De emptione pinabat ſeu offerebat ſibi carior apparuit et cōcludit cum alijs doctoribꝰ quos nominat: ꝙ ille villanus vſurā non cōmiſit. qm̄ penitꝰ fuit incertꝰ ſi vicinꝰ illaꝫ beniuolentiā recognoſcere voluit. Sꝫ dicūt aliqͥ ꝙ fuit vſura mental̓. ſicut d̓r de ſimonia mētali. ſed hec ſunt facilis emēdatōis. Sꝫ ad ꝓpoſitū reuertēdo di camꝰ ꝙ rigorē ſupradictū(vicꝫ vnū florenū ꝓ viginti cū cōditiōe p̄dicta cōpe rare ſit vſura) temperat eccl̓ia q̄ ſcit ⁊ tolerat. ꝓut ſcit decimas a iure ꝓhibitas ad manꝰ ⁊ poſſeſſiones aliqͦruꝫ laicoꝝ ꝑueniſſe. ſed a tanto tēꝑe p̄ſcriptas cuiꝰ initiū nō eſt in memoria hominū. ſic ſimil̓r ſcit: nō ſolutionē decimaꝝ ꝑ totam quaſi italiā. ⁊ principal̓r in vrbe vbi iura creuerūt canonica. ſic ad ꝓpoſitū. hec venditio ⁊ emptio videlicꝫ viginti florenorum vt ſoluat̉ vnus. eſt pro republica ⁊ vtilitate cōi. ꝑ ſapientes hꝰ ſecl̓i tā ſalubriter. ſagaciter ac prudenter rima tus ⁊ equanimiter lancibꝰ eqͣlibꝰ ī ſtatera rōnis ponderatꝰ. ꝙ hic ꝯͣctus omībꝰ homībꝰ ⁊ ambabꝰ partibꝰ cōiter eſt fructuoſus. ⁊ tam liber ⁊ volūtariꝰ ꝙ qͥ vult tal̓r ꝯͣhere ad ꝯtrahendū ꝑ aliū nō ſit angariatꝰ niſi culpa ꝓpria aut penuria ſu peruenienti aut īprouiſa. puta ꝑ terraꝝ p̄lia. aut irruentis ignis aut aq̄ ſeu ſterilitatis incōmoda violēter ingruētia. Hoc aūt vtilitatis magne cōmodū mo uet eccl̓iam ad tolerandū. īmo dū nuper vicꝫ de anno dn̄i. M. ccccxvij. et citra in concilio Cōſtantien̄ ⁊ ꝓximis tꝑibꝰ in concilio Baſilien̄ vbi ꝑitiores mundi in vtroqꝫ concilio ꝯgregati fuerūt. et huiꝰ contractus ꝯditiōis naturā radicit viderūt. licet aliqͥ theologi ꝯͣdixerint. maioritas tn̄ doctoꝝ vtriuſqꝫ iurꝭ ⁊ multoꝝ in theologia ꝓfeſſoꝝ p̄ualuerūt. ⁊ huiꝰ ꝯͣctus cōditionē illeſam ꝑmiſerunt cū ſit mitiſſimꝰ. ⁊ publicis vſurarijs amariſſime ſuos debitores cruciantibꝰ. videatur fore dānoſus. de qͥbꝰ olim ſctī pr̄es petebāt vt ex vſurꝭ ⁊ iniqͥtate redime ret aīas eoꝝ dn̄s. Et ſeqͥtur ꝯn̄ter ꝙ in ſortē tales cenſus cōputādi nō ſunt nec alicuiꝰ reſtitutionis G debitū requirunt. Sed nūc querit̉. Si hmōi cenſus aureoꝝ et p̄ſertim vniꝰ aurei ſeu floreni ſic ante temꝑa iuxta tempoꝝ curſus p̄cio: puta. x. vel. xv. aut pauloplus vel cū ſolēnitatibꝰ debitis cōparatꝰ. ⁊ ſic ꝑmanſit ſine ꝯditiōe. ꝓut deſuꝑ ſunt littere patentes: aut inſtrumētoꝝ vſus. ſꝫ nūc valor hmōi cenſus creuit ꝓut p̄mittit̉. an ille qͥ tales cenſus habuit a ſuis ꝓgenitoribꝰ vel mōaſteriū aut ecc̄ia ſeu bn̄ficiū a ſuis p̄deceſſoribꝰ. an de pn̄ti teneat̉ ſibi formare ſcrupulū ꝯſcīe. qꝛ olim vendētes ⁊ ipſoꝝ heredes vellēt redimere tanqͣꝫ grauati iuxta ritum tꝑis nunc currētis: Dico ꝙ ſine ꝯſcīe ſcrupulo tenere pn̄t. qꝛ ꝓut p̄diximꝰ res ꝓtūc tantū valuit. Exēplū de domo in villa vel vico ꝯſtituta modicū vtili: q̄ emit̉ ꝓ precio vili. ſꝫ de villa ſit opidū. ⁊ ꝓpt̓ nundinas ibidē exercēdas illa domꝰ cum area ſit in triplo p̄cioſior. ſed ꝓpterea emptor venditori nō ē obligatior. Sic ad ꝓpoſitū: qui olim emit hmōi cenſus ꝓ miori p̄cio qͣꝫ mō ſit vſus ſaluꝰ ē. et nulli tenet̉ de fructibꝰ ꝑceptꝭ aut ꝑcipiēdis: nūc aūt poſteriꝰ. Et ſi qͥs ſil̓r ꝓnūc vt ſanior ſit in ꝯſcientia: qꝛ ſuꝑabūdās cautela nō nocet. tales cēſus emit vicꝫ vnū florenū ꝓ. xxx. vl̓ plꝰ vl̓ minꝰ vt ipſe ⁊ ſui ſucceſſores ī corꝑibꝰ ⁊ rebꝰ ꝑpetuo ſal ui ſint in ꝯſcīa. aut veriſil̓iꝰ in reꝝ abundātia: vt ipſoꝝ liberi: nepotes ⁊ ſucceſſores legitimi in bonis tēꝑalibꝰ ſint ſtabiliores. venditor nulli de recepto vltra cōem ꝯſuetudinē tenet̉. ſic neqꝫ emptor: aut ſi heredes ſi ꝓ maiori p̄cio ī poſterū tal̓ cēſus annuꝰ emeret̉. qꝛ ſic̄ Nemroth dū edificauit turrim babel quam maieſtatꝭ dei oīpotentiā ſtabilire p̄ſumpſit. ſic hmōi ſuꝑabundāter diuites qui in bonis tꝑalibꝰ nullas patiūtur ncc̄itates: faciūt hmōi ꝯͣctus vberiores. Nam nuꝑ quidā plebeꝰ ex hereditaria et ſucceſſione bonoꝝ paterna: mirabil̓r ditatꝰ