Liber cūdūᶜ multitudinē fructꝰ ſui ml̓ti plicauitᵇ altaria: iuxtaᵉ vb̓tatē ter­re ſue exub̓auit ſiml̓achris. Diui­ſuꝫᶠ eſt cor eoꝝ: nūcᵍ interibūt. Ip­ſeʰ cōfringet ſiml̓achra eoꝝ depo pulabit̉ᵗ aras eoꝝ. Qꝛᵏ nūc dicēt nōˡ ē rex nobis. Nōᵐ em̄ timemꝰ dn̄m. Et rex ꝗd faciet nob̓. Loꝗ miniⁿ verba viſionis inutilis fer etisᵈ fedꝰ cūᵖ medatio etq germīa­bit quaſi amaritudo iudiciū ſuper ſuicos agri. Vaccasʳ bethauen 97 coluerūtᶠ hītatores ſamarie. E 5o ſecundo correctio duaꝝ: ibi. Arabit iudas. Prima in tres: qꝛ prīo po nitur punitio ppl̓i: ſcd̓o aſportatio ydoli: ibi. Vaccas. tertio captiua­tio ſcripti regij: ibi. Cōfuſio. Circa primū d̓r. f Diuiſū eſt cor eoꝝ partiꝫ ydola colēdo: ꝑtiꝫ deū. g Nūc interibūt.i. cito interficient̉ captiuabūtur regē aſſyrioꝝ. h Ipſe cōfrīget ſimulachra eoꝝ accipiēdo inde auruꝫ argētū. i Depopu labitur aras eoꝝ. accipi endo ſibi precioſa orna mēta eoꝝ. k Quia nūc dicēt: iſraelite. eſt rex nobis.i. pōt nos defēdere. ſicut cōiter de rege d̓r. qui ne ſcit vel pōt ppl̓m de fendere. hemus re­: ſubdit cām. m em̄ timemꝰ dn̄ꝫ ſic em̄ dicebāt aliqͥ boni inter eos. ex quo re­uertemur ad dn̄ꝫ rex pōt nos defendere. n Loquimini ꝟbaviſi onis inutilis. ꝟbū eſt phete increpātis ppl̓m eo credebāt ꝟbis fal ſoꝝ ꝓphetaꝝ. in heb̓. habet̉. Loqͥmini ꝟba iuramēti falſi.i. qn̄ iuratis falſo iuratis. o Et ferietis fedus.ſ. fallaciter ꝓximis veſtris: ideo aliq̄ libri hn̄t. p mēdacio. ſed eſt in hebreo: ſubītel ligitur tn̄. q Et germīabit quaſi amaritudo iudiciū ſuꝑ ſulcosgri.i. ꝑ̨uertitis iudiciū pauperū: qui vocāt̉ ſulci agri: eo per potētiaꝫ diuitum opprimūtur moleſtātur. r Uaccas. Hic cōſequēter de ſcribit̉ exportatio ydoli: qꝛ iſta littera ē īmutata et ẜm hebreos ī ꝑte corrupta: ideo ad eius intellectū ſūt aliqͣ premittenda: Primuꝫ eſt manahen rex iſrael dabat ſingulis annis munera p̄cioſa regi aſſyrio vt cōfirmaret regnū ſuū qd̓ intrauerat violēter. iiij. reg. xv. inter il la munera erāt vituli aurei quoſ fecerat hieroboā vel ſaltem vnꝰ illoꝝ de quo fit hic mētio.ſ. ille qui erat in bethel que alio noīe d̓r bethauen Ioſue. viij. in hoc cōueniūt hebrei latini. Dicūt vlterius aliqͥ expo ſitores latini: ſacerdotes illiꝰ ydoli ſeu ydoloꝝ fecerūt occulte vitu­los de cupro deauratos: illi fuerūt portati in terrā aſſyrioꝝ ip̄i fur tiue retinuerūt ſibi aureos. poſtea rex aſſyrioꝝ vidit fraudē indi­gnatꝰ afflixit grauiꝰ terrā: ẜm hoc exponūt litterā iſtā dicētes. Uaccas bethauen.i. vitulū qui erat in bethel quē vocat ꝓpheta no r mine vacce: deriſorie in plurali vaccas: eo loquēdi quo d̓r Exo. xxxij. Iſti ſunt dij tui eduxerūt te de terra egypti. tn̄ erat ibi ni­ſi vnꝰ vitulus cōflatilis s Coluerunt hītatores ſamarie. que erat metropolis ſic hītatores eius colebāt ydolū a rege ſuo factū. t Quia luxit ſuꝑ.i. ſuꝑ vitulū ppl̓s eius qui colebat: luxit. qn̄ fuit exportatꝰ p̄dicto. v Et editui eiꝰ.i. ſacerdotes vituli: di cūtur editui ab ede tueor eris. qͣſi tuētes ſeu cuſtodiētes edē ydoli. x. Suꝑ exultauerūt. ꝓpter ſuū lucrū: qꝛ illi furtiue retinuerunt: ſed ppl̓s lugebat qꝛ ip̄m ſublatū credebat. y In gl̓ia eius.i. in vitu lo qui reputabat̉ honor patrie. z Quia migrauit ab eo.i. a ppl̓o ẜm eius opinionē. a Siqͥd ē ipſe in aſſur delatꝰ eſt. alijs mu neribꝰ vt credebat ppl̓s. b Munꝰ regi vltori. qꝛ vlciſcebat̉ ma­nahen de cōtradicētibꝰ ſibi. c Cōfuſio ephraī capiet.i. ex hoc fuſionē reportabit fraude detecta: vt p̄dictū eſt. d Et cōfundetur iſrael in volūtate ſua.i. in volūtate ſacerdotū fecerūt tale furtū: ex ſecuta eſt cōfuſio regni ſupradicto. Hec expoſitio videt̉ valere prīo qꝛ ſatis videt̉ diſtorta. ſcd̓o qꝛ dicitur. Coluerūt hītatores ſa marie. qꝛ luxit ſuper ppl̓s. ly qꝛ de ſuo ſignificato eſt redditiuuꝫ cae dicti īmediate p̄cedētis: luctꝰ vero populi de aſportatōe vituli eſt aliquo vel vel habitatores ſamarie colerent ip̄m: ſꝫ magꝭ ē ad oppoſitū. Itē furtū ſacerdotū videt̉ eſſe ficticiū: qꝛ in receptione traditione reꝝ p̄cioſaꝝ adhibet̉ magna diligētia: vas autē aureū a cupro deaurato ſtatī diſtinguit̉ colorē pōdus. Itē expoſitores iſti dicūt hoc haberi ab hebreis: qd̓ videt̉ verū: qꝛ ra. ſa. maximus do­ctor inter hebreos nihil penitꝰ dicit de hoc furto vel fraude: ſed ad luxit ſuꝑ eūppl̓s eius. etˣ editui e ius ſuperˣ exultauerūt inʸ gl̓ia e ius: qꝛᶻ migrauit ab eo. Siꝗdēª et ip̄e in aſſur delatꝰ eſt munusᵇ regi vltori. Cōfuſioᶜ ephraim capiet: etᵈ cōfundet iſrl̓ in voluntate ſua. Trāſireᶜ fecit ſamaria regē ſuū: ſi ſpūmā ſuꝑ faciē aque. Etᶠ diſꝑ­dētur excelſa ydoli peccatumᵍ iſrl̓ Lappaʰ et tribulus aſcēdet ſuper aras eoꝝ. Etⁱ dicēt mōtibus ope rite nos: et collibus: cadite ſuper nos. Exᵏ diebus gabaa peccauit trariū ſenſū exponit litterā. Quātū ad hoc ſciēdū ergo hēcē littera hebraica. ad vaccas bethauen timuerūt hītatores ſama rie.i. ꝓpter vitulū erat in bethel vt ſupra dictū eſt. Timuerūt hītatores ſamarie.ſ. ne infortuniū malū veniret ſuꝑ regnū pter miſſioneꝫ vituli regi aſſyrioꝝ. erat em̄ ſamaria metropolis regni: ideo ce teris exprimitur timor eiꝰ reſpectu infortunij futuri. Trāſlator ꝟo ni videt̉ credidiſſe hūc timorē fuiſſe reuerentie: id̓o tranſtulit Colu­erūt: timuerūt qꝛ luxit ſuꝑ. i. ſuper vitulū trāſ portatū. Ppl̓us eiꝰ.i. ppl̓s regni. Et editui.i. ſacer dotes ſil̓iter luxe rūt: qꝛ habuerūt maiorē cāmilugē di: iſte luctꝰ mo uit habitatores ſamarie ad magꝭ timēdū de infortunio futuro. Suꝑ exultauerūt in gl̓ia eiꝰ. t. ſuper vitulū exultauerūt ſacerdotes populꝰ qn̄ glorioſe vene rabatur. luxerūt in eiꝰ deportatōe de qua ſubditur. Qꝛ mi grauit c. ita ly qꝛ migrauit refertur ad illd̓ qd̓ p̄dicitur de lu ctu ſacerdotū ppl̓i. cetera patēt ex ſupradictis. c Cōfuſio. Hic ꝯn̄r deſcribitur captiuatio ſceptri d̓r. Cōfu­ſio ephraim capiet.i. regeꝫ iſrl̓ ſic noīatur qꝛ primꝰ rex fuit de tribū ep̄hraī. d Et cōfūdetur iſrael.i. ppl̓s eiuſ. d In voluntate ſua. quia conſenſit regi in cultu vitulorum. ideo ſub­ditur. Trāſire fecit ſamaria regē ſuū quaſi ſpumā ſuꝑ facieꝫ aque. i. fecit duci in captiuitatē viliter: ſicut ſpuma eſt res vilis: eo em̄ ppl̓s conſenſit regi in cultu ydoloꝝ: ydolatria fuit multi­plicata in regno fuit ro captiuatōis regis ppl̓i. Et diſꝑdentur excelſa ydoli.i. vtriuſqꝫ vituli qui colebātur ī locis altis. g Peccatū iſrl̓. hoc d̓r qꝛ. iij.. iiij. Reg. frequē­ter repetitur de hieroboā: eo fecit vitulos peccauit: pec­care fecit iſrl̓. h Lappa tri. aſcēdet ſuꝑ aras eoꝝ. qꝛ terra vertetur in deſertū. i Et dicēt.ſ. iſr aelite īminēte captione ſua deſiderabāt occultari in cauernis montiū. k Ex diebꝰ gabaa peccauit iſrl̓. Ad intellectū huiꝰ ſciēdū cāus de ydo­lo miche: vxore leuite in gabaa mortue fuerūt eodē tꝑe: licꝫ ſcribātur in fine libri iudicū tn̄ cōtigerūt cito poſt mortem ioſue de cāuydoli declaraui iudicū. xvij. idē patet de alio: qꝛ tunc tꝑis phinees filiꝰ eleazari ſacerdotis erat ſummus ſacer­dos: vt hētur Iudic. xx. ca. ſic ergo d̓r. k Ex diebꝰ gabaa peccauit iſrael. qꝛ a tēpore quo gabaa enormiter peccauit ī vxo re leuite: totꝰ ppl̓s iſrael peccauit in ydolo miche: qꝛ permiſit il lud ſtare ī tribu dan vſqꝫ ad decē tribus captiuitatē. ſubdit̉. Ibi ſteterūt. qꝛ ydoluꝫ miche in tribū danſtare ꝑmiſerunt: et iuxta hoc fit hic memoria de peccato gabaa: arguēdo ppl̓m iſ­rael fuit ita ſollicitꝰ de vindicāda iniuria hūana: tamē ne­glexit vindicare īiuriā diuinā: licet em̄ benefecerit in prīo.ſ. pu­gnādo cōtra gabaonitas: tn̄ magis tenebat̉ ad ſcd̓ꝫ.ſ. ad amo uēdū ydolū de tribu dan: iſta negligētia fuit punitus īpu gna cōtra gabaonitas a qͥbus fuit bis turpiter debellatus. lꝫ vicerit in tertio cōflictu: hoc eſt qd̓ ſubditur. a comp hendet eos in gabaa p̄liū ſuꝑ filijs īiquitatis.i. gabaonitis qͥ­bus p̄ualuerūt pͥma vice ſcd̓a. b Iuxta deſideriū me um corripiā eos. regē aſſyrioꝝ. c Cōgregabūtur ſuꝑ eoſ ppl̓i.ſ. multi rege veniētes. d cor. ꝓpter du. iniqͥ. ſu­as.i. ꝓpter duos vitulos quos inique coluerunt. Ephraī. id ē regnū iſrael. f Uitula doct. diligere tricur