Exodi. ⁊ ſctīficauit eū. Honoraᶠ pr̄eꝫ tuū ⁊ matrē tuā: utᵍ ſis lōgenꝰ ſuꝑ ter ram quā dn̄s deus tuꝰ dabit tibi: Nōʰ occides. Nō mechaberis. Nōᵏ furtū facies. Nō loqͣris cō tra ꝓximū tuū falſum teſtimoniuꝫ Nōᵐ ꝯcupiſces domū ꝓximi tui nec deſiderabis vxorē eiꝰ: nō ẜuū nōᵏ ācillā: nō bouē: nō aſinū: nec oīa q̄ illiꝰ ſūt. Cūctꝰº aūt ppl̓s vi debat voces ⁊ᵖ lāpades ⁊ ſonituꝫ buccine: montēqꝫ fumantē ⁊q per territi ac pauore cōcuſſi ſteterūt ꝓcul: dicētes moyſi. Loquereᵍ tu nobis ⁊ᶜ audiemꝰ. Nōᵘ loqua ꝙ nō obſeruat̉ cū tāto rigore vacatio ab operibꝰ manualibꝰ ſicut in veteri lege: qꝛ pn̄t parari cibaria: ⁊ aliqua alia fieri die dn̄ica: q̄ nō erāt licita in ſabbato: qꝛ illa vacatio ꝑtī figural̓ erat: ſic̄ totꝰ ille ſtatꝰ. i. Coꝝ. x. Oīa ī figura ꝯtīgebāt ill̓. Afigura em̄ quātūcūqꝫ modico ſubtracto mutat̉ tota ſignificatio: ſic̄ vna lr̄a ſb̓tracta ab hͦ noīe lapis: mutat̉ tota ſignificatio. circa ꝟo totā rem ip̄aꝫ lapidis pn̄t aliqͣ addi ⁊ ſb̓tra hi abſqꝫ mutatōe ſubſtantie. Honora patrē tuum. h̓ ꝯn̄r ponūt̉ p̄cepta ordinātia ad ꝓximū. ⁊ pͦ pōit̉ p̄ceptū circa operationē bōi cum d̓r. Honora patrē tuū. qꝛ intel ligit̉ nō ſolū d̓ ho nore q̄ ꝯſiſtit in re uerētia exteriori ſꝫ ēt ī ꝓuiſiōe qͣꝫtuꝫ ad nccͣia vite ſi indigeāt. et ẜꝫ doct. nr̄os noīe parētū intelligitur omniſ ꝓximus in neceſſitate poſitꝰ: cui ē ꝓuidēdū. vn̄ di. Aug. Paſce fame morientē: ſi n̄ pauiſti occidiſti. Verūtn̄ expͥmūt̉ hͦ parētes tm̄ qꝛ iſta decē p̄cepta ſūt qͣſi q̄dā cōcluſiōes īmediate ſequētes ex prīcipijs iurꝭ naͣl̓ q̄ ſta tim capiūt̉ ēt ab intelligētibꝰ parū: ⁊ talia erāt ꝓponēda toti ppl̓o in cōi cui ꝓpoſita ſunt iſta decē p̄cepta. illa aūt q̄ ſubintelligūt̉ qͣſi cōcluſiōes q̄dā magis remote explanate fuerūt in alijs p̄ceptꝭ: que ſūt qͣſi q̄dā determinatiōes. x. p̄ceptoꝝ: qꝛ oīa cerimonialia reducū tur ad p̄ceptū de obſeruatiōe ſabbati. ⁊ oīa iudicialia ⁊ moralia ad alia p̄cepta. Ordinat̉ aūt iſtud p̄ceptū de honore parētū ꝯueniēter poſt p̄cepta ordinātia ad deū ⁊ īmediate: qꝛ ſicut deꝰ pͥncipi um ē oīuꝫ: ita ꝑ entes hn̄t rōneꝫ pͥncipij reſpectu filioꝝ. g Vt ſis lon. ſuꝑ terrā. cū em̄ filiꝰ accipiat vitā a parētibꝰ ꝯdecēs ē vt ꝓlōge tur vita illiꝰ qͥ bn̄ ſe hꝫ ad eos ⁊ ecōuerſo: ꝙ breuiet̉ vita illoꝝ qͥ ma le ſe hn̄t. verūtn̄ aliqn̄ alit̓ ꝯtingit: qꝛ bōa tꝑalia īter q̄ ꝯputat̉ corporalis vita: ordinat̉ ad ſpūalia bona ⁊ eterna: ⁊ iō aliqn̄ ꝯtingit ex diuina ordinatiōe nobis occulta ꝙ honorātes parētes parū vi uūt: ⁊ dehonorātes diu: tn̄ totū ordinat̉ a deo ad augmētatōeꝫ ī mij bonoꝝ ⁊ pene maloꝝ. h Nō occides. Cōſequēter ponūt̉ p̄ cepta iudicialia: q̄ ordināt ad ꝓximū qͣꝫtū ad vitationē mali: ⁊ qꝛ maximū nocumētū circa cōſiſtētiā ꝑſone ē occiſio: iō h̓ ꝓhibet̉ prīo cū d̓r. nō occides. Et ẜm doctores catholicos ꝑ hoc intelligit̉ pro hibitū oē nocumētū in ꝑſona hoīs: vt mutilatio: ꝟberatio ⁊ ſil̓ia q̄ ſunt ꝯͣ charitatē ꝓximi. Dicitra. ſa. ꝙ ꝑ hoc p̄ceptū ꝓhibet̉ homicidiū tm̄: ꝑꝑ qd̓ īponit̉ pena mortꝭ. Cetere ꝟo leſiones corꝑis ꝓhibent̉ alijs p̄ceptis iudicialibꝰ. Scd̓o ꝓhibet̉ nocumētū inferēdū ꝓxīo rōe ꝑſone ſibi ꝯiūcte cū d̓r. i Nō mechaberis. Mechia.n. ē copula carnal̓ cū vxore alteriꝰ viri: q̄ reputat̉ vna caro cū ip̄o. Di cūt tn̄ doctores nr̄i: ꝙ ꝑ hoc ꝓhibet̉ oīs ꝯcubitꝰ qͥ ē p̄ter legē mr̄imonij. Hebrei aūt dicūt ꝙ ꝓhibet̉ ſola mechia. Alij ꝯcubitꝰ inor dinati alijs p̄ceptis ſunt ꝓhibiti. k Nō furtū facies. Hic ꝯn̄r ꝓhibēt̉ alia nocumēta ⁊ pͥmo illa q̄ inferūt̉ fcō cū d̓r. Nō furtū facies. ꝑ qd̓ intelligit̉ ꝓhibita oīs ꝯͣctio rei aliene: vl̓ retētio īiuſta: ẜꝫ ꝙ dicūt doctores nr̄i. Ra. ſa. dicit ꝙ ꝑ hoc intelligit̉ ꝓhibitū furtū hoīs tm̄: ꝓ quo īponit̉ pena mortꝭ: ꝓut hr̄. c. ſe. ꝓ alijs aūt furtꝭ nō īponit lex penā mortis ſꝫ reſtitutionē in duplū: vel alit̓ ẜm ꝙ deter minat̉ iudicialibꝰ p̄ceptꝭ. Cōſequēter ꝓhibet̉ nocumentū qd̓ infert̉ ꝟbo cū d̓r. l Nō loqͣris ⁊c̄. Et ẜm doctores nr̄os nō ſolū ītelligit̉ ꝓhibitū falſuꝫ teſtimoniū in iudicio vt dicūt hebrei: ſꝫ ēt exͣ iudiciū: ⁊ oīs detractio: vt mēdaciū ꝯͣ ꝓximū: ⁊ qd̓cūqꝫ nocumētum qd̓ pōt inferri ꝓxīo ꝟbo: dū tn̄ ſit ꝯͣ charitatē. m Nō ꝯcupiſces Ultīo ponūt̉ p̄cepta ꝓhibētia ꝯcupiſcētiā īordinatā reſpectu alie ne rei: ⁊ hͦ nocumēta ſūt in aīo: ⁊ ẜꝫ doctores nr̄os ſūt duo p̄cepta vnū qͦ ꝓhibet̉ ꝯcupīa vxoris alteriꝰ: in qͦ ẜꝫ eos ꝓhibet̉ oīs ꝯſen tur nob̓ dn̄s: neˣ forte moriamur. Et ait moyſes ad ppl̓ꝫ. Noliteⁱ timere. Utª.n. ꝓbaret uos vēit deꝰ ⁊ ut terror illiꝰ eēt in vobis ⁊ nō peccaretis. Stetitqꝫ ppl̓s de lōge: moyſesᵉ aūt acceſſit ad cali ginē ī qͣ erat deꝰ. Dixitqꝫ p̄terea dn̄s ad moyſen. Hec dicēs filijs iſrl̓. Uosº uidiſtis ꝙ de celo locutꝰ ſiꝫ vobis. Nōᶜ facietis deos argēteos: nec deos aureos facietis vobis. Altareᶠ d̓ terra facietis mihi: ⁊ᵍ offeretis ſuꝑ eo holocau ſta ⁊ʰ pacifica veſtra: ouesⁱ vr̄as ⁊ boues inᵏ omni loco in quo me ſus ī carnalē actū exͣ legē mr̄imonij: ⁊ hoc ꝓhibet̉ cū d̓r. Nec deſiderabis eiꝰ vxorē. Aliud qͦ ꝓhibet̉ ꝯſenſus accipiēdi rē alteriꝰ qͦcūqꝫ mō indebito cū d̓r. Nō ꝯcupiſces domū ꝓximi tui ⁊cͣ. ⁊ qd̓ ſubdit̉. n Nō ācillā. nō intelligit̉ de ꝯcupīa ad carnalē actū: qꝛ iſta ē ꝓhibita ꝑ p̄cedēs p̄ceptū: ſꝫ intelligit̉ ꝯcupīa eiꝰ ad ſeruitium quod eſt bonum vtile. Ratio autē quare duo precepta ponūtur ad repreſſionem cōcupiſcētie ē: qꝛ bonuꝫ diuidit̉ ꝑ vtile ⁊ delectabile ita ꝙ ē alia rō boni vtilis ⁊ delectabilis: ita ꝙ aliqn̄ cōtingit vt aliqͥs hn̄s ꝓnitatē ad vnū nō hꝫ ꝓnitatē ad aliud: īmo aliqn̄ abominatōeꝫ: ſicut aliqͥs ꝯcu piſcit vxorē alteriꝰ: qͥ tn̄ n̄ cōcupiſcit alias res ipſiꝰ qꝛ abominat̉ furtū vel rapinā: ⁊ iō ad reprimēdaꝫ iſtā ꝯcupiſcētiā dupliceꝫ: debuit aſſignari duplex p̄ ceptū. Hebrei aūt dicunt ꝙ ē vnū p̄ceptū tm̄: qd̓ ne ceſſe hn̄t dicere ẜꝫ p̄dicta qꝛ exp̄ſſe hr̄. jͣ. ꝙ in tabul̓ fuerūt ſcripta decē ꝟba: q̄ fuerūt decēp̄cepta data a deo īmediate. Si aūt de rep̄ſſiōe ꝯcupīe eēnt duo precepta ſequeretur ẜm eos ꝙ eſſent. xi. precepta: videlicet quatuor ordinātia ad deum: ꝓut ipſi dicūt: vt pꝫ ex p̄dictis: ⁊ ſeptē ad ꝓximū ꝑꝑ qd̓ ſi cut ipſi ponūt qͣtuor p̄cepta ordinātia ad deū: vbi doctores nr̄i nō ponūt niſi tria: vt p̄dictū ē: ſic erga ꝓximū ponūt tm̄ ſex: vbi doctores nr̄i ponūt ſeptē: ⁊ iō ꝯiūgūt duo vltima in vnū. Et ad hoc facit apparētia lr̄e: qꝛ ſub eodē ꝟſu vtraqꝫ ꝯcupīa ꝓhibet̉: nō tn̄ variat̉ ſnīa vt ſit vnū ſiue duo p̄cepta qͣꝫtū ad intellectū nr̄m: ſꝫ variat̉ multū in hoc ſiue ſit vnū ſiue duo p̄ce pta ītellectꝰ hebreoꝝ: qꝛ dicūt ꝙ ꝑ hoc nō ꝓhibet̉ ꝯcupīa niſi aliqͣlit̓ ꝓrū pat in actꝰ exteriores: ſicut ē cū ex ꝯcupīa vxoris aliene aliqͥs mouet̉ ad tā gēdū eā īpudice vl̓ ſollicitādū eā ꝟbis vl̓ muneribꝰ: ⁊ ẜm hoc dixer̄t aliqͥ doctores nr̄i: ꝙ lex vetꝰ ꝓhibebat manū ⁊ nō animū: ⁊ hr̄ in gl. ſuꝑ epl̓aꝫ ad Philipp̄. iij. c. Hoc ēt dic̄ Ioſephꝰ. xij. antiqͥtatū: īprobas Polybiū hyſtoriographū ꝑſarū dicēte: ꝙ antiochꝰ illuſtris miſerabilit̓ mortuꝰ fuit eo ꝙ voluit ſpoliare tēplū dyane ꝯͣ quē dic̄ Ioſephꝰ. Nā qͥ nullatenꝰ egit pctm̄: ſꝫ tm̄ cogitauit nullo reatu teneri. ⁊ iō cōcludit ibidē ꝙ mortuꝰ fuit ꝓ pter pctā q̄ fecerat in hierl̓m. Sꝫ dicere ꝙ actꝰ interior volūtatis nullꝰ ſit reatꝰ niſi aliquo mō ꝓrūpat ī actū: ē multū irrōnabile: cū rō pctī magis accipiat̉ a mala volūtate īteriori qͣꝫ ab actu exteriori: qꝛ ſi nullo mō ē volūta riū nullo mō ē pctm̄ vt pꝫ in amētibꝰ ⁊ pueris. o Cūctꝰ aūt ppl̓s. Hic ꝯn̄r ponūt̉ p̄cepta data a deo mediāte moyſe: qꝛ ppl̓s nō poterat āplius ꝟba dn̄i loquētꝭ ſuſtinere. ⁊ hoc ē qd̓ d̓r. Cūctꝰ aūt ppl̓s videbat voces. hͦ accipit̉ videre ꝓ audire. ſēſus.n. viſus certior ē auditu: eſt iō qꝛ ꝟba dn̄i pe netrabāt aures ⁊ corda eoꝝ ita ſenſibilit̓ ꝙ ſuſtinere nō poterāt: ꝑꝑ hͦ vtit̉ tali mō loquēdi.ſ. viſu ꝓ auditu. p Et lāpades.i. micātia fulgura: vt di ctū ē ca. p̄cedēti. q Et ꝑterriti ac pauore ꝯcuſſi. ꝑꝑ ſigna terribilia q̄ videbāt. r Steterūt ꝓcul. retrocedētes ēt a terminis ꝯſtitutꝭ. ſ Loq̄re tu nob̓. ea q̄ dn̄s dicet tibi. t Et audiemꝰ.i. obediemꝰ tāqͣꝫ dei verbis. v Nō loquat̉ nobis dn̄s. īmediate. x Ne forte moriamur. qꝛ ex fra gilitate humana dn̄m loquētē nō poterāt ſuſtinere. y Nolite timere. q. d. Nō moriemini ꝑꝑ hoc. a Vt em̄ ꝓbaret vos venit deꝰ. nō ē ſic ītelligēdū ꝙ ꝓbaret eos ad hoc vt ſibi manifeſtaret̉ aliqd̓ ignotuꝫ: ſꝫ vt ꝑ hͦ appareretip̄is iudeis ⁊ alijs ꝙ timerēt eū. b Et nō peccaretꝭ. qꝛ per ti morē dn̄i declinat oīs a malo: vt d̓r Prouer. xv. c. c Moyſes aūt acceſ ſit ad caliginē. ī ꝟtice mōtꝭ ut audiret mādata ab eo ⁊ referret ppl̓o. qꝛ populꝰ plꝰ audire nō poterat: vt dictū ē. d Vos vidiſtis ꝙ de celo ⁊c̄. in creatura tn̄ ip̄m repn̄tāte: ⁊ accipit̉ h̓ celū ꝓ celo aereo: qꝛ in cacumīe mōtꝭ ſynai illa vox formabat̉. e Nō facietis deos argēteos. lꝫ. sͣ. ꝓhibuerit ydolatriā tn̄ h̓ repetit ⁊ in pluribꝰ locis alijs: vt magis īprimeret̉ hͦ ꝓhibitio cordibꝰ eoꝝ: qꝛ ſciebat eos ꝓnos ad ydolatria. f Altare de ter. fa. mi. Hoc p̄cepit ad deteſtatōeꝫ ydolatrier q̄ yolatre faciebāt altaria valde ſolēnia de marmoribꝰ ⁊ metallis: ⁊ intelligit̉ hoc de altari holocauſti vbi cremabāt̉ hoſtie: qꝛ altare incēſi fuit de lignis ſethim ⁊ oꝑtū auro: vt habetur. jͣ. xxx. capi. iō ſequit̉. g Et offe. ſu. eo holocauſta.i. victimas. que
zum Hauptmenü