De iureiurando. minoribus. l. minoribus. Sed ſi vult officio iudicis d̓ bo nis debitoris excuti videt̉ ꝙ hoc poſſit facere probando teſtibus inopiam ipſius. argu. C. de heredi. ac. ſi adulta. ⁊. ff. de priuil. cre. ſi creditores in fi. ⁊ ſic dabuntur hi te ſtes etiam lite non ꝯteſta. contra eū qui excip. de reo locu plete conueniendo. Nam properatio cauſe li. non conte. probat̉ ⁊ exaīatur ⁊ de calūnia iuratur. vt. C. de iura. cal. l. ij. ⁊ de ordi. cog. ſi qn̄. ⁊ de proba. Circa iſta enim quia ſunt delatoria eo tꝑe ꝓbātur. vt. C. ad. l. iul. de adul. quo niā alexandrum. ⁊. C. de ꝓba. l. ex perſona. Sed ꝗd ſi teſtes dicant ſe nihil ſcire de diuitijs vel paupertate cū forſitan non inueniantur immobilia. nec appareant mobilia nōne ſufficit ſi pretor dicit nihil īuenio de bonis talis. ſic videt̉. qꝛ quod nō reꝑitur eſſe nō creditur. vt. ff. de ꝯͣhen. emp. l. in. l. ⁊ ibi no. ff. de re iudi. a diuo pio quaſi per totam. ⁊ de his qui no. infa. l. fi. ⁊ de leg. ij. l. vnū.§. fratres. ⁊ de leg. i. cum res.§. ceterū. ⁊ cōmo. ſi is qui. ⁊. ff. quēad. teſta. aperi. l. arbiter.§. fi. ⁊ de cond. inſer. l. fi. ⁊ ar. ad ſille. l. ⁊ ſi percuſſor.§. pe. ſed credo vtilius ꝙ iudex cōqui rat a conuicinis ⁊ faciat iurare ſaltim duos ſi ſciunt de bo nis illius vt iudicent. argu. C. de iure deli. ſcimus.§. licen tia. ⁊. C. de his qui ad eccle. cōfu. l. preſenti. ⁊ dꝫ talis ſen tentia interloquendo ferri.ſ. reum non reperiri ſoluēdo. vt. ff. de confir. tu. l. tutores. Sed ꝗd ſi hoc facto fideiuſſore ꝯuento nunc appareat principaleꝫ bona habere. rn̄. non nocere quin fideiuſſor condemnetur. ar. C. de appel. l. fi. ⁊. ff. qui ſatiſ. cog. l. ſciendum. in fi. ¶ Sed adhuc qͥro ſuper eo quod diximus de abſente principali videtur ꝙ petere debeat actor ꝙ bonis principalis abſentis curator detur. vt. C. de poſtli. reuer. l. iij. ⁊ qui petant. tu. l. i. prete. leges predicte. que de excuſſione loquunt̉ dicūt bo na debere excuti. nō perſonas. Rn̄. contra abſentꝭ. nō po teſt loquere lit. non conte. ſed ſi reus pn̄s eſſet perſonaliter arctaretur. vt. C. de bo. auc. iudi. poſſide. auc. ei qui īfi. Mar. de fano. ¶ In gl. qͥ incipit ſi hēs dari. vel dic cuꝫ queritur an teneat ſtipulatio imꝑſonalis ꝙ aut ē īꝑſonali tas ex parte promiſſoris. aut ex ꝑte ſtipulatoris. Primo caſu aūt circa verbū obligatiuū. aut circa verbuꝫ executi uum. Primo caſu nō valet. vt in auc. ſi qn̄ de conſti. pec. Scd̓o caſu valet. vt hic ⁊c. ⁊. l. illa.§. i. de ver. ob. ¶ Si aūt eſt imperſonalitas ex parte ſtipulatoris vꝫ ſtipulatio. vt in.§. griſogonus. ⁊. l. ſtipulatio iſta.§. ſicut. de ver. ob. ẜm doc. in vltimis voluntatibus non vitiat imperſonalitas. l. ſi ſeruus.§. qui margaritam. de leg. i. ⁊ no. Qui ꝓmittit curare non tenet̉ p̄ Cabeo alt. aſe ſoluere. vn̄ non cogitur liteꝫ conteſtari ſi offert idoneum expromiſſorem. h. d. ⁊ adde quod dicā. jͣ. ti. i. l. iuſiurandū. ⁊ ad pecunias.§. fi. ¶ Op po. hic videtur ꝙ in perſonalibus ꝓmiſſio valeat.ª cōtra .C. de conſti. pec. auc. ſi qn̄. ⁊ vide.§. accedit. C. de rei vx. actio. ⁊ vide Bar. in. l. vxorem.§. cum teſtamento. jͣ. de le. iij. in quibus dr̄ ꝙ quis ſtipulando ſimpliciter ſibi nō vr̄ ſtipulari. ſed ibi eſt ſpāle fauore dotis. So. hic ꝓmiſit ſe curaturū. ⁊ ſic in verbo obligatiuo ⁊ executiuo fuit adie cta perſona. ¶ Op. ⁊ videtur ꝙ valeat imperſonalis ſti pulatio. vt. jͣ. de verb. ob. l. ſi ita ſtipulatus.§. griſogonus. ver. ſequens ſtipulatio. So. ibi eſt imperſonalitas ex per ſona ſtipulatoris. ⁊ iſta non vitiat. alia ex parte ꝓmiſſoris ⁊ vitiat ⁊ hoc in ꝯtractibus. ſed in vltimis voluntatibus non vtiat imperſonalitas. qꝛ ſemper videt̉ damnatus heres. vt. jͣ. de leg. i. l. ſi ſeruus.§. qui margaritam. ¶ Opp. qn̄ verbuꝫ facere vel curare addit̉ dationi intelligitur de ipſa datione ⁊ ſolutione. vt. jͣ. de leg. i. l. ſi heres. Sol̓. ibi in vltimis voluntatibus hic in contractibus. nam facere quod detur eſt duplex immediatum. ⁊ hoc ſit ſoluendo. ⁊ ita intelligitur in vltima voluntate ⁊ per mediam perſonam. ⁊ hoc ſit dando expromiſſorem. vt hic. ¶ Op. ſi hoc eſt verum. ergo ſi reus promiſit. x. ⁊ fideiuſſor ꝓmit tit ſe facturum ⁊ curaturuꝫ non valet ꝓmiſſio. qꝛ promit tit aliud qͣꝫ reus. ſed lex dicit contrarium. jͣ. de fideiuſſo. l. ſicut reus. Sol̓. quedam glo. dicit ꝙ in obligationibus facti fideiuſſor dꝫ ꝓmittere ſe facturum ⁊ curaturum. ſe cus in obligationibus dandi. vt no. jͣ. de verbo. obli. l. cuꝫ filius.§. ſi ſtipulatus. ſed lex illa ſicut reus dicit contra ⁊ ideo dic ꝙ fideiuſſor accedens promiſſioni promittens ſe curaturum videtur promittere illud idem quod reus. al̓s non valeret fideiuſſio. non obſtat iſte tex. qꝛ intelligit̉ in obligatione principali que poteſt habere quālibet for mam non in obligatione fideiuſſoria. Ex lec. ant. ¶ Qui non promiſit dare ſed dari liberat̉ dando expromiſſorem. h. d. Sapit ergo naturam obliga tionis facti cuꝫ non cogatur preciſe ad dandum. ⁊ hoc ē. ideo qꝛ verbum dari eſt imperſonale. ⁊ ideo non refert a quo detur. ⁊ ſic not. vel ẜm glo. ibi in vltima voluntate. hic in cōtractu. ⁊ vtrum imperſonalitas vitiet obligatio nem vel executionem obligationis. dic per Cy. in auc. ſi quando. C. de conſti. pecu. ⁊ per Moder. in. l. ſtipulatio iſta.§. ſicut de verbo. obligati. vltimam autem voluntatē non vitiat. vt. jͣ. de leg. i. ſi ſeruus.§. qui margaritam. vbi ē tex. no. ibi decem dari a ꝓmiſſore. ¶ No. hic ꝙ libellus non dꝫ formari niſi ẜm naturam obligationis ⁊ ẜm ver bba contractusᵇ. Baldus. ¶ De iureiurando. Rubrica. Eſt aſſūUramentum pno diui ni nominis ad ꝯfirmandū fideꝫ iurātis ⁊ nomē dei. ⁊ qn̄qꝫ exp̄ſſe aſſumitur vt cum iuratur per deum vel ſancta euāge liaᵉ. qn̄qꝫ tacite vt cum iurat̉ per ſalutē. nam oīs ſalus a deo ꝓcedit. vt. jͣ. eo. l. qui per ſalutem. ⁊ ꝗ iurat per deū euꝫ in teſtē ſuum producit. vnde paria ſunt hec dicere iuro per deuꝫ. ⁊ dicere deus eſt mihi teſtis. vt ī auc. quibus modis natu. effi. legi.§. qm̄. col. vi. ⁊ ibi no. ⁊ nota ꝙ multiplex eſt iuramentum. vt no. in glo. ⁊ adde 41 ꝙ iuramentum teſtis dꝫ eſſe de his que ſenſu percipiunt̉. A ſed iuramentum partis eſt etiam de alijs que indubitan hic ter nouit. vt no. Inno. de iuramen. calum. c. fi. ⁊ dat̉ par lat ti terminus ad deliberandum. ſi dicit ſe dubitare ⁊ petat vel ꝯ terminum ad deliberandum. vt. jͣ. e. l. iuſiurandum. ⁊ ad cūi pecunias.§. fina. ⁊ in teſte nō occurrit modo lex que hoc dicat. tn̄ idem credo. qꝛ eadem eſt rō equitatis. ⁊ valet iu AI ramentum partis etiam extra capitulum. ſed teſtis nō po b ¶ teſt iurare niſi ſuper eo ſuper quo ꝓducitur. vt no. jͣ. e. l. ſi ctu. ter duo.§. idem̄ iulia. ⁊ valet iuramentum partis etiaꝫ per ꝓ fort curatorem vel nuncium. extra de teſti. preſentium. lib. vi. at. ⁊ ſed non iuramentum teſtis qꝛ teſtis non pōt conſtituere ꝑea ꝓcuratorem vel nuncium. ſed teſtis per ſeipſum loqui dꝫ tur ri ac vt iudex videat motus corporis vultus ruborem vel pa 4 lorem vocis tremulentiam ⁊c. vt. jͣ. de teſti. l. iij.§. idem di dū. uus. ⁊ ſi teſtis dicat vera eſſe interrogatus de ſcientia. rn̄ cū ⁊ dit. qꝛ eſt fama neutrum probat. qꝛ non reddit rationem brat tineper ſenſum corporis. ⁊ ipſe nec loꝗtur per modū redditi deſa uum rōnis. ⁊ ideo dꝫ reddere rōnem ſufficientē. ergo nō Iaſ. probat niſi adijciat rōnem ad famam. nam etiam teſtis ꝗ ti. d̓ dicit ſe nihil ſcire ſuper capitulo de veritate poteſt proba ⁊ in re famam. ⁊ refertur fama etiam ad articulos. ⁊ non pro car. j bat eos. vt no. in ſpec. de notorio crimine.§. fama. ver. ꝗd 5 ſi teſtis interrogatus ſuper pluribus. niſi dictum ſuper fa lia. 2 ma non eſſet ſimplex ſed ſolum de teſtificatis ⁊ cōiter ita in. c. ſit ⁊ ex iuramento teſtis non oritur actio. ſed ex iuramen de iu to partis ſic. vt no. jͣ. e. l. ſed ⁊ſi poſſeſſori.§. fi. ⁊ in iuramē iurat prin. to teſtis reꝗrit̉ ordo iudicioꝝ. ſecus in iuramento ꝑtis. mes vt. jͣ. e. l. nā ⁊ poſtea.§. ſi minor. ⁊.§. ſi is. ⁊ iuramentum te geliuſtis vnicum eſt tm̄.ſ. neceſſariū. ⁊ iō non pōt deferri niſi atur. qꝛ iudice. arg. jͣ. ii. i. l. videamus.§. deferre. ⁊ ſi in actis repe. rans affert̉ rit̉ teſtis iuratus. an ꝓbatur iuratus. no. jͣ. de dote p̄leg. l. ſte ſic theopompus. ⁊ an iudex ſecularis poſſit reciꝑe iuramen geliutum in eccleſia. no. jͣ. eo. l. iuſiuran. e a ¶ Ualeat. . Adde. d. alex. hic in. l. ſtipulatio.§. ſicut d̓ ver. ob. ⁊ bar. ī ꝯſ. inc. beluiſ. fuit cōfeſſus. l ADDITIO. b ¶ Uerba ꝯͣ ctus. Sed qͣli ter iſte libellꝰ formari debeat. ⁊ narari ēt ꝑea q̄ ꝯcluda tur partē tene ri ad aliꝗd da dū vel faciendū. ⁊ nūꝗd lo cū ⁊ tp̄s celebrati ꝯͣctus cō tinere hēat. vi de latiſſime. d. Iaſ. may. ī pͥn. ti. d̓ aet. car. v. ⁊ in.§. oīum car. xiij. ti. eo. ¶ Euange lia. Add̓ Fely. ilie querelaꝫ. de iureiurā. in iurare ꝑ fideꝫ prin. iij. col. ꝙ meā ⁊ ꝑ euan geliuꝫ eꝗꝑan tur. qꝛ ita iufalis ꝑ fidem
zum Hauptmenü