Eneratio et gn̄atio laudabit oꝑa tua et potētiā tuā ꝓnūciabūt Scribit̉ psͣ. 144 ſine ml̓ta diligētia ſct̄oꝝ patꝝ ſtudia: tp̄oꝝ decurſus ſupputarūt: dubium qn̄ magna vtilitas eccl̓iaſticis viris p̄cipue illis eccl̓iaſticā policiam gubernare hn̄t: inde ꝓueniat. Nec vlli ſtatui hoīm hoꝝ paꝝ ꝓdeſſe credendū ē: ſi tēperata mēte ad reꝝ geſtaꝝ hyſtorias quas ob diuturnā memoriā ſtudioſi viri ꝯſcripſerūt ocl̓os leuent. qͣꝫuis pleriqꝫ id minꝰ ꝑſpectent. Decet nanqꝫ viros ꝟtuoſos p̄cedentiū facta ſepe ad memoriā reuocare: ut bonis exēplis diſcant dignis oꝑbꝰ īſiſtere ut in malis valeāt ꝑditionis ſcopulū declinare. Seꝝ niſi p̄cioſum a vili ſeparet̉: ſtulta ꝯcupiſcētia ſe tēperare valens? ī tene­braꝝ voraginem precipiti curſu mergeret̉. Ob ſct̄i doctores vidētes ad ītellectū ſacraꝝ ſcripturaꝝ eccl̓ie re gimen: hyſtoriaꝝ decurſus exꝑte neceſſariꝰ eſſet. ſimulqꝫ oīm geſtoꝝ ꝯgeries īutilis. ſui magnitudine. tum pro ſuꝑfluoꝝ viliū factoꝝ repetitione ſuꝑ vacua quaſdā nobis hyſtorias canonizarūt. amputatꝭ fabulis ſuꝑſticioſis ac genealogijs īterminatꝭ: ad rem ꝑtinēt. Sicqꝫ factū ē maximos eoꝝ labores: ut pene ſimul tota tēpoꝝ hyſtoria breuiſſimo ſtudio a qͦlibet ītelligēte iam nedū ſine labore. imo magna cordis oblectatione poſſit īcorꝑari. Decuit quoqꝫ ad ornatū ſcripture: ut hac pulchritudine careat: que oībꝰ gentibꝰ tanqͣꝫ luc̓na p̄fulgida ī obſcuro loco ponēda fuit. Ingeniū inſuꝑ humanū qd̓ magnifice plura ꝯphendere facilit̓ pōt: hoc delicio prato diu̓ſoꝝ floꝝ pͥuarꝭ non debuit: ī quo varia ꝟtutū exempla reperiēs. factaqꝫ reꝓba eque ꝯſiderās: illa capere. hec p̄terire moueretur. Sidere enī ſup̄modū ē delectabile: qualit̓ pͥmi nr̄i ꝑntes ex ꝗbꝰ originē duximꝰ īſtituti fuerūt a ſummo oīm guber­natore deo deinde ꝗs decurſus eoꝝ: qūo ꝓfecit defecit rationalis creat̉a ī ſapīa: ꝟtute. potētia. ſct̄itate. longeuſ tate. ſic de alijs. Et ī oībꝰ hijs dīnū regimē admirari: qͣꝫ ſit deꝰ mirabilis ī creaturis ſuis: nunqͣ admīſtrare ceſſa­uit quos cōdidit. quāta creatoris lōganimitas mīa. qͣꝫ īſcrutabilis dīnoꝝ iudicioꝝ abyſſas. Hec infinita alia uolans hūana īduſtria pennis ꝗbuſdā īterne. ꝯtēplationis: ſolū preterita pn̄tia. ſꝫ etiā futura metit̉. ex ſimilibꝰ ad ſimilia ꝓgredit̉. cui ſi boͣ volūtas adiūcta fuerit. tedio quodā īcolatꝰ huiꝰ ī deū ſurgit ad laudandū regratian­ ꝯtemplandū: cupiens diſſolui eſſe Chriſto ī eternū. Incipit hec ꝯtēplatio ī iocūda ſpeculatione creatu­raꝝ finit ī feliciori tedio earūdem appetitu creatoris. juxta illud ps. Quid enī mihi ē in celo: a te ꝗd volui ſupee terrāt Mihi aūt adherere deo bonū ē. Hoc forte ī preaſſumpto ꝟbo idē pſalmiſta nobis ꝑſuadere nitit̉ dicens. Se neratio gn̄̓atio laudabit oꝑa tua: potenciā tuā ꝓnūciabūt. qͣi dicat. Per oīa in mūdo caſura cernimꝰ: ad te que nunqͣꝫ deficis tendere debemꝰ. Que vtiqꝫ ſnīa valde accōmoda ē ad ꝓpoſitū nr̄m. enī teſte Auguſtino plura ī ſacra ſcriptura ꝯmemorāt̉ nihil ſigͣnt. tn̄ neceſſaria ſunt ꝓpt̓ ea que aliꝗd ſigͣnt: neceſſe ē talibꝰ ita vti qͣꝫuis ſteri­lia ſint ſicut illis que fecunda deuotione īmediate ī deū mentē nr̄am ſuſtollūt. Alioꝗn recte ſcripturam legimꝰ in qua ſemꝑ ſpūſſanctꝰ loqui credendꝰ ē. Sūt arida ad ſuꝑficiē littere. ſꝫ grauida quo ad ſpiritualē intelligentiam. Que aūt ita aliena ſunt ut nequaqͣꝫ ſpūalit̓ ītelligi poſſit aut expedit: tn̄ veneratione digna ſunt ꝓpt̓ finē in quē ordinant̉ que ē ſcire diligere deū. Et de genere videt̉ eſſe ſupputatio ānoꝝ que in ſacra hyſtoria diligentiſſime ānotata ꝯtinet̉. De ut idē Augꝰ teſtat̉. Hoc certiſſime tenendū ē tanta eſt diuina auctoritate roborata: ut oīno falſiſſimū ſit quicꝗd ab ea ita diſcrepat ea oīno ꝯcordari poſſit. Que cumita ſint: mirū valde videt̉ cur ſct̄e ſcripture tractatores de hac materia ītantū ſunt diuerſi ī pl̓ibus locis vſqꝫ hodie. ut aut oīno aut vix nequeāt ꝯcor­dari. Et reditilla aatīqua famoſa queſtio de tn̄ſlatione. lxxͣ. īterpretū: an potiꝰ ei ſtandū ſit ī ſupputatione annorū an textuihēbreoꝝ quē Moyſes ille maximꝰ primꝰ legꝭ ꝓmulgator edidit. Hic ꝯtriuerūt ſct̄i doctores ingenia ſu­ ꝗlibet captuſuo dixit qd̓ ſenſit. Et qꝛ ꝑiculoſum ē de magiſtroꝝ eccl̓ie iudicare ſentencijs ut dicit Iheronimus ſuꝑ Dan̄. nimis laborioſum ē oīa retexere. jdeo Beda poſt alios ſtudioſius in hac materia ſudarūt. elegit modū Oroſijq ſatis ꝯcordit̓ Iheronimo Euſebio alij magꝭ autenticis de hijs loquet̉. dicit eccl̓iam hunc modum tenere. licꝫ alios non rep̄hendat. Quare actū videt̉ ut hec ſupputatio magis vulgata ſit ī libris pl̓imoꝝ poſtea ſcribe tiū. Augꝭ etiā in. ii. liº. de ciui. dei multa de hijs tractat. ſꝫ ſatis diſſentit a poſitione Bede. qꝛ ſequebat̉ exemplaria tūc magis vulgata fuerūt ut etiā ptꝫ ī omelijs ſuis maxime ſuꝑ pſalmos. Poſitio aūt Oroſij et Bede hꝫ a crea­tione mūdi vſqꝫ ad natiuitatē Abrabe fluxerūt āni. 3184. ẜm ſeptuaginta īterp̄tes. Hebrei aūt minꝰ hn̄t. 1236. qꝛ ẜm biblias correctas iuxta hebraicā ꝟitatē ab Adam vſqꝫ ad natiuitatē Abrahe ſunt āni tm̄. 194 8. Deinde ſat con cordant hebreis ſeptuaginta īterp̄tes vſqꝫ ad deſtructionē templi vocat̉ cōiter tn̄ſmigratio babilonis. Sequē­tia tēpora hn̄t̉ ex canonica ſcriptura. ſꝫ ex alijs hyſtorijs tam iudeoꝝ qͣꝫ gentiliū iteꝝ ibi ē diuerſitas. ſꝫ nimis magna. Simul igit̉ colligēdo ẜm Bedā a mūdi creatione vſqꝫ ad Chriſti natiuitatē. veniūt āni. 1999. Et hic ē modꝰ eccl̓ie. Sn̄ ꝟſus. Snū tolle datū ad milia quīqꝫ ducētis. Naſcēti dn̄o Beda dat aꝓthoplaſto. De vlteriori diſcuſ­ſione huiꝰ queſtionis. vide ſi placet Augꝭ vbi ſupͣ Iheronimū alios locis ſuis. Hic aūt qꝛ breuitati ſtudemꝰ. pro­lixtas ipſa nobis vitanda ē. Colligere nāqꝫ diſpoſuimꝰ iuuāte dn̄o ex pl̓ibus libris faſciculū quendā tēpoꝝ a muncii creatione vſqꝫ ad pn̄s ī tam ſacraꝝ ſcricturaꝝ qͣꝫ diuerſaꝝ aliaꝝ hyſtoriaꝝ facta tanqͣꝫ īmemoriali quodā ꝯpen­dioſe religabimꝰ. Faciā ꝓinde iucta ſnī in flori qd̓ ſolent terraꝝ ſitus in breui qͣi tabella pingūt ita totam humani generis imaginē tempoꝝqꝫ decurſus ī pauculis folijs oplectar. Nec mihi conſciꝰ ſum aliꝗd me poſuiſſe qd̓ ī fide dignis hyſtorijs heatur. aut alijs libris eccl̓iaſticoꝝ bctoꝝ ſiue qd̓ nūc ex eoꝝ dictis aꝑte ſequat̉. Sbi aūt dubiū a2