De conſtituta pecunia. De conſtituta pecunia vſuris per ſtipulationeꝫ ꝓmiſſis ꝙ ſorte ſoluta poſſit pe­ti vt. sͣ. e. l. cētum. tene ergo lec. Io. ꝙ fideiuſſor ſimplici­ter intercedēs ad iſtud intereſſe non tenet̉ nec eſt aliquo modo obligatꝰ. In gl. fi. ibi non recipiēdo ſorteꝫ ⁊c̄. pro declaratione quero ꝗd ſi creditor recipiēdo ſortem ꝓteſtatur ius ſuum fore ſaluum ſuꝑ intereſſe. an per hāc ꝓteſtationem remaneat petitio ſuꝑ intereſſe lꝫ ſors ſit ſo luta Guil̓. de cu. dicit ꝙ nō. nam dicit ipſe per talem pro teſtationem non remanet ius ſibi ſaluum ſuper intereſſe. circa iſtam queſtionem vide qd̓ no. sͣ. cōmuni diui. l. com muni diui. in glo. magna in fi. ⁊ vide qd̓ no. ſpe. in ti. de ar bitro.§. ſequitur. Sed pone ꝙ Ex lec. ant. Lꝫ fideiuſſor obliget ſe poſt moram rei non intelligitur ꝓmittere intereſſe qd̓ iudicis officio ve­niebat. ⁊ ideo ſoluēdo puram ſortem totaliter liberat̉. qꝛ videt̉ actor remiſiſſe intereſſe recipiēdo ſpōte ſortem ali­bi qͣꝫ in loco deſtinato. hoc dicit. ratio quare īſtud intereſ ſe non intelligitur cōtineri in obligatione fideiuſſoris eſt qꝛ fideiuſſor fideiubet cuꝫ inſertione loci. vt jͣ. de fideiuſ. ſi teſtamento.§. fi. ⁊ ideo eius obligatio eſt coarctata ex in ſertione loci ad id quod venit ibidem ſoluendum. ſed iſtud intereſſe non venit ibidem ſoluendū vt. sͣ. e. qd̓ ephe ſi. ergo ad ipſuꝫ non porrigitur forma cōtractus lꝫ porri gatur qualitas obligationis arbitrarie. vnde in iſta. l. te­neatis opi. Io. que eſt ipſa veritas. pro cuius euidentia premittatis caſum. l. centuꝫ capue. ⁊ no. bene. In tex. ibi ceſſat. ⁊ vtrūqꝫ verum eſt qꝛ non venit intereſſe ex na tura obligationis ſed ex natura actionis arbitrarie. vn­de ex quo natura determinat in fi. ꝙ ſoluta ſorte non po­teſt peti intereſſe eoipſo determinat qd̓ non eſt in obliga tione. vt. sͣ. e. centum capue. v̓ſi. neqꝫ enim. Sed Azo de­terminat ꝙ ideo non videtur promiſiſſe ītereſſe qꝛ inter­ceſſit ſolū reſpectu obligationis. tu dic ꝙ idem in dubio ẜm Ioā. ⁊ hoc eſt ipſa veritas per rationem aſſignatam. In tex. deberet.i. ſi centum erant in ſorte ⁊. xx. in inte reſſe. ibi qd̓ non puto.ſ. vt in dubio intelligatur ſolutum partem pro ſorte ⁊ partem pro intereſſe. ſed totū pro ſor te qꝛ ſors tm̄ erat in obligatione ⁊ ſic in vinculo fortiori. ibi penam.i. hoc intereſſe que eſt pena reſpectu ſoluentis immo etiam ſi expreſſe ſibi reſeruaſſet non prodeſſet re­ſeruatio ſoluta ſorte qꝛ acceſſorium ſine principali ſerua­ri non poteſt cum ſit cōtra naturam acceſſorij. ar. jͣ. de pe­culio leg. l. ſi peculium.§. i. In gl. non recipiendo ibi qui fidem. Conclude aut loquimur in ſorte ⁊ pena arbi trali. aut in ſorte. ⁊ pena iudiciali. aut in ſorte ⁊ pena lega li. aut in ſorte ⁊ pena conuentionali extra iudictuꝫ. pͥmis duobus caſibus videtur mora purgata ⁊ renūciatuꝫ pe. ne propter equitatē iudiciorū. vt. l. ij.§. i. ſiꝗs ca. ⁊. l. cel ſus. tertio caſu non videtur renunciatum nin̄ eēt talis pe na legalis que non veniret ob origine ita ꝙ haberet locū purgatio more. nam tunc ſoluendo infra tempus purga­tionis eſſet abolita pena. ſecus ſi poſtea vt no. in. l. ſi cum ex.§. hec autem actio. sͣ. eo. cauſa. Tertio caſu ſi eſt appo­ſita clauſula rato manente vel eſt iuratum vel eſt talis pe na que ſine hac poteſt peti vna cum principali vt vſura. tunc non videtur renūciatuꝫ pene. vt. sͣ. e. centum capue. v̓. neqꝫ enim. al̓s videtur renūciatum. facit qd̓ no. in. l. ij. .C. de iure emphi. ⁊. jͣ. de v̓b. ob. cum ſtipulatus ſim mihi a proculo in prin. ⁊ sͣ. de mino. emilius largianꝰ. ibi ipſe reus. naꝫ hoc non eſt verum qꝛ ſic eſſet durior conditio fideiuſſoris. ⁊ qꝛ fideiuſſor liberatur per quandam con­ſequentiam liberato reo vt. sͣ. de trāſac. ⁊ poſt rem.§. i. niſi intelligeres gl. in ſolutione fideiuſſoris non in ſol̓one rei. NOVAADDITIO. Ex lec. ant. Ex mora rei preambula fideiuſſor ſimpliciter poſtea acceptus non intelligitur obligatus ad intereſſe ſed tan tum ad ſortem. ſed ſi ſimpliciter ſoluat̉ pro ſorte ſolutuꝫ videtur ⁊ intereſſe ſumme ſoluti remiſſum. h. d. ẜm lect. Io. ſed ẜm lec. azo. fuit acceptio eius actionis nomine i. in eo ꝙ venit iure actionis puta in centum non ſimpli­citer ⁊ hoc eſt quod littera dicit eius actionis nomine. in penultimo v̓. tex. pena que acceſſorie veniebat vnde ſub lato pͥncipali tollit̉ acceſſorium. sͣ. e. centum capue. De conſtituta pecunia. Rubrica. Ad euidētiam iſtius tituli p̄mitte ꝙ lꝫ de iure cōmu­ni ex pacto nudo ex interuallo appoſito non oriat̉ actio vt. l. iuriſgētium.§. ꝗnimmo. sͣ. de pac. cum ſimilibus. tn̄ p̄tor in hac materia ſtatuit. ꝙ ex nudo pacto oriat̉ actio videlicet qn̄ ꝗs ꝯſtituit ſe ſoluturum illud qd̓ al̓s erat de bitū ciuiliter vel naͣliter vel tm̄ nāliter ⁊ iſto caſu ex nudo pacto vt oriat̉ actio de ꝯſtituta pecūia. ⁊ adeo orit̉ ex nu­do pacto vt ſi intercederet ſtipulatio actio de ꝯſtituta pe cunia non oriretur vt inſti. de acti.§. de conſtituta. ⁊ vid̓ quod ibi no. In tex. ibi qui ⁊c̄. Oc edicto. pic expone vciba edicti. ⁊ ex hoc no. ꝙ maſculinum concipit femininum. de qua materia vide per Cy­.C. de ſeruis fugi. l. quicunqꝫ. per docto. in .l. i. de verbo. obliga. Ex lec. ant. No. tex. jͣ. e. illud. ⁊ beatus Paulus di cit ideo damnati meruere qꝛ primam fidem irritam fece runt. No. ꝙ maſculinum comprehēdit femininum in diſ poſitione legaliᵉ. ⁊ facit quod no. jͣ. de v̓b. ſig. l. i. ⁊ ibi per Dy. ⁊ in. l. i. de reg. iuris. ⁊ qd̓ no. Cy. C. de ſer. fu. ꝗcūqꝫ de hoc no. pleniſſime. xvi. q. iiii. ſiꝗs ſuadēte. ⁊ per Pau lum in. c. i. de conſangui. in cle. ⁊ de hoc diſtinguitur hic per Guil̓. ratione v̓o littere noſtre eſt qꝛ ratio eſt vnifor­mis in maſculo ⁊ femina. Secundo no. ꝙ licet verba ſint ſimpliciter prolata tamen intelliguntur de ꝑſona ha­bili vt in ver. de pupillo. facit. sͣ. de iureiuran. tutor.§. pro digus. C. de ſacroſan. ecc. l. i. ⁊ qd̓ dic vt no. per Ia. in. l. i.§. nūciatio. de noui ope. nū. l. i. ar. ꝯtra. C qui legiti. per­ſo. voluntarie. ⁊ in. l. i. C. ſi per vim vel alio modo. Sed ibi ſpeciale in poſſeſſorio vt ibi patet vtrum neutrum cō cipiat maſculinuꝫ ⁊ femininum. no. in. l. i. C. ſi ẜuus ext̓o. NOVA ADDITIO. Ex lec. ant ¶In.§. ait. In v̓. tex. que ue qn̄ maſculinū con Al.cipiat femininū. vide plenius qͣꝫ alibi per arch. xvij. q. iiij. ſi ꝗs ſuadēte. ⁊ qn̄ maſculinū non eſt ſimplex ſꝫ qualificatiuū. dic vt no. in. c. i. de conſangui. in cle. ꝑ pau. Rec. An neutrum cōcipiat femininū no. in. l. i.§. fi. ſi ẜuꝰ extero. In glo. dic ꝙ in.§. eum qui vide Ia. de are. C. de iure emphi. l. i. v̓. ꝗd ſi dicatur ar. huius.§. dicit pe. ꝙ ex teſtō nō ſolēni nō oritur naturalis qꝛ peccat in forma ſꝫ falſum eſt. qꝛ alid̓ eſt forma alid̓ eſt ſolēnitas forma enī eſt appellatio partiū formaliū vt reſponſionis ad pream bulam interrogationē ⁊ ſi deficit iſta forma deficit con­ſenſus qꝛ ſub certa forma intendebant conſentire ⁊ non aliter. ſolēnitas eſt adhibitio teſtiuꝫ in teſtamēto que nō eſt de perfectione intrinſeca ſed extrinſeca nec attingit in trinſece cōſenſuꝫ. ſed ſolēnizat conſenſum tamen quedaꝫ lex videt̉ ꝯfundere omnes glo. C. fami. her. l. fi. in fi. vbi dicit ꝙ volūtas nō ſolēnis pro nō ſcripta eſt. Preterea ſi valeret quo ad naͣlem ob. nō eſſet defecta ergo nō eſſet ibi locus iuri accreſcēdi quia portio nō eſſet omnino de­fecta de lega.i. plane.§. ſi coniunctim. j. Quando tractamus de obligatio Eum qui. ne inducēda ſi non valet quoditꝰ vt ago nec valet vt valere poteſt. h. d. Et de hoc brocar­do tractatur hic per Gui. de cu. ⁊ per Ia. de bel. tracta­tur etiam per Dy. in. l. i.§. ſiquis ita. jͣ. de verb. obli. ⁊ per doc. ī. l. nō codicilluꝫ. C. de teſtamentis. ſed ex hac gl. no ſtra hic poſita ꝯiuncto principio cum fine habes ꝙ qua do tractamus de obligatione inducenda ſi non valet qͥd ago vt ago nec valet vt valere poteſt. Sed quando tra ctamus