Liber Tuᵍ aūt animaduerte ẜmonē: ⁊ ītellige viſionē. Septuagītaʰ heb domades abbreuiateⁱ ſūt ſuꝑᵏ po pulū tuū: ⁊ ſuper vrbē ſctāꝫ tuā vt probatum: vt viſum eſt. Et ideo aliter expono ꝯputando ꝑ annos ſola res. Ad cuiꝰ euidentiā ſciendū ꝙ cōputatio annoꝝ ſolariū duplicit̓ pōt accipi. Vno mō ẜm Ioſephum. ſcd̓m quē a reditu captiuitatis babylo nice vſqꝫ ad principatū Mach̓. fluxerūt anni. ccccxiiij. vt hr̄ in li. antiqͥ tatis iudaice. Principatꝰ vero machabeoꝝ durauit. cxxvij. annis anti quitatis iudaice li. xiiij. ca. vlti. Extūc herodes aſcalonita: cuiꝰ tꝑe natus fuit xp̄us. vt hr̄ ma thei. ij. regnauit ī iudea xxviij. ānis: vſqꝫ ad natiuitateꝫ xp̄i. nec obſtat ꝙ alique hiſtorie dicūt xp̄m natū. xxxi. anno regni herodis. qꝛ cōputāt ab anno qͦ fuit ei datuꝫ regnū ꝑ imꝑatorē romanū qd̓ fuit ꝑ tres ānos anteqͣꝫ haberet illud. An tigono occiſo qͥ vltimꝰ regnauit de macha. ⁊ inde fluxerūt. xxix. āni. ⁊ pͥn cipiū. xxxi. vſqꝫ ad baptiſmū xp̄i. Lu. iij. Ieſus erat incipiēs. xxx. ānorū ⁊c̄. ⁊ inde fluxerūt. vij. anni vſqꝫ ad. iiij. annū pꝰ paſſionē eius. Iſti ꝟo anni ſil̓ iuncti faciūt. ccccccv. annos a quibꝰ ſi reſcindant̉. cxv. anni qui fluxerūt a reditu captiuitatis babylonice accipiendo a pͦ āno Cyri qͥ ex tunc dedit ppl̓o licentiā redeundi de babylone vſqꝫ ad. xx. annū excluſi ue artaxerſis: qͥ tūc miſit neemiā ad reedificandū ciuitatē hierl̓m. Neemie. ij. remanēt. ccccxc. anni qͥ faciūt. lxx. hebdomades annoꝝ ſolariū. et ſic numerꝰ. lxx. hebdomadaꝝ incipit a. xx. āno incluſiue regni artaxerſis ⁊ terminat̉ in. iiij. anno poſt paſſionē xp̄i. Mō reſtat oſtendere: ꝙ a p̄ āno Cyri vſqꝫ ad. xx. annū artaxerſis fluxerūt. cxv. āni: qd̓ oſtēdit̉ ꝑ cro nicas latinoꝝ ẜm quas Cyrus regnauit. xxx. ānis. cābiſes filiꝰ eiꝰ. viij. duo magi..vij. mēſibꝰ qͥ ꝓ vno anno cōputant̉. qꝛ ſunt maior ꝑs anni. Darius hyſtaſpis. xxxvi. xerſes filius eiꝰ. xx. Arthabanꝰ mēſibus. vij. qͥ ꝯputant̉ ꝓ āno. Artaxerſes. xix. vſqꝫ ad miſſionē neemie. Anni ꝟo iſti ſimul iuncti ſunt. cxv. His viſis accedendū eſt ad lr̄am cū dr̄. h Lxx. hebdomades ⁊c̄. vbi ponit̉ hebdomadaꝝ reuelatio cū dicit̉. h Lxx. hebdomades q̄ cōtinēt. cccexc. annos. vt. sͣ. dictū eſt. i Ab breuiate ſūt.i. ſunt regiſtrate in dei p̄ſciētia. k Suꝑ ppl̓m.ſ. iudai cū. ⁊ ſuꝑ vrbē tuā.ſ. hierl̓m. Vt cōſūmet̉ p̄uaricatio.i. terminet̉: io ſubdit̉. m Et finē accipiat pcm̄. ꝑ xp̄i paſſionē. n Et adduca tur iuſticia ſempiterna. ꝑ eiꝰ p̄dicationē. o Et īpleat̉ viſio ⁊ ꝓph̓ia de xp̄o p̄dicta. p Et vngat̉ ſanctuſſanctoꝝ.i. xp̄s qͥ in humanitate vnctꝰ eſt oleo gr̄e p̄ cōſortibꝰ. q Scito gͦ. h̓ ꝯn̄r̄ ponit̉ dicte reuela tionis expoſitio. Ad cuiꝰ ītellectū cōſiderādū ꝙ angelꝰ diuidit. lxx. heb domades in tres ꝑtes.ſ. in. vij. ⁊. lxij. ⁊ vnā. qꝛ in iſtis ꝑtibꝰ ſpālia oꝑa facta ſūt in ppl̓o iuda. Nā in pͥmis. vij. ppl̓s cuꝫ labore magno reedificauit hierl̓m ⁊ eā tenuit ꝯͣ aduerſarios. nā vna manu faciebāt opus et altera tenebāt gladiuꝫ. Neemie. iiij. ꝓpter aduerſarios inſurgentes in edificatiōe. ⁊ poſt ī alijs. lxij. ppl̓s aliqn̄ hūit ꝓſꝑa. aliqn̄ aduerſa. in vl tima vero xp̄s p̄dicauit ⁊ paſſus fuit. ⁊ fides xp̄i multū fuit dilatata ꝑ p̄dicationē apl̓oꝝ poſt xp̄i mortē. vt ptꝫ in actibꝰ apl̓oꝝ. Dixit igit̉ an gelus. Scito ergo ⁊ aīaduerte tu daniel qͣliter hebdomades ſūt intelli gende. Ab exitu ẜmonis vt iterū edificet̉ hierl̓m.ſ. a. xx. anno artaxerſis tūc mittētes neemiā ad eius reedificationem. vſqꝫ ad xp̄m ducē.i. vſqꝫ ad xp̄i baptiſmū: in qͦ fuit declaratꝰ dux fideliū ꝑ pr̄is ⁊ ſpūſſancti teſti moniū. Math̓. iij. Hebdomades. vij. in quibꝰ ppl̓s tuꝰ cum labore ma gno ciuitatē reedificauit ⁊ tenebit. Et hebdomades. lxij. in quibꝰ nunc aduerſa nūc ꝓſpera ſuſtinebit. Et rurſum edificabit̉ platea ⁊ muri ⁊c̄. hͦ dicit ad oſtēdendū qͥd futurū erat in vij. hebdomadis primis. ⁊ poſt hebdomades. lxij. cū. vij. primis q̄ faciūt hebdomades. lxix. Occidetur xp̄s.ſ. ī vltima hebdomada q̄ incipit a baptiſmo xp̄i. qꝛ poſt baptiſmū p̄dicauit tribꝰ annis cū dimidio. ⁊ tūc paſſus fuit in medio illiꝰ hebdomade. Et nō erit ppl̓s eius qͥ eū negaturꝰ eſt: qm̄ iudei negātes eū corā pylato extūc nō ſuerūt ppl̓s eius. Et ciuitatē ⁊ ſanctuariū.i. hierl̓m ⁊ tē plū. Diſſipabit ppl̓s cū duce vēturo.i. exercitꝰ romanꝰ cū principe Tito Sciendū itaqꝫ ꝙ hec diſſipatio non fuit īpleta infra dictas hebdomades. lxx. ſꝫ poſtea ꝑ. xxxix. annos ẜm iſtaꝫ expoſitionē. qꝛ tn̄ fuit facta in penā mortis xp̄i. vt hr̄ Lu. xix. ideo h̓ īmediate ponit̉ poſt mortē xp̄i de q̄ ante īmediate ſit mētio. Et finis eius.ſ. ciuitatꝭ hierl̓m. Uaſtitas ꝑ ex ercitū romanoꝝ. Et poſt finē belli.ſ. romanoꝝ ꝯͣ iudeos. Statuta deſolatio.i. deſolatio ciuitatis vel iudeorū a deo p̄finita. Cōfirmauit aūt: qꝛ occaſione mortꝭ xp̄i exierat terminos. lxx. hebdomadaꝝ in penam dicte mortis: vt dictū eſt. iō reuertit̉ ad oſtendendū qͥd ampliꝰ dēant fieri ī vl tima hebdomada de qͣ inceperat dicere: ⁊ nō ꝑfecerat dicēs. Confirma bit aūt pactū multis.i. legē euangelica que dr̄ pactū nouuꝫ. Hiere. xxxi. Hebdomades vna.ſ. vltima in qͣ xp̄s tribꝰ annis ⁊ dimidio predicauit ꝯſūmet̉ p̄uaricatio: etᵐ finē accipiat pctm̄: et deleat̉ iniꝗtas etⁿ addu catur iuſticia ſempiterna ⁊ᶜ īpleat̉ viſio et prophetia etᵖ vngatur ſan legē euangelicā: ⁊ eā cōfirmauit p̄ miracula ⁊ mortē ſuā. ⁊ in tribꝰ annis reſiduis cū dimidio ꝑ p̄dicationē apl̓oꝝ: vt p̄dictū eſt. F in dimidio hebdomadis deficiet hoſtia ⁊ ſacrificiū. qꝛ in medio il lius hebdomadis paſſus eſt xp̄s: vt viſum eſt. ⁊ tūc ſacrificia legꝭ caſſa ⁊ mortua fuerūt. Et in tēplo erit abhomīatio deſolationis. Iſtd̓ fuit diu pꝰ lxx. hebdomadeſ qn̄ hadrianꝰ imperator ſuaꝫ ſtatuā fecit poni ī lo co vbi ſteterat ar cha dn̄i. Et quia poſſet queri quā tū durabit captiuitas ſiue deſolatio iudaici ppl̓i: rn̄det dicēs. Fi vſqꝫ ad cōſūmationē.ſ. mūdi. tūc em̄ ẜm doctores catholicos cō uertent̉ iudei ad fidē xp̄i. Hunc aūt exponēdi modū ſecutus ſun al̓s qn̄ pͦ ſcripſi ſuꝑ danielē. Sed qꝛ poſtea ꝯfidens de dei adiu torio aggreſſus ſuꝫ ſcribere ſuꝑ totā ſacrā ſcripturā. ⁊ cū veniſſeꝫ ad libros Eſdre ⁊ Heſter viſum mihi fuit. ⁊ adhuc vr̄ ſaluo meliori iudicio ꝙ enumeratio annoꝝ q̄ poſita eſt in expoſitōne iſta nō bene cōſonat ſacre ſcripture: qꝛ in magͣ ꝑte ſui ꝓcedit ẜm chro nicas latinoꝝ.ſ. a deſtructōne ciuitatꝭ hierl̓m ꝑ Nabuch̓. vſqꝫ ad xx. annū Artaxerſis excluſiue: qd̓ tp̄s ẜm chronicas latinorū fuit clxxxv. ānoꝝ. Scd̓m hanc cōputationē Mardocheꝰ fuiſſet. cclix. annoꝝ qn̄ ꝑ aſſuerū fuit exaltatꝰ. non eſt aūt veriſil̓e ꝙ tm̄ vixerit ⁊ dato ꝙ vixiſſet. tn̄ facere nō potuiſſet illa q̄ de eo ſcribunt̉ in libro Heſter.ſ. regere domū regine ⁊ regis palatiū ⁊ equitare ꝑ ciuitatē ⁊ ſil̓ia. Qd̓ aūt ſequat̉ ad dictaꝫ enumerationē Mardocheū tūc fuiſſe tante etatꝭ. on̄dit̉: qꝛ ductꝰ fuit in babylonē cū Ie chonia rege iuda. vt hr̄ Heſter. ij. ⁊ tunc fuit ad minꝰ. x. annorum Poſt iechoniaꝫ ſedechias regnauit. xi. annis. iiij. Reg. xxiiij. de inde ſecuta eſt captiuitas. lxx. annoꝝ ẜm chronicas latinoꝝ.ſ. a d̓ ſtructione ciuitatꝭ ꝑ nabuch. vſqꝫ ad primū ānū Cyri a qͦ vſqꝫ ad xix. annū artaxerſis incluſiue fuerunt anni. cxv. vt p̄dictū eſt et remanent adhuc de eius regno. xxi. anni. qꝛ regnauit. xl. annis. Xerſes ſecundꝰ menſibus duobꝰ. Sogdianꝰ menſibꝰ. vij. ⁊ computant̉ iſti duo ꝓ vno anno. Darius nothus. xix. Aſſuerus. xij. ante exaltationē Mardochei. Heſter. iij. Si vero p̄dicti anni ſiml̓ ꝯiungant̉ faciunt annos. cclix. ſicut al̓s dixi in principio libri he ſter. iō pono aliū modū cōputandi ſeptuaginta hebdomades p̄ dictas ꝯſonū magis ſcripture ẜm que mardocheꝰ. xij. anno regni aſſueri fuit tm̄. xciij. annorū vt oſtendi in prin. li. Heſter. ⁊ adhuc in ſequentibꝰ oſtendet̉. Modꝰ etiā iſte quē intendo ponere ꝓce det ꝑtim ẜm ſacrā ſcripturā: ꝑtim ẜm heb̓. dicta. ꝓpter qd̓ nō po terit ab eis rōnabiliter impugnari. tn̄ in vno nō intēdo eos ſequi. in quo oſtendā eos deficere manifeſte. Primo igit̉ videndū eſt. a qͦ incipit ꝯputatio. lxx. hebdomadaꝝ. ſcd̓o vbi terminat̉. qꝛ ī his duobꝰ iacet vis negocij. tertio ad expōem lr̄e accedet̉. Quantum ad primū dirigit nos verbū angeli dicentis danieli. Ab exitu ſer monis vt iterū edificet̉ hieruſalē ⁊c̄. Et in hebreo hr̄. Ab exitu ſer monis ad reuertendū ⁊ edificandū hieruſalē ⁊c̄. Ex qͦ vr̄ ꝙ apri mo verbo ex reuelatione dn̄i ꝓcedente de reditu populi in hieruſalē. ⁊ ꝑ ꝯn̄s reedificādi ibi tēplū ⁊ habitacula mīſtroꝝ ⁊ populi ibidē hitantis. lꝫ adhuc nō eſſet data licētia reedificandi muros ciuitatis ⁊ fortalicia dēat hebdomadaꝝ cōputatio inchoari. Il lud aūt verbū hr̄ hiere. xxix. vbi dr̄. Cū ceꝑint impleri in babylone. lxx. anni viſitabo vos: ⁊ ſuſcitabo ſuper vos ꝟbū meū bonuꝫ ⁊ reducā vos ad locū iſtū. ſꝫ quo tꝑe fuit hͦ dictū. ptꝫ ex ca. xxviij. hiere. vbi dr̄ ꝙ in anno. iiij. ſedechie regꝭ menſe. v. hieremias rep hendit ananiā falſum ꝓph̓am. Iſte em̄ aſſerebat iechoniaꝫ. et qͥ cū eo tranſlati fuerāt in babylonē redire ī hieruſalē poſt. ij. anos ⁊ iugū regꝭ babylonis ꝯfringi ⁊ ꝯn̄r ca. xxix. ponit̉ epiſtola hiere ad tranſmigratos in babylonē: vt nō cōfiderent ꝟbis falſoꝝ pro phetaꝝ. in qͣ ſcribit̉ hoc verbū ex reuelatione dn̄i. Cū inceꝑint tm pleri in babylone. lxx. anni ⁊c̄. Et ſic pꝫ ꝙ hoc verbuꝫ: dixit dn̄s ꝑ hiere. anno. iiij. ſedechie circa finē ꝓpter qd̓ cōputatio. lxx. heb domadaꝝ dꝫ incipi ab anno. v. ſedechie incluſiue. Quātū ad ſecundū dico ꝙ terminat̉ in anno paſſionis dn̄i īcluſiue. Nā incipiendo ab āno. v. incluſiue regꝭ ſedechie habent̉. vi. anni integri de regno eius. qꝛ. xi. anno regni ſui menſe. iiij. fuit captus ⁊ captu uatus. iiij. reg. xxv. ꝓpter qd̓ ille. xi. annꝰ rōne maioris ꝑtis coputandus eſt in tꝑe deſtructionis ciuitatis: ne vnus annus bis cōr
zum Hauptmenü