Seite
Liber tercius De ira xvij. De accidia xviij De auaricia xix. De gula xx. De luxuria xxi. Quando ſeptem vicia ſunt mortalia vel venialia xxij. De peccato in ſpiritum ſanctum xxiij. Enumeratio peccatorum xxiiij Expliciunt tituli capitulorum libri tercij. De malo in genere Capl̓m primū. Alum eſt tri plex. videlicet culpe pe­ne ⁊ damni. quod oppo nitur triplici bono. ſcꝫ honeſto delectabili ⁊ v­tili. Nā culpe opponit̉ honeſtum. Pene opponitur delectabile. Damno opponitur vtile ⁊ cet̓a. Malum eſt vtile multis modis. Primo propter ſu am ordinationem quia ꝓpter vilificationē ponitur in loco inferiori in vniuerſitate re rum Unde bene ordinatur. ſicut ⁊ ordina te ponitur. Drabolus in inferno. fur ī pa­tibulo. Secūdo modo eſt vtile ꝓpter ſuam coactioneꝫ. Amaritudo enim conſcientie cogit hominem recedere a peccato. Iere. Arguet te malicia tua ⁊ auer. tu. Ibidē. Ui­deqͣꝫ malum: ⁊ qͣꝫ amarum eſt: dereliquiſſe te deum tuum. Tercio eſt vtile per ipſius mali conſiderationem. Ex eo enim ꝙ ho­mo malum videt: naturaliter proficit. qꝛ ſicut homo naturaliter bonuꝫ appetit: ita naturaliter malum horret ⁊ fugit. De peccati diffinitione Capitulum II Oſt malū in genere: ſequit̉ de ma­p No culpe in ſpecie. Diffinitur autē L peccatū multis modis Primo ab Auguſtino. Peccatum eſt voluntas reti­nendi vel conſequendi id quod iuſticia ve tat. Secundo ſic ab eodem Peccatum eſt dictum vel factum: vel concupitum con­tra legē dei. Tercio ſic ab ambroſio. Pec­catum eſt preuaricatio legis diuine ⁊ cele­ſtium inobedientia preceptorum. Quar­to ſic ab Auguſtino. Peccare eſt ſpreto in commutabili bono rebus mutabilibꝰ ad herere. Diffinitio prima datur ſcd̓m cau­ſam efficientem. Secunda: ſcd̓m cauſam materialem. Tercia ſcd̓m cauſam formalē Quarta ſcd̓m cauſam finalem Iuxta dif­finitionem nota: ꝙ in peccato duo ſunt. ſcilicet auerſio a creatore ⁊ cōuerſio ad cre­aturam. Quorum primū eſt quaſi forma­le. ſecundum quaſi materiale. Et in actōe non eſt peccatum ratione conuerſionis ſi noniſiſtatur in creatura ſed ratione auerſi onis in qua eſt deformitas ⁊ contemptus ꝙ auteꝫ ratione conuerſionis non ſit pec catum principaliter patet. quia poteſt fieri venialiter quandoqꝫ. vt quando quis de­lectatur in creatura plus debito. ſed tamē citra deū. Quandoqꝫ quis etiaꝫ poteſt de lectari in creatura ſine omni peccato. vt cū delectatio naturalis eſt tantum: ẜm ꝙ viſ­delectatur in viridi. guſtꝰ in dulci. ⁊ ſic de alijs. Interdum etiam poteſt quis delec­tari in creatura meritorie. quando ſcilicet ad deum refertur Unde pſalmiſta Delec­taſti me domine in fac. tu. Sed tunc ſumi tur delectatio pro operatōe: ⁊ non pro paſ ſione Quid ſit peccatum ſcd̓m rem Capitulum III Enendum eſt de peccato ꝙ non ē res aliqua vel ſubſtantia. ſed de­fectus vel corruptela. Et dicitur peccatum nihil propter tria. Primo prop ter defectuꝫ. quia peccatum non eſt aliqua res naturalis: ſed corruptio boni. Secū­do propter effectum: quia peccatum anni­hilat hominem ⁊ deficere facit a vero bo­nō eſſe. Tercio propter deſpectum. quia vilem facit hominem ⁊ indignum premio Circa predicta tamen ſciendum. ꝙ aliud eſt peccati actus. ⁊ aliud habitus. ⁊ aliud reatus peccati. Peccati actus aliquid eſt. ſꝫ quādo non amplius ſit: deſinit eſſe etiaꝫ ſine gratia. Sed peccati habitus eſt: qui relinqͥtur ex mal̓ actibꝰ etiā aliqͥd ē ⁊ rema net Interdū etiā ceſſātibꝰ actibꝰ ⁊ pꝰ infuſā