De iureiurando. a ¶ Uel mu nicipali. Uide ad maͣm qͥ hn̄ tur ꝑ alex. de imo. in ꝯſ. xxx viij. in pe. col. in. iij. ꝑte. ⁊ in pſi. liij. ꝑ totū. ea. parte. ⁊ in ꝯſi. cxxv. i. vii col. in. i. ꝑte. ⁊ in ꝯſi. xxxvij. ī ix. co. i. ij ꝑte. ⁊ in ꝯſi. xxxix. iiij. ꝑte. ⁊ ī ꝯſi. ciij. in vl. col. ī iiij. ꝑte. ⁊ ī ꝯſi. cij. ea ꝑte ī. ij. col. cū ſeq. Et ꝗd ſi talia ſta tuta diſponer tia ſuꝑ iur. ſint ꝯfirmata a ſede apoſtolica. vide ꝑ eū ī ꝯſi. lix. in. i. ꝑte. in iij. col. ⁊ ī ꝯſi. cvi. in. iiij. ꝑte. ⁊ ī ꝯſi. xxxvij. ī. ij. ꝑte. ix. col. ADDITIO. b ¶ Iuramē tū. Sed qn̄ iu ramētū ip̄ꝫ ob liget. ⁊ qn̄ nō. ⁊ q̄ ꝯditōes ſi ue clauſule ta cite in eo ſint⁊ ſubintelligā tur. vide lucu lēter. do. Iaſo. may. in.§. iteꝫ ſiquis. car. lv. preſumatur iuramētū corporale. no. in. c. vt circa. de elec. lib. vi. ⁊ qualiter puniat̉ a. l. vel iudice pars periura. hēs .sͣ. de infa. l. lucius. in gl. de teſte. adde qd̓ hēs. jͣ. ad. l. cor. de ſicca. l. i.§. ij. ⁊ teſtis non iurat extra iudicium ita ꝙ ꝓ bet ſed ꝑs ſic. ⁊ adde qd̓ no. C. de teſta. l. hac ꝯſultiſſima. .§. pe. ⁊. jͣ. de arbi. l. i. ⁊. l. diem.§. ſi plures. Et iuramentū ꝑtis eque valet in negatiua ⁊ affirmatiua. ſed non dictū teſtis. adde qd̓ no. ff. de iti. actuqꝫ priua. l. i.§. i. ¶ Quero d̓ aliꝗbus qōnibus: ⁊ primo queritur ex iuramēto aſſer torio de p̄terito vel de preſenti oritur obligatio. ⁊ ſecus eſt in iuramento obligatorio de futuro ꝙ non ꝓducit ob ligationem niſi in operis. vt. l. ſiꝗs ꝓ eo. in princi. de fide iuſſo. Rn̄deo. qꝛ iuramentū deciſorium alicuius litis hꝫ vim ſnīe. vt. jͣ. e. l. ⁊ quaſi ꝯͣctus. vt. jͣ. de pecu. l. ⁊ depoſiti .§. i. ſed non ita qn̄ ſuꝑ ꝯͣctu iurat̉. ꝓpterea nec hꝫ executionem paratā iſtud iuramētuꝫ obligatoriū de futuro. qꝛ non hꝫ vim ſnīe. ⁊ dixi. Item non obligat. qꝛ oīs obliga tio. aut eſt ex contractu vel quaſi. aut ex delicto vel quaſi ⁊ ex contractu. aut ex re. aut verbis. aut litteris. aut cōſenſu. nō aūt eſt ꝗnta ſpēs.ſ. iuriſiuran. vt inſti. de obli.§. ſequēs. vn̄ iuramentū non veſtit pactuꝫ. qꝛ ip̄m ex ſe non hꝫ ciuile vinculuꝫ. niſi in oꝑis. vt. ff. de oper. li. l. iuriſiurādi. Nudū pactū aūt tūc dr̄ qn̄ deficit forma.i. ſolēnitas. ⁊ vbi eſt defectus ſolēnitatis iuramētum non ſupplet taleꝫ defectum. qꝛ diuerſa res eſt ſolēnitas qͣꝫ iuramētū. In iu ramento enim eſt religio addita ꝯſenſui. ſicut ſtichus nō eſt ſeius. ⁊ ſicut ſtipulatio nō eſt locatio. qꝛ formaliter ⁊ eſſentialiter differūt. ¶ Scd̓o no. qui ſunt caſus in ꝗbuꝫ non vꝫ iuramentum ad obligādū. Rn̄deo vbi non inter uenit ꝓmiſſio ibi iuramentū hꝫ vim nude pollicitationis. ⁊ non obligat niſi in operis. vt dixi vel niſi in eccleſia ⁊ republica. vt. jͣ. de pollicitatio. l. pactuꝫ. ⁊ no. sͣ. de ſacroſan. eccle. l. illud. Item non valet iuramentū obligatoriū. rō iu ne etatis. vt qꝛ pupillus. nā nulli religioni pupillus aſtrin de gitur. fallit in. l. vlti. de libe. ca. nam imꝑfectuꝫ ꝯſenſum n hꝫ. vt. C. de re mili. l. fi. Item nō valet rōne ꝓdigalitatis ſi de xx ꝓdigus cui eſt bonis interdictum iurat non valet. qꝛ eſt o1. inhabilis. vt. jͣ. e. l. tutor.§. prodigus qui pupillo equipein rat̉. vt. sͣ. ti. i. l. certi cōditio.§. qm̄. Item non valet ꝑꝑ deū. fectum mentis vt in furioſo ⁊ mente capto. vt. ff. de regu. in iur. l. in oībus. Item non vꝫ ꝑꝑ defectuꝫ ſenſualitatis. vn̄ ii ⁊ mutus non iurat qꝛ nō pōt loqui. ⁊ iuramētū reꝗrit verj. i ba. alij dicūt ꝙ ſufficit ꝙ intelligat ꝗd agat lꝫ non loquaT tur. ⁊ ſic nutu ⁊ actu iurabit. arg. jͣ. ad trebel. l. quidā ita jͣ..§. ſi pupillo. C. qui teſta. fac. poſ. l. hac ꝯſultiſſima. melius i. facit. l. diſcretis. Item non vꝫ ꝑꝑ defectum ſue ptātis. vn̄ ſi. filiuſfamilias iurādo in mac. vel vbi ꝯͣhere ꝓhibet̉ non fir ij. mat ꝯͣctum iurando. vt no. de bo. que lib. l. fi.§. filijs aūt. Et gta Item nō vꝫ fauore publice vtilitatis. vt. jͣ. de le. i. l. ſiquis inquilinos.§. fi. ⁊. C. de agri. ⁊ cenſi. l. quēadmodū. Iteꝫ en̄ int nō vꝫ qn̄ iurat̉ in p̄iudiciū rei publice. vt. jͣ. ad mu. l. fi. vel ſe alterius tertie ꝑſone. ar. sͣ. d̓ pac. l. ſi vnus.§. ante oīa. ⁊ ar. ca. extra de iureiur. c. venientes. Item non vꝫ ſi iuret̉ nō fieri id qd̓ p̄ceptum eſt fieri. vt ſi iurat pater nō alere filiuꝫ. qꝛ .in ꝯſi. eſt cōtra p̄ceptū legis naturalis. nā iura naturalia nō pn̄t te. tolli. vt inſti. de iure na.§. ſꝫ naturalia. Iteꝫ non valet ſi iu vl. ret̉ fieri id qd̓ eſt prohibitū fieri. qꝛ eſt contra bonos mo oi. res vel ius naturale vel diuinū. vel ꝑtinet ad cōtumeliam ſuꝑioris. vt. jͣ. de verb. ob. l. ſi ſtipuler. ⁊ in. c. nō eſt obliga mē toriū. extra de reg. iur. ¶ Sed hic querit̉ ꝗd ſi non eſt ꝓ iu hibita datio vel factū ſeu executio. ſed ipſe ꝯͣctus eſt ꝓhi bitus. an valei iuramentū. ⁊ vr̄ ꝙ ſic. nam ꝯͣctus vſurari nō n us eſt ꝓhibitus. tn̄ valet iuramētū. qꝛ executio eſt ꝑmiſſa. vt extra de iureiur. c. debitores. Quidam dicūt ꝙ aut iuta inta ramentū eſt reprobatuꝫ exp̄ſſe a iure cōi vel municipali ga ⁊ tunc non vꝫ. vt. C. de leg. l. non dubiū in fi. aut expreſſe ſcu ſo. approbatum. ⁊ tunc vꝫ. vt in auc. ſacramenta puberū. aut teꝫ lex nō facit mentionē de iuramento. ſed facit mētioneꝫ de .lv. ꝯͣctu tm̄ ꝓhibendo. ⁊ tūc aūt ꝓhibet fauore ſpāli. ⁊ valet tio. iuramentū. de iureiur. mulieres. aut odio ſpāli ⁊ non valet iuramētum vt in macedoniano. qꝛ non pōt renūciari aliquo modo. vt. jͣ. ad macedo. l. tam ⁊ ſi. aut rō ꝓhibitio nis nō eſt fauor vel odium. ſed alia rō eꝗtatis. ⁊ tunc ſiue ꝓhibitio cōtineat ius bonuꝫ ⁊ equū. ſiue equū tm̄ vel bo num tm̄ non valet iuramentū. qꝛ ſicut cōtra laudabilē cō ſuetudinem non valet iuramentū. ita nec contra laudabi le ſtatutum. facit qd̓ no. C. de collatio. l. pactum. Et ideo ſi dicit ſtatutum. ꝙ mulier nō poſſit ſe obligare ſine ꝯſenſu duorū conſanguineoꝝ ſi obligat ſe nō ſeruata hac forma nō valet obligatio lꝫ interueniat iuramentū. ideꝫ ſu dicit de minore vel filioſa. qꝛ vbi eſt defectus forme ve ſolēnitatis non valet iuramētum. nam vbi deficit forma vr̄ deficere ius cōmune ⁊ obligatio naturalis deficit. vt. jͣ. de conſti. pec. l. i.§. i. idem̄ ſi ſtatutum imponat p̄cium rebus vendendis. nam vbi ꝯͣctus continet iniꝗtatem. ⁊ ē vltra modum taxatū a iure nō naſcit̉ obligatio naturalis. vt. jͣ. de condi. inde. l. ſi non ſortem. in fi. prin. qꝛ lex dānat con tractum tanqͣꝫ iniquū. ſecus ſi reꝗrit̉ ſnīa hominis. vt. C. de reſcin. ven. l. iij. ⁊ ibi no. ¶ Sed ꝯͣ iſtud opp. ſic iſtud iuramentū nō pōt negligi ſine peccato. qꝛ frangit̉ fides. ergo auctoritate epiſcopali dꝫ cogi iurans vt ipſum ob ſeruet. vt. c. ij. de pac. li. vi. Itē nō vr̄ tolli naturalis obl̓o lꝫ lex caſſet ꝯͣctus. vt. jͣ. de ꝯdi. inde. l. ſi pene. in prin. Sed dicam ꝙ omiſſio modi ⁊ forme reddit nullum ipſum factum principale. ergo ⁊ acceſſoriū.ſ. iuramentū. ⁊ id qd̓ nullū eſt nemo tenet̉ obſeruare. al̓s non differret nullū ⁊ aliqd̓. Nec ob. c. qͣꝫuis. qꝛ ibi non erat defectus modi vel forme. ſꝫ qꝛ. l. nō vult eo tꝑe id fieri. qm̄ de ſucceſſore nō eſt tractandū ante mortē.ſ. per viam pacti. ſed ꝑ viā cōditionis vel modi dic. C. de tranſactio. l. cum donationis. Sed ius canonicū nō curat de tꝑe. qꝛ inter viuos pōt re nunciari ſucceſſori. non tn̄ credo ꝙ in generali renunciatione veniat legitima. C. de inoffi. teſta. ſi qn̄.§. fi. ⁊ qui petit legitimam tm̄ nō dr̄ heres vniuerſalis. jͣ. ꝙ cum eo. l. i. in fi. ⁊ no. C. de rei ven. l. cum a matre. Et heres vniuerſa lis nō patit̉ aliā falc. niſi legitimā. vt. l. oīno. Renunciatio ergo hereditatis ſeu vniuerſitatis nō trahit̉ ad legitimaꝫ de hoc per gl. de trāſ. l. de his. Itē nō obſtat. c. debitores qꝛ ibi eſt pactū recipiētis ꝙ nō excuſat iurātem. ⁊ ſic dꝫ ī pleri iuramētū. qꝛ hoc non facit ꝓpter hominē. ſed ꝓpter deū quē in teſtem adduxit. eo. ti. c. i. Sed ꝗd ſi iuraui tibi dare. x. tu inde nō ſoluiſti gabellā. vel non poſuiſti in exti mo vel nō aſſignaſti in libro cōmuni. vnde ſtatutū terre pͥ puat te. An ep̄s coget me ad ſeruādū iuramētūᵇ. videt̉ ꝙ non. qꝛ facto tuo exceptionē queſiui ⁊ iuramētum dꝫ intelligi rebus ſic ſe habentibus. ar. de cōdi. ob cau. l. ꝙ ſer uus. qꝛ defenſio ſuꝑueniens impune op. l. fi. C. de ſpon. In cōtrarium videt̉ ꝙ ꝯſtitutio penalis nō tollit natura lē obligationē. d. l. ſi pene. Nam poſtqͣꝫ obligatio eſt con tracta modus vel ꝯditio nō tollit ipſo iure cām. vt no. sͣ. ti tu. i. l. lecta. C. de p̄ci. impe. of. vniuerſa. So. aut pena pͥua tionis orit̉ ex diſpoſitione iuris cōis. aut ꝑ ſtatuta. primo caſu ep̄s nō ītromittit ſe. C. de p̄ſcri. xxx. an. ſicut nō ꝑꝑ de lictū rei. vt qꝛ mala fide ſciens ſe teneri nō ſoluiſſet. Naꝫ maior mora nō minuit pactū. de p̄ſcrip. qm̄ omne. immo potius lꝫ augere. jͣ. qd̓ cum eo. l. iiij.§. pen. de pe. ſi diutine de vſur. mora. In ſcd̓o caſu vt in p̄ſcriptione ſtatutaria. ⁊ in dictis exēplis non credo ꝙ ep̄s in ſua ſpirituali iuriſdi tione ligetur ad obſeruantiam ſtatutoꝝ. vt no. Io. an. de ope. no. nun. c. i. Sed in his que pertinent ad forū anime etiā inter laicos ep̄s ſeruat ſtatuta ipſorū. vt no. de poſtuex ea cā. Si aūt a principio non tenet actus. iſta nō eſt pe na ſed omiſſio debiti modi a principio. ⁊. l. obuiat princ. ⁊ ep̄s nil pōt. qꝛ nullū fuit. ⁊ eſt ar. jͣ. de ac. ⁊ ob. obligatꝭ. qui proprijs. Et dixi. sͣ in alia. q. Alij dicūt ꝙ ſemꝑ fides eſt implenda deo. ſed ſi eſt indebitum repetit̉ tanqͣꝫ īdebi tum per. c. debite. Et dicit ſanctus bernardus ad eugenum puritatem debemus proximo. conſcientiam nobis. ſi dem deo. tn̄ ibi loquitur de fide ſpirituali non de fide ꝓmiſſionis que debetur deo ⁊ proximo. Item non valet iu ramentum
zum Hauptmenü