De matrimonio. Tractatus eiuſdem. Lorioſus deus omnia q̄cunqꝫ vo luit fecit: ⁊ erāt vald̓ bona. ⁊ inter oꝑa ſuaꝝ creaturaꝝ nō erat mi nimū btīſſimi matrimonij ſacr̄m die ſexto p̄ſente trinitatꝭ ſūme te ſtimonio in voluptatꝭ paradiſo ꝯſtitutū. in finē ⁊ euentū vt int̓ vi rum et mulierē eſſet felix legitima qͦꝫ cōiunctio indiuiduā vite ꝯſuetudinē reti nens. vt dixit ſūmꝰ pontifex Alex. iij. de p̄ſump. Illud. Illā igit̉ indiuiduā vite ꝯſuetudinē deſigͣuit dn̄s: cum pͥmo virū creauit. et ꝯſeq̄nt̓ de cōſta viri ſibi mu lierem fabricauit: ⁊ nō de capite aut pedibꝰ: ſed de ventris medio. vt mediocrꝭ et conſodal̓ ſibi foret cōuerſatiōis cōſuetudo. Ex his perpendamꝰ qͣꝫ ſolēniter īmo an̄ om̄es mūdi ſolēnitates videt̉ ſolennizatū ꝑ pontifici ſummi ſolēnizātis cuncta ꝑ mundū creatorē. Et igit̉ dixit Hiero. ſuꝑ illud Math. xix. Quos d̓s cōiunxit: hō nō ſeparet. ſubaudi. violenter. ſine lege. abſqꝫ rōne. Non enim hō ſeparat quos pena dānat. quos reatꝰ accuſat. qͦs maleficium coartat. Hec ille. Sꝫ nunc ſepe videmꝰ ꝙ hos qͦs deus nō coniūxit: ſed aliūde cōiunctos infeliciter infelicitas cōbinauit: dyabolꝰ nuſqͣꝫ ſeꝑauit. hoc ē vt qͦs libido furioſe de lectationis et nō amor cōiugal̓ ſancte ſerenitatis cōbinat. ſathanas qͥ Paulū colaphizauit violent̓ ſegregare obmittit. Un̄ dixit Ualeriꝰ in epl̓a ad Rufinū volentē contrahere matrimoniū. Sol hominū Salomon. theſaurꝰ diuitiaꝝ. ſapientie dn̄i. ſingl̓are domiciliū. craſſo tenebraꝝ fuſcatꝰ attrimēto. lucē anime ſue femīaꝝ facinore amiſit. ⁊ poſtremo curuatꝰ videlꝫ Salomō corā Balaim idolo ex triclinio dn̄i mutatꝰ ē in membꝝ dyaboli. Sūt gͦ ſacramēta matrimo nij cōnubia de puro ⁊ bono conſenſu partiū cōiungēda. Nam dixerūt parētes filie ſue Rebecce quā yſaac filius Abrae ꝑ nunciū petiuit in vxorem. queram voluntatē puelle. ⁊ ipſa mox ſine deliberationis dilatione: quia fuit nubilis: et amore cōcitata: naturalibꝰ inſtrumētis in virum quē nō cognouerat neqꝫ vide rat: ſed tantū de ſue iuuētutis ⁊ pulcritudinis ſtatura per nuncium certificata conſenſit. et inquit Uadam. Gen̄. xxiiij. et reliquit patrem ⁊ matrē tranſiuit in terram alienā: ⁊ adheſit ⁊ obediuit illi iuxta mandatū dn̄i. ꝓut viderat a Sa ra. id eſt matre mariti ſui videlicꝫ vxorē Abrae que dixit illum dn̄m ſuū. Gen̄. xxj. Hoc igit̉ matrimonij ſacramentū multis eſt figuris diuinitus ⁊ humanitus tam multipl̓r glorificatum: vt videbatur in glorioſiſſima virgine Maria cum Ioſeph ſuo curatore. et Elizabeth cū Zacharia et pluribꝰ ſanctis homībꝰ et cum timore dn̄i contractū ⁊ ſolennizatū. ſed in his diebꝰ nr̄is ad qͦs ſeculoꝝ peruenerūt fines. j. Coꝝ. x. Prochdolor taꝫ viliter deceptorie: necnō irreueren ter videt̉ conglutinatū ꝙ nō immerito proles in tertiā ⁊ quartā generationem patitur maledictiōis diſpendiū. ⁊ inſuꝑ taꝫ leuiter incōſiderate ⁊ p̄ſumptuoſe per iudices ſeculi: maxīe in foro ſpūali. ⁊ p̄ẜtim in Conſtantien̄. ⁊ circūuicinis dyoceſibꝰ cōiungunt̉ homīes voluntate. ritu. moribꝰ. ſtatu. conditiōe qͦꝫ diſpa res. Hoc admirādo ſuis oculis viderūt ⁊ murmurādo dixerūt viri peritiſſimi temꝑe concilij Conſtātien̄ ibidē celebrati. de anno dn̄i. M.cccxvj. ⁊ ſeq̄ntibus copioſiſſime de omībꝰ eccl̓ie catholice finibꝰ cōgregati: ꝙ nunqͣꝫ viderint regio nem. regnū. terram. ꝓuinciā vel dyoceſim in quibꝰ tot ꝑ ſingula temꝑa mouērentur cauſe matrimoniales ſicut in conſiſtorio curie Cōſtantien̄. Dixerūt aūt Aſtronomi ibidē ſimil̓r cōgregati ꝙ ſicut ytalia que in ſe Lumbardiā. Tuſca.