Pſalmorum All̓a. Pſal̓. cxlix. Antateª dn̄o cāticū nouū lausᵇ eiꝰ in eccl̓ia ſctōꝝ. Letet̉ iſrl̓ in eo fec̄ ⁊ᵈ filie ſyō exul tēt īᵉ rege ſuo. Laudētᵗ nomen eiꝰ in choro: inᵍ tympano pſal terio pſallāt ei. Quiaʰ bn̄placi eſt dn̄o ī ppl̓o ſuo ⁊ʳ exaltauit māſuetos ī ſalutē. Exultabūtᶠ ſctī in gl̓ia: letabūt̉ˡ in cubilibꝰ ſuis. Exultatōesᵐ dei in guttu­eſt beatitudo vie nondum perfecta: ſed incipiens receſſuꝫ a ma lo. Sꝫ in verbo vltimo intelligit̉ ꝑfecta ꝯſummata btītudo termīat̉ in totali adheſione ad deū clarā cognitōꝫ ꝑfectuꝫ amorē in qͥbus cōſiſtit ſummū gaudiū vera laus dei. de qͥbus Eſa. li. Gaudiū exultatio reperiēt̉ in ea gr̄arūactio vox lau­dis: ad qd̓ nos ducat dei filius. Amē. Replica. Npſal. Lau date dn̄m de celis. vbi poſtill̓. dicit ex titulo eſſe notū nomen auctoris apud he breos. Burgen̄. vult dauid ſit auctor huiꝰ pſal. ſicut oīm alioꝝ ẜm opinionē btī auguſtini: qua opīone vide cor­rectoriū circa pſal pͥmū. Sꝫ pro batio Burgꝭ. eſt probatio ignoti ignotiꝰ: qꝛ nitit̉ ꝓbare or̄ones qͣſdā qͣs nūc facit ſynagoga: or̄ones nob̓ ſunt magis igͦte. dato eſſent nob̓ note: eſſent tn̄ auctētice. abſit eiꝰ or̄ones auctēticas efficaces: qꝛ ſynagoge or̄ones iudei ſingul̓ diebꝰ eccl̓ie xp̄i et xp̄ianis maledicūt. vt dr̄ in glo. ordinaria Eſaie. Circa illū aūt paſſum. Et exaltauit cornū ppl̓i ſui. quē poſtillator exponit de ī carnatōe xp̄i: in exaltauit nob̓ cornu ſalutꝭ: ꝓut aucͣtatibꝰ pro­bat poſtil̓. Burgꝭ. exponit ptāte regia in veteri teſtamēto mira culoſe data ppl̓o iſrl̓: in Bur gꝭ. multipl̓r peccat. Primo qꝛ di cit ptātē regiā int̓ iudeos miracul̓ multꝭ acqͥſitā: tn̄ peccatꝭ po puli multū rep̄henſibilit̓ fuerint regalia iudeoꝝ exacta ītrodu­cta. de vide. j. Regꝭ. viij. in correctorio ſatis lato. Scd̓o peccat qꝛ cornu hic accipit̉ in bono: ſic dicat̉ exaltatuꝫ. Burgꝭ. ad probādū ſuū ꝓpoſitū adducit ꝯcordātiā: in cornu accipitur in malo. dr̄ de ipſiꝰ cornu deiectōe. qd̓ allegat Deūt̓. penult. de ep̄hraim cornua rinocerōtis. cornua illiꝰ accipit̉ regno decē tribuū ẜm oēs: qd̓ regnū.. ſepe deteſtatꝰ eſt... Gen̄. xlix. vt pꝫ in eiuſdē. c. correctorio. v. Sil̓r qd̓ allegat Treno. ij. ſonat in de­iectionē cornu regalie. aūt ſonat in exultatōem: qꝛ ex optima cōſurgētē. d̓r emi hic. Cōfeſſio eiꝰ ſuꝑ celū terrā qꝛ exalta uit cornu ppl̓i ſui. Ad ꝓbandū ineptias ſuas adducit ꝯcordan tias vocales tm̄: reales more viliū collectoꝝ ⁊c̄. Psͣ. cxlix. Antate dn̄o. Huic pſalmo in heb̓. ī trāſſa. hiero. p̄pōi­tur titulo Alleluia. deſignat̉ qd̓ eſt q̄dā laus di uina. ẜm hebreos eſt diuīa laus victoria quā expe­ctāt ſibi affuturā regē meſſyā ẜm eos ſubijciet ppl̓o iudeorū oēs natōes reges eoꝝ: ẜm videt̉ lr̄a p̄tendere infra. Ad fa ciendā vindicta in natōibꝰ. ⁊c̄. Sꝫ expoſitio innitit̉ falſo fun­damēto.ſ. xp̄s ſit vēturus in mūdū: iſte aduētꝰ iaꝫ trāſierit in p̄teritū. vt frequēter dictū eſt.. qͣꝫtuꝫ ad iſta expoſitio tanqͣꝫ erronea dimittat̉: quāto pōt hr̄e veritatē accipiat̉ vt psͣ iſte ſit q̄dā laus fcā ab aliqͦ ſctō viro victoria ꝑfecta quam habituri ſunt fideles ppl̓i in ſcd̓o aduētu xp̄i.ſ. ad iudiciū. qꝛ tūc tyranni potētes huiꝰ mūdi fideles afflixerūt in corꝑe aīa trudent̉ in infernū. ſctī xp̄o regnabūt ineternū. qd̓ p̄uidens in ſpūſctō aliqͥs vir ſctūs cuiꝰ nomē igͦrat̉ ẜm heb̓. fecit pſal. iſtū ẜm ꝟo btm̄ Augꝭ. dauid fecit ip̄m. Igit̉ ẜm hāc ſnīam psͣ iſte in duas partes diuidit̉. qꝛ fidelis ppl̓s ad laudē inducit̉. ſecūdo ad adducit̉. ibi. Qꝛ bn̄placitū eſt. Circa pͥmū dic̄ pſalmiſta a Cantate dn̄o cāticū nouū. nouo bn̄ficio fidelibꝰ affuturo. b Laus eiꝰ in ec. ſctōꝝ.ſ. vet̓. ac noui teſt. qͦrū vna eſt eccl̓ia: lꝫliqn̄ eccl̓ia magis ſtricte accipiat̉: ꝓut ꝯͣ ſynagogā diuiditur. t Letet̉ iſrl̓ in eo fecit.i. in xp̄o vēturo ad iudiciū: potētia ſue deitatis fecit totū mūdū. Et vocat̉ ppl̓s fidelis qͥcunqꝫ: potiſſime xp̄ianꝰ iſrl̓. vn̄ d̓r Ro. ij. em̄ in manifeſto iudeus eſt: neqꝫ in manifeſto in carne eſt circūciſus: ſꝫ in abſcondito ilideus eſt: circūciſio cordis in ſpū lr̄a. d Et filie ſyon id eſt eccleſie vocat̉ ſyon. vt dictū eſt.. pſal. cxlvij. e In te. ſuo. id eſt in chriſto qui in iudicio apparebit in regia maieſta re eoꝝ: ⁊ⁿ gladij ancipites īº ma nibꝰ eoꝝ. Ad faciēdā vindictā in nationibꝰ: increpatōes in po pulis. Ad alligādos reges eoꝝ in cōpedibꝰ: nobiles eoꝝ ī ma nicis ferreis. Utᵇ faciāt ī eis iu­diciū ꝯſcriptū: gl̓iaq hec ē oīb ſctīs eiꝰ. All̓a. Pſal. cl. Audateª dn̄m in ſctīs eiꝰ laudateᵇ in firmamēto virtutis eiꝰ. Laudateᶜ inᵈ vir te. ſicut in primo aduētu apparuit in noſtra infirmitate. f Laudēt nomē eiꝰ in choro.i. in ſocietate cōcordi caritate: qꝛ de bn̄ficijs cōibꝰ d̓s in cōi eſt laudādꝰ. g In tympano pſalterio pſallāt ei. iſta īſtru mēta deſignat̉ ſpūalis gaudij redūdātia de mēte interiori ad extra. ẜm illud psͣ. lxxxiij. Cor meū caro mea exultauerūt in deū viuū. etiaꝫ qꝛ ſolū in vet̓. teſt. ſꝫ etiā in nouo eccl̓ia vtit̉ non ſolū ſono vocū: ſꝫ etiam inſtrumētoꝝ. vt tympa­nis organis ī pluribꝰ locis. h Quia bn̄­placitū. adducit̉ ratō laudādi deuꝫ. Circa qd̓ ſciēdū lꝫ aduētus xp̄i ad iudiciū futurꝰ ſit val de terribilis iniuſtis: erit tn̄ delectabilis iuſtis. pter qd̓ ſaluator Lu. xxi. loques apl̓is de ſignis p̄cedētibꝰ extremū iudi ciū ſubdit. d. His autē fieri incipiētibꝰ reſpicite leuate capita vr̄a.i. ex hilarate corda. ẜm ex ponit btūs Gregꝭ. homelia.i. aduētus xp̄i ad iudiciū dꝫ delecta­bilis iuſtis. qꝛ hēbūt iudicē gratū. eſt qd̓ d̓r. h Quia bn̄placitū eſt dn̄o in ppl̓o ſuo. lꝫ em̄ omēs boni mali ſunt ſui generaliter: tn̄ iuſti dicūt̉ ppl̓s ſuꝰ ſpāliter ſunt a deo electi ad regnādū eo in ciuitate celeſti. i Et exaltauit māſuetos in ſalutē. loquit̉ de futuro mo­ p̄teriti ꝓpter certitudinē ꝓphetie. Et dicūt̉ hic māſueti potiſſime il li dulciter ſuſtinēt opp̄ſſiones tyrānoꝝ amore dei: in iudicio futuro erūt exaltati. ſubdit̉. k Exultabūt ſctī in gl̓ia. qꝛ poſt iudicium ſctī erūt gl̓ioſi in aīa corꝑe. ſic augmētata gl̓ia augmētabit̉ eoꝝ ex­ultatio leticia: qꝛ tūc totalit̓ qͥetabit̉ aīe appetitꝰ. ideo ſubditur. l Letabūt̉ in cubilibꝰ ſuis. qꝛ cubile eſt locꝰ quietis. dr̄ in plurali cu­bilibus. diuerſis gl̓ie gradibꝰ ſeu māſionibꝰ. qꝛ lꝫ ſit eadeꝫ btītudo oīm obiectiue: tn̄ formaliter. qꝛ lꝫ oēs ſctī videāt deū eo fruāt̉: tn̄ vnꝰ videt ip̄m clariꝰ altero: dulciꝰ fruit̉ ip̄o. qꝛ tūc in corporibꝰ gl̓io­ſis erit laus vocalis: ẜm dicūt aliqͥ doctores: ꝓbabilit̓. ſubdit̉. m Exultatōes dei in gutture eoꝝ. qꝛ laus vocalis incipit a gutture et arterijs. n Et gladij ancipites.i. ex vtraqꝫ parte ſcindentes. o In manibꝰ eoꝝ ad faciēdā vindictā. ⁊c̄. intelligit̉ cōſtātia ſctōrū potētia in extremo iudicio ꝯͣ illos iniuſte opp̄ſſerūt eos in mūdo ẜm dicit̉ Sap̄. v. Tūc ſtabūt iuſti in magna ꝯſtātia aduerſus eos ſe auguſtiauerūt. ⁊c̄. Vel pōt referri illa lr̄a ad angelos ſctōs erūt exe cutores diuini iudicij ſeꝑando impios a iuſtis mittēdo eos demo nibus in ignē inferni. ẜm dr̄ Math̓. xiij. Exibūt angeli ſeꝑabunt malos de medio iuſtoꝝ mittēt eos in caminū ignis. qꝛ ab illa pena non poterūt ſolui ſeu liberari. ſubdit̉. Ad alligādos reges eoꝝ. ⁊c̄. p Ut faciāt in eis iudiciū cōſcpͥtū.i. executionē extremi iudicij in diui­na p̄ſciētia ab eterno cōſcpͥti. etiā in libris vet̓. ac no. teſta. Et qꝛ tal̓ executio diuīe iuſticie cedet ad augmētū glorie electoꝝ. ẜm d̓r.. psͣ. lvij. Letabit̉ iuſtꝰ viderit vindictā. ſubdit̉. q Gl̓ia hec eſt bus ſctīs eiꝰ. vel iſtud pōt referri ad ſnīam datā electis: qꝛ ſic̄ angeli erūt executores diuini iudicij mittēdo malos in gebēnā: ita erūt execu tores trāſferēdo electos in aīa corꝑe in gl̓am ſempit̓nā. Psͣ. cl. Audate dn̄m in ſctīs eiꝰ. Huic pſalmo p̄mittit̉ talis titulꝰ in heb̓. trāſlatione hieronymi Alleluia. ad deſignādū pſal. iſte eſt q̄dā inuitatio ad laudē dei. exponit̉ cōiter ad lr̄am re­ferendo ad tp̄s veteris teſtamēti. ẜm hoc in pſalmo tria tāguntur. Primū eſt laudatōis locꝰ: d̓r. a Laudate dn̄m in ſctīs eiꝰ. vo catur hic ſctā pͥma ꝑs tēpli dicebat̉ ſctm̄ ſiue ſctā. ſcd̓a dicebatur ſctm̄ſctōrum: vbi ſacerdotes dicebāt diuīas laudes. qꝛ pͥmā partē in­trabāt qͦtidie ſacerdotes ſacrificioꝝ officia ꝯſummātes. ſcd̓am ꝟo par tem intrabat ſummꝰ ſacerdos ſel̓ in anno. vt hr̄ Heb̓. ix. qꝛ d̓s ſolū eſt laudandꝰ in terris: ſꝫ etiā in celis. ſubdit̉. b Laudate euꝫ in firmamēto virtutis. vocat̉ hic celū empyr firmamētū: eo eſt īmo bile firmū. ſic diuīe cōtēplationi eiꝰ laudi aptiſſimū. c Lauda te. Hic ponit̉ ſcd̓m.ſ. ipſius dei laudādi magnificꝰ ſtatꝰ: dr̄. Lau­date in ꝟtutibꝰ eiꝰ. lꝫ em̄ diuīa ꝟtus ſit vnica ſicut eiꝰ ſub̓a: tn̄ eſt multiplex in effectibꝰ: ita nūqͣꝫ tot effectꝰ ꝓducit qͥn poſſit adhuc ꝓ­ducere plures. d̓r. d In virtutibus eius.i. in effectibꝰ ſuis iam fa ctis fieri poſſibilibus. quia magnitudo virtutis eius eſt nobis incō