III iutores. Ca. XII a 1 Ec his ſacrꝭ tn̄ roma digͣta ē eē ꝯtēta q̄ tā ml̓ta illic pō b piliꝰ ꝯſtitueratᵇ Nā ip̄iꝰ ſūmū tēplū nondū habebat iouis. Rex qͥppe tarqͥnius ibi capic toliū fabricauitᶜ Eſculapius āt ab epidauro abiuit romā vt ꝑitiſſimꝰ medicꝰ ī vrbe no biliſſima arteꝫ gl̓ioſiꝰ exerce dretᵈ Mat̓ āt deoꝝ neſcio vn̄ ſtat em̄ ꝙ ī ea regnatū ē ſiue appellaret̉ regnū latinoꝝ ſiue albanoꝝ vſqꝫ ad tp̄s tulli regis romanoꝝ qͥ ſucceſſit nume pōpilio ſicut numa romulo. Ip̄e ꝟo ꝓpt̓ ꝑ fidiā albanoꝝ quā eis obiecit tullus ciuitatē illā ſb̓uertit. q̄ ſteterat. cccc. ānis ẜm titū. ⁊ de ciuibꝰ albanis auxit vrbē fec̄ em̄ eos venire romā ⁊ īhabitare mōtē celiū quē vrbi ad iecit. Ip̄i ꝟo alba ni ſic trāſlati deos ſuos vt dic̄ h̓ augꝰ. ſecū romaꝫ trāſtuler̄t. vn̄ di cit h̓ augꝰ. ꝙ dijs ill̓ qͦs romulus ī vrbe trāſtulit. ⁊ qͥ poſtmodū etiā d̓ alba euerſa trāſi turi erāt nūa deos alios addidit qͥ vel cuſtodirent alios p̄dictos tanqͣꝫ fugitiuos vl̓ iu uarēt ſalteꝫ tanqͣꝫ inualidos. q. d. ſi alij dij fuiſſent ſa tis validi vel voluiſſent remanere. fruſtra ꝓuidiſſet ip̄e numa de pluribus Ca. XII. Ec his ſacrꝭ ⁊cͣ. In hͦ ca. on̄dit btūs augꝰ quā ta ſit cecitas romanoꝝ qui ẜm ꝙ roma creuit ẜm hoc etiā auxerunt numerū deoꝝ. ⁊ primo oſtendit quo multiplicauit deos. ſcd̓o ibi. ſub hoc ergo ⁊c. declarat vanitatem erroris eorū. b Nam ipſius ſū mūtemplū ⁊cͣ. hic ſciendū ꝙ duo erāt tarquinij reges romanoꝝ ſcꝫ tarquinius priſcus ⁊ tarquinius ſuper bus qui fuit vltimus rex romanoꝝ. de quo fit hic mētio. Iſte em̄ ſicut narrat titus liuius de origine vrbis li. j. poſtqͣꝫ rebus bellicis finē impoſuerat. conuertit ad res vrbanas aīm ſuum. Et in primis ſtatuit edificare templū ioui in morte. qͥ primo ẜm iuſtinum libro xliij. vocatus eſt ſaturnius. qꝛ ſaturnꝰ locū illū inhabitauit. poſtea mons tarpeius dictus eſt. cū aūt fode rent ibi fundamēta tēpli inuentū eſt ſub terra caput hoīs cum facie integra. a quo mons ille qͥ infra vrbeꝫ eſt. dictus eſt mons capitolij. ⁊ etiā templū illud capi toliū vocatū eſt. qd̓ iouis ſummū tēplū vocat hic bea tus augꝰ. ⁊ merito. qꝛ dicittitꝰ liuiꝰ. ꝙ opus illiꝰ tēpli ita ſumptuoſū erat ⁊ magnū. ꝙ magnificētia romāo rū q̄ fuit tꝑe auguſti ſub quo dn̄abat̉ fere toti orbi vix potuit illi aliquod equale facere. c Eſculapius aūt ab epidauro ⁊cͣ. Eſculapius fingit̉ deus medicīe Epidaurꝰ ẜm eutropiū eſt ciuitas q̄ mō vocat̉ dyrrhachiū. qꝛ vero roma fuit maior ciuitas qͣꝫ epidaurꝰ iō ambiuit rome eſſe vt dicit augꝰ. De aduectōe autē eiꝰ romā dicit titꝰ liuiꝰ de vrbis origine li. x. in fine. ꝙ cū roma graui peſtilētia laboraret que tanta fuit vt lꝫ ānus ille.ſ. cccclv. ab vrbe ꝯdita in multis letꝰ eſſet. tn̄ vix ad vniꝰ mali ſuffecit ſolatiū peſtilētie.ſ. vrbē vren tis. tā qͦ ad hoīes qͣꝫ etiā quo ad agros. Igit̉ ꝯſuluer̄t libros ſibylle de remedio. ⁊ inuentū eſt ꝙ eſculapiꝰ de epidauro romā afferendꝰ eſſet. Idē etiā narrat oro ſius li. iij. De hoc vero narrat ritus liuius li. xj. ab vrbe ꝯdita. ⁊ valerius li. j. ꝙ tribꝰ ānis continuis vrbs afflicta fuit graui peſtilentia. Miſſi ergo ſunt ꝓ remedio legati ad accerſiendū de epidauro eſculapiū. qͦ nata p̄neſtinū mōtē inſeditIndignū eī erat vt cū eiꝰ fili us iā colli capitolīo p̄ſideret adhuc ip̄a ī loco ignobililati taret: Que tn̄ ſi oīm deoruꝫ mr̄ ē: nō ē ſecuta ſolū romaꝫ qͦſdā filios ſuos: veꝝ ⁊ alios p̄ceſſit etiā ſecuturos. Miror ſaneᵉ ſi ip̄a peꝑit cynoce e phalū: qͥ longe poſtea venit ex egyptoᶠ Utrum etiā dea ſ febris ex illa nata ſit: videveniētes ab epidauris ducti ſūt ī tēplū eſculapij. qd̓ qͥnqꝫ milibus paſſuū ab epidauro diſtabat. ⁊ ecce ſer pens qͥ qn̄qꝫ licet raro ab epidaurijs viſus fuerat. nū qͣꝫ tn̄ ſine bono ip̄oꝝ viſus eſt. propter qd̓ etiā in mo dū eſculapij venerati ꝑ ꝑtes vrb̓ clariſſimas leui tractu reꝑe cepit tri duoqꝫ ꝯſpectꝰ ē haud dubiā an̄ ſe appetite clarioris ſedis alacritateꝫ ferēs. deinde ad nauē romanā ꝑrexit ac nauē coſcēdit. vbi vniuſ ligati tabernacu lū erat ibiqꝫ quie uit. Cū ꝟo nauigando. Ancium perueniſſent. ſer pens qui vbiqꝫ ī nauigio remanſerat ad terram dilapſus eſt. edem eſculapij que ꝓpe erat intrauit. ⁊ ibi tribus diebꝰ remanſit dato ſibi cibo. poſtmodū vero ad nauē reuerſus ſe romā ad vehendū p̄buit. ibi in ripā tyberis egreſſus ī inſulā vbi templū dicatū fuit eſculapio trāſnatauit. ⁊ ceſſauit peſtilentia a romanis. Idē narrat ouidius li. xv. metamorphoſios. Uocatꝰ eſt aūt ſerpens ille in cuiꝰ ſpe cie venit eſculapiꝰ ẜm papiā epidauriꝰ. qͥ de epidauro ciuitate venit. Et eſt h̓ aduertendū ꝓpt̓ libros ſibyl le de qͥbus hic fit mentio. ꝙ cū fuerint decē ſibylle vates famoſe. ſibylla de qua fit hic mentio fuit ſibylla cumea dicta amalthea. d̓ qͣ dicit Iſidorꝰ li. viij. etymo logiaꝝ. ꝙ ip̄a nouē libros attulit tarqͥnio pͥſco regi ro manoꝝ quinto. in quibꝰ erant decreta romanoꝝ ꝯſcri pta. dicta vero eſt cumea a cuma ciuitate campanie. cuiꝰ ſepulcrū adhuc in ſicilia manet. Hec iſidorꝰ. A. Gelliꝰ vero li. j. narrat ꝙ anus ꝗ̄dā incognita ad tar quiniū regē ſuꝑbū adijt nouē libros ferēs. quos eē di cebat diuina oracula. eoſqꝫ dicebat vendere velle. ſed cū iudicio regis p̄ciū exceſſiuū peteret. ab ip̄o irriſa ē Tūc illa igne corā rege facto tres ex ill̓ libris cōbuſſit īterrogās ſi rex ſex libros r̄ſiduos eqͣlip̄cio vellet eme re qͥ dixit anū illā delirare. que ſtatim tres alios cōbuſ ſit. īterrogās regē de tribꝰ reſiduis libris ſicut de ſex fe cerat. qͥ mulieris vidēs ꝯſtantiā. tres libros emit non minori p̄cio qͣꝫ petitum erat de oībus. Mulier vero il la poſtmodū a rege digreſſa nunqͣꝫ cōparuit. libri vero tres illi appellati ſunt ſibyllini. ⁊ in ſacrarium ꝯdi ti ſunt. ⁊ ad eos qͣſi ad oraculū qͥndecim viri adeūt. cū dij īmortales publice ꝯſulendi ſunt. Hec ex. A. gellio. Et idē in ſūma narrat ſolinꝰ capitulo de ſibyllis. d Mater aūt deoꝝ ⁊c̄. de hoc notat̉. sͣ. ca. xxx. li. j. e Si ipſa peperit cynocephalū. dictum eſt ſupra li bro. ij. capitulo. xiiij. f ¶ Utrum etiā dea febris ⁊c̄. Nota de iſta ſupra libro ſcd̓o. capitulo. xiiij. De iſta vero dicit hic auguſtinus ꝙ eſculapius ꝓnepos matris deorū habet videre ſi dea febris proceſſerit ab ip̄a qꝛ eſculapius cum dicat̉ deus medicine ipſe habet de febre curare ⁊ iudicare vnde proueniat ⁊ habeat origi nem. Dicitur autem eſculapius pronepos matris de orum. quia cybeles mater deorum genuit Iouem.
zum Hauptmenü