Seite
Liber. XVIII. ridum. et in utraqꝫ mandibula tres ordines dentium inuicem diſtinctorum. cuius extreme tates ſunt et leonis. et cauda eiꝰ ē ſimilis caude ſcorpionis agreſtis hn̄tis aculeū. ⁊ ꝑcutit pil̓ ſuis ſicut porcꝰ aggreſtis ſuis ſetis. et hꝫ vocē horribilē ſicut vox eſt tube. et ē veloqͥ curſꝰ et cō medit homines et inter omnes beſtias terre nulla crudelior et monſtruoſior inuenitur.(ut dicit auicen.) et hec beſtia grece uocatur bari cus. vt dicit pli. li. viij. c.xxij. Apud medos in quit.(vt ſcribit helias) eſt beſtia ꝑnicioſiſſi­ma ꝙͣ mancoram vocant. habēs triplicē den­tium ordinem pectinatim ſibi alterutruꝫ cōe untem. auriculis et facie homini ſimilis eſt. glaucos habet oculos et coloreꝫ ſanguinen̄­leoni ſimilis/ cauda ſcorpionis. modo ſpru­la ingerens/ et infigens et vocem habet voci hominis ſimilem. vt ſi miſceatur voci homi nis fiſtule et tube. videtur in concentibus cō uenira ⁊c. vnde idem eſt aīalde quo auic loqͥt̉ et pli. Idem omne anima/ geras anima. hꝫ duos renes et ueſicam. ſed animalia ouāta nō habent renes vel veſicā. ſuꝑfluitas enim humidi in auibus tranſit in vngues et in pe uas. in natatilibus trāſit in cōchas ⁊ in ſqua mas. et ideo nō indigent membro ſuꝑflui hu midi receptiuo. Itē omne animal habēs cor nū et nō habēs dentes ſuꝑius ruminat ⁊ hꝫ plures ventres. vnū valde magnū ⁊ aliū mi norē. vnū longum et aliū amplū. ⁊ cā quare habeat multos vētres eſt multiplex digeſtio. quia ſuus cibus eſt ſiccus et nō bene maſti­catus in principio/ ꝓpter auiditateꝫ comedē di. ⁊ ideo oportet iterum maſticari. de maiori aut ventie attrahitur cibus ad os. vt iteꝝ ma ſticetur. ⁊ ſic maſticatus trāſmittitur ad ſecun dum ventrē vt ibi digerat̉. et ſic maſticare vo­catur ruminare(vt dicit auicen.) Itē dicit aui cen. li. ij. c. j. ego dico ꝙ om̄e animal habens ſepū. hꝫ cerebꝝ pingue. et qd̓ nō habet ſepū non hꝫ medullā vnctuoſā ⁊ om̄e ſpirās hꝫ pulmonem vel aliquid loco pulmois. ſicut pi ſcis brachos ꝑ quos aqua cū aere attrahit ⁊ poſt emittit. ⁊ omnē animal habēs ſāguinē habet cor ⁊ epar. quod vero caret ſagnuine. caret corde. habet tamē aliquid loco cordis in quo eſt ſedes vite. Item omnia annalia germinātia habēt fel. quedā occulte. vt ceru­equus mulus. et quedaꝫ manifeſte. ſolus del phinus caret felle licet generet ⁊ ſpiret. anima lia autē ouantia habēt fel magnū vel paruū. ſicut piſces ⁊ ſerpentes. Item dicit idem ꝙ omne animal habēs ſanguinē/ habet ſemen ⁊ omne ſanguinoſū generās aliud hꝫ quinqꝫ ſenſus/ niſi quoddā genus muris cuius oc­li ſunt cooꝑti. ⁊ habet pupillā ſub corio. Et vie ſenſuū in aliquibus ſunt occulte. vt aures et nares in piſcibus qui audiūt/ vt patet qꝛ fugiunt ſtrepituꝫ/ ⁊ offaciunt. aliter non veni rent ad rethe ꝓpter lac ⁊ carnes aſſas. ꝓpter quas cancti intrāt ſportulas piſcatoꝝ.(et iō dicit ariſt. vt dicit auicen.(ꝙ delphini et vnū aliud genus piſcium/ ad tonitruuꝫ et aliū mo tum magnū et ſonitum repentinum cadūt ad fundum ſicut in eis eſſet epilētia. ⁊ tunc capi untur ac ſi eſſent ebrij. et fugiunt a loco ablu tionis alterius piſcis interfecti. et fugiunt a ſanguine alterius piſcis. et fugiūt ſordida re tia et ſportulas immundas. et libenter ſubin trant nouas. et animalia anuloſi coꝑis hn̄ta cutos ſenſus ꝙͣuis occultos/ ut apes et formi ce. vnde audiunt a remotis ⁊ olfaciunt ⁊ in qͦ buſdam odoribus delectantur/ in quibuſdā interficiunt̉/ vt odore ſulphuris/ ⁊ cōbuſte pel lis/ et cōbuſti coruū cerui. vt apes. nec manēt in loco mali odorꝭ/ ſꝫ qͥeſcūt ī loco odorifero­et etiā vbi eſt dulcedo. ut dicit idē. Itē vt dicit idē differūt animalia in modo vociferādi/ qꝛ quedaꝫ habent vocē forteꝫ ⁊ acutā. quedam debilem ⁊ remiſſam. quedam autē valde mo dicam ſiue nullā. et ſola animalia hn̄tia cra­theā arteriā ⁊ pulmonē/ et reſpirātia dant vo cem. ſed que nō reſpirāt aliqn̄ faciūt ſonitū ali quādo ſibilum. ⁊ alia fatiētia vocētonos ⁊ a lia maxime vociferant. et garriūt tꝑe contus ⁊ amoris. et ꝑ ꝓprias voces ſe cognoſcūt ⁊ ad amplexus ſe inuitant. Item cune animal ha bens ſanguinem qd̓ ambulat/ vigilat ⁊ dor­mit et omne habens palpebras claudit eas cū dormit. Et oē aīal ouās facit ſomnū tenueni Itē omne animal indiget nutrimēto ſibi cōue­niente/ et ſue cōplexioni reſpondente. et hoc eſt neceſſariū/ vel ꝓpter indiuidui ſuſtentamē tum/ vel ꝓpter eius augmētationē/ vel ꝓpter deditorū ꝑ calorem reſtaurationeꝫ. Sed in modo ſumendi cibum eſt magna differētia/ ſimiliter in ſumēdo potū. nā animalia greſſi­bilia que ſunt cōpleti ⁊ equalis labij ſuggen­do bibunt. vt homo/ equus/ vacca ⁊ mulus ⁊c. animalia vero que ſunt inequalis labij in quibus ſcꝫ labiū inferius nō reſpondet equa liter ſuꝑiori ſed eſt breuius lambēdo bibunt vt canis/ cattus/ ⁊ huiuſmodi. vnde ſecundū diſpoſitionē labioꝝ ꝑ equalitatē quedā ſug­gunt ⁊ quedā lambūt. geminata eſt natura­vt canis/ ⁊ cetera labentia tenuiorē ⁊ lōgioreꝫ habeāt linguam ac flexibiliorē ut ſint abilio­ra ad aque cōprehēſionē/ et ip̄iꝰ ad os depor