Prologus rem: merito tamē ex etate accelerare ſuſpicor. Memor ſum illam tibi ex bibliotheca mea electam iam bis perlegiſſe. cum vero ſum mi patris clemētia vitam meā miſericorditer plolongauit: viſum eſt mihi vt qd̓ legare cōceperā inter viuos: nō vn̄ donarē: ſꝫ paterna additamenta paterno munuſculo cumularē: ⁊ in gazophi lacio eius qui vite dies addidit: etiā ſi modicū aliqͥd ſuꝑadderē Nec.n. qꝛ multa donare nō poſſumꝰ: manū ex toto retrahere licet vnuſquiſqꝫ em̄ tanti debitor eſt quātū ingenij ſui vires exoluere valēt. nec quiſꝙͣ apud deū ꝓ ſoluēdo debito cōpos nō eſt: cū vltra facultatē nō petit. nec opulētior debito eſt: cum nihil habeat qd̓ nō receperit: ſed miſericordia eius his que poſſumꝰ cōtentat̉. iuſticia.n. oīa queqꝫ valemꝰ tranſcēdit. Cū ergo poſtillam hanc diſcurriſſem: ⁊ ſi ſolēniſſima ⁊ mirāda copioſitate ſcriptā conſpi cio: qꝛ tn̄ nullū opꝰ humanū adeo perfectū ē: qͥn ei ſuperaddi aliqͥd poſſit. Et de ſola ſcriptura diuina ſcriptū eſt: ne addas quicqꝫ verbis illius. expedire putaui aliquibꝰ in locis aliqua addita re in illis ꝑmaxime: vbi ſanctoꝝ doctrinas aliquatenus p̄termiſ ſas conſpexi. Nec fuit ꝓpoſiti mei curioſe inquirere quid ſupplerem: ſed libenter ſine ſupplementis tranſiui: niſi vbi ipſa me ſupplementa vocarūt. Quare nec volumē ꝓpoſui ſcribere: nec libri nomine gloriari: ſed poſtillam ipſam cū paucis admoduꝫ addi tionibus in margine tranſcriptis tibi donare: vt ⁊ ipſi nouitij ſtu dentes facere ſolent qui cū librū aliquē affectuoſe ꝑlegūt: aliquibus gloſulis ſepe manu ꝓpria cōſcriptis margines occupāt vt firmius memorie qd̓ legerint tradāt: nōdū tn̄ vt ꝓpoſui totā poſtillam diſcurrere valui: tū etatis pondere ⁊ paſſionū illi adherē tiū grauitate: tum tarditate ingenij: tum etiā occupationū multitudine ⁊ humanorū caſuū varietatibꝰ obſiſtentibꝰ: que his in partibꝰ nōnūꝙͣ abūdāt. Sed lꝫ aliqua ex parte nōdū perfeceriꝫ qd̓ trāſcurſum eſt cōfeſtim dono: reliquū ſi deus cōpleri ꝑmiſerit donaturꝰ. Nec.n. imperfecti occaſiōe qd̓ ſcriptū erat retinere volui: īmo in quaſdā arras cōmercij noſtri ilico tradere. Hoc eſt ergo filimi teſtm̄ meū. hi ſunt codicilli mei: hoc ex illis prelegatum agnoſce: vt in lege dn̄i ſit voluntas tua: ⁊ in lege eius mediteris die ac nocte. Meditationē vero tuā hec ⁊ ſimilia relegēdo purio rē ꝓfecto: ⁊ ſuauiorē afficies gratāter. Igit̉ donū hoc tui parentꝭ accepta paterna affectione: ⁊ leta manu donatū. Sꝫ omittamꝰ hec ⁊ om̄ipotentis dei cuius opꝰ aggredimur: ⁊ a quo ⁊ cū quo omnis ſapientia fuit ſemꝑ ⁊ eſt an̄ euū auxilio humillimis precibus inuocato: quicqͥd huic poſtille addidimꝰ: ſtilo plano ⁊ oīuꝫ verboꝝ flore depoſito exprimētes manū aratro iā imponamus. Supra prologum primū poſtille in principio habite qui incipit. Hec omnia liber vīte. Similiter ſupra ſcd̓m ꝓlogū eiuſdem poſtille qui incipit. Uidi in dextra ſedētis ſuper thronum ⁊c̄. Sequitur additio ſuper vtrūqꝫ ꝓlogum. Uoniam intentio poſtillatoris precipue verſatur cirqͥ ca ſenſum litteralē: iō an̄ oīa querendū vr̄: vtrū ſenſus lr̄alis ceteris ſenſibus ſacre ſcripture ſit dignior. et videt̉ ꝙ nō. nā ẜm apl̓m. ij. Corint̓. iij. Lr̄a occidit ſpūs aūt viuificat: ſed ſenſus lr̄alis ꝓpͥe fundat̉ in lr̄a. ſenſus ꝟo ſpūa lis fundat̉ ꝓpͥe ſup̄ ſignificatiōeꝫ ſpūalē: qͣ res ſignificate ꝑ lr̄aꝫ vlteriꝰ alias res ſignificāt. ergo ſenſus lr̄alis ſacre ſcripture non viuificat ſed occidit: ⁊ ꝑ cōſequens nō eſt dignior ceteris ſenſibꝰ Preterea: dignior eſt doctrina que habet̉ per ſenſus ſpūales ꝙͣ illa que habet̉ per ſenſum lr̄alē: ergo ſpūales ſenſus ſunt dignio res. tenet cōſequētia: qꝛ quecūqꝫ ſcripta ſunt: ad noſtrā doctrinā ſcripta ſunt. ad Ro. xv. Aſſumptū ꝓbat̉: nā per ſenſum allegoricū habētur que ſunt credēda: qd̓ pertinet ad fidē. ꝑ ſenſuꝫ anago gicū que ſunt ſperāda: qd̓ pertinet ad ſpem. ꝑ ſenſum vero tropo logicū que ſunt agēda: qd̓ ꝑtinet ad charitatē. In quibꝰ.ſ. tribꝰ virtutibꝰ ꝓprie deus colit̉: ẜm Aug. Per ſenſuꝫ vero lr̄alē habetur hyſtoria tm̄: ꝙ aūt ꝑ dictos quatuor ſenſus intelligāt̉ quatu or predicta: pꝫ ꝑ verſum allegatū in ꝓlogo poſtille. ⁊ ē cōis ſententia expoſitoꝝ in quo verſu dr̄. Lr̄a geſta docet quid credas al legoria. Tropologia qͥd agas: qͥd ſperes anagogia. Preterea ẜm ph̓m.i. poſte. Propter qd̓ vnūquodqꝫ ⁊ illud magis. ſꝫ ſenſus lr̄alis eſt ꝓpter ſenſum ſpūalē: igit̉ ſenſus ſpūalis eſt dignior cōſequentia tꝫ: ⁊ an̄cedēs ꝓ ſcd̓a ꝑte ꝓbat̉: nā ſenſus lr̄alis ſe hꝫ ad ſpirituales ſicut fundamentū ad edificiū: ꝓut ponit poſtillator in ſcd̓o ꝓlogo. Cōſtat aūt ꝙ fundamentū ē ꝓpter edificiū ⁊ non ecōtra. Preterea ſenſus lr̄alis accipit̉ ẜm primā ſignificationē lr̄e qua voces ſignificāt res: ꝓut cōiter tenet̉. ⁊ poſtillator po nit in pͥmo ꝓlogo. ſed ẜm prima ſignificationē qua voces ſignificant res multa falſa reperiūtur in ſacra ſcriptura ſpāliter attribuendo deo qd̓ minime deo cōpetit ſicut motꝰ localis: vt Gen̄. xi. ca. Deſcendit deꝰ vt videret ciuitatē ⁊ turrim ⁊c̄. ⁊ ſic de multꝭ alijs: que tn̄ in ſenſu ſpūali nō reperiūtur. ergo ſenſus lr̄alis nō ē dignior. Preterea illa que ſunt interiora tam in tꝑalibꝰ qͣꝫ in ſpi ritualibꝰ exterioribus ſunt digniora. In corporalibꝰ.n. illa in qͥbus principaliter cōſiſtit vita aīalis ſūt in interioribꝰ eiꝰ partibꝰ ſicut cor. Idē etiā pꝫ in ſpūalibꝰ.ſ. ꝙ illa que ſunt interiora forti ora ſunt ⁊ in dignitate potiora: ſicut pꝫ in tabernaculo federis: ī quo archa teſtamenti ponebat̉ in loco interiori: qui dr̄ ſanctaſan ctoꝝ. Cetera vero in locis magis exterioribꝰ ẜm gradū ſanctitatis eoꝝ: vt patet Exo. xl. ſil̓r. iij. Reg. viij. Idē patet in ſacr̄is eccleſie in quibꝰ inuiſibilis gratia que interius dat̉: dignior eſt qͣꝫ viſibilis forma que apparet exteriꝰ. Cū aūt ſenſus lr̄alis dr̄ ſcri ptus eē in libro foris. ſenſus vero myſticꝰ intꝰ: vt patet Apoca. v. in auctoritate allegata ꝑ poſtillatorē vbi dr̄. Uidi in dextra ſe denti ſuꝑ thronū librū ſcriptū intus ⁊ foris. Cōſequēs eſt ꝙ ſen ſus lr̄alis ſit minoris dignitatis reſpectu ſenſus ſpūalis. Prete rea notitia humana cōiter ꝓcedit a minus ꝑfectis ad magis ꝑfecta: prout pꝫ nō ſolū in humanis ſcientijs que ꝓcedunt a ſenſi bilibus ⁊ particularibꝰ: ⁊ terminātur in ſummis reꝝ cauſis. ſꝫ ēt in his que ad noticiā diuinoꝝ pertinēt. vn̄ Roma. i. Inuiſibilia dei a creatura mūdi ꝑ ea que facta ſunt intellecta cōſpiciūt̉. Sꝫ in ſtudio ſacre ſcripture incipienduꝫ ē ab intellectu ſenſus lr̄alis: vt poſtillator dicit in ſumma. ergo ſenſus lr̄alis nō eſt dignior. Preterea ille ſenſus ſcripture dꝫ dici dignior qui alteriꝰ defectuꝫ ſupplet: ſꝫ ſenſus ſpiritualis qn̄qꝫ ſupplet defectū lr̄alis ſenſus. Dicit. n. Grego. in moral̓. Cū ordo hyſtorie deficit: ſeſe nobis intellectus myſticꝰ quaſi apertis iā foribꝰ oſtendit: ac ſi patenter clamet: qꝛ rōnem lr̄e defeciſſe cognoſcitis: reſtat vt ad ſpūalē ſenſum ſine dubitatione redeatis. ergo lr̄alis ſenſus nō ē dignior qͣꝫ ſpūalis. Sed contra. Senſus ille ad quē tm̄ ꝑtinet honor ſacre ſcripture ꝓprie debitꝰ eſt ceteris ſenſibꝰ virtuoſior ſeu dignior cuꝫ honor ſit precipuū ſignum virtutis: vt in.i. ethic. Sed ſenſus lit teralis ſacre ſcripture eſt hmōi. ergo ſenſus litteralis inter ceteroſ eſt dignior. minor pꝫ: nā ẜm Aug. in epl̓a ad Hiero. Solum.n. ſcripturaꝝ libris qui canonici appellantur hūc honorē didici de ferre vt nullū auctorē eoꝝ ſcribēdo aliqͥd erraſſe firmiſſime credā. Cōſtat aūt ꝙ hūc honorē nō hꝫ ſacra ſcriptura ẜm ſenſuꝫ ſpiritualē: quia ſi ſic ex tali ſenſu ſpūali poſſet ſumi efficax argumētuꝫ qd̓ eſſet cōtra Aug. in epl̓a ad Uincē. donatiſtā dicentē: ꝙ ex ſo lo ſenſu lr̄ali efficax argumentū ſumit̉. In hac queſtiōe ſex vidētur cōſiderāda. Primū qͥs dicēdꝰ ſit ſenſus ſacre ſcripture lr̄alis ⁊ quis ſpūalis. Scd̓m an quilibet paſſus ſeu textus exponatur qͣdruplici ſenſu ſupra tacto. Terciū an cuiuſlibet paſſus ſeu textꝰ ſacre ſcripture ſit tm̄ vnꝰ ſenſus lr̄alis vel qn̄qꝫ plures. Quartū poſito ꝙ aliqn̄ vnꝰ textus ſeu vna auctoritas ſacre ſcripture habeat plures ſenſus lr̄ales: quis eoꝝ ē alteri preferēdus. Quintuꝫ an̄ ex quolibet ſenſu lr̄ali poſſit ſumi efficax argumētū. Sexto rn̄ dēdū ē ad queſtionē ⁊c. Circa primū.ſ. qͥs dicēdus ſit ſenſus ſacre ſcripture lr̄alis. ⁊ qͥs ſpūalis. Dicendū ꝙ ſenſus lr̄alis qn̄qꝫ dr̄ ille ẜm quē aliqua hyſtoria narrat̉ ad lr̄aꝫ. ⁊ hoc vidēt̉ ſonare verba Greg. in. iij. moral̓. qui de ſenſu lr̄ali loquēs dicit. Duꝫ narrat geſtū ꝓdit myſteriū. Sil̓r in verſu p̄allegato dr̄. Lr̄a geſta docet. Sed ẜm hoc ſola hyſtoria ſacre ſcripture dicerent̉ hr̄e ſenſum hyſtorialē vel lr̄alem: nō aūt doctrinalia ſeu ꝓphetica ⁊ hmōi: cū in talibꝰ nō vr̄ narrari aliqua hyſtoria: ſed hoc eſt ꝯtra cōem ſnīam expoſitoꝝ qui cōiter auctoritatibꝰ ſacre ſcripture ſen ſum lr̄alem attribuunt. Vnde aliter ⁊ magis ꝓprie dr̄ ſenſus lr̄a lis.ſ. ille qͥ habet̉ ꝑ ſignificationē lr̄e qua voces ſignificant res. Ille aūt dr̄ ſenſus ſpūalis qui habet̉ per ſignificatiōes rerum ſi gnificataꝝ ꝑ voces: ꝓut pꝫ in prima ꝑte. q. ij. ar. vlti. Et eſt ſnīa cōis quā ſequit̉ poſtillator in ꝓlogo. Sed attendenduꝫ eſt qd̓ per p̄dicta nō habet̉ diffinitio ſeu deſcriptō adequata ſenſus lit teralis: d̓ quo hic agit̉. Sūt.n. quedā in ſacra ſcriptura tradita que ſi accipiant̉ ẜm ſignificationē qua voces cōiter ſignificant res: eſſent falſe: vt pꝫ in locutiōibꝰ ꝑabolicis ⁊ hmōi. vt infra pa tebit. Un̄ addēdū eſt p̄dictis: ꝙ ſenſus ſacre ſcripture ad hoc ꝙ lr̄alis dicat̉ reqͥrit̉ ꝙ ſit intentus ab auctore ſacre ſcripture qui ē