in bibliam. ſcripturarū amore raptū exceſ­ſiſſe moduꝫ epiſtole: ⁊ tamē nō impleſſe qd̓ uolui. Audiuimꝰᶜ tm̄ quid noſſe quidᶠ cupere de­beamus utˢ ⁊ nos quoqꝫ poſſu­mus dicere: cōcupiuit anīa mea deſiderare iuſtificatiōes tuas in omni tēpore. Ceteruꝫᵗ illud ſo craticuꝫ implet̉ in nobis. Hoc tātuꝫ ſcio ꝙ neſcio. Tangamⁿ et nouū breuiter teſtamentum. Matheusˣ: marcus lucas et io hānes: quadrigaʸ domini etᶻ ue ruꝫ cherub: quod interpretatur ſcientie plenitudo per totū cor pus oculati ſunt ſcintilleᵇ emi­cāt diſcurruntᵉ fulgura pedesᵗ habent rectos ⁊ in ſublime ten dentes tergaᵉ pennataⁱ: ⁊ ubi­qꝫᵍ uolantia tenentʰ ſe mutuo h. Vt abſqꝫ illo ⁊c. i. arrogāter ſibi attribuere. i Seip̄m irri­deat.i. deludat ⁊ decipiat. Hic nota cōpoſitiōes huiꝰ verbi ro­go ꝑ bos ꝟſus. Si rogat addideris cō cōgregat: edat: in infert: deminuit: ſub ſubſtituit ꝓ ꝓtrahit: inter q̄rit: p ſuꝑat: ab deſtruit arqꝫ ſuꝑbit. k Explicat̉.i. aperiūt̉. q. extra plicā ponūtur. Innumerabi­les queſtiones.ſ. de diuerſitate ge­nealogie: vt ī pͥn­cipio Mat. Ce­tera plana ſunt. m Eſdras ⁊ nee miaſ ⁊c. quia pri mus liber Eſdre cum verbis nee­mie vnicus liber appellatur. Inſtaurant tē pluꝫ ⁊c. Nota ꝙ dicit Iſido. ī vij. ethy. Eſdras ad iutor neemias cō ſolator a domīo. Quodā.n. preſa gio futuri nomīa iſta ſortiti ſūt. fue runt.n. in adiuto rium ⁊ conſolati oneꝫ omni popu lo redeūti ad pa­triam. Nam ⁊ tē plum dn̄i reedifi­cauerunt: ⁊ muro ruꝫ ac turriū op reſtaurauerunt. n Inſtaurant.i. reꝑarant templum. i. Eſdre. iiij. ⁊. v. quia intermiſſum fuit opus. Omniſqꝫ illa turba ⁊c. i. Eſdre. i. Muros extruunt. iij. capi. ver borum Neemie vſqꝫ ad vij. ⁊ ibi ſimiliter pōitur de turribus. In cortice littere. In medulla. ſpiritualis intelligentie. Cernis me ⁊c. Sicut dictum eſt ſupra: illa eſt pars principa­lis in qua oſtendit Hieronymus difficultateꝫ ſacre ſcripture. Et diuiditur in duas. In quarum prima oſtenditur eius difficultaſ p articulariter. in ſecunda generaliter. Prima pars incipit ibi: li­ber in apocalypſi. Secunda ibi. Uidelicet manifeſtiſſima eſt ge­ne. Iſta diuiditur in tres partes. In prima que vltimo expedita eſt: oſtendit veteris teſtamenti difficultatem per libros ſingulos diſcurrendo. In ſecūda que hic incipit: oſtendit affectum ſuū ad ſacram ſcripturam humiliter ſuam ignorantiam confitendo. In tercia innuit difficultatem librorum noui teſtamenti eos breuiter perſtringendo. ⁊ illa pars incipit ibi. Tangam ⁊ nouū teſtamē­tum ⁊c. Iſta pars quā premanibus habemus ſubdiuidit̉ ī tres partes: in quaꝝ prima oſtendit cur tantam in epiſtola fecerat di­greſſionem cum dicit. p Cernis me ſcripturarū amore raptū ⁊c. q. d. licet tantam digreſſionem fecerim: nondum meo deſide­rio ſatiſfeci. In ſecunda oſtendit digreſſionis huius vtilitatē cū dicit. q Audiuimus tm̄ quid noſſe. ꝙͣtum ad intellectum. Quid cupere debeamus. ꝙͣtum ad effectū. ⁊ introducit aucto ritatem pſalmi qͣꝫtum ad effectus excitationem cum dicit. s. Vt ⁊ nos quoqꝫ poſſumus dicere ⁊c. Multum em̄ excitatur affectus in ſacre ſcripture meditationibus. In tercia parte ne vi deatur quaſi iactare ſe de ſua ſcientia: humiliter ſe accuſat de ſua ignorantia cum dicit. t Ceterum illud ⁊ c. i. me nihil ſcire. Sꝫ qūo potuit hoc dicere ſocrates vel Hiero. cum eſſet falſum. So­lutio. nihil ſcit homo plene dum eſt in via. vnde cuꝫ dicitur. hoc tm̄ ſcio ꝙ neſcio: idem eſt ac ſi dicatur. ſcio ꝙ nihil perfecte ſcio v Tangam ⁊c̄. Diuiſio iſtius partis per ſe patet. Matheus ⁊c. iſti quatuor. y Quadriga dn̄i. quia ꝑ qua­tuor partes mundi portauerunt nomen dn̄i. z Et veꝝ cheru­bin. qd̓ interpretat̉ ſcientie plenitudo. hic cōmendātur de plenitu dine ſcientie. Et no. ꝙ cherubin hic improprie accipitur ſingula­riter cum ſit tm̄ pluralis numeri. poſſet tn̄ dici cherubim ꝑ. m. qd̓ ſibiqꝫ perplexi ſunt etʳ quaſi ro­ta in rotam uoluuntur etᵏ per­gunt quocunqꝫ eos flatus ſpiri tuſſancti perduxerit. Paulus apoſtolus ad. vij. ſcribit eccleſi as: octaua em̄ ad hebreos a ple riſqꝫ extra numerū ponitur. Ti motheumᵐ inſtruit ac titumⁿ et philemonēᵇ: pro fugitiuo famu lo deprecatur ſuperᵖ quo meli­us tacere putoqͣꝫ pauca ſcribe­re. Actusᵖ apoſtolorum nudaꝫ quidem uidentur ſonare hyſto­riam ⁊ naſcentis eccleſie infan­tiam texere ſedʳ ſi nouerimꝰ ſcri ptorem eorum lucam eſſe me­dicum: cuius laus eſt in euan­gelio: adnimaduertimus pari­ter omnia uerba illius anime lā guentis eſſe medicinam. Iaco­inuenitur indeclinabile in numero ſingulari ⁊ forte ſcriptoꝝ vicio aliter hic ſcribit̉. a Per totū corpus oculati ſunt. qꝛ declarant p̄terita pre ſentia ⁊ futura. b Scintille emicant. qꝛ alios exemplis inflamant ⁊ illuminant. c Diſcurrunt fulgura.i. cōminatiōes quibus a malo re­uocant. p Pedes habēt ⁊c. Pedes ſunt amor dei ⁊ ꝓximi. recti ſūt per intentionem directā ī deū ⁊ ſublime tēdūt ꝑ de ſiderium eternorum. Terga pēnata ⁊c. per terga que ſunt partes po ſteriores corporis deſi­gnātur exempla que poſt ſe poſteris reliquerūt. vel per terga que onera ſuſtē tant intelliguntur labori oſa opera que ꝓpter deū fecerunt. Pennata. virtutibus Ubiqꝫ volātia. abſqꝫ g perſonarum differentia. h Tenent ſe ⁊c. Qꝛ idē ſenſerunt ⁊ idem dixerūt vnde vnus per alium ex ponit̉. i Et quaſi ro­ta ⁊c. qꝛ ſi requiris quid Matheus de incarnati on dn̄i ſentiat: hoc nimi ruꝫ qd̓ Marcus Lucas ⁊ Iohānes. Si queras quid Iohānes ſentiat: ⁊ hoc nimirū qd̓ Lucas Marcus ⁊ Ma theus. Si queras quid Mar­cus: hoc qd̓ Matheus Lucas ⁊ Iohānes. Si queras quid lucas: hͦ qd̓ Matheus: Marcꝰ ⁊ Ioh̓es. eccerota in rota. ecce reuolutio glorioſa. k Et pergunt ⁊c. fere omnia iſta ſumpta ſunt de i. ca. Ezech̓. Paulus apoſtolus ⁊c. Hoꝝ opinio euellitur in glo. in principio epi ſtolarum que dicit. Quorūdaꝫ inſania percutitur dicentiū epiſtolā que ad hebreos ſcribitur: non fuiſſe Pauli: ſed Barnabe vel Clementis vl̓ Tertuliani vel Luce: quos in hunc errorem occaſio duxit huius: qꝛ nec ſalutatio eius nomine intitulata preſcribitur. ⁊ longe facundiore ⁊ ſple­didiore ſtillo qͣꝫ cetere eſt edita: quibus ſufficienter reſpondetur hoc mo­do. quia ſi ideo non eſt dicenda pauli: quia nomen eius in titulo nō ha­betur. ergo nec Barnabe nec alicuius predictorum: cum nullius eorum nomine pretitulata ſit. Nec ob id quoqꝫ ꝑauli non eſſe putanda eſt: qͥa diligentius eſt ſcripta. cum naturale ſit vnicuiqꝫ plus valere in ſua lin­gua ꝙͣ in peregrina. illam em̄ hebraice: ceteras ſcripſit grece. Nomen ve ro ſuum ideo pretermittebat: quia iudeis odioſus erat eum legis deſtru ctorem arbitrantibus. Quocirca de legis atqꝫ cerimoniarum abolitio­ne tractaturus recte nomē ſuum ſubticuit: ne preſcripti nominis inuidia vtilitatem ſequentis excluderet lectionis. Eſt itaqꝫ illa pauli ſicut ⁊ alie Scripſit itaqꝫ ſeptem eccleſijs decem epiſtolas.ſ. ad roma. vnaꝫ. ad co rin. duas. ad galathas vnā. ad epheẜ. i. ad phil̓. ij. ad Collo. i. ad phi­le. vnam. ad theſſalo. duas. Et cum his ſcripſit epiſtolam ad hebreos. m Timotheum inſtruit cui ſcribit duas epiſtolas. iſte timotheus ordi­natus fuit a paulo epiſcopus aſianus Unde in prima epiſtola eum in­ſtruit de officio epiſcopali. in ſecūda monet ipſum ad diligentem execu­tionem officij ⁊ ad palmam martyrij. n Ac titum.ſ. inſtruxit queꝫ or dinauerat cretenſemepiſcopū: ⁊ inſtruit eum vt imperioſe ſuum exequāt̉ officium. o Philemonem ⁊c. iſte philemon collocenſis erat vir lau­dabilis in plebe: cui familiares lr̄as ſcribit apoſtolus ꝓ oneſino ſeruo­ſuo qui cū damno eius fugerat. ſed ab apoſtolo audito euāgelio bapti­zatus fuerat. p Super quo ⁊c. q. d. nō ſufficerē pauli epl̓as ad ple­nū cōmendare. q Actus apl̓oꝝ ⁊c. i. retractare de exordio.i. ſimplici­tate incipientis eccleſie. r Sed ſi nouerimꝰ ⁊c. Lr̄a plana ē. Poſtea agit de catholicis ⁊ canonicis epiſtolis que dicūtur catholice ẜm Iſi. in. vi. ethy. qꝛ nō vni tm̄ populo vel ciuitati: ſed vniuerſis gentibus ge­neraliter ſcripte ſunt: ẜm gloſas dicuntur catholice.i. vniuerſales a fide vniuerſalis eccleſie non diſcordātes. dicūtur autē catholice: a catha vl̓ catholicon grece qd̓ interpretatur vniuerſale vel cōe. Vel dicūt̉ canōice iiij