Liber prie coaptant̉ aūt monarchijs p̄dictis: ꝓut gregꝭ. ſubtili īdagine de qualibꝫ ꝑticula tractat: vt dr̄ de aīalibus facies pennas qͣtuor ꝑtes habebāt: iūcteqꝫ erant pēne eorū alteriꝰ ad alterū. hoc docet intelligendū oīs euāgeliſtarū ſeu p̄dicatorū euāgelij virtus oīs ſapiētia ceteri homīes ꝯtēplatiōis ſue volatu trāſcendūt viciſ ſim ſibi in pace atqꝫ vnanimitate ꝯiūgunt̉. Pēna em̄ alteriꝰ ab alte­ro diuiſa eēt: ſi in hoc vnꝰ in ſapiētia euolat hr̄e pacē altero recu ſaret. Sil̓r qd̓ ſequit̉. reuertebant̉ incederēt ꝓprie adaptatur ẜm eum ſctīs aīalibꝰ p̄dictis que ſic a terrenis actibꝰ ad ſpūalia tran ſeūt: vt ad ea reliquerūt nullatenꝰ vlterius reflectant̉: que multa alia de aīalibꝰ tradita vident̉ cōpetere monarchijs mundanis nūqͣꝫ in pace fuerūt a ꝯͣrio in ꝯͣriū reuertebant̉. Monarchie em̄ p̄­dicte reuerſe fuerūt a ꝓſꝑitate in lapſum: vt pꝫ in eoꝝ geſtis. Simil̓r qd̓ dr̄ de rotis hēbant qͣtuor facies aſpectꝰ earū qͣſi rota ī medio rote ꝓprie adaptat̉ duobꝰ teſtīs qͦrū nouū latuit in veteri: vtrūqꝫ tn̄ qͣtuor facies bꝫ ſcriptura ſacra vtraqꝫ teſtā in qͣtuor eſt diſtincta ꝑtibꝰ: ꝓut greg. iſta cetera ī hac viſiōe cōtenta notabiliſſime diſcu tit adaptādo ſingula ſingulis circa ꝓpoſitū p̄dictū. Et plenā de hac viſiōe vult hēre expoſitionē: ad ipſiꝰ omelias recurrat: qͣs ſi dili­gēter ſcrutatꝰ fuerit: hac viſionē nullo applicabit ad mūdana p̄­dicta. Nec expoſitio ſua.ſ. greg. in hoc loco reputari dꝫ myſtica ſꝫ lr̄a lis: hec viſio etiā ẜm oēs expoſitores ꝑabolica eſt. Et notādū li ber iſte ſpāliter in ſuo exordio de xp̄o deo hoīe creature p̄ſidēte tra ctat: ſuꝑ oīa ab ipſo ꝓph̓a viſa: aſpectū homīs ponit: quē qͥdem hoīem. q. ſpēm electri vidit a lūbis eius deſuꝑ: a lūbis eius vſqꝫ ad deorſuꝫ. q. ſpēꝫ ignis ſplēdētiſ: alia circa hoc dicta ad duplicē naͣm in xp̄o ꝓprie referunt̉: vt in omelijs p̄dictis in glo. plene tradi tur. Et qꝛ iſta erāt multū remota a ſenſu ſeu cognitiōe iſrl̓itarū qͥbus ꝓph̓a mittebat̉: ſubdit in ſequēti ca. Fili hoīs ego mitto te ad fili­os iſrl̓ ad gētes apoſtatrices ⁊cͣ... Si forte ipſi audiant: ſi forte quieſcāt: qm̄ domꝰ exaſꝑans eſt. q. d. lꝫ ſint aſſueti aſſentire ſil̓ibꝰ ꝓpheticis reuelationibꝰ: ꝓpone tn̄ eis ſcient qꝛ ꝓpheta fuit in me dio eoꝝ. Et no. incarnatio filij dei paſſio reſurrectio ⁊cͣ. de qͥbꝰ hic agit̉ erat potiſſima conſolatio ipſis captiuis qͥbus mittebat̉ ſi tn̄ audirēt: tradebat̉ tn̄ enigmatice obſcure ꝓpter eoꝝ imꝑfectionē maiori ꝑte: diuina em̄ myſteria ẜm dio. in ſecūdo celeſtis hierar. occul tanda ſunt indignis ⁊cͣ. Replica. N pͥmo ca. ezech̓. poſtil. attēdens viſionē ꝓphete imaginariā ſctōs doc. glo. exponi ẜm ſenſum myſticum: ad qͦs remittit eos in his delectant̉: ſꝫ ipſe quādā lr̄alem ſignificationē illi us viſionis aſſignat.ſ. ſignificet p̄ſidentiā diuinā ſedentē ſuper firmamentū que regit vniuerſaꝫ creaturā admīſtrat: hāc qͥdem clari us: hāc vero obſcuriꝰ: reruꝫ aūt magis notabiliū clariorē facit admi­niſtrationē. Sed qꝛ in tota ordinatiōe mūdi inferioris qͣtuor pͥncipa les monarchie fuerūt clariores effectꝰ dīne adminiſtratiōis vl̓ guber natiōis: ſub pedibꝰ dei p̄ſidētis ſub ſpē qͣtuor aīalium hic deſcrip­torū ſignificant̉: ꝓut poſtil. ſigillatim declarat. Huic expōni Burgꝭ. ſe valde audaciter opponit. Primū ex eo qꝛ dicit eum deuiare ab au ctoritatibꝰ ſctōrū: quatuor aīalia recipiūt qͣtuor euāgeliſtas ⁊cͣ. Dehinc dicit deuiare a cōi opinione hebreoꝝ antiquoꝝ qͣꝫ mo­dernorū. Demū dicit expōneꝫ eius lr̄e eſſe incōſonā ex multꝭ motiuis que ſigillatim ꝑtractabo ne fiat inuolutio. Quātū ad pͥmū burg. val de ponderat glo. ordin ariā: que cōiter ponit allegoricos anagogy cos alios myſticos ſen ſus: raro aūt tāgit raptim ſenſuꝫ lr̄alem ſic facit in hoc loco. eſt igit̉ mirū poſtil. ſenſuꝫ lr̄alem ſemꝑ q̄rit hmōi myſticationē ſequit̉. Et dicit burg. oēs doct. in gloſa noīatos quoſdā innoīatos hūc paſſuꝫ qͣtuor aīaliū expone̓. de qͣtu or euāgeliſtis falſuꝫ eſt: vt pꝫ latā glo. intuēti. vnꝰ innoīatus longū ꝓceſſuꝫ exponit de qͣtuor viribꝰ aīe.ſ. rōnali iraſcibili cōcupi­ſcibili ſynderiſi ad modū aqͥle ſuꝑeminēti. Alius de qͣtuor elementꝭ eorū mixtione in hoīe cōiūctione. Alius de qͣtuor affectōibꝰ aīe.ſ. ſpe gaudio timore dolore: que tꝑant̉ qͣtuor virtutibꝰ cardinalibus Alius de qͣtuor ordinibꝰ vl̓ aciebꝰ in heremo ad qͣtuor mūdi plagas ordinatis. Et btūs hiero. in glo. noīatus dic̄: id qd̓ qͥdā ad qͣtuor aīa lia qͣtuor euāgelia referūt: de virtutibꝰ auiū: de volatu tēpoꝝ: cōmix­tione elemētorū: ordinibꝰ caſtrorū: que oīa p̄terita relinquūt ad an teriora feſtinātes: has oēs quadrigas. q. auriga deꝰ regit. īcopoſitꝭ currētes gradibꝰ ſuo parere cogit imꝑio faciēdaqꝫ p̄cipit: vitāda vetat: hec vt putāt dicta ſūt ppl̓o in babylonia captiuato: ſi colla deo ſubmiſerit eiꝰ auxilio terra recuꝑabit amiſſam. Hec ſparſim ī glo. nec ex glo. hr̄i p̄t quēqͣꝫ doc. ſctōꝝ ſe ad qͣtuor euāgeliſtas determiaſſe niſi be. greg. cuiꝰ expōneꝫ eſſe lr̄a lem ſꝫ myſticaꝫ ſatis apꝑet ex di­cto gloſe ſupra poſito: qꝛ videlꝫ dicta in cap̄. ẜm illas poſitas qͣdrigas ſūt ꝓpoſita ppl̓o in babylonia capto eorū emūda tiōe: que euāgeliſtarū allegationē modicū vel nihil valuiſſēt īmo ꝓph̓ia iſta notabilis fuiſſet expoſita deriſioni. Patet etiā qꝛ btus greg. omel̓. ix. ſuꝑ ezechielē dicit: Initiū libri ī ezechie lem ꝓphetā magnis obſcuritatibꝰ clauſuꝫ: qͥbuſdā myſterio nodis ligatū in homelijſ octo deo largiēte diſcuſſimꝰ: nūc planiora ſūt que ſequūtur. Ecce iſdē be. greg. myſteria clauſa lr̄am dicit ſe diſcuſſiſſe in paſſu obſcuro: ꝓmittit in ſequētibꝰ pone̓ planiora: cuilibꝫ tn̄ intuēti ſuas homelias apꝑet manife ſte circa planā lr̄am.ſ. in caſu ꝓphete in facie eiꝰ erectiōe col locutiōe ⁊cͣ. myſtica expōne ꝓcedit: ꝯn̄s eſt in alijs ſenſum myſticū coluiſſe. ex oībus homelijs illis ſenſuꝫ lr̄alem ẜm ſonū ꝟboꝝ nihil abſurditatꝭ habētem reꝑire poſſumꝰ: tn̄ cōſtat librū eꝫ echielis ſic̄ alioꝝ ꝓphetarū ſenſuꝫ lr̄aleꝫ hēre. Sic igit̉ pꝫ expoſitio poſtil. deuiat ab aucͣte ſctōꝝ. doct. Sed ad ſcd̓m qd̓ burg. p̄tēdit poſtil. deuiat ab expoſitiōe oīm hebreorū antiquoꝝ modernoꝝ: burg. vr̄ fingere: qꝛ he­brei qͦs burg. adducit nihil dicūt niſi pͥncipiū huiꝰ ꝓphetie eſt de ſacratiſſimis archanis dīne legis que lꝫ homī loqͥ. Si militer etiā poſtil. idē dicit hic: qꝛ hic liber eſt de p̄ſidētia dīna reſpectu creaturarū oīm maxime rōnabiliū ſubdit pͥmū ca pitulū cōtinet virtualiter ſnīam ſequētiuꝫ ꝓut effectꝰ oēs in virtualiter cōtinent̉. Nec putet burg. ꝓut arguit modicū to­tius ſacre ſcripture ſecretū: de quo ẜm exponeꝫ poſtil. dr̄. gn̄aliter virtualiter oīa ſecreta includit dīna p̄ſidentia: cūc tarū reruꝫ actꝰ oꝑa occulto nobis iudicio: tn̄ totaliter admi­niſtrant̉: ſpāliter magnarū rerū que aliqͥd diuini noīs hr̄e vi­dent̉: ſicut ſūt qͣtuor monarchie mūdi admīſtrationē dīne p̄ſt dentie ad flagellū dei ꝯͣ pctā mūdi ſpāliter iudeoꝝ ordinate: vt fiat argumētuꝫ a maiori ex iſta lr̄a de iſtis monarchijs expoſi­ta ſic. Si videmꝰ illas potētiſſimas mouarchias mūdi dīne di tioni ſubiacere adeo ſine eius nutu nihil poſſint: cuiuſcun qꝫ regis regni ſpāl̓r iudeorū: īmo cuiuſcūqꝫ creature: actꝰ oꝑa paſſiones ex eiuſdē p̄ſidēti volūtate ꝓcedūt: ex hoc ad litte ra cōſolatiōe vel correptione captiuoꝝ in babylonia argue­re volebat: eoꝝ deſolatio liberatio ptātis cuiuſcūqꝫ ꝓſpen tas aduerſitas ab illa p̄ſidētia depēdet: ꝓut pꝫ etiā hmōi rō­nis reſolutio ex glo. ſctōꝝ.. allegata. Cōſonat igit̉ poſtil. dictꝭ ſctōꝝ etiā hebreoꝝ circa hūc paſſuꝫ. Hebrei tn̄ allegati bur. circa occulta hic deſcripta ad lr̄am nihil dicūt: ſicut nec burg. q innitit̉ expōni beati greg. que pure myſtica eſt vt.. ꝓbat̉. He­brei etiā pͥncipiū huiꝰ libri occultauerūt: ſicut pͥncipium gen̄. canticoꝝ. ꝓut dicit be. hiero. aſſumit̉ in glo. burg. allegata: ſic liceret ea legere quēꝙͣ niſi ſacerdotale etatē.ſ. xxx. āno rum impleſſꝫ: vt ad plenā ſcientiā: ſil̓r myſticos ſenſus plenū hūane nature tp̄s accedat: qͥbus obſtātibꝰ gen̄. caticoꝝ ſenſum lr̄alem habemꝰ. Sꝫ burg. dat rōneꝫ qͣre huius ꝑtis ſenſuꝫ lr̄alem hr̄e debeamꝰ. Et videt̉ potior ſenſus lr̄a­lis qͣꝫ ille quē poſtil. ponit. cōꝑatis omībus modis.. ex glo. ſctīs doct. adductis poſtil. eſt vl̓ior. dei p̄ſidētia tanqͣꝫ auriga regēs ordināſ iordinatos motꝰ coerces ſignate qͣdri ge qͣtuor aīalia rotas: vniuerſalius reſpicit illas qͣtuor pͥnci pales mūdi monarchias qͣꝫ cōpoſitiōeꝫ mixtionē qͣtuor elem̄ torū: diſpoſitionē caſtrorū qͣtuor plagas al̓s qͣdrigas. s enumeratas. Et qd̓ obijcit burg. di. illas monarchias ī ſcriptu ris fore clare deſcriptas: igit̉ de eis tanqͣꝫ archanis dꝫ expo ni ad litterā viſio qͣtuor aīaliū rotarū ibi dico idē argumē­tum plus militat ꝯͣ ſctōs doc. in glo. noīatos noīatos: qͦru quadrige aſſignate quedā ſunt note ex naturali ph̓ia: vt qͣtuor elemētorū cōmixtio: quedā ſūt note ex morali ph̓ia: vtpote qͣtu­or paſſionū aīe qͣtuor virtutes moderatio: quedā ex hyſtoria manifeſta exodi: vtputa ad qͣtuor plagas caſtrorū in heremo de poſitio.ſ. ad oriente occidētē ⁊cͣ. vn̄ eis poſtil. dico ma qͣtuor aīalium rotaꝝ eſt de ſecretis ſꝫ ſub ſecretis. Secre­ta em̄ eſt dei p̄ſidētia quā apl̓us vocat incōprehēſibilia iudicia dei. que p̄ſidētia deſcribit̉ ſeſſio hoīs ſupra firmamētum vltra capita aīalium. Quatuor aūt aīmalia longe ſub ipſis ſecretis quēadmodū Eſa. vi. dicit̉ viſus dn̄s ſuꝑ ſoliū excelſum: ea ſub ip̄o erāt replebāt tēplū: vt dn̄s ſedēs ad ſecreta ꝑtineat: ea āt ſb̓ ipſo erat ad effectꝰ a ſecret̉ ꝓdeūtes. Et vt veruꝫ fatear pͥucipiū geneſis eſt de ſecretis arcbanis: qꝛ de deo vt eſt geneta­