Liperiouiniani neceſſitati. Uiderūt hec intelligētiores gͣuioreſqꝫ romani: ſꝫ ꝯtra ꝯſuetudinē ciuitatis q̄ demōicꝭ ritibus fuerat obligata: paꝝ valebāt: qꝛ ⁊ ip̄i etiam ſi illa vana eē ſentiebāt: nature tn̄ rerū ſub vnius veri dei regimine atqꝫ imperio cōſtitute: religioſum cultū qͥ deo debet̉exhibendū putabant ſeruiētes: vt ait apoſtolus: creature potiꝰ qͣꝫ creatori: qͥ ē benedictus in ſecula. Huius veridei erat auxiliū neceſſariuma quo mitterent̉ ſancti viri ⁊veraciter pij: qui ꝓ vera religione morerent̉ vt falſa a viuētibꝰ tolleret̉. Ca. XXXIcero augur irridet auguria: ⁊ rep̄hēdit hoīes corui ⁊cornicule vocibus vite conſilia moderantes. Sed iſteacademicꝰ qͥ oīa eſſe ꝯtenditincerta: indignꝰ eſt qͥ habeatvllā in his rebꝰ auctoritatē.bDiſputat apud eū qͥntꝰ lucilius balbꝰ in ſcd̓o de deorūcaptus ⁊ hoſtibꝰ circūſeptꝰ. cū nullā videret euadēdifacultatē. fedꝰ cū ſapore rege ꝑſaꝝ. ⁊ ſi paꝝ vt putātdignū ſatis tn̄ neceſſariū pepigit. vt em̄ ip̄m cū exercitu tā ab hoſtiū qͣꝫ etiā locoꝝ ꝑiculo ſapor rex ꝑſarū liberaret. niſibie oppidū ⁊ ꝑtem ſuꝑioris meſopotamieiouinianus perſis conceſſit.Cap̄. LLX.a Iccro augur. ⁊cͣIn hocca. b. augꝰ. arguit ꝯͣ modū colēdideos ꝑ dicta cicerōnis. Et facit īhͦ ca. duo qꝛ pͥmoon̄dit ꝙ ſimpliciter loquēdo auctoritas cicerōisRoma. i.ſit īualida ad aliqͥd certitudinal̓rꝓbādū ī hac materia. Scd̓o ibi.diſputat apd̓ eū⁊cͣ. recitat dictaip̄ius q̄ ſunt adꝓpoſitū. qꝛ ſufficientis auctoritatis eſt apud eosꝯtra quos arguit. Inſufficientiam vero auctori.tatis dictoꝝ tullij ciceronis oſtēdit duplicit̓. primo qꝛ facta ſuarepugnāt dictisqꝛ cum ip̄e fueritTulliꝰ denatura d̓orum. 2.etiā vſus auguriis. tn̄ irridet auguria. Un̄. j. li. d̓diuinatōe inducit duos.ſ. carneadē ⁊ panetiū velutirriſorie q̄rentes vn̄ iuppit̓ cornicē a leua ⁊ coruū a dextera canere iuſſiſſet. Hoc q̄tebāt. qꝛ coruꝰ eſt aptiſſimus ad auguria ⁊ p̄tendit felix auguriū. cornix ꝟo infelix. ſi vterqꝫ canat a dextris. ſi a ſiniſtris ē ecōuerſoẜm opinione augurū. Scd̓o arguit inſufficientiā auctoritatis tullij. qꝛ ip̄e tanqͣꝫ academicꝰ negat oēm certitudinē cognitōis. Dicunt̉ aūt academici ph̓i quidāqͥ nihil certū eē dicebāt ſic dicti ab academia villa platonis. vel ab academia ſchola ꝑlatōis vbi īcepit philoſophia iſta. Iſti vero fuerūt academici noui. interquos ⁊ academicos veteres qualis ſit diſtinctio. ptꝫinfra li. xix. ca. ij. Contra academicos vero iſtos ſcripſit augꝰ. tres libros. b Diſputat apud eū ⁊c̄. cōſuetudo ciceronis eſt in libris ſuis inducere alios loq̄ntes. ī hͦ imitatꝰ platonē qͥ idē fac̄. In ſcd̓o igit̉ li. denatura deoꝝ inducit qͥntū luciliū balbū diſputātem ⁊loquentē. cuiꝰ verba licet videant̉ dicta in ꝑſona qͥntilucilij. tn̄ in rei veritate ſunt ip̄ius tullij. Et ſciendū ꝙb. augꝰ. in iſto ca. ponit duas auctoritates tullij. quarū prima incipit ibi. videtis ne igit̉ ⁊c̄. finis eiꝰ excluſiue. Ecce interim ⁊c̄. Et habent̉ li. ij. de natura deoꝝnatura libro: et cum ipſe ſuꝑſtitiones ex natura reꝝ velut phyſicas ⁊ philoſophicaſinſerat: indignat̉ tamen inſtitutioni ſimulacroꝝ: ⁊ opinionibꝰ fabuloſis ita loquēsUidetis ne igit̉ vt a phiſicisrebus bene atqꝫ vtiliter inuētis ratio ſit tracta ad cōmenticios ⁊ fictos deos? Queres genuit falſos opinioneserroreſqꝫ turbulentos: etſuperſtitiones pene aniles.Et forme enim nobis deo crum et etates et veſtitus ornatuſqꝫ noti ſunt: generapreterea: coniugia: cognationes: omniaqꝫ traducta:ad ſimilitudinem imbecillitatis humane: nam et perturbatis animis inducuntur.ᵈ Accepimus enim deo drum cupiditates: egritudines: iracundias? Nec vero evt fabule ferunt dij bellis p̄lijſqꝫ caruerunt. Nec ſolumvt apud homerum duos exercitꝰ ꝯtrarios alij dij ex aliaparte defenderent: ſed etiaꝫparū ante finem. Qd̓ aūt hic dicit̉. Et cum ip̄e ſuꝑſtitiones ex naturis rerū ⁊c̄. eſt auguſtini reprobantis ciceronē. in hoc ꝙ cicero reprobat ſuꝑſtitiones vulgi ⁊ipſemet tamē multas ſuperſtitiones inſerit in libroluo. ſed eas inſerit tanqͣꝫ phiſicas ⁊ ex philoſophianaturali ortū habentes. quas auguſti. ſupra libroiſto ca. ix. x. xj. xij.xiij. reprobauit.Suꝑſtitio auteꝫvocat̉ omnis cultus ſuꝑfluus qͦcunqꝫ mō ſuꝑfluuſ. ſiue ex ſuꝑfluitate eoruꝫ que coluntur. ſiue eorūque in cultumaſſumunt̉. ſiue exmodo aſſumēdi.Hoc em̄ iſtud intelligitur nomīeſuperſtitionis.vndecūqꝫ nomēoriginē habueritd̓ quo diuerſimode ſentiunt ſcriptores. vt infraiam dicetur. Etopponit̉ ſuperſtitio religioni. ſic̄vicium qd̓ conſiſtit inſuperabundantia opponit̉ ꝟturi. ſicut ꝓdigalitas liberalitatic Forme em̄ ⁊c̄homerꝰIliadehoc dicit tulliusvl̓ interrogatiuevel ironice. quaſidicens. Iſta ſūtnobis ignota. Et ideo qui ſimulacra ad illorum imitationem faciunt. ⁊ genealogias deorum affirmant.male errant. d Accepimus enim ⁊cͣ. Ea que hictangit tullius accepit ex cōmuni opiniōe vulgi ⁊ ſcriptura poetaꝝ que de dijs non ſunt credenda.e Nec vero vt fabule ferunt ⁊c̄. Reprobat tulliusfabulas poetarum qui fingunt deos belligeraſſe. ſicut Homerus fingit de bello troiano. ꝙ dij troianorum zelabant pro troianis contra grecos. et dij grecorum pro grecis contra troianos. et defendit quilibetpartem ſuam. Unde ex parte grecorum fingunturfuiſſe Iuno et Neptunus. ex parte TroianorumUenus cum alijs dijs amicis ſuis. ſicut ptꝫ ꝑ virgilium. x. eneidos in multis locis. et de hoc etiam tactuꝫfuit ſupra libro primo capitulo tertio. De bello etiamdeorum contra ſe inuiceꝫ pro partibus quas fouebātfacit virgilius mentionem libro ſecundo encidos. EtOuidius loquens de Hectore troiano duodecimometamorphoſeos dicit ſic. Hector adeſt. ſecumqꝫ deos in prelia ducit. Et eodem mō finxerūt poete. ꝙ dijbellabant ꝯtra gigantes qui titanes dicti ſūt. Ip̄i em̄vt fingit̉ volentes deos de celo pellere accumulabant