De emptione pinabat ſeu offerebat ſibi carior apparuit et cōcludit cum alijs doctoribꝰ quos nominat: ille villanus vſurā non cōmiſit. qm̄ penitꝰ fuit incertꝰ ſi vicinꝰ illaꝫ beniuolentiā recognoſcere voluit. Sꝫ dicūt aliqͥ fuit vſura mental̓. ſicut d̓r de ſimonia mētali. ſed hec ſunt facilis emēdatōis. Sꝫ ad ꝓpoſitū reuertēdo di camꝰ rigorē ſupradictū(vicꝫ vnū florenū viginti cōditiōe p̄dicta cōpe rare ſit vſura) temperat eccl̓ia ſcit tolerat. ꝓut ſcit decimas a iure ꝓhibitas ad manꝰ poſſeſſiones aliqͦruꝫ laicoꝝ ꝑueniſſe. ſed a tanto tēꝑe p̄ſcriptas cuiꝰ initiū eſt in memoria hominū. ſic ſimil̓r ſcit: ſolutionē decimaꝝ totam quaſi italiā. principal̓r in vrbe vbi iura creuerūt canonica. ſic ad ꝓpoſitū. hec venditio emptio videlicꝫ viginti florenorum vt ſoluat̉ vnus. eſt pro republi­ca vtilitate cōi. ſapientes hꝰ ſecl̓i ſalubriter. ſagaciter ac prudenter rima tus equanimiter lancibꝰ eqͣlibꝰ ī ſtatera rōnis ponderatꝰ. hic ꝯͣctus omībꝰ homībꝰ ambabꝰ partibꝰ cōiter eſt fructuoſus. tam liber volūtariꝰ vult tal̓r ꝯͣhere ad ꝯtrahendū aliū ſit angariatꝰ niſi culpa ꝓpria aut penuria ſu peruenienti aut īprouiſa. puta terraꝝ p̄lia. aut irruentis ignis aut aq̄ ſeu ſte­rilitatis incōmoda violēter ingruētia. Hoc aūt vtilitatis magne cōmodū mo uet eccl̓iam ad tolerandū. īmo nuper vicꝫ de anno dn̄i. M. ccccxvij. et citra in concilio Cōſtantien̄ ꝓximis tꝑibꝰ in concilio Baſilien̄ vbi ꝑitiores mundi in vtroqꝫ concilio ꝯgregati fuerūt. et huiꝰ contractus ꝯditiōis naturā radicit viderūt. licet aliqͥ theologi ꝯͣdixerint. maioritas tn̄ doctoꝝ vtriuſqꝫ iurꝭ mul­toꝝ in theologia ꝓfeſſoꝝ p̄ualuerūt. huiꝰ ꝯͣctus cōditionē illeſam ꝑmiſerunt ſit mitiſſimꝰ. publicis vſurarijs amariſſime ſuos debitores cruciantibꝰ. vi­deatur fore dānoſus. de qͥbꝰ olim ſctī pr̄es petebāt vt ex vſurꝭ iniqͥtate redime ret aīas eoꝝ dn̄s. Et ſeqͥtur ꝯn̄ter in ſortē tales cenſus cōputādi ſunt nec alicuiꝰ reſtitutionis G debitū requirunt. Sed nūc querit̉. Si hmōi cenſus aureoꝝ et p̄ſertim vniꝰ aurei ſeu floreni ſic ante temꝑa iuxta tempoꝝ curſus p̄cio: puta. x. vel. xv. aut pauloplus vel ſolēnitatibꝰ debitis cōparatꝰ. ſic ꝑmanſit ſine ꝯditiōe. ꝓut deſuꝑ ſunt littere patentes: aut inſtrumētoꝝ vſus. ſꝫ nūc valor hmōi cenſus creuit ꝓut p̄­mittit̉. an ille tales cenſus habuit a ſuis ꝓgenitoribꝰ vel mōaſteriū aut ecc̄ia ſeu bn̄ficiū a ſuis p̄deceſſoribꝰ. an de pn̄ti teneat̉ ſibi formare ſcrupulū ꝯſcīe. qꝛ olim vendētes ipſoꝝ heredes vellēt redimere tanqͣꝫ grauati iuxta ritum tꝑis nunc currētis: Dico ſine ꝯſcīe ſcrupulo tenere pn̄t. qꝛ ꝓut p̄diximꝰ res ꝓtūc tantū valuit. Exēplū de domo in villa vel vico ꝯſtituta modicū vtili: emit̉ precio vili. ſꝫ de villa ſit opidū. ꝓpt̓ nundinas ibidē exercēdas illa domꝰ cum area ſit in triplo p̄cioſior. ſed ꝓpterea emptor venditori ē obligatior. Sic ad ꝓpoſitū: qui olim emit hmōi cenſus miori p̄cio qͣꝫ ſit vſus ſaluꝰ ē. et nulli tenet̉ de fructibꝰ ꝑceptꝭ aut ꝑcipiēdis: nūc aūt poſteriꝰ. Et ſi qͥs ſil̓r ꝓnūc vt ſa­nior ſit in ꝯſcientia: qꝛ ſuꝑabūdās cautela nocet. tales cēſus emit vicꝫ vnū florenū. xxx. vl̓ plꝰ vl̓ minꝰ vt ipſe ſui ſucceſſores ī corꝑibꝰ rebꝰ ꝑpetuo ſal ui ſint in ꝯſcīa. aut veriſil̓iꝰ in reꝝ abundātia: vt ipſoꝝ liberi: nepotes ſucceſ­ſores legitimi in bonis tēꝑalibꝰ ſint ſtabiliores. venditor nulli de recepto vltra cōem ꝯſuetudinē tenet̉. ſic neqꝫ emptor: aut ſi heredes ſi maiori p̄cio ī poſte­ tal̓ cēſus annuꝰ emeret̉. qꝛ ſic̄ Nemroth edificauit turrim babel quam maieſtatꝭ dei oīpotentiā ſtabilire p̄ſumpſit. ſic hmōi ſuꝑabundāter diuites qui in bonis tꝑalibꝰ nullas patiūtur ncc̄itates: faciūt hmōi ꝯͣctus vberiores. Nam nuꝑ quidā plebeꝰ ex hereditaria et ſucceſſione bonoꝝ paterna: mirabil̓r ditatꝰ