Seite
Liber xxiij De interioribus malis quibus roma­na reſpublica exagitata eſt precedē te prodigio: quod in rabe omnium animaliuꝫ que hominibus ſeruiunt fuit xxiiij De diſcordia ciuili quam gracchie ſe­ditiones excitauerunt. xxv De ede concordie ex ſenatus conſul­to in loco ſeditionum ⁊ cedium con dita. xxvj De diuerſis generibus belli que poſt cō­ditam edem concordie ſunt ſecuta xxvij De bello ciuili mariano atqꝫ ſyllano. xxviij Qualis fuerit ſyllana victoria vindex mariane crudelitatis. xxix De comparatione gothice irruptiōis cum eis cladibus quas romani vel a gallis vel a bellorum ciuilium au­ctoribus exceperunt. xxx De connexione bellorum que aduen tum chriſti plurima ⁊ grauiſſima pre ceſſerunt xxxj Ꝙͣ impudenter preſentia incommo­da chriſto imputent: qui deos cole­re non ſinuntur cum tante clades contra eos tempore quo colebātur extiterunt. Incipit liber tertius Capitulum. j. a Amſatis di­ctum eē ar­bitror de mo rum malis et animoꝝ que precipuo ca­uenda ſunt: nihil deos falſos populo cul tori ſuo quo minus eorum maloruꝫ agere premeretur ſubuenire curaſſe: ſed poti­us vt maxime premeretur egiſſe. nunc de illis malis vi deo dicendum: que ſola iſti perpeti nolunt: qualia ſunt fames: morbus: bellum: ex­Capl̓m. j. Am ſatꝭ di i ctū arbitror ⁊c̄. Hic īci pit liber ter tius in qͦb. augꝰ agit de mal̓ penalibꝰ qͥbꝰ ſb̓­iacēt cultores de oꝝ. ⁊ eſt intentio ſua on̄dere ꝙ dij a talibꝰ mal̓ cul­tores ſuos nō p̄­ſeruāt ⁊ iō ſb̓ ſpe illa nō ſūt colēdi In primo ꝟo ca. exponit intentōꝫ quā hꝫ ī hͦ li. ⁊ hͦ qͣꝫtū ad materiā quā vult ꝑtracta re de malis pene. nō tn̄ quorūcūqꝫ hoīm. ſꝫ romanoꝝ ⁊ eoꝝ qui cū eis ſocietatē habuerūt ſicut italicoꝝ ac in ſuꝑ eoꝝ qͥ eis ſubiecti fuerant ſicut aliarum nationuꝫ a tempore ſubiectionis ipſarum. poliatio: captiuitas trucida tio: et ſiqua ſimilia: iam in pͥ­mo libro commemorauimꝰ Hec enim ſola mali deputāt mala que non faciūt malos nec erubeſcunt inter bona: que laudant ipſi mali eſſe qͥ laudant: maiſqꝫ ſtomachan tur ſi illa mala habeant qͣꝫ ſi malam vitam quaſi hoc ſit hominis maximum bonum habere bona omnia preter ſeipſum: ſed neqꝫ talia mala que iſti ſola formidant dij eo ruꝫ quando ab eis libere co lebantur: ne illis acciderent obſtiterunt. Cum enim va­rijs per diuerſa loca tempo ribus ante aduentum redē­ptoris noſtri: innumerabili­bus nonnulliſqꝫ etiaꝫ incre­dibilibus cladibus genus cō tereretur humanum: quos alios qͣꝫ iſtos deos mundus colebat: excepto vno popu­lo hebreo: ⁊ quibuſdam ex­tra ipſum populum vbicun­qꝫ gratia diuina digni ⁊ oc­cultiſſimo atqꝫ iuſtiſſimo dei iudicio fuerunt? Uerum ne nimium longum faciam ta­cebo aliarum vſqꝫquaqꝫ gē­tium mala grauiſſima quod ad romam pertinet: roma­numqꝫ imperium tantum eloquar: id eſt ad ipſam pro prie ciuitatem: et quecunqꝫ illi terrarum vl̓ ſocietate cō uincte: vel conditione ſub­iecte ſunt: que ſint perpeſſe ante aduentum chriſti: cum iam ad eius quaſi corpus rei publice pertinerent. Capitulum. II. Rimum ipſa troia vel ilium vnde ori go eſt populi roma ni: neqꝫ em̄ p̄tereunduꝫ aut diſſil̓andū eſt: qd̓ ⁊ in primo Capl̓m. II. Rimuꝫ ip̄a troia vel iliuꝫ ⁊c̄. In hͦ ca. inci­pit tractare d̓ ma lis pene romāo­rū ab ip̄a origine romāoꝝ.ſ. atro­ia ſeu ilio. Et ſic̄ alias dixi troia fuit ꝓuīcia vl̓ re gio. iliū fuit cītaſ pͥncipal̓. lꝫ ⁊ tro ia qn̄qꝫ ꝓ ciuita­te ponat̉. A troi anis ꝓceſſer̄t ro­mani ſaltē remꝰ ⁊ romulꝰ qͥ fūda­uerūt roma. Sic̄ em̄ ptꝫ ꝑ titū liui um d̓ origine vr­bis li. j. ⁊ ꝑ eutro piū li. j. remꝰ ⁊ ro mulꝰ deſcēderūt ab enea qui fuit troianꝰ. Quātuꝫ ꝟo ad troiaꝫ vel iliū. notū eſt ma­ximū malum qd̓ paſſa ē.ſ. excidi­um ⁊ tn̄ eoſdē de os coluer̄t qͦs ro mani. vt pꝫ ex di ctis ſupra libro primo ca. iij. b Priamo in­quiunt ⁊c̄. hic po nit quandam de­fenſionem deoꝝ naꝫ laomedon qͥ fuit pater pria­mi regis troiano rum. cuius tem­pore fuit troia ſb̓ uerſa offendit de os periurio ſuo. poſtmodum de ſeruerunt tam re gnum qͣꝫ filium ſuum. Tangit h̓ auguſtinus fa­bulam que tangi tur libro de or tu deoꝝ. qua fingit̉ ꝙ laomedon pepigit cū neptuno qͥ eſt deꝰ maris. ⁊ apolline qͥ ē deꝰ dīnatōis ꝙ ip̄i edifi carent ſibi ciuitatem. ipſe redderet eis mercedem ⁊ vo uit ſiue iuram̄to ꝓmiſit ſe ſolutuꝝ certā ſūmā pecūie