Liper iouiniani neceſſitati. Uide­rūt hec intelligētiores gͣuio reſqꝫ romani: ſꝫ ꝯtra ꝯſuetu­dinē ciuitatis demōicꝭ riti­bus fuerat obligata: paꝝ va lebāt: qꝛ ip̄i etiam ſi illa va­na ſentiebāt: nature tn̄ re ſub vnius veri dei regimi ne atqꝫ imperio cōſtitute: re ligioſum cultū deo debet̉ exhibendū putabant ſeruiē tes: vt ait apoſtolus: creatu­re potiꝰ qͣꝫ creatori: ē bene dictus in ſecula. Huius veri dei erat auxiliū neceſſarium a quo mitterent̉ ſancti viri veraciter pij: qui vera reli gione morerent̉ vt falſa a vi uētibꝰ tolleret̉. Ca. XXX Icero augur irri­det auguria: rep̄­hēdit hoīes corui cornicule vocibus vite con­ſilia moderantes. Sed iſte academicꝰ oīa eſſe ꝯtendit incerta: indignꝰ eſt habeat vllā in his rebꝰ auctoritatē. bDiſputat apud qͥntꝰ lu­cilius balbꝰ in ſcd̓o de deorū captus hoſtibꝰ circūſeptꝰ. nullā videret euadēdi facultatē. fedꝰ ſapore rege ꝑſaꝝ. ſi paꝝ vt putāt dignū ſatis tn̄ neceſſariū pepigit. vt em̄ ip̄m exerci tu ab hoſtiū qͣꝫ etiā locoꝝ ꝑiculo ſapor rex ꝑſarū li­beraret. niſibie oppidū ꝑtem ſuꝑioris meſopotamie iouinianus per­ſis conceſſit. Cap̄. LLX. a Iccro au gur. ⁊cͣ In hoc ca. b. augꝰ. argu­it ꝯͣ modū colēdi deos dicta cice rōnis. Et facit ī ca. duo qꝛ pͥmo on̄dit ſimplici ter loquēdo au­ctoritas cicerōis Roma. i. ſit īualida ad ali­qͥd certitudinal̓r ꝓbādū ī hac ma­teria. Scd̓o ibi. diſputat apd̓ ⁊cͣ. recitat dicta ip̄ius ſunt ad ꝓpoſitū. qꝛ ſuffi cientis auctorita tis eſt apud eos ꝯtra quos argu­it. Inſufficienti­am vero auctori. tatis dictoꝝ tul­lij ciceronis oſtē dit duplicit̓. pri­mo qꝛ facta ſua repugnāt dictis qꝛ cum ip̄e fuerit Tulliꝰ de natura d̓­orum. 2. etiā vſus auguri is. tn̄ irridet au­guria. Un̄. j. li. diuinatōe inducit duos.ſ. carneadē panetiū velut irriſorie q̄rentes vn̄ iuppit̓ cornicē a leua coruū a de­xtera canere iuſſiſſet. Hoc q̄tebāt. qꝛ coruꝰ eſt aptiſſi mus ad auguria p̄tendit felix auguriū. cornix ꝟo in felix. ſi vterqꝫ canat a dextris. ſi a ſiniſtris ē ecōuerſo ẜm opinione augurū. Scd̓o arguit inſufficientiā au ctoritatis tullij. qꝛ ip̄e tanqͣꝫ academicꝰ negat oēm cer titudinē cognitōis. Dicunt̉ aūt academici ph̓i quidā nihil certū dicebāt ſic dicti ab academia villa pla tonis. vel ab academia ſchola ꝑlatōis vbi īcepit phi loſophia iſta. Iſti vero fuerūt academici noui. inter quos academicos veteres qualis ſit diſtinctio. ptꝫ infra li. xix. ca. ij. Contra academicos vero iſtos ſcri­pſit augꝰ. tres libros. b Diſputat apud ⁊c̄. ſuetudo ciceronis eſt in libris ſuis inducere alios lo­q̄ntes. ī imitatꝰ platonē idē fac̄. In ſcd̓o igit̉ li. de natura deoꝝ inducit qͥntū luciliū balbū diſputātem loquentē. cuiꝰ verba licet videant̉ dicta in ꝑſona qͥnti lucilij. tn̄ in rei veritate ſunt ip̄ius tullij. Et ſciendū b. augꝰ. in iſto ca. ponit duas auctoritates tullij. qua prima incipit ibi. videtis ne igit̉ ⁊c̄. finis eiꝰ exclu ſiue. Ecce interim ⁊c̄. Et habent̉ li. ij. de natura deoꝝ natura libro: et cum ipſe ſuꝑ ſtitiones ex natura reꝝ ve­lut phyſicas philoſophicaſ inſerat: indignat̉ tamen in­ſtitutioni ſimulacroꝝ: opi­nionibꝰ fabuloſis ita loquēs Uidetis ne igit̉ vt a phiſicis rebus bene atqꝫ vtiliter inuē tis ratio ſit tracta ad cōmen ticios fictos deos? Que res genuit falſos opiniones erroreſqꝫ turbulentos: et ſuperſtitiones pene aniles. Et forme enim nobis deo­ c rum et etates et veſtitus or natuſqꝫ noti ſunt: genera preterea: coniugia: cogna tiones: omniaqꝫ traducta: ad ſimilitudinem imbecilli­tatis humane: nam et per­turbatis animis inducun­tur. Accepimus enim deo­ d rum cupiditates: egritudi­nes: iracundias? Nec vero e vt fabule ferunt dij bellis lijſqꝫ caruerunt. Nec ſolum vt apud homerum duos ex­ercitꝰ ꝯtrarios alij dij ex alia parte defenderent: ſed etiaꝫ parū ante finem. Qd̓ aūt hic dicit̉. Et cum ip̄e ſuꝑſti tiones ex naturis rerū ⁊c̄. eſt auguſtini reprobantis ci ceronē. in hoc cicero reprobat ſuꝑſtitiones vulgi ipſemet tamē multas ſuperſtitiones inſerit in libro luo. ſed eas inſerit tanqͣꝫ phiſicas ex philoſophia naturali ortū ha bentes. quas au guſti. ſupra libro iſto ca. ix. x. xj. xij. xiij. reprobauit. Suꝑſtitio auteꝫ vocat̉ omnis cul tus ſuꝑfluus cunqꝫ ſuꝑflu­uſ. ſiue ex ſuꝑflui tate eoruꝫ que co luntur. ſiue eorū que in cultumaſ ſumunt̉. ſiue ex modo aſſumēdi. Hoc em̄ iſtud in telligitur nomīe ſuperſtitionis. vndecūqꝫ nomē originē habuerit quo diuerſimo de ſentiunt ſcri ptores. vt infra iam dicetur. Et opponit̉ ſuperſti tio religioni. ſic̄ vicium qd̓ conſi ſtit inſuperabun dantia opponit̉ turi. ſicut ꝓdiga litas liberalitati c Forme em̄ ⁊c̄ homerꝰ Iliade hoc dicit tullius vl̓ interrogatiue vel ironice. quaſi dicens. Iſta ſūt nobis ignota. Et ideo qui ſimulacra ad illorum imi tationem faciunt. genealogias deorum affirmant. male errant. d Accepimus enim ⁊cͣ. Ea que hic tangit tullius accepit ex cōmuni opiniōe vulgi ſcri ptura poetaꝝ que de dijs non ſunt credenda. e Nec vero vt fabule ferunt ⁊c̄. Reprobat tullius fabulas poetarum qui fingunt deos belligeraſſe. ſi cut Homerus fingit de bello troiano. dij troiano rum zelabant pro troianis contra grecos. et dij greco rum pro grecis contra troianos. et defendit quilibet partem ſuam. Unde ex parte grecorum finguntur fuiſſe Iuno et Neptunus. ex parte Troianorum Uenus cum alijs dijs amicis ſuis. ſicut ptꝫ virgili um. x. eneidos in multis locis. et de hoc etiam tactuꝫ fuit ſupra libro primo capitulo tertio. De bello etiam deorum contra ſe inuiceꝫ pro partibus quas fouebāt facit virgilius mentionem libro ſecundo encidos. Et Ouidius loquens de Hectore troiano duodecimo metamorphoſeos dicit ſic. Hector adeſt. ſecumqꝫ de os in prelia ducit. Et eodem finxerūt poete. dij bellabant ꝯtra gigantes qui titanes dicti ſūt. Ip̄i em̄ vt fingit̉ volentes deos de celo pellere accumulabant