Exo. viſitabo ⁊ hoc pctm̄ eoruꝫ. Percuſſitᶠ autem dn̄s populū ꝓ reatu vituli: quē fecerat aaron. vnde ſtatim ſubdit̉. r Percuſſit aūt dn̄s populū ꝓ reatu vituli Unde dicit Ra. ſalo. ꝙ populus poſt adorationē vituli fuit punitus mnplici morte: pͥma fuit in potu aque de quo facti fuerūt morbidi ⁊ inflati: ⁊ etiā aliqui ſtatim mortui. Scd̓a fuit gladio leuitarū Tercia mortalitate a deo īmiſſa d̓ qua dicitur. Percuſſit ergo dn̄s populum. Et per hoc vno mō ſolui tur ꝯtrarietas pre dicta de tribꝰ mili bus ⁊ de viginti tribus vt dicat̉ ꝙ gladio leuitaꝝ ceciderūt tria milia. Alijs autem punitionibus tot ceciderūt ꝙ ī vniuerſo bene aſcenderūt ad viginti tria milia. Poteſt etiaꝫ dici aliter ꝙ dies vltionis hic accipitur iudiciū futurū: qd̓ in pluribus locis ſacre ſcripture vocat̉ dies vltionis: nō em̄ oīa punit deus in p̄ſenti ſed multa reſeruat extreme vltioni: ⁊ ſic pars illius punitiōis vſqꝫ tunc reſeruatur. In ca. xxxij. vbi d̓r in poſtilla. Uidēs autem populus. Additio. i. On fit mentio in lr̄a de hoc qd̓ dicit Ra. ſal̓.ſ. ꝙ egyptij n qui aſcenderūt cū iudeis d̓ egypto incitauerūt filios iſrl̓ ad ydolatriā: ſed populo hoc cōiter attribuit: cū tn̄ ſcriptura cōſueuit exprimere ſimiles incitationes cū cōtingit. vnde Nu me. xi. vbi agitur de pctō populi in loco qui vocatus eſt Sepulcra cōcupiſcentie. qd̓quidem pctm̄ fuit incitatū per egyptios inter eos mixtos dicitur in lr̄a. Uulgus quippe ꝓmiſcuū qd̓ aſcenderat cum eis flagrauit deſiderio carniū ⁊c̄. qd̓ etiā in ꝓpoſito expreſſiſſet: ⁊ ideo dictū Ra. ſalo. in hoc loco nullū habet fundamentum. In eodē capi. xxxij. vbi dicitur in poſtilla. Quare nō fit hic men tio de Hur ⁊c̄. Additio. ij. X hoc ꝙ hic nō fit mentio de hur: nō ſequit̉ ꝙ fuit intere fectus a populo eo ꝙ ip̄m arguerat de ſcelere: poſſibile em̄ eſt ꝙ p̄uentus fuiſſet morte naturali vel aliter impeditus: ſic ꝙ nō interueniſſet in illo actu: nō em̄ eſt veriſil̓e ꝙ ſcriptura p̄termiſiſſet exprimere actuꝫ tam uirtuoſum ⁊ narratio ne dignū ⁊ exemplarem. Aaron etiam hoc retuliſſet Moyſi in ſuā excuſationē: ſil̓r ⁊ moyſes redarguiſſet populū de homicidio tā ne phando: nullū tn̄ iſtoꝝ legit̉: vn̄ dicta Ra. ſa. in hoc loco ſunt ficticia: nec ſequūtur eū in hoc alij expoſitores hebreoꝝ. In eodem capitulo. xxxij. vbi dicitur in poſtilla. Quod cū audiſ ſet Aaron. Additio. iij. Icet inſania ppl̓i circa cultū iſtiꝰ ydoli ⁊ eius veneratio nem maxima fuerit: nō tn̄ veriſil̓e eſt ꝙ quātūcūqꝫ appe titus in eis corrūperet̉ ꝙ iudiciū rōnis tātū in ſe extinctū fuiſſet ꝙ iudicaſſet rē penitus inanimatā fuiſſe deū: niſi in ea apparerēt aliqua ſigna mōſtruoſa vl̓ quaſi miraculoſa. vnde quidā dicūt ⁊ veriſil̓r ꝙ ille vitulus videbatur exercere quedā oꝑe ra ſimilia operibꝰ vite: ſicut eſt comeſtio ⁊ hmōi: qd̓ potuit eē operatione demonū qui in vitulo fabricato hoc faciebāt vt eos attraherent ad ydolatriā: ſicut ſolent facere dādo reſponſa in ydolis vt hoīes decipiant: ꝓut cōiter traditur in legendis ſanctoꝝ ⁊ ſic ille vi tulus aureus nō erat verꝰ vitulus: ſed inqͣꝫtuꝫ videbat̉ comedere fe num: dicitur in psͣ. cv. fuiſſe in ſimilitudinē vituli comedentis fenū ad hoc etiā facit illud qd̓ aaron dixit moyſi. Egreſſus eſt vitulꝰ iſte ⁊c̄. vt. jͣ. patebit. In eo. ca. xxxij. vbi dicitur in poſtilla. ẜm Rabi ſalo. ⁊ alios doctores hebreos. Additio. iiij. sCd̓m doctores hebreoꝝ tm̄ quatuor p̄cepta erāt ī pͥma tabula: pͥmū.ſ. Ego ſum dn̄s. ſcd̓ꝫ. Nō erūt tibi dij alie ni. terciū. Non aſſumes nomen dei tui inuanū. quartum memento vt diem ſabbati ſanctifices. Cetera vero ſex in ſcd̓a tabula quoꝝ primū eſt. Honora patreꝫ ⁊c̄. In eodē capitulo. xxxij. vbi dicitur in poſtilla. Hec auteꝫ fractio tabulaꝝ. Additio. v. f Ractio tabulaꝝ nō videt̉ eē ꝓpria ſignificatio euacuationis legaliū in aduentū chriſti: principalia em̄ que in tabulis cōtinebātur erāt moralia ⁊ valde ꝓpinqua iuri na turali que nō ſunt euacuata in aduentu chriſti: ſed meliꝰ videt̉ dicendū ꝙ fractio tabulaꝝ ſignificat trāſlationē legis: d̓ qua ad hebre. vij. Tranſlato ſacerdotio neceſſe eſt vt trāſlatio flat legꝭ vnde pͥme tabule ſignificabant legem veterē imperfectā quā irrita uerūt trāſgreſſores. ſcd̓e vero tabule que facte ſūt poſt recōciliationē ſigni ficāt legem nouam per quā populus eius eſt deo recōciliatus. In eodem capi. xxxij. vbi dicitur in poſtilla. Ideo videt̉ ꝙ dixerit men dacium. Additio. vi. Icet quidā eoꝝ expoſitores teneant ꝙ aaron nō peccauit in fctō vituli: introducētes quaſdā rationes friuolas ad quoꝝ euacuationē ſufficit auctoritas ſcripture infra Deut̓. ix. vbi de hac materia tractans dicit. Aduerſum quoqꝫ aaron ⁊c̄. ex quo pꝫ mani feſte aaron in hoc caſu grauiter peccaſſe: nō tn̄ videt̉ dicendū ꝓut quidaꝫ volūt ꝙ peccaſſet peccato ydolatrie: qd̓ qͥdā pctm̄ ē maximuꝫ ſimpliciter inter peccata vt habetur in glo. Leui. xv. Aaron em̄ nō legit̉ adoraſſe nec coluiſſe vitulū: nec alios ad hoc induxiſſe ſed ſolū feciſſe ⁊ fabricaſſe vitu lum: ⁊ qꝛ in hoc minus recte occaſionē dedit alijs idolatrādi: idcirco proprie cōmiſit peccatū ſcandali actiue: inqͣꝫtuꝫ ex tali facto inordinato alijs prebuit occaſionē ruine. Circa qd̓ attendendū ꝙ talis ruina populi nō fuit ab eo intenta: qd̓ patet ſic: nam populus ab aaron nō petiuit: vt faceret ſi bi deos quos colerent ſeu adorarent: ſed dixerūt. Surge fac nobis deos qui nos precedant ⁊c̄.ſ. ad ducatū itineris: vt nubes vel angelus ſolebat eos precedere in via quibus nō debebatur diuinꝰ cultus: ex ꝓnitate tn̄ po puli ad malū facto vitulo ⁊ apꝑentibus in eo oꝑatiōe dyaboli aliquibuſ ſimilitudinibus operū vite: vt.sͣ. dictū eſt. ſtatim adorauerūt ⁊ dixerūt. Hi ſunt dij tui iſrl̓: ⁊ ſic ydolatria populi fuit oīno p̄ter mentem aaron ſecuta ſicut nec in pͥma petitione populi hoc inclucebat̉: vt dictū eſt. Et huic ſentē tie cōſonat planus ſenſus lr̄e: nā cū moyſes dixiſſet ad aaron. Quid tibi fecit hic populus vt induceres ſuper eum peccatū magnū: in quibus verbis videbat̉ moyſes attribuere ipſi aaron ꝙ induxiſſet populū ad ydola triam qd̓ eſt ſimpliciter pctm̄ magnū vt dictū ē. Ad hoc rn̄dit aaron excuſans ſe ab hoc ꝙ populū ad ydolatriā induxiſſet dicēs. Tu em̄ noſti populū iſtū ꝙ ꝓnꝰ ſit ad malū ⁊c̄. quibꝰ verbis bn̄ cōſideratis aaron non excuſauit ſe per timorē dicēs. Timui populū ſicut ſaul. i. Reg. xv. ſed ex ꝓnitate populi ad malū. q. d. hoc pctm̄ tā magnū ex ꝓnitate eoꝝ ad malū pro ceſſit nō ex inductione nec intentione mea: qd̓ aaron ꝓbauit ex hoc qd̓ ſeqͥtur. Dixerūt mihi: fac nobis deos qui nos precedant ⁊c̄. nō petierūt a me deos ad colendū vel adorandū: abſit em̄ a me ꝙ hoc facerem ⁊ ſequitur. Egreſſuſqꝫ eſt vitulus iſte.ſ. in tali ſtmilitudine vite ꝙ populū inclinauit ad ydolatriā: vt dictū fuit. sͣ. eo. ca. in additiōe. iij. nec curauit aaron exprimere ꝙ ipſe formaſſet opere fuſorio vitulū: qꝛ hoc nō fuit motiuū principa le erroris populi: ſed ſimilitudo vitalis que in eo erat: ⁊ ſic cōpendioſe nar rauit ea que ipſe fecerat vt in glo. Ex quibus patet ꝙ aaron excuſauit ſe a peccato ydolatrie qd̓ eſt maximū nō tn̄ a peccato ſcandali actiui: qd̓ qͥdem ſcandalū fuit per accidens nō per ſe: eo ꝙ fuit preter intentionem vt dictū eſt: nec etiā mendaciū locutus eſt moyſi: eſſꝫ em̄ abſurdū ꝙ per mendacia excuſaret ſe a moyſe qui a deo nouerat veritatē facti: vnde Augu. in hoc lo co ꝓut in glo. cōpendioſe locutus eſt aaron: nō dicens ꝙ ipſe formauit vt exiret an excuſationis cauſa timendo mentitus eſt: tanqͣꝫ in ignē perituruꝫ aurum ꝓiecerit atqꝫ ipſo nō idē agente forma vituli ideo exiuit: qd̓ non eſt credendū: qꝛ nec latere moyſen poſſet verū cū quo deus loquebat̉ ⁊ frēm de mēdacio non redarguit. Hec ille. Patet ergo ꝙ ex ſētētia auguſtini ꝙ nō eſt dicendū ꝙ mendaciter fuit locutus Aaron. tum qꝛ loquebatur cum illo qui ſciebat veritatē a deo.ſ. moyſe: tuꝫ qꝛ nō fuit redargutus a mendacio ⁊c̄. Si aūt queratur quid intendebat aaron in fabricatione vituli cum ipſe ſciebat ꝙ vitulus ille non poſſet deducere populū: nec etiam intende bat vt adoraretur vel coleretur vt deus. Ad hoc poteſt dici ꝙ forte intendebat illud ere populū qui ip̄m aaron incitabat ad faciendū illud qd̓ manifeſte excedebat potentiā ſuam.ſ. facere deos qͥ eos p̄cederēt qd̓ vr̄ ridicu lū: ⁊ iſto modo legitur de helya qui illudendo ꝓphetas baal: vt patet. iij. Regū. xviij. dicebat eis. Clamate voce maiori: deus em̄ veſter in diuerſorio eſt: forſitan loquitur aut certe dormit: vt excitetur. Sciebat em̄ helyas ꝙ iſta que dicebant de baal nō erant vera: ⁊ tn̄ vt eſtimationē ꝓphetaruꝫ baal oſtēderet eſſe fatuā ⁊ inanē ſic illudebat eos. Similit̓ in ꝓpoſito cuꝫ aaron ſciuiſſet ip̄m nō poſſe facere qd̓ petebāt finxit ſe: tn̄ hoc attēptare ſeu facere formando vitulum quē ſciebant inutilem ad hoc qd̓ petebant ipſi vt eſtimationem eorū vanam eſſe oſtenderet: quo quidem̄ fabricato: quia per operationē dyaboli in eo apparuerūt aliqua opera ſimilia operibus vite vt dictū eſt: populus ex ſui ꝓnitate ad malū ad orauit: vnde licet intētio aaron in hoc non fuerit peruerſa factū tn̄ eiꝰ fuit minus rectum tanꝙͣ ha bens ſpeciem mali a quo eſt abſtinēdū: iuxta doctrinā apoſtoli.i. theſa. v. Ab oī ſpecie mali abſtinete vos ⁊c̄. preſertim cū ipſe nouiſſet ꝓnitatē po puli ad malū ⁊ ſic aaron peccauit pctō ſcādali: qꝛ ꝑ ſuū factū minꝰ rectum prebuit populo occaſtonē ruine: nec ē ſimile de verbis helye ad ꝓphetas Baal: dicta.n. helye predicta nō prebuerūt occaſionē ruine ꝓphetis baal: qꝛ iā ipſi erāt peſſimi ydolatre: ſꝫ hoc factū Aaron lꝫ nō p̄buerit cauſaꝫ
zum Hauptmenü