Liber xxx. annoꝝ. Quibꝰⁿ expletis: eadē die egreſſus eſt oīs exercitus dn̄i de terra egypti. Noxº ē iſta obſeruabilis dn̄i qn̄ eduxit eos d̓ terra egypti. Hanc obſeruare de bent oēs filij iſrl̓ ī generatiōibꝰ ſu is. Dixitqꝫʸ dn̄s ad moyſē ⁊ aarō Hecq eſt religio phaſe. Oīsᶠ alienigena nō cōmedet ex eo. Oīs aūt ſeruꝰ empticius circūcidet̉: ⁊ ſic comedet. Aduenaᵗ ⁊ mercenarius nō edēt ex eo. Inⁿ vna do mo comedet̉: nec efferetis d̓ carnibus eius foras: necˣ os illiꝰ cōfluxerūt. ccccxxx. āni. qd̓ ꝓbat̉ ſic. Chaath deſcendt in egyptū cū leui pr̄e ſuo: ⁊ iac ob auo ſuo: vt hr̄ Gen̄. xlvi. ca. Itē chaath vixit centū. xxxiij. annis. ⁊ amrhā filiꝰ eiꝰ centū. xxxvij. vt hr̄ Exo. vi. Itē Moyſes filiꝰ amrhā erat. lxxx. annoꝝ in exitu de egypto: vt hr̄ Exo..vij. qui anni ſil̓ cōiūcti faciunt. cccl. annos tm̄: ⁊ adhuc ſi volumꝰ hr̄e p̄ciſe numeꝝ annoꝝ a principio deſcenſus in egyptum vſqꝫ ad exituꝫ oportet ſubtrahere a predict̉. cccl. annis oēs ānos quibꝰ vixit chaath anteqͣꝫ deſcēderet in egyptū: ⁊ ānos qͥbꝰ vi xit poſtqͣꝫ genuit amrhaꝫ ⁊ ānos qͥbꝰ vixit amrhā poſtqͣꝫ genuit moyſē. Ex qͦ pꝫ ꝙ n̄ māſer̄t ī egypto ccccxxx. annis. ſed iſte numerꝰ incipiendꝰ ē ẜm doctores catholicos a tēꝑe qͦ abraā receſſit de haraꝫ ad veniendū in terrā cha naan in qua ip̄e ⁊ filij eiꝰ habitauerūt vt peregrini vſqꝫ ad deſcenſuꝫ in ego ptū: ⁊ ſic exponēduꝫ ē qd̓ d̓r. Habitatio aūt filiorū iſrl̓ qͣ māſerāt ī egypto.ſ. cū illo tꝑe qͦ māſerūt ī t̓ra chanaā ⁊ egypti ⁊ philiſtinoꝝ vt ꝑegrini fuit. ccccxxx. an. ⁊ iō tota manſio denominatur ab egypto: quia fuit diuturnior ⁊ vltima ⁊ a fine denomina tur res. ẜm hebreos incipit ab illotꝑe quo dn̄s apparuit abrae dicēs ei. Peregrinū erit ſemen tuū in terra nō ſua annis. cccc. vt hr̄ Gen̄. xv. ſꝫ vtrū qꝫ dictū vr̄ repugnare ei qd̓ dictū fuit Gen̄. xv. ca.ſ. ꝙ a natiuitate yſaac vſqꝫ ad exitū de egypto fluxerūt. cccc. anni. qꝛ yſaac erat. lx. annoꝝ qn̄ natꝰ fuit iacob Gen̄. xxv. iacob aūt erat. cxxx. annoꝝ qn̄ deſcēdit ī egyptū. gen̄. xlvi. ⁊ inde vſqꝫ ad exitū de egypto fluxerūt. ccx. anni qͥ āni ſil̓ iucti faciūt annos. cccc. ſꝫ inter natiuitatē yſaac ⁊ exitū abrae de Harā fuerūt tm̄. xxv. anni. qd̓ ꝓbat̉ ſic: qꝛ abraā. lxxv. ānoꝝ erat qn̄ exiuit de harā: vt hr̄ Gen̄. xij. ⁊ centu ānoꝝ qn̄ natꝰ ē yſaac Gen̄. xxi. ⁊ ſic d̓ numero p̄dicto. ſ. ccccxxx annoꝝ deficiūt anni qͥnqꝫ ẜm dictū doctoꝝ nr̄oꝝ: ⁊ ẜm dictū hebreoꝝ de ficiūt adhuc plures: qꝛ poſt exitū abrae de harā ꝑ plures ānos illa apparitio fuit facta ſibi: qꝛ tꝑe intermedio venit in terrā chanaan: ⁊ inde iuit in egyptū: ⁊ redijt in terra chanaā: ⁊ ſeparauit ſe a loth ⁊ reges debellauit: vt pꝫ īſpicienti tex. Dicēdū ꝙ iſte numerꝰ. ſ. ccccxxv. annoꝝ accipit̉ ꝑ ꝑtes qꝛ colligit̉ ex ānis pluriū hoīuꝫ ſil̓ aggregatis vt pꝫ ex dictis. in talibꝰ aūt numeris ꝑtialibꝰ numerātur tm̄ anni cōpleti ⁊ dimittūtur īcōpleti: verbi gr̄a cū d̓r. lxxv. annoꝝ erat abraā qn̄ egreſſus eſt de harā. intelligēdū. lxxv annoꝝ cōpletoꝝ ⁊ dimittit̉ ſeptuageſimuſſextus: qꝛ erat incōpletus: lꝫ for te tres partes illiꝰ āni trāſiſſent. ⁊ eodē mō in alijs numeris ꝑtialibꝰ qͥ fuerūt plures forte qͣꝫ ſupra ſit expreſſum: ita ꝙ talis omiſſio annoꝝ incōple toꝝ bn̄ aſcēdit ad. v. annos cōpletos qui ſupplēt̉ in numero totali. ccccxxx annoꝝ: ⁊ ſic verificat̉ dictū doctoꝝ nr̄oꝝ. de verificatiōe aūt dicti hebreorū ad pn̄s ſuꝑſedeo. n Quibꝰ expletis ea. die egreſ. eſt. li eadē die: nō refert̉ ad ingreſſuꝫ egypti. ita ꝙ eadē dies reuolutis tn̄ annis p̄dictis fuerit ingreſſus ⁊ exitus: ſed refert̉ ad egrediētes: qꝛ oēs ſil̓ egreſſi ſunt eadē die qd̓ fuit ſatis mirabile in tanta multitudine: ⁊ iō tenendū ꝙ fuerit ſpeciali dei adiutorio: qd̓ factū eſt: qꝛ illi qͥ remāſiſſent poſt alios fuiſſent ī pe riculo. o Nox iſta obſeruabilis dn̄i.i. deputata diuino cultui qn̄ eduxit eos de terra egypti. Hoc d̓r nō qꝛ de nocte exiuerint ſꝫ de die vt predictū eſt: ſꝫ qꝛ in nocte illa p̄parauerūt ſe ad exeūdū: vt pꝫ ex p̄dictꝭ. p Dixitqꝫ dn̄s ad moyſē. Hic īterponūtur aliqua dei p̄cepta: ⁊ pͥmo qͣꝫtū ad paſce celebratione. ſcd̓o qͣꝫtū ad pͥmogenitoꝝ ſanctificationē. xiij. c. Circa primū d̓r. q Hec eſt religio phaſe. religio d̓r a religādo: qꝛ ꝑ cultū diuinū hoīes religātur deo: ꝓpter qd̓ cultus feſtiuitatis paſchalis vocatur religio. repetit̉ aūt hic iſte cultus paſchalis vt magis mentibus filioꝝ iſrl̓ imprimeret̉: ⁊ ut aliqua adderētur que nō ſunt ſuperius exp̄ſſa. r Oīs alienigena nō comedet ex eo. vocat̉ hic alienigena oīs qͥ ē extra ritū iudeo rū ſiue ſit gētilis ſiue iudeꝰ baptizatꝰ vt dicit Ra. ſa. ſicut ad euchariſtiam nullus admittēdꝰ ē niſt catholicus. t Aduena ⁊ mertnō edēt ex eo. aduena d̓r qͥ ex aliena gēte veniebat ad manendū inter iudeos. Mercenaxiꝰ d̓r gentilis ſeruiens in domo iudei ꝓ mercede: ⁊ ne crederet̉ ꝙ ꝓpter talē cohabitationē cū iudeis poſſent recipi ad eſuꝫ agni paſchalis. iō ſpāliter excludūtur: ⁊ hoc intelligit̉ qͣꝫdiu extra fidē ⁊ ritū ſunt iudeoꝝ. s Oīs fringētis. Oīsʸ cetus filioꝝ iſrl̓ fa ciet illud. Qd̓ ſi quisᶻ peregrino rū in ueſtram volueritª tranſire co loniā ⁊ facere phaſe dn̄i: circūcideturᵇ prius oē maſculinū eius: ⁊ tūc rite celebrabit: eritqꝫ ſcūt indi gena terre. Si quisᵈ autem circū ciſus non fuerit: non veſcetur ex eo. Eadē lex erit indigene ⁊ colono qui peregrinatur apud uos Fecerūtqꝫ oēs filij iſrl̓ ſicut p̄ceperat dn̄s moyſi ⁊ aaron: ⁊ eadē die eduxit dn̄s filios iſrael d̓ terra egypti per turmas ſuas. aūt ſeruus empticiꝰ circūcidet̉ ⁊ ſic co medet. Hoc dupliciter intellt gitur ab hebreis. vno mō vt hoc referat̉ ad dn̄m ſerui ſic intelligen do ꝙ hebreus hn̄s ſeruū gentilē empticiū non poſſit comedere de agno paſchali donec ſeruus empticiꝰ fuerit circūciſus: qꝛ cū ſit que dā res dn̄i ſui ei īputari dꝫ defectus circūciſionis. Alio mō vt referatur ad ſeruuꝫ ſic ītelligēdo ꝙ qͣꝫqͣꝫ ſit res dn̄i hebrei tn̄ ex hoc nō ē admittēdꝰ ad comeſtionem agni paſchalis donec fue rit circunciſus: ⁊ vtrūqꝫ requireba tur. De ſcd̓o patꝫ qꝛ nullus incircūciſuſ erat admittē dus. ſimilit̓ de pri mo ꝙ dn̄s nō debebat admitti do nec oē maſculinuꝫ eius eēt circūciſuꝫ vt poſtea ſubdit̉ de trāſeūte ad coloniā iudeoꝝ. v In vna domo comedet̉ ⁊c̄. ī memoriam huius ꝙ quando primo comederūt agnuꝫ paſchalē filij iſrael erant in tanta ſolicitudine preparandi ſe ad exitum ꝙ non va cabat eis diſcurrere de domo in domū nec mittere anxenia adinuicem. x Nec os illius cōfringetis. eadē rōne: qꝛ non vacabat eis frāgere oſſa ad accipiendū medullā. y Omnis cetus filioꝝ iſrl̓ ⁊c̄. hoc non dicit̉ collectiue ſed diuiſiue.i. quelibet domus per ſe ni ſi quādo domus ita parua eſt in perſonis ꝙ vna domus nō ſufficit ad eſum agni: qꝛ tūc adiūgūtur perſone de alia domo. z Qd̓ ſi quis peregrinoꝝ ⁊c̄. i. illoꝝ qui nō ſunt de lege ⁊ ritu vr̄o. a In veſtram voluerit tranſire coloniā.i. cultum ⁊ fidem. b Circūcidetur prius omne maſculinū eius. nō.n. ſufficit ꝙ in per ſona ſua ſolum circūcidatur ad hoc qd̓ admittatur ad eſum agni ſed om̄es maſculi ad eū pertinētes debent prius circūcidi: ⁊ hͦ mō p̄ceptū circūciſionis datū fuit abrae: vt habetur Gen̄. xvij. cap̄. c Eritqꝫ ſicut indigena terre. Indigena eſt ille qui natus eſt in ter ra illa. ⁊ per hoc intelligit̉ hic quicūqꝫ eſt de ppl̓o iſrael. d Si quis aūt circūciſus nō fu. non ve. ex eo. iſta lex non eſt ad ex cludendū gentiles incircūciſos qui iā ſupra ſunt excluſi: ſed ad ex cludendū filios iſrl̓ qui timore infirmitatis vel mortis nō erāt circūciſi: qꝛ aliqui iudei nimis inordīs: e amātes pueros ſuos dimittebant eos incircūciſos: timentes ne ex circūciſione mors vel infirmitas eis accideret: ⁊ iſti nō debebāt aſcendere ad eſū agni qͣꝫuis in alijs eſſent iudei. Cetera patent. In capi. xij. vbi dicitur in poſtilla. Mēſis iſte. ſcilicet martius qui apud hebreos vocatur niſan ⁊c. Additio..i. Enſis qui apud hebreos vocat̉ niſan: ꝓprie loquēdo non eſt martius noſter nec aprilis: nā cum ip̄i computāt menſes ꝑ lunatiōes raro cōtingit ꝙ prima dies lune cōcurrat cū prima die martij: ſed frequēter ⁊ vt ī pluribꝰ venit ī alijs diebus ſequētibus prima diem martij: ex quo ſequit̉ ꝙ menſis ni ſan cōcurrit frequēter ⁊ vt plurimū cū aprili ẜm aliquā ꝑteꝫ ſui: vn̄ opinio doctorum catholicorū dicentiū aprilē eſſe primū menſem apud hebreos vera eſt ẜm ſanū intellectū.ſ. vt frequēter ⁊ vt ī pluribus menſis aprilis cōcurrit cū primo menſe apud hebreos ſcd̓ꝫ aliquā ꝑtem ſui: ⁊ de hoc multum inquirere magis videtur curioſum qͣꝫ vtile cū ad expoſitionem lr̄e hoc nō ſit neceſſarium ſcire: ſꝫ quod magis videtur hic conſiderandū ſeu inquirendū eſt hoc qd̓ dicit̉: menſis iſte erit vobis principiū menſiuꝫ: vr̄ em̄ contradicere huic quod dr̄ infra Exodi. xxiij. vbi de tribus ſolēnitatibus agni agitur: ibi em̄ hr̄ ꝙ ſolēnitas tertia.ſ. tabernaculorū que cōitereſt in menſe ſeptembri eſt in exitu anni: dicit.n. ſic. Solēnitatē quoqꝫ ſupple cuſtodies in exitu anni qn̄ cōgregaueris omēs fruges tuas de agro. vn̄ qꝛ cum annꝰ eſt circularis ip̄ius exitus habet attigere ſuū principiū ſequitur ꝙ pͥncipiū anni eſt in menſe ſeptēbri qua
zum Hauptmenü