III.mo ſub tot dijs tutoribus iura ciuitatis? Uides quanta hinc dici ⁊ qͣꝫ multa poſſētniſi q̄ ſuꝑſunt nr̄a curaret intentio: ⁊ ſermo in alia feſtīaret. Capl̓m. XIIII.Uid deinde poſtnumā ſub alijs regibus? Quāto malo non ſolūſuo ſꝫ etiā romanoꝝ: inᵇ bellū albani ꝓuocati ſūt? qꝛ videlicet pax nume tā lōga viluerat: qͣꝫ crebre ſtrages romā albaniqꝫ exercitꝰ fuerūt⁊ vtriuſqꝫ cōmotio ciuitatꝭ.Alba nāqꝫ illa quā filiꝰ eneecreauit aſcaniꝰ: rome mat̓ ꝓpior ip̄a qͣꝫ troia a tullo hoſtilio ꝓuocata ꝯflixit. Cōfligēsaūt ⁊ afflicta eſt ⁊ afflixit donec multoꝝ tederet pari defectōe certaminū. Tūc euētū belli de ter geminis hincatqꝫ inde fratribꝰ placuit experiri: a romanis tres horatij: ab albanis aūt tres curiatij ꝓceſſerūt: a curiatijs tribus duo horatij: ab vno aūthoratio tres curiatij ſuꝑati ⁊cum laurentibꝰ fedus habuit ne deinceps vltio pereret̉. ꝓpter qd̓ videt̉ ꝙ īterfectio illa ſibi placuit. vt ſolus poſſet regnare. Dicit gͦ btūs augꝰ ꝙ interfectꝰ eſttaciꝰ vt romulus maior eēt deꝰ irridēdo romanos qͥ romulū tanqͣꝫ funeſtū ⁊ impiū deū ſibi fecerāt vt ſup̄ li.ij. ca. xv. Qui iōmaior videbat̉ qꝛinterfecto tacioſolus regnauit.Ca. XIIIUid deīdepoſt nuimā ⁊cͣ In hoc ca.enūerat b. augꝰ. gmala q̄ paſſi ſūtromani ſub regibus ⁊ ſpecialiterſb̓ tertio rege ro lmanoꝝ. De mal̓vero qͥ paſſi ſūttꝑe nume qͥ fuitſcd̓s rex nō facitmētionē qꝛ ip̄e ſolus regū in pacevixit. ⁊ romāi ſb̓eo toto tꝑe eiꝰ qͥete vixerūt. Et facit in hͦ ca. duo.qꝛ pͥmo enūeratp̄dicta mala. ſecūdo ibi. vim tn̄ patiebant̉ ⁊cͣ. on̄ditꝙdij romanorūqͦs multiplicauerūt ſolū ꝓpt̓ bōatꝑalia q̄renda etmala tꝑalia vitāda ſunt ꝯtēnēdi⁊ fruſtra colebāt̉b In bellū albani ꝓuocati ſūt⁊c̄. hiſtoriā quaꝫ hic ponit beatus augꝰ ponit titus liuius libro primo de vrbis origine. Albam ſiquidē cōdidit aſcanius filiꝰ enee vbi regnauerunt reges latinorum qui ence ſucceſſerunt vſqꝫ ad tempora romuliqui a regibus illis deſcēdit propter quod cum romulus eſſet quaſi pater rome. id eſt conditor eius. albafuit mater rome ⁊ propinquiorqͣꝫ troia que etiā mater fuit. ꝓpter quod fuerunt iſte due ciuitates amice.donec ſuccederet nume in regno tullus hoſtilius qͥ pacem faſtidiens occaſiones belloꝝ queſiuit incipiensab alba. Albani ergo ꝓuocati ad bellandū multotiēsconflixerunt cum romanis. iam certantes de imperiocuius ciuitatum iſtarum eſſe deberet. tandem quadaꝫvice cum vtriqꝫ ꝓducti eſſent exercitus ad pugnandum. metius princeps albanorum petito colloquiocum tullo ⁊ obtento ſic ait. Cupido imperij duos cognatos vicinoſqꝫ populos ad arma ſtimulat memoreſto cum iam ſignū pugne dabis. has duas acies ſpectaculo fore. ineamus aliquā viam qua diſcernat̉ qͥspopulus imperare debeat ſine magna clade. Placuittullo. Erant aūt in duobꝰ exercitibus ter gemini frēsextīcti ſūt. Ita roma exſtititvictrix. ea clade etiā in certamine extremo: vt de ſex viuis vnꝰ rediret domuꝫ. Tui cdamnū ī vtriſqꝫ? Cui luctꝰ niſi enee ſtirpi: niſi aſcanij poſteris: niſi ꝓſi venerꝭ: niſi nepotibꝰ ionis? Nā ⁊ hoc pluſqͣꝫciuile bellū fuit: qn̄ filia ciuitaſ cū ciuitate matre pugnauitᵈ Acceſſit alid̓ huic ter geminoꝝ pugne vltime atroxatqꝫ horrendum maluꝫ. Nāvt erant ambo populi priusamici: vicini quippe atqꝫ cognati: vni curiatiorum deſponſata fuerat horatiorumſoror: hec poſtea qͣꝫ ſpōſi ſpolia in victore fratre conſpexit: ab eodem fratre quoniam fleuit occiſa eſt. Humanior huius vnius femine: quāvniuerſi populi romani mihi videtur fuiſſe affectusIlla quem virum iam fidemedia retinebat: aut forteetiā ip̄m frēm dolēs qͥ eū occiderat: cui ſororē ꝓmiẜat: puto ꝙ non culpabilit̓ fleuerit.id eſt tres fratres ī vno ⁊ tres in alio. nec etate nec viribus diſpares. tres ꝟo horatij ⁊ tres alij curiatij appellati ſunt. qui tn̄ ex ꝑte romanoꝝ. ⁊ qui ex ꝑte albanoꝝ non eſt certum. vt dicit titꝰ liuiꝰ. tn̄ maior parsſcriptoꝝ tenet ⁊ dicit ꝙ horatij fuerunt romāi. Et idētenet hic btūs auguſti. Aſſenſumeſt ergo ab vtroqꝫ duce vt ip̄i p̄dicti inter ſe pugnent vice duoꝝexercituuꝫ. ⁊ vbifuerit victoria.ibi ſit imperiumCōcurrūt igit̉ inp̄liū. ⁊ pͥmo interfecti ſūt duo horatij tertio illeſocuriatioꝝ ꝟo nulluſ int̓fectꝰ ſꝫ oēſgrauiter vulnerati. qͥ ergo ſanuserat ⁊ integer cogitans ſe nō poſſe ſimul tribꝰ reſiſtere qͣꝫuis grauiter vulneratꝭ furgā ſiml̓at vt tresip̄m inuicē inſeqͥtemptātes ab inuicē ſeꝑaret qͥbuſab inuicem remotis ad prelium reuertitur. ⁊ primointerfecit viciniorem. poſtea alium. ⁊ tandem faciliter ſuperat etoccidit tertium.quibꝰ ſic mortuiſip̄e poſtmodumad ſuos reuertit̉ cum ingēti leticia romanorum.c Cui damnum ⁊c̄. hoc dicit quia tam albani qͣꝫ romani ab enea deſcenderunt. ⁊ etiam ab aſcanio filioenee. Uocat autem eos prolem veneris. quia vt ſupra dictum eſt libro iſto ca. iij. dicebant eneam eſſe filiumenchiſe ⁊ veneris. ⁊ quia enchiſes proceſſit ex ioue. nam fingitur ꝙ iuppiter de electra genuit dardanum. Dardanus vero genuit erich thonium. qui troen. qui aſſaracum qui capim. qui anchiſen. ideo perconſequens Eneas fuit nepos Iouis. eo modo quoomnes poſteri alij a filio nepotes dicuntur.d Acceſſit aliud ⁊c̄. hic tangit beatus auguſtinusſcelus ⁊ malum quod dictam victoriam mox ſecutuꝫeſt. nam ſicut narrat titus liuius libro primo. cum victor horatius de quo ſupra dictum eſt. rediret ad ſuos cum ſpolijs curiatiorum. occurrit ſibi ſoror ſua.que vnius curiatioruꝫ ſponſa fuit. ſed nondum vxoret videns ſpolia ſui ſponſi. ſtatim prorupit in fletum. quod egereferens frater eius ſtatim occidit eādicens. Abi hinc cum immaturo amore ad ſponſum oblita fratrum tuorum mortuorum tueqꝫ oblita