Prologus. pſeudo graphꝰˣ qui ſapīa ſalo mōis īſcribit̉. Quoꝝ priorem hebraicū repperi. n̄ eccl̓iaſticū ut apd̓ latīos ſꝫ ꝑ abolas p̄notatūⁿ Cui iūcti erāt eccl̓iaſtes ⁊ cāticū cāticoꝝ: ut ſil̓itudineꝫ ſalomōis n̄ ſolū nūero librorū ſꝫ ēt materiarū gener̄ coeqͣret. Scd̓s apd̓ hebreos nuſqͣꝫ ē: qꝛ ⁊ ip̄e ſtilꝰ grecā eloquētiāʸ redolet: ⁊ nōnlli ſcriptoꝝ ueterū hūc eē iudei philōis affirmant ſic̄ª ergo iudith ⁊ thobie ⁊ ma chabeoꝝ libros legit ꝗdē eos eccl̓ia: ſꝫ īter canōicasᵇ ſcriptu ras n̄ᶜ r̄cipit: ſic ⁊ hec duo uo. lumina legat ad edificationeꝫ plebis n̄ ad auc̄tatē ecclīaſtico 35.1 rū dogmatū ꝯfumādam. S l cui ſane. lxx. īterp̄tū magis edi tio placet: hꝫ eā a nob̓ olīemēdatā. Neqꝫ enī noua ſic cudi4 mꝰᵉ ut uetera deſtruamꝰ. ⁊ ī tn̄ cū diligētiſſime legerit: ſciatᶠ magis nr̄a ſcripta ītelligiʰ: q̄ n̄ ī tertiūuas trāſfuſa coacuerit ſꝫi ſtatī d̓ᵏ p̄loˡ puriſſime cōmē data teſte: ſuūᵐ ſaporē ẜuauerint. Explicit epl̓a ſctī hiero. ij ſiraꝑ. ad oriaꝫ ieiu ruij naue. t pſeudographꝰ.i. falſo īſcriptꝰ vel ītitulatꝰ: qꝛ.ſ. ſapi. ſalomō īſcri. cū tn̄ n̄ a ſalomōe ſꝫ a philone ſit editꝰ. ⁊ d̓r ꝑſeudograbꝰ a p̄ſeudo qd̓ ē falſꝰ ⁊ graphos qd̓ ē ſcriptura.i. falſo īſcriptꝰ qͣꝫtū ad titulū ſupradictū. Etiā ꝑſeudogͣphus ali qn̄ exponit̉ falſꝰ ſcriptor: ⁊ p̄t ī hac dictiōe ⁊ ſil̓ibꝰ vt pſeudo apl̓s. pſeudo ꝓph̓a eē cōpoſitio vel appoſitio. Et ē p̄ſeudo īdeclīabile in vtroqꝫ nūero ⁊ oīs ge neris ẜm hug. Quidā tn̄ dicūt ꝙ p̄ſeudo ē tm̄ nūeri plural̓. ſꝫ tene qd̓ pͥꝰ dictū ē. ⁊ corripit pe nultimā ꝑſeudogphuſ de hoc dicit yſido. ī. vi. ethi. ⁊ ſumit a Hiero. l. ber ſapīe apd̓ hebreos nuſqͣꝫ ē. vn̄ ⁊ ip̄e ſtilus grecā magꝭ eloquētia: rdolet. hūc eī iudei phi lonis eē affir̄āt: qͥ ꝓ ind̓ ſapīa noīat̉. qͥa ī eo cri ſti aduētꝰ qͥ ē ſapīa pa tris ⁊ paſſio eiꝰ euidē ter expmit̉. de philone dicit hiero. ī li. illuſtriū viroꝝ ꝙ fuit iudeꝰ natiōe alexādrinꝰ d̓ genere ſacerdotū. v Pre notatū.i. ītitulatū ſcd̓s ſcꝫ liber ſapīe. x Ipſe ſtilus.i. ip̄e modus ſcri bēdi. y Eloquētiā re dolet.i. ſapit. q. d. ita lu culēter ⁊ tā excellēt̓ loc tur ꝙ ex ip̄o mō loquē di apparꝫ hūc libꝝ gre co eloqͥo fuiſſe ſcriptuꝫ qꝛ philo ī greca lingua fuit peritꝰ lꝫ eēt iude a Sic̄ gͦ iudith. ⁊cͣ. yſi. ī. vi. etym̄. dic̄ ⁊ iudith thobie machabeorūq libri qͥbꝰ auctoribꝰ ſcri pti ſūt mīme cōſtat. ha bēt āt vocabula ex eorū noībꝰ quorum geſta ī eis ſcribūt̉. b Cano nicas.i. regl̓ares ī qͥbꝰ dāt̉ recte regl̓e viuēdi q̄ recte regūt: q̄ recte ducunt: nec aliorſum trahūt. q̄ diſtortū pͣuūqꝫ corrigūt. vn̄ dicūt̉ canonice a canō grece qd̓ eſt regl̓a latīe ſiue ꝯſuetudo approbata ſiue īſtitutio. ⁊ ſcias ꝙ canon recto nō dꝫ ī fine accētuari cū corripiat penul. obliqͦꝝ. In̄ canonicꝰ i. regl̓arꝭ vt dictū ē ī ꝓlogo galeato ſuꝑ libros regū īuenies qui libri ſint d̓ caōne: ⁊ qͥ nō. c Nō recipit. hͦ verbū ē d̓ oriētali eccl̓ia: ſꝫ occi dētal̓ r̄cipit. vt dic̄ aug. ī li. d̓ ciui. dei. vel forte nōdū tꝑe ſuo erāt rece pti. Uel n̄ recipit int̓ cano. ſcrip.i. n̄ cōputat ī cano. vet̓. le. aut no ue. ſūt tn̄ canonici libri ab eccl̓ia catholica approbati. d Si cui ſa ne. ⁊c̄. lr̄a plana ē. ſnīa em̄ tal̓ ē. ſi alicui magꝭ placet editio. lxx. qͣꝫ no ſtra p̄t eā hr̄e olī a me correctā. e Cudimꝰ.i. fabricamꝰ vel facimꝰ Cudo is. d̓r fabricare. ferire. polire ſculpere ⁊ tōdere. f Sꝫ cū diligētiſſime legerit. ⁊cͣ. h̓ ꝓbat ꝑ ſil̓e ſuā editionē p̄ualere: ſic̄ em̄ vinuꝫ traſfuſuꝫ d̓ pͥmo vaſe ī ſcd̓m. ⁊ d̓ ſcd̓o ī tertiū corrūpit̉. ⁊ acreſcit ita edito. lxx. d̓ heb̓o ī grecū: ⁊ d̓ greco ī latinū qͣſi ī t̓tiū vas trāſfuſa: mīꝰ vꝫ qͣꝫ nr̄a q̄ īmediate d̓ ip̄o fōte ꝟitatꝭ hebraice ē aſſūpta. ⁊ hͦ ē qd̓ ip ſe dic̄. g Sciat magꝭ nr̄a ſcripta: ītelligi.i. magꝭ eē intelligibilia: qꝛ puriora ſūt ⁊ ꝟiora qͣꝫ editio. lxx. hͨ Que n̄ ī tertiū vas trāſfuſa co acuerīt.i. corrupta fuerit ad modū vini nimis d̓ vaſe ī vas trāſfuſi ꝙ amittit colorē ⁊ ſaporē ⁊ valorē. Coacuerīt a coaceo qd̓ cōponit̉ a cō ⁊ acco.i. eē vel fieri acidū. i Sꝫ ſtatī.i. īmediate. k De p̄lo. i. d̓ torculari. Puriſſime. cōmē. te.i. vaſe penitꝰ īcorrupto. Cōmēda ta a cōmēdo qd̓ cōponit̉ a cō ⁊ mādo. ⁊ ē cōmēdare. trader̄. cōmitte re. laudar̄. magnificare: ⁊ extoller̄. Teſta qͣſi toſta a toſtꝰ ta. tū. qꝛ cū pͥꝰ moll̓ ſit toſta pꝰ hac deſiccat̉ ⁊ īdurat̉ dū coqͥt̉. Et d̓r olla vel ēt qͥcqͥd ex creta l̓ argilloſa t̓ra coqͥt̉. vn̄ qͣdaꝫ ſil̓itudīe d̓r teſta capitis. m Saporē ſuū ẜuauer̄t. p̄lū a p̄mēdo d̓r p̄ſſorium. ⁊ ꝓpͥe p̄lū d̓r̄ illd̓ lōgū īſtr̄m qͦ p̄mūt̉ vue. vel cōponit̉ p̄lū. q. p̄ alijs longū. Poſtilla venerabilis fratiꝭ Nicolai de lyra cū additiōibus Pauli burgen̄. ⁊ replicis d̓fenſiuis mathie dorinck ſuꝑ ꝓuerbia ſalomonis incipit feliciter. Cce deſcripſi eā tibi triplicit̓. ꝓuer. xxij. ẜm qd̓ d̓r in pͥncipio libri d̓ platis. Tria vt ait ēpedocles ī tota rerū varietate: p̄cipue excellētiſſimū diuīe mūificētie donū ph̓iam.ſ. extollūt magni fice mobil̓ affluētie ꝯtēptꝰ: future felicitatꝭ appetitꝰ mētꝭ illuſtratio: qͦꝝ prīo nihil honeſtiꝰ. ſcd̓o nihil feliciꝰ tertio nihil ad āboꝝ adeptionē cōpēdioſaꝫ efficaciꝰ. Uera āt ph̓ia tradit̉ ī ſacra ſcriptura. ⁊ qͦdā ſpāli mō ī libris ſalomōis qͥ ꝓpt̓ hͦ ſapiētiales dicūt̉. ph̓ia em̄ atiqͥtꝰ ſapīa dicebatur ⁊ ph̓i ſapiētes. Sꝫ pythagoras nomē ſapiētis refugiēs ne arrogātie notā īcurreret ph̓m ſe eē rn̄dit.i. amatorē ſapīe. qd̓ pōt dici ſine nota arrogātie. ⁊ extūc vocati ſūt ph̓i: qͥ pͥꝰ ſapientes dicebāt̉. ⁊ ſapīa extcͣ ph̓ia noīari cepit. igr̄ ī libris ſalomōis qͥ ẜm noīatione ātiquā ſapiētiales dicūt̉ tria p̄dicta ph̓iam ſeu ſapīam extollētia ꝯtinētur. vicꝫ mobil̓ affluētie cōtēptꝰ. futur̄ felicitatꝭ appetitꝰ ⁊ m̄tꝭ illuſtratō. lꝫ āt mētꝭ illuſtrato it̉ iſta t̓a pōat̉ vltīo: tn̄ ordīe tꝑis ⁊ nat̉e p̄cedit alia duo: qꝛ ē via ad cōpēdioſaꝫ adeptionēt eoꝝ vt dictū ē. igr̄ in pͦ li. ſalomōis qͥ d̓r pa rabole. mētis illuſtratio cōtinet̉: qꝛ ibi documēta ponūt̉ ad eru ditionē ſimpliciū: ⁊ ad augēdū ſcīaꝫ ītelligētiū. ẜm qd̓ d̓r in pͥn cipio libri. Parabole ſalomōis filij dauid regis iſrael ad ſciēdā ſapīam ⁊ diſciplinā. ⁊c̄. In ſcd̓o ꝟo libro eiꝰ. qͥ eccleſiaſtes d̓r cōtēptꝰ mūdi docet̉. ẜm qd̓ ī pͥncipio libri d̓r. Uanitas vani tatū dixit eccleſiaſtes. vanitas vanitatum ⁊ oīa vanitas. In tertio ꝟo libro eiꝰ qͥ d̓r Cāticū cāticoꝝ. ſuꝑne felicitatis appeti tus exprimit̉: ẜm qd̓ in pͥncipio libri d̓r ī ꝑſona eccl̓ie q̄ a ꝑ abel iuſto īcepit vt dic̄ grego. omel̓. vij. Oſculet̉ me oſculo oris ſui. ⁊c̄. qd̓ qͥdē oſculū hr̄ ī fruitiōe bt̄a. igr̄ ī ꝟbo p̄aſſumpto circa libros ſapiētiales tāgūt̉ qͣtuor cāe.ſ. effectiua. ſubiectīa. for̄alis ⁊ finalis. Cā ꝟo effectīa duplex ē: vna pͥncipal̓.ſ. deꝰ reuelans ſapīam in his libris ꝯtētā. alia īſtrumētalis ſcꝫ ip̄e ſalomon o habuit hāc ſapīaꝫ diuinitꝰ īfuſaꝫ. vt pꝫ. iij. Regꝭ. iij. ⁊ eā deſcripſit ſpūſancto dictāte ī tribꝰ libris p̄dictis. ⁊ h notat̉ cū d̓r. ecce deſcripſi. vn̄ d̓r ecc̄es. xij. Cūqꝫ eēt ſapientiſſimꝰ eccleſiaſtes docuit populū: ⁊ enarrauit q̄ fecerat ⁊ īueſtigās cōpoſuit parabolas ml̓tas. q̄ ſiuit ꝟba vtilia: ⁊ cōſcripſit ẜmones rectiſſimos ⁊ veritate plenos. Circa ẜm cōſideradū: ꝙ ſic̄ corpꝰ mobi le ſub rōne abſoluta ſubiectū ē ī tota ph̓ia in naturali. in ꝑtia libꝰ ꝟo libris ſub rōnibꝰ ꝯtractis. vt ī libro d̓ celo ⁊ mūdo ſub iectū ē corpꝰ mobile ad ſitū. ⁊ ſic de alijs. ita deꝰ ē ſubiectū ī to ta ſacra ſcriptura ſub rōne deitatꝭ abſolute. iō d̓r theologia qͣſi ẜmo d̓ deo. In ꝑtibꝰ ꝟo ſacre ſcripture ē ſubiectū ſub rōnibus magꝭ determīatis. vt in vet̓i teſtō ſubiectū ē deꝰ vt creator. ⁊ ī nouo vt redēptor. In libris ꝟo ſapiētialibꝰ ē ſubiectū vt ſapi entie dator. nec obſtat ſi dicat̉ ꝙ hec ē rō cauſe effectiue: qꝛ ī to ta ſacra ſcriptura deꝰ ē cā efficies ⁊ ſubiectiua. efficiēs inqͣntū ab eo infūdit̉ ⁊ regulat̉. Subiectiua ꝟo inqͣntū ꝑ ip̄aꝫ infuſā ab hoībꝰ cognoſcit̉. ⁊ iſta cā ſubiectiua tāgit̉ cū dr̄. Eā.ſ. ſapientiā q̄ ē idē qd̓ ip̄e deꝰ. ⁊ qꝛ eiꝰ cognitio ē ſūme deſiderabilis iō de ea d̓r Sap̄. viij. Hāc amaui ⁊ exqͥſiui eā a iuuētute mea. ⁊ amator factus ſuꝫ forme illius. Tertio āt tangit̉ ī ꝟbo ꝓpo ſito cā finalis cū d̓r. Tibi.i. ad vtilitatē tuā. Ad bonū em̄ totiꝰ eccl̓ie deſcripti ſūt iſti libri cōtinētes doctrinā ſapīe. ꝑ quā habet̉ gratia in pn̄ti: ⁊ gloria ī futuro. ꝓpter qd̓ de ip̄is d̓r Prouerb̓. iij. Longitud in: dierū ⁊ annos vite ⁊ pacē apponet tibi Et dicit ānos vite quātū ad gratiā in pn̄ti viuificantē. Paceꝫ ſcꝫ triplicē. internā. fraternā. ⁊ ſuꝑnā. ⁊ qꝛ ſuꝑna habet eternitatē ānexā. ideo dicit̉ lōgitudīeꝫ dierū: qꝛ eternitas a nob̓ non capit̉ in pn̄ti: niſi ẜꝫ imaginationē tꝑis infiniti. Cā ꝟo formalis tāgit̉ cū dicit̉. Tripliciter. eſt aūt duplex forma.ſ. forma tractādi: ⁊ forma tractatus. forma tractādi eſt modus agedi qͣui triplex eſt in libris ſapiētialibꝰ: qꝛ ꝓcedūt mōitiue. cōminatie ⁊ ꝓmiſſiue. De qͦ p̄t accipi qd̓ dicit Eccle. ij. Funiculus triplex difficile rūpit̉. qꝛ ſi aliqͥs nō acqͥeſcit monitis: cōpellit̉ tn̄ cōminatiōibus: vel attrahit̉ ꝓmiſſis. ⁊ in hͦ ēt huius doctrine ſoliditas deſignat̉. Forma vero tractatus ē diuiſio huius doctrine q̄ vt iā dictū eſt: in tres libros diuidit̉. ſcꝫ ꝓuerbia. eccleſiaſten. ⁊ cantica cāticoꝝ. Ceteri vero vt liber ſapīe. ⁊ eccleſiaſticus nō ſunt de canone. vt pꝫ ꝑ Hieronimū in ꝓlogo galeato. nec habētur in hebreo: iō eoꝝ expoſitiōibus ad pn̄s intendere nō propono.