Ciber eſt: ꝓdigio aruſpices terri ti idſimulacꝝ in mare pu tauiſſent eſſe ꝓijciendū: cu­mani ſenes īterceſſerūt atꝫ retulerūt tl̓e ꝓdigiū antio­chi ꝑſidis bello ī eodē appa­ruiſſe figmento. Et qꝛ roma nis felicit̓ ꝓueniſſet ex ſena­tuſcōſulto eidē appollini ſua dona eſſe miſſa teſtati ſunt. Tūc ꝟo ꝑitiores acciti aruſ­pices rn̄derūt: ſiml̓acri apol linis fletū ꝓſpeꝝ eſſe rōa­nis: qm̄ cumana colonia gre ca eſſꝫ: ſuiſqꝫ t̓ris vn̄ accitus eſſꝫ. id ē ipſi grecie luctū cladem apollinē ſignificaſſe plorantē. Deinde mox regē ariſtonicū victū captū eſſe nūciatū ē: quē vinci vtiqꝫpollo nolebat dolebat: ſui lapidis etiā lachrymis in dicabat. Un̄ vſqꝫqͣqꝫ in­cōſtrue fabuloſis tn̄ veritatꝭ manos viciſſent. Fletus aūt eiꝰ ideo p̄nūciauit grecis malū. qꝛ cumani fuerūt colonia grecoꝝ.i. qͦndā greci fuerant. de grecia venerāt ad incolendū locū illum. qͣꝫuis eo tꝑe fleuit apollo eſſent ſubiecti romanis. qͣſi latini effecti. venientes aūt de grecia ſecū tulerant ſtatuā apollinis quā in grecia co­lere ꝯſueuerant. vn̄ cum fleuiſſet. aruſpices minuſ periti credebant p̄nūciaſſet ma romanis. volebant eum in mare ꝓieciſſe ni­ſi ſenes cumani reſtitiſſent. ſꝫ pe ritiores aruſpi­ces oppoſitū int̓­p̄tati ſunt. b Nam camil lam diana doluit apud virgiliū. de o narrat virgiliꝰ xj. libro eneidos camilla que erat regina vol­ſcoꝝ ꝑte regni rutiloꝝ pugnaſ­ſet fortiſſīe ꝯͣ ꝑtē enee. qͥdam noīe Aruns haſta ꝑ­cutiens interfe­cit caꝫ. qd̓ diana id eſt luna quaſi duana. qꝛ nocte die lucet ſic dicta. videns ingemuit eo cultrix eius fuerat. cōminata eſt ſe velle vindi care mortē ſuā morte illius eam interfecit. c Et pallantē morituꝝ ⁊cͣ. Iſte pallas fuit filius euādri re gis arcadie. quē euandrū hercules rediens de hiſpa­nia vindicauit de caco boues herculis furatus fue rat euandri animalia ſepe raꝑe ꝯſucuerat. hercu les cacū interfecit. ꝓpter qd̓ ab euandro honorifice ſu ſceptus eſt. pallas ꝟo a pre ſuo miſſus poſtmodū vt enee ferret auxiliū cōtra turnū. turnū ſibi obuium in bello habuiſſet orauit herculem iam deificatum mortuū vt faceret victorē de turno. ꝯfidens de her cule ꝓpter amiciciā quā habuit ad patrē ſuū ſicut dic̄ virgilius ſic. Audijt altides.i. hercules iuuenē. id eſt pallantē magnūqꝫ ſub imo corde p̄mit gemitū.ſ. her­cules lachrymaſqꝫ effuditinanes. Et addit virgilius hercules p̄dixit ſibi interficiendus erat a turno. nec aliter eſſe poterat. tn̄ mortē ſuā vindicaret eneas interficiendo turnū. De iſto pallante ẜm virgilium lancea vulneratus erat in pectore. narrat vincentius in ſpeculo hiſtoriali li. xxvj. tꝑe heinrici ſecūdi im­peratoris vicꝫ circa annū dn̄i. M. liiij. corpus eiꝰ ro me integrū eſt inuentū. Hiatus aūt vulnerꝭ qd̓ in me dio pectore turnus fecerat qͣtuor pedibꝰ cuꝫ dimidio menſuratus eſt. Corpus ꝟo muro applicatū ſua ma­gnitudine menia vicit. ad cuius caput accenſa lucer­na reꝑta eſt potuit extingui donec qͥdaꝫ ſtilo ſub flāma fecit foramen ſic aere ſubintrante cuanuit. ſimilibꝰ mores demonū de­ſcribunt̉ carminibus poeta­. camillā diana doluit b apud virgiliū: pallantem c morituꝝ hercules fleuit Hīc fortaſſis numa pompilius pace abūdans: ſꝫ donante neſciens: nec reqͥrens: co gitaret ocioſus: qͥbꝰ dijs tuendā romā ſalutē: regnū­qꝫ cōmitteret: nec veꝝ illum atqꝫ oīpotentē ſūmū deū cu rare opinaret̉: iſta terrena atqꝫ recoleret troianos d̓os quos eneas aduexerat: ne d qꝫ troianū: neqꝫ lauinienſe ab ip̄o enea ꝯditū regnū diu ꝯſeruare potuiſſe: alios ꝓ­uidēdos exiſtimauit: qͦs illis pͥoribus: ſiue romulo e romā trāſierāt: ſiue qn̄qꝫ al­ba euerſa fuerāt trāſituri: vl̓ tāqͣꝫ fugitiuis cuſtodes adhi beret: vel tāqͣꝫ inualidis ad Cuius epitaphiū ſic inuentū eſt. Filius euandri pal­las quē lancea turni militis occidit more ſuo iacet hic d Neqꝫ troiani neqꝫ lauinienſe ab ipſo enea ⁊cͣ. hic notandū eſt poſtqͣꝫ ilium ciuitas metropolis troia noꝝ fuit ſub laomedonte patre pͥami murata non ſte tit niſi ꝑuo tēꝑe. qꝛ mox tꝑe p̓ami ſubuerſa ē. tn̄ an̄ laomedontē fuit regnū troianorū etiaꝫ ſub noīe. troia dicta eſt a qͦdaꝫ tros di­ctus eſt. regna­bat in t̓ra iſta bn̄ an̄ laomedontē. In hiſtoria fran coꝝ dicit̉ tēꝑe ayot iudicis edi­ficata eſt troia. ſtans. clxxxv. an nis tꝑe lapidō ca pta eſt. De r̄gno lauinienſi ſciēdū eſt enee veniē­ti in italiā rex la­tinus dedit ei vni cam filiam ſuam ī vxorē lauinia dicta ē. Cōdidit ꝟo eneas ciuita­tēquaꝫ a lauinia vxore ſua lauini­um noīauit vbi regnauit tribꝰ an nis. poſtea filius eius Iulus aſcanius annis. xxvij qd̓ regnū vocat hic augꝰ. lauinienſe. deīde tranſlatuꝫ eſt in albā vbi regnatū eſt ſub. xiij. regibꝰ vſqꝫ ad ro­mulū excluſiue cōputato numitore. ſi annumere tur alijs erūt. xiiij. de qͥbꝰ augꝰ. infra libro. xviij. ca. xxj Hic eſt tn̄ aduertendū licꝫ augꝰ. vocat regnū la­uiniēſe. tn̄ idē regnū vocat̉ ab hiſtoriographis regnū latinoꝝ. vocat vero augꝰ. regnū lauinienſe a ciuitate in qua regnabat̉. Sed regnū latinoꝝ dicit̉ a populo cui rex p̄crat. ideo qͣꝫuis regnū lauinienſe dicat̉ paꝝ duraſſe. qꝛ lauiniū a modico tēꝑe fuit caput regni. tn̄ regnū latinoꝝ tꝑibus. xv. regū ẜm euſebium durauit quoꝝ pͥmū dicit fuiſſe eneā. vltimū amuliū fratrem numitoris fuit auus romuli. poſtea ꝟo condita ro­ma latini vocati ſunt romani. ceſſauit regnū latino ſub illo noīe. bene ante vt dicit aug. infra li. xviij ca. xx. nam alba condita. dictū eſt regnū albanoꝝ. qͣꝫ­uis apud hiſtoricos vocet̉ regnū latinoꝝ vſqꝫ ad tꝑa romuli. e Siue romulo ⁊cͣ. Hoc dicit qꝛ ro­mulus aliquos deos rome poſuit. de qͥbꝰ etiā beatus augꝰ. infra libro. iiij. ca. xxiij. facit mentionem. f Siue qn̄qꝫ alba euerſa ⁊cͣ. Hic ſciendū eſt ſic̄ nar­rat titus liuius de origine vrbis libro pͥmo ciuitateꝫ longa alba dicta eſt ꝯdidit aſcanius filius ence. xxx. anno poſtqͣꝫ pr̄ ſuus lauiniū ꝯdiderat in regnauit aſcamiꝰ poſtqͣꝫ lauiniū dimiſerat lauinie fuit mr̄ eiꝰ ẜm aliquos. vl̓ nouerca ẜm alios. In ea etiā ciuitate regnauerūt latini reges vſqꝫ ad romulū vel vltra. cō­