Thesaurus Monumentorum ecclesiasticorum, et historicorum Sive Heinrici Canisii, lectiones antiquae &c.&c. edidit Jacobus Basnage. Antwerpiae apd Rud. et Gerh: Wetstenios. 1725. Fol: Tomus IIus Continet: I. Acta scti Cuthberti. x. ex membran: S. Gallj: usq. ad pg: 24. II. Ioann. Damasceni, liber contra acephalos. ex cod: vaticano graeco Nº. 493. usq: pq: 85. III. S. Zacharia p. m. 6½ capita dialog: graece. ex membran: reipubl: augustanae. ad pg: 98 usg: IV. Hodoeporicon Si. Wilibaldi ep. Aichstad: ex Msc. mnri Rebdorf. usq: ad pg: 122. V. Vita St. Wunibaldi. ex eodem codice. ad pg: 134. VI. Vita St. Lamberti ex: Traject: ad p: 146. VII. Collectio historica chronographica, ex anonymo qui sub Alexandro Severo imp. vixit. collectore gallo Carol: mag: tempore. ad pg: 226. VIII. S. Willibaldi liber de vita S. Bonifacii. ex mscptis Rebdorf. et Ingolstad: ad pg: 249. IX. Collectanea contra severianos. ad pg: 260. X. Epitome canonum Adriani p. m. ex codice mnri. Weingartensis. ad pq: 278. XI. Etherii ep: et Beati presb. contra Elipandum Ioletanum. ex biblioth: Toletana. d: pg. 375. XII. Flacci Alcuini existolae. ex cod. mnri. S. Galli. ad pg: 456.

XIII. Alcuini in natalem S. Willibrordi, ejusd. de vita Willibr. et elegia in Wil- gisum. ex biblioth: S. Gallj: ad pg: 471. XIV. Incert. auct. carmen de carol. mag. ad pq. 483. XV. Alcuini dialectica et grammatica. ad pg. 538. XVI. ejusdem epistolae duo, de loco canticor. et caeremon. baptismi. ad pag. 548. NB. haec omnia ex membran. St. Gallj: Tomi II. Pars II. XVII. S. Nicephori patriarchae, contra Iconomachos libri 4. usq. pg. 18. XVIII. monachi Ratisbonensis, benedictio dej. ad pg. 44. XIX. Francicorum annalium fragmentum ab aō: 741 ad an̄. 793. ex cod. monac. pg. 58. XX. Theodulfi floriacenis elegia et responsoria Modoini. ex membr: S. Gallj. pg. 80 XXI. Halitgarii ep. lib: V. de ordine pönitentium et alia quadum. ex membran. S. gallj. pq. 151. XXII. S. Isidorus de conversis. ex membr: S. gallj. pg. 160. XXIII. Vita S. Solae abb: in Solenhoven. pq: 175. XXIV. Poemata Walafridi strabi. ex biblioth. S. Galli. ad pg: 274. XXV. Ejusdem tractatus de subversione Hieru- salem. ex bibl. S. Gallj. ad pg. 282. XXVI. Rhabani archiep. mogunt. Poeni- tentiale, ex cod. Weingartensi. pg. 312. XXVII. Rhabani martyrologium ex cod. S. Gallj. pg: 352. XXVIII. Synodus Regiaticina, et Ficinensis. ex cod. S. Gallj pg: 370. XXIX. genealogia Carolj mag: ex cod. S. Gallj: folium unum XXX. Phocii Patriarchae, epistola, dissertationes et gnomicae. ad pg. 462.

Excerpta, ex Canisii lectionib. antiq. edd. Basnage. 1725. Tomi II. Pars I. Sub numero(indicis mei) VII. cui inscriptio: collectio historica, occurrunt pag. sqq. quae,(lege 196. ex Thoromaco sunt, plura ad Nibelungas facientia. Thoromacus. non est alius quam Gregor. turonensis, Thoronacus autem vocabatur saepius Turo- nensis episc: gregorius. Basnage 151. Pg. 151. hic titulus legitur: "Utque nunc(ad annum 733) inluster vir childebrandus comes avunculus prädicti regis Pippini hanc historiam, vel gesta francorum diligentissime scribi procuravit. Abhinc ab illustre viro Nibelungo filio ipsius Childebrandi itemque comite succedat auctoritas." Scriptor fuit anonymus Austrasius – quem edidit Theod. Ruinart + vel potius in ed: gregorii Turonensis. Parisiis 1699. fol. de gundiocho Burgundionum rege cap: XV. pg: 201. de caractere chrothildae cap. XVII. multum similis est ejus chrimhildae in Nibelungis. mortem patris et matris ab avunculo suo gundobado rege burgundionum, ulciscitur. das ganze XVII caput ist ser merkwürdig – Cap: XX. Chudegisilus frater Gundobadj regis burgund: hat änlichkeit mit giselher, wie gundobad mit günther. (Chudegisil ist godegisel, geiselgottes) cap: XVII et XXI. Aredius der ratgeber Gundobads hat änliches mit Hagen. er heisst: prudentissimus Vir. und dann: erat jocundus in fabulis, strenuus in consiliis, justus in judicio et in comissionibus fidelis. Tomi II. Pars II. Sub: Numero mihi XX indicis. Theodulfi Floriacensis poëmata occurrunt, inter alia pg. 73. Epitaphion Geroldi comitis. "Mole sub hac magni servantur membra geroldi Huius iura loci, cunctis qui viribus auxit, Pannoniis vera ecclesiae pro pace peremptus

Opetiit saevo septembribus ense kalendis. Sideribusque animam dedit, artus saxo fidelis Abstulit, huc retulit, dignoque hic clausit honore." NB. das epitaphium könnte wol von dem Walafried sein. Da nun wie bekannt Gerold in der Reichenau begraben wurde; so muss diese grabschrift not- wendig, wie es auch der zweite vers sagt, die arbeit eines Reichenauer mönches sein, und hat sich nur zufällig in dem St. galler codex unter die gedichte des abts von fleurj mischen können. Pag: 176. Poëmata Walafridi strabi. incipiunt pg 233. De Einharto magno. Nec minor est magni reverentia patris habenda, Beseleel fabre primum qui percipit omne Artificum praecautus opus, sic denique summus Ipse legens infirma deus, sic fortia temnit. Magnorum quis enim maiores receperat umquam Quam radiare brevi nimium miramur homullo. (Wettinus mon: aug: fuit frater Grimvaldi capellani regis, huic Walafrid: strabo dicavit visiones wettini, quas metrice scripsit) pag 245. Ad amicam Cum splendor lunae fulgescat ab äthere purae Tu sta sub divo, cernens speculamine miro, Qualiter ex luna splendescat lampade pura. Et splendore suo charos, amplectitur uno, Corpore divisos, sed mentis amore ligatos, Si facies faciem spectare requivit amantem, Hoc saltem nobis lumen sit pignus amoris. Hos tibi versiculos fidus transmisit amicus, Si de parte tua fidej stat fixa catena, Nunc precor ut valeas felix per secula cuncta. Pg: 251. Ad maurum Rhabanum abb: fuldens: magistrum suum, pro calciamentis. Hrabano patri per verba precantia Strabus, Ante aliguot menses spondebat epistola nobis, Huc autumnali venturos tempore missos Usibus ut nostris ferrent, quae nostra poposcit

Paupertas, sed spes miserum me vana fefellit, Quo sic suspensum improvisa perurget egestas, Sed licet innumeri pulsent mea pectora questus, Plus tamen impugnat, quod nudipedalia cogar Ecce pati, ni vestra prius solatia nostros Respiciant casus, verbis ut pauca monenti Occurrat, quae fit cunctis largissima mater Vestra manus, valeas per secula cuncta precamur. Ad eundem pro servitore dando. Quae sumus exigui temet pater optime servi,(sic) Sit nostri ut clemens vestra memor bonitas. Aedis enim nostra est nobis angusta duobus Si terni essemus, lata satis fieret Unde expectamus vestri promissa favoris, Tu nos ut clemens teque juvet dominus. Amen. pag 266. incipit Hortulus Walafridi. Salvia. Ruta. Abrotanum. Cucurbita. Pipones. Absynthium. Marrubium. Föniculum. Gladiola. Libisticum. Caerefolium. Lilium. Papaver. Sclarea. Mentha. Puleium. Apium Bettonica. Agrimonia. Ambrosia. Nepeta. Raphanus. Rosa. pg:+ Genealogia Caroli M. ab anonymo aō 867 + 372. scripta. ex cod: S. Gallensi. Tomi II. Pars tertia. pag: 57. Monathi S. Gallensis de gestis Caroli magni libri duo. ex cod. Biblioth. Monacensis. forte Notkerus balbulus auctor est. capita. I. de ecclesiastica Caroli m: cura. II. Alcuini adventus in galliam. III. praefertur scientia nobi- litati. IV. de episcopatu Iuvenculo concesso. V. Vilis et pauper clericus fit episcopus. VI. de episcopo celeriter ascendente caballum. VII. de lectionibus. VIII. de clerico qui cantare nesciret. IX. Carolus clericos augustino pares desiderat. X. de cantu romano. XI. romanorum fraudes. XII. Caroli jejuneum in quadragesima. XIII. de pane benedicto. XIV. unicum beneficium unicuique dandum. "Providentissimus Carolus nulli comitum, nisi his, qui in confinio vel termino barbarorum constituti erant,

4. plus quam unum comitatum aliquando concessit, nulli episcoporum abbatiam vel ecclesias ad ius regium pertinentes, nisi excellentissimis causis unquam permisit. Cumque a consiliariis, sive familiaribus suis interrogaretur, cur ita faceret, respondit: Cum illo fisco vel curte, illa abbatiola vel ecclesia tam bonum, vel meliorem vasallum, quam ille comes est vel episcopus, fidelem mihi facio. Ex certis autem causis quibusdam plurima tribuit, utpote Udalrico fratri magnae Hildegardae genetricis regum et imperatorum. de quo cum post obitum ipsius Hildegardae, pro quodam commisso, a Carolo viduaretur honoribus, quidam scurra in auribus misericordissimi Karoli proclamavit: Nunc habet Udalricus honores perditus in oriente et occidente, defuncta sua sorore. Ad quae verba illacrimatus ille pristinos honores statim fecit illi restitui. cap: XV. episcopi dictum facetum. XVII. Carolus in caseis distinguendis peritissimus. XVIII. de episcopo murem emente. XIX. de episcop. virgam auream baculj vice ferente. XX. de episc. qui contionem habere non potuit. XXI. Carol. episcopo iratus. XXII. de episc. qui voluit adorari. XXII. episcopi jejunium violantis pönitentia. XXIV. de episc: feminam stuprante. XXV. episc. avarus. XXVI. Episc. in aquam immersus. XXVII. episc: fornicator. XXVIII. de leone pontifice. XXIX. de aedificiis Karoli. XXI. abbas fur. XXXI. Decampana. XXXII. lex caroli de construendis aedificiis.(pons maguntiacus super rhenum) XXVIII. Somnium leutfridi mortem praenuncians. XXXIV. luxus diaconi punitus XXXV. ingratitudo clerici plectitur XXXVI. Vestes gallorum. "nocturnum atque pendulum augusti pallium adhuc nos a bellico procinctu retrahit. Erat antiquorum ornatus vel paratura francorum, calceamenta forinsecus aurata, corrigiis tricubitalibus insignita, fasciolae crurales vermiculatae, et subtus eas tibialia vel coxalia linea, quamvis ex eodem colore, tamen opere prociosissimo(sic) variata. Super quae et faciolas in crucis modum intrinsecus ante et retro longissime ille corrigiae tendebantur. Deinde camisia cilizina(glizina al: cod) post haec baltheus spathae colligatus, quae spatha primum vagina, secundo corio qualicunque, tertio linteamine candidissimo, cera lucidissima roboraco ita cingebatur, ut per medium cruciculis eminentibus ad peremtionem gentilium duraretur.

Ultimum habitus eorum erat pallium canum vel saphirinum quadrangulum, duplex, sic formatum, ut cum imponeretur humeris, ante et retro pedes tangeret, de latribus vero vix genua tangeret(al. cod. contigeret) Tunc baculus de arbore Malo, nodis paribus admirabilis, rigidus et terribilis cuspide manualj: ex auro vel argento, cum caelaturis insignibus praefixo portabatur in dextera. Quo habitu lentus ego et testudine tardior, cum in franciam nunquam venirem, vidi caput francorum in monasterio Si. Galli praefulgens, duosque flores auricomos ex eins femoribus progressos, quorum qui prior autem paulatim excrescens verticem stipitis sui summa gloria decoravit, et transeunda contexit. Sed ut se mos humani habet ingenii, cum inter Gallos franci militantes virgatis eos sagulis conspicerent, novitate gaudentes, antequam consuetudinem dimiserunt, et eos imetari(Sic) coeperunt. Quod interim regidissimus imperator idcirco non prohibuit, quia bellicis rebus aptior videretur ille habitus. Sed cum Fresones has licentia abutentes adverteret, et brevissima illa palliola, sicut prius maxima, vendere comperisset, praecepit ut nullus ab eis nisi grandia latissimaque illa longissima pallia consuetudinario pretio coëmeret, adjiciens: Quid prosunt illa putaciola? in lecto non possum eis comperiri, cavallicans contra ventos et pluvias nequeo defendj, ad necessaria naturae secedens tibiarum congelasione deficio." Liber secundus. pg: 72. cap. I. Gallorum a rom: imperio defectio. II. de Hunnis. III. Aggeris destructores coërcentur. IV. Duces dormientes in ex- cubiis pectuntur. V. Libertatis amor. VI. Saxones gens incognita graecis. VII. Graecorum perjuria. VIII. legatus Caroli a graecis male ascextus. IX. Vindicta Carolj. X. Antiphona graecorum latine reddita. XI de legatis persarum."Cum ecce quietis et ocii impatientissimus < pag: 75. Karolus ad venatum bisontium vel urorum in nemus ire et persarum nuntios secum parat educere. Qui cum ingentia illa viderent animalia, nimio pavore perculsi in fugam conversi sunt. At non territus heros Karolus, ut in equo sedebat, acerrimo apropinquans, uni eorum extracta spata cervicem eius abscindere conabatur; sed frustrato

ictu, galliculam(gallice galloches calceamenti species) regis et flasciolam ferus immanissimus disrumpens, tibiamque istius summo licet cornu perstringens, paulo tardiorem reddidit, et in convallem tutissimam, lignis et lapidibus asperatam, casso vulnere irritatus auffugit. Cumque ad obsequium domini cuncti hossas suas vellent extrahere, ille prohibuit dicens: Sic affectus ad Hilde- gardam venire debeo. Consecutus autem feram Isambardus filius Warini persecutoris patroni vestri Otmari+ cum propius non fuisset ausus accedere, librata lancea vibrata? inter armum et guttur, cor eins penetravit et imperatori palpitantem consignavit, quod cum ille quasi non advertisset, cadaver sociis relicto reversus est domum. + man sieht der mönch erzält aus dem munde eines andern und zwar unter wörtlicher an- fürung eines hofmannes des Kaisers. advocataque Regina, ostendit ocreas disruptas et dixit ei: Quid dignus est, qui de hoste haec intelligente me liberavit? illa que respondente: Omni bono, enarravit imperator cuncta per ordinem, et immanissimis cornibus in in testimonium prolatis, ad lacrimas et suspiria, pug- nosque pectoris dominatricem coëgit. quae cum audisset, quod tunc odibilis et cunctis honoribus expoliatus(sic) Isambardo+ imperatorem de tali adversario vindicasset + sic ejus pedibus advoluta impetravit ei omnia, quaecunque fuerant illi ablata; sed et ipsa eidem est munera largita."&x.&x. cap XII. Caroli Fama ad orientales. XIII. afrorum legati. XIV. Munera Karolj ad reg. persarum. XV. Praedictio de Ludovico. XVI. Ludovici mores. XVII. Hostium infantes plectit carolus." Interea cum imperator Karolus propter adventantium frequentiam vel infestationem indomitissimorum Saxonum, vil latrocinia piraticamque Nordmannorum sive Maurorum, apud Aquisgrani paulo diutius consedisset; bellum autem contra Hunos a filio eius Pipino gereretur, exeuntes a septentrione barbarae nationes Noricum et orientalem Franciam magna ex parte depraedatae sunt: Quod ille comperiens per se ipsum ita omnes humiliavit, ut etiam pueros er infantes ad spatas metiri praeciperet, et quicungue eandem mensuram excederet, capite plecteretur.&c.&c." XVIII. Conjuratio adversus Carolum. XIX. Pipini responsum de exscindendis francis. XX. De Gigante."Indignatus est –< pag: 39.| autem magnanimus Karolus, quod ipse ad barbaras illas nationes sit exire provocatus, cum quilibet ducum suorum ad hoc videretur idoneus; quod etiam ita esse ex unius comprovincialium meorum facto probabo. Erat quidam vir de Durgonum( al. cod. Durgue) juxta nomen suum, magna pars terribilis exercitus vocabulo eis haeretante,(al cod. Cis Here) proceritatis, ut de Enachim stirpe exortus credi potuisset, nisi tantum temporum ac locorum interesset; qui quotienscunque ad fluvium Duram alpinis torrentibus tumefactum, exundantemque venisset, ne caballum maximum in eius non dicam fluenta, sed nec tlquentia posset impellere, aprehensis habenis fluitantem post

St. Gallensis L. II. de Gestis Croli Magni, ap. Canisium in lectt antt. ed Barnagii T. II. p. 3. p. 75.§ 12. "Attulerant autem Persae Elephantum et simias, apobalsamum, unguen taque varia, pigmenta odoramenta vel medicamenta diversissima §. 12. äaeo ut orientem evacuasse& occidentem viderentur implesse. Cumque multi apud Imperatorem familiaritate uti coepissent, quadam die cum iam latiores essent&* grecingario fortiori incaluissent, ad Karolum serietate& sobrietate semper armatum, ioculariter haec * Mero M. prolocuti sunt: Magna quidem est, o Imperator, potentia vestra sed multo minor rumore, quo apud Orientalia regna diffamati polletis. Quo ille audito& profundissima indignatione dissimulata ioculariter inquisivit ab eis: Cur ita filii mei dicites? vel hoc unde videtur? At illi repetentes a principio narraverunt ei cuncta quae sibi in cismarinis partibus contigerunt, dicentes: Nos Persae vel Medi Armenique vel Indi& Elamitae omnesque Orientales multo magis vos quam dominatorem nostrum Aaron timemus. De Macedonibus autem vel Achivis quid dicamus? qui iamiamque magnitudinem vestram plus se fluctibus Ionii oppressuram pavi tant. Insulani autem omnes, per quos iter habuimus, ad obse- quium vestrum ita prompti sunt& intenti, quasi in palatio vestro nutriti fuerint& beneficiis ingentibus honorati. Istarum autem partium primores, ut nobis videtur, non satis curant de vobis, nisi tantum in praesentia vestra. Nam cum eis, utpote peregrinis perinde suggeremus, ut aliquid nobis in vestri amore, quia vos quaereremus exhibere dignarentur, inadiutos& vacuos dimiserunt. Tunc imperator omnes comites& abbates, per quos iidem missi profecti sunt, cunctis honoribus denudavit. Episcopos autem infinita pecunia mulctavit vel damnavit: legatos vero cum ingenti cautela& honore ad usque proprios fines deduci praecepit. §. 13.

NB. Luitwardus archicapellanus caesaris fuit abbas Bobiensis – versus Notkeri Balbuli ad eum pg: 211. fuit et prolector Caroli grassi.
"se traxit inquiens: Per Dominum Gallum! velis nolis me sequi debebis. Is itaque cum in comitatu Caesaris Behemannos, Wilgos, et Avaros in modum prati seccaret et in avicularum modum de hastili suspenderet, domum victor reversus, et a torpentibus interrogatus, qualiter ei in regione Winiolum complaceret; illos dedignatus, bisque indignatus ajebat: Quid mihi ranunculi illi? septem vel octo, vel certe novem de illis hasta mea perforatos, et nescio quid murmurantes, huc illucque portare solebam. frustra ad- versum tales vermiculos Dominus Rex et nos fatigati sumus." XXI. Bellum in Normannos. XXII. Normanni piratae. XXIII. Leo occisus a Pipino. XXIV De balneis aquensibus. XXV.(sine titulo) XXVI. Carolus Romam petit. XXVII. Caroli vestes. XXVIII. Ludovici vires. XXIX. Normanni baptismum contemnunt. XXX. Ludovicus iuris amator. XXXI. Elemosynas distribuit. Sequuntur: Martyrologium Notkeri, ex cod. S. Galli. usque ad pg: 184. Epigrammata seu hymni sacri illustr. viror. antiquor. patrum Monri S. Galli. id est: Bernardi abb. s. Gallj carmina. Columbani. Ekerardi. Hartmannj. Notkerj Balbulj. Notkeri medici. Ratperti. Strabi galli Fuldensis. Tutelonis. Waldrammi. Anonymorum: ex codd: s. Gallentibus. pag: 230. es waren 2 elfenbeinerne hörner in dem Schaz des Kl. zu S. Gallen. die inschrift des einen steht sm Liedersaal II. die des anderen(verlorenen) lautet: Munus Burchardi. a) patris hoc servetur honori. Auferat hoc ullus, huic non sit portio gallus. NB. die anmerkung a) stehet pg. 236. a) Burchardus ingenitus, filius Ulrici comitis de Linzgau, Buochhorn et monteforti et Wendelgardae comitissae de Buochhorn, henrici ancipis ex sorore Hedwige pronepos, aō 959 creatur abbas S. Gallj. usque ad pag: 234. Carmina Solomonis episcopi. pg: 239.

XXXI. Theodori hagiopolitan. disputationes. pg: 472. XXXII. Theodori abucarae. tractatus. de unione et incarnat: ex cod. Bodlei. Oxon. pg: 478. Tomi II. Pars III. XXXIII. Martynum S. Desiderii. ex bibl. S. Gallj: pg. 8. XXXIV. Anastasii liber contra Iudeos. pg: 51. XXXV. Monachi S. Galli(notkeri balbulj?) libri duo de gestis caroli magni. ex codice monatensi. usq ad pg: 84. XXXVI. Martyrologium Notkeri bal- buli. ex cod: S. Gallj. ad pg. 184. XXXVII. Epigrammata, seu hymni sacri illustr. virorum monri S. Gallj. Bernardi abb: Columbani. Ekerardi. Hartmanni. Notkeri Balbulj. Notkeri medici. Ratperti. Strabi galli fuldensis Tutelonis, Waldrammi. Anonymorum ex codd. S. gallensibus â pg: 190. ad pg. 234. XXXVIII. Carmina Salomonis ep. a pg. 239 ad pg. 250. XXXIX. Vita S. Gregorii p. m. ex cod. mnrii Petrusiani. a pg: 256 ad pg. 262. XL. Vita S. Walpurgis. ex membran: eccle Ratisponens: et mnri: aichstad: predi- catorum. a pag: 267 ad finem huius Tomj.