Circa artem magicam 21 apud chriſtianos vt erroneum/ vt impiuꝫ et ſacris litteris aduerſum. Qua in re ridē di ſunt. īmo dure corrigendi qui theologoſ derident mox vt ſermonem de demonibuſ faciunt/ mox vt eis effectus quoſdam attri buunt/ quaſi fabuloſa ſit eoꝝ rn̄ſio. Pro­uenit error iſte apud quoſdam litteratos/ tum ex defectu fidei. tum ex debilitate et in­fectione rationis. Gerunt ꝓprie animaꝫ ſic occupatam circa corpus circa res ſenſibi­les ac eaꝝ ſolicitas curas/ vel ita in cauſa­rum ꝑticularium viſibilium ꝑſcrutatiōe conſiſtunt de vniuerſalibus pͥmis en­tibus ac ſpiritibus nihil credere vel ſape­re nihil tenuiter eleuate cogitare poſſūt. Hoc Plato dixit maximū eſſe impedimē­tum veritatis referre ſcꝫ omnia ad ſenſus non auerti ab eis. Hoc idem Tullius hoc Augꝰ in de vera religione. hoc Albertus Guilhelmus ꝑiſien̄. īmo et exꝑientia docu erunt Tales erant apud iudeos ſaducei referente Ioſepheo et hieroni. negabāt ſpi ritus eſſe. Tales inimici ph̓i quidā vt tul lius loquitur tales epicurei alij vitaꝫ pe­cūdum eligentes. qui nil eſſe cōcipiūt alid̓ a corꝑalibus extenſis In quoꝝ ꝑſona lo quitur Ecc̄s. ſapiēs Sapīe. ij. Ita qua­ſi ſint incantati et dementes nullaꝫ ſibi in eſſe rōem nullū ſpm̄ nullos effectus ſpūa les atqꝫ inuiſibiles iudicare vident̉. mi nus errantes a nabuchodonoſor crede­bat ſe bouem eſſe et ab alijs maniacis qͦꝝ aliqͥ ſe gallos. aliqͥ murilegos opinati ſunt De grege taliū erat inſipiens ille dixit in corde ſuo Non eſt deus. qꝛ ſi eſt deus vtiqꝫ eſt ſpūs. et ſi nullus eſt ſpūs. nullus ē deus Neqꝫ enī ego negauero quoſdā plerūqꝫ no mis leuiter ea demonibus aſcribere que fi eri a cauſis materialibꝰ. naturalibꝰ. rōnabi lius dicerētur. nam multas et miras in re­bus ſenſibilibus efficatias multas virtu tes exiſtere quis abnegauerit: ex qͣrū cōbīa tione alteratione cōfiguratione fiūt effe­ctus mirabiles. ſicut ex applicatione varia ſpeculoꝝ. ſicut ex celeri motu et iactatione quarundā rerum. ſicut ex immutatione di uerſa imaginatiue potētie in hoībus ſicut ex alijs quidam docuerunt et oꝑati ſunt. rum oꝑationū noticia dici poteſt magica naturalis. de qua inueſtigare qͣꝫuis ſepe rioſum eſſet maioris boni impeditiuū im mo et ad errores ꝓnum/ non tn̄ eſt fidei ſtre contrarium dummō ph̓ia ſuis conten­ta limitibus nihil impium/ nihilmēdoſū­nefarium ve miſcuerit. Secūdum dictum Bſeruatio/ ad faciendū aliqueꝫ effectū qui rōnabiliter expecta­o ri non poteſt a deo miraculoſe o perante nec a cauſis naturalibꝰ debet apud xp̄ianos haberi ſuꝑſtitioſa/ et ſuſpecta de ſecreto pacto implicito vl̓ expli­cito cum demonibꝰ. Iſta eſt doctrina ſctō­rum doctoꝝ noīatim Auguſtini in locꝭ pl̓i bus quibꝰ has obẜuationes valide cōdē­nauit. v. de ciuitate dei. iiij. cōfeſſionum. ij de doctrina xp̄iana. Et recitātur multa in decretis. xxvi. q. v. et. q. vij. pl̓ibus ca. Hāc cōſideratiōem notauit vtiqꝫ facultas theo logie in multis articulis quos ad elucida­tionem huius materie cenſuit condemnā­dos. Articulus tertius eſt talis inire pactum demonibꝰ tacitū vel exp̄ſſum ſit idolatria vel idolatrie ſpēs et apoſtaſie­error. Et intendimus eſſe pactū implicitū in omni obſeruatiōe ſuꝑſtitioſa cuiꝰ effectꝰ dꝫ a deo vel a natura rōnabiliter expe­ctari. Porro ad ſciendū qͥd vocam pa­ctum implicitū vel explicitū demonibꝰ. et cur iſtud vel fiat narrabimꝰ verā fid̓i noſtre traditionē. hoc qͥdem breuiſſime. qm̄ latior ꝑſcrutatio aliam facultatem exi­git. aliū locū et actum Tradit vera fides demones neqͣꝫ ſunt ſpūs hūane nature hoſtes acerrimi. ſeuiſſimi. aſtutiſſimi. qͦruꝫ violentiā imꝓbiſſimamqꝫ tyrannidē. ſi compeſceret frenaret diuina bonitas/ de hoībus actū eēt ip̄i funditꝰ deꝑirēt. Iob xli. eſt ptās ſuꝑ terram comꝑaret̉ ei: actū ſuus conatus oīno vanus eſt niſi qͣꝫ to ꝑmiſerit deus. Sed cur ꝑmittat/ ob ſtupeſcūt inſipiētes corde. Pōt tn̄ ꝑmit ti ob altera qͣtuor cāꝝ vel obſtinatoꝝ dam natiōem. vel ad peccātiū purgatiōem pu nitiōem. vel ad fideliū ꝓbatiōem exercita tionē. vel ad gl̓e dei manifeſtationē. De obſtinatoꝝ dānatiōe ſcriptū eſt in psͣ. Im miſit in eos indignationes ſuas indigna tionē iram angelos malos. et hoc ꝑpē­ditur in damnatꝭ. De peccātiū purgatō ne punitione patuit in magdalena ſub lecta erat ſeptē demonijs. qꝛ carnalibꝰ vaca bat vitijs ẜm glo. Preterea dabant̉ excōi­cati ab initio eccīe ip̄i ſathane corꝑalit̓ ve­xandi vt ſpūs ſaluus fieret. Unus ex ſctīs