Prologus Incipit prefatio ſancti Hie̓ ronymi preſbyteri in pētatheū cum. Eſiderijª mei d deſideratas ac cepi epiſtolas qui quodāᵇ p̄ſagio futuroꝝ cū daniele ſortitus eſt nomen: obſecrantis ut tranſlatū in latinā linguaꝫ de he breo ſermone pentatheucū nr̄o rū auribus tradereꝫ. Periculoſum opus certe etᵉ obtrectato rū meoꝝ latratibus patensᶠ qui meʳ aſſerunt in. lxx. interpretum ſuggillationeꝫ noua ꝓ ueteribꝰ Eſiderij mei. Iſtā epl̓am ſcripſit Hiero. Deſiderio ep̄o fa miliari ſuo qui eū rogauerat vt pentatheucum Moyſi de hebreo trāſferret in latinū. nondū em̄ trāſlatus erat niſi de hebreo in grecū ⁊ de greco in latinum. ⁊ qꝛ trāſlationes ille multas habebāt corruptiōes. tū ꝓpter falſitatē exēplariū tum ꝓpter imꝑitiā tranſ latoruꝫ. Hiero. deſiderij precibꝰ obtēperās de he breo ī latinū trāſtulit pētatheucū cui p̄poſuit illū ꝓlogū. nā ab eo in ſecūdo libro ꝯͣ Rufinū ꝓlogus appellat̉. Epl̓am aut ad paulinū que licet in modernis biblijs preſcribat̉: nec pentatheuco p̄poſuit: nec inter p̄fationes ve. te quarū omni ex parte exēpla ſcribit: ſꝫ in ſcd̓o libro cōtra Rufinū noīat̉ epl̓a ad paulinū. Et nota ꝙ ꝓlogꝰ: ꝓhemiū: p̄fatio ⁊ argumētū idē ſignificāt.ſ. prelocuti onē in ſequēs opꝰ introductiuā. Eſt etiā tm̄ ꝓlogus in librū: quo.ſ. intro ductorius ē in ip̄m. vt eſt ille an̄ apocalypſym. ſcꝫ Omnes qui pie volūt vi uere ⁊c. ⁊ talis ꝓlogꝰ nō eſt de libro. Itē ē ꝓlogꝰ in libro qui eſt pars libri: vt eſt principium apocalipẜ.ſ. apocalipẜ hieſu chriſti quā dedit illi deus. ⁊ dicit̉ ꝓlogus a protos qd̓ ē primū: ⁊ logos ſermo: quaſi primus ſermo.ſ. prefatio vel prelocutio. Vel dr̄ ꝓlog qͣſi p̄logꝰ. qͣſi ſermo precedens. Prohemiū dr̄ a prothos qd̓ ē primū: ⁊ emon vel emum qd̓ eſt ſermo vel prima modulatio. Qd̓ aūt dr̄ ꝓhemium quaſi ꝓ emul̓ factū vel quaſi ꝓuiū. qꝛ prima via vl̓ p̄cedēs eſt ad li brū: ethymologia ē. p̄fatio.i. prelocutio. a prefor prefaris dr̄. Argumētū dr̄ quaſi argute.i. callide inuentū. Un̄ aꝑis argumētoſa.i callida di verſus. Eſt breuis argutus: eſt callidꝰ atqꝫ ſonorꝰ. Argumētū hꝫ alias ſignificationes de quibꝰ nihil ad pn̄s. a Deſiderij mei ⁊c. Prologꝰ iſte in quinqꝫ partes diuidit̉ principales. in quarū prima oſtendit principale motiuū ad trāſferendū pentatheucū.ſ. deſiderij obſecrationē cuꝫ dicit. Deſiderij mei ⁊c. vſqꝫ obſecrantis. In ſcd̓a duplex aſſignat retra ctatiuū. primū oꝑis grauitatē cū dicit. Periculoſum opus ⁊c̄. Scd̓m detractoꝝ malignitatē: ibi. Et obtrectatoꝝ meoꝝ ⁊c. In tercio ſcd̓ariuꝫ ponit ſue trāſlatiōis motiuū.ſ. Origenis ſtudiū vel imitationē: ibi. Qd̓ vt auderē. In quarta parte ſe excuſat ꝙ nō intendit dānare veteres per ſuā trāſſationē ibi. Quid igit̉ ⁊c. In quīta petit deſiderij orationū ſubuentionē ibi. Nūc te deprecor ⁊c. Subdiuiſiones patebūt in lr̄e ꝓſecutione. In prima parte oſtēdit affectū ſuū ad prima obſecrationeꝫ: quā deſcribit tripliciter. Primo ex noīe cū ꝓnoīe affectū deſignante. ſcd̓o ex noīs p̄figuratiōe. tertio ex cōis vtilitatis amore. primū notat̉ cuꝫ dicit̉. a Deſiderij mei.i. mei vel mihi dilecti vel mei amici. Deſideratas accepi lr̄as. Scd̓m notat̉ cū dr̄. b Qui quodā ⁊c. q. d. myſticū eſt ꝙ cuꝫ daniele cōicat in noīe. Dan̄. ix. Daniel ab angelo vocatꝰ vir deſiderioꝝ ſicut iſte deſiderius appellatꝰ qd̓ vocabulū fuit preſagiū.i. diuinatio ſi ue p̄ſcientia vel prenūciatio futuroꝝ: vt ꝑ hoc ꝙ vocatꝰ eſt deſiderius ſi gnaret̉ deſiderabilis futurꝰ vl̓ deſiderabilis poſtulaturus. Terciū nota tur cū dr̄. c Vt tranſlatū ⁊c. Pentatheucꝰ ſupra exponit̉ in epl̓a ad paulinū. vij ca. In ſcd̓a parte notātur duo retrahētia ⁊ trāſlatiōe faciendā. Primū eſt operis grauitas: qd̓ notat̉ cuꝫ dr̄. d Periculoſum opus eſt certe.ſ. qꝛ difficile ē ⁊ arduū vnde poſſet ibi hō deficere vel erra re. ⁊ ideo dicit periculoſum. Scd̓m retrahes eſt detractoꝝ malignitas: qd̓ notat̉ cū dr̄. e Et obtrectatoꝝ ⁊c. Canibꝰ ꝯꝑat detractores cum dicit. Latratibus qui contra quēlibet ignotū ꝙͣtūcūqꝫ bonū oblatrāt ⁊ dentibꝰ lacerant. Sil̓r detractores irrōnabiliter bn̄ dicta deprauāt ⁊ detrahendo lacerāt que ignorant. Et notat̉ hic triplex eoꝝ malignitas qꝛ aut bn̄ dictis oblatrāt ſicut iā dictū eſt. Aut auctoris ꝑuerſam inten tionē affirmāt: qd̓ notat̉ cuꝫ dr̄. f Qui me aſſerunt ⁊c. Suggillatio ponit̉ hic ꝓ cōdēnatiōe. Et dr̄ a ſuggillo as. qd̓ eſt cōdēnare. ſtrangula cudere etᵍ ita ingenium quaſi ui nū ꝓbātes: cūʰ ego ſepiſſime te ſtatus ſim me pro uirili portiōe in tabernaculo dei offerre q̇ poſ ſim. necᵗ opes alteriꝰ alioꝝ paupertate fedari. Qd̓ᵏ ut audere orīgenis me ſtudiū ꝓuocauit ꝗ editiōi antique tranſlationē the odotiōis miſcuit aſterico ⁊ obelo. i. ſtella ⁊ uerū omne opus di ſtinguens: dū aūt illuceſcere facit que minus ante fuerant aut ſuperflua queqꝫ iugulat ⁊ cōfodit: ⁊ maxime que euāgeliſtarū ⁊ apoſtolorū auctoritas ꝓmulgauit. Inᵐ quibꝰ multa d̓ⁿ ueteri teſtō legimꝰ que in nr̄is codire ſuggere. ſub gula capere. Cudere.i. facere. cudo is cudere dicit̉ fabricare: ferire: polire: ⁊ ſculpere. Tertio notat̉ eoꝝ malignitas: ꝙ veteres modernis magis ingenioſos eſtimāt ⁊ p̄ponedos iudicāt. vn̄ ⁊ veteres trāſlatiōes plus ꝙͣ modernas approbāt qd̓ notat̉ cū dr̄. g Ita īgeniū ⁊c. Sic̄.n. vetꝰ vinū meliꝰ ē nouo ſic dicūt ipſis veteres ſubtilioribus ingenijs floruiſſe qͣꝫ modernos: et veteres trāſlatio nes modernis eē melioreſ: cū tn̄ di cat priſcianuſ in prīcipio maioriſ voluminis. Cuius auctores quā to iuniores ſunt tanto perſpicaci ores ⁊ īgenijs flo ruiſſe et valuiſſe diligentia om̄i iu dicio cōfirmātur eruditiſſimoꝝ: vl̓ ꝓbantes ingenium modernoruꝫ plenuꝫ ſpuma ſu ꝑbie: ſicut nouuꝫ vinum ſpumat ⁊ eijcit qd̓ hꝫ īmun dicie. q. d. dicunt me ⁊ alioſ moder nos ſuꝑbos eſſe ⁊ quicquid facimus ex preſumptione ꝓcedere. ⁊ dicunt id eē preſumptuoſum ⁊ loquacitate plenū. ſicut nouū vinum inflat ⁊ ma gnū facit tumultū. cōtra quos oſtēdit humilitatē ſuā ⁊ intentionis puritatem. d. h Cū ego ſepiſſime teſtatus ſim me ꝓ virili portiōe ī tabernaculo dei ⁊c. In tabernaculo.i. ī eccleſia. Pro virili portione.i. qͣꝫuis mea reputatiōe ſit exiguū tn̄ in ſacra ſcriptura ad vtilitate eccl̓e offero qd̓ poſſum. Vel ẜm aliā lr̄aꝫ. pro virili portiōe.i. ꝓ debita parte. Scd̓m leges virilis portio dicit̉ qn̄ hereditas filijs equaliter diuiditur. q. d. virilē portionē hereditatis expecto: ꝓ qua ſicut poſſuꝫ in vinea patriſfamilias labo rare volo. vn̄ Ouid̓. de pō. in prin. ſcd̓i libri dicit ſic. Gaudia ce ſaree mentis ꝓ parte virili. Sūt mea priuati nil hꝫ illa domꝰ.i. ꝓ magna parte: vel ſicut vnus de romanis viris ſuꝫ: nam in ea oēs romani participāt. i Nec opus alterius ⁊c.ſ. teſtatꝰ ſum. q. d. Sicut oblatio diuitū nō fedat̉ ꝑ oblationē pauperū: ſic nec per meā interpretationē fedat̉ trāſlatio ſeptuaginta interpretuꝫ. In tercia parte ponit ſcd̓m trāſferendi motiuū qd̓ ē origenis imitatio vel ſtudiū. vn̄ dicit. k Ouod vt auderē ⁊c ad tranſferē duꝫ per ſui imitationē. l Qui editioni antiq̄ ⁊c. promulgauit i. manifeſtauit. Nā ꝓmulgare dr̄ quaſi prōptū.i. manifeſtū multis agere. Antiquā editionē appellat trāſſationē ſeptuaginta: q̄ ceteris antiquior fuit qͥ trāſtulerūt de hebreo in grecuꝫ: ſicut dicit Iſido. in. vi. ethy. In opuſculo etiā de vocabulis biblie: vbi exponit̉ interpres inuenies quot fuerūt interpretes: ⁊ quibꝰ tēpori bus interpretati ſunt. Et qꝛ trāſlatio ſeptuaginta alicubi erat di minuta. alicubi habebat ſuperflua. Origen̄. miſcuit ei trāſlationē Theodotiōis adijciēs ea que deerāt ⁊ ibi ponebat aſtericū.i. formā aſtri. ꝑ qd̓ īnuebat ꝙ ꝑ additionē iſtā illuceſcebāt: q̄ priꝰ deerāt. Et dr̄ aſtericꝰ ab aſtrū qd̓ ē ſtella: ⁊ ycō qd̓ eſt imago vel ſignū. Et vbi erāt ſuꝑflua ponebat obelū.i. ſignū ſagitte: quaſi iugulātis ⁊ cōfodiētis falſitatē illā. Belos grece dr̄ ſagitta: ⁊ ꝑ an̄poſitionē huiꝰ lr̄e. o. dr̄ obelos. qd̓ apud latinos obelus dici tur. Et vtamur verbis Iſi. in i. ethy. Aſtericus apponit̉ in his que omiſſa ſunt: vt illuceſcāt per eā notā que deeſſe vidēt̉. Stella em̄ aſter dr̄ greco noīe vel ſermone a quo aſtericꝰ eſt deriuatꝰ. Obelus eſt virgula iacēs que apponit̉ verbis vel ſentētijs ſuꝑ flue iteratis: ſiue in his locis vbi lectio aliqua falſitate notat̉: vt quaſi ſagitta iugulet ſuꝑuacua atqꝫ falſa ꝯfodiat. Sagitta.n. grece obelus dr̄. Sic igit̉ iſte due note diſtinguebāt totū opꝰ aut tollēdo ſuperflua cū obelo: aut ſupplēdo diminuta cuꝫ aſterico.
zum Hauptmenü