Prologus operuitᵍ celos gl̓ia eiꝰ: ⁊ laudis eiꝰ plena eſt terra: ſplendorʰ eiꝰ ut lux erit cornua in manibꝰ eiꝰ ibiᵗ abſcōdita eſt fortitudo eius Sophoniasᵐ ſpeculator et ar­chanoꝝ dei cognitor auditⁿ cla­morē a porta piſciū ⁊ eiulatum aº ſecūda: ⁊ contritionē aᵖ colli­bus. Indicit quoqꝫ ululatū ha­bitatoribꝰ pile: qꝛ cōticuit om̄is populꝰ chanaāq diſꝑſiʳ ſunt uni­uerſi ꝗ inuoluti erāt argēto. Ag geusᶠ feſtiuꝰ ⁊ letꝰ ꝗ ſeminauitⁱ in lachrimis ut in gaudio mete­ret: deſtructū templum edificat deūqꝫⁿ patrē inducit loquenteꝫ adhucˣ unū modicumqꝫ ⁊ ego ꝯmouebo celū ⁊ terrā ⁊ mare ⁊ aridā: ⁊ mouebo oēs gentes ⁊ʳ ſumit̉ de ſecūdo capitulo. que aūt ſequūtur ſumūt̉ de. iij. capitulo. g Operuit celos gloria eiꝰ: ⁊ laudis eius plena ē terra. Gloſa. In ad uentu chriſti repleta ſunt oīa gl̓a. Unde Luce. ij. Gl̓a ī altiſſimis deo: ⁊ in terra pax hominibꝰ bone volūtatis. Et Colo. i. Pacificans que in celo ⁊ in terra. hͨ Splendor eius vt lux erit. qꝛ quaſi ſol iuſtus radia uit. Cornua.i. trophea crucis. In manibꝰ eius. Uel manus eiꝰ fixe in cor nibus crucis: vt fiat hy­palage.i. cōuerſio caſuū ⁊ cōſtructionis. Ibi abſcōdita eſt for­titudo eiꝰ. Exinaniuit.n. ſe vſqꝫ ad mortē. Phil̓. ij. m Sophonias ſpe culator ⁊c. Sophoniaſ ẜm hiero. interpretat̉ ſpe cula vel archanū dn̄i. ⁊ vtrūqꝫ ꝓphete cōuenit. dr̄. n. Eꝫ ech̓. iij. fili hoīs ſpeculatorem dedi te do mui iſrl̓: ⁊ audies de ore meo ꝟbū. ⁊ annūciabis cis ex me ꝓpheta d̓ euer­ſiōe hieruſalē: ⁊ de capti uitate iude ⁊ beniamyn ꝑ nabuchodonoſor. que captiuitas interfecto io­ſia rege viſa eſt in ceſpite. n Audit clamorem ⁊c. que ſequūtur ſūpta ſunt d. i. ca. Sophonie. Por ta aūt piſciū appellat̉: q̄ ducit dioſpholim ⁊ iop pen ⁊ vicinior eſt mari. o A ſecunda. ſignificat portam ſecundi mu­ri in eodem climate. p A collibus de monte ſyon ⁊ excelſiore ꝑte vr­bis qua ab hoſtibꝰ occupata facilior deſcēſus erit ad ꝓna. Vallē autē Syloe cōꝑatpile.i. vaſi in quo tūdūt frumēta: qꝛ de porta piſciū. ⁊ de ſcd̓a ⁊ de collibꝰ ꝓruēs exercitꝰ ꝯtūdet inferiora loca. q Chanaam vocat ppl̓m iudeoꝝ. vn̄ dan̄. xiij. Semē Chanaaꝫ ⁊ nō iuda. r Di ſperſi ſunt ⁊c. qꝛ peribūt. qꝛ tātas hn̄t diuitias vt eis putāt ſe indutos ⁊ ſeptos. Myſtice ꝑ porta piſciū deſignat̉ curioſitas humana. ꝑ ſcd̓aꝫ carnis cōcupiſcētia. ꝑ colles ſuꝑbia. ꝑ pilā hierl̓m: q̄ erat euertēda ꝓpt̓ oīa iſta. s Aggeꝰ feſtiuꝰ ⁊c. Ad euidentiā iſtoꝝ nota: ꝙ ſicut ſcribit̉ ī ſcd̓o para. vl. Nabuchodonoſor rex chaldeoꝝ ꝑꝑ periuriū Sedechiere gis iude qͥ ab ipſo receſſerat ip̄m Sedechiā cū ppl̓o ſuo in Babyloniā duxit captiuū incēſo tēplo ⁊ deſtructa hierl̓m. Mortuo aūt Nabucho donoſor ⁊ Balthaſar filio eiꝰ interfecto. ſicut ſcribit̉ Dan̄. v. Dariꝰ me dus ſucceſſit in regnū chaldeoꝝ: quo mortuo ſucceſſit Cyrꝰ rex perſarū: qͥ in pͥmo āno regni ſui remiſit in hierl̓m circiter qͥnquaginta milia iude­orū quibꝰ p̄fecitzorobabel: ⁊ hieſū filiū ioſedech. ⁊ p̄cepit vt edificarent templū dn̄i. Illi aūt extructo altari fundamēta tēpli iecerūt. i. Eſdre. iij. Sed interea mortuo Cyro artaxeſſes qͥ dictꝰ ē Cābiſes illi ſuccedens mādauit gentibꝰ que erat in hierl̓m ne templū reedificari ꝑmitterēt. i. Eſ dre. iiij. ⁊. v. remanſit itaqꝫ opꝰ imperfectū vſqꝫ ad annū ſcd̓ꝫ Darij filij Iaſpis. Hoc anno aggeꝰ ⁊ zacharias ꝓphete nō timētes regis edictū nec inimicicias circūadiacentiū ppl̓oꝝ hortati ſunt zorobabel ⁊ ppl̓m ſuū qͥ cū eo erat vt edificarēt templū: qꝛ iā tp̄s erat quo Hieremias pro phetauerat templū eē reedificādū: ſꝫ poſt ſeptuaginta annos captiuita tis. Hiere. xxix. Prophetat aūt aggeꝰ ppl̓i reuerſionē. templi reedificati onē. ciuitatis renouationē. obſeruantiā ſacerdotalē. ⁊ exteriorē regnorū ſubuerſionē. ⁊ ꝑꝑ iſta dr̄ feſtiuꝰ ⁊ letꝰ iuxͣ noīs interp̄tationē. t Qui ſeminauit in lachrymis vt in gaudio meteret. ſumptū ē d̓ psͣ. Deſtructū templū edificat i. ca. v Deūqꝫ patrē inducit loquēteꝫ. ij ca. vbi ait. x Adhuc aūt vnū modicūqꝫ ⁊c. Interlinearis glo. tꝑe paſſiōis ſol ob ſcuratus ē. Itē glo. marginalis: qn̄ dedi primū teſtm̄ in Syna moui ce lū ⁊ terrā ⁊ marerubꝝ ⁊ deſertū vt vobiſcū ponerē teſtm̄. Nūc aūt polli ceor ꝙ adhuc ſemel mouebo celū ⁊ terrā: vt illis ꝯmotꝭ moueātur oēs gē tes.ſ. ꝯͣrie ptātes ſplēdorē dn̄i ſuſtinere nō valētes. y Et veniet deſi­deratꝰ cūctis gētibꝰ.i. ſaluator. z zacharias memor dn̄i ſui ⁊c. Si­cut ait Hiero. Aggeꝰ ⁊ zacharias in ſcd̓o anno Darij regis medoꝝ ꝓ­phetauerūt. Aggeus aūt zacharie preponit̉: qꝛ duobꝰ mēſibꝰ p̄ceſſit ſi­ueniet deſideratꝰ cūctis gētibꝰ zacharias memor dn̄i ſui multi­plexª in ꝓphetia. hieruſaleꝫ ue­ſtibꝰ ſordidis indutā. ⁊ᵇ lapideꝫ oculoꝝ ſeptē cādelabrūqꝫ aure­um cū totidē lucernis quot ocu lis. duas quoqꝫ oliuas a ſiniſtriſ lāpadis cernit et a dextris utᵗ pª eqͦs rufos: nigros: uarios et albos: etʳ diſſipatas quadrigas ex ephraim ⁊ equuꝫ de hieruſa­lē pauperēᵍ regem uaticinet̉: et predicet ſedentē ſuꝑ pullū filiū aſine ſubiugalis. Malachiasʰ a perte ⁊ in fine omniū ꝓphetarū de abiectione iſrael ⁊ uocatione gentiū nōˡ eſt mihi ait uoluntas in uobis dicit dn̄s exercituū etᵏ munꝰ nō ſuſcipiā d̓ manu ueſtra cut patet in textu vtriuſqꝫ. Aggeꝰ.n. incepit ꝓphetare in. vi. mē­ſe. zacharias aūt in. viij. qꝛ aūt zacharias dr̄ memor dn̄i expōit Iſi. dicēs in. vij. ethy. zacharias īterp̄tat̉ memoria dn̄i. Septu ageſimo.n. anno deſolatiōis tēpli cōpleto: zacharia predicante memoratꝰ eſt dn̄s ppl̓i ſui. iubēteqꝫ dn̄o reuerſus ē ppl̓s: ⁊ reedi­ficata eſt vrbs ⁊ templū. It. i. Eſ­dre. v. legit̉ quali ter ꝓphetauerūt aggeus ⁊ zacha rias adiuuantes ppl̓m ad reedifi­candum tēplum. a Multiplex in ꝓphetia. qꝛ pro­phetat de reditu ppl̓i: ⁊ reedifica­tōe tēpli: ſicut pꝫ ī pͥmo ⁊ ſcd̓o ⁊ d̓ multis alijs. b Et lapidē ocu loꝝ ſeptē.i. hieſū qͥ dr̄ lapis d̓ mō­te abſciſus: dan̄. ij. Pro robore qͦ oīa cōterit. Item Math̓. xxi. dr̄ la pis cōterēs īimi­cos. Itē dr̄ lapiſ angularis cōiun gēs duos parie­tes in vnū. ephe. ij. Suꝑ quē lapi dē ſepteꝫ vl̓ octo ſunt oculi. de quibus dicitur Iſa. xi. Requieſcet ſuper eum ſpiritꝰ dn̄i: ſpūs ſapiētie ⁊ intellectus. ſpūs cōſilij ⁊ fortitudinis. ſpūs ſcīe ⁊ pietatis: ⁊ repleuit eū ſpūs timoris dn̄i. c Cādelabrū qꝫ ⁊c̄. Cādelabrū eccleſia aurea ꝑꝑ ſpiritalē intelligētiā ſcriptu­rarū. Lāpas chriſtus. Iſa. lxij. Saluator eiꝰ vt lāpas accedat̉ qui in eccleſia fulget. Septē lucerne ⁊ ſeptē infuſoria eaꝝ: gratie ſpūſſancti: ꝑ quas oleū miſericordie dei ſuſcipit eccl̓ia. Due oli­ue Moyſes ⁊ Helyas.i. lex ⁊ ꝓphete qͥ de chriſti paſſiōe predi­cabāt: vel oliue euangelium qd̓ a dextris: ⁊ lex que a ſiniſtris. d Cernit hieruſalē ⁊c. ꝓpter ſqualorē captiuitatis. ⁊ ſicut legit̉ de hieſu filio ioſedech. vl̓ legit̉ d̓ hieſu chriſto carne ſimili pecca trici induto. Philip. ij. In ſimilitudinē hoīuꝫ factꝰ eſt: ⁊ habitu inuentus vt hō. Roma. viij. Deus filiū ſuū mittēs in ſimilitudi­nē carnis peccati ⁊c. Iſta veſtis ſordida apparuit in paſſiōe ſi­cut ipſe teſtat̉ Iſa. lxiij. Aſꝑſus ē ſāguis eoꝝ ſuꝑ veſtimēta mea ⁊ oīa īdumēta mea inquinaui. e Vt poſt equos ⁊c. iuxta gl. Per equos rufos deſignāt̉ babylonij crudelitate terribiles: ꝑ ni gros qꝛ ſic ordinat̉ textus ꝑ ſe: mortē iudeoꝝ chriſto nūcio p̄ferē tes. ꝑ albos macedones ſub quoꝝ rege antiocho machabeoruꝫ victoriā legimꝰ ꝑ varios romanoꝝ reges: quoꝝ alij fuerūt clemē tes in iudeos vt. G. ceſar. alij ꝑſecutores vt vaſpaſianus. Qui dā dicūt quatuor quadrigas quatuor euangelia. equos apl̓os quoꝝ alij rufi martyrio. alij obſcuri ⁊ nigri ꝓfunditate ⁊ cogniti on myſterij: alij albi gr̄a virginali. alij varij ⁊ fortes gratiā cu­rationū ⁊ diuerſarum virtutū habētes. f Et diſſi. quadri. ex ephra. Noſtra lr̄a eſt. diſpergā quadrigā ex ephraym. qd̓ expōit Hiero. in originali dicēs. Nō erūt p̄lia oībꝰ chriſti aduētu ⁊ na­tiuitatis pacatis. porro ẜm altiorē intelligētiā ad hereſum mul­titudinē refert̉ que interpretat̉ carpophoria.i. vbertas ⁊ frugum abūdantia. psͣ. Filij ephraim intēdētes ⁊ mittentes ar. ſ. in. d. b. Et alibi. hi in curribꝰ. ⁊ hi in equis. ſꝫ equus eoꝝ diſꝑdit̉ de hie­ruſalē. d̓ qͦ psͣ. Fallax equus ad ſalutē. g Pauperē regē ⁊c̄. Hāc ꝓph̓iaꝫ euāgeliſte dicūt eē ꝯpletā qn̄ dn̄s īgreſſus ē hieru ſalē ſedēs ſuꝑ aſinū ⁊ pullū aſine. Mat. xxi. marci. xi. Luce. xix. Ioh. xij. De iſta aſina dr̄ in hyſtorijs ꝙ cōis erat pauperibꝰ qͥ ꝓpria iumēta nō habebāt. Cūqꝫ aliqͥs ea oꝑatus fuerat pabu lum dabit ei: ⁊ pullo qͥ parit̓ ad oꝑa cōia nutriebat̉: ⁊ ob eius ita cōe obſequiū qͥdā eā dictā putāt ſubiugalem: qͣſi oī iugo ⁊ dn̄io