ciuilis tantū Et qualis debeat eſſe lex habet̉ in. c. erit. iiij. diſ. v. dicit̉ Erit aūt lex honeſta iuſta poſſibil̓ ſcd̓m naturā et pr̄ie ꝯſuetudinē loco temꝑeqꝫ ꝯueniens neceſſaria vtilis et manifeſta ne aliquid ꝑ obſcuritatē in capcione contineat Et ibidē ⁊. c. ſequen.§leges dicit̉ qd̓ nō eſt iudicandū de legibꝰ ſed ſcd̓m ip̄as Et legesinſtituūtur cū ꝓmulgant̉ et firmantur cū moribꝰ vtenciū cōprobant̉ Nā lege nō tota ꝑſpecta in ciuile eſt iudicare vel reſpondere. ff. de legi. l. in ciuile Et leges ip̄e canones ſacros ſmitantur inautentico de eccle. ti.§. j. collis. ix. de iudicijs Uerici. c. j. de iur. calūp. et. c. j. de no. di. nunc. vbi ſubditur Sacroꝝ ſtatuta canonumprincipū ꝯſtitucōibus adiuuātur Et ſic a puerſo in materia ciuiliIus canonicū cedit et imitatur Lex alia pͥuata alia publica. Lexpublica ē que a ſanctis pr̄ibꝰ. ſcripturis eſt ꝯfirmata vt lex canonum ex p̄uata eſt q̄ ex īſtinctu ſpirituſſancti in cordibꝰ fideliuūeſt ſcripta ſcꝫ caritas q̄ dignior eſt prima. xix. q. ij. due ſunt¶ Legum autoris ſeu inuētores ponūtur diſ. vij. c. moyſes et. c. fuerūt vſqꝫ in fi. diſ. eiuſdē vbi d̓r. moyſes gētis hebree primꝰ oīmdiuinas leges ſacris lr̄is explicauit Foroneꝰ rex pͥmui grecis leges iudiciaqꝫ ꝯſtituit Mercurius trimegiſtus primꝰ egipcijs leges tradidit Et dicit glo. qd̓ d̓r trimegiſtꝰ ꝓpt̓ tres potēcias. eloquēciaꝫ ſcienciā et v̓tutē dolon pͥmꝰ leges atheinēſibꝰ edidit Liguriꝰ primꝰ lacedemonis ex appollinis autoritate ꝯiūxit Numapumpiliꝰ qͥ romulū ſucceſſit primꝰ in regno leges romanis edidit Qm̄ cū ppl̓s ſedicioſus mgr̄atꝰ ferre nō poſſet decē viros legibus ſcribēdis creauit qͥ leges ex libris ſolonis d̓ greco in latinūẜmonē tranſlatis. xij. tabulas expoſuerūt Fuerūt aūt hij decē viriApiꝰ. Claudiꝰ. Geniciꝰ. veteriꝰ. Iuliꝰ Magniliꝰ Sculpiciꝰ. Sextꝰ vl̓ Sextigiꝰ. Curaciꝰ. Rumeliꝰ. Poſtumꝰ Hij decem ſūt electiad ſcribendas leges ſcd̓ꝫ yſi. li. v. ethi. Leges aūt in libris pͥmꝰ cōſul. pomperꝰ redige̓ voluit ſꝫ non ꝑſeuerauit obtrectatoꝝ metuDeinde ceſar ſcꝫ iuliꝰ cepit idē face̓ ſꝫ ante int̓fectꝰ eſt Paulatimaūt antiq̄ leges v̓etuſtate atqꝫ in curia aboleuerūt. qͣrtū et ſi iamnullꝰ vſꝰ ſit Noticiā tn̄ neceſſaria videt̉ ſcd̓ꝫ yſi. li. x. ethi. et. c. ij.diſ.vij. vbi glo. dicit cauſā qͣre noticia illaꝝ legū eſt neceſſaria ⁊eſt vt ſciat̉ cauſa qͣre tollāt̉. C. d̓ cadu tol. l. vnica Quia papa arguit etiā abrogato iure. c. nouit de iudi. vel ideo noticia taliū eſtneceſſaria vt reꝓbēt̉ maledicta. xxxvij. di. legimꝰ. ⁊. c. qͥ de mēſa¶ Leges noue et legum cōdices et a quibus ceperūt habetur. c.fuerūt p̄alle. dū dicit n. v̓. sͣ. Noue aūt leges a ꝯſtantino ceſareceperunt et reliquis ſuccedentibus erant penicte et in ordinate