Danielis ſomnioꝝ. Cōpletisª itaqꝫ diebus poſtᵇ quos dixerat rex: vt introdu cerent̉: introduxit eos p̄poſitus eu nuchorū in cōſpectu nabuchodo noſor. Cūqꝫᶜ eis locutꝰ fuiſſet rex nōᵈ ſunt inuenti tales de vniuerſis ut daniel ananias: miſael et azarias Et ſteterūt in conſpectu regis: et oē verbuꝫ ſapientie: et intellectus qd̓ᵍ ſciſcitatꝰ eſt ab eis rex: inuenit ī eis decuplū ſuꝑʰ cunctos harioloſ atutus inueniar in iudicio ⁊ in cōſpectu potentium admirabilis ero: ⁊ facies principū mirabunt̉ me. Hec aūt oīa fuerūt in daniele ꝓpter ſapīam a deo ſibi collatā. ⁊ hoc eſt qd̓ dicitur hic. Fuit autē Daniel. in honore.ſ. ⁊ gloria in chaldea media: ⁊ ꝑ ſide. vt patebit ex libri ꝓſecutōne a tꝑe nabuchodonoſor magni vſqꝫ ad tp̄s cyri q̄ d̓ſtruxit regnū chaldeoꝝ: ꝓpter hoc ſequitur. m Uſqꝫ ad annū primū cyri re gis. Ex hoc ptꝫ defectꝰ illoruꝫ. exponunt littera iſtam de tꝑe vite danielis ſic expo nentes. Fuit auteꝫ daniel vſqꝫ ad ānū primū cyri.i. tātū vixit ⁊ nō plꝰ. qꝛ decima viſio danielis facta eſt ſi bi tertio āno cyri. ut hr̄. jͣ. x. ca. Exqͦ pꝫ ꝙ terminꝰ vite danielis nō pōt accipi primo anno cyri. ideo expone vt prius. Capl̓m. ij. N anno ſcd̓o. Hic ponit̉ ſcd̓a ꝑs pͥncipalis huius libri in qua intendit actor oſtendere potentiā regni xp̄i ꝑ cōꝑationē ad regnū mundi vel diaboli. ⁊ hoc ꝑ decē viſiones hic ꝯn̄r po ſitas. et diuidit̉ in duas ꝑtes. qꝛ primo ponunt̉ quinqꝫ viſiones ad primū aduentū xp̄i ꝑtinētes principaliter. ſcd̓o quinqꝫ ꝑtinen tes ad ſcd̓m aduentū xp̄i: lꝫ tā in iſtis qͣꝫ in illis fiat aliqn̄ mentio de vtroqꝫ. ſcd̓a incipit. ca. vij. anno pͥmo Balthaſar. Prima diuidit̉ in quinqꝫ ꝑtes ẜm qͥnqꝫ viſiones. prima viſio eſt de lapide abſciſo ſine manibꝰ ſtatua grandē ꝯterente: in qͣ figurata eſt criſti cōceptio dyabolū cōterentꝭ. ſcd̓a de angelo filio dei aſſimilato in fornacē deſcendēte: in qͣ figurata eſt natiuitas xp̄i in nr̄am penalitatē deſcendentꝭ. tertia de vigili ſancto clamāte p̄ciſionē arborꝭ in qͣ figurata eſt p̄dicatio xp̄i vicia reſcindētis. qͣrta de manu ſcribentis in ꝑiete terminationeꝫ regni Balthaſar: in qͣ figurata eſt paſſio xp̄i regnū diaboli exterminātis: ⁊ cyrogͣphuꝫ decreti cruci affigētis. qͥnta de incluſione danielis in lacū ⁊ liberatione eius ꝑ angelū: in qͣ figurata eſt reſurrectio xp̄i infernū ſpoliātis. Parteſ patent in qͥnqꝫ ca. ꝑ ordinē ſequētibus. Circa primū aduertendū ꝙ cā effectiua pͥncipalis huiꝰ viſionis eſt ſpūſſanctus: cā īpetrati ua eſt or̄o daniel̓ ⁊ ſocioꝝ eius. cā finalis eſt vt dei potētia pāderetur: ⁊ daniel exaltaret̉: er rex ſuꝑbus humiliaret̉. cā aūt malis ē cōtinētia huius viſiōis: q̄ on̄dit diſcurſum mundi ꝑ qͣtuor regna pͥncipalia ſibi ſuccedētia: vſqꝫ ad tp̄s xp̄i oīa regna terrena ſibi ſubiugātis. cā aūt formal̓ eſt diuiſio huiꝰ ca. Notādū ꝙ in quali bet viſiōe ponūtur he qͣtuor cāe: vt poſite ſunt in iſta. qꝛ quelibet viſio eſt qͣſi qͥdā ſpālis tractatus. gͦ circa cām formalē huius ca. on̄dit̉ primo reuelatio ſomnij. ſcd̓o inqͥſitio viſi: ibi. Precepit gͦ rex. Tertio reſeratio myſterij: ibi. Tunc daniel. qͣrto magnificatio dei: ibi. Tūc rex nabuch̓. Circa primū cōſiderandū qͥs fuit iſte na buch̓. qꝛ em̄ dr̄ h̓. In āno ſcd̓o regni nabuch̓. iō dicūt aliqͥ ꝙ fuit habuch. iunior ⁊ filiꝰ magni nabuch. ⁊ ꝙ regnauit ante frēm ſuū euilmeradach īmediate poſt pr̄em. ⁊ hͦ ex ordinatōne pr̄is ꝓpter maliciā euilmeradach qͥ erat primogenitꝰ. Magnꝰ em̄ nabuch. la regnauerat ꝑ. vij. ānos integre qn̄ daniel de iudea in babilone ſuit ductꝰ: ⁊ iterū ꝑ tres ānos fuit daniel nutritꝰ ⁊ edoctꝰ an̄qͣꝫ ei pn̄taret̉. vt viſuꝫ ē ca. p̄cedēti. Cū gͦ in hͦ capl̓o dicat̉ ꝙ daniel vt alijs ſapientior expoſuit ſomniū nabucho. ⁊ cū dicat̉ ꝙ hoc ſom ſulū vidit ſcd̓o anno regni ſui: iō cōcludūt ꝙ nō p̄t intelligi de ma gno nabuch. ꝓpter qd̓ dicūt aliū fuiſſe nabuch. filiū p̄dicti: qͥ na buch. ſcd̓s regnauit pꝰ pr̄em. ⁊ ſcd̓o āno regni eiꝰ facta ſunt iſta q̄ bic ſarrant̉. Sꝫ hebrei ⁊ beroſus hyſtoriogͣphus chaldeoꝝ qui bus magꝭ credendū eſt: dicūt euilmeradach īmediate regnaſſe ꝑ prem. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit q̄dā glo. q̄ ſic incipit. Nō filiꝰ. q̄ hr̄. jͣ. ſuꝑ peincipiū. v. ca. Hoc etiā vr̄ ꝑ dictū hieremie. xxvij. vbi ponit̉ ver bū d̓n̄i loquētis ſic. Dedi regi babylonis terras iſtas: ſeqͥt̉. Et ẜulent ei ⁊ filio eius: ⁊ filio filij eius: ⁊ nō ponunt̉ plures. Certum uli aut ẜm oēs ꝙ euilmeradach fuit filius nabuch. magni: ⁊ baletⁱ magos: ꝗᵏ erant in vniuerſo reI gno eius. Fuitˡ auteꝫ daniel vſqꝫ ad annū primum cyri regis. Capitulū ſcd̓m Nª anno. ſcd̓o regni nabuchodonoſor: uidit nabucho donoſor ſomniū etᶜ ꝯterritꝰ ē ſpūs eiꝰ etᵈ ſomniū eiꝰ fugit ab eo. Pre cepitᵉ aūt rex ut ꝯuocarent̉ harioli etᶠ magi etᵍ malefici et chaldei: vtᶠ indicarent regi ſomnia ſua. Qui thaſar erat filius filij ſui.ſ. euilmeradach: ⁊ nō dicit̉ ꝙ fuerit ibi aliꝰ intermediꝰ qͥ vocatꝰ fuerit nabuch. Hyſtoriographi tn̄ aliqͥ ponūt duos filios inter euilmeradach ⁊ balthaſar.ſ. reguſar: ⁊ labozardach: ſꝫ qꝛ auctoritas Hieremie vr̄ diſcordare ad annales hebreoꝝ poſſet dici ꝙ iſti duo ſūt idē ī numero cū euilmeradach ⁊ balthaſar. qꝛ vterqꝫ eoꝝ fuit binomiꝰ: ita ꝙ euilmeradach alio noīe dictꝰ eſt reguſar ⁊ balthaſar labozardach. Itē expo ſitio illoꝝ qͥ dicūt ꝙ iſte nabuch. de qͦ hic agitur fuit filius magni nabu cho. ⁊ regnauit pꝰ mor tē eius: includit ꝯͣdictō nē. qꝛ ẜm eos illa viſto q̄ ponit̉ ſequēti ca. expo nit̉ de magno nabuch. qͥ verſus eſt in amentiā ⁊ abiectꝰ ab hoībꝰ. vij. ānis. ⁊ ibi dr̄ ꝙ daniel fuit familiaris ei ⁊ colle ga ⁊ famoſiſſimꝰ in reſe rando occulta ⁊ ſecreta diuina. In hͦ aūt ca. dr̄ ꝙ ꝑ expōem huiꝰ ſomnij daniel fuit pͥmo cogͦt eſſe tante ſapīe: ⁊ a rege pͥmo ꝓmotus: ⁊ ſocij eius ad ſui petitionē: ergo iſtud factū nō potuit eſſe poſt mortē magni nabu. ⁊ iō dicendū ē ꝙ iſte nabuch. qͥ hic ſomniū vidit fuit magnꝰ nabuch. ⁊ ꝙ dr̄ hic. In āno regni nabuch. ſcd̓o nō accipit̉ annꝰ ſcd̓s regni ſui ſimpl̓r qn̄ factus fuit rex chaldeoꝝ: ſꝫ accipit̉ ſcd̓s regni ſui poſtqͣꝫ factus eſt monarcha: quia multa regna acqͥſiuit: ⁊ potiſſime poſt vnū annū ſubiectiōis egyptiorū vn̄ ⁊ Ioſephus dicit de magno nabuch. x. lib̓. antiqͥtatis iudaice poſt vnū annū egyptiace captiuitatꝭ vidit nabuch. ſomniū Hoc etiā apparet ꝑ viſionē iſtā. vbi ſignificatꝰ eſt ꝑ caput aureū: in quo deſignatur re gnū eius primū inter qͣtuor regna maxima. hoc eſt igit̉ qd̓ dicitur hic. In āno ſcd̓o regni.i. monarchie. b Nabuch. vidit ſomniū. ſpecial̓ em̄ dei ꝓuidentia eſt circa principes magnos: inqͣntū ab eis dependet reſpublica: ⁊ ꝓpter hoc aliqͣ oſtendunt̉ eis magis qͣꝫ alijs qͥbuſcūqꝫ: ſi cut pharaoni fames futura ⁊ abundātia. fuit tn̄ eius viſio expoſita per ioſeph: ſicut viſio nabuch. ꝑ danielē. c Et cōterritꝰ eſt ſpiritꝰ eius. ex inſolita viſione. d Et ſomniū fugit ab eo. obliuio em̄ cauſat̉ ex motione humoꝝ: ꝓpter hoc enī pueri ⁊ multū ſenes ſunt īmemores. ẜm ph̓m in lib̓. de memoria ⁊ remi. terror aūt facit magnā humoꝝ cōmotionē. ⁊ iō cauſauit ſomnij obliuionē. Hoc etiā factū eſt ex diuina ordinatione. vt occaſione huiꝰ obliuionis vocaret̉ daniel ad dei gloriaꝫ ⁊ ppo puli iſraelitici reuelationē ꝑ ipſius danielis ſublimatōnē. ſicut patebit infra eodē ca. e Precepit aūt. Hec eſt ſcd̓a ꝑs ī qua deſcribit̉ inqͥſi tio viſi: ⁊ diuidit̉ ī duas. qꝛ pͦ cōiectores vocāt̉. ſcd̓o īterrogāt̉: ibi. Qui cū veniſſent. Circa primū aduertendū: ꝙ hoīes antiquitꝰ multū īnitebā tur augurijs ſomnioꝝ. ſicut ptꝫ de pharaone Gen̄. xl. ⁊ de miniſtris eiꝰ incarceratis cū Ioſeph. Gen̄. xl. ca. ⁊ infra de iſto rege. ca. iiij. ꝓpter qd̓ fuit ſolicitus de inqͥſitione ſomnij. ẜm ꝙ dicit̉ hic. e Precepit autē rex vt conuocarent̉ harioli: qͥ in hoſtijs de aīalibus īmolatis dīnant Et magi. qͥ archanis incantationibꝰ vtunt̉. vt habet̉ Exo. vij. g Et malefici qͥ auertunt ſenſus humanos ꝑ aliqd̓ factū vel dictū circa eos. ⁊ ſic auerſis ſenſibus aliqͣ occulta eis reuelant̉ a demonibꝰ: ſic̄ de illis qͥ dormiebāt in ſardos inſula. vt dicit expoſitor thomas ſuꝑ qͣrtū phyſicoꝝ ca. de tꝑe. chaldei aūt ꝑ conſiderationē aſtroꝝ diuināt. vn̄ tꝑe Ezechie rex babylonis que eſt in chaldea miſit lr̄as et munera ezechie ad inquirendū de illa ſolis retroceſſione q̄ facta eſt tꝑe ſuo. vt habetur. iiij. Regū. xx. c. h Vt indicarent regi ſomnia ſua. ꝑ artes ſuaſ p̄dictas. ſꝫ querit̉ hic quare non fuit vocatus daniel ⁊ ſocij eius. qꝛ ſupͣ dictū eſt ꝙ erāt ſapientiores hariolis ⁊ magis. Dicendū ꝙ hoc fuit ex inuidia: qꝛ cū eſſent iudei dolebāt babylonij ꝙ magis appreciarent̉ a rege. Sil̓r ex cupiditate: qꝛ ꝑ expoſitionē credebāt dona ⁊ honorē conſequi. ſicut ptꝫ ex regis ꝓmiſſione ad eos facta: ſi ſomniū et eius interp̄tationē poſſent dicere. ⁊ lꝫ fuiſſent inuenti ſapientiores hariolis ⁊ ma gis in verbis ſapientie ⁊ intellectus. qn̄ ꝓbati ſunt a rege. vt dictuꝫ eſt ca.i. tn̄ nō erat adhuc Daniel cognitꝰ q̄ntū ad donū ꝓphetie ⁊ intelligentiā viſionū. de quo erat hic queſtio. ⁊ ideo alij qui iam erant famoſi in arte diuinandi: erant magis vocati. i Qui cū veniſſent. Hic cōiectores de ſomnio interrogant̉. et ponitur hic triplex īterrogatio. Prima eſt cū ſimplici deuūciatiōe. ſcd̓a cū forti cōminatione ⁊ premij ꝓmiſ
zum Hauptmenü