Dologus ꝯſcripſerūt. Inᶠ tres ſiꝗdem ꝑtes oīs ab eis ſcriptura diuidit̉: in legē in ꝓphetas et in agiographa. i. in ꝗnqꝫ ⁊ octo et in undecim libros: d̓ quo non eſt huius tꝑis diſſerere. Que aūt ex hoc ꝓpheta: īmo con tra hunc librū porphiriꝰᵍ obijciat: teſtes ſunt methodiꝰʰ euſebiusⁱ et apolinarisᵏ: ꝗ multis verſuum mili bus eiꝰ ueſanie reſpōdētes: neſcio xp̄iani tranſlationē faſtidit. f In tres ſiqͥdē ꝑtes ⁊c̄. illud īuenies expoſitū ſup̄ in ꝓlogo ſuꝑ libros regū. vbi diſtinguunt̉. v. libri legis et octo libri ꝓphetarū ⁊ nouē agiographorū. g Porphyriꝰ. hereticus credo ꝙ fuit ille platonicꝰ porphyrius. de quo fit mentio in decimo libro Augꝭ. de ciui. dei. ix. ca. ⁊. xi. h Methodius martyr, de quo di cit Hieronymꝰ in libro illuſtriū virorū: methodiuſ: olympij: lycie ⁊ po ſtea tyri ep̄s nitidi com poſitiqꝫ ẜmonis aduer ſum porphyriū ꝯfecit li bros ⁊cͣ. i Euſebius ceſarienſis de qͦ dicit hiero. in eodē libro. Euſebius ceſaree paleſtine ep̄s in ſcpͥturꝭ diuinis ſtudioſiſſimus ⁊ bibliothece dīne cum pāphilo martyre diligē tiſſimꝰ ꝑueſtigator edidit īfinita volumīa. Alter fuit euſebiꝰ emiſcenus ep̄s elegantis ⁊ rethorici ingenij. k Et apolinaris. laodicenẜ ſyrie ep̄s: qͥ grāmaticis in adoleſcētia ope rā dedit. ⁊ poſtea in ſacras ſcripturas innumerabilia ſcribēs ſub theodoſio imꝑatore obijt: extant eiꝰ aduerſus porphyriū. xxx. libri. qͥ inter ce tera oꝑa eius maxime ꝓbant̉. Alter fuit apolinaris aſie hierapolitanꝰ ep̄s ſicut hieronymus in eodē libro. l Nō ſatis.i. nō multū. m Moueor. quaſi diceret parū curo de eis. Cetera plana ſunt. Incipit poſtilla fratris Nicolai de lyra ſuꝑ Danielē ꝓph̓am cuꝫ additionibus Pauli Burgen̄. ⁊ replicis defenſiuis Mathie dorinc ordi Anieli aūt dedit deus intelligentiā oīm viſio nis minoꝝ. nū. Dan̄. i. In ꝟbo ꝓpoſito tangunt̉ qͣtuor cauſe libri danie lis: quē p̄ manibꝰ habemus.ſ. cā ſubiectiua: effectiua: final̓ et formalis. Ad cuiꝰ intellectū ſciendū ꝙ tres iſtaꝝ cauſaꝝ ī idē cōcurrūt in tota ſacra ſcriptura ⁊ in ꝑtialibꝰ eiꝰ libris: ſub alia tn̄ ratiōe. Sicut enī in ph̓ia naͣli corpꝰ mobile eſt ſubiectū ſub rōne abſoluta: ⁊ in ꝑtialibus libris ſub rōnibꝰ ꝯͣctis. vt in lib̓. de generatione: corpꝰ mobile ad formā. ⁊ in libro celi ⁊ mundi: corpꝰ mobile ad ſitū. ⁊ ſic de alijs libris partialibꝰ ꝯn̄ter: ſic in tota ſacra ſcriptura deus ſub rōne abſoluta eſt ſubiectū. vn̄ theologia dr̄ qͣſi ſermo de deo: ⁊ ſubtractis rōnibus eſt ſubiectū in ꝑtibꝰ ſacre ſcripture. vt in ve. teſta. ſubiectū eſt vt rex creator ⁊ gubernator. ⁊ in nouo vt humani generis redēptor ⁊ glorificator. ⁊ ſic ꝓcedendo magis cōtracte in partialibꝰ libris vtriuſqꝫ teſtamēti. Simi liter idē deus eſt cā effectiua ſacre ſcripture gn̄aliter. qꝛ tota ſacra ſcpͥtu ra ꝓcedit ꝑ eius reuelationē ⁊ in libris ꝑtialibus eſt cā effectiua: vt reue lator noticie in quolibet libro ſpāl̓r cōtente. Sil̓r eſt cā finalis totiꝰ ſacre ſcripture: loquendo de vltimo fine. qꝛ tota ſacra ſcriptura ordinat̉ fi naliter ad ſuꝑnaturalē beatitudinē ꝯſequendā q̄ cōſiſtit in deo obiectiue: ⁊ in ꝑtialibꝰ libris ſub ꝯͣcta rōne. Igit̉ in libro Danielis deꝰ eſt cā ſubiectiua: effectiua ⁊ finalis: ſub rōnibꝰ ꝯͣctis: qd̓ notat̉ in ꝟbo p̄aſſum pto cū d̓r. Dedit deus: qd̓ ex principio clauſule reſumit̉. Deꝰ em̄ vt rex ſuꝑeminēs eſt hic ſubiectū. qꝛ vt patebit ex ꝓceſſu libri in eo declaratur ſuꝑeminentia regni dei ad regna terrena. de quo d̓r pſal. xciiij. Deꝰ magnus dn̄s ⁊ rex magnus ſuper oēs deos. ⁊ pſal. xlvi. Suꝑ oēm terram Et etiā cā effectiua in hoc libro ꝓ ut reuelauit danieli noticiā huius regni. de quo pōt accipi qd̓ ſcribit̉ Sap̄. x. ca. Oſtendit illi regnū dei ⁊ de dit ſcīam ſanctoꝝ. Eſt etiā deus cā finalis huius libri inqͣntū facit nos ꝑticipes huiꝰ regni. vn̄ dicit̉ Apocal̓. v. ca. Feciſti nos deo nr̄o regnum ⁊ ſacerdotes ⁊ regnabimus ſuꝑ terrā. Cā vero inſtrumentalis effectiua tangit̉ in verbo ꝓpoſito cū dr̄ Daniel. Un̄ dicit̉ infra. x. ca. Daniel vir deſideriorū: intellige verba q̄ ego loquor ad te. Intellexit enī daniel ea qͥ ſcribit in hoc libro. vn̄ infra. xij. ca. d̓r. Tu aūt daniel claude ſermones ⁊ ſigna librū ⁊c̄. Cā vero formalis huius libri tangit̉ cū dr̄. Intelligen tiā oīm viſionū. Circa qd̓ ſciendū ꝙ duplex eſt forma libri.ſ. forma tractatus ⁊ forma tractandi. Forma tractatus eſt diuiſio huiꝰ libri: qͥ diui dit̉ ẜm decē viſiones. vt patebit ꝓſequēdo. due vero hyſtorie q̄ ponun tur in fine libri. non ſunt de eius integritate. qꝛ nec apud hebr eos habe tur. Forma tractandi eſt modꝰ agendi: qui in libro iſto eſt viſionū intellectio. qꝛ viſio nō eſt ꝓphetica niſi ſit intellecta: ⁊ hoc ſiue ſit in ſomno ſi ue in vigilia: ſicut pharao vidit ſpicas. Ge n̄. xli. ⁊ baltaſar vidit manū an curioſo lectori ſatiſfecerit. Un̄ obſecro uos o paula ⁊ euſtochiuꝫ fundatis ꝓ me ad dn̄m p̄ces: ut qͣꝫ diu in hoc corpuſculo ſum ſcribaꝫ aliquid gratū uobis: utile eccleſie: dignū poſteris. Preſentiuꝫ ꝗppe iudicijs oblatrantiū nōˡ ſatis moue or: ꝗ in utranqꝫ partem aūt amore labuntur aūt odio. Explicit prologus. ſcribentē in pariete. Dan̄. v. Ille dormiens: iſte vigilans: neut̉ tn̄ fuit ꝓph̓a. qꝛ nō intellexit viſionē. ſed Ioſeph fuit ꝓph̓a. qꝛ ītellexit viſione pharaonis: ⁊ daniel ſimilit̓: qͥ viſionē balthaſar ini tellexit. vn̄ dr̄ Dan̄. x. ca. Intelligentia opꝰ eſt in viſione.ſ. ad hoc ꝙ ꝓphetica dicat̉. Sciendū tn̄ ꝙ hec viſio dr̄ triplex.ſ. ſenſibit̓ imaginaria ⁊ ītel lectualis. Senſibilis viſio eſt qn̄ aliqͥd videt̉ exterius: ⁊ ītelligit̉ ſi gnificatū ipſiꝰ. ſi cut Daniel vidit ſcriptū in pariete regis mane tethel phares. ⁊ intellexit Dan̄. v. Ima ginaria vero viſio eſt qn̄ in virtu te imagīatiua for mant̉ imagines virtute diuina ad aliqͥd occultū ſignificandū. ſicut Daniel vidit qͣtuor beſtias aſcē dentes de mari ſignificantes qͣtuor regna. ⁊ hoc intellexit Dan̄. vij. Uiſio vero intellectualis eſt qn̄ ſine aliquibꝰ imaginibꝰ ſeu fi guris menti ꝓphete veritas reuelat̉: ſicut danieli cogitatio nabuch̓. fuit reuelata. Daniel̓. ij. Tu rex cogitare cepiſti inſtratu tuo qͥd eſſet futurū poſt hec ⁊cͣ. Licet em̄ ſomniū nabucho. fuerit Danieli reuelatū viſione imaginaria. qꝛ ſomniū regis vidit ſomnio ſuo. vt infra dicet̉. tn̄ cogitatio regis nō potuit ſic reuelari ſed ſo la viſione intellectuali. itē in talibus viſionibꝰ p̄dictis aliqn̄ apparet aliqͣ ꝑſona docens. ⁊ ſic frequenter legit̉ Gabriel angelus apparuiſſe ad docendū danielē. vt infra videbit̉ ꝓſequēdo. Itē viſiones ꝓphetice aliqn̄ fiunt in ſomno: aliqn̄ in vigilia: ſicut di ctū fuit in principio libri pſalmoꝝ diffuſius. de ꝓpheticis viſtonibus: ꝓpter qd̓ plura circa viſiones hmōi alias a me dicta: ī pͥn cipio huius libri ad pn̄s omitto. qꝛ poſita ſunt in principio libri pſalmoꝝ: vbi meliꝰ habēt locū cū ſit primus liber ꝓphetalis ẜm latinos doctores. Et vtroqꝫ mō.ſ. in vigilia ⁊ fomno facte ſūt vi ſiones danieli. vt iam in ꝑte ptꝫ ex p̄dictꝭ ⁊ magꝭ in ſequentibus apparet. ⁊ iō fuerito dr̄ in verbo p̄aſſūpto. Danieli aūt dedit de us intelligentiā oīm viſionū: ꝓpter qd̓ in eo fuit impletū qd̓ dn̄s dicit Oſee. xij. Ego viſionē multiplicaui.ſ. in daniele. Cui dedi ī telligentiā oīs viſionis ꝓphetice: mō p̄dicto: ⁊ tandē a deo data eſt ſibi viſio clara diuine eſſentie in patria. ad quā nos ꝑducat qͥ cū pr̄e ⁊ ſancto ſpū viuit ⁊ regnat in ſecula ſeculorū Amen. Explicit collatio ſuper Danielem ꝓphetam. Incipit Daniel ꝓpheta. Capl̓m pͥmum. Nuo tertio Ioachim ⁊cͣ. Liber Danielis diuiditur in tres ꝑtes. in ꝑtem ꝓhemialē ⁊ ꝑtē executiuā ſiue principalē. in principio ſcd̓i capituli in anno ſcd̓o. ⁊ ꝑtē incidentalē in principio. xxx. ca. Et erat vir. Circa pͥmum deſcribit̉ ſapīa collata diuinitꝰ actori huius libri.ſ. danieli. vbi ſic ꝓcedit̉. qꝛ primo p̄mittunt̉ quedā ad ſapīam diſponētia. ſcd̓o deſcribit̉ collata ei ſapīa ibi. Pueris aūt his. Tertio ponunt̉ q̄dā ad hͦ ſequētia ibi. Fuit aūt daniel. Prima adhuc in tres ẜm ꝙ in daniele deſcribūt̉ tria ad ſapīaꝫ diſponētia. Primū ē hūili tas ſtatꝰ. ſcd̓m nobilitas ortus ibi. Et ait rex aphanē. Tertiuꝫ ſo brietas victus ibi. Propoſuit aūt daniel. Circa primū notandū ꝙ dr̄ ꝓuer. xi. Ubi humilitas: ibi ⁊ ſapīa. iō dn̄s qui preuiderat danieleꝫ diuina ſapientia decorari ꝑmiſit eū prius humiliari. qͥꝛ cū eſſet de ſemine regio: vt dicet̉ infra. ꝑmiſit tn̄ eū captiuari ꝑ regē babylonis qͥ venit ꝯͣ hierl̓m ⁊ ſpoliauit eā. ⁊ hoc eſt qd̓ dicitur a Anno tertio ⁊c̄. ⁊ pꝫ vſqꝫ ibi. Et ꝑtem vaſorū domꝰ dei. Ex qͦ patꝫ ꝙ iſte nabuch̓. fecit reuerentiā deo celi qͥ colebat̉ hierl̓m. qꝛ nō abſtulit inde oīa vaſa miniſterij: ſꝫ aliqͣ reliqͥt ad cultū dei. Ite qꝛ illa que aſportauit nō applicauit humanis vſibus: ſicut fecii Balthaſar nepos ſuꝰ: ꝓpter qd̓ fuit punitꝰ a dn̄o. vt dicet̉ infra v. ca. ſꝫ poſuit ea in loco ſacro ẜm ſuā eſtimationē.ſ. in templo dei ſui. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉ hic. Et aſportauit ea in terrā ſennaar.i. ī ba byloniā q̄ primo vocata eſt ſennaar: ⁊ poſtea dicta eſt habylonia
zum Hauptmenü