Danielis ctuſſanctoꝝ. Scitoq ergo et anīad uerte ab exitu ẜmonis: ut iterū edi ficet̉ hirel̓m vſqꝫº adᶜ chriſtū ducē hebdōadesᵘ. vij. ⁊ hebdomades lxij. erunt ⁊ˣ rurſū edificabit̉ platea etʸ muri inᶻ āguſtia tꝑm ⁊ª pꝰ heb domades ſexagītaduas occidet̉ xp̄s: et nō erit eius populꝰ ꝗcūne gaturꝰ eſt. Etᵈ ciuitatē ⁊ ſāctuariū putet̉. A dicta vero deſtructiōe vſqꝫ ad primū annū ſyri fluxerūt lij. anni ẜm heb. Cyrꝰ vero tribꝰ annis regnauit ẜm eos poſt mo­narchiam acceptā: a qͦ tꝑe dꝫ hic fieri cōputatio. Illi ꝟo qͥ dicunt eū regnaſſe. xxx. annis incipiūt cōputare a pͥncipio regni ſui in ꝑ ſide tm̄. Principiū ꝟo anni. iiij. qͦ regnauit Cyrꝰ cōputanduꝫ eſt in tꝑe cābiſis fi­lij ſui ne vnꝰ ānꝰ bis coputet̉. Cā biſes vero. vi. an nis regnauit. vt dicit Ioſephus li. antiqͥtatꝭ iudai ce. xi. poſt quē ẜꝫ heb. regnauit aſ­ſuerꝰ maritus he ſter. ⁊ ī hͦ ſup̄ ſecu tus ſuꝫ eos ī pͥn. li. heſter. ſed hͦ ꝙ dicūt eū regnaſſe xiiij. annis tm̄ vr̄ mihi deficere manifeſte. Nā aſſuerꝰ accepit heſter vxorē anno. vij. regni ſui. mēſe. x. vt hr̄. heſter. ij. ca. Cū igit̉ ẜm ipſos darius filiꝰ aſſueri ⁊ heſter regine poſt a ſſuerū regnauerit īmediate: oꝫ ꝯn̄ter eos dicere ꝙ in prīcipio regni ſui fuit tm̄. v. vel. vi. ānoꝝ. Nā a deſpōſatione heſter vſqꝫ ad eiꝰ natiuitatē trāſijt. viij. ānꝰ aſſueri vl̓ maior pars ipſiꝰ ad minꝰ. Nō ē aūt veriſil̓e ut talis puer ſcri beret ſic auctētice et ſerioſe edificatōēꝫ tēpli. ſicut expͥmit̉ de ipſo .i. Eſdre. vj. Sꝫ ad hͦ poſſet rn̄deri. ꝙ heſter mr̄ ſua q̄ iudea erat ⁊ mortuo aſſuero ſuꝑuixerat: in fauorē iudeoꝝ fecit ſcribi illā epi ſtolā. et ſigillari noīe filij ſui exiſtētꝭ ad huc pueri. ꝓpt̓ hoc hͦ rn̄ſio remouet̉ ibi ꝑ lrāꝫ ſequētē vbi dicitur ꝙ de ſūptibus regis ſi ne­ceſſe fuerit miniſtrēt̉ ſacrificia ⁊ offerāt̉ oblatiōes deo celi. orent qꝫ ꝓ vita regis et filioꝝ eiꝰ. Ex quo ptꝫ ꝙ erat tante etatis ꝙ fi lios habebat. ⁊ ideo dico cū alijs hiſtoriogͣphis ꝙ aſſuerus re­gnauit. xl. annis. ⁊ ſic darius filiꝰ eius qn̄ cepit regnare poſt pr̄eꝫ īmediate fuit. xxxij. annoꝝ vel circiter ẜm p̄dicta. Anno ꝟo ſcd̓o darij reſumptū fuit opꝰ tēpli ſcd̓i. ⁊ ꝯſūmatū. vi. anno regni eius mēſe. xij. i. Eſdre. vi. Sciēdū tn̄ ꝙ idē manꝰ fuit. xl. aſſueri ⁊ pͥmꝰ darij. nā ei ſucceſſit īmediate. ⁊ ſic oꝫ de numero ānoꝝ ipſoꝝ vnū ſubtrahere: aliter vnꝰ bis cōputaret̉. ⁊ ſic aſſuerus ⁊ dariꝰ regna­uerūt. xlv. annis vſqꝫ ad ſcd̓i tēpli ꝯſūmationē: ⁊ inde vſqꝫ ad eiꝰ deſtructionē ꝑ romanos fluxerūt anni. ccccxx. ẜm ra. ſa. ⁊ alios he breos. qͥbꝰ ſi iungant̉ anni p̄dicti ab āno. v. ſedechie īcluſiue ſūt ſil̓ āni. cccccxxxij. a quibꝰ ſi reſcindant̉. xlij. anni qͥ poſt annū paſ­ſionis xp̄i fluxerūt vſqꝫ ad deſtructioneꝫ tēpli ſcd̓i ẜm oēs hiſto­riogͣphos remanēt āni.ccccxc. qͥ faciūt. lxx. hebdomades annoꝝ p̄ciſe. Et ſic pꝫ ſcd̓m.ſ. terminatio. lxx. hebdomadaꝝ in anno paſ­ſionis xp̄i īcluſiue. Ex p̄dictꝭ pꝫ qd̓ sͣ. dictū ē de etate mardochei Nā ſi accipiant̉ anni h̓ enumerati ab āno. v. ſedechie vſqꝫ ad. xij. aſſueri ſunt ſil̓ anni. lxxix. qͥbus ſi adiūgant̉ qͣtuor primi regni ſe­dechie. ⁊. x. quos ad minꝰ habuit tꝑe trāſlationis ſue inuenientur xciij. ſicut. sͣ. dicebat̉. His dictꝭ accedendū eſt ad expōem lr̄e. qͥ di­uidit̉ in duas ꝑtes: in pͥma ponit̉ reuelatio. in ſcd̓a vero reuelatō nis expō: ibi. Scito gͦ. Prima ꝑs exponat̉ ſic̄ in expōne hebdo­madaꝝ p̄cedenti īmediate. nā in hoc cōueniūt hͨ ⁊ illa. q Sci to g. Hic ꝯn̄r ponit̉ reuelationis expō. ⁊ diuidit̉ in duas ꝑtes. qꝛ p ponunt̉. lxx. hebdomades gn̄aliter. ſcd̓o exponit̉ aliqͥd ꝑtinēs ad vltimū ſpāliter: ibi. Cōfirmabit aūt. Circa primū dicit angelꝰ danieli. q Scito gͦ ⁊ aīaduerte: qͣliter hebdomades ſint inci piende ⁊ intelligende. r Ab exitu ẜmonis. vt iteruꝫ ⁊c̄. i. a. v. anno ſedechie inchoande ſunt: vt oſtenſuꝫ eſt ſupͣ. s Vſqꝫ. i. tAd xp̄m ducē ꝓtēdēde ſunt. v Hebdomades. vij. ⁊ heb­domades. lxij. vſqꝫ ad vltimā hebdomadē ī qͣ xp̄s dux ppl̓i xp̄ia ni baptiſandꝰ eſt: ⁊ legē euangelicā p̄dicaturꝰ: ⁊ ꝓ ſalute huma­ni generis moriturꝰ ⁊ in celū aſcēſurꝰ. Diſtinguit aūt. vij. hebdo mādes ⁊ vltimā ab alijs ꝓpter ſpālia oꝑa fca in ipſis. Nā in vl­tima facta eſt generis humani reꝑatio: vt dictū eſt. In ſeptimo ve ro tēpli primi deſtructio vſqꝫ ad primū annū Cyri qͥ dedit hāc li cdlitia fluxerūt anni. lij. vt dictū eſt. sͣ. qͥ faciunt. vij. hebdomades annoꝝ: ⁊ cū hoc tres anos qͥ cōputant̉ cū tꝑe. lxij. hebdomadarū to ꝙ nō faciūt ꝑ ſe hebdomada. ⁊ eadē rōne ſex anni de tꝑe ſede­cōie p̄cedentes templi deſtructionē. x Et rurſum edificabit̉ diſſipabitᶜ populꝰ cūᶠ duce vēturo etᵍ finis eius vaſtitasʰ: etⁱ poſt finē belli ſtatutaᵏ deſolatio. Confirma bitᵏ autē pactū multis hebdōada In vna ⁊ in dimidio hebdōadis de­ficietⁿ hoſtia et ſacrificiū: etº erit in templo abhomīatio deſolationis: etᵖ uſqꝫ ad ꝯſūmationē et finē ꝑſe­uerabitq deſolatio. platea.ſ. tēpli. y Et muri. ciuitatꝭ hierl̓m in tꝑe. lxxij. hebdōadaꝝ ꝑ zorobabel ⁊ Neemiā ⁊ alios pr̄es. 3 In anguſtia tēpoꝝ. qꝛ ꝑ gen tes circūſtantes fuerūt multū impediti ⁊ afflicti ⁊ etiā poſtea. vt patꝫ in Eſdra ⁊ Neemia ⁊ libris Machabeoꝝ. Et poſt hebdomades lxxij. ⁊ vij. alias p̄cedentes ſupple. b Occidet̉ xp̄s in vltima heb­domada. vt p̄dictuꝫ eſt. c Et nō erit ppl̓s eius qͥ eū negaturꝰ eſt.i. iudei corā Pylato ipſum ne­gaturi dicentes. nō ha­bemus regē niſi ceſareꝫ Io. xix. nō erūt ampliꝰ eius ppl̓s. ſed xp̄iani in ipſo regenerādi ⁊ ab eo denoīandi. d Et ciui. ⁊ ſanctuariū i. tēplū ſcd̓m. e Diſ ſtipabit ppl̓s.i. exercit romanꝰ f Cū duce venturo.i. cū Tyto vētu ro ꝯͣ hierl̓m. iſtud nō fuit factū infra tp̄s. lxx. hebdomadaꝝ. ſed poſtea ꝑ xl. annos. vt p̄dictū eſt. ſꝫ qꝛ hoc factū fuit in penā mortꝭ xp̄i. iō hic ponit īmediate poſtqͣꝫ locutꝰ fuerat de xp̄i occiſione. g Et finis eius.ſ. ci­uitatis hierl̓m. h Uaſtitas. qꝛ fuit vaſtata per romanos. i Et poſt finē belli. romanoꝝ ꝯͣ iudeos. k Statuta deſolatio.i. deſola tio ciuitatꝭ ⁊ tēpli q̄ cōbuſſerūt romani: ⁊ iudaici ppl̓i quē ꝑtim occide­runt ⁊ ꝑtim captiuauerūt: ſicut ſtatutū erat ⁊ ordinatū a deo in penam mortꝭ xp̄i. Sciēdū aūt ꝙ lr̄a hebraica ſic hꝫ. Et vſqꝫ ad finē belli ſtatu ta deſolatio ⁊ multū mutat̉ ſnīa. Ex hoc em̄ dicūt hebrei ꝙ deſolatio ⁊ captiuitas in qͣ ſunt duratura eſt vſqꝫ ad finē belli gog ⁊ magog: quos meſſias venturꝰ debellabit. ⁊ tūc regnabūt in iudea tꝑaliter. Et ẜm hoc poſſent iudei dicere ꝙ lr̄a nr̄a ſit falſa ⁊ expō ipſiꝰ ſil̓iter. Ad qd̓ exclu­dendū ſciendū ꝙ in hebreo ſunt due dictiōes. q̄rū vna ſignificat idē qd̓ adhuc: alia idē qd̓ vſqꝫ: q̄ eiſdē lr̄is ſcribunt̉.ſ. ayn ⁊ deleth. ⁊ diſtinguū tur iſte due dictiones ſolū ꝑ punctationē: q̄ de facili mutari pōt manēti bus lr̄is. Hec aūt dictio adhuc aliqn̄ accipit̉ in ſcriptura ꝓ poſt. ſicut Ione. iij. Adhuc. xl. dies ⁊ niniue ſubuertet̉.i. poſt. xl. dies ſubuertetur. Et ẜm hunc ſenſum pͦ fuit facta punctatio dictionis hebraice in hͦ loco ⁊ ſonat od. ⁊ ſic tranſtulit trāſlator nr̄. Sꝫ poſtea mutata eſt punctatio ꝑ iudeos ad ſignandū vſqꝫ: ⁊ ſic ſonat ad. ⁊ cōſil̓iter fecerūt in pluribꝰ alijs locis ve. teſta. ꝓut in p̄cedentibꝰ li. declaraui. Acceperūt aūt occa­ſionē hoc faciēdi ex. lxx. interp̄tibus: qͥ vbi inuenerūt aliqͥd de miſterio trinitatꝭ ⁊ incarnationis: tacuerūt vel aliter trāſtulerūt ẜm ꝙ dicit Hie­ro. in ꝓlogo ſuꝑ pentateuchū. Et idē ego oſtendo in pluribꝰ locis vete teſta. ſpāliter Eſa. ca. ix. ꝓ eo em̄ ꝙ ibi hr̄ de xp̄o. Et vocabit̉ nomē eiꝰ admirabilis cōſiliariꝰ: deus fortis. pr̄ꝭ futuri ſeculi. princeps pacis trāſ tulerūt. Et vocabit̉ nomē eius magni cōſilij angelꝰ. k Cōfirmabit hic reuertit̉ angelꝰ ad loquēdū de vltima hebdomada de qͣ inceꝑat di­cere qͣntū ad mortē xp̄i. ⁊ nō ꝑfecerat interponēs penaꝫ huiꝰ mortis. vt dictū eſt. dicit igit̉. k Cōfirmabit aūt pactū multis.i. legē euange­licā que dr̄ pactū ⁊ fedꝰ nouū. hiere. xxxi. l Hebdomada vna. Nā in vltima hebdomada xp̄s p̄dicando: mirabilia faciēdo: moriendo re­ſurgendo: aſcēdendo in celū ⁊ mittendo ſpm̄ſanctū. legē euangelicā cō­firmauit. ⁊ anno ſue paſſionis ꝑ p̄dicationē apl̓oꝝ notabiliter dilata­uit. vt pꝫ Act̉. ij. ⁊. iiij. m Et in dimidio hebdo.i. in vltima eiꝰ me­dietate in qͣ paſſus eſt xp̄s. n Deficiet hoſtia ⁊ ſacrificiū. qꝛ ſacrifi­cia ve. legis ceſſauerūt ꝑ paſſionē xp̄i nō habentia vltra vim obligādi o Et erit in tēplo abhoīatio deſolatiōis. hoc refert̉ ad tp̄s ſequēs. lxx. hebdomadas in qͦ adrianꝰ imꝑator fecit poni ſtatuā ſuaꝫ in loco tēpli vbi ſteterat archa. que ſtatua apud hebreos vocat̉ abhomīatio ſicut ⁊ qd̓libet aliud ydolū: ⁊ erat deſolationis iudaice ſignū manifeſtū. Et vſqꝫ ad cōſūmationē ⁊ finē.ſ. ſeculi. q Perſeuerabit deſola­tio. Prope em̄ fineꝫ mundi detecta falſitate antixp̄i ꝑ helyam ⁊ enoch iudei ad xp̄m cōuertent̉: ⁊ multi eoꝝ cōſtanter ſuſtinebūt martyriū. ꝓut dicūt cōiter docto. nr̄i. In ca. ix. vbi dicit̉ in poſtil. His viſis accedē­dum eſt ad lr̄am exponendam. Additio. N hac reuelatione danieli per angelū facta q̄ inter cetera ꝓphe­tica de pͦ aduētu xp̄i tractātia efficatior vr̄ ad cōfutandā hebreo rū ꝑ fidiā aſſerentiū nōdū īpletū eſſe tp̄s huiꝰ aduentꝰ vltra illa q̄ in poſtil. ponunt̉: tria vident̉ addenda. Primū cuiꝰ auc̄tis ſit hec ex­poſitio Ra. ſa. int̓ hebreos: vt videat̉ ſi ſufficit illā tm̄ impugnare. ⁊ ex ea ꝯͣ eos arguere. vel oporteat inqͥrere de alijs expōnibꝰ. eorū in hͦ loco.