Prologus. Item alius prologus. Uſebius Hieronymꝰ dommoni et rogatiāo ſuis ī chriſto hieſu ſalutem. Qm̄ grecoruꝫ hyſtorias magis ītelligūt ꝗathenas viderint ⁊ terciū virgilij libꝝ a tro ade ꝑ leuchatē ⁊ a croceraunia ad ſiciliā ⁊ inde ad oſtia tyberis naui gauerint ita ſanctā ſcripturā lucidius intuebit̉ ꝗ iudeā oculis ꝯtem platꝰ eſt: ⁊ antiquaꝝ vrbiū memorias locorūqꝫ vl̓ eadē vocabula vl̓ mutata cognouerit. Un̄ ⁊ nobis cure fuit cū eruditiſſimis hebreorū hūc laborē ſubire vt circuiremꝰ ꝓuinciā quā vniuerſe chriſti eccleſie ſonant. Fateor enim mi dommon ⁊ rogatiane chariſſimi nūqͣꝫ me in diuinis voluminibꝰ ꝓprijs viribꝰ credidiſſe nec habuiſſe opi nionē meā: ſꝫ ea etiā de quibꝰ ſcire me arbitrabar: interrogare me ſo⁊ annone exponebant̉. Explicit qualiſcūqꝫ explanatio iſtius ꝓlogi. Credo ꝙ iſte pro logus immediate poſt ſequētem ſcribi debeat: ſed vicio ſcriptoruꝫ in pluribus biblijs vnus ab altero ſeparatur. Incipit expoſitio alterius prologi. Rius tn̄ ali qͥd d̓ nomi ue iſtoꝝ librorū ⁊ ordine perſtringa mus. Notandum ꝙ dabreiamin he braice: paralypomenon grece. verba dieruꝫ dicimꝰ latine. vn̄ ⁊ a hiero. ī ꝓlogo ſuper regū dabreiamin chronicꝰ.i. tꝑaneuꝫ appellat̉: qꝛ cō tinet q̄dā geſta tē poꝝ ab adā vſqꝫ ad captiuitatē ba bylonicam ſub ſe dechia factam in quā terminat̉ vltimus liber regū: ſi it ⁊ ſcd̓s Paralypo. ⁊ qꝛ libri ꝑa lypomenō cōicāt ī materia cū libris regū: ⁊ qm̄ in his ſupplēt̉ que minꝰ ibi dicūt̉. iō pꝰ libroſ Regū īmedi ate ſequūt̉. Sꝫ cū ī libris regū agat̉ de vtroqꝫ regno.i. iuda ⁊ iſrl̓: ī ꝑalypomenon tm̄ d̓ re gibus iuda agitur: preponūtur autem libris eſdre: quia finis ſecun di paralypomenon idē ē cū pͥncipio eſdre. Quis ſcripſerit dabreia min ignorat̉: vn̄ inter apocrypha deberet ſicut pꝫ. sͣ. ꝯputari: tn̄ inter agio grapha cōputat̉: ſicut pꝫ sͣ. in pͥnci. ꝓlogi Ioſue. Deriuationē paralypomenon inuenies. sͣ. in epl̓a ad Paulinū in. viij. ca. Itē no. ꝙ Hierony. dabreiamin correxit ⁊ trāſtulit. pͥmo em̄ corre xit ſeptuaginta: poſtmodū nouā editionē fecit ad petitionē Chro macij pape de hebreo trāſferēs in latinū: ⁊ qꝛ correctio p̄ceſſit trāſlatione: iō ꝓlogū qͥ correctiōi p̄ponit̉ anteponēdū reor.ſ. Euſebiꝰ Hieronymꝰ ⁊c. qͥ in ſepteꝫ ꝑticulas diuidi pōt ad pn̄s. pͦ.n. captat beniuolentiā p̄ponēs amicabilē ſalutationē dicēs. Euſebiꝰ ⁊c̄. ſecūdo ſubdit modū quo ſacre ſcripture didicit veritatē: didicit.n. laborioſe diuerſa loca ꝑagrādo: qd̓ notat̉ cū d̓r. Qm̄ grecoꝝ ⁊c̄. It didicit humilit̓: nō de ſe pſumēdo: qd̓ notat̉ cū d̓r. Fateor.n. ⁊c̄. Itꝭ didicit ordīate: peritiorē doctorē eligēdo: qd̓ notat̉ cū d̓r. Deniqꝫ cū a me ⁊c̄. tercio innuit ꝙ neceſſaria ē ſua correctio.ſ. ꝓpter grecorū ⁊ latinoꝝ codicū falſitatem: qd̓ notat̉ibi. Libere em̄ loquor ⁊c̄. qd̓ tn̄ nō attribuit vicio ſeptuaginta interpretū: ſꝫ culpe ſcriptoruꝫ. quarto oſtēdit cū apud hebreos liber paralypomenon vnꝰ ſit: cur apud nos recepit ſectionē: ibi. Hoc pͥmū ſciēdū ⁊c̄. qͥnto excitat lectoris attētionē: ⁊ hoc ꝑꝑ duo.ſ. ꝑꝑ difficultatē ⁊ vtilitatē. difficul tatē inſinuat cū dicit. Illud etiā attēdendū ⁊c̄. vtilitatē indicat cuꝫ dicit. Ad extremū ꝙ oīs eruditio ⁊c̄. ſexto dicit ꝙ qͣꝫuis nō ābigat aliquibꝰ diſpliciturā: dommnōis tn̄ ⁊ rogatiani or̄onibꝰ adiutꝰ fecit iſtā correctionē: ibi. Orationū itaqꝫ vr̄aꝝ: de cuius veritate ne forte aliqͥs dubitaret. Ultimo docet vitare dubitatōis occaſionē: ⁊ hoc dupliciter: pͥmo cū alijs ꝯferēdo: ibi. Si qͥs in hac interp̄tatiōe ⁊c̄. ſcd̓o aſterici ⁊ obeli officiū attēdēdo: ibi. Ubicūqꝫ ergo aſtericos ⁊c̄. lr̄a ſatis plana ē: vn̄ leuit̓ ꝑtrāſibo. Euſebiꝰ Hieronymꝰ. binomiꝰ erat: ſicut pꝫ hoc in epl̓a quā ip̄e fecit de clerici vita vel mōachi que ſic incipit. Euſebiꝰ hieronymꝰ Octeano ſuo ſalutē. Dominoni litū. Quāto magis de his ſuꝑ ꝗ bus anceps erā. Deniqꝫ cuꝫ a me nuꝑ lr̄is flagitaſſetis: vt vobis pa ralypomenon latino ſermone trāſ ferrē: de tyberiade legis quōdam auctorē ꝗ apud hebreos admirationi habebat̉: aſſumpſi: ⁊ⁿ contuli cū eo a vertice vt aiunt vſqꝫ ad extremū vnguē: ⁊ ſic ꝯfirmatꝰ auſus ſum facere qd̓ iubebatis. Libere em̄ vobis loquor. Ita em̄ in grecis ⁊ latinis codicibꝰ hic nominuꝫ liber vicioſus ē: vt nō tam hebrea qͣꝫ barbara quedā ⁊ ſarmatica nomina cōiecta arbitrandū ſit. Nec hoc ſeptuaginta interp̄tibꝰ ꝗ ſpū ſctōpleni ea q̄ vera fuerūt: trāſtulerāt: ſed ſcriptoꝝ culpe aſcribēdū dū de inemēdatis inemendata ſcri ptitāt: ⁊ ſepe tria noīa ſb̓tractis e medio ſyllabis in vnū vocabulum cogūt vel e regiōe vnū nomē ꝑꝑ latitudinē ſuā in duo vel tria voca bula diuidunt. Sꝫ ⁊ ip̄e appella⁊ rogatiano ſuis amicis. In chriſto hieſu ſalutē. ſequit̉. Athenas ciuitatē grecie. ⁊ dicūt̉ athene: quaſi littorales: vel ab acta qd̓ ē litus: qꝛ in littore erat poſite: vl̓ dicūt̉ athene. qͣſi īmortales ꝑꝑ ſtudiū qd̓ ibi viguit qꝛ īmor talis ē ſapiētia: ab a qd̓ ē ſine: ⁊ thanatos qd̓ eſt mors. Et terciū virgilij eneidos. A troade. regione: de qua dicit Iſido. xiiij. ethymo. Eſt regio troadis ſuperiecta ab aqͥ lōis parte galathie: a meridiano vicina ē lycaonie ab oriente adheret lydie: ab occidēte helleſpōtiaco mari finit̉. Per leuchatē ꝓmōtoriū iuxͣ neapolym: ī quo attici appollinis tē plū fuit. ita dicit Iſid̓. etꝝ mologiaꝝ. xiiij. Acroceraunia. mōtes ꝓpt̓ altitudinē ⁊ fulminū ictꝰ vocāt̉ Et not. ꝙ ꝑ ꝯpōneꝫ a ceros qd̓ eſt cornu ⁊ amnis dicūt̉ ceraunia ceraunioꝝ cōmotiōes: ⁊ exalationes vndarū ī tēpeſtate qͣi cornuti amnes. Itē ceraunia dicūt̉ ſaxa eminētia ī mari adinſtar cornuū: vn̄ Oui dius in. xv. metamorpho. Saxa fuit dextra p̄rupta ceraunia ꝑte. ⁊ ꝑ ꝯpoſitio nē ab acroſ qd̓ ēmos poſ ſumꝰ dicere acroceraunia ſcopulos magnos ⁊ cacu minatos ⁊ in amne vel in mari. tn̄ ẜꝫ illud Iſid̓. ſūt inter armeniā ⁊ hiberniā. Ad ſiciliā. r̄giōeꝫ ſic dictā a ſiculo fr̄e Itali. prius tn̄ a ſicano rege ſicania dcā ē. ⁊ ēt trinacria ꝑꝑ treſ mō tes quos hꝫ.ſ. pelorū: pa thinū: ⁊ lylibeū. vn̄ Iſido. etymo. xiiij. Trinacria grecū qd̓ latine triquadra dicitur quaſi in tres quadras diuiſa: hec ab italia exiguo freto diſcreta: aphricum mare ꝓſpectans in cuiꝰ freto ſcilla eſt ⁊ caribdis: qͥbꝰ nauigia aūt abſorbēt̉ aūt collidūt̉. Saluſtiꝰ dicit. Italie cō iūctā fuiſſe ſiciliā: ſed mediū ſpaciū īpetu marꝭ diuiſuꝫ ⁊ ſciſſuꝫ. Ad oſtia tyberis.i. ad portꝰ tyberis qͥ dicūt̉ oſtia: qꝛ ſicut ꝑ oſtia ſit introitꝰ ⁊ exitus domoꝝ: ſic in portu pꝫ introitꝰ ⁊ exitꝰ fluuioꝝ: vel dicūt̉ ſic ab hoſte: qꝛ illic hoſtibꝰ occurrit̉. Tyberis italie fluuiꝰ a tyberio rege albanoꝝ d̓r qͥ in hunc fluuiū decidit ⁊ de exitio ſuo nomē dedit. nā antea ⁊ albula ātiquū nomē a colore habuit ꝙ niuibꝰ albꝰ ſit: ip̄e aūt ē tyberis qͥ ⁊ tybris: ſꝫ tyberis in quotidiano ſermone: tybris in ꝟſu d̓r. ita dicit Iſido. etymo. xiiij. Flagitaſſetis.i. poſtulaſſetis: vide in opuſculo de vocabul̓ biblie: vbi expoit̉ fla gitiū. ⁊ ibi inuenies originē huiꝰ ꝟbi. Vt vobis paralypomenon latino ſermone trāſferrē.i. trāſlationē ꝑalipomenon ẜm ſeptuaginta qͥ de hebreo trāſtulerūt in grecū: de greco verterē in latinū: ⁊ ꝙ itaſit legēdū pꝫ ꝑ hͦ qd̓ d̓r in fine ꝓlogi. Ubicūqꝫ ergo aſtericos ⁊c̄. Conſtat.n. ꝙ ipſe nō poſuit aſtericos ⁊ obelos in illa trāſlatiōe quā fecit de hebreo in latinū: ſꝫ ſolum in correctiōe trāſlatiōis ſeptuaginta interp̄tū: vn̄ dicit ip̄e in fine p̄cedētis ꝓlogi. Memini editionē ſeptuaginta trāſlatoꝝ olim de greco emēdataꝫ tribuiſſe me nr̄is. De tyberiade. Hic pōit̉ duplex lr̄a. qͥdā ſic legūt. Scri pſi.i. aliqͥd doctrine ad me ſumpſi. aſſumere.n. d̓r ad ſe ſumere vl̓ ad aliqͥd ſumere. De tyberiade quōdaꝫ auctore.i. doctrine doctore. Legis quō. auc. qͥ apud hebreos admiratiōi habebat̉. qꝛ mirabāt̉ ipſiꝰ ſapīaꝫ ⁊ doctrinā. n Et cōtuli.i. collationē feci. Cū eo. de palypomenon. A ver tice vt aiūt. vulgariter loquētes. Vſqꝫ ad extremū vnguē.i. vſqꝫ ad finē. Cātuarienſis. pōit ibi aliā lr̄aꝫ.ſ. Quēdā legis auctorē: ⁊ legit ſic. Aſſum pſi mihi. Quēdā auctorē.i. doctorē. Legis de tyberiade. ciuitate in qͣ tūc vigebat ſtudiū hebreoꝝ. Cetera nō mutātur. Et ſic collatiōe facta. Confir matꝰ. in veritate hebraica. Auſus ſum facere qd̓ iubebatis. libere.n. vobis loquor.i. ſecure: quaſi diceret: neminē timeo hoc dicēdo. Hic nominuꝫ liber.ſ. cōtentiuꝰ: qꝛ multa noīa continet hoīuꝫ ⁊ locoꝝ: ſicut pꝫ in pͥncipio pͥmi libri. Ita vicioſus ē in grecis ⁊ latinis codicibꝰ: vt facta ſit collatōe tt ij
zum Hauptmenü