Si certū petatur. tuor requiruntur natura conſuetudo aptitudo ⁊ actus. Natura.i. ꝙ cā inuentionis cōuenit cauſato. l. mutuo vt in pecunia que fuit inuenta ad numerandū. Cōſuetudo nam ſi conſuetudo eſt qd̓ aliquod ſoluat̉ pro aliquo fingit̉ ꝙ ſint idē genere. vnde conſuetudo inducit functionem preter naturā. Exemplū ſi eſt cōſuetudo ꝙ panis ꝓ pane reddatur. lꝫ glo. h̓ ꝯͣ. qꝛ panis ex artificio eſt non ex materia tm̄. Et ideo dic conſuetudo cōis vſus vt ſi non ē in vſu ꝙ mutuet̉ non ſit mutuū vt cartꝭ. ad pōdus ẜm gl. Aptitudo eſt potētia ad actū. Actus eſt forma adueniēs rei in potentia ꝓut illa potentia erat ordinata. vel actus ē eſſe aptitudo eſt eſſe poſſe ſeu poſſibile eſſe. hic aptitudo conſideratur penes inſtitutionem ideſt cām inuentionis vt pecunia ad numerandū ⁊ ſic inquantū numerus ē cadit mutuū vt vinū ⁊ frumeniū ad cōſumendū ⁊ menſurā dū. ⁊ ſic inquantū mēſura eſt cōſiſtit mutuū argentum ⁊ aurū in maſſa ad ponderādum. Nam hic eſt primarius actus circa maſſam. ⁊ ſic inquantū pondus. ergo mutuū in eo. Nam qd̓ cōſideratur inquantū numerus eſt vel in quantū menſura vel inquantum pōdus eſt habet̉ ſimilli mū affectu genere ⁊ effectu. ⁊ ſic eſt functio. ¶ Iteꝫ qꝛ non pōt oculus nec mens diuerſitatis cām aſſignare. ergo erit in eis oīmoda ſimilitudo ⁊ ſic mutuū. ¶ Sed q̄ dam ſunt que lꝫ ad vtendum inuenta ſint. tn̄ ad cōſumen dum inuenta non ſunt. qꝛ nō ꝯſumuntur ſolo vſu. vt bos ⁊ aſinus. ⁊ in iſtis natura nō ordinauit reꝫ eis ſimillimā. ⁊ ideo non cadit mutuū. nam repugnaret a natura mutui. ſi idem redderet̉. aut regula iuris. ſi aliud ẜꝫ Ia. bu. ¶ No. ꝙ per oīa fimile vr̄ idem. ¶ No. ꝙ actus dꝫ ſe aptitudini conformare. ¶ No. ꝙ cōtractus conformare debēt ſe nature reꝝ moribus patrie. ⁊ aptitudini. ⁊ de bent ſe conformare iuri. ⁊ nature. ¶ Nota. hic glo. ī eo ꝙ dicit exigit̉. nā reprobat̉ ꝑ quoſdam. ¶ Iteꝫ in eo qd̓ dicit de actu reprobat̉ per pe. vt hic per Cy. in. viij. q. ⁊ videt̉ caſus ꝙ pecunia in ſacculo poſſit quaſi ad numerū dari. de vſufr. ſed ſiquis.§. ſi vero. Sed hoc nōeſt contra glo. quia glo. loquitur vbi datur non facta mentione nu meri. ⁊ facit. jͣ. de contrahen. emp. h̓ venditio.§. i. nam cū ſit mentio numeri datur vt ſua natura eſt. ⁊ ſic concor. ⁊ refert inter relatiuū ſubſtātie ⁊ qͣꝫtitatis. vt. d.§. i. ¶ Sꝫ quid ſi mutuo tibi decē eo pacto. vt ſi indigebis tantūdē reſtituas ſi nō idē reſtituas an erit cōtractus mutui. ⁊ vr̄ ꝙ pendeat ex cōditione. vt ſi indigeas ſit cōtractus mutui ſi non ſit cōtractus innoīatus per iſtam glo. ¶ In ꝯͣ rium. qꝛ ex pacto contractus aſſumit ſibi nouā formam. l. j.§. ſi conuenerit. ¶ Sed ad hoc. dic ꝙ ex pacto contra ctus nō pōt mutare formā eſſentialē ſeu ſpecificā formā. qꝛ legis eſt ordinatio q̄ mutari nō pōt. de le. i. nemo pōt. qꝛ noīa appellatiua ꝯͣctuū nō pn̄t mutari qꝛ ꝯſiſtūt in. l. leges. nō in. l. cōuentionis. l. iiij. e. ti. Sed formā acciden talem ſic. vt in cōtra. Nam cū in qōne propoſita ſit d̓ for ma eſſentiali ſeu ſubſtātiali quod aliud in eo. genere. non idem in ſpē ꝓmittatur. dico ꝙ exiſtente cōditiōe ſub qua idem in ſpē debetur non aget̉ ex contractu mutui. ſed ex contractu innoīato. ⁊ dic latius cū queritur. vtrū teneat pactū contra vel preter naturā contractus. vt. sͣ. de adop. ſi pater patri ſcripſi per Cy. de ra. de piſt. ¶ Sed pone dico ſic ſi dabis mihi codicem dabo tibi decē an eſt ꝯtractus emptionis videtur ꝙ ſic. qꝛ eſt ſpecies ⁊ quātitas. Sed dic cōtra. qꝛ quātitas non interuenit. vt p̄cium ſed ī modū īplende cōditionis. Idem ſi in modū modi hic eſt caſus in. l. fi. de condi. ob cām ẜm Guil. hic. Et no. hūc ītellectū ad illam legem. Itē no. ꝙ qn̄ ꝑ modū conditionis planū eſt. qꝛ quantitas nō eſt in obligatiōe qd̓ requirit̉ in emp. ⁊ vendi. ſed qn̄ per modū modi eſt magis du biū. qꝛ eſt in obligatione. tn̄ qꝛ non vt p̄ciū conuentū ſed vt modus puto ꝙ Guil. dicat verum. Ponit ethimologiam. ⁊ argu Appellata.. ex ea. ¶ No ꝙ in mutus re quiritur ad eius eſſentiam trāſlatio dominij ex ꝑſona dātis īꝑſonā accipientis. ¶ Op. ⁊ vr̄ ꝙ mutuū fiat abſqꝫ tranſlatione dn̄ij qꝛ lex dicit ꝙ confeſſio habeat vim mu tui naturalis. C. de nō nu. pec. l. in ꝯͣctibus. ⁊ tn̄ ibi nō in terceſſit tranſitus dn̄ij. So. ibi loꝗtur in mutuo īproprie ſumpto ꝑ litterarū obl̓onē. hic de vero mutuo. ¶ Opp. ꝙ ꝯfeſſio ꝓ veritate habet̉. ergo ꝓbat mutuū naturale. vt jͣ. depoſi. l. publia.§. fi. So. hic loquitur de cōfeſſione. qͥ eſt ſpecies ꝯͣctus ⁊ nō ꝓbat actionē naturalē. ibi de ea q̄ ē b ſpēs ꝓbationisᵇ. ¶ Oppo. ꝙ omnis confeſſio ſit ſpecies probationis. vt. C. de nō nu. pec. l. generaliter. ¶ Ex tra no. ꝙ ca preſumpta. puta p̄ſumpte donationis nō ve ſtit pactū nudū. vt. l. iariſgentiū.§. ſed cū nulla. ſed expreſ ſa ſic. vt. l. ſiquis argentū. qd̓ eſt notabile. So. aut confeſſio ſit ex cā numerationis. Aut ex alia cā. primo caſu. aut in mutuo. aut in dote. aut in alijs cauſis. Si ī mutuo. aut ſcriptura accedit cōfeſſiōi. ⁊ eſt cōfeſſio ſpēs contractus. aut nō interuenit ſcriptura. ⁊ tūc nō tranſit in robur con tractus. vt. jͣ. e. l. qui pecuniā. ⁊ no. C. e. l. ſi non ſinguli. ſꝫ in dote ſiue fuerit inde cōfecta ſcriptura cōfeſſionis ſiue nō. idem eſt. vt. C. de dote cau. l. fi. qꝛ illa nō eſt obligatio litterarū ſed dotis. Si vero in alia cā ꝯfeſſio eſt ſpēs probationis. vt. d. l. publia.§. fi. hoc ſi fiat eſt ſpēs ꝓbationis ad obligandū. vt. jͣ. de libe. leg. l. aurelius.§. fi. Item ſi cōfeſſio ad obligādum non cōtinet cām nō eſt ſpēs ꝓbatio nis. nec etiā obligationis. vt. ff. de excep. doli. l. ij.§. circa. ⁊. C. de probatio. l. inſtr̄a. ⁊. l. rōnes. Si aūt cōfeſſio non ſit ex cā numerationis. ſed ex alia cā tūc loquitur. l. gene raliter. ⁊. C. ſi cer. pe. l. ſi ex precio. ⁊. C. de reſcin. ven. l. pͥ cij cā. ⁊ dic quātū ad. l. generaliter. ꝙ aut allegatur erro gatio de p̄terito. ⁊. l. loꝗtur ibi. aut ſpes de futuro. ⁊ tūc ius vltimū ſerua. lex in ꝯͣctibus ſeruat ſua tꝑa. In alijs ꝯͣ ctibꝰ poteſt ſtatim efficaciter agi. niſi reus ꝓbet exceptio nem. vt. jͣ. depo. l. publia.§. fi. ⁊. ff. de excep. do. l. ij.§. circa. ¶ Oppo. vlterius. ꝙ nō requiratur in mutuo trāſlatio dominij. vt. C. eo. l. qͣꝫuis. So. ibi fuit appoſita ſtipulatio. quo caſu ſufficit. ꝙ ſit vallata narratione facti. qꝛ ex quacunqꝫ cauſa ſtipulatio obligat. ſiue cā ſit facti ſiue ius cō tineat. vt. ff. de verbo. obli. l. a titio. ⁊. l. mulier. ſed vbi nō eſt appoſita ſtipulatio exigit̉ ꝙ dn̄ium ſit tranſlatū. vt hic ⁊ adde. ⁊ oīno vide qd̓ no. jͣ. e. l. pe. ad fi. ¶ Op. ad ideꝫ de. l. naꝫ ⁊ ſi fur. jͣ. e. ⁊ de fideiuſſo. l. ſiquis pro eo.§. ſi nū mos. So. illud vi recōciliationis ꝑ cōſumptionem. nō vi ſolius numerationis a principio. Et eſt rō. qꝛ cōſumptio affert totā vtilitatē accipienti qͣꝫtum ſi ab initio fuiſſet factus dn̄s. merito ergo de equitate dꝫ teneri. ¶ Opp. de .l. proculus. ⁊ de. l. indebiti.§. fi. de cōdi. indebi. So. vbi ſuꝑuenit vſucapio. ex tūc recōciliat̉ mutuū. qꝛ vſucapiēs fingit̉ hr̄e dn̄ium ab auctore. ibi ergo tūc tꝑis cū domini um querit̉ mutuū orit̉. ſed ſi a principio trāſfert̉ a princi pio oritur. vt hic. ¶ Oppo. de. l. proinde. jͣ. eo. So. ibi ē fictum dominium. ⁊ fictio idem quod veritas operat̉ in his. que recipiunt functionem. ⁊ ſic non ob. ¶ Querit̉ hic. an ille qui recipit a me pecuniam titulo mutui poſſit mihi repetēti opponere exceptionem dn̄ij. ⁊ videt̉ ꝙ ſic. nam al̓s fruſtra eſſet iſte.§. ſi reus nō poſſet ex eo ſe tueri ⁊ excipere. Iſta prima exceptio eſt exceptio. per quaꝫ di cit̉ contractus nullus. ⁊ negatur obligatio nata a princi pio. ſed omnis exceptio que reddit contractuꝫ funditus nullum poteſt opponi a quolibet cōuento. facit qd̓ no. C. de trāſac. l. vbi pactum. Preterea ſi non poſſet opponi hec exceptio par eſſet conditio predonis mutuātis ⁊ do mini contra. l. nam ⁊ ſi fur. jͣ. Preterea omnis agēs debet probare eſſentialia ſue intentionis. ex ꝗbus fundat ſe ſed dn̄ium verum. vel repreſentatum. vel interp̄tatum eſt de eſſentialibus mutui. vt. jͣ. e. l. ſi in mutui datiōe. ergo lꝫ non exciperetur tn̄ ꝓbandum eſt. Preterea quādo duo ſunt de ſubſtātia ꝓbationis ⁊ eē rei. nō ſufficit alterum ꝓbare. vt. jͣ. de iureiuran. l. naꝫ ⁊ poſtea.§. ſi minor. ⁊ extra de ꝓba. c. lꝫ cām. ſed hic de eſſe ꝯͣctus eſt traditio ⁊ domi nij tranſlatio. ergo ⁊c. Preterea niſi probet tranſlatum
zum Hauptmenü