De conſti aut dicitur vt extendatur ad futura aut ſimpl̓r diſponit non faciendo mentionē de p̄teritis vel futuris. pͥmo ca­ſu aut p̄terita ſunt deciſa aliquo remedio deciſio puta tranſactione ſolutione ſnīa vel iuramento. et tunc ꝯſti­tutio non extenditur ad p̄terita lꝫ dicat̉ vt extendat̉ ad p̄terita qꝛ debet intelligi de p̄teritis deciſis vt ē tex. in. l. cauſas. C. de tranſacti. poteſt eſſe qꝛ verba generalia princeps non videtur habuiſſe mentem īſtau randi et reuocandi queſtiōes deciſas ad hoc tex. cum glo. in. c. ex multiplici. deci. Quid autē ſi pͥnceps dicat extendat̉ ad preterita etiā deciſa. glo. ſingula­ris in. d. l. cauſas dicit tūc ſit extenſio. Sed bar. ali ter dicit in. l. fi. C. ſi ꝯtra ius vel vti. publi. ibi em̄ ſen­ſit ꝙͣ aut eſt ꝯſtitutio dictans et extendetur aut reſcrip tum principis et non poteſt pͥnceps hoc facere ma gno p̄iuditio ꝑtis. pro hoc qd̓ noͣ. in. l. qͥt. C. de p̄ci. imꝑat. offe. et qd̓ noͣ. glo. xxv. q. ij. reſcrip. Et aduerte qꝛ prima fronte hoc dictū videtur verum vt fiat di­ferentia inter ſtatutum et reſcriptum. naꝫ ſi ſtatutū pōt ergo ptum ip̄ius pͥncipis qꝛ lex aſſumit vigorem a poteſtate ſtatuentis. vt in. c. a nobis. de ſen. ex. Iteꝫ ſi poteſt legem condere que ꝯcernit omēs ergo fortius reſcriptū inter duos ꝯcedere. Ego ſuſtentando hoc di ctum redderem hanc rationem diuerſitatis lex eſt om nibus ꝯmunis et pro publica vtilitate edita. iiij. diſt. erit aūt vnde ex cauſa rōnabili bene valet lex poſſet ex cauſa tollere ius alteri q̄ſitū vt videmꝰ in p̄ſcriptōe et ſimilibus. et dixi plenius in. c. que in eccleſiarum. s. eo. Reſcriptū vero ꝯcernit ꝑticulares ꝑſonas quibꝰ princeps non poteſt enormiter p̄iudicare in iure q̄ſi to ut dixi in. c. que in eccīarum. s. eo. Nam ſi putat equum debet facere. l. generaleꝫ. Ad hoc facit qd̓ dixi in. c. i. s. eo. a ſtatuto generali poteſt appellari ſed a ꝑticulari ꝯcernente certā ꝑſonam ſic dicerem tamen ſi ibi ſubeſſet cauſa rationabilis poſſet pͥnceps etiā per reſcriptū hoc ꝯcedere ea que dixi in. c. que in ec cleſiarum. et recte ꝯſiderando poſſet dici in effectu non eſt dr̄ia inter reſcriptū et ſtatutū qꝛ etiam ſtatutū non valeret ſine cauſa rationabili abſorbens ins alte­rius vt dixi in. c. i. s. eo. Et in. d. c. que in eccleſiarum. aut p̄terita non ſunt deciſa. Et tunc aūt pendet ap­pellationem et non ſit ad illa extenſio qꝛ debꝫ deci di per iudicem appellationis ſcd̓m ius qd̓ erat in prīa inſtantia qꝛ iſte iudex ſuccedit loco primi vt in aucͣ. vt cum de app. cogno. vide glo. in. c. licet canon. de elect. li. vi. noͣ. Bar. in. d. l. omnes ppl̓i. Aut negotia p̄terita pendēt in prima inſtantia. Et adhuc dicit Bar. ad illa non ſit extenſio per id qd̓ habetur in aucͣ. in medio litis ſacras iuſſiones non fieri. Sed illud poſſet limi­tari quando ius emanat adinſtantiam ꝑtis pendente lite ſecus ſi ꝓprio motu principis expͥmeret qd̓ vult ad preterita extendi. Ad hoc qd̓ noͣ. Pa. in. d. cle. diſpendioſam. et eodem modo limitarem precedens membrum Aut negotia p̄terita non ſunt deducta ī iu­ditium ſed pendent nec ſunt deciſa. Et tunc conſtitutō extenditur ad preterita exquo cauetur in ea de p̄teritis Et in caſu ſerua iſtum tex. et. l. leges ſacratiſſime. C. legi. facit. c. p. de offi. le. li. vi. per p̄dicta determinatur queſtio dicit ſtatutum ex tantibus maſculis excluda tur femina in ſucceſſione cōmuni ꝑentibus et volumꝰ hoc extendi ad preterita. Si em̄ frater et ſoror diuiſe­rant hereditatem ante ſtatutum non extendit̉ ꝯſtitutio ad illud negotium ſecus ſi non diuiſerant ſed negotiū pendebat tunc limitandum vt. s. dixi vtrum pendeat in iuditio vel ne. Quo ad ſcd̓m membrum princi­pale quando conſtitutio exp̄ſſe dicit vt extendatur ad futura et tūc eſt dubiū qꝛ ꝓpriū ſtatuti ē vt ꝯcernat futura non preterita vt hic. Uenio ad tertium qn̄ conſtitutio ſimpl̓r loquitur non faciendo mentioneꝫ preteritis nec de futuris et tunc aūt conſtitutio venit clarando quia eſt iuris antiqui declaratoria extendit̉ ad p̄terita vt s. dixi niſi ꝑtim eſſet declaratoria par tim editoris quia tunc quatenus edit nouo dicendū eſt vt de conſtitutione noui iuris editoria vt. s. dixi. aut conſtitutio venit annullando actum et tunc dicit Bar. aut cauſa annullationis eſt de p̄terito et extenditur ad preterita. vt in. l. fi. C. de pact. alias ſecus hoc di­ctum limitarem quando cauſa nullitatis eſt de p̄terito ita inferebat nullitateꝫ ipſo iure ſecus autem ſi actuſ tenebat ſed in odium inducitur de nouo caſſatio quia tunc non debet extendi ad preterita per id quod dixi in. c. ij. s. eo. facit tex. cum glo. in ꝟbo decetero. in cle. .i. de vſuris Aut conſtitutio venit ꝯfirmanda et ex tenditur ad preterita per rationem huius lr̄e. Aut con ſtitutio aliquid de nouo edit et tunc ſi concernit preꝑa toria iuditij ſeu ordinatoria quo ad ꝓceſſum et exten­ditur ad preterita negotia etiam pendentia in iuditio quo ad ꝓceſſum futurum. l. ij. C. de iura. calum. noͣ. Bar. in. l. omnes populi. clarius glo. in. d. c. licet. et cie. diſpendioſam. de iudi. aut ſtatutum ꝯcernit deciſo ria negotij et tunc aūt reꝑit factum et executionem de preterito aūt partim de preterito et partim de futu­ro. aut factum de preterito et executionem de futuro Primo caſu quando factum et executio ſunt de preterito certum eſt conſtitutio ad talia extendit̉ vt in. c. ij. s. co. quod eſt verum ſiue ſtatutū de nouo ī ducat delictum ſiue factum damnatum augmentet per penam vt in. d. cle. i. de vſuris. Si autem factum eſt partim de preterito et ꝑtim de futuro. exemplum in cle. i. de teſta. emanauit ibi ſtatutum vt rectores hoſpi talium teneantur reddere rationem de negotijs