueniſſe ad ipſuꝫ credens eum contumacē cum non eſſet: vel credebat cauſam excōmunicatōnis ſuffi cienter probatam errans in probationibus dubiis. argu. sͣ. de re iudica. cum bertoldus. q ¶ Si laudabilis. quaſi diceret: non ſufficit ꝓbabilis cauſa niſi iudex ſit lau dabilis opinionis ut preſumat̉ ꝙ hoc non feciſſet niſi errauerit: alias cōtra diligentē quādoqꝫ preſumit̉ ꝙ non errauerit. ff. de proba. cum de indebito. C. qui ⁊ aduer. quos. l. i. ſed illud maxime tenet̉ cōparatiue. vnde idē eſſet: ⁊ ſi non eſſet ita laudabilis opinionis dum tamē erraſſet: ſed tunc magis pre ſumitur pro errore. a ¶ Probabilis error. Sed qualiter ꝓbabilis error poteſt excuſare appellan tem? quia forte credidit non ſufficienter probatū illud pro quo excōicabatur quod tamē erat de quo aliquis bene poterat dubitare in ordine iuris qui ſer uandus eſt. in hac ſentētia non poſſet ita errare reus ſed tantū in cauſa excō municatōis. Et eſt hic argu. bonū ꝙ ſi aliquis habet ꝓbabilē cauſam litigā vnum ſibi nouerit īterdictuꝫ:ᵉ alia nihilominꝰ pena mulctādus: ſi ui ſū fuerit expedire. Caueat etiā dili gēter ne ad excōmunicatiōeꝫ cuiuſ quā abſqꝫ manifeſta ⁊ rōabiliᵍ cau ſa procedat. ad quā ſi taliterᵇ forte proceſſerit: ⁊ requiſitus humiliter ꝓceſſum huiuſmodi non curauerit abſqꝫ grauamine reuocare: grauatus apud ſuperiorē deponat de īiu ſta excōicatiōe querelā: qui ſi abſ qꝫ periculo more pōt ad excōmunicatorē illū cuꝫ ſuo mādato remit tat infra ꝯpetētē terminū abſoluen dum: alioquin ipſe per ſe uel ꝑ aliū ꝓut uiderit expedire: ſufficiēti cau tione recepta munus ei abſolutio nis impendat. Cūqꝫ aduerſus ex cōmunicatorē de iniuſta excōmuni catiōe cōſtiterit:ᵐ excoīcator cōdē netur ad intereſſeⁿ excōmunicato: alias nihilominus ſi culpe qualitaſ poſtulauerit ſuperioriſ arbitrio pu niēdus: cū nō leuis ſit culpa tātam īfligere penāº īſonti: niſi forſitaner rauerit ex cauſaᵖ ꝓbabili: maxime ſi laudabilisq opiniōis exiſtat. Ue rum ſi cōtra excōmunicatiōis ſnīaꝫ nihil rationabile fuerit a conquere te probatuꝫ. idem ſuper iuſta excō municationis moleſtia per penam ad intēreſſe uel alias ſecundū ſupe rioris arbitrium cōdemnetur niſi forſan ⁊ ipſuꝫ probabilis error ex cuſet: ⁊ ſuper eo ꝓ quo fuerit iuſta excōmunicatione ligatus per cauti onē receptā ſatiſfacere cōpellatur uel in priſtinā reducatur ſententiaꝫ uſqꝫ ad ſatiſfactionem cōdignā īui olabilit̉ obſeruādā. Si v̓o iudex ſuū recognoſcens errorē paratus ſit talē reuocare ſententiā: ⁊ ꝓ quo lata fuerat: ne abſqꝫ ſatiſfactione re uocet: illam appellet appellationi nō deferatᶜ ī hac parte. niſi talis ſit error: de quo merito debeat dubi tariˢ: ⁊ tunc ſufficienti cautione re cepta ꝙ coraꝫ eo ad quē appellatū extiterit uel dͣlegato ab ipſo iuri pa rebit: excōmunicatū abſoluatᵉ: ſic. qꝫ pene preſcripte minime ſubiace bit. Cauenſ omnino: ne uoluntate peruerſa in alterius preiudicium mētiaturʳ errorem. ſi diſtrictionis canonice uult effugere ultionē. ¶ Onorius. iij. epiſcopo bo. Ouerit. f. t. ⁊ infra. Excōmū nicamusᵍ omnes hereticos litriuſqꝫ ſexus quocunqꝫ nomine cenſeātur: ⁊ fautores ⁊ receptores ⁊ defenſores eorum: necnon ⁊ qui decetero ſeruari fecerīt ſtatuta edi di non punitur in ſumptibus litis. ff. de lega. ii. qui ſolidum.§. etiā de hoc traditur. sͣ. de dolo. finem. b ¶ Satiſfacere cōpellat̉. Sic pꝫ ꝙ ſi excōmunicatus petat abſolutionē a ſuo excōmunicatore ⁊ iurauit ſtare mandatis ſuis eo abſoluto ꝙ primo inquirere debet an excōicatio iuſta fuerit anteꝙͣ aliquod ei precipiat. sͣ. de reſti. ſpo. lr̄as in fi. sͣ. de offi. ord. ad reprimendaꝫ. ſi fuerit excōicatio in iuſta nihil p̄cipiat ei per iuramentuꝫ: quia in nullo tenet̉ ſatiſfacere cum nō deliquerit. ſed ſi fu erit iuſta tunc primo recipiet māda tū: ut hic. Contra hoc videt̉ quod legit̉..sͣ. de reſcript. ab excōicato. quia ut ibi dicitur excōi cator de ſuo facto certꝰ eſſe debet. ſed hoc intellige cū du bitat an iuſte uel ī iuſte excōicauerit p̄miſſa admonitōe ibi quādo nō p̄miſit admonitionē: et ſic cōtra formā con cilii tulit ſnīaꝫ: ⁊ ſic nō ꝯͣdicit cū de fa cto ſuo certus eſſe debeat. idē eſt faciendū cū aliquis co rā ſuꝑiore deponit de iniuſta excōicatione querelaꝫ ẜm qd̓ hic fit. sͣ. de of. or. ad repͥmendaꝫ. ſed hoc debꝫ inqui ri an excōicatio fu erit iuſta uel īiuſta corā arbitris ab ex cōicatore ⁊ excōicato electis vel apud ſynodū potius. xi. q. i. ſi cleri cus. vel corā ſuperiore ꝑ querelā: ut ibi dr̄. ⁊ sͣ. de offi. ordi. ad repͥ mendā. Sed nōne eoipſo ꝙ excōicatus petit abſolui ⁊ iurat intelligit̉ acquieſcere ſnīe ut eam poſtea impugnare non poſſit? Uidet̉ ꝙ poſtea nihil dicere poſſit cōtra ipſaꝫ. sͣ. de offi. dele. gratū. ⁊ sͣ. d̓ his que fi. a ma. par. ca. ex ore. ⁊ sͣ. de appel. ſollicitudinē. ff. de inoffi. teſta. l. vl. Item ſi nō appellat a ſentētia excōicationis vſqꝫ ad x. dies. intelligit̉ acquieuiſſe ſnīe: quod videt̉..sͣ. de re iudic. qd̓ ad cōſultationē. ⁊. C. e. ti. ad ſolutionē. Dicas ꝙ non: nō eniꝫ ex eo ꝗ petit abſolui acquieuit ſnīe ꝙ ſit iuſta: ſimilit̓ nec exeo ꝙ non ap pellat infra. x. dies acquieſcit ſnīe. Et ratio ſatis euidēs eſt quareī ſentētia excōicatōis non ſit neceſſaria appellatō quia appellatio ſu ſpēdit ꝓnūciatū. ff. ad turpil. l. i. in fi. ſed effectus excōicatiōis non poteſt ſuſpendi per appellationē. sͣ. de appel. paſtoralis. vnde nec ꝓdeſt nec eſt neceſſaria appellatio qꝛ per curſuꝫ. x. dierū nō trāſit in rem iudicatā. nam abſolui poteſt etiā poſt. x. dies. vnde ꝑ lapſuꝫ tꝑis non ſumit aliquā firmitatē ⁊ ideo de iniuſta excōicatōe quandocūqꝫ poteſt quis cōqueri cum voluerit. c ¶ Non deferat in hac parte quia ceſſante cā ceſſat effectus. ſic. sͣ. de appella. cum ceſſante. ⁊ ita iudex poteſt ſuā interlocutoriā reuo care ut ibi dicitur. ⁊. ff. de re iudi. quod iuſſit. vel errorem ſuuꝫ cor rigere. sͣ. de accuſa. qualiter ⁊ quando. j. ⁊ palliare perperam actuꝫ .s. de vſu pal. niſi. d ¶ Dubitari. ergo admittit̉ hodie appellatio non ſolum ſi cauſa ſit probabilis ſed etiā ſi eſt dubia. de hoc dicit̉. sͣ. de appe. ut debitus. in dubiis enī potius deferendū eſt appellationi: quia illud certius eſt ideoqꝫ tenendū. sͣ. de ſponſa. iuuenis. cum ſuis concordantiis. ſic ſeruanda eſt ſententia excōmunicatōnis de qua dubitatur merito. sͣ. de cleri. excōi. mi. illud. e ¶ Abſoluat. appellatio enī non tenet ꝙͣtum ad hoc quin poſſit ab ſolui excōmunicatus ꝓpter periculuꝫ more: ſed quantū ad hoc q tranſfert̉ iudiciū ab ipſo cautōe recepta ꝙ iuri parebit corā illo ad quē appellauit ut hic dr̄. ⁊ sͣ. de appel. qua fronte. io. f ¶ Mentiat̉. iudices enī ſepe falſa ſcribūt. ii. q. vi.§. biduū. in fi. et C. de arbi. l. ne in arbitris. ff. de cuſto. ⁊ exhi. re. diuus. ii. ⁊ sͣ. de ꝓba. quoniā ꝯͣ. que tn̄ ipſoꝝ malitias refrenat. Ouerit. excōicamus. omnes heretici ⁊ fautores receptores ⁊ defenſores hereticoꝝ ipſo iure excōmunicati ſunt ut hic pꝫ

⁊ sͣ. de hereti. excōicamus.i. in prin. ⁊.§. credentes. ⁊. c. penul. h ¶ Eccleſie libertatē. ſic. jͣ. e. grauē. qui enī cōtra eccleſie libertateꝫ venire nitunt̉ ſunt ip̄o iure excōicati: ut hic dr̄. ſed qui iura eccleſie auferre conantur vel onera ei imponere niſi admoniti deſtiterint ipſo iure ſunt excōicati. sͣ. de īmu. eccle. non minus. ⁊. c. aduerſus. ar. ꝯͣ. jͣ. eo. grauem. vbi dicit tales excō municādos niſi ſta tuta deleri fecerint ibi ſoluit̉. i ¶ Capitularibus. ideſt libris in ꝗbus ſtatuta ſua conſcribūt. ſimile verbum habeſ. xi. q. i.§. hoc ſi quis antiqua. k ¶ Infra duos mē ſes. ſic. sͣ. ne cle. uel mo. n̄ magno. ⁊. c. ſuper ſpecula. a tꝑe enī publicatōis cur runt iſti duo men ſes: poſtea v̓o con ſtitutō omnes ligat in aut̉. ut fact. no. conſti. circa pͥnci. colla. v. l ¶ Scriptores. ſic s. ne cle. uel mo. ſētentiā. vbi ꝓhibet̉ clericis ſnīam ſan guinis ꝓferr̄ ⁊ ſcri bere eo mō. omneſ enī qui conſiliū uel auxiliū in his p̄ſtiterint ſunt excōica ti: ut hͨ pꝫ. ⁊ iſti ſtatuarii ꝑuandi ſunt feudo qd̓ habēt ab eccleſia. jͣ. e. grauē. m ¶ Uel ſeruate. re ſume ut. jͣ. duoſ mē ſes. ⁊cͣ. n ¶ Qui ẜm ea. ar. ꝙ illa ſcripta ſunt reprobata quorum danāt̉ auctores.sͣ. de here. fraternita tis. vbi de hoc. ⁊. c. excōicamus.§. cre dentes. o IAnonica. inſtitutōe. quaꝫ habes. jͣ. e. c. ii. ⁊. c. cum illoꝝ. j p ¶ Enormis.s. eo. cū illoꝝ. ber. q ¶ Duximus extē dendū. qd̓ enī ꝯceſ ſū fuit monachis ⁊ canonicis regulari bus extenditur ad hoſpitalarios fauo re religionis. ſic qd̓ dictū erat de monachis extendit̉ ad regulares .sͣ. de poſtu. ex ꝑte. ſic qd̓ ꝯceſſuꝫ fuit religioſis extendit̉ ad ep̄os. sͣ. de pͥuile. qd̓ nōnullis. ⁊ qd̓ dictū fuit de ep̄is intelligendū eſt de electis ⁊ ꝯfirmatis. sͣ. de tranſla. inter. ⁊ qd̓ dictū eſt de vxore intel ligendū eſt de ſponſa. ff. de iur. do. ſi ſponſa. ⁊. ff. de ſpon. oratio. ⁊. ff. de fun. do. lex iulia. r ¶ Niſi maioris. ꝓpter enormitatē exceſſus vel ꝓpter maiorē ꝑſo nā cui manus intuliſſent. sͣ. e. cū illoꝝ. ⁊. c. monachi. b s ¶ Si p̄ſbyter. niſi eſſet p̄ſbyter nō ꝯcederet̉ ita de facili vel ſalteꝫ clericus qꝛ laicis hͦ officiū lꝫ religioſis nō ꝯmitteret̉. xcvi. di. bene quidē: ſic nec officiū p̄dicādi. sͣ. de here. cū ex iniūcto: ⁊ petro cla ues eccleſie ꝯmiſſe ſunt qui fuit ſacerdos ⁊ nō laico. xxiiii. q. i. qd̓. cunqꝫ. ⁊ xxi. di. in nouo. ⁊. xcvi. di. bene quidem. t ¶ Fratribus veſtris. gͦ non alijs qd̓ eſt veꝝ. ⁊ idē intellige de abba te ꝙ nō poſſet alterius abbatis monachū uel aliū abſoluere ex eo ꝙ dicit veſtris de alijs ꝓhibituꝫ intelligit̉. ſi. ii. q. i. vnus ex vobis. xlv. di. diſciplina. ibi peccauerit populus tuus ⁊c. pͥuilegiū hoc locale eſt ita ꝙ ipſi extendere ad alios non poſſunt. a Uper eo. formā quā hēs. sͣ. e. ex tenore. que obſeruāda eſt in Abſolutōe cuiuſlibꝫ ꝗ īcidit ī canonē. sͣ. e. cū d̓ſideres.i. rn̄. ī fi. ta ⁊ ꝯſuetudīes ītroductas ꝯtra ec cleſieʰ libertatem: niſi ea de capitu. laribusⁱ ſuis īfraᵏ duos mēſes poſt huiuſmodi publicationē ſentētie fe cerint amoueri. Iteꝫ excōicamus ſtatuarios ⁊ ſcriptores ſtatutoꝝ ip ſoꝝ necnon poteſtates cōſules rectores ⁊ conſiliarios locorum: ubi decetero huiuſmodi ſtatuta ⁊ con ſuetudines edite fuerint uel ſerua te: nec non et illos quiⁿ ſecundum ea preſumpſerīt iudicar̄ uel ī publi cam formā ſcribere iudicata. ¶Dem magiſtro ⁊ fratribus hoſpi talis hieroſol. Anonica inſtitutioneº cauetur. ꝙ monachi ⁊ canonici re gulates quocūqꝫ mō ſe ꝑcuſſerint nō ſūt ad ap. ſe. mittēdi: ſꝫ ẜꝫ diſcre tionē ⁊ prouidētiā ſui abbatis diſci pline ſubdātur: ꝙ ſi abbatis diſcre tio ad eoꝝ correctionē nō ſufficiat prouidētia ē dioc. epiſcopi adhibē da: niſi exceſſus difficilis fuerit ⁊ enormisᵖ ꝑꝑ quē merito ad ec. ro. ſit recurſus habēdus ¶ Nos ergo ad uos ſtatutū huiuſmōi duxim extēdēdū auctoritate pre. ſtatuētes ut ī tali caſu: niſi maiorisʳ ſit ꝓuidē tie requirēda: per priorē ur̄m ꝗ ſic̄ audiuimuſ preſbyterᶻ eſſe dꝫ: fratri bus ueſtris abſolutiōis bn̄ficiū im pendat̉. ¶ Dem ti. ſancti praxedis preſbytero card. ap. ſe. le. Uper eo ꝙ monachi greci ⁊ heremite ꝑꝑ īobediētiā ſētētia ſuſpenſionis ⁊ excōmunicatōis ligati nolūt ad mādatū eccleſie: ni ſi per manualeꝫ ꝓmiſſionē redire: hoc tibi duximus reſpōdēdū: ꝙ ſi nullatenus pn̄t īduci ad preſtāduꝫ iuxta forma eccleſie iuramētū: ip ſos hac uice cū ꝓmiſſione poteris recipere manuali. cū īterdū ꝯſide ratis locorū ⁊ tēpoꝝ qualitatibus ſeueritati ſit aliquid detrahēduꝫ IDem bitur. ⁊ carnoten̄. decan. ⁊ b ¶ Iuramentū. tn̄ ad cautelā potius introductū fuit ut ibi dr̄ ut de cetero nō cōmittet talia. ſi. xxiii. q. vl. peſſimā. ⁊. jͣ. eo. grauē. ⁊ sͣ. e. ex tenore. c ¶ Cum ꝓmiſſione. hic euidenter reprobat opinio illoꝝ qui dicunt ꝙ ſi iuramentū non interueniat in tali abſolutōe nō eſt abſolutꝰ. iuramētū.n. nō eſt de ſb̓a abſolutōis: ut hic pꝫ: de hͦ dictū eſt. sͣ. eo. cū deſideres. in fi. d ¶ Detrahendū. rōne loci ⁊ tꝑis detrahendū eſt ſeuerita ti: ut hic dicit. l. di. ut cōſtitueret̉. x liiii. di. cōmeſſatōnes. ix. q. i. ordīatōes. xxiii. q. iiii. non pōt. ⁊ sͣ. de trāſ. c. vl. vbi habes de hoc ſatis. ¶Enerabili. ad cautelaꝫ. qꝛ lata erat poſt appel. ut dicebat̉: ſic. sͣ. eo. ꝑ tuas. ⁊ sͣ. de ap. ad pnīaꝫ. ⁊.sͣ. de te ſti. veniens. ii. in fi. ⁊ tn̄ lꝫ ad cautelā abſoluat̉ iuramentū preſtat ut hic pꝫ. ſꝫ exquo ad cautelā abſoluit̉ nō deberet iurare. hoc ſit ꝓpter dubiuꝫ qꝛ non ꝯſtabat de ipſa ſuſpē ſione an rite lata fuerit: ⁊ iō p̄ſtat̉ iuramentū ut ſic cōſtiterit ipſuꝫ culpabilē extitiſſe ſuꝑ eo pro quo ſnīa lata fuit ſtabit mādato archiep̄i. ⁊ eſt notabile ꝙ ꝓ ſuſpenſione iu rat̉ ſicut ꝓ abſolutōe excōicatōis. ber. f ¶ Cōſtiterit. corā quo cōſta re debꝫ? forte corā papa ſi vo luerit vel corā eius delegato vel ſi arbitros eligere voluerit. ipſe enī archiep̄s nō debꝫ cognoſcere: ut videt̉. ar. sͣ. e. ꝑ tuas. ⁊ xi. q. i. ſi clericus. d̓ hoc dr̄. sͣ. e. ſacro. ⁊ eſt ar. ex hac decre. ꝙ ſemꝑ iuramētū exigendū eſt ī abſolutiōe vbi nō ꝯſtat excōicationē uel ſuſpenſionē iniuſtā: ſed māda tū differt̉ in euētū cognitōis ut dictū eſt. sͣ. e. ſacro. vel dic ꝙ iſti quibus ſcribit̉ cognoſcent de hac ſuſpēſione. I ¶Raueꝫ. libertatis. ſic. sͣ. 5 eo nouerit. h ¶ Excolant̉. ſimilē penā ha bes.sͣ. de pͥuil. ꝙͣto. ſic excōicant̉ iudei. sͣ. de vſur. poſt mi ſerabilē. ⁊. c. quāto. b. i ¶ Sumptibus. volētes eccle ſiā ſubijcere ſeruituti ⁊ publi cis functōibuſ a quibus ſunt oīno īmunes. sͣ. de īmu. eccl. nō minus. ⁊. xvi. q. i.§. nouarū. C. de ſacroſan. ec. placet. k ¶ Similia decetero sͣ. e. ex tenore. xxiii. q. vlt. peſſimā. ⁊ xii. q. ii. de viro. xi. q. iii. cum aliꝗs. ſicut ⁊ de heretico.i. q. vii. quotiens.i. ⁊ de conſec. diſtinc. ii. ego berengarius. l ¶ Promulgare ꝓcures. Ar. ꝯͣ. sͣ. e. nouerit. vbi excōicati vident̉ ipſo iure cō ſiliarii ſicut ipſi ſtatutarii rectores ⁊ cōſules. ſed illud intelligi pōt niſi infra duos mēſes ea deleri fecerint. ⁊ hoc intelligit̉ ẜm illud: ut niſi ea deleri fece rint excōmunicētur: et ſic videntur excōmunicati ipſo iure: niſi ea deleri fece rint infra terminū dictū ⁊ poſtea ꝑ ſnīam: ſed ſtatutarii ⁊ ſcriptores ipſo iui ſūt excōicati: ut. sͣ. e. nouerit. Uel dic ꝙ hic loquit̉ de alijs ꝯſiliariis ⁊ officia libus qui poſtea ſucceſſerūt ⁊ nō de illis quoꝝ conſilio uel aucͣte ſtatuta illa edita fuerūt: ⁊ niſi iſti ea deleri fecerīt excōicent̉ ut hic dic̄. ⁊ ſi ea fecerint ob ſeruari niſi infra duos mēſes ea deleri fecerint ipſo iure ſunt excōicati. sͣ. e. nouerit. ſic. sͣ. de īmu. ec. aduer ſus. antiqua decre. ꝯcordat illi decre. nouerit. ⁊ iō vr̄ male deciſa ut non ꝯdicat. ſic expone ꝓmulgare ꝓcures.i. ꝓmulgatā eē oſtēdas uel denūcias vel iterū excōicāt̉ a iudice: alias nō vr̄ ceſſar̄ ꝯͣriu. b. m ¶ Priuatos. ex hoc vr̄ ꝙ ipſo iure ſunt excōicati ipſi ſtatutarii ex eo ꝙ dicit priuatos denūcies ꝑ decre sͣ. e. nouerit. ⁊ qꝛ ꝯͣ fidelitatē veniūt amittere debēt feudū. xxii. q. vlti. de forma. ⁊ eccleſia poteſt illos priuare cū in hoc ſint d̓ foro illius. ſic dn̄s pͥuat vaſallū qn̄ facit felloniā dn̄o de ſuo feudo: in conſti. frederi de feu. hac editali.§. preterea. qꝛ dn̄s inter vaſallos de feudo cogno ſcit. sͣ. de fo. cōpe. veꝝ. ex trāſmiſſa. ſi. sͣ. d̓ here. c. vl. ar. xv. q. vi. c. pe. ⁊ vlt. ſic ſubdiac. arelaten̄. Enerabili. f. n. cenomenen̄. epō. ⁊ ꝓcuratore turonen̄. ar chiepiſcopi ī nr̄a preſētia cōſtitutiſ ꝓ quadā ſuſpēſiōis ſententia ī pre fatu epiſcopū ab eodē archiepō. ꝓ mulgata: nos ſnīam ipſā relaxamꝰ ad cautelāᵉ: ipſo epō ī preſētia dicti procuratoris preſtāte corporaliter iuramētū: quod parebit mādatis: que idē archiepiſcopꝰ ſibi ꝑꝑ hoc fecerit: ſi cōſtiterit ipſū ī eo ꝓ quo fuit lata predicta ſētētia culpabileꝫ extitiſſe. ¶ Dē epiſcopo ſenonen̄. Raue uenerabilis. f. n. piſani Carchiepiſcopi recepimꝰ qōeꝫ: qd̓ ꝗdaꝫ ciues piſani deputati a po teſtate ac populo ad ſtatuta ciuitay. tis edenda derogatiōe ap. ſe. ⁊ ſub uerſionem eccleſiaſtice libertatis edere preſumpſerunt: ꝙ ſi qui cle ricus uel laicus contra quencunqꝫ laicum piſani diſtrictus ad iudiceꝫ eccleſiaſticum litteras apoſtolicas impetrauerit. in mille ſolidis niſi renunciauerit litteris condemnetur: nec redditus poſſeſſionum ſua rum reddantur eidem: uel agri ex colanturʰ illius: ſed banno potius ſubiaceant poteſtatis: ⁊ infra. T Statuerunt illi preterea: ut clerici ſuis ſumptibus caſtruꝫ ripe fracte faciāt cuſtodiri: ꝙ ſi renuerīt: ꝯtra eos poteſtas ꝓcedere teneat̉: ⁊ infra. Ideoqꝫ. f. t. mandamus: quatenus ī cōſiliarios ⁊ officiales ciui tatis ipſius: niſi ſtatuta ipſa de capi tularibus ſuis deleri fecerīt: ⁊ ido nee ſic̄ exigit res caueri: ꝙ ſimilia decetero non debeāt attentare: ex coīcatiōis ſententiam promulgare procures. Ceterum cum idem ſta tutarij multa de bōis eccleſiaſticis tenere dicantur in feudum: ipſoſ fore nihilominꝰ priuatosᵐ feudis huiuſmodi nunciare procures. QRego. ix.

n ¶ VUm volūtate ac ꝓpoſito maleficia. hec verba ſumpta ſunt ex illa. l. ff. Ne fur. qui iniurie. in princ. ad cor enī ⁊ ſpontaneas voluntates reſpicit deus ⁊ non ad actus. xv. q. vi. c. i. ⁊. xiiii. q. v. ſi quid. ſola enī temeritas hic at tendit̉. sͣ. eo. c. i. ⁊. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadente. ⁊ qꝛ animus punit̉ nō opus. l. di. contra animū. ⁊ duobus. c. ſe. o ¶ Ad ſalutē. sͣ. e. i. ℟n̄. ⁊. xi. q. iii. cū excōicato. vbi ꝑmitti tur participare in his que ad ſalutē pertinēt: ut hic dicit. ⁊ quecūqꝫ verba ad hoc ꝑficer̄ poſſūt excōicato: dici poſſūt alias non. p ¶ Uel alios.i. vſurarios. quoꝝ elemoſyna recipi non debet. sͣ. e. de vſur. qꝛ ī oībꝰ. q ¶ Cauſaꝫ. eoꝝ negociorum geſtores. ⁊ ideo poſſunt eoꝝ elemoſynas reciꝑe: ut hic dr̄: qꝛ ipſi quoꝝ res agunt̉ ab illis ſua recipere poſſunt. ⁊ ſic iſti predicatores licite ea reci piūt ꝓ elemoſynis: ⁊ licꝫ res non habeat effectū ſufficit ꝙ ab initio negociū ſit vtiliter ceptū. ff. de nego. geſ. ſed an vltro.§. is autē qui. ⁊ negocioꝝ geſtor p̄terea poteſt ager ad ſumptus quos fecerit: ut ibi dr̄. ⁊ eſt ar. ꝙ ille qui gerit vicē alterius honorādus eſt: ſicut ille cuiꝰ vicē gerit. xciii. di. c. vl. ⁊. xciiii. di. c. i. ⁊ sͣ. de offi. deleg. cū olim. ii. r ¶ Preſertim. pōt exponi ꝓ maxime: qꝛ alias tꝑe neceſſitatis ab excōicatis poſſūt re cipi neceſſaria ⁊ em̄i. xi. q. iii. quoniā multos. alias v̓o p̄di catores non debēt reciꝑe elemoſynas ab excōicatis vel vſurariis vel cōſimilibus.x. di. oblatōes. ⁊. c. eoꝝ. ⁊. xvii. di. iiii. miror. s ¶ Ratione officii. Nota ꝙ ratōe officii licet qd̓ alias no liceret: ⁊ hoc iō qꝛ exquo cōmiſſū eſt ei officiū ⁊ talia ſine quibus officiū cō mode expedire non poteſt. ſicut iudex pōt ꝯpeſcere omnes impediētes iuriſ dictionē ſuā. sͣ. de offi. delega. c. i. ⁊. c. p̄terea. ⁊. c. prudentiā. ⁊. c. ſuſpitōnis: ⁊ sͣ. de teſti. c. tā litteris. īmo ⁊ ſi non habeat officium. a ¶ Alii.ſ. ſeniores de eccleſia poſſunt inferiores in minoribus ordinibus cō ſtitutos coercere etiā turbātes diuinū officiū: ut hic dicit̉ b ¶ In minoribus ordinibus. gͦ non poſſunt ſic cōpeſcere cōſtitutos in ſacris ordinibus lꝫ turbēt officiū qꝛ ex eo ꝙ ꝑmittit ſpecialit̓ de iſtis de alijs ꝓhibꝫ ſicut qd̓ de vno negat̉ de alio cōcedit. xxv. di. qualis. ⁊ sͣ. de p̄ſump. none. ⁊ qꝛ honorabiliora mēbra exceptis grauioribus culpis verberibus ſubijci non debēt. xlv. di. cū beatus. puniant̉ ergo alias admonitōibus. ⁊ ſi ſe nō correxe rint poſſunt ſuſpendi. sͣ. de cele. miſ. dolētes. ar. c ¶ Turbātes sͣ. e. veniens. ⁊ sͣ. de appel. dilectis filiis. ar. d ¶ Prelatōis. ſic ergo prelati poſſunt corrigere ſubditos ⁊ ꝑcutere leuiter ſi ne mētu excōicatiōis cauſa correctōnis ⁊ non ex odio. sͣ. eo. ex tenore. leuiter eniꝫ hoc facere debent quia leuiter caſtigatus reuerentiā exhibet caſtiganti. xlv. di. cum beatus. e ¶ Magiſterii. ſic. sͣ. e. c. i. modica enī ⁊ leuis caſtigatio ꝑmiſſa eſt doctori. ff. ad. l. aquil. l. v. in fi. ⁊. l. ſe. et humilis debet eſſe doctrina magiſtri. sͣ. de ma. ⁊ obe. humilis. vbi plures ꝯcor. inuenies ad hoc nimia ſeuicia culpe anume rat̉. ff. ad. l. aquil. p̄ceptoris. f ¶ De familia. No. ꝙ quis familiā ſuā corrigere debet cū ei cōpetat iure pa trie poteſtatis. xxiii. q. iiii. duo iſta. ⁊ xlv. di.§. ſalomon. et. c. diſciplina. ⁊ qui domeſticoꝝ ſuoꝝ curā non habet fidem negauit. xlvii. di.§. neceſſe. ad fi. v̓. hinc etiā paulus. ⁊. C. de pa. po. ſi filius. ⁊ non ſolū pater ſed etiā ꝓpinqui domeſticos ſuos corrigere debēt. C. de emen. ꝓpin. l. vna. ⁊ hic idē dicit oēs predicte ꝑſone clericos inferioꝝ graduū corrigere poterūt ſine pena excōica tōis: ut hic pꝫ de magiſtris ⁊ p̄latis: ⁊ nō diſtinguit in gradu. Hic habes ſex caſus in quibus licet corrigere ⁊ ꝑcutere clericū ſine excōicatōne qui habent officiū in eccleſia ſeniores ⁊ p̄latus magiſter dn̄s domꝰ ⁊ cōſanguinei. Sūt ⁊ alij caſus vbi quis nō incidit in canonē ſi iocoſa leuitate clericū ꝑcutit. sͣ. e. c. i. Itē ſi inueniat eū cū matre filia vxore uel ſorore. Item ſi vim vi repellat incontinenti. sͣ. eo. ſi vero alicuius. i.§. ii. ⁊. iii. Item ſi clericus poſt trinam admonitionem non ſe corrigat perdit hoc beneficium. sͣ. eo. contingit. ii. et ca. in audientia. g ¶ Inferioꝝ graduū. ſecus ſi fuit in ſuꝑioribus: puta ſubdiaconatu uel alijs ſuꝑioribus quia per ſacros ordines liberati ſunt a patria poteſtate. vn̄ nullū Uꝫ voluntate ac ꝓpoſitoⁿ ma leficia diſtīguātur: excōicatidnis ſnīam nō īcurrit: qui excōica to in his que ad abſolutionē uel ali as ad ſalutēº aīe pertinent in locuti one participat: licet etiam alia uer ba incidēter: ut apud eū magis pro ficiat īterpōat. Predicatores quo qꝫ qui penes excōmunicatos uelˡ alios alienaꝝ reꝝ detentores ī pre dicationibus ⁊ ꝯfeſſionibus quaſi gerūt cauſāq uel curā eoꝝ ad quos res ipſe expectar̄ noſcūtur: elemo ſinas licite poſſint ab illis recipere preſerti ſi alias non ualeāt in illo lo co ſuſtentationem habere. Si qui uero rationē officij quod in eccle ſia obtinent: aut etiam alij clerici ſeniores zelo deuotionis pueros uel adoleſcentes in minoribus or dinibus conſtitutos turbantesᵉ di uinū officium: ⁊ hi qui obtētu pre lationis uel magiſterijᶜ ſubditos ⁊ ſcholares correctionis cauſa leuit̉ forte percuſſerint: excōmunicatio nis ſententiaꝫ non īcurrūt: quod ⁊ de his dicendū eſt. qui aliquos de familia ſua uel propinquos inferio rumᵍ graduum ſimili mō ut cohibeantur a ſuis inſolentijs: ⁊ ſcientia boniſqꝫ moribus informentur duxerint corrigendos. ius habēt in eis. ſacer enī ordo liberat a patria poteſtate qꝛ liberat a ſeruili: quod plus eſt. liiii. di. ex antiquis. ⁊. c. frequēs. ⁊. c. ſi ſeruus ſciēte. ⁊ ſubdiaconus eodē gaudet priuilegio cū diacono. sͣ. de ſer. non ordi. miramur. Et ita habes hic ꝙ clericus ꝙͣdiu eſt in mi noribus ordinibus eſt in patria poteſtate niſi expreſſe emancipet̉: ⁊ ita no. dignitateꝫ ſacrorū ordinum. Quid ſi ꝑſone ſu perius in lr̄a nomi nate excedant mo dū nūquid incidūt ī canonē? ℟n̄deo niſi irato aīo hec faciāt ⁊ ex ꝓpoſito nō credo ꝙ icidāt in canonē qui ſolūmō doluꝫ ꝓſequūt̉ quod colligitur ex v̓bis canonis. xvii. q. iiii. ſi ꝗs ſuadēte ibi: manus violentas iniecerit. ⁊ sͣ. e. c. i. violētia non cōmittit̉ ſine dolo: ſꝫ huiuſmodi manus p̄dictarū ꝑſonaruꝫ nō ſunt doloſe ſed charitatiue lꝫ fortu ito cāu excedat mo dū diſcipline: qd̓ ꝓ bat̉ ex pͥn. huiꝰ. c. h I cōcubine. ī Ceodē crīe: ſec ſi alias ꝑticiparent in locutōe vel alias ꝙͣ in crīe: tunc non eſſent excōicati ma iori ſed minori. ſi. sͣ. eo. nuꝑ. vbi ſatis de hac materia: et ea que ibi dicta ſūt hic poſſes repeter ⁊ ſic ſnīa ꝑ participationē cris extendit̉ ad ꝑſonas ꝯtra quas lata non fuit. ſimile. sͣ. de īmu. eccle. aduerſus. in fi. ⁊ sͣ. eo. nouerit. ber. Uobus collata. expirat. Si ptās iſta abſoluēdi nō expirat: gͦ vnus pōt abſoluere aliū. Sed ꝯͣ vr̄ ꝙ cū vnus ſit priuatus a ſacramētis aliū reſtituere non pōt. de cōſe. di. iiii. ſanctu. quod enī non habet dare non pōt.i. q. i. c. i. ⁊. q. vii. daibertū. ⁊ ar. sͣ. de cleri. ex. mi. c. vl. Quid gͦ dicit ꝙ talis ptās non expirat? ℟n̄. bene dicit ꝙ in veritate ptās collata nō expirat ꝓpter hoc cū effectu ſed dormit.i. ptās illa cū vterqꝫ ſit excōicatus non pōt habere effectuꝫ: qꝛ alter alterū non pōt abſoluere niſi pͥmo alter eoꝝ ab alio ꝙͣ a ſocio fuerit abſolutus tunc demū habet effectū. ſi. sͣ. de offi. deleg. prudē tiā.§. ſexta. ⁊ sͣ. de ꝯceſ. p̄bē. ⁊ eccle. nō va. qꝛ diuerſitatē. xv. q. vlt. c. pe. ⁊ vl. ſi. C. de cura. fu. l. pe. Vel dic ꝙ bene pōt alter alterū ab ſoluere lꝫ ſit ligatus minori excōicatōne: ⁊ ita nullo modo e xpirat poteſtas ſed durat cum effectu. argu. decre. predic. ſi celebrat: quia minor excōmunicatio priuat ſolūmodo a perceptione ſacramento rū ſed non a collatione: ut ibi dicit̉. ⁊ argu. ad hoc. sͣ. eo. ſacro. ⁊ sͣ. de reſcrip. ab excōmunicato. Ermittimus. excōicatis interdictis. ⁊ hoc idē facere debēt re ligioſi: ⁊ alij qui pͥuilegiū habēt celebrādi tꝑe interdicti. sͣ. de puil. qd̓ nōnullis. ⁊. jͣ. ti. ꝓxi. cū in partibꝰ. illud pͥuilegiū ꝑ hoc. c. extendit̉ ad oēs alios p̄latos eccleſiaꝝ qui pͥus illud nō habebant ꝙ ſemel tantū in ebdomada celebrēt cā ꝯficiendi corpus xp̄i. ⁊ hic nō attendit̉ fauor ꝑſonaꝝ ſed ſanctitas ip̄ius corporis pͥncipaliter ⁊ neceſſitas decedētiū infirmoꝝ. p̄ſbyter enī ſemꝑ debꝫ habere eu chariſtiā paratā. ſed qn̄ cōſecrat̉ ꝓ populo nihil in craſtino ſeruan dū eſt. de ꝯſe. di. ii. tribus. Iteꝫ alijs ꝯcedit̉ fauore religionis ſiue ꝑſonarū: ut pꝫ in. c. quod nōnullis. sͣ. de pͥuil. l ¶ Quod decedētibus. ſic. sͣ. ti. ꝓxi. quod in te. ber. m ¶Uanuis ſatiſfaciat. lꝫ quis ſatiſfecerit iniuriaꝫ paſſo: nondū tamē haberi debet abſolutus: nec eſt ei cōmunicandū niſi pri mo abſoluat̉. sͣ. e. cū deſideres.i. rn̄ſo. ⁊ vl. oīs enī res ꝑ quaſcūqꝫ cauſas naſcit̉ per eaſdem diſſoluit̉. jͣ. de regu. iur. c. i. ſic eniꝫ excomunicatio quandoqꝫ ſolo verbo contrahitur ⁊ ſolo verbo tollitur ſed in hoc caſu ipſo facto inducit̉ ſed ſolo verbo tollitur. ⁊ ſic ſatiſ factio uel iuramentum non ſunt de ſubſtantia abſolutōnis. de hoc dictū eſt. sͣ. e. cum deſideres. in fi. n ¶ Portis. sͣ. e. nō dubiū. ⁊. xvii. q. iiii. ſi ꝗs ſuadēte. ⁊ sͣ. e. qd̓ d̓ his. Dem aſtoricen̄. epiſcopo. I cōcubine publice clerico Orum eccleſiaſtice cenſure diſtrictione notentur: eoſdem concu binarios nō ē dubiū ſententia maioris excōmunicationis inuolui: g poſt latam ſententiam cōmunicant in eodēʰ crimine criminoſis. ¶Dem. Uobꝰ collata poteſtas: ut a minori excommunicatione ſi in ipſam inciderint: inuicem ſe abſoluant: utroqꝫ ligato uīculo excō municationis huiuſmodi non expirat. IDem. Ermittimus eccleſiarum mi niſtris ſemel ī ebdomada tē pore interdicti nō pulſatis campa nis uoce ſubmiſſa iāuis clauſis ex cōmunicatis ⁊ īterdictis excluſis miſſarum ſolennia celebrare cauſa conficiendi corpus domini quod decedentibusⁱ ī penitentia non ne gatur. Dem. Uamuis incidens ī canoneꝫ late ſententie propter uiolen tam manuum iniectionem iuxta ꝓ prias facultates eis ſatiſfaciat: qui bus iniurias irrogauit: non tamen aliter: quā per ſe. ap. uel eius lega tum abſolutiōis poteſt bn̄ficiū ob tiner̄: niſi īminēte mortis articulo

o ¶ Inimicitia. sͣ. eo. decetero. de infirmitate inopia ſenili etate hēs .sͣ. eo. quod de his. p ¶ Inopia. ſi. sͣ. de teſti. ſi qui teſtiū. ꝯͣ. sͣ. e. ea noſcit̉. ſol. ibi. q ¶ Puerili. pueri infra pubertatē non mittunt̉ ad curiā qꝛ etas eos excuſat ab itinere. sͣ. e. c. i. ⁊.§. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. c. vlt. r ¶ Sexus.sͣ. e. mu lieres. ⁊. c. de moni alibus. s ¶ Corꝑis īpotentia. qꝛ ſi ſit mutilatus in pede ꝙ ire nō poſſit uel ꝯctꝰ. t ¶ Impedimēto ca nonico. sͣ. eo quod de his. ber. u ¶ Iuris beneficio ut ſerui. sͣ. e. mulieres. ⁊ hoc intellige ẜm diſtinctionē hu ius. c. sͣ. e. relatū. x ¶ Quibuſdā p̄dictoꝝ.ſ. qui timore mortis infirmitate inimicitia ſenili eta te ꝯfracti uel impo tētia ꝑpetua inopia oēs iſti poſſibilitate recepta ſedē apo ſtolicā viſitabūt ꝓ mandato recipiendo ut. jͣ. ſeꝗt̉. ⁊ sͣ. e. decetero. ⁊. ca. de his. a D I quē ſimili. puta niſi hoc feceris noueris te ex cōicatū. sͣ. d̓ appel. c. p̄terea. ii. ⁊.sͣ. de teſti. co. c. ii. ⁊ sͣ. de rapto. c. iii. b ¶ Iudice ſuo. ſnīa iudicis ſui ſiue iuſta ſiue īiuſta tenet xi. q. iii. c. i. ⁊. ii. ſed a non ſuo iudice la ta eſt nulla. ar. sͣ. d̓ pͥuil. cū oliꝫ eſſemꝰ ⁊.sͣ. de ꝯſue. ad au diētiā. ⁊ sͣ. de iudi. at ſi clerici. ⁊ sͣ. de offi. ordi. c. penul. c ¶ Non tantū minori. Sic gͦ patet: cū dico excōico illū. de maiori ī telligit̉. minor enī excōicatio remouet a cōione ſacramētoꝝ: ut ibi dr̄: maior excōicatio a corꝑe chriſti quod ē eccleſia.ſ. coīone fideliū iii. q. iiii. engeltrudā. Eſt gͦ maior excōicatio a qualibet licita cōio ne ⁊ legitimo actu ſeparatio. vnde ⁊ adā excōicatꝰ fuit ex eſu ligni xi. q. iii.§. euidēter. Excōicatio que dr̄ anathema infligit̉ tā ab ho mine ꝙͣ a iure ⁊ ꝓ ꝯtumacia ⁊ ꝓ crīe. jͣ. ti. ꝓxi. ex ꝑte. ⁊. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadēte. ⁊ xxiiii. q. i. c. i. ii. ⁊. iii. ⁊ in titulo iſto ꝑ violētia ma. nus iniectionē. Minor aūt excōicatio infligit̉ qn̄qꝫ penitēti ⁊ īpenitēti. penitenti qn̄qꝫ a ſeipſo: qn̄qꝫ a ſacerdote. d̓ pe. di. i. facilius. ſed melius facit ſi aucͣte ſacerdotis hoc faciat. de pe. di. i. in actōne impenitēti qn̄qꝫ a deo imponit̉ excōicatio minor: cū ꝓpter mortule peccatū deus tradit aliquē ſathane ⁊ diſcedit a mēte eius. xi. q. iii. audi deniqꝫ. Qn̄qꝫ ipſemet ſe ſuſpēdit a ſacramētis cū non vult pe nitere ⁊ putat ſibi ſufficere: ⁊ male hoc fit. de pe. di. i. ſunt qui arbi trant̉. ſed ſi reputat ſe indignū ⁊ abſtinet bene facit. de ꝯſe. di. ii. ꝗ ſcelerate. Qn̄qꝫ imponit̉ a ſacerdote loco pene qꝛ nō vult penitere xvii. q. iiii. miror. qn̄qꝫ ꝑ ſnīam canonis. xi. q. iii. cū excōicato. ⁊. lx. xxi. di. ſi qui ſunt. Cū inflicta eſt excōicatio a ſe uel a deo agat pe nitentiā ⁊ ſequit̉ recōciliatio. Si v̓o a ſacerdote inflicta fuerit ꝑ eū recōciliet̉. Cū v̓o a canone infligit̉ minor excōicatio ꝑ ſimplicē ſa cerdotē pōt abſolui ⁊ ſine iuramēto uel aliquo mādato niſi partici pet in crie. sͣ. e. nuper. ⁊. c. ſi cōcubine. qui maiori excōicatōe eſt no tatus ſi ab hoīe ſemꝑ ab eodē vel eius ſuꝑiore debet abſolui. sͣ. e. ꝑ tuas. niſi incēdiarii poſt publicationē. sͣ. eo. tua. ſi a canone eſt nota tus a ſuo ep̄o pōt abſolui niſi ꝯditor canonū ſibi abſolutionē retinuerit. sͣ. eo. nuper. ſicut in his qui violētas manus mittūt in clericū. xvii. q. iiii. ſi quis ſuadēte. ⁊ sͣ. eo. c. ꝓxi. Veris. intellige doli capacibus. sͣ. de delic. pue. pueris. alias niuriā facere nō poſſunt: pati v̓o ſic. xv. q. i. illud. e ¶ Etatis. Sic gͦ parcit etati lꝫ non totū ſed quo ad minorē penaꝫ: ut in delictis. ff. de mino. auxiliū.§. in delictis. in delictis eniꝫ non parcit̉ niſi quo ad minorē penā vt ibi. īfirmitate inimicitiaº aūt īopiaᵖ pue riliq vel ſenili etate fragilitate ſex ſeu alia corporisº īpotētia ſiue quo libet impedimēto canonicoᵗ retrahatur: quo minus ro. pō. poſſit adi re vel niſi iuris beneficio a labore huiuſmodi excuſetur. Ceterum ꝗ buſdamˣ predictorum uidelicet: ꝗ temporali impedimento laborant exceptiſ pueris ſub debito iuramē ti: quod ẜm eccleſie formaꝫ preſta re tenentur: conſueuit iniungi. ut īpedimēto ceſſāte adap. ſe. accedāt mandatum ipſius humiliter ſuſcepturi. ¶Dem. I queꝫ ſub hac forma verbo rum: illuꝫ excommunico uel ſimili a iudice ſuo excōmunicari cōtingat: dicēdū ē eum non tantuꝫ minori que a preceptiōe ſacramēto rum: ſed etiam maiori excommuni catione que a communione fideli. um ſeꝑarat: eſſe ligatuꝫ IDem. Uēris qui in canonem inciderunt ſententie promulgate ſiue ante ſiue poſt pubertatem poſtulent ſe abſolui. poteſt dioceſanꝰ epiſcopus abſolutionis bn̄ficium īꝑtiri cū ꝑꝑ defectū etatisᶜ ī qua fu it cōmiſſus exceſſus: rigorʳ ſit man ſuetudine temperandus. De uerborum ſignificatione. ¶ Ieronimus ſuper oſee. f ¶ Rigor. iuris rigor temperat̉ qn̄qꝫ rōne etatis vt hic. ⁊. lxxxvi. di. tanta. et de conſe. di. iiii. eos qui. xxxv. q. ix. ſnīaꝫ. quādoqꝫ rōne locoꝝ ⁊ tempoꝝ. sͣ eo. ſuꝑ eo. ⁊ quādoqꝫ rōne ꝑſone et cauſe et loci et temꝑis. sͣ. de trāſac. c. vlt. et. xxiii. q. viii. occidit. ⁊ xxix. di. ſciendū. quandoqꝫ rōne multitudinis ⁊ ſcā dali. l. di. ut conſtitueret̉. cū ſuis ꝯcor. Nnouate. verba ſūt g oſee ꝓphete. h Nouale. verba ſunt hieronymi exponētis verba prophete. i ¶ Preciſus. dr̄ in lege terra .ſ. preciſa que anno ceſſat. ff. de vbo. ſignifi. ſilua.§. ii. Di nouale terra de nouo ad culturā redacta cuius nō extat memoria ꝙ culta fuiſſet. jͣ. e. qꝛ ꝑ nouale. ⁊ qd̓ ſemel fuit nouale ſemꝑ erit nouale quo ad decimarū retentionē vel ſolutionē. sͣ. de pͥuil. c. vlti. Am ⁊ rex. verba ſunt K5 danielis. l ¶ Proauus. verba ſunt hieronymi exponentis verba prophete. m ¶ Patres. oēs aſcēdentes parentes noīe ꝯtinent̉. ff. de v̓bo. ſig. appellatiōe. ⁊ appel latiōe filii omnes deſcēdētes ff. eo. liberoꝝ. ⁊. ff. de gradi. .l. iuriſcōſultus.§. parentes vſqꝫ ad tritauū patres dicūt̉ vltra v̓o maiores appellant̉ liberi vſqꝫ ad trinepotē: vlterius inferiores vocant̉ ut ibi dicit̉. vnde xp̄s dici poteſt fi lius dauid. ala. n ¶Am ⁊ ego. verba ſunt ſalomonis. d ¶ Unigenitū. verba ſūt hie ronymi exponentis verba ſa lomonis. p ¶ Uterinū. fratres vterini dicunt̉ qui ex eoꝝ vtero nati ſunt: viuēte enī vr̄ia cōcepit berſabee ex dauid ⁊ peperit filiū qui mortuus eſt ſtatim: poſtea concepit ex eodē ſalo monē. vnde ipſe dicit: nam ⁊ ego vnigenitus ⁊cͣ. q ¶ Quaſi nunꝙͣ eſſet. Et ita non videt̉ fuiſſe qui non durauit. argu. sͣ. de re gu. ad noſtrā. lxiii. di. quanto. ff. de in rē ver. ſi pro patre.§. verſuꝫ. ſic non di eſſe qui minus idoneus eſt. sͣ. de tranſla. inter. ⁊. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuer. l. i. ad fi. ⁊. C. de epiſco. audi. de creationibus. ⁊ xix. di. propter totius. ⁊ xxiii. q. .i. ꝑaratus. Uod dicit̉ anteꝙͣ ꝯuenirēt. verba ſunt euāgelii mathei que hieronymꝰ hic exponit. ſi. xxvii. q. ii. pͥuſꝙͣ. nec valet hic ar. a ꝯͣrio ſenſu. ⁊ eſt ꝗdā modus loquēdi ſicut ibi ſeda a dextris meis donec ponā ⁊cͣ. non tn̄ ſequit̉ ꝙ poſtea poſuerit. R. et illud coruus nō fuit reuerſus ad archā donec aque ſic care nt̄: ſic. jͣ. c. ꝓxi. īmo oſtendit̉ ꝙ nō ꝯuenerūt cōtrariū innuit̉ eius ꝙ ver ba ſo nare vident̉: ut hic dicit in fi. ⁊cͣ. s ¶ Oſeph. donec. ſimile. sͣ. e. c. proxi. t Mos. idē dicit lex ꝙ ꝓximus eſt quem nemo antecedit ergo et pͥmogenitus eſt ante quem nemo naſcitur quicquid ſequatur. ff. eo. ti. ꝓximus. ⁊..l. proximi. Ntelligentia. ſic. ff. de reg. iur. in ambiguis. et. xxii. q. v. humane. n Dictoꝝ.i. verboꝝ que prolata ſunt. Ex cauſis. non ſtatim debemus intelligere ut verba pͥma facie ſonare vident̉: maxime vbi ambigua ſunt ſed debemus recurrere ad intentionē lo quentis: ut hic dicit. ar. bo. sͣ. de p̄ben. c. vlti. et. c. cum cām. et. ff. eo. ti. nepos ꝓculo. et. ff. de regu. iur. ſemꝑ in ſtipulatōnibus ad cauſam dicti recurrendū eſt. sͣ. de accuſa. cuꝫ dilecti. ſicut ad cauſam facti. xxiii. qōe. vlti. occidit. ff. de furtis. verum. z ¶ Res.i. intellectus. ff. de ſuppel. leg. l. labeo. xxxi. q. i. quomodo virginibꝰ vbi dr̄ ſex maritos habuiſſe que dn̄o teſtante quīqꝫ tantū habuit ibi enī hieronymꝰ reſpexit intentionē et non verba ſamaritate. la. a ¶ Rei eſt ſermo ſubiectus.i. intentiōi ſeu intellectui ſermo ſeruire debet qꝛ nō in foliis ſed in radice rōnis et in ſenſu ꝯſiſtit euāgeliū.i. q. i. marchion. et jͣ. e. c. ii. et. c. in his. verba eniꝫ inſtituta ſunt ut ꝑ ea quis in alterius noticiaꝫ cogitatōnes ſuas ꝓferat. xxii. q. ii. is autē. qꝛ ſicut animus p̄fert corpori ita ſnīa verbis. xxxviii. di. ſedulo. et. xxii. q. v. humane. et. ff. de legi. ſcire. Item ar. eſt ꝙ verba ad exͣneū ſenſuꝫ ſunt trahēda vbi res aliter ſalua nō eſſe pōt. ar. C. de v̓bo. ſig. cū quidā. et. C. de legi. cum queſtio. Nnouateª noualeʰ: nouale ē ager nunc primū preciſusⁱ. ¶¶Dē ſuper danielem. Am ⁊ rex nabuchodonoſor pater tuus.i. proauusⁱ more ſcripture: que auos ⁊ deinceps pa tres appellat. IDem in parabolis. Am ⁊ egoⁿ vnigenitus fui co ram matre mea: quare vnige nitum ſe nominat: quē fratrem vtē rinuꝫᵖ preceſſiſſe ſcriptura teſtatur: niſi quia ille mox natus ſine nomi. ne quaſiq nūquā eēt de uita deceſſit. ¶ Dem ſuper matheum. Uodʳ dicitur antequam con uenirēt n̄ ſequit̉: vt poſtea cō uenirent: ſed ſcriptura quod factu non ſit oſtendit. s DDem in eodem Oſeph. non cognouit mari am donecº peperit filiuꝫ ſuuꝫ primogenitum ¶ Ex hoc loco qui dam peruerſiſſime ſuſpicātur ⁊ ali os filios mariam habuiſſe: cū moſ diuinarum ſcripturarum ſit: ut primo genitum non uocent: queꝫ fra tres ſequūtur ſed eū ꝗ natus fuit. PIllarius. Ntelligentiaᵘ dictoꝝˣ ex cau ſisʸ ē aſſumenda dicendi: qꝛ non ſermoni resᶻ ſed reiª eſt ſermo ſubiectus. IUguſtinus ſuper matheuꝫ S

¶ Ihil. diuerſitas. quoniā noīa ⁊ verba tranſpoſita idē ſignificant: ut b dicit Ariſto. in periar. ⁊ eſt ar. ad hoc. C. de teſta. quoniā indignū. ⁊ hic vbi eadē dicunt̉ ꝓutiſequit̉ in littera ⁊ hoc certū ſit. Et eſt ar. bonū ꝓ teſti bus diuerſo modo narrātibus. ar. sͣ. de teſti. c. cū tu. ⁊. viii. q. i. in ſcripturis. de cōſe. di. ii. quotidie. ⁊ de pe. di. i. periculoſe. ar. ꝯͣ. xxxv. q. vii. de parētela. ii. ſed illud intelligit̉ de cōtra rietate ſententie Ropterea. ad interp̄tādum.i. ad exponendū. Qd ¶ Senſuꝫ. sͣ. e. intelligentia: e ¶ Propͥetas. non eniꝫ ſemꝑ ad ꝓprietatē v̓boꝝ recurren dū eſt ſed videnduꝫ eſt quid teſtator ſenſerit: in qua p̄ſum ptōe ſunt qui morāt̉ in eo lo co. ff. de fun. inſtru. ⁊ inſtru. le. cū delanionis.§. aſinā. qꝛ potior eſt mēs dicētis ꝙͣ vox ff. de ſuppel. le. labeo. nec plꝰ verbū ꝙ voluntas inſpici dꝫ C. que res pig. ob. poſ. l. vlt. xxii. q. v. humane aures.i. q. i. marchion. Itē ar. ꝙ verba a ſua ſignificatōe cadunt cuꝫ res aliter ſalua eſſe non pōt: de qua agit̉ inſti. de inuti. ſti. .§. quotiēs. ⁊. ii. q. ii. omnes. C. an ſeruus ex facto ſuo. l. vlti. ff. ſi quis cau. ſi eum.§ qui iniuriarū. lv. di. qui ꝑteꝫ. ⁊. l. di. dn̄o ſancto. a ꝓpͥetate v̓boꝝ non eſt recedendū niſi qn̄ cōſtat voluntatē loquētis aliter voluiſſe. ff. de lega. iii. non aliter. ⁊ īproprietates nō ſunt trahēde ad cōſequentiā ſed ſunt excuſande. alaUāuis. rite.i. ẜm origi nariā v̓bi ſignificatōeꝫ. g ¶ Prioratus curā. ſic ponit̉ .l. q. iii. ſaluator. ⁊ ē dignitas per ſe ſic dicta. h ¶Orus. primus. vii. di. moyſes. b. i ¶ Cōſtat. ex tribus ut hic di cit: non tanꝙͣ ex ſuis ꝑtibus cōpetētibus ſed ornantibus potius. ⁊ improprie dr̄ locus cōſtare ex his: ſicut dicuntur veſtes ꝑtes hoīs adornatiue vnde illd̓ pars quoqꝫ nimia eſt ipſa puella ſui. k ¶ Cauſa a caſu. ⁊ ita eſt cā anteꝙͣ reſpōdeat ꝑs altera. eſt ergo cauſa res ī dicēdo poſita cū impoſitiōe certarū ꝑſonarū.ſ. actoris ⁊ rei. iudicis ⁊ teſtis. Et iō dr̄ a caſu qꝛ frequēter caſualiter occurrūt p̄ter voluntatē homīs. l ¶ Diſcutit̉ iudiciū. ⁊ ſic videt̉ ꝓceſſu temporis mutare nomē. ⁊ exemplificat de iudicio de tertia parte etiā fori. m ¶ Dum finit̉ iuſticia. hic exēplificat ſecundā ꝑtē fori ⁊ ita ex iſtis tribus ꝑti bus cōſtat forus ut dictū eſt. ⁊ idē eſſe vident̉ iſta tria in ſubſtantia. ſed aliaꝫ denomīationē aſſumunt diuerſo tempore. n ¶ Iudiciū. Iudiciū eſt legitimus actus duarū ꝑſonarū actoris ⁊ rei ſuper eadē queſtione cōtrectata ſub eodē iudice contracta. lau. o ¶ Iuſticia. Iuſticia eſt ꝯſtans ⁊ perpetua voluntas ius ſuū vnicuiqꝫ tribu ens. inſti. de iuſti. ⁊ iur. in prin. ⁊ sͣ. in pͥncipio libri in cōſti. grego. p ¶ Iuris ſtatus. Lex enī dr̄ ſtatus iuris ⁊ vere. qꝛ ꝑ ſnīam ius non ꝯſtituit̉: ſed ſtatus iuris declarat̉. ff. ſi ſer. ven. ſicut.§. ſed ſi querit̉. q ¶ Negocium. qꝛ. sͣ. fecit mentionē de negocio ibi: origo negocii ⁊cͣ. oſtendit quid ſit negocium: quaſi negans ociū. r ¶ Actionē cauſe. in hac ſignificatōe ſumit̉. sͣ. vbi dicit origo negocii. s ¶ Iurgiū. hic exponit quod dixit.ſ. quod eſt iurgiū litis. t ¶ Iure diſceptant. ar. ꝙ iurgia nō ꝑtineāt ad preſbyteros. qꝛ non tenent̉ eē iuriſperiti. xxxviii. di. que ipſis. nec aduocare poſſunt niſi in certis caſibus. sͣ. de poſtu. c. vlti. ſecus de archidiacono. xxv. di. c. i. r. u ¶ Cis aūt. qꝛ fecit mentionē litis. sͣ. vbi dixit iurgiū litis. exponit modo ꝗd ſit lis. lis enim ciuilē cām oſtendit tantū ⁊ nō criminalē. ff. eo. ti. litis. x ¶ De qua virgilius. ar. habes hic ꝙ poſſumus inducere ꝓ nobis libros gētiliū ſiue paganoꝝ. xxxvii. di. ſi quid veri. ⁊.i. q. i. dominus declarauit. ibi: ſi ergo. ⁊cͣ. Bernar. ſi. y ¶ Argumento. Argumentū vocat naturalē ꝓbationē: que fit ꝑ localē argumentationē. ⁊ ita ar. ꝙ in iudicio valet naturalis ꝓbatio. ar. ꝯͣ. i. di. conſuetu do. ⁊ sͣ. de elec. bone.i. ibi negantis factū ꝑ reruꝫ naturā ⁊c. a cōtrario ⁊ non per teſtes. vel inſtrumenta: ut littera ſequens dicit. vnde dic tabulis.i. inſtrumentis. Ihil obſtat narrandi diuerſi tas vbi eadem dicantur: ma xime cum quiſqꝫ euangeliſtaꝝ eo ordine credat ſe dicere: quo deus poluit. Regorius Ropterea ſi prolixam epiſto lam meam ad interpretandū accipere te fortaſſe cōtigerit: rogo non verbum ex verbo: ſed ſenſuꝫ ex ſenſu tranſferre: quia plerumqꝫ dum proprietasᶜ verboruꝫ attendi tur: ſenſus ueritatis amittitur. Sidorus. Uamuis omnes qui preſunt prepoſiti rite vocentur: uſus tamen obtinuit eos uocari prepo ſitos: qui quandam prioratusᵍ curam ſuper alios gerunt. IDem in li. etymol. Brus eſt exercendarum liti um locus a fando dictus: ſiue a foroneo rege qui primus grecis legem dedit. Conſtat autem fo rus cauſa. lege. ⁊ iudicio. Cauſaᵏ a caſu: quo venit. Eſt enim materia ⁊ origo negocij neduꝫ diſcuſſionis examine patefacta: que dū proponitur cauſa eſt. dū diſcutiturⁱ iudicium: dum finitur iuſtitia. Uocatur autem iudicium quaſi iuriſditio: ⁊ iuſticiaº quaſi iurisᵖ ſtatus. Iudici um autem prius inquiſitio vocaba tur: unde ⁊ auctores iudiciorū pre poſitos queſtores vel queſitores vocamuſ. Negociuꝫq multa ſignat modo actum alicuius rei cuius cō trarium eſt ocium: modo actionē z ¶ Tabularum. hic equiparant̉ teſtes ⁊ inſtr̄a: qꝛ parem vim habēt in litibus exercendis. C. de fi. inſtru. in exercendis. a ¶ Negocio. non notorio qd̓ exercet̉ in forma iudicii. b ¶ Tres teſtes. ar. ꝯͣ. iiii. q. iii.§. vbi numerus. ⁊. ii. q. iiii. c. i. ⁊ sͣ. de teſti. licet vniuerſis. vbi dr̄ in ore duoꝝ uel triū teſtiū. ⁊cͣ. poteſt dici ꝙ hic dicit tres teſtes ꝓpter tripli ceꝫ modū ꝓbandi ſcilꝫ per teſteſ īſtru mēta ⁊ argumēta. de quibus p̄miſit: vel potius dicaſ cō feſſionē: quia quod libet iſtoꝝ trium le gitimā facit ꝓbatō nem ſiue ꝑ teſtes īſtrumenta ⁊ confeſ ſionē. sͣ. de reſtitu. ſpoli. cū ad ſedeꝫ. in fine. c ¶ Iudex. ſic. xxiii. qōe. ii. c. i. ⁊ ſupple hic bonus. qꝛ quā doqꝫ malus eſt iudex. iii. q. vii. c. iudi cet.§. vlti. qꝛ ⁊ pro meritis ſubditoruꝫ diſponit̉ a deo vita rectoꝝ. ii. q. vii. c. i. ⁊. vi. q. i. ex merito. et. viii. qōe.i. auda cter. berd ¶ Reus. a re ⁊ nō a reatu. xv. q. iii. c. vlti. ⁊. iii. q. xi. non eſt. ber. e ¶ Parte ablata. ē hic figura que dicit̉ aufereſis. cum pͥncipiū dictōis au fert̉ ẜm quod patꝫ hic. Eſt ⁊ figura alia que dicit proſopopeia.i. confirma tio nouē ꝑſone. de cōſe. di. iiii. queris a me. verſus fi. Itē antonomaſia. cum per excellentiā aliquid alicui attribu itur quod cōmune eſt pluriū: ut cū dieo apoſtolus intelligit̉ paulus. xxxii. q. apoſtolus. ⁊ cuꝫ dico vrbs intelligit̉ roma. sͣ. de pe. ⁊ remiſ. ſignificauit. Sinodoche: cū pars ponit̉ pro toto. xxxii. q. iiii. meretrices. xiiii. q. v. penale. Anthipto ſis cū ponit̉ caſus ꝓ caſu. lxxv. di. ordinatiōes. xviii. q. ii. quidam. Liptote: cū plus dicit̉ ⁊ minus ſignificat̉. xxxii. q. vii. quid in omnibus. Pleonaſmos: cum ſuꝑabundat dictō ut iſte videt oculo mo nachū regularē. xx. q. iii. preſens. Themeſis: cū eadem dictio inter cidit̉. ff. de mino. l. quod ſi de ſpeciali. ff. de rei uen. ſi poſt acceptū Sincopa cū quid aufert̉ de medio dictōis. vii. q. i. audacter. ꝓ auoaciter. Ironia: cum quid ꝑ deriſionē.i. per cōtrariū dicit̉. o. quan ta integritas. xi. q. iii. ad menſaꝫ. in fi. Effexegeſis.i. expoſitio p̄ce dentis ſermonis. lxvii. di. quoniā. Item antropoſpatos: cuꝫ aliꝗd attribuit̉ deo quod cōuenit homini. xxiiii. q. i. odi. ⁊ ꝓieci. et. sͣ. de re. eccle. alie. uel non. ſi quis p̄ſbyteroꝝ. ala. a ¶ Si liber. qꝛ ſeruus teſtis eſſe non pōt. iiii. q. iii. vbi.§. itē ſerui. ſꝫ liberi ut ibi dr̄. v̓ſi. itē liberi. ⁊. C. de teſti. aut̓. ſi dicat̉. b ¶ Dominātis. iiii. q. iii. itē idonei. ⁊. xi. q. iii. quatuor. c ¶ Non femina. hoc intellige in criminali: in quo caſu mulier teſtis eſſe non poteſt ſcd̓m canones. xxxiii. qōe. v. mulierem. ſed in ciuibus et matrimonialibus bene ferunt teſtimoniū. sͣ. de teſti. tam litteris. ⁊. ca. ſuper. eo. argu. contra ꝙ poſſunt in criminali. xv. q. iii. ex eo. ſed aliud ſcd̓m leges. tamen in crimine excepto admitti tur mulier etiam male fame ad accuſationem. sͣ. de ſimo. tanta. ⁊ in inquiſitione admittit̉ ad teſtimoniū ſiue denunciationē. sͣ. de teſti. tam litteris. ⁊. c. quoniā. Item in teſtamentis mulier non admittit̉ inſti. de teſta.§. teſtes. ber. d ¶ Uariuꝫ. C. de inoffi. teſta. filia. et argu. C. de inſti. et ſubſtitu. eprehendenda. e ¶ Integer. qꝛ debet eſſe teſtis bone fame ⁊ ſine omni ſuſpitione. cauſe quod eſt iurgium litis: ⁊ dictum eſt negociū ideſt ſine ocio ne gocium auteꝫ in cauſis negociatio in commercijs dicitur: ubi aliquid datur: ut maiora lucrentur. Iurgi umˢ dicitur: quaſi iuris garriuꝫ. eo ꝙ hi ꝗ cām dicūt: iureᵗ diſceptant. Lisⁿ āt a cōtentiōe limitis priꝰ nomē ſūpſit de quaˣ v̓giliꝰ. limes erat poſitꝰ liteꝫ vt diſcerneret agri. Cā aūt argumētoʸ aūt ꝓbatiōe conſtat. Argumētū nūquā teſtibꝰ nūquam tabulis dat ꝓbationē. ſed ſola inue ſtigatiōe īuēit veritatē. vnde dictū eſt argumētū argute īuētuꝫ. Pro batio autem teſtibꝰ ⁊ fide tabulaꝝ ꝯſtat. In oī quoqꝫ negocioᵉ he per ſone querūtur: iudex accuſator re ⁊ tres teſtes. Iudexᵉ dictus quaſi ius dicēs populo ſiue quod iure di ſceptet: iure aūt diſceptare eſt iuſte iudicare nō ē ergo iudex ſi nō ē ī eo iuſtitia. Accuſator vocatus ē quaſi cauſator: quia ad cauſam uocat euꝫ quē appellat. reus a re que petitur nūcupat̉: qꝛ quāuis cōſciꝰ ſceleris non ſit reus. tn̄ dicitur quādiu ī iu diciū ꝓ re aliqua petit̉. teſtes anti ꝗtus ſuꝑſtites dicebāt̉: eo quod ſu per cauſe ſtatu ꝓferebāt̉: nunc par teᵉ altera ablata nominis teſtes vo cāt̉. Teſtes aūt conſiderātur cōdi tiōe natura ⁊ vita. ꝯditiōe: ſi liber nō ſeruꝰ: nā ſepe ſeruꝰ metu domi nantis teſtimonium ſupprimit ve ritatis: natura: ſi vir non feminaᵉ: nā variū ⁊ mutabile ſemꝑ femina ꝓducit. vita: ſi innocens ⁊ īteger

f ¶ Fide carebit.i. nō credit̉ iuramēto ſuo. ar. ii. q. vii. non pōt. ber. g ¶ Iuſticia cū ſcelerato. cū ſit virtus. xxxii. q. i. cū renunciat̉. ⁊ eſt ſummū bonū in vita colere iuſticiā. xii. q. ii. cum deuotiſſimā. h ¶ Actū. ſcriptura. ⁊ etiā ſine ſcriptura pactū fit. ſed hoc iō dicit: qꝛ ſepe interuenit ſcriptura. ⁊ ad ꝓbationē pacti interponit̉. i ¶ Legibus. aliter non valeret niſi ẜleges fieret. ff. deꝫ pac. iuriſgentiū.§. ptor ait. ⁊. C. e. ti. pacta. ber. k ¶ Pactū. dr̄ pactū duoꝝ uel pluriū cō ſenſus in idē. ff. de ꝑac. l. i.§. i. Us dictuꝫ. hͦ Leniꝫ iure. hec verba habes. xiiii. q. iiii. ꝗd dicā. in fi. m ¶ Quod iuſte. nō tn̄ ecōuerſo ẜm leges: qꝛ iure poſſidꝫ qui mala fide p̄ſcri pſit: nō tn̄ iuſte. sͣ. d̓ p̄ſcrip. vigilāti. ſecꝰ ẜꝫ canones: qꝛ qui malā fidē habꝫ nō p̄ſcribit ē. titu. quo niā omne. n ¶ Alienuꝫ.i. aliis debitum. o ¶ Male autē. ut auari. xlvii. di. ſicut hi. ⁊. xiiii. q. iiii. ꝗd dicam. p ¶ Preſumit.i. īua dit. ber. q IAuſa. pͥmitie. Cquid ſint pͥmi tie dicit̉. sͣ. de deci. c. i. r ¶ Solis eccleſiaꝝ ſed quid appellat̉ hic eccleſia. dn̄s albericus dixit ꝙ bo na ipſa ſunt loci cō cluſi muro ad īſtar vacātiſ hereditatis que vicē ꝑſone obtinet. ff. de acquir. re. do. hereditas. ali dicūt ꝙ ſūt vni uerſitatis illiꝰ loci. ar. xii. q. ii. nulli liceat. Hug. dixit ꝗ res iſte ſunt dei. et cū oīa eius ſint iſta tn̄ ſpēalitas. arg. i. q. iii. ſaluator. xvi. q. i. in canonibus. xxiii. q. viii. conue nior. xvi. q. vii. oēs decime. sͣ. de deci. tua. ii. vbi dicit̉ ꝙ deus in ſignum vniuerſalis dominij decimas ſibi retinuit. quarū rerū vſuꝫ dominus clericis conceſſit. r. s ¶ Licitis. ⁊ etiā de illicitis poteſt fieri elemoſyna dūmodo tranſferat̉ dn̄iuꝫ ⁊ non cōpetat repetitio. xiiii. q. v. non ſane. ⁊. c. qui habetis. ⁊.§. ſe. ⁊ de hoc plene tractat̉. sͣ. de deci. ex trāſmiſſa. b. t ¶ Poteſtatem. xii. q. ii. nulli. ⁊. c. quicunqꝫ. xvi. q. ii. decīas oēs. u ¶ Sacrilegiis. qui bona eccleſiaꝝ rapiunt ⁊ inuadūt ſacrilegi iudicant̉ ⁊ ab eccleſia ſunt puniēdi. xii. q. ii. nulli liceat. sͣ. de fo. cōpe. conqueſtus. ⁊ non ſolū ſacrilegis ſed etiam iude furi comparant̉. xxiii. q. iiii. quid ergo. b. Ueſiuit. ⁊ ſolus. arg. ꝯͣ in apoſtolo vbi dicit̉: infirmat̉ quis in uobis: inducat preſbyteros eccleſie qui orent ſuꝑ eum.s. de ſa cra vnc. c. vno. ⁊ ſic videt ꝙ debeant eſſe plures: qꝛ pluralis locu tio duoꝝ numer o ad minus cōtenta eſt. iiii. q. iii. v̓. vbi numerus. hoc intellige in neceſſitate que legem non habet. de cōſe. di. i. ſicut. ⁊.sͣ. de conſue. quanto. a ¶ Dominica. quoniā in dominica ꝓpter reuerentiā non eſt ieiuniū celebrandū. xxx. di. c. vlti. ſed in ſabbato precedēti ieiunanduꝫ eſt. sͣ. de obſer. ieiu. c. i. b ¶ Die. ſcilicet biſextili. e ¶ Quaſi ꝓ vno. ⁊ ideo qꝛ ꝓ vno reputant̉ in tꝑe reſtitutōis. lꝫ de actu. nā ſi uita bōa defuerit: fide ca rebit: non.n. poteſt iuſtitiaᵍ cū ſce lerato homine habere commerci um. ¶Dem. Actum dicitur īter parteſ ex Ipace ꝯueniēs ſcripturaʰ legi bus ac morbus cōprobata: dictuꝫ pactūᵏ quaſi ex pace factū. Dem in eodem. Us dictūⁱ ē a iure poſſidenIdo. hoc enim iur̄ poſſidetur quod iuſteᵐ. hoc iuſte: quod bene quod āt male poſſidetur: alienūⁿ ē male autem poſſidet qui uel ſuis male utitur: uel aliena preſumitᵖ. ¶Aſcalis canonicis ſācti martini. Auſa carpenſis plebis: ⁊ ī ( fra. Ceteꝝ primicieq decime ⁊ oblationes ī ſolisʳ eccleſiaꝝ bōis precipue numerātur. Oblationes uero dicimus: quecūqꝫ de propri is ⁊ licitisᵉ rebꝰ eccleſie a fidelibus offeruntur: quicūqꝫ igitur eas per poteſtatē ſecularē obtinet: ꝓculdu bio cōtra deū ⁊ ſāctoꝝ patruꝫ nitii ſanctiones. quinimmo ⁊ qui accipit. ⁊ qui tradit: raptor ⁊ ſacrileg iudicatur. ¶ Ex. iij. Ueſiuit. f. t. ⁊ infra. Nos ita qꝫ tibi. t. duximꝰ reſpōdēduꝫ ꝙ ſacerdos vno preſente clerico ⁊ ēt ſolusˣ poteſt infirmū ungere. Fe ſtū vero beati mathie iuxta cōſuetudinem eccleſiaſticā: uigilia eate tenuſ precedat ut nec ꝓ biſexto nec pro quolibet alio modo īter ſe ⁊ ſo lennitatē aliā diem admittat: ī qua utiqꝫ vigilia: niſi uenerit ī dominicaª ieiunium celebretur. ipſum aūt feſtū ſiue fiat ī precedenti dieᵇ ſiue ī ſequenti: qui duo quaſiᶜ pro uno re putantur: nullus error: ſed ꝯſuetu do eccleſie teneatur. Eleſtinus tertius. N his que ambiguitatem cō momēto ad momentū fiat cōputatio. ff. de mino. deniqꝫ.§. minorē ⁊. ff. de v̓. ſig. cū biſextus. ⁊ ꝓpter hoc facit ad titulū. Et ar. ꝯͣ. hoc. ff. de ſta. li. l. iiii.§. ſti chus. Nota ꝙ annus ſolaris habet. ccc. lxv. dies. ⁊ ſex horas. ⁊ ſic quattuor anni habēt vltra prefatū numerū dieꝝ. xxiiii. horas: que coadunate faciunvnū diem qui ſuꝑabundat oī quarto anno: ⁊ dr̄ biſextus: qꝛ bis ſedet̉ ⁊ ſtat̉ in vna lr̄a calendarii. et h duo dies ꝓ vno cōputantur ⁊ interſerit̉ quinto die exeūte februario hoc eſt ſexto ea lēdas martii ⁊ ſequēti die de bent vigilie beati mathie celedrari. vn̄ v̓ſus. Biſextū ſex te martis tenuere calēde. Po ſteriore die celebrantur feſta mathie. Sed pone aliquē ſuſpenſuꝫ per annū ⁊ eſt tūc an nus biſextus nūquid in vlti ma die poſſꝫ celebrare? vr̄ ꝙ nō qꝛ hi duo dies quaſi pro vno reputant̉. ar. hic. ⁊. ff. e. cū biſextus. ⁊. ff. de mino. de niqꝫ.§. minorē. Lau. dixit ꝯͣ ar. l. dicētis ꝙ ſi libertas tibi relicta ē ſi anno ſeruieris: di es illa non cōputat̉ in anno. ſed tantū. ccc. lxv. dies. ff. de teſta. li. cū heres.§. ſtichus. ⁊ ſatis videt̉ qꝛ cum ſit pena non debet ampliari ſed potireſtringi. de pe. di. i. pene. t. d ¶ Cōſuetudo. sͣ. de obſer. ieiu. cōſiliū. lxxvi. di. vtinaꝫ xj. di. catholica. e N his. ꝑtē cōdēno. hu iuſmodi verbis non fuit vſus vel equipollētibus qꝛ illud ſufficeret. ff. de arbi. ꝗd tn̄.§. i. sͣ. de appel. ad audien tiā. ala. vnde videbat̉ nō valere ſnīa qꝛ nō ꝯtinebat abſo lutionē uel ꝯdēnationē. ii. q. vi.§. diffinitiua. C. de ſen. ⁊ interlo. om. iu. preſes. Item nota ꝙ pars ſi p̄ſens eſt con dēnanda eſt: quis debeat cōdēnari dn̄s an ꝓcurator? de hoc plene dictū eſt. sͣ. de ele. querelam. a ¶ Rem ꝑfectaꝫ. ſic. ff. quod quiſqꝫ iur. l. i.§. vlt. de pe. di. i.§. hec autē verba. ff. de vſu. videamus.§. infamia. C. de ſen. paſ. l. vlti. ⁊. ii. q. iii.§. notandū. in fi. b ¶ Quod p̄cipit̉. xiiii. q. i. qd̓ precipitur. c ¶ Uerba intentiōi. ſic. sͣ. eo. intelligentia. ⁊. c. propterea. vbi de hͦ. ⁊.i. q. i. marchion. d ¶ Interp̄tamur. que inter pretatō generalis eſt ⁊ ius fa cit ⁊ ab omnibꝰ obſeruāda eſt. sͣ. ti. ꝓxi. inter alia. ⁊. C. de legi. l. i. ⁊ interp̄ta ri debuit potius ut res valeret ꝙͣ periret exquo in dubiū reuocabat̉. ff. de re. du. quotiēs. ii. ff. de v̓bo. obli. quotiens. ⁊. jͣ. eo. abbate. Lim. canonico paduano. abſenti: alias non eſſet opus interp̄tatiōe. nec ¶haberēt cauſaꝫ ſubtrahēdi beneficiū ſuū vel male interp̄tandi mādati: pape. forte erat in ſeruitio ep̄i ⁊ ſic ſeruire intelligebat̉ eccleſie: vnde debebat beneficiū ſuū ꝑcipere integre preter victualia. sͣ. de cleri. nō reſi. decetero. et c. ad audientiam. vel forte in ſeruitio dn̄i pape in curia ſtabat qui plus ꝙͣ pre ſentes ſeruire intelligunt̉. ideo voluit papa ꝙ oīa haberet ſicut p̄ſentes.sͣ. d̓ cleri. non reſi. cū dilectus. uel nō refert vbi eſſet qꝛ papa ſic voluit ergo ſic ſer uandū eſt: lꝫ durum. xix. di. in memoria. ber. f ¶ Manualia. forte que dant̉ ſingulis diebꝰ illis tantū qui interſunt diuinis ſicut fit in pluribus locis. g ¶ Aliter ꝙ deceat. Nota ꝙ qui reſcriptū principis malitioſe uel aſtute int̓pretat̉ infamis eſt. C. de legi. l. ii. ſolus pͥnceps ipſuꝫ debet interp̄tari. sͣ. ti. ꝓxi. inter alia. vbi de hoc. ⁊. ff. de p̄to. ſtipu. in p̄toriis. tn̄ legatus qn̄qꝫ ipſuꝫ interpretat̉. sͣ. de poſtul. c. i. v̓ſus fi. ⁊ conſuetudo legem interpretatur.s. de conſuetu. cum dilectus. io. h ¶ Largiſſime. ff. de cōſti. princi. l. vl. ⁊. ii. q. iii.§. preuaricator. in fi. ⁊. xvi. q. o tinent: ⁊ infra. ¶ Innotuit ap. no ſtro: quod cū īter magiſtꝝ. m. ⁊ cō uerſos hoſpitalis ſancti ſimpliciani ſuper eodeꝫ hoſpitali ī preſentia mediol. archiepiſcopi qō uertere/ tur: ipſe archiepiſcopꝰ poſt cognitionē cauſe in prolatione ſententie his uerbis non fuit uſus: talē partēᵉ ꝯdēno: uel talē abſoluo: ſed ꝓnū ciauit ita: ſtatuo ⁊ precipio: ⁊ infra Attēdētes igitur quod hoc uerbū ſtatuo rem perfectamª ſignificat: ⁊ cum effectu nō uerbotenus accip Itē ſecūdū grego. quod precipit̉ imperatur: ⁊ quod īperatur neceſſe eſt fieri. ⁊ aliquādo ſi nō fiat: pe nam habet. Conſiderantes nihilo minus: quod nō debet aliquis cōſi derare uerba: ſed uolūtatē: cū non intentio uerbis: ſed uerbaᵉ intent oni debeāt deſeruire: īterp̄tamur ꝓcuratoribus utriuſqꝫ partis pre ſentibus ⁊ diffinimus: ꝙ prefati ar chiepiſcopi uerba tali forma prola ta perpetuo ualiture ſententie obti eant firmitatem. ¶Nnocentius. iij. patriarche grā denſi. Lim tibi ſcriſpſiſſe recolimꝰ ut ſi canonici paduani magi ſtro. g. cāonicoᵉ paduāo prebēdaꝫ que tantum reſidentibus de cōmu ni confertur: ſicut uni ex alijs de cō munibus prouentibꝫ ⁊ manualia beneficia nō cōferrent tu eos ad id ap. ceſ. cōpellere ꝓcurares. Quia uero quidā mādatū noſtrū īterpre tari aliterᵍ quā deceat moliūtur: cū beneficia principum ſint interpre tanda largiſſime noſtrum aperien dum duximus intellectum: uideli cet ꝙ prebendam que tantum reſi dentibus in uictu ⁊ ueſtitu de com muni cōfertur ipſi magiſtro. g. ple ne ſicut uni ex alijs reſidētibꝰ iniū

Sed nūquid in reſcriptis faciēda eſt larga inferp̄tatio cū ẜꝫ intellectū illius qui cōceſſit ſint intelligēda? ar. ꝙ ſic. ff. de v̓bo. obli. inter ſtipulantē. dicas ꝗ non qꝛ lites potius reſtringēde ſunt ꝙͣ ampliāde. sͣ. de reſcrip. nōnulli. ⁊. ca. vlti. argu. īmo nec illud qd̓ indulget beneficiū eſt ita interp̄tandū ut multuꝫ ledat aliū. sͣ. de p̄ben. relatū. ⁊. lxxxv. di. archidia. florentinū. io. Um in partibus. ianu is. ſi. sͣ. ti. proxi. ꝑmitti mus. ⁊ sͣ. de priuile. quia nō nullis. k ¶ In priuilegiis. quibus ꝑmittit̉ ut poſſint celebraro di uina ſuppreſſa voce ianuis clauſis ⁊c. l ¶ Nil expreſſe dicat̉. gͦ nec aliquis debet interdictuꝫ ad regnū uel ꝓuinciā reſtringe re qꝛ ſi papa de hoc cogitaſſꝫ illud in pͥuilegiis expreſſiſſet sͣ. de deci. ad audientiā. ⁊ sͣ. de tranſla. inter. m ¶ Nomine terre. vide qua liter verbū ſimpliciter poſitū intelligitur generalit̓ de qua cūqꝫ terra parua uel magna ſi. xix. di. ſi romanoꝝ. ⁊.sͣ. de pͥuile. qꝛ circa. ⁊ ſic generale dr̄ interdictū exquo tota terra ſubijcitur interdicto: ſiue ſit ciuitas ꝓuincia uel villa: qꝛ generale dr̄ quantū ad locū illū cū nullus excipiat̉. n ¶ In his locū habeat. No. hic appellationē noīs ampliari ꝑ interp̄tationē. ſi. xxviii. q. i. idolatria. ⁊ eſt ar. odium ampliari ⁊ fauorē reſtringiff. de his qui not. infa. l. ii.§. exercitus. ar. ꝯͣ. ff. de li. ⁊ po ſtu. cum quidā. ſed in veritate nulla eſt ampliatio: ut dixi in proxi. no. ¶ Um tibi. ordinatio re d rū. nō intelligas de re bus cltricoꝝ patrimonialibꝰ vel quas intuitu ꝑſone acqui ſiuerint. in illis enī ꝓximiores ſuccedūt clericis inteſta tis ſi nō habēt ꝯſanguineos: eccleſia ſuccedit eis. xii. q. vl. c. vlti. in quo caſu poteſt ītelligi quod hic dr̄ de rebus ec cleſiarū de quibus aliqua in vita ſua ī egritudine poterāt elargiri. sͣ. de teſta. ad hec. et ca. relatum. ⁊ ẜm ꝙ ipſi pote rant conceſſuꝫ fuit huic ep̄o per hanc indulgentiaꝫ alias iniqua fuiſſet hec indulgētia que in totū tolleret ius alteriꝰ. C. de p̄ci. impe. offe. quotiens. argu. sͣ. de offi. ordi. licet. cū ſuis cōcordātiis. vel poteſt intelli gi vbi clericus bona ꝓpria in pias cauſas erogari precepit non deſignando ꝑſonā per quā hoc fieret. vel ſi deſignauit ꝑſonā negligens erat in his caſibꝰ ꝑtinet hoc ad ep̄m dioceſanū. C. de ep̄i. ⁊ cleri. nulli. ⁊ in aut̓. de eccle. tit.§. ſi quis autē pro redemptōne. col. ix. ⁊ sͣ. de teſta. tua. ⁊. c. ioannes. prior expo ſitio melior eſt cum littera dicat ab inteſtato decedentiū: quia non dicit̉ dece dere inteſtatus qui alij cōmiſit diſpoſitionē reꝝ ſuarū. sͣ. de teſta. cū tibi. p ¶ Appellatio clericoꝝ. largiſſime ſumit̉ hoc vocabulū clericoꝝ ꝓ omnibus clericis ſubditis ipſi epiſcopo ut cōprehēdat canonicos ⁊ omnes alios: quia exquo ſimpliciter ⁊ indiffinite conceſſa fuit ei ordinatio clericoꝝ decedētiū ab inteſtato de oībus intelligendū fuit. ſimile. sͣ. ti. ꝓxi. vbi habes cōcordantias de hoc: ſic de appellatōe beneficioꝝ tam maiora ꝙͣ minora beneficia intelligunt̉. jͣ. eo. c. pe. ſtrictius tamē ſumit̉. jͣ. c. proxi. pro clero tantuꝫ cathedra lis eccleſie. indulgentia eniꝫ large eſt interpretanda. sͣ. eo. cū olim. argu. ꝯtra sͣ. de tranſla. ca. vlti Um clerici. fidelis ero. de hac forma ⁊ que in ea continet̉ habes.sͣ. de ¶Iiureiur. ego enī. ⁊. xxii. q. vl. de forma. ⁊. ſi. xxxiii. di. quanꝙͣ. b ¶ Uocabulū. ſtricte ſumit̉ hic hoc nomē eccleſie placentine: tantū pro ep̄o principaliter ⁊ canonicis eccleſie cathedralis ⁊ non pro clero dioce. ⁊ merito: quia aliud eſt dicere clerus ciuitatis ⁊ aliud clerus dioc. sͣ. de reſcrip. rudolſus. hoc nomē eccleſia varias habet ſignificatōnes: quandoqꝫ deſignat tantū epiſcopū. vii. q. i. ſcire. quādoqꝫ viros eccleſiaſticos. lxiii. di. c. i. in fine. quandoqꝫ ponit̉ ꝓ maiori parte capituli. lxvi. di. apoſtolica. quādoqꝫ reſtrin ximus conferendam. ¶ Dem colubren̄. ⁊ alijs epiſcopiſ in regno portugallie conſtitutis. Um ī partibꝰ ueſtris ſepe cō tingat diuerſa loca interdicto ſupponi: quādo generale uel parti culare dici debeat īterdictuꝫ apud uos accepimus ī dubiū reuocari: cū illi ꝗ ab eccleſia ro. decorari pri uilegio meruerūt: uidelicet ut cuꝫ generale īterdictū terre fuerit: lice at eis ianuisⁱ clauſis nō pulſatis cā panis excluſis excōmunicatis ⁊ in terdictis ſuppreſſa uoce diuina of ficia celebrare: īterdicto particulari ſe aſſerāt nō artari: dicētes īterdi ctū generale dūtaxat cū regnū uel ſaltē prouīcia tota ſubijcit̉ interdicto. ⁊ īfra. Cū aūt ī priuilegijsᵏ de regno uel prouincia nil expreſſeⁱ di catur: nomineᵐ terre nō ſolū regnū uel prouinciam intelligi uolumus uerum ēt uillā ⁊ caſtꝝ: ut ⁊ ī hisⁿ lo cum habeat quod de generali dici tur interdicto. ¶Dem altiſiod. epiſcopo. Um tibi de benignitate. ſe Iap. ſit indultū: ꝙ ordinatio reruꝫ clericoꝝ ab inteſtato decedē tium ī tua diſpoſitione permaneant nos conſulere uoluiſti: an appella tioᵖ uocabuli clericoruꝫ tā ad cano nicos quam ad nō canonicos extē datur: ⁊ īfra. Cōſul. t. t. r. ꝙ appellatio clericoꝝ non ſolū alios ſꝫ eti am canonicos cōprehendit. ¶ Dē p̄poſito ⁊ capitulo placētīo. Um clerici placētini iuramē tū preſtāt ſub hac forma v̓bo ruꝫ: ego talis ab hac hora in antea fidelis ero ⁊ obediens placentine eccleſie ⁊ dn̄o meo epiſcopo placē tino: nos conſulere uoluiſtis utrū ītelligi debeat clerus totius dioc. git̉ ad canonicos matricis eccleſie. lxiii. di.§. vlt. ⁊. x. q. i. antiquos. ⁊. xii. q. i. vidētes. ⁊ hic. quādoqꝫ deſignat quālibet eccleſiā prouin cie. sͣ. de vſu pal. cū ſuper. ſic appellatiōe clericoꝝ omnes intelligūt̉ sͣ. c. proxi. quandoqꝫ deſignat cōgregationē fideliū. sͣ. de cōſe. di. i. eccleſia. ⁊ ſic ſumit̉. iii. q. iiii. engeltrudam. quod ꝓbatur. sͣ. ti. ꝓxi. c. pe. ⁊ vlti. ber. c ¶ Et ſi capituluꝫ. ⁊ merito. qꝛ nō eſt tanta cōmunio intͣ ep̄m ⁊ alias eccleſi as quanta int̓ ipſū ⁊ eccleſiā cathedra lē. sͣ. de teſta. requi ſiſti. vltra mediuꝫ: cuꝫ qua ipſe efficit̉ vnuꝫ corpus ⁊ ipſi membra sͣ. de his que fi. a p̄la. ſine cō ſen. ca. c. nouit. d ¶ Principaliter. ergo ſecundario te netur eccleſie quod videt̉ per hoc qd̓ hic dicit̉: quia ſi tenet̉ epiſcopo tenet̉ eccleſie. vii. q. i. ſcire. ergo videtur ꝙ habeat plures dominos: quod non ē verū quia non cen ſent̉ diuerſi. ¶ Perenti eaꝫ. ſcenſurā: qd̓ non eſt nomē gene rale ad ea que ſequūt̉ ſicut ⁊ verbū correctōnis depoſi tionē etiā cōtinet ar. l. di. cōtumaces .ff. de offi. preſi. lega tus. ⁊ l. ex omnibꝰ sͣ. d̓ ſta. mo. ea que. §. qd̓ ſi abbas. ar. ꝯͣ nā ⁊ verbū coercēdi maiorē aīaduer ſionē continet. ff. d̓ offi. ꝓconſu. memi niſſe. in fi. ar. tamē contrariū videt̉ qꝛ ſi iudex ita ꝓnunci at: vim feciſti: nec diſtinguit de priua ta intelligitur. ff. d̓ penis. ſi p̄ſes. ⁊ cuꝫ quid incertū mandatur: ⁊ ſi alijs pre ſtatōibuſ cauſa mā dati exoluta ſit ꝙͣ qui inherent mandato dū tamē expediat erit actio mandati. ff. man. ſi quis pro reo. vin. ſic cū dico illū excōico: vtranqꝫ ſnīam.ſ. maiorē ⁊ minorē intel ligere debes. sͣ. ti. ꝓxi. c. penul. f ¶ Perſonarū. hoc ideo dicit qꝛ in penis imponendis dignitati de ferendū eſt ⁊ perſone. sͣ. de offi. delega. ſane. ⁊. c. paſtoralis. ⁊. arg l. di. contumaces. g ¶ Magis. quia ⁊ plectēdo ⁊ ignoſcēdo hoc ſolū bene agit̉ ut vita hominū corrigant̉. xxiii. q. v. prodeſt. ſic. sͣ. ut li. nō ꝯteſta. quoniā. in fi. ⁊ ut creſcēte ꝯtumacia creſcat ⁊ pena. ff. de pe. relegati. Uid per nouale. dixerint. per legem illam. ff. de verbo. ſigni. ſilua cedua.§. penul. i ¶ Alijs aſſerentibus. ꝑ. l. illā. ff. de termino. amo. l. vlti.§. penul. k ¶ Legibus. predictis. l ¶ De noualibus. sͣ. de deci. ex parte. m ¶ De nouo. ſic. sͣ. c. i. ⁊ etiā mācipia dicunt̉ nouitia que anno nō dū ſeruierunt. ff. de publi. ⁊ vec. l. vl.§. quotiēs. ⁊ vinū dr̄ nouū qd̓ nō hꝫ annū. ff. de triti. vi. ⁊ oleo. le. l. vetus. ⁊ greg. nouas appellat nuptias que. jͣ. coronā anni ꝯͣhunt̉. xxxv. q. viii. c. i. ſꝫ vr̄ ꝙ nouale dici debeat terra intra annū culta ſed hoc non eſt verum: īmo ter ra exquo de nouo redacta eſt ad culturā de qua nō extat memoria ꝙ culta fuerit ſemꝑ erit nouale quantū ad ius decimarū exquo ſe mel fuit nouale. sͣ. de pͥuil. c. vlti. ⁊ ar. sͣ. de deci. ex parte. n ¶ Indulgentiam. de qua tu habes. sͣ. de deci. ex parte. j. et. ca. ex parte. iii. an capitulū tātuꝫ eccleſie cathedra lis. Nos igitur taliter reſpōdem ꝙ ꝑ eccleſie placē. uocabulum in forma iuramēti preſcripti nō debe at intelligi totius dioc. clerus: ⁊ ſi capitulūᶜ ītelligatur eccleſie cathe dralis: is tamen qui preſtat huiuſmodi iuramētū: epiſcopo tāquā ca piti principaliter obligatur. ¶ ¶ Dē priori ſācti fridiani lucanen̄. Uerenti quid per cen. eccle. debeat intelligi: cū huiuſmo di clauſulaꝫ ī noſtris litteris appo nimus: reſpondemus: quod per eāᵉ nō ſolū interdicti: ſed ſuſpēſiōiſ ⁊ excōmunicationis ſētentia ualet ī telligi. niſi iudex diſcretus reruꝫ ⁊ ꝑſonarūʳ circunſtantijs indagatis ferat quā magisᵍ uiderit expedire. ¶ Dem ceſarag. epiſcopo. Uid per nouale uocabuluꝫ intelligi debeat. t. f. requiſiuit. Licet autem quidam dixerint ꝙ nouale ſit terra preciſa que anno ceſſat alijs aſſerētibusⁱ: ꝙ ex ſilua que arboribus extirpatis ad cultū redigitur fieri nouale dicatur: qua rum utraqꝫ īterpretatio ex ciuilib legibusᵏ colligitur. ¶ Nos igitur inquiſitioni tue. t. r. ꝙ eam credimus predeceſſorum noſtrorum in tentionem fuiſſe cum pijs locis in dulgentiam de noualibus conceſ ſerunt: ut nouale intellexerint agr de nouo ad cultū redactū: de quo non extat memoria: ꝙ aliquando cultus fuiſſet. Sꝫ nec de quolibꝫ tali nouali credimus eis indulgen tiamᵏ fore cōceſſam: niſi de illo dū taxat cuius decimaꝫ religioſus po teſt conuētus abſqꝫ graui detrimē to parrochialis eccleſie detinere: cum talis ſit ſepe locus incultus: de quo parrochialis eccleſia ma

o ¶ Magnos. ergo a cōtrario ſenſu videt̉ ꝙ ſi nullos uel modicos cōſueuit habere nihil habebit eccleſia parrochialis de illo nouali etiā poſt temꝑa quantacūqꝫ: quod eſt veꝝ. sͣ. de priuil. c. vlti. Arg. cōtra xxxv. q. iii. quod ſcripſi. ſicut dr̄ de fundo dotali qui etiā ſolu to matrimonio adhuc dotalis dicit̉. ff. de fun. do. etiā ſi diruto. ar. ꝯtra. xxxv. q. iii. qd̓ ſcripſi. Tamen pot dici ut dixit io. ⁊.t. ꝙ ſi eccleſia parro chialis etiā tractatu tꝑis īcipiat ledi grauitex deſinit eē nouale. ar. sͣ. de do na. apoſtolice. ⁊ ar. huius decre. lꝫ hic videatur reſpicere principiū noualis. ſi enī priuilegiū incipiat eſſe iniquuꝫ perdit̉ priuilegiuꝫ. sͣ. de deci. ſuggeſtū ar. ⁊. lxiii. di.§. veꝝ ⁊. ff. de vul. ⁊. pup. ſubſt. ex facto. ⁊ ab eo qd̓ diu equū viſuꝫ eſt recedit̉ pro pter euidentē vtilitatē. ff. de cōſti. pͥn. l. penul. ergo eadeꝫ rone propter enorme dānuꝫ recedit̉ ab eo quod diu ob tentū eſt alias ſem per erit nouale. sͣ. de pͥuil. c. vlt. Enerabili. ꝑ matricē. forte in pͥuilegio illo con tinebat̉ ſaluo iure matricis eccleſie. ⁊ nomīe matricis ec cleſie intelligit̉ que libet eccleſia cathe dralis. lxiii. di. ex his. ⁊. xii. q. i. vidētes. ⁊ hic in fi. ti. q ¶ Intelligit. non attēdens ꝙ qui nimis aſtute interp̄ tat̉ principis. beneficiū notatur infamia. C. de le. ⁊ ſe. cō. l. ii. laur. r ¶ Si aliud. puta pͥ uilegiū exemptōis quoniā nulla preſcriptio in hoc caſu valeret. sͣ. de preſcript. cū non liceat. tan. s ¶ Molumus. ⁊ nos idē velle debemus: exquo illud precepit obſer uari. xi. di. quis neſciat. ⁊ eius interp̄tatio ius facit quo ad omnes. C. de le. ⁊ ſe. con. l. fi. laur. a X parte. cum ipſius.ſ. comitiſſe. b I Prępoſitus. laicus officialis. c ¶ Clauſulā. premiſſaꝫ.ſ. nemini liceat excōicatis uel noīatiꝫ inter dictis pro canonicis carnotēſibus abſqꝫ cōgrua ſatiſfactōe abſolutōis beneficiū indulgere: quā habes. jͣ. c. proxi. d ¶ Pro cōtumacia. non videt̉ ꝙ hec diſtinctio locū habeat vtrum quis excōicet̉ pro crīe: an ꝓ contumacia: qꝛ nemo excōicat̉ niſi pro mortali peccato ⁊ qui aliter non pōt corrigi. xi. q. iii. nemo. in fi. xlv. di. ſed illud. ⁊. xxiiii. q. iii. tam ſacerdos. ⁊. xi. q. iii. certū. īmo bene habet locū hec diſtinctio: quicūqꝫ enī vocatus legitime ad iudiciū non venit ꝓ quacūqꝫ re ꝯtumax reputat̉. vn̄ ꝓpter talē cōtumaciā excōicari poteſt: ſi res talis ſit ꝙ actor nō poſſit in poſſeſſionē mit ti. sͣ. ut li. non ꝯteſ. tue. ⁊ tunc ſufficit preſtare cautionē ſtandi iuri: qꝛ pro ſola cōtumacia excōicatus fuit.ſ. quia non venit ⁊ non ꝓ re aliqua qꝛ nondū cōſtabat in quo teneret actori ſi pro offenſa tunc excōicat: puta cōmiſit maleficiū: ⁊ illud fuit notoriū: uel ꝑ ſnīaꝫ uel facti euidentiā uel ꝑ confeſſionē. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ sͣ. de coha. cle. ⁊ mulie. c. vlti. ⁊ cōdēnatus de ipſo maleficio cū non ſatiſfaceret fuit excōi catus. hic talis nō debet abſolui niſi pͥmo ſatiſfaciat cū ꝯſtet de ma gnosº percipit decimarum ratione prouentus. ¶ ¶ Dē abbati. f. ⁊. p. monachis alcobacie. Enerabili. f.n. colubri en̄. epi ſcopo didicimus conquerente ꝙ cum fratres ſancte crucis mona. ſterium de argarijs ſub protectiōe ſua nuper receperint: ꝙ ſuis pre deceſſoribus epiſcopalia iura conſueuerant ab antiquis temporibuſ exhibere: nunc quodā de cāonicis ſuis ſine ſuo cōſeſu ibi ſcō priore oc caſione cuiuſdā preuilegij a. c. papaueritate tacita impetrati eidem epiſcopo obedientiam denegat ex hibere: inde ſūpta occaſiōe ꝙ per matricemᵖ eccleſiam nō cathedralē ītelligitq ſed romanā. ⁊ īfra. Ideo qꝫ mandamus quatenus ſi aliud uobis nō occurrerit: ꝑꝑ qd̓ dictus prior nō debeat dioc. epiſcopo reſpondere: uos eū ad eaꝫ preſtādā eideꝫ ſicut predeceſſores ſui prede ceſſoribus epiſcopi cōſueuerūt uel preſtiterūt: per cē. eccle. compella tis non obſtante priuilegio in preiudicium collubrien̄. eccleſie ꝑ ſur reptionem obtento. nos enim per matricem eccleſiā cathedralē ītelli gi uolumusˢ non romanam. ¶Dem abbati ſancti genouefe de cano ⁊ cancellario pariſienſi. x parte in chriſto dilecte filie xomitiſſe bleſen̄. ⁊ infra. Pro poſuerunt nuncij cōmitiſſe: ꝙ cū ip ſiusª prepoſitus quēdā latronē ceperit: ⁊ iuſtitia fuerit īde facta: latro fuit per capitulū carnoten̄. poſt fa ctam iuſtitiam requiſitus quia euꝫ in terra ſua captū fuiſſe dicebant: ⁊ ſatiſfaciat leſo vſqꝫ ad talem diem: alias ſit excōicatus: poſt terminū non ab ſoluet̉: ſi veniat ad iudicē ⁊ petat abſolui niſi ſatiſfaciat. xxiii. q. vlti. peſſimā. ⁊ ita bona eſt diſtinctio. Preterea ſuperfluū videbat̉ priuilegiū illud quia de iure cōmuni illud cōpetit cuilibet ꝙ nullus abſoluat̉ priuſꝙͣ ſatiſfaciat: ut. c. peſſimā. ⁊ sͣ. de offi. dele. ex litteris. xvii. q. iiii. de p̄ſbyteroꝝ. ⁊. xi. q. iii. excel lentiſſimus. in fi. ⁊ s. ti. ꝓxiparrochianos. Poteſt dici ꝙ ſolet plus timeri ⁊cͣ. xxiii di. quanꝙͣ. ⁊ sͣ. de here. ſi ad uerſus. multa enim concedū tur que ſunt de iure cōmuni. xviiii. q. ii. c. ſane. in fine. ⁊ x xxiii. q. ii. admonere. ibi via ticū tibi concedimus: ⁊ tamē omnibus penitentibus in fi ne datur.sͣ. de peni. ⁊ remiſ. quod in te. ⁊ sͣ. ti. proxi. permittimꝰ. Quid ſi aliquis ita pauper ſit ꝙ non poteſt ſatiſ facere? preſtet cautionē ꝙ ſa tiſfaciat cum peruenerit ad pinguiorem fortunā. sͣ. de ſo lu. odoardus. Quid ſi cau tionem preſtare non poteſt: tunc iuret. C. de ep̄iſ. ⁊ cleri. aut̓. generaliter. preſtet quaꝫ poteſt. sͣ. de do. poſt diuor. re ſti. c. penul. lꝫ videret̉ ꝙ talis caſus non excuſet. arg. sͣ. de rapto. ſuper eo. ⁊. C. de fur. ſubtracto. nam quandoqꝫ ali quis non abſoluitur propter delictum ſuū ſed differt̉ abſolutio. xi. q. iii. qui iubente. xviii. di. ſi quis adeſſe. ⁊. xx. vi. q. vii. ſacerdos. sͣ. de ofri. ordi. ſignificauit. ⁊. xi. q. iii. ſi quis epiſcopus dānatus. nul li tamē eſt finaliter penitētia deneganda. xxvi. qōe. vi. ſi p̄ ſbyter. ⁊. c. ſeq. quia eccleſia nulli claudit gremiū ſuū. C. de ſum. trini. l. vl. ꝓpe fi. e ¶ Citatus trinis edictiſ. vel vno peremptorio pro omnibus. xxiiii. q. iii. de illicita. ff. de re iudi. contumacia. vnde videt̉ ꝙ non veniens ad primā citationem non ſit contu max. argu. C. de iudi. ſanci mus. ⁊.sͣ. de procu. querelā. vbi de hoc. ⁊. v. qōe. iii. ſi e grotans. f ¶ Iuſſus. ⁊ hec contumacia eſt. ff. de rei vendi. qui reſtituere ⁊ non excōmunicatur quis niſi ꝓ contuma cia: ſed hoc intellige ut dixi in magna glo. g ¶ Sufficiens. ſic. sͣ. de ſequeſtra. ad hoc. ſufficiens cautio eſt ſi pignora uel fideiuſſores dentur. ff. man. ſi mandato.§. vlti. de hoc dictū eſt. sͣ. ut lite non conteſta. quoniam.§. in alijs. h ¶ Manifeſta. ex hoc verbo orta fuit contentio que determinatur prout dicitur. jͣ. ca. proximo. i ¶ Si vero dubia. quomodo ergo iuſſit iudex maleficiū emendare ſi non fuit ibi manifeſtū. Item ſi ſententiādo iuſſit factum fuit notoriū per ſententiaꝫ. sͣ. de cohabi. cleri. c. vlti. ergo non poteſt eſſe dubia offenſa. Solutio: quandoqꝫ iubetur a iudice ſententiādo. xi. q. iiii. qui iubente. ff. de re iudic. quod iuſſit. ⁊ hoc fieri non debet niſi cū res eſt manifeſta. xi. q. iii. graue. quādoqꝫ iubet iudex non ſententiādo: ut ſi ſtatim cum comparuerint coraꝫ eo partes reus confitetur: quia confeſſus pro iudicato habetur. ff. de confeſ. l. i. C. e. l. vna. ſi tantū precipit ut ſatiſfaciat: non hoc faciat ſnīando qꝛ non oīs vox iudicis auctoritatē rei iudicate cōtinet. C. de ſen. ⁊ interlo. om. iudi. ex ſtipu latōe. ⁊. iii. q. vi. hoc quippe. ⁊ adhuc poteſt reus allegare errorē ſuū. ff. de cō feſ. l. ii. vnde non eſt res manifeſta. ⁊ ita poteſt intelligi quod hic dicit io. vel ſic ad querimoniā alicuius de aliqua offenſa eā exprimēdo iudici ipſe iudex precepit reo ut ſatiſfaceret illi vſqꝫ ad certū terminū: aut cōpareret coraꝫ eo reſponſurus alias excōicabat illū: niſi alterū iſtoꝝ faceret ⁊ ille non venit. et ſic fuit excōicatus. ſi ipſe petat abſolui ſufficit ꝙ ipſe preſtet cautionē dandi iuri quia offenſa nunc dubia eſt. ⁊ ſi fama ſit ꝙ id fecerit vel ꝙ iudex a pluribus hoc intellexerit. k ¶ UUm olim. allegatū. sͣ. c. proxi. quod cōtinetur hic infra ibi memini ⁊c̄. eſqꝫ ibi: quia vero. infra. Ueꝝ cū ſuꝑ hoc de parendo iuri comitiſſa cautionē offerret: canonici carnoten̄. nihilominꝰ terrā eius fecerūt interdicto ſuppōi: qd̓ relaxare noluerūt: niſi prius ſolue retur emenda. dicebāt enim ī carnoten̄. eccleſie priuilegijs cōtineri ꝙ nemini liceat excōmunicatiſ uel nominatim īterdictis pro cāonicis carnote n̄. abſqꝫ cōgrua ſatiſfactiōe abſolutionis beneficiū indulgere. Ad ītelligēdā āt clauſulam priuile gij memorati credimus diſtinguē dum: utrum in aliquem interdicti uel excōmunicationis ſententia ſit prolata pro cōtumacia tantū: quia ſcilicet citatusᵉ ſtare noluit iuri uel etiaꝫ pro offenſa: quia uidelicet iuſ ſus noluit maleficium emēdare. In primo caſu credimus ꝯgrue ſa tiſfieri: ut ſententia relaxetur ſi priº ſufficiensᵍ ſtādi iuri cautio tribuat̉ In ſecūdo v̓o ſi offēſa ē māifeſta: nō credimꝰ ſatiſfieri congrue: ut re laxet̉ ſnīa: niſi prius ſufficiēſ preſte tur emēda. Si uero dubiaʳ ē offēſa: ſufficere credimus ad relaxanduꝫ eandē ſi parēdi mādato eccleſie cō petens ſatiſfactio prebeatur. Dem comitiſſe bleſen̄. Uꝫ olim pro canonicis carno ten. quoddā capitulū cōtra te fuit allegatum: quod dicebant ī ec cleſie ſue priuilegijs cōtineri: ut ui delicet nemini liceat excōmnicatis uel nomīati īterdictis ꝓ canonicis carnoten̄. abſqꝫ congrua ſatiſfacti on abſolutionis beneficium īdul gere: ⁊ infra. Quia uero dum anſā

ſoluendū ita factus ꝙ ſi recte trahat̉ caput fili oīmode eſt ſolutus nodus: ſi male trahitur ligatus remanet ita contingit propter reſolutionē queſtionis precedentis decre. de offenſa manifeſta quā modo hic ſoluit inferius aꝑte. m ¶ Proponētibus. ⁊ male. n ¶ Non que iudici. ⁊ hoc fatuū erat dicere ꝙ ſibi credendū eſſꝫ in p̄iudiciū alterius: īmo iudex ẜm motū animi ſui: ⁊ ẜm ſenſū iudicar tenet̉. sͣ. de cōſue. ad noſtrā. ⁊ sͣ. de renū. in p̄ſentia. ⁊ sͣ. de teſti. in noſtra. ⁊. iii. q. vii. iudicet. ⁊ ẜm ꝙ ſibi videtur. ff. de arbi. qualē. dū tamē ẜm leges ⁊ canones. in aut̓. de iudie.§. quia v̓o. colla. vi. in aut̓. de defen. ciui.§. iuſiuran dū. colla. iii. ſed videt̉ ꝙ illd̓ dicat̉ manifeſtū quod iudici videt̉: ſicut illud dicit̉ ꝓbabi le quod ei videt̉. sͣ. de appel. ut debitꝰ. ℟n̄deo lꝫ ad opi. iudicis referat̉ quod dicatur ꝓbabile ut ꝑ hoc poſſit ⁊ debeat appella. deferri. sͣ. d̓ ap. cuꝫ ſpeāli. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. ſacro. ad fi. ſecus eſt in manifeſto. illud enī ꝓprie dr̄ manifeſtū qd̓ non eget ꝓbatōe. xi. q. iii. eoꝝ. ſed hic ſumit̉ manifeſtū pro notorio ꝓut in fi. dicit̉. ⁊ ii. q. i. de manifeſta. o ¶ Intelligere. ergo nos quo qꝫ ſic intelligere oportet.sͣ. e. venerabili. ſic. sͣ. de here. cuꝫ xp̄s. qꝛ interp̄tatio pͥncipis ius facit. sͣ. ti. ꝓxi. inter alia. C. de le. l. i. ⁊. vlti. p ¶ Confeſſionē. ⁊ ꝑ ſnīam. ſic. sͣ. de coha. cleri. ⁊ mulie. c. vlti. a ¶ Bbate. conſuetudineꝫ. ex hoc videt̉ ꝙ ſit bene recipiendus talis libellus: pe to ius eligendi rōe ꝯſuetudi nis: etiā ſi cauſa alia ſiue titu lus non alleget̉. ſic. sͣ. de cau. poſ. cū eccleſia. ⁊ sͣ. de elect. cumana. ff. cōmu. pre. venditor.§. ſi cōſtet. ⁊ sͣ. de cōſue. cū dilectꝰ. que ſimilis ē huic xxviii. q. ii. ſeruitiū. ff. de aqͣ plu. ar. l. i.§. vlti. ⁊. ix. q. iii. cō queſtus. lxiii. di. quia. Sꝫ ꝯͣ qꝛ ex ſolo curſu tꝑis non tollit̉ obligatō ergo nec inducit̉ ff. de act. ⁊ obli. obligationū. §. placet. ⁊ sͣ. de p̄ſcrip. ſi diligēti. Sol. circa ius eligendi ſufficit ꝓbare cōſuetudinem preſcriptā. de hoc dictū ē. sͣ. de cau. poſſeſ. cum eccleſia. dic ut ibi. io. b ¶ De monaſterio. Sed cuꝫ ſeruitutem ſibi debere dicat quomō petit ut aliquid ſibi fiat cuꝫ ſeruitus potius ſit ne aliquid fiat ꝙͣ ut ali quid fiat. ff. de ſerui. quotiens.§. i. Solu. iure cōi nec eſſe habet eligere: ſꝫ iu re ſeruitutis debite petit ne aliūde eligat ꝙͣ d̓ ſuo etiā monaſterio: ut in fine patet. ⁊ ita ne aliquid fiat petit̉: vel verius dicas ꝙ bene petitur iure ſeruitu tis ut aliquid fiat. ff. ſi ſer. ven. ſi forte.§. ii. c ¶ Aſciaten̄. monachū. hoc modo bene ꝓbat̉ ſeruitutis poſſeſſio.ſ. quia pro hibitō facta eſt ne ille eſſet abbas ⁊ admiſſa fuit qꝛ ꝑ hoc ꝙ prohibebant cre debant vti iure ſuo qd̓ exigit̉ in ſeruitutibus. lꝫ eniꝫ vtaris niſi credas te iure tuo vti ut paratus ſis ꝓhibere impedientē nō acquires ſeruitutē tꝑe. ff. de iti. actuqꝫ pͥua. l. vlti. ar. ff. quēadmo. ſer. amit. l. vlti. Quid enī ſi vicinus tuꝰ ꝓpter paupertatē uel forte qꝛ non curauit per. c. an habuit edificiū ſuuꝫ depreſſuꝫ non extollēs illud nunquid ꝓpterea debet tibi ſeruituteꝫ altius non tollendi? certe non niſi crederes te ius habere. quod p̄ſumit̉ ſi aliquādo ꝓhibuiſti interrūpere preſcriptionē. interpellare enī deberes ſeruitutē ſi vſu capere vis. ff. quēadmo. ſerui. amit. ſi quis alia.§ſi cū ius haberes. vin. d ¶ Porro. Hic incipiūt verba pͥuilegii Calixti pape vſqꝫ ibi: ad hec. e ¶ Spatium.ſ. xl. annorum. f ¶ Iūxta paſcalis. hic allegat̉ pͥuilegiū: ⁊ p̄terea preſcriptio: ut. sͣ. pꝫ. ſed pre ſcriptio ⁊ pͥuilegiū cōtraria ſunt: qꝛ qui allegat pͥuilegiū iuri p̄ſcriptōis renū ciare videt̉. sͣ. de p̄ſcrip. veniens. qꝛ qd̓ meū eſt ex alia cā meū fieri non pōt. propter hoc ꝙ eiſdē canonicis: ue lut aſſeris ꝓponētibꝰᵐ illā offēſā eē māifeſtā: n̄ que iudiciⁿ: nō que alij ſed que ſibi tantummodo manife. ſtam uidetur offenſam: illā nos re ſcribimus intelligere manifeſtam que uel per cōfeſſionēᵖ uel probati onem legitime nota fuerit: aut eui. dētia rei: que nulla poſſit tergiuer ſatione celari. ¶Dē epiſcopo ⁊ cātori attre baten̄. Bbate ſancti ſiluāi alciaten̄. uiam uniuerſe carnis īgreſſo cū eiuſdē loci monachi elegiſſent quēdā de ipſius eccleſie gremio in abbatē ⁊ cōfirmationē electionis a morinēſi epiſcopo nequiuiſſent ali quatenus obtinere: eaꝫ a ſede apo ſtolica petierūt. Ceteꝝ procurator monaſterij fācti bertini ꝓpoſuit ex aduerſo: ꝙ ſecūdū approbatā cōſu etudinēª ⁊ priuilegia ro. pon. abba tes alciaten̄. debeāt de mōaſterio ſancti bertini ſemper aſſumi. huiuſ modi electio erat nō īmerito repro banda: utpote contra cōſuetudinē diuturnā ⁊ contra priuile. ſe. ap. at tentata: ⁊ alciaten̄. mōachi debeāt iure cōpelli: ut de monaſterio ſācti bertini perſonam idoneam ſibi eli gerent in abbatem: ⁊ infra ¶ Nos igitur depoſitionibus teſtium dili genter inſpectis inuenimus eſſe ⁊ batum: ꝙ. a. xl. annis. ⁊ īfra. Mo nachi alciaten̄. abbatem ſibi de ſan cti bertini monaſterio elegerūt. ⁊ ī fra. Et cum quadam uice garinum alciaten̄.ᵉ monachuꝫ elegiſſent: ei electio robur habere nō potuit. do nec apud monaſteriū ſancii bertini ꝓfeſſione facta poſt aliquantū tem poris qn̄.ſ. eiuſdē loci abbati ⁊ cō uentui placuit in alciaten̄. extitit ab batē aſſumptus ex priuilegijs quo qꝫ ro. pon. argui poterat olciaten̄. abbatem fore de ſancti bertini collegio eligendū. nam priuilegio pa sͣ. de fide inſtru. inter dilecibs. Dic ut dixi. sͣ. de p̄ſcrip. auditis. in glo. que incipit: ſic ergo abas ⁊cͣ. ibi ſimiliter allegabat̉ preſcriptio ⁊ priuilegiū. vel melius hic allegabat̉ conſuetudo ⁊ non p̄ſcriptio ⁊ cōſuetudo debet eſſe preſcripta..sͣ. de cōſue. cuꝫ dilectus ⁊ ita con ſuetudo probat vſum priuilegioꝝ. g ¶ Cōtradictorio iudicio. ad hoc enī ut ꝯſuetudo valeat oportet ut ſit obtē ta ꝯͣdictorio iudi cio ſi ex aduerſo neget̉ conſuetudo. ff. de leg. cuꝫ de cō ſuetudine. ⁊ alia d̓ quibus habet̉.sͣ. d̓ cōſue. c. vlti. Con tradictoriū iudiciū dicit̉: puta cuꝫ ego dicerem hanc eſſe cōſuetudinē aduer ſarius dicebat non eſſe conſuetudineꝫ ⁊ iudicatum fuit ꝙ erat conſuetudo. ſi cut enim in ſeruitu te vel libertate pre ſcribenda requirit̉ ꝓteſtatio. ff. quem admo. ſerui. amit. ſi quis alia.§. ii. ſic videt̉ ꝙ requirat̉ in cōſuetudine pre ſcribenda. io. h ¶ Fiat fides. Ex hoc videt̉ ꝙ ſi in pͥ uilegio aliquo fiat mentio cōſuetudīs uel priuilegii ꝙ ne ceſſe ſit illud puile giū exhiberi. c. di. contra morē. lxxvi. di. ieiuniū. ix. di. ut veterum. xxv. q. ii. ſancimus. in aut̓. ut ſpō. lar.§. ⁊ hoc inſuꝑ. col. ix. ar. cōtra qꝛ non vr̄ ꝙ hͦ requirat̉ in publi co inſtrumēto. xix. di. ſi romanoꝝ. ⁊ ī aut̓. ut fratrū filii. §. i. ⁊. C. de donat. ſi ea que. ff. de dona. ex hac ſcriptura. ff. de admi. tut. cyrographus. Ad hoc dīſtinguit quidā inter publica in ſtrumēta ⁊ priuata ut ī publico inſtru mēto nō ſit neceſſe ꝓbare vel exhibei illud de quo fit mentio: lꝫ in priuato ſic. Sed alij dicunt ꝙ ſi in pri uilegio inſerit̉ totus tenor alterius non eſt neceſſe illud exhibere. Sed certe illud non ſufficit quia adhuc poſſet eſſe falſit a sin bulla ⁊ in alijs. sͣ. de priuile. cū olim. in fi. Alij ꝓbabilius dicunt ꝙ ſi au ctoritate iudicis pri uilegiū uel aliquod reſcriptū eſt reuocatū vel ī alio priuilegio inſertuꝫ non eſt neceſſe illud exhibere: ſecus ſi ꝑ tabellionē tantū quia publicatio facta corā iudice fidē facit lꝫ poſtea perdant̉ per inſtrumēta: ut. C. de teſti. publicati. Item quia iudex diligentius ſingula facit ꝙͣ tabellio: quia non eſt credendum ꝙ iu dex ſine cauſe cognitione aliquid faciat ſicut veriſimile non eſt ꝙ auferat alicuius legitimas exceptōnes. sͣ. de offi. dele. ex parte. ſed predictis omnibus obuiat. sͣ. de re iudi. cum inter. in fi. ⁊ sͣ. de fide inſtru. inter dilectos. Sed dicas ꝙ ſi conſtat ꝙ inſtrumentū publi cū ſit coram iudice non eſt neceſſe illud exhibere niſi aduerſarius velit docere de falſitate illius tunc debet exhiberi lꝫ pͥmo īpoſita ſit ei fides niſi iurauerit ſe illud ꝑdidiſſe. C. de fi. inſtru. l. vl. io. i ¶ Cauſalis. ut hec dictio ẜm: accipiat̉ pro quia vel pro ſi. b. k ¶ Ad perſonale.ſ. hoc verbum concedimus. l ¶ Imperſonale.ſ. hoc verbum conſiſtere. m ¶ Senſus.ſ. ꝙ referat̉ ad perſonale verbum. ſcalis pape huiuſmodi capitulum apparet inſertum ſurrogationē ab batis penes monaſterium ſancti ſil uani apud alciaten̄. monachos iuxta preteriti temporis morem ī ue ſtra ſemper cōcedimus diſpoſitiōe perſiſtere: in priuilegio etiā calixti huiuſmodi capitulū inuenitur.Porro iuxta paſcalis pape decre tum abbatiſ ſurrogationē penes al ciaten. non aliunde quā de ueſtro monaſterio fieri. ap. aucͣt. decerni mus. Ad hoc at pars aduerſa re ſpōdit: ꝙ ſi etiā ꝓbaret̉: ꝙ īfra pre dicti temporis ſpaciūᵉ de monaſte rio ſancti bertini ſꝑ fuerit abbas al ciaten. aſſumptus: ex hoc dici non poterat: ꝙ cōſuetudo aliqua quaſi cōtradictorioᵍ iudicio fuerit ītrodu cta: cū ī memorati garini electione pro bono pacis extra iudiciuꝫ pro ceſſum taliter dinoſcatur: ⁊ infra. ¶ Preterea cū paſcalis papa ſurro gationem abbatis ſancti ſiluāi monaſterio ſancti bertini iuxta moreꝫ preteriti temporiſ duxerit concedē dam: nec de more preteriti tempo ris fiat fidesʰ per eius priuilegium ⁊ ſimilia nullū ſuper hoc aliciaten̄. monaſterio poterat preiudiciū ge nerari. Contra quod fuit ex aduer ſo reſponſum ꝙ hec determinatio ſecundum preteriti temporis morē: ⁊ cauſalisⁱ ⁊ ꝯditiōalis pōt ītelli gi ⁊ tā ad ꝑſonaleª ꝙͣ ad īꝑſonale v̓ bum referri. Si eniꝫ imperſonale uerbum determinet conditionalis intelligitur: ⁊ eſt ſenſusᵐ: concedi muſ ſur rogationem abbatis ſancti ſiluāi apud alciaten̄. m. in. v̓.ſ. di ſpoſitione conſiſtere ſecundum pre teriti temporis morē.i. ſi mos pre teriti temporis talis fuerit. Si ue ro uerbum determinet perſonale: cauſaliter debet intelligi: ut ſit ſen ſus: concedimus ſecundum prete riti temporis moreꝫ.i. ꝙ mos pre

n ¶ Lex priuata. di. iii. priuilegia. o ¶ Captioſa. di. iiii. erit autē. vnde ſtatutū fuit vt per cōſequentiaꝫ litteraꝝ ſcriberet̉ lex. C. de ve. iur̄. enu. l. i. in fi. ff. ad mu. l. i. in fi. p ¶ Potius. ſi. ff. de vſu. ⁊ ha. diuus. in pͥn. ff. de re. du. quotiēs. ff. de ſerui. ſi cui. ⁊. l. ſe. sͣ. de pͥuil. in his. xvii. q. iiii. q. xii. q. ii. ſi quos. ⁊. q. v. quia. sͣ. de cō uer. ꝯiug. quidam. arg. sͣ. de fi. inſtru. inter dilectos. arg. ꝯͣ. sͣ. de offi. dele. cū ſuper. ⁊. ff. de iure cōdicill. l. i. ⁊. ff. de here. īſti. quotiēs. a E vicino.i. ꝓxīo. b ¶ Monachi. vide qualiter papa ꝓnū ciat. ⁊ ẜꝫ priuilegiū ⁊ ẜm cōe ius. ſcd̓m ius cōe adiudicat electionē ipſi capitulo ſancti ſiluani alciaten̄. ẜm pͥuile giū ut eligāt de mo naſterio ſancti ber tini: ⁊ ſic habēt electionē ſed non libe rā qꝛ nō eligunt vn decūqꝫ volunt ſed reducit̉ pͥuilegium ad ius cōe. sͣ. de cō ſue. cum dilectꝰ. io. c ¶ Perſonā idoneā ⁊ ſi hoc nō eſſet di ctū tn̄ ſubintelligebat̉. sͣ. de elec. cām que. ff. de ſeruit. ſi cui. ⁊ pater ꝯcedēs vxori ut filiā cōem cuiqꝫ voluerit co pulet: non tn̄ intel ligit̉ ut eaꝫ copulet tutori. ff. de ritu nuꝑ. quanꝙͣ. d ¶ Donec ibidem. ar. ꝙ ſi pͥuilegiū de tur alicui monaſte rio: deſtructo mōa( ſterio deſtruet̉ ⁊ pͥ uilegiū. arg. xvi. q. vii. ⁊ hec ſcripſimꝰ xxv. q. ii.§. vlti. ī fi. Itē arg. ꝙ ceſſante cā ceſſat pͥuilegiuꝫ sͣ. de deci. ſuggeſtū ⁊.xvi. q. i. generali ter. C. de teſta. mi. l. vl. ⁊ inſti. de auc. tu.§. vlti. ⁊ inſti. de pupil. ſubſti.§. qua rōne. lxiii. di.§. verū. ⁊. lxi. di.§. his oībus. sͣ. de vi. ⁊ vone. cle. c. vlt. ⁊ sͣ. de no. ope. nūci. cū ex iniūcto. Sed pone ꝙ nullus reperiat̉ idoneus in monaſterio ſan cti bertini dū vacat monaſteriū alciaten̄. vel ꝙ ibi non obſeruatur obſeruātia regularis: ſi eligant de alio monaſterio nūquid fit eis p̄ iudiciū quo minus teneant̉ eligere in alia electōne de monaſterio ſancti bertini ſi ꝑſona eſt idonea vel obſeruātia eſt reformata qd̓ p̄ iudicet̉ eis eſt ar. sͣ. de cōſti. cū veniſſent. ⁊ sͣ. de reſcrip. cōſtitutꝰ. qꝛ vnico actu perdit̉ priuilegiū: ut ibi dicit̉. ⁊ hec littera etiā multū facere videt̉ ad hoc: ſed nō credo qd̓ fiat propter hoc preiudiciū cū poſtea aliquis erit idoneus. arg. sͣ. de elect. quia diligentia. ⁊. ff. de ſerui. ruſti. pre. ⁊ attilicinus. ⁊ hec littera non contradicit qꝛ nō pri uant̉ niſi cū perſona non inueniret̉ idonea: vel ordo regularis nō viget. ſed ceſſante cauſa illa priuilegiū locum habet. ar. C. de cur. fur. l. pe. ⁊ sͣ. titu. proxi. duobus. ẜm vnū intellectū. ⁊ melius. sͣ. de offi. dele. prudentiā.§. ſexta. Sed pone ꝙ ille electus vixit. xl. an. nunquid preſcriptio eſt cōtra priuilegiū? videt̉ ꝙ ſic. sͣ. de priuile. accedentibus.sͣ. de cā poſ. cuꝫ eccleſia a cōtrario. nec adhuc credo ꝙ perdant priuilegiuꝫ quia non poteſt vti illo tempore priuilegio. vnde non obeſt argu. l. predicte. ⁊ attilicinus. quia priuilegiū non perditur niſi per abuſum. vel ſi vis dicere ꝙ currit preſcriptio reſtituunt̉ ex clauſula generali. ff. ex qui. ca. maio. l. i. quod innuitur in. l. attilicinus. ſecus videt̉ ſi ibi non viguit obſeruātia regularis: qꝛ culpa illoꝝ ꝯtingit ⁊ culpa imputet̉. ꝯ videt̉ ꝙ delictū ipſoꝝ nō debet tollere priuilegiū monaſterii. xvi. q. i. ep̄m. e. D Uper quibuſdā. publice predicāt. ⁊ iſti euidentia rei notorii teriti tēporis ſic obtinuit ſurrogati onē ⁊c̄. Hic āt ſēſus rectior eē uide tur: quia cuꝫ priuilegium ſit lex pri uataº: ⁊ lex nō debeat eſſe obſcura uel captioſa:º ſed certa ⁊ manife. ſta. nec eēt priuata niſi aliquid ſpe cialiter īdulger̄t: ꝓfecto ſic ītelligē da ſūt illa uerba: ut res de qua agitur ualere poſſit potiusᵖ qua perir̄. maxime cū ſupra dictꝰ ¶ C. papa qui eidē paſcali ē uicīoª ſucceſſit uer bis equioribus oſus determinatio neꝫ illā prorſus amouerit: ut ambi guitas tolleretur: ⁊ quod dicebat̉ ī cōceſſiōe paſcalis: ut uidelicet ſurrogatio abbatis ſancti ſiluani apud aſciāten̄. ī diſpoſitiōe abbatis ⁊ fra trū ſancti bertini ſemper exiſteret ipſe mutauerit: decernēs ſurrogati onē ipſius abbatis nō aliūde quaꝫ de monaſterio ſācti bertini faciēdā His igitur diligēter auditis mona ſterio ſancti bertini adiudicauim huiuſmodi dignitatē: ut quotiēs in alciaten̄. monachiᵇ de cenobio ſan cti bertini perſonaꝫᵉ idoneā ſibi eli gant in abbatem: ita uidelicet ut tā diu monaſteriū ipſū hac honoris debeat pręrogatiua gaudere: dōec ibidēª uiguerit obſeruātia regular is ut idonee perſone inueniant̉ ī il lo qui poſſint in abbatē aſſumi. Dem comiti toloſan̄. Uper quibuſdā mādatoruꝫ articulis: ⁊ infra. Tua deuo tio poſtulauit a nobis: qui ſint dicē di heretici manifeſti. Super quo tibi duximꝰ reſpōdēdū illos ītelli gendos eſſe manifeſtos hereticos qui ꝯtra fidē catholicā publice pre dicantᵉ aūt profitentur ſeu defēdūt heretici ſunt cum eoꝝ factū non poſſit aliqua tergiuerſatōe celari: iſtis eniꝫ modis qui hic enumerant̉ manifeſtū qd̓ ꝓbari debet reddit̉ notoriū. sͣ. e. cū olim. ⁊ s. de coha. cler. ⁊ muli. c. vlti. f ¶ Defendunt. ⁊ iſti defenſores hereticoꝝ ſum excōicati. sͣ. de hereti. excōicamus.§. credentes. ⁊ tales dānabiliores ſunt ꝙͣ ipſi heretici. xxiiii. q. iii. qui aliorum. ⁊ eſt ad hoc ar. C. d̓ his qui latro. oc. l. i. ⁊. ij. g ¶ Condemnati. sͣ. de here ticis. ad abolendam. h ¶ Confiſcantur. sͣ. de here. excōicamus.i. rn̄ſo. i ¶ Puniuntur. per iudices ſe culares etiam ſi clerici fuerīt prius a ſuis ordinibus degra dati preſente iudice ſeculari qui ipſos recipit in ſuum forum. sͣ. de here. ad abolendā §. i. ⁊. c. excommunicamus.i. reſponſo. de quoruꝫ notatur pena. sͣ. de here. ca. pe. k ¶ Pedagia. pedagia dicunt̉ q̄ dāt̉ a tranſeuntibꝰ in locis cōſtitutis a principe. ut hic ſequitur. Guidagia dicuntur que dantur pro ducatu ꝑ terram alicuius ut ſecurus vadat. Salinaria dicuntur que dātur pro ſale. omnia iſta dicuntur portitoria. C. de vec. et commiſ. l. iij. nec dāda ſūt iſta niſi cū negociationis cau ſa aliquid portatur. ſecus ſi ad propriam vtilitatē vel ad vtilitatem fiſci aliquid ferat̉ C. e. ti. vniuerſi. io. l ¶ Imperatorum ſolus igit̉ princeps hoc poteſt cōſtituere. ſed non ciuitas. C. no. ec. inſti. non poſ. l. ij. ⁊. iij. m ¶ Cateranen̄. concilij. sͣ. de cenſi. inno. que eſt lateranē. concilij. n ¶ Non extat memoria. no. diligenter ꝙ illa conſuetudo cuius non extat memoria iuſ ſiue pͥuilegiū īducit. ff. de ac̄ quot. ⁊ eſti. hoc iure.§. duct ff. de aqͣ plu. arcē. l. i.§. vl. iij. q. vi. hͦ quippe. xi. q. iij. con queſtus. ⁊. lxv. di. mos antiquus. ⁊. C. de teſta. teſtamēta. ⁊ ꝑ hͦ vr̄ ꝙ cū talis conſue tudo ius inducat non ſit neceſſe titulū allegar̄. licꝫ hͦ reꝗ rat̉ qn̄qꝫ in ꝯſuetudine. xxx. an. de hac mat̄ia dictū ē. sͣ. d̓ ꝯſue. c. ul. itē ar. ꝙ ꝑ manda tū gn̄ale nō ꝓhibent̉ niſi illicita. xxiij. q. ij. quos deus. xi. q. iij. qd̓ p̄deceſſor. ff. de iurepa. adigere. in fi. io. o ¶ Delegati arbitrium. propter hoc verbum facit ad ti. qd̓ hic declaratur. p ¶ Intelligendū. vide qualiter intelligat̉ generale mandatū reſtituēdo illud ſic s. de iureiuran. ad noſtram. ij. q ¶ Perſonarum. de iuriſdictione eccleſie. quia actor forum rei ſequitur. sͣ. de for. compe. cum ſit generale. ⁊ xi. q. i. experientie. ⁊. c. ſequē. ⁊ comes eſt hic reus ⁊ ſubeſt in hoc eccleſie. r ¶ Rerum. quia comes ꝯuenitur hic. licet habeat ſuperiorē in temporalibus ſ. regem francie. tenetur reſpondere de iudicio eccleſiaſtico ex mādato lega ti in omni cauſa que pertinet ad forū eccleſie ſiue ratione perſonaꝝ que ſunt de iuriſdictione eccleſie. ſiue ratione rerū.ſ. ſpiritualiū eccleſiaſticarū ⁊ eti am ciuiliū que ſunt in iuriſdictione iudicis eccleſiaſtici. iteꝫ viduis ⁊ pupi. ⁊ orpha. ⁊ miſerabilibus perſonis ⁊ pro pace ſeruanda. s ¶ Rerū. cū res de qua querit̉ eſt in ſua.i. eccleſie iuriſdictione. quia ratione rei ſortit̉ quis forū. sͣ. de fo. ꝯpe. ſane. ⁊. c. vlti. t ¶ Pro pace. qꝛ hoc pertinet ad eccleſiā. sͣ. de iudi. nouit. u ¶ Uiduis. ex hoc videt̉ ꝙ cā viduaꝝ ad eccleſiā ſpectet. ar. sͣ. de dot. poſt di uor. re. nuper. ⁊ sͣ. de fo. cope. ex tenore. ⁊ hic dic ut ibi. x ¶ Ouimus. antiquis canonibus. xi. q. i. ſi ꝗs ſacerdotū. ⁊. iij. q. iiij. clericꝰ. y ¶ Decreto. sͣ. de cri. fal. ad falſarioꝝ. a ¶ Tradatur. hoc intellige de illo qui penitus ē incorrigibilis. nec obſtat. sͣ. d̓ iudi. at ſi clerici. in fine. ⁊ de illis qui deprehenduntur in maiori crimine. puta hereſi ⁊ crimine falſi. sͣ. de heret. excōmunicamus.i. reſponſo. ⁊. c. penult. ⁊.sͣ. de falſa. ad falſariorū. ⁊ in caſu. xi. q. i. ſi quis ſacerdotū. Quidā tn̄ caſuꝫ iuſtum vltimum intelligunt ſi fuerit incorrigibilis. ⁊ benignus eſt talis inteleorum errorē: uel qui corā prelatiſ ſuis cōuicti ſūt uel ꝯfeſſiuel ab eis ſententialiter cōdemnatiᵍ ſuper he retica peauitate: quorum bona pro pria confiſcantur ⁊ ipſi iuxta ſancti ones legitimas puniūtur. Prete rea cum pedagia guidagia ſalina ria tibi legatuſ īterdixerit memora tus: auctoritate apoſtolica duximꝰ declarādū illa eē pedagia ſalinaria guidagia īterdicta: que nō apparēt imperatoꝝ uel regū uel lateran̄ᵐ. concil. largitione cōceſſa: ex antiqua conſuetudine a tempore cuius non extat memoriaⁿ ītroducta: ⁊ ī fra. Cū a legato receperis ī māda tis: ut de te cōquerentibus ſecūdū ſuuꝫ. uel alterius legati ſui iudicis ordinarij uel delegati arbitriūº ⁊ iu ſtitiam exhiberes: hoc aliter ītelli gendūʸ eſſe cenſemus: ut ī omni cā que ratione perſonaꝝq uel reruꝫ que ad eccleſiaſticū foꝝ pertinēt. ac ſuper uniuerſis capitulis que ꝓ paceʳ ſeruanda ſunt per dictuꝫ lega tum ſtatuta vel auctoritate apoſtoli ca ſtatuenda: item viduisᵘ pupilliorphanis ⁊ perſonis miſerabilibꝰ tenearis ī iudicio eccleſiaſtico re ſpondere. ¶Dem epiſcopo pariſienſi. Ouimus expedir̄: ut uerbū illud quod in antiquis cano nibus ⁊ in noſtro decretoʸ contra falſarios edito cōtinetur: uidelicet ut clericus per eccleſiaſticum iudi cem de gradatus ſeculari tradatur curie puniēdus: apertius expona mus. Cum enim quidam anteceſorum noſtrorum ſuper hoc conſul ti diuerſa reſponderunt ⁊ quorun

lectus: ut. sͣ. de iudi. cū non ab homine. alias non debet quis ſtatim poſt depoſitionem tradi curie ſeculari puniendus. b ¶ A pluribus. lꝫ ſit a pluribus approbata. tn̄ ſtabimus ei quod papa hic dic̄ ut expreſſe tradat̉ ⁊ non per cōſequentiā. c ¶ Hoc.ſ. viciū falſitatis. ber d ¶ Aliud flagitium. puta he reſim. e ¶ Intercedere. xvii. q. iiii. reuꝫ. C. de his qui ad eccle. cōfu. l. p̄ſenti. ar. intercedere dico precibus non per excōicationem. f ¶ Includas. magis rigide cū eo agit̉. sͣ. de cri. fal. ad falſa rioꝝ. ſꝫ hic ſic pape placuit. g ¶ Doloris. xxiii. qōe. iiii. gu liſarius. h ¶ Non ꝯmittat. Hec eſt ve ra penitentia. de pe. di. iii. in prin. ⁊ expone ꝙ nō ꝯmittat ideſt ꝓpoſituꝫ ⁊ voluntatem habeat ſimilia de cetero non cōmittere. quilibet enī qui ac cipit penitentiā illius ꝓpoſiti ⁊ voluntatis eſſe debet alias non eſſet penitentia. Ilecto. archiep̄us tuLron̄. ꝯtrouerſiam habe bat cuꝫ venetis ⁊ ꝓcuratore eoꝝ ſuꝑ eccleſia ſancti marci de tyro. cā commiſſa fuit tꝑe Inno. ad petitionē archiepi veneti citati legitime non ve nerunt: vnde archiep̄us miſſus fuit in poſſeſſionē illius eccleſie cauſa rei ſeruāde. arrhiep̄o deinde abſente ex cā ceceſſaria iſte iacobus ꝓcunator venetoꝝ volebat recu perare poſſeſſionē ⁊ ſtare iu ri: ſed quia archiep̄us abſēs erat iuſta de cauſa nō potuit iā rehabere: vnd̓ papa indul ſt illi ꝓcuratori ut lapſus an ni nō obeſſet quo minus poſtea recupere poſſet poſſeſſionē: archiep̄s poſtea hoc au diens dubitabat an ꝑ talē in dulgentiā poſſet ille recupe rare poſſeſſionē eccleſie quā docunqꝫ etiā poſt annū cum ſmpliciter in ipſa indulgētia diiceret̉ ꝙ decetero ei lapſus anni non obſtaret quo minꝰ poſſeſſionē recuperaret: vnd̓ ipſe ſignificauit pape ꝙ tꝑe indulgentie cōceſſe tantū tēpus effluxit quod faciebat ei ad verā poſſeſſionē ẜm cōciliū generale.ſ. annus. vnde timebat archiep̄s ꝙ indulgentia precluderet ei viā ad verā poſſeſſionē: ⁊ ſi forte tēpus ipſuꝫ ante predictā confeſſionē non effluxerat quare queſiuit a papa interp̄tationē illiꝰ indulgentie: ⁊ papa reſpondit ꝙ non fuit intētio ſua ius auferre quod ei cōpetebat ex poſſeſſione quam habuit ante abſentiam uel etiam poſt reuer ſionem: ⁊ ſibi imputet pars aduerſa ſi negligens fuit ſiue ante ſiue poſt redi tum archiepiſcopi. k ¶ Neceſſaria. puta cauſa rei publice: forte in ſeruitio romane eccleſie. sͣ. de dila. c. vlti. vnde ſibi imputari non potuit nec debuit. Idē etiam contingit ſi quis eſt abſens ex cā ꝓbabili qꝛ non fit reſtitutio ſpoliato. sͣ. de offi. dele. cō ſultatōibus. Si v̓o fuiſſet abſens cōtumaciter vel ex volūtaria cā tunc facta denūciatione ad eccleſiā ſuaꝫ mitteret̉ iſte ꝓcurator venetoꝝ in poſſeſſionē cauſa rei ſeruade ſicut archiep̄s primo fuit miſſus ꝓpter cotumaciā ꝓcura ratoris quouſqꝫ veniat archiep̄s ⁊ vterqꝫ iurabit de ſuis expēſis ⁊ fiat hinc inde cōpenſatio expenſarū ⁊ ſatiſfactio ei qui plus expendit quādo quis re ſtituat ex cauſa probabili ⁊ neceſſaria: uel ꝓbabili tantū uel neceſſaria tantū notat̉. ii. q. vi.§. biduū. v̓. ſi aduerſus abſentē. ſed hic non habet locum quia non agitur de reſtitutione tali. l ¶ Indulſimus. ſed nōne de iure cōi poterat ipſe ꝓcurator interrūpere anna lē preſcriptionē offerendo cautionē in preſentia pape: lꝫ archiep̄us eſſet ab ſens. certe ſic. sͣ. de offi. ordi. paſtoralis. sͣ. de eo qui mit. in poſ. cā rei ſer. cuꝫ ſicut. ⁊. xvi. q. iii.§. poteſt. v̓. is cuiꝰ. Quid ergo indulſit ſibi papa: paruū uel nihil niſi qꝛ ſolet plus timeri ⁊cͣ. xxiii. di. quanꝙͣ. ⁊ sͣ. de hereti. ſi aduerſus. quādoqꝫ enī ius cōe concedit̉. sͣ. de iureiur. ⁊ ſi chriſtus. in fi. ſed archiep̄us dam ſit opinio a pluribusᵇ approbata: ut clericus qui ꝓpter hoc uer aliudᵈ flagicium graue nō ſolū dam nabile ſed damnoſum fuerit degra datus tāquā exutus priuilegio cle ricali ſeculari foro per conſequentiam amplicetur: cum ab eccleſiaſti co foro fuerit proiectus. eius ē de gradatio celebranda ſeculari pote ſtate preſente ac pronuncianduꝫ ei dem cum fuerit celebrata: ut ī ſuuꝫ forum recipiat degradātum. ⁊ ſic ī telligit̉ tradi curie ſeculari: ꝓ quo debet tamen eccleſia efficaciter intercedere: ut circa mortis periculum circa euꝫ ſententia moderetur pro illo uero falſario ſcelerato: quē ad mādatum noſtrum capi feciſti: hoc tibi duximus conſulenduꝫ: ut in perpetuum carcerē ad agēdā pe nitentiā ipſū īcludas pāe dolorisᶻ ⁊ aqua anguſtie ſuſtentandum ⁊ cō miſſa defleat: ⁊ flenda vlterius nō committatʰ MO no. tertius archi epiſcopo turonen̄. Ilecto filio iacobo barba: ⁊ īfra. Quia te ꝓ cā neceſſaria tūc abſēte poſſeſſio tibi tradita cau ſa cuſtodie reſtitui parti aduerſe nō potuit eidem īdulſimus: ut ſibi la pſus temporis non obſiſteret quo minus poſſeſſionē ipſam recupera re valeret. Quoniā v̓o tantum tēporis ante conceſſionē ipſius īdul gentie dicitur effluxiſſe: quod tibi ſufficere poſſet ad uere poſſeſſiōis effectum ſecūdum ſtatuta concilij generalis. ⁊ infra. auc̄. pre. decla ramus quod noſtre intentionisᵈ n̄ fuit per ipſam indulgentiaꝫ ius pe rimere quod tibi cōpetierit ex poſ ſeſſione preterita uel poſt reditum tuum cōpetierit ex futuraᵖ ſibi enim m ¶ Generalis. sͣ. de do. ⁊ contu. contingit. n ¶ Declaramus. talis declaratio ius facit. C. de le. l. vlti. ber. o ¶ Intentōis. Nota ꝙ recurrendū eſt ad intentionē cōcedētis pri uilegiū ſiue beneficiū. sͣ. de p̄ben. c. vlti. ⁊. c. cum cām: Itē habes hͦ ꝙ papa non intēdit iuri alterius ꝑ ſuā indulgentiā derogare. sͣ. de vſu pal. ex tuaruꝫ. ⁊.sͣ. de offi. or. licet ix. q. iii. ꝯqueſtus. xi. q. i. ꝑuenit. lxxx v. di. archidia. florē tinū. ⁊ sͣ. d̓ ꝯſue. cū olim. ⁊ hoc ideo qꝛ nemini conſulēduꝫ eſt cū alterius iniu ria. xxii. q. ii. pͥmū. ff. de cōdi. inde. nā hoc natura. ⁊. xiiii. q. v. deniqꝫ. ⁊. C. d̓ emā. li. nec annus ⁊ reſcriptū qd̓ ī totū abſorbet ius alteriꝰ nō tenet. C. d̓ p̄ci. imꝑa. offe. quo tiens. vnde iſta indulgētia intelligen da eſt ne alterū ledat ⁊ reducitur ad ius cōe. ar. sͣ. e. abbate. ⁊ sͣ. de ꝯſue. cum dilectus. p ¶ Ex futura. ⁊ ita tꝑs abſentie ex ne ceſſaria cā ſubduci tur de medio ⁊ ꝯti nuat̉ tp̄s penitētie an̄ abſentiā: ⁊ poſt reuerſionē ꝯtinuatur tp̄us pn̄ie ſiuo etiā ſit pͥmū mediū vltimūue. C. de re ſti. mi. ꝙ tꝑe mili tie. ff. ex quib. ca. ma. necnō.§. ſi quiſ ſepius. ⁊. l. ſꝫ ⁊ ſi ꝑ p̄torē.§. ſi ferie. ⁊. §. quotiēs. v̓bi gr̄a. archiep̄s fuit pn̄s poſt miſſionē ī poſ ſeſ. ꝑ. vi. mēſes. poſtea fuit abſēs per alios ſex uel quatu or: poſt reuerſionē habebit. vi. menſeſ in quibꝰ ꝓcurator venetoꝝ adhuc po terit recuꝑare poſſeſſionē: ⁊ tempus illud ſubducit̉ de anno. ⁊ ſi poſtea ꝑ illos. vi. mēſes negliges fuerit venetoꝝ ꝓcura tor ſibi imputabit qꝛ vlterius non audiet ſuꝑ poſſeſſione ſi medio tempore nō poterat: ſic tp̄us vacantis eccleſie ſubducit̉ de preſcri ptōne ⁊ continuant̉ tꝑa extrema ⁊ tp̄us ſciſmatis. sͣ. de p̄ſcrip. de quarta. auditis. cum nobis. q ¶ Negligēs. ſi ergo negligētia ꝓcuratoris nocet dn̄o qn̄ imputet̉ factū ꝓcuratoris ⁊ qn̄ non. dr̄. sͣ. ut li. non ꝯteſ. ad hoc. ſibi gͦ impu tet qꝛ non egit cū tp̄s habuit. ſi. C. de ꝓba. ex ꝑſona. C. de diuidē. tu. l. vlti. ff. de his que in frau. cre. cū pupillus. ⁊. C. de his ꝗ a non do. ma. l. vl. in fi. ⁊ sͣ. ut li. nō ꝯte. quoniā. i. ℟n̄ſo. ⁊ sͣ. de reſcrip. ſi aūt. ⁊. c. plerūqꝫ. ⁊ cū potuit noluit. sͣ. de offi. dele. cū ſuper. r ¶ Ceſſante īpedimēto. ceſſante cā ceſſat effectꝰ. d̓ hoc plene dr̄. sͣ. de renūc. poſt trāſlationē. ⁊ sͣ. de iureiur. ⁊ ſi xp̄s. ad fi. g Um inter. ꝑ. xl. annos. vn̄ legitime preſcripſerūt illam tertiā Ioblationē qꝛ quadragenalis p̄ſcriptio omnē tollit actionem. xvi. q. iii.§. quas actiones. ſub illo.§. poteſt. ⁊ sͣ. de p̄ſcrip. de quar ta. ⁊. c. ad aures. t ¶ Amplius. hec adiectio ad modicā quantitatē refert̉. ff. de v̓bo. ſig. hec adiectio. ⁊ licet ad modicā referat̉ tn̄ ſi ponat̉ in libello de bet expͥmi illud amplius. sͣ. de dila. littere. a ¶ Neceſſarias. ſed nonne iuſte mouebat̉ iſte ſacerdos ſi nolebat retinere expenſas neceſſarias ꝓ fabrica capelle quia quarta deci marū ad eccleſie fabricā deputat̉: ut. x. q. iii. vnio. ⁊ nullus caſus in teruenire poteſt qui hoc genus expenſaꝝ impediat. ff. famil. herc̄. imputare poterit pars aduerſa: ſi negligēsq fuerit ī ſua inſtitia proſe quenda: cū abſētie tue īpedimento ceſſāte cōueniēdi te habuit faculta tem. ¶Dem priori ⁊ clericis ſan ctoꝝ ioānis ⁊ pauli tuder. Um īter uos dudū ex parte vna ⁊ abbatem.ſ. p. de mon te ſpole. dioc. ex altera ſuper tertia parte oblationū capelle ſancti hila rij queſtio uerteretur: ⁊ a uobis ꝓ batum fuerit per. ec. annoſ ⁊ ampli us tertiam partē oblationū eiuſdē capelle ueſtram eccleſie recepiſſe. ac clericis inſtitutis per abbatem de monte tuiſqꝫ fili prior eandē ter tiam te cōmiſiſſe aliquando colligē dam: bone me.i. papa. pre. eniꝫ ip ſam tertiam eccleſie ueſtre adiudi cans ſtatuit vt tibi prior liceret per eoſdem clericos ſicut fuerat cōſue tum partem colligere memorataꝫ verum qꝛ poſtmodū ſacerdos pre dicte capelle aſſerens oblationum nomine minime cōtineri ea que ip ſi capelle in feſtiuitate omnium ſan ctorum mittūtur uel portantur ad illā ſeu ad domū ſacerdotis eiuſdē intuitu defūctoꝝ: necnon que ī ciminili ponūtur: quod d̓ altari ſuſci pit ⁊ facit per eccleſiam deportari: ⁊ que ante crucem: ⁊ in miſſa trini tatis ⁊ ea que pro deſponſatis canitur: ⁊ lāpades cum oleo que pre dicte capelle ab aliquibus offerun tur: uel que dantur nuncio qui ad recipiēda talia per priuate capelle parrochiam deſtinatur: de his om nibus uobis tertiam partem dene gans exhibere de alijs nomine ter tie perſoluendis ꝓ rata partis ue ſtra eccleſiā ꝯtīgētis retīer̄ nitebat̉ ad expēſas capelle ipſiꝰ neceſſariat

iudicauit papa? dicūt quidā ꝙ illa fuit ratio quia in decimis nō de ducunt̉ expēſe. sͣ. de deci. cū homines. tua nobis. paſtoralis. Illa ē ratio potior qꝛ tertia iſta integraliter preſcripta eſt vnde integralit̓ debet ſolui ⁊ onus fabrice incūbit capellano de alijs partibus. ſi. sͣ. de preſcrip. de quarta. berb ¶ Oblationū noīe ob hoc ponit̉ in titulo ꝙ verbū recipit interpretationē ut. jͣ. ſequitur. c ¶ Inſtitutū. pro re cipiēdis omnibus ſupradictis. d ¶ Titulo. i. quocū qꝫ modo offeratur eccleſie a fidelibus de ꝓpriis ⁊ licitis rebus sͣ. eo. cauſa. e ¶ Diminutōne. qꝛ cū hoc ſit eccleſiaſticū beneficiū ſine diminutōe confer ri debet. sͣ. ut eccle. benefi. ut noſtrū. ⁊ i. q. iii. ſi quis p̄bē das. ⁊ quia ſenten tiatū fuit de tertia nulla facta deducti on vnde ītegralit̓ debet ſolui. f CI parte quę ſtionis. quod fieri non debet: quia ſe mel in abolitiōe re miſſa punitio reite rari nō debꝫ. xxiii. .q. iiii. ſi illic. ſi. de pe. di. iiii. diuina. g ¶ Capillus. duobꝰ modis fit denūcia tio operis: vno mō ſolo verbo: cū dico denūcio tibi nouuꝫ opus ꝑ talē denūci ationē edificās fit poſſeſſor. ff. de no. ope. nūcia. l. i.§. in operis. vel ꝑ iactuꝫ lapilli: ut hic. ⁊ in hͦ caſu denūciās poſ ſeſſor cōſtituit ⁊ re tinet poſſeſſioneꝫ. ff. eo. de pupillo.§. meminiſſe. de hac materia dicit̉. sͣ. de no. ope. nunci. c. i. ⁊. ii. Et intellige ꝙ denunciatio noui operis fuit remiſſa. vel etiā tempus in fra qd̓ canonici de bebant agere lapſū fuit. ⁊ ſic monachi edificauerūt. tādeꝫ canonici ceperunt agere cōtra monaſteriū lite cōteſtata inter partes deſtru ctū fuit forte a canonicis latenter quicquid edificatū fuerat poſt ia ctū lapilli vel alio modo monachi reedificare uolebāt. canonici dicebāt ꝙ non debebāt: ⁊ iō dicit papa in ſnīa ꝙ monachi reedificēt in eū ſtatū ⁊cͣ. alias non haberēt locū ſequētia qꝛ totū dꝫ demoliri quicquid factū eſt poſt iactū lapilli. sͣ. de no. ope. nūci. c. i. ⁊. ii. b. p ¶ Litis cōteſtatio. ar. ꝙ tunc demū ceptū dr̄ iudiciū cū lis eſt cōteſtata. sͣ. de offi. dele. relatū. ⁊ in aut̓. de liti.§. omnē. v̓. ſi v̓o apud iudicē: nec ante litis ꝯteſtationē iudicis officiū implorat̉. sͣ. de ap. ſignificāte. ⁊ etiā cōteſtatio ipſa dr̄ litis exordiū. sͣ. de offi. or. ſuper queſtionū.§. i. ⁊ poſt litē ꝯteſtatā iudex recuſari nō pōt. sͣ. de re iudi. inter. ⁊. iii. q. iii. offerat̉. ſed quo ad ꝑpetuādā iuriſdictionē ſuf ficit ſola citatio. sͣ. de offi. dele. gratū. ⁊. c. licet. ⁊ sͣ. de offi. le. c. vlti. ⁊ ſic poſſet intelligi. ff. de iuriſ. om. in. ⁊ qꝛ. ſꝫ legiſte intelligūt illud verbū generale ꝑ litē ꝯteſtatā. ar. ꝯͣ. sͣ. de reſti. ſpo. piſanis. Sꝫ alid̓ faciendas: dictꝰ predeceſſor de oī bus ſupradictis abſqꝫ ſubtractiōe aliqua integre perſolui uoluit ⁊ mā dauit tertiā portionē ac. capellani predicte capelle dicētes primitias ⁊ decimas uel ea que offeruntur ꝓ miſſis mortuorum ſacerdotibus ⁊ que pro ſeptimis ⁊ triceſimis ⁊ an niuerſarijs panes ⁊ alia que infra hēbdomodā offerūtur: ⁊ mortuorum iudicia oblationūº nomine mi nime contineri de his oībus terti am partem ſoluere uobis nolunt: ⁊ infra. Volumus igitur ⁊ mandamus ut per ueſtrū clericū a uobis ī eadem eccleſia inſtitutūᶜ de oībus ſupradictiſ ⁊ alijs oblationibꝰ quo cunqꝫ titulo ad eccleſiam peruenerint: ſine diminutionē aliqua in tegrę tertia uobis portio perſolua tur. ¶Dem epiſcopo. f. p. ber. X parte ueſtra fuit propoſitū ꝙ prepoſitus ⁊ canonici are tinen. ſententiaꝫ quā.i. papa. p..n. ſuper molendino decalian. ac alijs articulis promulgauit: in recidiue queſtionisʳ ſcrupulū reducere mo lientes aſſerunt capitulū illud eiuſ dem ſententie: quo dicitur: ne canonica ipſa impediat: quo minus monaſteriuꝫ ueſtꝝ molendinū pre fatum decalian̄. reedificare ualeat ī eo ſtatu in quo fuiſſe dinoſcitur tē pore mote litis: eſſe referenduꝫ ad tempus: quo lapillusᵍ in denuncia tione noui operis iactꝰ fuit: uobis ē contrario aſſerentibus illud eſſe ī telligendum de tempore quo lis ſuper hoc inter uos ⁊ prefatam ca nonicam extitit ꝯteſtata. Nos igi tur conſiderata eadem ſententia: quod in prefato capitulo dicitur q̄ tempore mote litis: īterpretamur eſſe referendum ad tempus quo li tis conteſtatio facta fuit. ¶ ¶Dem prelatis uniuerſitatis frāci genarum conſtanti. x parte ueſtra fuit ꝓpoſitum ꝙ patriarcha uidetur occaſio ne conſtitutionis cuiuſdā quā albi nen̄. epiſcopus: tūc legatusⁱ in par tibꝰ romanie ſuper legatis edidit defunctorū: ⁊ dil. fil. i. ti. ſancte pra xedis preſbyter car. dum ibidem legationis fungeretur officio inno uauit: de quibuſdam que uobis ⁊ eccleſijs ueſtris legātur a deceden tibus: tertiam a uobis exigit porti onem. Cum igitur ipſi ſicut ex eorum īterpretationeᵏ accipimus nō ī tellexerint: ꝙ de bis que ī ornamē tis eccleſiaſticis uel ad fabricaꝫ ec cleſie reparatione indigētis aūt ad eccleſie luminaria necnon do his que pro anniuerſario ſeptimo trice ſimo ac uiceſimo faciendis uel de his que perſonisᵐ ſpecialiter. niſ forſan id fiat eccleſie romāe: a quo cunque legantur aliqua deberet ſol ui portio eccleſie cathedrali. nos ī terpretationē eoꝝ ratā habentes ſe cundum ipſam conſtitutionem pre fatam precipimus obſeruari: firmi ter inhibētes ne in predictis aliꝗd fraudulenterª in preiudiciuꝫ cathe dralis eccleſie procuretur. Dem epiſcopo tulonen̄ Ua nobis fraternitas intima ¶ uit: ꝙ cum tibi pro releuatio ne oheris debitorum duximus in dulgendum: ut fructus beneficio rum que interim in dioceſi tua ua care contigerit: tibi liceat biennio retinere. quidam apoſtolice gratię priuilegium ſiniſtra interpretatōe reſtringereᵉ molientes: aſſerūt pre bendas ⁊ maiora beneficia nequaquā beneficiorū nomine cōtineri: ⁊ infra Nos igitur auctoritate pre ſentium declaramus: ꝙ in hoc caſu prebende ac alia beneficia genera li beneficiorum nomine continent̉ Regorius nonus decano ⁊ ſa criſtę egoli. Ranſmiſſe nobis litter̄ con tinebant: ꝙ ſignificantibus epiſcopo ⁊ capitulo xanton̄. ꝙ qua dragenarius canonicorum numerus inſtitutus in eorum eccleſia nō poterat obſeruari: pro eo quia nō ſufficiebant eccleſie facultates: uo bis dedimus in mandatis: ut cano nicorum ⁊ prebendarum numerū iuxta facultatesᶜ eccleſie moderan X parte veſtra. legatus. ex hoc patet ꝙ legatus pōt facere ꝯſtitutioneꝫ in ſua ꝓuincia. ſic. sͣ. de loca. c. i. ⁊ sͣ. de ꝯſang. ⁊ affi. ꝙ dilectio. ⁊ sͣ. de offi. ſe. c. vl. ⁊ sͣ. de pͥuil. in noſtra. ⁊ etiā durat eo recedēte ut ibi dr̄. generalē tn̄ ꝯſtitutionē facere non pōt qꝛ nō habet ptātē in hoīes non ſue ꝓuincie. ff. de offi. ꝓcōſul. l. i. ff. de iuriſ. om. iudi. l. vl. ⁊ sͣ. de offi. le. nouit. voluntariaꝫ tn̄ qn̄qꝫ exercet in hoīes nō ſue ꝓuincie. ff. adop. emanci pari. ff. de offi. ꝓcōſu. l. ii. vn̄ abſoluit excōicatos in quacū qꝫ ꝓuincia. sͣ. de offi. leg. qd̓ trāſlationē. ⁊ sͣ. ti. ꝓx. ad emi nentiā. ⁊. c. ea noſcit̉. ⁊. c. qd̓ de his. ⁊. c. ꝙͣuis. Conſtitutio videtur talis fuiſſe ꝙ de his que legant̉ eccleſiis in te ſtamentis defunctoꝝ tertia ꝑs cathedrali eccleſie ſolue ret̉: ſed hic erat iure cōi ſtatu tum ut tertia uel quarta det̉ ẜm diuerſas conſuetudines locoꝝ. sͣ. de teſta. requiſiſti. ⁊ sͣ. de ſepul. certificari. k ¶ Interp̄tatione. ſic ergo le gatus interpretat̉ ſuam conſtitutōnē. ille enī poteſt inter pretari qui ius cōſtituit. C. de leg. l. vlti. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. inter alia. īmo ⁊ legatus interp̄tat̉ reſcriptū pape. sͣ. de poſtu. c. .i. ſic ⁊ in pretorijs ſtipulatōi bus ſi ſermo ambiguus eſt p̄ toris interpretatō ⁊ mens re quirēda eſt. ff. de preto. ſtip. in pretorijs. ſic etiam ⁊ teſtis poteſt declarare ſiue corrige re dictū ſuū cum dubitat̉ de dicto eius. sͣ. de teſti. cog. pre terea. ⁊. ar. ff. quēadmo. teſt. ape. ſed ⁊ ſi quis. in fi. ſemꝑ enī recurrendū eſt ad intentionē cōſtituentis: ut hic pꝫ ſic. sͣ. e. dilecto. ⁊ sͣ. de p̄ben. c. vlti. cum ſuis cōcor. ⁊ sͣ. de reſti. ſpo. audita. ⁊ sͣ. de arb. expoſita. ⁊ xxxv. q. iii. quod ſcripſi. l ¶ In ornamentis. hoc idem quod hic dicit̉ habes. sͣ. d̓ te ſta. c. vlti. ubi de hoc. m ¶ Perſonis. hoc intellige ẜm diſtinctionē quam fecit decre. sͣ. de teſta. requiſiſti. a ¶ Fraudulēter. qꝛ tūc fraus nō noceret eccleſie cathedra li. ſi. sͣ. de teſta. officij. ⁊. c. re quiſiſti.§. ſi v̓o. illud. in fi. Ua nobis. ſiniſtra interp̄tatione. tales enī infamia notāt̉. C. de leg. l. ii. nam ius ciuile calum niari non oportet. ff. ad exhi. l. penul. ber. c ¶ Reſtringere. īmo potius beneficiū principis latiſſime interpretandū eſt. sͣ. eo. cum olim. ⁊ sͣ. de dona. cum dile cti. in fi. ff. de conſti. princi. l. vlti. ⁊ sͣ. de priuil. in his. d ¶ Beneficioꝝ. ſic nomine clericoꝝ omnes clerici maiores ⁊ minores intelliguntur. sͣ. e. cum tibi. ⁊ ita verbum indefinite poſitum generaliter accipien dum eſt. ſimile. sͣ. de priuile. quia circa. xix. di. ſi romanoꝝ. ff. de ſerui. vrba. predi. ſi ſeruitus. ⁊. ff. de tutel. l. iii. in fine. ⁊ sͣ. de offi. deleg. ſuper queſtionū .§. ſi vero duo. argu. contra i. q. i. ſunt nōnulli. vnde ibi dicitur: Beatus qui excutit manus ab omni munere: non dixit a munere ⁊cͣ. ſi enim tantum de minoribus beneficiis intellexiſſet de illis expreſſe dixiſſet. ſupra de deci. ad audientiam. ⁊ sͣ. de tranſla. inter corporalia. ⁊. C. de cadu. tollen. l. vna.§. ſi vero nemo.

f ¶ Moderantes. Hoc verbum induxit dubitationem queſtionis. ex hoc patet ꝙ vltra facultates inſtitui non debent. immo ſi inſtituti ſunt reducendus eſt numerus ad debitum modum in auten. ut deter. ſit nume. cleri.§. ſanci mus. colla. i. g ¶ Excreuiſſe. hoc etiam inducit queſtionē. quia vbi excreuerint facultates numerus augeri debet. vnde in quolibet priuilegio: ponit̉ hec clauſula uel ſubintelligit̉ niſi in tantū exrecuerīt eccle ſie facultates ꝙ poſſint pluri bus ſufficere cōpetenter. sͣ. d̓ cōſti. cū. m. ⁊ vbi meſſis mul ta eſt ⁊ operarij pauci alij mit tēdi ſunt. xxi. di. in nouo. vnde dubitabant iſti moderato res ut ſicut poterant diminu ere numeruꝫ ſi facultates fu iſſet diminute: ita dubitabāt vtrum poſſent augere nume rum cum facultates inueniſſent augmentatas a tempore numeri ſtatuti. Ex hac deer. colligitur ꝙ epiſcopus cū capitulo ſtatutum numeruꝫ ca nonicorū ⁊ prebendarū ⁊ dignitatum nō poſſunt diminu ere ſine auctoritate pape. eti am ex iuſta cauſa quaꝫ iſti al legabant licet eſſet falſa ꝓut poſtea eſt cōpertū. ad hoc fa cit. sͣ. de conſti. ex parte. ⁊. c. cum acceſſiſſent. vbi de hoc notatur. dic ut ibi. b ¶ Poderationis verbum. Ex hoc facit ad titulum. mo derari eniꝫ eſt diminuere io quod inducit grauamen ⁊ re ducere ad equitatē. ſic iudex ex cauſa etiam moderari pōt tempus appellationis.i. abbreuiare.sͣ. de appel. cum ſit romana. ⁊. c. oblate. ſic ⁊ ini quū mandatuꝫ moderanduꝫ eſt. sͣ. de iureiu. quintauallis ſic in ſocietate. ff. pro ſocio. ſi ſocietatem. ff. de ope. lib. ſi libertus. Item patet hic ꝙ forma mandati diligent̉ eſt ſeruanda. sͣ. de reſcrip. cum dilecta. cum ſuis cōcordantijs. Item eſt arg. ꝙ nō eſt recedendum a ſignificatione vocabuli. niſi conſtet ſcribentem aliud ſenſiſſe. ff. de leg. iij. nō a liter. ⁊ sͣ. de deci. ad audientiam. ⁊ sͣ. de tranſla. inter. arg. sͣ. de ſpon. ex lr̄is. Arg. contra. sͣ. eo. intelligentia. ⁊. c. preterea. vbi de hoc. i ¶ In vtilitatem. Nota argumentū conuertenduꝫ in vtilitatem eccleſie. hoc poſſet intelligi quando preter diligentiam canonicoꝝ hoc contingit. ſecꝰ vi deretur ſi diligentia ipſorum hoc ſit procuratum. alias diligentia ipſoꝝ eſſet iſtis damnoſa quod eſſe nō debet. arg. C. de allu. l. iij. ſic enim ſubtraherent̉ a procuranda eccleſie vtilitate. de hoc notatur. sͣ. de conſti. cum. m. et ad hoc quod dicit: donec aliter ⁊cͣ. videtur ꝙ non diſtinguatur vndecunqꝫ argumē tum contingat. Ber. k5 Onis res. poteſt exponi.i. omnis obligatio ſiue contractus. quod enim conſenſu contrahitur contraria voluntate diſſoluitur. C. quā do licet ab emp. diſ. l. i. ⁊. ff. de regu. iur. nihil tam naturale. ⁊. C. de acti. ⁊ oblig. ſicut initio. fallit hec regula. sͣ. de bap. maiores. Item in matrimonio quod ſolo cōſenſu contrahit̉. xvii. q. ii. ſufficit. ſed ſolo diſſenſu non diſſoluit̉. xxxii. q. vii. licite. Itē idē in ordine ⁊ baptiſmo: quia ſacramen ta ſemel habita nūquaꝫ amittunt.i. q. i. ꝙ quidaꝫ. ⁊ argu. xv. q. vii. epiſcopus ſolus. Item fallit quia alio modo tollit̉ obligatio que cōſenſu nata eſt.ſ. per acce ptilationē: ſed non natura ſui ſed poteſtate cōuentiōis. ff. de reſcin. ven. cum emptor. Item tollitur ſolutione eius quod debetur. inſti. qui. mo. tol. ob liga. in princi. Item ſicut acquiritur poſſeſſio corpore ⁊ animo. ff. de acquir. poſſeſ. poſſideri. ⁊ eodē modo amittitur. ff. e. quēadmodum. Sed contra. ff. eo. poſſideri.§. in amittenda. Sol. amittitur ciuilis poſſeſſio: corporalis non ut illa. l. quenadmodum. Stote. hoc loco.ſ. qui ſequit̉ in ipſa auctoritate.ſ. nolite iudicare ⁊ non Iudicabimini. m ¶ In meliorē partem: ut res potius valeat ꝙͣ pereat. sͣ. ti. proxi. abbate. et s. de fide. inſtru. inter dilectos. ⁊. ff. de re. du. quotiens. ii. ⁊ benigniorem inter pretationē ſequi debemus in re dubia. ff. de his que in teſta. delen. ꝓxime vel expone in meliorē.i. in ſecurio. ē pro eo ꝙ in altero nullum: in altero ma gnū periculuꝫ timeatur. sͣ. de homi. ad audientiam. ⁊. c. ſignificaſti. ii. ⁊ sͣ. de cleri. excōi. mini. illud. ⁊ sͣ. de ſpon. iuuenis. ſic eniꝫ in dubus abſoluit̉ reijs quia illud eſt benignius. sͣ. de fide iuſtru. inter dilectos. in fi. ⁊ sͣ. de ꝓba. ex litteris. niſi in caſibus que ibi ponuntur. tes ſtatueritis eundem firmiter ob ſeruari: uos uero inueniſtis predi cte facultates eccleſie a tempor̄ ſta tuti numeri adeo excreuiſſes: ꝙ abſ qꝫ mutilatione prebendarum maior haberi poſſet numeruſ in eadē quarę queſijſtis: an per moderati. onis uerbuꝫ litteris noſtris appo ſitum eundem numerum augmen tare uel minuere deberetis. Quocirca mādamus: quatenus ſi ueteres non ſunt minute prebende: cū moderatio locuꝫ non habeat: ipſa rum ⁊ canonicorum numerum di. mittatis in eodem ſtatu: in quo ha ctenus dinoſcitur extitiſſe: in utili tatem eiuſdem eccleſie conuerten tes augmentum ſuorum reddituū donec duxerimus aliter diſponen dum. ¶ De regulis iuris. ¶ Oannes chryſoſtomus. Mnis resᵏ per quaſcun que cauſas naſcitur: per eaſdem diſſoluitur. C Eda in omelijs. Stote miſericordes. ⁊c̄. Hoc loco nihil aliud nobis precibi eſtimo: niſi vt ea facta que dubium eſt quo animo fiant: in me lioremᵐ partem interpretemur. qdͣ enim ſcriptū ē: ex fructibus eorum n ¶ De manifeſtis. quia ſecretoꝝ deus iudex eſt ⁊ cognitor. xxxii. di. erubeſcāt. ⁊. xxxii. q. v. chriſtiana. ii. q. v. conſuluiſti. o ¶ Ut ſtuprū. lxxxi. di. apoſtolus. hec enī in ſui natura mala ſunt. sͣ. de iureiur. ⁊ ſi xp̄us. in fi. v̓. quedā. ⁊ sͣ. de delic. pue. c. i. ¶¶ Ui ſcandalicauerit. collige caſuꝫ. xi. q. iii. inter verba. ⁊. xxii. q. ii. primū. in pͥnc. ⁊.xxxii. q. v. ita ne. ⁊.sͣ. de his que vi metuſue cau. fi. ſa cris q ¶ Ueritas. que tri plex eſt.ſ. bone vi te. hec nūꝙͣ omittē da eſt propter ſcan dalū ⁊ ad quēlibet pertinet. alia iuſti cie hec ad iudicem pertinet: alia diſci pline: hec pertinet ad prelatuꝫ. in his duabus quandoqꝫ aliqua omittit̉ pro pter ſcandalū. l. di. ut conſtitueretur. Et intellige qd̓ hic dicitur de his que indiſpenſabilia ſūt ⁊ tale ius cōmune quod indiſpenſabi le eſt veritas appel latur. de hoc dictū fuit. sͣ. de tempo. ordi. ſane. ⁊ quod dicit̉ ibi: veritas iu ſticie intellige ſcd̓ꝫ quod hic dicitur. ius cōmune indiſ penſabile eſt.i. qōo vlti. ⁊ ſi illa. ⁊ de ta li hic loquitur tale ius pro nullo ſcandalo relaxandum eſt ſed quando ius cōmune diſpenſabile eſt propter ſcā dalum receditur a iure cōmuni. l. di. ut cōſtitueretur. et i. q. vl. diſpenſatōes. ⁊. c. exigunt. Uod non eſt. neceſſitas. hoc ideo dicit quia neceſſitas legi non ſubiacet. sͣ. de obſer. ieiu. c. ii. in fine. ⁊ sͣ. de conſuetu. ( quanto. ⁊ de conſe. di. i. ſicut. ⁊. di. iii. per uenit. vnde temꝑe neceſſitatis oīa ſunt cōmunia. xii. q. ii. dilectiſſimis. ⁊. ff. ad. l. rho. de iac. l. ii.§. cuꝫ in eadē naui. in fi. quod intelligit̉ in hoc caſu. ⁊ ſic eſt argu. neceſſitatē excuſare. de conſec. di. v. di ſcipulos. ar. xli. di. quiſquis. ⁊. c. delitie. ⁊. lxxxi. di. cū omnibus. ⁊ sͣ. de fur. ſi quis per neceſſitatē. ⁊ ꝓpter neceſſitatē famis dauid comedit panes propo ſitionis. xxv. q. i.§. is ita. ⁊ propter hoc pater poteſt vendere filiuꝫ C. de pa. qui fi. diſ. l. ii. b ¶ Sabbatum. preceptum fuit veteris legis ſabbatum cuſtodiri. vnde ſi qui colunt ſabbatum exteriorem ritum legis reuocant. de conſo. di. iii. peruenit. c ¶ In ſabbato. hoc eſt propter neceſſitatē. xxiiii. q. vlti. ſi nulla. d ¶ Egrotus. etiā ſi in quadrageſima carnes comedat non dicitur frangere uotum..sͣ. de obſer. ieiu. c. ii. in fi. Uod latenter. poteſt poni caſus per. l. qd̓ vi aut clam. l. i. circa princ. ⁊ in ſeruitio preſtito prelato per vim a ſubdito. hoc enī in futurū non parit p̄iudiciū. xi. q. iii. quia cognouimus. f ¶ Per vim. que per vim ſiue per mētū fiunt qui cadere poſſet ī cō ſtantē viruꝫ cuꝫ de hoc cōſtiterit reuocat̉. sͣ. de his que vi metuſue ca. fi. ad audientiā. de hoc plene dicit̉ in. c. abbas. ⁊. ff. quod me. cauſa. l. i. ⁊. l. metuꝫ.§. ſed quod pretor. Um in contēplatōe. queſtionibus. ff. de queſti. l. i. ⁊. C. eo. ti. milites. quod ſi fiat appellari poteſt. ii. q. vi. non ſolēt. v̓. ante ſnīam. hoc intellige nulla preſcriptione precedēte. argu. contra. v. q. y. illi qui. vbi de hoc. h ¶ Ue multotiens sͣ. de pe. c. i. ⁊. vi. q. i. imitare. ⁊.i. q. i. reperiūt̉ ar. s. de iude. ita quorundam. i ¶ In ſacratis. ſiue ſit homo ſiue ager qui illa aufert ⁊ inuadit: ſacri legiū committit. xii. q. ii. nulli liceat. ⁊ tanꝙͣ ſacrilegus iudicari de bet. vt ea. ca. ⁊. q. ea. predia. ⁊ per eccleſiā debet iudicari. sͣ. de foro comꝑe. conqueſtus. k ¶ Epiſcopis. Iſti ius publicū offendunt quod conſiſtit in ſacris ⁊ ſacerdotibus.i. di. ius publicum. cognoſcetis eos. de manifeſtisⁿ di ctu eſt: que nō poſſūt bono animo fieri ut ſtuprumº blaſphemie furta ebrietates: ⁊ ſimilia de quibus no bis permittitur iudicare. ¶Dem. Ui ſcandalizaueritᵖ ⁊c̄. Uti lius ſcandalum naſci permit titur quam ueritasq relinquatur. ¶Dem Uod non eſt licitum in lege: ( neceſſitasª facitlicitum. Naꝫ ⁊ ſabbatum cuſtodiri preceptum eſt: machabei tamen ſine culpa ſua ī ſabbatoᶜ pugnāt: ſic ⁊ hodie ſi ꝗs ieiunium fregerit egrotus: reꝰ uo ti non habetur. ☞Regorius ſeptimus. Uod latenterᵉ aūt per uiꝫᵗ uel alias illicite introductum eſt nulla debet ſtabilitate ſubſiſtere. Dem uarien̄. epiſcopo. Um in contemplatione: ⁊ in fra. In ipſo cauſe initio non ē a queſtionibusᵍ inchoandum. ephanus papaUe multotiēsʰ: ⁊ īfra. Quic Qquid in ſacratisⁱ deo rebus ⁊ epiſcopisᵏ īiuſte agitur: pro ſacri legio reputatur: quia ſacra ſunt ⁊ a quoquam uiolari non debent. EIUguſtinus.

l¶qUi ex timore.ſ. ſeruili. quoniam filialis timor bonus eſt: et poteſt introducere charitatem. d̓ pe. di. ii. ſicut ſeta introducit filu. vnde qui timore pene ſeruit non amore iuſticie: non ducitur ſpiritu dei. vnde dicitur timor non eſt in charitate.ſ. ſeruili. xxiii. q. vi.§. ex his. quia perfecta charitas foras mittit timorem. ut in eodē §. dicitur. m ¶ Iam non facit. Ar. ꝙ non dicitur factum quod legitime non fit. xxiiii. q. i. pudēda. ⁊. xxii. q. ii. faciat homo. arg. sͣ. de iurepat. quod autem. ⁊.sͣ. d̓ regul. ad noſtram. Item habes hic ar. ꝙ qui inuitus ſeruit: etiaꝫ rem ⁊ meritum per dit: ⁊ ideo indignus premio fit. xxiii. q. vi.§. ex his. v̓ſus pͥn. ⁊ talis obedientia uel nulla vel minima eſt. viii. q. i. ſciendum. ergo per cō trarium qui inuitus offendit: non eſt ei imputancium. ar. ff. de bo. li. qui cum maior.§. ſi libertus. ⁊. ff. famil. her. qui erat heres. ideꝫ eſt ⁊ ſi clericus inuitus ferat teſtimonium contra eccleſiam ſuam: ꝙ ei non ſit imputandum: ſecus ſi ſponte aduocet contra ipſam. sͣ. de poſtulan. c. vlt. N Efleat. in vno.ſ. precepto legis. vnde ſcriptum eſt: qui totaꝫ legem ſeruauerit: offendat autem in vno: omnium factus eſt reus. de pe. di. v. fratres. vel in vno.ſ. mortali peccato factus eſt om nium reus quo ad vitam eternam: quia propter illud ſolum damna bitur: quia omnis virtus detrimentum patitur ab vno vicio. de pe. di. v. dolendum. dum enim in vno peccato perſeuerat omnia bona perdit: ut ibi. uel in vno. i. in vna virtute cum virtus eiicitur: tūc vi cium naſcit̉. xxxii. q. i. cū renunciatur. uel in vno.i. ī charitate: ſine qua nemo ſaluatur. vnde apoſtolus: ⁊ ſi tradidero corpus meū ita ut ardeam: charitatem autem non habeam: nihil mihi prodeſt. de pe. di. iii. ſi quis. ad fi. di. ſic etiam in teſte qui aliquid adiicit de ſuo Ui ex timore facit preceptum aliter quā debeat facit: ⁊ ideo iam non facit. Dem in libro. de penitentia. Efleatª peccator: quia offen dens in uno: factus eſt omni I um reus. ¶ Regorius in regiſtro. Uenetijs per Baptiſtam de tortis ⁊ Franciſcū de Madijs. M. cccc. lxxxiiij. die vij. ſeptēbris. totum teſtimonium partis mendacio decolorat. iii. q. ix. pura. ſi. de conſe. di. iii. non licet. non oportet: ⁊ xi. di. ſi ad ſcripturas ſacras. Uāuis. paſtor neſcit. qꝛ paſtor ſeu prelatus inquirere ⁊ corrigere debꝫ ſubditoꝝ exceſſus: alias ſanguis eoꝝ de poelatoꝝ manibus requirere tur..sͣ. de offi. or. irrefragabili.i. reſponſo. cum cōcor. ibi poſitis. ⁊ ſic nō habe bit excuſationeꝫ. paſtor enī ꝗ tacet cōſentire videtur. xliii. di. ſit rector: ibi paſtorem en ⁊c̄. lxxxiii. di. error. quare nō pōt vti ꝓ defenſione ſua v̓bo apoſtoli: munde ſunt manus mee a ſāguīe ⁊c̄. xliii. di. ephe ſis. vnde ⁊ tales d̓poni debēt propter negligentiam. lxxxi. di. dictum. ⁊.i. q. i.§. ecce cuꝫ honoris. Item paſtor tenet̉ de cuſtodia. ff. loca. qui mer cedem. xxiii. q. iiii. tres perſo nas. ⁊ ſi dicatur ꝙ dolo eius periit ⁊ ipſe neget: ipſi īcumbit probatio: cū ipſe ratione officii ſui debeat cuſtodiam habere.s. de offi. archi. ea que. ⁊ ſi dicit amiſſam ouem probet ille dolum abſūiſſe: ſicut argentarius probare debet ſe amiſiſſe rōnē caſu ruina uel incendio. ff. de eden. ſi quis ex argentariis.§. vl idem in cuſtode carceris. ff. de cuſto. ⁊ exhi. re. l. vlt. ⁊ idem in depoſito.sͣ. de depo. bona fides. cum ſuis concor. Ndignum. alienum. ergo ⁊ a conſuetudine aliarum eccleſiarum debꝫ eē alienum: quia quod romana eccleſia ꝓbat uel reprobat: ⁊ alie eccleſie hoc idem facere debent: cum ab ipſa ſuam habeant īſtitutionē ⁊ auctorita tem. xi. di. conſequens. ⁊. c. nolite. q ¶ Homagiū.i. ſacramentū fidelitatis quod ꝓ aliquo ſpirituali facere quis nō debet: cū illud ſit ſimoniacū. sͣ. de ſimo. ex diligēti. alioquin clericus tenet facere p̄lato ſuo obedientiam: ⁊ in caſibus dꝫ iuramentum facere de obediē tia ſiue ēt de fidelitate poſt receptā adminiſtrationē. sͣ. de iureiur. nullus. xx iii. di. quanꝙͣ. ⁊ sͣ. de ma. ⁊ obe. dilecti filii. ⁊ sͣ. de iureiur. ego. N. ⁊ sͣ. de pri uil. antiqua. alias enim. nullū iuramentū nulla pactio uel obligatio illicita in ſpiritualibus debet interuenire: ⁊ ſi interueniret nullam obligationem de iure uel de facto inducit. sͣ. de pac. pactiones. Uāuis cauſe: ⁊ īfra. Nō pōt eſſe paſtoris excuſatio ſi lupꝰ oues comedit: ⁊ paſtor neſcit. Ucius ertius. Ndignuꝫ eſt: ⁊ a romane eo cleſie conſuetudine alienuꝫ ut pro ſpiritualibus facere quis ho magiumq compellatur.

¶ Pima alba gregorius firmiter ſubſtantiam ¶ Quarum altera eſt aliquatenus perſonam ſibi eidem cuꝫ ¶ Idem hoſti. tropolim partibꝰ aliquis eadem etiam d ¶ Idem tole. pus memoratus. ſecratio ⁊ bentia ſenas ¶Dn mſehat pi ad eccleſiam piſſet in quo. dex inuenerit. ¶ Prego ic. dem titulo co ⁊ alijs. conquerente. ¶Auam mai de cauſis que qui ſuſcepto reputabuntur ¶ Abſolutus fuerit. cum uiceſimum licet tranenſes rationabiliter. ¶ Secſſe quad innouamus fecit ſi miſſa extitit municipii quas in parrochia ¶ Pis eorum nec iuramentum propoſuiſti nobis debeat in ſua in ¶ Petitionē mulieris cum ſuper electiōe uerſus epiſcopum n ¶ Ad diem ſibi uenerabilis. f..n. iudice queſtionem rari. cum igitur. ¶ Et nullis capitulis teſtamentis ſiue. forte uideantur loco tempore ¶ Secundo quia n potibꝰ remaneret ego demonium cleſia romana ¶ Eſerſcus qui niſi forte idem archi. non opponitur ¶ A cuius prolatione friuole uidebantur imploraſti nos audietur appellans ¶ Paſtoralis officii ſententiam exequēdā aſſignare cum ¶ Regiſtrum Sk ¶ Si qui clericorum ¶ Miſſionis litteras rum canonum detineri ⁊ infra eccleſia ueſtra u ¶ Cum ueniſſent dale beneficium poſito capitulo ¶ Precit uel ſibi competens. ꝯſilium prouidentie inno. iii. delegare quicquid per excōmunicatiōis pecuniam remiſerit ¶ Et ab ea iegitime condemnauit eoſdeꝫ ſe uidiſſe quarta uobis ¶ Cemere migiore notitia non duabus uiis ligionem tranſierit ¶ In ſingulis regnis inter quattuor dium produxiſſent ſiam ita quod ¶ Et infra diſcretioni numerus a nobis iudicatur que de aqua ponendum ¶ Preſbyteros niſi conſentiente patre cle. iii. quod ſi perſona ¶ Licet autem in fuerit ſeu rari ab inuicem trimonium uelint .P ¶ r. heredem eſſe qui matrimonium xit uxorem ſtitutio negaretur ¶ Cōceſſionem noſtrā reſtitutis quos quia legem mortis premunitus exiſtaſ D QQnoniam enormis multorum ad nos aut treuga damnātur auctores ¶Sm quanda nos igitur ꝯmi e probatiōe res ⁊ latrones ¶ Eccleſie exiſo gere prohibetur. idem cant. probatum quod ¶ Decimis poſſeſſionū tales que teſtimonii boni non fuerit quorum H ¶ Dn ſe conſperm cis diſtinantur eſt communicatum libus abſolutionis C Actu nam ſi gnos percipit teriti temporis ¶ Finis.O