![]()
Aſciſmus XIIII ad peccatū: vel maluꝫ ꝓximoꝝ. Terciū ꝙ fiat mō debito ⁊ cuꝫ debitis circūſtantijs.ſ. tempore debito non feſtiuo: de quo dic vt infra ferie. per totum Item ſine fraude vel dolo ꝑiurijs. mēdacijs ⁊ huiuſmodi. qꝛ tale peccatū erit. ars. quale mala circūſtantia cū qua fit. Quartū ꝙ fiat ab eo qͥ nō eſt ꝓbibitus. Nam quedam ſunt que clericis prohibētur: vt infra. Clericus.ix. ꝙ per totum. ſciſmus qꝫ ẜm Archidiaco. in. c. ꝓ humani. de homicid. li. vj. dicit̉ a ſcindo ſcidis. quia ſcindunt aīaꝫ a corꝑe. iſti ꝓprie ſunt qͥ nō ſubſunt dominio alicuius: ſed ꝓ pecunia occidūt homīes ad alicuius inſtantiā ẜm p̄dictū Archidia. Alij vo lunt ꝙ ſint quidā infideles. qͥ faciliter querunt int̓ ficere homines nō curātes ſi ip̄i int̓ficiant̉. ⁊ ꝙ ſint ſub dominio alicuius vel n̄ refert ẜm Io. an. d̓ vno ⁊ ſequitur Ge. in. d. c. ꝓ humani. ¶ Que pena ꝓcurantiū mortem alicuius ꝑ tales. Rn̄. quicūqꝫ princeps ⁊ qͣntūcūqꝫ magnus prela tus ſeu quenis alia ꝑſona eccleſiaſtica vel ſecularis quēpiam chriſtianorū ꝑ p̄dictos occidi fecerit vel mandauerit ꝙͣuis mors nō ſit ſecuta aut eos receptauerit vel occultauerit: aut defenſauerit. excommunicatōis ⁊ depoſitionis a dignitate. honore. ordine. officio ⁊ beneficio īcurrit ſentētias ipſo facto. Eſt etiā cum ſuis bonis mūdanis om̄ibus diffida tus a toto chriſtiano populo ꝑpetuo. Nec requirit̉ alia ſentētia poſtꝙͣ ꝓbabilibus conſtiterit argu mentis iſtud ſcelus ꝯmiſiſſe hec in. d. c. pro hūani. ¶ Utrum tales diffidati poſſint interfici impune. Rn̄. Ange. de puſio conſi. xiij. ⁊ ſequit̉ Ge. in. d. c. ꝓ hūani. ꝙ ſic nedū ꝑ iudicē. ſꝫ ⁊ ꝑ quēcūqꝫ priuatū. qꝛ idē ē bannire ⁊ diffidare qd̓ ſtatuere ⁊ p̄cipe vt impune poſſit occidi. vt no. C. de accu. l. reos. Qd̓ in cōſcīa liceret qn̄ fieret zelo iuſticie. als non. ¶ Utrū clericus taliter diffidatus ſit ſpoliatus oī priuilegio clericali. Rn̄. Ge. in. d. c. ꝓ hūani. ꝙ ſic. ⁊ ſine alia degradatōne pōt occidi vel verberari ſine excōmunicatione vel alia pena. ¶ Utrū bona p̄dictoꝝ ſint capientiū. Rn̄. ꝙ ſic. ſi ſunt bona mūdaua. Aduerte tamē hic ẜm Archi. ibidem ꝙ requirit̉ prius ſnīa iudicis deeclarantis ip̄m aſſaſinū vl̓ fautorem taliū anteqͣ liceat ꝯͣ tales ꝓcedere in ꝑſonis vel bonis. Et ad tex. d. c. ꝓ hūa ni. rn̄det nō requiri alia ſententia.ſ. q̄ det lnīam oc cidi ⁊ hmōi: quia ſufficit ſit declaratꝰ aſſaſinus vel fautor. Quod no. qꝛ facit ad multa. ſtrologiā nihil confert ad ſalutem ſed potius mittit in errorē. ⁊ ideo a quolibet fideli eſt poſt ponenda. xxxviij. di.§. ſꝫ contra.xxvj. q. j. illud. circa fi. ⁊. c. ſꝫ ⁊ illud. ſtutia ꝓprie ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lv. eſt cū qꝛ ad cōſequendum aliquē finē bonū vel malū vtitur nō ve ris medijs: ſꝫ ſimulatis ⁊ apparentibus qd̓ quidē ē ꝯͣ rōnem ⁊ ꝯtra prudentiā ⁊ peccatum. Aliqn̄ tn̄ dicit̉ prudentia ꝓpter ſimilitudinem: ſed improprie: vt ꝓuer.j. vt det paruulis aſtutia. ¶ Aſtutia large eſt quedam apparens fictio ſeu ſimulatio. Et pōt dupliciter fieri. Primo ad bonum alterius ⁊ ad nullius malū iniuſte. ⁊ ſic non ē peccatū. vt pꝫ. xxij. q. ij. in. c. vtilē. vbi ponit̉ quō xp̄us ⁊ dauid ⁊ alij vſi ſint ſimulatōne ⁊ ſancte. ⁊ glo. dicit ibidem ꝙ dolus ꝯtra hoſtem bonus eſt. xxiij. q. ij. dn̄s. ⁊. xliij. di. in mandatis. ff. de cap. ⁊ poſti. re. l. nihil intereſt. xiiij. q. v. dixit. Qd̓ verū credo. dum modo mendaciū non dicat̉. ⁊ hoſtis ſit nobis contra iuſticiā hoſtis. Secūdo modo aſtutia ſeu ſimulatio fit ad fallendum ꝓximū. Et ſic ſemꝑ eſt pecca tū. xxvij. diſt. qd̓ interrogaſti. xij. q. j. certe. Et aliqn̄ eſt veniale peccatū aliqn̄ mortale ẜm nocumentuꝫ qd̓ infert ꝓximo. vel intendit inferre ex ea. vtputa de re notabili. ſic ē mortale. ar. c. primū. xxij. q. ij. Et hoc etiā ſi fieret ꝓpter bonū alterius. qꝛ nulli facien da eſt iniuria pro alterius bono. d. c. primuꝫ. Et de hac habes. infra. prudentia.§. iiij. uaricia qͥ ẜm Tulliū eſt inordinatus amor habendi. Et dicit̉ inordinatus dū qͥs ſupra modū mēſure querit vel retinet diuitias. Nā bona exteriora hoīs cōſiſtere debēt in quadā menſura ſcꝫ vt q̄rat habere diuitias ꝓut ſunt neceſſarie ad vitam vel ſuam cōditionē. Et ſic auaricia ſemꝑ eſt peccatū. ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxviij. Pro cuius declaratione eſt notandum. vt elicio ex dictis Alex. ⁊ Tho. vbi. sͣ. ꝙ auaritia ꝯſiſtit ī tribus.ſ. appetēdo in acq̇rendo ⁊ in retinendo inordinate res tꝑales. ¶ Utrū aūt ſit pctm̄ mortale auaricia q̄ cōſiſtit in 1 appetēdo. Rn̄. ꝙ ſic. t̓bus modis. Prīo appetēdo aliena illicite volūtate deliberata. ita ꝙ ꝓcederet in opus ſi eſſet facultas. Et iſto mō eſt mortale pctm̄ qꝛ cōtra illud p̄ceptū Exo. xx. Nō concupiſces reꝫ ꝓximi tui. Poſſet tamē eſſe veniale peccatuꝫ ꝓpter modicitatē rei appetite: ſicut dicit̉ de furto. jͣ. furtū.§. xxxiiij. Secūdo eſt mortale peccatū cum appe tit deliberate illicita que ſine peccato mortali teneri non poſſunt. puta beneficiuꝫ eccleſiaſticū cum ſit indignus. Tercio poſſet eſſe mortale peccatum qn̄ appetit ſuperflua appetitu ſuffocāte totaliter mentem a debita cura ſui ⁊ neceſſaria cōſideratione diuinoꝝ: vt ptꝫ in. c. ydolatriā. xxviij. q. j. ⁊ facit. c. cuꝫ omnis auaricia. j. q. j. Suꝑfluo igit̉ amore deſiderare diuitias. dumo ſit infra deū. vtputa quia nec illicito mō nec illicita vellet: nec ꝓpter hoc dimittit neceſſaria ad ſalutē cōiter eſt peccatū veniale. ¶ Utrū auaricia in acquirendo ſit mortalis. Rn̄. 2 ꝙ ſic: duobus modis. Primo ſi acquirit ꝑ illicitum cōtractū diuina vel huana lege ꝓhibituꝫ. puta per vſurā. rapinā: falſum ꝯtractu ⁊ hmōi. Secundo ſi acquirit per opera que ſunt peccata mortalia ꝙͣuis etiam nihil acquireret vt adulteri ⁊ ſimilia. Si v̓o talia opera ꝙͣuis illicita: non eſſet peccatū mortale. tūc auaricia nō eſſet mortalis. vtputa cū aliqͥs com ponit verba iocoſa ad lucrū: ſalua tn̄ honeſtate: ſed etiam veniale pctm̄ ſicut illud ꝑ qd̓ querit. ¶ Utrum auaricia in retinendo ſit mortale pecca tum. Rn̄. ꝙ ſic. tripliciter. Primo cum retinet ſciēter ea que reſtituere tenetur ⁊ poteſt. c. ſepe contingit. de reſti. ſpol. ⁊ totiens quotiens poteſt reſtituere ⁊ diſponit nō reſtituere. ar. d. c. ſepe. Secūdo cū 