Danielis qd̓ ſepe cōfirmauit xp̄s in ſua doctrina: vocādo regnū ſuū regnū dei ⁊ regnū celoꝝ. Sed īfideles qͥ has ſacras auc̄tes nō recipiūt rōne pn̄t de hͦ cōuinci. Ex multꝭ em̄ pꝫ dr̄ia euidenter notiſſima in ter regna mundana ⁊ regnū xp̄i ſeu eccl̓ie. ſed vnū inter cetera ſufficit qd̓ ſumit̉ ex ptāte tradita ſummo pontifici eccleſie. nā vt dicit ph̓s. iij. Poli. ordinatio ppl̓i precipue dependet ex maximo pͥnci patu: cōſtat aūt ꝙ maximꝰ principatꝰ eccleſie ꝯſiſtit in ptāte pon tificali.ſ. ligādi aīas atqꝫ ſoluēdi. ẜm quā ſūmus pontifex ⁊ eccle ſia credit̉ habere claues regni celoꝝ. vt Math̓. xvi. ca. ſed cōſtat ꝙ talis ptās nō eſt mundana nec ſil̓is poteſtati alioꝝ regnorum ſed oīno ab eadē ſeꝑata. Si aūt dicat̉ ab infidelibꝰ ꝙ lꝫ hoc aſſerat̉ in euangelio: nō tn̄ ab ipſis credit̉. Ad hoc dicendū ꝙ ſiue credat̉ ab infidelibꝰ ſiue nō. adhuc ptꝫ rō maxime dr̄ie int̓ regnū romanoꝝ qd̓ in virtute armoꝝ ⁊ legū ſeculariū dn̄abat̉ orbi ⁊ in ter regnū eccl̓ie qd̓ ꝑ hāc ptātem pontificalē regit ſubditos ſuos ⁊ hoc ſufficit ad ponendū diſtinctionē latā int̓ potētiā romanaꝫ ceſaris ⁊ ſummi pontificis: intātū ꝙ nō pn̄t dici vnū ⁊ idē regnū vt ptꝫ recte intelligenti. Differentia etiā int̓ regnū romanoꝝ ⁊ ec cleſie ſatis eſt euidens ꝑ ꝑſecutiones tyrānicas romanoꝝ: qͣs exercuerūt in eccl̓ia ſeu in martyribꝰ xp̄i ferociſſime a tꝑe neronis vſ qꝫ ad cōuerſionē cōſtantini. Ad illud aūt qd̓ dr̄ de ꝯſtantino ꝙ ꝑ cōpulſionē fecit venire gentes ad fidē xp̄i: hͦ eſt falſuꝫ ⁊ ficticiū ꝯͣrium em̄ ptꝫ in hyſtoria ſua: vbi ſic legit̉. Conſtātinꝰ inuitans ppl̓os ad fideꝫ xp̄i in pn̄tia totius ppl̓i romani. ⁊ ſenatꝰ iſta publice dixit q̄ ſequunt̉. Inter diuina ⁊ humana ſeruicia hoc intereſt vt humana ſeruicia coacta ſint. diuina aūt volūtaria. deꝰ em̄ ⁊ qꝛ quieta mēte colit̉: ⁊ ſincero affectu ab hoībꝰ honorat̉ ſpōta nea dꝫ eius eſſe cultura. ſit gͦ oībus notū: non neceſſitate coactos ſꝫ ſuo iudicio liberos poſſe fieri xp̄ianos. Que oīa multa ſil̓ia ex geſtis. b. Silueſtri et in alijs autēticis hyſtorijs ꝯcorditer tradū tur ex quibꝰ potiꝰ elucidat̉ veritas catholica: cū xp̄s qͥ in ſua con ceptione ⁊ natiuitate fuit lapis abſciſus ſine manibꝰ. ſil̓r ſine ma nibus ꝑcuſſit ſtatuā.ſ. ydolatriā. nā abſqꝫ ptāte humana ſeu tꝑa li ceſare percuſſit lepra: ex qͣ ꝑcuſſione ⁊ ſanatione miraculoſa to ta ſtatua ydolatrie fuit vere ꝟtualiter dirupta p̄cipiente ceſare vt oīa phana ydoloꝝ deſtruerent̉. vt in veris hyſtorijs ptꝫ. Que qͥ dem deſtructio: vſqꝫ in hodiernū diē durat nō ceſaris virtute cum ctiā in locis nō obedientibꝰ ceſari hͦ remanꝫ īmobile: ſꝫ potius di uina ꝟtute hoc p̄ordinante in aduētu pͦ filij ſui ⁊ eius fide diuul gata. Si aūt neget̉ ab infidelibꝰ cōtigiſſe miracula in cōuerſiōe Conſtantini. rn̄det̉ ẜm Augꝭ. ꝙ adhuc maius miraculū eſſet ſi tā maxima mutatio ⁊ tā general̓ ⁊ duratura ſeu diuturna circa cultū ydoloꝝ cōtigiſſet nullo ſuꝑueniente miraculo euidenti. Ad qͥn tū dicendū ꝙ lꝫ qn̄ ſuſcitatū fuit regnū xp̄i ⁊ eccleſie: ſuppreſſa eſſent tria regna prima qͣntū ad ptātem mūdanā: nō tn̄ qͣntū ad cul tū idoloꝝ. ydolatria em̄ remanebat in vigore ſuo in qͣlibet gente etia deſtructis pͥncipatibꝰ regnoꝝ: ꝓut dictū eſt. Et qꝛ daniel in il la viſione de ſtatua habuit ſpālem reſpectū ad deſtructionē ydolatrie ꝑ aduentū xp̄i primū ⁊ diuulgationē eius fidei: iō dixit. In diebꝰ regnoꝝ iſtoꝝ. qꝛ exiſtētibꝰ qͣtuor p̄dictis quo ad ydolatriā vt pꝫ de romanis qui oīa idola ceteraꝝ nationū colebāt. ſuſcitabit deus regnū celeſte qd̓ totā fere ydolatriā ī republica deſtruxit Ad ſextū dicendū ꝙ bene verū eſt ꝙ initiū regni eccl̓ie fuit humile imo ⁊ totiꝰ eccl̓ie fundamentū in humilitate ꝯſiſtit: dicente xp̄o Math̓. xi. ca. Diſcite a me: qꝛ mitis ſum ⁊c̄. Et niſi efficiamini ſic̄ paruulus iſte ⁊c̄. Math̓. xviij. ca. Sed hoc eſt vnū de principalibus ſignis veri xp̄i ꝓmiſſi. vn̄ Eſa. liij. loquens de xp̄o ad lr̄am dit. Et aſcendet ſicut virgultū corā eo. Et ibidē Uidimꝰ eū deſpe ctū ⁊ nouiſſimū viroꝝ: in quo loco ⁊ in alijs qͣꝫplurimis ſatis p̄monſtrat̉ humilitas xp̄i ꝓmiſſi. Sꝫ ī hͦ qd̓ dr̄ de regno eccl̓ie qd̓ deriuat̉ a regno romano: vel in eo fundat̉: p̄ſupponit̉ falſum: vt ex dictis ptꝫ: īmo inter iſta duo regna.ſ. eccl̓ie ⁊ romani imperij eſt tanta diſtantia ptātis: ſicut celū a terra diſtat in latitudine. vt iaꝫ dictū eſt. Uera em̄ poteſtas eccl̓ie eſt mere ſpūalis tanqͣꝫ in clauibus regni celeſtis fundata. Ptās vero romani imperij eſt mere tē poralis. vt manifeſtū eſt. vn̄ ⁊ poſito ꝙ regnū eccl̓ie aliqd̓ dn̄ium tꝑale a romano imꝑio ſuſcepiſſet: ex hͦ nō ſuſcipit eccl̓ia aliquod augmentū eſſentiale in ſua ptāte: ſed potiꝰ quoddā adiacēs ⁊ ac tidentale: qd̓ pōt adeſſe ⁊ abeſſe p̄ter ſubiecti corruptionē. Ita eī erat verus monarcha in regno eccleſie. Cletus vel Clemēs qͥ nulla babebat ptātem ſaltē in executione. ſicut Silueſter vel eiꝰ ſuctellores qͥ primoniū eccleſie tꝑale integre poſſederūt. In hoc āt qd̓ dicit̉ ab hebreis de xp̄o ꝙ locutus eſt ꝯͣ deū inqͣntū docuit pluralitatē in diuinis. ſil̓iter ⁊ diuinitatē in ſeipſo ⁊ etiā qd̓ locutꝰ eſt ꝯͣ legē in quantū docuit multa ꝯͣ phariſaicā doctrinā p̄ſupponunt falſum ⁊ erroneū ſequendo obſtinationē ſue cecitatis circa cognitionē veri xp̄i: ſꝫ de hoc non eſt hic diſcutiendum: ſed domino cōcedente forte in alio tracta tu videbitur. Replica. N danielis circa viſionē ſtatue ca. ij. ⁊ quatuor beſtiarum ca. vij. burg. cōmendat poſtil. expoſitionē. ⁊ addit vnius qōnis determinationē ꝑ quā vult oſtendere regnū xp̄i ⁊ eccl̓ie eſſe quintuꝫ poſt qͣtuor hic ſignata. Et vnū de fundamentis illius determinationis eſt ꝙ ꝑ pri mū xp̄i aduentū ſtatua eſt cōminuta.i. ydolatria penitus deſtructa. qꝛ et ſi in quibuſdā mundi ꝑtibus remanſerit modicū hoc ꝓ nihilo reputat̉ ẜm ph̓m. Sed timeo ꝙ vbi burg. ꝓ fidei fauore diſputat: fidē ledat. nā iudeꝰ ſuppoſito dicto bur. principio pōt formare tale argumentū cōtra fidem ⁊ ꝓ ſuo errore. In aduentu meſſie dꝫ ceſſare idolatria ſimpliciter vel ꝓ maxima ſui ꝑte. ſed hoc hodie nō vr̄ factū. igit̉ meſſias nondū venit: ſꝫ eſt expectandꝰ qͥ eſt formalis error iudeoꝝ. maior huius argumēti eſt bur. minor pꝫ. Nā hodie aſia aphrica ⁊ pars europe ſeruiunt ydoliſ īmo ⁊ hi qͥ xp̄iani dicunt̉ ſine cultura ydoloꝝ nō ſūt in europa. nā ẜuiūt ventris ebrietati fornicationi ⁊ auaricie p̄ cunctis nationibꝰ q̄ oīa ẜm apl̓m ad Ephe. v. ⁊ Phil̓. iij. ydoloruꝫ ſunt ſeruitutes: cui ſnīe ꝯcordat burg. circa ca. xiij. zacharie. Quapropter ſecuriꝰ eſt cū poſtil̓. ꝯſentire ꝙ in primo aduentu xp̄i ſtatua ydolatrie ſit percuſſa. in ſcd̓o aūt aduentu ſit totaliter cōminuenda. nec allegatū de ph̓o locū habet de cōꝑatione modici ⁊ nihili. Quilibet em̄ intelligens videre poterit ſi modica ſit ter ra infideliū ad cōꝑationē xp̄ianitatis: nec ml̓tū cōcludit iudeis ꝙ bur. in huius queſtionis diſputatione interſerit hyſtorias ſilueſtri ⁊ conſtan tini. qꝛ ſicut canonē biblie ꝓ ſui erroris defenſione in multis corrūpūt et falſificant. ita hyſtorias citra et exͣ bibliā faciliter ꝯtēnunt. Ca. viij. Nno. iij. regni Balthaſar. Hic ponitur. vij. viſio. ⁊ eſt ſecunda de pertinētibꝰ ad aduentū xp̄i ſcd̓m. ſicut in p̄cedenti viſione ha bitus eſt ꝓceſſus generalis vltime tribulationis. ſic in iſta explicatur conflictus p̄cedens vltimā tribulationē. Cauſa materialis huiuſ viſionis eſt pugna regni grecoꝝ ⁊ medorum ſub ſimilitudine arietis et hirci: ⁊ pugna antiochi epiphanis inde orti ſub ſimilitudine cornu mo dici. Finis huius viſionis eſt exponere principiū p̄cedentis viſionis. qꝛ ſequentes viſiones ſunt quaſi expoſitiōes ipſius. Un̄ in precedenti viſione dictū eſt circa fineꝫ illius ꝙ daniel fuit edoctus de illa viſione ab vno angeloꝝ aſſiſtentiuꝫ: verūtamē illud de quo fuit edoctus non exp̄ſſit totum in ca. p̄cedenti. ⁊ ideo expreſſit magis in ſequentibꝰ ca. Finis em̄ eſt oſtendere magnitudinē tribulationis tꝑe antixp̄i ⁊ ſuoꝝ mēbroꝝ ipſum p̄cedentiū ⁊ robur ſanctoꝝ ꝯͣ eos ⁊ terminū laborū. Cauſa autē efficiens eſt inſtinctꝰ ſpūſſancti factꝰ Danieli ꝓpter affectum deuotionis ⁊ conatū attentionis. Cā formalis in diuiſione cōſiſtit. Notanduꝫ ad euidentiā ſequentis lr̄e ꝙ in ſacra ſcriptura aliqn̄ eſt duplex ſnīa lit teralis. qꝛ ea que ſunt facta in vete. teſta. ſunt figure eoꝝ que fiunt in nouo. dicēte apl̓o. i. ad Coꝝ. x. Omīa in figura cōtingebat illis. Et iō quā do in veteri teſtamēto p̄dicitur aliqͥd eſſe impletuꝫ in aliqua perſona ve teris teſtamenti. verius tamen et perfectius in aliqua noui teſtamenti. tūc eſt ibi duplex ſenſus lr̄alis. vnꝰ principalis ⁊ alius pͥncipalior. de il lo.ſ. in quo ꝑfectius implet̉ verbū p̄dictuꝫ. verbi gr̄a. i. Paral. xxij. dici tur. Ego ero ei in patre ⁊ ipſe erit mihi in filiū: qd̓ eſt verbū dn̄i loquen tis de ſalomone qͥ fuit filiꝰ dei ꝑ adoptionē in pͥncipio regni ſui. ꝓpter qd̓ amabilis dn̄o dictꝰ eſt. vt pꝫ. ij. Regꝭ. xij. Et ſic ꝟbū illud īpletū ē ad lr̄am in ſalomone. ꝑfectiꝰ aūt īpletuꝫ eſt in xp̄o qͥ eſt filiꝰ dei ꝑ naturam cuiꝰ figura fuit ſalomō. ⁊ iō illa auctoritas ad lr̄am ītelligit̉ de ſalomōe ⁊ de xp̄o. de ſalomone minꝰ pͥncipalit̓: ⁊ de xp̄o principaliꝰ. Propt̓ qd̓ apoſtolꝰ ad heb̓.i. allegat p̄dictā auc̄tem tanqͣꝫ de xp̄o dictam ad lr̄am. Sic eſt in ꝓpoſito: qꝛ ſub ſimilitudīe arietꝭ ⁊ hirci tractat daniel de pugna regni grecoꝝ ⁊ medoꝝ. pͥncipalis tn̄ eiꝰ intentio eſt tractare de pugna antixp̄i vel mēbroꝝ eiꝰ ⁊ xp̄ianoꝝ. ⁊ iō eſt ibi duplex ſenſus lr̄alis. vt ptꝫ ex p̄dictis. Propter qd̓ ſciendū ꝙ ſicut in pͥma viſione egit de qͣtuor regnis ſubuertēdis ꝑ qͥntū: qd̓ eſt xp̄i regnū: ita hic ⁊ qd̓ ibi intelligit̉ ꝑ ſtatuā ⁊ lapidē intelligit̉ hic ꝑ beſtias ⁊ filiū hoīs ſeu iudicē. Igi tur circa cām formalē cōſideranduꝫ ꝙ pͦ ponit̉ viſionis oſtēſio. ſcd̓o expoſitio: ibi. Factū eſt āt cuꝫ viderē. Circa primuꝫ tria tangunt̉. qꝛ pͦ tan git̉ decurſus arietꝭ.i. regni medoꝝ. ſcd̓o cōcurſus hirci.i. regni grecorum ibi. Ecce aūt hircꝰ. tertio incurſus cornu modici.i. antiochi in populuꝫ iudeoꝝ: ibi. De vno āt ex eis. ꝑ ſimile aūt pōt exponi de xp̄ianis et anti xp̄ianis. vt in ariete ītelligat̉ ptās eccīe ⁊ ſctōꝝ. Per hircū ptās maligͦ rū. qꝛ ſcriptū eſt Math̓. xxv. Statuet oues a dextris. hircos aūt a ſiniſtris. Per cornu paruuꝫ ītelligat̉ ptās antixp̄i ⁊ ſuoꝝ ꝯtꝑaneoꝝ. Reuer A A
zum Hauptmenü