Seite
Ittera eſt pars minima uocis compoſitæ: hoc eſt quæ con­ſtat ex compoſitione litterarum. Minima autem quantū pertinet ad totam compræhenſionem uocis litteratæ. Ad hanc.n. etiam ꝓductæ uocales breuiſſimæ partes inueniū­tur: uel ꝙ omnium eſt breuiſſimū eorū quæ diuidi poſſunt id quod diuidi non poteſt. Poſſumus etiam& ſic diffinire. Littera ē uox quæ ſcribi poteſt indiuidua. Dicitur autem littera: uel quaſi legitera eo ꝙ legendi iter præbeat: uel a litturis ut quibuſdam placet: quod plerūqꝫ antiqui in ceratis tabulis ſcribere ſolebant& poſtea delere. Litteras autem etiā elementorum uocabulo nuncupauerunt: ad ſimilitudinē mundi elementoꝝ. Sicut.n. illa coeuntia omne corpus perficiunt. Sic etiam hæ coniuncta litteralem uocem quaſi corpus aliquod compo­nūt: uel magis uere corpus. Nam ſi aer corpus eſt:& uox quæ ex aere icto conſtat corpus eſſe oſtenditur. Quippe cū& tangit aurem& tri­partito diuiditur: quod eſt ſuum corporis hoc eſt in altitudinē.& la­titudinem& longitudinem. Vnde ex omni parte poteſt audiri. Præ­terea tamen ſingulæ ſyllabæ altitudinē quidem habent ī tenore: craſ ſitudinem uero& latitudinem in ſpiritu: lōgitudinē in tempore. Litte ra igitur eſt nota elementi& uelut imago quædā uocis litteratæ quæ cognoſcitur ex qualitate& quantitate figuræ linearum. Hoc uero in tereſt inter elementa:& littera: ꝙ elementa proprie dicuntur ipſæ pro nunciationes. Notæ autem earum litteræ. Abuſiue tamen& elemen­ta ꝓ litteris: Et litteræ pro elementis uocantur. Cum enim dicimus non poſſe cōſtare in eadem ſyllaba. r. ante. p. non de litteris dicimus ſed de pronunciatione earum. Nam quantum ad ſcripturā poſſunt coniungi: non tamen etiam enunciari niſi poſtpoſita. r. ut princeps. Sunt igitur figuræ litterarum quibus nos utimur. xxiii. Ipſæ uero ꝓ nunciationes earum multo ampliores. Quippe cum ſingulæ uocales denos inueniātur ſonos habentes uel plures: ut puta. a. breuis quattu ot habet ſoni differentias cum habeat aſpirationem& acuitur uel gra uatur:& rurſus cum ſine aſpiratione acuitur uel grauatur: ut habeo habemus: abeo abimus. Longa uero eadem ſex modis ſonat: cum ha bet aſpirationē& acuitur uel grauatur: uel circūflectit̉: ut hamis ha­moꝝ hamus:& rurſus cū ſine aſpiratione acuitur uel grauatur uel cir cūflectit̉: ut aræ araꝝ ara. Similiter aliæ uocales. poſſunt ꝓferri Præte rea tamē. i.&. u. uocales quando mediæ ſunt alternos inter ſe ſonos uidentur cōfundere teſte donato: ut uir optimus quis:& quidē quā­