Liber Capitulum. viij. Nnoª tertio r̄gni balthaſar regis viſio apparuit mihi. Ego Daniel poſtᵇ id quod vide ram in principio vidi in viſiōe mea cuꝫᶜ eſſem in ſuſis caſtro quodᵈ eſt in helā regiōe vidiᵉ autē in viſione eſſeᶠ me ſuꝑportam vlai: et leuaui oculos meos ⁊ vidi. Etᵍ ecce aries vnus ſtabatʰ ante paludē hn̄s cor­nuaⁱ excelſa ctᵏ vnuꝫ excelſiꝰ altero atqꝫ ſuccreſcēs. Poſteaᵐ vidi ari ctem cornibꝰ vētilantē cōtra occi­dentē ⁊ ꝯtra aquilonē et cōtra me ridiem etⁿ oēs beſtie non poterant reſiſtere ci neqꝫ liberari de manu eius: fecitqꝫ ẜm volūtateꝫ ſuaꝫ ⁊ʳ magnificatꝰ ē etᵖ ego intelligebāᶜ Ecceⁱ aūt hircus capraꝝ: vēiebat̉ ab occidente ſuꝑ faciē totius terre etˡ nō tāgebat terraꝫ. Porroᵘ hir­cus hēbatˣ cornu inſigne inter ocu tendo aūt ad ſenſum qͥ pͦ intelligit̉ lꝫ non pͥncipalit̓.ſ. de regibꝰ medoruꝫ ⁊ grecoꝝ. conſiderandū ꝙ circa quēlibet regē vel regnū tangit tripliceꝫ ſtatū regni.ſ. initialē mediū ⁊ finalē. Circa primū dicit daniel. a Anno. iij. regni Balthaſar ⁊c̄. Ex qͦ ptꝫ ꝙ hec viſio facta eſt ꝑ duos annos poſt p̄cedentē. ⁊ hͦ tangit̉ cuꝫ ſubdit. b Poſt id qd̓ viderā in principio. qꝛ p̄cedētē viſionē vidit daniel pri mo anno regni baltha­ſar. c Cū eſſem ī ſu ſis caſtro. hic tangit lo­cū huiꝰ viſionis. dr̄ aūt in ſuſis caſtro. qꝛ illa ci­uitaſ erat clauſa fortibꝰ muris ad modū caſtri. d Qd̓ eſt in helā regio ne. Ab helā dr̄ regnū he lamitarū: ⁊ metropolis illiꝰ regionis erat ſuſis qꝛ multa regna ⁊ multe regiones erant ſub rege medorū. e Uidi in viſione. imaginaria.ſ. f Me eſſe ſuꝑ portam vlai. vlai eſt ꝓpriuꝫ no­mē cuiuſdaꝫ porte p̄di­cte ciuitatꝭ. ⁊ interpreta­tur palus: qꝛ ante illam portā ſunt paludes a qͥ bus illa porta eſt deno minata. g Et ecce aries. ꝑ quē ſignatur re gnū medorū: qd̓ nō fuit multū infeſtuꝫ iudeis vt dicūt hebrei. ꝓpter qd̓ ſignificat̉ ꝑ aīal māſue­tū. h Stabat ante paludē. ꝑ hoc ſignifica tur īſtabilitas regni eiꝰ ſicut palꝰ nō eſt locꝰ firmꝰ. iHabens cornua excelſa.i. duos reges magnos inter alios.ſ. dariū filiū aſtyagis ⁊ cyrū eius nepotē. k Unū excelſius altero. qꝛ Cyrꝰ fuit potentior dario. l Atqꝫ ſuc­creſcēs. qꝛ fere to tā aſiā ſibi ſubiugauit. m Poſtea vidi ariete cor­nibus ventilantē ꝯͣ occidentē ⁊c̄. qꝛ reges perſaꝝ ⁊ medoꝝ ad oēs iſtaſ ꝑtes dilatauerūt regnū illud. vn̄ in hiſtoria Iudith i. ca. ſcribit̉ ꝙ cābi­ſes filiꝰ cyri miſit holofernē ad ſubiugandū ſibi oīa regna occidentꝭ. n Et oēs beſtie nō po. reſiſtere ei ⁊c̄. qꝛ nulli reges qͣntūcūqꝫ fortes po­terant ei reſiſtere. ſequit̉. o Et magnificatꝰ eſt. qꝛ illud regnuꝫ obti­nuit monarchiā ⁊ grecia ei ſeruiebat ſub tributo. vt pꝫ tꝑe philippi pr̄is alex andri magni qͥ reddebat tributū dario regi perſarū ⁊ medorū. p Et ego.ſ. daniel. q Intelligebā. qͥd ſignificaret viſio ⁊ mutationē regnoꝝ futurā. qꝛ regnū grecoꝝ huic regno ſucceſſit. r Ecce aūt hir cus. Hic ponit̉ concurſus regni grecoꝝ. qd̓ regnū ſignificat̉ ꝑ hircū. qꝛ greci fuerūt luxurioſi ſicut hircꝰ eſt aīal luxurioſum ⁊ fetidū: ⁊ maxime alexander qͥ fuit primꝰ rex: vt dr̄. ꝓpter qd̓ miſſa fuit ſibi puella veneno nutrita vt ſic ꝑ incontinētiā ſuā accedens ad eā intoxicaret̉. Sed ariſto teles ꝑ geſtꝰ ⁊ aſpectus oculorū illiꝰ puelle ꝑpendit eā ſic eſſe nutritaꝫ ⁊ ꝓhibuit alexandrū ab eius cōcubitu. vt ſcribit̉ li. de ſecretis ſecretorum s Ueniebat ab occidēte ⁊c̄. qꝛ macedonia vbi prius regnauit alexan­der. ⁊ vn̄ mouit exercitū ꝯͣ dariū regē perſaꝝ eſt in occidentali ꝑte reſpe­ctu regni perſarū ⁊ medeꝝ. t Et nō tangebat terrā. qꝛ alexander tā ta feſtinatione venit ꝯͣ dariū qd̓ vr̄ magis volaſſe qͣꝫ iuiſſe ẜm cōem mo­dū loquēdi: ad exprimēdū velocitatē. Aduertendū ꝙ iſte dariꝰ non fuit filius aſtyagis d̓ quo dictū eſt. nec fuit ille dariꝰ filiꝰ hyſtaſpis ſub quo ꝯſummatū eſt tēplū. Er hͦ ẜm opinionē cōem latinoꝝ ⁊ etiā ioſephi: ſed fuit dariꝰ filiꝰ arſami ſub qͦ ẜm cōe dictū latinoꝝ defecit regnū perſarum ꝑ alexandrū: qͥ debellauit eū. ẜm ꝟo Ra. ſa. fuit filiꝰ aſſueri ⁊ heſter regi­ne. ⁊ hͦ dictū vr̄ mihi rōnabiliꝰ ⁊ ſcripturis magꝭ cōſonū vt diffuſiꝰ dixi in prin. li. Heſter. ⁊ i. Eſdre. iiij. ⁊ adhuc dicā inferiꝰ. xi. ca. v Por­ro hircꝰ.i. regnū grecie hēbat cornu īſigne int̓ oculos. iſtud cornu ſignifi cat alexandrū primū regē. ⁊ dr̄ inſigne: qꝛ fuit nobiliſſimꝰ pͥnceps. vt pa tuit ca. p̄cedēti. ſed dicit̉ iſtud cornu ſitū inter oculos. qꝛ dirigebatur per ph̓os. ⁊ potiſſime ꝑ ariſtotelē ph̓oꝝ pͥncipē. y Et ve. vſqꝫ ad ari. i. los ſuos ⁊ʸ venit vſqꝫ ad arietē illū cornutum quēᶻ videram ſtantē an̄ portaꝫ: ⁊ª cucurrit ad eum in impe tu fortitudinis ſue. Cūqꝫᵇ appro pinqͣſſet ꝓpe arietem: efferatꝰᶜ eſt in cum ⁊ ꝑcuſſit arietē etᵉ cōminu it duo cornua eiꝰ: ⁊ n̄ poterat aries reſiſtere ei. Cūqꝫª eum miſiſſet in terrā ꝯculcauit ⁊ᵇ nemo ꝗbat lib̓a re arietē de manu eiꝰ. Hircus autē capraꝝ magnus factꝰ ē nimis. Cū qꝫ creuiſſꝫ fractū eſt cornu magnū et orta ſunt qͣtuor cornua ſubter il­lud perᶜ quatuor ventos celi. De vno aūt ex eis egreſſumᵍ eſt cornu vnū modicum ⁊ʰ factū eſt grande cōtraⁱ meridiem etᵏ contra orientē ⁊ˡ cōtra fortitudineꝫ. Etᵐ magnifi catuꝫ eſt vſqꝫ ad fortitudinem celi etⁿ deiecit de fortitudine etº de ſtel lis: et ꝯculcauit eas etᵖ uſqꝫ ad prī cipē fortitudīs magnificatū eſt: ⁊ᵈ lū cornū. qꝛ Alexander inuaſit Dariū. z Quē vi. ſtanteꝫ ⁊c̄. qꝛ darius aduentū alexandri ꝓ nihilo reputabat. ⁊ iō ei nō occur rit: ſed ſtans in loco ſuo miſit aliqͦs de pͥncipibꝰ ſuis: p̄cipiēs eis vt adducerent ſibi alexandꝝ ligatū ⁊ flagellatū. a Et cūcur rit ad eū in īp̄e. forti. ſue. qꝛ alexander pͦ occurrit principibꝰ darijt p̄dictis. ⁊ deuicit eos iuxͣ fluuium grancum. b Cūqꝫ appro. ꝓpe arietē. qꝛ de uictis principibꝰ darij venit cōtra ipſum darium. Efferatꝰ eſt in eū.i. ferino more eū inuaſit. d Et ꝑcuſſit arie tē.ſ. dariū regem perſarum. Et comminuit duo cornua eiuſ i. robur regni me doꝝ ⁊ perſarū. ſe quitur. a Cūqꝫ eū mi. in terraꝫ cōculcauit i. gloriā illius re­gni deiecit. Et nemo qui­bat liberare arie­tem ⁊c̄. qꝛ nullus amicoꝝ ſuoꝝ vel cōiunctorū pote­rat ſibi facere au xiliū ꝯͣ alexandꝝ Hircꝰ aūt capra­rū factus eſt ma­gnus nimis. qͥa magnitudo alexandri et eius fama creuit ſup̄ modū ſubiugata ſi bi tota Aſia ⁊ aphrica ꝓ magna ꝑte. c Cūqꝫ cre. frac. ē cor­nu magnū: qꝛ īmediate poſt illas victorias mortuꝰ eſt alexander āno. xij. regni ſui. etatꝭ aūt ſue. xxxiij. anno in babylone. nec potuit redire in terrā natiuitatꝭ ſue. vt diffuſius dr̄ in ſcolaſtica hyſtoria. d Et orta ſunt cornua qͣtuor ſubter illud.i. qͣtuor regna in quibꝰ diuiſum eſt regnū alexandri. e Per qͣtuor ventos celi. i. ꝑ qͣ­tuor principales ꝑtes mundi vn̄ oriunt̉ venti. Quia ptolomeus lagi filiꝰ regnauit in egypto. Philippꝰ frater alexādri in macedo nia. Seleucꝰ in ſyria ⁊ babylone. Antigonꝰ in aſta. ẜm ꝙ dicit h̓ glo. f De vno aūt. hic deſcribit̉ īcurſus antiochi epiphanis orti ex p̄dictis ꝯͣ iudeos: cū dr̄. De vno aūt ex eis.i. de ſeleucho re ge ſyrie. g Egreſſum eſt cornu vnū modicū.i. antiochus epi phanes qͥ deſcendit de ſeleucho: tn̄ plures fuerūt intermedij. Et dr̄ iſtud cornu modicū: qꝛ pͥus fuit rome obſes. vt dr̄. jͣ. Mach̓. i. h Et factū eſt grāde.ſ. qꝛ antiochꝰ ignorāte ſenatu exijt de roma vt occuparet regnū ſyrie. vt dr̄. jͣ. mach̓. i. Et priuauit filiuꝫ fratris ſui primogeniti.ſ. ſeleuci philometoris regno ſibi debito. i Cōtra meridiē. qꝛ ptolomeū regē egypti fugauit de cāpo ⁊ egy ptū obtinuit. vt habet̉.i. Mach̓. i. Egyptus aūt eſt ī ſitu meridio nali reſpectu ſyrie. k Et ꝯͣ orientē. qꝛ in ꝑſide q̄ eſt in oriente reſpectu ſyrie multos deuicit ⁊ ſub tributo tenuit. vt ibidē dr̄. iij. ca. l Et ꝯͣ fortitudinē.i. ꝯͣ hierl̓m vbi deꝰ qͥ eſt fortitudo cole batur. m Et magnificatū eſt oſqꝫ ad fortitudineꝫ.i. ꝯͣ filios iſrael qͥ angeloꝝ antiqͣtus cuſtodia vallabant̉. n Et deiecli de fortitudine. qꝛ plures eoꝝ idolatrie ſubiecit. o Et de ſtel. lis. qꝛ multos ſtabiles in cultu dei occidit. vt pꝫ. ij. mach̓. vi. ⁊. vij. Et vſqꝫ ad prin. forti. magni. eſt.i. vſqꝫ ad deū qͥ colebat ī hie­ruſalē. qꝛ ad tp̄s abſtulit cultū eiꝰ. ⁊ dr̄ ſic ei p̄ualuiſſe ꝑ quandaꝫ ſil̓itudinē. Uel aliter. ꝑ principē fortitudinis intelligit̉ ſummꝰ ſa­cerdos. qꝛ tūc regebat ciuitatē ⁊ tēplū ꝯͣ quē preualuit antiochus q Et ab eo tulit iuge ſacrificiū. qd̓ dicebat̉ agnus: qͥ īmolabat veſꝑe ⁊ mane. qꝛ figurabat īmolationem corꝑis xp̄i qd̓ quotidit immolat̉ in altari. r Et deiecit locum ſanctificationis. qꝛ au