Geneſis. rantes ſomnia audiuimꝰ quicꝗd poſtea rei ꝓbauit euentꝰ. Ego em̄ redditꝰ ſum officio meo: ⁊ il­le ſuſpēſus ē in cruce. Protinꝰ ad regis imperiū eductūᶠ de car cere ioſeph totōderūt acᵐ ueſte mutata obtulerunt ei. Cui ille ait. Uidi ſomnia nec ē ꝗ ediſſe­rat: que audiui te ſapiētiſſime cō ijcere. Rn̄dit Ioſeph. Abſqꝫ me deꝰ rn̄debit ꝓſpera pharaōi Narrauitᵇ ergo pharao que ui­derat. Putabaꝫ me ſtare ſuꝑ ri pam fluminis et ſeptē boues de amne cōſcēdere pulchras nimiſ ⁊ᵖ obeſis carnibus: que in paſtu paludiſ virecta carpebāt. Et ec ce has ſequebāt̉ alie ſeptem bo ues intātū deformes ⁊ macilēte vt nunqͣꝫ tales in terra egypti vi derim. Que deuoratis ⁊ ꝯſum ptis prioribus nullū ſaturitatis dedere ueſtigiū: ſed ſil̓i macie et ſqualore torpebant. Euigilans rurſus ſopore dep̄ſſus uidi ſom­niū. Septē ſpice pullulabāt in culmo vno: plene atqꝫ pulcerri­me. Alie quoqꝫ ſeptē tenues et percuſſe vredine: oriebātur e ſti­pula que prioꝝ pulcritudinē de uorauerūt. Narraui ꝯiectoribꝰ ſōniū ⁊ nemo ē ꝗ ediſſerat. Rn̄­ditq ioſeph. Somniūʳ regis vnū ē. Queʳ facturꝰ ē deꝰ on̄dit pha raoni. Septem boues pulcre et ſeptem ſpice plene: ſepteꝫ uber­tatis anni ſunt: eādēqꝫ viꝫ ſom­nij cōprehendūt. Septem quo b Nec erat qͦ interp̄taret̉. Dicūt hebrei ꝙ illi cōiectores dabāt ali quas expoſitiōes vtpote ꝙ rex de ꝓpinquo ſeptē d̓ filiabꝰ ſuis ſe­peliret: ⁊ ſeptē alias generaret: ſꝫ nō qͥetabāt animū regis: ⁊ iō di­cit̉ hic. Nec erat qui interpretaret̉.ſ. regi ſatiſfaciēdo qd̓ a deo fcm̄ eſt: vt ioſeph vocaret̉. i Tūc demū. Hic deſcribit̉ interpretꝭ in­troductio ⁊ hͦ per mgr̄m pincernaꝝ dicentem regi. k Cōfitebor pec catū meū. tū quia oblitꝰ fuerat: ſicut ingratꝰ bn̄ficij ip̄i us ioſeph: tū qͥa nō poterat euꝫ in troducere niſi fa­ciendo mentionē de hoc ꝙ regēpri us offenderat ꝓ­pter qd̓ incarcera­tus fuit: vbi Io­ſeph ſomniū ſuū expoſuit. Eductū de car cere Ioſeph totō derunt. qꝛ diu fue rat recluſus: ⁊ per ꝯn̄s in capillis ⁊ barba incōpoſitꝰ ⁊ īdecēſ erat vt ſic corā rege ꝯꝑeret. m Ac veſte mu­tata. qꝛ ī ſordido ⁊ vili habitu non erat licitū aulā re­giā introire: vt ha bet̉ Heſ. iiij. Abſqꝫ me de­us rn̄debit. q. d. n̄ ē miꝝ ſi ꝯiectores egypti nō potue­rūt interp̄tari qꝛ hͦ nō ē hūanū ſꝫ po tiꝰ diuinū: nec per me poſſeꝫ hoc fa cere: niſi deus mi hi oſtenderet: ⁊ in hͦ tribuit gl̓iaꝫ d̓o Narrauit ergo pharao. Hic ꝯn̄r d̓ſcribitur ſomnij narratio: ⁊ pꝫ lr̄a excepto vno voca bulo.ſ. p Ob eſis carnibꝰ.i. ad eſū apt̓ꝭ. q Rn̄ dit Io. h̓ ꝯn̄r de­ſcribit̉ ſōnij īt̓p̄ta­tō r Sōniū reg̓ vnū ē qͣꝫtuꝫ ad ſi­gnificationem: lꝫ ſit duplex qͣꝫtum ad imaginariam viſionem. s Que facturus eſt deus ⁊c̄. Pro uidentia eī diuina quodaꝫ ſpāli mō reſpicit pͥncipes qꝛ p̄ſunt cōita ti: ⁊ iō aliqua futura diuinitꝰ eis pādūt̉ pre ceteris: ſicut pꝫ hic de pharaone ⁊ de nabucho. Dan̄. ij. intellectꝰ tū viſiōis reuelatꝰ ē eis ꝑ ioſeph ⁊ danielē: vt apd̓ eos exaltarēt̉ ad dei laudē ⁊ gloriam. Aduertendū tn̄ ꝙ pharao nō fuit oblitꝰ ſomniū ſuū ſed integꝝ re tulit ipſi ioſeph. Nabucho. autē oblitus fuit: vt patet Dan̄. ij. cap̄. Cuius ratio eſt: qꝛ viſto Nabuch̓. erat reſpectu futuroruꝫ delonge que impleta ſunt poſt eius mortē: ⁊ ideo qꝛ ſi nō vidiſſet hmōi im pletionē nō fuiſſet motus ad exaltandū danielem niſi retuliſſet ſibi ſomnium oblitum: viſto autē pharaonis erat de futuris in ꝓxīo: qꝫ boues tenues atqꝫ macilente que aſcenderūt poſt eas ⁊ ſeptē ſpice tenues ⁊ uēto vrēte ꝑcuſ­ſe: ſeptē anniuēture ſunt famis: ꝗ hoc ordine ꝯplebūt̉. Ecce ſe ptem anni ueniēt fertilitatis ma gne in vniuerſa terra egypti: qͦs ſequēt̉ ſeptē anni alij tante ſteri litatis: ut obliuioni tradat̉ cūcta retro abūdātia. Cōſumptura ē em̄ fames oēꝫ terraꝫ ⁊ ubertatis magnitudinē ꝑditura ē inopīe magnitudo. Qd̓ autem uidiſti ſcd̓o ad eādē rē ꝑtinēs ſomniuꝫ firmitatis indiciū ē: eo ꝙ fiat ſer mo dei ⁊ uelociꝰ impleat̉. Nūcº ergo ꝓuideat rex uiꝝ ſapientē ⁊ induſtriū ⁊ p̄ficiat eū terre egy­pti ꝗ ꝯſtituat p̄poſitos ꝑ cūctaſ regiones ⁊ˣ ꝗntā ꝑtē fructuuꝫ ꝑ vij. ānos fertilitatiſ ꝗ iā nūc futu ri ſūt ꝯgreget ī horrea etʸ oē fru­mentū ſubᶻ pharaonis ptāte cō­dat̉ ſerueturqꝫ in vrbibꝰ ⁊ p̄pa­ret̉ future. vij. ānoꝝ fami q̇ opp̄ſ ſura ē egyptū: ⁊ nō ꝯſumet̉ ter­ra inopīa. Placuitª pharaōi cō ſiliū: ⁊ cūctis mīſtris eiꝰ. Locu­tuſqꝫ ē ad eos. Nū īuenire pote rimꝰ talē virū ꝗ ſpūdei plenꝰ ſit. Dixit ergo ad ioſeph. Quia on̄ dit tibi deꝰ oīa q̄ locutꝰ es. Nun ꝗdᵇ ſapiētiorē ⁊ cōſil̓eꝫ tui īueni re potero. Tu eris ſuper domū meā: ⁊ ad tui oris īperiū cūctus ppl̓is obediet. Unoᵗ tm̄ regni ſolio p̄cedaꝫ te. Dixitqꝫ rurſum pharao ad ioſeph. Ecce ꝯſtitui quorum impletio ſtatim debebat incipere: ⁊ ideo ſufficiebat pro ipſiꝰ io­ſeph exaltatiōe interpretatio ſomnij. t Septem boues pulcre ⁊c̄. Fer tilitas em̄ cōtingit ⁊ impeditur ex duobus.ſ. ex bona cultura ipſius terre ⁊ defectu culture. Item ex bona ⁊ cōuenienti meſſione ſegetum ⁊ inepta: ⁊ ideo cōueniēter ꝑ boues craſſas ⁊ macras quoꝝ labore terra colitur de­ſignātur ſeptem anni fer­tilitatis: ⁊ vij. anni ſterili­tatis: inqͣꝫtum ſterilitas ⁊ fertilitas ꝓueniunt ex bo na ⁊ mala cultura terre: ſpice autem colligūtur tē­pore meſſis: ⁊ ideo per ſe pteꝫ ſpicas plenas: ⁊ per ſeptem tenues cōuenien­ter deſignantur. vij. anni fertilitatis: ⁊. vij. ſterilita­tis inqͣꝫtuꝫ fertilitas ⁊ ſte rilitas ꝓueniunt̉ ex bona ⁊ mala collectione meſſi­um. v Nunc ergo. Hic oſten ditur ſapientia ioſeph ex prouida diſpoſitiōe agē­doruꝫ ⁊ patet littera vſqꝫ ibi. Quintam partē. Que x ritur quare non dicit me­dietatem cum tempus ſte rilitatis equale fuerit tem pori fertilitatis ⁊ in tem­pore ſterilitatis nihil cre­uit: vt videtur. quia dicit̉ infra. xlv. cap̄. Adhuc re­ſtant anni quinqꝫ quibuſ nec arari poterit nec meti. Ad qd̓ dici poteſt ꝙ tem pore ſterilitatis fuit ali­qua aratio ⁊ meſſio ſed modica ⁊ ideo quaſi nul­la reputatur. vnde. ij. phy ſi. dicitur. Quod modi­cum eſt quaſi nihil repu­tatur: verūtamen cum illa modica meſſione ſufficie­bat illa reſeruatio quinte partis de annis preteri­tis: maxime quia tempo­re famis homines ſtricti­us viuunt: ⁊ quia aliqui diuites pro ſuis domi­bus de tempore fertilita­tis ſibi victum reſeruaue­runt. Et omne frumentum: quod reſeruabitur. z Sub pharaonis po­teſtate condat̉: ita ꝙ non poſſit vendi ⁊ deferri ad alias ꝓuincias non tamē accipiebatur ab hominibus violenter vel gratis ſed ꝓ precio: quod tunc erat modicum ꝓpter magnam fertilitatem: aliter ioſeph poſtea tempore famis non vendidiſſet licite egyptijs. a Placuit pharaoni. Hic con­ſequenter deſcribitur ipſius ioſeph ꝓmotio: ⁊ patet littera vſqꝫ ibi. Nunquid ſapientiorem ⁊c̄. quaſi di. non poſſet inueniri aliquis te ſa­pientior nec etiam equalis in ſapientia. c. Uno tm̄. ⁊ quid ſit illud vnū oſtendit dicens. Regni ſolio.i. dignitate regia. d Tulitqꝫ anulū ⁊c̄. quo ſigillabantur littere regis: vt dictum eſt ſupra. xxxviij. cap. ⁊ ideo tra­didit illum Ioſeph in ſignum poteſtatis ſibi conceſſe. e Ueſtiuitqꝫ eum ſtola byſſina. Byſſus eſt genus lini candidiſſimi ex qͦ fiebant veſtes nobilium.