Exedhidis. vos homībꝰ ⁊ iumētis: ⁊ ml̓tipli cabunt̉ ⁊ creſcēt. Etᵘ hītare vos faciā: ſicut a prīcipio: boniſqꝫˣ da nabo maioribꝰ qͣꝫ hūiſtis ab initō ⁊ ſcietis qꝛ ego dn̄s. Etʸ adducā ſuꝑ vos hoīesᶻ ppl̓m meū iſrl̓: ⁊ hereditate poſſidebūt te Etª eris eis inᵇ hereditatē ⁊ nō addes vl­tra: vt abſqꝫ eis ſis. Hec dic̄ dn̄s deus. Proᶜ eo ꝙ dicūt de vobis deuoratrixᵈ hoīm es ⁊ ſuffocans gentē tuā: ꝓptereaᵉ homīes nō comedes āplius: ⁊ gentētuaꝫ nō necabis vltra ait dn̄s deus Nec auditā faciā in te ampliꝰ cōfuſiōeꝫ gentiū: ⁊ obprobriuꝫ ppl̓oꝝ neqͣ­qͣꝫ portabis ⁊ gentē tuā non amit tes āplius ait dn̄s deꝰ Etᵍ fctm̄ ē vērbū dn̄i ad me dicēs. Fili hoīs domusʰ iſrl̓ habitauerūt ī humo ſua: ⁊ⁱ polluerunt eaꝫ in vijs ſuis ⁊ᵏ in ſtudijs ſuis. Iuxta īmūdiciā mēſtruate facta eſt via eorū coraꝫ me: ⁊ˡ effudi indignationē meam ſuꝑ eos ꝓ ſanguine: quē fuderūt ſuꝑ terrā. Et in idolis ſuis pollue rūt eā: ⁊ᵐ diſꝑſi eos in gētes ⁊ vē tilati ſunt in terras. Iuxta vias eo rum ⁊ adinuētiones eorū iudicaui eos: Et ingreſſi ſūt ad gentes ad qͣs introierūt: ⁊ⁿ polluerūt nomē ſanctū meū: cūᵈ diceret̉ de eis po pulusᵖ dn̄i iſte eſt: ⁊q de terra eius egreſſi ſunt. Etᶠ peꝑci nomī ſctō meo: qd̓ polluerat domꝰ iſrl̓ in gē tibus: ad qͣs ingreſſi ſūt. Idcirco dices domui iſrl̓: hec dicit dn̄s de nint tēplū: ⁊ neemias ⁊ qͦ eum eo erāt̉ muros ciuitatis ⁊ ſimil̓i pul̓s habitatiōes ſuas in diuerſis locis. v Et habitare nos faciā ſicut a pͥncipio. qn̄ ppl̓s intrauit terrā ſub ioſue du­e x Boniſqꝫ donabo ma. qͣꝫ ab initio habuiſtis. in heb̓. habet̉. Ante: ⁊ iſtud videt̉ mihi debere referri adtp̄us xp̄i: in qͦ maxima bōa da­ta fuerūt credēti bus: quoꝝ primi fuerūt iudei: ī to­to em̄ tēꝑe a redi tu captiuitatꝭ de babylōe vſqꝫ ad tp̄s xp̄i nō legit̉ ppl̓s iudaicꝰ fuiſ ſe in tāta ꝓſꝑita te de multo ſicut fuerat an̄ captiui tatē babylonicā Et addu. ſuꝑ vos. o mōtes iſrl̓ z Homīes. vos colētes. a Et eris eis. tu terra iſrl̓ mōtuoſa. b In here. ⁊ nō addes vltͣ vt ab­qꝫ eis ſis.i. nō ca ptiuabunt̉ vltra de te: ⁊ qꝛ poſtea fuerūt captiuati a romanis. dicūt expoſitores aliqͥ ꝙ hoc eſt referen dū ad terrā viuē tium figurataꝫ terrā iſrl̓: d̓ qͣ nul­lus eijcit̉ qͥ intra uerit ad eam. pōt tn̄ exponi d̓ terra iſrl̓ ad lr̄am dicē­do ꝙ ꝑ li vltra n̄ īportat̉ ſꝑ dura­tio ꝑpetua a ꝑte poſt: ſꝫ etiā aliqn̄ nō multū longa c declaratū fuit diffuſiꝰ Eſaie. ij. ſuꝑ illud verbuꝫ Et nō exercebūt̉ vltra ad prelium Poſt aduentū eī xp̄i facta ſūt mul ta p̄lia in terra. Pro eo ꝙ di­de vo.ſ. mōtibus iſrl̓ vituperādo d Deuo. ho. es. qꝛ ī iudea fuerūt multe occiſiōes ꝑ reges aſſyriorū ⁊ babylonis ⁊ a pluribꝰ alijs: iō dicebāt genti les improꝑando ꝙ illa terra deuorabat habitatores ſuos Propterea ho. nō come. ampliꝰ ⁊cͣ i. talis occiſio nō erit in te vitra. f Nec audi. fa. in te ampliꝰ cōfu. gen.i. improperiū p̄ dictū ꝯͣ te a gentilibꝰ g Et factū eſt. Hic ponit̉ ſcd̓a cā libe fatiōis iudeoꝝ.ſ. vt ꝑ hoc tollat̉ blaſphemia ꝯͣ nomē diuinū: ⁊ oluidit̉ in duas ꝑtes. qꝛ pͦ huius blaſphemie modus ponit̉: ſe­cūdo tollit̉: ibi. Et peꝑci. Circa pͥmū ſciendū ꝙ ad captionē iu­ueorū inter gētiles ſecuta eſt blaſphemia noīs diuini: qꝛ aliqui eorū erat valde mali quā maliciā gētiles retorquebāt in deū im properādo ei ꝙ haberet ita malū ppl̓m. Alij aūt erāt valde bo ni: de qͥbus dicebāt etiā gentiles ꝙ deꝰ eorū non potuerat eos ſaluare: lꝫ viuerēt iuſte. Premittit̉ tn̄ hic malicia ppl̓i ꝓpt̓ quā fuit eiectꝰ de iudea: cū dr̄. h Domꝰ iſrl̓ habi. in humo ſua. us. Nōº ꝓpter vos ego faciā do mus iſrl̓: ſed ꝓpter nomē ſanctū meū qd̓ polluiſtis in gētibꝰ ad qͣs int̓raſtis. Etᵗ ſanctificabo nomē meū magnū: qd̓ pollutū eſt inter gētes: qd̓ polluiſtis in medio eaꝝ vt ſciāt gētes: qꝛ ego dn̄s ait dn̄s exercituū. Cū ſanctificatꝰ fuero ī vobis corā eis. Tollāᵘ ꝗppe vos de gētibꝰ ⁊ cōgregabo vos d̓ vni uerſis terris: ⁊ adducā vos in ter­rā vr̄am. Etˣ effundam ſuꝑ vos aquā mūdā ⁊ mūdabimini ab oī­bus inquinamētis vr̄is: ⁊ ab vni­uerſis idolis vr̄is mūdabo vos. Etʸ dabo vobis cor nouū ⁊ ſpm̄ nouū ponā in medio vr̄i. Etᶻ au­ferā cor lapideuꝫ de carne vr̄a: ⁊ dabo vobis cor carneū: ⁊ ſpm̄ me um ponā in medio veſtri. Et fa­ciā vt in p̄ceptis meis ambuletis ⁊ iudicia mea cuſtodiatis ⁊ opere mini. Etª habitabitis ī terra quā dedi patribꝰ vr̄is: ⁊ eritis mihi in ppl̓m: ⁊ ego ero vobis in deum. Et ſaluabo vos ex vniuerſis inꝗ namētis vr̄is: ⁊ᵇ vocabo frumen tū ⁊ ml̓tiplicabo illud ⁊ nō impo nā vobis famē. Et multiplicabo fructum ligni ⁊ genimina agri: vt nō portetis vltra obprobrium fa­mis in gentibꝰ. Et recordabimi­ni viarū vr̄arū peſſimarū ſtudioꝝ qꝫ nō bonorū: ⁊ diſplicebunt vo bis iniꝗtates veſtre: ⁊ ſcelera vr̄a Nōᶜ ꝓpter vos ego faciā ait dn̄s deꝰ: notū ſit vobis Cōfundemi ideſt in iudea. iEt polluerūt eā in vijs ſuis.i. pctīs idolatrie: ⁊ luxurie ⁊ effuſiōe ſanguinis innocētis vt pꝫ ex ſupradictis. k Et in ſtudijs ſuis. ex quo pꝫ ꝙ talia fecerūt ex magna libidine pec candi: qꝛ ad hoc ſtudioſe intendebāt. l Et effudi indigna. meam ſuꝑ eos. puniēdo ꝓ pctīs. m Et diſꝑſi eos in gētes. captiuādo in diuerſis terris. n Et pollue. no. ſctm̄ meū. inqͣꝫtum occaſiōe eorum dicte ſūt blaſphe mie ꝯͣ eū modis p̄dictꝭ: iō ſubdit̉. o Cum diceret̉ de eis. a gētibꝰ. Ppl̓s domini iſte ē. ⁊ iō ex malicia aliquoꝝ dicebat̉ dn̄s malꝰ: ⁊ ex bonitate aliorū īpotēs vt p̄dictū eſt: iō qͣꝫtū ad malos dr̄ deriſorie. Po pulus domini iſte ē: ⁊ d̓ bonis qd̓ ſubdit̉. De ter. eiꝰ egreſſi ſūt q. d. nō potuit eos ibi ẜ uare. r Et peꝑci. hͦ ꝯn̄r ponit̉ ablatio huiꝰ blaſphemie ꝑ reductio­nē ppl̓i de babylone: ⁊ ſic ablata fuit gētilibus occaſio dicte blaſphe­mie: ⁊ hoc eſt qd̓ d̓r̄ in ꝑ ſona dei. Et peꝑci noī ſctō meo: occaſionē di­cte blaſphemie ſubtra­bēdo. s Nō ꝓpter vos ego fa. i. ꝓpt̓ iuſti­ciā vr̄am: ſꝫ ꝓpter noīs mei reuerentia. t Et ſancti. no. meū.i. ſanctū oſtēdā in liberatiōe ve­ſtra mirabili: iō ſubdit̉. Tollā qͥppe vos de gen. ⁊cͣ. ꝑ cyrū. x Et effū. ſu. vos aquā mū. i. pctā vr̄a p̄territa remit­tā. Doctores aūt nr̄i lit terā iſtā exponūt de re­ductōe ppl̓i ad fidē xp̄i ⁊ de ablutōe baptſima li qͣ tollit̉ culpa ⁊ pena. Et huic etiā exponi cō­cordat qd̓ dr̄ in qͦdaꝫ li­bro iudaico apud hebre os autentico qͥ dr̄ę ioma hieroſolimitanū. Quē­admodū pelagꝰ mūdifi cat pollutoſ: ita deꝰ ſan ctus ⁊ bn̄dictꝰ erit mū­dans in futuro iſrl̓. ⁊ ſic eſt dicēs Ezech̓. xxxvi. Aſꝑgam ſuꝑ vos aqͣs mūdas ⁊cͣ. qd̓ aūt dr̄ in futuro in originalibꝰ ⁊ gloſis hebreorū. sͣ. re­fert̉ ad tp̄s meſſie. y Et da. vo. cor nouū ⁊ ſpi. no. i. volūtatē bn̄­faciēdi: ⁊ hͦ referēdo ad tp̄s reditꝰ de babylone. qꝛ poſtea meliꝰ vixer̄t qͣꝫ ante. Meliꝰ tn̄ exponit̉ referēdo ad tp̄s xp̄i de datione ſpūſſancti apl̓is ⁊ alijs credētibꝰ. z Et aufe. cor lapi.i. in pctīs obſtinatum dādo verā cōtritionē de pctīs. a Et habi. in ter. quā dedi pa. ve. i. in iudea referēdo ad ppl̓m de babylone redeūteꝫ: vel in eccl̓ia trium phāte ⁊ militāte referēdo ad ppl̓m in xp̄m credentē. b Et voca. frumentū ⁊c̄. qd̓ intelligit̉ ad litterā de multiplicatiōe terrenaſcentiū poſt reditū de babylone: vel ꝑ iſta metaphorice intelligunt̉ bōa ſpūa lia tꝑe xp̄i data: vt euchariſtia q̄ cōficit̉ de frumēto: ⁊ alia xp̄i dona q̄ frequēter in ſcriptura ſignificant̉ ꝑ corporalia. c Nō ꝓpter vos ego faciā. qꝛ reditꝰ de babylone ⁊ aduentꝰ xp̄i ꝓceſſerūt ex mera bo­nitate diuina d Cōfundemini ⁊ erubeſcite ſuꝑ vijs vr̄is.i. malis