Liberfuiſſe vniuerſis gentibꝰ incredibilē: et hoc ꝟſu. xij. ait. Non credideruntvniuerſi habitatores orbis: qm̄ īgrederet̉ hoſtis ꝑ portas hierl̓m. ſcd̓overo oſtēdit eādē deſolationē poſtmodū viſaꝫ eiſdē gentibꝰ iuſtā ⁊ rōnabilē ꝓpter tres cauſas. Prima effuſio ſanguinis innocētis ⁊ iuſti: qꝛſacerdotes ⁊ falſi ꝓphete interfecerūt zachariā eſaiaꝫ ⁊ multos alios ꝓphetas iſrl̓: ⁊ hāc cauſaꝫ hieremias deſcribit in ꝟſu. xiij. qͥ incipit Popt̓pctā ꝓphetaꝝ ⁊ iniquitates ſacerdotū. ⁊ in ꝟſu. xiiij. qui incipit. Errauerūt ceci polluti ſunt ſanguine. ꝑ quā cauſam introducit clamorē oīuꝫ gētiū ⁊ nationū ꝯͣ habitatores hierl̓m in ꝟſu. xv. Recedite polluti. clamauerūt eis recedite ⁊c̄. Et in ꝟſu. xvi. Facies dn̄i diuiſit eos. Scd̓a ꝟo cā qͣrerōnabilis fuit tēpli deſolatio fuit p̄ſtolatio alteriꝰ auxilij qͣꝫ dei: cū.n. nabuchodonoſor obſideret ciuitatē ſedechias ⁊ ppl̓s ad auxilium dn̄i debuiſſent recurriſſe ⁊ potius recurrerūt ad auxiliū regis pharaonis: ꝓpt̓qd̓ dn̄s tradidit eos in manu nabucho. qui templū deſtruxit. ⁊ hmōi cātangit̉ in ꝟſu. xvij. qui incipit. Cū adhuc ſubſiſteremꝰ defecerūt oculi noſtri ad auxiliū noſtrū vanū: cū reſpiceremꝰ attenti ad genteꝫ que ſaluarenos nō poterat. In ꝟſu. xviij. deſcribit̉ qualiter ipſis ſic p̄ſtolātibꝰ: egyptijs nō venientibus: finis venit obſidionis eoꝝ ⁊ capti ſūt. vn̄ incipitverſus ille. Lubricauerūt veſtigia noſtra. In verſu vero. xix. oſtenditurꝙ nec potuerunt fugientes de ciuitate peruenire vſqꝫ in egyptuꝫ: vndeſubdit. Uelociores fuerūt perſecutores noſtri aquilis celi. Tercia ꝟo cauſa deſolationis templi fuit mors ⁊ interfectio hieſu chriſti que tangiturin verſu. xx. qui incipit. Spūs oris noſtri chriſtus dn̄s captus eſt in peccatis noſtris. qͣꝫuis em̄ aliqui iudeoꝝ intelligūt hunc verſiculum de ioſia qui interfectus eſt a pharaone nechao. alij vero de ſedechia qui egreſſus de ciuitate voluit fugere in egyptum: quem perſecutus eſt chaldeorū exercitus ⁊ cōprehendit in deſerto hiericho: tamen non poteſt intelligi ad lr̄am de illis: cum quilibet iſtoꝝ captus fuit in peccatis ſuis. Ioſias quideꝫ: quia non obediuit vero ꝓphete ex ore dn̄i: vt dicitur in libroEſdre. Sedechias autem: qꝛ non obediuit verbis Hieremie: nec ſeruauit iuramentū quo ſe aſtrinxerat cum rege chaldeoꝝ. Et idcirco diciturlr̄aliter non poſſe iſta intelligi niſi de dn̄o hieſu chriſto: vnde que dicuntur a. xij. verſu: ⁊ deinceps habent referri ad mortem eius in quam conſpirauerūt ſcꝫ ſacerdotes ⁊ ꝓphete: hoc eſt legis doctores ⁊ ſcribe. vnde etiam de iudeis verificatur poſt mortem chriſti prefatus verſus quidicit. Facies dn̄i diuiſit eos: non addet vt reſpiciat eos. Poſt captiuitatem em̄ chaldeoꝝ deus reſpexit eos ⁊ in terraꝫ ſuā reduxit: ſed poſt mortem chriſti deſpexit eos: ſicut eſt hodie. Item ſi bene attendantur predicta verba.ſ. Spiritus oris noſtri chriſtus: proprie intelligūtur de chriſto: qui ẜm diuinam naturā inſpirauit in faciem primi hominis ſpiraculum vite Gene. capl̓o. ij. quod pertinet ad eſſe nature hominis. De ipſoēt legitur Io. cap̄. xx. Inſufflauit in eos dicens. Accipite ſpiritū ſanctūquod pertinet ad eſſe gratie: ⁊ ſic ẜꝫ predictas conſiderationes propriedicitur de chriſto deo ⁊ homine. Spiritus oris noſtri. non autem de aliquo alio puro homine. Item qd̓ ſequitur. Gaude ⁊ letare filia edom. ꝓprie videtur intelligendum de illa idumea que eſt ſynagoga iudeorumꝓcurantium morteꝫ chriſti: ꝓut fuit declaratū in additione ſupra eſaiāxxxiiij. de illa em̄ poteſt intelligi qd̓ in lr̄a dicitur. Que habitas in terrahus ⁊c̄. hus em̄ interpretatur conſilium. vnde de iſta idumea dicitur ſupra Eſaie. xxxiiij. capi. ꝙ conſilium iniuit contra chriſtuꝫ. Si emi in hocloco idumea intelligeretur de illa que deſcendit ab eſau ẜm carnē: ⁊ husde illa natione que deſcendit a nachor: ſic falſum eſſet dicere ꝙ idumeahabitabat in terra hus: nam idumea ⁊ hus ſunt diuerſe nationes in diuerſis regionibus habitantes. Deinde ſequit̉ tercia pars ⁊ vltima iſtius lamentationis in qua ꝓpheta aſpicit ⁊ predicit futuram cōſolationem de cōuerſione iudeoꝝ poſtqͣꝫ introibit plenitudo. vel de reditu eoꝝde captiuitate babylonica. Et primo ironice loquitur contra natiōes vicinas ⁊ idumeos dicens: verſu. xxi. Gaude ⁊ letare filia edom que habitas in terra hus. quod intelligitur per antiphraſim ⁊ quādam ironiāSecūdo vero conſolatur iudeos: vel de regreſſiōe de captiuitate babylonis: vel potius ⁊ lr̄alius de cōuerſione eorum ad fidem hieſu chriſti:que erit in fine ſeculi: ⁊ hoc in verſu. xxij. ⁊ vlti. Completa eſt iniquitastua filia ſyon: nō addet vltra vt tranſmigret te. Conſtat em̄ ꝙ ad lr̄aꝫ hͦintelligi non poteſt de captiuitate babylonica. Iudei em̄ de hac reuerſicaptiuati ſunt per romanos ⁊ trāſmigrati ⁊ diſperſi: ⁊ ꝓpter hoc referēda ſunt hec ad finē ſeculi ſicut dictū eſt. Et in hoc lamentatio qͣrta finit̉.Additio.In ca. v. Recordare.Ltimo ſequitur oratio hieremie ꝓphete ꝓ populo trāſmigrato⁊ diuiditur in octo partes principales. In prima nāqꝫ ad modum bene orantis ⁊ deuote: inuocat ad ſe ⁊ excitat diuinam miſeratiōeꝫ⁊ pietatem dicens. Recordare dn̄e quid acciderit nobis. Scd̓overo narrat ⁊ reſerat ſuam vilitatē ⁊ infelicitatē ⁊ afflictioneꝫ: ⁊qͣꝫtum ad amiſſionē poſſeſſionū dicens. Hereditas noſtra verſaeſt ad extraneos: ⁊ quo ad amiſſionē amicoꝝ ſubdens. Pupillifacti ſumꝰ abſqꝫ patre. ⁊ qͦ ad amiſſionē cibariorū addēs. Aquānoſtrā pecunia bibimus: ⁊ quo ad amiſſionem libertatis ſubdēſCeruicibus noſtris minabimur: ⁊ quo ad parētes ſubdēs. Patres noſtri peccauerūt ⁊ nō ſunt. ⁊ quo ad amiſſionē poteſtatꝭauctoritatis ſubdēs. Serui dn̄ati ſunt noſtri. ⁊ quo ad amiſſionē pacis ⁊ ſecuritatis addēs. In manibus noſtris. ⁊ qͦ ad amiſſionē pulchrytudinis ⁊ ſanitatis ꝯcludēs. Pellis noſtra quaſiclibanus exuſta eſt. Tercio vero recitat aduerſarioꝝ multipliceminiquitatem ⁊ abuſionem: qua abuſi ſunt in captiuitate: vt ex hͦdeus magis ad miſericordiam ꝓuocaretur. ⁊ hoc facit ibi. Mulieres in ſyon humiliauerunt: ⁊ virgines in ciuitatibus iuda. deinde vero maliciam ⁊ crudelitatem ſubdēs. Principes manulſuſpenſi ſunt facies ſenum non erubuerunt. deinde vero ipſorū nequitiā ⁊ feditatē ſubdēs. Adoleſcētibꝰ īpudice a buſi ſūt. Quarto vero ꝓpheta deplorat priſtinā dignitatē ⁊ priſtinā cōſolationē: quia ⁊ defecit ſapiētia ⁊ ſcientia: leticia ⁊ excellētia que ꝯſueuerat eſſe in hierl̓m: qͣꝫtum ad ſapientiaꝫ dicit. Senes defecerūtde portis: qͣꝫtum ad leticiam ſubdit. Iuuenes de choro pſallentiū: qͣꝫtū ad excellentiam cōcludit. Cecidit coronacapitis noſtri.Quinto vero ꝓpheta explicat ſuā iniquitatē ⁊ cōfitetur iuſtampunitōeꝫ: ibi. Ue nob̓ qꝛ peccauimꝰ: ꝓpterea meſtū ſcm̄ ē cornoſtrū. Sexto vero laudat ⁊ predicat diuinā durationē ibi. Tu auteꝫ dn̄e ineternū permanebis. Septimo vero implorat dei benignitatem ⁊ petit ſui reditus ⁊ ſue conuerſionis accelerationemreditus quidem vel d̓ babylonica captiuitate in hieruſalem: velpotius ⁊ melius de incredulitate ad hieſu chriſti fidem ⁊ hoc facit ibi. Quare imperpetuum obliuiſceris noſtri. Sequitur. Conuerte nos dn̄e ad te ⁊ cōuertemur. Octauo ⁊ vltimo intuetur etcernit diuinam ſeueritatem: et per cōſequens aliqualem dilationem exauditionis de hoc ꝙ petit ita celeriter impleri cōcludensSed ꝓ ijciens repuliſti nos: iratus es contra nos vehementer. etin hoc treni hieremie finiunt̉.Expliciunt additiones Pauli epiſcopi Burgen̄. ſuperlibrūTrenorum Hieremie.