Liber ſecundus lus deus inuertibilis eſt: omnis autē crea tura mutabilis. Secūda ratio eſt: vt declaretur dei ſapientia qua ex malo ſcit elice re bonū: quod nō potuit fieri niſi deꝰ creaturā feciſſet vertibilem in malū. Tercia vt manifeſtetur dei clemētia: qua chriſtus ꝑ mortem ſuā hominē perditum liberauit. Quarta: vt oſtēdatur dei iuſticia: que non ſolum reddit bonis premia. ſed etiā maliſ ſupplicia. Quinta vt homo non ſit peioris conditionis qͣꝫ alie creature. quas om nes deus ſic amminiſtrat. vt eas agere ꝓprijs motibus ſinat. vnde ⁊ hominem arbitrio proprio relinquere debuit Sexta ē laus humana. Laus eī ē viri iuſti: ꝙ potu it tranſgredi ⁊ non eſt trāſgreſſus. Septī ma eſt decor vniuerſi. quia oppoſita iuxta ſepoſita magis eluceſcūt. Ita mali bonoſ commēdūt ad inuicē cōparati. Octaua. qꝛ boni exercitantur ⁊ probantur per malos Adaꝫ ⁊ eua poſt peccatū de paradiſo expul ſi ſunt: ſicut ⁊ ip̄e lucifer de celo. ⁊ ī hac valle miſerie habitantes: hi omnes facti ſunt mortales. Nam ſicut in celo eſt non poſſe mori: ⁊ in paradiſo mori non poſſe. Sic ī terra eſt non poſſe non mori: ⁊ in inferno ſemper mori. Ex his patet. ꝙ primus ſtatus homīs fuit innocentie. ſecūdus gratie. tercius culpe homīs. quartus peniten tie. quintꝰ glorie. Dū eniꝫ inordinate erex it ſe ſupra ſe cecidit miſerabiliter. ſcꝫ a ſtatu innocentie ⁊ gratie in ſtatum culper mi ſerie. Item qꝛ factus eſt inobediēs ſuo ſu periori: iuſto dei iudicio factū eſt: vt ſibi fieret inobediens ſuū inferius ⁊ maxime cir ca membra generatiue virtuti deſeruiētia. De ordine temptationis. Capitulum LXVI Rdo temptationis qui fuit ī primis parentibus: etiam in nobis completur. Nam ſicut ſerpēs ſug geſſit mulier delectata eſt. vir comedit. Sic in nobis ẜm gregoriū diabolus gerit in nobis ſerpentis officium. Senſualitas vero mulieris: ⁊ ratio viri locum per conſenſum. Uel dicas ẜm auguſtinum. ꝙ ſuggeſtio ſerpentis eſt primus motus ex fomite. Comeſtio veromulieris eſt delecctatio cogitationis per inferiorem parteꝫ rationis. Sed comeſtio viri eſt conſenſſuperioris partis rationis. Per hec enim tria. ſcilicet ſuggeſtionem. delectatōnem. ⁊ conſenſum: homo in temptatōnem ducit̉. quia temptatio per ſuggeſtionem inchoatur. ꝑ delectatōnem ꝓgreditur. per conſen ſum autē conſumatur. Sūt autē alia tria per que quis in temtatōe detinetur. ſcilicꝫ opus prauū. conſuetudo. ⁊ deſꝑatio. Sci endum: ꝙ temptatio eſt triplex. Prima a diabolo: vel per modum ſuggeſtionis vel per modū afflictionis. Secūda eſt a mūdo: qui voluntate vel voluptate allicit. voperſecutione frangit. Tercia eſt carnis: q̄ per ſenſualitatem ac fomitem impellit ad peccatum. quibus etiam ratio conſentiēs peccatum perficit. Due temptatōnis ſpecies. Prima ſcꝫ diaboli ⁊ mundi ſunt extra nos. ⁊ non habent peccatum. Unde Auguſtinus Temptatio cui nō cōſentit̉ non eſt peccatum: ſed materia exercēde vir tutis. Secundus modus temptandi eſt intra nos: ⁊ eſt peccatum veniale: quando primus motus tantum eſt. ſed mortale: ſi conſenſus aduenerit. Contra predictas temptationes: dedit nobis deus tria remedia. quia contra diabolum habemus ſpiritus angelicos: qui ad bonum nos ſti mulant. ⁊ contra inſultus diaboli nos vbiqꝫ defendunt. Item contra munduꝫ ha bemus exempla ſanctorum. quos nec alliciebant mundi blandimenta: nec terrebant ſupplicia. Item contra carnem habe mus bona naturalia. ſcilicet ſynderiſim ⁊ vim iraſcibilem. habemus etiaꝫ bona gratuita. ſcilicet charitatem temperantiam. ⁊ huiuſmodi: quibus carnis vicia mortificamus. Eſt autem differentia temptatōis: que eſt a diabolo ⁊ carne. Temptationes enim que a diabolo ſunt ſepe oriuntur p̄ter rationem. vt nuper ſatiatus: famem patitur. ⁊ poſt longam dormitationē: ſom no pregrauentur. Temptationes vero: que ſunt a carne: frequenter ſurgunt prop ter neceſſitatem. ſed excreſcunt interdum in ſuperfluitatem. vt ſic cibus poſt ieiuni um immoderate appetitur. vel in comedē do menſura ⁊ modus non tenetur. Temptatio multiplex eſt: Quedam eſt probati
zum Hauptmenü