Prologus. pſeudo graphꝰˣ qui ſapīa ſalo mōis īſcribit̉. Quoꝝ priorem hebraicū repperi. eccl̓iaſticū ut apd̓ latīos ſꝫ abolas p̄no­tatūⁿ Cui iūcti erāt eccl̓iaſtes cāticū cāticoꝝ: ut ſil̓itudineꝫ ſalomōis ſolū nūero librorū ſꝫ ēt materiarū gener̄ coeqͣret. Scd̓s apd̓ hebreos nuſqͣꝫ ē: qꝛ ip̄e ſtilꝰ grecā eloquētiāʸ re­dolet: nōnlli ſcriptoꝝ ueterū hūc iudei philōis affirmant ſic̄ª ergo iudith thobie ma chabeoꝝ libros legit ꝗdē eos eccl̓ia: ſꝫ īter canōicasᵇ ſcriptu ras n̄ᶜ r̄cipit: ſic hec duo uo. lumina legat ad edificationeꝫ plebis ad auc̄tatē ecclīaſtico 35.1 dogmatū ꝯfumādam. S l cui ſane. lxx. īterp̄tū magis edi tio placet: hꝫ a nob̓ olīemē­datā. Neqꝫ enī noua ſic cudi­4 mꝰᵉ ut uetera deſtruamꝰ. ī tn̄ diligētiſſime legerit: ſciatᶠ magis nr̄a ſcripta ītelligiʰ: ī tertiūuas trāſfuſa coacuerit ſꝫi ſtatī d̓ᵏ p̄loˡ puriſſime cōmē data teſte: ſuūᵐ ſaporē ẜuaue­rint. Explicit epl̓a ſctī hiero. ij ſiraꝑ. ad oriaꝫ ieiu ruij naue. t pſeudographꝰ.i. falſo īſcriptꝰ vel ītitulatꝰ: qꝛ.ſ. ſapi. ſalomō īſcri. tn̄ a ſalomōe ſꝫ a philone ſit editꝰ. d̓r ꝑſeudograbꝰ a p̄ſeudo qd̓ ē falſꝰ graphos qd̓ ē ſcriptu­ra.i. falſo īſcriptꝰ qͣꝫtū ad titulū ſupradictū. Etiā ꝑſeudogͣphus ali qn̄ exponit̉ falſꝰ ſcriptor: p̄t ī hac dictiōe ſil̓ibꝰ vt pſeudo apl̓s. pſeudo ꝓph̓a cōpo­ſitio vel appoſitio. Et ē p̄ſeudo īdeclīabile in vtroqꝫ nūero oīs ge neris ẜm hug. Quidā tn̄ dicūt p̄ſeudo ē tm̄ nūeri plural̓. ſꝫ tene qd̓ pͥꝰ dictū ē. corripit pe nultimā ꝑſeudogphuſ de hoc dicit yſido. ī. vi. ethi. ſumit a Hiero. l. ber ſapīe apd̓ hebreos nuſqͣꝫ ē. vn̄ ip̄e ſtilus grecā magꝭ eloquētia: rdolet. hūc iudei phi lonis affir̄āt: ind̓ ſapīa noīat̉. qͥa ī eo cri ſti aduētꝰ ē ſapīa pa tris paſſio eiꝰ euidē ter expmit̉. de philone dicit hiero. ī li. illuſtriū viroꝝ fuit iudeꝰ na­tiōe alexādrinꝰ gene­re ſacerdotū. v Pre notatū.i. ītitulatū ſcd̓s ſcꝫ liber ſapīe. x Ipſe ſtilus.i. ip̄e modus ſcri bēdi. y Eloquētiā re dolet.i. ſapit. q. d. ita lu culēter excellēt̓ loc tur ex ip̄o loquē di apparꝫ hūc libꝝ gre co eloqͥo fuiſſe ſcriptuꝫ qꝛ philo ī greca lingua fuit peritꝰ lꝫ eēt iude a Sic̄ iudith. ⁊cͣ. yſi. ī. vi. etym̄. dic̄ iudith thobie machabeorūq libri qͥbꝰ auctoribꝰ ſcri pti ſūt mīme cōſtat. ha bēt āt vocabula ex eo­ noībꝰ quorum geſta ī eis ſcribūt̉. b Cano nicas.i. regl̓ares ī qͥbꝰ dāt̉ recte regl̓e viuēdi recte regūt: recte ducunt: nec aliorſum tra­hūt. diſtortū pͣuūqꝫ corrigūt. vn̄ dicūt̉ canonice a canō grece qd̓ eſt regl̓a latīe ſiue ꝯſuetudo approbata ſiue īſtitutio. ſcias canon recto dꝫ ī fine accētuari corripiat penul. obliqͦꝝ. In̄ canonicꝰ i. regl̓arꝭ vt dictū ē ī ꝓlogo galeato ſuꝑ libros regū īuenies qui libri ſint caōne:. c recipit. verbū ē oriētali eccl̓ia: ſꝫ occi dētal̓ r̄cipit. vt dic̄ aug. ī li. ciui. dei. vel forte nōdū tꝑe ſuo erāt rece pti. Uel recipit int̓ cano. ſcrip.i. cōputat ī cano. vet̓. le. aut no ue. ſūt tn̄ canonici libri ab eccl̓ia catholica approbati. d Si cui ſa ne. ⁊c̄. lr̄a plana ē. ſnīa em̄ tal̓ ē. ſi alicui magꝭ placet editio. lxx. qͣꝫ no ſtra p̄t hr̄e olī a me correctā. e Cudimꝰ.i. fabricamꝰ vel facimꝰ Cudo is. d̓r fabricare. ferire. polire ſculpere tōdere. f Sꝫ dili­gētiſſime legerit. ⁊cͣ. ꝓbat ſil̓e ſuā editionē p̄ualere: ſic̄ em̄ vinuꝫ traſfuſuꝫ pͥmo vaſe ī ſcd̓m. ſcd̓o ī tertiū corrūpit̉. acreſcit ita edito. lxx. heb̓o ī grecū: greco ī latinū qͣſi ī t̓tiū vas trāſfuſa: mīꝰ vꝫ qͣꝫ nr̄a īmediate ip̄o fōte ꝟitatꝭ hebraice ē aſſūpta. ē qd̓ ip ſe dic̄. g Sciat magꝭ nr̄a ſcripta: ītelligi.i. magꝭ intelligibilia: qꝛ puriora ſūt ꝟiora qͣꝫ editio. lxx. Que ī tertiū vas trāſfuſa co acuerīt.i. corrupta fuerit ad modū vini nimis vaſe ī vas trāſfuſi amittit colorē ſaporē valorē. Coacuerīt a coaceo qd̓ cōponit̉ a acco.i. vel fieri acidū. i Sꝫ ſtatī.i. īmediate. k De p̄lo. i. torculari. Puriſſime. cōmē. te.i. vaſe penitꝰ īcorrupto. Cōmēda ta a cōmēdo qd̓ cōponit̉ a mādo. ē cōmēdare. trader̄. cōmitte re. laudar̄. magnificare: extoller̄. Teſta qͣſi toſta a toſtꝰ ta.. qꝛ pͥꝰ moll̓ ſit toſta pꝰ hac deſiccat̉ īdurat̉ coqͥt̉. Et d̓r olla vel ēt qͥcqͥd ex creta argilloſa t̓ra coqͥt̉. vn̄ qͣdaꝫ ſil̓itudīe d̓r teſta capitis. m Saporē ſuū ẜuauer̄t. p̄lū a p̄mēdo d̓r p̄ſſorium. ꝓpͥe p̄lū d̓r̄ illd̓ lōgū īſtr̄m p̄mūt̉ vue. vel cōponit̉ p̄lū. q. alijs longū. Poſtilla venerabilis fratiꝭ Nicolai de lyra additiōibus Pauli burgen̄. replicis d̓fenſiuis mathie dorinck ſuꝑ ꝓuer­bia ſalomonis incipit feliciter. Cce deſcripſi tibi triplicit̓. ꝓuer. xxij. ẜm qd̓ d̓r in pͥncipio libri platis. Tria vt ait ēpedo­cles ī tota rerū varietate: p̄cipue excellētiſſimū diuīe mūificētie donū ph̓iam.ſ. extollūt magni fice mobil̓ affluētie ꝯtēptꝰ: future felicitatꝭ ap­petitꝰ mētꝭ illuſtratio: qͦꝝ prīo nihil honeſtiꝰ. ſcd̓o nihil feliciꝰ tertio nihil ad āboꝝ adeptionē cōpēdioſaꝫ efficaciꝰ. Uera āt ph̓ia tradit̉ ī ſacra ſcriptura. qͦdā ſpāli ī libris ſalomōis ꝓpt̓ ſapiētiales dicūt̉. ph̓ia em̄ atiqͥtꝰ ſapīa dicebatur ph̓i ſapiētes. Sꝫ pythagoras nomē ſapiētis refugiēs ne ar­rogātie notā īcurreret ph̓m ſe rn̄dit.i. amatorē ſapīe. qd̓ pōt dici ſine nota arrogātie. extūc vocati ſūt ph̓i: pͥꝰ ſapientes dicebāt̉. ſapīa extcͣ ph̓ia noīari cepit. igr̄ ī libris ſalomōis ẜm noīatione ātiquā ſapiētiales dicūt̉ tria p̄dicta ph̓iam ſeu ſapīam extollētia ꝯtinētur. vicꝫ mobil̓ affluētie cōtēptꝰ. futur̄ felicitatꝭ appetitꝰ m̄tꝭ illuſtratō. lꝫ āt mētꝭ illuſtrato it̉ iſta t̓a pōat̉ vltīo: tn̄ ordīe tꝑis nat̉e p̄cedit alia duo: qꝛ ē via ad cō­pēdioſaꝫ adeptionēt eoꝝ vt dictū ē. igr̄ in li. ſalomōis d̓r pa rabole. mētis illuſtratio cōtinet̉: qꝛ ibi documēta ponūt̉ ad eru ditionē ſimpliciū: ad augēdū ſcīaꝫ ītelligētiū. ẜm qd̓ d̓r in pͥn cipio libri. Parabole ſalomōis filij dauid regis iſrael ad ſciē­ ſapīam diſciplinā. ⁊c̄. In ſcd̓o ꝟo libro eiꝰ. eccleſiaſtes d̓r cōtēptꝰ mūdi docet̉. ẜm qd̓ ī pͥncipio libri d̓r. Uanitas vani tatū dixit eccleſiaſtes. vanitas vanitatum oīa vanitas. In tertio ꝟo libro eiꝰ d̓r Cāticū cāticoꝝ. ſuꝑne felicitatis appeti tus exprimit̉: ẜm qd̓ in pͥncipio libri d̓r ī ꝑſona eccl̓ie a abel iuſto īcepit vt dic̄ grego. omel̓. vij. Oſculet̉ me oſculo oris ſui. ⁊c̄. qd̓ qͥdē oſculū hr̄ ī fruitiōe bt̄a. igr̄ ī ꝟbo p̄aſſumpto circa li­bros ſapiētiales tāgūt̉ qͣtuor cāe.ſ. effectiua. ſubiectīa. for̄alis finalis. ꝟo effectīa duplex ē: vna pͥncipal̓.ſ. deꝰ reuelans ſapīam in his libris ꝯtētā. alia īſtrumētalis ſcꝫ ip̄e ſalomon o habuit hāc ſapīaꝫ diuinitꝰ īfuſaꝫ. vt pꝫ. iij. Regꝭ. iij. deſcri­pſit ſpūſancto dictāte ī tribꝰ libris p̄dictis. h notat̉ d̓r. ec­ce deſcripſi. vn̄ d̓r ecc̄es. xij. Cūqꝫ eēt ſapientiſſimꝰ eccleſiaſtes docuit populū: enarrauit fecerat īueſtigās cōpoſuit pa­rabolas ml̓tas. ſiuit ꝟba vtilia: cōſcripſit ẜmones rectiſſi­mos veritate plenos. Circa ẜm cōſideradū: ſic̄ corpꝰ mobi le ſub rōne abſoluta ſubiectū ē ī tota ph̓ia in naturali. in ꝑtia libꝰ ꝟo libris ſub rōnibꝰ ꝯtractis. vt ī libro celo mūdo ſub iectū ē corpꝰ mobile ad ſitū. ſic de alijs. ita deꝰ ē ſubiectū ī to ta ſacra ſcriptura ſub rōne deitatꝭ abſolute. d̓r theologia qͣſi ẜmo deo. In ꝑtibꝰ ꝟo ſacre ſcripture ē ſubiectū ſub rōnibus magꝭ determīatis. vt in vet̓i teſtō ſubiectū ē deꝰ vt creator. ī nouo vt redēptor. In libris ꝟo ſapiētialibꝰ ē ſubiectū vt ſapi entie dator. nec obſtat ſi dicat̉ hec ē cauſe effectiue: qꝛ ī to ta ſacra ſcriptura deꝰ ē efficies ſubiectiua. efficiēs inqͣntū ab eo infūdit̉ regulat̉. Subiectiua ꝟo inqͣntū ip̄aꝫ infuſā ab hoībꝰ cognoſcit̉. iſta ſubiectiua tāgit̉ dr̄..ſ. ſapi­entiā ē idē qd̓ ip̄e deꝰ. qꝛ eiꝰ cognitio ē ſūme deſiderabilis de ea d̓r Sap̄. viij. Hāc amaui exqͥſiui a iuuētute mea. amator factus ſuꝫ forme illius. Tertio āt tangit̉ ī ꝟbo ꝓpo ſito finalis d̓r. Tibi.i. ad vtilitatē tuā. Ad bonū em̄ totiꝰ eccl̓ie deſcripti ſūt iſti libri cōtinētes doctrinā ſapīe. quā ha­bet̉ gratia in pn̄ti: gloria ī futuro. ꝓpter qd̓ de ip̄is d̓r Pro­uerb̓. iij. Longitud in: dierū annos vite pacē apponet tibi Et dicit ānos vite quātū ad gratiā in pn̄ti viuificantē. Paceꝫ ſcꝫ triplicē. internā. fraternā. ſuꝑnā. qꝛ ſuꝑna habet eterni­tatē ānexā. ideo dicit̉ lōgitudīeꝫ dierū: qꝛ eternitas a nob̓ non capit̉ in pn̄ti: niſi ẜꝫ imaginationē tꝑis infiniti. ꝟo forma­lis tāgit̉ dicit̉. Tripliciter. eſt aūt duplex forma.ſ. forma tra­ctādi: forma tractatus. forma tractādi eſt modus agedi qͣui triplex eſt in libris ſapiētialibꝰ: qꝛ ꝓcedūt mōitiue. cōminatie ꝓmiſſiue. De p̄t accipi qd̓ dicit Eccle. ij. Funiculus triplex difficile rūpit̉. qꝛ ſi aliqͥs acqͥeſcit monitis: cōpellit̉ tn̄ cōmi­natiōibus: vel attrahit̉ ꝓmiſſis. in ēt huius doctrine ſoli­ditas deſignat̉. Forma vero tractatus ē diuiſio huius doctri­ne vt dictū eſt: in tres libros diuidit̉. ſcꝫ ꝓuerbia. eccleſia­ſten. cantica cāticoꝝ. Ceteri vero vt liber ſapīe. eccleſiaſti­cus ſunt de canone. vt pꝫ Hieronimū in ꝓlogo galeato. nec habētur in hebreo: eoꝝ expoſitiōibus ad pn̄s intendere propono.