Oſee e Tª erit Ca. ij. numerus filiorū iſrael qua ſi arena maris: que ſine menſura ē ⁊ non numerabitur. Etᵇ erit in loco: vbiᶜ dicet̉ eiſ nō ppl̓s meꝰ voſ dicet̉ᵈ eis: filii dei viuētis. Etᶠ cō mentum habeat in ſacra ſcriptura: nec etiaꝫ in ratione. nam ma uifeſtū eſt ꝙ deus indifferenter dat donū ꝓphetie cui vult etiā ſi non ſit filius prophete. Item ad noſtram eruditionē non vi detur ꝑtinere noſſe: an beeri pater oſee fuerit ꝓpheta vel non cum ꝓphetia beeri non inueniatur. Si em̄ ꝓphetia beeri inue niretur: oporterꝫ nos cognoſcere ꝙ eſſꝫ propheta vt eius ꝓphetiā reciperemus: ſed cum talis ꝓphetia non inuenit̉ curioſuꝫ videtur magꝭ ꝙͣ vtile ſcire ipſum fuiſſe ꝓ phetam vel non Idem dicendū de alijs patribus ꝓphetaꝝ quoꝝ noīa in prophetijs filioꝝ exprimūtur: que quidē noīatio patrum vt dicunt quidā hebreorū expoſitores ſit eo ꝙ tales patres erant ſuis tē poribus famoſi: qua ratione etiā noīantur in aliquibus ꝓphe tijs non ſolū patres ſed etiā aui ⁊ ꝓaui: vt de zacharia ⁊ alijs In eodē ca. vbi dicitur in poſtilla. In diebus hieroboā filij ioas. Additio. Iquerat̉ quare in ꝓphetia eſaie qui ꝓphetizauit tē poribus quatuor regū iude hic noīatoꝝ nō noīatur hieroboam qui regnauit cū ozia rege iuda. xiiij. ānis vt dicitur in poſtilla: ⁊ tamen noīatur hic in ꝓhemio oſee. Quid ad hoc dicendū ſit hētur in additione prima ſuper primum capitulum eſaie. In eodē ca. vbi d̓r in poſtil. Uxorē fornicariā. Additō. Cd̓m tranſlationē ionathe.ſ. chaldaicuꝫ illud quod hic dicitur. Sume tibi vxorem fornicariā. Et abijt ⁊ accepit gomer filiā debelaim ⁊ cōcepit ⁊c. ſimiliter et illud qd̓ infra. iij. ca. dicitur. Adhuc vade ⁊ dilige mu lierem tuā dilectā amico ⁊c. totum intelligitur in viſione ꝓphe tica factum non aūt in re: qd̓ licet deuiet a cōi expoſitiōe docto rum noſtroꝝ ⁊ etiā hebreoꝝ: videtur tamē aliqua partē veritatꝭ habere. Primo ex hoc ꝙ accipere mulierem fornicariā mentis aūt corporis. dato ꝙ poſtꝙͣ eā accepit ꝓpheta neutro mō eſſꝫ fornicaria: tamē adhuc haberet ſpēꝫ mali: qd̓ deus nō p̄ciperet facere p̄ſertim ꝓphete: cuius vita cederet alijs in exemplū. Itē iſtud factū nullo mō correſpondet rei figurate. Illa em̄ gomer erat fornicaria tm̄modo antequā eā acciperet ꝓpheta: ſed poſt acceptionem erat vxor ltīma ⁊ caſta coniugali caſtitate ẜm cō munē expoſitionē: ſed cōſtat ꝙ regnū iſrael ⁊ etiā regnuꝫ iude poſtqͣꝫ deo fuerunt cōiuncta ꝑ legis acceptionē fornicata ſunt a deo. ẜm aūt expoſitionē chaldaicā ꝓpheta accepit illam fornicariam ⁊ fecit filios fornicationū: qd̓ ꝓprie correſpondet rei figurate: ſed qꝛ ẜm iſtā expoſitionē hoc ſoluꝫ fuit ẜm viſionem ꝓpheticā ⁊ nō realiter: ideo nullā rationē hꝫ peccati vl̓ mali ex empli. ſimiliter exponūt aliqui illud qd̓ hētur Gen̄. xv. Sume tibi vaccam triēnem ⁊ ariete triū annoꝝ ⁊c. qd̓ totū fuit factum in viſione ꝓphetica: qd̓ ſatis ſufficiebat ad certificatōnē abrae de his que ibidē cōtinentur: iam em̄ modicuꝫ ante de ipſo dixe rat. Credidit abraam deo ⁊ reputatū eſt ei ad iuſticiaꝫ: ⁊ ſic videtur ꝙ iā non oportebat oſtēdere ſibi ſigna viſibilia ad credē dum: cuius ſimile poteſt dici in propoſito. Replica. Irca primū oſee Burgen̄. mouetur cōtra poſtillatorem dicentē ꝙ patres ꝓphetaꝝ in exordijs noīati fu erint etiam ꝓphete. ẜm regulā hebreoꝝ de hoc vide correctoriū circa primū capituluꝫ Hiere. Etiam circa ide capl̓m Burgen̄. vt yſmael manum mouet contra oēs. nimi ſum ꝙ oīm contra eum moueantur. Dicit em̄ illū paſſum. Accipe fornicariam ⁊c. nō debere intelligi ẜm rem: ſꝫ ẜm ꝓpheticaꝫ viſionem nō realiter qꝛ hꝫ ſpeciē mali quā deus nō preciperet: vt ꝓpheta cederet alijs in malum exemplū: huiꝰ correctionē vi de Gen̄. xij. in correct. penultimo. Sꝫ ꝙ burgen̄. hic arguit ꝙ factū nullo modo correſpōdet rei ſignate: nō valet: qꝛ ẜm mate nam ſubiectā vtiqꝫ correſpōdet: qͣꝫuis nō oportet figuram ⁊ fi guratū per oīa correſpōdere vt patet ꝑ totā legē veterē: īmo et gregabuntur filij iuda ⁊ filiiꝰ iſrael pariterʰ: ⁊ ponētⁱ ſibimet caputᶠ vnū: ⁊ aſcēdentˡ de terra: qꝛʰ magnus dies iezrahel. Diciteⁿ fratri busᵈ vr̄is ppl̓sᵖ meꝰ ⁊ ſororiq vr̄e miſericordiāⁱ ꝯſecuta. Iudicateᵈ burgen̄. infra. xi. ca. cum glo. dicit. Typꝰ parteꝫ indicat ꝙ ſi totū p̄cedat in typo: iam nō eſt typus ſed veritas. correſpōdet aūt ẜm materiā fornicarie vt terra fornicas ſit figurata: ſed non oportet ſi fornicaria ſumpta in matrimoniū fuit emēdata ꝙ igitur iſrael figuratꝰ debuit eſ ſe emēdatus. Et dicūtur filij ltīmi: filij fornicationū a denoīatōe matris: quādo poſita fuit in exēplo figurali. Qꝛ tunc deꝰ etiā ſynagogā reciperet in vxorē ltīmā ſi auferret fornicatiōes ſuas a facie eius ⁊c. pro ut etiam Burgen̄. expo nit. Ca. ij. Terit. Hic incipit ſecūdū capi. ẜꝫ hebreos in qͦ poſt excecationē iudeoꝝ ponitur illumīatio gentiū. Circa qd̓ ſcienduꝫ ꝙ ideo hic incipit nouū capitulū ad denotādū ꝙ incipit alia ſentētia a p̄cedenti: ⁊ diuiditur in duas partes: qꝛ primo deſcribitur gētilitatiſ vocatio. ſecūdo vocate cōſolatio: ibi. Propter hoc. Prima ī duas: qꝛ primo ponitur dicta vocatio: ſcd̓o interponitur regni iude captiuatio ibi. Iudicate. Sciendū etiā ꝙ gentiles ꝯuerſi ad fidē xp̄i noīe iſrael noīantur: ſicut fuit declaratū Eſaie. xliiij. ſuper illud. Iſte dicet domi ne ego ſum. ⁊ ille inuocabit in noīe iacob: ⁊ hic ſcribet manu ſua dn̄o ⁊ in noīe iſrael aſſimilabitur. ideo dicitur hic. a Et erit numerus filioꝝ iſrael quaſi arena maris.i. in multitu dīe ma xima: ſicut videmus impletū in cōuerſione gentiū. b Et erit ī loco hanc auctoritatē allegat apl̓s ad Ro. ix. dictā ad litterā de cōuerſione gētiū: ꝓpter qd̓ exponētes hāc partē aliter vidētur ab eo diſcordare: ꝓpter qd̓ ſicut dixi a principio intelligitur de illumīatiōe gentiū. dicit igitur. b Et erit in loco id ē in orbe vniuerſo vbi habitant genti les. c Ubi dicetur eis: non populus meꝰ vos. qꝛ vſqꝫ ad aduētū chriſti fu erunt idolatrie dediti. d Dicetur eis filij dei viuentis. per ſuſcepti onē fidei: ẜm ꝙ dicitur Io. i. Quotqͦt aūt receperunt eū dedit eis poteſtatē filios dei fieri his qui credūt in noīe eius. Et qꝛ cōuerſi ſunt ꝑ p̄dicationē apoſtoloꝝ ⁊ alioꝝ diſcipuloꝝ qui fuerūt iudei: ita ꝙ ex iu deis ⁊ gentilibus facta eſt vna eccleſia: iō ſubditur. f Et ꝯgrega būtur filij iuda.i. apl̓i alijqꝫ diſcipuli natione iudei. g Et filij iſrl̓ id eſt gētiles cōuerſi qui ſic noīantur: vt p̄dictū eſt. h Pariter.i. in vna eccleſia. i Et ponēt ſibimet.i. vnanimiter cōfitebūtur. k Caput vnū.ſ. xp̄m. l Et aſcendēt de terra.i. multiplicabuntur fideles ꝑ orbē ſicut illa que pullulant de terra. vnde ⁊ de magna multitudine populi ꝯueniēte adinuicē dicitur vulgariter. Uidebatur po pulus de terra pullulare. m Q magnus dies iezrahel.i. magna cōgregatio ſeu multiplicatio fideliū: eo ꝙ iezrael interp̄tatur ſeme dei ⁊ hoc mō exponit ra. ſa. licet vertat ad aliū intellectū: nō em̄ poteſt con ueniēter exponi pars iſta de populo redeūte de babylone vt volūt ali qui dicere: qꝛ ille populus redijt in hierl̓m eſdre. i. ⁊ nō in iezrahel. qͥa ſamariā ⁊ alias ciuitates ꝓpinquas. x. tribuū de quibꝰ erat iezrahel tenebāt gentiles ibi adducti de aſſyrijs: vt hētur. iiij. reg. xviij. ⁊ prīo eſdre. iiij. ⁊ quia ſicut dictum eſt per fideles de natione iudeoꝝ facta eſt prima cōuerſio gentiliū: ideo alloqͥtur eos dn̄s dicēs. n Dicite. vos apoſtoli ⁊ alij fideles de iudeis. o Fratribus vr̄is i. conuerſis de gentilibꝰ qui facti ſunt fratres veſtri ꝑ ſuſceptionē fid̓i. Populus meꝰ.i. ꝙ ſunt ppl̓s meꝰ ſic̄ ⁊ vos: ſic̄ dicit apoſtolus ad Roma. iij. ca. Non eſt diſtīctio iudei ⁊ greci. nā ideꝫ dn̄s oīm ⁊c. q Et ſorori veſtre.ſ. gentilitati cōuerſe. r Miſericordiā cōſecuta cū em̄ eſſet ab antiquo ydolatrie dedita ꝑ miſericordiaꝫ dei meram ⁊ non per merita patrū: vocata eſt ad fidē ſicut iuda ꝑ merita abrae et alioꝝ ſanctoꝝ antiquoꝝ. s Iudicate. Hic denūciatur captiuitaſ duaꝝ tribuū que ſupra fuerat omiſſa: eo ꝙ captiuatōi. x. tribuū q̄ ſunt ī iſrael ẜꝫ carnē iungebatur vocatio ſeu illuminatio gentiuꝫ que ſunt in iſrael ẜm ſpiritū. ⁊ diuiditur in duas ꝑtes: qꝛ primo denūciatur cap tiuitas ratione culpe. ſecūdo ratōne ignorātie. ibi. Et hec neſciuit. Cir ca primū alloqͥtur iuſtos qui erāt in regno iuda: vt hieremiā baruch 2 ⁊ alios dicēs. s Iudicate matrem veſtram.i. hieruſalem que erat metropolis in regno ⁊ ſic mater aliarum ciuitatum ⁊ totius populi: ſicut. ij. Regum dicitur de abela. Cur queris ſubuertere matrem ciuitatum in iſrael. Iudicate.i. ex malicia eius perpendite. C Ciij
zum Hauptmenü